Еденит

**Еденит** или *еденитска хорнбленда* — двоверижен силикатен минерал од амфиболната група со општ хемиски состав NaCa2Mg5(Si7Al)O22(OH)2. Овој минерал е именуван по месноста Еденвил, округ Оринџ, Њујорк, каде што е првпат опишан. 

## Етимологија и историја
Еденитот првпат бил откриен во минерални примероци од каменолом во близина на Еденвил во округот Оринџ, Њујорк. Првпат бил опишан во 1839 година од Ернст Фридрих Глокер, кој го именувал минералот по неговата типска локација.

Репозиториумот за типскиот материјал на минералот не е документиран.

Еденитот бил познат и признат како посебен минерален вид долго пред основањето на Меѓународното минералошко здружение (ИМА). Теоретски, ова би му дало на еденит статус на минерал со старомоден статус. Во Номенклатурата на Амфиболската супергрупа, последен пат ажурирана во 2012 година, хемиската формула била редефинирана како формула на крајниот член на серијата цврсти раствори. Бидејќи ова автоматски претставувало ретроспективно признавање за еденит, минералот оттогаш е наведен во „Списокот на минерали и имиња на минерали“ на ИМА под целокупното признавање „2012 s.p.“ (специјална постапка).

## Појава
Минералот е пронајден првенствено во метаморфни карпи, јавувајќи се во мешунки од други минерали богати со магнезиум во рамките на мермерна формација или со лерзолити богати со гранат од длабоко во Земјината кора. Така, наоѓањето на еденит на терен може да укаже на регионален метаморфизам на високи температури на околните карпи.

## Употреба и важност
Иако еденитот не е важен за комерцијални или индустриски апликации, тој често се изучува поради неговите уникатни својства на хемиска супституција. Резултатите од истражувањата спроведени на амфиболи покажаа дека еденитот е особено погоден за вклопување на хлоридни анјони во неговата хемиска рамка. Ова го прави еденитот добар кандидат за употреба во фракционирање на изотопи на хлор во карпи што содржат амфиболи. Многу синтетички варијации на еденитот се користат и во геохемиските истражувања за да се произведе бор аналог на флуореденит.

## Класификација
Во 8-то издание на класификацијата на минерали на Штрунц, последен пат ревидирана во 1977 година, еденит припаѓал на минералната класа „силикати“, а во рамките на таа класа на поделбата „верижни силикати и лентести силикати (иносиликати)“, каде што, заедно со феро-еденитот, феро-хорнблендот (порано баркевикит), феро-цермакитот, хастингзитот, керсутит, паргазитот и цермакитот, ја формирал „серијата на хорнбленди“ со системски број VIII/D.05c во рамките на групата „клиноамфиболи“.

Во класификацијата Лапис од Стефан Вајс, последен пат ревидирана во 2018 година, која формално се базира на старата класификација од Карл Хуго Штрунц во 8-то издание, минералот го добил системскиот и минералниот број VIII/F.10-090. Ова исто така одговара на делот „Верижни и лентести силикати“, каде што еденит се наоѓа заедно со актинолит, хромио-паргазит, фери-каерсутит, феро-актинолит, феро-еденит, феро-фери-хорнбленда, феро-каерсутит, феро-паргазит, феро-цермакит, флуоро-канилоит, флуоро-еденит, флуоро-паргазит, флуоро-тремолит, хастингзит, каерсутит, калиум хлоро-хастингзит (Rd), калиум хлоро-паргазит, калиум феро-фери-саданагаит, калиум феро-паргазит, калиум флуоро-хастингзит, калиум флуоро-паргазит, калиум хастингзит, калиум магнезиум-хастингзит, калиум паргазит, калиум саданагаит. Магнезио-фери-флуоро-хорнбленд, магнезиум-флуоро-хастингзит, магнезиум-хастингзит, магнезиум-хорнбленд, оксо-магнезио-хастингзит, паргазит, парво-манганотремолит, саданагаит, тремолит и цермакит, како и хипотетичките минерали фери-саданагаит, феро-фери-цермакит и феро-саданагаит, и сега дискредитираните минерали магнезиум-саданагаит и парво-мангано-еденит, ја формираат групата „Ca2-амфиболи“ со системски број VIII/F.10 во рамките на групата амфиболи.

