Видинско Царство

**Видинското царство** ( Bulgarian     ) била средновековна бугарска држава со центар во градот Видин од 1369–1396 година.

## Рана историја
Во 1257 година, Ростислав Михајлович ја нападнал бугарската престолнина Трново, но не успеал да ја заземе, па се повлекол во Видин каде што се наметнал, и се прогласил за *Цар* на Бугарија, а Унгарците го признале со оваа титула.

Од средината на 13 век, областа на Видин била автономна под неефикасна бугарска власт и била сукцесивно управувана од Јаков Светослав (починал во 1276 година), Шишман (починал помеѓу 1308 и 1313 година), а потоа и неговиот син Михаил Шишман, кој ја добил високата дворска титула *деспот* од неговиот братучед Теодор Светослав, а во еден современ венецијански извор бил споменуван како *деспот на Бугарија и господар на Видин* .

Јаков Светослав бил владетел на широко автономната територија на Втората бугарска империја, најверојатно лоциран околу Софија . Барајќи понатамошна независност и барајќи ја титулата император на Бугарија, тој двапати ја сменил верноста од Бугарија кон Кралството Унгарија и обратно, а Унгарците го признале неговиот кралски чин како свој вазал и владетел на Видин (средновековен *Бдин* ).&#x5B; *[[Википедија:Се бара извор|<span title="This claim needs references to reliable sources. (September 2022)">потребен е цитат</span>]]* &#x5D;

До 1261 година, тој станал *деспот*, висок благородник во бугарската хиерархија. Титулата му била доделена веројатно од неговиот сопствен сузерен, владетелот на Бугарија, наместо византиски император,  веројатно Константин Тих.  Јаков Светослав бил близок до бугарскиот двор и му ветил лојалност на Константин. Така, царот го поставил за владетел на областа што обично се смета дека била јужно од областа Видин на запад од Бугарската империја. Византиските извори укажуваат дека неговите поседи лежеле „во близина на Хаемус“, што значи блиску до Софија, помеѓу унгарските поседи на север и Македонија на југ.

Смртта на Стефан V во 1272 година значела дека тој бил наследен од неговиот син Ладислав IV, при што неговата сопруга и мајка на момчето, Елизабета, била негов регент. Во тоа време, Јаков Светослав сè уште го држел Видин како унгарски вазал. Веројатно во 1273 година, му било ставено крај на унгарското владеење во Браничево, западно од областа на Јаков, од страна на двајца куманско-бугарски благородници, Дарман и Куделин. Отсечен од своите унгарски сузерени и соочен со заканата од бугарскиот напад од исток, Јаков Светослав повторно се потчинил на бугарската власт. Тој пристигна во столицата Трново за да преговара за неговото потчинување со сопругата на Константин, Марија Палеологина Кантакузена, која беше доминантна фигура во империјата во тоа време поради парализата на царот. Таму, Јаков бил формално посвоен од многу помладата  Марија како нејзин втор син, по новородениот наследник Михаил Асен II . Ова посвојување ги зацврсти врските на Јаков со дворот и значеше дека тој може безбедно да ја задржи својата автономна област како бугарски вазал. Тој, исто така, негуваше надеж да се искачи на тронот со соборување на Михаил кога умрел Константин. Сомнително за овие нелојални намери на Јаков, се смета дека сопругата на Константин, Марија го отрула, и тој умрел во 1275 или 1276/1777 година, непосредно пред востанието на Ивајло.

Иако судбината на самиот град Видин е нејасна, барем дел од имотот на Јаков сигурно бил вратен на директна бугарска власт по неговата смрт. Една таква територија беше регионот на Сврљиг кој се наоѓа југозападно од Видин, кој во 1278 година беше документиран дека и припаѓа на Бугарија.

Шишман од Видин, бугарски благородник (болјар), владеел со полунезависниот деспотат со седиште во Дунавската тврдина кон крајот на 13 и почетокот на 14 век (1270-ти/1280-ти - пред 1308/1313). На Шишман му беше доделена титулата „деспот“ од бугарските императори Теодор Светослав од Бугарија и Георгиј Тертер I. До почетокот на 1290-тите Србија се проширила кон околината на Видин . Во 1291 година, таа потпаднала под власта на Златната орда и во 1292 година бил задолжен за неуспешна кампања против соседна Србија . И покрај тоа што Србите го зазедоа Видин во нивната контраофанзива, можеби благодарение на татарското влијание, Шишман повторно беше ставен како владетел на регионот. Бидејќи неговиот син и наследник како деспот на Видин Михаил Шишман пристапил на бугарскиот трон во 1323 година, Шишман бил родоначалник на последната средновековна бугарска кралска династија, династијата Шишман.

