open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Фудбалска репрезентација на Југославија

**Фудбалска репрезентација на Југославија** — фудбалска репрезентација којшто го претставувала Кралството Југославија (1918–1943), познато и како Кралството на Србите, Хрватите и Словенците до 1929, и Социјалистичка Федеративна Република Југославија (1946–1991). Постигнувала големи успеси на светско ниво. Во 1992, за време на југословенските војни, тимот имал забрана за учество на меѓународни натпревари како дел од санкцијата на Обединетите Нации. Во 1994, кога бојкотот бил укинат, била заменета како фудбалска репрезентација на Федерална Република Југославија односно фудбалска репрезентација на Србија и Црна Гора.

Српската фудбалска репрезентација го наследила местото на Југославија во ФИФА и УЕФА и се смета како единствен наследник на Југославија според двете организации.

## Наводи

## Надворешни врски
* Serbia & Montenegro football history at RSSSF
* Serbia & Montenegro player stats at RSSSF
* Фудбалска репрезентација на Србија 
* историја на југословенскиот фудбал
* сцг играчи

Југославија
Општина Луково

**Општина Луково** — поранешна општина во Западна Македонија, основана 1996 година, а престанала да постои со законот за територијална поделба на Македонија од 2004 година, кога била припоена кон Општина Струга, заедно со општините Лабуништа, Велешта и Делогожди. Локалното и поширокото население не било задоволно од ова припојување. Центар на општината било селото Луково.

## Населени места
Во Општина Луково спаѓале следниве села: Безово, Брчево, Дренок, Јабланица, Лакаица, Локов, Луково,  Модрич, Нерези, Пискупштина, ’Ржаново, Селци, Буринец, Збажди, Присовјани и Глобочица.

## Демографија
Според последниот попис од 2002 година, општината имала 1.509 жители и најголема етничка група биле Македонците: 

Во општината, според пописот од 2002 година, во општината се зборувале следниве јазици:

Во општината, според пописот од 2002 година, во општината биле застапени следниве религии:

## Наводи

## Поврзано

* Општини во Македонија
* Општина Струга
* Луково

Луково
ИТ центар

**ИТ Центарот** при Универзитетот „Гоце Делчев“ во Штип го планира, имплементира и одржува информатичкиот систем и компјутерската мрежа на Универзитетот, електронската пошта, системот за најавување и регистрирање на вработените и студентите, порталот и заштитата и складирањето на сите податоци.
Мисијата на ИТ Центарот е да се обезбеди брза и ефикасна работа, односно комуникација на секој кој е инволвиран во Универзитетот „Гоце Делчев“ - Штип.
Визијата на Центарот е да се создаде еден интегриран универзитет во кој технологијата и информациите ќе бидат на највисоко ниво. Од создавањето до денес оваа визија која беше предвидена во најголем дел е остварена. Со тоа ИТ Центарот се ближи кон остварување на својата цел - успешна и брза работа на Универзитетот како целина.

## Организација и структура
Во склоп на овој центар се формирани повеќе оддели: Оддел за одржување на софтвер, оддел за одржување на хардвер и мрежи како и оддел за ИТ сервисирање на вработени и студенти (токени, картици, сертификати, легитимации и сл.)

## Активности
Во текот на изминативе години, ИТ Центарот присуствуваше и учествување на голем број конференции, конкурси, саеми и други собири поврзани со ИТ технологијата. Меѓу нив се издвојуваат конференциите на Мајкрософт, Визија 7, како и видео конференциите кои преку мрежниот систем на Универзитетот „Гоце Делчев“ – Штип овозможуваат предавања од реномирани светски универзитети и институции.

## Надворешни врски
*- Официјална страница на Универзитетот „Гоце Делчев“
*- Официјална страница на ИТ центар

## Наводи

Категорија:Центри при Универзитет „Гоце Делчев“
Културна манифестација УГД Сцена

## За манифестацијата
Културната манифестација "УГД сцена“ е културна манифестација која се организира од страна на Универзитетот „Гоце Делчев“ – Штип. Традиционално, манифестацијата се одржува во периодот ноември и декември Мултимедијалниот центар на УГД, а вклучува најразлични културни содржини - театарски, музички и ликовни.
Преку „УГД сцена“, Универзитетот „Гоце Делчев“ ја потврдува својата позиција како високообразовна институција која се грижи за квалитетот на студентскиот живот, академската заедница и пошироката јавност, нудејќи програми и содржини со високи естетски и културни вредности. Слоганот „Пронајди го својот круг“ и годинава ќе се обидеме да ви подготвиме возбудливи културни и уметнички доживувања.
Културната манифестација „УГД СЦЕНА“ е местото каде еден цел месец штипјани, студентите и сите заинтересирани граѓани живеат во името на театарот, музиката, ликовната уметност.

## Организација и структура
УГД Сцена е културна манифестација која ја организира одделот за театар, филм и мултимедија при Универзитетскиот културен центар на УГД и е отворена за соработка со надворешни културни институции како и поединци кои работат во областа на театарот, музиката или уметноста воопшто.
Манифестацијата во својот програмски дел е организирана преку гостувања на професионални театарски и музички групи од Македонија. Од година во година оваа манифестација ја збогатува својата програма, така УГД Сцена во изминативе години понуди и придружни активности како ликовни изложби и други културно-уметнички настани кои ја збогатуваат манифестацијата и ја прават уште попривлечна за публиката.

## Активности
Програмата на првото издание на УГД Сцена беше исполнета со гостување на три театарски професионални групи од Македонија и една музичка група. Во тоа прво издание, штипската публика ги погледна претставите „Таа“ на струмичкиот театар, „Кројцеровата соната“ на штипскиот театар како и претставата „Нора“ на велешкиот театар, како и музичката група „Чалгија саунд систем“. 
Во состав на второто издание на манифестацијата „УГД Сцена“ земаа дел претставите „Просидба“ во изведба на кумановскиот театар, „Вејка на ветрот“ на гевгелискиот театар и „Крајот на кралот“ во изведба на независната театарска куќа „Звучни слики“.

