open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Хлорацизин

**Хлорацизин** претставува антидепресив и коронарен вазодилататор кој припаѓа на класата фенотијазини. Пронајден е во Русија и претставува првиот руски трицикличен лек со антидепресивно дејство. Истиот бил користен како агенс против ангинал. Утврдено е дека нема антипсихотичко дејство.

## Наводи


Категорија:Вазодилататори
Категорија:Амиди
Категорија:Хлороарени
Категорија:Антидепресиви
Дивље јагоде (албум)

***Дивље јагоде*** — истоимен деби студиски албум на југословенскиот, односно босанскиот рок-бенд Дивље јагоде кој е објавен e во 1979 година.

## Список на песни
# Диви јагоди (Сеад Липовача)
# Виновно е морето
# Буби
# Единствена моја
# Сакам да те имам
# Моја Љубов
# Чекам сонцето да зајде
# Водарица (Маријан Кашај)
# Сеќавања (Мустафа Исмаиловски)

## Изведувачи
* Нихад Јусуфхоџиќ - бас
* Адонис Докузовиќ - тапани
* Сеад Липовача - гитара
* Мустафа Исмаиловски - оргули, пијано, синтисајзер, мелотрон
* Анте Јанковиќ - главен вокал и текст

## Продукција
* Бранко Подбрежнички - Техничар за звук
* Анто Јанковиќ - Вокал
* Владимир Делач - продуцент

## Надворешни врски
* Дивље јагод од дискографска куќа Discogs

Категорија:Албуми од 1979
Категорија:Албуми на групата Дивље јагоде
Категорија:Албуми издадени од Југотон
Гинопедија

**Гинопедија** (изворно: Gynopedia) ― незаработувачка организација која води вики со отворени ресурси за полова, репродуктивна и женска здравствена заштита низ целиот свет. Мрежната страница била основана од Лани Фрид во 2016 година. Главните теми за кои се збори на страницата се пристап до контрацепција, итна контрацепција, тестирање за полово преносливи болести, лекови, менструални производи, гинеколози, бременост, абортус, советодавни услуги, женски ресурси и ресурси за ЛГБПБ. Од ноември 2017 година, мрежната страница опфаќа скоро 100 градови.

Гинопедија е првенствено мрежно место на англиски јазик, но доброволните преведувачи почнале да преведуваат страници на други јазици, како што е францускиот.

## Наводи

Категорија:Сексуално здравје
Категорија:Викија
Категорија:Умножувачки права
Категорија:Женско здравје
Категорија:Здравствени мрежни места
.amsterdam

**.amsterdam** ― највисок домен за градот Амстердам. ICANN му дал дозвола на градот Амстердам да управува со доменот на 24 јули 2014 година како дел од својата нова програма gTLD. Јавноста може да регистрира мрежни адреси на .amsterdam од септември 2015 година. Употребата на TLD била многу ограничена и неговото воведување било критикувано поради недостатокот на исплатливост.  Во 2019 година, бројот на домени регистрирани според TLD бил намален за 9,1%. Протоколот за пристап до податоци за регистрација бил овозможен за домени на .amsterdam во јули 2019 година.

## Наводи


## Поврзано

* .nl
* .frl
* .paris
* .london

Категорија:Статии со извори на холандски (nl)
Категорија:Интернетот во Холандија
Категорија:Културата во Амстердам
Grove.io

**Grove.io**, првично како Convore, ― семрежен прилог за разговор во живо, создадена од соосновачите Ерик Флоренцано, Лија Калвер и Ерик Мегваер. 

*PC World* рекле: „Работи како агрегат за вести, како и форум за прашања/одговори за своите огромен број теми“; според *[[:en:MIT_Technology_Review|MIT Technology Review]]*, таа ја имала „исполираноста и повратниот одговор што им недостигаат на повеќето нови (мрежни) места кои се слични“.

Во јануари 2012 година, Convore се свртел кон Grove.io, со фокус на обезбедување услуги за бизниси, и како основна одлика што била заснована на IRC. Претстојното затворање на услугата на Convore било објавено на нивната мрежна страница и на Твитер во февруари истата година.

Во октомври 2016 година, Grove.io објавиле дека се затвора и им препорача на корисниците да користат Slack како замена.

## Наводи

## Надворешни врски

* Архива на Convore
Категорија:Семрежни прилози
Категорија:Семрежни својства појавени во 2011 година
Категорија:Семрежен разговор
Категорија:Мрежни места за разговор
Лауреат

**Лауреат** (латински: laureatus, „овенчан со лавор“) — поим што се користи за означување на добитник на престижна јавна награда од областа на науката или уметноста, или победник на исто така на престижен уметнички натпревар. Името доаѓа од лаворовиот венец што победниците на престижните поетски натпревари во Стара Грција го добивале како симболична награда. Обичајот подоцна го презеле Римјаните, така што поимот лауреат како добитник на овие и слични награди се проширил низ Западна Европа во средниот век, а подоцна и низ целиот свет.

## Наводи

## Поврзано
* Лаворов венец

Категорија:Титули
Категорија:Латински изрази
Крајници

десно|мини|200x200пкс| Зад непчените лакови се гледаат зголемени непчени крајници
**Крајници** () — групи на лимфно ткиво кои се наоѓаат под епителот во устата и голтникот. Тие создаваат лимфоцити и се дел од имунолошкиот систем, а нивната улога е да го заштитат горниот дел на дишниот систем од инфекции.

Постојат четири вида крајници:
* непчени крајници (),
* голтничен крајник (),
* јазичен крајник (),
* тубен крајник ().

Сите тие го чинат т.н. Валдееров лимфен прстен (). Големината на крајниците е најголема во детството, а во периодот на пубертетот почнуваат полека да атрофираат заради намалувањето на бројот на лимфните јазли.

## Поврзано
* Непчен крајник
* Голтничен крајник
* Јазичен крајник
* Тубен крајник

## Наводи

Категорија:Лимфен систем
Непчен крајник

десно|мини|200x200пкс| Зад непчените лакови се гледаат зголемени непчени крајници
**Непчен крајник** () — парен лимфоидно-епителен орган кој се наоѓа на страничниот ѕид на фарингеалното (голтничкото) стеснување во т.н. крајничка јама. Составен е од голем број лимфни јазолчиња кои се прекриени со епител. Најизразен е во периодот од четвртата до шеснаесеттата година од животот, а после тоа постепено атрофира. Има облик на бадем и многу променливи димензии, бидејќи крајниците често се зголемуваат при воспалителни процеси од различна етиологија.

Надворешната страна на крајниците е покриена со фарингеалниот субмукозен слој и се потпира на страничниот ѕид на орофаринксот, односно на букал-фарингеалниот дел на мускулот на горниот констриктор на голтнкот. Внатрешната страна е свртена кон луменот на фаринксот и може да се види кога устата е широко отворена. Таа е нерамна, т.е. покриена со крајнички јамички.

