Цензура на семрежјето

**Цензура на семрежјето** (**цензура на интернетот**) — контрола на објавување или пристап до информации на интернет. Цензурата би можела да се врши од страна на владините или приватните организации, по наредба на владата или по сопствена иницијатива. Поединци и организации може да се вклучат во самоцензура на себеси или поради заплашување и страв.

Мислењата на тема интернет цензура се разликуваат, со аргументи што се направени за и против цензура. Покрај тоа, степенот на цензурата на интернет се разликува од земја до земја. Додека некои земји имаат малку цензура на интернет, во други земји оди толку далеку, дури и да се ограничи пристапот на информации како што се вести и  дискусии меѓу граѓаните.

## Преглед

Прашањата поврзани со цензурата на интернет се слични на оние за на офлајн цензура на повеќе традиционални медиуми, како што се весници, списанија, книги, музика, радио, телевизија и филмови. Една разлика е во тоа што границите се повеќе несигурни он-лајн: жителите во земјата со која се забрануваат одредени информации може истите да ги најдат на мрежно место. Така цензурите мора да спречат пристап до информации иако тие немаат физичка или правна контрола врз мрежните места. Ова, за возврат бара употреба на технички методи на цензура кои се единствени на интернет, како на пример блокирање мрежно место и филтрирање на содржини.

Ставови во врска со изводливост и делотворност на Интернет цензура еволуирале паралелно со развојот на Интернетот и технологиите за цензура:
* Во 1993 година статијата *Time Magazine* го цитира компјутерскиот научник Џон Гилмор, еден од основачите на Electronic Frontier Foundation, којшто вели "Мрежата ја толкува цензурата како штетна тоа го проширува. "

* Во ноември 2007 година, "таткото на интернетот" Vint Cerf изјавил дека гледа владина контрола во паѓањето на интернет затоа што Интернет е речиси целосно во приватна сопственост.
* Во извештајот на истражувањето спроведено во 2007 година и објавено во 2009 година од страна на Беркман Центарот за интернет и општество на Универзитетот Харвард изјави дека: "Ние сме убедени дека алатката за [заобиколување на цензура],  програмери во најголем дел ќе го задржи од блокирање на напорите на владите ", но исто така, дека" ... ние веруваме дека помалку од два проценти од сите филтрирани интернет корисници користат заобиколувачки алатки ".
* Спротивно на тоа, пријавата од страна на истражувачите на Интернет институтот на Оксфорд објавен од страна на УНЕСКО во 2011 заклучува дека "... контролата на информации на интернет и веб сигурно е изводлива и технолошкиот напредок не дава гаранција за поголема слобода на говор. "

Блокирањето и филтрирањето може да се засноваат на релативно статична црна листа  или да се утврдат динамички врз основа на испитување на информации кои се разменуваат. Црните листи може да се создадат рачно или автоматски и често не се достапни за јавноста. Блокирање или филтрирање може да се направи на централизирано национално ниво, на децентрализирано суб-национално ниво или на институционално ниво, за пример, во библиотеки, универзитети или интернет кафулиња. Блокирањето и филтрирањето исто така, може да се разликуваат во земји со различни семрежни услужници.

Државите може да филтрираат чувствителна содржина врз постојана основа и/или да воведат привремено филтрирање за време на клучните периоди како што се изборите. Во некои случаи власта може да го блокира содржина, додека водечката јавноста да верува дека цензурата не се применува. Ова е направено со испишување на "Не е пронајден"  порака за грешка кога се прави обид за пристап до блокирано мрежно место.

Сè додека цензурата има целосна контрола над сите Интернет-поврзани компјутери, како во интернет цензурата во Северна Кореја или интернет цензурата во Куба, вкупната цензура на информации е многу тешко или невозможно да се постигне и тоа се должи на основните дистрибуирани технологии на интернет. Freenet се залага за заштита на слободен говор со користење на технологии со кои се гарантира дека материјалот не може да се отстрани и што спречува идентификација на автори. Технолошки, корисниците често може да најдат начини за пристап до блокирана содржина. Некогаш, блокирањето останува делотворно средство за ограничување на пристапот до доверливи информации за повеќето корисници, како во Кина, бидејќи тие  се во состојба да се посветат значајни ресурси за градење и одржување на сеопфатен систем за цензура.