## Надворешни врски
*Официјална страница на Универзитетот „Гоце Делчев“
*Официјална страница на Универзитетски културен центар 

Категорија:Центри при Универзитет „Гоце Делчев“
Категорија:Култура на Штип
Центар за електронско учење

Со цел да се воведат модерни форми на учење на Универзитетот, нови технологии (интерактивни табли, графички табли, мултимедиумски софтвер и хардвер, аудиовизуелна опрема и друго), како и редовни обуки на наставници, учители, студенти и ученици од универзитети и училишта во Република Македонија и во странство, се формира Центарот за електронско учење.
Е-учењето може да обезбеди бенефиции за организации и физички лица и тоа се: подобри перформанси, зголемен пристап, развој на вештини и компетенции кои се потребни во 21 век, а особено да се осигура дека учениците имаат дигитална писменост како и вештини потребни за нивната дисциплина, професија или кариера.

## Организација и структура
Основна цел за развивање на електронското учење е да обезбеди начин за користење на електронска ученичка околина. Да обезбеди лесно и постојано пристапување до материјалите за учење. Електронската околина за учење не само што овозможува 24/7 пристап до податоците, туку таа овозможува и проверување на знаењето, меѓусебно оценување на група студенти, можности за форуми и тестирања и др., што ќе го подобри начинот на учење и полесно совладување на наставниот материјал.

## Активности
Главните активности на Центарот за Е-учење се курсевите за студентите и вработените на Универзитетот како и обуките што ги организира Центарот. Освен тоа, Центарот нуди и повеќе услуги како: изнајмување на опрема, 24 часа техничка поддршка, изработка на упатства, контакти со вработените во Центарот.

## Надворешни врски
*- Официјална страница на Универзитетот „Гоце Делчев“
*- Официјална страница на Центар за е-учење

## Наводи

Категорија:Центри при Универзитет „Гоце Делчев“
Фестивал на театар и краток филм „Култра“

**Фестивалот на театар и краток филм „Култра“** своето прво издание го имаше во 2011 година, во периодот од 30 јуни до 2 јули во Мултимедијалниот центар при Универзитетот „Гоце Делчев“ во Штип. Фестивалот содржи богата програма која се состои од македонски аматерски театарски претстави како и кратки филмови во македонска продукција. Фестивалот има за цел да им даде креативен простор на сите млади и независни уметници кои храбро експериментираат со уметничките изрази користејќи нови форми за уметничка комуникација. Фестивалот „Култра“ има бројна публика како од помладата популација, така и од повозрасните љубители на културни активности.

## Организација и структура

Организацијата на фестивалот се одвива преку единицата Центар за односи со јавноста на Универзитет „Гоце Делчев“ во Штип, со соработка и партнерства со поединци и институции, како и со други субјекти и фестивали од странство. Фестивалот се одржува секоја година во Штип, во простории во сопственост на Универзитетот, односно Мултимедијален центар при Универзитетот. Деновите на одржување на фестивалот се најмалку 3 а најмногу 5, типично пред и за време на викенд. Традиционално, најмалку еден месец пред одржување на фестивалот се објавува повик за учество на кој може да се пријават како институции така и/или поединечни проекти кои сакаат да земат учество во фестивалот. Комисијата која е составена од професионалци од областа на културата одлучува за програмата на фестивалот која понатаму преку сите видови на медиуми се проследува до штипската публика. Останатите детали поврзани со програмскиот дел на фестивалот се објавуваат најмалку две недели пред почетокот на фестивалот, на мрежното место на Универзитетот.

## Активности

Во состав на активностите на фестивалот „Култра“ во првото издание се најдоа претставата „Мизантроп“ на независниот скопски театар „Театра”, претставата “Оркестар ББ” во изведба на студентите од Факултетот за драмски уметности како и претставата “Свекрва, верзија 7” на штипскиот театар. Еден час пред претставите беше резервиран за проекција на одбрани кратки филмчиња, најголем дел во продукција на студентите од Факултетот за драмски уметности.

Во второто издание на фестивалот се одржаа три театарски претстави, „Човекот“, пантомимичарска претстава во изведба на Трајче Ѓорѓиев, претставата „Стаклена менажерија“ како и претставата „Аморика“ во изведба на студенти од ФДУ од Скопје. Околу 30 кратки филмови ја исполнија програмата пред секоја од претставите, а во рамки на off-програмата се најде музички настап на проектот N.G.O. од Скопје. 
Во периодов е во тек повикот за учество во третото издание на Култра чија програма ќе биде утврдена кон крајот на месец март 2013.

## Надворешни врски

*Официјална страница на Универзитетот „Гоце Делчев“
*Официјална страница на Универзитетски културен центар  

Категорија:Центри при Универзитет „Гоце Делчев“
Категорија:Култура на Штип
Универзитетско радио „УГД ФМ“

УГД ФМ е единица којашто претставува информатор за сите активности кои се одржуваат на Универзитетот „Гоце Делчев“. Универзитетското радио придонесува во подобро информирање на студентите и на останатата јавност за активностите на Универзитетот, а воедно претставува место каде што студентите по новинарство и односи со јавноста ја вршат својата пракса. Програмата може да се следи на честота од 91,0 мегахерци во Штип и неговата околина, а сите корисници на Интернет имаат можност програмата да ја следат и онлајн, преку линк на официјалното мрежно место на Универзитетот „Гоце Делчев“, Универзитетското радио УГД-ФМ, како дел од Одделот за радио и ТВ при Центарот за односи со јавноста, емитува 24-часовна програма што се однесува на студентите и младите луѓе во градот, програма која го засега работењето на Универзитетот и студирањето на сите студенти. Студентите континуирано се информираат за настаните и за активностите на УГД, а воедно студентското радио и интерната телевизија имаат и образовна и забавна компонента. Преку продукција на образовни и забавни програми овие два медиума претставуваат неформално надополнување на едукацијата на студентите и останатите консументи. Воедно овие два медиума континуирано даваат поддршка преку преноси во живо, гостувања и продукција на емисии на сите настани кои се организираат од страна на Универзитетот.
## '''Организација и структура'''
Универзитетското радио „УГД ФМ“ е непрофитна радиодифузна установа која работи во состав на Универзитетот „Гоце Делчев“ – Штип. Во реализацијата на програмата на Универзитетското радио учествуваат и сите заинтересирани студенти, а истото е ставено во функција и на студиската програма по новинарство при Правниот факултет, Универзитет „Гоце Делчев“. 
Програмата на „УГД ФМ“ има информативна, забавна и образовна функција.
## '''Активности'''
Главни активности на Универзитетското радио се образовните, информативните и забавните емисии, од кои дел се емитуваат во живо, а останатите се продуцираат и емитуваат во рамки на програмата на радиото. Емисиите кои се емитуваат на Универзитетското радио се: „Утринска програма“, „Свеж воздух“, „Радио дебата“, „Поп арт“, „Вог“, „Студиорум“, „Култ Фу“, „Џез индекс“, „Студио алтернатив“, „Музика мундана“, „Басни и тапани“, „ДЈ клуб“ и многу други. 
Покрај овие активности, Универзитетското радио организира разни трибини, дебати по соодветни поводи како и забави за слушателите и студентите на Универзитетот.
## '''Надворешни врски'''
*Официјална страница на Универзитетот „Гоце Делчев“
*Официјална страница на '''Универзитетско радио „УГД ФМ“'''

