open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Републики во Русија

Руската Федерација се дели на 85&nbsp;федерални субјекти (составни единици), 22&nbsp;од нив се **[[република|републики]]**. Републиките се територии со неруско население. Локалните етнички групи се нарекуваат „**титуларни националности**“. Заради децении (во некои случаи векови) внатрешна имиграција во рамките н Русија, оваа националност обично не е мнозинството во таа република.

## Уставен статус
Републиките се разликуваат од другите федерални субјекти по тоа што имаат право да постават свој службен јазик (Член&nbsp;68 од рускиот Устав) и да имаат свој устав. Другите федерални субјекти, како краеви (територии) и области (провинции), го немаат ова право. Секоја република има свој претседател.

Нивото на фактичка автономија варира од единица до единица, но обично таа е прилично голема. Парламентарните собранија на републиките често имаат донесувано закони кои се косат со федералниот  устав, и претседателите на републиките знаат да бидат многу моќни. Меѓутоа оваа автономија е прилично намалена под водството на Владимир Путин, Претседател на Руската Федерација од 2000, кој се залага за превласт на федералниот устав.

Воспоставувањето на седум големи краеви над регионите и управители назначени од претседателот ја има зајакнато власта на законот и следењето на уставот во републиките. Покрај тоа, Путин го има зајакнато законодавството во републиките, а ја има заслабнато извршната власт. Сега претседателите на републиките ги назначува самиот претседател на Русија, но ваквата номинација мора да биде прифатлива за парламентот на таа република.

ВО најголемиот дел од републиките има некаков вид на сепаратистичко движење, но овие не се многу силни. Меѓутоа меѓу Tатарите, Bашкирите, Јакутите и :еченците има силна поддршка за отцепување. Но оваа замисла е прилично проблематична заради етничкиот состав на населението во тие републики (Татарстан, Башкортостан, Јакутија); (заради Чеченската војна, денес многу малку нечеченци живеат во Чеченија).

## Список на републики во Русија






Русија
Категорија:Федерални субјекти на Русија
Категорија:Административна поделба на Русија
Аркона

**Аркона** () — ’рт на островот Риген во покраината Мекленбург-Западна Померанија во северна Германија.

## Словенски град
thumb|300px|’Ртот Аркона Помеѓу 7-12 век, на ’ртот постоел средновековниот град Аркона, кој бил престол на кнежевството на балтичките Словени - Рујани. Градот бил тешко утврден и претставувал политички и верски центар на околните словенски племиња.

Иако имало поголем број храмови во градот, најважен и најголем бил тој на богот Световид. Во храмот стоел и негов идол, прикажан со четири глави, носејќи рог во едната рака, а меч во другата. Исто така, тука се наоѓало и важно пророчиште, каде што се одлучувало за мирот и војната преку однесувањето на бел пастув кој се наоѓал во храмот. Словените верувале дека Световид одел во битка јавајќи бел коњ. Храмот бил почитуван и од туѓи владетели. На пример, данскиот крал Свен Отон испратил златни садови за храмот како подарок.

Во 1168 г. градот бил уништен од страна на данскиот крал Валдемар I и епископот Абсалон. Околните словенски племиња биле изложени на насилна христијанизација.

## Други споменици
На ’ртот постојат и два стари светилника, едниот изграден во 1827, а другиот во 1902. Овие се едни од најстарите светилници кои сѐ уште постојат на Балтичкото Море.

Категорија:’Ртови во Германија
Категорија:Риген
Вјачеслав Штиров

**Вјачеслав Анатољевич Штиров** (руски: *Вячеслав Анатольевич Штыров*) (роден на 23 мај 1953) е претседател на руската република  Јакутија (Саха). Започнал со претседателствување на 27 јануари 2002 по избори од два круга, со освоени 59% во првиот круг.

## Надворешни врски
* Официјално мрежно место  на владата на Република Саха (Јакутија)  

Категорија:Руски политичари
Категорија:Носители на Орденот за заслуги пред татковината од III степен
Категорија:Носители на Орденот за заслуги пред татковината од IV степен
The Sims 2

***The Sims 2*** е стратегиска компјутерска игра изработена од Maxis, а издадена од EA Games. Пуштена во продажба во септември 2004 и продадени се рекордни милион копии во првите десет дена.

## Начин на игра

#### Нивоа на живеење
Симсовите можат да се развиваат во шест животни стази: бебе, детенце, дете, тинејџер, возрасен, стар (експанзиониот пакет *The Sims 2: University* вклучува нова специјална стаза на развивање, полнолетен, за симсовите кои одлучуваат да одат на факултет). Симсовите умираат од природна смрт кога ќе поминат точно денови а тоа се случува во староста. Тие можат да умрат од неприродна смрт откако ќе ја поминат втората фаза на живот, иако малите деца се преземани од социјални работници момент пред нивните потреби да дојдат до најниско ниво. Иако откако симсот ќе се породи, детето е во бебешката стаза на живот, не е можно да направиш дете во оваа стаза кога самите создавате семејство. Ако сакате да создавате сим во бебешка стаза ќе мора да еден од вашите симсови да се породи.

#### Ликови
Има три готови соседства во *The Sims 2*, Плезентвју (Pleasantview), Стрејнџтаун (Strangetown) и Верновајл (Veronaville). Други готови соседства доаѓаат со посебни експанзиони пакети. Многу готови ликови имаат своја приказна и минато. Главното соседство во *[[The Sims]]*, *The Sims 2* и наскоро во *[[The Sims 3]]* е Плезентвју. Тоа ги содржи најважните ликови и приказни во играта.

## Поврзано
* The Sims
* The Sims 3

Категорија:The Sims
Македонски железници

**Македонски железници** (**МЖ**) — јавно претпријатие за железничка инфраструктура на Република Македонија.

## Железничка мрежа
Железничката мрежа во Република Македонија има:

* 699 км отворени пруги
* 226 км станични колосеци 
* 102 км индустриски колосеци

## Железнички линии

* граница со Србија - Табановце - Куманово - Скопје - Велес - Градско - Гевгелија - граница со Грција (како дел од коридор X)
* Куманово - Бељаковце (во ремонт и градба до Крива Паланка и граница со Бугарија, како дел од коридор VIII)
* Градско - Шивец (до индустријата за фероникел крај Кавадарци)
* граница со Косово - Волково - Ѓорче Петров - Скопје
* Ѓорче Петров - Тетово - Гостивар - Зајас - Кичево (која треба да се продолжи до Охрид и Струга и граница со Албанија, како дел од коридорот VIII)
* Зајас - Тајмиште (до рудникот за железна руда)
* Велес - Прилеп - Бакарно Гумно - Битола - Кременица - граница со Грција (како дел од коридор Х)  (во ремонт дел до граница со Грција до 2016)
* Бакарно Гумно - Сопотница (до рудникот за железна руда)
* Велес - Овче Поле - Штип - Кочани

## Возен ред
Возниот ред е определен согласно Објавата  на Македонски железници за 2021 година.

## Историја

Првата железница на територијата на Република Македонија е од времето на Османлиското Царство. На 9 август 1873 година со железница биле поврзани Скопје и Солун. Оваа железничка врска, која во 1874 година е продолжена до Косовска Митровица, е именувана Македонски железници. На 14 јуни 1894 година Солун е поврзан и со Битола. На 20 октомври 1924 година завршена е делницата Велес-Штип и првиот влез влегува на станицата во Штип.
Пругата, пак, Велес – Битола е предадена во сообраќај на 20 јануари 1936 година.