Многу Интернет стручњаци го користат терминот "splinternet" за да опишат некои од ефектите на националните огнени ѕидови. Глаголот "rivercrab" колоквијално се однесува на цензура на интернет, особено во Азија.

## Цензура ширум светот

[500px|thumb|

<center>http://en.wikipedia.org/wiki/Internet_censorship Рејтинзи за Интернет цензура </center>






<center>''Забелешка: Промени во Интернет цензура од 2011-[Египет,Либија и Тунис.*</center>

]]

Како што сè повеќе луѓе на повеќе места го користат интернетот за важни активности, постои зголемување на онлајн цензурата, користејќи пософистицирани техники. Мотивите, обемот и делотворноста на Интернет цензурата варираат од земја до земја. Земјите вклучени во филтрирањето  се групирани во три главни региони во светот: [[Источна Азија]], [[Средна Азија]] и [[Северна Африка]]. Неколку земји во другите региони исто така, практикуваат одредени форми на филтрирање. Во [[САД]]интернет филтрирање се случува на некои компјутери во [[библиотека|библиотеки]] и [[К-12 училишта]]. Содржини поврзани со [[нацизмот]] или негирањето на [[холокауст]]от се блокирани во [[Франција]] и [[Германија]]. [[Детска порнографија]], [[говор на омраза]] и мрежни места кои поттикнуваат на кражба на [[интелектуална сопственост]] се блокирани во многу земји низ целиот свет.

Всушност, повеќето земји во светот, вклучувајќи многу демократски држави со долги традиции на силна поддршка за [[слобода на изразување]] и [[слобода на печат]], се приклучуваат кон онлајн цензурата, често со значителна поддршка од јавноста .


=== Извештаи, рејтинзи и трендови ===

Деталните информации за земјите со интернет цензура е обезбедена од страна на [[OpenNet Initiative]], [[Репортери без граници]], [[Freedom House]] и во извештаите за *човекови права* на Бирото за демократија, човекови права и труд во [[САД]].

Рејтинзите создадени од страна на неколку од овие организации се сумирани во статиите за [[интернет цензура по земја]] и [[цензура по земја]] .

==== Извештаи на OpenNet Initiative  ====

Во 2010 година OpenNet Initiative го документирала интернет филтрирањето од страна на владите во над четириесет земји во светот. Нивото на филтрирање во 26 земји во 2007 и во 25 земји во 2009 година било класифицирано во политички, социјални и безбедносни области. Од 41 одделни класифицирани земји, седум не покажале докази за филтрирање во сите три области ([[Египет]], [[Франција]], [[Германија]], [[Индија]], [[Украина]], [[Велика Британија]] и [[САД]]), додека една вклучила во продорно филтрирање во сите три области ([[Кина]]), 13 биле пронајдени во филтрирање во една или во повеќе области, а 34 биле пронајдени на некое ниво на филтрирање во една или во повеќе области. Од 10 земји класифицирани во 2007 и 2009 година, една го намалила нивото на филтрирање ([[Пакистан]]), пет го зголемиле нивното ниво на филтрирање ([[Азербејџан]], [[Белорусија]], [[Казахстан]], [[Јужна Кореја]] и [[Узбекистан]]), а четири го одржале истото ниво на филтрирање ([[Кина]], [[Иран]], [[Мјанмар]] и [[Таџикистан]]).

