open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Државност

**Државност** (анг. "Statehood" ) е меѓународно-правен капацитет кои според доктрината на меѓународното право вклучува следните основни елементи:

1. Државна  *територија*,

2. *Население* со државјанството,

3. *Суверенитетот*, како највисока власт на државаната теориторија, која условно може да биде огрничена само со нормите на задолжително меѓународното право *jus cogens*.

Во модерно доба меѓународно-правната доктрина сугерира и дека категорија „државност" содржи и четвртиот битен елемент: *[[меѓународно-правен субјективитет]]*. Овој меѓународно-правниот *субјективитет* е посебен правен капацитет за склучување правни договори, претставување во меѓународните дипломатски односи, вршење дипломатски акти, стекнување на сопственост, и посебно капацитет на правното лице, какво што е држава, да тужи (или биде тужена) во меѓународните судови или слични тела во кои се подразбира дека субјектот који тужи или е тужена страна има својството на меѓународното правно лице.   
 
Покрај *меѓународно-правниот субјективитет* во 19-ти и посебно во 20 век се развива и идејата за *внатрешно-правниот субјективитет* на државата који овозможува граѓаните и другите внатрешно-правни лица да ја тужат *државата* како *внатрешно-правно лице* односно државата при правни постапки и во определени правни ситуации  настапува како *внатрешно-правен субјект*, со правниот капацитет да како *лице* кое може да тужи или биде тужена.

Категорија **Државност** не треба да се меша со социолошкиот термин *Државотворност*, кои може да подразбира и поширок сет на општествени и пред се политички содржини или елементи. Во поширока смилса на *државотворноста* влиае историјата, јазикот и сите побитни културни димензии и белзи на еден народ или една нација. Од *изворен идентитет* на една нација слободно се формира националниот идентитет и суверено државно име, кое е предмет на самоопределување. Категорија **сувереност**, меѓутоа, по правило се протега и на државотворните елементи како што се јазик, историја итн.

Меѓу битните елементи на државност и правниот субејктивитет е и *државно-правниот идентитет* те. државно име.

## Поврзано
* Правно лице
* Меѓународно-правен субјективитет
* Држава
* Сувереност
* Самоопределување
* Jus Cogens право
## Наводи

*
Категорија:Држава
Категорија:Уставно право
За неколку долари повеќе

**За неколку долари повеќе** (италијански: *Per qualche dollaro in più*; англиски: *For a Few Dollars More*) е италијанско-шпанско-германски филм од 1965 година, во режија на Серџо Леоне. Главните улоги во филмот ги играат: Клинт Иствуд, Џан Марија Волонте, Ли Ван Клиф, Клаус Кински, Јозеф Егер итн. Ова е вториот дел од трилогијата на „шпагети“ вестерн-филмови кои го прославиле Клинт Иствуд. Овој филм е еден од култните дела на „шпагети“-вестерните и се смета за класик на светската кинематографија

## Содржина
Во едно мало место пристигнува туѓинец кој се претставува како полковникот Даглас Мортимер (го игра Ван Клиф). Тој е ловец на уцени и го пронаоѓа, а потоа ладнокрвно го убива злосторникот по кого е распишана потерница. Истовремено, од затворот успева да побегне озглогласениот Ел Индио (го игра Волонте), кој со својата банда сее страв и трепет во Ново Мексико. Ел Индио кова план како да ја ограби банката во Ел Пасо. Полковникот ја насетува неговата намера и доаѓа во Ел Пасо, а наскоро во градот пристигнува уште еден ловец на глави, Манко (го игра Иствуд). На почетокот, полковникот и Манко се конкуренти, но на крајот се здружуваат во потерата по Ел Индио. За да го фатат бараниот злосторник, полковникот го советува Манко да стане член на бандата на Ел Индио. Полковникот и Манко ја чекаат бандата пред банката во Ел Пасо, но Ел Индио успева да ги надмудри, да ја ограби банката и да побегне. Тогаш, Манко повторно ѝ се придружува на бандата на Ел Индио, која се крие во едно мало место. Набрзо, таму доаѓа и полковникот, кој му помага на Ел Индио да го отвори сефот со парите. Ел Индио ги затвора Манко и полковникот, а истовремено прави план како да ги земе парите само за себе. Поради тоа, тој ги ослободува полковникот и Манко, потоа убива неколку члена на бандата и за тоа ги обвинува бегалците, а потоа ја испраќа бандата по нив, со надеж дека полковникот и Манко ќе ги убијат. Но, на неговот големо изненадување, Ел Индио открива дека Манко и полковникот му го зеле пленот. На крајот од филмот, полковникот и Манко ги убиваат сите членови на бандата, а во меѓусебниот двобој, полковникот го убива Ел Индио и тогаш се открива неговиот мотив: своевремено, Ел Индио ја силувал неговата сестра. Најпосле, полковникот си заминува, а Манко ги собира телата на убиените злосторници и оди да си ја собере наградата од распишаната потерница по нив.

## Наводи

Категорија:Филмови од 1965 година
Категорија: Филмови на англиски јазик
Категорија: Италијански филмови
Категорија: Шпански филмови
Категорија: Германски филмови
Категорија: Култни филмови
Категорија:Филмови на Серџо Леоне
Категорија:Филмови со Клинт Иствуд
Категорија:Вестерни
Категорија:Филмови со Џан Марија Волонте
Категорија:Филмови со Клаус Кински
Категорија:Филмови со Ли Ван Клиф
Категорија:Филмови со Јозеф Егер
Категорија:Филмови чие дејствие се одвива во Ел Пасо
Категорија:Филмови чие дејствие се одвива во Ново Мексико
Хомо (филм од 2020)

**Хомо** — македонски филм на режисерот Игор Иванов од 2020 година. Филмот бил снимен во текот на 2019 година како заедничка продукција меѓу лица од Македонија, Бугарија, Словенија, Косово и Србија, а продуцент бил Томи Сакловски.
Улогите во филмот ги играле глумците: Наташа Петровиќ, Игор Ангелов, Јелена Јованова, Јовица Михајловски, Оливер Митковски, Сашко Коцев, Камка Тоциновски, Дејан Лилиќ, Јордан Симонов, Владимир Тулиев и Славиша Кајевски.

## Наводи

Категорија:Македонски филмови од 2020-тите
Категорија:Филмови на Игор Иванов
Категорија:Филмови од 2020 година
Категорија:Македонски дела од 2020 година
Категорија:Појавено во 2020 година во Македонија
Категорија:Филмови со Виолета Шапковска
Футомани

- традиционален шинтоистички систем на претскажувањето. Преткажувачите се обидуваат да ја предвидат идните настани со раскажување на шемата на потцепите направени со загревањето на плешките на елен. Обредот се смета дека претходува на доведувањето на претскажувањето од желков оклоп, кој бил доведен од Кина: археолошкиот доказ предложува дека потекнува рано уште од Џомоновиот период.