Артериите на непчените крајници потекнуваат од асцендентните непчени, јазичните, асцендентните фарингеални и мали непчени артерии. Вените се влеваат во фарингеалните вени, птеригоидниот сплет и надворешната непчена вена. Гранките на јазично-фарингеалниот нерв, јазичниот нерв и малите непчлени нерви учествуваат во ревитализацијата на крајниците.

Оперативната постапка со која целосно се отстрануваат непчените крајници се нарекува тонзилектомија, додека нивното делумно отстранување се нарекува тонзилотомија.

## Поврзано
* Крајници
* Голтничен крајник
* Јазичен крајник
* Тубен крајник

## Наводи

Категорија:Лимфен систем
Country Standard Time

***Country Standard Time*** ― мрежно место посветено на кантри-музиката и сродните жанрови, како што се американа, блуграс и рокабили. Обезбедува вести и музички критики кои се однесуваат на жанрот. Тоа било основано во 1993 година од страна на Џефри Б. Ремц како печатено списание, кое било прво објавувано само во Нова Англија, но станало седржавно во 1995 година. Списанието има мрежно место од 1997 година, и ја прекинало својата печатена верзија во јануари 2009 година.

Мрежното место има прикази, вести и ЦД-а, концертни и книжевни прегледи и привлекува околу 50.000 прегледи на страници месечно.

## Наводи

* Countru Standard Time

Категорија:Списанија објавувани во Масачусетс
Категорија:Семрежни списанија со прекинати печатени изданија
Категорија:Семрежни музички списанија објавувани во Соединетите Држави
Категорија:Списанија прекинати во 2009 година
Категорија:Списанија појавени во 1993 година
Категорија:Прекинати списанија објавувани во Соединетите Држави
Категорија:Блуграс-музика
Категорија:Соединетодржавски музички мрежни места
Категорија:Соединетодржавска кантри-музика
Хлорна киселина

**Хлорна киселина**, HClO3 — киселина на хлорот и формален претходник на хлоратните соли. Ова е силна киселина (p''K''<sub>a</sub> ≈ −2,7) и оксиданс.

## Својства
Оваа киселина е термодинамички нестабилна во однос на диспропорционација.

Хлорната киселина е стабилна во студен воден раствор со концентрација од 30&nbsp;%. Раствор до 40&nbsp;% може да се добие со внимателно испарување под намален притисок. Во повисоки концентрации растворот се разложува и оддава различни производи, како на пример:
:8&nbsp;HClO3 → 4&nbsp;HClO4 + 2&nbsp;H2O + 2&nbsp;Cl2 + 3&nbsp;O2
:3&nbsp;HClO3 → HClO4 + H2O + 2&nbsp;ClO2

## Опасност
Оваа киселина е моќен оксиданс. Највеќето органски и запаливи материјали ќе дефларираат при допир.

## Добивање
Киселината се добива со реакција на сулфурна киселина со бариум хлорат, при што нерастворливиот бариум сулфат се отстранува со таложење:
:Ba(ClO3)2 + H2SO4 → 2&nbsp;HClO3 + BaSO4
Друг начин е згревање на хипохлореста киселина, што дава хлорна киселина и хлороводород:
:3&nbsp;HClO → HClO3 + 2&nbsp;HCl

## Поврзано
* Хлорат
* Хипохлореста киселина
* Хлореста киселина
* Перхлорна киселина
* Оксидирачка киселина
* Дихлор пентоксид

## Наводи

*
*

Категорија:Хлорати
Категорија:Неоргански киселини
Категорија:Оксиданси
Категорија:Оксидирачки киселини
Категорија:Соединенија на водородот
Curiosity (мрежно место)

**Curiosity** (се изговара Кјуриосити, во превод: Љубопитност) ― мрежно место за семрежно далечинско образование.

Местото собрало содржина од различни семрежни образовни и наставни ресурси (како што се курсеви, написи и видеа), кои може да се филтрираат по предмети и теми, трошоци за курсеви и други фактори.

## Историја
Curiosity првично бил основан од Гејб Веховски, шеф на дигитална стратегија и дигитални бизниси во Discovery Communications.

Тој го гледал Curiosity како „вертикално средиштен пазар“ за семрежно учење.

Во ноември 2014 година, Curiosity бил извлечен од Discovery со Веховски како извршен директор; Discovery останува партнер за содржина на услугата.

Во исто време, претпријатието собрало 6 милиони долари во круг на финансирање од Серија А од голем број вложувачи со седиште во Чикаго, вклучително и Pritzker Group Venture Capital, Origin Ventures, Chicago Ventures и Corazon Capital.

## Прекин
Во 2020 година, мрежното место било прекинато. Тој првично бил вграден со мрежното место Discovery, каде што целиот сообраќај кон Curiosity http ќе биде пренасочен на мрежната страница на Discovery.

Подоцна, во септември 2020 година, било откриено дека пренасочувањето исто така престанало, а врската до мрежната страница на Curiosity повеќе не работи.

## Поврзано

* Curiosity Stream

## Наводи

Категорија:Соединетодржавски образовни мрежни места
Категорија:Престаноци во 2020 година во Соединетите Држави
Оскар Касас

**Оскар Касас Сиера** (; Барселона, 21 септември 1998) — шпански актер и модел.

## Биографија
Оскар Касас е роден во Барселона на 21 септември 1998 година. Тој е син на Рамон Касас и Хајди Сиера и четврти од петте браќа Касас, а актерот Марио Касас е најстариот од неговите браќа.

## Кариера
Во светот на глумата започна со мали улоги и комерцијални реклами. Тој во неколку наврати го играл ликот на неговиот помал брат, како на пример во филмот *[[Одлив на мозоци]]* и во серијата *[[Нема страв од сонување]]* и *[[Брод (ТВ-серија)|Бродот]]*. Неговото прво појавување било во *[[:es:Abuela de verano|летна баба]]* (2005) како Мигел. Подоцна тој добил улоги во филмовите како што се *[[53 дена од зимата]]*, *[[Домот за деца без родители]]* и *[[Анџелес С.А.]]*, по што успеал да се приклучи на улоги во серијата *[[Црвен орел]]* играјќи ја улогата на Габи. Тој ја напуштил серијата за да студира во Ирска и го играл Иван, главниот лик на филмот *[[Сонот на Иван]]*.