## '''Наводи'''

Категорија:Центри при Универзитет „Гоце Делчев“
Кашито

**Кашито** () — град и општина во покраината Бенго, Ангола и нејзин административен центар.

Низ градот минува северната линија на државните железници. Градот се наоѓа на надморска височина од 84 м, а населението изнесува 12.055 жители (2010).

## Наводи

Категорија:Градови во Ангола
Категорија:Општини во Ангола
Slayer

**Слеер** (англиски: *Slayer, преведно - Убиец*) беше американски треш метал бенд од Хантингтон Парк, Калифорнија, САД формиран во 1981 година од страна на гитаристите Кери Кинг и Џеф Ханеман, тапанарот Дејв Ломбардо и басистот и пеачот Том Араја. Слеер се сметаат за едни од "Големата Четворка" на треш метал заедно со Металика, Мегадет и Антракс. Нивниот трети студиски албум *Reign in Blood* се смета за еден од најзначајните треш албуми и имал големо влијание врз другите жанрови на екстремен метал, особено дет-метал.

Во текот на нивната кариера, Слеер имаа издадено 12 студиски албуми, 4 албуми во живо, 3 мини албуми, 1 албум, 14 музички видеа и албум со најдобрите хитови. Бендот има продадено околу 20 милиони примероци на светско ниво и околу 5 милиони примероци во САД.

Песните на Слеер се препознатливи по нивната агресивност, жестина и бруталност. Музиката е во екстремно брзо темпо (многу често над 200 удари во минута), додека текстовите најчесто обработуваат теми како сериски убиства, геноциди, тероризам, фашизам, некрофилија, анти-религија и војна поради што нивните албуми се забранети во многу држави и често добиваат критики од религиозни групи.

Применуваат уникатни начини на свирење како тремоло трзање и пригужување на гитарата со цел да се добие подлабок "тежок" звук, користење „дупла папуча“ на тапани и вокали кои се изведуваат преку викање и дерење наместо стандардно пеење. Многу подоцнежни бендови ги споменуваат Слеер како едни од највлијателните треш метал музичари, како по нивната музика, така и по нивните сценски настапи и изглед.

Бендот добил 5 номинации за Греми награди во категорија "Најдобра Хеви Метал Изведба", освојувајќи ја наградата 2 пати, првиот пат во 2007 година за песната "Eyes of the Insane" и вториот пат во 2008 година за песната "Final Six", двете песни од албумот *Christ Illusion* (издаден 2006 година).

Во февруари 2013, Дејв Ломбардо бил отпуштен од бендот по трет и последен пат поради аргумент околу неговото плаќање. На негово место се вратил тапанарот Пол Бостаф кој и претходно бил во бендот. На 2 мај 2013 почина гитаристот и основачот на бендот Џеф Ханеман од цироза на црниот дроб на 49 годишна возраст. Бил заменет со Гери Холт - гитаристот на треш метал бендот Ексодус.

Во јануари 2018, бендот објави дека ќе одржат уште една последна светска турнеја, која траеше од мај 2018 до ноември 2019, после што бендот се распадна.

## Дискографија

#### Студиски Албуми:

#### Aлбуми во Живо:

#### Мини Албуми:

## Белешки
:А. Слеер никогаш не објавиле точна бројка колку изнесува нивната продажба на примероци низ светот. Споменатата бројка е само проценка.

## Наводи

## Надворешни врски

* 
* 
* 
* YouTube каналот на Slayer
* Slayer на Encyclopaedia Metallum

*
Категорија:Треш метал музички групи
Категорија:Спид метал музички групи
Категорија:Американски хеви метал музички групи
Категорија:Добитници на Греми
Категорија:Музички групи основани во 1981 година
Стадион Олимпико Гранде Торино

**Стадион Олимпико Гранде Торино** — стадион во градот Торино на кој својте домашни натпревари ги игра фудбалскиот клуб Торино, додека фудбалскиот клуб Јувентус настапувал на овој стадион до 2011 година, кога го отвориле нивниот сегашен дом Стадионот Алијанц.

## Надворешни врски
* Официјална страна 

Категорија:ФК Јувентус
Категорија:ФК Торино
Категорија:Фудбалски стадиони во Италија
Категорија:Спортски зданија во Италија
Категорија:Олимписки стадиони
Категорија:Спортот во Торино
Унштрут-Хајних (општинска заедница)

мини|Поглед кон црквата во Гросенготерн
**Унштрут-Хајних** () — поранешна општинска заедница во округот Унштрут-Хајних, во Тирингија, Германија. Седиштето на општинската заедница било во Гросенготерн. Била распуштена во јануари 2019 година.

Општинската заедница Унштрут-Хајних се состоела од следниве општини:

# Алтенготерн
# Флархајм
# Гросенготерн
# Херолдисхаузен
# Милферштет
# Шенштет
# Веберштет

Категорија:Поранешни општински заедници во Тирингија
Веберштет

**Веберштет** () — село и поранешна општина во округот Унштрут-Хајних, во сојузната покраина Тирингија, Германија. Од 1 јануари 2019 година претставува дел од општината Унштрут-Хајних.

## Географија
### Местоположба

Селото Веберштет се наоѓа на источната страна од националниот парк Хајних.