*[[Ками|Камито]]* најчесто поврзувано со *футорами* е Уранива но Ками.

*Футомани* сè уште се практикува во шинтовиот на Планината Митаке како годишен настан.

Во аикидото, *футомани* се смета за важен додаток на практиката на *котодама*.

## Наводи

## Поврзано

* Коска на пророчица
Категорија:Претскажување
Категорија:Шинтоизам
Категорија:Статии со текст на јапонски
Петте Дабје (Велмеј)

**Петте Дабје** — археолошко наоѓалиште во охридското село Велмеј, Општина Дебрца. Претставува некропола од римско и доцноантичко време.

Се наоѓа на околу 1&nbsp;км југоисточно од селото, лево од меѓуселскиот пат Велмеј-Брежани, на простор кој образува блага падина, а целиот претворен во обработливи ниви и лозја. Во нивата на Соте Галабоски при орањето се откриени повеќе археолошки предмети (железни ножеви, делови од узди, белезици, бронзени обетки, стаклени садови и керамички фрагменти) кои припаѓале на некропола која постоела мошне долго време.

Наодите се чуваат во Заводот и музеј во Охрид.

## Поврзано
* Список на археолошки наоѓалишта во Охридско

## Наводи
Елшани (археолошко наоѓалиште)

**Елшани**  — археолошко наоѓалиште во охридското село Елшани. Претставува некропола од доцноантичко време.

На 9&nbsp;км од Охрид кон Св. Наум (Р1301), од левата страна на патот, под селото, при копањето на каналот за водовод во нивата на Томе Павлески биле откриени повеќе гробови градени од тегули од типот „на две води“.

## Поврзано
* Список на археолошки наоѓалишта во Охридско

## Наводи
Купејнца (Елшани)

**Купејнца**  — археолошко наоѓалиште во охридското село Елшани. Претставува населба од доцноантичко време.

На 8,5&nbsp;км од Охрид кон Св. Наум (Р1301), од левата страна на патот, а југоисточно од автокампот Елешец, на местата 31, 32 и 33 се утврдени архитектонски остатоци најверојатно од сакрален објект. Ѕидовите се градени од кршен камен и варов малтер. На површината се среќаваат многубројни фрагменти од керамички градежен материјал.

## Поврзано
* Список на археолошки наоѓалишта во Охридско

## Наводи
Кадомацу

десно|мини| Кадомацу во храмот Шинто
  е традиционална јапонска декорација како *Јориширо* на Новата година поставена во парови пред домовите за да ги пречека духовите на предците или *[[ками]]* на жетвата.  
## Изградба и поставување

## Наводи
Категорија:Шинтоизам
Категорија:Статии со текст на јапонски
Христо Христов

мини
мини
Примариус д-р **Христо Христов** (,  - , ) — македонски лекар, специјалист по оториноларингологија и виш здравствен советник. Основоположник на одделението за уво, грло и нос во Клиничката болница во Битола.

## Животопис
мини
Христов ги завршил студиите по медицина во Белград во 1952 година, специјализирал оториноларингологија во Загреб каде учел од надалеку прочуениот доктор Анте Шерцер. Специјалистичките студии ги завршил во 1957 година. Веднаш потоа, на 20 ноември 1957 година, го отворил првото одделение за уво, нос и грло во внатрешноста на Македонија, во кое работел до пензионирањето (1987). Се усовршувал во Полска, Германија, Прага и во други европски градови, а своите искуства ги пренел и во Африка, каде две години бил доктор и директор на Југословенската болница во Бенгази.

Д-р Христов бил долгогодишен началник на одделението за уво, нос и грло каде извршувал најделикатни операции и единствен доктор за цела Југозападна Македонија во тоа време.

Во својот работен век, прегледал над 100.000, а оперирал над 25.000 лица. Бил и сојузен пратеник за здравство во тогашна Југославија.

Д-р Христов бил семеен човек, оженет за Љиљана Ивошевиќ-Христова со две високообразовани ќерки, Вера и Жанета, како и три внуци Мартина Кимовска, Марија Мустрик и Мишел Марковски.

## Награди
Добитник е на бројни награди и признанија за придонес во здравството, меѓу кои и Награда „4 Ноември“ за посебни заслуги и придонес во здравството во 1968&nbsp;г. Истата година ја стекнал и титулата примариус за уво, грло и нос.

Бил одликуван и со **[[:sr:Орден рада|Орден на трудот со сребрен венец]]** од страна на СФРЈ Југославија.

## Наводи

Категорија:Македонски лекари
Марјан Лазовски

**Марјан Лазовски** (Скопје,  - , ) — македонски поранешен професионален кошаркар и поранешен тренер на КК Работнички, МЗТ Аеродром, Вардар и АМАК СП.
Лазовски служел како помошен тренер на Македонската кошаркарска репрезентација пет години. Во февруари 2012, бил именуван за главен тренер, откако поранешниот Марин Докузовски одлучил да не продолжи со работа. Од 5 октомври 2012 година, Лазовски се повлекол од функцијата селектор на кошаркарската репрезентација на Македонија, ставајќи ги здравствените причини и потребите на клупскиот тим, како прв приоритет.

## Наводи

## Надворешни врски
* Coach Profile
* Player Profile

Категорија:Кошаркари од Скопје
Категорија:Кошаркарски тренери од Скопје
Категорија:Починати од КОВИД-19 во Македонија
Светилиште Ицукушима

**Светилиштето Ицукушима** (厳 島 神社 (嚴 島 神社), Итсукушима-џинја) — шинтоистичко светилиште кое се наоѓа на островот Ицукушима, најпознато по својата „*лебдечка*“ порта *torii*. Се наоѓа во градот Хацукаичи во префектурата Хирошима во Јапонија. Комплексот на светилиштата е вклучен во списокот на светско наследство на УНЕСКО, а јапонската влада прогласила неколку објекти и територии за Национално богатство.

Светилиштето Ицукушима е едно од најпопуларните јапонски туристички атракции. Најпознато е по својата порта или тории на периферијата на светилиштето, светите врвови на планината Мисен, обемните шуми и погледот кон океанот. Самиот комплекс на храмови се состои од две главни градби: храмот Хонша и Сеса Мародо-џинја, како и 17 други различни згради и структури кои помагаат да се разликува од останатите.  Комплексот е запишан и како светско културно наследство на УНЕСКО, а шест негови згради и поседи беа назначени од јапонската влада како национални богатства .

