Богородица

**Марија**, попозната како **Богородица** или **Богородица Марија** (латински: *Virgo Maria, Deipara*, грчки: *Μαρία, Θεοτόκος, Θεομήτωρ*, хебрејски: מירים, арапски: مريم) според верувањата на христијаните — мајка на Исус Христос и сопруга на Јосиф. Таа е позната и како Дева Марија, Светата Мајка, Мадона, Пресвета Богородица итн. Титулата Богородица значи „Мајка Божја“, и била усвоена на Третиот вселенски собор во Ефес (431 година). Во православието и католицизмот таа е најпочитуваната светица, а во исламот е една од трите совршени жени. Пресвета Богородица е светицата заштитничка на градот Скопје.

Според евангелијата, Марија живеела во Назарет во тогашниот регион Галилеја. На арамејски јазик, нејзиното име се произнесува како *Мирјам*. Според верувањата таа стапила во брак со Јосиф и се зачнала со Исус на чудесен начин — кога ѝ се јавил архангел Гаврил и ѝ соопштил дека ќе роди син кој ќе биде Цар на царевите. Во сите евангелија Марија се споменува како мајка на Исус, и нејзината улога во евангелијата главно се врти околу таа насока.

## Во Новиот завет
[мини|237x237пкс|''[Благовештение на Пресвета Богородица,* од [[Ел Греко]]]]
Според списите на [[Нов завет|Новиот завет]], [[Евреи|еврејската]] жена Марија живеела во [[Назарет]], во регионот [[Галилеја]] со нејзините родители кога се свршила со дрводелецот [[Свети Јосиф|Јосиф]] (била мала за време на свршувачката како и зачнувањето на Исус). И двајцата потекнувале од родословието на еврејскиот [[Давид|цар Давид]]. Наскоро потоа ѝ се појавил [[архангел]] [[Архангел Гаврил|Гаврил]] и ја поздравил со зборовите што станале основа на [[молитва]]та што се користи до ден-денес меѓу следбениците на Марииниот култ: <blockquote>„Радувај се благодатна! [[Бог|Господ]] е со тебе, благословена си ти меѓу жените!“ ([[Апостол Лука (Евангелист)|Лука]] 1:28).</blockquote>[[Ангел]]от тогаш ѝ рекол дека ќе стане [[мајка]] на ветениот Месија, иако била девица. Марија ѝ се потчинила на Божјата волја со зборовите: <blockquote>„Еве ја слугинката на Господ, нека ми биде според твојот збор“ (Лука 1:38).</blockquote>Последователно, Марија тргнала на долг пат да ја посети својата бремена роднина [[Праведна Елисавета|Елисавета]], која живеела со нејзиниот сопруг [[Захарија (свештеник)|Захарија]]. Само што влегла во нивната [[куќа]], веднаш ја поздравила Елисавета, која ѝ оддала почит како мајка на нејзиниот Господ, а Марија одговорила со пофалби на Господ познати како [[Магнификат]]. (Лука 1:4655) По три месеци, Марија се вратила дома во Назарет. Ангел му се јавил на нејзиниот свршеник Јосиф во [[сон]], кој му рекол дека „она што е зачнато во неа е од [[Свет Дух|Светиот Дух]]“ (Матеј 1:20). Иако била бремена, Јосиф ја зел со себе и тие направиле свадбена церемонија.

Во тоа време, римскиот [[Римски император (титула)|император]] [[Октавијан Август]] наредил да се спроведе [[попис]] на луѓето ширум светот — всушност мислел на светот со кој управувало [[Римско Царство|Римското Царство]]. Секој морал да се потпише во градот од каде потекнува нивните предци. Затоа Јосиф и бремената Марија отишле да се запишат во [[Витлеем]], кој бил наречен „Давидов град“. Тие не нашле сместување во градската гостилница бидејќи [[град]]от бил преполн со [[Човек|луѓе]] и затоа биле принудени да се засолнат во штала, опкружени со [[домашни животни]]. Таму Марија го родила нејзиниот син [[Исус Христос]]. (Лука 2:1–7). Наскоро по раѓањето, таа морала да побегне со него и Јосиф во [[Египет]], бидејќи во сон, еден [[ангел]] му рекол на Јосиф дека царот [[Ирод Велики]] ќе се обиде да го убие Исус. Тие останале во Египет сè до смртта на Ирод и потоа се вратиле во [[Назарет]] ([[Апостол Матеј (Евангелист)|Матеј]] 2:1323).

