Директива за батерии

**Директива за батерии** - „Директивата 2006/66/ЕЗ на Европскиот парламент и на Советот од 6 септември 2006 година за батерии и акумулатори и отпадни батерии и акумулатори и со која се укинува Директивата 91/157/ЕЕЗ“, попозната како „Директива за батерии“, го регулира производството и отстранувањето на батерии во Европската Унија со цел „подобрување на еколошките перформанси на батериите и акумулаторите“..

Батериите најчесто содржат опасни елементи како што се жива, кадмиум и олово, кои кога се согоруваат или се депонираат, претставуваат ризик за животната средина и здравјето на луѓето.

Директивата 91/157/ЕЕЗ беше усвоена на 18 март 1991 година за намалување на овие опасности преку хармонизирање на законите земји-членки на ЕУ за отстранување и рециклирање на батерии што содржат опасни супстанции. Директивата 2006/66/ЕЗ ја укина Директивата 91/157/ЕЕЗ и
* ги утврдува максималните количини за одредени хемикалии и метали во одредени батерии
* ги задолжува земјите-членки да поттикнат подобрувања на еколошките перформанси на батериите
* бара соодветно управување со отпад од овие батерии, вклучувајќи рециклирање, собирања, програми за „враќање“ и отстранување
* ги одредува стапките за собирање отпадни батерии
* ја одредува финансиската одговорност за програмите
* и донесува правила што ги опфаќаат повеќето фази од ова законодавство, вклучувајќи го етикетирањето означувањето, документацијата, прегледите и други административни и процедурални прашања.

Директивата 2006/66/ЕЗ беше изменета со Директивата 2013/56/ЕУ од 20 ноември 2013 година, „во врска со пласирањето на пазарот на преносни батерии и акумулатори што содржат кадмиум наменети за употреба во безжични електрични алати и на копчиња со ниска содржина на жива, и со која се укинува Одлуката на Комисијата 2009/603/ЕЗ“.

## Општо
Оваа директива, како и многу други европски директиви за усогласеност, не е директно применлива, но бара законодавна акција од европските земји-членки. Иако европските директиви се законска регулатива, земјите-членки на Европската Унија мора да се придржуваат кон нив за да избегнат правни дејствија што Европската комисија може да ги преземе доколку не го сторат тоа. Сепак, земјите-членки задржуваат одредена слобода со кои средства ги спроведуваат барањата на директивата.

Директивата за батерии има за цел подобрување на еколошките перформанси на батериите преку регулирање на употребата на одредени супстанции во производството на батерии (олово, жива, кадмиум, итн.) и поставување стандарди за управување со отпад од овие батерии. Многу европски земји-членки донесоа закони за управување со батерии и отпад. Меѓу тие земји се: Белгија, Шведска, Германија, Австрија, Данска, Финска, Обединетото Кралство, Холандија, Франција и други. Финска и Данска поддржаа целосна забрана на кадмиум во батериите. Белгија и Шведска имаат стапки на рециклирање на батерии од 59% и 55%, соодветно. Со финализирањето на Директивата за батерии од 2006 година, европските држави сега имаат специфични упатства според кои треба да донесат правила за усогласување.
## Историја

### Рани директиви за отпад
Првата од западноевропските директиви што се занимаваа со управување со отпад беше
„Директива на Советот 75/442/ЕЕЗ од 15 јули 1975 година за отпад“. Не споменуваше батерии или хемикалии, туку го специфицираше регулирањето на „посебни категории отпад“, на што подоцна се повикуваа обете Директиви за батерии како законска или правна основа. Првата верзија на Директивата на Европскиот совет за батерии и акумулатори 91/157/ЕЕЗ беше одобрена на 18 март 1991 година. Опфаќаше многу видови батерии, вклучувајќи индустриски, автомобилски, суви ќелии, оловно-киселински, алкални, никел-кадмиумски, никел-метал-хидрид, литиум, литиум-јонски, жива итн. Првата програма во директивата беше поставена со времетраење од шест години, почнувајќи од 1993 година.