==== Слобода на интернет извештаите ====

Во издание на извештајот на Freedom House од 2011, *Слобода на интернетот*, од 37 земји опфатени со истражувањето, 8 биле оценети како "слободни" (22%), 18 како "делумно слободни" (49%), а 11 како "не слободни "(30%). Во нивниот извештај од 2009, од 15 земји опфатени со истражувањето, 4 биле оценети како "слободни" (27%), 7 како "делумно слободни" (47%) и 4 како "неслободни" (27%). И од 15 земји опфатени со истражувањето и во 2009 и 2011 година, 5 се гледа дека се движеле во насока кон поголема интернет слобода (33%), 9 кон помала слобода (60%), а една останала непроменета (7%).

====" Непријатели на интернетот " и листи на земјите под надзор  ====

Во 2006 година, Новинарите без граници (*Репортери без граници*, РСФ), од меѓународната [[невладина организација]] со седиште во Париз,  која се залага за [[слобода на печатот]], започнале со објавувањето на списокот на "непријателите на интернет ". Организацијата ги класифицирала државите како непријател на интернет, бидејќи "сите овие земји ги обележале не само нивните капацитети да ги цензурираат вестите и информациите онлајн, туку исто така и за нивната речиси систематска репресија на корисници на интернет."  Во 2007 година била создадена втора список на земји "под надзор". Двете листи се ажурират еднаш годишно.



*'Непријатели на интернетот:**
* 
*  (со исклучок на [[Hong Kong]] и [[Macau]])
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

**Земји под надзор:**
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

&nbsp;
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 


Кога списокот на "Непријателите на интернетот"  била воведена во 2006 година, биле наведени 13 земји. До 2011 година бројот на земјите паднал на 10 со потегот на [[Белорусија]], [[Египет]] и [[Тунис]] да преминат во "Земјите под надзор." Белорусија се преселила во групата во 2009 година и Египет и Тунис се преселиле во 2011 година. Нема нови земји додадени на листата, откако таа е основана.

Кога списокот на "земји под надзор"  била воведена во 2008 година, биле наведени 10 држави. До 2011 година бројот на земјите се зголемил на 16, [[Јордан]] во 2009 година, [[Таџикистан]] во 2009 година и [[интернет во Јемен|Јемен]] во 2010 година биле повлечени од листата, [[Австралија]] во 2009 година, [[Франција]] во 2011 година, [[Русија]]  во 2010 година, [[Јужна Кореја]] во 2009 година, [[Турција]] во 2010 година и [[Венецуела]] во 2011 година биле додадени и плус оние три од  "Непријателите на интернетот" претходно. [[Бахреин]], [[Еритреја]], [[Малезија]] и [[Шри Ланка]] паднале од листата во 2010 година, но биле додадени повторно во 2011 година. [[Либија]] паднала од листата во 2009 година, но била додадена уште еднаш во 2011 година.

==== Глобалната анкета за јавното мислење на BBC Светскиот Сервис  ====

Анкетата опфаќа 27.973 возрасни лица во 26 земји, вклучувајќи и 14.306 интернет корисници, спроведена за [[BBC]] Светскиот Сервис од страна на меѓународната анкетна фирма [[GlobeScan]] со користење телефонски и лични интервјуа од 30 ноември 2009 година до 7 февруари 2010. Претседателот на GlobeScan, Даг Милер вели дека, генерално, изборот покажал дека:
: И покрај загриженоста за приватноста и измамата, луѓе од целиот свет го гледаат пристапот до интернет како нивно основно право. Тие мислат дека вебот е сила на доброто и повеќето не сакаат владите да го регулираат.

Наодите од анкетата се:

* Речиси четири од пет корисници на интернет  (78%) сметаат дека  Интернетот им донесе поголема слобода.
* Повеќето интернет корисници (53%) сметаат дека "Интернетот никогаш не треба да бидат регулиран со било кое ниво на власт насекаде".
* Мислењето е еднакво поделено помеѓу интернет корисниците кои  чувствувале дека "интернет е безбедно место за да го изразат своето мислење" (48%) и оние кои не се согласуваат (49%). За изненадување, корисниците во [[Германија]] и [[Франција]] се согласиле во најмала рака, проследено од страна на корисниците во високо филтрираните земји како Кина и [[Јужна Кореја ]], додека корисниците во [[Египет]], [[Индија]] и [[Кенија]] се согласиле уште повеќе.
* Аспекти на интернетот што предизвикуваат најголем интерес се: [[измама]] (32%), насилна и експлицитна содржина (27%), закани за [[приватност]]а (20%), државна [[цензура]] на содржината (6%) и степенот на корпоративно присуство (3%).
* Речиси четири од пет корисниците на интернет и не-корисниците од целиот свет се изјасниле дека пристапот до интернет е основно право (50% вистински се согласи, 29% донекаде се согласија, 9% донекаде не се согласуваат, 6% се согласуваат и 6% не дадоа мислење).. И сè додека постои силна поддршка за ова право во сите земји опфатени со истражувањето, изненадувачки е дека Соединетите држави и Канада биле меѓу првите пет земји во кои луѓето најмногу не се согласуваат дека пристапот до интернет е основно право на сите луѓе (13% во [[Јапонија]], 11% во [[САД]], 11% во [[интернет во Кенија|Кенија]], 11% во [[Пакистан]] и 10% во [[Канада]] воопшто не се согласиле).

=== Транспарентност на филтрирање или блокирање активности ===
Меѓу земјите кои филтрираат или блокираат содржини на интернет, неколку отворено ги признаваат или целосно ги откриваат своите филтрирачки и блокирачки активности. Државите се често нетранспаренти и/или измамени за блокирање на пристапот до политички информации.

На пример:
* [[Саудиска Арабија]] и [[Обединетите Арапски Емирати]] (ОАЕ) се едни од ретките држави кои објавуваат детални информации за нивните практики и филтрирање и прикажуваат потврда за корисникот кога се пристапува блокирано мрежно место.
* Спротивно на тоа, земјите како што се [[Кина]] и [[Тунис]] испраќаат корисници за лажна индикација. Кина ги блокира барањата од страна на корисниците за забранетите мрежни места на насочувачко ниво и испраќа порака за грешка, ефикасно го спречува корисникот, т.е неговата [[IP-адреса]] за понатамошно [[HTTP]] барање и на корисникот му се појавува "тајм-аут" грешка без објаснување. 
* Во [[Узбекистан]] корисниците често се испраќаат на страници каде се наведува дека на мрежното место е блокиран поради [[порнографија]], дури и кога страницата не содржи порнографија. Uzbeki семрежните услужници исто така може да ги пренасочат барањата на корисниците кога станува збор за блокирани мрежни места на неповрзани мрежни места или онакви слични на забранети мрежни места, но со различни информации.

== Општи цели ==

Постојат три основни мотиви или принципи за интернет цензура: политиката и власта, општествените норми и морал и загриженоста за безбедноста. Заштитата на правата на [[интелектуална сопственост]] и постоечките економски интереси се два дополнителни мотиви за интернет цензура. Покрај тоа, вмрежување на алатки и апликации кои овозможуваат споделување на информации во врска со овие мотиви се честа појава.

=== Политика и моќ ===
Цензура во режија на политичката опозиција за владејачката влада е честа појава во авторитарен и репресивен режим. Некои земји ги блокираат мрежни места поврзани со религијата и малцинските групи, често кога овие движења претставуваат закана за владејачките режими.

Примерите вклучуваат:
* [[Политика|Политички]] блогови и мрежни места
*''[[Lèse majesté]]''мрежни места, мрежни места со содржина која го навредува достоинството или го предизвикува авторитетот на суверениот владеел или на [[суверена држава|државата]].
* Мрежни места со цел да се промени верата од [[ислам]] на [[христијанство]]

=== Општествени норми и морал ===
Социјално филтрирање е цензура на теми за кои се сметаат дека се антитеза на прифатените општествени норми. Особено цензурата на [[детска порнографија]] и [[заштита на деца]] ужива многу широка поддршка од јавноста и како содржина е предмет на цензура и други ограничувања во повеќето земји.

