Морска пастрмка

мини| Морска пастрмка во скок.
**Морска пастрмка** ― народното име што обично е користено за преселничките (морски) единки на кафеавата пастрмка (*Salmo trutta*) и често е нарекувана *Salmo trutta* morpha *trutta*.

Поимот „морска пастрмка“ е користен и за опишување на други преселнички видови од семејството пастрмки (Salmonidae), како што се кохо лососот (*Oncorhynchus kisutch*), крајбрежната пастрмка (*Oncorhynchus clarkii clarkii*), поточната пастрмка (*Salvelinus fontinalis*), езерската златница (*Salvelinus alpinus alpinus*) и Доли Варден (*Salvenlinus malma*). Дури и некои видови риби кои не се од семејството пастрмки, се познати како морска пастрмка, како што се северната мала штука (*Ptychocheilus oregonensis*) и членовите на семејството слаби риби (*Cynoscion*).

## Опсег
Преселничките кафеави пастрмки се широко распространети во Европа по должината на атлантскиот и балтичкиот брег, Обединетото Кралство и бреговите на Исланд. Тие не се среќаваат во Средоземното Море, но се наоѓаат во Црното и Каспиското Море и на север до Баренцовото и Карското Море во Арктичкиот Океан. Кафеавата пастрмка внесена во слатководните живеалишта во Тасманија, Викторија, Нов Зеланд, Фолкландските Острови, Кергеленовите Острови, Чиле и Аргентина воспоставиле преселничко население кога имало соодветен пристап до солена вода. Преселничко однесување било пријавено во реката Колумбија и нејзините притоки во Соединетите Држави и во канадските реки на бреговите на Тихиот и Атлантскиот Океан.

## Таксономија
Како што е споменато овде, преселничката морска пастрмка *Salmo trutta* morpha *trutta* не е таксономски различна од слатководните единки на кафеавата пастрмка, т.е. езерската *S. t.* morpha *lacustris* и речната ''S. t.'' morpha ''fario'', иако претходно биле сметани за различни подвидови или дури и видови. Тие претставуваат еколошки единки со различно преселничко однесување. Првично, името *Salmo trutta* било користено конкретно за да се однесува на преселничките или морските единки кафеавата пастрмка. Раната риболовна книжевност честопати ја нарекувала морската пастрмка бела пастрмка или пастрмка бик.

## Опис
Преселничките кафеави пастрмки имаат сребрена боја со бледи црни точки. Меѓутоа, откако ќе се вратат во слатка вода, тие брзо ја добиваат нормалната боја на вдомената кафеава пастрмка како подготовка за мрестење. Мрестените морски пастрмки се враќаат во својата сребрена фаза додека се преселуваат назад во солена вода. Возрасните кафеави пастрмки се долги помеѓу 35 и 60 цм и може да тежат од 0,5 до 2,4 кг. Мажјаците кои се парат, ќе развијат испакнување на долната вилица во облик на кука, свртено нагоре, наречено кајп. Во слатка вода, врвот на пастрмката е маслинеста боја со кафеави и црни точки, а вентралната страна е кафеаво-жолта. Страните имаат многу портокалови и црвени точки опкружени со светло сина боја.

Нивната просечна должина е 60 см, но можат да пораснат и до 130 см во должина и тежина до 20 кг под поволни услови на живеалиште.

Нивната највпечатлива одлика е долгото, издолжено тело во облик на торпедо. Имаат сребрено-сиви страни и сиво-зелен грб. Стомакот е бел. Како и сите видови пастрмка, морската пастрмка има адипозна перка.

## Животен циклус
Морската пастрмка се храни главно со риби, мали ракови и ракчиња.

Таа е преселничка риба која многу наликува на атлантскиот лосос по својата облик и начин на живот. Во морето, таа прави долги патувања, а исто така плива спротиводно во мали реки за да се мрести. Мрестењето се случува во зима на чакалести речни корита во зоната на липанот до зоната на мрената. Нивните јајца се положуваат во корита или побрзи води. Младите риби остануваат во слатка вода од една до пет години, а потоа се упатуваат кон морето. „Внатрешниот часовник“ им сигнализира на рибите кога треба да го направат своето враќање кон морето. За време на оваа преселба, тие можат да покријат до 40 км на ден.