### Одредби од првата директива
„Член 3; MI; Анекс I“ од Директивата за батерии од 1991 година ја наведува забраната за пласирање во промет:

# Батерии на пазарот по 18 септември 1992 година со:
#*1.A. повеќе од 25&nbsp;mg жива по ќелија, освен алкални манганови батерии
#*1.B. повеќе од 0,025% кадмиум по тежина
#*1.C. повеќе од 0,4% олово по тежина
# Алкални манганови батерии пуштени на пазарот по 18 септември 1992 година што содржат повеќе од 0,025% жива по тежина
# Батерии на пазарот по 1 јануари 1999 година со повеќе од 0,0005% жива по тежина
# Батерии на пазарот по 18 септември 1992 година со:
#*1.A. повеќе од 25&nbsp;mg жива по ќелија, освен алкални манганови батерии
#*1.B. повеќе од 0,025% кадмиум по тежина
#*1.C. повеќе од 0,4% олово по тежина
# Алкални манганови батерии пуштени на пазарот по 18 септември 1992 година што содржат повеќе од 0,025% жива по тежина
# Батерии на пазарот по 1 јануари 1999 година со повеќе од 0,0005% жива по тежина

Бидејќи стапките на рециклирање на батерии тогаш беа околу 5%, директивата се стремеше да ги подобри овие стапки. Таа постави цели за рециклирање: одделно собирање и рециклирање и обезбеди информации за рециклирање/собирање на потрошувачот. Одговорноста за обезбедување одделно собирање за рециклирање во голема мера им беше дадена на производителите. Барањата за рециклирање се наоѓаат во членовите 4, 6 и 7.

Постоеја одредби за означување, вклучително и одговорност на производителот за означување на самите производи од батерии на содржаните супстанции и информациите за рециклирање.

### Отпор
Регулативата наиде на силен отпор. Спорни беа роковите, целните стапки на рециклирање, датумите на имплементација, ограничувањата на процентот на тежина, применливите групи на производи, финансиската одговорност за кампањите за јавно информирање и управувањето со отпад (и неговото финансиско влијание), исклучувањата од финансиската одговорност дадена на малите производствени бизниси и безбедноста на персоналот од намалената сигурност на „позелените“ батерии.

Во прашање за означување на батериите кое не е од еколошки аспект, производителите на автомобилски батерии ги доведоа во прашање ознаките на батериите поврзани со перформансите на батериите, тврдејќи дека количината на излезна електрична струја на автомобилската батерија за стартување на возилото во екстремни временски услови е многу добар показател за перформансите на батериите.

По слабата имплементација на првата Директива за батерии, започна работата на нова директива која повеќе ќе го нагласи управувањето со отпадот од батериите на крајот од нивниот животен век преку задолжителни и подобро структурирани програми за собирање и рециклирање. Исто така, беше признато дека се потребни повеќе истражувања за одредена супстанција пред построги, поцелосни и, веројатно, нереални забрани. Така, одговорноста беше на сите во синџирот на управување со отпад, од производителот до потрошувачот, наместо да се влијае на дизајнот на производот со забрани за супстанции за кои производителите тврдеа дека се неразумни.

### Компромис на Комитетот за помирување
Консултациите за ревизии на првата Директива за батерии започнаа во 1997 година, давајќи им на сите заинтересирани страни право на глас во законодавството и политиката, особено во проценката на економското, еколошкото и социјалното влијание на директивата. Во февруари 2003 година започна отворен процес на консултации со засегнатите страни, кој ги објави своите наоди онлајн и кулминираше со состанок во Брисел, во јули 2003 година. Водите беа тестирани со барање за проширени проценки на влијанието за различни сценарија на предложени опсези на регулатива. На пример, какво би било влијанието од утврдувањето цели за собирање на потрошени батерии од 30% до 80% или влијанието на ОДДЕЛНО собирање на потрошени батерии од 70% до 100%? Од субјектите беше побарано како би можеле да се исполнат овие цели и да предложат модели на одговорност за собирање. „Зеленото“ гледиште (а можеби и она на Комитетот за помирување) беше дека претходната Директива имала ограничен опсег, додека групите од другата страна наведоа причини за помала строгост. Оние кои се залагаа за проширување на опсегот тврдеа дека ако батериите со одредени метали не бидат забранети без забрани, тогаш напорите за управување со отпадот ќе бидат оштетени од конфузија и можеби непријатности за јавноста.

