Михаил Шишкин

**Михаил Павлович Шишкин** (роден на 18 јануари 1961 година) — руско-швајцарски писател и единствениот автор што ја освоил Руската Букерова награда (2000), Рускиот национален бестселер (2005) и Големата книжевна награда (2010). Неговите книги се преведени на 30 јазици. Тој пишува и на германски јазик.

## Биографија
Михаил Шишкин бил роден во Москва на 18 јануари 1961 година. Од родителите, Ирина Георгиевна Шишкина, наставничка по руска книжевност, и Павел Михајлович Шишкин, инженер. Во 1977 година Шишкин матурирал во средното училиште број 59 во областа Арбат, во Москва.

Шишкин дипломирал на Московскиот државен педагошки институт, германски и англиски јазик. Потоа работел како патен работник, уличен чистач, новинар, училишен наставник и преведувач.

Во 1995 г. Шишкин се пресели во Швајцарија. Работел во Цирих во Одделот за имиграција, со бегалци како преведувач за руски и германски јазик. Тој има швајцарско државјанство.

Шишкин бил гостин-професор на Универзитетот Вашингтон и Ли во Лексингтон (Вирџинија) (есенски семестар 2007 и 2009 година). Од 2011 година, тој живее со своето семејство во мало село во близина на Базел.

Шишкин бил гостин на програмата „Уметници во Берлин“ на ДААД во Берлин од 2012 до 2013 година. Тој е чест гостин-предавач на универзитети и културни фондации низ Европа и САД и чест говорник на телевизија и радио.

Шишкин објавил статии во *[[The New York Times|Њујорк тајмс]]*,  *Волстрит џурнал*,  *[[Гардијан|„Гардијан“]]*,  *Ле Монд*,  *Индипендент*  и други медиуми.

## Книжевна кариера
Приот роман *Една ноќ ќе не снајде сите* на Шишкин бил издаден во Знамја. Подоцна овој роман е објавен под наслов *Сеќавањата на Ларионов*. Неговите први публикации го привлекле вниманието на литературните критичари, а Шишкин ја добил наградата за најдобро деби на годината. Фред Каплан го нарекол Михаил Шишкин „еден од најценетите млади романописци во Москва“.

Во 1999 година, Знамја го објавила пробивниот роман на Шишкин *Заземањето на Измаил*. Во 2000 година, романот ја освоил руската Букерова награда за најдобар руски роман на годината. *Независимаја газета* напишала: „Прекрасна, моќна и фасцинантна книга која ќе стане пресвртница не само во историјата на руската литература, туку и во развојот на руската самосвест.“

Неговото искуство со преселбата во нова земја го инспирирало Шишкин да го напише *Руска* *Швајцарија*, нефиктивен книжевно-историски водич. Во 1999 година била објавена во Цирих (на руски). Оваа книга била преведена на германски и француски јазик и ја добила наградата на Циришкиот кантон.

Во 2002 година, издавачката куќа „Лимат Верлаг“ во Цирих ја објавиla книгата на Шишкин напишана на германски јазик *„Монтре-Мисолунги-Астапово: По трагите на Бајрон и Толстој, книжевна прошетка од Женевското Езеро до Бернските Алпи“* , која ја добилa книжевната награда на Цирих.

Во 2005 година, Шишкин го објавил романот *„Моминска коса“*, добивајќи ја наградата Национален бестселер во 2005 година и наградата *Биг Бук* во 2006 година. Маја Кучерскаја, критичарка, го опишала романот на следниов начин: „*Моминска коса* е одличен роман за збор и јазик што станува мек и послушен во рацете на Мајсторот. Може да создаде која било друга реалност што ќе биде позачудувачки и поверодостојна од реалниот свет. Јазот помеѓу зборот и фактот, помеѓу реалноста и нејзиниот превод на човечки јазик е вистинско жариште на внатрешна тензија во романот“. *Московски вести* напишале: „Писателот се обидува да ги поврзе достигнувањата на западната литература од XX век и нејзината љубов кон вербалната техника со хуманистичката природа на руската литература. Неговиот нов роман зборува за најважната тема: како да се победи смртта со љубов.“

Англискиот превод објавен во 2012 година бил високо пофален од критичарите. Даниел Калдер во Далас морнинг њуз изјавил: „Накратко, „Моминска коса“ е најдобриот постсоветски руски роман што сум го прочитал. Едноставно кажано, тоа е вистинска литература, феномен што го среќаваме премногу ретко на кој било јазик.“ 

Во 2010 година, романот *Писмовник*  бил објавен од АСТ во Москва. Тоа му ја донело главната руска книжевна награда *Бољшаја книга* - авторот ја добил главната награда на Биг Бук награда (2011) и победила на гласањето по избор на читателот.