Во февруари 2015 година, „Македонски железници“ се модернизирале со 107 нови транспортни вагони, како дел од проектот за набавка на 150 вагони, реализиран од страна на македонската влада.

Македонски железници, повеќепати го менувалe името од своето формирање како железничко претпријатие во 1945 година:
* 1945 Државна дирекција за железници – Скопје во рамки на сојузната југословенска управа
* 1963 Железничко транспортно претпријатие – Скопје
* 1977 Железничкa транспортна организација – Скопје
* 1989 Јавно претпријатие Македонски железници – Скопје
* 2007 Јавно претпријатие за железничка инфраструктура Македонски железници – Скопје
* 2007 Акционерско друштво за транспорт Македонски железници Транспорт – Скопје

## Наводи

## Надворешни врски
*Македонски железници  — Официјална страница на МЖ
*Видеоканал на Јутјуб — сè за МЖ

Категорија:Железнички сообраќај во Македонија
Категорија:Превозници од Македонија
Категорија:Македонски железнички претпријатија
Андромеда

**Андромеда** може да значи:

* Андромеда (митологија) - лик од старогрчката митологија, ќерка на Кефеј и Касиопеја, сопруга на Персеј
* Андромеда (галаксија) - гигантска галаксија што се наоѓа блиску до Млечниот Пат
* Андромеда (соѕвездие) - соѕвездие во кое се наоѓа гореспоменатата галаксија
* Андромеда (ботаника) - *Andromeda polifolia*, мочуриштен розмарин, растение од фамилијата вресови
* Андромеда (планина) - планини во Канада и на Антарктикот

## Наводи
Пепелник

мини|десно|250px|Пепелник со запалена цигара 
**Пепелник** — сад во кој пушачите ставаат пепел и отпушоци од цигари, пури и сл.

Многу пепелници имаат три засеци, од кои два се за цигари и еден за пури. Овие служат како лежишта за цигарите или пурите додека сѐ уште горат. Наједноставниот и најчестиот облик на пепелник е плиток цилиндар.

Меѓутоа ова не е единствениот дизајн за пепелници: бидејќи тие се широко распоростанета покуќнина, дизајните се најразновидни и понекогаш кичести. Други варијанти се автомобилски пепелници, како и оние во тоалети и други јавни места, поставени од општините за задржување на чистотата на градовите. Во Шпанија, некои пепелници се состојат од два дела кои се вклопуваат, каде долниот се полни со вода за гаснење на цигарата и пригушување на мирисот.

Пепелниците обично се прават од стакло, камен, керамика, порцелан или метали како сребро, злато и алуминиум; меѓутоа има и такви направени од дрво, мермер и глина.

На некои пепелници стои логото на некоја фирма и тие служат за репрезентација.

За време на 1950-тите и 1960-тите, на масите се поставувале мали лични пепелници на горната десна страна од секој гостин, зад чашите за вино и вода.

## Отоманска Македонија
[мини|Пепелник, 19-20 век, дукмеџиски производи од туч - [Музеј на Старата скопска чаршија]]
Пепелничето, познато и како пепеларниче, пепелотресник или табака, било изработувано од различни материја, најчесто дрво и метал. Металните пепелници биле со повеќе декорации, истакнувајќи статус на домаќинот. Металните пепелници најчесто биле по форма тркалезни. Често биле направени од помасивно парче бакар или друг метал. Најширокиот круг е поткренат во благо подвиткан чембер, односно овде тоа се истовремено и страните. Одвнатре пепеларничето често било украсено. На горниот раб често имало засеци за поставување цигари.  

## Наводи

## Поврзано

* Цигара
* Пура
* Тутун

Категорија:Цигари
Категорија:Пури
Категорија:Тутун
Категорија:Покуќнина
Категорија:Садови за отпадоци
Категорија:Метални садови
Категорија:Дрвени садови
Категорија:Керамички садови
Ленинградска Област

thumb|200px|right|Знамето на Ленинградската област
[thumb|300px|right|Местоположба на Ленинградската област во рамките на [Русија]]
thumb|350px|Карта на Ленинградската област 
thumb|150px|right|Грб на Ленинградската област
мини|Коневец
**Ленинградска област** (руски: *Ленинградская область*) е федерален субјект на Русија (област). Се наоѓа во Северозападниот федерален округ и го носи името на револуционерот Владимир Илич Ленин. Во областа се наоѓа Санкт Петербург, некогашен Ленинград (1924–1991), но градот е административно независен од областа. По падот на СССР областа си го здржила името и покрај преименувањето на истоимениот град.

Историски областа се нарекувала Ингрија (до 1927), но тогаш регионот исто така го опфаќал и Керелискиот теснец кој ѝ бил отстапен на Русија од страна на Финска во 1940.

Областа зафаќа површина од 84,500 км2, а населението брои 1,669,205 жители (по попис од 2002). Урбаното население сочинува 66.4%. Најнаселен град е Гачина, со 88,659&nbsp;жители.

Гувернер на областа е Валериј Павлович Сердјуков.

## Гоеграфија
### Часовен појас
left|75px

Ленинградската област спаѓа под Московската часовен појас (MSK/MSD).  UTC +0300&nbsp;(MSK)/+0400&nbsp;(MSD).


## Административна поделба

## Надворешни врски

* Официјално мрежно место на Ленинградската област  
* Official Официјално мрежно место на Ленинградската област 
* Карта на Ленинградската област 


Категорија:Области во Русија
Категорија:Ингрија
Категорија:Држави и територии настанати во 1927 година
Костромска Област

right|200px|Знаме на Костромската област
right|Местоположбата на Костромската област во рамките на Русија

**Костромска област** ({{руски: *Костромская область*) е федерален субјект на Русија (област). Административен центар е градот Кострома. Главни историски градови се Кострома, Нерехта, Галич, Солигалич и Макарев. Од почетокот на XVIII век, па наваму областа е текстилен центар.

