open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Анѓеле Петрески

**Анѓеле Дејанов Петрески** ( во  —  во ) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.
[лево|мини|Споменик од [Народноослободителна војска на Македонија|НОВ, во Ехлоец на кој е впишано и името на Анѓеле Петрески.]]

## Животопис
Бидејќи немал услови да се школува, почнал да се занимава со земјоделие, а потоа заминал на печалба во Белград. Уште како печалбар се определил за борба против фашистичкиот окупатор и кога се вратил во своето родно село, почнал да работи за народно ослободителното движење. Во есента 1944 година, тој стапил во Осумнаесеттата дополнска бригада, а потоа бил распореден во Првата македонска бригада. Со Бригадата, тој учествувал во борбите за ослободувањето на: Охрид, Кичево и Гостивар, а потоа заминал на Сремскиот Фронт, каде при еден пробој загинал во борба против Германците, во април 1945 година.

## Поврзано

* Кичево и Кичевско во НОВ

## Наводи


Категорија:Учесници во НОБ
Перо Петрески

**Перо Митов Петрески** ( во  —  во ) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.

## Животопис
Бидејќи потекнувал од селско сиромашно семејство, бил принуден да оди на печалба во Белград каде учел трговско училиште. По окупацијата се вратил во своето село каде започнала неговата активност во народно ослободителното движење. Бил активен член на нардно-ослободителниот одбор. Поради партиската активност, во април 1944 година бил затворен во Кичево и по тешки малтретирања бил ослободен. Продолжил активно да работи, но во септември 1944 година бил убиен од балистите, под селото.

## Поврзано

* Кичево и Кичевско во НОВ

## Наводи


Категорија:Учесници во НОБ
Категорија:Затвореници и притвореници во Албанија
Стојан Петрески

**Стојан Мицков Петрески** ( во  —  во ) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.
[лево|мини|Спомен обележје на сите борци од селото [Козица кои загинале за слободата на Македонија. Меѓу нив е ѝ името на Стојан Петрески]]

## Животопис
Потекнувал од селско сиромашно семејство, кое се занимавало со земјоделие. Стојан немал можност да се школува и по завршувањето на основното училиште, се занимавал со земјоделие. Согледувајќи го тешкиот живот и теророт на окупаторот, во летото 1944 година, тој стапил во единиците на Народноослободителната војска на Македонија. Загинал кај селото Раштани во есента 1944 година во борба против балистите, при конечното ослободување на Македонија.

## Поврзано

* Кичево и Кичевско во НОВ

## Наводи


Категорија:Починати во Раштани (Кичевско)
Категорија:Учесници во НОБ
Стефан Петрески

**Стефан Стаменков Петрески** ( во  —  во ) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.

## Животопис
Произлегувал од селско семејство кое се занимавало со земјоделие. Во Народноослободителната војска на Македонија, тој стапил во септември 1944 година, во редовите на Шестата македонска бригада. Со Бригадата, тој учествувал во борбите за ослободувањето на Крушево и Кичево. Загинал во ноември 1944 година, во борба против балистите на Сува Гора при ослободувањето на Гостивар.

## Поврзано

* Кичево и Кичевско во НОВ

## Наводи


Категорија:Учесници во НОБ
Славе Попоски

**Славе Зорев Попоски** ( во  —  во ) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.

## Животопис
Произлегувал од селско семејство кое претежно се занимавало со земјоделие. Во Народноослободителната војска на Македонија, тој стапил во септември 1944 година во редовите на Петнаесеттата бригада. Како борец учествувал во борбите за ослободувањето на Кичево. Во една борба со балистите кај селото Зајас, тој бил тешко ранет на 16 ноември 1944 година и пренесен во болницата во Битола каде умрел по кусо боледување.

## Поврзано

* Кичево и Кичевско во НОВ

## Наводи


Категорија:Учесници во НОБ
Јонче Попоски

**Јонче Рувчев Попоски** ( во  —  во ) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.

## Животопис
По занимање бил земјоделец. Во текот на 1943 година, тој бил активен член во народно-ослободителниот одбор во селото, а подоцна и член на КПМ. Неговата активност продолжила ѝ во 1944 година кога заминал за биде партизан во редовите на Првата македонска бригада. Со Бригадата учествувал во борбите за ослободувањето на Охрид, каде загинал во ноември 1944 година во борба против Германците.

## Поврзано

* Кичево и Кичевско во НОВ

## Наводи


Категорија:Учесници во НОБ
Гошева Корија (Сулдурци)

**Гошева Корија** — населба од доцноантичко време во атарот на селото Сулдурци, Македонија. На југозападната периферија на селото, на двете страни на поројот, на површина од 150х100 метри се среќаваат фрагменти од керамички садови и грамади од кршен камен.

## Поврзано
* Ридот — средновековна населба;
* Селиште — населба од доцноантичкото време;
* Сулдурци; и
* Список на археолошки наоѓалишта во Радовишко.

## Наводи

Категорија:Сулдурци
Ридот (Сулдурци)

**Ридот-Колибите** — средновековна населба во атарот на селото Сулдурци, Македонија. На 400 метри јужно од селото, на десната страна од селскиот поток, на едно зарамнето плато со површина од 200х100 метри се среќаваат фрагменти од керамички садови, покривни ќерамиди и кршен камен.

## Поврзано
* Гошева Корија — населба од доцноантичкото време;
* Селиште — населба од доцноантичкото време;
* Сулдурци; и
* Список на археолошки наоѓалишта во Радовишко.

## Наводи

Категорија:Сулдурци
Љупчо Попоски

**Љупчо Цветанов Попоски** ( во  —  во ) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.

## Животопис
Како младинец имал можност да се сретнува со повеќе партиски активности кои одржувале средби во неговата куќа. Во неговата кука престојувал ѝ Светозар Вукмановиќ-Темпо. Овие средби влијаеле ѝ Љупчо да биде организиран. Во летото 1943 година станал член на СКОЈ, а во есента стапил во единиците на Кичевскиот одред од Групата баталјони. Подоцна бил во Првата македонско-косовска бригада. Како борец со Бригадата учествувал во повеќе борби низ Кичевско, а при крајот на ноември 1943 година загинал кај селото Вранештица.

## Поврзано

* Кичево и Кичевско во НОВ

## Наводи


Категорија:Учесници во НОБ
Добицила (Тополница)

**Добицила** — некропола од римското време во атарот на селото Тополница, Македонија. На околу 500 метри јужно од селото се наоѓа могила со пречник во основата од околу десетина метри и зачувана височина од 5 метри.