Портата Тории во моментов е покриена со полутранспарентно скеле бидејќи е подложено на реставраторски работи во рамките на подготовките за Олимпијадата во 2020 година, што е предвидено да се одржи во 2021 година.

Светилштето било основано од Саеки но-Курамото, членот на тогашното моќно семејство Саеки, во 593 година. Посветено е на трите божици на морето и ќерките на богот на ветерот кои се викале Ицикишима, Тагори и Тагицу.

Главната зграда на светилиштето се состои од неколку меѓусебно поврзани сали. Пред нив, свртен кон морето, се наоѓа церемонијален подиум каде се изведувале танци. Низ целиот остров постојат многу помали светилишта и церемонијални простори.

До самиот врв на планината Мисен се наоѓа салата Реикадо, каде што веќе 1200 години гори вечниот пламен. Се верува дека водата, варена на овој оган, може да ги излекува сите болести. Областа на светилиштето Ицукушима била проширена и надоградувана повеќе пати, а била и уништена двапати од пожар. Денешниот изглед го добил во 1168 година, а последната целосна реконструкција на комплексот била завршена во 1241 година.

Постепено пристапот до островот им бил дозволен на сите, а со текот на времето островот добил и постојани жители. Денес таму живеат околу 2.000 луѓе. Меѓутоа, за да се зачува чистотата, со царскиот декрет од 1878 година на островот се забранува раѓање, умирање и погреби.

## Наводи

## Надворешни врски

*UNESCO World Heritage description
*http://www.en.itsukushimajinja.jp/index.html 
*Miyajima Guide including Itsukushima Shrine
*National Archives of Japan: Itsukushima kakei

Категорија:Светско наследство во Јапонија
Категорија:Статии со текст на јапонски
Категорија:Архитектура од 6 век
Сузу

алт=17th century Suzu from Miwa, Nara Prefecture, Japan, at the Metropolitan Museum of Art|мини|''Кагура Сузу'' од 17 век од Мива, префектура Нара, Јапонија, во Музејот Метрополитен
мини|''Мико'' со ''сузу ѕвона'' во десната рака
мини| ''Сузу'' кои висат под стреата на шинтовиот храм
 е округло, шупливо јапонско шинтово ѕвоно кое содржи пелети кои прават звук кога се удрени. Тие се донекаде како отворено ѕвоно во облик, иако материјалите прават груб, пролонгиран звук. Сузуто е во многу големини, опфаќајќи малечки на омамори (お守り), до големи на влезовите на светилиштата. Сепак, класифицирано е како мало ѕвоно бидејќи големите ѕвона се именувани како кане. Претходно споменатото е поврзано со шинтоизамот и светилиштата додека второто е поврзано со будистичките храмови и церемонии.

Во шинтовите светилишта, големи *сузуа* виси во влезовите, бидејќи се вели дека ѕвонењето на нив повикува ками, дозволувајќи му да стекне позитивна моќ и авторитет, истовремено одбивајќи го злото. Рачните споени *сузуа*, слични на ѕвончињата, се користат музички на шинтовите церемонии. Постојат церемонии, на пример, каде женските изведувачи танцуваат со ѕвона на сузу како што се оние со некакво кратко сечило во центарот. Ладните ѕвонења на ѕвончето исто така се сметаат за психолошки климатизација за летото, бидејќи нивното јасно ѕвонење се смета за ладно и освежувачко.

Во замокот Едо, поголемиот коридор до *Ооку* во кој бил дозволен влез само на *[[Шогун|шогунот]]* како единствен маж, се викал , произлезен од *ѕвонењето* на сузу ѕвоната *за* да го објави неговиот влез.

*Сузуата* традиционално се правеле од занаетчии на метални занаети. Со почетокот на индустријализацијата, тие биле правени со машини. Оние произведени рачно, сепак се сметаат за поквалитетни заради побогатиот и повеќе мелодичен звук.

## Други споменувања
*Сузу* е исто така женско име во Јапонија што значи „Ѕвонче“ или „Лим“. Канџито за *сузу* често се користи за да се обликува сложено име, како што е добро познатото презиме *Сузуки*, што значи „ѕвоно и дрво“.

## Поврзано

* Кагура сузу
* Фурин

## Наводи

Категорија:Јапонски поими
Категорија:Ѕвонци
Категорија:Шинтоизам
Категорија:Статии со текст на јапонски
Градиште (Лешани)

**Градиште** — археолошко наоѓалиште во охридското село Лешани, Општина Дебрца. Претставува утврдена населба од бронзено време.

Се наоѓа на 2&nbsp;км (воздушна линија) североисточно од селото, на доминантниот потег од планината што се протега меѓу Лешани и Велмеј во правец североисток-југозапад. На зарамнетиот врв се забележуваат повеќе грамади од камен, како и остатоци од два ѕида терасесто поставени, кои образуваат елипсовиден простор. На јужната страна од зарамнетото плато се забележуваат остатоци од ѕид со ширина од 1,7&nbsp;м. Површината на теренот е карпеста како последица на излоканоста од атмосферските влијанија. Ретко се среќаваат фрагменти од керамика.

## Поврзано
* Список на археолошки наоѓалишта во Охридско

## Наводи
Думејнчка Горица (Лешани)

**Думејнчка Горица** — археолошко наоѓалиште во охридското село Лешани, Општина Дебрца. Претставува населба од неолитско време.

Се наоѓа северозападно од селото, на околу 500-700&nbsp;м југозападно од крстосницата Лешани-Велмеј-Грко Поле. Претставува издолжен рид на чиј зарамнет седлест дел, на просторот од неколкуте ниви на жителите од селото има фрагменти од неолитска керамика.

## Поврзано
* Список на археолошки наоѓалишта во Охридско

## Наводи
Шлог (појаснување)

**Шлог** може да се однесува на:

* Срцев удар — израз што се користи кога коронарната артерија наеднаш ќе се затне со грутка крв и делот од срцевиот мускул што е снабдуван од таа артерија ќе се оштети, затоа што е лишен од кислород.
* Мозочен удар — престанок на функционирањето на одредени групи мозочни ќелии (оштетување на мозочниот паренхим), а настанува поради недостаток на хранливи материи и/или кислород.

## Наводи

Категорија:Германизми
Црква „Св. Никола“ - Речани

**Свети Никола** — главна селска црква во кичевското село Речани, Македонија.

Црквата е сместена под селото и околу нејзе се сместени селските гробишта.

## Местоположба

Црквата се наоѓа западно од селото и околу нејзе се наоѓаат селските гробишта. Од самото сретсело води земјен пат до самата црква.

## Историја

Црквата била изградена во 1933 година, а осветена во 1936 година. Истата година кога започнала да се гради црквата бил пронајден голем земјен ќуп, кој сега се чува во самата црква.