## Надворешни врски

Категорија:Унштрут-Хајних
Категорија:Поранешни општини во Тирингија
Категорија:Села во Тирингија
Категорија:Саксонија (пруска покраина)
Силиго

**Силиго** (итал. *Siligo*) е град во провинцијата Сассари во регинот Сардинија, Италија. 
Силиго е родно место на Мария Карта (1934-1994)
[мини|десно|Силиго - Вазилика [Византиска архитектура|Византиска Света Маріа во Месумунду]]

Категорија:Градови во Сардинија
Шенштет

**Шенштет** () — општина во округот Унштрут-Хајних, во сојузната покраина Тирингија, Германија.

## Географија
### Местоположба

Шенштет се наоѓа на работ од Тириншката Котлина, пет километри северозападно од градот Бад Лангензалца.

## Наводи

## Надворешни врски

Категорија:Унштрут-Хајних
Категорија:Саксонија (пруска покраина)
Anthrax

**Anthrax** (се чита: *Антракс*) - американска треш-метал-група од Њујорк. Групата била основана во 1981 година по иницијатива на гитаристите Скот Јан и Дени Лилкер, а оттогаш имаат издадено единаесет студиски албуми и преку 26 синглови. Биле едни од најпопуларните треш метал групи од доцните 80-ти, а често се вбројуваат во *Големата четворка* на треш сцената, заедно со Металика, Мегадет и Слеер. Официјалните податоци говорат дека во САД имаат продадено 3 милиони примероци од своите студиски изданија, додека во светот таа бројка е 15 милиони.

Од првата постава на бендот останале само членовите Скот Јан, Чарли Бенанте и Френк Бело, кои воедно се појавуваат на секој студиски албум. Низ годините бендот имал двајца пејачи, и тоа Џои Беладона и Џони Буш. Од поранешните членови, значаен е придонесот на гитаристот Ден Спиц, кој учествувал во снимањето на шест албуми на Антракс. Последен албум на составот е *For All Kings*, кој бил издаден во 2016 година.

## Членови на групата
**Сегашни членови**
* Скот Ијан – ритам-гитара, пратечки вокал (1981–денес), главна гитара, водечки вокал (1981)
* Чарли Бенанте – тапани (1983–денес)
* Френк Бело – бас, придружен вокал (1984–2004, 2005–денес)
* Џои Беладона – главен вокал (1984–1992, 2005–2007, 2010–денес)
* Џон Донаис – главна гитара, придружен вокал (2013–денес)

## Дискографија
**Студиски албуми**

* *Fistful of Metal* (1984)
* *Spreading the Disease* (1985)
* *Among the Living* (1987)
* *State of Euphoria* (1988)
* *Persistence of Time* (1990)
* *Sound of White Noise* (1993)
* *Stomp 442* (1995)
* *Volume 8: The Threat Is Real* (1998)
* *We've Come for You All* (2003)
* *Worship Music* (2011)
* *For All Kings* (2016)

## Наводи

## Надворешни врски

* 
* 
* 
* YouTube каналот на Anthrax
* Anthrax на Encyclopaedia Metallum
* 

*
Категорија:Треш метал музички групи
Категорија:Спид метал музички групи
Категорија:Американски хеви метал музички групи
Категорија:Музички групи основани во 1981 година
Категорија:Музички групи од Њујорк
Категорија:Американски квинтети
IC 2

**IC 2** — галаксија во соѕвездието Секстант, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.

Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како IC 2 се споменува и како MCG -1-25-58, VV 111, Arp 292, PRC C-32.

## Откривање
Објектот е откриен на 9 март 1893 година од страна на Стефан Жавел.

## Податоци
### Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, IC 2 е од видот Sa. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,2 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,1 mag, додека површинскиот сјај изнесува 13 *m*/лм2. IC 2 има привидни димензии од 1,2' х 0,8'.

### Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 9 ч 54 м 32,9 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, -6° 51' 26". Положбениот агол на објектот е во износ од 140°.

## Други поделби
Проучување на IC 2 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 28575.

## Поврзано

* Список на IC објекти (1-500);
* Индекс-каталог;
* Секстант (соѕвездие).

## Наводи

## Користена литература
* Dixon, R.S., and George Sonneborn, "A Master List of Nonstellar Optical Astronomical Objects (MOL)". Columbus, Ohio, Ohio State University Press, 1980. (0,526)

## Надворешни врски
* Прегледувач на длабокото небо — IC 2
* Поправени информации за IC 2
* IC 2 — VizieR.
* IC 2 — Вонгалактичка база на податоци на НАСА

Категорија:IC-објекти
Категорија:Секстант (соѕвездие)
Арп 230

**Арп 230** (*IC 51*) е галаксија во соѕвездието Феникс, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.

Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како Arp 230 се споменува и како IC 51, ESO 243-36, AM 0106-470, DRCG 41-39.

## Откривање
Објектот е откриен 1899 година од страна на Делајл Стјуарт.

## Податоци
### Податоци од набљудување
Видливиот сјај со голо око изнесува 14,3 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 15,1 mag, додека површинскиот сјај изнесува 13,3 *m*/лм2. Arp 230 има привидни димензии од 1,5' х 0,3'.

### Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 1 ч 8 м 16,8 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, -46° 45' 15". Положбениот агол на објектот е во износ од 65°.

## Други поделби
Проучување на Arp 230 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 4036.

## Поврзано

* Список на IC објекти (1-500);
* Индекс-каталог;
* Феникс (соѕвездие).

## Наводи

## Користена литература
* Vorontsov-Velyaminov, B.A., and V.P. Arhipova, "Morphological Catalog of Galaxies", 
Parts I-V. Moscow: Moscow State University, 1962-74. (9,679)

## Надворешни врски
* Deep Sky Browser
* Поправени информации
* VizieR
* NASA Extragalactic Database

Категорија:IC-објекти
Категорија:Феникс (соѕвездие)
Категорија:Арпови објекти
Североисток

мини|десно|Североисток на компас
**Североисток** (крат. **СИ**, меѓун. *NE* од англ. *Northeast*) е споредна страна на светот што се наоѓа помеѓу север и исток. Таа е спротивна на југозапад.

## Поврзано
* Североисточна Африка
* Североисток (САД)
* Североисточен Регион - статистички регион во Македонија

## Наводи

Категорија:Страни на светот
Северозапад

мини|десно|Северозапад на компас
**Северозапад** (крат. **СЗ**, меѓун. *NW* од англ. *Northwest*) е споредна страна на светот што се наоѓа помеѓу север и запад. Таа е спротивна на југоисток.

