open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Live aus Berlin

**Live aus Berlin** (во превод: *во живо од Берлин*) е првиот концертен диск на Rammstein, издаден во 1999 год. Тој е снимен на ДВД издание со видео запис од настапот. На албумот се најдоа 15 песни.

## Список на песни
# *Spiel mit mir* - 5:22
# *Bestrafe mich* - 3:49
# *Weißes Fleisch* - 4:35
# *Sehnsucht* - 4:25
# *Asche zu Asche* - 3:24
# *Wilder Wein* - 5:17
# *Heirate mich* - 6:16
# *Du riechst so gut* - 5:24
# *Du hast* - 4:27
# *Bück dich* - 5:57
# *Engel* - 5:57
# *Rammstein* - 5:29
# *Laichzeit* - 4:23
# *Wollt ihr das Bett in Flammen sehen?* - 5:52
# *Seemann* - 6:54

## Наводи

Л
Категорија:Албуми од 1999
Mutter

**Mutter** (во превод: *мајка*) е четвртиот студиски албум на Rammstein, издаден во 2001 год. На албумот се најдоа 11 песни.

## Список на песни
# *Mein Herz brennt* - 4:39
# *Links 234* - 3:36
# *Sonne* - 4:32
# Ich will - 3:37
# *Feuer frei!* - 3:11
# *Mutter* - 4:32
# *Spieluhr* - 4:46
# *Zwitter* - 4:17
# *Rein raus* - 3:09
# *Adios* - 3:49
# *Nebel* - 4:54

## Наводи

М
Категорија:Албуми од 2001
Сакраменто

thumb|250п|Сакраменто

**Сакраменто** е главниот град на американската сојузна држава Калифорнија.

Категорија:Градови во Калифорнија
Категорија:Главни градови на САД

Категорија:Сакраменто (округ)
Категорија:Населени места основани во 1839 година
Категорија:Населени места основани во 1850 година
Невада

**Невада** (англиски: Nevada) е сојузна држава на САД. Невада се наоѓа во западниот, планинскиот и југозападниот дел на САД. Таа е 7 сојузна држава по територија, 35 најнаселена сојузна држава и 9 најслабо населена држава по густина на население во САД. Околу две третини од населението на Невада живее само во еден округ, Кларк, каде се наоѓа Метрополитенската област Лас Вегас-Парадајс. Главен град на Невада е Карсон Сити.

Поголемиот дел од Невада е пустина или полусува почва. Пустинскиот дел се наоѓа во Големиот Басен. Јужните предели на Големиот Басен се наоѓаат во рамките на пустината Мохаве, додека пак езерото Тахое и Сиера Невада се наоѓаат во западниот дел. Околу 86% од територијата на државата е во сопственост на федералната влада на САД, но и други граѓански и воени институции.

Официјалниот прекар на Невада е „Сребрена држава“ (Silver State), како последица на важноста на среброто во историјата и економијата на државата. Покрај тој прекар, Невада е позната и како „Држава родена во битка“ (Battle Born State), бидејќи Невада како држава била формирана за време на Американската граѓанска војна. Третиор популарен прекар за Невада е „Држава на пелинот“ (Sagebrush State), бидејќи тоа растение (Artemisia tridentata) е ендемско за западниот дел на САД и Невада.

## Потекло на поимот

Името Невада (Nevada) потекнува од името на планината Сиера Невада (Sierra Nevada), што на шпански значи „планини прекриени со снег“.

## Административна поделба

Невада е поделена на 17 окрузи. Карсон Сити е официјално назначен како општина, но често се смета за округ. Окрузите се од 1919 година, со една мала измена. Имено, во 1969 округот Ормсби престанал да постои и во истите граници била основана општината Карсон Сити.

## Наводи

## Поврзано

* САД
* Сојузни држави во САД
* Карсон Сити
* Лас Вегас

## Надворешни врски

* Официјално мрежно место
* База на податоци на Невада 
* Официјален туристички портал
* Државни симболи на Невада 
* Секретар на Невада 
* Државна библиотека и архива на Невада 
* Енергетски профил на Невада 
* географски и останати научни информации за Невада
* Пописно биро на САД 
* Карта на окрузите во Невада 
* Државни факти за Невада 
* Водич за Невада 
* Заборавена Невада – градови-духови и рударски кампови во Невада
* Историски знаменитости на Невада 
* 

*
Патрик Зискинд

**Патрик Зискинд** (; 26 март 1949, Амбах, Германија) — познат современ германски писател и сценарист.

## Животопис
Патрик Зискинд е роден на  во Амбах, во близина на Минхен, Германија. Студирал средновековна и модерна историја на Универзитетот во Минхен. Зискинд живее и работи во Минхен.

## Творештво

Зискинд се појавил на книжевната сцена во 1980 година, со својата прва пиеса „Контрабас“, со која се здобил со меѓународна слава. Во 1985 година го објавил својот прв роман „Парфем“, кој е воедно и негово најпознато дело и светски бестселер. „Парфем“ е преведен на четириесетина јазици и е продаден во повеќе од 12 милиони примероци. Романот е преведен на околу 40 јазици, а македонското издание (во превод на Слободанка Поповска) — објавено во 2005 година, од издавачката куќа “Темплум”. Во 1996 година, „Парфем“  бил прогласен за роман на годината од страна на Њујорк Тајмс. Оваа награда, по Втората светска војна ја имаат добиено само уште два германски автори: Бернхард Шлинк за романот "Читачот" и Лотар-Гинтер Бухајм за романот "Чамецот". Зискинд е автор и на книгите „Гулабот“, „Приказна за господинот Зомер“ и „Три приказни и рефлекција“. Зискинд работел и како сценарист, при што, најпознато е неговото соавторство за познатата германска серија „Кир Ројал“.

## Наводи


Категорија:Германски писатели
Категорија:Живи луѓе
Јордана Слатникова

**Јордана Слатникова** (1924 во Постол, Ениџевардарско - 1948 на Грамошта) — македонски борец. Од 1943 е член на ЕПОН и организатор на младинците од нејзиното село. Во 1944 влегува во ЕЛАС а по тоа и во Демократската армија на Грција. Загинал во 1948 година во битките на планината Грамошта, на 24 годишна возраст.

