Културен автостоп

**Културниот автостоп** е хипотетски коеволутивен процес на ген-култура преку кој културната селекција, сексуалната селекција заснована на културните преференци, ја ограничува различноста на генетски неутралните места кои се пренесува парално со селективните културни особини. Се смета дека процесот е одговорен за исклучително ниската разновидност во неутралните локуси, како што контролните региони на митохондријалниот геном, кои не се забележани од други селективни сили. Едноставно кажано, изборот за одредени научени социјални и културни однесувања може да се манифестира во специфичното обликување на генетскиот состав на популацијата. Иако идејата дека културата игра значајна улога во обликувањето на генетиката на заедницата е широко прифатена во контекст на човечката популација, таа не е разгледувана или документирана кај нечовечки организми до доцните 1990-ти. Терминот е измислен од цетологот Хал Вајтхед кој ги проучувал културите и популациската генетика на заедниците на матрилинеалните китови.

Културниот автостоп е предложен како причина за намалена генетска разновидност на одредени места кај праисториските *[[Човек|хомо сапиенс]]*, делфините, китовите убијци и кашалите.

Културниот автостоп е значајна хипотеза бидејќи ја истражува врската помеѓу генетиката на населението и културата. Со разбирање на тоа како социјалното однесување може да го обликува генетскиот состав на заедниците, научниците можат подобро да објаснат зошто одредени заедници имаат генетски особини различни од поголемата популација.

## Кај китовите
Процесот првично е предложен од Вајтхед во труд од 1998 година како објаснување за ниската генетска разновидност кај матрилинеалните видови китови. Во овие заедници, женските поединци остануваат групирани заедно со нивните мајки и други женски роднини. Изгледа дека избираат партнери надвор од нивната непосредна заедница врз основа на културно ценети општествени особини и способности. Секвенционирањето на митохондриската ДНК на индивидуите во овие заедници открило дека тие имаат значително намалена разновидност во одредени контролни локуси во споредба со споредливите панмиктични популации. Вајтхед открил дека релативната фреквенција на митохондријалните хаплотипови карактеристични за групите кои покажуваат повеќе високо адаптивни социјално научени особини ќе се зголеми, додека фреквенцијата на овие хаплотипови во групи со помалку адаптивни социјално научени особини ќе се намали. Овој случаен селективен притисок се смета дека довел до севкупно намалување на разновидноста на хаплотипот кај целата популација на видовите.

## Кај делфините
Во 2014 година, тим од биолози од Универзитетот во Јужен Велс припишал извонредна географска дистрибуција на митохондријални хаплотипови меѓу соседните популации на делфини во залив во Западна Австралија на културниот автостоп. Истражувачите ја откриле хипотезата на Вајтхед дека изборот за научени социјални особини влијаел на различноста во неутралните гени локуси добро се вклопува со нивните набљудувања. Било откриено дека делфините со два од трите митохондријални хаплотипови се пронајдени претежно во вода подлабока од 10 м, додека оние со третите хаплотипови се пронајдени претежно во длабочини помали од 10 м. Оваа географска разлика помеѓу овие популации е исто така поврзана со различни учени однесувања. Некои од делфините претежно пронајдени во подлабоките води покажуваат стратегии за потрага по храна што имплементира алатки како што е сунѓер поставен на нивниот клун. Било откриено дека ова „сунѓерестичко“ однесување се ширело преку вертикална општествена трансмисија по матрилинеална шема (т.е. мајките го учеле однесувањето на нивните потомци). Сите делфини кои покажувале еден од хаплотиповите на длабоките води припаѓаат на една матрилинија. Истражувачите на крајот заклучиле дека овие генетски структури со фини размери, различните митохондријални хаплотипови, веројатно настанале врз основа на социјално пренесените однесувања или со други зборови, преку културниот автостоп. Студијата на истата област и видот покажал дека гранатирањето исто така маргинално се учело од соработниците.

## Кај раните луѓе
Културниот автостоп е предложен како објаснување за широко заклученото и нагло намалување на популацијата на Y-хромозомот низ неколку популации на Стариот свет (Африка, Европа, Азија) околу 4000-6000 п.н.е. Се смета дека ова нагло намалување на популацијата сугерира значителен пад на ефективната машка популација за време на неолитот до околу 1/20 од нејзината оригинална големина. Иако записите за митохондријалната секвенца се чинело дека укажуваат на неинхибирано зголемување на популацијата во овој момент, што значело дека веројатно постоела екстремна дивергенција во големината на машката и женската популација за време на периодот на нагло намалување на популацијата. Тим меѓународни истражувачи за генетика, археологија и антропологија во напис од 2018 година претпоставуваат дека нагло намалување на популацијата е последица на меѓугрупна конкуренција помеѓу патрилинеалните роднини групи, што предизвикало културен автостоп помеѓу Y-хромозомите и културните групи и намалување на Y-хромозомската разновидност. Авторите Зенг и сор. тврделе дека конкуренцијата помеѓу патрилинеалните роднини заедници произведува два механизми со ограничувачки ефект врз разновидноста на Y-хромозомот. Еден механизам е овие патрилинеални групи поради заедничкото потекло произведува покачени нивоа на хомогеност на Y-хромозомот и висока разновидност меѓу групите. Вториот механизам е насилна меѓугрупна конкуренција која несразмерно резултира со жртви на машки членови на групата и затоа концентрација на слични y-хронотипови и во некои случаи целосно изумирање на цели лози.

## Наводи

Категорија:Биологија
Категорија:Генетика