open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Подобрено водоснабдување

мини|Светска мапа за ЦОР (Цели на одржлив развој) Индикатор 6.1.1 во 2015 година: „Пропорција на население кое користи безбедно управувани услуги за вода за пиење“.
[мини|Резервоар за вода во [Кигали на патот]]
**Подобрен извор на вода** (или **подобрено снабдување со вода** ) е израз што се користи за категоризирање на одредени типови или нивоа на водоснабдување. Дефиниран е како вид извор на вода кој, по својата конструкција или преку активна интервенција, веројатно ќе биде заштитен од контаминација однадвор, особено од контаминација со фекална материја.

Терминот беше измислен од Заедничката програма за мониторинг (ЗПМ) за водоснабдување и канализација на УНИЦЕФ и СЗО во 2002 година за да помогне во следење на напредокот кон целта број 7 од милениумските развојни цели (МРЦ). Спротивното на „подобрениот извор на вода“ во дефинициите на ЗМП е наречен „неодобрен извор на вода“.

Истите термини се користат за следење на напредокот кон Цели за одржлив развој (Цел 6.1, Индикатор 6.1.1) од 2015 година наваму. Тука, тие се компонента на дефиницијата за "**безбедно управувана услуга за вода за пиење**".

## Дефиниции

### За време на периодот на ЦОР (2015 до 2030 година)
[мини|Постројка за третман на вода во [Индија]]
Индикаторот 6.1.1 од ЦОР 6 е „Пропорција на население кое користи безбедно управувани услуги за вода за пиење“. Терминот „безбедно управувани услуги за вода за пиење“ се дефинира како: „Вода за пиење од подобрен извор на вода што се наоѓа во простории, достапна кога е потребно и ослободена од фекална и приоритетна хемиска контаминација“.

Во 2017 година, ЦОР дефинираше нов термин: „основна услуга за вода“. Ова се дефинира како вода за пиење што доаѓа од подобрен извор и под услов времето за собирање да не биде повеќе од 30 минути. Пониско ниво на услуга сега се нарекува „ограничена услуга за вода“ што е исто како и основната услуга, но времето за собирање е подолго од 30 минути.

Нивоата на услуги се дефинирани како (од најниски до највисоки): Површинска вода, неподобрена, ограничена, основна, безбедно управувана.

### За време на ЦРГ (2000 до 2015 година)
За да се овозможи меѓународна споредливост на проценките за следење на Милениумските развојни цели (МРЦ), Светската здравствена организација/Заедничката програма за следење на УНИЦЕФ (ЗМП) за водоснабдување и канализација ги дефинира **„подобрените“ извори на вода за пиење** како што следува:

* Вода во цевки во живеалиштата 
* Вода внесена во двор/парцела
* Јавни чешми/цевки 
* Канал за чаши/дупнатини 
* Заштитени ископани бунари 
* Заштитени извори (обично, дел од снабдување со пружини)
* Собирање на дождовница 
* Вода во шишиња, ако се подобри секундарниот извор што го користи домаќинството за готвење и лична хигиена

Извори на вода што не се сметаат за „подобрени“ се:
мини|Садови за миење и зеленчук

* Ископани бунари без заштита 
* Заштитени извори 
* Вода од автомати 
* Количка со мал резервоар/тапан 
* Вода во шишиња, ако секундарниот извор што го користи домаќинството за готвење и лична хигиена не е подобрен 
* Цистерна-камион 
* Површинска вода

## Поврзано

* Човеково право на вода и канализација

## Наводи


Категорија:Водоснабдување
Цел за одржлив развој 12

мини|десно|200п|Лого на ЦОР 12
**Цел за одржлив развој 12** (скратено **ЦОР 12**) — дванаесетта од Целите за одржлив развој на Обединетите нации донесени во 2015 година којашто има за цел обезбедување „одговорна потрошувачка и производство“. Официјалниот текст гласи „да се обезбеди одржлива потрошувачка и производство“. ЦОР 12 се предвидува да осигура поволно искористување на ресурсите, подобрување на економската ефикасност, одржлива инфраструктура и обезбедување пристап до основните услуги, еколошки и поволни работни места, како и подобар квалитет на живеење за сите. Целта има 11 потцели коишто треба да бидат постигнати до 2030 година, а напредокот кон нивното постигнување се мери со помош на 13 показатели.

## Наводи

12
Одржлива индустрија

Фразата **одржливи индустрии** е поврзана со развојот на индустриските процеси на одржлив начин.

## Историја
мини|Индустрии во Камерун - 3
Најраното споменување на фразата „одржливи индустрии“ се појави во 1990 година во приказна за една јапонска група што пошумува тропски шуми за да помогне во создавање на одржливи индустрии за месното население.

Наскоро, беше објавена студија под наслов „Работни места во одржлива економија“ од Мајкл Ренер од Институтот Ворлдвоч, користејќи го терминот „одржливи индустрии“. Овој извештај од 1991 година заклучува: „Наспроти реториката којa ги обвинува еколошките ограничувања за отпуштања од работа, движењето кон еколошки одржлива глобална економија ќе создаде многу повеќе работни места отколку што елиминира. Главната причина: незагадувачките, еколошки одржливи индустрии, имаат тенденција за поинтензивен за труд, а помала тенденција за трошење ресурси и традиционални процеси“. Меѓу одликите на одржливата индустрија понудени во трудот беа енергетската ефикасност, зачувување на ресурсите со цел да се исполнат потребите на идните генерации, безбедни услови за работа и подобрување на вештините, ниско производство на отпад и употреба на безбедни и еколошки компатибилни материјали. Сепак, некои од придобивките би се надоместиле со повисоки цени (како резултат на трошоците за работна сила) и теоретски поголема популација која треба да изврши иста количина на работа, зголемувајќи ги земјоделските и другите оптоварувања на системот.

Во февруари 2003 година, за прв пат беше објавено деловното списание „Одржливи индустрии“, нудејќи новини и анализи за основните индустрии како што се чиста енергија и зелена градба. До 2012 година компанијата се прошири со вклучување на дигитални медиуми и одржување на настани со *Економскиот форум за одржливи индустрии* во САД. Одржливи *Индустрии* се споија со *Троен Експерт* во 2011 година. Потоа, во 2013 година Одржливите индустрии престанаа да објавуваат под свој јарбол.

