Генетска историја на источните Азијци

Оваа статија го сумира генетскиот состав и историјата на населението на источноазиските народи и нивната поврзаност со генетски поврзани популации (Југоисточни Азијци, Сибирци, Полинезијци и Индијанци), како и Океанците, Средна Азија и Јужноазијци, кои се колективно означени како „Источноевроазијци“ во популациската геномика.

## Преглед
 
Популационите геномски студии го проучувале потеклото и формирањето на источноазијците. Предците на источноазијците (антички источноевроазијци) се разделиле од другите човечки популации веројатно уште пред 70.000 до 50.000 години. Можните рути во Источна Азија вклучуваат модел на северна маршрута од Средна Азија, кој започнува северно од Хималаите, и модел на јужна рута, почнувајќи јужно од Хималаите и се движи низ Југоисточна Азија.

Филогенетските податоци сугерираат дека раниот почетен горен палеолитски бран „припишан на движење на населението со униформни генетски карактеристики и материјална култура“ (Антички источни Евроазијци) користел јужна патека на распрснување низ Јужна Азија, каде што последователно брзо се разминувале и издигнувале до Австралазијци (Океанци), Антички предци Јужни Индијци (AASI), како и Андаманци и Источни/Југоисточни Азијци, иако Папуанците можеби добиле одреден генетски тек од претходна група (xOoA), околу 2%, веднаш до дополнителната архаична примеса во регионот Сахул.

Моделот на јужната рута за источноазијците е потврден во повеќе неодамнешни студии, покажувајќи дека најголемиот дел од потеклото на источните Азијци пристигнале од јужната рута во Југоисточна Азија во многу ран период, почнувајќи можеби уште пред 70.000 години, и биле дисперзирани на север низ Источна Азија. Сепак, генетските докази ги поддржуваат и поновите миграции во Источна Азија од Средна Азија и Западна Евроазија по северната рута, како што е прикажано со присуството на хаплогрупите Q и R, како и со античкото северноевроазиско потекло.

Јужниот миграциски бран веројатно се разгранил откако се населил во Источна Азија, а северниот бран, кој  пристигнал од евроазиската степа, се измешал со јужниот бран, веројатно во Сибир.

Рецензентскиот труд од Мелинда А. Јанг (во 2022 година) ја опишал *лозата „Источна и Југоисточна Азија“* (ESEA); кој е предок на современите Источни Азијци, Југоисточни Азијци, Полинезијци и Сибирци, потекнува од Индокина во 50.000 п.н.е. и се проширил преку повеќекратни миграциски бранови на југ и на север. Лозата ESEA е исто така предок на „базалните азиски“ ловци-собирачи Хоабини од Југоисточна Азија и 40.000-годишната лоза на Тианјуан пронајдена во Северна Кина, која веќе може да се разликува од длабоко поврзаните лоза на античките јужни Индијанци (AASI) и австралазиските (AA). Има осум откриени, тесно поврзани, под-предоци во лозата ESEA:

* Амурско потекло (АНА) - Поврзано со населението во регионот на реката Амур, Монголија и Сибир, како и делови од Средна Азија.
* Фуџијанско потекло - Поврзано со антички примероци во регионот Фуџија во Јужна Кина и модерни популации што зборуваат австронезиски.
* Потекло Гуангкси - Поврзано со поединец стар 10.500 години од Лонглин, Гуангкси.
* Потекло на Џомон - Потекло поврзано со поединци стари 8.000-3.000 години во јапонскиот архипелаг.
* Хоабинско потекло - Потекло на лозата ESEA поврзано со ловци-собирачи од 8.000-4.000 години во Лаос и Малезија.
* Потекло Тианјуан - Потекло на лозата ESEA поврзано со поединец од горниот палеолит кој датира од пред 40.000 години во северна Кина.
* Тибетско потекло - Поврзано со поединци стари 3.000 години во регионот на Хималаите на Тибетската висорамнина.
* Потекло на Жолта Река - Поврзано со популациите во регионот на Жолтата Река и вообичаено кај кинеско-тибетски говорители.

