open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Манастирот (Грљани)

**Манастирот** — археолошко наоѓалиште во виничкото село Грљани. Претставува старохристијанска базилика. На 1 км источно од училиштето се гледаат остатоци од темели на градба со насоченост исток-запад и со апсида на источната страна. Се работи за еднокорабна црква, со четири простории од јужната страна, со приближни димензии од 38 × 20 м.

## Поврзано
*Могилата — могила од римското време;
*Самовилец — градиште од доцноантичкото време;
*Грљани;
*Список на средновековни некрополи во Македонија.

## Наводи
Амбарица (Јакимово)

**Амбарица** — археолошко наоѓалиште во виничкото село Јакимово. Претставува населба од римското време. Во нивите на северниот крај на селото, на простор од околу 100 × 60 м се среќаваат делови од керамички садови и градежен материјал (камен, покривни ќерамиди и друго.).

## Поврзано
*Блатечки Пат — населба и некропола - могили од римското време;
*Купелот — населба и могила од римското време;
*Селски Гробишта — средновековна некропола;
*Ќерамидница — некропола од доцноримското време;
*Јакимово;
*Список на археолошки наоѓалишта во Виничко;
*Список на средновековни некрополи во Македонија;

## Наводи
Купелот (Јакимово)

**Купелот** — археолошко наоѓалиште во виничкото село Јакимово. Претставува населба и могила од римското време. На 1 км западно од селото, на десниот брег на реката Осојница, во нивите на еден жител се среќава множество делови од керамички садови. При обработувањето на нивит, сопственикот наоѓач темели од ѕидови ѕидани со кршен камен и варов малтер. На наоѓалиштето се утврдени и и две помали могили оштетени во поголема мера.

## Поврзано
*Амбарица — населба од римското време;
*Блатечки Пат — населба и некропола - могили од римското време;
*Селски Гробишта — средновековна некропола;
*Ќерамидница — некропола од доцноримското време;
*Јакимово;
*Список на археолошки наоѓалишта во Виничко;
*Список на средновековни некрополи во Македонија;

## Наводи
Ќерамидница (Јакимово)

**Ќерамидница** — археолошко наоѓалиште во виничкото село Јакимово. Претставува некропола од доцноантичкото римско време. Северозападно од селото има мала долинка низ која минува селскиот пат од селото Јакимово за селото Истибања. Според информациите на еден жител, овде при градење на штала биле откопани биле откопани повеќе гробови со конструкции од камени плочи.

## Поврзано
*Амбарица — населба од римското време;
*Блатечки Пат — населба и некропола - могили од римското време;
*Купелот — населба и могила од римското време;
*Селски Гробишта — средновековна некропола;
*Јакимово;
*Список на археолошки наоѓалишта во Виничко;
*Список на средновековни некрополи во Македонија;

## Наводи
Охрид колинг (музички фестивал)

**Охрид колинг** () — најголемиот македонски фестивал на електронска музика што се одржува во поранешната касарна во Охрид, Македонија. 
Фестивалот започна во 2016 година, и е во организација на концертната продукциска куќа Авалон продукција.

## Наводи

Категорија:Македонска музика
Партија шах со живи фигури

**„Партија шах со живи фигури“** (српски: *Партија шах са живим фигурама*) — расказ на српскиот писател Милорад Павиќ. Првобитно, расказот е објавен во 1979 година, како дел од збирката „Руски 'рт“.

## Содржина
Во 1922 година, Петар Којиќ пловел со пароброд од Виена кон Панчево, носејќи со себе црвени и бели австриски униформи од 18 век. Штом пристигнал во градот, веднаш ги започнал подготовките за партијата шах во која треба да учествуваат живи луѓе како шаховски фигури. За таа цел, тој ги посетил повеќе луѓе во градот и ги убедил да учествуваат во партијата. На денот на одигрувањето на партијата, Којиќ забележал дека еден пешак недостасува, така што бил принуден тој да ја игра таа улога. Во партијата победиле црвените фигури, кои потоа останале да слават во гостилницата, а победените веднаш го напуштиле местото, незадоволни од поразот. Истата ноќ, Којиќ исчезнал и никој повеќе не го видел. Подоцна, во 1941 година, кога Панчево било под германска окупација, нацистичката тајна полиција, Гестапо, се заинтересирала за извештајот во кој била опишана необичната партија шах. Ружичка, еден од учесниците во тогашната партија, вршел истрага и постојано ја посетувал старицата Магда Михаиловиќ, поранешна сопруга на д-р Михаиловиќ, кој исто така учествувал во партијата шах. Во разговорите со неа, Ружичка упорно ја убедувал дека сите потези од партијата шах подоцна се случиле и во реалниот живот, односно луѓето кои учествувале во партијата биле вмешани во смртта на другите учесници во играта. Најпосле, Ружичка ја обвинил старицата дека, всушност, таа е поранешниот Петар Којиќ и ја тера да се облечи во фустанот што го носела црвената кралица во партијата шах. Притоа, тој не знаел дека, во меѓувреме, надвор го чекал со пиштол во раката токму човекот кој го истерал од шаховската игра во 1922 година.

## Наводи

Категорија:Руски 'рт
Димитар Стојменовски

**Димитар Стојменовски** (роден на 12 јули 1995 година во Неготино) - македонски пејач кој заедно со неговата братучетка Росица Кулакова ја претставувале Македонија на Јуниорскиот избор за песна на Евровизија 2007 со песната „*Динг Динг Донг*“. Ја започнал својата музичка кариера кога имал девет години. Тој започнал музички да се образова во Основното музичко училиште „Владимир Арсовски“ во неговиот роден град, каде што изучувал да пее опера.

