Црква „Св. Никола Летен“ - Маврово

:*Ова е статија за старата мавровска црква. За други значења видете на [[Црква „Св. Никола“ - Маврово|појаснителната страница]]*

**Црква „Св. Никола Летен“ — Маврово** — поранешна главна селска црква на селото Маврово, а која денес главно е потопена од водите на Мавровското Езеро.

Била изградена во 1850 година. Во 1953 година со изградбата на хидросистемот „Маврово“ и Мавровското Езеро, црквата се нашла под вода. Сепак, во поново време, со периодите на суши, црквата се наоѓа на суво и може да се посети.

Иако главно е потопена во водите не езерото, црквата сè уште го има зачувано својот изглед. Самата градба и камбанаријата уште постојат, иако внатрешноста е главно уништена, а покривот е целосно паднат.

Црквата се нашла на врвот на списокот на напуштени цркви во светот од страна на списанието „Хафингтон пост“.

## Историја
### Градба

Црквата била изградена од реканските мајстори во 1850 година. Во 1857 година била завршена, а се градела со мермер и гранит, имала мермерен олтар, вреден иконостас и икони од големиот мајстор Дичо Зограф. Самите жители на селото Маврово имаат изјавено дека во изградбата се користел најквалитетниот камен и била изведена посебна техника т.н. „заб на заб“.

Била изградена како трикорабна црква со петстрана апсида, кула камбанарија и иконостас.

### Фрескоживопис

Престолните икони биле насликани во 1855 година од видниот мајстор Дичо Зограф. Подоцна на црквата работел и дебарскиот мајстор Мелетиј Божинов.

### Потопување

Кон крајот на 1952 година, кога започнало да се создава Мавровското Езеро, иконите и другите црковни предмети биле пренесени во малата црква што се наоѓа наспроти потопената. При потопувањето бил заборавен дрвениот иконостас и иконите што ги изработил познатиот мијачки зограф, Дичо Зограф, како и книги и други црковни предмети. Сепак, подоцна биле извадени и конзервирани.

Црквата била потопена од езерото во 1953 година, но денес кога езерото е со намален капацитет (во летниот период), црквата е на суво и може дури и да се посети.

### Нова црква

Во средината на 1990-тите години на  век, во Маврово започнала да се гради новата црква „Св. Никола“, завршена во 2006 година.

Пред да се изгради новата црква, имало идеја од страна на митрополитот Кирил, црквата целосно да се демонтира и да се постави над нивото на водата, но сепак се откажал од идејата и наместо тоа била изградена новата црква.

### План

Во изминатиов период повеќепати имало иницијатива за преместување на црквата или да остане на истата и да служи за намената. Бил претставен и проект за обнова и адаптација во современ културен центар од страна на фирмата „Театрикс“. Проектот предвидува околу црквата да се развива камена обвивка во две варијанти. Во првиот предложен модел, камената обвивка е скулптурно обликувана со стаклени продори, кои го задржуваат допирот со водата и отвораат визури кон околината. Во втората варијанта предвидена е камена обвивка, која е обликувана во вид на систем за подвижни ѕидови, кои во зависност од водостојот се регулираат по височина.

## Галерија

;Внатрешност

Податотека:Del od vnatresnosta na crkvata Sveti Nikola, Mavrovo.jpg|Внатрешноста на црквата
Податотека:Sv. Nikola Leten od Mavrovo (10).jpg|Внатрешноста на црквата
Податотека:Sv. Nikola Leten od Mavrovo (17).jpg|Поглед од внатре кон камбанаријата на црквата
Податотека:Св. Никола 2.jpg|Поглед од внатре кон камбанаријата на црквата
Податотека:Sveti Nikola Letni entrance.jpg|Влезот на црквата


;Надворешност

Податотека:Мавровско Езеро со Маврово.jpg|Поглед на црквата заедно со селото Маврово
Податотека:20090714 Mavrovo lake church summer.jpg|Поглед на потопената црква, а во позадина селото Маврово
Податотека:Crkva Sveti Nikola, Mavrovo.jpg|Поглед на црквата, кога е на суво
Податотека:Iglesia sumergida de San Nicolás, lago Mavrovo, Macedonia, 2014-04-17, DD 13.JPG|Црквата во зима
Податотека:Sv. Nikola Leten od Mavrovo (12).jpg|Поглед на камбанаријата на црквата
Податотека:Св. Никола.jpg|Поглед на црквата
Податотека:Црква „Св. Никола“ - Маврово.jpg|Поглед на црквата под вода


## Поврзано
* Гостиварско архијерејско намесништво
* Мавровска парохија
* Маврово

## Наводи

## Надворешни врски

* [360° Поглед и виртуелна прошетка на Црквата „Св. Никола Летен“ - Маврово](https://macedoniafromabove.mk/mavrovo/index.htm?media-name=Above%20Church%20St.%20Nikola%20(old))

Маврово
Категорија:Маврово
Категорија:Дела на Дебарската школа
Категорија:Урнатини во Македонија