мини|Предложени миграциски рути (Ванг 2013) на источноазиските татковски хаплогрупи (C, D, N и O), за време на населувањето во Источна Азија.
Современите североисточни Азијци го црпат најголемиот дел од своето потекло од подлиницата „Амур“ (древна североисточна Азија), која масовно се проширила со одгледување просо и пасторализам. Современите Југоисточни Азијци (конкретно Австронезијците) главно носеле потекло „фуџијан“ (древна јужноисточна Азија), што е поврзано со ширењето на одгледувањето ориз. Современите источноазијци (најзабележителни говорители на кинеско-тибет) главно имале потекло од Жолта Река, поврзано и со одгледувањето на просо и ориз. „Хајлендери од Источна Азија“ (Тибетанците) носеле и тибетско потекло и потекло од Жолта Река. Утврдено е дека Јапонците имаат трипартитно потекло; се состои од потекло на Џомон, потекло на Амур и потекло на Жолта Река. Домородните народи на Америка се формирале од древни северноевроазијци и од рана североисточна азиска гранка, што резултирало со „ древните палео-сибирци “, кои за возврат ги создале и „модерните палеосибери“ и современите домородци Американци. Изолираните ловци-собирачи во Југоисточна Азија, конкретно во Малезија и Тајланд, како што е Семанг, го црпеле најголемиот дел од своето потекло од лозата Хоабини.
мини|Предложени миграциски правци на мајчините хаплогрупи за време на населувањето на Евроазија
Генетскиот состав на источноазијците првенствено се карактеризирал со лозата на Античка северноисточна Азија (ANEA) и Античка Југоисточна Азија (ASEA), кои се разликувале една од друга пред најмалку 19.000 години, по дивергенцијата на Jōmon, Longlin, Hoabinhian и Тијануански лоза.

## Антички и историски популации

### Ксионгну луѓе
Ксионгну, веројатно туркиски, монголски, енисејски или мултиетнички народ, биле конфедерација на номадски народи кои, според древните кинески извори, ја населувале источната евроазиска степа од 3 век п.н.е. до крајот на 1 век н.е. Кинески извори известуваат дека Моду Чанју, врховниот лидер по 209 г п.н.е., ја основал империјата Ксионгну.

#### Автосомна ДНК
Откриено е дека „доминантниот дел од популацијата Ксионгну најверојатно зборувал турски“. Сепак, важните културни, технолошки и политички елементи можеби биле пренесени од степските номади што зборуваат источно-ирански: „Договорено, овие групи што зборуваат ирански биле асимилирани со текот на времето од страна на доминантниот дел од населението Ксионгну што зборува турски“. Ова се рефлектира со просечниот генетски состав на примероците Ксионгну, кои имаат приближно 58% источноевроазиско потекло, претставено со популација од бронзеното време од Ховсгол, Монголија, која може да биде поврзана со турското лингвистичко наследство. Остатокот од потеклото на Ксионгну (~ 40%) било поврзано со западноевроазијците, претставени од популацијата Gonur Depe BMAC од Средна Азија и културата Синташта од западната степа. Ксионгну покажал впечатлива хетерогеност и можел да се диференцира во две подгрупи, „Западни Ксионгну“ и „Источни Ксионгну“, при што првото било од „хибридно“ потекло кое покажувало афинитет кон претходните племиња Сака, како што е претставена со културата на Чандман, додека подоцна имало првенствено потекло од античко североисточна Азија (Ulaanzuukh-Slab Grave). Поединците со висок статус Ксионгу имаат помала генетска разновидност, а нивното потекло во суштина потекнува од културата на источноевроазиската Уланзук/Култура на плочести гробови.

#### Татковска лоза
Прегледот на достапното истражување покажало дека, како целина, 53% од татковските хаплогрупи на Ксионгну биле источноевроазиски, додека 47% биле западноевроазиски. Во 2012 година, кинеските истражувачи објавиле анализа на татковските хаплогрупи на 12 елитни машки примероци Ксионгну од Хејгулијанг во Ксинџијанг, Кина. Шест од примероците му припаѓале на Q1a, додека четири на Q1b-M378. 2 припаѓале на неидентификувани клади на Q*. Во друга студија, веројатниот Чанју од империјата Ксионгну бил доделен на хаплогрупата R1.

#### Мајчински лоза
Најголемиот дел од генетското истражување покажува дека, како целина, 73% од мајчинските хаплогрупи на Ксионгну биле источноевроазиски, додека 27% биле западноевроазиски. Студијата од 2003 година покажала дека 89% од мајчините лоза на Ксионгну од долината Егиин Гол биле со потекло од Источна Азија, додека 11% биле од западноевроазиско потекло. Студијата од 2016 година на Ксионгну од централна Монголија открила значително поголема зачестеност на западноевроазиските мајчини лоза, на 37,5%.

### Ксианбеи луѓе
#### Автосомна ДНК
Целосната студија за геном на повеќе остатоци од Ксианбеи покажала дека тие се изведени првенствено исклучиво од генскиот базен на античка североисточна Азија.

#### Татковска лоза
Генетската студија објавена во *Американското списание за физичка антропологија* во август 2018 година забележала дека татковската хаплогрупа C2b1a1b е откриена меѓу Ксианбеи и Руран и веројатно била важна лоза меѓу народот Донгху.

