Рут Асава

**Рут Асава** (24 јануари 1926 – 5 август 2013) е американска вајарка од јапонско потекло. Позната во Сан Франциско како "дамата со фонтаната", автор е на уметнички дела кои се дел од сериозни уметнички колекции како Соломон Р. Гугенхајм музејот и Витни музејот во Њујорк. Главен испиратор е зад создавањето на *Школата на уметностите во Сан Франциско*, преименувана во Рут Асава школа на уметностите во 2010 како омаж кон нејзиниот лик и дело.

## Животопис
### Ран живот и образование
Асава е родена во 1926 во Норволк, Калифорнија во семејство со седум деца.

По дипломирањето, со намера да стане учител по уметност, го посетува Државниот колеџ во Висконсин, Милвоки. Откако не успева да најде работа за да го положи практичниот дел од завршниот испит на колеџот, - бидејќи со јапонско потекло, дискриминирана е каде и да аплицира - го напушта Висконсин без диплома (истата ќе ја добие дури во 1998 година.)

Од 1946 до 1949, учи на Black Mountain College со Јозеф Алберс. Токму од него ќе научи да користи обични, секојдневни материјали, а тогаш почнува да експериментира со жица користејќи најразлични техники.

### Брак и деца
Асава се венча со архитектот Албер Ленје во јули 1949 година. Имаат шест деца: Ксавиер (1950), Аико (1950), Хадсон (1952), Адам (1956), Еди (1958) и Пол (1959).

### Смрт
Асава починува од природна смрт на 5 август 2013 во сопствениот дом во Сан Франциско, Калифорнија, на возраст од 87 години.

## Кариера
Во текот на 1950-тите, Асава почнува да експериментира со хеклано жичено вајарство што личи небаре тридимензионален цртеж со линии. Техниките ќе ги научи во Толука, Мексико, каде тамошните селани користеле слични техники за да направат кошници од поцинкована жица:

 “Ме заинтригира економичноста на линијата, можноста да се создаде нешто во просторот без вистински да се загради. Сепак е проѕирно. Сфатив дека ако сакам да произведам нешто такво, ќе морам да користам само линија зашто само таа може да оди секаде."
Жичените вајари ќе ја направат Асава многу позната во 1950-тите, кога нејзините дела се појавуваат неколкупати во Витни музејот на современа уметност во Њујорк, а во 1955-тата и на уметничкото биенале во Саун Пауло.

Во 1962, Асава почнува да создава посложени жичени композиции со природни, геометриски или апстрактни слики.

Во 1968, Асава го создава своето прво дело за пошироката јавност, фонтана со сирени на плоштадот Џирардели во Сан Франциско. Во текот на наредните години, таа ќе дизајнира уште многу фонтани во градот, поради што ќе стане позната како “дамата со фонтаните.”

Долгогодишен бранител на потребата од уметност во школите, Асава ја ко-основа *Школата на уметностите во Сан Франциско*, преименувана во Рут Асава школа на уметностите во 2010 како омаж кон нејзиниот лик и дело.

## Избрани дела

**Андреа*, фонтаната со сирени на плоштадот Џирардели (1966)
*Модел за фонтаната на Јунион плоштадот во Сан Франциско (1973)
*Фонтаните во Бјукенен ТЦ (Нихомахи) (1976)
**Аурора*, фонтаната инспирирана од оригами, Сан Франциско (1986)
*Споменик на јапонско-американската интернација во Сан Хосе (1994).

## Награди
*1968: Прва Димаксион награда за Уметник/Научник
*1974: Златен медал од Американскиот институт на архитекти
*1990: Награда Кирил Магнин
*1993: Почесна награда од Заседанието на жени-уметници
*1995: Златен прстен за животно дело од азиско-американските уметнички фондации

## Наводи

## Библиографија
* Abrahamson, Joan and Sally Woodridge (1973) *The Alvarado School Art Community Program.* San Francisco: Alvarado School Workshop.
* Bancroft Library (1990) "Ruth Asawa, Art, Competence and Citywide Cooperation for San Francisco,", in *The Arts and the Community Oral History Project.* University of California, Berkeley.
* Cook, Mariana (2000) *Couples.* Chronicle Books.
* Cornell, Daniell et al. (2006) *The Sculpture of Ruth Asawa: Contours in the Air.* University of California Press.
* Cunningham, Imogen (1970) *Photographs, Imogen Cunningham.* University of Washington Press.
* Dobbs, Stephen (1981) Community and Commitment: An Interview with Ruth Asawa," in *Art Education* vol 34 no 5.
* Faul, Patricia et al. (1995) *The New Older Woman.* Celestial Arts.
* Harris, Mary Emma (1987) *The Arts at Black Mountain College.* MIT Press.
* Hopkins, Henry and Mimi Jacobs (1982) *50 West Coast Artists.* Chronicle Books.
* Jepson, Andrea and Sharon Litsky (1976) *The Alvarado Experience.* Alvarado Art Workshop.
* Rountree, Cathleen (1999) *On Women Turning 70: Honoring the Voices of Wisdom.* Jossey-Bass.
* Rubinstein, Charlotte Streifer (1992) *American Women Sculptors.* G.K. Hall.
* San Francisco Museum of Art. (1973) *Ruth Asawa: A Retrospective View*. San Francisco Museum of Art.
* Schatz, Howard (1992) *Gifted Woman.* Pacific Photographic Press.
* Villa, Carlos et al. (1994) *Worlds in Collision: Dialogues on Multicultural Art Issues.* San Francisco Art Institute.
* Woodridge, Sally (1973) *Ruth Asawa’s San Francisco Fountain.* San Francisco Museum of Art.

## Надворешни врски

*
* Рут Асава на страницата на Калифорнискиот Музеј 
*Интервју со Рут Асава и Алберт Ланје, 21 јуни - 5 јули 2002 од Смитсонијан музејот, Архиви на Американската уметност

Категорија:Родени во 1926 година
Категорија:Починати во 2013 година
Категорија:Американски вајари
Категорија:Американци од јапонско потекло
Категорија:Американски уметници