open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Здравко Цветковски

**Здравко Цветковски** ( во  —  во ) — архитектонски техничар, македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.

## Животопис
Произлегува од печалбарско семејство. Основно училиште и мала матура завршил во родниот град. Потоа заминал во Белград, каде се запишал во Средното техничко училиште. Во Скопје учествувал во сите демонстрации против експлоататорскиот режим во бивша Југославија. По окупацијата на Македонија учествувал во организираниот отпор против бугарскиот фашистички окупатор. Поради тоа бил затворен. Иако го мачеле во затворот, полицијата не успеала да извлече никакво признание од него. Поради немање на докази, бил пуштен на слобода. 

Продолжил со револуционерна дејност и во следниот период. Во 1941 година станал член на МК на СКОЈ за Скопје и како таков сесрдно се залагал за работата на организација и за нејзината активност. При крајот на 1941 година, снабдувањето на скопското население со прехранбени и други производи било отежнато. Окупаторите вовеле посебен режим за рационално снабдување. За да се избегнат неповолните последици, со група другари припремил фалсификувани требовања со кои добиле од Комесарството 200 ТФР купони. Акцијата била изведена според планот, а купоните им биле дадени на оние кои имале најголема потреба од нив. При крајот на 1941 година во Скопје била откриена партиската техника. Поради тоа, условите за работа станале посебно тешки. Бројните провали, тешкотиите околу снабдувањето со хартија и друго, мошне негативно се одразиле во нивната работата. Во тие услови настојувал да го одржи работниот елан на работната група, да обезбедува што порационално користење на печатарскиот материјал и др. За да не падне сета техника во рацете на полицијата во случај на провала, еден дел од средствата биле префрлени кај него дома. Во 1944 година стапил во НОВ и ПОЈ. Се борел во редовите на Треттата македонска ударна бригада. Бил учесник во големите борби во текот на мајската офанзива. Храбро загинал во борбите против непријателските сили, во селото Три Води, Струмичко. 

На ослободената територија во село Горно Врановци на 3 ноември 1944 година, највисокиот орган на народната власт на Македонија - АСНОМ донело одлука за основање на првото македонско Средно техничко училиште. Решението за основање на првото македонско училиште било бурно поздравено од делегатите и пристутните на првиот конгрес на македонските инженери и техничари одржан во месец мај 1945 година во Скопје. На овој конгрес покрај другите решенија, е донесена и одлуката Средното техничко училиште да го носи името на загинатиот борец-партизан Здравко Цветковски.

## Наводи


Категорија:Учесници во НОБ
Категорија:Македонски архитекти
Категорија:Југословенски архитекти
Список на супернови

[мини|десно|200п|Остаток од [SN 1054 — Раковидната Магглина.]]
Ова е **список на [[супернова|супернови]]** од историско значење. Тука спаѓаат оние забележани пред појавувањето на фотографијата, како и поединечни настани кои биле предмет на нучно проучување и придонеле кон теоријата за суперновите.

Целосен и тековен список на супернови има во Отворенот каталог на супернови .

## Список

*Во највеќето случаи, годината на забележување на суперновата е дел од ознаката (првиот столб).*

## Наводи

## Поврзано
* Список на остатоци од супернови
* Списоци на астрономски тела

## Надворешни врски
*Список на сите познати супернови  — Отворен каталог на супернови 
*Супернови според МАС
*WISeREP — Вајцманово интерактивно складиште на податоци за супернови


Супернови
Андреј Курпатов

**Андреј Владимирович Курпатов** (роден на 11 септември 1974 година, Ленинград, СССР) - руски ТВ презентер и продуцент, психотерапевт, автор на книги.

## Биографија
Роден на 11 септември 1974 година во Ленинград од татко - психотерапевт В. И. Курпатов, дедо по мајка - хирург А. Б. Занданов.

Во 1999 година, добил специјализација во психијатрија и психотерапија и започнал да работи во Санкт Петербуршката психијатриска болница бр. 7: прво како психотерапевт, потоа како раководител на психотерапевтскиот центар во болницата.

Од мај до декември 2005 година, двапати на ден на ТВ каналот Домашни, се емитувало неговото психотерапевтско ток-шоу „Ние ќе одлучиме сè со д-р Курпатов“. Во 2006 година, ТВ-проектот се преселил на Канал Еден, менувајќи го своето име во Доктор Курпатов. Епизодата со највисока оценка во шоуто била објавена на 6 август 2006 година - ја гледаа 2,8 милиони луѓе. Сепак, во пролетта 2007 година, шоуто било откажано.

Во 2007 година, Курпатов станал генерален директор на телевизиската компанија Красни Квадрат, која продуцирала ток-шоуа за Канал Еден како *Минута слава, Голема разлика, Фабрика за Ѕвезди* итн.

На 9 декември 2009 година бил одликуван со почесен сертификат за претседател на Руската Федерација за „активно учество во подготовката и одржувањето“ на Евровизија-2009 година. Од 2010 година е член на Академијата на руската телевизија.

Во 2014 година, Курпатов ја основал Вишата школа за методологија, како и интелектуалниот кластер „Игри на умот“ во Санкт Петербург.

Во февруари 2019 година, Курпатов станал научен раководител на новосоздадената Лабораторија за невронаука и човеково однесување во Сбербанк.

Според резултатите од 2020 година, составени од Рускиот сојуз на книги, бестселерот на Курпатов „Црвениот таблет“ го зазел четвртото место на серускиот рејтинг на книги според продажбата.

Курпатов е автор на повеќе од 30 книги, објавени со тираж од повеќе од 5 милиони примероци и преведени на 8 јазици.

## Наводи

Категорија:Руски водители
Категорија:Руски психијатри
Ќамила Мичијевиќ

**Ќамила Мичијевиќ** (родена на 8 септември 1994 година)  е босанска и хрватска ракометарка која игра на позицијата лев бек за Мец во Франција.

## Кариера
По потекло од Мостар, таа е родена во егзил во германскиот град Хајденхајм. По крајот на Војна во Босна и Херцеговина, таа се врати во Мостар со своето семејство во 1998 година, каде што остана  до своја 15-та година. Таа прво играше во Локомотива, подоцна во Катарина каде ќе биде забележана од тренерот Едо Шмит и дојде во Риека.