## Поврзано

* Индустрија за обновлива енергија

## Наводи

Категорија:Одржливи технологии
Категорија:Стопански гранки
Цел за одржлив развој 14

мини|десно|200п|Лого на ЦОР 14
**Цел за одржлив развој 14** (скратено **ЦОР 14**) — четиринаесетта од Целите за одржлив развој на Обединетите нации донесени во 2015 година којашто има за цел поддржување на „животот под вода“. Официјалниот текст гласи „да се зачуваат океаните, морињата и морските ресурси и да се обезбеди нивно одржливо користење со цел постигнување одржлив развој“. Целта има 10 потцели коишто треба да бидат постигнати до 2030 година, а напредокот кон постигнувањето на секоја од нив се мери со помош на по еден показател. 

Според извештајот за напредокот кон исполнувањето на Целите за одржлив развој објавен во 2020 година, тековните напори за заштита на океаните, приморските средини и малообемниот риболов не ги задоволуваат барањата за заштита на овие важни ресурси.   

## Наводи

14
Цел за одржлив развој 13

мини|десно|200п|Лого на ЦОР 13
**Цел за одржлив развој 13** (скратено **ЦОР 13**) — тринаесетта од Целите за одржлив развој на Обединетите нации донесени во 2015 година којашто има за цел „справување со климатските промени“. Официјалниот текст гласи „да се преземат итни мерки за борба против климатските промени и нивното влијание“.

Декадата од 2010 до 2019 година била најтопла во историјата. Тековното глобално затоплување се одразува врз глобалната заедница во секоја земја во светот, а неговото влијание не е само врз националните економии, туку и врз луѓето и домаќинствата, особено оние коушто живеат во ранливи услови.

## Наводи

13
Цел за одржлив развој 16

мини|десно|200п|Лого на ЦОР 16
**Цел за одржлив развој 16** (скратено **ЦОР 16**) — шеснаесетта од Целите за одржлив развој на Обединетите нации донесени во 2015 година којашто има за цел постигнување „мир, правда и силни институции“. Официјалниот текст гласи „промоција на мирољубиви и инклузивни општества за одржлив развој, пристап до правда за сите и изградба на ефикасни, одговорни и инклузивни институции на сите нивоа“. Целта има 12 потцели коишто треба да бидат постигнати до 2030 година, а напредокот кон нивното постигнување се мери со помош на 23 показатели.

## Наводи

16
Цел за одржлив развој 15

мини|десно|200п|Лого на ЦОР 15
**Цел за одржлив развој 15** (скратено **ЦОР 15**) — петнаесетта од Целите за одржлив развој на Обединетите нации донесени во 2015 година којашто има за цел поддржување на „животот на копно“. Официјалниот текст гласи „заштита, обновување и промовирање на одржливото користење на копнените екосистеми, одржливо управување со шумите, борба против опустинувањето и спречување на и повлекување на земјишната деградација и спречување на намалувањето на биолошката разновидност“. Целта има 12 потцели коишто треба да бидат постигнати до 2030 година година, а напредокот кон нивното постигнување се мери со помош на 14 показатели.The Goal has 12 targets to be achieved by 2030. Progress towards targets will be measured by 14 indicators.  

Според извештајот за напредокот кон исполнувањето на Целите за одржлив развој објавен во 2020 година, клучната биоразновидност и видови остануваат под ризик на исчезнување и шумските подрачја продолжуваат да се смалуваат.  

## Наводи

15
Периурбанизација

[десно|мини|270x270пкс|Планински долини на индустриски развиените земји (на пр [Ин|Долина на гостилницата ) често се перибурнизирани.]]
десно|мини|270x270пкс|Перибуранзираната долина Швајцарска Лимат .
мини|Болница во пери-урбана област во Хихон .
**Периурбанизација** — збир на процеси на дисперзивен урбан раст коишто создаваат хибридни предели со фрагментирани урбани и рурални одлики.

## Потекло
Изразот потекнува од францускиот збор **, што дури го користи INSEE (француската агенција за статистика) за да опише простори - помеѓу градот и селата - кои се обликуваат од урбанизацијата на поранешните рурални области во урбаниот раб, и во квалитативна (на пр. дифузија на урбан начин на живот) и во квантитативна (на пр. нови станбени зони) смисла. Честопати се гледа како резултат на постмодерноста (не постмодернизмот). Во науката, терминот се користел првично во Франција и Швајцарија.

## Структура и функција
Пери-урбаните области (исто така наречени *рурален простор*, *периферија* или *заднина*) се дефинираат според структурата што произлегува од процесот на пери-урбанизација. Може да се опише како *пејзажен интерфејс помеѓу град и земја*, или исто така како *рурална - урбана зона на транзиција* каде урбаната и руралната употреба се мешаат и често се судираат. Така, може да се гледа на овие области како вид самостоен пејзаж, изграден од интеракцијата на урбаната и руралната употреба на земјиштето.

Неговата дефиниција се менува во зависност од глобалната локација, но типично во Европа каде урбаните области интензивно се справуваат со спречување на распрснување на урбаните средини и заштита на земјоделско земјиште, урбаниот раб ќе се одликува со одредени употреби на земјиште кои или намерно се оддалечиле од урбаната област, или бараат многу поголеми земјишни делови. Како примери:

* Патишта, особено автопати и бајпас
* Станици за пренос на отпад, објекти за рециклирање и места за депонија
* Места за паркирање и возење
* Аеродроми
* Големи болници
* Објекти за напојување, вода и канализација
* Фабрики
* Големи шопинг објекти надвор од градот, на пр. Големи супермаркети

И покрај овие урбанистички употреби, работ останува во голема мерка отворен со поголемиот дел за земјоделското и шумското земјиште или друга рурална употреба. Сепак, квалитетот на село околу урбаните области има тенденција да биде низок, со одвојување помеѓу областите на отворено земјиште и лошо одржуваните шуми и живи огради.

Освен структурната дефиниција, овој концепт понекогаш се користи за пополнување на јазот помеѓу субурбанизација и ексурбанизација, а со тоа се поврзува и со движењето на луѓето низ просторот. Во овој случај, на пери-урбанизацијата се гледа како на проширување на функционалните рурално-урбани врски како што е патувањето.

## Поврзано

* Пери-урбано земјоделство
* Платформа на урбаните региони Пери Европа
* Десакота
* Урбано село
* FEDENATUR - Европска асоцијација на перибарни паркови
* Урбаното ширење

## Наводи

## Дополнителна литература

* 
* 
* Ен Ламберт 2011: (погрешно) мерење на перибарнизацијата. Во: Метрополитика, 11.05.2011 година. URL: ''http://www.metropolitiques.eu''

Категорија:Урбанизам
Цел за одржлив развој 17

мини|десно|200п|Лого на ЦОР 17
**Цел за одржлив развој 17** (скратено **ЦОР 17**) — седумнаесетта од Целите за одржлив развој на Обединетите нации донесени во 2015 година којашто има за цел постигнување „партнерство за остварување на целите“. Официјалниот текст гласи „зајакнување на средства за спроведување и ревитализација на глобалното партнерство за одржлив развој“. Целта има 17 потцели коишто треба да бидат постигнати до 2030 година. Потцелите се поделени во пет категории, и тоа: финансии, технологија, развој на капацитетите, трговија и системски прашања. Напредокот кон постигнување на потцелите се мери со помош на 25 показатели.

