open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Димитар Кондовски

[мини|Споменик на Димитар Кондовски на [Мост на уметноста|Мостот на уметноста]]
**Димитар Кондовски** (Прилеп, 30 септември 1927 - Скопје, 10 август 1993) — сликар, сценограф, дизајнер, дописен член на МАНУ, професор на Факултетот за ликовни уметности во Скопје. Има особено значење за развитокот на македонското современо сликарство во шеесеттите години. Завршил Академија за ликовни уметности во Белград. Бил член на групите „Денес“ и „Мугри“. Се занимавал со сликарство, илустрација, сценографија, графика, пишувал критика. Професор бил на Педагошката академија во Скопје.

Самостојно изложувал (од 1957&nbsp;г.) во Скопје, Загреб, Рим, Тетово, Прибој на Лим, Њујорк итн. Изложувал на многу групни изложби во земјата и во странство меѓу кои во: Белград, Александрија, Сан Марино, Саун Пауло, Рим, Шел, Париз, Кан, Сир-Мер и итн.

Димитар Кондовски најдоследно го остварил во своите дела стремежот кон синтезата на внимателно одбрани секвенци од духовно-естетскиот и пластичен репертоар на средновековната уметност и оние облици на нонфигуративна и асоцијативна уметност, што на тоа традиционалистичко ткиво можеа да му овозможат современа ликовна кохезија. За Кондонски ова сликарство: изведено како сложени асамблажи композитни, деликатни колористични и формални структури е сублимен степен на долготрајна денатурализација на разновидни визуелни податоци и естетско „филтрирање“ на ликовниот јазик, со цел уметничкото дело да стане автономен естетски феномен. Тоа се состави што потсетуваат на култни, сакрални објекти: низ нив постојано се провлекува едно современо чувство на уметникот, неговата внатрешна потреба, духовниот ритуал и естетиката на овие дела да се вклопи во актуелното ликовно движење, во медитативно и скептично сфаќање на светот.

Автор е на монументален сликарски објект во Железарницата во Скопје 1967&nbsp;г. Награден е на 8 Средоземно биенале 1963&nbsp;г., 3 Триенале во Белград, со Октомвриска награда за сликарство во 1964&nbsp;г. и др.

## Уметнички дела

Податотека:Одисеја - Димитар Кондоски.jpg|Колаж од корицата и илустрациите на Димитар Кондоски на Одисеја од Хомер, 1963
Податотека:„Писма“ - Кондовски.jpg|„Писма“ - 1968
Податотека:Полиптих 4 - Димитар Кондовски.jpg|„Полиптих 3“ - 1969 - темпера и злато на панел
Податотека:Димитар Кондовски - Сокол пие вода на изворот.jpg|„Сокол пие вода на изворот“ - 1987 (по повод 100 годишнина од раѓањето на Вук Караџиќ)


Категорија:Уметност
Категорија:Македонски сликари
Категорија:Луѓе од Прилеп
Категорија:Македонски универзитетски професори
Категорија:Добитници на награди за уметност
Категорија:Сликари од 20 век
Категорија:Родени во 1923 година
Категорија:Апстрактни сликари
Атанас Бадев

мини|десно|220п|Насловната страна на делото „Златоустова литургија“ од Атанас Бадев, 1898 г.
**Атанас Бадев** (, 14 јануари 1860 - , 21 септември 1908) — македонски композитор, хорски и музички теоретичар и педагог, еден од првите професионално школувани македонски композитори. Основно образование завршил во родниот град, а потоа школувањето го продолжил во Солун и Бугарија, каде матурирал со одличен успех во I машка гимназија во Софија. За време на летниот одмор во 1879 г. основал црковно-училиштен хор во Прилеп. По желба на семејството две години студирал  математика и физика во Универзитетот во Одеса. По враќањето од Русија се вработил во Солун, со намера да обезбеди средства за понатамошното образование.

Музика најпрвин студирал во Синодалната школа за црковно пеење во Москва, потоа кај Милиј Балакирев и Николај Римски-Корсаков при Дворската пејачка капела во Санкт Петербург. По завршените студии ја истражувал и собирал македонската народна музика, бил наставник по музика и хорски диригент во Солун. По бунтот на учениците од Солунската гимназија (1896) е преместен во Русе, потоа во Самоков и во Ќустендил.

## Работа на македонската музикологија
Посебно е значајна работата на Бадев врз проучувањето на македонскиот музички фолклор. Од неговата студија „Нотна тетратка“ може да се заклучи дека Бадев е еден од првите теоретичари којшто има укажано на постоењето на сложени, асиметрични метрички групации во македонската народна музика:

 (4+3);  (2+3+4);  (3+2+2+2+2)

На првиот музички конгрес во Софија, во 1904 Бадев поднесува и реферат за метричко-ритмичките одлики на македонскиот фолклор („За фолклорот и неговите особености во Македонија“). Тоа е прв приказ од овој вид за македонската музика. Трудот не е печатен, како и неговата збирка хармонизирани народни песни,
чиј ракописи до ден денес не се пронајдени.

Компонирал главно вокални дела, световни и духовни. Зачувани се само свеската „Упражнения по черковното пение“ и „Златоустова литургия“, печатена во 1898, од која посебно се изделуваат ставовите: „Иже херувими“, „Јако да царја“, „Хвалите Господа с небес“ и „Христос воскресе“. Тоа дело, пишувано под влијанието на руската духовна музика, сведочи за еден талентиран творец, полн со фантазија и за она време голем мајстор на хорскиот слог како и на хармонскиот и полифоничен начин на компонирање.

## Наводи

## Литература
* 
* "Химн на св.св. Кирил и Методий; Детска Песен", публикувани во сп. "Художник", книга 19 и 20, Софиja, 1906
* Л.Витанова-Сталева, Атанас Бадев, Известия на Института за музика при БАН, кн. II-III, София, 1956; 
* Д.Ортаков, „Атанас Бадев и неговата Златоустова литургија“, Огледи за византиско-словенската музика во Македонија, Скопје, 2001.

## Надворешни врски
* Златоустовата литургија на Бадев во изведба на РТВ Скопје — YouTube

Категорија:Македонски композитори
Категорија:Македонски музиколози
Категорија:Луѓе од Прилеп
Категорија:Македонски научници во Бугарија
Категорија:Македонски музички педагози
Категорија:Родени во 1860 година
Категорија:Починати во 1908 година
Лазар Личеноски

**Лазар Личеноски** (,   -  , ) — македонски експресионистички сликар и еден од најавтентичните сликари на македонскиот предел, во кои внесувал и фолклорни елементи. Сликал и мртва природа, портрети и мозаици.