## Дискографија

### Синглови

* "Динг Динг Донг" со Росица Кулакова (2007– учествуваше на Јуниорска Евровизија 2007 со неа) 
* "Земјата Плаче" со Росица Кулакова (2008)
* „Малечка“ (2008)
* „На небо светат звезди“ (2009– Посветана кон неговиот идол Тоше Проески)
* „Божик За Секој Од Нас“ (2010)
* "Не можеш Сама Ти" - од Panthefore со Димитар Стојменовски (2010)
* "Би Сторил Се" - од Panthefore со Димитар Стојменовски (2012)
* „Од Мене Бегаш“ (2013) 

## Извори


## Надворешни врски
* 

Категорија:Луѓе од Неготино
Категорија:Живи луѓе
Категорија:Родени во 1995 година
Категорија:Статии со hCards
Категорија:Учесници на Детскиот избор за песна на Евровизија
Категорија:Македонски пејачи
Четириаголен кристален систем

[мини|десно|Црвен [циркон (1&nbsp;см) од Гилгит, Пакистан.]]
**Четириаголен кристален систем** (**тетрагонален кристален систем**) — еден од седумте кристални системи во кристалографијата. Ваквите кристални решетки произлегуваат од истегнување на коцкеста решетка долж еден од нејзините решеткени вектори, така што коцката станува правоаголна призма со квадратна основа (*a* по *a*) и висина (*c*, која е различна од *a*).

## Бравеови решетки

### Дводимензионални

Постои само една четириаголна Бравеова решетка во две димензии: квадратната.

### Тридимензионални
Постојат три четириаголни Бравеови решетки: проста (со истегнување на проста коцкеста решетка) и центрирана (со истегнување на страноцентрираната или телоцентрираната коцкеста решетка). Може да се претпостави дека со истегнувањето на страноцентрирана коцка би се добило страноцентрирано четириаголнно тело, но тоа е еквивалентно на телоцентрираното четириаголно тело (со помалку меѓупростор на решетките). Второспоменатото се смета за пофундаментално, па затоа ова е стандардна терминологија.

## Кристални класи
Подолу се наведени точковните групи кои спаѓаат во овој кристален систем заедно со нивните претставувања според разни записи и примери на такви минерали.

## Поврзано
* Кристална структура
* Точковна група
* Бравеева решетка

## Наводи

Категорија:Кристални системи
На клеветниците на Русија

***На клеветниците на Русија*** () ― родољубива песна на Александар Пушкин, објавена во 1831 година.

## Синопсис
Песната е напишана за време на Полското востание во 1830-1831 година. Непосредната причина за пишување било тоа што некои членови на францускиот парламент повикале на француска вооружена интервенција на страната на полските бунтовници против руската војска. Во песната, Пушкин објаснува дека од руска гледна точка, востанието е само дел од вековната расправија меѓу роднините (Словените). Тој им порачува на Французите да ги остават Словените сами, бидејќи евентуалниот исход од сите расправии меѓу Словените мора да се реши меѓу самите Словени. Тој вели дека француските парламентарци не ги разбираат Словените или словенските јазици, тие бараат борба само затоа што ја мразат Русија затоа што го победиле Наполеон. Тој се осмелува да ја нападне Русија во реалноста, не само со зборови, велејќи дека во случај на воен напад целата руска земја ќе се крене против напаѓачите.

Песната имала мешан прием во руското општество: била пофалена од владата и националистите, но критикувана од либералната интелигенција.

Адам Мицкевич ја објавил возвратната поема „*На пријателите московјани*“ (*Do przyjaciół Moskali*, вклучена во циклусот „*Ѕјади*“  ), каде што го обвиниl Пушкин за предавство на нивните поранешни заеднички идеали за слобода, изразено од Декебристите. Пушкин започнал да пишува одговор, „*“*, објавен само постхумно.

## Наводи

Категорија:Руско-француски односи
Категорија:Поеми на Александар Пушкин
Смртта на Милош Црњански

**„Смртта на Милош Црњански“** (српски: *Смрт Милоша Црњанског*) — расказ на српскиот писател Милорад Павиќ. Првобитно, расказот бил објавен во 1986 година, како дел од збирката „Руски 'рт и други раскази“.

## Содржина
Едно утро, писателот Милош Црњански се сетил на една приказна поврзана со распнувањето на Исус Христос. Потоа излегол надвор и седнал да руча во една гостилница. Притоа, тој размислувал за односот меѓу книжевноста и животот. Најпосле, тој го платил ручекот, иако воопшто не го пробал, и си отишол дома, а потоа престанал да јаде и да пие и така умрел.

## Наводи

Категорија:Руски 'рт
Отпревртена ракавица

**„Отпревртена ракавица“** (српски: *Изврнута рукавица*) — расказ на српскиот писател Милорад Павиќ. Првобитно, расказот бил објавен во 1986 година, како дел од збирката „Руски 'рт и други раскази“.

## Содржина
Есента 1810 година, додека работел со својот ученик Алекса (синот на српскиот вожд), Доситеј Обрадовиќ посакал да ја истриже косата и за таа цел ја барал ракавицата, зашто никогаш не ја допирал косата со гола рака. Набргу, тој добил пакет од Виена во кој, покрај другото, имало и шапка направена по тогашната мода. Утредента, Доситеј го преминал Дунав, а патем на една гранка ја обесил шапката. Пролетта, Доситеј повторно се сретнал со Алекса, кој му кажал дека неговата шапка станала предмет на суеверие кај луѓето. Затоа, Доситеј повторно ја преминал реката, си ја зел шапката и ја ставил на главата, но кога пристигнал пред својот дом, тој веќе лежел задавен во кочијата, а шапката побегнала по улиците на Белград. Во продолжение, авторот го повторува дејствието, но сега раскажува по обратен редослед. Расказот завршува така што Доситеј ја наоѓа изгубената ракавица.

## Наводи

Категорија:Руски 'рт
Запис на коњско ќебе

**„Запис на коњско ќебе“** (српски: *Сапис на коњском ћебету*) — расказ на српскиот писател Милорад Павиќ. Првобитно, расказот бил објавен во 1979 година, како дел од збирката „Руски 'рт“.

## Содржина
Во 18 век, во Белград постоеле палати со посебни ходници во кои се движеле слугите, направени со цел тие да не ги вознемируваат оние кои живееле во палатите. Истовремено, со тоа се спречувал контактот меѓу жителите во палатите и нивните слуги, на кои им било строго забрането да зборуваат. Еден од слугите бил Павле Грубач, кој ја прекршил таа забрана. Тој им зборувал на луѓето кои биле присутни од другата страна на ѕидовите, во собите, иако не било познато што им кажувал. Меѓутоа, тој бил откриен и за казна заедно со жена му биле протерани од градот. Кога го напуштале Белград, Павле и жена му биле покриени со конњско ќебе на кое била опишана приказната поврзана со протерувањето на Адам и Ева од рајот; по протерувањето, тие заспале крај Дунав и направиле два града на спротивните брегови од реката, кои подоцна ги добиле имињата Белград и Земун.

