Зорица Јевремовиќ

**Зорица Јевремовиќ** (,  -  во Ражањ, Ниш, Србија) — српска и југословенска театарска и видео режисерка, драматург, интермедијална теоретичарка, историчарка на културата и феминистка. Директорка е на белградскиот Центар за медиуми „Ранко Мунитиќ“ и уредник на регионалното списание за медиуми и култура *Медиантроп*.

Меѓу другото, значајна е и нејзината работа на основање на театарски дружини за маргиналните општествени групи, како и придонесот за втемелување на стрипската и телевизиската теорија во СФРЈ во 1970-те. Нејзин сопруг беше истакнатиот југословенски културен работник Ранко Мунитиќ.

## Животопис
Родена е во Ражањ, пораснала во Белград. Дипломирала драматургија на Факултетот за драмски уметности во 1975. година. Со драматургија се занимавала во алтернативните и неформалните групи за театар и филм: КПГТ (1980-1990), Арт-филм (1981-1983), Нова чувствителност (1984-1985), Претпријатие за театарски работи (1992).

Како заговарачка на југословенскиот културен простор ја истражувала културната историја и теолошкото обичајно право на мултинационалните и повеќеконфесионалните средини во СФРЈ: Дубровник (1976-1980), Пераст (1981), Повља (1982), Тацен (1981-1984), област Пољица (1986-1990), Дечани (1981-1989) и Зјум (1990). Објавила книги од мултимедијалната теорија и театарската драма, а уредувала и научни зборници од книжевната историја.

Основала алтернативни театри кои работеле како „театарски кварт“ во гетоизираните заедници, на местата коишто порано не биле театарски активни: Перформативен „Уличен детски театар“ во Скадарлија (1985), „Џепен театар М“ во психијатријската болница „Д-р Лаза Лазаревиќ“ (1993-1995), „ПАТ 5а“, феминистички театар во Автономниот женски центар против сексуално насилство (1997-1999).
Во почетокот на граѓанската војна во Југославија во 1990-тите била активистка во двете антивоени групации: „Цивилно движење на отпорот“ и „Белградски круг“, во чиишто рамки  извела повеќе културолошки проекти: „Босна, човечки траги“ (1992).

Во 2008 година прави изложба „Косово од мојот стан“ од фотографии на предмети кои ги купувала и ги добивала на подарок од Косово и Метохија (1981-1990).

Членка е на Сојузот на драмски уметници на Србија од 1978. Од 2007. година е членка на Српското книжевно друштва. Од декември 2011. е директорка на Центрот за медиуми „Ранко Мунитиќ“ каде како интермедијална теоретичарка води повеќе проекти.

## Дело (избор)
;Книги
* *Распад система* /*Распад на системот*/, „Аурора“, Белград, 2000.
* *Семиолошки кругови*, „Прометеј“, Нови Сад, 2001.
* *Четири предратне драме* /*Четири повоени драми*/, „Прометеј“, Нови Сад, 2001, ISBN 86-7639-543-8; второ проширено издание 2006, ISBN 86-515-0016-5
* ''Спотови носталгије: о феноменологији, комуникологији и естетици медија'' /''Спотови  на  носталгијата: за  феноменологијата, комуникологијата и естетиката на медиумите''/, Радио-Телевизија Србија, Белград 2006. ISBN 86-81733-39-7
* *Балада о девојачком оделу* /*Балада за девојчинската облека*/, „Досије“, Белград, 2006. ISBN 86-909635-0-2
* ''Позориште као стварање света''/''Театарот како создавање на светот''/ , Институт за театар, филм, радио и телевизија, Белград, 2008. ISBN 978-86-82101-36-9
* ''Дупли пас'', соавтор Ранко Мунитиќ, Радио-Телевизија Србије — Издавачка делатност, Белград, 2012. ISBN 978-86-6195-014-8
* *Тишина, помрлице*, Центар за медије „Ранко Мунитић“, Београд, 2017.

;Драми
* *На станици* /На станицата/, 1968.
* *Ој, Срби’о, нигде лада нема* /Ој, Срби’о, никаде ладовина нема/, 1971.
* *Вукодлак из Самарије* /Врколакот од Самарија/, 1973.
* *Копиле 1948-1968* /Копиле 1948-1968/, 1987.
* *Фјодорова девојчица* /Фјодорово девојче/, 1991.
* *Бајка блуз* /Бајка блуз/, 1994.
* *Пут у немогуће или потрага за богињом Клио* /Пат во невозможното или потрага по божицата Клио/, 1995.
* *Шапутаве девојке* I /Шепотливи девојки I/, 1997.
* *Шапутаве девојке* II /Шепотливи девојки II/, 1999.
* *Балада о девојачком оделу* /Балада за девојчинската облека/, 2004.
* ''Помрлице (три умирања и један сан)'', 2017.