Категорија:Македонски партизани
Категорија:Родени во 1927 година
Категорија:Починати во 1948 година
Категорија:Луѓе од Постол
Категорија:Македонци во Грчката граѓанска војна
Категорија:Починати на Грамошта
Веслијан

**Универзитетот Веслиан** во Охајо е една од првите високошколски установи во Охајо во САД, и се наоѓа на 20 милји северно од Колумбус, главниот град на американската сојузна држава Охајо.
мини|Сулфурниот извор, реновиран во 2005 година, главно место за одмор за трагачите по здравје во 1830-тите.
## Мисија

Универзитетот, користејќи ги традициите и современиот цивилизациски напредок учествува во развојот на науката, културата и стопанството, како и во решавањето на важни научни, техничко-технолошки и општествени проблеми. Основните цели на кои е поставена мисијата на универзитетот се:

# Образование и подготвување на студентите за активно и работно вклучување во современо општетство,
# Вршење на научно - истражувачка дејност на меѓународно ниво,
# Подготвување на научен кадар за сопствени потреби и за потребите на други средини и стопанството,
# Учество во цивилизациските промени и збогатување на културата на земјата, а посебно во науката, техниката, медицината и здравството.

## Историја

Отворањето на Универзитетот Веслиан во Охајо е извршено на ноември 1842 година, а првите предавања се одржани на 1844 година. На почетокот, предавале 20 наставници и еден асистент, додека настава слушале 30 редовни студенти.
## За Универзитетот
Денес Универзитетот Веслијан во Охајо вклучува осум високообразовни установи и 20 факултети.

## Библиотека
Во склоп на Веслиан функционира библиотеката „Бигли“, именувана по човекот чија визија беше основање и развој на библиотеката. Главна цел на кадарот кој работи во библиотеката е да го зголеми нивото на информации, образование и да се осигура околина за проток и размена на информации и за многу други културни активности.

## Катедри

* Правни студии
* Деловна администрација
* Јавна администрација
* Комуникациски науки       
* Компјутерски науки      
* Математика
* Германски јазик и книжевност
* Англиски јазик и студии
* Германски јазик и студии
* Француски јазик и студии
* Историја
* Социологија
* Географија

## Наводи

## Надворешни врски
 Официјално мрежно место на Универзитетот Веслијан во Охајо

Категорија:Охајо
Праисторија на Македонија

## Праисторијата во Македонија

Черепот на младиот човек (25 - 30 годишен), кој е пронајден во пештерата "Црвени Стени" близу до селото Камени Гумна (Петролона) во Егејска Македонија, е сведоштво дека во Македонија луѓето одат исправени и размислуваат со своја глава најмалку 600.000 - 160.000 г.п.н.е. или со поегзактен метод е утврдена старост од 260.000 - 240.000 г.п.н.е.

Праисториските сведоштва од Осинчани, Говрлево, Младо Нагоричане, Ш'пел [Дупјак] Костурски, тумбите во Маџари и Чаир во Скопје, населбата од рано камено време кај Стенче - Тетовско, тумбите од Породинската група покрај реката Црна, непроценливиот натпис од Скочивирската Клисура, глинената плочка од Градешница близу до Враца (Бугарија), надгробниот споменик на херојот и поетот Димо Ријдил од 7 в.п.н.е. од Лемно во Егејско Море итн. се само дел од најстарата македонска цивилизација во која доминирал култот на Сонцето и Космосот, култот на огнот и домашното огниште, култот на Големата Мајка - богиња на земјата и симбол на плодноста.

Керамичкиот печат од "Церје" кај Говрлево близу до Скопје е пронајден во 1981 година, За постоењето на соодветна македонска воена олигархија сведочи металниот печат од Говрлево (околу 1500 г.п.н.е.).

Постоеле наколни живеалишта на Костурското, Дојранското, Охридското, Преспанското и другите македонски езера.

Светилиштата во вид на "Камени Столици" ("долмени") од Црна Лома или Илина Гора кај Осинчани - Скопско и комплексот од разновидни долмени од "Штерпа" близу до Богданци, како и најстариот неолитски обелиск од "Милисин" на подножјето на Кожуф Планина близу до Гевгелија се други споменици.
Диџеј Хитмен

Позади псевдонимот **Диџеј Хитмен** или сегашен **Диџеј (AK47)** се крие кочанчанецот **Тоше Иванов**. 

## Биографија
Во почетокот на 90-тите години од 20-от век, работи како музички водител на Македонската Телевизија и во скопската радио станица „Мега ФМ“. 

Благодарение на успесите кои го следат во текот на целата кариера, диџеј Хитмен сега познат како диџеј АК47 постојано е на турнеја низ светот.

## Наводи


Категорија:Македонски диџеи
Скопско (пиво)

:*За други значења на Скопско, погледнете [[Скопско]].*
thumb|right|180px|Скопско пиво (1940 — 1970)
thumb|right|180px|Чаша и шише скопско
**Скопско** — пиво што го произведува Пивара Скопје, а потекнува од 1924 година. Пивото има застапеност од 64 % на пазарот во Македонија. Неговите рекламни слогани се „*Скопско, наше најдобро*“, како и: „*Скопско, и сѐ е можно*“.

## Производство и состојки
Пивото се добива со долно алкохолно вриење на јачменовиот слад. Има екстракт од 11 % (сува материја добиена од слад) и 4,9 % алкохол. Пивото има златно-жолта боја и цврста бела пена. Карактеристичниот горчлив вкус доаѓа од хмељот, кој покрај водата, јачменот и квасецот е четвртата основна состојка на пивото. Пивото е средно газирано со природен јаглерод диоксид и не содржи конзерванси. За заштита од расипување се користи единствено пастеризација, која претставува најприроден начин на стерилизација.

Во декември 2014 година, „Пивара Скопје“ започнала со производство и на темно пиво од марката скопско.

### Скопско нефилтрирано

Пивара Скопје на пазарот во 2018 година го лансирала својот најнов пивски бренд — оригиналното скопско нефилтрирано пиво. Оваа нова екстензија на скопско, создадена според вкусовите на консументите, претставува уште една инвестиција на компанијата во развојот на пивската индустрија во Македонија.

„Најновиот член на скопско семејството спаѓа во „craft“ категоријата на пива, што како термин во пивската индустрија претставува мајсторство за пиво со сопствени и уникатно развиени рецептури. Скопско нефилтрирано е направено со најдобрите природни состојки и 4,9% алкохол, по оригиналниот традиционален рецепт на скопско. 