Регионот се одвоил од јарославската област во 1944. Меѓутоа постојат планови за повторно спојување. Областа зафаќа површина од 60,100 км2, а има население од 736,641 жител (по попис од 2002).

Гувернер на областа е Виктор Андреевич Шершунов.

## Географија
Костромската област се граничи со Волгодската област (С), Кировската област (И), Нижегородската област (Ј), Ивановската област (З), и Јарославската област (СЗ). Најголеми реки се Волга и Кострома. Областа е главно шумовита, и со тоа е еден од најголемите региони-производители на дрвена граѓа во Европа.

### Часовен појас
left|75px
Костромската област се наоѓа во Московската часовен појас (MSK/MSD).  UTC +0300&nbsp;(MSK)/+0400&nbsp;(MSD).


## Административна поделба

## Надворешна врска

* Официјално мрежно место  на Костромската област  


Категорија:Држави и територии настанати во 1944 година
Нижегородска Област

мини
**Нижегородска област** (руски: *Нижегородская область*) е федерален субјект на Русија (област). Областа зафаќа површина од 76,900 км2, а има население од 3,524,028 жители (по попис од 2002). Административен центар е градот Нижни Новгород. Со население од 1,3 милиони жители, тој е најголем град во областа и четврт најголем град во Русија, по Москва, Санкт Петербург и Новосибирск.

Низ областа тече реката Волга. Освен населениот регион на Нижни Новгород, најголем град е Арзамас. Во градот Саров се наоѓа најголемиот и најсветиот женски манастир во Русија. Макариевскиот манастир спроти градот Лисково бил домаќин на најголмиот саем/панаѓур во источна Европа. Други историски градови се Городец и Балахна, сместени на Волга северно од Нижни Новгород.
right|Нижегородската област во рамките н Русија
## Географија
Нижегородската област се граничи со Костромската област (С), Кировската област (СИ), Мариј Ел (И), Чувашија (И), Мордовија (Ј), Рјазањската област (СИ), Владимирската област (З) и Ивановската област (СЗ).

### Часовен појас
left|75px
Нижегородската област спаѓа во Московската часовен појас (MSK/MSD). UTC +0300&nbsp;(MSK)/+0400&nbsp;(MSD).


### Пиродни богатства
Нижегородската област не изобилува со природни богатства, и истите се ограничени на песок (меѓу кои и титанско-цирконски песоци), глина, гипс, тресет, минерална сол и дрво.

## Атракции
Уникатната архитектонска конструкција – 128-метарската челична решетка хиперболична кула изградена од големиот руски инженер и научник Владимир Шухов во 1929 е сместена близу градот Ѕержинск на левиот брег на реката Ока.

## Административна поделба

## Стопанство
Бидејќи областа не е богата со природни ресурси, обласното стопанство се состои главно од индустрија и траспорт, кои сочинуваат речиси 80% од бруто-домашниот производ (БДП).

Постојат 722 индутриски претрпијатија во областа кои им припаѓаат на следниве сектори:

* Машинство и инженерство
* Хемија и петрохемија
* Гориво и енергија
* Црна и бела металургија
* Градежни материјали
* Стакло
* Дрво и хартија
* Текстил
* Храна и нејзина обработка
* Лекови и др. фармацевстки производи
* Печатарство и издаваштво.

Други стопански сектори се земјоделство, трговија, услуги, комуникации и транспорт.

Според прелиминарни проценки, во 2002, бруто регионалниот производ на регионот изнесувал 5.6 милијарди американски долари, каде индустријата и превозот учествувале со 4.5 милијарди. Регионалните претпријатија забележале пораст на производството од 6.6%, кое е повисоко од националниот пораст на Русија минатата година. Во 2002, машинството забележало висок пораст(+13.6%), горивната индустрија (+49%), црната металургија (+8.9%), производството на дрво и хартија (+2.4%), како и печатарството и издаваштвото (+6.2%). Инвестициите во странство биле 84,5 милиони американски делори, со тоа што 95% од нив биле вложени во индустриски претпријатија. Во 2003, регионалната влада предвидела 3.8% посраст на индустриското производство.


Категорија:Држави и територии настанати во 1929 година
Тулска Oбласт

right|200px|Знамето на Тулската област
right|Местоположбата на Тулската област во рамките на Русија
мини|Тулска област
**Тулска област** (руски: *Тульская область*) е федерален субјект на Русија (област). Административен центар е градот Тула.

Областа зафаќа површина од 25,700 км2, а населението брои 1,675,758 жители (по попис од 2002).

За раната историја на областа, видете Врховски кнежевства.

## Географија
### Часовен појас
Тулската област се наоѓа во Московската часовен појас (MSK/MSD). UTC +0300&nbsp;(MSK)/+0400&nbsp;(MSD).

## Административна поделба

## Поврзано
* Тула
* Тулски Арсенал

## Надворешна врска

* Официјално мрежно место  на Тулската област  


Категорија:Држави и територии настанати во 1937 година
Владимирска Област

right|Местоположба на Владимирската област во рамките на Русија
thumb|Грб на Владимирската област
мини
**Владимирска област** (руски: *Владимирская область*) е федерален субјект на Русија (област). Административен центар е средновековниот главен град на Русија, Владимир, кој е 190 км источно од денешната престолнина, Москва. За детални информации за средновековната историја на областа, видете Залесе и Владимирско-суздалљско Кнежевство. Катедралите од 12 век во Владимир, Суздаљ, Богољубово и Кидекша се на списокот на светско културно наследство на УНЕСКО.

Областа зафаќа површина од 29,000 км2, и брои 1,443,693 жители (по попис од 2010).

## Географија
Владимирската област се граничи со Московската, Јарославската, Ивановската, Рјазањската и Нижегородската област.

### Часовен појас
Владимирската област спаѓа под Московската часовен појас (MSK/MSD). UTC +0300&nbsp;(MSK)/+0400&nbsp;(MSD).

## Административна поделба

## Наводи

## Надворешна врска

* Официјално мрежно место  на Владимирската област  


Категорија:Федерални субјекти на Русија
Категорија:Држави и територии настанати во 1944 година
Московска Област

right|200px|Знаме на Московската област
right|Местоположба на Московската област во рамките на Русија
300п|right|Московска област
**Московска Област** (руски: *Московская область*, *Подмосковье*) — федерален субјект на Русија (област) официјално создадена на 14 јануари 1929. Ова е најнаселената руска област (нас. 6,618,538 без Москва по пипис од 2002)
додека нејзината површина е релативно мала по руски стандарди со 45.900 км2, така што истата е една од најгусто населените области во земјата.

