Индустриски отпад

**Индустрискиот отпад** — отпад кој е произведен од индустриска активност, што вклучува секој материјал што е бескорисен за време на производствениот процес, како што е оној во фабриките, мелниците и рударските операции. Видовите индустриски отпад вклучуваат земја и чакал, ѕидарија и бетон, старо железо, масло, растворувачи, хемикалии, старо дрво, па дури и растителна материја од ресторани. Индустрискиот отпад може да биде во цврста, полуцврста или течна форма. Може да биде опасен отпад (од кој некои видови се отровни) или неопасен отпад. Индустрискиот отпад може да ја загади блиската почва или соседните водни тела и може да ги контаминира подземните води, езерата, потоците, реките или крајбрежните води. Кај индустрискиот отпад често не се прави разлика со комуналниот отпад, што го отежнува прецизното проценување. Проценката за САД достигнува дури 7,6 милијарди тони индустриски отпад произведен годишно, од 2017 година. Повеќето земји имаат донесено закон за справување со проблемот со индустрискиот отпад, но режимите на строгост и усогласеност се разликуваат. Спроведувањето е секогаш проблем.

## Класификација на индустриски отпад и негов третман
[мини| Чистење на коритото на реката во [Масачусетс контаминирано со Полихлоровани бифенили]]
Опасниот отпад, хемискиот отпад, индустрискиот цврст отпад и комуналниот цврст отпад се класификации на отпад што ги употребуваат владите во различни земји. Постројките за третман на отпадни води можат да третираат некои индустриски отпади, т.е. оние што се состојат од конвенционални загадувачи како што е биохемиската побарувачка на кислород (БПО). Индустрискиот отпад што содржи отровни загадувачи или високи концентрации на други загадувачи (како што е амонијак) бара специјализирани системи за третман. 

Индустрискиот отпад може да се класифицира според неговите карактеристики:

* Отпад во цврста форма, но некои загадувачи во него се во течна или течна форма, на пр., индустрија за садови или перење минерали или јаглен
* Отпадот е растворен, а загадувачот е во течна форма, на пр. млечната индустрија.

## Влијание врз животната средина
Голем број на фабрики и повеќето електрани се наоѓаат во близина на водни површини за да се добијат големи количини вода за производствени процеси или за ладење на опремата. Во САД, електричните централи се најголемите потрошувачи на вода. Други индустрии што употребуваат големи количини вода се фабриките за пулпа и хартија, хемиските фабрики, фабриките за железо и челик, рафинериите за нафта, фабриките за преработка на храна и топилниците за алуминиум.
[мини| Депонија во [Пара (сојузна држава)|Пара, Бразил]]
Голем број на развиени земји кои стануваат индустријализирани сè уште немаат ресурси или технологија за отстранување на нивниот отпад со минимални влијанија врз животната средина. И нетретираната и делумно пречистената отпадна вода најчесто се враќаат во блиската вода. Металите, хемикалиите и отпадните води што се испуштаат во водните тела директно влијаат врз морските екосистеми и врз здравјето на оние кои зависат од водите како извор на храна или вода за пиење. Отровите од отпадните води можат да го убијат морскиот свет или да предизвикаат различен степен на болест кај оние кои ги јадат овие морски животни, во зависност од загадувачот. Металите и хемикалиите што се испуштаат во водните тела влијаат на морските екосистеми.

Отпадните води што содржат хранливи материи (нитрати и фосфати) најчесто предизвикуваат еутрофикација што може да го уништи постоечкиот живот во водните тела. Едно истражување во Тајланд, фокусирано на потеклото на загадувањето на водата, покажало дека највисоките концентрации на контаминација на водата во реката У-тапао имаат директна корелација со испуштањето индустриски отпадни води.

Топлинското загадување — испуштање вода на покачена температура откако ќе се користи за ладење — исто така може да доведе до загадена вода. Зголемените температури на водата ги намалуваат нивоата на кислород, што може да ги убие рибите и да го промени составот на синџирот на исхрана, да го намали биодиверзитетот на видовите и да поттикне инвазија од нови термофилни видови.

