Атеље 212

**Атеље 212** — театар во Белград, основан на 12 ноември 1956 година, во просториите на новинарската куќа „Борба“. Театарот бил основан од група режисери, актери и писатели со цел да создадат театар со авангарден репертоар, кој ќе им се спротивставел на класичните театри во Белград.

Првата претстава била *[[Фауст]]*, во режија на Мира Траиловиќ. Името на театарот настанало, според една верзија, од 212-те седишта колку што имала малата сала во зградата „Борба“ во моментот на на неговото основање. 

## Историја

### Основање и авангарден репертоар (1956)
лево|мини|Споменик на Зоран Радмиловиќ во костимот на кралот Иби, пред театарот
Од самиот почеток, Атеље 212 бил фокусиран на нови, авангардни драмски текстови. Во овој театар по прв пат  во една земја од источна Европа била изведена познатата претстава на Семјуел Бекет, *[[Чекајќи го Годо]]*. Набргу следеле и други авангардни дела од писатели како што се Жан-Пол Сартр, Јонеско, Жари, Мареј Шизгал, Артур Копит и Жене.

Првите раководители на театарот биле Радош Новаковиќ и Бојан Ступица, но Мира Траиловиќ набргу го презела водењето на куќата како управителка и останала на таа позиција многу години, давајќи му на театарот препознатлив печат.

### Нова зграда и БИТЕФ
По неколку години, театарот се преселил во сегашната зграда на улицата Светогорска, која ја проектирал Бојан Ступица. Зградата била единствена по тоа што имала механизам за ротирање на сцената и покрив што можел да се отвори во текот на летото.

Во 1967 година, Мира Траиловиќ го основала фестивалот на нови театарски тренденции БИТЕФ (Белградски интернационален театарски фестивал), кој произлегол од уметничката ориентација на Атеље 212 и денес има светско значење. БИТЕФ бил домаќин на најпрестижните светски имиња како што се Ливинг Театр, Дивадло на Брнов и Питер Брук.

### Култни претстави
Една од најпознатите претстави во историјата на Атељето бил мјузиклот ''Коса'', чија премиера била во 1969 година, пред многу големи светски театарски центри. Во согласност со трендовите од тоа време, претставата предизвикала револуција со појавувањето на актери без облека на сцената. 

Во 1972 година била изведена рок операта *[[Исус Христос Супер Стар]]*, во режија на Мира Траиловиќ, со музичка адаптација на Саша Радојчиќ и текст на Јован Ќирилов. Значајни улоги играле Златко Пејаковиќ, Златко Голубовиќ, Азра Халиловиќ, Бора Ѓорѓевиќ и Бранко Милиќевиќ. 

Меѓу најдолготрајните претстави на овој театарот била *Љубовно писмо*, која ја својата 300-та изведба ја имала на 24 март 2018 година.  Меѓу попознатите претстави од поново време е *Детроит*, која премиерно се претставила во 2017 година.

Пред главниот влез во „Атеље 212“ се наоѓа споменик на Зоран Радмиловиќ во костимот на кралот Иби, главниот лик на претставата која ја одбележала неговата кариера.

## Управници
[десно|мини|Театарски постер за претставата [Мир-Јам|„Мир-Јам“ во Атеље 212, 1972 година во Белград.]]

* 1956—1959: Радош Новаковиќ, филмски режисер и професор на ФДУ 
* 1959—1961: Бојан Ступица, театарски режисер и автор на проектот за првата зграда на Атеље 212
* 1961—1983: Мира Траиловиќ, театарски режисер, основач на БИТЕФ.
* 1983—1984: Дејан Чавиќ, актер, в.д управник
* 1984—1996: Љубомир Драшкиќ Муци, режисер
* 1996—1997: Небојша Брадиќ, режисер
* 1997—2009: Светозар Цветковиќ, актер
* 2009—2013: Кокан Младеновиќ, режисер
* 2013—2014: Ивана Димиќ, в.д. управник, драматург 
* 2014—2019: Бранимир Брстина, актер
* 2019—денес: Новица Антиќ, литературен преведувач и правник 

Во периодот од 2012 до 2013 година, вршител на должноста управител била драматургот Ивана Димиќ, која ги отплатила долговите на театарот и за време на чиј мандат тој доби статус на институција од национално значење.   Таа продолжи да го управува театарот и по нејзиното пензионирање кон крајот на 2013 година. 

## Ансамбл
Речиси сите актерски ѕвезди од поранешна Југославија поминале низ овој театар како членови. Првите децении ги одбележала и Павица Гертнер, незаборавна театарска благајничка.

### Великани на Атеље 212

### Постојан ансамбл денес
Денес, „Атеље 212“ има постојан ансамбл од 32 актери, но е отворен и за оние уметници кои не се постојано поврзани со овој театар.

## Поврзано

* Битеф
* Мира Траиловиќ
* Зоран Радмиловиќ

## Наводи

## Надворешни врски

* 
* „Атеље 212”.  (на језику: српски). Архивирано из оригинала |archive-url= захтева |archive-date= (помоћ). г. 
* На 55. годишњицу Атељеа изложба „Живео живот Петар Краљ“ („Блиц“, 13. новембар 2011)
* Историја Позоришта Атеље 212
* Како је 212 столица крстило једно позориште („Политика“, 10. фебруар 2016)

Категорија:Театри во Белград
Категорија:Страници со наводи со неименувани параметри
Категорија:Знаменитости на Белград