Супермен

**Супермен** () — измислен лик, стрип-јунак и суперхерој, светски признаен како културна икона. Создаден од американскиот писател Џери Сигел и артистот Џо Шустер во 1932, ликот во 1938 е продаден на Detective Comics, Inc. (подоцна DC Comics). За првпат се појавува во ''Action Comics'' #1 (Јуни, 1938), а веднаш потоа се појавува и во различни радио и телевизиски серии, филмови, стрипови во весници и видео игри. Поради огромниот постигнат успех, Супермен отвора пат да се создаде посебен жанр за суперхерои и да се воспостави примат во американските стрипови. Неговиот изглед, има иконски и широко препознатлив статус: костум во сина, црвена и жолта боја, надополнет со наметка, со стилизиран „S“ симбол на градите. Симбол кој, до денес, важи за заштитен знак на овој стрип-јунак.

Оригиналната приказна за Супермен почнува со неговото раѓање на фиктивната планета Криптон, каде е именуван **Кал-Ел**. Кратко пред нејзиното уништување, во моментот на неговото раѓање, неговиот татко Џор-Ел го испраќа на земјата, како единствен начин за спас. Пронајден е од еден фармер и неговата жена. Одгледан и израснат како **[[Кларк Кент]]**, од рана возраст почнува да ги покажува своите натприродни способности, кои поради своите високи морални вредности, решава да ги користи за доброто на човештвото. Помалку е познат како „големиот син извидник“, Супермен е познат и како „**Челичниот човек**“, „**Човекот на утрешнината**“ и „**Последниот син од Криптон**“. Како Кларк Кент, меѓу обичните луѓе Супермен живее како новинар во фиктивниот град Метрополис, работејќи за дневниот весник *[[Дејли планет]]* () (*Daily Star* во пораните приказни). Во редакцијата работи со Лоис Лејн, убава репотерка која е главен љубовен интерес на Кент.

DC Comics постепено ги развива и дополнува споредните ликови, моќите и замките. Минатото на Супермен е променето за да се создадат авантурите на Супербој, но и други преживеаници од Криптон се приклучени, вклучувајќи ги Супергрл и Крипто. Поради тоа, Супермен е лиценциран и досега адаптиран во неколку различни медиуми, од радио до телевизија и филм, веројатно најзабележително е толкувањето на Кристофер Рив во двата филма на Ричард Донер *[[Супермен (филм од 1978)|Супермен]]* од 1978, и продолжението *[[Супермен II]]* од 1981, кои се имаат здобиено со критичко одобрување и важат за најуспешни долгометражно филмови на Warner Bros. за тоа време. Како и да е, другите две продолженија, *[[Супермен III]]* и *[[Супермен IV: Потрага по мир]]*, не го доживуваат истиот успех на кино благајните. Филмот *[[Супермен се враќа]]* беше објавен во 2006, кој иако релативно неуспешен во САД, во меѓународните кино благајни поминува подобро од очекуваното. Потврдено е дека нов филм за Супермен е во подготовка, со Хенри Кавил како Супермен. Седум децении по појавувањето на Супермен, ликот неколкупати е преобработен и променет.

Значајна промена се случува во 1986, кога Џон Берн го темелно го преобработува ликот, намалувајќи ги моќите на Супермен и отстранувајќи неколку ликови, потег кој го привлече вниманието на медиумите. DC Comics повторно привлекува внимание за време на деведесеттите со *[[Смртта на Супермен]]*, каде ликот е убиен (но подоцна вратен во живот).

Отсекогаш Супермен ги фасцинира школарците. Културни теоричари и критичари имаат спроведено истражувања околу влијанието кое ликот го има извршена врз САД и воопшто целиот свет. Умберто Еко ги има истакнато митските квалитети на ликот во раните шеесетти, а  Лери Нивен внимателно има проучувано како би влијаела една сексуална врска помеѓу Супермен и Лоис Лејн на самиот лик. Сопствеништвото на ликот отсекогаш било предмет на расправа, како што Сигел и Шустер двапати имаат поднесено тужби за правно сопствеништво. Авторските права сè уште се спорно прашање, така што мали промени во истите им овозможува на сопругата на Сигел и неговата ќерка да поседуваат дел од авторските права, потег кој компанијата Warner Bros. сè уште го расправа.

## Супермен како тема во уметноста и во популарната култура
* „Наочарите на Кларк Кент“ — краток расказ на македонската писателка Сања Михајловиќ-Костадиновска.
* „О Супермен“ (англиски: *O Superman*) — песна на американската музичарка Лори Андерсон од 1982 година.
* „Беспомошен Ко Супермен“ — песна на македонската група ПМГ Колектив од 2008 година.
* „Супермен“ (англиски: *Superman*) — песна на американската рок-група Р.Е.М. (*R.E.M.*) од 1986 година.

## Наводи

Категорија:Стрип
Категорија:Суперхерои на DC Comics