Скопско нефилтрирано има нестандардна етикета од хартија која целосно го покрива шишето, што дополнително ги збогатува неговите природни и автентични особини, меѓутоа истовремено не дозволува никаква пропустливост на светлината, со цел пивото да остане свежо што е можно подолго.

## Галерија



Податотека:Скопско Smooth (шишиња) 1.jpg|Скопско (смут) во пластична амбалажа.
Податотека:Скопско-Радлер (лименки).jpg|Скопско радлер во лименки
Податотека:Скопско Радлер (лименки) 1.jpg|Лименки од светло скопско и радлер
Податотека:Скопско нефилтрирано пиво.jpg|Скопско нефилтрирано пиво
Податотека:Скопско темно.jpg|Скопско темно



## Поврзано
* Скопско радлер

* Скопско темно

*Скопско цреша
*Скопско смут
*Скопско вајс

## Наводи

## Надворешни врски
* Пивара Скопје 
* Пивофест Прилеп 
* Кригла Пиво 

Категорија:Македонски пива
Категорија:Пивара Скопје
Категорија:Алкохолни пијалаци
Ален Лајтман

мини|Ален Лајтман
**Ален Лајтман** (англиски: *Alan Lightman*) е Американски физичар и писател на романи и есеи. Роден е во Мемфис, Тенеси во  година.

## Живот

Роден е во Мемфис, САД во 1948 година. Татко му бил сопственик во кино, а мајка му танчерка со свое мало училиште за танцување. Уште како ученик бил опседнат подеднакво и со науката и со уметноста. „Колку што се сеќавам, во детството правев проекти за ракети и пишував поезија“, вели Лајтман. „Секогаш бев растргнат помеѓу тие два света“.
Студира физика затоа што верува дека тоа е единствениот пат да се стане писател и да се навлезе во светот што постои оттаде реалноста. По дипломирањето, во 1974 година, докторира на тема од астрофизиката. Во периодот од 1976 година до 1978 година предава астрономија и физика на Харвард, а потоа, во 1989 година се префрла на МИТ каде што може да ги задоволи своите афинитети во физиката и во творечкото пишување - станува директор на Програмата за пишување и хуманитарни студии.
Во есеите објавени во The New Yorker се обидува да ја објасни врската меѓу науката, уметноста и литературата.

## Библиографија

* *Модерен Јенки во суд во Конетикант* (A Modern Day Yankee in a Connecticut Court, 1986)
* *Потекло* (Origins, )
* *Време за ѕвездите* (Time for the Stars, )
* *Добри идеи во физиката* (Great Ideas in Physics, )
* *Ајнштајновите сништа*, (Einstein's Dreams, 1993)
* *Добриот Бенито*, (Good Benito, 1994)
* *Танц за двајца: Одбрани есеи*, (Dance for Two: Selected Essays, 1996)
* *Дијагноза*, (The Diagnosis, 2002)
* *Повторно соединување*, (Reunion, 2003)
* *Осет за мистериозното: Науката и човечкиот дух*, (A Sense of the Mysterious : Science and the Human Spirit, 2005)

## Наводи

## Надворешни врски

* Лајтмановото мрежно место на МИТ 

Категорија:Американски писатели
Категорија:Американски физичари
Категорија:Живи луѓе
Категорија:Апсолвенти на Калифорнискиот технолошки институт
Категорија:Апсолвенти на Принстонскиот универзитет
Категорија:Професори на Масачусетскиот технолошки институт
Категорија:Апсолвенти на универзитетот „Корнел“
Категорија:Родени во 1948 година
Хетерофобија

[мини|221x221пкс|Налепници [зона без ЛГБТ дистрибуирани од весникот * [[Газета Полска]] *]]
**Хетерофобија** означува аверзија кон хетеросексуалните луѓе или нивниот начин на живот или култура и однесување или постапки засновани на оваа аверзија од страна на луѓето со хомосексуална или бисексуална ориентација. Други дефиниции ја идентификуваат хетерофобијата како ‘нелогичен страв од хетеросексуалноста’.

Категорија:Предрасуди
Категорија:Фобии
Категорија:Психијатрија
Категорија:Зборови што ги нема во ТРМЈ
Диџеј Бабура

**Диџеј Бабура**, со вистинско име *Љупчо Петровски* ( - , ) - македонски диџеј.

## Животопис
Почетоците му датираат од неговиот ангажман во радиото „Мега ФМ“ (заедно со колегата диџеј Хитмен) во почетокот на 1990-тите. Подоцна, Бабура се префрлил во редовите на “Антена 5” радио, каде што останува сè до почетокот на 2000-тите. После тоа станува дел од екипата на „Сити Радио“.

Диџеј Бабура најчесто пуштал хаус музика, а настапувал и паралелно со најпознатите светски диџеј-имиња кои гостувале во Македонија.

Во 2005 година:

* ја делел бината со диџеј Тиесто на неколку концерти низ југоисточна Европа.
* излегол негов миксан компакт диск од едицијата „Витамини“ во издание на „Сити Радио“.
* го издал ремиксот на песната „Ајде Да Летаме“ на Каролина Гочева и Новоградска (1. Радио верзија, 2. Денс верзија, 3. Инструментална верзија).

Диџеј Бабура бил еден од сопствениците на гореспоменатото Сити Радио.

По кратко боледување, Диџеј Бабура починал во Скопје на 22 јануари 2016 година. Зад себе ги оставил сопругата Елена и два малолетни сина, близнаците Јаков и Јаким.

## Наводи

Категорија:Македонски диџеи
Артур Шопенхауер

**Артур Шопенхауер** (германски: *Arthur Schopenhauer*;  во Данциг, денешен Гдањск, (Полска) -  во Франкфурт на Мајна) — германски филозоф, писател и учител. Тој бил син на писателката Јохана Шопенхауер и брат на писателката Адела Шопенхауер. Шопенхауер се занимавал со етика, метафизика и естетика.

## Животопис
Семејството Шопенхауер го напуштило родниот град во 1793 година, откако градот по втората поделба на Полска се присоединил кон Прусија. Хајнрих Флорис Шопенхауер отворил стоковна куќа во Хамбург, каде синот Артур го испратил во приватно училиште. По неколкумесечно учење на англиски јазик во Вимболдон, од 1803 до 1804 година, Артур патувал низ Холандија, Англија, Швајцарија и Австрија.

