open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Римски катакомби

thumb|<center>Детали од влезот во римските катакомби<center>
**Катакомбите на Рим** (италијански: *Catacombe di Roma*) се антички катакомби, или подземни погребални места под или во близина на Рим, Италија, чиј број изнесува најмалку четириесет. Првото место за кое бил употребен зборот катакомби биле подземните гробници меѓу 2-от и 3-от милјоказ (граничен камен) на Виа Апија во Рим, каде што се верувало дека меѓу другите, се закопани и телата на апостолите Петар и Павле. Иако катакомбите се христијански, сепак паганскиот и еврејскиот начин на погребување бил застапен, според истражувањето на археолозите. Катакомбите датираат од 2 век. 

Во минатото, научниците сметале дека катакомбите биле користени главно за погреби на прогонетите христијани кои тајно ги закопувале телата на своите блиски. Сепак овој мит излегло дека не бил сосема точен бидејќи во истите лежеле телата на голем број пагани, чија религија не била забранета.

Во христијанските катакомби гробовите (*loculi*) биле паралелни со галериите, додека во паганските подрачја тие биле поставувани под прави агли. Во катакомбите во Рим се наоѓаат илјадници гробови, од кои секој содржи од едно до четири тела. Саркофазите се мошне ретки. Гробовите се затворени со насликани мермерни плочи наредени до ѕидовите на галериите. Некои од тие слики се најрани примери на христијанската уметност. Главниот период на катакомбите е 3 век и 4 век. Веќе во времето на Јероним (околу 360 година) ископувањето не било вообичаено, а кога Аларих (визиготски крал) го разурнал Рим во 410 година, погребувањето во катакомби било практично напуштено. Во текот на ископувањата, во градот Рим биле пронајдени најмалку шест еврејски катакомби. Тие потсетуваат на христијанските, само што немаат големи одаи за народни собири.

Некои научници погрешно верувале дека катакомбите на св. Себастијан во Рим означуваат место на кое се погребани Свети Петар и Свети Павле. По половина век истражување, се докажало дека култот на овие двајца апостоли тука навистина постоел околу 260 година од н.е., а можеби и околу 200 година од н.е., но не бил изнесен ниеден доказ дека овие апостоли првобитно биле тука погребани или дека нивните коски тука биле пренесени по погрбувањето на некое друго место.


Категорија:Римска архитектура
Категорија:Гробници
Категорија:Гробишта во Италија
Категорија:Титуларни цркви во Рим
Категорија:Погребални места на папите
Категорија:Ранохристијански археолошки наоѓалишта
Китка (Кичево)

**Китка** — археолошко наоѓалиште во Кичево. Претставува средновековно депо на монети. Според податоците дадени од Блага Алексова, при обработувањето на земјата биле најдени 27 српски динари од 14 век што се чуваат во Музејот на Македонија.

## Поврзано
*Китино Кале — утврдена населба од бронзеното и железното време и средниот век;
*Околината на Кичево — депо на средновековни монети;
*Палатишта — населба од римско време;
*Чука — населба од бронзеното време;
*Џума Џамија — објект од средниот век;
*Список на археолошки наоѓалишта во Кичевско;

## Наводи

Категорија:Археолошки наоѓалишта во Кичево
Плакат

**Плакат** — оглас напишан или втиснат на лист хартија и обесен или залепен на јавно место. Форматот на плакатот најчесто е таков што овозможува употреба  на букви доволно големи за да можат да се прочитаат од прилична далечина.

Освен текстот, плакатот речиси редовно содржи и ликовни елементи, концепирани и изведени така што да го привлечат вниманието на оние на кои им се обраќа, а со визуелната компонента не само да ја помогнат и дополнат перцепцијата на содржината, туку и директно или асоцијативно да дејствуваат врз сензибилитетот на приемачот на пораката.

Поради сите погоре наведени специфики, плакатот е делотворен медиум за јавно информирање. Се него се служат политичарите, културните и стопанските организации, за да ги пропагираат своите идеи или да ги постигнат своите цели.

Претходници на плакатот биле отпечатени летоци и театарски огласи што се јавиле уште од 16-от век. Ликовниот дел им бил најнапред дрворез, а потоа бакрорез. Во денешна смисла, плакатот датира од втората половина на 19-от век. За неговата појава во времето на францускиот импресионизам решително било запознавањето на Западот со јапонската обоена графика и изумот- усовршувањето на литографијата.

За творец на модерниот илустриран плакат може да се смета Тулуз-Лотрек. Натаму, него го развиле голем број на ликовни уметници: во Франција: Грасе, Стеинлен, Пиви д Шаван, Бонар; во Англија: Бердслеј, Харди; во САД: Пенфилд, Бредли, Рид; во Германија: Унгер, Хејне, Штук, Холвејн, Арпке, Пецолд и други.

Новите технолошки постапки дале мошне богати изразни можности.

Литографскиот камен е заменет со плоча од алуминиум или цинк- цинкографија. Потоа е воведен офсетниот печат, а во нашево време сито-печатот. Големо значње за плакатот има и фотографијата, особено фотографијата во боја. Исто така, важна била обновата на типографијата кон крајот на 19-от век, под влијание на Морис и движењето "Уметност и графика" во Англија.

Плакатот често се употребува во масовните агитации. Особено значајна била неговата прогресивна улога во Русија, за време на Октомвриската револуција, а и во подоцнежните пропагандни активности, како и за време на војната против германскиот завојувач. Познати се плакатите на Мајаковски, Мур, Иванов, како и на групата Кукриникси.

Од Втората светска војна плакатот е најчесто заедничко дело на група во која, освен авторот-дизајнер, учествуваат и пропагандист (денес маркетинг агент), пишувач на текстови, типограф и печатар.

Категорија:Графички дизајн
Црква Сан Карло але Кватро Фонтане

**Црквата Сан Карло але Кватро Фонтане** (италијански: *Chiesa di San Carlo alle Quattro Fontane* или само *San Carlino*) е римокатоличка црква која се наоѓа во Рим, Италија. Црквата била изградена во текот на 17 век а како главен архитект бил Франческо Боромини (1599-1667). Црквата претставува еден од најголемите примери на барокна архитектура во Италија.

Категорија:Римокатолички цркви во Рим
Категорија:Римски барок
Категорија:Цркви од 17 век
Чука (Кичево)

**Чука** — археолошко наоѓалиште во Кичево. Претставува населба од бронзено време. Се наоѓа на 1&nbsp;км североисточно од селото, десно од патот за Осломеј. Претставува мала височинка на чија површина се среќаваат фрагменти од бронзеновременска керамика.

