Пречник

мини|десно|Кружница со
**Пречник** (или **дијаметар**) на една кружница — отсечка чии крајни точки лежат на кружницата, а која врви низ центарот на кружницата.  Пречникот на една кружница е должината на таква отсечка. Полупречникот (полупречник) претставува половина од пречникот. Пречник на сфера се дефинира на истиот начин, а пречник на круг или топка е пречник на соодветната кружница или сфера (*соодветната кружница* на еден круг е работ на самиот круг; *соодветната сфера* на една топка е работ на самата топка).

* Една кружница или сфера има безброј многу отсечки-пречници, но сите ја имаат истата должина! 
* Таа должина се вика **пречникот**, а *по правило* отсечка-пречник се вика само пречник.  
*Физичка величина за пречникот е должина.
* Во математика, пречникот на една кружница или сфера најчесто се означува со буквата ***D*** или ***d*** (или самото растојание).

Соодносот помеѓу пречникот D и полупречникот R на една кружница е
 D = 2 \cdot R   &nbsp;или&nbsp;   R = \frac{D}{2}
Соодносот помеѓу пречникот D и периметарот L на една кружница е
 D = \frac{L}{2\pi} &nbsp;или&nbsp;  L = D \cdot \pi
Соодносот помеѓу пречникот D и плоштината P на една кружница е
 D = \sqrt{\frac{4P}{\pi}} &nbsp;или&nbsp;  P= \frac{D^2}{4} \cdot \pi

## Други особини и формули со пречник
* Тетива која врви низ центар е пречник. 
* Должината на најголема тетива на една кружница е пречник.
* Талесова теорема: Нека крајните точки на еден пречник се А и В, а С нека е друга точка на таа кружница. Тогаш триаголникот &Delta;ABC е правоаголен триаголник, а хипотенузата на истиот е пречникот АВ.

## Означување на пречник во [[инженерство]]то
thumb|122px|Ознака за пречник  во техничко цртање
[thumb|150px|Sign  од [AutoCAD&reg; цртеж]]

Ознаката за пречникот во техника е  која е слична по големина и дизајн со ø, односно мала буква о вкрстен со коса црта на напред /.  За овој симбол уникод бројот е 8960, а во (хексадецималниот број е 2300 така што на веб-страна, односно во ХТМЛ се внесува &amp;#8960; или &amp;#x2300;. Ознаката може да се внеси во обичен текст во Microsoft Windows држејќи го тастерот  и внесете ги тастерите на бројченот дел од тастатурата.

Честопати овој карактер нема да се прикажи правилно, па затоа во повеќе случаи може да се користи буквата ø, односно *уникод:* 0248 (*хекс:* 00F8).

Во LaTeX, ознаката се добива со командата \diameter која е дел од пакетот wasysym.

Ознаката  се разликува од симболот за празно множество , од големата грчка буква *Φ*, и од нордичката самогласка Ø.

## Обопштување
Дефинициите дадени во погорното важат само за кружници и сфери (плус кругови и топки). 
* За испакната фигура во рамнина, т.е. во 2-димензионален простор, пречник се дефинира како најголемото растојание помеѓу две паралелни прави кои се тангентни на работ на фигурата.
* Уште поопшто, било кој *n*-димензионален конвексен или не-конвексен објект А во Евклидски простор, како хиперкоцка или множество расфрлани точки, пречникот на А се дефинира како сумпремумот на множеството растојанијата помеѓу сите парови на точки во објектот, т.е. DA=sup { &delta;(*x*, *y*) | *x*, *y* ∈ *A* } каде што &delta;(*x*, *y*) е растојанието помеѓу точките *x* и *y*.  Ова се совпаѓа со пречникот на конвексната обвивка на А.
* Во планиметријата, пречникот на конусен пресек е било која тетива која минува низ центарот на конечниот пресек. Вакви пречници имаат една единствена должина само кога конечниот пресек е кружница (која има ексцентричност &nbsp;=&nbsp;0).
* Во диференцијална геометрија, пречникот е важен глобален Риманов инваријант.
* Во медицина, пречник на лезија (повреда) е најдолгата отсечка чии крајни точки лежат во самата лезија.

## Литература

## Поврзани теми
* Полупречник, Тетива
* Круг, Кружница, Сфера, Цилиндар
* Периметар, Обем

## Надворешни врски
* Геогебра наредба: Кружница 
* Геогебра алатки за кружница и кружен лак 
* Геогебра наредба: Дијаметар (за дијаметар права на права или вектор и конусен пресек)  

Категорија:Математика
Категорија:Геометрија
Категорија:Елементарна геометрија
Категорија:Математичко образование