Скелиг

***Скелиг*** е детски роман од британскиот автор Дејвид Алмонд, објавен од Ходер во 1998 година. Бил прогласен за детска книга на годината од Витбред и го освоил Карнегиевиот медал од Здружението на библиотеки, со кој се признава извонредната детска книга од британски автор за таа година. Во 2007 година, се пласирал на третото место во „Карнеги на Карнегиевите“, по *Северна светлина* и *Полноќната градина на Том*. Во САД, бил второпласиран за наградата Мајкл Л. Принц, која годишно доделува едно дело од младинската литература. Од објавувањето, романот е адаптиран и во претстава, опера и филм. Во декември 2011 година, бил објавен роман со дејство кое му претходи на *Скелиг*, *Се викам Мина*. Песните на Вилијам Блејк се појавуваат во книгата, претставата и филмот.

## Заплет
10-годишниот Мајкл и неговото семејство неодамна се преселиле во нова куќа. Тој и неговите родители биле нервозни, бидејќи неговата новородена сестра (на која сè уште не ѝ дале име) се родила порано од очекуваното и можеби немало да преживее поради срцево заболување, а и затоа што мора да почнат одново во нов дом. Кога Мајкл влегува во гаражата, наоѓа чуден, ослабен човек скриен меѓу сите кутии, остатоци и мртви инсекти. Мајкл претпоставува дека е бездомник, но одлучува да се грижи за него и му дава храна. Човекот е несмасен и има артритис, бара аспирин и кинеска храна, но Мајкл сепак му помага. Мајкл ја слуша приказната дека човечките плешки се остаток од ангелски крилја.

Во меѓувреме, неговите нови пријатели од училиште стануваат сè пооддалечени бидејќи Мајкл престанува да оди на училиште и поминува помалку време со нив за да дознае повеќе за чудниот човек. Тој среќава девојка по име Мина од другата страна на улицата која го интригира; Мина е домашно образована и ужива во природата, птиците, цртањето и песните на Вилијам Блејк. Често цртајќи или вајаќи дома, таа го поканила Мајкл да ѝ се придружи и двајцата станале пријатели. Таа се грижела за некои пилиња кои живееле во нејзината градина и го учела Мајкл да ги слуша нивните мали звуци. Мајкл одлучил да ја запознае со чудниот човек, кој покажал нечовечки атрибути и за кого двајцата почнале да се сомневаат дека не е човек. Пријателите на Мајкл, Лики и Кут, станале скептични во врска со Мајкл и се обидувале да откријат што крие од нив. Мајкл и Мина се обидувале да го сокријат тоа од нив и морале да го преместат суштеството, кое се викало Скелиг, во побезбеден простор.

Мајкл станал заинтересиран за медицински состојби како артритис бидејќи неговата помала сестра била однесена во болница поради срцево заболување, и често ја посетувал додека нејзината состојба се влошувала. Далечниот, крилест Скелиг, кој останува намќорест и груб, конечно потврдил дека се вика Скелиг и почнува да им се отвора на Мина и Мајкл.

Малата сестра на Мајкл е опасно блиску до смртта, поради што е потребна операција на срце. Неговата мајка оди во болница да остане со бебето и, таа ноќ, сонува да го види Скелиг како влегува, го зема бебето и го држи високо во воздух, спасувајќи го. Потоа, тој се сели од гаражата откако се збогува со Мајкл и Мина, одговарајќи на нивните прашања за неговата природа велејќи дека тој е нешто што комбинира аспекти на човек, був и ангел.

Семејството одлучува да ја крсти малата сестра на Мајкл бидејќи таа останала жива. Откако размислуваат да ја крстат по Персефона, божество кое Мина го почитува, тие се одлучуваат за Џој поради радоста што нејзиниот живот ќе им ја донесе на семејството.

## Ликови

* Мајкл (главен лик)
* Мина (пријателката на Мајкл)
* Лики (пријател на Мајкл)
* Кут (пријател на Мајкл)
* Скелиг (главен лик)
* Џој (малата сестра на Мајкл)
* Шепот (мачката на Мина)
* Г-дин Стоун (агент за недвижности кој ја продава куќата на семејството на Мајкл)
* Д-р Смрт (познат како д-р Ден, докторот што доаѓа во куќата на Мајкл да го прегледа бебето)
* Распутин (наставникот по природни науки на Мајкл)
* Д-р Мекнабола (дрзок, но пријателски расположен доктор со кого Мајкл разговара за да дознае повеќе за артритисот)
* Г-дин Бетли (градител)
* Гус (градител и син на г-дин Бетли)
* Ник (градител и син на г-дин Бетли)
* Г-ѓа Дандо (Двористка во училиштето на Мајкл)
* Госпоѓица Клартс (наставничката по англиски јазик на Мајкл)
* Г-ѓа Мур (секретарката на училиштето на Мајкл)
* Јети (Чуварот на ходник)
* Мајмун Митфорд (наставникот по математика на Мајкл)
* Ерни Мајерс (поранешен сопственик на куќата)
* Мама (мајката на Мајкл)
* Тато (таткото на Мајкл)
* Г-ѓа Меки (мајката на Мина)

## Теми
*Скелиг* е намерно двосмислен во врска со својот лик во насловот. Алмонд дал јавни одговори на некои чести прашања од неговите училишни посети. Имињата Скелиг и Мајкл се изведени од островите Скелиг покрај брегот на округот Кери, Ирска. Еден од нив е островот Скелиг Михаил ; Свети Михаил е исто така име на архангел.