#### Мајчински лоза
Генетските студии што се објавени во 2006 и 2015 година откриле дека митохондријалните хаплогрупи на остатоците од Ксианбеи се од источноазиско потекло. Според Жоу (2006) фреквенциите на мајчината хаплогрупа на Туоба Ксианбеи биле 43,75% хаплогрупа D, 31,25% хаплогрупа C, 12,5% хаплогрупа Б, 6,25% хаплогрупа А и 6,25% „други“. Жоу (2014) добил анализа на митохондријална ДНК од 17 Туоба Ксианбеи, која укажала дека овие примероци биле, слично, целосно источноазиски по нивното мајчинско потекло, кои припаѓаат на хаплогрупите D, C, B, A, O и хаплогрупата G.

### Народ Џомон
Народот Џомон го претставувал домородното население на јапонскиот архипелаг за време на периодот Џомон. Се претпоставува дека потекнувале од палеолитските жители на Јапонија. Генетските анализи на остатоците од Џомон покажале дека тие претставуваат длабоко разидување на источноазиската лоза. Се претпоставува дека лозата на Џомон се разликувала од древните источни Азијци пред дивергенцијата помеѓу древните северноисточни азијци и древните јужноисточни Азијци, но по дивергенцијата на базалниот Тјанјуан човек и или Хоабинхијците. Надвор од нивниот широк афинитет со источноазиските лоза, Џомон, исто така, покажувал слаб афинитет за античките северноевроазијци (АНЕ), што може да се поврзе со воведувањето на технологијата на микроблајд во североисточна Азија и северна источна Азија за време на последниот глацијален максимум преку АНЕ или Антички Палео-Сибирци.

### Хоабини
 Хоабините претставуваат технолошки напредно општество на ловци-собирачи, кои првенствено живееле во континентална Југоисточна Азија, но и во соседните региони на Јужна Кина. Додека горно палеолитското потекло на ова „Хоабинско потекло“ е непознато, хоабинското потекло е откриено дека е поврзано со главната компонента на „источно-азиско“ потекло што се наоѓа во повеќето модерни источни и југоисточни Азијци, иако длабоко се разликуваат од него. Заедно со палеолитскиот човек Тианјуан, тие формираат рани гранки на источноазиската генетска разновидност и се опишани како „базален азиски“ (БА) или „базален источен азиски“ (БЕА).

## Модерни популации
мини|254x254пкс| Генетска структура на денешните и античките Евроазијци.

### Манчу и Даур народи

#### Автосомна ДНК
Една студија за популацијата Манчу во Лиаонинг објавила дека тие имаат блиска генетска врска и значителни сигнали за мешање од северниот народ Хан. Лијаонинг Манчу биле формирани од главната компонента на предците поврзана со фармерите на Жолтата Река и помала компонента на предците поврзана со древните популации од сливот на реката Амур или други. Затоа, Манчуите биле исклучок од кохерентната генетска структура на популациите што зборуваат тунгуски, веројатно поради големите миграции на населението и генетските примеси во изминатите неколку стотици години.

#### Татковска лоза
Мноштво мажи од Даур припаѓаат на Хаплогрупата C-M217 (12/39 = 30,8% според Ксуе Јали *и сор.* 2006 година, 88/207 = 42,5% според Ванг Чи-зао *и сор.* 2018 година), при што Хаплогрупата О-М122 е втората најчеста хаплогрупа меѓу денешните Даури (10/39 = 25,6%, 52/207 = 25,1%). Има и племиња (*хала*; *сп.* казахстански племиња) меѓу Даурите кои претежно припаѓаат на други хаплогрупи на Y-DNA, како што се Хаплогрупата N-M46/M178 (*Мерден хала*) и Хаплогрупата O1b1a1a-M95 (*Гобуло хала*). Хаплогрупата C3b2b1*-M401(xF5483) е идентификувана како можен маркер на Аисин Џоро и се среќава кај десет различни етнички малцинства во северна Кина, но во голема мера отсуствува кај Кинезите Хан. Народот Манчу исто така прикажува значителна количина на хаплогрупа C-M217, но најчесто забележаната Y-DNA хаплогрупа меѓу денешните Манчу е Хаплогрупата O-M122, која ја делат заедничко со општата популација на Кина.

### Аину луѓе
Точното потекло на раниот Аину останува нејасно, но општо е прифатено дека е поврзано со културата Сатсумон од периодот Епи-Џомон, со подоцнежни влијанија од блиската култура на Охотск. Аину изгледа генетски најтесно поврзани со народите во Јапонија од периодот на Џомон. Генетскиот состав на Аину претставува „длабока гранка на источноазиската разновидност“. Во споредба со современите источноазиски популации, Аину имаат „поблиска генетска врска со североисточните Сибирци“.

### Јапонски народ
мини|266x266пкс| График на геномски PCA на населението, што ја прикажува подструктурата на популациите од Источна Азија
Јапонските популации во модерна Јапонија се тесно поврзани со кластерите кои се наоѓаат во североисточна Азија и се најслични со Корејците меѓу другите источноазиски луѓе.