;Есеи и студии во периодиката
* „Тотални стрип“  /„Тотален стрип“/, *Култура*, 1975.
* „Исповести ђака монашке школе Светом краљу Дечанском априла 1941“  /„Исповед на ученикот на монашката школа на Светиот крал Дечански во април 1941“/, *Култура*, 1991.
* „Позоришне политичке фабрике“ /„Театарски политички фабрики“/, *Република*, бр. 468-469, Белград, 1-31 јануари 2010.

;Приредување на научни зборници
* Сава Мркаљ, списание *Книжевност*, 1984.
* Св. Сава и Хиландар, *Книжевност*, 1988.
* Ватрослав Јагиќ, *Книжевност*, 1990.

;Видеографија
* *Аутовидеографија* /*Автовидеографија*/ (1996)
* *Шапутаве девојке* /*Шепотливи девојки*/ (2001)
* *Шапутаве девојке II* /*Шепотливи девојки II*/ (2003)
* *Ишчекивање* /*Исчекување*/ (2004)
* *Краљица ноћи* /*Краљица на ноќта*/ (2005)
* *Промоција Џепног позоришта М* /*Промоција на Џепниот театар М*/ (2005)
* *Босна 92 – људски трагови* /*Босна 92 – човечки траги*/ (2005)
* *Остаци филмске траке* /*Остатоци од филмската лента*/ (2005)

## Литература
* Јевремовић, Зорица. „Позориште кварта - елементи једне биографије: (ауто)портрет Зорице Јевремовић кроз исповест сачињену од мноштва путовања, али увек на истом трагу“  /„Театар на квартот - елементи на една биографија: (авто)портрет на Зорица Јевремовиќ низ исповед сачинета од мноштво патувања, но секогаш на иста трага“/, приредио Александар Милосављевић, *Сцена*, год. 38, бр. 2 (2002), стр. 49-54
* „Свако личи на оно што јесте: Зорица Јевремовић, драмски писац“  /„Секој личи на она што е: Зорица Јевремовиќ, драмски писател“/, разговарала Бранка Криловић, *Сцена*, год. 38, бр. 2 (2002), стр. 37-48.
* Бекчић, Гордана. „Осуђене на позоришно непостојање: Зорица Јевремовић: Четири предратне драме, Прометеј, Нови Сад 2001.“ /„Осудени на театарско непостоење: Зорица Јевремовиќ: Четири повоени драми, Прометеј, Нови Сад 2001.“/, *Сцена*, год. 39, бр. 1/2 (јануар-април 2003.), стр. 112-113.
* Милосављевић, Александар „Неспоразуми са душом: белешка о (неким) драмама Зорице Јевремовић“ /„Недоразбирање со душата: белешка за (некои) драми на Зорица Јевремовиќ“/, у: *Четири предратне драме* / Зорица Јевремовић, 2006, стр. 5-8.
* Драгићевић-Шешић, Милена. „Интеркултурна медијација - деловати различито у времену плиме једноумља“ /„Интеркултурна медијација - дејствување различно во време на плима на едноумие“/, изворно објављено као поговор у: *Балада о девојачком оделу* / Зорица Јевремовић, 2006, стр. 110-126.
* Драгићевић-Шешић, Милена. „Театрализација историје или пут у будућност: драмско дело Зорице Јевремовић“ /„Театрализација на историјата или пат во иднината: драмското дело на Зорица Јевремовиќ“/, изворно објављено у: *Култура*, Књ. 124 (2009), Београд, стр. 209-220.

## Извори

## Надворешни врски
* Текстови на Зорица Јевремовиќ Мунитиќ во списанието Култура , Завод за проучување на културниот развој, Белград 
* Центар за медиуми „Ранко Мунитиќ“, Белград 
* ''Медиантроп'', регионално списание за медиуми и култура  

Категорија:Српски писатели
Категорија:Српски драматурзи
Категорија:Српски драмски режисери
Категорија:Српски историчари
Категорија:Српски дејци
Категорија:Српски феминистки
Категорија:Луѓе од Белград
Категорија:Историчари на културата