Ромски народни носии

мини|Две Ромки во Шпанија облечени во нивната традиционална облека, од Франциско Итурино
 
**Ромските народни носии** се традиционална облека на ромскиот народ,  Ромската традиционална облека е тесно поврзана со историјата, културата и националниот идентитет на ромскиот народ.

Поедини научници ги поврзуваат сличностите на ромските народни носии со оние на јужноазиските популации поради општиот консензус за јужноазиското потекло на Ромите. Сепак, тие исто така забележуваат дека има и многу разлики, што е показател за контактот што Ромите го имале со разни други етнички групи. Поради ова, ромските народни носии може драстично да се разликуваат помеѓу различните племиња, меѓутоа, постојат одредени постојани сличности кои ги дефинираат ромските народни носии како целина. Ромите често се препознаваат меѓусебно преку нивниот изглед и културни кодекси на облекување. Покрај тоа, Ромите го ценат надворешното прикажување на нивното богатство и просперитет што се одразува во нивната традиционална облека.

## Женска народна носија
[мини| Девојка Ромка од [Романија облечена во традиционална облека од Теодор Аман]]
[мини| Ромка во [Полска, Станислав Масловски, акварел, 1877 г.]]
Облеката на Ромките ја нагласува културната традиција на прикажување на сопственото богатство како знак за среќа. Ромките главно носат златни ѓердани, нараквици и шамии, сите често украсени со златни монети. *Дикло* е традиционална шамија што ја носат омажените Влашки Ромки.

Исто така Ромките традиционално носат здолништа. Големината на здолништата варира кај жените од различни племиња, возрасти и брачен статус. Традиционално здолништата секогаш биле со должина под колена бидејќи долниот дел од телото се смета за табу во ромската култура поради мариме законите, но тоа се променило во модерното време. Ромките, исто така, традиционално ги избегнувале панталоните, иако и тоа се променило кај младата генерација. Дополнително, кај Влашките Роми, мажените жени носеле бела престилка над здолништето. Престилка имала улога да ја заштити храната од нечистотијата на фустанот според кодот за чистота на Ромите.

Во одредени влашки ромски култури, како што се Габорите, Ромките постари од 10 години се обврзани да го почитуваат следниот код на облекување кој се состои од шарено плисирано здолниште, шарена блуза со дезен, долга набрана престилка од истиот материјал како здолништето а омажените жени носат и марама. И мажените и младите жени носат црвена лента во косата. Како обувки можат да користат сандали, влечки, чизми или чевли. Бојата на здолништата може да го одрази статусот и возраста на Ромките, при што посветлите бои ги користат помладите девојки, а потемните бои постарите жени. Црните здолништа се знак на жалост во ромската култура.

Во муслиманските ромски заедници на Балканот, жените од помладата генерација генерално носат поконзервативна исламска облека, додека постарата генерација претпочита потрадиционална облека со традиционални ромски дизајни, бои и симболика. Во муслиманското ромско општество посебно се внимава на кодексот за облекување на жените и се нагласува скромноста особено кога станува збор за долната половина од телото.

## Машка народна носија
мини|Роми од Трансилванија облечени во нивната традиционална облека, 1865 година
Ромската машка облека била типична според нивните кланови, а споделувањето облека меѓу членовите на кланот се сметал за симбол на братство.

Во одредени влашки ромски култури, како што се Габорите, од мажите се бара да го следат следниот кодекс на облекување: шапка со широк обод, црни широки панталони, темно палто и кошула, и елек со сребрени копчиња. За обувки, мажите носат црни затворени чевли.

## Прогонство
Во многу области се до денес, кога некој се идентификува како Ром, може да трпи негативни последици. Во минатото направени се бројни обиди да се асимилираат Ромите во европското општество со минимизирање на различните културни маркери како облеката. Европските држави имале изборни и принудни обиди за асимилација или искоренување на ромската култура. За време на геноцидот на ромите и други настани со екстремен прогон, каде идентификувањето како Ром можело да биде опасно, многу Роми морале да ја напуштат носијата на својата култура. Сепак, Ромите до ден-денес продолжуваат да се спротивставуваат на асимилацијата иако сè уште постојат напори на европските држави да ја демонизираат и да ја забранат ромската култура, вклучително и ромската народна носија.