Партнерството за одржлив развој се однесува на потребата за меѓусекторска и прекугранична соработка во потрага по исполнување на сите цели до 2030 година. Тоа исто така е повик за земјите да ги усогласат политиките. ЦОР 17 претставува визија за подобрена и поправична трговија, како и координирани инвестициски иницијативи заради промовирање на одржлив развој. Целта се однесува на зајакнување и поттикнување соработка меѓу земјите — како развиени, така и во развој — со помош на Целите за одржлив развој како споделена рамка и визија за обликување на таквата соработка. Понатаму, целта предвидува поддршка на меѓународната трговија и помош на земјите во развој да го зголемат својот извоз и осигураат сеопфатен правичен трговски систем којшто се заснова на правила и е чесен, отворен и корисен за сите.

## Наводи

17
Каролина Ерера

**Каролина Ерера** (родена на 8 јануари 1939 година ) е моден творец од Венецуела  позната по „исклучителниот личен стил“, и по облекување на разни први дами, вклучувајќи ги Жаклин Оназис, Лора Буш, Мишел Обама и Меланија Трамп .

## Ран живот
Марија Каролина Јозефина Паканинс и Нињо  е родена на 8 јануари 1939 година во Каракас, Венецуела, од Џилермо Паканинс Асеведо, офицер на воздухопловството и поранешен гувернер на Каракас, и Марија Кристина Нињо Пасиос. Нејзината баба која вила личност од високата класа ја вовела во светот на модата, носејќи ја младата Каролина на ревиите на Баленсијага и купувајќи нејзини аутфити во Ланвин и Диор . Таа рекла: „Моето око било навикнато да гледа убави работи“.

## Кариера и бренд

## Наводи

Категорија:Луѓе од Каракас
Категорија:Живи луѓе
Категорија:Родени во 1939 година
Категорија:Модни куќи
Категорија:Американски модни творци
Трка околу Гуангси 2019

**Трка околу Гуангси 2019** — 3. издание на велосипедската етапна Трка околу Гуангси, која се одржала помеѓу 17 и 22 октомври како 38. настан во сезоната на Светската турнеја.

Била освоена од Шпанецот Енрик Мас од екипата .

## Екипи

Како нов настан од Светската турнеја, сите осумнаесет UCI World Tour екипи биле автоматски поканети, но не биле обврзани да учествуваат на трката.

Од нив 15 екипи одлучиле да земат учество, а дополнително три професионални континентални екипи биле поканети на трка. Секоја екипа настапила со седум возачи, освен , кои настапиле со шест возачи и , кои имале пет возачи. Со тоа 123 возачи ја започнале трката, а на крајот завршиле 118.

## Рута

## Етапи
### Етапа 1

### Етапа 2

### Етапа 3

### Етапа 4

### Етапа 5

### Етапа 6

## Завршен пласман

## Поредок

## Список на учесници

## Наводи

## Надворешни врски
* 
* 

Категорија:Трка околу Гуангси
Категорија:Светска турнеја на UCI 2019
Категорија:Кина во 2019 година
Александар Меквин

**Ли Александар Меквин**, ЦБЕ (17 март 1969 - 11 февруари 2010 година) бил британски моден творец и кутуриер. Тој работел како главен дизајнер во модната куќа Живанши од 1996 до 2001 година и ја основал својата етикета Александар Меквин во 1992 година.  Неговите достигнувања во модата му донеле четири награди за британски дизајнер на годината (1996, 1997, 2001 и 2003 година), како и наградата за меѓународен дизајнер на годината на CFDA во 2003 година.  Меквин починал од самоубиство во 2010 година, на 40-годишна возраст, во неговиот дом во Мејфер, Лондон.

## Наводи

Категорија:Заповедници на Редот на Британската Империја
Категорија:Починати во 2010 година
Категорија:Родени во 1969 година
Категорија:Самоубијци
Недозволени финансиски текови

**Нелегалните финансиски текови**, во економијата, се форма на нелегално бегство од капитал што се случува кога парите се незаконски заработени, пренесени или потрошени. Овие пари се наменети да исчезнат од какви било записи од земјата на потекло, а заработката од залихите на недозволени финансиски текови надвор од земјата генерално не се враќа во земјата на потекло.

Недозволени финансиски текови можат да се генерираат на различни начини кои не се откриваат во бројките на националните сметки или билансот на плаќања, вклучително и трговското потценување, движењето на големи готовини, *хавала* трансакции и криумчарење.

Иако недозволените финансиски текови се тесно поврзани со бегството на капитал, тие се разликуваат во една голема смисла; бегството на капитал е израз што буквално го става целиот проблем на земјите во развој од кои доаѓаат парите. Без да се потенцира, тоа сугерира дека бегството на капитал е целосно нивна одговорност за решавање на проблемот. Изразот недозволени финансиски текови прави подобра работа во разјаснувањето на овој феномен како „двонасочна улица“.

Постојат неколку економски модели кои се користат за да се обезбедат проценки на незаконски финансиски текови и бегство на капитал. Двата најчести методи се престојувачкиот модел на Светска банка и моделот за намалување на трговијата, кој ја користи базата на податоци за статистика за трговија на ММФ (БПСТ) за да ги анализира разликите во трговската статистика меѓу партнерските земји. Друг начин да се процени трговското потценување е моделот заснован на IPPS, развиен од Џон Зданович од Меѓународниот универзитет во Флорида. Оваа метода ги користи поединечните увозни и извозни трансакции на САД со остатокот од светот за да се најдат недоследности во цените на извозот и увозот. Економистите во овие проценки користат и метод на „врели пари“ и „Дули“ методот.

Во труд од 2013 година, овластен од Рејмонд В. Бејкер, директор на глобалниот финансиски интегритет, проценува дека нелегалните финансиски текови од „земјите во развој се приближно $1,000,000,000,000 годишно“. Оваа студија исто така открива дека Кина, Русија и Мексико учествуваат со трите најголеми удели на светски недозволени финансиски текови.