## Архитектура
### Иконостас

Црквата поседува иконостас, кој бил изработен во 1934 година.

## Галерија


Податотека:Гробишта во Речани.jpg|Селските гробишта
Податотека:Црква „Св. Никола - Речани 5.jpg|Апсидата
Податотека:Црква „Св. Никола - Речани 7.jpg|Помошниот објект
Податотека:Црква „Св. Никола - Речани 2.jpg|Поглед на црквата и гробиштата
Податотека:Црква „Св. Никола - Речани.jpg|Поглед на црквата
Податотека:Црква „Св. Никола - Речани 3.jpg|Камбанаријата
Податотека:Црква „Св. Никола - Речани 6.jpg|Главниот влез
Податотека:Црква „Св. Никола - Речани 4.jpg|Споредниот влез


## Поврзано
* Кичевско архијерејско намесништво
* Прва кичевска парохија
* Речани

## Наводи

## Надворешни врски

Категорија:Речани (Челопечко)
Речани
Црква „Св. Кузман и Дамјан“ - Светораче

**Свети Кузман и Дамјан** (позната и како **Свети Врачи**) — главна селска црква во кичевското село Светораче, Македонија.

Црквата е сместена во непосредна близина на самиот асфалтен пат, во близина на самото село Светораче. Околу нејзе се сместени селските гробишта.

## Местоположба

Црквата се наоѓа помеѓу Долно и Горно Маало на селото Светораче.

## Историја

Храмот во својот сегашен изглед бил подигнат во 1858 година, како што е запишано и со натпис на самата фасада на црквата. Храмот бил подигнат на темели на некогашниот истоимен манастир.

## Архитектура
### Иконостас

Црквата поседува иконостас, кој бил изработен од мијачки мајстори кон крајот на  век.

## Галерија


Податотека:Гробишта во Светораче.jpg|Селските гробишта
Податотека:Црква „Св. Кузман и Дамјан“ - Светораче 2.jpg|Апсидата
Податотека:Црква „Св. Кузман и Дамјан“ - Светораче 8.jpg|Помошниот објект
Податотека:Црква „Св. Кузман и Дамјан“ - Светораче 4.jpg|Фреска на патроните
Податотека:Црква „Св. Кузман и Дамјан“ - Светораче 6.jpg|Поглед на црквата
Податотека:Црква „Св. Кузман и Дамјан“ - Светораче 5.jpg|Натпис на годината на изградба
Податотека:Црква „Св. Кузман и Дамјан“ - Светораче 7.jpg|Камбанаријата
Податотека:Црква „Св. Кузман и Дамјан“ - Светораче 3.jpg|Главниот влез
Податотека:Гробови во Светораче.jpg|Гробови


## Поврзано
* Кичевско архијерејско намесништво
* Прва кичевска парохија
* Светораче

## Наводи

## Надворешни врски

Категорија:Светораче
Светораче
Категорија:Дела на Дебарската школа
Св. Богородица (Лешани)

**Св. Богородица** — археолошко наоѓалиште во охридското село Лешани, Општина Дебрца. Претставува црква од средниот век.

Се наоѓа во југозападниот дел од селото. Се работи за темели од црква околу која се простирала некропола. Врз неа е изградена денешната мала еднокорабна црквичка „Успение на Пресвета Богородица“.

## Поврзано
* Список на археолошки наоѓалишта во Охридско

## Наводи
Велестово (археолошко наоѓалиште)

**Велестово** — археолошко наоѓалиште во охридското село Велестово. Претставува депо на монети од средниот век.

На местото случајно се откриени 510 бакарни скифати од XII-XIII век, кои денес се чуваат во Заводот и музеј во Охрид.

## Поврзано
* Список на археолошки наоѓалишта во Охридско

## Наводи
Скифат

[мини|десно|250п|Скифатен хистаменон на царот [Исак I Комнин (вл. 1057–1059).]]
[мини|десно|250п|Сребрен скифатен дукат на сицилискиот крал [Руѓер II (Сицилија)|Руѓер II од 1140 г.]]
**Скифат** — поим во нумизматиката кој означува разни вдлабнати (чашкести) византиски монети од XI до XIV век.

Поимот влегол во употреба во XIX век, кога погрешно е протолкувано дека зборот *скифат* (*scyphatus*), забележан во јужнојиталијански извори од XI и XII век, доаѓа од грчкиот збор *скифос* (σκύφος, „чашка“). Подоцна оваа грешка е исправена, и сега се знае дека впрочем потекнува од арапскиот поим *шефа*, „раб, обод“, и се однесува на карактеристичната обрабра на првобитните златници — хистамени. Должејќи се на ова недоразбирање, поимот скифат подолго време се применува за златни, сребрени и бакарни монети од доцниот византиски период и странските кованици кои ги имитирале. Ваквите монети всушност се нарекуваат *трахии* (од грч. τραχύ, *трахи*; „груб, нерамен“).

## Поврзано
* Византиски монети

## Наводи

## Извори
*
* 

## Надворешни врски

Категорија:Византиски монети
Категорија:Поранешни валути
Галин (пејач)

**Галин** (р. , ) — поп-фолк пејач од Бугарија. 

## Животопис
Галин е роден на 12 март 1991 година во градот Софија, Бугарија. Неговото родно име е Галин Петров Гочев.

## Дискографија

### Албуми
* Чупи бариери (2025)

### Спотови

## Наводи

## Надворешни врски
*

Категорија:Бугарски поп-фолк пејачи
Кула (Судик)

**Кула** — археолошко наоѓалиште во штипското село Судик. Претставува градиште од доцноантичко време.

Источно од селото, на левата страна на Судичка Река се издига висок рид опкружен со стрмни падини, со исклучок на јужната страна на која има благ пристап. На врвот има зарамнето плато, со неправилна триаголен облик, на кое се наѕираат остатоци од темели на бедем широк 1,50&nbsp;м. Должината на северниот ѕид изнесува 83&nbsp;м, на источниот 41&nbsp;м, а јужниот е целосно уништен. По површината има многубројни фрагменти од керамички садови, питоси, тегули и градежен камен.

## Поврзано
* Список на археолошки наоѓалишта во Штипско

## Наводи
Боро Кимовски

мини|Боро Кимовски
**Боро Кимовски**, универзитетски професор по математика, роден на 21 декември 1929 година во Битола, починал на 24 март 1971 година во Битола.

Завршил средно образование во битолската гимназија Јосип Броз Тито, а потоа завршува Природно-математички факултет во Скопје. Професорот Кимовски бил во првите генерации пост воени професори по математика кои завршиле на Природно-математичкиот факултет.

Како младинец бил доста активен и учествувал на младинските акции во тогашна Југославија: изградба на пругата Брчко-Банович, Шамац-Сараево и Маврово во подигнување на браната на езерото.