#### Автосомна ДНК
Поголемиот дел од јапонското генетско потекло е изведено од извори поврзани со други азиски групи на копното, главно Корејци, додека другата количина е изведена од локалните ловци-собирачи Џомон.
мини|266x266пкс| Геомски транзиции паралелно со културните транзиции во пред и протоисториска Јапонија.
Според целосните анализи на геномот, современите Јапонци имаат североисточна Азија, источна Азија и домородна компонента Џомон. Покрај домородните ловци-собирачи на Џомон и мигранти од период Јајои, се претпоставувало дека е воведена нова нишка за време на транзицискиот период Јајои-Кофун која имала силен културен и политички афинитет со Кореја и Кина.

##### Татковска лоза
Сеопфатна студија за разновидноста на Y-DNA ширум светот (Underhill *et al.* 2000) опфатила примерок од 23 мажи од Јапонија, од кои 35% припаѓаа на хаплогрупата D-M174, 26% припаѓаа на O-M175, 22% припаѓаа на O-M122, 13% припаѓале на C-M8 и C-M130, а 4,3% припаѓале на N-M128. Позник *и сор.* (2016) ги пријавиле хаплогрупите на примерок од Јапонски мажи од Токио: 36% припаѓале на D2-M179, 32% имале O2b-M176, 18% носеле O3-M122, 7.1% носеле C1a1-M8, 3.6% припаѓале до O2a-K18, а 3,6% носеле C2-M217.

##### Мајчински лоза
Според анализата на примерокот на Јапонците на Проектот 1000 геноми, собран во метрополитенската област Токио, хаплогрупите на mtDNA пронајдени кај современите Јапонци вклучуваат D (35,6%), B (13,6%), M7 (10,2%), G (10,2%), N9 (8,5%), F (7,6%), A (6,8%), Z (3,4%), M9 (2,5%) и M8 (1,7%).

Современите Корејци се многу повеќе слични на североисточните Азијци отколку на југоисточните Азијци.  Референтната популација за Корејците што се користи во Geno 2.0 Next Generation е 94% Источна Азија и 5% Југоисточна Азија и Океанија.

#### Автосомна ДНК
Споредбите на античкиот геном откриле дека генетскиот состав на Корејците најдобро може да се опише како мешавина меѓу ловците-собирачи од североисточна Азија и приливот на земјоделци кои одгледуваат ориз од долината на реката Јангце. Ова е поткрепено со археолошки, историски и лингвистички докази, кои сугерирале дека предците на Корејците биле протокорејци кои го населувале североисточниот регион на Кина и Корејскиот полуостров.

Постојат докази за значителна генетска разновидност, вклучувајќи покачени нивоа на потеклото на Џомон кај раните јужни Корејци. Се претпоставувало дека потеклото Џомон на античките Корејци било изгубено со текот на времето, бидејќи тие постојано се мешале со дојдовните популации од северна Кина, проследено со период на изолација за време на периодот на Трите кралства, што резултирало со хомоген генски базен на современите Корејци. Студијата од 2022 година не можела да открие значајно потекло на Џомон кај современите Корејци, но со користење на различни посредници на потекло, бил пронајден придонес на Џомон од 3,1-4,4% за денешните Корејци на Улсан. Сепак, авторите сугерирале дека моделот што го дал овој резултат не е најсигурен.

##### Татковска лоза
Студиите за полиморфизми во човечкиот Y-хромозом досега произвеле докази кои сугерирале дека корејскиот народ има долга историја како посебна, главно ендогамна етничка група, со последователни бранови на луѓе кои се преселуваат на полуостровот и три главни хаплогрупи на Y-хромозомот. Мнозинството Корејци припаѓаат на поткладите на хаплогрупата O-M175 (*околу* 79% вкупно, со околу 42% до 44%  кои припаѓаат на хаплогрупата O2-M122, околу 31%  до 32% припаѓаат на хаплогрупата O1b2-M176 и околу 2%  до 3% кои припаѓаат на хаплогрупата O1a-M119, додека значително малцинство припаѓаат на поткладите на хаплогрупата C2-M217 (*околу* 12%  до 13% вкупно) *.* Други Y-DNA хаплогрупи, вклучувајќи ја хаплогрупата N-M231, хаплогрупата D-M55 и хаплогрупата Q-M242, исто така се наоѓале во помали пропорции кај денешните Корејци.

##### Мајчински лоза
Студиите на корејската митохондриска ДНК лоза покажале дека постои висока фреквенција на Хаплогрупата D4, проследена со хаплогрупата Б, а потоа и хаплогрупата А и хаплогрупата Г. Хаплогрупите со помала фреквенција вклучуваат N9, Y, F, D5, M7, M8, M9, M10, M11, R11, C и Z.