Цел 16 за одржлив развој на ООН има за цел значително намалување на нелегалните финансиски текови и зајакнување на наплатата и враќањето на украдените средства до 2030 година.

## Пакистан
Во Пакистан, проценките за нелегални финансиски текови се околу $10,000,000,000 како бегство од оданочување и нелегалниот трансфер надвор од земјата. Ова се случува при скоро една третина од населението кое живее под прагот на сиромаштија.

## Свазиленд
Свазиленд изгубил приближно $556,000,000 од незаконски финансиски текови во 2012 година и рекордни $1,139,000,000 во 2007 година.

## Видете и:

* Бегство на капитал
* Перење пари

## Наводи


Категорија:Меѓународна трговија
Културно наследство на Македонија во Општина Кавадарци

Ова е **список на објекти прогласени за [[културно наследство на Македонија]]** на подрачјето на Општина Кавадарци според евиденцијата во Регистарот на културно наследство на Управата за заштита на културното наследство на Македонија (УЗКН).
Ајсберг

**Ајсберг** (оригинал: **Iceberg**) е италијанска луксузнa модна куќа. Основана во 1974 година од Силвано Џерани и Џулијана Маркини, куќата произведува женска и машка „прет-а-портер“ (облека спремна за носење), додатоци, мириси и детска облека. Тој е дел од групацијата Гилмар, основана во 1962 година. Нејзиното седиште е во Сан Џовани ин Марињано, Емилија-Ромања, Италија, и има бутици и продавници во градовите низ Европа, пред сè во Италија, но исто така и во Лимбург, Никозија, Ријад, Дубаи, разни градови во Кина итн. Синот на основачите, Паоло Џерани е креативна личност и раководител.

Почнувајќи како специјалисти за трикотажа, Iceberg биле ран поборник за концептот на модерна спортска облека, подоцна се прошириле кон кожна облека и фармерки. Нивните производи ги носеле Памела Андерсон, Парис Хилтон, Лил Флип, Лил Бил, Лил Ким и Миша Бартон. Лил Флип се повикувал на облеката на Iceberg во многу од неговите песни. Во јули 2011 година, збирката на компанијата била претставена на модната писта на модната ревија „The Brandery“ во Барселона.

## Поврзано
*Булгари
*Гучи
*Прада

## Наводи

## Надворешни врски

* Мрежна-страница на Iceberg

Категорија:Производители на обувки во Италија
Категорија:Производители на облека од Италија
Категорија:Модни куќи
Garolini

**Garolini** (на кирилица: **Гаролини**) била италијанска компанија за дизајн и производство на чевли. Основана била од американските сопружници Ен „Биди“ и Алберт „Ал“ Финкелштајн во 1971 година.

## Историја
Во 1971 година, Финкелштајнови го создале „Garolini“, именуван по нивниот син Гери и ќерката Лин. Бизнисот имал ограничен успех сè додека славниот моден творец Халстон не го виде дизајнерското дело направено од Биди Финкелштајн. Чевлите на „Гаролини“ почнаа да се појавуваат во рекламите на Халстон. Овие реклами ги насликал познатиот поп-уметник Енди Ворхол.

Финкелштајнови ја продале компанијата на „US Shoes“ во 1980 година.

Иако „Garolini“ го добил името на децата на основачите, Гери Стен и Лин Финкелштајн немале никаква врска со бизнисот.

## Наводи

Категорија:Производители на обувки во Италија
Анџелика Греј

**Анџелика Греј** (родена на 28 јуни 1990 година во Глазгов, Шкотска) е шкотска манекенка со плус големина, глумица и гласноговорник за промоција на поздрав и поразновиден избор на жени во модната индустрија. Бабата на Греј, Барбара Синклер Томсон била модел за француската модна куќа Диор во 40-тите и 1950-тите. Греј се занимавала со моделирање на *„Vogue Italia“*, „*Elena Miro“* и *„Marina Rinaldi“*. Таа се појавила на *Радио Би-Би-Си* и во многу национални и меѓународни уреднички изданија.

## Наводи

## Надворешни врски

* Статија од the Scotsman
* Интервју за Vogue Italia V Curvy 
Категорија:Родени во 1990 година
Категорија:Живи луѓе
Трета фудбалска лига на Македонија 2020/2021

**Третата фудбалска лига на Македонија 2020/2021** - 29. издание на Третата фудбалска лига на Македонија.

Во втората половина на април, третолигашкото првенство било запрено поради финансиските тешкотии поврзани со задолжителен КОВИД-19 тест пред натпревар, наредено од Министерството за здравство. 

## Запад

Сезоната започнала на 17 октомври 2020, а ќе заврши во мај 2021.




## Југозапад

Сезоната започнала на 10 октомври 2020, а ќе заврши во мај 2021.




## Север

Сезоната започнала на 24 октомври 2020, а ќе заврши во мај 2021.




## Исток

Сезоната започнала на 11 октомври 2020, а ќе заврши во мај 2021 година.





## Југ

Сезоната започнала на 11 октомври 2020, а ќе заврши во мај 2021.




## Поврзано
* Фудбалски куп на Македонија 2020/2021
* Прва фудбалска лига на Македонија 2020/2021
* Втора фудбалска лига на Македонија 2020/2021
* Општински фудбалски лиги на Македонија 2020/2021

## Наводи

## Надворешни врски
*Фудбалска федерација на Македонија  
*MacedonianFootball.com  

2020/2021
Ф
Ф
Костурски музеј на народната носија

**Костурски музеј на народната носија** () — музеј во Костур, Егејска Македонија, посветен на народната носија.

## Местоположба и историја
Музејот е сместен во родната куќа на браќата револуционери Панајотис и Јоанис Емануил од XVIII век, којашто се наоѓа на почетокот на маалото Долца, крај Костурското Езеро. Музејот е отворен во 1999 година и е под раководство на друштвото „Хармонија“.

## Содржина
Целта на музејот е да запознава со традиционалните носии во Костур и Костурско до XX век. На првиот кат се изложени женски носии од околните села, како на пример Нестрам. На вториот кат се градските носии, како на пример џуба (секојдневна женска облека во сино), антерија (секојдневна женска облека со кафеави риги), празнична носија од XVIII век во кафеаво, машка антерија без елек и со фес, прислужничка униформа од фабричка коприна, детски носии, кожни палта и др. Изложени се и многубројни додатоци, како чорапи, колани, пафти, накит и монети.

