Климатски промени во Шпанија

**Климатските промени** предизвикале пораст на температурите во светот во последните неколку децении, а температурите во Европа се зголемиле двојно побрзо од просечната промена во остатокот од светот. Во Шпанија, која веќе има топла и сува клима, екстремните настани како топлотните бранови стануваат сè почести. Земјата, исто така, доживува повеќе епизоди на суша и зголемена сериозност на овие епизоди.Водните ресурси ќе бидат сериозно погодени во различни сценарија за климатски промени.

За да ги ублажи ефектите од климатските промени, Шпанија промовира енергетска транзиција кон обновливи извори на енергија, како што е сончевата и ветерната енергија. Во 2021 година,за да го поддржи овој процес, владата одобрила закон за климатски промени и енергетска транзиција.

Шпанското општество како целина е едно од општествата кои најмногу се свесни за климатските промени во ЕУ. Поради последиците од глобалното затоплување, шпанското општество барало посилни мерки.

## Емисии на стакленички гасови
мини|Годишни емисии на стакленички гасови (не вклучувајќи ја промената на користењето на земјиштето)
Четири сектори генерираат 90% од емисиите: транспорт, индустрија, земјоделство и енергија.
мини|Емисии на стакленички гасови по сектори
Емисиите на CO2  (не вклучувајќи ја промената на користењето на земјиштето) биле 5 тони во 2021 година. Шпанија учествува со 9 проценти од вкупните емисии на CO2 во Европската унија. Емисиите на CO2 доминираат со согорување на фосилни горива за транспорт и производство на електрична енергија и од индустриското производство на материјали како што е цементот.

### Фосилни горива
Голем дел од енергетската побарувачка на Шпанија доаѓа од фосилни горива, кои сочинуваат над 70% од вкупниот број. Во 2021 година нафтата била одговорна за 60% од емисиите, а природниот гас 30% од емисиите.

### Транспорт
Емисиите на стакленички гасови се највисоки во транспортниот сектор, со 27% од вкупните емисии на стакленички гасови. Од тоа, 90% од емисиите доаѓаат од патниот транспорт, при што лесните возила, како што се патничките автомобили и мотоциклите, придонесуваат со 66%, а тешките камиони и автобусите.

### Производство на електрична енергија
Шпанија се смета за енергетски остров, бидејќи нејзиниот капацитет за увоз и извоз на електрична енергија е многу ограничен, со 2,8GW со Франција и 3,70GW со Португалија.

Во 2022 година, електраните на јаглен испуштале 15 проценти од CO2 од производството на Е енергија, но тие ќе бидат затворени до 2030 год.

На Балеарските Острови производството на електрична енергија е прво природен гас (плин) и дел од сончевата енергија, додека Канарските острови речиси целата своја електрична енергија ја произведуваат со нафта.

### Земјоделство и отпад
Земјоделството произведува два моќни стакленички гасови: азотен оксид и метан.

## Влијанија врз природната средина

### Температурни и временски промени
мини|Ленти за затоплување: Шпанија 1901-2020 година

Врз основа на извештаите на МПКП, развиени се различни сценарија со цел да се проучува идната клима. AEMET (Шпанска метеоролошка агенција) проучувала како три од нив ќе влијаат на шпанската клима во текот на 2100 година: РЦП4.5, РЦП6, и РЦП8.5. Првото сценарио(РЦП4.5)предвидува зголемување на емисиите на стакленички гасови уште неколку децении, пред да се стабилизира, а потоа да се намали пред крајот на векот.РЦПС ценариото 8.5 го моделира најекстремниот случај,без регулирање на емисиите на стакленички гасови.

Во најдоброто сценарио(РЦП4.5),помеѓу 2081 и 2100 год.Годишната максимална температура ќе се зголеми 2-4°C, со неизвесност од 0,5 - 1,5 °C. Во РЦП6.0 што станува зголемување од 1-4°C ± 0,5-1,5&nbsp;°C ± 0,5-1,5 °C помеѓу 2046 и 2065 год. И од 3-5 °C помеѓу 2081 и 2100 год.

Во најлошото сценарио (РЦП 8,5),годишната максимална температура се зголемува за 4-7°C се очекува за 2081–2100 година. Ова сценарио постои неизвесност од 1,5-3°C.

Промени се предвидуваат и во однос на врнежите.Во сценариото РЦП4.5, предвидените промени за годините 2081-2100 се движат од +10%(во одредени локализирани региони)до -20% со неизвесност до 30%. Додека во сценариото РЦП8.5 очекуваната годишна промена на врнежите варира од +10% до -30% со неизвесности од 10-30% помеѓу 2081 и 2100 година.

### Екстремни временски настани

#### Топлотните бранови
Климатските промени го направија топлотниот бран во април 2023 год најмалку 100 пати поверојатно. Претходната година (2022) топлотните бранови убиле речиси 4.000 луѓе во Шпанија.
мини|Топлотните бранови од 1901 до 2010 година

#### Зима 2022-2023 година
Зимата  2022-2023 год. била генерално топла и влажна. Декември 2022 година бил најтоплиот декември во историскиот рекорд, а зимата била петта најтопла во 21 век.

#### Метеоролошка суша
Во март 2022 година, АЕМЕТ ги анализирал претходните 12 месеци и открил дека полуостровот Шпанија е во метеоролошка суша од јануари 2022 година. Овие настани се поверојатни поради климатските промени.
мини|Фотоволтаичен систем на покривот на центарот за настани КОМ во Алтач

## Наводи

Категорија:CS1 Spanish-language sources (es)
Категорија:Климатски промени по земја