Грмен

**Грмен** — село во Грменско, Пиринска Македонија, денес во општината Грмен на Благоевградската област, југозападна Бугарија.
мини|Училиштето „Св. Кирил и Методиј“
мини|Улица во селото
мини|Црквата „Св. Ѓорѓи“
мини|Чинарот во селото
## Географија и местоположба

Селото Грмен се наоѓа на 9 километри источно од Неврокоп, 12 километри северно од Хаџидимово. Селото се наоѓа на надморска висина од 605 метри. Атарот на селото зафаќа површина од 16.232 км2.

Селото Гармен се наоѓа во подножјето на југозападните Родопи. Реките Места и Канина се влеваат во близина на селото. Во Гармен има четири различни сезони, со топли  лета, и умерени зими. Областа е едно од најтоплите места во земјата, и покрај околниот планински терен. Просечните годишни врнежи од дожд се 620–780&nbsp;mm / m² што се дистрибуира релативно рамномерно помеѓу сите четири сезони. Влажноста на воздухот се движи од 60% до 75% во текот на целата година. Снежната покривка е обично само за 70-100 дена годишно.

## Историја
Во близина на селото се наоѓаат остатоци од римскиот град Никопол на Места.

### Османлиско Царство

Во текот на 19 век, селото било чисто македонско и припаѓало кон Неврокопската каза. Во „Етнографија на Адријанопол, Монастир и Салоника“ се вели дека во 1873 г. *Герблен* (Guerblen) е село со 90 семејства и 390 Македонци.

Во 1889 година Стефан Верковиќ („*Топографическо-этнографическій очеркъ Македоніи*“) за селото Гарблен забележил дека има 90 куќи.

Во 1891 година Георги Стрезов за селото напишал:

Црквата „Свети Ѓорѓи“ била изградена во 1898 година. Црквата била изградена на местото на постара црква, и денес објектот претставува споменик со национално значење.

Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) во 1900 година селото имало 950 жители, сите Македонци.

Егзархискиот митрополит Иларион Неврокопски во 1909 година дал извештај за селото и го определил како „чисто бугарско“ и пишува:

По избувнувањето на Балканските војни во 1912 година, 35 лица од селото биле доброволци во Македонско-одринските доброволни чети.

### Бугарија
По крајот на Балканските војни, селото било вклучено во составот на Бугарија.

Од 1923 година во селото работи Народно читалиште „Искра“. Во селото има училиште „Св. Кирил и Методиј“, кое започнало да работи во 1868 година.

Во 1959 година, соседното село Заграде било присоединето кон Гармен. Во него се наоѓа над 600-годишен чинар, прогласен за заштитен вид.

Денес селото Гармен е административен, економски и културен центар. Има добро развиена инфраструктура, селото е електрифицирано, водоснабдено, со канализација и вградени комуникациски мрежи. Постојат општинска администрација, полициска станица, пошта, средно училиште, центар на заедницата, градинка, општ лекар, туристички центар и разни продажни места. Природните и климатските услови се поволни за развој на производство на тутун и други алтернативни култури. Богатиот шумски фонд со вековни шуми е предуслов за развој на сеча, како и за собирање на диви печурки и овошја.

## Население

## Културни и природни знаменитости

Во регионот на долината на реката Канина има топли минерални извори со температура на водата од 35C до 40C и вкупен проток на вода околу 8 литри во секунда. Постојат историски докази дека во минатото Римјаните користеле минерални извори за да ги рехабилитираат своите легии. Доцниот антички римски град Никополис ад Нестум се наоѓа во Гармен. Основан е во 106 година од римскиот цар Трајан во чест на неговата победа над Дакијците. За време на римските и раните византиски периоди, градот бил еден од најзначајните градови на патот што ги поврзувал егејското крајбрежје и централниот пат на Вија Егнација преку Родопите до Тракиската рамнина.

## Личности
;Родени во Грмен
*  Ангел Донев (1919 – 1988), бугарски педагог
*  Асен Стругов (р. 1937), бугарски поет
*  Георги Апостолов, доброволец во Македонско-одринските доброволни чети
*  Георги Галев (1885 – 1923), кмет на Грмен
*  Иван Гулев (1908 – 1967), бугарски партизан
*  Илија Милев (р. 1935), бугарски писател
*  Никола Стојанов Ушев (1880 – 1925), македонски револуционер
*  Стојко Пашкулев (? – 1912), македонски револуционер
*  Тодор Апостолов, доброволец во Македонско-одринските доброволни чети

;Починати во Грмен
*  Стоимен Баничански (? – 1905), македонски револуционер

## Наводи

Категорија:Општина Грмен
Категорија:Села во Пиринска Македонија