Во 2017 година тој се вратил глумејќи во серијата Игра *[[:es:Si fueras tú|да беше ти]]*, заедно со Марија Педраза. Истата година бил дел од актерската екипа на *[[:es:Cuéntame cómo pasó|Кажи ми како се случи]]* играјќи го Бруно. Во 2018 година, глуми во серијата Мовистар плус *[[:es:Instinto (serie de televisión)|Инстинкт]]*, играјќи го Хосе Мур, заедно со неговиот брат Марио Касас и глумиците Силвија Алонсо и Ингрид Гарсија-Јонсон, за што добил номинација за Ферозова награда. Во 2020 година, се приклучил на главната екипа на втората сезона на *[[Секогаш вештерка]]* на Нетфликс, играјќи го пиратот Кобо. Во септември 2021 година, глумел во серијата на Нетфликс *[[Јагуар (ТВ-серија)|Јагуар]]*, заедно со Бланка Суарез, Адриан Ластра и Франческ Гаридо, каде што го игра Кастро.

Во 2019 година тој се приклучи на актерската екипа на играниот филм на Пако Аранго *[[:es:Los Rodríguez y el más allá|Родригес и задгробниот живот]]*, играјќи го Боско. Во 2021 година тој учествуваше во играните филмови *Ноќите на Гранада* на Абид Кан и во Нетфликс оригиналниот филм *[[:es:Xtremo|Екстремни]]*, каде го глумеше Лео. Покрај тоа, беше објавена и неговата главна улога во филмот *Холикрвд*.

## Филмографија
### Филм

### Телевизија

## Надворешни врски
* 
* oscarcasas-sierra.blogspot.com.es
* Оскар Касас на IMDb
* 

Категорија:Живи луѓе
Категорија:Родени во 1998 година
Категорија:Шпански глумци
Категорија:Шпански филмски глумци
Тубен крајник

десно|мини|250x250пкс| Тубниот крајник се наоѓа во долниот десен агол на овој пресек, веднаш до отворот на Евстахиевата туба
**Тубен крајник** () — парно лимфоидно ткиво сместено на соодветниот страничен ѕид на носниот дел на фаринксот, односно во непосредна близина на фарингеалниот отвор на Евстахиевата слушна туба. Се развива кај малите деца, а потоа постепено се намалува за време на пубертетот и подоцна целосно исчезнува.

Овој крајник учествува во изградбата на т.н. Валдееров лимфен прстен заедно со голтничниот, јазичниот и непчените крајници. Сите тие се составени од лимфни јазолчиња и се меѓусебно поврзани едни со помош на систем на лимфни садови.

## Поврзано
* Крајници
* Голтничен крајник
* Јазичен крајник
* Непчен крајник

## Наводи

Категорија:Лимфен систем
Голтничен крајник

десно|мини| Голтничен крајник
**Голтничен крајник** () кој се нарекува и **трет крајник**, **фарингеален крајник** или **аденоид** — лимфоидно-епителен орган кој се наоѓа на горниот ѕид на носниот дел на голтникот. Најголемите димензии ги достигнува околу петтата или шестата година, а потоа постепено се намалува и целосно исчезнува околу 25-тата година. Кога е целосно развиен, има овална форма.

Фарингеалниот крајник е составен од голем број лимфни јазолчиња. Површината му е нерамна бидејќи е испресечена од т.н. крајнички јамички и крипти.

Во случај на патолошки промени, како што е зголемувањето на овој крајник, тој може да предизвика отежнато дишење или да влијае на развојот на носната шуплина, синусите, горната и долната вилица и евентуално градниот кош. Исто така, може да предизвика инфекции што може да се пренесат на дишните органи и средното уво преку Евстахиевата туба.

## Поврзано
* Крајници
* Непчен крајник
* Јазичен крајник
* Тубен крајник

## Наводи

## Надворешни врски

Категорија:Лимфен систем
Луна 9

**Луна 9** (Луна-9) била вселенска мисија без екипаж, дел од советската програма Луна. На 3 февруари 1966, Луна 9 станало првото вселенско летало кое го преживеало слетувањето на Месечината, а со тоа и прво вселенско летало кое го преживеало слетувањето на друго небесно тело.

## Наводи

Категорија:Мисии до Месечината
Категорија:Вселенски летала пуштени во 1966 година
Јазичен крајник

десно|мини|250x250пкс| Структура на јазикот
**Јазичен крајник** () — лимфоидно ткиво сместено во коренот на јазикот. Составен е од кластери на лимфни јазолчиња наречени јазични фоликули, кои се покриени со сквамозен епител. Овој крајник е најизразен веднаш по раѓањето и почнува да атрофира веќе во првите години од животот. Кај возрасните, тој е намален на неколку помали групи на лимфни јазли.

Заедно со непчените, тубниот и голтничниот крајник, тој е дел од т.н. Валдееров лимфен прстен ().

## Поврзано
* Крајници
* Тубен крајник 
* Непчен крајник
* Голтничен крајник

## Наводи

Категорија:Лимфен систем
Ричард Бартон

**Ричард Бартон** (анг: Richard Burton; роден **Ричард Волтер Џенкинс Џуниор**; 10 ноември 1925 - 5 август 1984 ) бил велшки глумец препознатлив по неговиот баритонски глас. Ричард Бартон се етаблирал како извонреден глумец во Шекспировите драми во 1950-тите, а исклучително добро го одглумил Хамлет во 1964 година. Критичарот Кенет Тинан го нарекол „природен наследник на Оливие“. Сепак, Бартон не успеал да ги исполни тие очекувања  и разочарал некои критичари и колеги, а неговата склоност кон алкохолизмот  придонела да стекне имиџ како одличен глумец кој залудно го потрошил својот талент. Сепак, тој се смета за еден од најпознатите глумци од неговата генерација.

Ричард Бартон седум пати бил номиниран за Оскар, но не освоил ниту еден. Добил БАФТА, Златен глобус и Тони награди за најдобар глумец. Кон средината на 1960-тите, Бартон бил меѓу најпопуларните филмски ѕвезди. На крајот од 1960-тите, Бартон бил еден од најплатените глумци во светот и добивал хонорари од преку 1 милион долари плус дел од бруто приходите. Бартон во јавната бил познат и по бракот со неговата втора сопруга, глумицата Елизабет Тејлор. Турбулентната врска на двојката, во која двапати се венчале и двапати се разведувале, била ударна вест во тоа време.
Во Југославија бил познат и по тоа што го глумел Јосип Броз Тито во филмот „Сутјеска“ во режија на Стипе Делиќ.

## Филмографија, други дела и награди
**Одбрани дела, врз основа на номинации за награди**

## Библиографија

Дела од Ричард Бартон 
*Burton, Richard (1964). A Christmas Story. William Morrow.
*Burton, Richard (2012). Williams, Chris (ed.). The Richard Burton Diaries. Yale University Press. ISBN 9780300192315.