Роден помеѓу 1280 и 1292 Михаил Шишман бил син на деспотот Шишман од Видин од неименувана ќерка на *[[Севастократор|севастократот]]* Петар и Ана (Теодора), самата ќерка на Иван Асен II (р. 1218-1241) и Ирина Комнена Епирска . Тој исто така бил далечен братучед на неговите претходници на бугарскиот престол, Теодор Светослав (р. 1300-1321) и Георгиј Тертер II (р. 1321-1322). По мирот меѓу неговиот татко и Стефан Милутин во 1292 година, Михаил Шишман бил свршен со ќерката на Милутин, Ана Неда и се венчале во 1298 или 1299 година.

По смртта на српскиот крал Стефан Милутин, во 1321 година во Србија настапил период на граѓанска војна.  Михаил Шишман можеше да следи поактивна политика во бугарскиот главен град Трново . Наскоро тој стана водечки благородник во внатрешните работи на земјата и, по смртта младиот Георги Тертер II во 1323 година, Михаил Шишман беше избран за цар на Бугарија од благородништвото. Според некои историчари, тој бил избран затоа што бил потомок на династијата Асен и го толкуваат неговото искачување на тронот не како почеток на нова династија, туку како продолжение на Династијата на Асен. Неговиот полубрат, Белоур, го наследил како последен деспот на Видин.

## Видинско царство
мини|Битка меѓу маџарските и турските сили кај Видин 1396 година
Во 1356 година, бугарскиот цар Јован Александар го изолирал Видин од бугарската монархија и го назначил својот син Иван Страцимир (1356–1396) за апсолутен владетел, првиот цар на Видин.

Во 1365 година, државата била окупирана од унгарските крстоносци, но окупацијата била краткотрајна. Иако првичната кампања не беше целосно успешна затоа што Унгарците го зазедоа градот назад, преговорите што следеа меѓу Кралството Унгарија и сојузниците на Јован Александар, Владислав I Влаицу и Добротица, деспотот на полунезависното Добруџанско кнежество Карвуна, доведоа до враќање на градот во бугарска владение. Се смета дека Јован Срацимир бил повторно поставен за владетел на регионот во есента 1369 година. Во 1393 година, цела Бугарија, заедно со остатокот од околниот регион, потпадна под Отоманската власт . Ова донесе крај на средновековното Бугарско Царство. Видин сега бил единствениот регион контролиран од домородните властели, а не од Османлиите.

Османлиите продолжиле да ги освојуваат и деспотатите на Добруџа, Прилеп и Велбужд . Независноста на Видин не траеше долго. Во 1396 година, Страцимир придонел со војници да им помогнат на напорите на христијанските народи да ја соборат Отоманската Империја. По поразот од Османлиите надвор од градот Никопол, Видин конечно паднал под власта на Османлиите предводени од Бајазит I.

## Деспоти и цареви на Видин
**Деспоти**
* Шишман, деспот ( војвода ), подоцна цар (самопрогласен) (1280 - 1308), основач на династијата Шишман
* Михаил I, деспот (1308 - 1323), син на Шишман, избран за цар на Бугарија и го користи името Михаил III .
* Белаур, деспот (1323 - 1336), брат на Михаил III, отстранет од Јован Александар .
* Јован IV Асен, принц и соцар (1337 - 1349), син на царот Јован Александар
* Михаил IV Асен, принц и соцар (1337 - 1349), син на царот Јован Александар
* Шишман II, барател во егзил

**Цареви**
* Јован Страцимир, цар (1356 - 1365), син на бугарскиот цар Јован Александар
* Унгарско владеење (1365 — 1369).
* Срацимир, цар (1369 - 1396) второ владеење
* Константин II, цар (1396-1422)
* Османлиско освојување

## Наводи

## Понатамошно читање

* 
* 

Категорија:Поранешни држави на Балканот