## Поврзано
* Кавакли — средновековна населба;
* Мемеделар — средновековна населба;
* Саримеше — тумул од железното време;
* Тополница; и
* Список на археолошки наоѓалишта во Радовишко.

## Наводи

Категорија:Тополница (Радовишко)
Кавакли (Тополница)

**Кавакли** — средновековна населба во атарот на селото Тополница, Македонија. На 1,5 километри југоисточно од селото, во близината на турските гробишта се среќаваат фрагменти од керамички садови и грамади од кршен камен.

## Поврзано
* Добицила — некропола од римското време;
* Мемеделар — средновековна населба;
* Саримеше — тумул од железното време;
* Тополница; и
* Список на археолошки наоѓалишта во Радовишко.

## Наводи

Категорија:Тополница (Радовишко)
Нико Пусоски

**Нико Ташков Пусоски** ( во  —  во ) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.

## Животопис
По завршувањето на основното училиште завршил и три класа гимназија. Бидејќи немал можност да го продолжи школувањето, се занимавал со шиење. Покрај тоа, се занимавал и со киноапаратерство. Од 1936 година работел во Рудникот „Цер“. Како работник во Рудникот уште nред Војната, се поврзал со Крушевската партиска организација, а со формирањето на Првата партиска организација во Кичево, во есента 1941 година. Нико бил нејзин член и работел во Комисијата за воени прашања и имал задача да ги организира селата. Успеал да организира партиски живот во селото Карбуница во пролетта 1942 година. Од Местниот комитет бил задолжен да работи со малцинството во градот, а летото 1942 година, како секретар на основната организација во градот, работел со албанското малцинство. Во пролетта 1943 година станал член на Местниот комитет на КПМ за Кичево, а потоа стапил во редовите на Првиот кичевско-мавровски партизански одред. Со Одредот учествувал во повеќе акции, а со формирањето на Првата македонско-косовска бригада станал и нејзин борец. Со Бригадата заминал на познатиот марш низ Егејска Македонија, каде учествувал во пробојот на Богомила. Со група борци, отсечени од главнината, дошол во Македонски Брод и барајќи засолниште, биле фатени и стрелани од Бугарите на 12 февруари 1944 година.

Во неговиот роден град со неговото име е именувано едно Културно уметничко друштво, како и една улица во градот.

## Поврзано

* Масакр кај Барбарас
* Фана Јовановска-Пусоска
* Кичево и Кичевско во НОВ

## Наводи


Категорија:Жртви на Бугарската окупација на Македонија во Втората светска војна
Категорија:Учесници во НОБ
Трновски манастир (Мариово)

**Трновски манастир** — манастир во јужниот дел на Македонија, на северозападните падини на планината Ниџе, во близина на селото Будимирци, на местото на некогашното село Трново.

## Градби
Во склоп на манастирот влегуваат една црква, конак, чешма и помошни објекти.

### Конак
Манастирскиот конак содржи пет соби за спиење, кујна и трпезарија за пречек на гости. Снабдувањето со електрична енергија се врши од агрегат. Со конакот стопанисува здружението „Трновчица - Будимирци“.

### Црква „Свети Димитриј“

Црквата била изградена во 1860, но била разрушена во 1918, па била обновена во 2000 година. Градбата на црквата е мала еднокорабна со влез на западната страна и вдлабнат крст над влезната врата.

## Галерија

Податотека:Црква „Св. Димитриј“ - Будимирци 8.jpg|Манастирската црква
Податотека:Трновски манастир.jpg|Конакот
Податотека:Трновски манастир 5.jpg|Чешма во близина на манастирот
Податотека:Трновски манастир 4.jpg|Помошен објект
Податотека:Трновски манастир 3.jpg|Градба во дворот на манастирот
Податотека:Трновски манастир 2.jpg|Дворот на манастирот


## Наводи

## Надворешни врски


Категорија:Будимирци
Категорија:Манастири во Македонија
Категорија:Манастири на МПЦ
Категорија:Манастири во Преспанско-пелагониската епархија
Трновски манастир

**Трновски манастир** може да се однесува на следниве два истоимена манастира во Македонија:

* Трновски манастир — манастир во близина на селото Трново, Битолско
* Трновски манастир — манастир во близина на селото Трново, Мариовско
Перо Попоски

**Перо Манев Попоски** ( во  —  во ) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.

## Животопис
По завршувањето на основното училиште, школувањето го продолжил во Белград, каде работел како типографски работник во печатница. Бил напреден младинец и определен за борба против окупаторот. Станал член на СКОЈ, а во 1943 година заминал партизан. Во една борба со окупаторот бил ранет, а по излекувањето повторно се вратил во редовите на НОВ и учествувал во пробојот на Сремскиот фронт. Загинал кон крајот на април 1945 година кај Славонски Брод.

## Поврзано

* Кичево и Кичевско во НОВ

## Наводи


Категорија:Учесници во НОБ
Селиште (Сулдурци)

**Селиште** — населба од доцноантичко време во атарот на селото Сулдурци, Македонија. Во непосредната близина на западната периферија, над селото, на една пространа падина се среќаваат фрагменти од керамички садови, питоси и покривни ќерамиди.

## Поврзано
* Гошева Корија — населба од доцноантичкото време;
* Ридот — средновековна населба;
* Сулдурци; и
* Список на археолошки наоѓалишта во Радовишко.

## Наводи

Категорија:Сулдурци
Црква „Св. Димитриј“ - Будимирци

**Свети Димитриј** – манастирска црква на Трновскиот манастир, Македонија.

## Историја

Црквата била изградена во 1860 година, но била разрушена во 1918 година, па била обновена во 2000 година.

Во внатрешноста на црквата се наоѓа фотографија на Стојанка Ајдерова, која била иницијатор за изградба на црквата.

## Архитектура

Градбата на црквата е мала еднокорабна со четириаголна основа и полукружна апсида на источната страна. Влезот е сместен на западната страна, а непосредно над влезната врата има вдлабнат крст. Над крстот има ниша во којашто се наоѓаат две помали икони во лоша состојба, од кои на едната е насликан Свети Димитриј како јава коњ, а на другата е прикажана Богородица со Исус. Црквата е еднокорабна. Внатрешноста на црквата не е зографисана, но изобилува со бројни икони и слики закачени по ѕидовите. Иконостасот содржи два реда со икони над ѓаконовите порти и царските двери.

Камбанаријата на црквата е со квадратна основа и се состои од два дела. Долниот дел има нешто поголема основа и на неговата јужна страна е сместен влезот. Горниот дел е подолг и во висина на ѕвоното има по една отворена монофора на секоја страна.