Во својот краток животен век една година работел во село Кукуречани, од 1957 до 1961 година бил професор по математика во учителската школа „Браќа Миладиновци" во Битола. Од 1961 до 1964 бил советник по математика во Заводот за унапредување на предучилишното и основно образование.

Од 1964 година до неговата смрт на 24 март 1971 година предавал математика на Педагошката академија  во Битола.

За неговото дело пишувано е и во кината насловена „Светли ликови на просветни работници “ на Ѓорѓи Лазаревски. Се работи за биографски приказни кои што авторот ги собрал во историскиот архив, тоа се значајни податоци кои што во иднина би служеле.

Боро Кимовски, бил семеен човек кој се оженил со Елисавета Бадева. Во бракот имаат две деца, високообразовани син Бранко и ќерка Марина, како и три внуки Мартина Кимовска, Марија Мустрик и Ирена Стефановска.

## Наводи


Категорија:Македонски универзитетски професори
Категорија:Македонски математичари
Строго контролирани возови (филм од 1966)

**Строго контролирани возови** (чешки: *Ostře sledované vlaky*) - чешки филм од 1966 година, во режија на Јиржи Менцел (Jiří Menzel), кој е автор на сценариото, заедно со Бохумил Храбал. Главните улоги ги играат: Вацлав Нецкар (Václav Neckář), Јитка Бендова (Jitka Bendová), Јосеф Сомр (Josef Somr) и Владимир Валента (Vladimír Valenta). Ова е првиот долгометражен филм на Менцел, заснован според истоимениот роман на Храбал, со што зпаочнала нивната долготрајна соработка. Филмот освоил повеќе награди, меѓу кои и „Оскар“ за најдобар странски филм. Со текот на времето, угледот на филмот се зголемувал. Така, во 1982 година, во анкетата на УНЕСКО, тој бил ставен на списокот на стоте најдобри филмови на сите времиња, а во 2005 година и американското списание „Тајм“ го ставило филмот во својот избор на стоте најдобри филмови.

## Содржина
Дејствието на филмот се одвива конкрајот на Втората светска војна во чешкиот град Костомлати. Младиот Милош Хрма (го игра Нецкар) завршува се вработува на железничката станица. Шефот на станицата (го игра Валента) најмногу го интересираат гулабите кои ги одгледува, додека железничарот Хубичка (го игра Сомр) пак се интересира само за жените. И Милош има девојка, кондуктерката Маша (ја игра Бендова), но тој е срамежлив и несигурен. По една неуспешна љубовна ноќ со Маша, засрамениот Милош изнајмува соба во хотел (јавна куќа) и се обидува да изврши самоубиство, но го спасуваат, а лекарот го советува да најде поискусна жена. Додека Милош и Хубичка се занимаваат со своите љубовни проблеми, партизаните сè почесто ги уништуваат германските возови. Еднаш, еден железничар ги известува Милош и Хубчка дека во нивната станица треба да помине воз полн со муниција и дека некој треба да фрли експлозив на возот. Кога низ станицата минува германски воз, војниците го заробуваат Милош, но кога ќе ги видат раните на неговите раце, го ослободуваат. Една ноќ, во станицата се појавува непозната млада жена која на Хубичка му го доставува експлозивот за планираната акција. Во знак наблагодарност поради тоа што Милош му го спасил животот, Хубичка ја убедува жената да води љубов со Милош. Најпосле, еден ден, во станицата доаѓа дисциплинската комисија на железницата со цел да го испита случајот во кој Хубичка водел љубов со службеничката во работното време. Бидејќи Хубичка е зафатен со сослушувањето, Милош го зема експлозивот и го фрла во германскиот воз. Меѓутоа, војниците го забележуваат Милош и го убиваат, а набргу возот експлодира.

## Наводи

Категорија:Филмови од 1966 година
Категорија:Филмови на чешки јазик
Категорија:Чешки филмови
Категорија:Чехословачки филмови
Категорија:Култни филмови
Категорија:Филмови на Јиржи Менцел
Категорија:Филмови со Јитка Бендова
Категорија:Филмови со Вацлав Нецкар
Категорија:Филмови со Јосеф Сомр
Категорија:Филмови со Владимир Валента
Категорија:Филмови чие дејствие се одвива во Чешка
Категорија:Добитници на Оскар за најдобар странски филм
Категорија:Филмови за Втората светска војна
Стара Рача (Велестово)

**Стара Рача**  — археолошко наоѓалиште во охридското село Велестово. Претставува црква од средниот век.

Во непосредната близина на селото, од западната страна, каде што почнува да се образува потокот-суводолица Рача, се гледаат остатоци од темели на мала црква која, според кажувањето на жителите, била посветена на Благовештението (Благовец).

## Поврзано
* Рача — недалечно наоѓалиште, населба од доцноантичко време и средновековна некропола
* Список на археолошки наоѓалишта во Охридско

## Наводи
PubMed

**PubMed** — бесплатен пребарувач на базата на податоци MEDLINE која содржи библиографски одредници за дела од областа на медицината и биотехнологијата. Со пребарувачот раководат и го одржуваат Националната медицинска библиотека на САД (NLM) и Националните здравствени институти користејќи го системот за пребарување на информации Entrez.

Од 1971 до 1997 г. базата MEDLINE била достапна само во установи како универзитетски библиотеки. Со воведувањето на PubMed во јануари 1996 г.  е овозможено приватно и бесплатно пребарување од домот или од работното место. Бесплатениот пристап за јавноста започнал да се нуди во јуни 1997 г.

## Содржина
Покрај MEDLINE, PubMed нуди пристап кон:
* постари одредници од печатини верзии на *Index Medicus* наназад до 1951 г. и порано
* одредници кон извесни стручни списанија пред нивното внесување во Index Medicus и MEDLINE, како на пр. *[[Science]]*, *BMJ* и *Annals of Surgery*
* мошне скорешни одредници во записите за написи пред нивно внесување во Medical Subject Headings (MeSH) и ставање во MEDLINE
* збирка книги достпани во целосен текст и други подзбирки од материјалот на NLM
* PMC-наводи
* книжница на NCBI

Многу записи на PubMed имаат врска до написите во полн текст, и некои од нив се достапни бесплатно преку PubMed Central и месни огледални места како Europe PubMed Central.

Информациите за стручните списанија индексирани во MEDLINE и достапни преку PubMed стојат во каталогот на NLM.