Aртур останува, не се преселува затоа што е слободен да се одлучи за следниот потег со почнатиот занает и неговото купо-продажно учење и се двоуми дали да се одлучи за друга, духовно-наклонета наука. Учењето го продолжува во јуни 1807 година после добиениот совет од Карл Лудвиг Ферновс, ученик на гимназискиот директор од градот Гота. Ама, во истата година се преселува како неговата останото семејство во Вајмар, каде во неговиот тогашен живот, најважен даскал Франц Пасов го запознава.

Младиот Шопенхауер одржува однос со Јоханес Даниел Фалк и Захариас Вернерr. Во 1809 се заљубува несреќно во триесет и две годишната Каролина Јагеман. Во 1809 година почнува да студира медицина на Универзитетот во Гетинген [германски: *Universität Göttingen*] но брзо се откажува и почнува да студира филозофија на Универзитетот во Јена (германски: *Universität Jena*) каде на 18 октомври 1813 година ја одбранил докторската теза со наслов: *Преку четиримерните корени на реченицата од дофатливи причини* (германски: *Über die vierfache Wurzel des Satzes vom zureichenden Grunde*).

## Творештво

## Значење и влијание

Во романот „Наспроти“, францускиот писател Жорис-Карл Уисманс го нарекува Шопенхауер „големниот Германец“ и за него вели: „Ах, единствено тој беше вистинскиот!“ Уисманс го споредува учењето на Шопенхауер со црковната доктрина, зашто двете поаѓаат од неправдата во светот, но неговот учење го оценува како поегзактно. Освен тоа, Уисманс истакнува дека, за разлика од црковното учење, Шопенхауер „не ви препорачува никаков универзален лек, не ве залажува со никаква лага дека ќе најде решение за излекување од неизбежните зла.“

Фридрих Ниче, пак, имал многу остар однос кон творештвото на Шопенхауер, велејќи дека тој се излажал во поглед на сè, при што го нарекува „несвесен фалсификатор на пари“ и „махер“.

## Наводи

Категорија:Германски филозофи
Категорија:Апсолвенти на Гетингенскиот универзитет
Категорија:Апсолвенти на Хумболтовиот универзитет
Категорија:Германски филолози
Категорија:Афористи
Роза Паркс

thumb|350px|Роза Паркс во друштво на Бил Клинтон
**Роза Паркс** (Таскаџи, Алабама,  — Детроит, ) — афроамериканска активистка и позната личност во американското движење за граѓански права. Таа е позната поради нејзиното одбивање да му го отстапи на еден белец местотот во автобусот, со што дала силен поттик на борбата против сегрегацијата во САД.

## Граѓанските права и политичката активност

Роза Паркс на почетокот на 1950-тите се вклучува во Американското движење за човекови права и работи како секретар за секцијата на Националната асоцијација за развој на обоените луѓе (NAACP) во Монтгомери, Алабама. На 1 декември 1955, во Монтгомери, таа одбива да се покори на наредбата на возачот на еден јавен автобус да се премести назад во автобусот за да направи дополнително место за белците. Роза веќе била уморна од нејзиното третирање како граѓанин од втор ред и останува доследна на своите ставови. Поради тоа е уапсена, судена и осудена за неприкладно однесување и за прекршување на локалните одлуки.

Следната ноќ, 50 водачи на црнечката заедница, на чело со дотогаш релативно непознатиот свештеник Мартин Лутер Кинг, се состануваат за да расправаат околу соодветните дејствија што треба да бидат преземени во врска со апсењето на Роза Паркс. Она што е усогласено било Бојкотот на автобусите во Монтгомери. Целата црнечка заедница цели 381 ден ги бојкотирала јавните автобуси. Десетици јавни автобуси стоеле со месеци без работа сè додека законот со кој се легализирала сегрегацијата во јавните автобуси не бил укинат. Овој настан помогнал за ширењето на многу други протести против сегрегацијата, а во 1956 случајот на Паркс конечно стигнал пред Врховниот суд кој одлучил дека сегрегираното возење со автобус е неуставно.

По овој настан, Паркс станува икона на движењето за граѓански права. Во раните 60-ти се преселува во Детроит, каде што работеше во штабот на претставникот Џон Кониерс (демократ од Мичиген) од 1965 до 1988.

## Значење и влијание
* „Танго бр. 3, Определување за Роза Паркс“ (*Tango #3, Determination For Rosa Parks*) - композиција на американската џез-група „Лаунџ лизардс“ (*The Lounge Lizards*) од 1987 година.

## Наводи

П
Категорија:Носители на Претседателскиот медал на слободата
Категорија:Носители на Златниот медал на Конгресот
Глушец (појаснување)

* Глушец (латински: *Muridae*) — цицач, од редот глодачите (*Rodentia*). 
* Сметачко глувче — периферен уред на сметачот.
Болцано

**Болцано** или **Боцен** (; ; ладино: *Balsan* или *Bulsan*; ) — главен град на покраината Јужен Тирол во северниот дел на Италија. Таа е една од само пет општини со мнозинство италијанско население во Јужен Тирол.

Во Болцано се наоѓа Слободниот универзитет Боцен-Болцано, каде наставата се одржува на англиски, германски и италијански јазик. Градот е исто така дом на Високата команда на Алпини на италијанската армија.

## Наводи

## Надворешни врски

* 
* Официјална страница  
* Официјално туристичко биро


Категорија:Градови во Трентино-Јужен Тирол
Категорија:Општини во Јужен Тирол
Понеделник

**Понеделник** е денот во седмицата помеѓу недела и вторник.

Според ISO 8601, понеделник е првиот ден од седмицата. Во многу јазици, името означува „прв ден“, иако во други јазици како грчки или хебрејски означува „втор ден“.

Понеделник, најчесто во модерното западно општество е и првиот ден од работната недела бидејќи понеделник најчесто е денот кога вработените се враќаат на работа, а децата во училиште по неработниот викенд.

И во македонската традиција понеделник е т.н. *[[делник]]*, еден од деновите за работа.