Московската Област е високоиндустријализирана. Главни индустриски гранки се металургија, преработувачка на нафта и машинство, храна, енергија и хемикалии.

Гувернер на областа е Сергеј Шојгу .

## Географија
Московската област се граничи со Тверската област (С), Јарославската област (на една точка на СИ), Владимирската област (И), Рјазањската област (ЈИ), Тулската област (Ј), Калужската област (ЈЗ) и Смоленската област (З).

### Часовен појас
left|75px
Московската област се наоѓа во Московската часовен појас (MSK/MSD).  UTC +0300&nbsp;(MSK)/+0400&nbsp;(MSD).


## Административна поделба

## Надворешна врска

* Официјално мрежно место  на Московската област 


Категорија:Држави и територии настанати во 1929 година
Далекуисточен федерален округ

мини|Бикински национален парк
**Далекуисточниот федерален округ** (руски: *Дальневосточный федеральный округ*) е еден од осумте федерални окрузи на Русија. Населението брои 6.692.865 жители според пописот од 2002, а површината изнесува 6.215.900&nbsp;км2. Ова е најголемиот федерален округ во Русија. Моменталниот полномошен претставник на претседателот е Виктор Ишаев.
right|thumb|250px|Местоположбата на Далекуисточниот федерален округ во рамките на Русија

Далекуисточниот федерален округ ја покрива територијата на Рускиот Далечен Исток (рускиот дел на Далечниот Исток).

Делови од Федералниот округ, со републики (што уживаат голема автономија) се обележани со ѕвездичка:



1. Амурска област
2. Еврејска автономна област 
3. Камчатски Крај
3a. Корјачки автономен округ
4. Хабаровски крај
5. Магаданска област
5a. Чукотски автономен округ
6. Јакутија*
7. Сахалинска област
8. Приморски крај

right|Поделба на Далекуисточниот федерален округ


Најголеми градови во округот се Владивосток, Хабаровск, Николаевск на Амур, Јужно-Сахалинск, Комсомолск на Амур и Петропавловск Камчатски.

## Поврзано
* Далекуисточна република
* Руска Манџурија

## Надворешни врски
* Информации за Далекуисточниот федерален округ 
* Среќавање на граници: Сибир, Алјаска и Американскиот Запад    (со материјали за рускиот Далечен Исток)

Категорија:Федерални окрузи во Русија

Категорија:Држави и територии настанати во 2000 година
Сибирски федерален округ

right|Местоположба на Сибирскиот федерален округ во рамките на Русија

**Сибирски федерален округ** (руски: *Сибирский федеральный округ*) е еден од осумте федерални окрузи на Русија. Овој е средиште на три азиски окрузи. Населението брои 20,062,938 жители по попис од 2002, а округот зафаќа површина од 5,114,800 км2. Моментален полномошен претставник на претседателот е Анатолиј Квашнин.

Оваа единица не е исто што и Сибир, во чии рамки спаѓа цела азиска Русија освен деловите крај Тихиот Океан.

Ова е списокот на федералните субјекти во рамките на Сибирскиот федерален округ. (Републиките се означени со ѕвездичка).



1. Алтајска република*
2. Алтајски крај
3. Бурјатија*
4. Читинска област
4a. Агински Бурјатски автономен округ
5. Иркутска област
5a. Уст-Ордински Бурјатски автомомен округ
6. Хакасија*
7. Кмеровска област
8. Краснојарски крај
8a. Евенкиски автомомен округ
8b. Тајмирски автомомен округ
9. Новосибирска област
10. Омска област
11. Томска област
12. Тува*


Поделба на Сибирскиот федерален округ




## Најголеми градови
# Новосибирск 1,405,569 (попис од 2005) 
# Омск 1,142,773 
# Краснојарск 917,195 
# Барнаул 631,221 
# Иркутск 582,547 
# Новокузнетск 563,257 
# Кемерово 522,641 
# Томск 487,357 
# Улан Уде 352,623 
# Чита 308,492 
# Братск 256,552

## Надворешни врски
* Информации 
* Слики од Сибирскиот федерален округ 

Категорија:Федерални окрузи во Русија

Категорија:Држави и територии настанати во 2000 година
Јужен федерален округ

right|thumb|250px|Местоположбата на Јужниот федерален округ во рамките на Русија

**Јужен федерален округ** (руски: *Южный федеральный округ*) е еден од осумте федерални окрузи на Русија. Се наоѓа најјугозападно, помеѓу Украина и Казахстан. Во него спаѓаат Преткавказието и рускиот дел на Кавказ, Северен Кавказ. Населението брои 13.963.874 жители по пописот од 2014, а округот зафаќа површина од 416.840 км2. Најголем град во округот е Краснодар. Моменталниот полномошен претставник на претседателот е Димитриј Козак.

## Федерални субјекти

## Наводи

## Надворешни врски
* Информации 
*  Јужен федерален округ  
*  Новости и настани од рускиот Југ  

Категорија:Федерални окрузи во Русија

Категорија:Кавказ
Категорија:Држави и територии настанати во 2000 година
Андромеда (галаксија)

**Андромеда** (макед. народно име: **Гумно**, **Месје 31**, **M31**, или **NGC 224**; во постари текстови „маглина Андромеда“) — џиновска спирална галаксија оддалечена приближно 2,5 милиони светлосни години во соѕвездието Андромеда, што лежи во северната полутопка на небото. Таа е доста слична на нашата галаксија.

Првпат е забележана во 905 од арапскиот астроном Абдурахман ел-Суфи, кој ја опишал како „мал облак“. Првиот опис на галаксијата со помош на телескоп е направен од Симон Мариус во 1612 (на него често му се припишува дека ја открил галаксијата).

За Андромеда се сметало дека е најголемата галаксија од Месната Група на галаксии што се состои од Андромеда, Млечниот Пат и галаксијата Триаголник, како и 30 други помали галаксии. Според најновите истражувања засновани на подобрени мерења и податоци, научниците сметаат дека Млечниот Пат содржи повеќе темна материја, и дека можеби е помасивна во групата. Сепак, скорешните опсервации од вселенскиот телескоп Спицер открија дека Андромеда содржи еден билион (1012), многу поголем од бројот на ѕвезди во нашата галаксија.