На 27 јануари 2020 г. PubMed содржел преку 30 милиони библиографски одредници и извадоци со временски опсег наназад до 1966 г., избрани дела  до 1865 г. и многу помалку дела до 1809 г. На тој датум 20 милиони записи на PubMed records биле наведени со нивните извадоци, а 21,5 милиони имаат врски до нивниот полн текст (од кои 7,5 бесплатно). Во текот на претходната деценија додавани се просечно милион нови одредници годишно. Околу 12&nbsp;% од одредниците во PubMed се однесуваат на дела поврзани со ракот, чиј удел пораснал од 6&nbsp;% во 1950-тите на 16&nbsp;% во 2016 г.
Добар удел имаат предметите „хемија“ (8,69&nbsp;%), „терапија“ (8,39&nbsp;%) и „зараза“ (5&nbsp;%).

Во 2016 г. NLM го измениле системот, со цел да им овозможат на издавачите непосредно да исправаат грешки во одредниците на PubMed.

## PMID
**PMID** (од анг. *PubMed identifier*) е единствена назнака за секоја одредница која се состои од бројка.

## Поврзано
* PubMed Central
* Medical Subject Headings
* Национална медицинска библиотека на САД

## Наводи

## Надворешни врски

* PubMed — матична страница 
* Ознаки и определници на полињата за пребарување на PubMed 

Категорија:Медицински мрежни места
Категорија:Библиографски бази на податоци
Категорија:Бази на биолошки податоци
Категорија:Семрежни бази на податоци
PubMed Central

**PubMed Central** (**PMC**) — бесплатно складиште на стручни написи од полето на медицината и биотехнологијата. Како една од главните бази на истражувачки податоци на Националниот центар за биотехнолошки информации (NCBI), PubMed Central не е само складиште на документи. Информациите поднесени на PMC се заведуваат (ндексираат) и срочуваат со дополнети метаподатоци, медицинска онтологија и единствени назнаки кои ги зборатуваат структурираните XML-податоци за секој напис. Содржините на PMC can можат да се поврзат со други бази на NCBI, и да бидат достапни преку пребарувачкиот систем Entrez, што ѝ овозможува на јавноста подобрен начин на откривање, читање и надградување на биомедицинските сознанија.

PubMed Central е одделен проект од PubMed. PubMed Central е бесплатна дигитална архива ан целосни написи, достапни секому во секое време преку прелистувач (со различни уредби за понатамошна употреба). За разлика од тоа, иако PubMed е пребарлива база на одредници за биомедицински наслови и извадоци, полнотекстните написи се сместени на други места (печатени или семрежно, бесплатно или со претплата).

Во декември 2018 г. архивата на PMC содржела преку 5,2 милиони написи, со учество од издавачи и автори кои ги поднесуваат нивните ракописи во сладиштето согласно правилата на NIH. Од јануари 2013 до јануари 2014 г. поднесоците на авторска иницијатива броеле над 103.000 трудови во текот на тие дванаесет месеци. PMC опфаќа околу 4.000 стручни списанија кои придонесуваат кон складиштето со нивните објавени содржини. Некои издавачи ги поднесуваат содржините на PubMed Central извесно време по нивното издавање („период на ембарго“), и тоа од неколку месеци до неколку години (најчесто 6-12 месеци). PubMed Central е клучен пример за „систематска надворешно распространување од трето лице“ кое сè уште е недозволено според договорите на многубројни издавачи со нивните автори.

## Поврзано
* PubMed
* Medical Subject Headings

## Наводи

## Надворешни врски

* PubMed Central — матична страница 
* Систем за поднесување на Националниот здравствен институт на САД (NIHMS) 
* Правила за јавен пристап на NIH 

Категорија:Бази на биолошки податоци
Категорија:Библиографски бази на податоци
Категорија:Бази на медицински податоци
Ипсарио

**Ипсарио** () — планина на островот Тасос, југоисточна Егејска Македонија. Највисокиот врв, кој го носи истото име, е висок 1.206 метри. Туристичката патека за искачување на врвот почнува од селото Потамија и трае околу 3 часа, поради големата висинска разлика со поаѓалиштето. Југозападната страна на Ипсарио е значително порамна. До врвот на планината се стасува и со автомобил по земјен пат кој минува од другата страна на планината.

Врвот нуди поглед на целиот остров, како и на соседниот врв Агиос Илијас (Свети Илија).

## Наводи

## Поврзано

## Надворешни врски

Категорија:Планини во Егејска Македонија
Категорија:Тасос
Мало Саранлија (Агино Село)

**Мало Саранлија** — археолошко наоѓалиште во кумановското Агино Село. Претставува населба од неолитот и викус од римското време. 

Помеѓу Агино Село и Романовце, на десната страна од Брзачка Река, во нивите на С. и Д. Михајловски и Ѓ. и А. Арсови има фрагменти од неолитски керамички садови работени рачно, остатоци од куќен лепеж, како и фрагменти од римска керамика.

## Поврзано
* Список на археолошки наоѓалишта во Кумановско

## Наводи
Јупитер, Нептун и Плутон

***Јупитер, Нептун и Плутон*** (околу 1597 година) — слика на италијанскиот барокен мајстор Микеланџело Мериси да Караваџо. Сликата се наоѓа е во Вила Аврора, поранешна куќа на некогашната Вила Лудовиси, Рим. Невообичаено е насликана со масло на малтер и оттаму сликата не е фреска, иако понекогаш (погрешно) се нарекува како таква.

Според раниот биограф, една од целите на Караваџо била да ги дискредитира критичарите кои тврдат дека тој не разбирал перспектива. Трите фигури го демонстрираат најдраматичната замисла на сликата. Тие се противречни на тврдењата дека Караваџо секогаш сликал од живи модели. Се чини дека уметникот го користел сопственото лице за сите три богови.

Сликата е направена за патронот на Караваџо, кардинал Франческо Марија Дел Монте и е насликана на таванот од неговиот дом, кој подоцна станал познат како Вила Лудовиси. Кардиналот имал голем интерес за алхемија. Караваџо насликал алегорија на алхемиската тријада Парацелзус: Јупитер се залага за сулфур и воздух, Нептун за жива и вода и Плутон за сол и земја. Јупитер од орелот, Нептун е хипокамп и Плутон од триглавото куче Серберус . Јупитер посегнува за да ја придвижи небесната сфера во која Сонцето се врти околу Земјата

Вилата Аврора е приватна сопственост во рацете на семејството Лудовиси и може да се посети по барање.

## Наводи

## Надворешни врски

* Рим Артловер: Казино ди Вила Лодовиси пресо Porta Pinciana
* Мали знаменитости: Вила Аврора - најдобро чувана тајна во Рим?

Категорија:Слики од Караваџо
Категорија:Уметнички слики од 1597 година
Романовско Поле (Агино Село)

**Романовско Поле** — археолошко наоѓалиште во кумановското Агино Село. Претставува населба од железното и римското време.