### Монголски народи
Етногенезата на монголските народи е во голема мера поврзана со ширењето на античките североисточни Азијци. Тие потоа стапиле во контакт со други групи, особено со синитските народи на нивниот југ и западните степски сточари на нивниот далечен Запад. Пасторалистичкиот начин на живот на Монголците може делумно да потекнува од западните степски сточари, но без многу генетски тек помеѓу овие две групи, што укажува на културна трансмисија. Се верува дека Монголите се потомци на Ксианбеи и на протомонголите . Поранешниот термин ги вклучува сопствените Монголи (познати и како Калха Монголите), Оиратите, калмичките луѓе и јужните Монголи. Вториот ги опфаќа Абага Монголите, Абаганар, Аоханс, Бааринс, Горлос Монгол, Џалаиди, Јаруд, Кишигтен, Куучид, Муумјанган и Онигуд. Народот Даур е потомок на парамонголскиот китански народ.

#### Татковска лоза
Мнозинството Монголци во Монголија и Русија припаѓаат на поткладите на хаплогрупата C-M217, проследено со пониска фреквенција на O-M175 и N-M231. Едно малцинство припаѓа на хаплогрупата Q-M242 и на различни западноевроазиски хаплогрупи.

#### Мајчински лоза
Мајчините хаплогрупи се разни, но слични на други северноазиски популации, вклучувајќи ја Хаплоггрупата Д, Хаплогрупата Ц, Хаплогрупата Б и Хаплогрупата А, кои се делат меѓу домородното американско и азиско население.

### Хан кинези
Кинезите Хан потекнувале првенствено од земјоделците од неолитската жолта река, кои се формирале првенствено од древните северноисточни Азијци со одреден придонес од древните Југоисточни Азијци. Кинезите од северниот дел на Хан главно носат потекло од АНЕА со умерен степен на примеси на АСЕА, додека јужните Хан Кинезите носат значително повисоки нивоа на потекло од АСЕА од северниот Хан, иако потеклото АНЕА сè уште преовладува.

#### Автосомна ДНК
Студијата од 2018 година пресметала пар FST (мерка за генетска разлика) врз основа на SNP ширум геномот, меѓу Кинезите Хан (Северен Хан од Пекинг и Јужен Хан од провинциите Хунан, Џиангсу и Фуџиан), земени примероци од јапонската и корејската популација. Открила дека најмалата вредност на FST е помеѓу кинескиот северен Хан (Пекинг) (CHB) и јужен Хан (Хунан, Фуџиан, итн.) Кинески (CHS) (FST[CHB-CHS] = 0,0014), додека CHB и корејски (KOR) (FST[CHB-KOR] = 0,0026) и помеѓу KOR и јапонски (JPT) (FST[JPT-KOR] = 0,0033). Општо земено, парните FST помеѓу ханскиот, јапонскиот и корејскиот (0,0026~0,0090) се поголеми од оние кај кинескиот Хан (0,0014). Овие резултати сугерирале дека Хан Кинезите, Јапонците и Корејците се различни во однос на генетскиот состав, а разликите меѓу трите групи се многу поголеми од оние меѓу северните и јужните Хански Кинези. Сепак, постои и генетска разновидност меѓу Кинезите од јужниот дел на Хан. Генетскиот состав на популацијата Хан во Фуџиан можеби не го претставува точно составот на популацијата Хан во Гуангдонг.
мини|310x310пкс| График PCA ги илустрира генетските разлики меѓу кинеските групи Хан.
Друга студија покажува дека северните и јужните Хански Кинези се генетски блиску еден до друг и открива дека генетските карактеристики на денешниот северен Хан Кинез веќе биле формирани пред три илјади години во областа на Централната рамнина.

Една неодамнешна генетска студија за остатоците од луѓе (~4.000 години пред нашата ера) од локацијата Могу во регионот Гансу-Кингхаи (или Ганкинг) во Кина открила повеќе информации за генетскиот придонес на овие древни луѓе Ди-Кианг за предците на Северен Хан. Било заклучено дека пред 3.300 до 3.800 години, некои луѓе Могу се споиле во популацијата на предците на Хан, што резултирало со тоа што народот Могу е сличен на некои северни Хани со споделување до ~33% татковски (O3a) и ~70% мајчински (D, A, F, M10) хаплогрупи. Односот на мешање беше веројатно 13-18%.

Проценетиот придонес на северниот Хан во јужниот дел на Хан е значителен и во татковската и во мајчината лоза и постои географска линија за mtDNA. Како резултат на тоа, северниот Хан е еден од основните придонесувачи во генскиот базен на јужниот дел на Хан. Сепак, забележливо е дека во процесот на експанзија не доминираа само мажи, како што е прикажано и од придонесот на Y-хромозомот и mtDNA од северен Хан до јужен Хан. Кинезите од северен Хан и кинескиот јужен Хан ги изложуваат и античките северноисточни азиски и старите јужноисточни азиски предци. Овие генетски набљудувања се во согласност со историските записи за континуирани и големи миграциски бранови на жителите од северна Кина кои избегале од војна и глад, во јужна Кина. Покрај овие големи миграциски бранови, други помали миграции кон југ се случиле во речиси сите периоди во изминатите два милениума.