## Понеделник во уметноста и во популарната култура
Понеделник се јавува како инспирација за голем број автори од областа на уметноста и популарната култура:
* „Понеделник наутро“ - 16. глава во романот „Еден ден“ на Дејвид Николс.
* „Понеделнички приказни“ — книга на францускиот писател Алфонс Доде од 1873 година.
* „Понеделник“ — песна на македонскиот поет Живко Николовски.
* „Не ги сакам понеделниците“ - песна на пејачката Тори Амос (*Tori Amos*) од 2001 година.
* „Не ги сакам понеделниците“ (англиски: *I don't Like Mondays*) — песна на британската рок-група *The Boom town Rats* од 1979 година.
* „Понеделник“ (српски: *Ponedeljak*) — песна на српската рок-група *[[Гоблини (рок-група)|Goblini]]* од 1994 година.
* „Бурен понеделник“ (англиски: *Stormy Monday*) — песна на американскиот блуз-музичар *T-Bone Walker* од 1947 година.
* „Понеделник, понеделник“ (англиски: *Monday, Monday*) — песна на американската група *The Mamas & The Papas* од 1966 година. 
* „Понеделник“ (англиски: *Monday*) — песна на британското техно-дуо Орбитал (*Orbital*) од 1993 година.
* „Понеделничка ноќ од сателит“ (англиски: *Monday Night by Satellite*) — песна на австралискиот поп-пејач Мајкл Хачинс (*Michael Hutchence*) од 1989 година.
* Среќни понеделници (англиски: *Happy Mondays*) — англиска рок-група.
* „Понеделник никогаш нема да биде ист“ (англиски: *Monday Will Never Be The Same*) — песна на американската хардкор панк група *Hüsker Dü* од 1984 година.
* „Понеделник“ (англиски: *Monday*) — песна на британската рок-група Џем (*The Jam*) од 1980 година.

## Поврзано
* Редовна година која започнува во понеделник
* Престапна година која започнува во понеделник

## Наводи

Категорија:Денови од седмицата
Вторник

**Вторник** — денот во седмицата помеѓу понеделник и среда

Во македонската традиција вторник е т.н. *[[делник]]*, еден од деновите за работа.

## Вторник како тема во уметноста и во популарната култура
* „Вторник“ — песна на македонскиот поет Живко Николовски.
* „Вторник“ — песна на македонскиот писател Јован Павловски.
* „Залудната љубов на вторникот“ — песна на македонскиот поет Љупчо Силјановски.
* „Вторник по вторник“ — краток расказ на Оливера Ќорвезироска од 2021 година.
* „Вторник“ (англиски: *Tuesday*) — песна на англиската електро-поп група Јазу (*Yazoo*) од 1982 година.
* „Вторник попладне“ (англиски: *Tuesday Afternoon*) — песна на американската рок-група *[[Moody Blues]]* од 1967 година.
* „Вторник“ (англиски: *Tuesday*) — песна на австралиската рок-група *[[The Hummingbirds]]* од 1989 година.

## Поврзано
* Редовна година која започнува во вторник
* Престапна година која започнува во вторник

## Наводи

Категорија:Денови од седмицата
Јануари

мини|Јануари, од молитвеникот на војводата од бери, 15 век
**Јануари** или **коложег** — првиот месец во годината според грегоријанскиот календар и еден од седумте месеци според овој календар што имаат 31 ден. Според јулијанскиот календар, месецот јануари почнува од 14 ден на  грегоријанскиот календар.

## Потекло на зборот

thumb|left|200px|Богот Јанус со две лица

**Јануари** го добил името според грчкиот збор (Ιανουάριος) и латинскиот (-{Iānuārius}-). Наречен е според Римскиот бог Јанус, богот на сите почетоци, премини, куќни порти, Сонцето и светлината.

Името на првиот месец во годината води потекло од Римската митологија, од каде што потекнува и латински збор за порта - *ianua*. Јануари се сметал за порта кон остатокот од годината. Сепак во текот на историјата, јануари неколкупати си го променил своето официјално име. Така, долго време, во употреба бил саксонскиот назив *Wulf-monath* (со значење  месец на волкот), како и кованицата на Карло Велики - *Wintarmanoth* (зимски / студен месец). На фински, јануари се вика *tammikuu*, што значи месец на дабот.

## Јануари во другите словенски јазици

Старото македонско име за месецот јануари е Коложег. Кај другите словенски и балкански јазици, најчесто се сретнува под имињата: Сечко, Сијечањ, Сичен, Леден, Просинец и сл.

## Поважни Православни празници во јануари

* 5 - Преподобен Наум Охридски Чудотворец
* 7 - Раѓањето на Исус Христос - Божиќ
* 14 - Св. Василиј Велики, Василица
* 18 - Водокрст
* 19 - Богојавление
* 20 - Св. Јован Крстител

## Јануари како тема во уметноста и во популарната култура
* „Јануари“ — краток расказ на македонската писателка Марија Ангеловска.
* „Јнауари“ — песна на македонскиот поет Живко Николовски.
* „Јануари, 1919 година“ - песна на рускиот писател Борис Пастернак од 1919 година.
* „Не го сакам јануари“ (српски: *Не волим јануар*) - песна на српскиот поп-музичар Ѓорѓе Балашевиќ од 1987 година.
* „Јануари“ (*January*) - песна на англиската рок-група *Mega City Four* од 1989 година.
* „Јануари“ (англиски: *January*) - песна на шкотската поп-рок група Пајлот (*Pilot*) од 1975 година.
* „Први јануари, попладне“ (српски: *Први јануар поподне*) - песна на српската поп-група Рани мраз од 1979 година.

## Надворешни врски

* Православни празници во јануари според МПЦ 

----

## Наводи

Категорија:Месеци
Список на психолози

Ова е **список на психолози** и непсихолози (невронаучници, невролози, психијатри, филозофи, педагози...) кои дале важен придонес во развојот на психологијата како наука.

## А
* Алфред Адлер
* Ханс Ајзенк
* Натан Акерман
* Мајкл Аргајл
* Соломон Аш

## Б
* Алберт Бандура
* Ненси Бејли
* Ерик Берн
* Алфред Бине
* Џон Болби
* Ури Бронфенбренер
* Џером Брунер

## В
* Анри Валон 
* Дејвид Векслер
* Макс Вертхајмер
* Лав Виготски
* Доналд Виникот
* Џон Вотсон
* Роберт Вудворт
* Вилхелм Вунт

## Г
* Едвин Гатри
* Мајкл Газанига
* Арнолд Гезел
* Норман Гешвинд
* Џој Пол Гилфорд
* Флоренс Гудинаф

## Д
* Антонио Дамасио

## Е
* Херман Ебингхаус
* Џон Екснер
* Алберт Елис
* Ерик Ериксон

## Ж
* Пјер Жане

## З
* Рене Зазо
* Блума Зејгарник
* Филип Зимбардо

## И
* Барбел Инхелдер

## Ј
* Карл Јунг

## К
* Џером Каган
* Рејмонд Бернард Кател
* Џејмс МекКин Кател
* Волфганг Келер
* Мелани Клајн
* Лоренс Колберг
* Курт Кофка
* Хајнц Кохут
* Елизабет Киблер-Рос