## Наводи

Категорија:Руски 'рт
Патување во Арзрум

***Патување во Арзрум*** (; целосен наслов: *Патување во Арзрум за време на кампањата од 1829 година*, «Путешествие в Арзрум во время похода 1829 года») ― патописно дело  за патувањето на Александар Пушкин. Првично било напишано од Пушкин во 1829 година, делумно објавено во 1830 година, преработено во 1835 година, а потоа целосно објавено во Пушкиновото списание „*Современик*“ во 1836 година.

Делото ги раскажува патувањата на поетот на Кавказот, Ерменија и Арзрум (модерен Ерзурум) во денешна источна Турција во времето на Руско-турската војна (1828–29). Императорските власти никогаш не му дозволиле на Пушкин да патува во странство и му било дозволено да патува само до Тифлис (Тбилиси), денешниот главен град на Грузија и тогашната Кавкаско Наместништво. Неговото неовластено патување преку границата со Османлиското Царство, го налутило императорот Николај I, кој „се заканил дека уште еднаш ќе го ограничи Пушкин на својот имот“.

Текстот на Пушкин го оспорил, иако не го отфрлил целосно, ориенталистичкиот романтизам на неговиот претходник „*Кавкаскиот заробеник*“. Како резултат на тоа, делото не било популарно примено од современите читатели кои очекувле романтична епска песна за Кавказот.

*„Патување во Арзрум*“ подоцна било прилагодено во филм за време на советската ера. Произведено од Ленфилм и објавено на 100 годишнината од смртта на Пушкин во 1937 година, бил режиран од Мојсеј Левин, а во главна улога го глумел Дмитриј Журављов како Пушкин.

## Преводи на англиски јазик

* Биргита Ингемансон,   .
* Роналд Вилкс во  
* Николас Пастернак Слејтер во 
* Ричард Пивер и Лариса Волохонски во 

## Поврзано

* Ерменска област
* Руско освојување на Кавказот

## Наводи

## Надворешни врски

*  Текст од  на рускиот Викиизвор

Категорија:Дела на Александар Пушкин
Категорија:Патописи
Пир во време на чума

***Пир за време на чума*** () ― драма на Александар Пушкин од 1830 година. Дејството се однесува на банкет во кој средишната фигура ја подбива смртта со здравица „И така, о чума, го поздравуваме твоето владеење!“. Приказната се заснова на 4-та сцена од првиот чин на драмата на Џон Вилсон „Град на чумата“ (1816 година).

Претставата била напишана во 1830 година и објавена во 1832 година како една од четирите „*Мали трагедии*“ () заедно со „*Камен гостин*“ (); „*Моцарт и Салиери*“ () и „*Шрктиот витез*“ (). Сите четири од овие драми биле поставени како опери со еден чин од руски композитори; Даргомижски, Римски-Корсаков, Рахманинов, и за „*Пирот*“, Цезар Кјуј.

## Наводи

* 

Категорија:Драми од Александар Пушкин
Категорија:Појавено во 1830 година
Кавкаскиот заробеник

__NOTOC__

*** Кавкаскиот заробеник *** ( *Kavkázskiy plénnik*), исто така преведен како ***Заробеник на Кавказ*** — наративна поема напишана од Александар Пушкин во 1820–21 и објавено во 1822 година. Посветена на неговиот пријател генералот Николај Раевски, инспирирана е од времето поминато во Пјатигорск за време на Пушкиновиот егзил на југ.

Таа е од првите во циклусот јужни песни на Пушкин. Започнал да ја пишува на Гурзуф, а ја завршил на 20 февруари 1821 година, во градот Каменка (тогаш имот на Василиј Давидов).

„Кавкаскиот затвореник“, заедно со следната негова поема, „Бахчисарајска чешма“, биле негови најпопуларни дела.

Заплетот се базира на романтичната, страсна љубов, на разочараниот, бунтовен херој (заробен руски офицер) и девојката, претставник на Черкезите, кои биле далеку од расипаната цивилизација, исконски, природни, искрени. Оваа лирска тема е претставена наспроти величествениот предел: убавината на огромниот Кавказ, егзотичниот живот на населението, кавкаската војна.

За огромниот успех на поемата сведочел фактот дека дури и за време на престојот на поетот во јужниот егзил, Дидлот поставил балет во Санкт Петербург, каде што главната улога ја имала славната Истомина. Меѓу многуте дела, инспирирани од оваа поема била творбата со исто име од 14-годишниот Лермонтов, во која позајмува цели фрагменти од текстот од оригиналниот извор.

## Наводи

## Надворешни врски
* of the Caucasus

Категорија:Дела на Александар Пушкин
Моцарт и Салиери (драма)

***Моцарт и Салиери*** () ― поетска драма на Александар Пушкин. Претставата е напишана во 1830 година како една од неговите четири кратки драми познати како *Мали трагедии*, и била објавена во 1832 година. Врз основа на една од бројните гласини предизвикани од раната смрт на Моцарт, во неа се прикажани само три лика: Моцарт, Антонио Салиери и незборувачки дел на слепиот вијалец кој го свири Моцарт што смета дека е смешна, а Салиери е згрозен. Таа била единствената драма на Пушкин што била претставена за време на неговиот живот.

*„Моцарт и Салиери*“ била вдахновение за претставата на Питер Шафер, „*Амадеус*“ од 1979 година, која Шафер ја прилагодил за истоимениот филм од 1984 година.

## Адаптации

* 1897 година- *Моцарт и Салиери*, опера од Николај Римски-Корсаков.
* 1914 година - *Моцарт и Салиери*, нем филм на Виктор Турјански .
* 1979 - *Мали трагедии*, советска телевизиска минисерија од 1979 година.

## Надворешни врски

* ''Mozart and Salieri'' , англиски превод.
* Продукција на претставата како аудио драма.

Категорија:Драми од Александар Пушкин
Категорија:Руски драми
Камениот гостин (драма)

[десно|мини|322x322пкс| ''Камениот гостин.'' ''Дон Жуан и Доња Ана'' , од [Иљја Репин, 1885 година.]]
***Камениот гостин*** () ― поетска драма од страна на Александар Пушкин врз основа на шпанската легенда на Дон Жуан, напишан на руски како Дон Гуан од Пушкин.