## Поврзано
* Северозападна Африка
* Северозападни Територии (Канада)
* Северозападна дивизија (НБА)
* Северозападна покраина (ЈАР)

## Наводи

Категорија:Страни на светот
Југоисток

мини|десно|Југоисток на компас
**Југоисток** (крат. **ЈИ**, меѓун. *SE* од англ. *Southeast*) е споредна страна на светот што се наоѓа помеѓу југ и исток. Таа е спротивна на северозапад.

## Поврзано
* Југоисточна Европа
* Југоисточна Азија
* Југоисточен Регион - статистички регион во Македонија
* Југоисточна дивизија (НБА)

## Наводи

Категорија:Страни на светот
Југозапад

мини|десно|Југозапад на компас
**Југоизапад** (крат. **ЈЗ**, меѓун. *СW* од англ. *Southwest*) е споредна страна на светот што се наоѓа помеѓу југ и запад. Таа е спротивна на североисток.

## Поврзано
* Југозападна Азија
* Југозападен Регион - статистички регион во Македонија

## Наводи

Категорија:Страни на светот
Западноафриканско време

**Западноафриканско време** или **WAT** (од англ. *West Africa Time*) е часовен појас што се користи во западнио-централниот дел на  Африка (но не во земјите западно од Бенин, кои користат UTC). Појасот е еден час понапред од координираното универзално време (UTC+01), што значи исто како средноевропското време. Тука не спаѓаат највеќето земји во регионот Западна Африка, бидејќи тие користат UTC.

Бидејќи најголемиот дел на појасот лежи во екваторското подрачје, разликите во траењето на денот во текот на годината се занемарливи, па затоа не се практикува летно сметање на времето. Исклучок од ова се Либија и Намибија, кои практикуваат **западноафриканско летно време** (WAST, UTC+02) во летните месеци (од крајот на март до крајот на октомври во Либија и од почетокот на септември до почетокот на април во Намибија).

Западноафриканското време се применува во следниве земји:

*
*
*
*
*
*
* (западно)
*
*
*
*
*
*
*
*

## Поврзано
* Западна Африка

## Наводи

Категорија:Часовни појаси
Категорија:Географија на Африка
Жан Еврард Куаси

**Жан Еврард Куаси** (роден на 25 септември 1994) — професионален фудбалер од Брегот на Слоновата Коска кој моментално настапува како крило за Хајдук Сплит.

## Надворешни врски
* Профил на ХНК Хајдук Сплит
* Жан Еврард Кузаи на transfermarkt

Категорија:Живи луѓе
Категорија:Фудбалери на ФК Хајдук Сплит
Категорија:Брежански фудбалери
Категорија:Родени во 1994 година
Институт за историја и археологија

## Историја
Институтот за историја и археологија при Универзитетот „Гоце Делчев" (во продолжение ИНИСА) е формиран на 10.09.2008 година со Одлука на  Сенатот на УГД.
Во моментов ИНИСА е сместен во просториите на Универзитетската библиотека.
Функцијата раководител на ИНИСА од основањето до денес ја извршува проф. д-р Кирил Цацков, а функцијата референт во ИНИСА ја извршува м-р Александар Донски.

## За ИНИСА
Институтот за историја и археологија (ИНИСА) има за цел да врши научна, истражувачка, образовна и апликативна работа од областа на историјата и археологијата на Македонија и да ги презентира резултатите пред научните институции и сите заинтересирани субјекти за историските и археолошките вистини, како во нашата држава, така и надвор од неа.
Својата активност ИНИСА ќе ја реализира преку истражувачки проекти, истражувања од областа на политичките, економските, културно-просветните и духовните вредности на македонскиот народ и на припадниците на сите етникуми во Македонија како заедничка татковина.
ИНИСА се залага и за промовирање на мулти-културата на овие простори.
ИНИСА исто така го развива и критичкото мислење, како и формирањето на етичките, естетските, патриотските и моралните вредности и развивањето на чувство за припадност кон својата држава. 
За резултатите и плановите поврзани со активностите на ИНИСА јавноста ќе биде запознавана преку: книги, соопштенија, прес-конференции, интернет и други облици на комуницирање со јавноста.

## Активности
Дел од активностите со кои се истакнува ИНИСА се: проекти, радио емисии и зборници.
ИНИСА издава и меѓународно научно списание Преглед на Институтот за историја и археологија (РИХА).

## За РИХА
Меѓународното научно списание Преглед на институтот за историја и археологија (Review of the Institute of History and Archaeology – RIHA) ја прослави првата деценија од своето постоење во 2020 година. Првиот број на списанието под името Годишен зборник е издаден во 2010 година. Списанието издава научни трудови и рецензии на македонски и англиски јазик од областите: историја, археологија, класични студии, етнологија, антропологија и музеологија.

Меѓународниот уредувачки одбор на списанието е формиран во 2016 година, а главен и одговорен уредник на РИХА е проф. д-р Љубен Тевдовски.

## Наводи

## Надворешни врски
*Официјална страница на Универзитетот „Гоце Делчев“
*Официјална страница на ИНИСА 
*Официјална страница на РИХА, ИНИСА
Категорија:Центри при Универзитет „Гоце Делчев“
Јирген Колер

**Јирген Колер** (роден на 6 октомври 1965, во Ламбшајм) — германски фудбалски тренер и поранешен фудбалер, кој играл на позицијата централен одбранбен играч.

## Кариера
Тој се повлекол од професионалниот фудбал во 2002 година на возраст од 36 години, а последната сезона ја одиграл во дресот на Борусија Дортмунд, клуб со кој ја освоил Лигата на шампионите во сезоната 1996-97. Пред Борусија, Колер играл за екипите на Манхајм, Келн, Бајерн Минхен и Јувентус. Во својата долга и богата кариера Колер освоил уште три наслови во Бундеслигата (еден со Бајерн и два со Борусија), еден во Серија А (Јувентус), еден Куп на УЕФА (Јувентус) и еден наслов од Интерконтиненталниот куп (Борусија Дортмунд).

За репрезентацијата на Германија, Колер одиграл вкупно 105 натпревари и постигнал 2 гола. Во моментов тој е на петто место на вечната список на играчи со најмногу настапи за германската репрезентација. Најголемите успеси на репрезентативно ниво му се освојувањето на Светското првенство во Италија во 1990 година и на Европското првенство во 1996 година. Вкупно настапил на три Светски и три Европски првенства.