Обемната, геномска студија за асоцијација на популацијата Хан во 2008 година, покажувала дека географско-генетска стратификација се случила од север кон југ и дека централно поставените популации дејствуваат како канал за оддалечените. На крајот на краиштата, со исклучок во некои етнолингвистички гранки на Кинезите Хан, како што е Пингхуа, постои „кохерентна генетска структура“ (хомогеност) кај сите кинези Хан.

#### Татковска лоза
Други Y-DNA хаплогрупи кои се пронајдени со забележлива фреквенција во примероците од Хан Кинез вклучуваат O-P203 (9,1%-13,0%), C-M217 (6,0%-12,0%), N-M231 (3,6%-10,3%), O-M268 (xM95, M176) (4,7-7%) и Q-M242 (2/168 = 1,2-4,2%).

#### Мајчински лоза
Хаплогрупите на митохондријалната-ДНК на Кинезите Хан се класифицираат во хаплогрупи кои доминирале во северна источна Азија, вклучувајќи A, C, D, G, M8, M9 и Z, и хаплогрупи кои доминираат во јужна источна Азија, вклучувајќи ги B, F., M7, N* и R.

### Тибетски народи
Етничките корени на Тибетанците може да се проследат наназад до длабока источноазиска лоза што го претставува домородното население на тибетското плато уште од пред 40.000 до 30.000 години, и пристигнувањето на неолитските земјоделци од Жолтата Река во последните 10.000 години поврзани, и што може да се поврзе со воведувањето на кинеско-тибетските јазици. Современите Тибетанци потекнуваат до 20% од палеолитските Тибетанци, а останатите 80% се примарно добиени од фармерите на Жолтата Река. Денешниот тибетски генски базен бил формиран најмалку 5.100 години БП.

#### Татковска лоза
Тибетските мажи претежно припаѓаат на татковската лоза D-M174 проследено со помали количини на O-M175.

#### Мајчина лоза
Тибетските жени главно припаѓаат на североисточните азиски мајчински хаплогрупи M9a1a, M9a1b, D4g2, D4i и G2ac, покажувајќи континуитет со древните популации на средната и горната Жолта Река.

### Турски народи
Генетските податоци откриле дека скоро сите современи народи кои зборуваат турски јазик задржале барем некои заедничко потекло поврзани со популациите на „јужносибирско и монголско“ (SSM), поддржувајќи го овој регион како „Внатрешна азиска татковина (IAH) на пионерските носители на турските јазици“ која потоа се проширила во Средна Азија.
мини|Структура на населението на населението што зборува турски јазик во контекст на нивните географски соседи низ Евроазија. Популациите што зборуваат турски се прикажани со црвена боја. Горниот барплот покажува само популации што зборуваат турски.
[мини| Генетските, археолошките и лингвистичките докази ги поврзуваат раните [Туркиски народи|турски народи со североисточно-азиските просо-земјоделци, кои подоцна усвоиле номадски начин на живот и се прошириле од источна Монголија кон запад.]]
Древното североисточно азиско потекло на раните турски народи е потврдено во повеќе неодамнешни студии. Сепак, раните и средновековните турски групи покажле широк опсег на (северно) источно-азиско и западно евроазиско генетско потекло, делумно преку долгорочен контакт со соседните народи како што се иранските, монголските, тохарските, уралските и енисејските народи и други.

#### Татковска лоза
Вообичаени Y-DNA хаплогрупи кај турските народи се Хаплогрупата N-M231 (со особено висока фреквенција се среќава кај турските народи кои живеат во денешна Русија), Хаплогрупата C-M217 (особено во Средна Азија и, особено, Казахстан), Хаплогрупата Q- M242 (особено во Јужен Сибир и меѓу Туркмените и племето Казахстанци Кангли) и Хаплогрупата О-М175 (особено меѓу турските народи кои живеат во денешна Кина и племето Наиман на Казахстанците). Некои групи, исто така, имаат и Хаплоггрупа R1b (забележително честа кај Телеутите и Кумандините од Јужен Сибир, Башкирите од регионот Јужен Урал во Русија и племето Ќипшак Казахстанци ), Хаплогрупата R1a (забележително честа кај Киргистанците, Алтајците и неколку други Турските народи кои живеат во денешна Русија), хаплогрупата J-M172 (особено честа кај Ујгурите, Азербејџанците и турскиот народ) и хаплогрупата D-M174 (особено кај Југурите, но исто така редовно со мала фреквенција забележана кај јужните Алтајци, Ногајците, Казахстанците и Узбеците).