## Историја
Пушкин ја напишал *„Камениот гостин“* во 1830 година, како дел од збирката од четири кратки драми познати како „*Мали трагедии*“. Претставата е заснована на познатата легенда за Дон Жуан, но иако повеќето традиционални адаптации ја претставуваат како фарсична и комична, „малата трагедија“ на Пушкин е навистина романтична трагедија. Освен двобојот, има малку акции, и иако напишани во облик на претстава, изучителите се согласуваат дека тоа никогаш не било наменето за сцената.

Пушкин ја напишал драмата откако ја виде премиерата на верзијата на руски јазик на операта на Моцарт од 1787 година, „*Дон Џовани*“. Тој позајмил одредени елементи од либретото на да Понте, но ја направил приказната своја, насочувајќи се повеќе на трагичните романтични елементи отколку на фарсичните.

## Синопсис
Дон Жуан, илегално вратен од егзил за убиство на командант де Салва, ја заведува вдовицата на споменатиот, Доња Ана, кога го посетува гробот на нејзиниот покоен сопруг. Доња Ана се согласува да му дозволи да ја посети дома. Дон Жуан арогантно ја поканува гробната статуа на командантот да стои стража. Кога Жуан и Ана се заедно, ги слушаат камените чекори на Командантот. Статуата му подава рака на Дон Жуан, тој смело ја зема, и двајцата се спуштаат под сцената.

## Влијание
Александар Даргомижски ја прилагодил претставата во опера, „*Камениот гостин*“ во 1872 година. Во 2012 година, англискиот композитор Филип Годфри ја прилагодил претставата во оперета, исто така наречена „*Камениот гостин*“.

Фразите „Командантските чекори“ или „чекори на командантот“ станале крилести зборови во руската култура во однос на пристапот на злобна судбина. Александар Блок напиша песна во 1912 година со наслов „*Чекори на командантот“* (). Венедик Ерофеев го завел своето последно завршено дело „*Валпургиска ноќ*“ како „Чекорите на командантот“.

## Наводи

* *Alexander Pushkin: A Critical Study* од А.Д.П. Бригс, Rowman & Littlefield Publishers, 1982 година.

Категорија:Драми од Александар Пушкин
Категорија:Појавено во 1830 година
Цукемоно

мини|275x275пкс|Асортиман на цукемона.
мини|Избрани цукемона.
мини|Јадење цукемоно.
[мини|Продавница за цукемоно во Нишики Ичиба, [Кјото.]]
**Цукемоно** (漬物, буквално „скиселени нешта“) ― јапонски конзервирани зеленчуци (обично скиселени во сол, саламура, ставени во оризови трици). Тие се послужувани со ориз како оказу (споредно јадење), со пијалаци како оцумами (мезе), како придружно или украсен додаток за оброците, и како главно јадење во порцијата кајсеки на јапонската чајна церемонија.

## Алтернативни имиња
Цукемоната се нарекуваат и кономоно (香の物), ошинко (御新香) или ококо (御香々), сите го носат значењето на „миризливо јадење“ на јапонски. Делот ко (香) во овие имиња буквално значи „миризлив“, а терминот бил користен како нјобо котоба или „женски збор“ за мисо во однос на мирисот. Со текот на времето, овој поим бил применуван и на кисели краставички, повторно заради мирисот. Ошинко (буквално „нов мирис“ во однос на релативната свежина) поконкретно се однесувал на зеленчук што бил само малку кисел и кој сè уште не ја сменил бојата толку многу*.* Поимот сега се користи и пошироко за да се однесува на кисели краставички претежно.

## Правење на цукемоно
мини|Цукемоно ферментирајќи во оризови трици.
За да се направи цукемоно, потребен е сад, сол и нешто за да се изврши надолен притисок врз киселите краставички.

Цукемоноки (漬物器; буквално „сад за киселење“) е јапонска преса за кисели краставички. Притисокот е создаден од тешки камења наречени цукемоно иши (漬物石; буквално „камен за киселење“) со тежина од еден до два килограми, понекогаш и повеќе. Овој тип преса за кисели краставички сè уште се користи и може да се направи од различни материјали, како што се пластика, дрво, стакло или керамика. Пред каменотт да стапи во употреба, притисокот бил вршен со ставање на клин помеѓу рачката на садот и неговиот капак.

Теговите се или камени или метални, со рачка одозгора и често покриени со слој од неутрална пластика за храна. Друг современ тип на преса за кисели краставички обично е направен од пластика, а потребниот притисок се создава со вртење завртка и стегање надолу врз киселите краставички.

Азазуке е метод на киселење што се одликува со кратко време за подготовка.

## Наводи

## Надворешни врски

* Јапонска храна / Цукемоно (кисели краставички)
* Федерација на Шизуока Цукемоно
* Кооперативно здружение за цукемоно

Категорија:Ферментирана храна
Категорија:Статии со текст на јапонски
Категорија:Јапонска кујна
Бахчисарајската чешма

мини|Прво објавување
[мини| ''[Александар Сергеевич Пушкин|Александар Пушкин во палатата Бахчисарај*. Сликарство од Grigory Chernetsov]]
***Фонтана на Бахчисарај*** (, *Bakhchisaraiskiy fontan*) е песна на [[Александар Сергеевич Пушкин|Александар Пушкин]], напишана во периодот од 1821 до 1823 година.

Пушкин започнал да ја пишува *The Fountain* *of Bakhchisaray* во пролетта 1821 година, откако ја посетил Фонтаната of Tears во палатата Кан (Khan Palace) во [[Бахчисарај]] во 1820 година. Најголемиот дел од песната била напишана во 1822 година. Во пролетта 1823 година, нацртот за влез бил завршен. Во текот на есента 1823 година, песната го добила своето конечно завршување и била подготвена за печатење. Првото издание на *Фонтаната на Бахчисарај* било објавено на 10 март 1824 година.

Песната инспирирала повеќе дела. Во 1899 година, композиторот Anton Arensky напишал кантата од петте дела, вклучувајќи арија на Zarema. Во 1909-1910 година, краток филм базиран на песната била создадена од Yakov Protazanovо. Во 1934 година, Boris Asafyev создал истоимен балет, исто така инспириран од работата на Пушкин, а Alexander Ilynsky компонирал опера (1911) базирана на песната. Операта *Sarema на'' Alexander von Zemlinsky од 1897 година го добил своето име од ликот во песната и се базира на неа.