На левата страна на Брезачка Река, во нивите на С. Тасевски, веднаш до патот што води од селото кон југоисток се среќаваат фрагменти од груба рачно работена керамика, како и керамика работена на колце.

## Поврзано
* Список на археолошки наоѓалишта во Кумановско

## Наводи
Света Катерина (Караваџо)

***Света Катарина Александриска*** (околу 1598 година) — маслена слика (173х133 см) од италијанскиот барокен мајстор Караваџо, насликана од 1598 - 1599 година . Таа е дел од колекцијата Тисен-Борнемиза во Мадрид.

## Историја и опис
Сликата била дел од колекцијата на кардиналот Франческо Марија Дел Монте, која што била каталогизирана во 1627 година Светицата, заедно со Марија Магделена, биле меѓу омилените на кардинал.

Според Алесандро Зукари, таа била насликана на предлог на кардиналот кога Караваџо живеел со него во Палацо Мадама.

Како модел за светецот, Караваџо контроверзно ја избрал Филиде Меландрони, позната римска проститутка во која се вљубил и која му создала многу проблеми. Таа повторно му била модел во Марта и Марија Магдалена, Јудита го обезглавува Холоферн и во еден портрет изгорен во Берлин за време на Втората светска војна.

## Приказна за Света Катерина
Света Катерина Александриска била популарна фигура во католичката иконографија. Нејзините квалитети би требало да се оние на убавината, бестрашноста, невиноста и интелигенцијата. Таа била од благородно потекло и го прифатила христијанството откако имала визија . На 18-годишна возраст се соочила со римскиот цар Максим (се претпоставува дека ова се однесува на Галериј Максимијан), дебатирала за неговите пагански филозофи и успеала многу од нив да ги претвори во христијанство. Затворена од царот, таа ја преобразила неговата царица и водач на неговите војски. Максим ги погубил своите преобратени (вклучително и царицата) роднини и наредила самата Катерина да биде убиена на шилесто тркало . Тркалото наводно се разбило во моментот кога таа го допрела. Потоа и била отсечена главата.

Таа станала светец заштитник на библиотеките и библиотекарите, како и на наставниците, архивистите и сите оние кои се поврзани со мудроста и учењето. Традиционално се смета дека годината на нејзиното мачеништво е 305 година (година на голем прогон на христијаните под Галериј), а нејзиниот празник се славил на 25 ноември.

Во 1969 година црквата ја отстранила од календарот на светците, убедена од огромното мислење на историчарите дека таа веројатно никогаш не постоела. До 2002 година, додека мнозинството историчари не се предомислиле, Црквата го сменила тоа и нејзиното празнување било вратено назад.

## Наводи

## Надворешни врски
* 

Категорија:Слики од Караваџо
Категорија:Уметнички слики од 1590-тите
ПУ „Зоре Николоски“ - Староец

**Основно училиште „Зоре Николоски“** (официјално: **Подрачно основно општинско училиште „Зоре Николоски“ - Староец**; скратено: **ПООУ „Зоре Николоски“**) — подрачно основно училиште во селото Староец, составен дел на основното училиште „Јунус Емре“ од селото Лисичани, Општина Пласница. Училиштето се наоѓа над селото, спроти главната селска црква во Староец.

Иако Староец се наоѓа во Општина Кичево, училиштето е под надлежност на училиштето „Јунус Емре“ од селото Лисичани во Општина Пласница.

Училиштето е именувано по македонскиот партизан и учесник во НОБ, Зоре Николоски.

## Местоположба

Новиот објект на училиштето се наоѓа над селото во непосредна близина на црквата „Св. Јован Крстител“ во селото.

## Историја

Наставата најпрвин се одржувала во стар објект, кој бил заменет со новоизградена зграда на училиштето во 2009 година од страна на Министерството за образование и наука.

## Настава

Во училиштето наставата се изведува единствено на македонски наставен јазик.

Вкупно има 5 ученици од прво до деветто одделение, кои се распоредени во 1 комбинирана паралелка.

## Наводи

Категорија:Основни училишта во Општина Кичево
Староец
Категорија:Староец
Црква „Св. Илија“ - Челопеци

**Свети Илија** — главна селска црква во кичевското село Челопеци, Македонија.

Црквата се наоѓа над самото село и преовладува со својата камбанарија, на која е издигнат крст. Околу црквата се сместени и селските гробишта.

## Местоположба

Црквата се наоѓа во горниот дел на селото.

## Историја

Црквата била започната со изградба во 1861 година, иако според истражувањето на Јован Трифуноски се тврди дека била подигната во 1880 година на местото на постара црква. Градењето било помогнато од тогашниот сопственик на чифликот Мијалче, Влав од Крушево.

Во 1910 година била обновена на иницијатива на селаните.

## Архитектура
### Фрескоживопис

Црквата поседува фрескоживопис, кој бил насликан од страна на зографот Јаков Мажовски од селото Лазарополе.

Фрескоживописот бил обновен во 1999 година од страна на Бошко Попоски од Кичево.

### Иконостас

Иконостасот во црквата бил изработен од познатиот Дичо Зограф од селото Тресонче.

## Галерија


Податотека:Црква „Св. Илија“ - Челопеци 3.jpg|Ниша над главниот влез
Податотека:Црква „Св. Илија“ - Челопеци 9.jpg|Камбанаријата
Податотека:Црква „Св. Илија“ - Челопеци.jpg|Поглед на црквата
Податотека:Црква „Св. Илија“ - Челопеци 8.jpg|Камбанаријата
Податотека:Црква „Св. Илија“ - Челопеци 4.jpg|Главниот влез
Податотека:Црква „Св. Илија“ - Челопеци 6.jpg|Апсидата
Податотека:Црква „Св. Илија“ - Челопеци 7.jpg|Помошниот објект
Податотека:Црква „Св. Илија“ - Челопеци 2.jpg|Споредниот влез
Податотека:Гробишта во Челопеци.jpg|Гробиштата околу црквата


## Поврзано
* Кичевско архијерејско намесништво
* Прва кичевска парохија
* Челопеци

## Наводи

## Надворешни врски

Категорија:Челопеци
Челопеци
Категорија:Дела на Дебарската школа
Џамија (Челопеци)

**Џамија (Челопеци)** — главна селска џамија во селото Челопеци, во Општина Кичево, Македонија.

## Местоположба

Џамијата се наоѓа во долниот дел на селото Челопеци.

## Историја

Џамијата била подигната околу 1900 година.