Рибите што се подготвени за мрестење, се обично слаби и мора да јадат многу храна за да го зголемат нивото на енергија што е можно побрзо. По завршувањето на постапката на мрестење, рибите се враќаат во морето. Масовната смртност по мрестењето, што е вообичаена кај некои видови лосос, не е вообичаена за кафеавата пастрмка. Откако ќе се вратат во морето, рибите ја враќаат својата тежина и ја губат кафеавата боја од мрестењето.

Преживеаните млади морски пастрмки воглавно ќе се преселат назад кон морето, за да се хранат во естуарите и крајбрежните води. Сепак, познато е и дека возрасната кафеава пастрмка, која можеби поминала неколку години целосно во река, може, од која било причина, да одлучи да се пресели кон морето, за да се врати следната година како многу поголема (морска) пастрмка, со сребрена обоеност.

## Закани
Во многу реки во Средна Европа, морската пастрмка е истребена бидејќи хидроцентралите ја спречуваат преселбата за мрестење. Покрај тоа, многу места за мрестење исчезнале поради поплавување на реките. Во поново време, морската пастрмка успеала повторно да биде воведена во некои езера и реки преку воведување на рибни скали и обиколни канали околу хидроцентралите. На овој начин, преселбата за мрестење е повторно овозможена, иако на ограничен начин.

## Риболов

### Германија
Морската пастрмка е популарна кај рибарите и како храна. Сезоната на затворање трае најмалку три месеци, во зависност од прописите на речните власти. Како и лососот, морската пастрмка е заштитена со закон во речниот систем на Рајна и во повеќето германски реки (освен некои северногермански реки) во текот на целата година. Во крајбрежните води на Шлезвиг-Холштајн, морската пастрмка е заштитена од 1 октомври до 31 декември. Ова важи само за риби во боја на мрестење (кафеава), а сребрено обоените риби може да продолжат да бидат ловени. Во повеќето естуари, риболовот е целосно забранет во заштитена област од 200 метри околу устието на реката во текот на овој период. Во крајбрежните води на Мекленбург-Западна Померанија, постои општа забрана за риболов на морска пастрмка од 15 септември до 14 декември. Ова важи и за рибарите и за рибарите. Во Германија, поимот*„*абштајгер*“* (absteiger) го користат рибарите за да опишат морска пастрмка по мрестењето. Отстранувањето на абштајгерите е контроверзна тема меѓу рибарите. Повеќето рибари одбиваат да ловат морска пастрмка што се мрестела бидејќи нивното месо е со лош квалитет и e суво.

### Велс
Во Северен Велс, реките Клвид, Елви и (во помала мера) Алед имаат текови на преселничка пастрмка, позната и како морска пастрмка или, месно, сјуин. Сјуинот воглавно се однесува на помала морска пастрмка до околу 30-40 цм во должина. Риболовот со трска на морска пастрмка обично е изведуван ноќе со употреба на техники на мушичарење, но само кога реките се чисти. Морската пастрмка многу лесно се „плаши“ од вознемирувањето на бреговите и во текот на дневните часови има тежнеење да биде скриена под бреговите и потопени корења на дрвјата, и затоа е многу тешко да биде уловена. Ноќе тие се чувствуваат посигурни да излезат во главниот речен тек и често може да се видат како „се залетуваат“ (се селат спротиводно) во плитките текови во текот на месеците од мај до ноември. Кога реките течат обоени во наплив по обилните дождови, можно е да биде уловена морска пастрмка во текот на денот со вештачки мамки или вртелешки. Сезоната на риболов на морска пастрмка во сливот на Клвид е од 20 март до 17 октомври. Многу мушичари би се согласиле дека ноќниот риболов на морска пастрмка може да биде една од највозбудливите единки на спортот, бидејќи рибата може да порасне на повеќе од 5 кг во тежина. Риболовното здружение „Рил и Св. Асаф“ (Rhyl and St Asaph Angling Association) контролира речен риболов во должина од 32 км на реките Клвид, Елви и Алед.

## Наводи

## Надворешни врски

* Програма за помош на видови морска пастрмка 
* Враќањето на лососот/пастрмката... со ЦД за преземање од училиштата 
* Морска пастрмка од Штер во Шлезвиг-Холштајн, 2005 година 
* Преселување на морската пастрмка во областа Горен Виме во Долна Саксонија 
* Морска пастрмка: дополнителни информации и фотографии 

Категорија:Пастрмка
Категорија:Одржување на наведувањето на МСЗП
Категорија:Незагрозени видови според МСЗП
Категорија:Морфи
Категорија:Риби опишани во 1758 година
Категорија:Јадлива риба
Категорија:Животински таксони опишани од Карл Линеј