Камила ја продолжи кариерата во Замет во која таа играше пет години. По Замет, во 2016 година замина во унгарскиот Дунаујварош, а од 2020 година е член на Мец во Франција. Таа не можеше да игра за женската репрезентација на Босна и Херцеговина, бидејќи во времето на поканата за хрватската репрезентација, босанската репрезентација не постоеше. Таа настапи за Хрватска на три Европски првенства во 2014, 2016 и 2020 година.

## Наводи

Категорија:Родени во 1994 година
Категорија:Живи луѓе
Категорија:Босански ракометарки
Категорија:Хрватски ракометарки
Категорија:Ракометарки на Мец Хандбал
Неферкаре II

**Неферкаре II** бил антички египетски фараон од Осмата династија за време на раниот Прв среден период (2181–2055 п.н.е.). Според египтолозите Ким Рихолт, Јирген фон Бекерат и Дарел Бејкер тој бил третиот крал на Осмата династија. Како фараон на Осмата династија, главен град на Неферкаре II бил Мемфис.

## Потврда
Неферкаре II е потврден само преку неговото име, кое било дадено на 42-от влез на Кралскиот список од Абидос. Кралскиот список од Абидос бил создаден околу 900 години по Првиот среден период за време на владеењето на Сети I. Друг кралски список од XIX династија, торинскиот канон има голема лакуна што влијае врз многу кралеви од Осмата династија, а времетраењето на владеењето на Неферкаре II, што било пријавено на документот, е изгубено.

## Идентитет
Јирген фон Бекерат привремено го идентификувал Неферкаре II со името *Ваџкаре* („Процветан е ка на Ра“), што е потврдено на графит од Вади Хамамат од времето на Првиот среден период. Оваа идентификација навидум е отфрлена од Бејкер, кој не споменува никаква потврда за Неферкаре II, освен на кралскиот список од Абидос, додека Томас Шнајдер го поврзува Ваџкаре со Неферкаре II или Нефериркаре II.

## Наводи

 
Категорија:Фараони од Осмата египетска династија
Список на Јупитерови тројанци (грчки табор)

[мини|300п|Астероидите во [внатрешен Сончев Систем|внатрешниот Сончев Систем и Јупитер.

]]

Ова е список на Јупитерови тројанци сместени во **грчкиот табор** — издолжено закривено подрачје околу водечката Лагранжова точка (), 60° пред Јупитер во неговата орбита.

Сите астероиди во Јупитеровата точка  носат имиња на учесници во Тројанската војна од грчка страна, со исклучок на 624 Хектор, кој е наречен пред да се воведе ова правило. Така, 617 Патрокле е астероид со грчко име во „тројанската“ Лагранжова точка ().

Тројанците во грчкиот и тројанскиот табор се откривани на различни наврати, бидејќи се одвоени за 120°, па кога едната група е видлива, другата е зад Сонцето и обратно.

* Список на Јупитерови тројанци (грчки табор) (1–100000)
* Список на Јупитерови тројанци (грчки табор) (100001–200000)
* Список на Јупитерови тројанци (грчки табор) (200001–300000)
* Список на Јупитерови тројанци (грчки табор) (300001–400000)
* Список на Јупитерови тројанци (грчки табор) (400001–500000)
* Список на Јупитерови тројанци (грчки табор) (500001–600000)

## Поврзано
* Список на Јупитерови тројанци (тројански табор)

## Наводи
 

Категорија:Јупитерови тројанци (грчки табор)
Тројанци, Грчки табор
Вилкове

**Вилкове** (, , ) е мал град сместен во Одеса, на украинскиот дел од делтата на Дунав, крајно југозападно од Украина, на границата со Романија. Административно е дел од Измаил Раион (област) на Одеска област (регион). Население: 7.909 (Проценка 2020 година).

## Географија
Вилкове се наоѓа во мочуриштата на делтата на Дунав, што го прави скоро невозможно за одгледувањето жито, со што риболовот во Дунав, во делта езера и во Црното Море станува главна професија на месното население. Покрај тоа, градот е познат по лозарството и одгледувањето јагоди на островите во Речната делта.

Администрацијата на украинскиот резерват за биосфера Дунав е со седиште во Вилкове. Територијата на резерватот ги опфаќа островите возводно и низводно Дунав, трски на север од Дунав, делта водни тела и соседната област на морето (2 километри од брегот).

## Историја
Вилкове е основана во 1746 година и му е доделен статус на „град“ во 1762 година. Тоа е последната населба на брегот на Дунав пред Црното Море. Овој град е познат и како „Украинска Венеција“ благодарение на голем број канали ископани во нејзината територија - причината зошто пловењето со брод е почест метод на транспорт отколку автомобил.

## Демографија
Населението е околу 9.300, според пописот на Украина спроведено во 2001 година. Околу 70% од населението се состои од Липованци, околу 25% се Украинци, а остатокот се Молдавци, Романци, Гагауз (турско говорни следбеници на Руската православна црква) и Бугари. Главната исповед се старите христијански верници (липовци) (околу 70%, главно руси), останатите се членови на украинската православна црква. Во Вилково има три цркви: две припаѓаат на старите верници и една на украинската православна црква.

## Галерија

Податотека:Triturus dobrogicus - biotop Vilkovo.jpg|Една од улиците во Вилкове
Податотека:Vylkovo Church 1 RB.jpg|Рождество на црквата Богородица
Податотека:Церква Свято-Миколаївська (старообрядницька).jpg|Црква Свети Никола (стар обред)
Податотека:Церква Свято-Миколаївська. Вилкове.jpg|Православна црква Свети Никола


## Користена литература

## Надворешни врски

* museum-collections.odessa.ua - Општинскиот музеј за лични колекции Блешунов
* vilkovo.info - Водич за бродови Вилкове. Инфо и ден за одмор во Вилкове

Категорија:Статии со извори на украински (uk)
Категорија:Координати на Википодатоците
Категорија:Биосферни резервати во Украина
Категорија:Населени места на Дунав
Категорија:Населени места основани во 1746 година
Национален парк Диндер

**Национален парк Диндер** — национален парк и биосферен резерват во Источен Судан и е поврзан со етиопискиот национален парк Алаташ.

## Локација
Диндер лежи приближно (400 км2) југоисточно од Картум, од двете страни на реката Дандер ограничена на север со реката Рахад.