Андромеда се состои од:
* спирални краци - млади ѕвезди кои се наоѓаат на средината на својот еволуционен пат
* јадро - кое се состои од суперџинови и џиновски ѕвезди, т.е. ѕвезди на крајот од својот еволуционен пат.

Галаксијата Андромеда е лесно видлива со голо око во умерено темно небо, иако такво небо постои само во помалите градови и изолираните области што се наоѓаат доволно далеку од големите градови и изворите на светлосно загадување. Всушност Андромеда е единствената галаксија во северната полутопка која е видлива со голо око без некои посебни атмосферски погодности (на јужната полутопка тоа се Малиот Магеланов Облак и Големиот Магеланов Облак). Изгледа доста мала без телескоп бидејќи само средишниот дел е доволно светол да биде видлив.

## Народни верувања во Македонија
Во астрономијата е познато дека оваа галаксија е единствената друга галаксија која се гледа со голо око, а е надвор од нашата галаксија Млечен Пат. Галаксијата Андромеда се гледа како мала белузлава маглина со облик на диск, и кај нашиот народ е позната под името „Гумно“.

## Поврзано
* Андромеда (митологија)
* Гумно
* Андромеда (соѕвездие)

## Белешки

## Наводи


Категорија:Спирални галаксии
Категорија:Непречкести спирални галаксии
Категорија:Објекти од Новиот општ каталог
Категорија:Месјеови објекти
Категорија:Андромеда (соѕвездие)
Категорија:IRAS-објекти
Категорија:UGC-објекти
Категорија:PGC-објекти
Категорија:Астрономски тела познати од стариот век
Категорија:Пречкести спирални галаксии
Категорија:Месна Група
Категорија:MCG-објекти
Централен федерален округ

мини|десно|Местоположба на Централниот федерален округ во рамките на Русија

**Централен федерален округ** (руски: *Центральный федеральный округ*) е еден од осумте федерални окрузи на Русија. 
Зборот „централен“ е од политичко и историско значење; впрочем округот се наоѓа најзападно. Населението му брои 38.000.651 жител по пописот од 2002, а површината му зафаќа 650.700 км2. Полномошниот претставник на претседателот е Георги Полтавченко.

Составни делови:



# Белгородска област
# Брјанска област
# Ивановска област
# Калушка област
# Костромска област
# Курска област
# Липецка област
# Москва
# Московска област
# Орловска област
# Рјазањска област
# Смоленска област
# Тамбовска област
# Тверска област
# Тулска област
# Владимирска област
# Воронешка област
# Јарославска област

Поделба на Централниот федерален округ


## Надворешни врски
* Официјално мрежно место : Федерален Катастерски Центар на Русија -- Административни карти на Русија (легенди на руски) 
* Информации 

Категорија:Федерални окрузи во Русија

Категорија:Држави и територии настанати во 2000 година
Приволшки федерален округ

right|Местоположбата на Приволжскиот федерален округ во рамките на Русија

**Приволшкиот федерален округ** (руски: *Приволжский федеральный округ*) е еден од осумте федерални окрузи на Русија. Се наоѓа во југозападниот дел на европска Русија. Населението брои 31.154.744 според пописот од 2002, а површината изнесува 1.038.000 км2. Григориј Рапота е полномошен претставник на претседателот од (назначен 12 мај 2008).

Составните делови (кои уживаат голема автономија) се обележани со ѕвездичка:




# Башкортостан*
# Чувашија*
# Кировска област
# Мариј Ел*
# Мордовија*
# Нижегородска област
# Оренбуршка област
# Пензенска област
# Пермски крај
# Самарска област
# Саратовска област
# Татарстан*
# Удмуртија*
# Уљјановска област

Поделба на Привожскиот федерален округ



## External link
* Основни информации за Приволжскиот федерален округ 

Категорија:Федерални окрузи во Русија

Категорија:Држави и територии настанати во 2000 година
Уралски федерален округ

десно|мини|Местоположба на Уралскиот федерален округ во рамките на Русија

**Уралски федерален округ** (руски: *Уральский федеральный округ*) е еден од осумте федерални окрузи на Русија. Овој е најзападниот од трите азиски окрузи. Има население од 12,373,926 жители по попис од 2002 и зафаќа површина од 1.788.900 км2. Моменталниот полномоштен претставник на претседателот е Петар Латишев.

## Административна поделба
* Курганска област
* Свердловска област
* Тјумењска област
** Ханти-мансиски автономен округ
** Јамало-ненецки автономен округ
* Чељабинска област

## Најголеми градови
Статистика по попис од 2002.
# Екатеринбург (1.293.537)
# Чељабинск (1.077.174)
# Тјумењ (510.719)
# Магнитогорск (418.545)
# Нижни Тагил (390.498)
# Курган (345.515)
# Сургут (285.027)

Категорија:Федерални окрузи во Русија

Категорија:Држави и територии настанати во 2000 година
Северозападен федерален округ

right|Местоположбата на Северозападниот федерален округ во рамките на Русија

**Северозападен федерален округ** (руски: *Северо-Западный федеральный округ*) е еден од осумте федерални окрузи на Русија. Се состои од северниот дел на европска Русија. Населението брои 13,974,466 жители по пописот од 2002, а површината 1,677,900 км2. Моменталниот полномошен претставник на претседателот е Иљја Клебанов.

Составните делови со републики (кои уживаат голема автономија) се обележани со ѕвездичка:

* Архангелска област
** Ненецки автономен округ
* Калининградска Област (копнено неповрзана со остатокот од Русија - ексклава)
* Карелија*
* Коми*
* Ленинградска област
* Мурманска област
* Новгородска област
* Псковска област
* Федерален град Санкт Петербург
* Вологдска област

## Надворешни врски
* Портал: Федрален катастерски Центар на Русија -- Административни карти на Русија (легенди на руски) 
* Информации 


Категорија:Федерални окрузи во Русија
Категорија:Држави и територии настанати во 2000 година
Пруга

мини|200px|десно|Пруга со нормален колосек

Типичните **пруги** (колосеци) се состојат од две паралелни челични (или во постарите железници, железни) шини монтирани на дрвени, бетонски или челични прагови, кои ги држат на одредено растојание. 

Пругите се поставуваат најчесто на подлога направена од цврста или компресирана земја или чакал која се прави така што оневозможи искривување под притисокот на возилата кои поминуваат на шините.  

Постои поделба според ширината на колосекот

## Галерија


Податотека:Пруга дел од коридорот 10.JPG|Пруга од железнчкиот Коридор 10 кај Неготино
Податотека:Дел од пругата од Коридорот 10.JPG|Дел од пругата на коридорот 10


## Поврзано
* Ширина на колосек
* Железница
* Локомотива
* Вагон 
* Воз
Ацил халид

десно|мини|Ацил халид
десно|мини|Ацетил хлоридот спаѓа во групата на ацил халиди.