## Поврзано
*Китино Кале — утврдена населба од бронзеното и железното време и средниот век;
*Китка — депо на средновековни монети;
*Околината на Кичево — депо на средновековни монети;
*Палатишта — населба од римско време;
*Џума Џамија — објект од средниот век;
*Список на археолошки наоѓалишта во Кичевско;

## Наводи

Категорија:Археолошки наоѓалишта во Кичево
Џума Џамија (археолошко наоѓалиште)

**Џума Џамија** или **Султан Бајазит Џамија** — археолошко наоѓалиште во Кичево. Претставува објект од средниот век. При изведувањето на земјените работи за изградба на шадрванот, во дворот на џамијата „Султан Бајазит“ (наречена „Џума џамија“) биле откриени фрагменти од керамички садови, покривни ќерамиди и друг градежен материјал, што наведува на претпоставка дека во неговата непосредна близина се наоѓал средновековен објект.

## Поврзано
* Џамија „Султан Бајазит“
* Китино Кале — утврдена населба од бронзеното и железното време и средниот век;
* Китка — депо на средновековни монети;
* Околината на Кичево — депо на средновековни монети;
* Палатишта — населба од римско време;
* Чука — населба од бронзено време;
* Список на археолошки наоѓалишта во Кичевско;

## Наводи

Категорија:Археолошки наоѓалишта во Кичево
Кнежински Манастир (археолошко наоѓалиште)

:*Ова е статија за археолошко наоѓалиште. За манастирот со исто име видете [[Кнежински Манастир]]*

**Кнежински Манастир** — археолошко наоѓалиште во кичевското село Кнежино. Претставува црква и некропола од средниот век. Се наоѓа на околу 1,5&nbsp;км југозападно од селото, во самиот комплекс на Кнежинскиот Манастир. Според историските записи, старата црква активно функционирала во времето на кралот Милутин. Пронајдени се и голем број на горбови

## Поврзано
*Кнежински Манастир — манастирски комплекс каде се наоѓа наоѓалиштето;
*Кнежино;
*Список на археолошки наоѓалишта во Кичевско;

## Наводи

## Галерија

File:Knežinski Manastir iskopini 01.JPG|Поглед кон археолошкото наоѓалиште
File:Knežinski Manastir iskopini 02.JPG|Поглед кон средишниот дел на наоѓалиштето
Податотека:Knežinski Manastir iskopini 03.JPG|Столбови


Категорија:Кнежино
Категорија:Кнежински манастир
Рашо Ливада (Лазаровци)

**Рашо Ливада** — археолошко наоѓалиште во кичевското село Лазаровци. Претставува депо на монети од средниот век. Се наоѓа во приватна нива, каде во 1936 година е најдено депо на средновековни српски монети кои денес се чуваат кај приватен колекционер од селото Лазаровци.

## Поврзано
*Сретсело — раносредновековна населба;
*Стар Задел — депо на сребрени монети од римското време;
*Лазаровци;
*Список на археолошки наоѓалишта во Кичевско;

## Наводи

Категорија:Лазаровци
Стар Задел (Лазаровци)

**Стар Задел** или **Еѓупски Дол** — археолошко наоѓалиште во кичевското село Лазаровци. Претставува депо на сребрени монети од римско време. Откриен бил при експлоатацијата на камен, кога во 1961 година биле пронајдени повеќе сребрени монети. Временски, монетите му припаѓаат на II-I век пред н.е. и се ковани во ковниците Дирахиум и Аполонија. Еден дел се чува и во Музејот во Кичево, додека 7 се чуваат во семејството на пронаоѓачот.

## Поврзано
*Сретсело — раносредновековна населба;
*Рашо Ливада — депо на монети од средниот век;
*Лазаровци;
*Список на археолошки наоѓалишта во Кичевско;

## Наводи

Категорија:Лазаровци
Сретсело (Лазаровци)

**Сретсело** — археолошко наоѓалиште во кичевското село Лазаровци. Претставува населба од раниот среден век. Се наоѓа во централниот дел на селото, каде мештаните откриле темели од објекти градени од камен и варов малтер, водоводни цевки и друг градежен материјал. Откриени се и фрагменти од питоси.

## Поврзано
*Рашо Ливада — депо на монети од средниот век;
*Стар Задел — депо на сребрени монети од римското време;
*Лазаровци;
*Список на археолошки наоѓалишта во Кичевско;

## Наводи

Категорија:Лазаровци
Области во Албанија

**Областите** ( или **') се првостепена [[управна единица|единици]] во [[управна поделба|управната поделба]] на **Албанија**.

Управата е устроена согласно [[устав]]от од 1998 г., чии реформи стапиле на сила на 31 јули 2000 г. Постојат вкупно 12 области. Денешните  области ги заменуваат поранешните [[окрузи во Албанија|окрузи]] (**') кои биле трипати побројни.

## Список на области
Ова е список на областите во Албанија по азбучен редослед, заедно со нивните изворни имиња и општините кои ги содржи секоја од нив како второстепени единици.

## Наводи

## Поврзано
* Општини во Албанија
* Географија на Албанија

## Надворешни врски

* 


Категорија:Административна поделба на Албанија
Албанија
Бара (Мамудовци)

**Бара** — археолошко наоѓалиште во кичевското село Мамудовци. Претставува некропола од средниот век. Се наоѓа на околу 2&nbsp;км од селото, високо во планината, каде се откриени гробови градени од камени плочи. Мештаните местото го викаат уште и **Римски Гробишта**.

## Поврзано
*Бигор — доцноантичка населба;
*Мамудовци;
*Список на археолошки наоѓалишта во Кичевско;

## Наводи

Категорија:Мамудовци
Бигор (Мамудовци)

**Бигор** — археолошко наоѓалиште во кичевското село Мамудовци. Претставува населба од доцноантичко време. Се наоѓа на околу 200–300&nbsp;м западно од селото, во приватна нива, каде сопственикот со орањето открил темели на ѕидови. По површината има градежен материјал, тегули и имбрекси, варов малтер, камен и фрагменти од керамички садови за секојдневна употреба.