## Образование
Уметничка школа со академски курс завршил во Белград, 1927&nbsp;г. Специјализирал ѕидни техники во Париз во ателјето на Марсел Линоар и кај Пол Бодуен на Високата школа за уметности и занаети (*École nationale supérieure d'arts et métiers*), ги посетувал ателјето на Андре Лот и академијата „Гран Шомје“ (*Académie de la Grande Chaumière*) од 1927 до 1929 г.

## Кариера
[мини|Споменик на Лазар Личеноски на [Мост на уметноста|Мостот на уметноста]]
Живеел во Белград, а потоа во Скопје. Бил член на предвоената белградска група „Облик“.

Самостојно изложувал пред и по војната (за првпат во 1927) во Скопје, Белград, Загреб, а учествувал (од 1927) на групни изложби во Скопје, Париз, Белград, Лондон, Ливерпул, Манчестер, Солун, Прага, Софија, Рим, Букурешт, Братфорд, Канада, Тунис и други места.

Бил професор и директор на училиштето за применета уметност во Скопје, дописен член на САНУ итн. Добитник е на *Октомвриската награда за сликарство* во 1959 година.

Во февруари 2015 година, куќата на Личеноски, која се наоѓа во подножјето на Скопското кале, станала државна сопственост. Притоа, било предвидено куќата да биде претворена во Музеј на Личеноски, раководен од Националната галерија на Македонија.

## Позначајни дела
Меѓу позначајните дела на Личеноски се вбројуваат: 
* „Бачила“, 
* „Долап“, 
* „Афионски полиња“, 
* „Охридски рибари“ и други.

## Поврзано
* Спомен-куќа на Лазар Личеноски
* ДСУ „Лазар Личеноски“ - Скопје

## Наводи

## Надворешни врски
*  Сликарот Лазар Личеноски:  По повод ретроспективната изложба на Л. Личеноски во Музеј на современата уметност, Скопје, октомври 1998. Галерија Осврти „Блесок“ бр. 14, април-мај 2000
* Лазар Личеноски: Доајен на македонското современо сликарство 

Категорија:Македонски сликари
Категорија:Експресионистички сликари
Категорија:Пределни сликари
Категорија:Луѓе од Галичник
Категорија:Сликари од 20 век
Вештина

**Вештина** (нарекувана и **талент**) е поседување одредена способност и извршување на истата во исклучителен временски период и со исклучителна количина на потрошена енергија.

## Наводи

Категорија:Вештини
Категорија:Учење
Вирален маркетинг

**Вирусен маркетинг** (англиски: viral marketing) е техника на рекламирање која ги искористува постоечките социјални мрежи за да предизвика експоненцијални зголемувања за свесноста на брендот, преку вирусни процеси кои налекуваат на ширење на епидемија. При тоа, преносот на информации е многу брз и со широк опсег, преку лични контакти (word of mouth) зајакнати со употребата на интернет.

Овој вид маркетинг е доста прифатлив за компаниите од причина што е доста поевтин од останатите конвенционални начини на рекламирање.

Често се случува вирусна кампања да биде започната од луѓе надвор од компанијата чијшто производ или услуга се промовира.

Категорија:Маркетинг
Категорија:Семрежје
Шикоку

thumb|300px|Положбата на Шикоку во Јапонија

**Шикоку** (јапонски: *четири провинции*) е најмалиот и најненаселениот од четирите главни острови во Јапонија. Неговите антички имиња биле *Iyo-no-futana-shima* (伊予之二名島), *Iyo-shima* (伊予島), и *Futana-shima* (二名島). Денешното име се однесува на четирите провинции од кои се состои островот: Ава, Ијо, Сануки и Тоса.

Островот Шикоку, заедно со неговите околни островчиња зафаќа околу 18,800 км2 и се состои од четири општини: Ехиме, Кагава, Кочи и Токушима. Тој е поврзан со Хоншу преку воден и воздушен пат, а од 1988 година - со мрежата на мостови Голем Сето Мост. Пред изградбата на мостовите, Шикоку беше изолиран од останатиот дел на Јапонија.

Категорија:Острови во Јапонија
Категорија:Региони во Јапонија
Меѓународен ден на жената

[200px|мини|десно|[Клара Цеткин и Роза Луксембург]]

**Меѓународен ден на жената** — светски празник што се одбележува секоја година на 8 Март. Тоа е ден кога се одбележува борбата на жените за економска, политичка и социјална рамноправност со мажите.

Идејата за одбележување на посебен ден посветен на жените потекнува од почетокот на 20-от век, а на неа посебно инсистираше социјалистичкото движење. Првиот Ден на жената е одбележан на 28 февруари 1909 година во САД по иницијатива на Социјалистичката партија на Америка. Во 1910 г. под закрила на Втората интернационала во Копенхаген е одржана Првата меѓународна конференција на жените и на неа е одлучено да се прославува Меѓународен ден на жената, но без да биде утврден точен датум. Следната година, на 19 март 1911, овој празник по првпат е прославен од страна на повеќе од милион луѓе во Австрија, Данска, Германија и Швајцарија. На 8 март 1913 година жените ширум Европа одржуваат мировни собири.

По победата на болшевиците во Русија, а по иницијатива на Александра Колонтај, 8 Март по првпат е прогласен за државен празник. На запад во 1920-тите одбележувањето на 8 Март полека замре, а оживеа во 1960-тите заедно со растежот на феминизмот. Сепак, во ниту една западна земја 8 Март не е прогласен за државен празник.  Со одлука на Обединетите нации од 1975 година, 8 Март беше прогласен за Меѓународен ден на жената.

Денес, 8 Март е државен празник само во малку земји како Русија, Белорусија, Молдавија, Украина, Ерменија, Монголија, Узбекистан, Виетнам, Кина. A Република Македонија е една од ретките земји во кои се празнува Меѓународниот ден на жената, иако овој празник има само симболичен статус и нема политички конотации.