## Галерија

Податотека:Macedonian Museums-17-Endymatologiko Kastorias-81.jpg|Внатрешноста на музејот
Податотека:Macedonian Museums-17-Endymatologiko Kastorias-82.jpg|Женска носија
Податотека:Macedonian Museums-17-Endymatologiko Kastorias-83.jpg|Машка носија


## Поврзано
* Носии од Костурско

## Наводи

Категорија:Македонски народни носии
Категорија:Музеи во Костур
Моден музеј

мини|десно|250п|Палатата Галиера во Париз
**Моден музеј** — вид на музеј којшто содржи значајни збирки на модни додатоци и облека. Модните музеи во одредена мера се поклопуваат со текстилните музеи.

Познати примери на модни музеи се: Музејот на носијата на Канада во Винипег, Модниот музеј во Бат во Бат и Палатата Галиера во Париз. Национални музеи коишто поседуваат големи модни збирки се Викторија и Алберт во Лондон, како и Метрополитен во Њујорк којшто содржи збирка со над 75.000 носии и додатоци.

## Наводи

## Надворешни врски


Категорија:Мода
Категорија:Музеи
Тодор Светиев

**Тодор Светиев** (р.  во ) — македонски пијанист и универзитетски професор на Факултетот за музичка уметност при Скопскиот универзитет.

## Животопис

Светиев е роден во Битола, каде што започнал музички да се образува. Студиите по пијано ги завршил на музичката академија во Загреб, магистрирал на Факултетот за музичка уметност при Скопскиот универзитет (проф. В. Крпан), а се усовршувал на конзерваториумите во Санкт Петербург и Антверпен.

Како солист и камерен музичар развил богата концертна дејност и настапувал успешно на подиумите како во Македонија така и во други земји каде што реализирал повеќе успешни турнеи. Учествувал на повеќе музички фестивали.

Во неговиот репертоар се вбројуваат дела од најразлични епохи, а премиерно изведувал и голем број на дела од македонски автори. Исто така настапувал со оркестрите на Македонската филхармонија, Камерниот оркестар на МРТВ, Филхармонијата од Бургас, Фестивалскиот оркестар на СОКОМ и други.

Во текот на својата концертна дејност соработувал со голем број истакнати македонски и странски уметници. Остварил и повеќе аудио записи како солист и камерен музичар, кои се издадени на четири компакт дискови.

Добитник е на повеќе награди и признанија меѓу кои се наградите: „Златна Лира" за 1999 година, а во 2014 ја добива „Златна Лира" за животно дело, награди кои ги доделува СМУМ. За концертот одржан на фестивалот „Охридско Лето" каде што настапил како гостин - солист на триото „Цирих“, ја добил наградата „Охридска Изида“ за најуспешен концерт на фестивалот во 1993 година. Во 2015 година ја добил наградата за животно дело во областа на музичката педагогија која ја доделува здружението на „Музичките и балетските педагози на Македонија“.

Светиев повеќе години успешно работи како професор по пијано на Факултетот за музичка уметност при универзитетот „Св. Кирил и Методиј“ во Скопје.

Како претседател на Сојузот на музичките уметници на Македонија во 2007 година го иницира за првпат одржувањето на фестивалот на СМУМ „Златна лира“ во Скопје и циклусот концерти „Pro musica“.

## Наводи

Категорија:Луѓе од Битола
Категорија:Македонски пијанисти
Охридски клен

**Охридски клен** () е вид слатководна риба од семејството на крапoви.

## Опис и градба
Охридскиот клен се разликува од другите видови во родот Squalius по: 
* длабочина на тело 22—27% SL 
* 8-10,5 (обично 9,5) разгранети анални зраци 
* 8,5 разгранети дорзални зраци 
* 40-45 + 2-3 размер на странична линија 
* задна маргина на долна перка конвексна или скоро исправена 
* ред црни пигменти по слободна линија од секоја крилна скала, формирајќи правилна шема на мрежи 
* должина на главата 25-28% SL, поголема од длабочината на телото 
* ширина на главата 43-47% HL 
* устен терминал 
* заден и карличен хијалин до црно.

## Наводи
Моден додаток

мини|десно|200п|Чанта од марката Барбери
мини|Рачен сонцобран како моден додаток во 1915 година
**Моден додаток** или **моден прибор** — предмет што служи за надополнување на облеката и се одбира со цел да служи како додаток на нечиј изглед. Ваквиот додаток влијае дополнително да дојдат до израз идентитетот на личноста и личното обележје со оглед на тоа што постојат додатоци коишто се разликуваат во обликот, големината, боите итн. Поимот влегол во употреба во XX век.

## Историја
Во викторијанската мода, додатоците како ладало, сонцoбран и ракавици имале значење во поглед на родот, расата и општествената класа на жената. Во тој период, општиот правец бил жените да се прилагодуваат или да се стремат кон поспокоен животен стил. Како последица на тоа, жените често ги користеле ракавиците и маските како знаци за работа.

На почетокот од 16 век, мажите со повисок општествен статус во Италија носеле шапки со значки како украс којшто потсеќал на оние коишто на своите капи ги носеле припадниците на војската. Значките на шапките често биле носени заедно со украсен меч и балчак. Тие претставувале модни плакети и често прикажувале сцени со лично значење за оној којшто ги носел.

## Видови
Модните додатоци може грубо да се поделат во две општи групи: додатоци коишто се држат и додатоци коишто се носат. Традиционално, првата група вклучува чанти, ладала, рачни сонцобрани, паричници, бастуни и мечеви. Додатоците коишто се носат вклучуваат јакни, чизми, чевли, вратоврски, шапки, каиши, ракавици, рачни часовници, чорапи и разни видови накит.

Видот на додатокот којшто поединецот одбира да го држи или носи за да ја надополни својата облека може да се определи преку неколку чинители, како што е  природата на пригодата каде што оди. На пример, ако поединецот оди на работа, тогаш неговиот/нејзиниот избор на додаток ќе се разликува од оној кога се оди на пијачка или вечера. Според тоа, различни додатоци се одбираат во зависност од тоа дали станува збор за работа или разонода. Слично, економскиот статус на поединецот, како и религиската и културна позадина исто така може да бидат чинители на изборот.

## Поврзано
* Статусен симбол

## Наводи

## Надворешни врски


Категорија:Облека
Наметка-фустан

мини|Скица од наметка-фустан
**Наметка-фустан** или **палто-фустан** е женски фустан кој наликува на наметка, обично со јака, ревери и предни прицврстувања слични на наметката, и изработени во пролет или есенска ткаенина. Современата наметка-фустан за првпат се појавила во 1910-тите, со напис од 1915 година во *[[Vogue]]*, кој ги уверувал читателите дека новата облека може да се носи преку палтени елеци или тенки фустани. Основната наметка-фустан била главна гардероба за повеќето децении, но станала особено популарна во 1960-тите. Во 80-тите и 90-тите години на минатиот век, Дијана, принцезата од Велс, била особено носител на високи облеки на наметки-фустани, многу дизајнирани од Кетрин Вокер. Облеката често се препорачувала за оние кои сакаат да проектираат професионален изглед, без оглед дали е во канцеларија, или во судница.