## Наводи

## Надворешни врски

* Официјална веб-страница на Ричард Бартон
* Richard Burton  
* Richard Burton  
*   
*
* Ричард Бартон на шоуто на Дик Кавет,  Archived   , 17 јули 2009 година

|-
!colspan="3" style="background:#C1D8FF;"| Сопруг на Елизабет Тејлор

Категорија:Статии со hCards
Категорија:Добитници на наградата „Тони“
Категорија:Добитници на Греми
Категорија:Заповедници на Редот на Британската Империја
Категорија:Починати во 1984 година
Категорија:Родени во 1925 година
Категорија:Велшки глумци
Категорија:Добитници на наградата Златен глобус
Категорија:Велшки филмски глумци
Категорија:Добитници на Златен глобус
Кирил (бугарски патријарх)

250px|мини
**Патријарх Кирил** (, световно име **Константин Марков Константинов**, ; 3 јануари 1901 година – 7 март 1971 година) — првиот патријарх на обновената Бугарска патријаршија.

## Животопис
Роден во Софија, Бугарија во семејство со влашко потекло, тој го зел своето монашко име Кирил во црквата Света Недела на 30 декември 1923 година и станал митрополит пловдивски во 1938 година.

На 10 мај 1953 година Кирил е избран за патријарх на Бугарската православна црква, кој функција ја извршува до својата смрт.

Кирил е погребан во главната црква на Бачковскиот манастир, на 89 километри од Софија.

Историската улога на Кирил во бугарскиот народен отпор кон холокаустот е раскажана во ораториумот „Меланхолична убавина“, компониран од Георги Андреев со либрето на Скот Кернс и Арје Финклештајн, првпат изведен во јуни 2011 година во Вашингтон. Текстот го опишува „Митрополитот Кирил“ во 1943 година, како се соочува со властите кои требало да ги депортираат бугарските Евреи. Кирил прво се обврзува да оди со нив во знак на солидарност, а потоа им кажува на стражарите дека ќе го блокира возот со своето тело. Стражарите одговараат дека штотуку добиле нова наредба да ги ослободат Евреите.

Категорија:Бугарски патријарси
Категорија:Починати во 1971 година
Категорија:Родени во 1901 година
Категорија:Власи
Александар Морфов

мини|250п|Александар Морфов во воена униформа
**Александар Василев Морфов** (бугарски: Александър Василев Морфов) — бугарски композитор, поет, публицист и воен офицер. Тој се смета за еден од пионерите на бугарската народна музика и татко на бугарската воено-народна песна. Морфов е автор на Маршот на македонските револуционери, т.н. „Изгреј зора на слободата“ која исто така е првата химна на Народна Република Македонија.

Тој е роден на 13 јануари 1880 година во Стара Загора, Источна Румелија. Александар е брат на бугарската оперска пејачка Христина Морфова. Морфов учествува во создавањето на Сојузот на народните хорови во Бугарија. Автор е на 2 песни за машки хор, околу 10 за мешан хор меѓу кои се познатите „Дамјан танец води“, „Баба Минковица“ и баладата „Сејмени“, околу 30 воени маршови, 4 соло песни и 2 во придружба на пијано.

Морфов средно училиште оди во Католичката гимназија во Одрин каде започнал да учи свирење на флејта. Во 1902 завршува на Военото училиште во Софија Две години потоа се вработува и предава во универзитетот сè до 1922 година. Морфов служи во 1-ви и 25-ти пешадиски полк. Подоцна станува и командир на чета во Школата за резервни офицери и во Военото училиште. Тој исто така командувал и со 7-та пешадиска дружина. Учествува во Балканските војни и во Првата светска војна. Во 1919 година е промовиран во потполковник, а во 1922 година стапува во пензија. Морфов умира на 19 април 1934 година во Софија.

Категорија:Бугарски музичари
Категорија:Бугарски офицери
Денови (филм)

**„Денови“** (српски: *Дани*) — филм на режисерот Александар Петровиќ од 1963 година. Автори на сценариото се Бора Ќосиќ и Душан Матиќ, а главните улоги ги играат: Олга Вујадиновиќ, Љубиша Самарџиќ, Вјекослав Африќ и Мирослав Анѓелковиќ.

## Синопсис
Во филмот се прикажува еден ден во животот на една жена (ја игра Вујадиновиќ) која не успеала да го најде своето место во животот. Таа запаѓа во низа карактеристични состојби во кои се открива себеси, својот живот и судбината. Нејзиниот живот е огледало на нејзината осаменост. Таа среќава млад човек (го игра Самарџиќ) кој истиот ден ја добил веста дека татко му е на умирање. Тие го минуваат попладнето заедно, обидувајќи се да му дадат нова смисла на животот.

## Наводи

Категорија:Српски филмови
Категорија:Црно-бели филмови
Категорија:Југословенски филмови
Категорија:Филмови на Авала филм
Категорија:Филмови на српски јазик
Категорија:Филмови на српскохрватски јазик
Категорија:Филмови од 1963 година
Категорија:Филмови на Александар Петровиќ
Категорија:Филмови со Олга Вујадиновиќ
Категорија:Филмови со Љубиша Самарџиќ	
Категорија:Филмови со Вјекослав Африќ
Категорија:Филмови со Мирослав Анѓелковиќ
Оксирацетам

**Оксирацетам** (развојно кодно име **ISF 2522** ) е ноотропен лек од семејството на рацетам и е многу благ стимуланс . Неколку студии сугерираат дека супстанцијата е безбедна дури и кога се консумираат високи дози на долг временски период. Сепак, механизмот на дејство на семејството на лекови од рацетам е сè уште прашање на истражување. Оксирацетам не е одобрен од Управата за храна и лекови за каква било медицинска употреба во САД.

## Клинички наоди
Направени се напори за истражување на можната употреба на оксирацетам како лек за ублажување на симптомите на деменција. Сепак, не биле добиени убедливи резултати од студиите на пациенти со Алцхајмерова деменција или злоупотреба на органски растворувачи.

Тестовите извршени на пациенти со блага до умерена деменција доживеале  корисни ефекти мерени со повисоки резултати на тестовите за логички перформанси, внимание, концентрација, меморија и ориентација во просторот. Подобрување било забележано и кај пациенти со егзоген пост-потресен синдром, органски мозочни синдроми и други деменции.

Глувците(DBA) третирани со оксирацетам покажале значително зголемување на перформансите на просторното учење како што е утврдено со задачата за навигација во вода на Морис, во споредба со контролите. Ова зголемување на перформансите било поврзано со зголемување на PKC поврзана со мембраната.

## Фармакокинетика
Оксирацетам добро се апсорбира од гастроинтестиналниот тракт со биорасположивост од 56-82%. Максималните серумски нивоа се постигнуваат во рок од еден до три часа по еден 800&nbsp;mg или 2000&nbsp;mg орална доза, при што максималната серумска концентрација достигнува помеѓу 19 и 31&nbsp;μg/ml во овие дози.