## Наводи


## Надворешни врски

* Мрежно место за Меѓународниот ден на жената
* „Бунтот на Роса и Накие“

Жена
Жена
Категорија:Феминизам
Категорија:Празници во март
Иван Велков (сликар)

**Иван Велков** ( во  —  во ) — македонски сликар и универзитетски професор, кој е особено значаен за развојот на македонското сликарство во 1960-тите години.

## Животопис

Дипломирал во 1953 година, а во 1955 година магистрирал на Академијата за ликовни уметности во Белград. Во 1960 година бил на специјализација во Париз.

Бил професор на Архитектонскиот факултет во Скопје и член на групата „Мугри“.

Самостојно излагал (од 1955 година) или со други, во Скопје, и на други места низ поранешна Југославија. Групно излагал на повеќе исложби, меѓу кои и во: Град Мексико, Дижон, Риека, Рим, Торино, Нирнберг, Штутгарт, Белград, Болцано, Ферара и други места.

Неговиот опус се движи во рамките на фигурацијата, енформелот и геометриската апстракција.

## Наводи

Категорија:Родени во 1930 година
Категорија:Починати во 2008 година
Категорија:Македонски сликари
Категорија:Македонски универзитетски професори
Категорија:Апстрактни сликари
Категорија:Македонци во Србија
Богољуб Ивковиќ

thumb|По Катаклизмата - 1969 - масло на платно

**Богољуб Ивковиќ** (роден на 2 јуни 1924&nbsp;г. во Градско) - македонски уметник. Завршил Академија за ликовна уметност во Белград, 1957&nbsp;г. Бил член на групата "Мугри". Живеел во Скопје, Париз и Белград.

Се занимава со сликарство, графика, цртеж и др.

Самостојно излагал во Белград, Скопје и Париз (повеќепати). Излагал и на многу групни изложби: Белград, Александрија, Мајски Салон во Париз 1970, Ним и Шел итн.

Награден е за сликарство на изложбата "НОБ" во Белград, 1961&nbsp;г. итн.
## Наводи

Категорија:Уметност
Категорија:Македонски уметници
Петар Мазев

**Петар Мазев** (Кавадарци, 10 февруари 1927 — Скопје, 13 март 1993) — македонски сликар, еден од најзначајните творци на македонската модерна уметност.

## Живот

Завршил Академија за ликовна уметност во Белград, 1953 година. Бил член на групата „Мугри“. Професор на Архитектонскиот факултет, Скопје. Петар Мазев е еден од главните иницијатори за формирањето на Факултетот за ликовна уметност во Скопје.

## Ликовно творештво
[мини|Споменик на Петар Мазев на [Мост на уметноста|Мостот на уметноста]]
Експресионист, минал низ неколку фази во творештвото (од кои особено значајна е „белата“ фаза) за под влијание на апстрактниот експресионизам на Вилем де Куниг и групата КоБрА да создаде апстрактно-фигуративен израз на гестуална акција и силен колорит. Заедно со Никола Мартиноски, тој е најеминентен претставник на експресионизмот.

За Петар Мазев, Македонија е супстрат на силни емоционални доживувања. Во неговиот ликовен систем пластичната традиција на нацијата се пробива во една преносна смисла. Мазев повеќе го возбудува необично суровата, контрастна драматика на географската структура на земјата, здивот на минатото и патината што е втисната во нејзината материја, во старите згради и предмети. Нему му е блиско чувството за ефектите на материјата карактеристични за некои дела на Антони Тапиес и Алберто Бури. Меѓутоа, сегашниот апстрактен натурализам на Мазев содржи стремеж за воздржување од нагонска експресивност, ускладување на материјалните во строги системи, во рамките на скоро монохрамни слики.

Последната фаза во творештвото на Мазев излегува од порано веќе мошне асоцијативната материја на неговите дела и се движи кон необични пластични агломерации.

Самостојно изложувал во Скопје и на голем број групни изложби во земјата и во странство : Бурма, Кина, Индија, Франција, Чиле, Милано, Белград, на изложби во Дижон, Братфорд, Рим, Торино, Нирнберг, Штудгарт, Берлин, Ним, Шел, Париз, Пекинг, Лозана, Град Мексико, Атина итн.

Изработил и мурал во Железарницата во Скопје 1967 година, мозаици во Стопанска банка и Државна болница 1971 година, сите во Скопје и Спомен костурница во Велес, 1979 година; керамопластика кај споменикот на Илинден, Крушево, 1974 година.

Добитник е на Октомвриска награда за сликарство 1960 год., Ноемвриска награда на град Скопје 1977 година и други.

## Галерија на дела


Податотека:Жена - Петар Мазев.jpg|„Жена“ - (1972) - акрилик на платно



## Наводи

## Надворешни врски

Категорија:Македонски уметници
Категорија:Македонски сликари
Категорија:Луѓе од Кавадарци
Категорија:Добитници на наградата „13 Ноември“
Категорија:Апстрактни сликари
Дарко Марковиќ

**Дарко Марковиќ** (,  - , ) — познат македонски карикатурист, сатиричар, филмски режисер, автор на популарниот стрип Пецко.

Карикатурист, сатиричар, филмски режисер, сценарист и сценограф, аниматор, стрип цртач, илустратор и дизајнер.
Во 1966 година дипломира архитектура, а во 1972 година специјализира анимиран филм во Загреб, под менторство на оскаровецот Душан Вукотиќ.

Професионалната кариера како карикатирист ја започнал 1960 година, работејќи за повеќе весници и списанија во Македонија и поранешна Југославија. Од 1966 до 1975 година работи како главен уредник на хумористично-сатиричното списание „Остен“ и како директор на Светската галерија на карикатури во Скопје.

Со филм активно се занимава од 1975, кога се вработува во „Вардар филм“, отворајќи го студиото за анимиран филм.
Од 1978 работи како слободен уметник, а во 1983 е назначен за професор на Факултетот за уметност во Скопје по предметот анимиран филм. Во истиот период работи како главен уредник на културно-уметничката програма во Телевизија Скопје.
Од 1988 до 1995 живее и работи во Лондон. Во 1995 се враќа во Македонија.

За своите карикатури и анимирани филмови, има добиено преку триесет награди и признанија.
Живеел и работел во Скопје.

Негови познати анимации се „Граница“ (1976), „Стоп“ (1976), „Три минути на светот на Мирослав Бартак“ (1976), „Бело топче“ (1977), „Циркус“ (1979), и други.
Работи и на стриповите за Пецко.
Починал во Скопје по тешко и долго боледување на 9 јуни 2016 година.