## Однос со другите азиско-тихоокеански и домородните американски популации

### Средна Азија
мини|PCA на различни популации во контекст на Евроазија и Америка.
Генетските докази сугерираат дека турцификацијата на Средна Азија била извршена од источноазиските доминантни малцинства кои мигрирале надвор од Монголија. Според една неодамнешна студија, турските централноазиски популации, како што се Киргистанците, Казахстанците, Узбеците и Туркмените, делат повеќе од нивниот генски фонд со различни источноазиски и сибирски популации отколку со западноазиските или европските популации. Студијата понатаму сугерира дека и миграцијата и јазичната асимилација помогнале да се шират турските јазици во Евроазија.

### Северноазијци и домородните Американци
Генетските податоци сугерирале дека Сибир бил населен за време на терминалниот горен-палеолит (36+-1,5ка) од различно палеолитско население што мигрирало низ Средна Азија во Северен Сибир. Оваа популација е позната како антички северноевроазијци или антички северносибирци.

Помеѓу 30.000 и 25.000 години, предците и на Палео-Сибирците и на домородните Американци потекнуваат од мешањето помеѓу древните северноевроазијци/сибирци и древната источноазиска лоза. Домородните Американци (или Антички Беринги) подоцна мигрирале кон Беринговиот регион, станале изолирани од другите популации и последователно ја населиле Америка. Понатамошниот генетски тек од североисточна Азија резултирала со модерна дистрибуција на „неосибирци“ (поврзани со „алтајските говорници“) преку спојувањето на палео-сибирците со североисточните Азијци.

Додека северноазијците се групираат блиску до источните азијци, тие се префрлени во посебна позиција. „Анализите на сите 122 популации потврдуваат многу познати врски и покажуваат дека повеќето популации од Северна Азија формираат кластер различен од сите други групи. Префинетоста на анализите на помалите подмножества на популации ја зајакнува посебноста на Северна Азија и покажува дека кластерот во Северна Азија идентификува регион кој е предок на домородните Американци“.

#### Индијанците
Повеќекратните студии сугерираат дека сите домородни Американци на крајот потекнуваат од едно основачко население кое првично се разделило од „Предците Беринги“ кои делеле заедничко потекло со Палео-Сибирците од спојувањето на древните северноевроазијци и базално-источно-азиското потекло во континентална Југоисточна Азија пред околу 36.000 години, во исто време кога вистинскиот народ Џомон се одвоил од Базалско-источно-азијците, било заедно или за време на посебен бран на експанзија. Базалните северни и јужни домородни американски гранки, на кои припаѓаат сите други домородни народи, се разделиле пред околу 16.000 години, иако биле предложени и претходни датуми. Домородниот американски примерок од 16.000 п.н.е. во Ајдахо, кој е краниометриски сличен на современите Индијанци, било откриено дека бил тесно поврзан со палеосиберијците, потврдувајќи дека домородните Американци предци се разделиле од старосибирско потекло некаде во североисточен Сибир. Се покажало дека генетските податоци на примероците со наводна „палео-индиска“ морфологија се тесно поврзани со современите Индијанци, со што се побива хипотетичката претходна миграција во Америка. Научниците сугерираат дека варијацијата во морфологијата на домородните Американци е токму тоа, природната варијација што се појавила за време на формирањето на предците домородните Американци. Сигналите за хипотетичката „популација Y“, ако не и лажно позитивно, веројатно се објаснети преку сега изумреното население од Источна Азија (на пр. човекот Тианјуан, кој придонел со мали количини на потекло во генскиот базен на предците домородните Американци во Азија, а можеби и кон другите азиски и океански популации).

### Јужноазијци
Генетскиот состав на современите јужноазијци може да се опише како комбинација на западноевроазиски предци со дивергентни источноевроазиски предци . Последните првенствено вклучуваат автохтона јужноазиска компонента (наречена *Антички предци Јужни Индијци*, кратко „ААСИ“) која е далечно поврзана со андаманските народи, како и со источните Азијци и Абориџините Австралијци, и понатаму вклучуваат дополнителни, регионално променливи Исток/Југоисток Азиски компоненти  Компонентата на потеклото поврзана со источна Азија го формира главното потекло меѓу тибето-бурманските и каси-азиските говорители во хималајските подножји и североисточна Индиј, и генерално е дистрибуирана низ Јужна Азија со помала фреквенција, со значително присуство во Мундри-говорни групи.

