Зоран Спасовски

**Зоран Спасовски** (Скопје 1974) ― македонски истражувач - лингвист, преведувач и научен соработник во Институтот за македонски јазик „Крсте Мисирков“ - Скопје.
мини|Зоран Спасовски (2024)

## Биографија и творештво
Дипломирал во класата на професорите Лилјана Минова-Ѓуркова, Мито Миовски, Живко Цветковски, Људмил Спасов итн. Уште како студент активно се интересира за науката, врши научни истражувања и издава научни трудови. Првиот научен труд, насловен како „Обраќањето во македонскиот јазик“ го издава во 1999 како студент. Главното прашање со кое се занимава во овој труд е употребата на вокативните форми во македонскиот јазик (формите за обраќање - учител**у**, учител**е**, учителк**о**, учителк**е**). Трудот образложува дека двојните вокативни форми (на -**у** и -**е** за машки род и на -**о** и -**е** за женски) имаат и разлика во значењето и дека формите на -**у** за м.р. и -**о** за ж.р. се користат не за класично обраќање, туку за припишување карактеристика (и тоа најчесто во погрдна смисла - *коњ***у**, *вол***у**, *овц*'о***, ''кокошк***о** и сл.), додека тие на -**е** и за м. и за ж.р. се користат за обраќање во вистинска смисла на зборот, обраќање од почит и убаво обраќање (''професор***е*', *професорк***е** // *доктор***е**, *докторк***е** и сл.; дека обраќање од типот *докторк***о,** на пр., би предизвикало негативна конотација). Овој труд успешно е образложен и одбранет уште додека тој е студент. Остатокот од трудот се занимава со нормативни прашања, на пр., при почитателно обраќање, особено кон лица носители на високи (државни) функции, каде треба да стои вокативната форма (на пр., дали е правилно *почитуван господин*'е** премиер**е***, по''читуван господин премиер'', по''читуван господин премиер'''е*** или п*очитуван господин*'е*** ''премиер'' (при што ставот е дека последната форма би требало да е правилна, со оглед што именката ''господин'' е овде носител на обраќањето и е модификатор на именката што означува функција; нема потреба насекаде да има обраќање - ''господин'''е*** *премиер*'е***, но некаде и треба да има - не ''господин премиер,'' бидејќи во таков случај ништо не сигнализира дека се работи за обраќање).

Како студент и постдипломец има пишувано и други научни трудови, кои уште не се објавени. Некои од нив се од сферата на историската реконструкција на словенските јазици, некои од општата лингвистика.

== Работно искуство ==

* Факултет за книжевност, Истанбулски универзитет, Р. Турција
* Институт за македонски јазик„Крсте Мисирков“ - Скопје

== Полиња на интерес ==
Примарно се занимава со лични имиња, презимиња и имиња на места. Освен тоа, се интересира и за историска лингвистика, фонологија, реконструктивен метод, делумно за етимологија и за социолингвистика. Исто така, се интересира и за претсловенски и ран словенски период, за античкомакедонскиот јазик од најстаро време (од времето на Асува, Арзава, од микенско време и времето на хетитските извори итн.), потоа јазиците во Византиската Империја и нивната интерференција итн. Го истражува и влијанието на турскиот врз македонскиот и пошироко врз балканските словенски јазици.

== Активности ==
Учествувал на врвни јазични конференции и присутен е на многу славистички, романистички и турколошки конгреси, симпозиуми и конференции во земјата и во странство, на пр. ИЦЛ (меѓународен лингвистички конгрес, врвна општојазична конференција), турколошки конгреси, славистички конференции итн.

Има преведено повеќе од дваесет романи и збирки поезија, претежно од турски и од англиски јазик.

== Објавени дела ==

=== Научни дела ===

* ***Турските морфолошко-лексички елементи во македонската топонимија***, Институт за македонски јазик „Крсте Мисирков“, Посебни изданија, кн. 93, Скопје 2024. İSBN 978-608-220-086-6
* ***Обраќањето во македонскиот јазик*** , Литературен Збор XLVI 3-4, Скопје 1999, 67-82, ISSN 0024-4791
* ***Скопскиот градски говор**,'' Литературен Збор 1-3, Скопје 1998, ISSN 0024-4791
* ***Македонскиот јазик од најстари времиња до денес: три слоја***, Македоника Литера, Година V, Број 11-12, Скопје 2015 ISSN 1857-7539, UDK 82; 930.85
* ***Историскиот развој на категоријата род во македонскиот јазик*',* Македонскиот јазик – извор на научни истражувања (Дома и надвор), Институт за македонски јазик, Скопје 2021, 239-243. ISBN 978-608-220-073-6
* ***Споредбен поглед кон појавата на кирилицата и глаголицата***, Македонскиот јазик - Извор на научни истражувања, Институт за македонски јазик, Скопје 2022, 185-191. ISBN 978-608-220-077-4
* ***За патронимискиот суфикс *–iti̭o во македонската и бугарската топонимија**,* Крсте Мисирков и македонскиот јазик - Извор на научни истражувања, Кн. 2, Институт за македонски јазик, Скопје ISBN 978-608-220-088-0

Пишува и на други теми како развојот на презимето во македонскиот јазик, двоименскиот именувачки образец (*Гаврил* + *Радомир*) како династички модел во Самуиловата династија, балкански социолингвистички феномени - пиџини, јазични сојузи и поголеми јазични целини (полицентрични јазици) итн.

=== Преводи ===

* ***Избрани дела од Јунуз Емре,*** Обликовна, Скопје 2021
* ***Златорилата*** (*Çalıkuşu*), Решат Нури Ѓунтекин, Обликовна, Скопје 2019
* ***Вечерно сонце*** (*Akşam Güneşi)*, Решат Нури Ѓунтекин, Обликовна, Скопје 2023
* ***Второто пришествие на светот, или што сѐ не се случи во Истанбул*** (*Dünyaya İkinci Geliş yahud İstanbul'da neler olmuş*), Ахмет Митхад Ефенди, Словеника, Скопје 2023
* ***Ѓаволот во нас*** (*İçimizdeki Şeytan*), Сабахатин Али, Алманах, Скопје 2021
* ***Страст по кочии*** (Araba Sevdasi), Реџаизаде Махмут Екрем, Бегемот, Скопје 2020
* ***Есенскомирисни гревови*** (*Güz Kokulu Günahlar*), Хакан Јаман, Словеника, Скопје 2022
* ***Инстинктот на смртта*** (*The Death Instinct*), Џед Рубенфелд, Култура, Скопје 2012
* ***Наследството од мајката*** (*母の遺産―新聞小説'') од Мизумура Минае, превод од англиски превод (Inheritance from Mother) од Џулиет Винтерс Карпентер, Словеника, Скопје 2024

и уште околу дваесет други новели, претежно класици од турскиот јазик.

## Надворешни врски
Институт за македонски јазик „Крсте Мисирков“ - кадар