## Титули
### Клупски
#### Бајерн Минхен
*** [[Бундеслига]]** : 1989–90, 
#### Јувентус
*** [[Серија А]]** : 1994–95
*** [[Coppa Italia]]** : 1994–95
*** [[Куп на УЕФА]]** : 1992–93
#### Борусија Дортмунд
*** [[Бундеслига]]** (2) : 1995–96, 2001-02
*** [[УЕФА Лига на шампиони]]** : 1996–97
*** [[Интерконтинентален куп]]** : 1997

### Репрезентативни
***[[ФИФА Светско Првенство]]** : 1990
***[[УЕФА Европско Првенство]]** : 1996

## Репрезентативни голови

## Надворешни врски

* Репрезентативна статистика на RSSSF.com
* Јирген Колер на soccerway

Категорија:Германски фудбалери
Категорија:Фудбалери на ФК Келн
Категорија:Фудбалери на ФК Борусија Дортмунд
Категорија:Фудбалери на ФК Јувентус
Категорија:Фудбалери на ФК Бајерн Минхен
Категорија:Фудбалери во Серија А
Категорија:Фудбалери од Бундеслигата
Категорија:Германски фудбалски тренери
Категорија:Живи луѓе
Категорија:Родени во 1965 година
Анроде

**Анроде** () — општина во округот Унштрут-Хајних, во сојузната покраина Тирингија, Германија.

## Географија
### Местоположба

Анроде се наоѓа северозападно од градот Милхаузен.

## Наводи

## Надворешни врски

* Официјална страница  

Категорија:Унштрут-Хајних
Категорија:Саксонија (пруска покраина)
Тахикардија

**Тахикардија** или **тахиаритмија** е симптом кој претставува покачување на бројот на чукања на срцето (срцева честота) над физиолошките граници. Кај човекот физиолошка граница зависи од животното доба, а кај возрасните луѓе изнесува повеќе од 100 отчукувања во минута.

Покачувањето на срцевата честота може да биде дел од физиолошките појави во телото на човекот. Примери за тоа се тахикардија како последица на засилените метаболитички потреби (на пример физички напор), последица на паѓање на крвниот притисок - рефлексна тахикардија или тахикардија како последица на стимулација на срцето директно на нервите и хормоните на симатичкиот нервен систем (на пример кај психичките напнатости или страв). Тахикардијата може да се појави и поради патолошките процеси на срцето или патолошките процеси кои примарно не го зафаќаат срцето. Тахикардијата може да се подели на:
* синусна тахикардија;
* вентрикуларна тахикардија;
* суправентрикуларна тахикардија.

## Дефиниција
Тахикардија за различни возрасни групи:
* 1–2 дена: >159 отчукувања во минута (овм)
* 3–6 дена: >166 овм
* 1–3 недели: >182 овм
* 1–2 месеци: >179 овм
* 3–5 месеци: >186 овм
* 6–11 месеци: >169 овм
* 1–2 години: >151 овм
* 3–4 години: >137 овм
* 5–7 години: >133 овм
* 8–11 години: >130 овм
* 12–15 години: >119 овм
* >15 години – возрасен: >100 овм

## Наводи

## Надворешни врски

Категорија:Симптоми и знаци
Прв конгрес на Руската социјалдемократска работничка партија

**Првиот конгрес на [[Руска социјалдемократска работничка партија|Руската социјалдемократска работничка партија]]** (руски:  *Российская социал-демократическая рабочая партия, РСДРП*) се одржал од 13 март до 15 март 1898 година во Минск, Руска Империја денешна Белорусија. Конгресот се одржал во голема тајност во една куќа која била во сопственост на Румјанцев кој работел во железничка во периферијата на Минск, денеска во центарот на градот. Како причина за собирот била договорена наводниот роденден на неговата сопруга. Во домот во едната соба била оставена печката да гори бидејќи доколку дошла полицијата овие документи требало набрзина да бидат изгорени.

Конгресот бил свикан од страна на трите главни социјалдемократски групи од различни области на Руската Империја.

* Сојуз за борба за еманципацијата на работничката класа од Санкт Петербург која била активна од 1895 година. Идниниот основач на меншевизмот Јулиј Мартов и идниниот основач на болшевизмот Владимир Ленин биле меѓу нејзините водачи во 1895 година. Иако била една од најстарите во империјата, оваа група не можела да игра значајна улога бидејќи била неодамна ослабена од апсења. 
* Бунд, која на чело со еврејските социјалдемокрари кои делувале од 1897 година. Во тоа време Бунд билае најголемата социјалистичка група во империјата.
* Социјалдемократска организација формирана во 1897 година околу Киев.

Овие три групи биле претставувани од страна на девет делегати. Од друга страна социјалистите од Харков одбиле да учествуваат. Главните прашања на кои се дискутирало на конгресот била потребата од соединување на сите социјалдемократски групи во една партија. На конгресот бил избран Централниот комитет и тоа: Степан Радченко, еден од најстарите руски социјалдемократи и водач на санктпетербуршката лига, Борис Ејделман и Александар Кремер. Манифестот бил напишан од страна на Петар Струв.

Централниот комитет издал наредба за печатење на манифестот но пет од деветте делегати биле уапсени од страна на Охрана во рок од еден месец.

Првиот конгрес не успел да ги обедини руските социјалдемократи. Апсењата кои следувале дополнително ја спречиле групата да функционира како едно тело, а во следниот период следувале и внатрешни расколи.

## Наводи

## Надворешни врски
*Manifesto and some supplementary material on the congress, from a 1903 pamphlet (Russian)

1
Категорија:Русија во 1898 година
Тарагона

**Тарагона** (, , *Таркон*; ) — град сместен на југот на Каталонија на североисточниот дел на Шпанија, крај Средоземното Море. Главен град на шпанската покраина со истото име. Географски, на север се граничи со покраината Барселона. Населението брои 134.085 жители.


Категорија:Градови во Шпанија
Категорија:Општини во Каталонија
Категорија:Римски градови во Шпанија
Категорија:Светско наследство во Шпанија
Категорија:Археолошки наоѓалишта во Шпанија
IC 501

**IC 501** — галаксија во соѕвездието Јужна Риба, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.

Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како IC 501 се споменува и како ESO 467-11, MCG -5-52-33.