## Галерија


Податотека:Црква „Св. Димитриј“ - Будимирци 8.jpg|Поглед на црквата
Податотека:Црква „Св. Димитриј“ - Будимирци 2.jpg|Јужната страна
Податотека:Црква „Св. Димитриј“ - Будимирци 3.jpg|Апсидата
Податотека:Црква „Св. Димитриј“ - Будимирци 6.jpg|Крстот и нишата над влезот
Податотека:Црква „Св. Димитриј“ - Будимирци 4.jpg|Внатрешноста
Податотека:Црква „Св. Димитриј“ - Будимирци 5.jpg|Слика со Тајната вечера
Податотека:Црква „Св. Димитриј“ - Будимирци 7.jpg|Камбанаријата
Податотека:Црква „Св. Димитриј“ - Будимирци 9.jpg|Иницијаторот за изградба на црквата


## Поврзано
* Трновски манастир
* Црква „Св. Никола“ - Будимирци
* Будимирци
* Преспанско-пелагониска епархија
* Битолско архијерејско намесништво
* Старавинска парохија

## Наводи

## Надворешни врски
* 

Категорија:Трновски манастир (Мариово)
Категорија:Будимирци
Будимирци
Маденска Река (Дамјан)

**Маденска Река** — археолошко наоѓалиште во радовишкото село Дамјан. Претставува доцноантичка населба. Во непосредна близина на рудникот „Дамјан“, на мала тераса крај потокот Маденска Река биле пронајдени остатоци од топена руда, а биле најдени и делови од керамички садови и питоси.

## Поврзано
*Грамади — населба од доцната антика и средниот век;
*Јасен — населба од доцниот среден век;
*Канли Чаир — населба од неолитот;
*Марчово — населба и некропола од доцноантичко време;
*Ограѓе — населба од доцната антика и средниот век;
*Османова Ритка — сакрална градба од средниот век;
*Падарница — тумул од железното време;
*Стар Манастир — населба од железното време и доцната антика;
*Сурим Врчва — сакрален објект од средниот век;
*Тополничка Река — храм од античко време;
*Турски Гробишта — некропола од доцната антика;
*Црквиште — некролола од средниот век;
*Дамјан;
*Список на средновековни некрополи во Македонија.

## Наводи
Градиште (Козбунар)

**Градиште** — археолошко наоѓалиште во радовишкото село Козбунар. Претставува средновековна сакрална градба. На 5 км југозападно од селото, на впечатливо место се зачувани остатоци од темели.

## Поврзано
*Јурго — населба од средниот век;
*На Друм — некропола-тумули од железното време;
*Козбунар;
*Список на средновековни некрополи во Македонија.

## Наводи
Јурго (Козбунар)

**Јурго** — археолошко наоѓалиште во радовишкото село Козбунар. Претставува средновековна населба. На 5 км североисточно од селото, на простор од 150 × 50 м се наоѓаат грамади од камен и имбрекси.

## Поврзано
*Градиште — сакрална градба од средниот век;
*На Друм — некропола-тумули од железното време;
*Козбунар;
*Список на средновековни некрополи во Македонија.

## Наводи
По повод Ница (филм)

**„По повод Ница“** (француски: *À propos de Nice*) — француски документарен филм од 1930 година, во режија на Жан Виго (неговиот прв филм), а автор на фотографијата е Борис Кауфман.

## Синопсис
Филмот го прикажува животот на луѓето во Ница: секојдневните активности, карневалот и општествената нееднаквост.

## Наводи

Категорија:Француски филмови
Категорија:Црно-бели филмови
Категорија:Неми филмови
Категорија:Документарни филмови
Категорија:Експериментални филмови
Категорија:Надреалистички филмови
Категорија:Филмови од 1930 година
Категорија:Филмови на Жан Виго
На Друм (Козбунар)

**На Друм** — археолошко наоѓалиште во радовишкото село Козбунар. Претставува некропола-тумули од железното време. На 1 км од селото, од левата страна на патот за Плачковица, се наоѓаат мали тумули со пречник во основата од околу 2 м, делумно оштетени преку земјоделски работења.

## Поврзано
*Градиште — сакрална градба од средниот век;
*Јурго — населба од средниот век;
*Козбунар;
*Список на средновековни некрополи во Македонија.

## Наводи
Тарис (филм)

**„Тарис, кралот на водата“** (француски: *La Natation par Jean Taris*; *Taris, roi de l'eau*) — француски документарен филм од 1931 година, во режија на Жан Виго.

## Синопсис
Филмот прикажува сцени од тренингот на познатиот француски пливач Жан Тарис (Jean Taris).

## Наводи

Категорија:Француски филмови
Категорија:Црно-бели филмови
Категорија:Неми филмови
Категорија:Документарни филмови
Категорија:Филмови од 1931 година
Категорија:Филмови на Жан Виго
Категорија:Филмови за спортисти
Нула по поведение (филм)

**„Нула по поведение“** (француски: *Zéro de conduite*) — француски филм од 1933 година, во режија на Жан Виго, кој е автор и на сценариото. Главните улоги ги играат: Жан Дасте (Jean Dasté), Робер ле Флон (Robert le Flon) и Луј Лефевр (Louis Lefebvre). Филмот бил премиерно прикажан на 7 април 1933 година, а потоа бил забранет сè до 1945 година.

## Синопсис
Во еден интернат за ученици се применуваат строги правила за однесување. Затоа, четворица ученици одлучуваат да кренат бунт. На денот на прославата, тие се качуваат на покривот и оттаму фрлаат предмети врз присутните гости.

## Наводи

Категорија:Француски филмови
Категорија:Црно-бели филмови
Категорија:Филмови на француски јазик
Категорија:Филмови од 1933 година
Категорија:Филмови на Жан Виго
Категорија:Филмови со Жан Дасте
Категорија:Филмови со Робер ле Флон
Категорија:Филмови со Луј Лефевр
Јазо (Раклиш)

**Јазо** — археолошко наоѓалиште во радовишкото село Раклиш. Претставува доцноантичка населба. На југозападната периферија на селото се среќаваат делови од керамички садови и градежен материјал, а најдени биле и еден прстен, еден капител и монета од царот Гордијан.

## Поврзано
*Казаница — вила рустика од римското време;
*Крст - Жешка Вода — населба-викус од римското време;
*Скрдо — вила рустика од римското време.
*Раклиш;
*Список на средновековни некрополи во Македонија.

## Наводи
Казаница (Раклиш)

**Казаница** — археолошко наоѓалиште во радовишкото село Раклиш. Претставува вила рустика од римското време. На границата помеѓу селата Раклиш и Ораовица остатоци од темели, кршен камен, питоси, тегули и делови од керамички садови кои укажуваат на постоење на осамен полски имот.