## Наводи

## Дополнителна литература

* http://www.gutenberg.org/ebooks/8192, песната (преведена на англиски) на Gutenberg.org, преведена од William D. Lewis
* , песната (на руски) на руски Викиизвор (Russian Wikisource)

Категорија:Поеми на Александар Пушкин
Такетоми (остров)

мини|265x265пкс|Островот Ишигаки гледан од Такетоми.
мини|265x265пкс|Улица на островот Такетоми.
**Такетоми** (竹富島, Такетоми-џима, јејамски: Теедун; окинавски: Дакидун) ― остров на кој се наоѓа гратчето Такетоми, во рамките на Округот Јејама во префектурата Окинава, Јапонија. Такетоми е едно од Јејамските Острови. Населението на островот Такетоми изнесува 323 жители согласно до јануари 2012.

## Географија
Островот Такетоми се наоѓа на 4 км јужно од островот Ишигаки. Островот има село во средината, исто така наречено Такетоми. Островот зафаќа 5.42 км2, и е долго 2.7 км2 исток кон запад и 3.4 км2 север кон југ. Такетоми е подигнат корален атол. Островот има кружен облик и е опкружен со корални гребени. Островот Такетоми е дел од Националниот парк Ириомоте-Ишигаки, основан во 1972 година.

Такетоми е познат по своите „традиционални окинавски куќи“, камени ѕидови и песочни улици, што го прави популарен кај туристите. Воведени се разни правила за да се спречат естетски непријатните аспекти на современата градба да ја уништат убавината на островот, како што е замена на рачно редениот камен со бетонски ѕидови. Популарните туристички активности вклучуваат одморање на плажа, нуркање, возење со воловска кола низ селото и едноставно пешачење или возење велосипед низ островот додека уживате во чудесноста на селото и природната глетка.

Академиците признаваат дека „традиционалниот“ пејзаж на Такетоми е современ производ. Денес куќите на Такетоми се познати по визуелно привлечни покриви со црвени ќерамиди. Меѓутоа, на обичните луѓе им било забрането да градат куќи со ќерамиди од страна на Кралството Рјуакју во Окинава до неговото укинување. Црвенопокривните куќи првпат се појавиле на островот Такетоми во 1905 година и останале симбол на богатство со децении. Уште во 1964 година, навистина традиционалните куќи од слама сочинувале 40% од куќите на Такетоми. Покриви со ќерамиди се шират напоредно со конзерваторското движење.

Островот е исто така познат по своите прекрасни плажи и хошизуна или хошисуна, што значи „ѕвезден песок“, кој е составен од остатоците од едноклеточното животно Foraminifera.

## Стопанство
Главните индустрии на островот Такетоми се туризмот и производството на шеќерна трска.

## Превоз
Островот Такетоми е достапен со десет минути возење со брод од островот Ишигаки. Сите области на островот се во непосредна близина. Исто така, постојат различни места за изнајмување велосипеди во селото.

## Образование
Општинските власти воТакетоми одржуваат едно споено основно и средно училиште со две години на островот: основно и средно училиште „Такетоми“ (竹 富 町 立 竹 小 中 学校).

За државно средно училиште со трета и четврта година, учениците можат да ги посетуваат училиштата на Окинавскиот префектурски образовен одбор.

## Наводи

Категорија:Статии со текст на јапонски
Категорија:Острови во Јапонија
Ел Македонер

**Ел Македонер** (El Makedoner) т.е. Стефан Јосифовски е рапер,текстописец и уметник роден во Македонија, но работи моментално на Словенечката музичка сцена. Со музика почнал да се занимава уште кога бил во основно училиште, тоа го довело во 2016 година да почне со професионално пеење. Тој е основач на музичката издавачка куќа Балклан Рекордс. 

## Галерија


Податотека:Angeli3.jpg|Ангели - *Ден на снимање*


## Биографија
Стефан Јосифовски е роден на 19. Март 1995 во Велес, Македонија. Со својата фамилија (родители - Димче и Зорица, брат - Марко) живеел до својата 14. година потоа се преселил во Словенија. Во 2009 година се запишал на *Средно Техничко и Хемиско училиште* во Љубљана кое што во 2013 година го завршил и станал *хемиски техничар*. По тоа живеел три години во Словењ Градец каде што студирал на *Факултет за Полимерна технологија* кој што го завршил во 2016 година и се стекнал со назив *дипл.инж. на Полимерна технологија*. 

На крајот од истата година додека бил во Македонија на посета кај своите најблиски ја снимил својата прва официјална песна *Носталгија*. За време на неговата прогресија снимил повеќе синглови: *Мојот Свет, То со [[Домжале]], У изи, Поеностављено, Поклон* кои му дале мотивација и идеја да го сними својот прв албум* Адекватно Стање* кој содржи вкупно 15 песни* (Адекватно Стање, Серенада, Демони, Ангели, Прва Линија, Курва, Еври в жепу, Геноцид, Рап, Писмо од Ане, Он, То со [[Домжале]] II, Непријатељ, Шупља Прича, Задњи Утрип).  *Повеќето од овие песни имаат и свој видеоспот кои што можете да ги најдете н*а [[Youtube]], *на неговиот канал *Balklan Official. *Неговиот деби албум бил хит и можете да го придобиете во физичка (ЦД) или дигитална форма, на сите дигитални платформи: Spotify, Deezer, Tidal, iTunes* итн.  *

На крајот од 2020 година (13. ноември) во соработка со Рета ја издале песната *Екстравагантно* на најголемиот бугарски канал *[[Facing the Sun]]*, додека во декември во колаборација со македонскиот рапер Face Off ја објавиле нумерата *13*. Неговиот најнов и последен спот што го снимал за прв пат во Македонија го носи името *Бинго* и е достапен од 22. јуни на сите платформи. 