## Наводи

Категорија:Југословенски автори на стрипови
Категорија:Македонски автори на стрипови
Дводомни писатели

Во минатото не постоел македонски литературен јазик. Тоа е една од причините поради која многу Македонци пишувале на други јазици. Друг мотив за пишување на други јазици е поделбата на Македонија и присоединувањето на нејзините делови кон Србија, Бугарија и Грција што придонело меѓу македонската интелегенција да се шират разни влијанија.

Многумина писатели одделени од средината во која се зборувало на македонски јазик едноставно можеле да го употребат јазикот на кој се школувале и кој бил присутен околу нив. Други живееле во заблуда дека на македонски говори не може да се создаде посериозна литература. Трети пак го имале предвид фактот дека своите дела на македонски јазик не можеле да ги објават.

Таквите писатели се нарекуваат дводомни писатели.
 
На бугарски јазик пишувале Рајко Жинзифов, Григор Прличев, Симеон Радев, Антон Страшимиров, Димитар Талев, Никола Вапцаров, Антон Попов, Христо Смирненски, Атанас Далчев, Венко Марковски и други.

На грчки јазик во раниот период на своето творештво пишувал Григор Прличев.

На српски јазик пишувале Коста Абраш, Ангелко Крстиќ, Томо Смилјаниќ - Брадина.

Името на Стојан Христов е значајно зашто пишувал на англиски јазик, опишувајќи го својот печалбарски живот во романот „Мојот американски аџилак“.
 
Ганчо Хаџи Панзов пишувал на француски јазик без посебни огласи во француската литература.

На германски јазик пишува Саво Костадиновски.

## Литература
* Томислав Тодоровски (ур.), „Македонски дводомни писатели“, Битола, 2008.
## Наводи


Категорија:Македонска книжевност
Општина Боговиње

**Општина Боговиње** — општина во северозападна Македонија. Центар на општината е Боговиње. Општината е проширена со новата територијална поделба на Република Македонија од 2005 година, кога кон поранешната Општина Боговиње е припоена и Општина Камењане.

## Географија
Општината граничи со Општина Тетово на север, Општина Брвеница на исток, Општина Врапчиште на југ и со Република Косово на запад.

## Демографија

Врз основа на резултатите добиени од пописот во 2021 година, во општината живееле 22.906 жители, 6.457 домаќинства и 7.759 станови.

### Етничка припадност

;Вкупно резидентно население во Општина Боговиње според изјаснувањето за етничката припадност

### Вероисповед

;Вкупно резидентно население во Општина Боговиње според изјаснувањето за религиската припадност

### Мајчин јазик

;Вкупно резидентно население во Општина Боговиње според мајчиниот јазик

† Овие лица учествуваат во вкупното резидентно население, но поради нивно одбивање (бојкотирање) не биле официјално попишани, туку за нив податоците биле преземени од административни извори и затоа не учествуваат во изјаснувањето за етничка припадност, вероисповед и мајчин јазик. Кампањата за бојкот на пописот во 2021 година била најмногу водена кај Македонците, поради што најмногу лица за кои нема податоци се токму етничките Македонци.
* Дел од жителите во општината се изјасниле како Турци и Албанци, но всушност тоа се Македонци од муслиманска вероисповед, кои се изјасниле дека македонскиот им е мајчин јазик.

## Самоуправа и политика

Градоначалник на општина Боговиње е Фети Абази од редовите на Вреди. Тој бил избран на локалните избори од 2025 година за мандат од четири години.

Согласно одлука на Владата на Македонија од 27 септември 2024 година, Советот на општината брои 19 члена.

## Културни и природни знаменитости

## Редовни настани

## Личности

## Култура и спорт
* ФК Дрита (Боговиње)

## Иселеништво

## Наводи

## Надворешни врски

* Портал на Општина Боговиње
* Општина Боговиње во „АБВ - деловен именик“ 


Боговиње
Категорија:Полошки Регион
Општина Врапчиште

**Општина Врапчиште** — општина во Западна Македонија. Центар на општината е Врапчиште. Општината е проширена со новата територијална поделба на Република Македонија од 2005 година, кога кон поранешната Општина Врапчиште е припоена и Општина Неготино-Полошко.

## Географија
Општина Врапчиште се наоѓа во западниот дел на Република Македонија, т.е. во Полошка Котлина.

## Демографија
Според новата територијална организација од 2005 година (припојување на Општина Неготино-Полошко), во Општина Врапчиште имало 25.399 жители. На табелата е прикажана етничката структура на населението:

## Општествени установи

## Самоуправа и политика

Градоначалник на општина Врапчиште е Исен Шабани од редовите на АА. Тој бил избран на локалните избори од 2017 година за мандат од четири години.

Согласно одлука на Владата на Македонија од 27 септември 2024 година, Советот на општината брои 15 члена.

## Културни и природни знаменитости

## Редовни настани

## Личности

## Култура и спорт

## Иселеништво

## Наводи

## Надворешни врски
* Општина Врапчиште 
* Општина Врапчиште во „АБВ - деловен именик“ 


Врапчиште
Категорија:Полошки Регион
Општина Дебрца

:*За други значења на  поимот *'Дебрца**, видете на [[Дебрца (појаснување)|појаснителната страница]].''
:''За седиштето на својата Општина Дебрца, видете [[Белчишта]].''

**Општина Дебрца''' — општина во западниот дел на Македонија. Општината е создадена согласно законот за територијална поделба од 2004 година на 12 април 2005 година со спојување на општините Белчишта и Мешеишта. На север граничи со Општина Кичево (порано Општина Другово), на југ со Општина Охрид, на исток со Општина Демир Хисар, а на запад со Општина Струга. Центар на општината е селото Белчишта. Општина Дебрца  е единствена општина во Македонија која не е именувана по општинскиот центар, туку по географската област.

## Географија
мини|лево|220п|Карта на Општина Дебрца со атарите/катастарските општини.
Општина Дебрца се наоѓа во југозападна Македонија. Околни Општини, кои граничат со Општина Дебрца се:

* Од север: Општина Кичево (порано Општина Другово)
* Од југ: Општина Охрид
* Од исток: Општина Демир Хисар
* Од запад: Општина Струга

Главно населено место во општината е селото Белчишта.