## Поврзано
*Јазо — населба од доцноантичкото време;
*Крст - Жешка Вода — населба-викус од римското време;
*Скрдо — вила рустика од римското време.
*Раклиш;
*Список на средновековни некрополи во Македонија.

## Наводи
Крст (Раклиш)

**Крст** или **Жешка Вода** — археолошко наоѓалиште во радовишкото село Раклиш. Претставува населба-викус од римското време. На 250 м источно од селото, од двете страни на асфалтниот пат за селото Ораовица, се среќаваат делови од керамички садови, тегули и имбрекси, и монети, а најдена била и мала бронзена статуа на Хермес.

## Поврзано
*Јазо — населба од доцноантичкото време;
*Казаница — вила рустика од римското време;
*Скрдо — вила рустика од римското време.
*Раклиш;
*Список на средновековни некрополи во Македонија.

## Наводи
Скрдо (Раклиш)

**Скрдо** — археолошко наоѓалиште во радовишкото село Раклиш. Претставува вила рустика од римското време. На 2 км североисточно од селото, при обработувањето на земјиштето биле откриени ѕидови ѕидани од камен со варов малтер и дел од мермерен столб.

## Поврзано
*Јазо — населба од доцноантичкото време;
*Казаница — вила рустика од римското време;
*Крст - Жешка Вода — населба-викус од римското време;
*Раклиш;
*Список на средновековни некрополи во Македонија.

## Наводи
Encyclopedia of Slovenia

мини|300x300пкс| Сите книги на ''Енциклопедијата на Словенија''
**Енциклопедија на Словенија** (   ) е енциклопедија на словенечки јазик која содржи теми поврзани со Словенија. Објавена е од 1987 до 2002 година во 16 тома од Mladinska knjiga во соработка со Словенечката академија на науките и уметностите (Slovenian Academy of Sciences and Arts).

Уредници на енциклопедијата: Marjan Javornik, Duan Voglar и Alenka Dermastia, додека уредници на специјални теми: Rajkо Pavlovec, Blaž Resman, Janez Stergar, Zdravko Mlinar, Pеter Weiss, Tone Wraber, Aleš Krbavčič и Tone.

Првите томови биле објавени во тираж од 30.000, но тиражот бил сведен на 15.000 за подоцнежните томови.

За целокупната работа на *Encyclopedia of Slovenia*, the publisher на Mladinska knjiga го добил Златниот орден за слобода на Република Словенија, највисокиот орден доделен во Словенија.

## Томови

# A – Ca, 1987, xvii и 421 страници, 30.000 копии 
# Ce – Ed, 1988, xv и 416 страници, 31.000 копии 
# Eg – Hab, 1989, xv и 416 страници, 30.000 примероци 
# Hac – Kare, 1990, xvii и 416 страници, 30.000 примероци 
# Kari – Krei, 1991, xv и 416 страници, 22.000 примероци 
# Krek – Marij, 1992, xv и 416 страници, 20.000 примероци 
# Marin – Nor, 1993, xv и 416 страници, 20.000 копии 
# Nos – Pli, 1994, xvi и 416 страници, 20.000 копии 
# Plo – Ps, 1995, xv и 416 страници, 20.000 примероци 
# Pt – Savn, 1996, xv и 416 страници, 20.000 примероци 
# Savs – Slovenska m, 1997, xv и 416 страници, 18.000 примероци 
# Slovenska n – Sz, 1998, xv и 416 страници, 18.000 примероци 
# Š – T, 1999, xv и 416 страници, 18.000 копии 
# U – We, 2000, xv и 416 страници, 15.000 примероци 
# Wi – Ž и хронолошки преглед, 2001, xv и 416 страници, 15.000 копии 
# Дополнувања А – Ž и Индекс, 2002, xv и 416 страници, 15.000 копии 

## Наводи
 

* 

Категорија:Национални енциклопедии
Категорија:Словенечка култура
Категорија:Енциклопедии на словенечки јазик
Димче Ристески

**Димче Аритонов Ристески** ( во  —  во ) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.

## Животопис
По занимање бил земјоделец. Определен за борба против окупаторот, почнал да работи за потребите на народно ослободителното движење. Во 1943 година бил осомничен како комунист од балистите и затворен. Во селото активно работел на собирање храна, облека, оружје, одржувал курирски врски и други работи за Народноослободителната војска на Македонија. На 20 ноември 1943 година, кога балистите го стрелале Реонскиот комитет во Карбуница, стрелан бил ѝ Димче заедно со своите другари - членови на Комитетот.

## Поврзано

* Масакр во Карбуница
* Кичево и Кичевско во НОВ

## Наводи


Категорија:Учесници во НОБ
Баждалан (Коџалија)

**Баждалан** или **Марашарди** — археолошко наоѓалиште во радовишкото село Коџалија. Претставува некропола-могили од римското време. На едно повисока висорамнина, оддалечено 1 км југозападно од селото, се наоѓаат три могили со пречник во основата од 15 м кои се делумно оштетени.

## Поврзано
*Кирсалам — сакрална градба од средниот век;
*Коџалија;
*Список на средновековни некрополи во Македонија.

## Наводи
Кирсалам (Коџалија)

**Кирсалам** — археолошко наоѓалиште во радовишкото село Коџалија. Претставува сакрална градба од средновековното време. На 4,5 км североисточно од селото, на една висока чука има остатоци од градба.

## Поврзано
*Баждалан - Марашарди — некропола-могили од римското време;
*Коџалија;
*Список на средновековни некрополи во Македонија.

## Наводи
Трајче Ристески

**Трајче Ванчов Ристески** ( во  —  во ) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.

## Животопис
Основното училиште го завршил во своето село, но бидејќи потекнувал од бедно семејство, не продолжил да се школува. Се занимавал со земјоделие. Уште веднаш по окупацијата се определил за борба пpoтив окупаторот. Доста бил активен во селото, а во редовите на НОВ на Македонија, тој стапил во ноември 1944 година во Првата македонска бригада. Со бригадата, тој учествувал во завршните борби за ослободувањето на Македонија. Во составот на Петнаесетиот корпус учествувал на Сремскиот фронт. Загинал во близината на Загреб во борба против Германците и усташите, во мај 1945 година.

## Поврзано

* Кичево и Кичевско во НОВ

## Наводи


Категорија:Учесници во НОБ
Аце Ристески

[мини|Спомен обележје за паднатите борци и цивилни жртви во и од [Малкоец, меѓу кои е ѝ името на Аце Ристески.]]
**Аце Јаковчев Ристески** ( во  —  во ) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.