Оксирацетам главно се чисти преку бубрезите и приближно 84% се излачува непроменет во урината. Полуживотот на оксирацетам кај здрави индивидуи е околу 8 часа, додека кај пациенти со бубрежно оштетување е 10-68 часа. Постои одредена пенетрација на крвно-мозочната бариера со мозочни концентрации кои достигнуваат 5,3% од оние во крвта (мерено еден час по една 2000 г.&nbsp;mg интравенска доза). Стапките на клиренс се движат од 9 до 95 ml/min и концентрациите во стабилна состојба кога 800&nbsp;mg се дава двапати дневно во опсег од 60 μM до 530 μM.

Највисоки концентрации на оксирацетам во мозокот се наоѓаат во септумот пелуцидум, проследено со хипокампусот, церебралниот кортекс и со најниски концентрации во стриатумот по 200&nbsp;mg/kg орална доза дадена на стаорци. Оксирацетам може да се квантитира во плазмата, серумот или урината со течна хроматографија со една од неколкуте различни техники за откривање.

Главните метаболити на Оксирацетам вклучуваат: бета-хидрокси -2-пиролидон, N-аминоацетил- ГАБОБ, ГАБОБ (бета-хидрокси-ГАБА) и глицин .  Така неговиот метаболички пат е точно паралелен со оној на пирацетам, анирацетам, фенилпирацетам и сите други членови на семејството -рацетам, а исто така и пироглутаминска киселина .

## Наводи

## Надворешни врски

* Оксирацетам на PsychonautWiki

## Дополнителна литература

* 
* 
* 
* 
* 
* 

Категорија:Стимуланси
Категорија:Вторични алкохоли
Категорија:Статии со изменета назнака за CASNo
Спирамид

**Спирамидот** (развојно неговото кодно име е **AMI-193** ) тој е експериментален антипсихотик кој делува како селективен антагонист на рецепторот на 5-HT2A, 5-HT1A и D 2. Има незначителен афинитет за 5-HT 2C рецепторот.

## Наводи

Категорија:Азотни хетероциклични соединенија
Категорија:Лактами
Категорија:Фенолни етри
Калиум тиосулфат

**Калиум тиосулфат** (најчесто скратено **КТС**) — неорганско соединение со формулата K2S2O3. Оваа сол може да формира повеќе хидрати, како што се монохидрат, дихидрат и пентахидрат, од кои сите се бели или безбојни цврсти материи. Се користи како ѓубриво.

## Формирање и реакции

Тиосулфатните соли се добиваат со реакција на сулфитниот јон со елементарен сулфур и со нецелосна оксидација на сулфидите. На пример, оваа сол се произведува со реакција на калиум хидроксид со амониум хидроксид, сулфур диоксид и елементарен сулфур. Тиосулфатите се стабилни во неутрални или алкални раствори, но не и во кисели раствори, поради диспропорционалност со сулфур диоксид и сулфур:

:  + 2 H+  → SO2 + "S" + H2O

Поради ова својство, може да хелацира метали, особено железо.

Тиосулфатот реагира со јод и дава тетратионат, во овој случај калиум тиосулфат реагира со јод за да произведе калиум тетратионат и калиум јодид:

: 2 K2  + I2 → K2  + 2 KI

Тиосулфат интензивно формира разновидни комплекси со преодни метали. Во ерата на фотографијата базирана на сребро, тиосулфатот се трошеше во голем обем како реагенс „стоп“. Оваа апликација ја искористува способноста на тиосулфатот да раствори сребрени халиди. Тиосулфатот исто така се користи за екстракција или лужење злато (натриум тиосулфат) и сребро од нивните руди како помалку токсична алтернатива на цијанидот.

## Примена
Калиум тиосулфат најчесто се користи како ѓубриво сам или со уреа и/или уреа амониум нитрат поради неговата способност да ја одложи нитрификацијата. Така има способност да ја намали емисијата на азотен оксид. Исто така, може да го намали количеството на фумиганти што се ослободуваат од почвата. Ако се користи самостојно, се користи во многу разреден раствор поради неговата способност да предизвикува симптоми на фитотоксичност. Ова е предизвикано од елементарниот сулфур кој се оксидира за да произведе сулфурна киселина.

## Наводи


Категорија:Соединенија на калиумот
Врани (филм)

**„Врани“** (српски: *Вране*) — филм на режисерите Гордан Михиќ и Љубиша Козомара од 1969 година. Истовремнео, тие се автори и на сценариото, а главните улоги ги играат: Слободан Перовиќ, Милан Јелиќ, Јелисавета Саблиќ, Инес Франчовиќ. Како дел од т.н. „црн бран“, филмот бил прикажан на неколку странски филмски фестивали, додека во Југославија се прикажувал многу ретко.

## Синопсис
Еден остарен боксер, за да заработи за живот, почнува да се занимава со сомнителни работи, соработувајќи со сомнителби луѓе кои крадат и скитаат наоколу...

## Наводи

Категорија:Српски филмови
Категорија:Југословенски филмови
Категорија:Филмови на Авала филм
Категорија:Филмови на српски јазик
Категорија:Филмови на српскохрватски јазик
Категорија:Филмови од 1969 година
Категорија:Филмови на Гордан Михиќ
Категорија:Филмови на Љубиша Козомара
Категорија:Филмови со Милан Јелиќ
Категорија:Филмови со Слободан Перовиќ	
Категорија:Филмови со Инес Франчовиќ
Категорија:Филмови со Јелисавета Сека Саблиќ
Категорија:Филмови со Северин Бијелиќ
4-HO-DiPT

алт=4-HO-DiPT Powder|мини| 4-HO-DiPT во прав
**4-Хидрокси-N,N-диизопропилтриптамин** ( **4-HO-DiPT** или **Ипроцин** ) е синтетичка психоделичен лек . Тој е повисок хомолог на псилоцинот, 4-HO-DET, и тој е  позиционен изомер на 4-HO-DPT и има молекуларна потструктура на триптамин .

## Дозирање
4-HO-DiPT е орално активен на околу 3&nbsp;mg и повеќе, а неговите ефекти траат 2-3 часа. Повисоките дози како оние над 30 mgs може значително да го зголемат времетраењето на ефектите.

## Ефекти
Ефектите на 4-HO-DiPT се во голема мера споредливи со оние на другите серотонергични психоделици како што се ЛСД и псилоцибин, но тие се разликуваат по нивната релативна краткост. Шулгин „се сомнева дека постои друг некој психоделичен лек, каде билошто може да одговара на овој, според брзината, интензитетот, краткоста и чувствителноста на дозата, барем оној што е активен орално“. Идиосинкратичен ефект на лекот, исто така забележан од Шулгин, е неговата тенденција да предизвикува тремор.