## Наводи

## Надворешни врски

Категорија:Челопеци
Категорија:Џамии во Општина Кичево
Категорија:Џамии во Кичевското муфтиство
ПУ „Јунус Емре“ - Челопеци

**Основно училиште „Јунус Емре“** (официјално: **Подрачно основно општинско училиште „Јунус Емре“ - Челопеци**; скратено: **ПООУ „Јунус Емре“**) — подрачно основно училиште во селото Челопеци, составен дел на основното училиште „Јунус Емре“ од селото Лисичани, Општина Пласница. Училиштето се наоѓа во средишниот дел на селото Челопеци.

Иако Челопеци се наоѓа во Општина Кичево, училиштето е под надлежност на училиштето „Јунус Емре“ од селото Лисичани во Општина Пласница.

Денес, училиштето е именувано по турскиот мислител, Јунус Емре, додека во минатото училиштето го носело името на народниот херој Мирче Ацев.

## Местоположба

мини|200п|лево|Поглед на училиштето

Училиштето е сместено во самиот средиштен дел на селото Челопеци.

## Настава

Во училиштето наставата се изведува единствено на турски наставен јазик.

Вкупно има 19 ученици од прво до петто одделение, кои се распоредени во 2 комбинирани паралелки.

## Наводи

Категорија:Основни училишта во Општина Кичево
Челопеци
Категорија:Челопеци
Свети Јероним во медитација (Караваџо)

***Свети Јероним во медитација*** (ок. 1605 година) - слика на италијанскиот барокен мајстор Караваџо, сега во Музејот Монтсерат, веднаш до манастирот Св. Марија, Монтсерат.

Свети Јероним, пустиник, црковен отец, и одговорен за преводот на Библијата на латински, (Вулгатовата библија) бил популарна фигура во времето на Караваџо, а уметникот го сликал најмалку осум пати (само три преживеале). Дали ова е од личен избор или по барање на покровители е непознато, но тоа му дало можност на Караваџо да го истражи потенцијалот - од перспектива на уметникот - на стара и збрчкана кожа. Тука е прикажан Јероним кој размислува за еден од неговите симболи, черепот, потсетување на неизбежноста на смртта и суетата на световните нешта.

Сликата е веројатно од збирката Џустинијани (збирката на покровителот на Караваџо, банкарот Винченцо Џустинијани и неговиот брат - кардиналот Бенедето). Бенедето собрал голема збирка на религиозни дела од уметникот и Свети Јероним со исти димензии како оваа во џустинијановиот попис од 1638 година.

Животописецот на Караваџо, Питер Роб, истакнува дека затемнувањето, затвореното расположение на оваа слика е неверојатно слично на онаа на *Јован Крстител*, кој сега е во Канзас Сити во Музејот Нелсон Аткинс, насликана во исто време.

## Наводи


Категорија:Слики од Караваџо
Категорија:Уметнички слики од 1600-тите
Портрет на Мафео Барберини

***Портрет на Мафео Барберини*** (ок. 1598 година) - слика на италијанскиот барокен мајстор Микеланџело Мериси да Караваџо.

Чувана е во приватна збирка во Фиренца.

Барберини, 30 години и од еминентно фиренциското семејство Барберини, бил брзорастечки црковен прелац, пријател на покровителот на Караваџо, кардиналот Франческо Марија Дел Монте, и самиот поет и покровител на уметностите.

Поддршката на Барберини ќе продолжи и во подоцнежните години - во 1603 година тој ја нарачал „*Жртвувањето на Исак*“ од Караваџо. Во 1623 година станал папа како Урбан VIII.

## Библиографија

* Крејтон Гилберт. *Caravaggio and his two cardinals*. Penn State Press, 1995 година. 

Категорија:Слики од Караваџо
Категорија:Уметнички слики од 1590-тите
Вдахновението на Свети Матеј

***Вдахновението на Свети Матеј*** (италијански назив: ***San Matteo e angelo***; македонски: ***Свети Матеј и ангел***) — слика од 1602 година на италијанскиот барокен мајстор Микеланџело Мериси да Караваџо. По нарачка на францускиот кардинал Матео Контарели, платното виси во олтарот на капелата Контарели во црквата на француското собор во Сан Лујџи дел Франчези во Рим, Италија. Тоа е едно од караваџовите три платна во капелата: висејќи меѓу поголемите претходни платна на *„Мачеништвото на Свети Матеј* “ и „*[[Повикување на Матеј (Караваџо)|Повикувањето на Свети Матеј]]*“. Ова не било лесна задача за Караваџо и најмалку две од трите слики требале или да бидат заменети или пребоени за да се задоволи неговиот покровител кардиналот Дел Монте.

Поучно е да се споредат двете верзии на последното сликарство за да се види колку е провокативен и контроверзен Караваџо во неговото време. За жал, првата, одбиена верзија на оваа тема била уништена во Втората светска војна, а ние имаме само црно-бели и подобрени обоени пресоздавања. Во првата верзија, *„Свети Матеј и ангелот*“, ангелот стои близу до личниот простор на Матеј Евангелист и се впушта во она што се чини подиректна интервенција отколку божествено вдаховение. Ангелот се преплетува со старецот, очигледно шепотејќи му вдаховение во увото. Одбиената слика може да се спореди со претходното караваџово платно на „*Починка при бегството во Египет*“.

Во делото претставено на олтарот, ангелот припаѓа на  една воздушна и возвишена димензија, обвиткан во опкружен брануван лист. Уморениот Матеј се потпира да работи, како што ангелот му ја набројува работата што надоаѓа. Сè е темнина, но за двете големи фигури. Се чини дека Матеј притрчал кон неговата работна маса, а столчето се спојува во нашиот простор. Неговиот израз е трезен.

Се смета дека современите стилови на Караваџо и Карачи биле во расчекор меѓу себе и не се преклопувале. Во оваа светлина, поучно е да се спореди и оразличи слично платно, од ученикот на Карачи, Џовани Ланфранко во моментов во Пјаченца, како и слика на слична тема од Рембрант.

## Наводи

Категорија:Слики од Караваџо
Еленец (Цера)

**Еленец** — археолошко наоѓалиште во село Цера, општина Македонска Каменица. Претставува населба од доцноантичко време. Во пределот на Горна Цера, до селското училиште, во близината на манастирот Св. Богородица се издига висок рид со зарамнет врв. По површината биле пронајдени фрагменти од керамички садови, питоси и покривни ќерамиди.

## Поврзано

* Цера;
* Список на археолошки наоѓалишта во Кочанско.

## Наводи
Фрлавиште (Цера)

**Фрлавиште** — археолошко наоѓалиште во село Цера, општина Македонска Каменица. Претставува населба од доцноантичко време. На јужното подножје на чуката-манастир, на површината на нивите се среќаваат фрагменти од керамички садови, питоси и покривни ќерамиди. Во нивата на еден селанец е откопан голем питос.

## Поврзано

* Цера;
* Список на археолошки наоѓалишта во Кочанско.

## Наводи