## Поврзано
*Бара — средновековна некропола;
*Мамудовци;
*Список на археолошки наоѓалишта во Кичевско;

## Наводи

Категорија:Мамудовци
Окрузи во Албанија

**Окрузите во [[Албанија]]** се поранешна второстепена административна поделба на земјата, еден степен под областите. Во Албанија имало 36 окрузи, кои во 2000 г. се укинати и преуредени според денешните области:

#Белград (округ) (Берат)
#Булчица (округ) (Булќиза)
#Делвина (округ)
#Девол (округ)
#Дебар (округ)
#Драч (округ) (Дурес)
#Елбасан (округ) (Коњух)
#Фиер (округ)
#Ѓирокастро (округ)
#Грамеш (округ)
#Хас (округ)
#Каваја (округ)
#Колоња (округ)
#Горица (округ) (Корча)
#Круја (округ)
#Кучово (округ)
#Кукуш (округ) (Кукс)
#Курбин (округ)
#Леска (округ)
#Либражд (округ)
#Лушње (округ)
#Голема Малесија (округ)
#Малакастро (округ)
#Матија (Мат)
#Мирдита (округ)
#Пекин (округ)
#Премет (округ)
#Поградец (округ)
#Пука (округ)
#Саранда (округ)
#Скадар (округ)
#Скрапар (округ)
#Тепелена (округ)
#Тирана (округ) (Трнава)
#Тропоја (округ)
#Валона (округ)

## Поврзано
*Албанија
*Области во Албанија

*
Категорија:Поранешни административни единици
Окрузи
Јасуо Фукуда

thumb|right|200px|Јасуо Фукудо

**Јасуо Фукуда** (роден на ) — поранешен премиер на Јапонија и претседател на Либералната демократска партија на Јапонија. На двете функции е именуван во септември 2007, после нечекуваната оставка на Шинзо Абе. Должноста ја предал на 24 септември 2008.

Фукуда бил и главен секретар на кабинеот на премиерите Јоширо Мори и Јуничиро Коизуми со најдолг стаж во јапонската историја, служејќи три и пол години (1,289 денови). Тој е и син на бившиот премиер на Јапонија, Такео Фукуда кој и сам дошол на тоа место.

## Наводи

## Надворешни врски
* Службена страница 

Категорија:Јапонски политичари
Категорија:Премиери на Јапонија
Категорија:Живи луѓе
Таро Асо

**Таро Асо** (Јапонски:麻生太郎) (роден ) е јапонски политичар кој бил премиер на Јапонија. Претседател е на Либерал-демократската партија на Јапонија. Бил член на Претставничкиот дом на Јапонија од 1979 година. Министер за внатрешни работи бил од 2005 до 2007 во време на премиерите Шинзо Абе и Јуничиро Коизуми, а кратко време бил и генерален секретар на Либерал-демократската партија на Јапонија во 2007 и повторно во 2008.

На 22 септември 2008 е избран за претседател на Либерал-демократската партија. Два дена подоцна Претставничкиот дом на Јапонија го избра за премиер  заменувајќи го дотогашниот премиер Јасуо Фукуда. Асо бил првиот римокатолик којшто бил на чело на јапонската влада. Влата ја предал по поразот на изборите за Долниот дом на Парламентот во 2009 година.

## Наводи

## Надворешни врски
* Официјална страница

Категорија:Јапонски политичари
Категорија:Премиери на Јапонија
Категорија:Апсолвенти на Стенфордскиот универзитет
Категорија:Живи луѓе
Базилика Голема Богородица (Рим)

**Голема Богородица** наречена и **Санта Марија Маџоре** (, ) — една од четирите главни папски базилики во Рим, Италија, заедно со Црква Сан Лоренцо фуори ле Мура, кои порано биле нарекувани како петте патријархални базилики во Рим. Другите три папски базилики се Свети Јован Латерански, Свети Петар и Свети Павле.

Оваа базилика е единстврната римска базилика која ја задржила суштината на својата оригинална структура, со мали поправки поради земјотресот од 1348 година.

Според легендата за нејзиното основање, во една ноќ во 352 година, на папа Либериј и богатиот римјанин Џовани Патрицио на сон им се јавила Пресвета Богородица и им кажала да изградат црква на местото каде следниот ден ќе падне првиот снег. Така следниот ден, на 5 август 352 година, на местото каде била изградена денешната црква имало снег.

Во времето кога било ставено крај на т.н. Авињонско папство, и кога престолнината на папата повторно се вратила во Рим, оваа базилика била користена како привремена палата или седиште на папата поради влошената состојба на Латеранскиот дворец. Подоцна, папската резиденција била преместена во палатата во Ватикан, каде се наоѓа и денес.

Камбанаријата на оваа базилика е најголемата од сите базилики во Рим.

Во склопот се наоѓаат три капели. На десната страна се наоѓа Сикстинската капела, која била изградена по порачка на папа Сикст V од страна на Доменико Фонтана. Оваа капела не треба да се индентификува со Сикстинската капела во Ватикан. Овде биле погребани папа Сикст V и папа Пиј V. Кон левата страна пак се наоѓа Паолинската капела, која била изградена по нарачка на папа Павле V. Овде биле погребени папа Климент VIII и папа Павле V. Третата капела се нарекува капела Сфорца, која се смета дека била изградена од страна на Микеланџело.

## Наводи

Категорија:Патријархални базилики
Категорија:Римски барок
Категорија:Места за избор на папи
Категорија:Византиска архитектура во Италија
Категорија:Светско наследство во Италија
Категорија:Цркви од 5 век
Категорија:Погребални места на папите
Light Me Up Tour

[мини|[The Pretty Reckless настапуваат во живо во „Татју Рок Парлор“ на улицата „Квин Стрит Вест“ во Торонто, во сабота, 26 февруари 2011 година.]]
Турнејата **Light Me Up Tour** е првата концертна турнеја од американскиот алтернативен рок бенд, The Pretty Reckless, за нивниот прв албум *[[Light Me Up]]* (2010). Турнејата започнала на 10 октомври 2010 во Балтимор.

## Предгрупи
*Francesqa (ОК)
*Runner Runner
*A Thousand Horses

## Песни
# "Make Me Wanna Die"
# "Miss Nothing"
# "Factory Girl"
# "Just Tonight"
# "Goin' Down"
# "My Medicine"
# "Zombie"
# "Light Me Up"
# "Nothing Left to Lose"
# "Since You're Gone"

## Датуми

;Музички фестивали и други перформанси
:Овој концерт е дел од Панкспринг, 2011.

## Наводи

Категорија:The Pretty Reckless
Сончева сјајност

[мини|десно|350п|Еволуција на сончевата сјајност, [сончев полупречник|полупречник и делотворна температура споредена со сегашното Сонце. Податоци: Рибас (2010)]]
**Сончева сјајност** (симбол: \begin{smallmatrix}L_\odot\end{smallmatrix}) — единица сјајност (луминозитет) или зрачен тек (моќ израчена во облик на фотони) во астрономијата со чија помош се утврдува сјајноста на ѕвездите. Една сончева сјајност е еднаква на тековно прифатената сјајност на Сонцето, што изнесува 3,839&nbsp;W, или 3,839&nbsp;ерг/с. Ако покрај електромагнетното, го вброиме и неутринското зрачење, вредноста е малку повисока: 3,939&nbsp;W (еднакво на 4,382&nbsp;кг/с или 2,107&nbsp;*M*☉/d). Сонцето е слаба променлива ѕвезда и затоа неговата сјајност е колеблива. Главните варијации се одвиваат во текот на единаесетгодишниот сончев циклус (циклус на сочевите дамки), што префизвикува периодично колебање од ±0,1%. Сите други варијации во текот на последните 200–300 години се сметаат за многу помали.