Некои корисници пријавиле мало нарушување на звукот со помали дози. Повисоките дози го зголемуваат поларитетот на дисторзијата. Се дефинира како нешто пониско во тонот и создава неколку различни ефекти, како што се свиткување на висината, дисторзија на јачината на звукот и дисторзија на брзината. Како и кај повеќето психоделици DiPT, музиката може да стане понесогласна и помалку хармонична. Корисниците исто така пријавиле визуелно искривување кое може да се спореди со халуциногенот ЛСД .

## Фармакологија

### Фармакокинетика

## Клинички испитувања
FT-104, пролек за 4-HO-DiPT, влезе во двојно слепи, рандомизирани, плацебо контролирани, фаза 1 клинички испитувања кај здрави волонтери во болницата Кралска Аделаида во Австралија за третман на постпородилна депресија и депресија отпорна на третман .
[лево|мини|220x220пкс|FT-104 https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/162510634]

## правен статус

### Шведска
Министерството за здравство ''на Sveriges riksdags'' ''Statens folkhälsoinstitut'' го класифицира 4-HO-DiPT како „опасно по здравјето“ според актот ''Lagen om förbud mot vissa hälsofarliga varor'' (преведен *Закон за забрана на одредени стоки опасни по здравјето* ) од 1 март, 20, во нивната регулатива **SFS 2005:26** наведен како **4-хидрокси-N,N-диизопропилтриптамин (4-HO-DIPT)**, што го прави нелегално да се продава или поседува.

### Соединети Држави
4-HO-DiPT не е закажан на федерално ниво во Соединетите Држави, но можно е да се смета за аналог на 5-MeO-DiPT, во кој случај купувањето, продажбата или поседувањето би можело да се гони според Федералниот аналоген акт .

#### Флорида
„4-Hydroxy-N,N-диизопропилтриптамин“ е супстанција контролирана од Распоредот I во државата Флорида што го прави нелегално купување, продавање или поседување во Флорида.

## Наводи

## Надворешни врски

* 4-HO-DIPT влез во TiHKAL • инфо

Категорија:Феноли
Калиум пиросулфат

**Калиум пиросулфат** или **калиум дисулфат** — е неорганско соединение со хемиска формула K2S2O7.

## Формирање
Калиум пиросулфат се добива со топлинско разложување на други соли, најдиректно од калиум бисулфат:

: 2 KHSO4 → K2S2O7 + H2O

Температурите над 600&nbsp;°C дополнително го разложуваат калиум пиросулфат до калиум сулфат и сулфур триоксид, сепак:

: K2S2O7 → K2SO4 + SO3

Други соли, како што се калиум трисулфат, може да се распаднат и во калиум пиросулфат.

## Хемиска структура
Калиум пиросулфат содржи пиросулфат анјон кој има структура слична на дихромат. Геометријата може да се визуелизира како тетраедар со два агли кои ја делат конфигурацијата на анјонот на SO4 и централно премостен атом на кислород. Полуструктурна формула за пиросулфатниот анјон е O3SOSO32−. Состојбата на оксидација на сулфурот во ова соединение е +6.

## Употреба
Калиум пиросулфат се користи во аналитичката хемија; примероците се спојуваат со калиум пиросулфат, (или мешавина од калиум пиросулфат и калиум флуорид) за да се обезбеди целосно растворање пред квантитативна анализа.

Соединението е исто така присутно во катализатор во врска со ванадиум(V) оксид во индустриското производство на сулфур триоксид.

## Наводи

Категорија:Соединенија на калиумот
Калиум персулфат

**Калиум персулфат** — неорганско соединение со формулата K2S2O8. Исто така познат како **калиум пероксидисулфат**, тој е бела цврста супстанца која е ретко растворлива во ладна вода, но подобро се раствора во топла вода. Оваа сол е моќен оксиданс, кој најчесто се користи за иницирање на полимеризација.

## Структура
Солите на натриум и калиум се многу слични. Во калиумовата сол, растојанието O-O е 1,495 Å. Поединечните сулфатни групи се тетраедарски, со три кратки S-O растојанија близу 1,43 и една долга S-O врска на 1,65 Å.

## Формирање
Калиум персулфат може да се подготви со електролиза на ладен раствор на калиум бисулфат во сулфурна киселина со висока густина на струја.

: 2 KHSO4 → K2S2O8 + H2

Може да се подготви и со додавање на калиум бисулфат (KHSO4) во раствор од порастворлива сол амониум пероксидисулфат (NH4)2S2O8. Во принцип, може да се подготви со хемиска оксидација на калиум сулфат со користење на флуор. Годишно се произведуваат неколку милиони килограми амониум, натриум и калиумови соли на пероксидисулфат.

## Употреба
Оваа сол се користи за иницирање на полимеризација на различни алкени што доведува до комерцијално важни полимери како што се стирен-бутадиен гума и политетрафлуороетилен и сродни материјали. Во раствор, дијанионот се дисоцира и дава радикали:

: [O3SO-OSO3]2−      2 [SO4]•−

Се користи во органската хемија како оксидирачки агенс, на пример во оксидацијата на фенолите со персулфат на Елбс и оксидацијата на анилините Бојланд-Симс.

Како силно, но стабилно средство за избелување, може да се користи и во разни избелувачи и осветлувачи за коса. Таквата кратка и неконтинуирана употреба вообичаено е без опасност, но сепак продолжениот контакт може да предизвика иритација на кожата. Се користи како средство за подобрување на брашно со Е-број E922, иако повеќе не е одобрено за оваа употреба во ЕУ.

## Мерки на претпазливост
Солта е силен оксиданс и не е компатибилен со органски соединенија. Продолжениот контакт со кожата може да резултира со иритација.