### Цврст и опасен отпад
Цврстиот отпад, честопати наречен комунален цврст отпад, обично се однесува на материјал кој не е опасен. Оваа категорија вклучува ѓубре и отпадоци; и може да вклучува материјали како што се градежен шут и отпад од двор. Опасниот отпад обично има специфични дефиниции, поради повнимателното и посложеното ракување со таков отпад. Според американскиот закон, отпадот може да се класифицира како опасен врз основа на одредени карактеристики: запаливост, реактивност, корозивност и отровност. Некои видови опасен отпад се посебно наведени во законите. 

### Загадување на водата
мини| Загадување на водата во Ваирарапа, Нов Зеланд
Една од најразорните последици од индустрискиот отпад е загадувањето на водата. За многу индустриски процеси се употреува вода која доаѓа во допир со штетни хемикалии. Овие хемикалии може да вклучуваат органски соединенија (како што се растворувачи), метали, хранливи материи или радиоактивен материјал. Доколку отпадните води се испуштаат без третман, подземните и површинските водни тела - езера, потоци, реки и крајбрежни води - можат да се загадат, со сериозни влијанија врз здравјето на луѓето и животната средина. Изворите на вода за пиење и водата за наводнување што се употребува за земјоделство може да бидат засегнати. Загадувачите можат да го деградираат или уништат живеалиштето на животните и растенијата. Во крајбрежните области, рибите и другиот воден свет можат да бидат контаминирани од непреработен отпад; плажите и другите рекреативни области можат да бидат оштетени или затворени.

## Управување

### Унгарија
Првата програма за превенција од отпад во Унгарија бил нивниот национален план за управување со отпад за 2014-2020 година. Нивната тековна програма (2021-2027) е финансирана од грантови на Европската Унија и меѓународни грантови, домашно кофинансирање, такси за производи и даноци за депонии.

### Тајланд
Во Тајланд, улогите во управувањето со комуналниот цврст отпад (КЦО) и управувањето со индустрискиот отпад се организирани од Кралската тајландска влада, која е организирана како централна (национална) влада, регионална влада и локална самоуправа. Секоја влада е одговорна за различни задачи. Централната влада е одговорна за стимулирање на регулативата, политиките и стандардите. Регионалните влади се одговорни за координирање на централната и локалната власт. Локалните самоуправи се одговорни за управувањето со отпадот во нивната област. Сепак, локалните самоуправи не го отстрануваат отпадот сами, туку ангажираат приватни компании на кои им е доделено правото од Одделот за контрола на загадувањето (PCD) во Тајланд. Главните компании се Центар за управување со индустриски отпад во Бангпу, Општо друштво за заштита на животната средина со ограничена одговорност (GENCO), СГС Тајланд , Управување со отпад „Сијам“ ДООЕЛ (WMS), и Јавно друштво „Подобар зелен свет“ (BWG). Овие компании се одговорни за отпадот што го добиле од своите клиенти пред да го пуштат во животната средина, односно да го закопаат.

### Соединети Американски Држави
Законот за зачувување и обновување на ресурсите (ЗЗОР) од 1976 година предвидува федерално регулирање на индустрискиот, домаќинскиот и производствениот цврст и опасен отпад во Соединетите Американски Држави. ЗЗОР има за цел да ги зачува природните ресурси и енергијата, да го заштити човековото здравје, да го отстрани или намали отпадот и да го исчисти отпадот кога е потребно. ЗЗОР првично започнал како амандман на Законот за отстранување на цврст отпад од 1965 година, а во 1984 година, Конгресот ги усвоил Амандманите за опасен и цврст отпад (HSWA) кои го зацврстиле ЗЗОР преку:

* Елиминирање на отстранувањето на земјиштето — отстранувањето на земјиштето значи поставување отпад на или во земјиштето (на пр. бунари за инјектирање, депонии итн.), а програмата за ограничувања на отстранувањето на земјиштето (LDR) (според HSWA) забранува нетретиран опасен отпад од отстранување на земјиштето и бара од Агенцијата за заштита на животната средина на САД (EPA) да утврди специфични стандарди за третман што мора да се исполнат пред опасниот отпад да може да биде предмет на отстранување на земјиштето. Програмата LDR исто така има забрана за разредување, која тврди дека опасниот отпад не може да се разредува од страна на ракувачот како начин да се избегне задоволување на третманот.
* Минимизирање на отпадот — целта на минимизирањето на отпадот е да се осигури дека количината на опасен отпад што се произведува и неговите нивоа на токсичност се што е можно помали, а EPA го прави ова преку намалување на изворот и рециклирање. Намалувањето на изворот (или спречување на загадувањето (P2)) го намалува производството на опасен отпад уште на неговиот извор и е првиот чекор на EPA во управувањето со материјалите, а рециклирањето е втор.
* Засилување на овластувањето на EPA во врска со корективните мерки - корективната мерка е кога капацитетите за третман, складирање и отстранување (TSDF) мора да се погрижат за испитување на опасните испуштања во подземните и површинските води, почвата и воздухот, како и за нивно расчистување. Според HSWA, EPA може да бара корективни мерки кај дозволените и недозволените TSDF.

Понатаму, EPA го употребува Суперфунд за да пронајде места на контаминација, да ги идентификува одговорните страни, а во случаите каде што наведените страни не се познати или не се во можност да го сторат тоа, програмата финансира чистење. Суперфунд, исто така, работи на откривање и примена на конечни лекови за чистење. Процесот на Суперфунд е да се соберат потребните информации (позната како фаза на корективна истрага (RI)); 2) да се проценат алтернативите за справување со сите потенцијални ризици за животната средина и здравјето на луѓето (позната како фаза на студија за изводливост (FS)); 3) да се утврдат најсоодветните лекови што би можеле да ги намалат ризиците на посоодветни нивоа. Некои места се толку контаминирани поради минатите депонии на отпад што се потребни децении за да се исчистат или да се намали загадувањето на прифатливо ниво, што бара долгорочно управување со тие локации. Оттука, понекогаш наоѓањето конечно решение не е можно, па затоа, EPA го развила Планот за адаптивно управување.

EPA издала национални прописи во врска со ракувањето, третманот и отстранувањето на отпадот. EPA ги овластила поединечните државни агенции за животна средина да ги спроведуваат и спроведуваат прописите на ЗЗОР преку одобрени програми за управување со отпад.

Усогласеноста со државните прописи се следи преку инспекции на EPA. Во случај да не се исполнети стандардите од упатствата за управување со отпад, преземени се мерки против локацијата. Грешките во усогласеноста може да се корегираат со присилно чистење директно од страна на местоположбата одговорна за отпадот или од страна на трета страна ангажирана од тоа место. Пред донесувањето на Законот за чиста вода (1972) и ЗЗОР, отвореното фрлање или испуштањето отпадни води во блиските водни површини биле вообичаени методи за отстранување на отпадот. Негативните ефекти врз здравјето на луѓето и здравјето на животната средина довеле до потреба од вакви регулативи. Рамката на ЗЗОР обезбедува специфични подсекции што ги дефинираат неопасните и опасните отпадни материјали и како секој од нив треба правилно да се управува и отстранува. Упатствата за отстранување на неопасен цврст отпад вклучуваат забрана за фрлање на отворено. Опасниот отпад се следи на начин „од колепка до гроб“; се следи секој чекор во процесот на создавање, пренос и отстранување на отпад. ЕПА денес управува со 2,96 милиони тони цврст, опасен и индустриски отпад. Од основањето, програмата ЗЗОР претрпела реформи како што се појавуваат неефикасности и како што се развиваат процесите за управување со отпад.

Законот за чиста вода од 1972 година е широк законодавен мандат за заштита на површинските води (реки, езера и крајбрежни водни тела).  Закон од 1948 година овластил истражување и развој на доброволни стандарди за вода и обезбедил ограничено финансирање за напорите на државната и локалната самоуправа. Законот од 1972 година за прв пат забранил неконтролирано испуштање на индустриски отпад, како и комунална канализација, во водите на Соединетите Американски Држави. Од EPA се барало да развие национални стандарди за индустриски објекти и стандарди за општински постројки за третман на отпадни води. Од државите се барало да развијат стандарди за квалитет на водата за поединечни водни тела. Спроведувањето е главно делегирано на државни агенции. Главните измени на законот биле донесени во 1977 и 1987 година. 

## Наводи

Категорија:Загадување на водата
Категорија:Отпад