Во хемијата, терминот **ацил халид** (познат и како **киселински халид**) се однесува на соединение добиено од киселина со замена на хидроксилна група со халидна група.

Доколку киселината е карбоксилна, соединението содржи **-COX** функционална група која се состои од карбонилна група единечно поврзана со халоген атом, како хлор. Општата формула за таков ацил халид може да се запише како **RCOX**, каде R може да биде, на пример, алкил група; CO е карбонилната група, а X го претставува халогениот атом. Види го простиот дијаграм надесно.

**RCO-** групата во еден ацил халид може да се смета за ацил група, а -X радикалот како халидниот дел од молекулата; на пример, -Cl е хлорид. Ацил хлоридите се најупотребуваните ацил халиди. Вообичаено, ацил халидите се прават со халогенација на карбоксилна киселина, а оттука и името *киселински халид*.

Пример за ацил халид е ацетил хлоридот CH3COCl. Види го дијаграмот надесно.

Друг пример е со замена на хидроксилна група со хлорид во сулфурна киселина, при што се создава сулфонил хлорид.

## Синтеза на ацил халиди

Вообичаен метод за синтеза на ацил халиди во лабораторија е со реакција на карбоксилни киселини со реагенси како тионил хлорид и фосфор пентахлорид за ацил халиди, како и со фосфор трибромид за ацил бромиди и цијанурска киселина за ацил флуориди.

## Реакции на ацил халидите

Ацил халидите се вештачки соединенија (што значи не можат да се најдат во природата). Тие се реактивни соединенија што често се синтетизираат за да се користат како меѓупроизводи (интермедиери) во синтезата на други органски соединенија. На пример, еден ацил халид може хемиски да реагира со:
* вода за да образува карбоксилна киселина
Податотека:Hydration_of_Acyl_Halide_All.PNG
* алкохол за да образува естер
Податотека:Acyl Halide plus Alcohol All.PNG
* амин за да образува амид
Податотека:Acyl_Halide_plus_Amine_All.PNG
* ароматично соединение, користејќи катализатор како AlCl3, за да образува ароматичен кетон. Види Фридел-Крафтцова ацилација.

Во горните реакции исто така се образува и HX (водороден халид или халоводородна киселина). На пример, ако ацил халидот е ацил хлорид, исто така се образува и HCl (хлороводородна киселина).

Бидејќи ацил халидите се прилично реактивни соединенија, тие се отровни и при нивната употреба треба да се преземат специјални заштитни мерки. Тие предизвикуваат солзење бидејќи можат да реагираат со водата на површината на окото, со што произведуваат халоводородна и други органски киселини кои го иритираат окото. Слични проблеми се јавуваат доколку се вдишат пареи од ацил халиди.
## Наводи

Категорија:Органски соединенија
Категорија:Функционални групи
Халид

**Халид** — бинарно соединение од кое дел е халоген атом, а другиот дел е елемент или радикал кој е помалку електронегативен отколку халогениот дел, при што се образуваат флуоридни, хлоридни, бромидни, јодидни или астатидни соединенија. Многу соли се халиди. Металите од целата група 1 образуваат халиди со халогените елементи и тие се бели цврсти тела.

Металните халиди се користат во ламбите со висок интензитет на разелектризирање, како тие кои се користат во модерните улични светилки. Овие се повеќе енергетски ефикасни отколку ламбите со живина пареа.

**Халиден јон** е халоген атом кој носи негативен јон, како флуоридниот јон (F-) или хлоридниот јон (Cl-). Вакви јони се присутни во сите јонски халидни соли.

## Халидите во органската хемија

Во органската хемија, халидите се функционална група. Секое органско соединение кое содржи халоген атом може да се смета за халид. Алкил халидите се органски соединенија од типот R-X што содржат алкилна група R ковалентно поврзана за халоген атом X.

Псевдохалидите ги претставуваат халидите со нивниот електричен полнеж и реактивност; вообичаени примери се азидите NNN-, изоцијанат -NCO, изоцијанид CN- итн.

Хемиски тест за детекција на халоген атом во хемиските супстанци е Кериус халогеновиот метод.

## Примери

Претставници на халидите се:

* натриум хлорид (NaCl)
* калиум јодид (KI)
* литиум хлорид (LiCl)
* бакар(II) хлорид (CuCl2)
* хлор флуорид (ClF)
* Бромометан (CH3Br)
* Јодоформ (CHI3)
* Сребро хлорид (AgCl)

## Поврзано
* соленост
* Функционална група.


Категорија:Функционални групи
Категорија:Соли
Карпош (населба во Скопје)

:*За истоимените борци, видете [[Карпош]] и [[Христијан Тодоровски-Карпош]]. За општината, видете [[Општина Карпош]]. За други значења видете [[Карпош (појаснување)]]*.
мини|Земјотресот во Скопје од 1963 година: Расчистување на урнатините во Карпош
**Карпош** е име на четири населби во Скопје кои го добиле името по познатите македонски борци. Овие, заедно со повеќе други населби, се дел од скопската општина Карпош. Населби со името Карпош  постојат исто така во повеќе градови во Македонија.

## Население

Според последниот попис на населението на Македонија од 2021 година, Карпош има 61.288 жители.

Следува табела на народносната структура на населението:

## Карпош I

*Карпош I* е населба која се наоѓа во западно Скопје.
## Карпош II

мини|Земјотресот во Скопје од 1963 година: Санација во Карпош II
*Карпош II* е населба која се наоѓа во западно Скопје.
## Карпош III

*Карпош III* е населба која се наоѓа во западно Скопје.
## Карпош IV

*Карпош IV* е населба која се наоѓа во западно Скопје.

Категорија:Населби и маала во Скопје
Естерификација

**Естерификацијата** е општо име за хемиска реакција во која две хемиски соединенија (обично алкохол и киселина) образуваат естер како реакционен продукт. Естрите се користат како мирисни или арома агенти. Естерификацијата е повратна реакција.