## Историја
Дебрца има важна улога за време на НОБ. На 18 август 1943 година, на Славеј Планина, Дебрца, е формиран првиот македонски баталјон „Мирче Ацев“, а на 11 ноември истата година во селото Сливово била основана Првата македонско-косовска ударна бригада. Во селото Црвена Вода, пак, во месец ноември 1943 година, бил основан Иницијативниот одбор за свикување на АСНОМ.

## Стопанство

## Демографија
мини|десно|220п|Демографска карта на Општина Дебрца според пописот од 2002 година и административна поделба од 2004 година.

Според пописот од 2002 година, општината имала население од 5.507 жители, од кои 

Според последниот попис од 2021 година, општината имала население од 3.719 жители, од кои 

## Општествени установи

## Самоуправа и политика
Градоначалник на Општина Дебрца е Златко Силјаноски од редовите на ВМРО-ДПМНЕ. Тој бил избран на локалните избори од 2025 година за мандат од четири години.

Согласно одлука на Владата на Македонија од 27 септември 2024 година, Советот на општината брои 9 члена.

## Културни и природни знаменитости

* Манастир „Сите Свети“ во село Лешани.

## Редовни настани

## Личности

* Климе Злестовчето
* Кузман Капидан
* Љубе Трпески
* Љубе Којчин
* Благоја Дескоски
* Зоран Ставрески
* Бранко Црвенковски
* Илија Илоски
* Ило Китан
* Ристо Белкоски
* Николче Китаноски
* Иван Белкоски - Белка
* Власе Николески
* Круме Јовчески
* Мито Савески
* Павле Попоски

## Култура и спорт
* ФК Илинден (Велмеј)
* ФК Дебрца (Белчишта)
* ФК Сатеска (Волино)
* ФК Ботун (Ботун)
* ФК Лешани (Лешани)
* ФК Злести (Злести)

## Иселеништво

## Наводи

## Надворешни врски
* Општина Дебрца во „АБВ - деловен именик“ 
* Страница за Општина Дебрца


Дебрца
Категорија:Југозападен Регион
Општина Василево

**Општина Василево** — општина во југоисточна Македонија. Центар на општината е Василево.

## Географија

## Историја

Општина Василево како комуна за првпат е формирана 1922 година.

Со територијалната поделба 1954-1955 година комуна Василево повторно е основана што значи дека е согледана можноста за опстојување на тој простор како Комуна. Комуна Василево ја преживува и реформата во 1962 година кога се укинати другите селски комуни во Струмичкиот регион, но во 1965 година со Стопанската реформа е укината заедно со сите комуни.

Во 1996 година со Законот за територијална поделба на Република Македонија, општина Василево повторно се основа со 18 населени места, но сега без Добрејци, Вељуса и Просениково.

## Стопанство

## Демографија

Општина Василево има 18 населени места во кои живеат 12.122 жители, според пописот од 2002 година. Ако оваа бројка се спреди со претходниот попис од 1994 година, се гледа дека населението во општината е во пораст и тоа за 713 жители или 6,25%.

Според податоците заклучно со 2011 година, вкупниот број на ученици во Општина Василево во 2011 се зголемил за 4,4&nbsp;% во однос на вкупниот број на ученици во 2007. Василево е трета општина по зголемувањето на вкупниот број на ученици.

## Општествени установи

## Самоуправа и политика

Градоначалник на општина Василево е Славе Андонов од редовите на ВМРО-ДПМНЕ. Тој бил избран на локалните избори од 2025 година за мандат од четири години.

Согласно одлука на Владата на Македонија од 27 септември 2024 година, Советот на општината брои 15 члена.

За потребите за функционирање на органите на локалната самоуправа во текот на 1997/98 година е изградена Општинска административна зграда, која ги задоволува условите за работа на општинската администрација и со зголемени надлежности согласно новиот Закон за локална самоуправа. Имено општинската административна зграда е со површина од 253 м2, има 7 канцеларии, кујна, санитарен јазол и простран хол.

Постојните управни и административни органи на општина Василево согласно новиот Закон за локалната самоуправа се организирани во општинска администрација со Одлука од Советот на општината. Со оваа Одлука како организациони облици на општинската администрација се образуваат специјални одделенија, и тоа:
:1. Одделение за комунални дејности и заштита на животната средина;
:2. Одделение за општествени дејности;
:3. Одделение за финансии, даноци, такси и ЛЕР;
:4. Одделение за правни работи;
:5. Одделение за ревизија.

## Културни и природни знаменитости

## Редовни настани

## Личности

## Култура и спорт

## Иселеништво

## Наводи

## Надворешни врски

* Портал на Општина Василево
* Општина Василево во „АБВ - деловен именик“ 


Категорија:Југоисточен Регион
Категорија:Струмички села
Општина Демир Капија

**Општина Демир Капија** — општина во југоисточна Централна Македонија со седиште во градот Демир Капија.

## Географија

## Историја
Археолошките испитувања досега немаат откриено кој би го потврдил името на античката населба која се наоѓа во Демир Капија. Единственото расположливо име кое го имаме е *Стене,* кое на коинê јазикот значи „Теснец“, "Тесница", "Теснина" или „Клисура“. Другата можна етимологија на името е дека името е поврзано со зборот "σθένος" (стхенос / стенос), кој е исто така од коинê јазикот и значи "јачина", "сила", "моќ". Овој збор има сродност со тракискиот збор "стене", чие значење е "јак(а)" или "силен" / "силна", при што укажува дека можеби и тракискиот "стене" има врска со името на градот *Стене.*

Словенското име кое се задржало до средниот век е **Просек**, а подоцна турскиот назив  Демир Капи, во превод *Железна Врата*.

Според досегашните наоди со сигурност може да се тврди дека на просторот пред тунелот, нешто јужно од денешна Демир Капија постоела една пајонска населба. Откриени се тврдини на брегот покрај клисурата како и гробна некропола кои се карактеристични за сите илирски и пајонски племиња во Македонија. Во средниот век крај денешна Демир Капија се споменува утврдениот град Просек - Теснина, кој се наоѓал на левата страна на Вардар. Самиот град имал голема улога на стратешко место поради што кон крајот на IX век Бугарите ја преземале оваа територија од Византија. Подоцна овој простор потпаѓа под власта на Цар Самуил а потоа повторно под Византија.

Некогашната градска населба е утврдена со ѕидини, а од јужната страна е природно заштитена.Во римскиот дел на градот се откриени остатоци од канализација, керамика, стакло и др.