*

## Наводи

Категорија:Модата во 20 век
Лажни мустаќи

[десно|мини|[Чарли Чаплин како „Скитникот“, 1915 година.]]
**Лажни мустаќи** се предмет на простетска шминка што се користи во облекување, глума, шпионажа и криминал. Лажните мустаќи се прават на различни начини, но обично се бара од носителот да користи лепило за да ги залепи мустаќите на неговото или нејзиното лице. Некои од нив имаат самолеплива подлога. Национален ден на лажните мустаќи во САД е на 24 февруари, додека меѓународната прослава е на 3 февруари.

## Забележителни носители на лажни мустаќи
Највпечатливите лажни мустаќи на сите времиња најверојатно ги носел Чарли Чаплин за улогата на „Скитникот“. Првично ги носел како средство за маскирање на својата младост за улогата.

Гручо Маркс користел лажни мустаќи за време на неговите години во театарскиот жанр водвиљ и во раните филмови на Браќата Маркс. Сепак, неговата била нацртана на неговата усна со масна боја, без влакна. Во подоцнежниот живот тој ги зголемил своите вистински мустаќи. Тоа, заедно со неговата пура и замавтаните веѓи, биле неговата познато обележје.

Во Дејтон, Охајо, има група што се собира да го прослави носењето на лажните мустаќи. Друштвото за лажни мустаќи на „Gem City“ се состанува месечно за разни настани, некои настани вклучуваат трки на 5 км, игри со Дејтон Бомберс или мештански паради.

За Канзас Сити се вели дека го има премиерниот лажен клуб за мустаќи во Северна Америка. Клубот на лажни мустаќи на Канзас Сити има над 500 членови низ целиот свет, вклучувајќи ги и поглавјата на КЦФМЦ во Чикаго, Солт Лејк Сити и Питсбург од Канзас.

Во детската ТВ-серија од 2000-та година „Во ноќната градина“, господин Понтипин носи лажни мустаќи што му летаат од лицето.

## Наводи

Категорија:Модни додатоци
Balizza

**Balizza** (изговорено: **Балица**) е модна куќа со облека спремна за носење (prêt-à-porter) од Милано, Италија која најмногу извезува во европските земји, Русија и Соединетите Држави. „Balizza“ била првата модна група по потекло од Турција која присуствувала на Миланската модна седмица.

„BALIZZA USA“ го отворила својот прв бутик за малопродажба на продажниот комплекс „Американа ет бренд“ (Americana at Brend) на 7 април 2013 година, сместен во Глендејл, Калифорнија. Вториот бутик ги отворил вратите на 1 јули во Шерман Оукс, Калифорнија, во трговскиот центар „Вестфилд Фешн Сквер“ (Westfield Fashion Square).

## Наводи

## Надворешни врски

* 

Категорија:Производители на облека од Италија
Boglioli

**Boglioli** (изговорено: **Бољоли**) е кројачки семеен бизнис за мажи**,** првично со седиште во италијанскиот град Гамбара (во близина на Бреша). Претседател и извршен директор е Гуљелмо Розенберг.

Неговиот изложбен салон е на Корсо Венеција 36 во Милано. Познати се по машката облека на јакни во боја.

## Историја
„Boglioli“ бил основан во 1974 година како семеен италијански бизнис.

Во 1987 година, брендот ја претставил својата прва збирка за времето на Пити Уомо.

Во 2000 година, „Бољоли“ се здобил со светско признание благодарение на нејзината К-јакна, деконструирана кашмирска јакна со старински шмек, која се одликувала со одмиените бои добиени преку процесот на боење облека.

Името на оваа техника потекнува од конкретниот начин на кој бојата се додава на облеката само откако е зашиена, сосема иновативен и уникатен метод невиден претходно во индустријата.

Успехот на италијанскиот пазар ги натерало „Бољоли“ да се прошират ширум светот во земји како Соединетите Држави, Канада, Јапонија и Русија.

## Поврзано
*Bulgari
*Gucci
*Prada

## Наводи

Категорија:Италијански марки
Категорија:Луксузни марки
Категорија:Производители на облека од Италија
Категорија:Модни куќи
Холандска капа

мини|Женска капа од Дренте, со украси од тантела, злато и сребро
**Холандска капа,** или на холандски **хул**, е стил на женска капа поврзана со различните традиционални холандски носии. Обично изработена од бел памук или чипка, понекогаш се одликува со триаголни клапи или крилја што се вртат од двете страни. Може да личи на некои стилови на капа на медицинска сестра.
мини|Традиционални носии од Холандија
Многу делови на Холандија имаат свои традиционални носии.

## Наводи


Податотека:Johannes Vermeer - Het melkmeisje - Google Art Project.jpg|Холандска работничка (17 век) како што ја портретира Јоханес Вермер
Податотека:Dutchfolkore.jpg|Девојки во традиционална носија од Арнемујден, на кои има капи со големи „крилја“
Податотека:Old Dutch.gif|Стара холандска етикета за чистење. Холандската националност на девојчето е предложена од нејзините црвени сабо и бело капа.
Податотека:Apron 1922.jpg|Жена од Соединетите Држави од околу 1920 година, облечена да извршува домашни работи, облечена во „холандска капа“


Категорија:Капи
Категорија:Холандски пронајдоци
Берлински Лидертафел

**Берлинер Лидертафел** или **Берлински Лидертафел** (; хорско друштво во Берлин) — германска ознака за аматерски пејачки друштва - пред сè машки хорови - кои во голем број се создале во XIX век и биле еден од носителите, не само во општествениот културен живот, туку и во националните стремежи во Германија и пошироко. Тоа условило настанување на богата хорска литература, претежно романтично-национално обоена, а по техничките барања приспособена на можностите на аматерските хорови. Како име за **машки** **гласен** хор, првпат беше употребен во декември 1808 година од Карл Фридрих Зелтер, кој го воспостави првиот северногермански прототип за такви хорови со машки глас. Во 1819 година е основано друго општество од Лудвиг Бергер, Бернхард Клајн, Густав Рајхард и Лудвиг Релстаб и во 1884 година, Адолф Зандер го основа сè уште активниот машки пејачки клуб Берлинер Лидертафел е. В.

