Стенфордски универзитет

**Универзитет „Лиланд Стенфорд“**, попознат како **Универзитет Стенфорд**, е приватен истражувачки универзитет во Стенфорд, Калифорнија, САД. Бил основан во 1885 година од железничкиот магнат Лиланд Стенфорд (осмиот гувернер на Калифорнија и тогашен сенатор на Калифорнија) и неговата сопруга, Џејн, во спомен на нивното единствено дете, Лиланд Помладиот. 

Универзитетот ги примил своите први студенти во 1891 година. Се соочил со финансиски тешкотии откако Лиланд починал во 1893 година и повторно откако кампусот бил оштетен од земјотресот во Сан Франциско во 1906 година. По Втората светска војна, универзитетскиот проректор Фредерик Терман инспирирал претприемачка култура за изградба на самостојна локална индустрија (подоцна Силициумска долина). Во 1951 година, во Пало Алто бил основан Истражувачкиот парк Стенфорд како прв универзитетски истражувачки парк во светот. До 2021 година, универзитетот имал 2.288 постојано вработени, виши соработници, централни соработници и медицински професори во тимот.

Универзитетот е организиран околу седум студиски факултети на кампус 3,310 хектари, еден од најголемите во САД.  Во него се наоѓа институцијата Хувер, тинк-тенк за јавни политики, класифицирана како „R1: Докторски универзитети – Многу висока истражувачка активност“. Студентите се натпреваруваат во 36 универзитетски спортови, а универзитетот е една од осумте приватни институции во Конференцијата на Атлантскиот брег (ACC). Студентите и поранешните студенти имаат освоено 302 олимписки медали (вклучувајќи 153 златни).

Универзитетот е поврзан со 94 милијардери,  58 добитници на Нобелова награда, 33 стипендисти на „МакАртур“, 29 добитници на Тјурингoвата награда, како и 7 добитници Волфова награда, 2 судии на Врховниот суд на Соединетите Американски Држави и 4 добитници на Пулицерова награда. Дополнително, меѓу неговите поранешни студенти се многу стипендисти на Фулбрајт, Маршал, Гејтс Кембриџ, како и на Роудс и членови на Конгресот на Соединетите Американски Држави.

## Поврзано

* Список на универзитети во САД

## Наводи

## Литература

* Мириелис, Едит Р. *Стенфорд: Приказната за еден универзитет* (1959), популарна историја.
* Мор, Џејмс Ц. „Академски превирања и јавно мислење: Случајот Рос на Стенфорд“. *Pacific Historical Review* 39.1 (1970): 39–61. Економист бил отпуштен во 1900 година поради неговиот либерализам. онлајн .
* Медеирос, Френк Алфред. „Годините на Стерлинг во Стенфорд: Студија за динамиката на институционалните промени“ (докторска дисертација. Универзитет Стенфорд; ProQuest дисертации и тези, 1979. 7917259)
* Лесли, Стјуарт В. „Играње на образовната игра за победа: Воените и интердисциплинарните истражувања на Стенфорд.“ *Историски студии во физичките и биолошките науки* 18.1 (1987): 55–88. онлајн .
* Дејвис, Марго Баумгартнер и Роксан Нилан. *Албумот на Стенфорд: фотографска историја, 1885–1945* (Издаваштво на Универзитетот Стенфорд, 1989).
* Алтенберг, Ли. ''Надвор од капитализмот: Заборавената визија на Лиланд Стенфорд'' (Историско друштво Стенфорд, 1990).
* Ловен, Ребека С. „Трансформирање на универзитетот: Администратори, физичари и индустриско и федерално покровителство на Стенфорд, 1935–49.“ *History of Education Quarterly* 31.3 (1991): 365–388.
* Ловен, Ребека С. „Искористување на прекрасна можност“: Покровителство на научните истражувања на Универзитетот Стенфорд, 1937–1965 година.“ *Минерва* (1992): 391–421. онлајн .
* Каргон, Роберт и Стјуарт Лесли. „Замислени географски подрачја: Принстон, Стенфорд и границите на корисното знаење во повоена Америка.“ *Минерва* (1994): 121–143.
* Лесли, Стјуарт В. *Студената војна и американската наука: Воено-индустриско-академскиот комплекс на МИТ и Стенфорд*, ( Columbia University Press, 1994).
* Ловен, Ребека С. и Р.С. Ловен, *Создавање на Универзитетот во Студената војна: Трансформацијата на Стенфорд*, (Универзитетска издавачка куќа на Калифорнија, 1997).
* Кубан, Лари. „Промена без реформа: случајот на Медицинскиот факултет при Универзитетот Стенфорд, 1908–1990.“ *Американски журнал за образовни истражувања* 34.1 (1997): 83–122.
* Фетер Џин. *Прашања и приеми: Размислувања за 100.000 одлуки за прием на Стенфорд* (1997), 
* Фењо, Кен, *„Стенфорд дејли“ 100 години наслови* (2003), 
* Гилмор, К. Стјуарт. *Фред Терман во Стенфорд: Градење дисциплина, универзитет и Силиконска долина* (Универзитет Стенфорд, 2004) онлајн .
* Адамс, Стивен Б. „Стенфорд и Силиконската долина: Лекции за тоа како да станете високотехнолошки регион.“ *California management review* 48.1 (2005): 29–51.
* Јонкас, Рикард, Дејвид Нојман и Пол В. Тарнер. *Водич за кампусот: Универзитет Стенфорд* . Принстон Архитектонски Прес, 2006. doi :  . ISBN&nbsp; (печатено);  (онлајн).
* Лајман, Ричард В. *Стенфорд во превирања: Немири на кампусот, 1966–1972* (Издаваштво на Универзитетот Стенфорд, 2009) онлајн .
* Неш, Џорџ Х. *Херберт Хувер и Универзитетот Стенфорд* (Хувер Прес, 2015) онлајн .
* Кенеди, Доналд. *Место на сонцето: Мемоари* (2018).
* Нилан, Роксан Л. и Касиус Л. Кирк Џуниор *. „Волас Стерлинг: Портрет на едно претседателство 1949–1968“ од Стенфорд* (Стенфорд Ап, 2023), голема научна книга за историјата. видете го описот .
* Тарноф, Бен. „Подобро, побрзо, посилно“ (преглед на Џон Тинел, *Филозофот од Пало Алто: Марк Вајснер, Xerox PARC и оригиналниот интернет на нештата*, University of Chicago Press, 347 стр.; и Малколм Харис, *Пало Алто: Историја на Калифорнија, капитализмот и светот*, Little, Brown, 708 стр.), *The New York Review of Books*, том LXX, бр. 14 (21 септември 2023 година), стр.&nbsp;38–40. „[Пало Алто е] место каде што противречностите [на Соединетите Американски Држави] се изострени до нивните најфини точки, пред сè дефинирачките и трајни противречности помеѓу демократскиот принцип и антидемократската практика. Нема ништо толку американско како славењето на еднаквоста, а истовремено нејзиното поткопување. Или толку калифорниско.“ (стр.&nbsp;40.)

## Надворешни врски

* Stanford Athletics website 
* 
Категорија:Стенфордски универзитет
Категорија:Врамена карта без назнака за OSM-однос на Википодатоците
Категорија:Координати на Википодатоците
Категорија:Статии со текст на германски