Примери на естерификациски реакции се:

* Фишерова естерификација. На пример, естерификацијата на оцетна киселина при вишок на етанол во присуство на сулфурна киселина (како катализатор) резултира во естер (етил ацетат):


H3C-COOH + HO-CH2-CH3 &nbsp; &nbsp; → &nbsp; &nbsp; H3C-COO-CH2-CH3 + H2O (во присуство на концентрирана сулфурна киселина)


* Реакцијата на алкален карбоксилат и алкохол. На пример, реакцијата помеѓу натриум ацетат и етанол:


H3C-COO- Na+ + HO-CH2-CH3 + H+ → H3C-COO-CH2-CH3 + H2O + Na+


* Реакцијата на сребрен карбоксилат со алкилхалогенид (веројатно се одвива поради нерастворливоста на сребро халидот):


H3C-CO2-Ag+ + Cl-CH2-CH3 → H3C-COO-CH2-CH3 + AgCl


* Реакцијата на халогенид на карбоксилна киселина (нарекуван и ацил халид) со алкохол/фенол:


H3C-COCl + HO-CH2-CH3 → H3C-COO-CH2-CH3 + H-Cl


* Реакцијата на анхидрид на карбоксилна киселина со алкохол (овој метод се користи за добивање на аспирин):


H3C-CO-O-CO-CH3 + HO-CH2-CH3 → H3C-COO-CH2-CH3 + H3C-COOH


## Наводи

## Поврзано

* Трансестерификација, реакција при која еден естер се преобразува во друг.
* Хидролиза, раскинувањето на естер со помош на вода при што се образува карбоксилна киселина и алкохол.
* Ацетилација
* Ацилација.

Категорија:Хемиски реакции
Категорија:Кондензациски реакции
Граници на Општина Центар

thumb|right|300px|Граници на Општина Центар
**Границите на [[Општина Центар]]**, Скопје се опишуваат на следниов начин:

:*Река Вардар, пешачка патека кон резиденцијата на [[Македонска православна црква|М.П.Ц.]] до бул. „[[Никола Карев]]“ („[[Југославија]]“), по оската на бул. „Никола Карев“, до крстосницата со ул. „Славеј Планина“ (на југ), по оската на ул. „Славеј Планина“ (покрај [[Ромско теќе]]) до крстосницата со ул. „[[Прохор Пчински]]“, продолжува на исток по оската на ул. „Славеј Планина“ (коса улица) до ул.„Јоаким Крчовски“ (кај Турска Амбасада), со дел од ул. „Прохор Пчински“ (кај [[Мурат-пашина џамија|Мурат Пашина Џамија]]) до ул. „Самоилова“.Понатаму границата продолжува по оската на ул. „Самоилова“ потоа свртува лево во паркот кај споменичкиот комплекс „[[Црква Свети Спас|Свети Спас]]“, кон ул. „[[Лазар Танев]]“ до крстосницата со ул. „Јоргаџиска“ по оската на ул. „Јоргаџиска“ и Подграѓе ( на југ) до платото пред Стоковна куќа „Мост“, се спушта долу и по оската на Булевар „[[Гоце Делчев]]“ оди кон крстосницата со бул.„Крсте Мисирков“, свртува на север по бул. [[Крсте Петков Мисирков|„Крсте Мисирков“]] до сервисната улица зад паркиралиштето на [[Универзитет Св. Кирил и Методиј|Универзитетот „Кирил и Методиј“]], продолжува по оградата на универзитетот до бул. „Никола Карев“ (Југославија), по оската на бул. „Никола Карев“ до ул. „[[Беласица]]“ на север по оската на ул. „Беласица“ до реката [[Вардар]], по оската на железничкиот мост до оградата на Тутунски комбинат до рампа [[Кисела Вода]], на запад по оската на бул. [[Република Македонија|„Македонија“]] до надвозникот, се спушта долу и по оската на улиците „Бихаќка“ и „[[Црниче]]“ оди до [[Институт за сеизмологија на Македонија|Институтот за сеизмологија]] на падините на [[Водно]], кон запад продолжува по падините на Водно над хотел „Скала“ и Олимпијада во правец на Детска болница за Т.Б.Ц, Скопје и улица „[[Загреб|Загрепска]]“ во новата населба према север се спушта по оската на ул. „Загрепска“ до Црквата [[Капиштец]] и крстосницата со ул. „[[Козле]]“ и „Васил Ѓоргов“, продолжува на исток по оската до ул.„Васил Ѓоргов“ до крстосницата со ул. „Рузвелтова“ на север по оската на ул. „Рузвелтова“ ги сече ул. [[Иво Лола Рибар|„Иво Рибар Лола“]], бул.„Партизански одреди“ и ул. „Орце Николов“ до ул.„Илинденска“, продолжува на исток по оската на ул. „Илинденска“ до сервисната улица пред оградата на [[Зоолошка градина, Скопје|Зоолошката градина]], према север до сервисната улица пред оградата на Зоолошката градина до влезот на [[Забавен парк, Скопје|Забавниот парк]] и према исток и север по сервисната улица пред оградата на Забавниот парк до пешачкиот мост на реката Вардар.*

## Извор
* Официјално мрежно место  на Општина Центар - ''Граници на општината'' 

## Поврзано
* Општина Центар
* Град Скопје
* Скопје
* Општини во Република Македонија

Категорија:Општина Центар
Награда Феникс

**Награда „Феникс“** — награда која се доделува на физички и правни лица од Општината Центар и од Република Македонија како знак на општествено признание за особени постигнувања во стопанството, науката, уметноста, културата, спортот, воспитувањето и образованието, заштита и унапредување на животната средина и природата, како и во други области на трудот и творештвото од значење за развојот на Општината и нејзина афирмација во Република Македонија и во светот. Наречена е по митолошката птица Феникс, која е симбол на општината.

Наградата „Феникс“ се доделува согласно *Одлуката за утврдување награди и признанија на Општината Центар* како и *Правилникот за начинот, условите и постапката за доделување на Годишната награда на Општина центар - „Феникс“*.

## Досегашни добитници

## Извор
* Портал на Општина Центар

Феникс
Ф
Виолета Аларова

**Виолета Аларова** (Скопје, ) — македонски политичар и поранешен градоначалник на Општина Центар, Скопје од 2000-2009 година.

Основно образование завршила во Основното училиште „Браќа Миладиновци“ во Скопје, а средно во гимназијата „Јосип Броз Тито“ во Скопје, каде што била една од најдобрите ученици. Веднаш по матурирањето, таа се вработила во Македонското Радио каде што го поминала сиот работен век во траење од 36 години. Започнала од основните информации во новинарството, а завршила како главен и одговорен уредник на Втората програма на македонски јазик и на јазиците на националностите во Македонско радио. Напоредно, со работењето, таа дипломирала на Правниот факултет во Скопје со извонреден успех и ги ислушала студиите за магистратура на тема Општествено-политички систем.

Покрај новинарското творештво, Аларова со години работела како истакнат сатиричар во редакцијата на списанието „''Остен''“, каде што била прогласена за новинар на годината.

