Макс Волф

**Макс Волф** (), полно име: **Максимилијан Франц Јозеф Корнелиус Волф ** (**; Хајделберг,  - ) — германски астроном и пионер во полето на астрофотографијата. Тој бил претседател на катедрата за астрономија на Хајделбершкиот универзитет и директор на опсерваторијата Хајделберг-Кенигштул од 1902 до 1932 година.

## Детство и рана младост

Роден во Хајделберг, Германија на 21 јуни 1863 година како син на познат медицински доктор со име Франц Волф. Неговиот тако го поттикнувал неговиот интерес во науката и му изградил опсерваторија на својот син во градината на семејната куќа. Токму оттука Волф ќе ги направи своите први откритија, како што е кометата 14P/Волф од 1884 година.

## Работа на универзитетот

Тој се школувал во градскиот универзитет од светска слава, во 1888 година, на возраст од 25 години, се стекнал со звањето проф. д-р од Хајделбершкиот универзитет. Заминува на постдипломски студии во Стокхолм и овој период е единствениот во кој тој го напуштил Хајделберг. Се вратил на Хајделбершкиот универзитет и ја прифатил местоположбата на *приват доцент* во 1890 година. Како познат предавач по астрономија, ги одбивал понудите за работа од другите институции. Во 1902 година бил назначен за раководител по астрономија и директор на новата опсерваторија Хајделберг-Кенигштул. Звања кои ќе ги задржи сè до неговата смрт во 1932 година.

Додека траела изградбата на новата опсерваторија Волф бил назначен да ја надгледува изградбата и опремувањето на астрофизичкиот дел од опсерваторијата. Не само што бил одличен надгледувач тој бил и одлиќен прибирач на доации. Кога бил во америка да ја види изградбата на големите нови телескопи тој се вретаил и со донација од 10.000 долари од американскиот филантропист Кетрин Вулф Брус. Вулф веднаш испланирал и нарачал двоен рефракторски телескоп од американскиот астроном и градител на инструменти, Џон Брашер. Овој инструмент е познат како *Брусов двоен -[[астрограф]]*, со паралелни леќи со пречник од 41 см. со отвор од f/5, со што станал основниот истражувачки телескопот на опсерваторијата. Тој исто така собрал пари за 71 см. рефлекторски телескоп, првиот продолжил да се користи за спектроскопија.

Во 1910 година Волф му предложил на претпријатието Карл Цајс за оптика да создаде нов инструмент, денес познат под името планетариум.  Првата светска војна му ги попречила плановите но компанијата продолжила со работа на проектот по завршувањето на војната. Првото прикажување за јавноста било во Германскиот музеј во Минхен Германија на 21 октомври 1923 година.

За време на неговото патување во Америка бил заинтересиран да научи нешто повеќе за новото поле на астрофотографијата и така го запознава познатиот американски астроном и астрофотографер Едвард Емерсон Барнард. Двајцата ќе останат во контакт како соперници, соработници и пријатели. Волф бил запрепастен од смртта на својот пријател во 1923 година при што напишал долг некролог.

## Подоцнежен живот и смрт

Универзитетот, кој веќе бил светски познат во многу други полиња, бил добро познат и по астрономија, пред сè поради водството од страна на Волф. Самиот Волф бил бил активен истражувач, придонел со бројни трудови во многу области на астрономијата до самиот крај на својот живот. Како и неговиот пријател, Едвард Емерсон Барнард, тој починал релативно млад како за еден астроном. Тој починал во Хајделбер на 3 октомври 1932 година на возраст од 69 години.

## Комети и нови

Волф својата кариера ја започнал како ловец на комети и продолжил да открива нови комети сè до крајот на својот живот. Тој има откриено и кооткриено неколку комети, вклучувајќи ги 14P/Волф и 43P/Волф-Харингтон. Победил на натпреварот со Едвард е Емерсон Барнард за тоа кој прв ќе го забечежи враќањето на Халеевата Комета (P1/Halley) во април 1910 година.

Тој открил или кооткрил четири супернови: SN 1895A (позната и како VW Девица), SN 1909A (позната и како SS Голема Мечка), SN 1920A, и заедно со Карл Вилхелм Рејнмут, SN 1926A.

## Темни маглини

Еден од позначајните придонеси на Волф било определувањето на природата на *[[темна маглина|темните маглини]]*. Овие области на небото, за кои уште од времето на Вилијам Хершел се сметале за „празнини на небото“, и биле загатка за астрономите. Во овие области не можеле да се забележат ѕвезди, само сеприсутна темнина. Во соработка со Едвард Емерсон Барнард, тој докажал, со внимателна фотографска анализа, дека овие *темни маглини* се всушност огромни облаци од фина непровидна прашина.