## Наводи

Категорија:Соединенија на калиумот
Категорија:Оксиданси
Категорија:Персулфати
Македонски јазик (мрежно место)

**Македонски јазик** (makedonskijazik.mk) — образовно мрежно место наменето за помош во изучувањето на наставниот материјал по македонски јазик и литература. Мрежното место е воспоставено во 2015 година, како надоградба на истоимениот блог создаден во 2011 година 

## Содржина
Македонски јазик е збирка на дидактички материјали по македонски јазик и литература кои се поделени во четири поглавја и 30 потпоглавја:
*Македонски јазик
**Наука за јазикот
**Историски развој на македонскиот јазик
**Фонетика
**Правопис
**Акцент
**Морфологија
**Синтакса
**Лексикологија
**Стилистика
*Пишување и читање
**Есеј
**Писмени работи
**Библиотека
*Македонска литература
**Словенска писменост
**Просветителството во Македонија
**Македонски романтизам (Преродба во Македонија)
**Македонска литература на почеток од 20 век
**Македонска литература меѓу двете светски војни
**Современа македонска литература
*Светска литература
**Теорија на литературата
**Стара литература
**Ренесанса
**Класицизам
**Просветителство
**Романтизам
**Реализам
**Натурализам
**Социјалистички реализам
**Модерната
**Егзистенцијализам
**Современа светска

Мрежното место исто така има е-тест кој е едноставен и забавен облик за проверка на знаењето по македонски јазик и литература.
## Наводи

## Надворешни врски
* Официјална страница

Категорија:Образовни мрежни места
Категорија:Македонски мрежни места
Категорија:Појавено во 2015 година во Македонија
Категорија:Дигитални ресурси на македонски јазик
Винца

**Винца** () — река во Гребенско, Егејска Македонија, лева притока на Бистрица.

Реката извира на планината Црвена Гора источно од врвот Падес (1.110&nbsp;м). Тече на север, по што западно од врвот Микро Кастраки (1.126&nbsp;м) свртува на запад, а кај врвот Вуртопос на југозапад. Тука го носи името **Палиомадано** или **Палиоманданос**. Излегува од планината источно од врвот Панделони и фаќа јужен правец. Тука го носи името **Хаврос**. Минува источно од врвот Кукос (689&nbsp;м) и го добива истото име **Кукос**. Се влева во Бистрица под името Винца кај селото Земњач.

## Наводи

Категорија:Реки во Егејска Македонија
Категорија:Притоки на Бистрица (Егејска Македонија)
Категорија:Гребен (општина)
Калиум метабисулфит

**Калиум метабисулфит**, K2S2O5, познат и како **калиум пиросулфит** — бел кристален прав со лут мирис. Главно се користи како антиоксиданс или хемиски стерилант.  Како дисулфит, хемиски е многу сличен со натриум метабисулфит, со кој понекогаш се користи наизменично. Метабисулфитот на калиум има моноклиничка кристална структура.

## Preparation and reactions
Метабисулфитот на калиум може да се подготви со третирање на раствор од калиум хидроксид со сулфур диоксид.

: 2 SO2  +  2 KOH  →  K2S2O5  +  H2O

Се распаѓа на 190 °C, при што се добива калиум сулфит и сулфур диоксид:

: K2S2O5 → K2SO3 + SO2

## Примена
Се користи како додаток на храна, познат и како Е224. Употребата е ограничена и може да предизвика алергиски реакции кај некои чувствителни лица.

### Вино
Калиум метабисулфитот е вообичаен додаток за вино или шира, во кој формира сулфур диоксид (SO2). Сулфур диоксидот е средство за дезинфекција. Исто така, делува како силен антиоксиданс, заштитувајќи ја бојата и деликатните вкусови на виното.

Висока доза би била 3 грама калиум метабисулфит на кофа од шест галони шира (што дава приближно 75 ppm SO2) пред ферментација; потоа 6 грама на кофа од шест литри (150 ppm SO2) при флаширање. Некои земји ја регулираат содржината на SO2 во вината.

Опремата за производство на вино се санира со прскање со 1% SO2 (2 лажички калиум метабисулфит на L) раствор.

### Пиво
Метабисулфитот на калиум понекогаш се користи во индустријата за пиво за да го инхибира растот на дивите бактерии и габи. Овој чекор се нарекува „стабилизирање“. Се користи и за неутрализирање на монохлорамин од водата од чешма. Се користи и од домашни и од комерцијални пивари. Не се користи толку многу за подготовка на пиво, бидејќи кантарионот речиси секогаш се вари, што ги убива повеќето микроорганизми.

### Друга употреба

* Метабисулфитот на калиум понекогаш се додава во сокот од лимон како конзерванс.
* Метабисулфитот на калиум се користи во текстилната индустрија за боење и печатење на памук.
* Калиум метабисулфитот понекогаш се користи за таложење на злато од раствор во аква регија (како алтернатива на натриум сулфит).
* Тоа е компонента на одредени фотографски развивачи и решенија што се користат при фотографско фиксирање.
* Се користи како средство за белење во производството на крем од кокос.
* Се користи во некои кисели краставички како конзерванс.
* Се користи за офортирање на метални примероци на база на железо за микроструктурна анализа. 

## Безбедност
Метабисулфитот на калиум може да ја иритира кожата, очите и респираторниот тракт.

## Наводи

Категорија:Соединенија на калиумот
Категорија:Фотографски хемикалии
Црвена (река)

**Црвена** () — река во Населичко, Егејска Македонија, лева притока на Бистрица.

Реката извира на планината Црвена Гора северозападно од врвот Буртани (Нераида, 1.621&nbsp;м). Има исто име како планината. Тече на север, по што свртува на северозапад во високопланинска котлина. Излегува од планината јужно од врвот Цуцуљанос (893&nbsp;м), свртува на запад и ја прима левата притока Кангелија, а потоа десната Сачишка Река. Тука го носи името **Алки**. По десетина километри свртува на југозапад, ја прима левата притока Транос Лакос и под името **Кондолакија** се влева во Бистрица јужно од мостот Јаковос, 4&nbsp;км југозападно од Сачишта.

Често за главна река се смета Сачишка, а Црвена за нејзина притока.

## Наводи

Категорија:Реки во Егејска Македонија
Категорија:Притоки на Бистрица (Егејска Македонија)
Категорија:Горуша
Арпа (река)

**Арпа** () — река во Кукушко, Егејска Македонија, лева притока на Галик.

Реката извира под името **Музгали** во источното подножје на планината Карадаг, западно под врвот Џамалука (862&nbsp;м). Тече на запад, а кај селото Врлан свртува на југозапад. Минува источно од Севендекли, Инанли и Ени Маало, свртува на запад и по селото Караџа Кадар се влева во Галик како негова лева притока.

## Наводи

Категорија:Реки во Егејска Македонија
Категорија:Кукуш
Категорија:Притоки на Галик
Куру (река во Кукушко)

**Куру** () — река во Кукушко, Лагадинско и Солунско, Егејска Македонија, лева притока на Галик.

Реката извира под името **Допра** во источното подножје на Карадаг, источо од кукушкото село Пазарли и западно под врвот Месе (719,4&nbsp;м). Тече на југозапад, постепено преминувајќи во јужен правец и го добива името **Оморли**. Кај лагадинското Ново Село свртува на запад, минава во клисура меѓу Средец (Камила) од југ и Асирли од север, излегува кај Воловод, завива на југ, а потоа пак на запад и се влева во Галик северно од солунското село Ени Маала.