## Л
* Жак Лакан
* Ричард Лазарус
* Курт Левин
* Џозеф ЛеДу
* Муриел Лезак
* Алексеј Леонтјев
* Карл Лешли
* Конрад Лоренц
* Александар Лурија

## М
* Херберт Маркузе
* Абрахам Маслов
* Волфганг Мецгер
* Вилијам МекДугал
* Стенли Милгрем
* Роло Меј
* Јакоб Морено

## О
* Чарлс Озгуд
* Гордон Олпорт

## П
* Алан Паивио
* Јак Панксеп
* Фриц Перлс
* Жан Пјаже
* Вилдер Пенфилд
* Роберт Пломин
* Роберт Плучик
* Мајкл Поснер

## Р
* Вилхелм Рајх
* Вилајанур Рамачандран
* Ото Ранк
* Роберт Розентал
* Херман Роршак
* Карл Роџерс

## С
* Мартин Селигман
* Фредерик Скинер
* Виктор Скумин
* Чарлс Спирман
* Роберт Стернберг

## Т
* Луис Терман
* Едвард Толман
* Едвард Торндајк
* Амос Тверски

## Ф
* Леон Фестинџер
* Густав Фехнер
* Виктор Франкл
* Ана Фројд
* Сигмунд Фројд
* Ерих Фром

## Х
* Кларк Хал
* Гренвил Стенли Хол
* Карен Хорнај

## Ч
* Ноам Чомски

## Џ
* Вилијам Џејмс
* Артур Џенсен

Категорија:Психолози
Рејчел Карсон

thumb|300 px|Рејчел Карсон
**Рејчел Луис Карсон** (;  – ) — американски зоолог и биолог, чија книга, „Тивка пролет“, се смета за многу важна за будењето на еколошкото движење. Книгата „Тивка пролет“ несомнено имала големо влијание врз јавното мислење во САД и покренала процес на менување на политиката и регулативата за уптореба на пестициди.

## „Тивката пролет“ и будењето на еколошката свест

Уште од средината на 40-тите, кога сè уште беше релативно непозната, Карсон стана загрижена за употребата на неодамна откриените пестициди, особено Ди-ди-ти. „Колку повеќе дознавав за употребата на пестицидите толку станував пошокирана“ – ќе напише Карсон подоцна, објаснувајќи ја својата одлука да започне со истражувањата кои ќе доведат до нејзиното најпознато дело, „Тивката пролет“. „Она што го открив е дека сето она што најмногу ми значеше како природонаучник беше загрозено и дека ништо што би можела да направам не би било поважно.“

Во книгата Карсон ја истражува темата на еколошката меѓуповрзаност: иако некој пестицид е насочен против елиминирање на еден организам, неговите ефекти се чувствуваат во целиот синџир на исхрана и она што беше наменето да отруе еден инсект завршува со труење на поголемите животни и на човекот.

Четиригодишната работа над „Тивката пролет“ започна со едно писмо од еден чувар на птичји резерват во Масачусетс кој беше уништен преку воздушно прскање со Ди-ди-ти. Тој преку писмото ја замолуваше Карсон да го употреби своето влијание врз државните власти за да се отпочне со истрага во врска со употребата на пестициди. Карсон одлучи дека би било поефикасно да го покрене прашањето преку некој популарен магазин. Сепак, издавачите беа незаинтересирани, па од проектот подоцна излезе книга.

„Тивката пролет“, објавена во 1962, предизвика многу реакции и прашањето за употребата на пестицидите стана многу-дискутирана тема. Магнатите од хемиската индустрија ја пречекаа на нож, но нејзините ставови сè повеќе беа прифаќани во јавноста. Дојдоа и научните признанија. Во 1963 Карсон беше избрана во Американската академија на уметностите и науките и доби многу други признанија и награди, вклучувајќи го Одибоновиот и Куленовиот медал на Американското географско друштво.

Веќе беше покрената и истрага во Конгресот на САД во врска со употребата на пестицидите. Карсон, која веќе беше сериозно болна од рак на дојката, сведочеше пред истражниот комитет на Сенатот. Подоцна, истрагата ќе доведе до забрана на Ди-ди-ти, но Карсон не го дочека тоа. Умре на 14 април 1964. Во 1980 посмртно го доби Претседателскиот медал на слободата, највисоко граѓанско признание во САД.

## Надворешни врски
* RachelCarson.org The life and legacy of Rachel Carson
* Time magazine's "100 most important people" article on Carson 
* Silent Spring Institute Research on the environment and women's health, especially breast cancer
* The Mosquito Killer, Малком Гладвел.
* New York Times obituary
* Silent Spring at 40: Rachel Carson's classic is not aging well, in Reason Online, 12.06.2002. 

Категорија:Американски биолози
Категорија:Американски зоолози
Категорија:Американски писатели
Категорија:Носители на Претседателскиот медал на слободата
Главен град

[мини|десно|[Скопје, главниот град на Македонија]]

**Главен град** (понекогаш се среќава и како **престолнина**, **столнина** или **столица**) — административен центар на една држава, покраина, округ, департман или друга единица, којшто се одликува со неколку главни одлики:

* Обично во главниот град се наоѓа владата на државата. Но тој може да се разликува од вистинското седиште на владата. На пример во Холандија главниот град е Амстердам, додека седиштето на владата е во Хаг.
* Во монархиите главниот град најчесто е таму, каде се наоѓа кралскиот двор (може да се мести од едно во друго место).
* Обично главниот град е запишан во Уставот на државата.
* Често главниот град е центар на важни дејности - администрација, образование, наука.

Во повеќето случаи главниот град е најголемиот град во земјата, но има многу исклучоци. На пример во Швајцарија главниот град е Берн, a најголемиот град е Цирих; во САД главниот град е Вашингтон, најголемиот град е Њујорк и слични други вакви случаи.

Некои држави имаат повеќе од еден главен град. На пример ЈАР има 3 главни градови – Собранието заседава в Кејптаун, владата е во Преторија, судот се наоѓа во Блумфонтејн. Најголемиот град во ЈАР е Јоханесбург.

