Источни Алпи

[мини|десно|250п|Долината [Енгандин|Горен Енгандин кај Санкт Мориц.]]
мини|десно|250п|Платајншпице во Лехталските Алпи.
**Источни Алпи** — источната половина на Алпите кои го заземаат подрачјето источно од замислената линија од Боденското Езеро (Констанца) и алпската долина на Рајна до превојот Шплиген во алпската делница и надолу по реката Лиро до езерото Комо на југ. Планинските врвови и превои се пониски во споредба со оние на Западните Алпи, а самиот венец е поширок и помалку засводен.

## Географија
Венецот се протега во источните делови на Швајцарија (претежно Граубинден), цел Лихтенштајн и речиси цела Австрија (од Предарлска па на исток), како и предели на крајниот југ на Германија (Горна Баварија), северозападна Италија (Ломбардија), североисточна Италија (Јужен Тирол, Венето и Фурланија-Јулиска Краина) и добар дел од северна Словенија (Горењска и Долна Штаерска). На југ венецот е ограничен од Паданската Низина во Италија; на север, долината на Дунав ги дели од Чешкиот Масив. Најисточниот изданок го образува венецот Виенска Шума, со Леополдсберг над Дунав и Виенската Котлина — преоден појас кон лакот на Карпатите.

Највисока планина на Источните Алпи е Бернина (4.049&nbsp;м), сместена во Бернинските Планини, дел од Западноретските Алпи во Швајцарија. Таа е единствениот четириилјадник во целиот венец и го носи името на превојот Бернина, дадено во 1850&nbsp;г. од нејзиниот прв освојувач, Јохан Коац. Карпите од кои се состои планината се диорити и габра, додека пак масивот во целина е сочинет од гранити (Корвач, Пали). Изземајќи ги другите врвови од Бернинските Планини, следен по висина е Ортлер (3.905&nbsp;м) во Јужен Тирол (Италија), а трет е Гросглокнер (3.798&nbsp;м) — највисока планина во Австрија. Пределите околу Гросглокнер и соседната Пастерце се ставени под посебна заштита во 1986&nbsp;г. како дел од Националниот парк Високи Таури.

Мошне посетувана од планинарите е планината Зулцфлу во венецот Ретикон, на австриско-швајцарската граница. На источната страна врви планинарска патека од степен T4, што им овозможува на непланинарите, кој е на висина од 2.817&nbsp;м. Оваа варовничка планина има шест пештери, со должина од 730 до 2.750 метри во кои се влегува од исток, на швајцарска страна.

Венецот Ретикон е во Централните Источни Алпи, наречен по римската провинција Реција. Највисок врв е Граушпиц (*Vorder Grauspitz(e)*), кој лежи на границата помеѓу Лихтенштајн и Швајцарија.

Само 30&nbsp;% од површината на Граубинден се смета за употребливо земјиште, а од него една петтина отпаѓа на шуми. Кантонот е сосем планински и ги опфаќа висовите и долините по реките Рајна и Ин. Во јужните делови на кантонот се наоѓа единствениот национален парк во земјата, наречен Швајцарскиот национален парк. Планините во северниот дел се настанати како дел од навлака, прогласена во 2008&nbsp;г. за геолошка знаменитост и светско наследство на УНЕСКО под името „Арена Сардона“. Други заштитени подрачја во околината се соседниот биосферен резерват Мистаирска Долина и природниот парк Ела.

## Класификација
мини|десно|250п|Поделба на Источните Алпи:

### геоморфологија
Венецот е испресечен со неколку длабоко врежани речни долини во претежен правец исток-запад, и тоа долините на Ин, Залцах, Енс, Адиџе, Драва и Мура. Според традиционалната класификација на Алпскиот клуб (AVE) во австриска и германска употреба, овие вериги се составени од десетици помали групи во состав на четири поголеми области:
* Северни Варовнички Алпи
* Централни Источни Алпи
* Јужни Варовнички Алпи
* Западни Варовнички Алпи

Швајцарскиот алпски клуб (SAC) се води по малку поинаква класификација, следејќи ја управната граница на кантонот Граубинден. Во Италија пак, распространета е поделбата од 1926&nbsp;г. која во поново време е заменета со здружениот приод SOIUSA. Постојат и други разграничувања, особено за хидрографски потреби.

### Тектоника
Алпите четири системи на постилки:
* Хелветска постилка (лат. *Helveticum*, фр. *Dauphiné*), со своите главни венци во Западните Алпи. Се состои претежно од кредни и палеогенски седиментни карпи во повеќе набори.
* Пенинска постилка (*Penninicum*), која е јурски наслаги од праокеанот Тетис кои се протегаат од Евроазиската до Јадранската Плоча, приклештени заедно при алпската орогенеза. Го опфаќаат флишниот појас и неколку кристални карпи во геолошки прозорци како што е Енгандинскиот и Високотаурскиот во Централните Алпи.
* Источноалпски систем: Северните Варовнички Алпи, составени од мезозојски (тријасни) карпи, палеозојски шкрилци (Кицбиелските и Салцбуршките Шкрилни Алпи) и граувачкиот појас, како и кристалните Централни Источни Алпи — преткамбриумски и палеозојски остатоци од главното простирање.
* Јужноалпски систем (динарска постилка) јужно од Перијадранскиот шев (Валтелина—превој Тонале—Пустерска Долина—Тајлтал—Караванки). Сочинет е претежо од мезозојски и палеозојски образби (Карниски Алпи, Караванки и неколку помали простирања) со мали раседи чии постилки и набори се со јужна насоченост.

## Стопанство
Во овие краишта е мошне развиен туризмот, со нагласок на Давос/Ароза, Флимс и Санкт Мориц/Понтрезина.

## Поврзано
* Централни Источни Алпи
* Варовнички Алпи
* Сардона

## Наводи

## Надворешни врски

* Источни Алпи — Енциклопедија Британика 
* Источни Алпи — Голема руска енциклопедија  

Категорија:Планински венци на Алпите
Категорија:Планински венци во Австрија
Категорија:Планински венци во Швајцарија
Категорија:Планински венци во Италија
Категорија:Планински венци во Германија
Категорија:Планински венци во Лихтенштајн
Категорија:Планински венци во Словенија
Категорија:Планински венци во Баварија