Постоеја најмалку шест нацрти на верзијата од 2003 година, што беше еквивалентно на втора директива за батерии. Ревизијата од 2003 година, Директива на Советот 2003/0282/COD, „договор за помирување“ од јули 2006 година, беше компромис помеѓу Европскиот совет и Европскиот парламент и дојде по три години нацрт-ревизии. Беше поздравено од субјекти како што е Европската асоцијација за преносни батерии (EPBA), кои се залагаа за помала строгост. Како и во другите модели на европско законодавство за усогласеност, корпорација или организации како EPBA учествуваат во работни групи со членови кои вклучуваат, меѓу другите играчи, законодавци, големи претпријатија - во овој случај, производители на батерии - трговски здруженија и невладини организации. Целокупната наведена цел на Директивата сè уште беше да се заштити јавниот интерес со почиста животна средина преку минимизирање на негативното влијание на батериите врз животната средина, особено во нивниот циклус на отпад. Во зависност од гледната точка, тоа беше и еден вид компромис помеѓу 1. производителите и дистрибутерите и 3. еколошките поборници.

## Директива за батерии од 2006 година

Најновата Директива за батерии, која стапи во сила на 26 септември 2006 година, им даде на европските земји-членки рок до 26 септември 2008 година да ги спроведат националните закони и правила за батерии (член 26 – Транспозиција). Некои земји презедоа иницијатива и веќе започнаа програми и донесоа закони во согласност со духот и спецификациите на претходните директиви за батерии.

Со исклучок на копчени батерии со содржина на жива не поголема од 2% по тежина, Директивата за батерии од 2006 година ја повторува забраната од претходната Директива за батерии за пласирање на пазарот на батерии со повеќе од 0,0005% жива и 0,002% кадмиум по тежина. Сепак, постојат некои исклучоци. Директивата, исто така, наложува симболи за етикетите на батериите што ја означуваат хемиската содржина на батеријата ако се користи олово, жива или кадмиум. ​​Според оваа директива, содржината на олово во батериите повеќе не е ограничена.

Треба да се преземат иницијативи за намалување на тешките метали во батериите, да се промовира користење на помалку токсични супстанции во батериите, правилно отстранување на батериите (не преку обичен домашен отпад, туку правилно одвоено), истражувачки иницијативи во горенаведеното и во рециклирањето. Потрошувачите треба да бидат информирани за опасностите од несоодветното отстранување на старите батерии. Исто така, се наведува дека на потрошувачите мора да им биде лесно да ги отстранат батериите од електронските производи.

### Отстранување на батерии
Отстранувањето на автомобилски и индустриски батерии со оставање на депонии или со согорување „треба да биде забрането“. (Преамбула на Директивата, точка бр. 8)

### Рециклирање и собирање на батерии
Член 7 бара од земјите-членки да го максимизираат „одвојувањето“ на батериите од обичниот комунален отпад и бара потрошените батерии да се собираат одделно. Се бараат цели за рециклирање и собирање, така што помалку батерии ќе завршат на депониите.

Програмата за собирање се наоѓа во Анекс I. Се предлага земјите-членки да ги постават стандардите на своите земји користејќи ја Директивата за батерии како водич за минимални нивоа. Овие нивоа се наведени во проценти од претходната годишна продажба. Член 3(17) наведува дека „„стапка на собирање“ значи, за дадена земја-членка во дадена календарска година, процентот добиен со делење на тежината на отпадните преносни батерии и акумулатори собрани во согласност со член 8(1) од оваа Директива или со Директивата 2002/96/ЕЗ во таа календарска година со просечната тежина на преносните батерии и акумулатори што производителите или ги продаваат директно на крајните корисници или ги испорачуваат на трети страни со цел да ги продадат на крајните корисници во таа земја-членка во текот на таа календарска година и претходните две календарски години.“

Земјите-членки се должни да обезбедат места за собирање кои се достапни и бесплатни за јавноста (член 8). Дистрибутерите на батерии може да бидат должни да го обезбедат ова по дискреционо право на земјите-членки (член 8(2)(а)). Производителите на батерии не можат да одбијат да ги вратат отпадните батерии од крајните потрошувачи, без оглед на нивниот хемиски состав или потекло (член 8(3)).

Целите за стапката на собирање отпадни батерии се наведени во Член 10. Минималните цели се 25% од продажбата на батерии и 45% од продажбата на батерии до 26 септември 2012 и 2016 година, соодветно (Член 10(2)).

Стапките на собирање треба да се следат годишно како што е наведено во шемата од Анекс I, со годишно известување до Комисијата. Може да има одреден простор во форма на „преодни договори“ ако некоја нација има посебни околности. (Член 10 (4))

### Исклучоци и ослободувања
Постојат многу исклучоци доделени на производителите и одредени типови производи. Во некои случаи, тие се за батерии што се користат во безбедносни или други апликации со критична употреба (на пр. капи за рудари).