Градот Дандер ( 100 км2 северозапад) дејствува како порта за туристите кои сакаат да влезат во Паркот.

## Историја
Областа на Диндер била многу населена кога за првпат ја посетија Европејците во 1861 година. Во 1880-тите, во времето на Махдистичката војна и гладот, човечката популација исчезна. Алфред Харисон пронашол само траги од човечко живеалиште во 1925 година. Диндер е основан како парк во 1935 година по Лондонската конвенција од 1933 година и бил назначен во 1979 година како член на Светската мрежа на Биосферни резервати. Во 1983 година паркот бил продолжен (2.630 км2) кон запад.

## Екологија
Националниот парк Диндер е еколошки значаен затоа што паѓа на екотонот помеѓу екорегионите Сахел и Хатилс во Етиопија. Содржи три различни екосистеми:

* Речна - крајбрежна зона
* Шума
* *Маја* (езеро).

Во паркот живеат 27 вида големи цицачи како леопард, гепард, повеќе од 160 видови птици, 32 вида риби и мали цицачи, лилјаци, влекачи и водоземци. Се наоѓа во голема патека што ја користат птиците кои мигрираат помеѓу Евроазија и Африка. Постојат многу северноафрикански ноеви кои живеат и во националниот парк.

Националниот парк Даиндер е домаќин на здрава популација на лавови.

### Закани
Екологијата на паркот е загрозена од навлегување од сточари што се раселени од своите традиционални пасишта со проширување на земјоделското производство, преку основната причина за проширување на регионалното население. Населенијата на пасечи-мигранти, вклучувајќи ги и тианг, Роан, антилопата се под дополнителен притисок бидејќи земјиштето надвор од паркот низ кое мигрираат е претворено во земјоделско земјиште. Статистиката меѓу 1971 и 2001 година покажала незначителен пад кај повеќето големи видови цицачи, при што популацијата на антилопа падна за 85%, црвена антилопа со 72% и ориби за 68%. Другите видови се истребени во Диндер бидејќи бил истражен, вклучувајќи Африканскиот саванскиот слон, Црн носорог, Нилски коњ, Нубиска жирафа, газела и Нилски крокодил.

Националниот парк Даиндер било живеалиште на Африканското диво куче (*Lycaon pictus*), но овој загрозен канид опаднал во овој регион.

## Наводи

## Надворешни врски

* Адил Мохамед Али и Мутасим Башир Нимир, „Одржливо користење на природните ресурси во националниот парк Даиндер (резерват на биосфера)“, Петта светска конференција за паркови, 2003 година; вклучува мапи.
* Слики на лавови и антилопи во Националниот парк Дајндер (www.overlandinthesun.com)
* Запис за енциклопедија Британика
* ''Lycaon pictus'' - Шарена куче за лов

Категорија:Биосферни резервати во Судан
Категорија:Координати на Википодатоците
Категорија:МСЗП-Категорија II
Нигериска наира

**Наира** ( знак : **₦** ; код : **NGN** ) е валута на Нигерија. Една наира е поделена на 100 кобоа.

Централната банка на Нигерија (CBN) е единствениот издавач на валутата за законско парично средство низ цела Сојузна Република Нигерија. Го контролира обемот на пари испорачани во економијата со цел да се обезбеди монетарна и ценовна стабилност. Одделот за валутни операции на CBN е одговорен за управување со валути, преку дизајнирање, набавка, дистрибуција / снабдување, обработка, повторно издавање и отстранување / распаѓање на банкноти и монети.

## Историја
Во октомври 2021 година, eNaira, дигиталната верзија на државната валута, официјално е лансирана во Нигерија.

## Наводи

Категорија:Валути во оптек
NGC 4038 (галактичка група)

**Група NGC 4038** — група галаксии во соѕвездијата Гавран и Пехар. Може да содржи од 13 до 27 галаксии. Нејзини најпознати членови се парот заемоделувачки галаксии Пипки (NGC 4038/NGC4039).

## Членови

Во следнава табела се наведени галаксиите кои доследно се вбројуваат како членови на групата во Каталогот на блиски галаксии, прегледот на Фук и др., каталогот LGG, како и три списока на групи составени од примерочените Блиски оптички галаксии на Џуричин и др.

Покрај ова, како членови на групата честопати (но недоследно) се наведуваат и PGC 37513, PGC 37565 и UGCA 270. Точениот број на припадници во групата е непознат.

## Местоположба
Групата NGC 4038, заедно со други галаксии и галактички групи се наоѓаат во рамките на Пехарниот Облак кој е составница на суперјатото Девица.

## Поврзано
* M96 — слична галактичка група

## Наводи

## Надворешни врски


Категорија:Галактички јата
Категорија:Гавран (соѕвездие)
Категорија:Пехар (соѕвездие)
Категорија:Девица (суперјато)
Севернокорејски вон

**Севернокорејски вон** (корејски: *조선민주주의인민공화국 원*; ханча: *朝鮮民主主義人民共和國圓*) е официјална валута во Северна Кореја. Меѓународниот код е -{KPW}-. Симбол за вон е **₩**. Валутата вон ја издава Централната банка на Демократска Народна Република Кореја. Еден вон се состои од 100 чона (*전/錢*).

Зборот вон е когнат од кинескиот јуан и јапанскиот јен. Сите три називи потекнуваат од кинескиот карактер 圓 за округол облик.

## Наводи

Категорија:Валути во оптек
Барденас Реалес

**Барденас Реалес** (**) е полупустински природен регион, или неплоден предел, од околу 42.000 хектари во југоисточниот дел на Навара (Шпанија). Почвите се составени од глина, креда и песочник и се еродирани од вода и ветер создавајќи изненадувачки форми, кањони, висорамнини, табеларни структури и изолирани ридови, наречени кабезо. На Барденас Реалес му недостасуваат урбани области, растителноста е скудна и многу потоци што ја преминуваат територијата имаат сезонски поток, кој е сув во поголемиот дел од годината.
мини|334x334пкс| Барденас во Навара.

## Локација
Барденас е на југоисток од Навара, се граничи со Арагон. Сместен е во средина од вдлабнатината на долината на реката Ебро во подножјето на планините на Југо и регионот Сарагоса во Синко Вилас. Неговата површина е 41.845 хектари. Постојат само шеснаесет општини, од кои тринаесет се во Навара и три во провинцијата Сарагоса.