## Определување
Сончевата сјајност е тесноповрзана со сончевата озрачителност (ирадијанса) што се утврдува на Земјата или од сателити во нејзината орбита. Средната озрачителност врз Земјината атмосфера понекогаш се нарекува сончева постојана (константа), \begin{smallmatrix}I_\odot\end{smallmatrix}. Озрачителноста се дефинира како моќ на единица површина, па затоа сончевата сјајност (вкупна моќ израчена од Сонцето) е озрачителноста што ја прима Земјата (сончевата постојана) помножена со плоштината на сферата чиј полупречник е средното растојание помеѓу Земјата и Сонцето :
:L_\odot = 4\pi kI_\odot A^2\,
каде *A* е единицата растојание (вредноста на астрономската единица во метри), а *k* е постојана (чија вредност е мошне блиску до 1), што се должи на тоа што средното растојание од Земјата до Сонцето не изнесува точно една астрономска единица.

## Поврзано
* Сјајност
* Сончев полупречник

## Наводи

## Литература
* 
*
*
*

## Надворешни врски
*Сончева сјајност 
*LISIRD: Интерактивен центар сончева озрачителност LASP  
*Колебливост на сончевата сјајност  

Сјајност
Категорија:Ѕвездена астрономија
Категорија:Единици за моќ
Црква „Св. Ѓорѓи Победоносец“ - Трубарево

**Свети Георги Победоносец** или **Свети великомаченик Георги** — македонски православен храм во скопското село Трубарево. Храмот се наоѓа веднаш од левата страна на локалниот пат што води од Скопје (наслебите Маџари и Хиподром) кон Петровец и Катланово.
## Опис

Црквата е нова градба,а била осветена 1982 година. На ова место уште од турско време постоел крст, каде месното население секоја година се собирало за време на верскиот празник Ѓурѓовден. За да се ове ковечи ова традиционално свето место, кое со векови било собиралиште на верниците, по иницијатива на месното население подигната е црквата.Црквата била изградена на место каде, според верувањата, луѓето од најстари времиња се собирале да го прославуваат верскиот празник посветен на свети Ѓорѓи. Црквата е обновена и украсена со фрески и икони. Во поново време е изградена и црковната камбанарија, како и оградата околу црквата.
## Наводи

## Галерија

File:Sv. Georgi od Trubarevo 01.JPG|Влезната порта
File:Sv. Georgi od Trubarevo 06.JPG|Поглед на црквата
Податотека:Sv. Georgi od Trubarevo 07.JPG|Камбанаријата


Категорија:Трубарево
Трубарево
Црква „Св. Троица“ - Долно Лисиче

**Света Троица** — македонски православен храм во скопското село Долно Лисиче. Таа се наоѓа во близина на сретселото, од десната страна на патот кој води кон селото Јурумлери и мостот на реката Вардар. Внатрешноста е живописана со нови фрески, кои се дар од семејствата кои живеат во Долно Лисиче. Според натписот на камбанаријата, таа е подигната во 1991 година со благослов на тогашниот поглавар на МПЦ и македонски архиепископ г.г. Гаврил. Во склоп на црквата се и селските гробишта, кои се одделени со ѕидови. Во 2009 година црквата била цел на грабеж.
## Наводи

Категорија:Долно Лисиче
Долно Лисиче
Црква „Св. Спас“ - Маџари

**Свети Спас** или **Вознесение Христово** — македонски православен храм во населбата Маџари, во крајниот североисточен дел на градот Скопје. Храмот се наоѓа од десната страна на главната улица во населбата - „Благоја Стефковски“. Тој е соборен храм за верниците од населбите Маџари, Хиподром, Триангла и Ченто. Фрескописот на храмот е дело на зографите: Кирил Златанов и Лазар Лечиќ.
## Наводи

## Галерија

File:Sv.Spas-Madzari-MK.jpg|Поглед кон црквата
File:Voznesenie od Madžari 09.JPG|Поглед на црквата и камбанаријата
Податотека:Voznesenie od Madžari 07.JPG|Црковниот двор


Категорија:Маџари
Категорија:Цркви во Скопје
Маџари
Јужноамериканска крзнена фока

**Јужноамериканска крзнена фока** (*Arctocephalus australis*)

Во минатото оваа крзнена фока престојувала по целата должина на јужните брегови на Јужна Америка, а денес раѓа младенчиња на островите подалеку од брегот каде што луѓето помалку ја вознемируваат. Таа е црно-сива, а кај женките стомачната страна е посветла. На копно е еластична; се качува на стрмни карпи употребувајќи ги перките. Мажјаците можат да бидат трипати потешки од женките. Овој вид главно се храни ноќе кога лови риби, лигни и краби, а неа пак ја ловат ајкулите и орка-китовите.   

## Наводи

## Надворешни врски
*Fur Seal Preys on Penguin  

Категорија:Ушести фоки
29 март (починале)

}}|background-color:}|background-color:transparent}};"
 |valign="top" align="right"|1058&nbsp;
 |Стефан IX — римски папа.
 |-
 |valign="top" align="right"|1772&nbsp;
 |Емануел Сведенборг — шведски научник.
 |-
 |valign="top" align="right"|1888&nbsp;
 |Шарл Валентин Алкан — француски композитор.
 |-
 |valign="top" align="right"|2008&nbsp;
 |Рајко Митиќ — српски и југословенски фудбалер и тренер.
 |-
 |valign="top" align="right"|2025&nbsp;
 |Ричард Чемберлен — американски глумец.
 |-
|}

29 март
Антарктичка крзнена фока

**Антарктичка крзнена фока** (*Arctocephalus gazella*)

Овој поларен вид е распространет подалеку на југ од сите крзнени фоки, а се храни со риби, лигни и со светливи во ледените води на Антарктикот. Бидејќи зимата ја поминува на море, напролет излегува на брегот. Мажјаците може да бидат и до трипати потешки од женките, со лажна грива и со дебел врат, па однапред изгледаат како да се тешки. Овој вид се размножува на островите, како островот Јужна Џорџија и островите Кергелен, а нивниот број се зголемува. Тоа е можеби спорадично влијание од ловот на китови што го зголеми бројот на светливи риби.

## Наводи

## Надворешни врски
*Fur Seal Preys on Penguin 
*Facts about Fur Seals

Категорија:Ушести фоки
Гренландска фока

**Гренландска фока** (*Pagophilus groenlandicus*)

Еден од најраспространетите видови фоки во крајните северни области се раѓа со бело крзно кое на младенчињата им служи за камуфлирање во мразот. Возрасните фоки имаат сребресто-сива боја и се прошарани со темни дамки што со текот на времето стануваат се повидливи. Гренландската фока се храни главно со риби и ракови. Живее на јужниот раб на арктичката ледена покривка, каде и лежи додека се митари. На почетокот на пролетта возрасните женки раѓаат по едно младенче, кое го дојат само 12 денови. Тогаш младенчињата го менуваат своето бело крзно и почнуваат да пливаат. Повеќе децении младенчињата на овие фоки се цел на ловците кои ги ловат поради квалитетното крзно. И покрај кампањите на борците за заштита на животните, ловците и натаму годишно убиваат окоолу 250,000 младенчиња на овие фоки. Природни непријатели на овие фоки се ајкулите, белите мечки и китовите-убијци.