Алмонд го признал влијанието на *Многу стар човек со огромни крилја*, кратка приказна од Габриел Гарсија Маркез. Пол Латам ги споредува делата во истражувачката статија „Магичен реализам и детето-читател: Случајот со Скелиг на Дејвид Алмонд“. И покрај многуте сличности, тој забележува дека децата-протагонисти на Алмонд се многу погрижливи и поприфатливи од затворените и понекогаш сурови возрасни во приказната за Гарсија Маркез. Исто така, Мина и Мајкл го чуваат Скелиг во тајност од остатокот од човечкото општество. Така, негативниот општествен коментар во *Скелиг*, во врска со медицинските установи и другите аспекти на возрасното општество, не е толку суров како во приказната на Маркез.

## Ретропродолжение
Ходер го објавил ретропродолжението на Алмонд од 300 страници кон крајот на 2010 година, *Се викам Мина*. Книгата била една од четирите книги на списокот за наградата Гардијан за 2011 година и една од осумте на списокот за наградата Карнеги за 2012 година. И *Гардијан* и панелот на Карнеги ја препорачуваат *Мина* за читатели на возраст од девет години и нагоре. Според уредничката за детски книги Џулија Еклшер, Алмонд ја промовира и слави слободата за децата и нивното размислување во оваа лирска книга за растењето.

Делакорте го објавил американското издание во 2011 година. Според резимето, креативната, интелигентна, деветгодишна Мина водела дневник на свој неуреден начин во кој откривала како нејзиниот ум прераснувал во нешто извонредно, особено откако почнала да учи дома под водство на нејзината мајка вдовица.

## Адаптации

### Претстава од 2003 година
*Скелиг* била адаптирана во претстава во 2003 година, во режија на Тревор Нан, кој сметал дека било важно да се следи примерот од книгата за неоткривање на точната природа на Скелиг, дизајнирана од Џон Нејпиер. Оригиналната претстава е замислена од романот во претставата во театарот Јанг Вик во Лондон. Глумечката екипа вклучена по азбучен ред: Ешли Артус, Нома Думезвени, Акија Хенри, Дејвид Трелфол, Кевин Ватен, Мо Зинал. Претставата подоцна била изведена од Плејбокс Театарска компанија во 2008 година. Во март 2011 година, претставата била изведена во театарот Њу Виктори во Њујорк од страна на Бирмингам стејџ компанија, кои претходно биле на турнеја низ Велика Британија со својата продукција, од 2008 година во Лондон и Бирмингем. Основачот и менаџер на BSC, Нил Фостер, го играл Скелиг. 

### Опера од 2008 година
*Скелиг* е адаптирана во современа опера со музика од американскиот композитор Тод Маховер и либрето од самиот Дејвид Алмонд. Операта беше поставена во Сејџ Гејтсхед од 4 ноември до 19 декември 2008 година, со придружба од Северната синфонија. Во операта глумеа Омар Ебрахим како Скелиг, а Софи Дејнман и Пол Кеохон ги играа родителите на Мајкл.

### Филм од 2009 година
*Скелиг*, продуциран од Фил Филмс, бил дел од планот на Скај 1 да инвестира 10 фунти милиони долари за продукција на три нови драми со висока дефиниција. Снимањето започнало на 2 септември 2008 година во Керфили во Велс. Во филмот глумеле Тим Рот во главната улога, Бил Милнер како Мајкл Купер, Скај Бенет како Мина и Кели Мекдоналд и Џон Сим како родителите на Мајкл (Луиз Лу и Стив Купер). Филмот бил напишан од Ирена Брињул, а режиран од Анабел Џенкел. Првото прикажување на *Скелиг* на Скај 1 било на 12 април 2009 година.

## Наводи

## Надворешни врски

* ''Skellig'' on Sky1, Easter 2009: cast interviews and behind the scenes exclusives

* Ризик и отпорност, знаење и имагинација: Просветителството на Скелиг од Дејвид Алмонд, Елизабет Булен и Елизабет Парсонс, *Детска литература* 35 (2007) 127–44
* Осврти и дискусии за идеите во ''Скелиг''
* ''Скелиг'' во Common Sense Media
* Скелиг pdf
Категорија:Детски книги
Категорија:Британски книги