Барденас е поделен на неколку различни области кои главно вклучуваат две, Црна Бардена и Бела Бардена, но има и други помали области кои се специфични.

### Бела Бардена
Тоа е централното подрачје со повеќе пустина. Неговиот релјеф се одликува со рамнини и длабоки клисури низ кои течат реки. Оваа Бардена го должи своето име на присуството на бела сол што се протега над површината поради изобилството на гипс во почвата.

Белата Бардена се дели на две, Бела Долна и Бела Горна. Првата е најдепресивна, а втората се протега од Пискера и Егуарас до Каркастиљо.

### Црна Бардена
Црната Бардена се наоѓа во југоисточниот дел на територијата на границата на Автономната заедница на Арагон. Формирана е од висорамнини на различна надморска височина, и пресечена е од реки што течат на дното на карпите, овој дел од Барденас е покриен со растителност.

### Централно плато
Постои централно плато што лежи 100 метри над околната област каде што се одгледува пченка. Тоа е формирано од терцијарни и квартерни почви кои се подигнати од притисокот поврзан со создавањето на Пиринеите и планините во Централна Шпанија, што предизвикало колапс на сливот на реката Ебро, формирајќи внатрешно море затворено со каталонскиот крајбрежен систем. Положените седименти еродирале од еоценот наваму. Формирани се од чакал и песочник што останале на врвот, а ситен песок, глина и варовник се наоѓаат во долните падини. Глината останала во центарот, а варовникот и гипсот се формирале на рабовите. Чакалите, песочниците и глината се поврзани со алувијални наслаги. Мешавини од песочник и глина формирале два планински масиви меѓу центарот и периметарот. Пред десет милиони години, сливот се отворил кон Средоземното Море и се исцедил, оставајќи ја реката Ебро. Ефектот на преклопување на ерозијата е предизвикан од наизменичните меки и тврди материјали.

## Наводи
* Пустината Барденас Реалес (француски)

## Надворешни врски
* Пејзажот на Барденас Реалес
* Барденас Реалес (француски)

Категорија:Биосферни резервати во Шпанија
Категорија:Пустини во Шпанија
Прва светиниколска парохија

**Прва светиниколска парохија** — православна парохија на Македонската православна црква - Охридска архиепископија, дел од Штипското архијерејско намесништво на Брегалничката епархија. Нејзиното седиште е во црквата „Св. Никола“ во градот Свети Николе. Парохиски свештеник е протојереј-ставрофор Јордан Тасев.

Парохијата ги опфаќа градот Свети Николе, како и селата: Долно Ѓуѓанци, Кнежје, Ѓуземелци, Ранченци, Строиманци, Патетино и Немањици.

## Цркви
Ова е список на црквите во парохијата. Можно е списокот да е нецелосен.

## Поврзано
* Штипско архијерејско намесништво

## Наводи

## Надворешни врски

* Светиниколски парохии 


Категорија:Штипско архијерејско намесништво
Категорија:Парохии на МПЦ
Љубомир Чивлачки

**Љубомир Тодоров Чивлачки** (? во  —  во ) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.

## Животопис
Завршил основно училиште во селото, а подоцна обработувал земја и чувал добиток. Во Шеснаесеттата македонска ударна бригада стапил меѓу првите. Бил учесник во сите битки против балистичките банди во Скопска Црна Гора, како и против германските моторизирани единици во Качаничката Клисура, а потоа пак против балистите на Косово. Заедно со Бригадата заминал на Срем, каде учествувал во завршните операции против непријателот, за ослободување на неослободените делови на Југославија. На 12 април 1945 година во битката против Германците, храбро загинал за ослободување на Банова Јаруга. Бил закопан на борбената позиција.

## Поврзано

* Душан Чивлачки

## Наводи


Категорија:Учесници во НОБ
Категорија:Родени во непозната година
Ратко Шагов

**Ратко Јованов Шагов** ( во  —  во ?) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.
лево|мини|Спомен-плоча од НОБ во Бањани, на која се наоѓа името на Ратко Шагов

## Животопис
Произлегува од сиромашно семејство. Завршил основно училиште во селото, а потоа се занимавал со земјоделство. Со доаѓањето на Шеснаесеттата македонска ударна бригада, материјално ја помагал и самиот стапил во нејзините редови. Учествувал во борбите против балистите на терените на Скопска Црна Гора, а по ослободувањето на Македонија, продолжил да се бори против балистите на Косово. Потоа заминал на Сремскиот фронт, каде учествувал во борбите за дефинитивно ослободување на татковината. Бил учесник во пробивот на Сремскиот фронт и во голем број борби. На 22 април 1945 година во една битка против германските единици, бил тешко ранет во ногата. Го лечеле во подвижната болница, а потоа бил ослободен како неспособен за борба. Од последиците на раните починал во почетокот на 1946 година.

## Поврзано

* Бошко Шаговиќ

## Наводи


Категорија:Учесници во НОБ
Ордан Ковилоски

**Ордан Ковилоски** (втора половина на XIX век, Прилепско — 6 јануари 1916, Порече) — жртва на Масакрот кај Дервишка Нива.

## Животопис
Ордан Ковилоски потекнувал од прилепските рамничарски села. Поради блиските трговско-занаетчиски релации, но и семејни врски со Поречието, живеел во поречкото село Здуње. Како жител на селото е заробен од казнената експедиција на бугарската војска на чело со капетан Константин Панов, заедно со уште 205 лица кои што се нашле на т.н. „црн список“. Едни биле однесени во Околиското началство, други во Прилеп, а 103 од нив, меѓу кои и Ордан биле убиени на Бадник. Нивните тела биле фрлени во ископ кај месноста Дервишка Нива**.** Во списите на манастирот „Света Богородица“ крај Манастирец се чува списокот на убиените.

## Наводи



## Поврзано

* Масакр кај Дервишка Нива

Дервишка Нива
Д
Национален природонаучен музеј (Софија)

десно|мини|300x300пкс| Национален музеј на природна историја
**Националниот природонаучен музеј** (; скратено НПМ) на Бугарија ― природонаучен музеј што се наоѓа во Софија, главниот град на Бугарија, на булеварот Цар Освободител, во близина на Руската црква. Основана во 1889 година, таа е поврзана со Бугарската академија на науките и е првиот и најголемиот музеј од ваков вид на Балканот.