Исто така, автономните области имаат главни градови (провинциите во Германија и Австрија, кантоните во Швајцарија, државите во САД и слично).

## Поврзано
* Список на главни градови во светот

*
8 век

**8 век** започнува на 1 јануари 701 г. и завршува на 31 декември 800 г.

## Настани

* ...

## Личности

* ...

## Откритија

* ...


08
1801

**1801** (**[[Римски бројки|]]**) — година според општоприфатениот календар. Тоа била 1801 година од новата ера, 801. од вториот милениум, 1. од XIX век и втора од 1800-тите.

## Други календари
Истата година се среќава поинаку во календарите на различни народи и култури. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.

Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509&nbsp;г.&nbsp;п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 7309 и 7310 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г.&nbsp;п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 6551 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г.&nbsp;п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 5561 и 5562 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г.&nbsp;п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како *[[Ab urbe condita]]*), годината е избројана како 2554.

Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт Цар или 2637 г.&nbsp;п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот Цар станал владетел, т.е. 2697 г.&nbsp;п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 1801 година се протега во 4437 и 4438, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 4497 и 4498 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543&nbsp;г.&nbsp;п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 2344. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 1215 и 1216 исламска година.
## Настани

* 1 јануари - Церера, првиот познат астероид е откриен од Џузепе Пјаци.

## Родени

*

## Починале

*

## Надворешни врски

01801
Тони Китановски

thumb|200px|right|Тони Китановски
**Тони Китановски** (, ) — македонски џез-гитарист и композитор.

## Животопис
Тони Китановски е роден во 1964 година, во Скопје.

## Музичка кариера
Китановски е одличен композитор и гитарист со извонредна техника и имагинација, инспириран од најголемите мајстори на гитарата во светот.

Од крајот на 1970-тите години и во дел од 1980-тите, негов музички ментор бил Драган Ѓаконовски - Шпато. Од 1986 до 1990 година го водел триото „Шпато“ со кое одржал бројни концерти. Од 1990 до 1997 година престојувал во САД, каде што студирал. Дипломирал композиција на музичкиот колеџ „Беркли“ во Бостон, а паралелно компонирал за оркестарот на Херб Помероу и за биг-бендот на Грег Хопкинс.

Во 1997 година се вратил во Македонија и во Скопје го формирал составот „Луна“, а подоцна и своето трио. Повторно соработувал со голем број реномирани светски музичари, меѓу кои се и Грег Хопкинс, Чарли Мариано и Мет Дариау. Во 1998 година, за продукцијата на „Скопскиот џез фестивал“ го објавил својот прв албум „One For Charlie“), а една година подоцна, со своето трио, го промовирал албумот во рамките на кумановскиот „Летен џез фестивал“.

На двојното цеде од фестивалот (Летен џез фестивал - Куманово, 26-29 август 1999) се нашле две композиции на Триото на Тони Китановски: „One for Charlie“ и „Lonely Woman“, меѓутоа, поради техничките недостатоци од живиот настап, на дисковите биле ставени снимките од студискиот албум. Во рамките на „Скопскиот џез фестивал“, во октомври 2000 година, Тони Китановски настапил во дует со македонскиот музички егзибиционист и вибрафонист Зоран Маџиров. Материјалот од овој настап, насловен како „Дует“, бил објавен во 2001 година, од страна на „Скопскиот џез фестивал“. Тони Китановски е основач на скопското Школо за џез и современа музика.

## Дискографија
* One for Charlie (SJF Records, 1998)
* Дует (SJF Records, 2001)
* Play id the Work of Children (SJF Records, 200?)

## Концертни настапи
Во 1999 година, Триото на Тони Китановски настапило на кумановскиот „Летен џез фестивал“. Една година подоцна, во октомври 2000 година, Тони Китановски настапил во дует со македонскиот музички егзибиционист и вибрафонист Зоран Маџиров во рамките на „Скопскиот џез фестивал“.

На 19 декември 2014 година, Триото на Тони Китановски настапило на презентацијата на Скопскиот џез-фестивал во Њујорк, свирејќи во џез-клубот „Студио 151“.

## Наводи

## Надворешни врски
* Официјално мрежно место 
* SJF Records 

Категорија:Луѓе од Скопје
Категорија:Македонски композитори
Категорија:Македонски гитаристи
Осама бин Ладен

**Осама бин Мухамед бин Авад бин Ладен** (10 март 1957 - 2 мај 2011), (арап. أسامة بن محمد بن عود بن لادن) попознат како **Осама бин Ладен** (أسامة بن لادن), бил најпознат како водач на Ал Каеда, милитантно исламистичко движење вклучено во напади на цивили и воени објекти насекаде низ светот. Се верува дека тој ги смислил, поттикнал и активно учествувал во нападите на 11 септември 2001 во Њујорк и Вашингтон во кои загинале најмалку 2.752 лица. 
 
Една од главните жалби на бин Ладен било присуството на американски воени бази во Саудиска Арабија, каде се наоѓаат двете најсвети места на Исламот. САД се повлече од овие бази во 2003, иако не е јасно дали овие одлуки биле планирани пред нападите на 11 септември.

Бин Ладен бил „најбараниот“ човек во светот - постои награда од 50 милиони долари за каква било информација која би овозможила тој да биде фатен. Неговото наоѓалиште долго било непознато, со најпопуларна претпоставка е дека се криел во пакистанскиот племенски регион Вазиристан, на границата со Авганистан, или, попрецизно во близината на пакистанскиот пазарен град Читрал. Шпекулациите каде тој се наоѓал не се ограничуваат на регионот Пакистан/Авганистан, а подоцна американските контраразузнавачки служби сметале дека постои можност тој да се крие во Иран. Во Пакистан, тој најверојатно добивал значајна поддршка од независното племе Вазири. Заедно со негостољубивиот планински терен и несигурноста во соработката со пакистанското контраразузнавања, САД се соочувале со повеќе тешкотии да го фатат и покрај огромниот избор на софистицирани прислушкувачки сензори поставени во регионот.

Вил член на богатата фамилија Бин Ладен. Неговото семејство јавно се одрекло од него во 1994 години, непосредно пред Саудиска Арабија да го поништи неговото државјанство и неколку години пред нападите на 11 септември 2001 година.