## Откривање
Објектот е откриен на 31 август 1897 година од страна на Луис Свифт.

## Податоци
### Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, IC 501 е од видот SBc. Видливиот сјај со голо око изнесува 14,8 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 15,5 mag, додека површинскиот сјај изнесува 13,6 *m*/лм2. IC 501 има привидни димензии од 1,3' х 0,3'.

### Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 22 ч 8 м 45,5 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, -27° 51' 24"". Положбениот агол на објектот е во износ од 144°.

## Други поделби
Проучување на IC 501 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 68133.

## Поврзано

* Список на IC објекти (1-500);
* Индекс-каталог;
* Јужна Риба (соѕвездие).

## Наводи

## Користена литература
* Zwicky, F., E. Herzog, and P. Wild, ""Catalogue of Galaxies and Clusters of Galaxies"", 
Vol.I. Pasadena, Calif., California Institute of Technology, 1961. Also, 
successive volumes through 1968. (1,380) (Catalog)

## Надворешни врски
* Прегледувач на длабокото небо — IC 501
* Поправени информации за IC 501
* IC 501 — VizieR.
* IC 501 — Вонгалактичка база на податоци на НАСА

Категорија:IC-објекти
Категорија:Јужна Риба (соѕвездие)
Арп 299

**Арп 299** — галаксија во соѕвездието Голема Мечка.

Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како Arp 299 се споменува и како VV&nbsp;118, Mrk&nbsp;171, Holm&nbsp;256, KPG&nbsp;288, CGCG&nbsp;291-73, IRAS&nbsp;11257+5850.

## Податоци
### Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 10 ч 12 м 48,5 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +43° 8' 44"".

## Поврзано

* Список на IC објекти (1-500);
* Индекс-каталог;
* Голема Мечка (соѕвездие).

## Наводи

## Користена литература
* de Vaucouleurs, G., A. de Vaucouleurs, and H.C. Corvin, Jr., Second Reference Catalogue of Bright Galaxies. Austin, Texas, University of Texas Press, 1976. (118, 206) (Catalog)

## Надворешни врски
* Deep Sky Browser
* Поправени информации
* VizieR
* NASA Extragalactic Database

Категорија:IC-објекти
Категорија:Голема Мечка (соѕвездие)
Категорија:Арпови објекти
Категорија:Пречкести неправилни галаксии
Категорија:Заемоделувачки галаксии
Категорија:Необични галаксии
IC 869

**IC 869** — планетарна маглина во соѕвездието Олтар, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.

Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како IC 869 се споменува и како PK 345-8.1, ESO 279-PN7, CS=11.1.

## Откривање
Објектот е откриен во  1894 година од страна на Вилијамина Патон Стивенс Флеминг.

## Податоци
### Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, IC 869 е од видот PN. Видливиот сјај во рамките на интервалот од минималната до максималната честота изнесува 12,1 mag. IC 869 има само една позната привидна димензија, која изнесува 0,17'.

### Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 17 ч 45 м 35,5 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, -46° 5' 19".

## Други поделби
Проучување на IC 869 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката .Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 408.

## Поврзано

* Список на IC објекти (1-500);
* Индекс-каталог;
* Олтар (соѕвездие).

## Наводи

## Користена литература
* Dreyer, J.L.E., New General Catalogue of Nebulae and Clusters of Stars (1888), Index Catalogue (1895), Second Index Catalogue (1908). London: Royal Astronomical Society, 1953. (28,2157)

## Надворешни врски
* Прегледувач на длабокото небо — IC 869
* Поправени информации за IC 869
* IC 869 — VizieR.
* IC 869 — Вонгалактичка база на податоци на НАСА

Категорија:IC-објекти
Категорија:Олтар (соѕвездие)
Чилдирски пашалак

**Чилдирскиот ејалет** (отомански јазик: ایالت ایالت چلدر; *Eyālet-i Čildir*) бил ејалет на Отоманското Царство во Југозападен Кавказ. Областа на поранешниот Чилдирски ејалет сега е поделена меѓу Самцхе-Џавахетија и Аџарија во Грузија и провинциите Артвин, Ардахан и Ерзурум во Турција. Административен центар бил градот Чилдир помеѓу 1578-1628, Ахалцихе помеѓу 1628 и 1829 и Олту помеѓу 1829-1845 година.

Османлиите го презеле регионот околу Ахалцихе од Кнежевство Гурија, вазална земја на Сефевидите. Во 1578 година, кога новата покраина била основана, Османлиите го назначиле поранешниот грузиски принц Минучир (кој го зел името на Мустафа по примање на исламот) како прв гувернер.

Во текот на Руско-турската војна (1828-1829), Русите ја окипирале покраината. Административниот центар се пресели од Ахалцихе, кој бил отстапен на Русија па по ова истиот се пременстил во Олту. Поголемиот дел од ејалетот бил  отстапен на Русија, додека останатиот дел бил приклучен кон Ејалетот Карс.

## Наводи

Категорија:Пашалаци на Отоманското Царство
Категорија:Отоманска Грузија
Категорија:Држави и територии распаднати во 1845 година
Ндебеле (јазик)

Постојат два јазика наречени **ндебеле** (*isiNdebele*):

*северен ндебеле, јазик во Зимбабве
*јужен ндебеле, јазик во ЈАР
Севернондебелејски јазик

**Севернондебелејски јазик** (Исиндебеле, Синдебеле) — африкански јазик од нгунската група на банту-јазиците што го говори народот Ндебеле (Матабеле) во Зимбабве.

Јазикот е сроден на зулу од ЈАР, бидејќи народот Ндебеле потекнува од следбениците на водачот Мзиликази, кои го напуштиле Квазулу на почетокот на XIX век, за време на немирниот период мфекане.

Двата јазика наречени „ндебеле“ не се варијанти на еден ист јазик, туку сродни јазици од нгунската група. Северниот е впрочем дијалект на зулу, додека пак постариот јужен ндебеле припаѓа на друга подгрупа. Задничкото име го носат поради контактот со иселениците на Мзиликази и изворниот народ Ндебеле, чија територија ја преминувале при раселбата.

## Азбука и гласови
Азбуката е лесна и фонетска, а секоја самогласка има по еден глас. Акцентот паѓа на претпоследниот слог.

Самогласките се: *a*, *o*, *u*, *e* и *i*.

Постојат три чкрапави гласа: ***c***, ***q*** и ***x***.