## Наводи

## Надворешни врски
*  ICES/NAFO Working Group on Harp and Hooded Seals 

Категорија:Вистински фоки
Дреновска Нива (Раштани)

**Дреновска Вода** — археолошко наоѓалиште во кичевското село Раштани. Претставува црква и некропола од средниот век. Се наоѓа западно од селото, во приватна нива, каде соптвеникот орајќи ја својата нива, открил темели од објект и околу нив гробови градени со камени плочи. Можеби се работи за темели од мала црквичка и некропола.

## Поврзано
*Сина Вода — средновековна населба и некропола;
*Раштани;
*Список на археолошки наоѓалишта во Кичевско;

## Наводи

Категорија:Раштани (Кичевско)
Сина Вода (Раштани)

**Сина Вода** — археолошко наоѓалиште во кичевското село Раштани. Претставува населба и некропола од средниот век. Се наоѓа на околу 500&nbsp;м североисточно од селото, на простор од 1&nbsp;ха, обраснат со дабова шума, каде има грамади од кршен камен, а наместа се гледаат темели од објекти. Во нивите што се непосредно до наоѓалиштето, според кажувањето на локален селанец, со орањето биле откривани гробови градени од камени плочи.

## Поврзано
*Дреновска Нива — средновековна црква и некропола;
*Раштани;
*Список на археолошки наоѓалишта во Кичевско;

## Наводи

Категорија:Раштани (Кичевско)
Јачмиште (Осој)

**Јачмиште** — археолошко наоѓалиште во кичевското село Осој. Претставува некропола од доцниот среден век. Се наоѓа на околу 1&nbsp;км западно од селото, каде при копање на канал за наводнување биле откриени и уништени 12 гроба градени од камени плочи, поставени во правецот исток-запад. Во еден од гробовите било најдено бронзено копче.

## Поврзано
*Латинска Црква — средновековна населба и некропола;
*Миќо Костенче — средновековна некропола;
*Раздол — доцноантичка некропола;
*Црквиште — доцноантичка населба;
*Осој;
*Список на археолошки наоѓалишта во Кичевско;

## Наводи

Категорија:Осој (Кичевско)
Латинска Црква (Осој)

**Латинска Црква** или **Митрина Нива** — археолошко наоѓалиште во кичевското село Осој. Претставува црква и некропола од средниот век. Се наоѓа на околу 2&nbsp;км западно од селото, од десната страна на патот, каде се откриени темели од стара црква. Наспроти нив, лево од патот се гледаат гробови градени од камени плочи.

## Поврзано
*Јачмиште — доцносредновековна некропола;
*Миќо Костенче — средновековна некропола;
*Раздол — доцноантичка некропола;
*Црквиште — доцноантичка населба;
*Осој;
*Список на археолошки наоѓалишта во Кичевско;

## Наводи

Категорија:Осој (Кичевско)
Црквиште (Осој)

**Црквиште** или **Присој** — археолошко наоѓалиште во кичевското село Осој. Претставува населба од доцната антика. Се наоѓа западно од селото, во приватно лозје, каде се откриени камени плочи, фрагменти од питоси и керамички садови и множество градежен материјал.

## Поврзано
*Јачмиште — доцносредновековна некропола;
*Латинска Црква — средновековна црква и некропола;
*Миќо Костенче — средновековна некропола;
*Раздол — доцноантичка некропола;
*Осој;
*Список на археолошки наоѓалишта во Кичевско;

## Наводи

Категорија:Осој (Кичевско)
Миќо Костенче (Осој)

**Миќо Костенче** — археолошко наоѓалиште во кичевското село Осој. Претставува некропола од средниот век. Се наоѓа на источната страна на селото, во непосредната близина на некогашниот задружен дом, каде од левата страна на патот се гледаат гробни конструкции градени од камени плочи, со насоченост исток-запад. Оваа месност мештаните ја нарекуваат уште и **Римски Гробишта**.

## Поврзано
*Јачмиште — доцносредновековна некропола;
*Латинска Црква — средновековна црква и некропола;
*Раздол — доцноантичка некропола;
*Црквиште — доцноантичка населба;
*Осој;
*Список на археолошки наоѓалишта во Кичевско;

## Наводи

Категорија:Осој (Кичевско)
Раздол (Осој)

**Раздол** — археолошко наоѓалиште во кичевското село Осој. Претставува некропола од доцната антика. Се наоѓа на североисточната страна на селото, на блага падина под ритчето **Белутрак**. Во 1917 и 1918 година, обработувајќи ја својата нива, месен жител открил повеќе гробови градени од камени плочи во кои имало коски од покојниците и керамички садови.

## Поврзано
*Јачмиште — доцносредновековна некропола;
*Латинска Црква — средновековна црква и некропола;
*Миќо Костенче — средновековна некропола;
*Црквиште — доцноантичка населба;
*Осој;
*Список на археолошки наоѓалишта во Кичевско;

## Наводи

Категорија:Осој (Кичевско)
Рајцажет (Бериково)

**Рајцажет** — археолошко наоѓалиште во кичевското село Бериково. Претставува рудник од доцниот среден век. Се наоѓа на 2&nbsp;км северно од селото, на висок рид што има неколку преслапи. Непосредно под врвот теренот е прекопуван и се гледаат траги од рударски копови. Овде во поново време се изведувани геолошки истражувања.

## Поврзано
*Бериково;
*Список на археолошки наоѓалишта во Кичевско;

## Наводи

Категорија:Бериково
Маркулија

**Маркулија** е словенски топоним што во слободен превод означува *Маркова Кула*. Како топоним може да се однесува на:
*Маркулија - градиште во кичевското село Арангел;

*Маркулија - утврдена населба од железното, хеленистичкото и римското време во кичевското село Арангел;
Манастириште (Арангел)

**Манастириште** — археолошко наоѓалиште во кичевското село Арангел. Претставува населба од доцноантичко време. Се наоѓа на околу 1&nbsp;км јужно од селото, во приватна нива, каде во 1958 година биле откриени две мермерни плочи. Во истата и во соседните ниви по површината се среќаваат фрагменти од керамички садови, питоси, тегули и градежен материјал.