## Дискографија

* Носталгија (2016)

* Мојот Свет (2017)

* То со Домжале феат. Санел & Турк (2017)

* У иѕи феат. Турк (2017)

* Поеностављено феат. EС-EЈ (2017)

* Поклон (2018)

* Адекватно Стање - АЛБУМ 15 ПЕСНИ (2018-2020)

* Самоконтрола (2020)

* Екстравагатно феат. Рета (2020)

* 13 феат. Фејс Оф (2020)

* Тестамент (2021)

* Бинго (2021)

* Броксли Тим феат. Сладки Грех (2021)

## Наводи
Трајче Арсовски

**Трајче Михајлов Арсовски** ( во  —  во ) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.

## Животопис
Потекнува од бедно многучлено семејство, а во раните години останал сирак, без мајка. По завршувањето на основното образование во Кратово, немајќи услови да го продолжи образованието, бил принуден уште во раното детство да бара своја егзистенција, изучувајќи го столарскиот занает. Ја почувствувал суровата експлоатација и општествената угнетеност, кое што придонело да се приклучи кон напредното работничко движење и да се бори за работничките права. По капитулацијата на Кралство Југославија и окупацијата на Македонија од германско-бугарските власти, не можел да се помири со фашизацијата и денационализацијата на својот народ. Се приклучил кон младинска група која собира оружје и други материјали потребни за подготвување оружен отпор. На 25 април 1944 година по нападот на Кратово од единиците на НОВ и разбивањето на бугарскиот гарнизон и полицијата, тој со група активисти пристапува во редовите на Третата македонска ударна бригада. Во борбите против бугарските фашистички војски, тој се борел во својство на пушкомитралезец. Особено се истакнал во борбите што бригадата ги водела во долгиот борбен марш до Грција и назад, во Пролетната офанзива 1944 година. На Чупино Брдо крај село Луке, Кривопаланечко, бригадата водела целодневна борба, со многубројните тешко вооружени бугарски единици. Во таа борба баталјонот, на кој му припаѓал Трајче, заробил двa бугарски топа. Во многубројните напади и противнапади, со пушкомитралезот в раце загинал деветнаесетгодишниот Трајче Арсовски на Чупино Брдо (Ретки буки), Кривопаланечко.

## Наводи


Категорија:Жртви на Бугарската окупација на Македонија во Втората светска војна
Категорија:Учесници во НОБ
Царка Андреевска

**Царка Дончова Андреевска** ( во  —  во ) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.

## Животопис
По завршувањето на основното образование, се запишала во граѓанското училиште во Кратово. По окупацијата на Македонија од германско-бугарските фашистички окупатори и присилното бугаризирање на македонското население, му пркосела на окупаторот со тоа што не сакала да го продолжи образованието во окупаторските асимилаторски училишта. Како напредна младинка и симпатизер на ослободителното движење, активно се вклучила во помагање на движењето. Таа активно учествува во организирање вечеринки за собирање на напредната младина, на кои се зборувало за организирање и давање отпор против бугарскиот окупатор за ослободување на Македонија. На една од повеќето задачи, што од партиската организација во градот ги добила, била да помогне во планираниот напад на рудниците Злетово-Пробиштип, од народноослободителната војска и тоа ноќта на 2 спрема 3 април 1944 година. Во очекување на нападот на рудниците Добрево и Пробиштип, заедно со Вера Пазаванска дошле во Пробиштип заради организирање на приредба, со која имале за цел да ја намалат будноста на бугарската и германската војска пред претстојниот напад на Пробиштип. По изведениот успешен напад на рудникот, Царка со уште неколку другари била фатена и затворена. Бугарската полиција ја претресла куќата на рударот Томо Буиќ, роден во Сињ - Хрватска, а доселен како рударски работник во Пробиштип уште од 1935 година. Бидејќи во неговата куќа биле засолнети ѝ Царка ѝ Вера Пазаванска, при овој претрес на неговата куќа ги наоѓаат илегалните материјали кои тие ги донеле од Кратово. Истата ноќ, Царка и другите активисти се уапсени и се пренесени во штипскиот затвор и биле подложени на ѕверско мачење за да ги издадат своите организирани другари во Кратово. Откако таа не признала ништо, на 6 април 1944 година, изведени се пред суд и осудени на смртна казна ***стрелање***, која веднаш е извршена, пред очите на насила насобраниот народ, во близината на Штип на десниот брег на реката Брегалница. Заедно со неа се убиени уште 11 младинци и рудници, меѓу кои и две други жени.

Во нејзина чест една улица како и детска градинка во нејзиниот роден град Кратово, се именувани токму по неа.

## Поврзано
* Иван Андреевски
* Масакр во Штип

## Наводи


Категорија:Жртви на Бугарската окупација на Македонија во Втората светска војна
Категорија:Учесници во НОБ
Категорија:Жени во НОБ
Дача

230px|десно|мини|Уредување на дача
**Дача** (руски: дача) - руски назив за сезонска или целогодишна викендичка, која често се наоѓа вон руските градови.

Дачите се чести во Русија и распространети во повеќето земји од поранешниот Советски Сојуз. Се проценува дека околу 50% од руските семејства кои живеат во големите градови имаат дача.

Викендичките и бараките што служат како главен или единствен дом за семејството не се сметаат за дачи. Некои дачи се преуредуваат како целогодишни престојувалишта. Во некои случаи, сопствениците на дачите поминуваат дел од годината во нив, а остатокот од времето ги изнајмуваат.

Во периодот од 1963 до 1985 година, постоеле ограничувања за големината и опремата на дачите. После тоа, а особено од 1990 година, нема ограничувања.

Секој што постојано живее во дача, колоквијално се нарекува **дачник**; поимот обично се однесува на препознатлив стил на живот.

## Галерија

Податотека:E7159-Kstovo-industrial-right.jpg|Дачи кај Ксотово.
Податотека:Nikolay Dubovskoy Dacha v Sillamyagakh 1907.jpg|Дача на сликата на Николај Дубовској
Податотека:Pribitkovo da4a burman lic.jpg|Дача
Податотека:Rusinovo dacha 02j.JPG|Дача во близина на Калуга


## Наводи

Категорија:Градби
Категорија:Руска култура
Категорија:Украинска култура
Категорија:Русизми
Категорија:Зборови што ги нема во ТРМЈ
Масакр во Штип

**Масакр во Штип** ― масакр извршен во близина на Штип, на 6 април, 1944 година, од страна на Бугарскиот окупатор, со стрелање на 12 партизани, патриоти, младинци и рудари од регионот на злетовско-пробиштипскиот и во кратовскиот крај. 