Примерите вклучуваат:

* Мрежни места за [[Детска порнографија]] и [[педофил]]изам 
* Мрежни места за хомосексуална култура
* Мрежни места за промовирање на нелегални супстанци 
* Мрежни места за [[коцкање]] 
* Мрежни места кои поттикнуваат на [[насилство]]
* Мрежни места кои промовираат  [[кривична]] активност
* Мрежни места кои вклучуваат [[говор на омраза]]
** [[Нацизам|Нацистички]] и слични мрежни места - особено во [[Франција]] и [[Германија]]

== Не-техничкa цензура ==

Интернет содржина е предмет на цензурачки методи слични на оние што се користат од повеќе традиционални медиуми. На пример:

* Издавачите, авторите и семрежните услужници можат да добијат формални и неформални барања да отстранат, изменат, аранжираат или го блокираат пристапот до одредени мрежни места или содржини.
* Издавачите и авторите може да прифатат [[мито]] за да се вклучат, повлече или сменат одредени информации.
* Издавачите, авторите и семрежните услужници можат да бидат предмет на апсење, кривично гонење, парични казни и затвор.
* Издавачите, авторите и семрежните услужници можат да бидат предмет на граѓански тужби.
* Опрема може да се конфискува и / или уништени.
* Издавачите, авторите и семрежните услужници можат да бидат предмет на бојкот.
* Издавачите, автори и нивните семејства може да биде предмет на закани, напади, претепувања, па дури и убиство.

== Техничкa цензура ==
=== Пристапи=== 
Интернет содржината е исто така предмет на методи на техничка цензура , вклучувајќи и:

***Блокирање на (IP) адреса **: пристапот до одредена [[IP-адреса]] е одбиен. Ако целниот Мрежно место е хостиран на заеднички опслужувач, сите мрежни места на истиот опслужувач ќе бидат блокирани. Ова влијае на IP-заснованите протоколи како што се [[HTTP]], [[FTP]] и [[POP]]. Типичен заобиколувачки метод е да се најде [[Proxy опслужувач|прокси]] кој има пристап до целното мрежно место.
***(DNS) филтрирање и пренасочување**: Блокираните [[домен]]и  не се распознаваат или враќаат неточна IP-адреса. Ова влијае на сите IP-засновани протоколи како HTTP, FTP и POP. Типичен заобиколувачки метод е да се најде [[Алтернативен DNS]] кој ги разрешува имињата на домените правилно, а друг начин да се заобиколат DNS ако IP-адресата може да се добие од други извори кои не се блокирани.
***Ресетирање на врската *': Ако претходната [[TCP]] врска е блокирана од страна на филтерот, идната врска исто така, може да биде блокирана за некој променлив временски период. Во зависност од локацијата на блок, другите корисници или мрежни места исто така, може да бидат блокирани, ако комуникацијата е рутирана преку блокираната локација. Заобиколувачки метод е да се игнорира ресетирачкиот пакет испратен од страна на огнениот ѕид.

==Поврзано==
*[[Безбедност на интернет]]
*[[Интернет-пристапност]]

==Наводи==


==Надворешни врски==

* [http://censorship.wikia.com/ Censorship Wikia], мрежно место  за анти-цензура кој ги прикажува цензурираните работи од минатото и сегашноста , користејќи верификувани извори, како и форум за дискусија за против организирање  и заобиколување на цензурата.
* [http://www.howtobypassinternetcensorship.org/ *Како да се заобиколи цензура на интернетот*]  исто така, познат по насловите: *избегнување на цензура на интернетот *или *Алатки за одбегнување'', a FLOSS Manual, 10 March 2011, 240 pp.
* "Index on Censorship", мрежно место за Лондонската организација и списанија со кој се промовира слобода на изразување.
* Internet censorship wiki , дава информации за различни методи на  филтрирање и начини да се заобиколат цензурите.

Категорија:Безбедност на компјутерски мрежи
Категорија:Етика