## Поврзано
*Маркулија — градиште од доцноантичко време;
*Меѓа — старохристијанска базилика;
*Старо Село — средновековна црква и некропола;
*Список на археолошки наоѓалишта во Кичевско;

## Наводи

Категорија:Арангел (село)
Losing Grip

"**Losing Grip**" е четвртиот и последниот сингл (освен во Австралија и Нов Зеланд каде песната "Mobile" е издадена) од албумот *[[Let Go (албум на Аврил Лавињ)|Let Go]]* на Аврил Лавињ. Издаден е во доцна spring во 2003 по успехот на "I'm With You". Песната е напишана од Аврил Лавињ и Клиф Магнес. Има повеќе гранџ звук отколку другите песни на *Let Go* . Аврил ја изведувала песната "Losing Grip" на Џуно Наградите од 2003. Во песната се за работи за "губењето на грипот" на Лавињ со нејзиниот дечко. Синглот добил златна сертификација од RIAA на 22 септември 2003.

## Музичко видео
Музичкото видео ја покажува Лавињ која изведува пред голема публика. Од време на време се покажуваат снимки од неа како пробива пат меѓу многу луѓе. Исто така има и сцено кога Лавињ ќе скокне во публиката. Публиката ја вежбала оваа постапка на други луѓе пред да дојде Лавињ.

Музичкото видео е режирано од Лиз Фриедландер.

## Оценки
Кристина Саракено од Allmusic кажала дека "Losing Grip" и дозволувала на Лавињ да ја "покаже" својата гласовна можност за време на "експлозивниот рок рефрен". Сал Синкуемани од *[[Slant магазин|Slant]]* магазинот ги споредила вокалите на Лавињ со канадската пејачка-текстописец Аланис Моризет.

На AOL Radio, "Losing Grip" од гледачите била изгласана за десетта најдобра песна на Лавињ.

## Награди
"Losing Grip" е номиниран за Греми Награди за Најдобра Женска Рок Вокална Изведба, но наградата ја освоила песната "Steve McQueen" од Шерил Кроу.

## Список на песни
**Австралиски ЦД сингл**
# "Losing Grip" (Албум верзија)
# "I'm With You" (Живо)
# "Unwanted" (Живо)
# "Losing Grip" (Музичко видео)

**ОК сингл**
# "Losing Grip" (Албум верзија)
# "Losing Grip" (Живо)
# "Naked" (Живо)
# "Losing Grip" (Музичко видео)

**Француски ЦД сингл**
#Losing Grip
#Losing Grip (Живо)

**САД, Австралиски и ОК промо**
# "Losing Grip" (Албум верзија)

### Табели

## Наводи

## Надворешни врски
*"Losing Grip" - музичко видео

Категорија:Песни на Аврил Лавињ
Категорија:Синглови од 2003
Меѓа (Арангел)

**Меѓа** — археолошко наоѓалиште во кичевското село Арангел. Претставува старохристијанска базилика. Се наоѓа на околу 600&nbsp;м источно од наоѓалиштето Манастириште, на една мала височинка, каде се гледаат темели од поголем објект обраснат со вегетација. По површината има расфрлено фрагменти од тегули и градежен материјал. Според димензиите и насоченоста (исток-запад), би можело да се заклучи дека се работи за старохристијанска базилика.

## Поврзано
*Маркулија — градиште од доцноантичко време;
*Манастириште — населба од доцноантичко време
*Старо Село — средновековна црква и некропола;
*Список на археолошки наоѓалишта во Кичевско;

## Наводи

Категорија:Арангел (село)
Старо Село (Арангел)

**Старо Село** — археолошко наоѓалиште во кичевското село Арангел. Претставува средновековна црква и некропола. Се наоѓа во централниот дел на селото, на една мала височинка, особено покрај селската продавницa, каде има некропола со гробови подѕидани со камени плочи. На средината од некрополата има темели од мала еднокорабна црква со димензии од 6 × 4&nbsp;м.

## Поврзано
* Маркулија — градиште од доцноантичко време
* Манастириште — населба од доцноантичко време
* Меѓа — старохристијаснка базилика
* Список на археолошки наоѓалишта во Кичевско

## Наводи

Категорија:Арангел (село)
Моч

[десно|мини|Примерок од [човек|човечка моч]]
**Моч** (или **урина**, од лат. *urina*) е отпаден производ на организмот, создаден во бубрезите при филтрацијата на крвта.

## Настанување
Кај клеточниот метаболизам се создаваат мноштво отпадни материи богати со азот и други материи што се раствроливи во вода, кои треба да се исфрлат од крвта. Тој процес се врши во бубрезите, а создадената течност се нарекува *моч*. Од бубрзите, преку мочоводите, таа се спушта во мочниот меур, каде останува неколку часа, а потоа со исфрлање, односно уринирање, преку уретрата организмот се ослободува од мочта. Кај повеќето животни мочта содржи и феромони, поради што мокрењето на определени места е поврзано со маркирање на територијата.

## Човечка моч
Количеството моч што се создава за одреден временски период се нарекува диуреза. Во нефролошката практика, при мерењето на волуменот на исфрлена моч најчесто се зема период од 24 часа. Во нормални околности, дневното количество моч изнесува 800-1500 см³.

Мочта има кисела реакција и нејзината pH вредност изнесува помеѓу 5 и 6.

Хемиската и микроскопската анализа на мочта има големо дијагностичка важност. На пример, при дијабетес во мочта се регистрира шеќер, а при нефритис - белковини. Секое отстапување од нормалниот состав на урината укажува дека метаболизмот на телото не е во ред.

## Боја
Мочта во нормални околности има жолта боја и во зависност од внесените хранливи материи во организмот таа може да варира од светложолта до темножолта боја. Врз промената на бојата на мочта може да влијае покачената телесна температура, како и губењето телесни течности преку потење, повраќање или пролив.


Податотека:Dark urine due low fluid intake.jpg|Темна урина поради низок внес на течности.
Податотека:HematuriaGross.jpg|Темноцрвена урина поради присуство на крв (хематурија).
Податотека:Choluria.svg|Темноцрвена урина поради холурија.
Податотека:Pinkish urine beetroots 1.jpg|Розовкаста урина поради исхрана со цвекло.
Податотека:IMAG0466.jpg|Зелена урина за време на долготрајна инфузија со седативот пропофол.


