Регалија на Шведска

[мини| Круната, жезолот, клучот и [Шар|топчето на кралот на Шведска како што е прикажано во Кралската ризница (2014).]]
мини|Круната и короните се носат за време на отворањето на Риксдагот 1905 година
Шведската церемонијална облека се чувала длабоко во трезорите на царскиот трезор, под Кралската палата во Стокхолм, во музеј кој е отворен за јавноста. Круните и короните не ги носат шведските кралски членови веќе од 1907 година, но тие сè уште се изложени на свадби, крштевки и погреби.

Пред 1907 година, круните и короните биле носени заедно со кралските мантии од кралот и другите принцови на крунисувањето на монархот, за време на отворањето на Риксдагот и изложени во други прилики. По смртта на Оскар II (последниот крал што бил крунисан) во 1907 година, практиката на носење на круните на отворањето на Риксдагот престанала и круните повеќе не се носеле. После тоа, круната на кралот и неговиот жезол едноставно биле изложени на перничињата од двете страни на сребрениот престол додека кралската наметка била обвиткана над неа. Старото отворање на државата траело до 1974 година.

Меѓу најстарите непроценливи предмети се мечот на Густав Васа и круната, топчето, жезолот и клучот на кралот Ерик XIV .

## Круна на Шведска и други регалии
мини|Круната на Ерик XIV, како што се појави пред подоцнежната реставрација во 20 век на нејзиниот оригинален изглед од 16 век.
Круната на Ерик XIV, направена во Стокхолм во 1561 година од фламанскиот златар Корнелиус вер Велден, е типична за ренесансниот стил на накит од неговото време. Првично неговата круна носела четири пара букви „Е“ и „Р“, иницијалите на латинската форма на неговото име, „Ерикус Рекс“, во зелена емајл, при што секој пар бил од двете страни на централните камења на предната страна и задниот дел на кругот. Кога бил соборен од неговиот брат, Јован III, секој од овие писма бил покриен со идентични картуши, секој со два бисери. Шведските монарси на домовите на Пфалц-Цвајбрикен, на Хесен и на Холштајн-Готорп претпочитале да ја користат круната на кралицата Кристина наместо онаа на Ерик XIV; сепак, Домот на Бернадот избра да ја користи круната на Ерик. Сепак, тие го замениле оригиналниот монд и крст на врвот на круната со нов голем мондус емајлиран сино со златна ѕвезда и комплет со дијамант и со крст од десет дијаманти. Тие, исто така, ги заменија оригиналните бисери на врвот на осумте големи украси на кругот со дијаманти и ги заменија бисерните картуши со осум дијамантски розети, а кругот го поместија за 45 степени. Ова е формата што ја има круната во портретот на Оскар II насликан од Оскар Бјорк. Во почетокот на дваесеттиот век, овој монд и крст и овие дијамантски розети биле отстранети и круната била вратена во суштинска форма што ја имал под Јован III.

Ерик исто така имал жезол, топче и клуч за неговото крунисување. Овој клуч е предмет што се наоѓа само во шведската регалија (иако пар златни и сребрени клучеви, исто така, претходно му биле подарени на новиот папа на неговото крунисување). Неговиот жезол бил направен од Ханс Хајдерик во 1561 година и е од злато, емајлиран и поставен со дијаманти, рубини и сафири и сè уште се користи како жезол на монархот. Првично бил надграден со голем кружен сафир на врвот опкружен со два вкрстени реда бисери. Овој сафир бил изгубен при крштевањето на Густав IV Адолф и бил заменет со сегашната темно сина емајлирана топка во 1780 година. Глошата е исто така од злато и е единствена меѓу европските регалии по тоа што е врежана и емајлирана со карта на земјата според картографската струја во времето кога е направена. На врвот на топката има помала топка во сина емајл и покриена со ѕвезди, над која е мал крст формиран од дијамант исечен на маса, опкружен со три бисери. Глошата е направена од Корнелиус вер Вајден и веројатно гравирана од Франц Бејер во Антверпен во 1568 година. Сегашниот син емајл датира од 1751 година и го заменува оригиналниот црн емајл кој беше тешко оштетен на крунисувањето на Чарлс XI. Оригиналниот модел користен за гравирањето не е познат, но граверот ја поставил северната полутопка наопаку, додека имињата ги ставил на местата каде што би биле доколку мапата беше десна нагоре.