9-то издание на класификацијата на минерали на Штрунц, последен пат ажурирано во 2009 година од страна на Меѓународното минералошко здружение (IMA), го класифицира еденит во проширената класа на „силикати и германати“, но и во поделбата на „верижни и лентести силикати (иносиликати)“. Сепак, ова е дополнително поделено според структурата на силикатните ланци или ленти, така што минералот, според својата структура, се наоѓа во подгрупата „Линџирни и ленти силикати со 2-периодични двојни ланци, Si4O11; амфиболска фамилија, клиноамфиболи“, каде што се наоѓа заедно со актинолит, алумино-ферочермакит, алумино-шермакит, канилоит (H), калиум хлоро-хастингзит, клино-феро-фери-холмквистит, феро-фери-шермакит (H), фери-каерсутит (N), фери-шермакит (H), феро-актинолит, феро-еденит, феро-хорнбленде, феро-каерсутит (H), феро-паргазит, феро-шермакит, флуоро-канилоит, флуоро-еденит, магнезиум-флуоро-хастингзит, флуоро-паргазит, флуоро-тремолит (N), хастингзит, јоесмитит, керсутит, калиум алуминосаданагаит (веќе не е признато минерално име), калиум хлоро-феро-еденит (N), калиум хлоро-паргазит, калиум феро-фери-саданагаит, калиум феро-паргазит, калиум флуоро-хастингзит, калиум хастингзит, калиум магнезиум-хастингзит, калиум паргазит, калиум саданагаит, магнезиум-хастингзит, магнезиум-хорнбленде, паргазит, парво-мангано-еденит (дискредитиран 2012), парво-манганотремолит (дискредитиран 2012), саданагаит, тремолит и кермакит ја формираат „Ca-клиноамфибол, тремолит група“ со системски број 9.DE.10.

Во Дана класификацијата на минерали, која претежно се користи во земјите што зборуваат англиски јазик, еденит има системски и минерален број 66.01.03a.10. Ова одговара на класата „силикати“ и во рамките на таа класа, поделбата „Вринџ силикати: Двојно неразгранети синџири, W=2“, каде што минералот се наоѓа во „Група 2, Калциум амфиболи“ со системски број 66.01.03a во рамките на подразделот „Вринџ силикати: Двојно неразгранети синџири, W=2 конфигурација на амфибол“.

## Кристална навика
Еденит е член на моноклиничниот кристален систем и е во кристалната класа 2/m (просторна група C2/m). Ова значи дека кристалниот еденит е симетричен околу двојна оска на ротација која потоа се рефлектира преку огледална рамнина нормална на долгата оска на минералот.

## Оптички својства
Еденит е биаксијален позитивен минерал. Кога се гледа во тенок пресек со петрографски микроскоп, тој е бело-сив со бледо зелен плеохроизам во рамно-поларизирана светлина. Под вкрстени полари, неговите интерферентни бои се движат од сива од прв ред до сина од прв ред. 

## Употреба
Иако еденит не е важен за комерцијални или индустриски апликации, тој често се проучува поради неговите уникатни својства на хемиска супституција. Резултатите од студиите за амфиболи покажаа дека еденит е особено погоден за вклучување на хлоридни анјони во својата хемиска структура. Ова го прави еденит добар кандидат за фракционирање на изотопи на хлорид во карпи што содржат амфиболи. Многу синтетички варијации на еденит се користат и во геохемиските истражувања за да се подготви бор аналог на флуореденит.

## Наводи

Категорија:Моноклински минерали
Категорија:Минерали на магнезиумот
Категорија:Минерали на калциумот
Категорија:Минерали на натриумот