## Состав
Составот на урината зависи од факторите на животната средина (температура и влажност), како и од човековата активност, полот, возраста, тежината и здравјето. Кај човекот 95% од урината се состои од вода. Таа содржи и низа органски и неоргански соединенија:

### Органски соединенија
* Карбамид (20 - 35 г)
* Кетонски тела (< 3 г)
* Аминокиселини (1 - 3 г)
* Креатинин (1 - 1,5 г)
* Мочна киселина (0,3 - 2 г)
* Гликоза (< 0,16 г)
* Белковини (< 0,15 г)
* Хипурна киселина (0,15 г)
* Креатин (0,05 - 0,1 г)

### Неоргански соединенија
* Катјони (K+, Na+, Ca2+, Mg2+, NH4+,)
* Анјони (Cl-, SO42-, НРО42-)
* Други јони (во мали количества)

## Поврзано

* Уреа
* Излачување

## Наводи


Категорија:Мочен систем
Категорија:Телесни течности
Категорија:Излачување
Категорија:Физиологија на животните
Категорија:Санитација
Базилика Свети Павле надвор од ѕидините

**Базиликата Свети Павле надвор од ѕидините** (италијански: Basilica Papale di San Paolo fuori le Mura) е една од четирите патријархални римски базилики, заедно со уште Свети Јован Латерански, Свети Петар и базиликата „Голема Богородица“. Самата базилика се наоѓа во градот Рим, Италија, надвор од границите на Аурелиските ѕидини, од каде и доаѓа називот надвор од ѕидините.

И покрај тоа што базиликата се наоѓа надвор од границите на Ватикан, сепак според Латеранскиот договор, базиликата поседува посебен екстериторијален статус во сопственост на Светата престолнина.

Изградбата на базиликата започнала во времето на Константин Велики, на местото на гробот на Свети Павле. Подоцна, на местото на истата базилика во 386 година била изградена поголема базилика. Според мозаикот во базиликата, Теодосиј I ја започнал нејзината изградба, Хонориј ја завршил, а во времето на папа Лав I била реновирена и обновена. Во времето кога била изградена, христијанскиот објект бил поголем од базиликата Свети Петар, како и позначаен во римокатоличкиот свет. Во 1823 година објектот бил зафатен од голем пожар, а во 1845 година, истата била обновена.

## Надворешни врски
*The Papal Basilica St Paul Outside-the-Walls, official site.
*
*Wiki Churches of Rome: Basilica San Paolo fuori le Mura
*St. Paul's Tomb Unearthed in Rome on National Geographic News, including a photograph of a side of the sarcophagus.
*The tombs of the apostles: Saint Paul 
*http://sketchup.google.com/3dwarehouse/details?mid=e5ed8af6d6f90fbe564a710bcd18ae5f&result=12  3D Model of the church

Категорија:Патријархални базилики
Категорија:Светско наследство во Италија
Категорија:Римокатолички цркви во Рим
Категорија:Цркви од 4 век
Категорија:Архитектура од 18 век
Рим
Црква Џезу (Рим)

**Црквата Џесу** (италијански: *Chiesa del Gesù*) е црква на Дружбата Исусовате, католички верски ред, која се наоѓа во Рим, Италија. Официјално црквата на италијански се вика: *Chiesa del Santissimo Nome di Gesù all'Argentina* или Црква на пресветото име Исус.

Фасадата на црквата претставува прв вистински пример на барокната архитектура,. Црквата служела како пример односно модел за голем број на другио цркви при нивната изградба, посебно во Америка. Црквата била изградена од страна на големиот италијански архитект Јакопо Бароци да Вињола, а фасадата од страна на Џакомо дела Порта.

## Наводи

## Надворешни врски

* Chiesa del Gesù (Rome) - Ordine dei Gesuiti website  
* Churches of Rome: Gesu
* Satellite image of the church

Категорија:Архитектура од 16 век
Категорија:Ренесансна архитектура во Италија
Категорија:Римски барок
Категорија:Барокно сликарство
Категорија:Титуларни цркви во Рим
Категорија:Цркви од 19 век
Категорија:Исусовци
Прстенеста фока

**Прстенеста фока** (*Phoca (Puca) hispida*)

Препознатлива по кружните шари, прстенестата фока живее на целиот Антарктик, на отворено море близу морскиот лед, како и под ледот во кој копа дупки низ кои вдишува воздух. Таа може да нурка до еден час. Се храни со риби, и зоопланктон. Женките ги раѓаат младенчињата на ледот, во кој претходно копаат дувла. Ова животно е омилен плен на белите мечки, кои ги ловат во дувлата или кога ќе испливаат на површината на водата за да вдишат воздух.

## Наводи

## Надворешни врски

* Seal Conservation Society – Ringed Seal 
* SOS. Save our seals, thisisFINLAND 
* Inuit Tapiriit Kanatami page on the ringed seal 
* Pusa hispida - Animal Diversity Web

Категорија:Вистински фоки
Сива фока

**Атлантска сива фока** (*Halichoerus grypus*) е цицач од семејството Phocidae.

Атлантската сива фока има препознатлива издадена муцка, слична на „римски“ нос. Возрасните фоки според бојата: обчино мажјаците се сиви, со бледи шари на многу посветла подлога. Мажјаците се два или трипати потешки од женките - што е најголема разлика меѓу фоките. Кога не ловат риби, сивите фоки времето го поминуваат лежејќи на карпите или спијеќи во водата во исправена положба (како шишиња), при што само носниците им ѕиркаат од водата. Се спаруваат на брегот, односно на плажите,а и понекогаш и на тревни површини подалеку од брегот. Кога ќе се родат, младенчињата имаат бело крзно, а на брегот остануваат два-три месеци пред да се осмелат да влезат во водата.

## Основни податоци

## Наводи

## Надворешни врски
*BBC Wales Nature: Grey Seal video clips
*Grey Seals on pinnipeds.org : http://www.pinnipeds.org/species/grey.htm 
*ARKive - images and movies of the grey seal from Atlantic ''(Halichoerus grypus)'' 
*images of the grey seal from North Sea ''(Halichoerus grypus)''
*Grey Seal Conservation Society (GSCS) http://www.greyseal.net

Категорија:Вистински фоки
Средоземна фока-мечка

**Средоземна фока-мечка** (*Monachus monachus*)

Двата вида Monachus monachus се загрозени. Покрупниот вид, средоземната фока-мечка, се наоѓа на списокот на најзагрозени видови. Крзното може да има од темнокафеава до бледокафеава боја. Женките се покрупни од мажјаците, а младенчињата се раѓаат со црно крзно, што е голема реткост меѓу фоките. Овој вид фоки порано биле доста распространети, но, поради повеќевековното претерано ловење, нивниот вкупен број се намалил на само неколку стотици. Тие главно живеат во Средоземјето, но најголема е колонијата на атлантскиот брег на Мароко. Најблиска роднина на оваа фока е ретката хавајска фока-мечка.