## Ѕвезден каталог

Заедно со Едвард Емерсон Барнард, Волф ја применил астрофотографијата за набљудување на ѕвездите. *Брусовиот двоен-астрограф* бил првично осмислен за лов на темни астероиди, но се покажало дека истиот е идеален за проучување на сопственото движење на нискосјани ѕвезди со употреба на истата техника. Во 1919 година Волф објавил каталог на местоположбите на преку една илијада ѕвезди заедно со измерените сопствени движења. Овие ѕвезди и денес се наречени според имињата и каталошките броеви од неговиот каталог. Меѓу ѕвездите кои се откриени се *[[Волф 359]]*, темно црвено џуџе за кое подоцна е откриено дека е најблиска ѕвезда до Сончевиот Систем. Тој продолжил да ги определува сопствените движења на ѕвездите за својот каталог сè до крајот на својот живот, со што каталогот ќе содржи 1500 ѕвезди, многу повеќе од сите останати соперници заедно. Овие ѕвезди се значајни бидејќи ѕвездите со ниска сјајност и брзо сопствено движење, како што е Барнардовата ѕвезда и Волф 359, сè релативно близу до Земјата и токму поради ова ѕвездите од Волфовиот каталог се важни за астрономските изтражувања до ден денес. Методите кои ги користеле Едвард Емерсон Барнард и Волф продолжиле да ги користат Франк Елмор Рос и Жорж Ван Бисбрук до средината на  век. Подоцна фотографските плочи се заменети со почувствителните електронски фотодетектори за астрономски набљудувања.

## Астероиди

Волф го открил својот прв астероид 323 Брусија, именуван според Кетрин Волф Брус, во 1891 година. Тој бил првиот кој користел астрофотографски техники за да го автоматизира откривањето на астероидите, за разлика од старите визуелни методи, со што стапкта ан новооткриени астероиди се зголемувала постојано. При временско експоризираните фотографии астероидите наликуваат на куси развлечени флеки поради нивното движење во однос на ѕвездите. Тој на овој начин има откриено преку 200 астероиди.

Меѓу многуте негови откритија е и 588 Ахил (првиот тројански астероид) од 1906 година, како и други два тројанци: 659 Нестор и 884 Пријам. Тој исто така ги открил 887 Алинда во 1918 година, кој денес е познат како астероидот Амор. Кратко по неговото последно откритие (на 6 февруари 1932 година), неговиот рекорд од 248 откриени астероиди го надминал неговиот ученик Карл Вилхем Рејнмут, на 24 јули 1933 година.

## Награди и почести

* Златен медал од Кралското астрономско друштво во 1914 година.
* Брусов медал во 1930 година.

Кратерот Волф на Месечината е именувана во негова чест, како и астероидот 827 Волфиjана.

## Други астрономи со име ''Волф''

* Марек Волф. Центарот за мали планети ги забележува неговите откритија како „М. Ф. Волф“ за разлика од неодамнешните откритија на „М. Волф“.
* Шарл Волф. Волф-Рајеовата ѕвезда била откриена од Шарл, а не од Макс Волф.