Збирката на Музејот вклучува над 400 препарирани цицачи, над 1,200 видови птици, стотици илјади инсекти и други безрбетници, како и примероци од околу една четвртина од минералните видови во светот.

Националниот природонаучен музеј бил основан во 1889 година како Природонаучен музеј на Кнез Фердинанд I, со разни странски и бугарски стручњаци (на пр., Иван Буреш, директор од 1913 до 1947 година) што служеле како негови директори до 1947 година, кога музејот станал дел од зоолошкиот институт на Бугарската академија на науките. Музејот станал автономен како посебен институт во рамките на системот на БАН во 1974 година. Во 1992 година, бил создаден Музејот на палеонтологија - Асеновград, филијала на ПНМ во Асеновград.

Во моментов музејот објавува списание „*Historia naturalis bulgarica*“ и е рецензиран меѓународен научен весник, објавен од Националниот природонаучен музеј, Софија, Бугарија. Весникот бил објавуван од 1989 година, а од 2018 година се објавува електронски.

## Одделенија

* Палеонтологија и минералогија
* Ботаника
* Безрбетници
* ’Рбетници

## Поврзано

* Бојан Петров

## Надворешни врски

* Службена мрежна страница на Националниот природонаучен музеј (на бугарски и англиски)
Категорија:Музеи во Софија
Категорија:Музеи за природна историја во Бугарија
Категорија:Национални музеи на Бугарија
Категорија:Научни музеи во Бугарија
Душан Чивлачки

**Душан Танасков Чивлачки** ( во  —  некаде во ) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.

## Животопис
Завршил основно училиште, па се занимавал со земјоделство и чување добиток. Во септември 1944 година стапил во редовите на Шеснаесеттата македонска ударна бригада, учествувајќи во сите нејзини борби против балистите и германците на падините на Скопска Црна Гора. Бил учесник и во борбите за ликвидирање на балистичките банди на Косово. Во составот на Шеснаесеттата македонска ударна бригада учествувал во пробивот на Сремскиот фронт. Во една од тие борби против германците, храбро загинал некаде во Војводина. Бил закопан на самото место на загинувањето, но точно не се знае каде.

## Поврзано

* Љубомир Чивлачки

## Наводи


Категорија:Учесници во НОБ
Се викам Арам

**„Се викам Арам“** (англиски: *My Name is Aram*) — книга на американскиот писател Вилијам Саројан, првобитно објавена во 1940 година. Таа претставува збирка раскази, но наликува на роман поради тоа што во расказите се појавува главниот лик Арам.

## Содржина

Книгата се состои од 14 раскази:
* Летото на убавиот Белец
* Патување во Хенфорд
* Овошник од калинки
* По сите изгледи, еден од нашите идни поети
* Трка на педесет метри
* Една нежна старомодна приказна, полна со љубов, лирика и сешто
* Мојот роднина Дикран, говорник
* Пејачи на презвитеријанскиот хор
* Циркус
* Тројца пливачи и бакалот од Јал
* Локомотива 38, Оџибвеј
* Патријархален совет на американскиот патник
* Сиромашен и усвитен Арап
* Еден збор до оние што хулат

## Изданија на македонски јазик
* Издание на Македонска книга од 1970 година: Книгата е објавена во рамките на библиотеката „Златна клупа“, во мек повез и во превод на Миле Поповски. Нацртот на корицата и илустрациите се дело на Младен Туниќ, а коректурата ја направила Љупка Лазарова. Книгата има 151 страница, а била испечатена во септември 1970 година во графичкиот завод „Гоце Делчев“ во Скопје, во тираж од 10 000 примероци. Таа не е каталогизирана и ја нема меѓународната ознака ISBN.

## Наводи

Категорија:Дела на Вилијам Саројан
Категорија:Изданија на Македонска книга
Категорија:Книги од 1940 година
Категорија:Појавено во 1970 година во Македонија
Северна небесна полутопка

[исправено=1.2|мини|Карта на сето северно небо, сосредоточена на [небесен пол|небесниот пол.]]

**Северна небесна полутопка** или **северно небо** — северната полутопка на небесната сфера, односнo подрачјето кое лежи северно од небесниот екватор. За оваа произволна сфера велиме дека се врти во западен правец околу поларната оска поради вртењето на Земјата.

Целото северно небо е видливо од географскиот Северен Пол во секое време, и станува помалку видливо како што набљудувачот оди појужно. Јужниот истоветник на оваа полутопка е јужната небесна полутопка.

## Астрономија
Во контекст на астрономските расправи во врска со небесната картографија, оваа небесна полутопка се нарекува просто „северна полутопка“.

При изработка на ѕвездени карти, астрономите го поимуваат небото во сфера поделена на две по линијата на небесниот екватор. Северното небо (северната полутопка) е онаа половина од небесната сфера која лежи северно од небесниот екватор.

Дури и ако геоцентричниот систем е идеална проекција на земскиот екватор врз замислена небесна сфера, северната и јужната небесна полутопка не треба да се мешаат со полутопките на самата Земја.

## Соѕвездија
Од вкупно 88 соѕвездија, 43 лежат претежно на северната небесна полутопка, од кои 28 се целосно на неа. Останатите 14 (Бик, Водна Змија, Водолија, Девица, Еднорог, Змија, Змијоносец, Кит, Лав, Мало Куче, Орел, Орион, Риби и Секстант) во извесна мера се протегаат и на јужната. Еридан има дел на северната. Северни соѕвездија се следниве:

Поларната ѕвезда на северната небесна полутопка е Северницата, најсветлата ѕвезда во соѕвездието Мала Мечка.
Најсветлата ѕвезда на целата северна небесна полутопка е Арктур, а веднаш по неа е Вега.

## Поврзано
* Јужна небесна полутопка
* Небесен координатен систем

## Наводи

Категорија:Небесни координатни системи
Категорија:Полутопки
Биосферен државен резерват Репетек

**Биосферниот Државен Резерват Репетек**, честопати нарекуван **Репетек природен или пустински резерват**, (, *Репетек горагханасы*) е пустински природен резерват (*заповедник*) на Туркменистан, кој се наоѓа во провинцијата Лебап, во пустината Источен Каракум, близу Аму Дарја. Се наоѓа приближно 70 километри јужно од Туркменабат и е познат по својот *zemzen* (гуштерот како што е Varanus griseus). Основана е во 1928 година за проучување и зачувување на екосистемот песок-пустина, зафаќа површина од 346 км2.