## Наводи

Категорија:Реки во Егејска Македонија
Категорија:Пајак (планина)
Категорија:Пајонија (општина)
Категорија:Кукуш
Категорија:Лагадина
Категорија:Даутбал
Категорија:Притоки на Галик
Левтерска Река

**Левтерска Река** () — река в Правишко, Егејска Македонија.

Реката се образува во северниот дел на Лути Рид од реките Шашли (која извира источно под возвишението Имам Чешма, 394&nbsp;м), од 1969 г. *Дасомено Рема*), и реката Чешме (која извира западно од Имам Чешма, од 1969 г. *Дросопиги*). Тече на југ, минува меѓу возвишенијата Митикас и Кара Бурун (286&nbsp;м) и излегува во Левтерската Долина кај селото Левтера, по кое е наречена. Свртува на исток, ја прима десната притока Кара Дере (Мавро Рема) и се влева во Егејското Море јужно од Кале Чифлик.

## Наводи

Категорија:Реки во Егејска Македонија
Категорија:Кушница
Категорија:Егејски слив
Орфанска Река

**Орфанска Река** (, *Орфанолакос*) — река в Правишко, Егејска Македонија.

Реката извира во јужниот дел на планината Кушница, јужно под врвот Чауш Геран (1126,5&nbsp;м) под името *Чинар Дере* (од 1969 г. *Платанорема*). Тече во јужен правец, ја напушта планината и минува крај селото Шарли, па свртува на југозапад. Ја прима десната притока Ментешели која доаѓа од истоименото поранешно село Ментешели, а потоа и левата притока Циганли Дере (од 1969 г. *Ватирема*). Потоа ја прима десната притока Арап Дере (Арапис Рема), кај селото Орфан свртува право на југ и се влева во Егејското Море во месноста Тулумба. кај туристичката населба Долнолоквичка Плажа.

## Наводи

Категорија:Реки во Егејска Македонија
Категорија:Кушница
Категорија:Егејски слив
Релјеф на Даглас Мекартур

алт=Truman in a dark suit and tie and light hat shakes hands with MacArthur, in uniform wearing a shirt but no tie and his rumpled peaked cap.|десно|мини| Американскиот генерал на армијата Даглас Мекартур се ракува со американскиот претседател Хари Труман на Конференцијата на островот Вејк, седум месеци пред Труман да го ослободи Мекартур од командата.
На 11 април 1951 година, американскиот претседател Хари С. Труман го ослободил генералот на армијата Даглас МекAртур од командите откако МекAртур дадил јавни изјави кои беа во спротивност со политиките на администрацијата. МекAртур бил популарен херој од Втората светска војна, кој тогаш бил командант на командните сили на Обединетите нации кои се бореле во Корејската војна, а неговото олеснување останува контроверзна тема на полето на цивилно-воените односи.

МекAртур ги предводел сојузничките сили во Југозападниот Тихи Океан за време на Втората светска војна, а по војната бил задолжен за окупацијата на Јапонија. Во последната улога, МекАртур бил во можност да акумулира значителна моќ над цивилната администрација на Јапонија. На крајот, тој се здобил со ниво на политичко искуство кое не било преседан ниту повторено од некој кој активно служел како офицер во американската војска.

Кога Северна Кореја ја нападнала Јужна Кореја во јуни 1950 година, започнувајќи ја Корејската војна, МекАртур бил назначен за командант на силите на Обединетите нации кои ја бранеле Јужна Кореја. Тој го замислил и го извршил амфибискиот напад во Инчон на 15 септември 1950 година, поради што бил поздравен како воен гениј. Меѓутоа, кога тој ја следел неговата победа со целосна инвазија на Северна Кореја по наредба на Труман, Кина интервенирал војната и нанесе серија порази, принудувајќи го да се повлече од Северна Кореја. До април 1951 година, воената ситуација се стабилизирала, но МекАртур продолжил јавно да ги критикува своите претпоставени и да се обидува да го ескалира конфликтот, што доведе Труман да го ослободи МекАртур од неговите команди. Комитетот за вооружени служби и Комитетот за надворешни односи на американскиот Сенат одржле заедничка истрага за воената ситуација и околностите околу олеснувањето на Мекартур, и заклучиле дека „отстранувањето на генералот МекАртур бил во рамките на уставните овластувања на претседателот, но околностите беа шок за националната гордост“.
## Наводи

Категорија:CS1: јулијанско-грегоријанска датумска несигурност
Џордан Питерсон

**Џордан Бернт Питерсон** (роден на 12 јуни 1962 година) — канадски психолог, автор и медиумски коментатор. Тој почнал да добива широко внимание кон крајот на 2010-тите  години за неговите ставови за културните и политичките прашања, често опишани како конзервативни. Питерсон се опишал себеси како класичен британски либерал и традиционалист.

Бил роден и израснат во Алберта, Питерсон дипломирал политички науки и психологија на Универзитетот во Алберта и докторирал по клиничка психологија на Универзитетот Мекгил .По истражувањето и предавањето на Универзитетот Харвард, тој се вратил во Канада во 1998 г. и станал професор по психологија на Универзитетот во Торонто. Во 1999 година, тој ја објавил својата прва книга, *Maps of Meaning: The Architecture of Belief*, која станала основа за многу од неговите последователни предавања. Книгата сврзува психологија, митологија, религија, литература, филозофија и невронаука за да ги анализира системите на верување и значење.

Во 2016 година, Петерсон објавил серија видеа на Јутуб во кои го критикува *Законот за измена на канадскиот закон за човекови права и Кривичниот законик* (Бил C-16), усвоени од Парламентот на Канада за да се воведат „ родов идентитет и изразување“ како забранета основа за дискриминација. Питерсон тврдел дека законот ќе користи одредени родови заменки, „принуден говор“ и го поврзал овој аргумент со општа критика на политичката исправност и политиката на идентичност. Тој добил значително медиумско покривање, привлекувајќи поддршка и критики.

Во 2018 година, тој ја прекинал својата клиничка пракса и наставните должности и ја објавил својата втора книга: *12 правила за животот: противотров за хаосот*. Промовиран со светска турнеја, станал бестселер во неколку земји. Во текот на 2019 и 2020 година, Петерсон претрпел здравствени проблеми како последица на тешкиот синдром на повлекување од бензодиазепин. Во 2021 година, тој ја објавил својата трета книга, *Beyond Order: 12 More Rules for Life*, поднел оставка од Универзитетот во Торонто и се вратил на поткастинг. Во 2022 година, Питерсон потпишал договор за распределба на содржина со конзервативната медиумска компанија *The Daily Wire* и станал канцелар на колеџот Ралстон. Неговите различни предавања и разговори, распределени главно преку Јутуб и поткасти, собрале милиони прегледи.

## Наводи
Категорија:Професори на Харвардовиот универзитет
Категорија:Канадски психолози
Категорија:Канаѓани со норвешко потекло
Категорија:Живи луѓе
Категорија:Родени во 1962 година