*Волстрит џурнал* го пофалиле авторот: „Г-дин Шишкин создаде волшебна напивка од реалност и фантазија, од историја и басна, и од осамена потреба и радосна утеха.“  Монокл изјавиле: „Неговиот најнов роман, во својот брилијантен превод, е впечатлив доказ дека големата руска литература не умрела со Достоевски. Прозата е лапидарна, евокацијата на историјата и сегашноста е остра како жилет. Прекрасна книга: исполнета е со чудење.“  Сандеј тајмс го нарекле Шишкин „писател со убедливо чувство за черепот под кожата“.  Гардијан напишале: „И двата романа се обидуваат да ја претстават повеќеслојната реалност, а понекогаш има неподнослив интензитет додека метафорите никнуваат и се превиткуваат. Без здив кај *Моминска коса* станува, во *Писмовник*, поизмерена брилијантност; итноста на мисијата на Шишкин е несмалена. „Доколку животот не се трансформира во зборови, нема да има ништо.“ „...Пишувањето на Шишкин е и филозофски амбициозно и сензуално специфично.“ 

Во 2015 година, книгата *„Лекција по калиграфија: Собраните приказни“* излегла од печат. Мајкл Ортофер во „Комплет рецензија“ ја нарекол книгата „идеален вовед во Шишкин и неговото дело“. Според критичарот Џејкоб Кирнан „збирката се состои од уметнички конструирани, емпатични приказни за луѓе кои живееле во средината на циклонското време“. Каролин Норт напишал: „Иако приказните во *Лекција по калиграфија* се проткаени со руската историја и имаат изразен руски тон, многу од филозофските дилеми што ги вклучуваат се протегаат надвор од јазикот и границите - тие се универзални проблеми, а овој превод храбро и успешно ги презема“.

Преводите на делата на Михаил Шишкин добија бројни меѓународни награди, вклучувајќи ја наградата Гринзане Кавур (Италија) во 2007 година  за италијански превод на *Моминска коса*, француската книжевна награда за најдобра странска книга во 2005 година - Награда за најдобра странска книга (Есеј) во Париз  и Меѓународната награда за литература на Берлин  за најдобар странски роман во 2011 година за германски превод на *Моминска коса*.

Запрашан во едно интервју за сите негови награди, Шишкин одговори: „Ниедна награда никогаш не направила книга подобра“. Шишкин го гледа своето критичко достигнување како „доказ дека бил во право што не направил компромис“.

Во 2019 година, Шишкин објавил дигитална книга *[http://www.schischkin.net „Мртви души, живи носеви“.]* ''Вовед во историјата на руската култур'' (на германски), збирка од 16 есеи и 400 коментари со слики, музика и видеа. НЗЗ го пофалиле овој дигитален проект како „ново ниво во развојот на книжевната култура“. Шишкин ја нарекол оваа книга во едно интервју „мојата многу лична енциклопедија на руската култура“.

Сите романи на Шишкинс биле адаптирани за театар во Русија.

## Награди и почести

* 1993 Награда за најдобро деби на годината 
* Руска Букерова награда 2000, *Заземањето на Измаил*
* 2005 Награда за најдобра странска книга (есеј)
* Награда Биг Бук за 2006 година, *Моминска коса*
* Национална награда за литература за бестселер за 2006 година,  *Моминска коса*
* Награда Гринзане Кавур за 2007 година,  (италијански превод)
* Награда Биг Бук за 2011 година, *Писмовник*
* Меѓународна награда за литература за 2011 година, *Моминска коса* *(германски превод)*
* Награда за најдобра преведена книга за 2013 година, потесен избор, *Моминска коса*
* 2022 Награда Стрега во Италија за *Писмовник (*италијански превод).

## Избрана библиографија
**Фикција**

* *Лекција по калиграфија*/*Урок калиграфии*, расказ (1993)
* *Една ноќ нè снајде сите* /*Всех ожидает одна ночь*, роман (1993)
* *Слеп музичар*/*Слепой музыкант*, новела (1994)
* *Заземањето на Измаил*/*Взятие Измаила*, роман (1999)
* *Зачуван јазик* /*Спасенный язык*, есеј (2001)
* *Моминска коса*/*Венерин Волос*, роман (2005)
* *Писмовник*/*Письмовник*, роман (2010)
* *Палтото со полуремен*/*Пальто с хлястиком*, есеи и раскази (2017)

**Нефикција**

* *Руска Швајцарија*/*Русская Швејцария* литературен и историски водич (1999)
* *Писмо на снегот.* *Три есеи.* *Роберт Волсер, Џејмс Џојс, Владимир Шаров* / *Буква на снегот.* *Три есе.* *Роберт Вальзер, Џејмс Џојс, Владимир Шаров* (2019)

## Литература

* *М.А. Ортофер* . Комплетен водич за прегледи на современата светска фикција. — Колумбија Универзити Прес, 2016. — 366/571 стр. — . — .
*  ''Иконски имиња на руската литература: Михаил Шишкин. Збирка од 35 есеи за неговото пишување'', колективна монографија. Краков, Јагелонски универзитет, 2017 година. —  .

## Наводи

## Надворешни врски

* Михаил Шишкин го држи воведниот говор на доделувањето на наградите ПЕН за слобода на изразување 2017 
* Интервју со Михаил Шишкин од Алиса Лох, ''„Американ ридер“''
* ''„Моминска коса“'', рецензија од Мадлен Лару, ''„The Quarterly Conversation“'' 
* ТВ ''Дојче веле'' за Михаил Шишкин и ''Моминско коси'' (на англиски)
*  Шишкиновата страница
Категорија:Родени во 1961 година
Категорија:Руски писатели