## Наводи

* Peter Saundry. (2010) C Michael Hogan (Topic Editor) "Mediterranean monk seal" Encyclopedia of Earth. Eds. Cutler J. Cleveland (Washington, DC: Environmental Information Coalition, National Council for Science and the Environment)
* William Johnson, (1988), *The Monk Seal Conspiracy*, Heretic Books ISBN 0-946097-23-2

## Надворешни врски

* Mediterranean Monk Seal 
* ARKive - images and movies of the Mediterranean monk seal ''(Monachus monachus)'' 
* The Monachus Guardian
* Hellenic Society for the study and protection of the monk seal
* Madeira Monk Seal Colony
* SAD-AFAG (English version )
* Turkish National Action Plan for the Preservation of the Mediterranean Monk Seal ''(Monachus monachus)'' 
* Mediterranean monk seal factsheet at the United Nations Environment Programme - World Conservation Monitoring Centre 


Категорија:Вистински фоки
Андаманско Море

**Андаманско Море** или **Бурманско Море** (; ; ) — водна површина во состав на Индискиот Океан и се наоѓа југоисточно од Бенгалскиот Залив, јужно од Мјанмар, западно од Тајланд, источно од Андаманските Острови и Никобарските Острови, и северно од Суматра и Мајалскиот Теснец.

Морето е долго 1.200 км во правец север-југ, широко 650&nbsp;км и зафаќа површина од 600.000 км2. Просечната длабочина изнесува 870&nbsp;м, а максималната длабочина е 3.777&nbsp;м.

Просечната температура на површинскиот слој на водата во февруари изнесува 26-, а во август се искачува над 28&nbsp;°C. Соленоста се колеба од 20&nbsp;‰ на север до 34 ‰ на југозапад. Замавот на морето се менува од 4,7 до 6 метри.

Главно пристаниште е Рангун.

## Поврзано
* Андамани и Никобари
* Бенгалски Залив
* Индиски Океан
* Салуен

## Наводи


Категорија:Мориња во Индискиот Океан
Категорија:Мориња во Азија
Категорија:Екорегиони во Азија
Категорија:Мориња во Индонезија
Категорија:Мориња во Малезија
Категорија:Бенгалски Залив
Јаванско Море

мини|Местоположбата на Јаванското Море

**Јаванско Море** — дел од Тихиот Океан со површина од 310.000 квадратни километри. Се наоѓа помеѓу островот Борнео на север, островот Јава на југ, Суматра на запад и Сулавеси на исток. На северозапад, преку теснецот Каримата е поврзан со Јужнокинеското Море. Рибловот е важна економска активност во Јаванското Море, во кое живеат преку 3000 видови морски животни. Јаванското Море е и популарна туристичко одредиште, особено за нуркањето. Во текот на Втората светска војна, во февруари и март 1942, во ова море се одвивала поморска битка. Силите на Холандија, Велика Британија, Австралија и САД, скоро и да биле уништени во обидот да ја заштитат Јава од јапонските напади.

Категорија:Мориња во Азија
Категорија:Мориња во Океанија
Категорија:Мориња во Индонезија
Голем Австралиски Залив

мини|200п|десно|Големиот Австралиски Залив

**Големиот Австралиски Залив** е отворен залив на југот од Австралија. Се простира помеѓу равницата Нуларбор на север и Р'тот  Пејзли на запад, Р'тот Карнот на исток во должина од околу 1,200 километри. Територијално припаѓа на соединетите држави на Јужна Австралија и Западна Австралија. Големиот Австралиски Залив е дел од Индискиот Океан. Бреговите на заливот се прилично стрмни со клифофви кои достигнуваат висина и до 60 метри. Првиот човек којшто запловил по овој залив бил холандскиот морепловец Тисен во 1627 година. Конечниот опис на заливот го дале Метју Флиндерс и Едвард Џон Ејр. Населеноста на бреговите е мала, така што има повеќе мали населби како Јукла, Ејр, Фолерс Беј и др. На источниот брег има повеќе расфрлани помали острови. Длабочината на заливот изнесува 200 метри на 200 километри од бреговите.

## Поврзано
* Залив Спенсер

## Литература
* *Географски атлас*, Геокарта, Белград, 2000. година

Категорија:Заливи во Индискиот Океан
Залив Спенсер

мини|Полуостровот Јорк и заливот Спенсер

**Заливот Спенсер** се наоѓа јужно од Австралија, во нејзината држава Јужна Австралија. Заливот Спенсер е долг 322 километри и достигнува најголема ширина од 129 километри. На неговиот западен брег се наоѓа полуостровот Еир, а на источниот брег се наоѓа полуостровот Јорк кој го одвојува од заливот Свети Винсент. Најголеми градови во областа околу заливот се Вајала, Порт Пири и Порт Аугуста. Заливот Спенсер бил откриен од истражувачот Метју Флиндерс во 1802 година. Земјата околу заливот прв ја истражувал Едвард Џон Еир во 1839 годин и 1840-41. Населувањето на бреговите на заливот започнало во доцните 1840-ти.

Категорија:Заливи
Уринирање

[мини||[Манекен Пис, статуата на момчето кое мокри во Брисел]]
**Уринирање** (, разговорно: *мокрење* или *мочање*) е физиолошки процес што претставува исфрлање на урината од мочниот меур преку мочниот канал надвор од телото.

## Опис
Вообичаено, уринирањето се врши контролирано, со волја на човекот, при дразба за уринирање. Кај многу мали деца и при одредени заболувања, недостасува контрола над уринирањето. Медицинскиот назив за оваа појава е *[[инконтиненција]]* (разговорно: *помочување*).

### Диуреза
Количеството на излачената урина за едно деноноќие се нарекува **диуреза** (грч. *di*-, *uron* урина = излачување урина). Нормалното количество на излачена урина за 24 часа кај жените изнесува од 1000—1500 ml, а кај мажите до 1800 ml.

Состојбата при која се исфрла мало количество (под 500 ml/24h) урина се нарекува олигурија. Причина за тоа може да биде дехидрирањето, проблеми со срцето или бубрезите и др. или по поголемо крварење (на пример, по операција).

Недостатокот од диуреза или исклучително оскудната диуреза (под 150 ml/24h) се нарекува анурија, а кога диурезата е поголема од нормалното, состојбата се нарекува полиурија. Нормално е преку ден да се исфрла повеќе урина отколку преку ноќта. Кога таквата рамнотежа е нарушена, се користи терминот никтурија и најчесто се забележува при срцеви слабости. Неможноста урината да се исфрли низ мочниот канал се нарекува ретенција (задржување), а неконтролираното уринирање во текот на ноќта се нарекува енурезис.

## Наводи


Категорија:Физиологија
Период на полураспад

**Период на полураспад** — времето потребно за една супстанца во процес на распаѓање да се намали за половина. Во почетокот, терминот обично се користел да се опише особината на нестабилни атоми (кои радиоактивно се распаѓале), но може да важи за било која количина која следи одредена стапка на распад.

Период на полураспаѓање многу често се користи за опишување на залихи во процес на експоненцијален распад на пример радиоактивен распад.

Категорија:Радиоактивност
Категорија:Хемиска кинетика
Категорија:Јадрено цепење