Масакрот се случил по нападот на рудниците за олово и цинк во Злетово и Пробиштип од страна на Треттата македонска ударна бригада, на 3 април 1944 година. Во знак на одмазда, бугарската полиција извршила претрес низ куќи и при тоа уапсила голем број младинци, патриоти и рудари од самите рудници. Неколку дена биле подложени на ѕверско малтретирање и тепање во дворот на штипската касарна, а пред очите на работниците во фабриката за цигари која се наоќала веднаш до неа. Меѓу жртвите имало три жени и двајца странски државјани кои работеле во самите рудници.

Стрелани биле вкупно 12-мина:

* Царка Андреевска од Кратово
* Владо Гаџев од Кратово
* Андреја Андоновски од Куманово
* Нада Михајловска од Куманово
* Ванчо Спасов од Кочани
* Мирослав Барага од Постојна, Словенија
* Вера Пазаванска од Кратово
* Цветко Тонев од Кратово
* Богдан Андоновски од Војник, Кумановско
* Драган Сибиновиќ од Малотино, Кумановско
* Владо Стојановски од Цветишница, Кумановско
* Томо Буиќ од Сињ, Хрватска
На истата локација на 29 јули се стрелани ѝ:
* Митко Каналиски од Кратово
* Глигор Пазавански од Кратово

## Наводи

Категорија:Масакри во Македонија
Категорија:Жртви на Бугарската окупација на Македонија во Втората светска војна
Иван Андреевски

**Иван Дончов Андреевски** *(прекар:Јованичка)* ( во  —  во ) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.

## Животопис
Како младинец, со неполни 20 години, го напуштил родното место ѝ се вработил како месарски работник во рудниците „Злетово“ во Пробиштип.

Како работник ја осознал и почувствувал социјалната угнетеност и националната неправда. Преку својата сестра Царка Андреевска се поврзал со комунистичкото движење. Во рудникот Пробиштип активно учествувал во подготовките на нападот на рудниците „Злетово“ во Пробиштип, од страна на народноослободителните единици, кој бил планиран да се изврши на 3 април 1944 година и придонел за успешното изведување на акцијата-нападот. По нападот на Пробиштип, Иван се нашол на листата за стрелање, но под среќни околности бил спасен. По ослободувањето на Кратово на 6 септември 1944 година стапил во единиците на НОВ на Македонија, сакајќи ја слободата и одмаздата на својата стрелана сестра Царка од бугарскиот фашистички окупатор. Станал борец во редовите на Треттата македонска народноослободителна ударна бригада, како командир на вод, до конечното ослободување на Македонија. По ослободувањето на Македонија со бригадата учествувал во битките за конечно ослободување на Југославија. Во борбите на Сремскиот фронт кај Ерденик, Бачинци, Шид и Врпоље се истакнал со личната храброст, за што е одликуван со Орден за храброст.

Во борбите крај Врпоље, со својот вод, на кој бил водник, бил опколен од германските војски повеќе од 24 часа. Во таа борба, со уште многу свои другари, загинал ѝ Иван (*Јованичка*) на 12 мај 1945 година.

## Поврзано

* Царка Андреевска

## Наводи


Категорија:Учесници во НОБ
Богдан Ангелов

**Богдан Николов Ангелов** ( во  —  во ) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.

## Животопис
Израснал во тешки животни услови кои длабоко се одразиле во обликувањето на неговиот скромен карактер. Неговиот животен пат како земјоделец, бил исполнет со борба за одржување на скромен живот на своето осумчлено семејство. Во летото 1944 година се вклучил во единиците на НОВ, во Треттатa македонска народно-ослободителна ударна бригада. Во борбите на Црна Трава - Врањско, против бугарските фашистички војски, тој бил тешко ранет. Другарите соборци се обиделе да му помогнат, но тој подлегнал на здобиените рани во првите денови на месец септември 1944 година. Не ја дочекал саканата слобода за која се борел. Оставил зад себе шест деца. За смртта на Богдан, неговите најблиски дознале по цели три месеци.

## Наводи


Категорија:Жртви на Бугарската окупација на Македонија во Втората светска војна
Категорија:Учесници во НОБ
Коле Арсовски

**Коле Герасимов Арсовски** ( во  —  во ) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.

## Животопис
Потекнува од крајно бедно земјоделско семејство. Недостапноста на училиштето за широките народни маси во Кралство Југославија, го остава неписмен. Самиот ја почувствувал оваа неправда и свој недостаток. Вложил сопствен напор ѝ научил ѝ да чита и да пишува. Како овчарче, пасејќи го стадото овци на падините на планината Лисец,Кратовско, тој воспоставил врска со Народноослободителната војска на Македонија. Средбите со партизаните кај него развиле симпатии кон НОВ и револуцијата, по што самиот решава да се вклучи и да го даде својот придонес во борбите против окупаторот и домашните предавници (бугаромани), а за ослободување на својата татковина Македонија.

Во почетокот на септември 1944 година, го оставил своето стадо на еден свој пријател и се приклучил кон народноослободителната војска. Од тој ден учествува во сите борби на бригадата. Бил испратен ѝ на Сремскиот фронт. По конечното ослободување на Југославија, тој учествувал во борбите за прочистување на Југославија од остатоците на усташките банди. Во една борба, во близината на Загреб, бил смртно погоден и подлегнал на раните, во втората половина на мај 1945 година.

## Наводи


Категорија:Учесници во НОБ
Славко Баевски

**Славко Стефанов Баевски** ( во  —  во ) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.

## Животопис
Тој бил третиот син во фамилијата Баевски. Основното и граѓанско училиште го завршил во Кратово. Немајќи средства да го продолжи образованието бил принуден да се запише во подофицерска школа. Нападот од фашистичките сили на Кралство Јувославија го дочекува како активен подофицер. Огорчен од предавничката политика на кралските југословенски офицери-петоколонаши, се одлучил да му пристапи на напредното работничко движење, по што се вработил во рудникот во Пробиштип. Во рудникот го назначуваат како командир на рудничката стража, што му овозможува несметано да ги извршува поставените задачи од организацијата. Учествувал во растурање на летоци и друг илегален материјал, организирал штрајкови и саботажи, набавувал оружје, муниција, динамит и прибирал податоци за плановите на окупаторот и слични активности. За сите акции и претреси, од окупаторските сили и полицијата, на време ја известувал својата партиска организација. Земал учество во подготовките за нападот на рудникот „Добрево“ и Пробиштип што го извршила Треттатa македонска ударна бригада на 3 април 1944 година. Со успешниот напад на Пробиштип, Славко со група работници стапил во редовите на Треттатa македонска ударна бригада. Како искусен подофицер и борец наскоро во бригадата е именуван за командир на вод, а покасно ѝ командир на чета. Во Пролетната офанзива учествува во нападот на Кратово на 25 април 1944 година и во сите борби што бригадата ги водела од Црна Трава до Грција и назад. Во една борба крај селото Кукушлија на планината Плачковица на 5 јуни 1944 година, бил убиен во судир со бугарската војска.