Исклучоците за следново сè уште се во сила:
* Член 2 – Вселенски, воени, муниција и апликации за „есенцијална безбедност“
* Член 4 – Забрана за жива: Ќелии со копчести со 2% или помалку содржина на жива по тежина
* Член 4 – Забрана за кадмиум: Итни, осветлување за итни случаи, врати за итни случаи и алармни системи; медицинска опрема; безжични електрични алатки
* Член 14 – Забрана за отстранување во инсинератор и депонија: Остатоците од батерии што поминале низ соодветен третман согласно член 12(1) може да се отстранат на депонии или со согорување. * Член 18 – можност за исклучување на малите производители од барањата за финансирање

### Вклучувања
Вклучени се батериите увезени од трети земји под недискриминаторски услови (член 19).

### Економски инструменти
Земјите-членки можат да користат инструменти како што се диференцијални даночни стапки за да поттикнат помалку токсични батерии и рециклирање (член 9)

### Извештаи за имплементација
Земјите-членки се должни да доставуваат извештаи за имплементација до комисијата на секои три години (член 22).

### Етикетирање
Во член 21, означувањето мора да означува одделно собирање или рециклирање и содржина на тешки метали. Етикетите треба да ги наведат информациите за собирање и хемискиот состав на батериите. Тие треба да го прикажат симболот на „прецртаната“ корпа за рециклирање на тркала (Анекс II за да се означи дека батеријата „не“ треба да оди во корпата. Големината на овој симбол е специфицирана како процент од површината на батеријата на нејзината најголема страна (3%), освен за цилиндрични батерии, каде што симболот треба да биде 1,5% од вкупната површина.

### Казни
Земјите-членки ќе утврдат мерки за „ефикасни, пропорционални и одвраќачки“ казни за дејствија што не се во согласност со Директивата за батерии и ќе ја известат Европската комисија за овие мерки и за сите измени (член 25).

### Цели за собирање
Анекс I Цели за собирање батерии споменати во член 10 погоре:

*Година X е годината што го вклучува датумот наведен во Член 26.

### Во пракса
Во пракса, производителите на батерии треба да се осигурат дека ја примениле законската рамка на нивната компанија. Ова значи дека тие треба да проверат кој е производителот според законските услови на директивата и дали ја исполнил обврската за етикетирање. Во следниот чекор, производителите или дистрибутерите мора да ја дефинираат својата стратегија за батерии и да се регистрираат во шемите за усогласеност со батериите за да ја контролираат усогласеноста со батериите и да ги следат резултатите од рециклирањето и обновувањето. Додека работат во рамките на директивата за батерии, производителите и дистрибутерите исто така мора да бидат свесни за финансиските аспекти и временските рокови за регистрација за да обезбедат усогласеност и да ги намалат ризиците од нивните батерии. Најчесто тие се поддржани со совети од соодветни квалификувани лица.

## Поврзани закони
Законот за управување со батерии што содржат жива и батерии што се полнат од 1996 година е сличен закон во Соединетите Американски Држави, со кој се забранува продажбата на батерии што содржат жива (освен мали копче-ќелија), и бараат етикетирање за отстранување и рециклирање. Државата Калифорнија и градот Њујорк во САД бараат рециклирање на батерии што се полнат, а заедно со државата Мејн бараат рециклирање на мобилни телефони.

Слични европски законски акти за заштита на животната средина и здравјето, паралелно со Директивата за батерии, се Ограничување на опасни супстанции (RoHS), Отпадна електрична и електронска опрема (WEEE) Директивите и Регистрација, евалуација, овластување и ограничување на хемикалии (REACH) Регулатива.

## Поврзано
* Рециклирање на батерии
* Список на директиви на Европската Унија

## Наводи

## Надворешни врски
* Резиме и врски до законодавството на ЕУ
* Директива на Европскиот парламент и на Советот за батерии и акумулатори и отпадни батерии и акумулатори и Директива за укинување 91/157/EEC; Јануари 1999 година
* Консолидиран текст на Канцеларијата за официјални публикации на Европските заедници 2003/0282 (COD); јуни 2006 година

Категорија:2006 во правото на Европската Унија
Категорија:Рециклирање на батерии
Категорија:Електронски отпад во Европа
Категорија:Директиви на Европската Унија
Категорија:Технолошка политика на Европската Унија
Категорија:Законодавство за отпад во Европската Унија