Поради модни движења како што е боемството, многу луѓе кои не се Роми почнаа да се облекуваат како Роми. Хелен Греам ја опишува проблематичната природа на овој тренд:

## Поврзано

* Ромското општество и култура

## Галерија

Податотека:Romani_mother_with_baby_in_Shighisoara.jpg|алт=Romani mother from Romania in traditional dress|Мајка Ромка од Романија во традиционална облека
Податотека:Szathmáry-Pap_Károly_-_Cigánylány_1870_körül.jpg|алт=Photo of a Romani woman in Romania by Carol Szathmari, 1870|Фотографија на Ромка воРоманија од Керол Шатмари, 1870 година
Податотека:Cyganki_na_odpuście_-_Bieniszew_-_000117n.jpg|алт=Polska Roma in traditional dress| Полска Ромка во традиционална облека
Податотека:Győr,_Széchenyi_tér,_háttérben_a_3._szám._Fortepan_27209.jpg|алт=Romani woman from Hungary|Ромка од Унгарија
Податотека:Gabor_gypsies.jpg|алт=Traditional dress of Gabor Roma of Transylvania|Традиционална народна носија на Габор Роми одТрансилванија
Податотека:Kakava2015_(25).JPG|алт=Romani women of Turkey|Ромки од Турција
Податотека:Kakava2015_(23).JPG|алт=Romani men of Turkey|Роми одТурција
Податотека:Khamoro_Roma_Festival_2007_Prague.jpg|алт=Khamoro Roma Festival 2007 in Prague|Каморо Рома Фестивал 2007 во Прага


### Во уметноста

Податотека:Konstanty_Mańkowski_-_Cyganka_1887.jpg|алт=Romani woman in traditional dress by Konstanty Mańkowsk, 1887|Ромка во традиционална облека од Константи Манковск, 1887 година
Податотека:Valerio_.jpg|алт=Romani blacksmith in the Matra mountains by Théodore Valério, 1852|Ромски ковач во планините Матра од Теодор Валерио, 1852 година
Податотека:Vastagh_Fiddler_Gypsy_Boy.jpg|алт=Fiddler Romani boy from Hungary by György Vastagh|Ромско момче виолинист од Унгарија од Ѓерѓ Вастаг
Податотека:Edouard_Debruxelles_001.jpg|алт="Musical Romani girls", oriental drawing by Edouard Debruxelles, (1835-1871)|„Музикални ромски девојки“, ориентален цртеж од Едуард Дебруксел, (1835-1871)
Податотека:Gypsy_Woman.jpg|алт=Romani woman by Nikolai Yaroshenko|Ромка од Николај Јарошенко
Податотека:Kirill_Gorbunov_Ciganka.jpg|алт=Romani woman in traditional dress, 1851|Ромка во традиционална облека, 1851 година
Податотека:Константин_Е._Маковский_-_Цыганка.jpg|алт=Romani girl by Konstantin Makovsky|Ромско девојче одКонстантин Маковски
Податотека:Two_gypsy_women_outside_their_home_(1878_painting).jpg|алт=Two Romani women outside their home, Peder Severin Krøyer in 1878|Две Ромки надвор од домот,Педер Северин Кројер во 1878 година
Податотека:Gypsy_Girl_with_Mandolin.jpg|алт=Romani Girl with Mandolin by Jean-Baptiste-Camille Corot|Ромка со мандолина од Жан Батист-Камил Коро
Податотека:Albert_Edelfelt_-_Gitana_Dancing_I.jpg|алт=Gitana dancing by Albert Edelfelt, 1881|Кале девојка танцува од Алберт Еделфелт, 1881 година


## Белешки

## Наводи

### Дополнителна литература

* Гај и Бласко, Палома. Циганите во Мадрид: Сексот, полот и перформансите на идентитетот. Оксфорд: Берг, 1999 година.
* Сатерленд, Ана. Цигани: Скриените Американци. Prospect Heights, Ill.: Waveland Press, 1986 година.
* „Загадување, граници и верувања“, во облекување и идентитет, стр.&nbsp;436–444. Изменето од Роуч-Хигенс, Мери Елен, Џоан Ајчер и Ким Џонсон. Њујорк: Ферчајлд Публикации, 1995 година.

Категорија:Ромска култура
Категорија:CS1-одржување: бројчени имиња: список на автори
Категорија:Народни носии