## Географија
Пејзажот на резерватот е сув, со обемни гребени со песочни дини околу 15-20 метри во висина и 8-10 метри во должина во многу области, големи области со песочна дина и вдлабнатини слични на долината.  Црна саксаула (*Haloxylon aphyllum*), ретка во поголемиот дел од Средна Азија опфаќа повеќе од 1.470 км2, приближно 4,5% од територијата на резерватот. Почвите имаат песочни подземи, но во резерватот растат некои "21 дрвја, 104 треви, 8 печурки, 1 мов, 68 почвени алги и 197 габи". 

## Историја
Научната станица во песочната пустина Репетек е организирана во 1912 година со одлука на Руското географско друштво, а резерватот е основан во 1928 година на основа на научната станица. За време на советскиот период резерватот припаѓа на Институтот за пустини на Академијата на науките на Туркменската ССР. Списокот на научни публикации во врска со станицата песочна пустина Репетек и Биосферни резервати од 1982 до 1991 година се состои од околу 250 документи (30% за структурата на пејзажот и географијата, 20% за ботаниката и 50% за зоологијата). 

Институтот за пустини, флора и фауна на Академијата на науките на Туркменистан е основан во 1962 година за да ги проучува начините за враќање на пустинското земјиште за економска употреба во резерватот.

## Заштита на животната средина
Биосферниот Државен резерват Репетек е дел од важна област на птици (ИБА) и од 1979 година е под мониторинг на УНЕСКО, но „локацијата е под администрација на Министерството за заштита на природата на Туркменистан“.  Резерватот „поддржува најкомплетен собир на видови птици типични за песочната пустина на Каракум“ и „има значајна популација на Гуитер Газела (Gazella subgutturosa) која е наведена како ранлива (VU) на Црвениот список на МСЗП“ . 

## Клима
Биосферниот Државен резерват Репетек има пустинска клима (класификација на климата во *Köppen BWk*), со свежи зими и многу топли лета. Врнежите од дожд се генерално слаби и непостојани и се јавуваат главно во зимските и есенските месеци.

## Користена литература

* *Национална програма за заштита на животната средина*, Ашхабад, 2002 година, стр.149–151 
*  
* 

## Наводи

## Надворешни врски

* 
* Слика Фликр

Категорија:Биосферни резервати во Туркменистан
Категорија:Координати на Википодатоците
Втора светиниколска парохија

**Втора светиниколска парохија** — православна парохија на Македонската православна црква - Охридска архиепископија, дел од Штипското архијерејско намесништво на Брегалничката епархија. Нејзиното седиште е во црквата „Вознесение Христово“ во селото Горобинци. Парохиски свештеник е свештеникот Зоран Мицевски.

Парохијата ги опфаќа селата: Горобинци, Сопот, Преод, Крушица, Малино, Алакинци, Мустафино, Кадрифаково, Стањевци, Буриловци, Стануловци, Амзабегово, Сарамзалино, Орел, Мечкуевци, Богословец, Ерџелија, Ќоселари, Аџиматово, Долно Црнилиште, Горно Црнилиште, Пеширово и Трстеник.

## Цркви
Ова е список на црквите во парохијата. Можно е списокот да е нецелосен.

## Поврзано
* Штипско архијерејско намесништво

## Наводи

## Надворешни врски

* Светиниколски парохии 


Категорија:Штипско архијерејско намесништво
Категорија:Парохии на МПЦ
Јужна небесна полутопка

[исправено=1.2|мини|Карта на сето јужно небо, сосредоточена на [небесен пол|небесниот пол.]]

**Јужна небесна полутопка** или **јужно небо** — јужната полутопка на небесната сфера, односнo подрачјето кое лежи јужно од небесниот екватор. За оваа произволна сфера велиме дека се врти во западен правец околу поларната оска поради вртењето на Земјата.

Целото јужно небо е видливо од географскиот Јужен Пол во секое време, и станува помалку видливо како што набљудувачот оди посеверно. Северниот истоветник на оваа полутопка е северната небесна полутопка.

## Астрономија
[мини|[Земјино вртење|Земјиното вртење во рамките на небесната сфера. Јужното небо е под небесниот екватор.]]
Во контекст на астрономските расправи во врска со небесната картографија, оваа небесна полутопка се нарекува просто „северна полутопка“.

При изработка на ѕвездени карти, астрономите го поимуваат небото во сфера поделена на две по линијата на небесниот екватор. Јужното небо (јужната полутопка) е онаа половина од небесната сфера која лежи јужно од небесниот екватор.

Дури и ако геоцентричниот систем е идеална проекција на земскиот екватор врз замислена небесна сфера, јужната и северната небесна полутопка не треба да се мешаат со полутопките на самата Земја.

## Набљудување
Гледајќи ог Јужниот Пол, при поволни услови на јужното небо се гледаат преку 2.000 неподвижни ѕвезди кои лесно се гледаат со голо око, и уште 20.000 до 40.000 со помош на инструмент. Во големите градови се видливи 300 до 500 ѕвезди, зависно од светлинското и воздушното загадување. Видливоста зависи и од географската положба, па така во посеверните краишта се гледаат помалку јужни ѕвезди.

На оваа полутопка има разни сјајни ѕвезди. Со привидна величина од –1,46, Сириус во соѕвездието Големо Куче е најсјајната ѕвезда на ова небо; има двапати поголем полупречник од Сончевиот и оддалечена е на 8,6 светлосни години. На истата полутопка се и Канопус и Толиман (α Кентаур), на далечина од 4,2 светлосни години, со деклинација од околу –60° &mdash; преблиску до јужниот небесен пол за да бидат видливи од Средна Европа.

## Соѕвездија
Од вкупно 88 соѕвездија, 45 се видливи само на јужната небесна полутопка, а 15 други долж екваторот делумно се протегаат на северната. Јужни соѕвездија се следниве:

## Поврзано
* Северна небесна полутопка
* Небесен координатен систем

## Наводи

Категорија:Небесни координатни системи
Категорија:Полутопки
Неферкаре Неби

**Неферкаре Неби** (исто **Неферкаре III**) бил староегипетски фараон на Осмата династија за време на раниот Прв преоден период (2181–2055 г. п.н.е.). Според египтолозите Јурген фон Бекерат и Дарел Бејкер, тој бил четврт крал на Седмата династија, бидејќи се појавува како четврт крал во списокот од Абидос меѓу кралевите од таа династија.