## Животопис
Потекнувал од селско сиромашно семејство. По завршувањето на основното училиште останал во селото да се занимава со земјоделие и сточарство. За време на НОБ, како напреден младинец, бил организнран од партиските активисти во селото ѝ во летото 1943 година почнал активно да работи за НОВ. Прибирал храна и оружје за потребите на Одредот. Таа активност ја продолжил и во пролетта 1944 година, но за време на Пролетната офанзива, тој бил фатен од окупаторот и на 8 мај 1944 година, бил стрелан во селото.

## Поврзано

* Масакр во Малкоец
* Кичево и Кичевско во НОВ

## Наводи


Категорија:Учесници во НОБ
Драге Ристески

**Драге Кирев Ристески** (прекар: **Драге Карбуничанец**) ( во  —  во ) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.

## Животопис
Потекнувал од селско семејство кое претежно се занимавало со земјоделие. Како млад симпатизер на народно ослободителното движење, во пролетта 1943 година, тој станал член на СКОЈ и меѓу првите заминал во партизанското прифатилиште во Лопушник каде учествувал во основањето на Кичевско-мавровскиот партизански одред на 21 мај 1943 година. По неколкуте дејствија, Одредот се судрил против балистите во Лопушник кај месноста Невестински Гроб, во кој судир Драге бил смртно погоден. Тој е првата жртва на Одредот.

## Поврзано

* Кичево и Кичевско во НОВ

## Наводи


Категорија:Учесници во НОБ
Девчо Ристески

**Девчо Ташков Ристески** ( во  —  во ) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.

## Животопис
Потекнувал од селско сиромашно семејство. Уште како млад бил принуден да работи земјоделски работи. Работел извесно време на патот Извор-Јама - Дебар, каде учествувал во штрајкот на патарските работници во 1942 година. Во летото 1943 година стапил во Кичевско-мавровскиот партизански одред. Со Одредот учествувал во повеќе дејствија низ Кичевско. Во септември 1943 година, со четата на комесарот Мирко Милески, заминал на Буковиќ да ја брани слободната територија, каде бил тешко ранет, но успеал да се извлече. Во зимата 1943 година ги излекувал добиените рани и во 1944 година, тој повторно се приклучил во Првата македонска бригада. Со Бригадата, тој учествувал во борбите за ослободувањето на Македонија и Југославија. Загинал на Сремскиот фронт, во пробојот кај Врпоље во април 1945 година.

## Поврзано

* Кичево и Кичевско во НОВ

## Наводи


Категорија:Учесници во НОБ
Владо Ристески

**Владо Миланов Ристески** ( во  —  во ) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.

## Животопис
По завршувањето на основното училиште учел за шивач во занатската школа. Како младинец и симпатизер на народно ослободителното движење, во 1942 година се приклучил на СКОЈ. Со Исеин Акиоски биле во една ќелија. Во текот на 1943 година стапил во редовите на Групата баталјони, но додека Бригадата била во Егејска Македонија, тој останал во Кичево. Во пролетта 1944 година, со враќањето на Бригадата, повторно се приклучил во единиците, а во завршните борби за ослободувањето на Југославија, бил во единиците на Петнаесеттиот корпус и учествувал во пробојот на Сремскиот фронт. Во борбите кај Врпоље бил тешко ранет и пренесен во болница каде починал во април 1945 година.

## Поврзано

* Кичево и Кичевско во НОВ

## Наводи


Категорија:Учесници во НОБ
Тренко Ристески

мини|320x320пкс|Спомен обележје на стреланите македонски партизани, од страна на балистите на 20 ноември, 1943 година.
**Тренко Ристев Ристески** ( во  —  во ) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.

## Животопис
По занимање бил земјоделец. Неговата актиност во народно ослободителното движење започнала уште во пролетта 1942 година во Рудникот „Цер“ каде што работел ѝ Нико Пусоски. Член на КПМ бил од 1942 година. Активно учествувал во дејствијата за спречување на спаилокот, а во 1943 година својата активност ја насочил кон ширењето на народно ослободителното движење во селата. Станал член на Реонскиот комитет и бил еден од видните партиски кадри во селото. Во ноември 1943 година, кога била откриена работата на Реонскиот комитет, Тренко бил фатен и стрелан од балистите на 20 ноември во селото, заедно со другите членови на Комитетот.

## Поврзано

* Масакр во Карбуница
* Кичево и Кичевско во НОВ

## Наводи


Категорија:Учесници во НОБ
Гоцев Врв

**Гоцев Врв** (; до 1942 г. *Али Ботуш*, од 1946 до 1951 г. *Алиботуш*; ) — највисокиот врв на планината Славјанка (Али Ботуш) на границата помеѓу Пиринска и Егејска Македонија. Висок е 2.212&nbsp;м.

## Местоположба
Врвот се издига на главното планинско било на југозапад од Голем Царев Врв и на исток од врвот Шабран. На северозапад од Гоцев Врв се наоѓа големата карстна вдлабнатина наречена Сухото Езеро. Врвот е масивен, оцртан од југоисток со висока карпеста стрмнина Козјата Стена. Сочинет е главно од протерозојски мермери. Почвата е тенка кафеава шумска. Падините се обраснати со високопланинска тревна растителност. Се среќаваат многу ендемски растенија. По билото поминува државната граница меѓу Бугарија и Грција. Југоисточно од врвот стои граничната пирамида бр. 100.

## Име
До 1951 г. врвот го носел името **Али Ботуш**. Новото име му е дадено во чест на големиот македонски револуционер Гоце Делчев.

## Туризам
Гоцев Врв е вклучен во иницијативата „Освојувач на 10-те планински првенци“ на Бугарскиот турстички сојуз. Печат има во планинарските домови „Славјанка“ и „Извора“.

### Искачување
Главни приоди за искачување на врвот се планинарските домови „Славјанка“  (над с.&nbsp;Парил) и „Извора“ (над с.&nbsp;Петрово), како и селото Караќој во Драмско од егејска страна.

## Поврзано
* Резерват Али Ботуш
* Голем Царев Врв
* Шабран

## Наводи

Категорија:Врвови во Пиринска Македонија
Категорија:Врвови во Егејска Македонија
Категорија:Славјанка
Категорија:Бугарско-грчка граница
Масакр кај Барбарас

мини|340x340пкс|12 февруари, 1944 година - Барбарас. Стреланите македонски партизани од страна на бугарските фашисти.
**Масакр кај Барбарас** ― масакр извршен во близина на селото-превојот Барбарас (Бродско), на 12 февруари, 1944 година, од страна на Бугарскиот фашистички окупатор, со стрелање на 8 македонски партизани, патриоти.