} || 11 септември 1898
|-
| 436 Патриција || 13 септември 1898
|-
| 442 Ајхсфелдија || 15 февруари 1899
|-
| 443 Фотографика || 17 февруари 1899
|-
| 446 Етернитас || 27 октомври 1899
|-
| 447 Валентина || 27 октомври 1899
|}
} || 27 октомври 1899
|-
| 449 Хамбурга || 31 октомври 1899
|-
| 450 Бригита || 10 октомври 1899
|-
| 455 Брухзалија || 22 мај 1900
|-
| 456 Абноба || 4 јуни 1900
|-
| 457 Алегенија || 15 септември 1900
|-
| 458 Херсинија || 21 септември 1900
|-
| 459 Сигне || 22 октомври 1900
|-
| 460 Сканија || 22 октомври 1900
|-
| 461 Саскија || 22 октомври 1900
|-
| 462 Ерифила || 22 октомври 1900
|-
| 463 Лола || 31 октомври 1900
|-
| 464 Мегера || 9 јануари 1901
|-
| 465 Алекто || 13 јануари 1901
|-
| 466 Тизифона || 17 јануари 1901
|-
| 467 Лаура || 9 јануари 1901
|-
| 468 Лина || 18 јануари 1901
|-
| 471 Папагена || 7 јуни 1901
|-
| 473 Ноли || 13 февруари 1901
|}
} || 21 мај 1901
|-
| 482 Петрина || 3 март 1902
|-
| 483 Сепина || 4 март 1902
|-
| 484 Питсбургија || 29 април 1902
|-
| 488 Креуза || 26 јуни 1902
|-
| 490 Веритас || 3 септември 1902
|-
| 491 Карина || 3 септември 1902
|-
| 492 Гизмонда || 3 септември 1902
|-
| 493 Гризелда || 7 септември 1902
|-
| 494 Виртус || 7 октомври 1902
|-
| 495 Евлалија || 25 декември 1902
|-
| 496 Грифија || 25 октомври 1902
|-
| 499 Венузија || 24 декември 1902
|-
| 500 Селинур || 16 јануари 1903
|-
| 501 Урхиксидур || 18 јануари 1903
|-
| 502 Сигуна || 19 јануари 1903
|-
| 509 Јоланда || 28 април 1903
|-
| 512 Тауриненсида || 23 јуни 1903
|-
| 513 Центезима || 24 август 1903
|-
| 514 Армида || 24 август 1903
|}
} || 27 октомври 1903
|-
| 522 Хелга || 10 јануари 1904
|-
| 524 Фиделио || 14 март 1904
|-
| 526 Јена || 14 март 1904
|-
| 527 Евријанта || 20 март 1904
|-
| 528 Реција || 20 март 1904
|-
| 529 Прециоса || 20 март 1904
|-
| 530 Турандот || 11 април 1904
|-
| 531 Церлина || 12 април 1904
|-
| 532 Херкулина || 20 април 1904
|-
| 539 Памина || 2 август 1904
|-
| 540 Розамунда || 3 август 1904
|-
| 541 Дебора || 4 август 1904
|-
| 549 Јесонда || 15 ноември 1904
|-
| 550 Сента || 16 ноември 1904
|-
| 551 Ортруда || 16 ноември 1904
|-
| 552 Зигелинда || 14 декември 1904
|-
| 553 Кундри || 27 декември 1904
|-
| 555 Норма || 14 јануари 1905
|}

} || 5 ноември 1901
|-
| 707 Штајна || 22 декември 1910
|-
| 712 Боливијана || 19 март 1911
|-
| 733 Мокија || 16 септември 1912
|-
| 798 Рута || 21 ноември 1914
|-
| 800 Кресманија || 20 март 1915
|-
| 801 Хелвертија || 20 март 1915
|-
| 802 Епиакса || 20 март 1915
|-
| 805 Хормутија || 17 април 1915
|-
| 806 Гилденија || 18 април 1915
|}

} || 30 август 1930
|-
| 1178 Ирмела || 13 март 1931
|}
} || 30 август 1930
|-
| 2298 Сендџон || 2 октомври 1915
|-
| 2373 Имо || 4 август 1929
|-
| 2443 Томејлин || 24 јануари 1906
|-
| 2483 Гвиневера || 17 август 1928
|-
| 2533 Фехтиг || 3 ноември 1905
|-
| 2650 Елинор || 14 март 1931
|-
| 2732 Вит || 19 март 1926
|-
| 3034 Клименхага || 24 септември 1917
|-
| 3202 Граф || 3 јануари 1908
|}
} А. Швасман Л. Карнера П. Гец А. Копф М. Фереро
|}

## Поврзано
*Едвард Емерсон Барнард
*Карл Вилхем Рејнмут

## Наводи

## Надворешни врски

*
* The Bruce Medalists 

Категорија:Германски астрономи
Категорија:Откривачи на астероиди
Категорија:Откривачи на комети
Категорија:Откривачи на супернови
Категорија:Луѓе од Хајделберг
Категорија:Родени во 1863 година
Категорија:Починати во 1932 година
Категорија:Носители на Златниот медал од Кралското астрономско друштво
Категорија:Апсолвенти на Хајделбершкиот универзитет
Категорија:Дописни членови на Академијата на науките на Советскиот Сојуз
Категорија:Членови на Унгарската академија на науките
Категорија:Добитници на Лаландовата награда
Категорија:Членови на Баварската академија на науките
Категорија:Членови на Кралската шведска академија на науките
Категорија:Членови на Пруската академија на науките
Категорија:Дописни членови на Руската академија на науките