Рогот за помазание бил направен во 1606 година во Стокхолм од страна на Питер Килимпе за крунисувањето на Карл IX и е од злато во форма на рог на бик поддржан со постамент. Големиот крај е затворен со капак со синџир, а на спротивната точка од рогот стои мала фигура на правдата која држи вага. Рогот е украсен со украсна релјефна работа со повеќебоен непроѕирен и проѕирен емајл и поставен со 10 дијаманти и 14 рубини, вклучително и 6 карелиски „рубини“ (т.е. гранати ).

### Погребни регалии
мини|Круни, орби и жезла во Странгнас во 2018 година
Погребните круни, жезла и топчиња на кралот Карл IX и неговата кралица Кристина се чуваат во катедралата Странгнас . Таквите предмети првично биле закопани со телата, но подоцна често биле ексхумирани и изложени. На 31.07.2018 година, крадци ги украле круните и едната топка и избегале со глисер. Изгубените регалии биле пронајдени на 5 февруари 2019 година во Акерсберга, општина Остерокер.

Погребните регалии над саркофагот на кралот Ерик XIV во катедралата Вестерас биле исто така украдени во 2013 година, но набрзо биле пронајдени и сега се изложени во специјално куќиште таму.

Меѓу другите погребни регалии во Шведска, оние на кралот Карл X Густав се изложени во Ливрусткамарен во Стокхолмската палата, погребната круна на кралицата Луиз Улрика (сè уште се користи за погреб на крал или кралица) е прикажана во Ризницата таму, а круната на кралот Ерик Светиот била накратко изложена во катедралата во Упсала во 2014 година.

## Круна на кралицата Кристина
мини|Круна користена од кралицата Кристина, направена за нејзината мајка.
Како нејзино крунисување и државна круна, Кристина од Шведска ја  користела круната што нејзината мајка Марија Елеонора од Бранденбург ја користела како кралица на Густав II Адолф. Направена била во Стокхолм во 1620 година од германскиот златар Рупрехт Милер и првично имала два лака во многу фин дизајн на зеленило во злато со црн емајл и поставена со рубини и дијаманти (референца на боите на рацете на нејзиниот татко Џон Зигмунд од Бранденбург), со мала сина емајлирана монде и крст, обата со дијаманти. На Кристина и се додале уште два свода на круната на нејзината мајка кои одговараат на првите два, а на неа биле додадени уште дијаманти и рубини за да се подобри изгледот на круната како круна на кралицата. Таа исто така додала капа од виолетова сатен, извезена во злато и поставена со повеќе дијаманти, во внатрешноста на круната. Кругот на круната имал осум големи кабохонски рубини поставени под секој од осумте лакови на круната и дијаманти во големи обрасци на розета во меѓусебните простори на кругот. Круната на кралицата Кристина била избрана да биде изложена со други предмети од шведските регалии и артефакти од шведските кралски збирки на изложбата од 1988 до 1989 година во Националната галерија на уметност во Вашингтон и Институтот за уметност во Минеаполис во чест на основањето на Делавер како шведска колонија во 1638 г.

## Круна, жезол и топче на сопругата на кралицата
десно|мини| ''Круната на Луиз Улрика'', круна на шведската кралица.
Круната на Луиза Улрика  била направена во Стокхолм во 1751 година од Андреас Алмгрен и била направена по моделот на круната направена од Рон за сопругата на француската кралица Марија Лечинска за да ја носи на нејзината свадба со Луј XV од Франција во 1725 година. Тоа, пак, беше модел за круната на норвешката кралица. Изработена била од сребрен комплет целосно со дијаманти. На кругот лежи претстави на осум отворени круни со трифоли за лисја (хералдичкиот симбол на Шведска) од чија задната страна се издигаат осум полулаци кои се навиваат назад на себе на врвот каде што потпираат сина емајлирана монде и крст, исто така поставен со дијаманти. Помеѓу секоја од овие осум отворени круни има осум мали точки, секоја на врвот со дијамант. Внатре во капачето е црвено капаче од кадифе, расфрлано со сребрени светки. Два големи дијаманти се поставени помеѓу кругот и предната круна, а централната трофолија во предниот дел на круната се заменува со голем овален дијамант. Ова е круната од која Луиза Улрика извади 44 дијаманти и ја заложи во Берлин за да го финансира нејзиниот обид за државен удар во 1756 година. Ова е круната која сè уште се користи во формални прилики, како што се кралските свадби и погребите на шведските сопружници.