Оваа група на борци земала учество во Февруарскиот поход до Егејска Македонија, а на враќање земале учество во пробивот кај Богомила. Оваа група борци, се нашле отсечени од главнината, па дошле во реонот на Македонски Брод, барајќи засолниште, но биле фатени и стрелани од Бугарите.

**Дел од стреланите се:**

* Нико Пусоски
* Серафим Китаноски
* Киро Настески
* Мирка Настеска
* Василе Николоски
* Стојан Божиноски

## Наводи


Категорија:Жртви на Бугарската окупација на Македонија во Втората светска војна
Категорија:Учесници во НОБ
Р
Категорија:Барбарас
Категорија:Масакри во Втората светска војна
Билбил Секулоски

**Билбил Стојанов Секулоски** ( во  —  во ) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.

## Животопис
По завршувањето на основното училиште, некое време се занимавал со земјоделие, а потоа работел во жандармеријата. По окупацијата, тој работел како карабинер во италијанската карабинерија. Членовите на КПМ од селото и теренот постојано ја следеле неговата работа и се обидувале да му ги предочат целите на окупаторската власт. По капитулацијата на фашистичка Италија во септември 1943 година, тој се определил за борба против окупаторот. Еден период работел во Скопје, а од пролетта 1944 година, стапил во Народноослободителната војска на Македонија. Учествувал во завршннте борби во Западна Македонија, а потоа во состав на Петнаесеттиот корпус, заминал на Сремскиот Фронт каде загинал при пробојот кај Врпоље во април 1945 година. Во борбите на Сремскиот фронт, тој се истакнал како храбар борец и загинал во улога на командир на чета.

## Поврзано

* Кичево и Кичевско во НОВ

## Наводи


Категорија:Учесници во НОБ
Живко Секулоски

**Живко Дичов Секулоски** ( во  —  во ) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.

## Животопис
Произлегувал од селско сиромашно семејство. Се занимавал со чување овци. Како симпатизер на народно ослободителното движење, се определил за борба против окупаторот ѝ во летото 1943 година стапил во редовите на Кичевско-мавровскиот партизански одред, а во 1944 година бил во редовите на Шестата македонска бригада. Во борбите што ги водела Бригадата, тој се истакнал како храбар борец, добил чин и станал командир на одделение. Станал член на СКОЈ и учествувал на Сремскиот фронт каде загинал при пробојот на фронтот кај Дуго Село, во април 1945 година.

## Поврзано

* Илија Секулоски
* Кичево и Кичевско во НОВ

## Наводи


Категорија:Учесници во НОБ
Давидовски манастир

**Давидовски манастир** — манастир во јужниот дел на Македонија, во близина на селото Давидово.

## Градби

Во склоп на манастирот влегуваат една црква, трпезарија и помошни објекти.

### Црква „Св. Илија“

Црквата е изградена во 1937 година. Според преданието, на местото на денешниот манастир, во периодот меѓу двете светски војни била изградена мала црква наречена „Св. Илија“. Таа во 1945 година била обновена и проширена, па целиот комплекс прераснал во манастир.

## Галерија


Податотека:Давидовски манастир 2.jpg|Црковниот двор
Податотека:Давидовски манастир 3.jpg|Трпезарија
Податотека:Давидовски манастир.jpg|Летниковец
Податотека:Давидовски манастир 4.jpg|Чешма
Податотека:Давидовски манастир 5.jpg|Поглед на манастирот
Податотека:Викиекспедиција до Бојмија 126.jpg|Поглед на манастирот
Податотека:Викиекспедиција до Бојмија 125.jpg|Поглед на манастирот


## Наводи

## Надворешни врски


Категорија:Давидово
Категорија:Манастири во Македонија
Категорија:Манастири на МПЦ
Категорија:Манастири во Повардарската епархија
Илија Секулоски

**Илија Трајанов Секулоски** (во  — во ) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.

## Животопис
Потекнувал од селско семејство кое претежно се занимавало со земјоделие. Бидејќи немал можност да се школува, се занимавал со земјоделие. Како младинец се приклучил во воспитните групи во селото, а со доаѓањето на Кичевско-мавровскиот партизански одред во нивното село, Илија стапил во Одредот. Учествувал во повеќе дејствија на Одредот, а со основањето на Првата македонско-косовска бригада, тој станал нејзин борец. Со бригадата, тој заминал за егејскиот дел на Македонија, во познатиот Февруарски поход. По борбите кај Богомила, со отцепениот дел од Бригадата, со групата на Тихомир Шарески, тргнал на пат за Копачка и Дебрца, но останал покосен од „белата смрт“, на гребенот над селото Лисичани, Кичевско во февруари 1944 година.

## Поврзано

* Живко Секулоски
* Кичево и Кичевско во НОВ

## Наводи


Категорија:Учесници во НОБ
Александар Силјаноски

**Александар Секов Силјаноски** ( во  —  во ) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.

## Животопис
По завршувањето на основното училиште, учел вечерно занатско училиште и бил шивач. Во борбите за конечното ослободување на Македонија, зел активно учество, најпрво во редовите на Првата македонска бригада во есента 1944 година, а потоа во составот на Петнаесеттиот корпус со кој заминал на Сремскиот Фронт. Загинал во борба со германскиот окупатор кај Славонска Пожега во мај 1945 година.

## Поврзано

* Кичево и Кичевско во НОВ

## Наводи


Категорија:Учесници во НОБ
Аталанта (филм)

**„Аталанта“** (француски: *L'Atalante*) — француски филм од 1934 година, во режија на Жан Виго, кој е автор и на сценариото. Главните улоги ги играат: Жан Дасте (Jean Dasté), Дита Парло (Dita Parlo), Мишел Симон (Michel Simon) и Луј Лефевр (Louis Lefebvre). Исто така, во филмот се појавува и познатиот француски поет Жак Превер.

## Синопсис
Жулиет (ја игра Парло) и Жан (го игра Дасте) веднаш по венчавката заминуваат со речниот брод „Аталанта“ за Париз. Со нив се помошникот на Жан, стариот морнар Жил (го игра Симон) и едно малдо момче (го игра Лефевр). Кога пристигаат во Париз, Жулиет е нестрплива да го види градот, но таа и Жан не можат да го остават бродот, зашто во меѓувреме излеува Жил. Така младенците се принудени да останат во бродот цела ноќ и поради тоа Жулиет му е лута на сопругот. Сепак, утредента, тие излегуваат во еден ресторан каде на Жулиет ѝ се додворува еден продавач. Подоцна, тој ја посетува на бродот, но во тој миг пристига Жан и го брка продавачот. Лут поради флертувањето на Жулиет, Жан го напушта бродот, а потоа и таа си заминува во градот. Таму, Жулиет безуспешно бара работа, а во меѓувреме, Жан испловува, лут на сопругата, но несреќен поради разделбата. Затоа, Жил оди да ја побара Жулиет, ја наоѓа и ја враќа на бродот. Така, таа и Жан се повторно заедно.