## Наводи


Категорија:Жртви на Бугарската окупација на Македонија во Втората светска војна
Категорија:Учесници во НОБ
Трајан Арсовски

**Трајан Костадинов Арсовски** ( во  —  во ) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОБ.

## Животопис
Одраснал во средно имотно земјоделско семејство. По завршувањето на основното четиригодишно училиште во своето село, во немање услови да го продолжи образованието се занимавал со земјоделие и сточарство. Како младинец, со група другари од своето село, се приклучил во редовите на НОВ, во Треттата македонска ударна бригада, бил учесник во сите борби за целосното ослободување на Македонија. Во составот на Треттатa македонска ударна бригада, тој учествувал и во борбите на Сремскиот фронт, кај Шид, Винковци, Врпоље и Банова Japyгa. На 21 јуни 1945 година, крај селото Гања Липа, тој бил во првите редови со својата единица. Борејќи се со натчовечки напори, против германските и усташките единици, некаде исчезнал. Претпоставувано е дека бил тешко ранет или заробен од непријателот и стрелан некаде во непосредната близина.

## Наводи


Категорија:Учесници во НОБ
Коне Божиновски

**Коне Стојанов Божиновски** ( во  —  во ) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОБ.

## Животопис
Потекнува од ситно сопственичко земјоделско семејство. Немал можност да се школува, па уште како дете работел како момок во неговото и околните села. Ја почувствувал горчината на експлоатацијата, тешкиот живот и обесправеноста. Иако живеел во село, во допирите со луѓето, тој се интересирал за успесите на НОВ. Ги помагал борците на НОВ, вршејќи курирска должност, пренесувајќи писма и друг материјал. На 15 септември 1944 година активно му пристапил на народноослободителното движење, а потоа ѝ како борец во редовите на Седумнаесеттатa македонска ударна бригада. Посебно се истакнал во борбите против германските единици во село Страцин, на 22 и 26 октомври 1944 година и во борбите за ослободување на Куманово (10 и 11 ноември) 1944 година. По конечното ослободување на Македонија, во близината на Гнилане, бригадата учествувала во жестока борба против балистите. Оваа борба за Коне била последна, загинал на 30 декември 1944 година, не дочекувајќи ја толку посакувната слобода.

## Наводи


Категорија:Учесници во НОБ
Спирко Бојковски

**Спирко Тодосов Бојковски** ( во  —  во ) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.

## Животопис
Потекнува од крајно бедно земјоделско семејство. Основното четиригодишно училиште го завршил во родното место со одличен успех. Немајќи никакви можности за продолжување на образованието, уште од раните детски години помагал во домашните земјоделски и сточарски работи. Како напреден младинец станува симпатизер на народноослободителното движење. Имал голема желба да се приклучи во редовите на НОВ и истата ја остварил на 15 јуни 1944 година, кога со група младинци, стапил во редовите на Треттатa македонска ударна бригада. Учествувал во борбите за ослободување на Куманово и цела Македонија. По конечното ослободување на Македонија со бригадата заминал на Сремскиот фронт и се борел за целосното ослободување на Југославија. Како добар и искусен борец бил испратен во патрола, со цел да прибере податоци за непријателските позиции. Извршувајќи ја совесно поставената задача, со своите другари загинал на 16 април 1945 година крај Нови Сад. Запаметен бил како скромен, тивок, секогаш повлечен во себе, внимателен и учтив карактер, кој не го штедел својот живот за доследно извршување на поставените задачи во НОВ.

## Наводи


Категорија:Учесници во НОБ
Мачвански Управен Округ

**Мачвански Управен Округ** () - еден од осумте административни окрузи на Шумадија и Западна Србија. Се протега во западните делови на Србија, во географските области на Мачва, Подриње, Посавина и Поцерина. Според резултатите од пописот во 2011 година, во округот има 298.931 жител. Административен центар на областа Мачва е градот Шабац.

## Градови и општини
Округот ги опфаќа градовите Шабац и Лозница и општините:

* Богатиќ
* Владимирци
* Коцељева
* Мали Зворник
* Крупањ
* Љубовија

## Демографија

Според последниот официјален попис направен во 2011 година, округот Мачва има 298.931 жители. 29,14% од населението живее во урбаните средини.

### Етнички групи
Етнички состав на Мачванскиот Округ:

## Историја и култура
[мини|десно|Куќата на [Вук Караџиќ во Тршиќ]]
[мини|десно|Спомен-костурница на [Церска битка|Цер]]
Во околината на Шабац може да се видат познати споменици, посветени на настани од историјата на српскиот народ: Споменикот на Караѓорѓе и српските херои од Првото српско востание и Музејот на Битката кај Мишар, остатоци од античките градови на бреговите на реката Сава: Ново Село, локалитетот на палатата на кралот Милутин и Косанин Град, средновековната тврдина на планината Цер.

Недалеку од Лозница се наоѓа селото Тршиќ, родното место на реформаторот на српскиот јазик и правопис, Вук Караџиќ. Од Тршиќ, пешачка патека води до манастирот Троноша, една од најстарите средновековни задужбини на династијата Немањиќ. Овој манастир од XIV век одиграл важна улога во зачувувањето на српската култура и традиција. Во текот на долг период, особено во текот на четиринаесеттиот век, во него се одржувала традицијата на препишувачка школа за свои и потребите на други манастири. Ова ги зачувало историските и културните документи на српскиот народ.

## Поврзано
* Административна поделба на Србија
* Окрузи во Србија

## Наводи

## Надворешни врски

* 

Категорија:Координати на Википодатоците
Категорија:Мачвански Управен Округ
Категорија:Управни окрузи во Србија