На овој простор подоцна е подигната црква која најверојатно датира од IX - X век. Во времето кога македонските Словени го примале христијанството. Судејќи според пронајдените гробови и гробните наоди црквата била во употреба сè до XV век кога била урната и напуштена.

Демир Капија како видно стратешко место претставувала седиште на многу култури и нации кои оставиле зад себе белег кој денес ни помага да откриеме нешто повеќе за нив а со тоа да го збогатиме нашето културолошко знаење

## Стопанство

## Демографија
Според проценка од 2016, општина Демир Капија има 4.039 жители.
Според пописот од 2002 година општината има 4.545

## Општествени установи

## Самоуправа и политика

Градоначалничка на општина Демир Капија е Наталија Димитриева од редовите на ВМРО-ДПМНЕ. Таа била избрана на локалните избори од 2025 година за мандат од четири години.

Согласно одлука на Владата на Македонија од 27 септември 2024 година, Советот на општината брои 9 члена.

## Културни и природни знаменитости

## Редовни настани

## Личности

## Култура и спорт

## Иселеништво

## Наводи

## Надворешни врски
* Портал на Демир Капија 
* Општина Демир Капија во „АБВ - деловен именик“
Општина Долнени

**Општина Долнени** — општина во Западна Македонија. Седиштето на општината е во селото Долнени.

## Географија и местоположба
Општината Долнени се наоѓа во северниот дел на котлината Пелагонија односно во северниот дел на Прилепско Поле. 
## Историја

## Стопанство
Заклучно со 2017 година, во Општина Долнени биле активни 197 деловни субјекти, од кои 151 микро, 45 мали и 1 среден. Главна стопанска гранка во Општина Долнени е земјоделството, особено производство на тутун, пченица и јачмен.

## Сообраќај
Низ Општина Долнени поминуваат следниве патишта:

**Р1 регионални патишта:**
*  Регионален пат 1303: Прилеп-Македонски Брод-Кичево.

**Р2 регионални патишта:**
*  Регионален пат 2335: Вашарејца-Бучин-Обршани-Кривогаштани-Ропотово.
*  Регионален пат 2336: Стари Град-Богомила-Ропотово.

**Р29 регионални патишта:**
*  Регионален пат 29375: Костинци-Манастир Св. Преображение (Зрзе).

## Население

Во општината живеат Македонци христијани, Македонци муслимани, Албанци, Бошњаци и Турци.
Според пописот од 2002 година, во општина Долнени живееле 13.805 жители. Според последниот попис од 2021 година, во општината живееле 13.128 жители.

**Поради политичко-религиски причини, голем дел од [[Македонци-муслимани|Македонците со исламска вера]] (населени најмногу во [[Дебреште]], [[Пешталево]], [[Лажани]]) се изјаснуваат како Турци и помал дел како Албанци.*

На табелата е прикажан верскиот состав на населението:

На табелата е прикажано изјаснувањето за мајчин јазик на населението:

### Населени места

*=*Поради политичко-религиски причини, голем дел од [[Македонци-муслимани|Македонците со исламска вера]] (населени најмногу во [[Дебреште]], [[Пешталево]], [[Лажани]]) се изјаснуваат како Турци и помал дел како Албанци.*

## Општествени установи

## Самоуправа и политика

Градоначалник на општина Долнени е Блерим Исљами од редовите на Вреди. Тој бил избран на локалните избори од 2025 година за мандат од четири години.

Согласно одлука на Владата на Македонија од 27 септември 2024 година, Советот на општината брои 15 члена.

## Културни и природни знаменитости

## Редовни настани

## Личности

## Култура и спорт

ФК.ИЛИНДЕН е формиран на 2 август 2006 година во с.Долнени општина Долнени. Во A-лига на ОФЛ Прилеп сезона 2014/15 на стадионот "Под Рудина"
Шампион во Б-лига ОФЛ Прилеп сезона 2013/14 и пласман во А-лигата на ОФЛ Прилеп и шампиони во истата сезона 2014/15

## Иселеништво

## Наводи

## Надворешни врски
* Општина Долнени во „АБВ - деловен именик“ 
*Официјално мрежно место на Општина Долнени
Општина Крива Паланка

**Општина Крива Паланка** — општина во Североисточна Македонија, Република Македонија. Седиште на општината е градот Крива Паланка.

## Географија
Општината го зафаќа североисточното подрачје од Република Македонија, простираќи се на средна надморска височина од 400 метри (Славишко Поле) до 2252 метри (врвот Руен) на Осоговските Планини. Крива Паланка е град кој лежи на устието на две реки: Крива и Дурачка, кои извираат високо во Осоговските Планини во југоисточнниот дел од општината.

Општина Крива Паланка се протега на површина од  на која се наоѓаат повеќе населени места - градот Крива Паланка и селата Б’с, Баштево, Борово, Варовиште, Габар, Голема Црцорија, Градец, Длабочица, Добровница, Дренак, Дрење, Дурачка Река, Жидилово, Киселица, Конопница, Костур, Кошари, Кркља, Крстов Дол, Лозаново, Луке, Мала Црцорија, Мартиница, Метежево, Мождивњак, Нерав, Огут, Осиче, Подржи Коњ, Станци, Т’лминци, Трново и Узем.

## Стопанство

## Демографија
Според пописот од 2002 година, во Општина Крива Паланка живеат: 19 998 Македонци (96,06&nbsp;%), 668 Роми (3,21&nbsp;%), 103 Срби (0,49&nbsp;%) и други (0,24&nbsp;%).

## Општествени установи

## Самоуправа и политика

Градоначалник на општина Крива Паланка е Сашко Митовски од редовите на СДСМ. Тој бил избран на локалните избори од 2025 година за мандат од четири години.

Согласно одлука на Владата на Македонија од 27 септември 2024 година, Советот на општината брои 15 члена.

## Културни и природни знаменитости

## Редовни настани

## Личности

## Култура и спорт
ФК Осогово (Крива Паланка), оформен 1934 година, а во својата историја носел разни имиња, како Бентос и слично. Тука својата кариера ја има почнато Срѓан Захариевски.