## Наводи

Категорија:Француски филмови
Категорија:Црно-бели филмови
Категорија:Филмови на француски јазик
Категорија:Филмови од 1934 година
Категорија:Филмови на Жан Виго
Категорија:Филмови со Жан Дасте
Категорија:Филмови со Луј Лефевр 
Категорија:Филмови со Дита Парло
Категорија:Филмови со Мишел Симон
Категорија:Филмови чие дејствие се одвива во Париз
Мацерација (вино)

[десно|мини|300x300пкс| [Ширата од каберне совињон во контакт со лушпите за време на ферментација со цел за да се додаде боја, танини и вкус на виното.]]
thumb|Мацерација
**Мацерација** — сложен технолошки процес при производството на вино, при кој фенолните материи од грозјето - танините, средствата за пигментација (антоцијани) и букетните материи преминуваат во ширата. Мацерацијата е процес во кој црвеното вино ја добива својата црвена боја, затоа што сокот од сурово грозје има бистро-сивкава боја. При производството на бели вина, мацерацијата или е ограничена на сосема краток контакт на лушпата од грозјето со сокот пред гмечењето, или сосема се избегнува.

Иако мацерацијата како техника обично се поврзува со виното, истата се користи и при производство на други пијалаци.

## Процес
Процесот на мацерација започнува, кога лушпата на зрното е делумно скината и изложена на топлина. Во нормални услови живите клетки на лушпата не ги испуштаат антоцијанините, но затоа повисоката температура го поттикнува распаѓањето и екстракцијата на феноли од лушпата на зрното или месото. Мацерацијата продолжува и за време на ферментацијата. Процесот е бавен затоа што некои соединенија како антоцијанините треба да поминат низ клеточната мембрана на лушпата за да дојдат во контакт со виното. За време на ферментацијата, вештачки се создаваат услови за мацерација на цврстите делови преку примена на повисока температура или со додавање на алкохол, а со тоа се создаваат услови за екстракција на боите и други материи од зрното на грозјето. Процесот на екстракција почнува да успорува штом виното достигне ниво на алкохол од 10%.

## Придобивки
Во зависност од сортата, процесот на мацерација помога да се издвојат бројни вкусови на виното, кои инаку би недостигале. Го подобрува вкусот и му дава интензитет на бојата на виното. Екстракцијата на повеќе материи го зголемува животниот век на виното. Покрај придобивките постои и ризик од грешки, односно потребно е младото вино да се оддели од комината во оптимален момент, а во спротивно може негативно да се одрази на киселоста и квалитетот на виното.

## Други процеси
Традиционален метод на мацерација е газењето на грозје, каде што гроздовите се толчат во казани од страна на босоноги работници.

Процесот на **ладна мацерација** е кога температурата на ферментација на ширата се одржува на ниско ниво преку додавање на вода и сулфур диоксид.

Јаглеродна мацерација е ферментација на цели гроздови во атмосфера заситена со јаглерод диоксид, кој што ја оневозможува ферментацијата на винскиот квасец.

## Наводи

Категорија:Вински поими
Категорија:Винарство
Категорија:Вино
Категорија:Зборови што ги нема во ТРМЈ
Цари Врв

**Цари Врв** (), наречен и **Царев Врв** (*Царев връх*), **Голем Царев Врв** (*Голям Царев връх*) или *Алиботуш* — врв на планината Славјанка (Али Ботуш) во јужна Пиринска Македонија. Висок е 2.183&nbsp;м.

Се издига на највисокиот од второстепените ридови на планината, северно од главното планинско било и на североисток од првенецот Гоцев Врв. Има куполест облик со стрмни и лавиноопасни западни и источни падини. Врвот е сочинет од мермери. Покриен е со тенка кафеава шумска почва. Во ниските делови е обраснат со шуми од муника, а над 2.000 м.н.в. со високопланинска тревна растителност. Се наоѓа во рамките на резерватот „Али Ботуш“.

### Искачување
Главни приоди за искачување на врвот се планинарските домови „Славјанка“  (над с.&nbsp;Парил) и „Извора“ (над с.&nbsp;Петрово).

## Поврзано
* Резерват Али Ботуш
* Гоцев Врв
* Шабран
* Царев Врв — истоимен врв во Осоговијата

## Наводи

Категорија:Врвови во Пиринска Македонија
Категорија:Славјанка
Шабран

**Шабран** — втор по висина врв планината Славјанка (Али Ботуш) на границата помеѓу Пиринска и Егејска Македонија. Висок е 2.195&nbsp;м.

Се издига на главното планинско било, западно од првенецот Гоцев Врв, со кој е поврзан преку седло. На исток од него се наоѓа големата карстна вдлабнатина наречена Сухото Езеро. На север од Шабран се двои долг срт кој се протега сè до долината на Голешовска Река. Врвот има стрмни падини. Сочинета од мермери. Почвата е кафеава шумска, рендзина (хумусно-карбонатна) и планинско-ливадска. Падините се обраснати со високопланинска тревна растителност. Се среќаваат многу енемски растенија. На неколку метри јужно од највисоката точка на врвот минува државната граница помеѓу Бугарија и Грција.

За време на Преродбениот просец во НР Бугарија врвот е преименуван во **Овчарец**, но ова име не успеало да се наметне ниту кај мештаните, ниту меѓу посетителите.

### Искачување
Главен приоди за искачување на врвот е планинарскиот дом „Извора“ над с.&nbsp;Петрово.

## Поврзано
* Резерват Али Ботуш
* Голем Царев Врв
* Гоцев Врв

## Наводи

Категорија:Врвови во Пиринска Македонија
Категорија:Врвови во Егејска Македонија
Категорија:Славјанка
Категорија:Бугарско-грчка граница
Жоржет (ткаенина)

**Жоржет** (од **креп жоржет)** — тенка и лесна креп ткаенина наречена по француската дизајнерка Жоржет де ла Плант. Крепжоржет подразбира свилен жоржет.

Традиционално се прави од свила, но понекогаш се користат и синтетички материјали како што е полиестерот. При допир има ситно зрнеста структура и нерамна површина

Жоржетот може да се најде во разни бои и дезени и се користи за изработка на блузи, фустани, вечерни тоалети, сари и декорации. Жоржетот е рапава ткаенина, која што е исклучително издржлива и тешко се кине.