## Историја

### (Оригиналниот) Берлински Лидертафел од 1809 година
Првото берлинско хорско друштво познато уште како „Зелтер Лидертафел“, именувано по неговиот основач Карл Фридрих Зелтер, беше првото машко хорско друштво од ваков вид и модел за слични групи. Составени од 25 мажи кои пишувале и изведувале дела едни за други, користеле *Дас Енглише Хаус* (Англиската куќа) на *[[Моренстраше|Моренстраже]]* како свое место за средба.

### (Помладиот) берлинец Лидертафел од 1819 година
„Помладиот Берлин Лидертафел“ од 1819 година (или дури и помладиот Лиедертафел од Берлин) основан од Лудвиг Бергер, Бернхард Клајн, Густав Рајхард и Лудвиг Релстаб, ја продолжи традицијата на популарна хорска музика во градот. Радикално се разликуваше од елитистичката, романтична Тркалезна маса на Зелтер, откако се засноваше и на демократски статут. Тука се собра генерацијата на млади ветерани од Првата светска војна, носејќи ги своите либерални и патриотски идеи.

### (Новиот) берлински Лидертафел од 1884 година
Во 1884 година, ново берлинско хорско друштво, основано од Адолф Зандер, настанало преку спојување на неколку помали хорови. Хорот броеше веќе со 117 пејачи до крајот на основачката година. Во ерата на *Вилхелмијан Лидертафел*, Берлинскиот Лидертафел броеше со повеќе од 250 пејачи, што беше најголемиот машки глас во Германија. Хорот направи долги патувања во странство (Австрија, Романија, Шведска, Франција, балтичките држави, Италија, Русија, Египет, САД, Јапонија), а заедно со Берлинската филхармонија одржа одлични концерти. Ова општество родило друго, Лехергесангвереин од 1886 година.

## Наводи

## Надворешни врски
* Официјално мрежно место 

Категорија:Германска музика
Боби Макферин

**Роберт Кит Макферин Џуниор** (; 11 март 1950 година) е американски пејач и музичар. Тој е познат по својот вокален перформанс, меѓу кои е и аликвото пеење. Најпознат е по песната *[[Don't Worry Be Happy]]*, која стана меѓународен хит, се најде на првото место на американските топ листи и освои многу награди. Тој соработуваше со многу познати инструменталисти, меѓу кои Чик Кореја, Херби Хенкок и Јо-Јо Ма.

## Дискографија
### Студио албуми
* *[[Bobby McFerrin (албум)|Bobby McFerrin]]* (1982)
* *[[Simple Pleasures (албум Бобија Макферина)|Simple Pleasures]]* (1988)
* *[[Medicine Music]]* (1990)
* *[[Hush (албум Бобија Макферина)|Hush]]* (1992)
* *[[Bang!Zoom]]* (1995)
* *[[Circlesongs]]* (1997)

Категорија:Родени во 1950 година
Категорија:Американски пејачи
Категорија:Американски диригенти
Категорија:Добитници на Греми
Категорија:Живи луѓе
Културно наследство на Македонија во Општина Гевгелија

Ова е **список на објекти прогласени за [[културно наследство на Македонија]]** на подрачјето на Општина Гевгелија според евиденцијата во Регистарот на културно наследство на Управата за заштита на културното наследство на Македонија (УЗКН).
Уши (Пинтија)

**Уши** — археолошко наоѓалиште во населбата Пинтија во Општина Кисела Вода, Скопје. Претставува некропола од доцноантичко време.

Сместено е на 350&nbsp;м северно од училиштето (месното подрачно училиште на ООУ „Рајко Жизофов“), во дворот на Глигор Глигоров. На длабочина од 0,8&nbsp;м, при копањето на темели за куќа се откриени гробови од камени плочи и тегули. 

Во 1994 г. Музејот на Град Скопје извршил интервентно ископување на два гроба.

## Поврзано
* Список на археолошки наоѓалишта во Скопје

## Наводи
Мозаицизам

[мини|[Кротон, пример на хромозомски мозаицизам кој се изразува на ниво на вариегација на бојата на лисјата]]
**Мозаицизам** — состојба при која организмот поседува клетки со различен генотип. Генерално, секоја соматска клетка во еден организам поседува иста ДНК, односно ист генотип. Понекогаш група на клетки, клеточни линии, ткива и органи поседуваат клетки кои имаат различен генотип.

Доколку се земе предвид честотата со која настануваат генетските мутации и „неспособноста“ на клетката секогаш да ја репарира (поправи) мутираната ДНК, може да се каже дека секој организам во одреден размер е мозаичен. Како причина за мозаицизмот може да биде мутација на еден ген, промена во поголем генски регион или, пак, аберација на еден или повеќе хромозоми. Доколку соматските мутации настанат рано во ембрионалниот развој, тогаш бројот на клетките, ткивата и органите кои содржат мутирани гени ќе биде поголем, а со тоа и мозаицизмот во организмот ќе биде застапен во поголем процент. Колку фенотипски ќе биде изразен мозаицизмот зависи од типот на мутираниот ген, бројот и видот на клетките кои се мутирани и способоста на нормалните клетки да ја компензираат нефункционалноста на мозаичните мутрирани клетки. Нормално, колку е помал бројот на мутираните клетки или со други зборови кажано, колку е помал мозаицизмот толку фенотипски неговиот ефект ќе биде помалку изразени и обратно, колку повеќе клетки се мозаични толку фенотипот ќе биде повеќе изразен. Во некои случаи мозаицизмот фенотипски воопшто не е изразен. Х-инактивацијата кај женските единки е типичен пример за мозацизам. За време на раната ембриогенеза еден од двата Х хромозоми кај женските единки на основа на случајност се онеспособува. Притоа, една половина од клетките имаат активен еден Х хромозом кој потекнува од едниот родител, а другата половина од клетките го имаат активен другиот Х хромозом, кој потекнува од другиот родител. Бидејќи двата хромозома можат да носат различни алели од двата родитела, клетките ќе поседуваат различен генотип, а со тоа и организмот ќе биде мозаичен. Доколку има мутација на некој функционален ген на едниот Х хромозом, тогаш онеспособувањето е повеќе насочено кон Х хромозомот на кој се наоѓа мутацијата. Друг класичен пример за мозаицизам се туморите, чии клетки содржат бројни мутации споредбено со останатите клетки на организмот. Доколку мозаицизмот е присутен во гаметите, станува збор за гонаден мозаицизам. Кај овој тип на мозаицизам фенотипски промени не се забележуваат кај мозаичниот поединец, туку промените доаѓаат до израз кај потомството кое ќе ги наследи мутациите преку мозаичните гамети.