## Иселеништво

## Наводи

## Надворешни врски
* Портал на Општина Крива Паланка
* Општина Крива Паланка во „АБВ - деловен именик“
Општина Карбинци

**Општина Карбинци** — општина во Источна Македонија. Седиште на општината е селото Карбинци.

## Географија
мини|лево|245п|Карта на Општина Карбинци со атарите/катастарските општини.
Карбинци е оддалечено 13 километри од градот Штип. Карбинци се наоѓа во подножјето на планината Плачковица и доста е богато со житни и градинарски култури.

## Историја
На територијата на Општина Карбинци се пронајдени вредни археолошки наоѓалишта, кои зборуваат за долгата историја на ова подрачје. Така, за време на работите на хидросистемот Злетовица, при ископувањата во наоѓалиштето „Грнчарица“, во близината на селото Крупиште, била откриена населба од раниот неолит, при што биле пронајдени предмети и керамика чија старост е проценета на околу 6 000 години п.н.е. Малку подалеку бил откриен каменот на кој првата организирана човечка заедница во Македонија ги изработувала своите орудија од кремен. На тој начин, таа се смета за најстара неолитска населба на територијата на Македонија. На истата локација бил откриен скелетот, кој го добил името „Славе Македонски“, за кого, според анализата на коските направена на Универзитетот во Глазгов, се претпоставува дека е стар 7 745 години, што го прави еден од најстарите скелети во Југоисточна Европа. Исто така, во наоѓалиштето „Вршник“ (во атарот на селото Таринци) е пронајдена населба од времето на неолитот (од 6 200 до 3 500 година п.н.е.). Археолошки експонати од античкиот период (од 2 век до 4 век п.н.е.) се пронајдени во наоѓалиштето „Кнежевска Могила“, во атарот на селото Таринци, и во гробницата кај селото Црвулево.

## Стопанство

## Демографија
мини|десно|245п|Демографска карта на Општина Карбинци според пописот од 2002 година.
Според проценка од 2016, општина Карбинци има 3.958 жители.

## Општествени установи

## Самоуправа и политика
Градоначалник на општина Карбинци е Виктор Паунов од редовите на ВМРО-ДПМНЕ. Тој бил избран на локалните избори од 2025 година за мандат од четири години.

Согласно одлука на Владата на Македонија од 27 септември 2024 година, Советот на општината брои 9 члена.

## Културни и природни знаменитости

## Редовни настани

## Личности

## Култура и спорт
* ФК Карбинци

## Иселеништво

## Поврзано
* Општина Штип

## Наводи

## Надворешни врски
* Портал на Општина Карбинци 
* Општина Карбинци во „АБВ - деловен именик“
Општина Македонска Каменица

**Општина Македонска Каменица** — општина во Источниот Регион, во Република Македонија. Центар на општината е истоимениот град Македонска Каменица.

## Географија
Општина Македонска Каменица е општина во Источниот Регион во состав на Република Македонија.

## Демографија
Според пописот од 2002 година, Општина Македонска Каменица брои 8110 жители, чиј етнички состав е:

## Општествени установи

## Самоуправа и политика
Градоначалник на општина Македонска Каменица е Соња Стаменкова од редовите на СДСМ. Таа бил повторно избрана на локалните избори од 2025 година за мандат од четири години.

Согласно одлука на Владата на Македонија од 27 септември 2024 година, Советот на општината брои 11 члена.

## Културни и природни знаменитости

## Редовни настани

## Личности

## Култура и спорт

## Иселеништво

## Наводи

## Надворешни врски
* Општина Македонска Каменица
* Општина Македонска Каменица во „АБВ - деловен именик“
Општина Неготино

мини|десно|245п|Карта на Општина Неготино со селските атари.
мини|десно|245п|Демографска карта на Општина Неготино со селските атари.

**Општина Неготино** — општина во јужниот дел на Македонија. Административно седиште на општината претставува истоимениот град.

## Географија
Општината се граничи со Општина Штип на север, Општина Конче и Општина Демир Капија на исток, Општина Градско и Општина Росоман на запад, и Општина Кавадарци на југ.

## Историја
На територијата на општината имало пет историски села: Вардар Чифлик, Кара Синанли, Кара Оџали, Кукуричани и Чешмедере.

## Стопанство

## Население
Според проценка од 2016, општина Неготино има 19.327 жители.

## Општествени установи

## Самоуправа и политика
Градоначалник на општина Неготино е Марија Нацева од редовите на ВМРО-ДПМНЕ. Таа била избрана на локалните избори од 2025 година за мандат од четири години.

Согласно одлука на Владата на Македонија од 27 септември 2024 година, Советот на општината брои 15 члена.

## Културни и природни знаменитости

## Редовни настани

## Личности

## Култура и спорт

## Иселеништво

## Наводи

## Надворешни врски

* Официјална страница 
* Општина Неготино во „АБВ - деловен именик“
Општина Липково

**Општина Липково** — општина во Македонија. Опфаќа 22 села во падините на Скопска Црна Гора и македонскиот дел на котлината Жеглигово, по течението на Липковска Река, десна притока на Кумановска Река. Градоначалник на Општина Липково е Еркан Арифи, а седиште на општината е селото Липково. Општината зафаќа површина од 267,82 км2 и густина на населението 101,03 жители на км2. Населението брои 27.058 (2002), од кои мнозинството Албанци.

## Географија
Општина Липково се состои од 23 села:

Алашевце, Белановце, Ваксинце, Виштица, Глажња, Гошинце, Думановце, Злокуќане, Извор, Липково, Лојане, Лукаре, Матејче, Никуштак, Опае, Оризари, Отља, Р’нковце, Ропалце, Руница, Слупчане, Стража и Стрима.

## Историја

## Стопанство

## Демографија
На пописот од 2002 година, општината има 27.058 жители. Следува табела на националната структура на населението

## Општествени установи

## Самоуправа и политика

Градоначалник на општина Липково е Еркан Арифи од редовите на ДУИ. Тој бил повторно избран на локалните избори од 2025 година за мандат од четири години.

Согласно одлука на Владата на Македонија од 27 септември 2024 година, Советот на општината брои 19 члена.

## Културни и природни знаменитости

## Редовни настани

## Личности

## Култура и спорт

## Иселеништво

## Наводи

## Надворешни врски
* Портал на Општина Липково 
* Општина Липково во „АБВ - деловен именик“ 


Липково
Категорија:Североисточен Регион
Општина Лозово

мини|десно|245п|Карта на Општина Лозово со селските атари.
мини|десно|245п|Демографска карта на Општина Лозово со селските атари.

