Виракоча

[мини|323x323пкс| Печат од Портата на сонцето во [Тиванаку, Боливија. Стилизирано дрво вилка кое завршува со кружни семенски мешунки никнува од главата на фигурата. Човечката фигура држи копје со птичја кука во десната рака.]]
[мини| Карпеста форма за која се вели дека личи на Виракочан или Тунупа во [Олантајтамбо]]

**Виракоча** (кечуански: *Wiraqucha*, останати локални јазици: *Viracocha, Huiracocha, Wiraqocha*) е творец и врховно божество во митологијата пред Инките, но и  на Инките во регионот на Андите во Јужна Америка. Според митот, Виракоча имал човечки изглед  и генерално се сметал за брадест.  Според митот, тој наредил изградба на Тиванаку .  Исто така, се вели дека бил придружуван од мажи познати и како *Виракочас*.

За Инките, култот на Виракоча бил поважен од култот на сонцето.  Виракоча бил најважното божество во пантеонот на Инките  и се сметал за создател на сите нешта, или супстанцијата од која се создадени сите нешта, е и тесно поврзан со морето. Виракоча веднаш бил проследен од Инти, Сонцето.

Виракоча го создал универзумот, сонцето, месечината и ѕвездите, времето (со тоа што му наредил на сонцето да се движи по небото)  и самата цивилизација. Виракоча бил почитуван како бог на сонцето и на бурите.

## Космогонија според шпанските записи
Според митот забележан и запишан од Хуан де Бетанзос,  Виракоча излегол од езерото Титикака (или понекогаш пештерата Пакарик Тампу ) во времето на темнината за да донесе светлина. Тој ги создал сонцето, месечината и ѕвездите. Тој го создал човештвото вдахнувајќи во камења, но неговото прво создание биле безмозочни џинови кои не го следеле. Затоа, тој ги уништил со потоп и од помали камења ги создал луѓето, суштества кои биле подобри од џиновите. Откако ги создал, тие биле расфрлани низ целиот свет.

Виракоча на крајот исчезнал преку Тихиот Океан (одејќи по водата) и никогаш не се вратил. Тој талкал по земјата преправен како просјак, учејќи ги своите нови творештва на основите на цивилизацијата, а исто така правејќи и бројни чуда. Сепак, многумина одбиле да ги следат неговите учења, свртувајќи се кон војна и деликвенција. Виракоча плачел кога ја видел тешката положба на суштествата што ги создал. Се сметало дека Виракоча повторно ќе се појави во време на неволја. Педро Сармиенто де Гамбоа напишал дека Виракоча бил опишан како „човек со средна висина, бел и облечен во бела мантија како алба закопчана околу половината и дека во рацете носел стап и книга“.

Според една легенда, тој имал еден син, Инти, и две ќерки, Мама Кила и Пачамама . Во оваа легенда, тој ги уништил луѓето околу езерото Титикака со Голема поплава наречена *Уну Пачакути*, која траела 60 дена и 60 ноќи, спасувајќи два за да ја донесе цивилизацијата во остатокот од светот. Овие две суштества се Манко Капак, син на Инти (понекогаш се смета за син на Виракоча), чие име значи „прекрасна основа“ и Мама Уклу, што значи „мајка плодност“. Овие двајца ја основале цивилизацијата на Инките носејќи златен стап, наречен „тапак-јаури“.

Според друга легенда, Виракоча имал два сина, Имамана Виракоча и Токапо Виракоча. По Големиот потоп и создавањето, Виракоча ги испратил своите синови да ги посетат племињата на североисточните и северозападните предели за да утврдат дали сè уште ги почитуваат неговите заповеди. Виракоча патувал северно. За време на нивното патување, Имајмана и Токапо им дале имиња на сите дрвја, цвеќиња, овошја и билки. Тие исто така ги учеле племињата кои од овие растенија се јадливи, кои имаат лековити својства и кои се отровни. На крајот, Виракоча, Токапо и Имахмана пристигнале во Куско (во денешно Перу) и на брегот на Тихиот Океан, каде што се оддалечиле преку водата сè додека не исчезнале. Зборот „Виракоча“ буквално значи „Морска пена“.

## Карпести форми во Олантајтамбо
Според локалната легенда, карпеста формација во малото село Олантајтамбо во јужен Перу е природно формирана или резбана претстава на гласникот на Виракоча по име Виракочан или Тунупа. Олантајтамбо, сместен во регионот Куско, сочинува ланец на мали села долж долината Урубамба. Позната како Света Долина, таа била важно упориште на Империјата на Инките . Спроти древните урнатини на Инките во Олантајтамбо, на карпестата површина на *Серо Пинкујлуна,* се наоѓа формација висока 140 метри за која се вели дека е фигура на Виракочан. Се смета дека урнатините на Инките кои биле изградени на врвот на лицето претставуваат и круна на неговата глава. Уметничките впечатоци за карпата вклучуваат и густа брада и голема вреќа на рамената. Оваа легенда станала модерна по книгата од 1995 година на Фернандо и Едгар Елориета Салазар.

## Наводи

## Поврзано
* Религија на Инките
* Инти

Категорија:Сончеви богови
Категорија:Богови на Инките
Категорија:Богови-создатели
Категорија:Митови за настанок