## Смрт
На 1 мај 2011, претседателот на САД, Барак Обама ја известил јавноста дека бин Ладен е убиен по наредба на САД, во соработка со владата на Пакистан од „мала американска екипа“ на тајна задача во Аботабад, 150 км северно од главниот град Исламабад, потврдувајќи ја претходната изјава на властите. Идентитетот е потврден со споредување на ДНК од телото со ДНК од неговата почината сестра.

## Наводи

Категорија:Ал-Каеда
Категорија:Исламски тероризам
Категорија:Родени во 1957 година
Категорија:Починати во 2011 година
Научна фантастика

thumb|300px|right|Колекција на СФ класици
**Научната фантастика** е форма на шпекулативна белетристика која главно обработува теми поврзани со влијанието на замислена или предвидена наука и технологија врз општеството и личностите како поединци. Според Артур Кларк, наспроти општото уверување, писателите на научната фантастика ретко се обидуваат да ја предвидат иднината, туку, како што во една прилика забележал Реј Бредбери, тие многу почесто настојуваат да ја спречат.

Научната фантастика е уметнички жанр во поширока смисла, и тој се врзува главно за литературни, телевизиски и филмски дела, но исто така влијае и на ликовната и музичката уметност.
Многу луѓе ја користат кратенката за научна фантастика - *СФ* (*'SF*, од англискиот израз *Science fiction*). Исто така, се користи и кратенката *sci-fi* (кованица на Форест Џ. Акерман од 1954) како и *НФ* (во поранешните југословенски републики во кои култот кон научната фантастика бил интензивно развиван).

Границите на овој жанр не се добро дефинирани и разделувачките линии меѓу неговите поджанрови (тврдата и меката научна фантастика, сајберпанкот) се често флуидни.

Во „Тврди ставови“, Владимир Набоков полусериозно тврди дека, ако сме доследно ригорозни со нашите дефиниции, Шекспировата драма „Бура“ може да се нарече научна фантастика. Многу научнофантастични дела содржат елементи на други уметнички жанрови, како криминалистички романи, хорор романи, историски романи и, особено, фантастика.

## Поврзано

* Мека научна фантастика
* Тврда научна фантастика

## Наводи

## Надворешни врски
* Македонски портал за научна фантастика  



Категорија:Хобија
Хелен Келер

thumb|200 px
**Хелен Адамс Келер** (,  - ) беше американска активистка и писателка, која беше глува и слепа и која и покрај тоа постигна многу во својот живот.

## Детство и образование

Хелен Келер беше родена во Таскумбија, Алабама. Кога имаше 19 месеци како резултат на треска ја изгуби способноста да гледа и слуша. Во 1887 со неа почна да работи Ен Саливен со цел да ја научи да комуницира. Тоа беше почеток на 49-годишниот период на соработка помеѓу нив. Во 1888 Хелен го посетува Перкинсовиот институт за слепи. Во 1894 Хелен и Ен се преселуваат во Њујорк за да го посетуваат Рајт-Хумансовото училиште за глуви. Во 1898 се вратија во Масачусетс и Хелен се запишува на Кембриџкото училиште за млади дами пред да добие дозвола, во 1900, да го посетува Ретклифскиот колеџ. Во 1904 таа таму дипломира, станувајќи првото глуво и слепо лице кое дипломирало.

## Јавна активност

Веќе позната по својата голема волја, Хелен Келер стана светски познат говорник и автор. Борбата против сетилните хендикепи стана нејзина животна мисија. Во 1915 ја основа “Хелен Келер Интернационалата”, непрофитна организација за спречување на слепилото. Заедно со Ен Саливан посети 39 земји ширум светот.

Келер не беше позната само поради борбата против хендикепите. Таа беше член на Социјалистичката партија на Америка и активно учествуваше во кампањите и пишуваше во прилог на работничката класа од 1909 до 1921. Го поддржуваше кандидатот за претседател на САД на Социјалистичката партија, Јуџин Дебс, при сите негови претседателски кампањи од тој период. Исто така, во 1912 стана член на “Интернационалните работници на светот”, радикален американски синдикат.

Во 1920 беше една од основачите на Американската унија за граѓански слободи.

## Подоцнежен живот

Голем дел од својот подоцнежен живот Келер го посвети на собирањето парични средства за Американската фондација за слепи.

Во 1960 беше објавена нејзината книга “Светлина во мојата темнина”, во која таа го брани учењето на Емануел Сведенберг. Таа исто така напиша и обемна автобиографија. Вкупно има напишано 11 книги и бројни статии.

На 14 септември 1964 претседателот Линдон Џонсон ја награди со Претседателскиот медал на слободата, највисоко граѓанско признание во САД.

Умре на 1 јуни 1968 на 87-годишна возраст.

Категорија:Американски писатели
Категорија:Носители на Претседателскиот медал на слободата
Категорија:Носители на Орденот на Свети Сава
Киберсекс

мини|Сајберсекс или виртуелен секс
**Киберсекс** (од анг. *cybersex*, „сајберсекс“) — последица од омасовувањето на семрежјето. Под киберсекс се подразбира разговор на тема поврзана со сексот (како на пример безобразни муабети, искажување на сексуални мисли и сл.) преку чат програмите. Најекстремни случаи на киберсекс се случуваат со посредство на мрежна камера и микрофон.Во денешно време постојат и посебни периферни уреди кои може да се купат и да се прикачат на сметач и со нив да се симулира полов однос, како еден вид на секс играчки.

Категорија:Семрежје
Категорија:Секс
Категорија:Информатика
Категорија:Зборови што ги нема во ТРМЈ
Мастурбација

thumb|right|150px|Машко мастурбирање.
thumb|right|150px|Женска мастурбирање.

**Мастурбацијата** претставува самозадоволување. Таа е својствена за секое сексуално човечко битие. Мастурбацијата практично е стимулирање на половиот орган со цел да се доживее оргазам.

Мастурбацијата се јавува како последица на лачење на одредени хормони, но и како потреба за „ослободување“, или едноставно како „задоволство“. Кај машките мастурбацијата е всушност стимулација на пенисот, држејќи го со едната или понекогаш двете раце, со ритмички движења горе-долу се стимулира полов однос. Кај женските пак, мастурбацијата се состои во стимулирање на дразницата, најчесто со ритмички елиптични движења.

Во македонскиот жаргонски говор за мастурбацијата се употребуваат поими како *дркање*, понекогаш *дрнкање*.

## Поврзано
* Национален ден на мастурбацијата
* Оргазам


Категорија:Сексуални чинови
Категорија:Навики