Скиптерот и топчето направени за Гунила Биелке, сопругата на Јован III, продолжиле да се користат од наследниците на шведските кралици, иако оваа топка вообичаено ја користеле шведските монарси од династиите Пфалц-Цвајбрикен, Хесен и Холштајн-Готорп. Оние од Домот на Бернадот претпочитале да ја користат топката на Ерик XIV. Употребата на топчето од страна на сопругата на кралицата се чини дека е оригинална за Шведска, иако практиката била усвоена и од Норвешка за време на периодот на нејзината двојна монархија со Шведска.

## Круната на престолонаследникот
мини|Коронетот на привидниот наследник
Коронетата на престолонаследникот била направена за Чарлс X Густав да ја носи на крунисувањето на Кристина како нејзин назначен наследник. Била  направена многу брзо, за две недели од делови од старата круна на кралицата. Имала форма на радијална круна со осум триаголни зраци или шила и остана недопрена, освен додатокот од Густав III за неговото крунисување во 1772 година на два црни емајлирани снопови жито, хералдичкиот амблем на династијата Васа, едниот меѓу предниот дел  два зраци, а другиот меѓу задните два зраци, заменувајќи ги помалите украси што сè уште се наоѓале меѓу другите зраци. Првично носена над капа обложена со хермелин, короната на наследникот сега се носела со капа од светло син сатен покриена со златен вез. Хералдичката круна за наследникот се заснова на вистинскиот изглед на оваа круна и исто така покажува централен сноп Васа помеѓу четири зраци на радијална круна со скапоцен камен.

## Круните на принцовите и принцезите
мини|Пример: коронета на принцот Карл
Седум слични коронети, но со поедноставен дизајн и со зраци во централната положба напред и назад и со осум помали златни снопови меѓу осумте зраци биле направени во осумнаесеттиот и деветнаесеттиот век за другите принцови (т.е. принцот Карл ( XIII), 1771 година; Принцот Фредрик Адолф, 1771 година; Принцот Оскар (II), 1844 година; Принцот Вилхелм, 1902 година) и принцезите (т.е. принцезата Софија Албертина, 1771 година; принцезата Хедвиг Елизабет Шарлота, 1778 година; принцезите на Елизабет Шарлота, 1778 година); од принцезите биле со сличен дизајн, но многу помали. Овие коронети биле поставени првенствено со дијаманти, смарагди и бисери. Хералдичката круна за војвода (во Шведска секогаш син на монарх) или војвотката (секогаш ќерка на монарх или сопруга на војвода) е слично прикажана како радијална круна со скапоцени камења со пет зраци.

Круната на принцот Вилхелм била најновата меѓу кнежевските круни. Направена била во 1902 година за принцот Вилхелм, по повод прогласувањето на неговото полнолетство, за време на отворањето на Риксдагот во 1903 година.

Коронетата на престолонаследникот и една од овие кнежевски коронети биле изложени на двете страни од олтарот во Сторкикан, катедралата во Стокхолм, за венчавката на престолонаследничката принцезата Викторија од Шведска и Даниел Вестлинг на 19 јуни 2010 година.

## Ознаки на наредбите на витештвото
Покрај кралските регалии, Кралската ризница вклучувала и некои белези со скапоцени камења на шведските кралски редови на витештвото, особено на Редот на Серафимите. Орден на Чарлс XIII, Орден на Васа, Орден на Поларна ѕвезда и Орден на меч.

## Наводи
 

## Надворешни врски
* Кралскиот двор на Шведска | Регалски симболи 

Категорија:Музеи во Стокхолм
Категорија:Знаменитости во Стокхолм
Категорија:Шведска монархија
Категорија:Регалии
Категорија:Национални симболи на Шведска
Категорија:Круни