## Наводи

Категорија:Генетика
Категорија:Зборови што ги нема во ТРМЈ
Категорија:Клеточна биологија
Scardinius knezevici

***Scardinius knezevici*** е вид риба зракоперка од семејството крапови. Го има во Охридското Езеро и Скадарското Езеро во Албанија, Македонија и Црна Гора.

## Наводи

Категорија:Незагрозени видови според МСЗП
Категорија:Риби во Охридско Езеро
Охридски мренец

**Охридски мренец** (*Gobio ohridanus*) — вид на риба која е мала и слатководна, од семејството крапови. Ендемичен вид е на Охридското Езеро во Македонија и Албанија.

## Опис и распространетост
Охридскиот мренец припаѓа на семејството Cyprinidae. Охридскиот мренец има вретенесто и издолжено тело, релативно крупна глава со крупни очи. Бојата на телото на грбот е сивозелена до сивокафеава, страните се сребренесто сиви, а долната страна е бела. На грбот ина неправилни ситни флеки, од страната на телото понекогаш се јавуваат покрупни флеки. На грбната и опашната перка има повеќе реда неправилни црни точки, а некогаш се појавуваат и на градните перки. Градните перки се релативно широки и јаки со жолтеникаво портокалова боја. Има долна уста, а на аглите се наоѓа еден пар добро развиени мустаќи. Стомачните и аналната перка се изразито бели. Охридскиот мренец е ендемичен вид за Охрид - Црн Дрим - Скадар екосистемот.

## Основни биолошки одлики
Охридскиот мренец полово созрева од втората до четвртата година од животот при должина од 6 до 8 см. Се мрести во пролет, мај и јуни, порционо, и тоа на песокливо дно. Икрата е леплива и се прилепува со честичките од песок. Плодноста изнесува од 1000 до
3000 јајца кои имаат пречник од околу 2 мм. Развојот на ембрионот во нив најчесто трае седум до десет дена. Охридскиот мренец во Езерото нараснува до 15см. во должина и 30 грама во тежина и живее во мали јата при дното, каде ја бара храната. Подмладокот на Охридскиот мренец се хранат со ситни без’рбетници, а возрасните со ларви од хиромониди, ситни мекотели, икра од други риби и со растителна храна.

## Значење
Месото на Охридскиот мренец е многу вкусно. Порано поголеми количини се извезувале во Франција поради тоа што месото е посебно ценета и од него се прават специјалитети. Кај нас не е ценета поради малата големина и не е застапена во ловините на рекреативните риболовци.

## Наводи

* Froese, Rainer and Pauly, Daniel, eds. (2012). "Gobio ohridanus" in FishBase.

Категорија:Ранливи видови според МСЗП
Категорија:Риби во Охридско Езеро
Категорија:Таксони именувани од Станко Караман
Охридски камнар

**Охридски камнар ''(Barbatula sturanyi)*** — вид риби [[Зракоперки|зракоперка]] од родот *Барбатула''. Живее во Охридско Езеро.

## Опис и распространетост
Камнарот припаѓа на семејството Nemacheilidae. Камнарот има вретенесто издолжено тело, покриено со ситни, всадени лушпи. Телото до
грбната перка е цилиндрично, а кон опашката благо странично сплескано. Главата е широка и дорзовентрално сплескана, додека очите се дорзално
поставени. Устата е долна и на горната усна има шест мустаќи, четири на рилото и два во аглите на устата. Предниот носен отвор е цевчест. Бојата на телото зависи од местото на живеење. Обично грбот и страните на телото се сиви до сивокафени, по страните се сместени мраморести
шари во вид на темнокафени петни. Стомакот е светложолтеникав до бел. Задната ивица на опашната перка е рамно засечена. По грбната, опашната и градните перки има повеќе реда на темни пеги. Пегите отсуствуваат на стомачните и аналната перка. Охридскиот камнар го населува Охридското Езеро и реката Црн Дрим со притоките.

## Основни биолошки одлики
Охридскиот камнар полово созрева во втората до третата година од животот. Во периодот на мрестењето, кај полово зрелите мажјаци и женки, по телото и внатрешната страна на стомачните перки се јавуваат епителијални брунки. Се мрести во пролет, април и мај, ретко во март. Икрата ја положува на песок и камења. Плодноста на женката изнесува до 6.000 јајца со пречник од 1 до 1,5 мм. Мрестењето е порционо. Охридскиот камнар достигнива максимална дожина од 10 до 12 см. Животниот век и е до 8 години. Охридскиот камнар претставува риба од дното на чистите и бистри води. Живее на каменито и чакалесто дно, каде се крие под камењата. Младите се групираат во помали јата, додека возрасните живеат единечно. Се храни со ситни животинки од дното. Возрасните се хранат со разни без’рбетници и со икра од други риби.

## Значење
Нема никакво значење од аспект на рекреативен и стопански риболов.

## Наводи

* 

## Надворешни врски

* http://www.fishbase.org/Summary/SpeciesSummary.php?id=65107

Категорија:Риби во Охридско Езеро
Атина (полис)

Градот **Атина** (, *Athênai*; за време на класичниот период на Стара Грција (480–323 п.н.е.)  бил најголемиот урбан центар на значајниот истоимен полис (град-држава), сместен во Атика, Грција, ја предводел Делијанската лига во Пелопонеската војна против Спарта и Пелопонеската лига . Атинската демократија била воспоставена во 508 година п.н.е. под власта на Клистен по тиранијата на Исагора. Овој систем останал неверојатно стабилен и со неколку кратки прекини останал на сила 180 години, сè до 322 година п.н.е. (после Ламиската војна). Врвот на атинската хегемонија бил постигнат во 440-ти до 430-ти години п.н.е., познат како ера на Перикле.

Во класичниот период, Атина била центар на уметност, учење и филозофија, дом на Академијата на Платон и Аристотеловиот лицеј, Атина била и родното место на Сократ, Платон, Перикле, Аристофан, Софокле, и многу други истакнати филозофи, писатели и политичари од античкиот свет. Нашироко се нарекува лулка на западната цивилизација и родно место на демократијата главно поради влијанието на нејзините културни и политички достигнувања во текот на 5 и 4 век п.н.е. врз остатокот од тогаш познатиот европски континент.

## Поврзано
* Атинска демократија
* Платонова Академија
* Жените во Стара Атина

## Наводи

Категорија:Стара Атина
Категорија:Статии со текст на старогрчки