## Галерија

Податотека:1910WeddingDress.JPG|Венчаница, околу 1910 година
Податотека:Jackie Saunders 2 - Feb 1920 Shadowland.jpg|Глумицата Џеки Сондерс (1920 година)


## Наводи
 

Категорија:Ткаенини
Категорија:Свила
Велимир Силјаноски

**Велимир Ќирков Силјаноски** (прекар: Вело) ( во  —  во ) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.

## Животопис
Потекнувал од селско земјоделско семејство. Бидејќи немал услови да се школува, се занимавал со земјоделие. Во НОВ, тој стапил во есента 1944 година, во составот на Петнаесеттата бригада. Учествувал во борбите за конечното ослободување на Македонија. Загинал во пролетта 1945 година, во Гостиварско, при расчистувањето на балистичките банди.

## Поврзано

* Кичево и Кичевско во НОВ

## Наводи


Категорија:Учесници во НОБ
Аритон Силјаноски

[мини|Спомен обележје за паднатите борци и цивилни жртви во и од [Малкоец, меѓу кои е ѝ името на Аритон Силјаноски.]]
**Аритон Сарафилов Силјаноски** ( во  —  во ) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.

## Животопис
Се занимавал претежно со сточарство. Како симпатизер на народно ослободителното движење, собирал храна, оружје и вршел курирски работи, а во есента 1943 година, бил вклучен во Реонскиот баталјон. Во есента 1944 година, заедно со група борци, на пат за Кичево четата се судрила против балистите во селото Другово во кој судир Аритон загинал.

## Поврзано

* Кичево и Кичевско во НОВ

## Наводи


Категорија:Учесници во НОБ
Спасен Силјаноски

**Спасен Митрев Силјаноски-Паце** ( во  —  во ) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.

## Животопис
По завршувањето на основното училиште продолжил да учи гимназија. Окупацијата го затекнала во трети клас гимназија. Млад и полн со енергија и определен за борба против окупаторот, во 1942 година пристапил на народно ослободителното движење. Како еден од поактивните младинци, со гордост ја примил одлуката на скоевската организација за одење во партизани и во летото 1943 година бил во редовите на Кичевско-мавровскиот партизански одред. Со Одредот учествувал во повеќе акции. Во септември 1943 година, доброволно заминал, заедно со комесарот Мирко Милески, на планинскиот превој Буковиќ за да ја бранат слободната територија и слободно Кичево. На 1 октомври 1943 година, германскиот окупатор, заедно со балистите, ја нападнале слободната територија. Цел ден младинската чета водела нерамна борба и цел ден се пишувала историјата на Македонија, во која борба загинал ѝ младиот Спасен заедно со сите борци од четата на младиот комесар Мирко Милески.

## Поврзано

* Кичево и Кичевско во НОВ

## Наводи


Категорија:Учесници во НОБ
Предел (седло)

**Предел** — планинско седло и превој меѓу планините Пирин на југ Рила на север во Општина Симитли и Општина Мехомија, Пиринска Македонија.

Превојот е долг 20&nbsp;км, а седлото се наоѓа на надморска висина од е 1.140&nbsp;м. Тој ја поврзува долината на реката Струма на запад со Разлошката Котлина на исток. Почнува североисточно од селото Градево, кај распатницата за Долно Осеново, на 531&nbsp;м.н.в. и се насочува кон исток-југоисток, нагоре по долината на река Еловица (лева притока на Градевска Река од сливот на Струма). По 12,9&nbsp;км превојот стасува до седлото на 1.140&nbsp;м.н.в. и почнува да се спушта на исток по долината на реката Раблево (лева притока на Исток од сливот на Места). По 7,1&nbsp;км западно од градот Мехомија (Разлог) се симнува во најзападниот дел на Разлошката Котлина и завршува на 890&nbsp;м.н.в.

Во подрачјето на седлото се изградени преку десет одморишта кои нудат повеќе од 1.000 легла. Има скијачка патека наречена „Кулиното“, долга 1.300&nbsp;м. Почнувајќи од 1965 г. во месноста се одржува фолклорниот фестивал „Пирин пее“ во кој се натпејуваат фолклорни групи од разни краишта. Предел има историско значење со тоа што тука во октомври 1878 г. започнало Македонското востание насочено против Берлинскиот конгрес.

Низ превојот и седлото минува делница на второкласниот Републички пат II-19 (од 12,5 до 32,5.&nbsp;км) Симитли – Банско – Неврокоп (Г. Делчев) – ГП „Либјахово - Везме“. Поради важното сообраќајната и стратешка важност на превојот, патот се одржува преку целата година. Во 2005 г. се направени поправки и проширување на патот поради зголемениот сообраќај кон одморалишното гратче Банско.

## Поврзано
* Разлошка Котлина

## Наводи

## Надворешни врски
* Лист од карта K-34-83. Размер: 1:100 000

Категорија:Планински превои во Пиринска Македонија
Категорија:Пирин
Категорија:Рила
Категорија:Општина Симитли
Категорија:Општина Мехомија
Мане Симјаноски

**Мане Мишев Симјаноски** ( во  —  во ) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.

## Животопис
По занимање бил земјоделец. Поради тешкиот живот заминал на работа во Суботица каде бил пекарски работник и членувал во УРС-овите синдикати. По окупацијата, тој се вратил во своето село кое било под бугарска окупација. Во селото, тој прво почнал активно да работи во СКОЈ, а потоа во Партиската организација. Прибирал оружје, храна и други материјали за потребите на НОВ. Во јануари 1944 година, бил повикан на воена вежба во бугарската војска во Прилеп, од каде избегал и се приклучил на редовите на Првата македонско-косовска бригада. Со Бригадата бил во егејскиот дел на Македонија. Загинал во април 1944 година, на враќање од Февруарскиот поход, во борба против бугарските фашисти, кај селото Завој, Охридско.

## Поврзано

* Кичево и Кичевско во НОВ

## Наводи


Категорија:Луѓе од Лисичани
Категорија:Жртви на Бугарската окупација на Македонија во Втората светска војна
Категорија:Учесници во НОБ
Лутон

**Лутон е** град кој што се наоѓа во Обединетото Кралство во Англија. Според проценките од 2007 година, градот имал 197.492 жители.

## Популација
Според проценките во градот живееле 197.492 луѓе во 2008 година.

## Партнерски градови

*  Бергиш Гладбах
*  Волфсбург
*  Бургоан Жалије
*  Ешилструна
*  Општина Ескилштуна
*  Општина Енгипинг

## Наводи
 

Категорија:Pages with non-numeric formatnum arguments
Категорија:Градови во Англија
Категорија:Населени места основани во 6 век