Името на Неферкаре Неби е јасно читливо на списокот од Абидос (број 43), и за разлика од другите кралеви од тој период, потврден е преку два други извори од тој период. Неговото име се појавува на лажната врата во гробницата на Анкесенпепи II, а испишано е и на нејзиниот саркофаг. Ова покажува дека мајката на Неферкаре Неби била кралицата Анкесенпепи II, поради што најверојатно негов татко бил Меренре Немтиемсаф I. Стелата на Анкесенпепи II содржи запис дека Неферкаре Неби започнал со изградба на пирамида, најверојатно во Сакара, а името на пирамидата било *Ḏd-ˁnḫ Nfr-k3-rˁ nbjj*, со значење „Неферкаре Неби е траен живот“. Местоположбата на пирамидата е непозната, а можно е дека никогаш не стигнала до фаза на изградба.

Како и многумина кралеви од Осмата династија, Неферкаре Неби не се споменува во Торинскиот канон поради големата лакуна што се појавила на местото каде би требало да биде наведен.

## Наводи

Категорија:Фараони од Осмата египетска династија
Marathonbet

**Marathonbet** е компанија за онлајн обложување, која започнала во земјите на Заедницата на независни држави (ЗНД) во 1997 година, а на интернет се појавила во 2002 година.

MarathonBet има своја апликација за Android и Apple уреди. Апликацијата е достапна на три јазици: англиски, германски и словенечки.

## Партнери за бренд
Маратонбет е партнер со шампионот во Премиер лигата 2018/19, Манчестер Сити, и исто така партнер со шпанските екипи ФК Севиља  и ФК Жирона како и соукраинскиот премиерлигаш ФК Карпати Лавов.

Во пролетта 2019 година, Маратонбет се прошири и на латиноамерикаснкиот пазар, договарајќи зделки за партнерство со клубови во Чиле (Евертон Виња дел Мар) и Перу (Депортиво Мунисипал и Университарио де Депорте).

## Скандал
Агенцијата за маркетинг стандарди во Велика Британија (АСА) издаде предупредување до операторот Маратонбет во врска со промоција која наведувала на погрешно мислење, поради тоа што не било јасно објаснето дека дел од добивката на клиентите ќе биде исплатена во бесплатни облози.

Marathonbet.co.uk ја промовираше понудата во март за нови клиенти за време на фестивалот во Челтенхем, со еден жалител, кој сметаше дека условите на понудата се нејасни. И покрај одговорот на Marathonbet дека значителни квалификации и ограничувања на понудата биле објаснети во самата реклама, со хиперврска до „условите и правилата“ во рамките на огласот, кои објаснуваат како корисниците можат да учествуваат и како ќе се исплаќаат добивките, жалбата е прифатена од страна на ACA. АСА сметаа дека текстот во промоцијата не појаснува на што се однесуваат „зголемената цена“ и „бесплатниот облог“. Понатаму, се изјаснија: „Во контекст на рекламата како целина, сметаме дека корисниците кои учествуваат во понудата очекуваат нивните добивки за коефициент 2/1 да бидат исплатени во готово“. За крај, АСА изјави дека „рекламата не смее повторно да се појави во истата форма“, додека Маратонбет мора да внимава во идните реклами и да јасно даде до знаење „ ако дел од добивката на учесниците ќе се исплаќа во бесплатни облози“.

## Користена литература
Бачило

[мини|Бачило на [Караџица]]
**Бачило** или **мандра** – една од основните градби во сточарска населба. Старешината на бачилото се нарекува бач.

Покрај бачилото основни градби во една сточарска населба се: колиба, трло, слон, појата, страга, поило, солило, говедарник и кочина. Бачилото и колибата се наменети за сточарите, а останатите објекти за ситниот и крупниот добиток. Бачилото е поделено на два дела: во првиот дел, каде се отвореното огниште со казанот, креветите и садовите за брашно и сол, престојуваат сточарите, а во вториот дел, каде се преработува млекото во млечни производи, се сместени качиња, бутини, ведра, чинии, котлиња и др.

## Галерија

Бачило во Курфалија.jpg|Бачило во Курфалија
Бачило на Беласица.JPG|Бачило на Беласица


## Народни поговорки
* Бачило од кокошки не се прави.
*От такво бачило, таква мас.
 
## Поврзано
*Обор (сточарство)
*Катун (сточарство)
*Кошара

## Наводи

## Надворешни врски
* 

Категорија:Земјоделски градби
Категорија:Сточарство
Моника Илиева

**Моника Илиева** ( во ) e претприемач и ко-основач на продуцентската и издавачка куќа и агенција за менаџирање на артисти Cafe De Anatolia (и нејзините подбрендови). Од 2022 година Moника Илиева станува член на Forbes Business Council на Forbes организацијата за најуспешни млади претприемачи и бизнис лидери од целиот свет, по добиената ексклузивна покана.

## Живот и кариера
Моника Илиева е родена на 4 март 1993 година во Кочани во фамилија на музичари — татко Billy Esteban и брат Nickarth. По завршувањето на средното училиште во Виница „Ванчо Прке“ се запишува во Словенија на Универзитетот во Љубљана отсек Меѓународни односи и Дипломатија. Една третина од своето студирање го поминува како Еразмус студент на Американскиот Колеџ во Бугарија AUBG во Благоевград.

На крајот од додипломските студии решава да ја остави работата во UNICEF во Љубљана, како аналитичар на податоци и ја основа музичката продуцентска куќа и агенција за менаџирање на артисти Cafe De Anatolia во 2017 со нејзиниот татко Зоран Илиев (Billy Esteban) и брат Никола Илиев (Rialians on Earth/Nickarth). Cafe De Anatolia постигнува голем успех за само три години постоење, а до ден денес има издадено повеќе од 6000 музички композиции и изданија. Cafe De Anatolia располага со најголем ексклузивен лиценциран музички каталог во жанрот "Organic House" на светско ниво, менаџирајќи над 4000 музичари од многу земји ширум светот и прераснувајќи во меѓународно признат музички колектив што продуцира, издава и промовира organic house, chillout, afro house, deephouse и електронска музика.