## Поврзано
* Јужен ндебеле
* Ндебеле (народ)
* Покраини во Зимбабве
* Северен Матабелеленд
* Јужен Матабелеленд
* Булавајо

## Наводи

## Надворешни врски
* Северен ндебеле - проект „MultTree“ 
* Северен ндебеле - Ethnologue 
* Говорете ндебеле  
* Историја на народот Ндебеле 

Категорија:Нгунски јазици
Категорија:Банту-јазици
Категорија:Јазици во Зимбабве
Категорија:Јазици во Боцвана
Јужнондебелејски јазик

**Јужнондебелејски јазик** (исиндебеле или нребеле) е африкански јазик од нгунската група на банту-јазиците што го говори народот Амандебеле (етнонимот на Ндебеле во ЈАР).

Постои уште еден посебен дијалект наречен матабеле (северен ндебеле) што се говори во Зимбабве и Боцвана. Зимбабвејскиот и јужноафриканскиот ндебеле е поблизок со зулу отколку со другите нгунски дијалекти.

## Наводи

## Надворешни врски
* Јазични ресруси за јужен ндебеле 
* Ндебелско-англиски речник  

Категорија:Нгунски јазици
Категорија:Банту-јазици
Категорија:Јазици во Јужноафриканската Република
Сото (јазик)

**Сото** (**сесото** или **јужен сото**) — банту-јазик што се говори претежно во ЈАР (еден од 11-те службени јазици) и Лесото, каде е национален јазик. Ова е аглутинативен јазик што се служи со разни афикси, изведувања и флексија во постапката на зборообразба.

## Класификација
Јазикот сото е јужен банту-јазик, од семејството на нигерконгоански јазици во рамките на сотоцванската гранка на Зона S (S.30). Најсродни јазици на сото се другите покрупни јазици од сотоцванската група: цвана (сецвана), северен сото (сесото са лебоа), кгалагади (шекгалагари) и лози (силози).

Сотоцванските јазици пак, се во блиско сродство со други јужни банту-јазици, како што се венда, цонга, тонга, и нгунските јазици (а можеби и со макуа во Танзанија и Мозамбик).

## Географска распределба

мини|Географска распределба на сото во ЈАР: дел од населението што говорат сото во домот.
Според пописот од 2001 г, сото во ЈАР го говорат барем 4 милиони луѓе како мајчин јазик (8% од населението). Ова е главен јазик во Лесото, каде има 1.493.000 говорници или 85% од населението (1993). Постојат уште барем 5 милиони јужноафриканци што го познаваат јазикот како втор или трет јазик (на пр. во сите населени места во и околу Јоханесбург, Совето и Чване).

## Фонологија
Гласовниот систем на сото е необичен по многу нешта. Јазикот има исфрлени согласки, чкрапави согласки ресична трепетна согласка, релативно голем број на слеани согласки, нема предназализирани гласови, и има редок облик на хармонија според самогласната висина. Јазикот има вкупно 39 согласни и 9 самогласни фонеми.

Јазикот се одликува и со голем број на сложени гласовни преобразби, при што честопати се менуваат фоновите кај зборовите поради влијанијата од други (напати невидливи) гласови.

## Граматика
Најзабележителни особености на сотската граматика се оние што ги дели со другите банту-јазици: родот кај именките и системите на слагање. Граматиката не прави разлика во полот на лицата, т.е. не врши измени во зависност од родот. Оваа особеност ја дели со другите јазици од групата.

Друга позната одлика на јазикот е неговата аглутинативна морфологија. Покрај ова, јазикот нема никакви падежи, што значи дека улогата на именката се укажува исклучиво со збороредот.

## Поврзано
* Северен сото
* Басото
* Банту-јазици

## Наводи

## Литература

*Batibo, H. M., Moilwa, J., and Mosaka N. 1997. *The historical implications of the linguistic relationship between Makua and Sotho languages*. In PULA Journal of African Studies, vol. 11, no. 1 
*Doke, C. M. and Mofokeng, S. M. 1974. *Textbook of Southern Sotho Grammar*. Cape Town: Longman Southern Africa, 3rd. impression. ISBN 0-582-61700-6.
*Ntaoleng, B. S. 2004. *Sociolinguistic variation in spoken and written Sesotho: A case study of speech varieties in Qwaqwa*. M.A. thesis. University of South Africa.
*Tšiu, W. M. 2001. *Basotho family odes (Diboko) and oral tradition*. M.A. thesis. University of South Africa

## Надворешни врски

*Вовед во јазикот и културата на народот Сото 
*Блог за јазикот сото  
*Самоучебник по основен сото  

Категорија:Аглутинативни јазици
Категорија:Јазици во Лесото
Категорија:Јазици во Јужноафриканската Република
Категорија:Банту-јазици
Липчани

**Липчани** () е село во Украина, Могилив-Подиљски реон, Виничка област.

Категорија:Села во Украина
Категорија:Могилив-Подиљски реон
Шлотхајм (општинска заедница)

мини|Поглед кон градското собрание во Шлотхајм
**Шлотхајм** () — поранешна општинска заедница во округот Унштрут-Хајних, во Тирингија, Германија. Седиштето на општинската заедница е во Шлотхајм. Била распуштена во декември 2019 година.

Општинската заедница Шлотхајм се состоела од следниве општини:

# Ботенхајлинген
# Исерсхајлинген
# Клајнвелсбах
# Кернер
# Маролтероде
# Нојнхајлинген
# Обермелер
# Шлотхајм

Категорија:Поранешни општински заедници во Тирингија
Шлотхајм

**Шлотхајм** () — поранешен град во округот Унштрут-Хајних, во сојузната покраина Тирингија, Германија. Од 31 декември 2019 година претставува дел од градот Нотертал-Хајлингер Хеен. Се наоѓа на 14 километри источно од окружниот град Милхаузен.

## Географија
### Местоположба

Шлотхајм се наоѓа на средина од Германија.

### Градски единици

Покрај самото градско јадро, кон него припаѓале и местата Мерштет и Хоенберген.

### Соседни општини

Соседни места на Шлотхајм се Ботенхајлинген, Исерсхајлинген, Клајнвелсбах, Кернер, Маролтероде, Нојнхајлинген и Обермелер.

## Надворешни врски

Категорија:Унштрут-Хајних
Категорија:Поранешни општини во Тирингија