Напишала две поетски книги „*[[Врата без излез]]*“ и „*[[Разговор со дождот]]*“ во коишто се отсликува нејзината душа и љубов кон сите луѓе на светот. Автор е и на 9 драмски текстови, од кои драмата *[[Црвената светлина]]* е прогласена за драма на годината. Исто така, Аларова била и претседател на управниот одбор на МИА.

На локалните избори во 2000 година била избрана за градоначалник на Општина Центар, а жителите на оваа општина ѝ ја довериле оваа функција по вторпат и на локалните избори во 2005 година.

## Наводи

Категорија:Живи луѓе
Категорија:Градоначалници на Општина Центар
Категорија:Политичари од Скопје
Категорија:Апсолвенти на Правниот факултет „Јустинијан I“ - Скопје
Категорија:Македонски новинари
Категорија:Македонски уредници
Категорија:Македонски поети
Категорија:Југословенски новинари
Категорија:Југословенски уредници
Орово

**Орово** или **Рахово** (, *Пиксос*, до 1928 г. *Ράχωβα*, *Рахова* или *Όροβο*, *Орово*) — поранешно село во крајниот северозападен дел на Егејска Македонија, во реонот на Општина Преспа. До 1949 г. било населено исклучиво со Македонци. Сместено е на 1080 метри надморска височина близу до самата граница со Албанија (Мала Преспа).

## Историја и население
Селото Орово било чисто македонска населба, своевремено со статус на самостојна општина според царската наредба 259/21 од 19.12.1918 година. Според К’нчов селото броело 172 жители, а Милоевиќ го спомнува со 40 македонски куќи. Во 1913 година имало 363 жители,, во 1920 - 373, во 1928 година 431 жител, а во 1940 489 жители. Поради сиромаштијата, во селото постоела традиција за одење во прекуокеанските земји. По Граѓанската војна, селото е целосно раселено и уништено. Неколку семејства кои останале по нормализирањето на состојбата биле принудени да се населат во други села,бидејќи грчките власти не дозволиле селото  повторно да се обнови, а со царска наредба од 8.5.1957 тоа е избришано од евиденцција и неговиот атар е приклучен кон општината Граждано. Денес е останата само селската црква „Свети Никола“. Денес некогашните жители на Орово и нивните потомци се населени во Скопје, Битола, битолското село Кравари, Тетово, Гостивар, Полска, Австралија, Америка, Канада итн. Пред извесно време неколкумина поранешни жители на Орово издале монографија посветена на селото.

### Топоними
Ова е список на позначајните топоними во Орово и околината:

## Културни и природни знаменитости
;Цркви
* Црква „Св. Петка“ од XIX век

## Наводи

Категорија:Историски села во Преспа (општина)
Обележје

200px|мини|Воени ознаки на генерал-капетанот на шпанската армија
**Обележја** се симбол или нишани на лична моќ, статус или функција, или пак на владино тело или некаква јурисдикција. Обележјата особено се користат како амблем на конкретна или генерална власт.

Типични обележја се:
* круни
* знамиња на земји или држави
* грб и хералдика
* печати
* бајраци

* Други национални амблеми
* Пришивка за рамо
* Воен чин и белези на единици:
** Македонски воени чинови 

Официјалните обележја се заштитени со закон и се дозволуваат само на луѓе на дадена позиција или на дејствители во нечие име. Злоупотребата, сквернавењето или уништувањето на вакви симболи е казниво по закон.

Категорија:Симболи
Министер за одбрана на Македонија

**Министер за одбрана на Македонија** — прв човек на министерството за одбрана на  Македонија. Прв министер бил Ристо Дамјановски, а актуелен министер е Владо Мисајловски. Владо Поповски и Владо Бучковски служеле во два мандати. Најкратко служел Гоцевски, а најдолго Поповски. 

= Список министри =

## Наводи

Категорија:Управување со Македонија
Категорија:Список на македонски министри
Чинови на Армијата на Македонија

Воената хиерархија на **[[Армија на Македонија|Армијата на Македонија]]** се состои од разни **[[Воен чин|чинови]]**. Тие се потпаѓаат во четири главни групи, зависно од положбата и функцијата: генерали, офицери, подофицери и војници. Тука се претставени нивните чинови и обележја. Армијата нема морнарица, но има вооружени патролни бротчиња во состав на езерските сили.

## Чинови
;Офицери
Чиновни обележја на офицерите.

;Војници
Чиновни обележја на подофицерите и војниците.

## Поранешни чинови

## Наводи

## Надворешни врски

* Чинови на АРМ — официјална страница


Категорија:Национални симболи на Македонија
Долнолужички јазик

мини|Двојазичен патен знак во Котбус, Германија
**Долнолужички** или **долнолужичкосрпски јазик**  — јазик кој се зборува во Бранденбург, Германија, во областа околу градот Котбус. Денеска има уште 2.000 луѓе во поодминати години кои го зборуваат овој јазик. Неговата лоша состојба се должи на фактот што повеќе нема деца кои го зборуваат како мајчин. Овој јазик е исто така заштитен и се проучува во Лајпцишкиот институт. Долнолужичкиот, како и горнолужичкиот е присутен во медиумите, радиото, телевизијата, но исто така постои и неделникот „NOWY CASNIK“. Културното списание Розхлад  објавува статии на долнолужички јазик покрај текстовите на горнолужички јазик  
Проектот ВИТАЈ служи токму ѕа ревитализација на долнолужичкиот и горнолужичкиот јазик.

## Фонологија
Фонологијата на долнолужичкиот јазик не е толку приклонета кон таа на германскиот како фонологијата на горнолужичкиот јазик.

## Азбука
Долнолужичкосрпската азбука се заснова врз латиничното писмо и користи дијакритички знаци.

На долнолужички јазик имаат творено многу писатели. Како најпознати долнолужички писатели ќе ги споменеме: Мина Виткојц, Богумил Швјела, Јуриј Кох, Марјана Домашкојц итн.

*
Категорија:Бранденбург
Категорија:Флективни јазици
Категорија:Јазици во Германија
Полапци

thumb|250px|Полапци на мапа на расространетост на Полапските Словени во период од 8—10 век 
**Полапците** или **Дравенополапските [[Словени]]** се словенски племиња кои живееле во областа на Хановер, денешна Германија. Нивниот јазик, денеска изумрен, е познат по неколку текстови, молитвата *[[Оче наш]]*, и некои други списки. Последниот говорник на овој јазик е Јохан Парум Шулце кој пред смртта запишал неколку списоци зборови во 1754 година.

Категорија:Западни Словени