Во 2018 се запишува на магистерски студии во Љубљана, отсек Стратешки Маркетинг и Студии за Брендирање, што помага значително во развивањето на брендот на Cafe De Anatolia. Во 2019 заедно со нејзиниот брат ja основа втората музичка куќа Aodion Records. А потоа ги основаат и подбрендовите на Cafe De Anatolia — Camel, CDA Records, Camelmove, CDA Mag, Desert Rose, Melodic итн. Во 2021 магистрира на Универзитетот во Љубљана (Fakulteta za družbene vede) со трудот со наслов: “Neodvisne (Indie) glasbene založbe na družbenih omrežjih: magistrsko delo”. Во 2022 е изберена за најуспешен студент на Универзитетот во Љубљана.

## Галерија

File:Cafe De Anatolia CoFounders.jpg|Основачи на Cafe De Anatolia
File:Monika Ilieva at Forbes Under 30 2023.jpg|Моника Илиева на Forbes Under 30 самит 2023
File:Monika Ilieva and Hillary Clinton at Forbes 30 50 UAE 2023.jpg|Моника Илиева со Хилари Клинтон
File:Monika Ilieva and Maye Musk at Forbes 30 50 UAE 2023.jpg|Моника Илиева со Maye Musk


## Наводи

## Надворешни врски

* Моника Илиева на Instagram
* 
* 
* 

Категорија:Родени во 1993 година
Категорија:Македонска музика
Категорија:Луѓе од Кочани
Ел Анголо (резерват)

**Ел Анголо** е резерват за дивеч во северен Перу. Се смета за дел од биосферниот резерват Нороесте, кој ги вклучува националниот парк Серос де Амотапе и националниот резерват Тумбес, како што бил прогласен од УНЕСКО во 1977 година.

## Географија
Резерватот Ел Анголо се протега на површина од 65.000 хектари во регионот на Пиура во Перу. Во висина се протега од 200 до 1.200 метри надморска височина.

## Клима
Температурите во резерватот се движат помеѓу 15&nbsp;°C и 39&nbsp;°C, со дождовна сезона од декември до април. Препорачливо е да се посети областа по завршувањето на сезоната на дождови.

## Екологија

### Флора
Резерватот за дивеч Ел Анголо штити дел од сезонски сувиte тропски шуми, загрозен екосистем од кој само 5% е под заштита во Перу. Меѓу растителните видови присутни во областа се: *Albizia multiflora,* *Prosopis pallida,* *Ceiba* *trischistandra*, *Erythrina* *smithiana*, *Cordia lutea*, *Loxopterygium huasango*, *Geoffroea spinosa*, *Eriotheca ruizii*, *Bursera graveolens*, *Cedrela* sp, *Terminalia valverdeae*, *[[Фикус|Ficus]] pertusa*, итн.

### Фауна
Белоопашестиот елен е единственото животно што се смета за дивеч во ова заштитено подрачје. Цицачите заштитени во резерватот вклучуваат: пума, јагуар, мексикански мравојад, гвајакилска верверица, сечуранска лисица, итн.

Меѓу пријавените птици во областа се: андски тинаму, тихоокеански був, кралски мршојадец, врабец, црвеноглав папагал, андскиот кондор, голема бела чапја, јужноамериканска чапја, гулаб, колибри, итн.

## Активности
Ловот на трофеи е главната активност, сезоната на лов е од мај до ноември, а единствените животни на дивеч се возрасни машки единки на белоопашест елен. Дозволите за лов мора да бидат координирани со локалниот ловечки клуб кој управува со областа заедно со управниците на паркот.

Други активности во областа се: набљудување птици, пешачење во природа, риболов и научни истражувања.

## Наводи
 

## Надворешни врски

*  (шпански)
* Официјална мапа 

Категорија:Биосферни резервати во Перу
Категорија:Координати на Википодатоците
Категорија:МСЗП-Категорија VI
Крадецот од Париз (филм)

**„Крадецот од Париз“** (француски: *Le voleur*) — француски филм од 1967 година, во режија на Луј Мал (Louis Malle) според сценариото на Жан-Клод Карие (Jean-Claude Carriere) заснован врз романот на Жорж Дариен (Georges Darien). Главните улоги ги играат: Жан-Пол Белмондо (Jean-Paul Belmondo), Женевјев Бужол (Genevieve Bujold) и Мари Дибоа (Marie Dubois).

## Синопсис
Дејствието на филмот се одвива во Париз на почетокот од XX век. Жорж Рандал го одгледува неговиот богат вујко, кој му го краде наследството. Жорж се надева дека ќе се ожени со роднината Шарлот, но неговиот вујко ѝ договара брак со еден богат сосед. Во знак на одмазда, Жорж ги краде семејните дијаманти на свршениците и притоа толку ужива во таа случка, што станува крадец...

## Наводи

Категорија:Филмови со Жан-Пол Белмондо
Категорија:Филмови со Женевјев Бужол
Категорија:Филмови со Мари Дибоа
Категорија:Филмови на Луј Мал
Категорија:Филмови на француски јазик
Категорија:Филмови од 1966 година
Категорија:Француски филмови
Категорија:Криминалистички филмови
Категорија:Филмски комедии
Категорија:Филмови чие дејствие се одвива во Париз
Категорија:Филмови засновани на романи
Категорија:Филмови од 1967 година
Најубавите (филм од 1944)

**„Најубавите“** (јапонски: *Ichiban utsukushiku*) — јапонски филм од 1944 година, во режија на Акира Куросава. Главните улоги ги играат: Јоко Јагучи, Такаши Шимура и Такако Ирие. Според жанрот, тој е пропаганден филм чија цел била да ги поттикне јапонските цивили за време на Втората светска војна да ја подрдржат јапонската армија. Дејствието на филмот се одвива во една фабрика за производство на оптички уреди, каде што работничките се борат да ја исполнат нормата.

## Наводи

Категорија: Филмови на Акира Куросава
Категорија: Филмови со Јоко Јагучи
Категорија: Филмови со Такако Ирие
Категорија: Филмови со Такаши Шимура
Категорија: Јапонски филмови
Категорија: Црно-бели филмови
Категорија: Филмови на јапонски јазик
Категорија: Филмови за Втората светска војна
Категорија: Филмови чие дејствие се одвива во Јапонија
Категорија: Филмови од 1944 година