**Општина Лозово** — општина во Македонија. Административен центар на општината е истоименото село. Општината се наоѓа во Овче Поле.

## Географија
Општина Лозово се наоѓа во централниот дел на Македонија, поточно зафаќа дел од Овче Поле. Вкупната територија на Општина Лозово е 165&nbsp;км2. Во Општината има 11 населени места, од кои 1 се рамничарски а 1 ридско. Низ Општината минува магистралниот пат М5, како и железничката линија Велес-Кочани. Општина Лозово граничи со Општина Свети Николе на север и североисток, со Општина Велес на запад, со Општина Градско на југ и со Општина Штип на исток.

Климата во Општината е умерено-континентална со слабо влијание на средоземната. Просечните врнежи во општината се 472 мм/ м². Најчеста појава на ветер е од северозапад со  просечна брзина од .

## Стопанство
Стопанството во општината е претежно земјоделско. Вкупното обработливо земјиште изнесува 16.331 хектар.

## Демографија
Општина Лозово, според пописот од 2002 година, имала население од 2.858 жители. Густината на населението на општината е 16.1 жител на км2. Селата во Општината се: Аџибегово, Аџиматово, Бекирлија, Дорфулија, Ѓуземелци, Каратманово, Кишино, Лозово, Милино, Сарамзалино и Ќоселери. Најголемо село е Лозово кое е и административен центар на општината.

}
|
|
|
|
|
|
|
|-
|релативно мнозинство
|
|
|
|
|
|
|
|
|}

## Општествени установи
На територијата на општина Лозово функционира едно централно основно училиште - ЦОУ „Методија Митевски - Брицо“ во Лозово. Централното училиште има четири подрачни училишта:
*Подрачно осново училиште Методија Митевски – Брицо во с.Каратманово
*Подрачно осново училиште Методија Митевски – Брицо во с.Дорфулија
*Подрачно осново училиште Методија Митевски – Брицо во с.Милино
*Подрачно осново училиште Методија Митевски – Брицо во с.Сарамзалино

## Самоуправа и политика
Градоначалник на општина Лозово е Бошко Цветковски од редовите на ВМРО-ДПМНЕ. Тој бил повторно избран на локалните избори од 2025 година за мандат од четири години.

Согласно одлука на Владата на Македонија од 27 септември 2024 година, Советот на општината брои 9 члена.

## Културни и природни знаменитости

## Редовни настани

## Култура и спорт
На територијата на Општина Лозово опстојува ФК Работник, фудбалски клуб кој се натпреварува во Третата македонска фудбалска лига.

Во 2011 година е пуштено во употреба современо повеќенаменско игралиште во Лозово кое е комплетно опремено, што воедно е и теренот на којшто тренираат и настапуваат фудбалерите на Ф.К.Работник. Општината е покровител на повеќе традиционални турнири во мал фудбал и тоа:

* Традиционален турнир во мал фудбал во Лозово
* Традиционален турнир во мал фудбал во Дорфулија
* Традиционален турнир во мал фудбал во Каратманово
* Традиционален турнир во мал фудбал во Милино

## Иселеништво

## Наводи

## Поврзано
* Овче Поле
* Вардарски Регион
* Општини во Македонија

## Надворешни врски
* Портал на Општина Лозово
Општина Ново Село

**Општина Ново Село** — рурална општина во Југоисточна Македонија. Центар на општината е селото Ново Село.

## Географија

мини|лево|260px|Карта на општината.

Границите на Општина Ново Село на исток допираат до државната граница на Македонија со Бугарија (со Општина Петрич), а на југ до државната граница на Македонија со Грција (со општините Кукуш и Синтика), притоа опфаќајќи ја тромеѓата меѓу овие три држави. Во рамките на Република Македонија, Општина Ново Село на запад граничи пак со општините Струмица и Босилово, а на север и со Општина Берово.

## Население

мини|десно|260px|Демографска карта на општината според пописот од 2002 година.

Општина Ново Село има вкупно население од 11.567 жители според податоците од пописот од 2002 година.

Општината опфаќа 16 населени места (по азбучен ред):
* Бадолен
* Бајково
* Барбарево
* Борисово
* Дражево
* Зубово
* Колешино
* Мокриево
* Мокрино
* Ново Коњарево
* **[[Ново Село (Ново Село)|Ново Село]]**
* Самоилово
* Смолари
* Старо Коњарево
* Стиник
* Сушица

Општината има густина на население од 48,64 жители на километар квадратен.

Македонците се најбројна етничка група во општината според пописот од 2002 година:

Според пописот од 2002 година, во општината се зборувале следните јазици:

Според пописот од 2002 година, во општината биле застапени следните религии:

## Самоуправа и политика

Градоначалник на општина Ново Село е Ѓорѓе Божинов од редовите на ВМРО-ДПМНЕ. Тој бил избран на локалните избори од 2025 година за мандат од четири години.

Согласно одлука на Владата на Македонија од 27 септември 2024 година, Советот на општината брои 11 члена.

## Наводи

## Надворешни врски

* Општина Ново Село во „АБВ - деловен именик“ 
* Официјално мрежно место место на општината


Категорија:Тромеѓи
Категорија:Југоисточен Регион
Општина Охрид

**Општина Охрид** — општина во Западна Македонија. Седиште на општината е градот Охрид. Општината била проширена кога со новата територијална поделба на Република Македонија од 2004 година, опфаќајќи ја територијата на поранешната Општина Косел.

## Историја
### Градоначалници
* Ѓорѓе Тасиќ

## Стопанство

## Демографија

Според новата територијална организација од 2004 година (припојување на Општина Косел), во Општина Охрид живеат 55.749 жители, од кои:

* Општина Охрид - Основни статистички податоци.

## Општествени установи

## Самоуправа и политика

мини|Седиштето на локалната самоуправа

Градоначалник на општина Охрид е Кирил Пецаков од редовите на ВМРО-ДПМНЕ. Тој бил избран на локалните избори од 2025 година за мандат од четири години.

Согласно одлука на Владата на Македонија од 27 септември 2024 година, Советот на општината брои 23 члена.

## Културни и природни знаменитости

## Редовни настани

## Личности

## Култура и спорт

## Иселеништво

## Извори

## Наводи

## Надворешни врски

* Портал на Општина Охрид
* Општина Охрид во „АБВ - деловен именик“