Според едно генетско истражување (2015) вклучувајќи јазични анализи, сугерира источноазиско потекло за прото-австроазиските групи, кои прво мигрирале во Југоисточна Азија, а подоцна и во Индија. Според Нес, постојат три широки теории за потеклото на австроазиските говорители, имено североисточна Индија, централна или јужна Кина или југоисточна Азија. Повеќекратните истражувања покажуваат дека австроазиското население во Индија потекнува од (најчесто доминираат мажи) миграции од Југоисточна Азија за време на холоценот. Според Ван Дрием (2007), „...митохондријалната слика покажува дека мајчината лоза Мунда потекнува од најраните човечки доселеници на потконтинентот, додека доминантната хромозомска хаплогрупа Y се залага за татковска татковина од Југоисточна Азија за австроазиските јазични заедници во Индија.

Според Чаубеј, „Австроазиските говорници во Индија денес се изведени од распрснување од Југоисточна Азија, проследено со екстензивно мешање специфично за полот со локалното индиско население“. Според Жанг и сор. (2015), австроазиските (машки) миграции од југоисточна Азија во Индија се случиле по доцниот глацијален максимум, пред околу 4.000 години. Според Арункумар и сор. (2015), Y-хромозомска хаплогрупа O2a1-M95, која е типична за австроазиските народи, јасно се намалува од Лаос до источна Индија, со „сериско намалување на времето на експанзија од исток кон запад“, имено „5,7 ± 0,3 Kya во Лаос, 5,2 ± 0,6 во североисточна Индија и 4,3 ± 0,2 во источна Индија. Ова сугерира „доцно неолитско ширење од исток кон запад на лозата O2a1-M95 од Лаос“. Според Ричио и сор. (2011), народот Мунда најверојатно потекнувал од австроазиски мигранти од југоисточна Азија.

Според Јелмен и сор. 2019 година, двете главни компоненти на индиската генетска варијација; јужноазиските популации кои се „*одвоени од источноазиските и андаманските популации*“ формираат еден од најдлабоките поделби меѓу неафриканските групи во споредба со западноевроазиската компонента поради „*40.000 години независна еволуција*“.
Протокот од Југоисточна Азија (особено австроазиските групи) до јужноазиските народи е поврзан со воведувањето на земјоделството за ориз во Јужна Азија. Има значајно културно, јазично и политичко австроазиско влијание врз раната Индија, што може да се забележи и со присуството на австроазиски заемки во индоаријските јазици.

### Азијци од Југоисток
мини|Проценетите компоненти на потеклото меѓу избраните модерни популации според Changmai et al. (2022). Жолтата компонента претставува потекло слично на источна Азија.
Генетска студија од 2020 година за популациите во Југоисточна Азија, покажала дека претежно сите жители на Југоисточна Азија се тесно поврзани со источните Азијци и имаат главно потекло „поврзано со источна Азија“.

Антички остатоци од ловци-собирачи во поморска Југоисточна Азија, како што е еден ловец-собирач од Холоцен од Јужен Сулавеси, имал потекло од двете, австралазиска лоза (претставувана од Папуанците и Абориџините Австралазијци) и лоза „древна Азија“ (претставувана од Источна Азија или Андамански Онге). Поединецот ловец-собирач имал приближно 50% „базално-источно-азиско“ потекло и 50% австралазиско/папуанско потекло и бил позициониран помеѓу современите источно-азијци и папуанците од Океанија. Авторите заклучиле дека потеклото поврзано со Источна Азија се проширило од континентална Југоисточна Азија во поморска југоисточна Азија многу порано отколку што било предложено претходно, уште во 25.000 п.н.е., долго пред ширењето на австроазиските и австронезиските групи.

Генетска студија од 2022 година ја потврдила тесната врска помеѓу источно-азијците и југоисточните азијци, кои авторите ги нарекуваат популации „Источна/Југоисточна Азија“ (ESEA), а исто така открила низок, но конзистентен дел од јужноазиско-асоцираните „стакци на SAS“ (најдобро е даден од современите Бенгалци од Дака, Бангладеш) меѓу специфичните етнички групи на континентална Југоисточна Азија (МЕСА) (~2–16% како што е заклучено од *qpAdm*), веројатно како резултат на културна дифузија; главно од јужноазиски трговци кои ширеле хиндуизам и будизам меѓу индиските кралства на Југоисточна Азија. Сепак, авторите предупредувале дека примероците од Бенгал имаат потекло од Источна Азија што може да се открие, што може да влијае на проценката на заедничките хаплотипови. Севкупно, се проценувало дека настанот на генот се случил помеѓу 500 и 1000 YBP.

### Австралазијците
мини|PCA заплет на генетска варијација на светските популации. Австралазијците (зелените) се групираат релативно блиску до другите источноевроазијци, како што се источните/југоисточните Азијци.
Меланезијците и Абориџините Австралијци се длабоко поврзани со источните Азијци. Генетските студии откриле дека Австралазијците потекнуваат од источноевроазиско потекло како и источно-азијците и домородните јужноазијци (AASI).

## Наводи

Категорија:Човечка популациона генетика
Категорија:Генетска генеалогија
Категорија:Генетика по земја