Во [[Евангелие|евангелијата]], Марија се појавува спорадично на Исус и на неговата јавна служба. Таа го поттикнала првото чудо што Исус го направил на една [[свадба]] во градот Кана, [[Галилеја|Галилејско]], кога ја претворил водата во [[вино]] ([[Јован Богослов|Јован]] 2:111). Заедно со другите [[Дванаесет Апостоли|апостоли]] (освен [[Јуда]] — оној што го предал Исус), таа плачела под [[крст]]от на кој бил [[Христово распнување|распнат]] нејзиниот син Исус (Јован 19:2527). Но исто така е можно негативно да ѝ се протолкувале зборовите на Исус: „*Која е мајка ми и кои се моите браќа*?“ Потекнува од описот на очекувањето на ветениот Свети Дух среде апостолите, учениците на Исус ,и нивните браќа, додека заедно се молеле по [[Вознесение Христово|Вознесувањето на Исус]] (Дела 1:14). Новиот завет не ја запишува смртта на Марија или нејзиното [[Успение на Пресвета Богородица|Вознесение]].

== Живот според евангелијата ==
Во [[Новиот завет]] за раниот живот на Марија има многу малку. Во [[Библија]]та не се споменуваат имињата на нејзините родители. Според други извори, [[Традиција|традиции]] и верувања, се знае дека родителите на Марија се викале [[Свети Јоаким|Јоаким]] и [[Света Ана|Ана]], кои припаѓале на лозата на [[цар Давид]]. Тие долго време немале деца, додека [[Бог]] не ги чул молитвите и им подарил ќерка. Според верувањата, [[Бог]] одредил името на ќерката да се вика Марија, да биде Богородица и дека Марија од првиот миг на нејзиното постоење била ослободена од нејзините гревови, бидејќи од Бог добила посебна милост. Во третата година од нејзиниот живот, нејзините родители ја одвеле во [[Ерусалимски храм|Ерусалимскиот храм]], за да ја посветат на Бог. Таа останала да живее во Храмот, каде била обучувана и воспитувана додека не навршила полнолетство.

Марија била роднина со [[Праведна Елисавета|Елисавета]], сопруга на јудејскиот свештеник [[Захарија (свештеник)|Захарија]]. (Лука 1:5) Таа (Елисавета) го родила [[Јован Крстител]]. Марија живеела со своите родители во [[Назарет]] во [[Галилеја]]. Се запознала со [[Свети Јосиф|Јосиф]] од Назарет, кој бил од лозата на царот Давид, но бил скромен дрводелец. Тие биле венчани, и во текот на првите години од бракот, Марија сакала да остане девица и понатаму, а Јосиф тоа го прифатил. Пред свадбата тие живееле одвоено, и во тоа време [[Бог]] го испратил [[Архангел Гаврил|aрхангелот Гаврил]] во [[Назарет]] кај Марија. Ангелот ја поздравил со зборовите:



Марија збунето започнала да размислува каков бил тој чудесен поздрав. Ангелот продолжил: <blockquote>„И ете, ќе зачнеш и ќе родиш Син, и ќе Му го дадеш името [[Исус Христос|Исус]]. Тој ќе биде голем и ќе се нарече Син на Севишниот. И Господ-Бог ќе Му го даде престолот на Неговиот татко Давид, и ќе царува над Јакововиот дом довека, и Неговото Царство не ќе има крај“ (Лука 1:30–33).</blockquote>На ова, Марија му рекла на ангелот дека никогаш не имала однос со Јосиф, па го прашала: 

Ангелот одговорил: <blockquote>„Светиот Дух ќе дојде на тебе и силата на Севишниот ќе те осени; затоа Светото што ќе биде родено од тебе ќе се нарече Син Божји“.</blockquote>На ова Марија одговорила: <blockquote>„Еве ја Господовата слугинка, нека ми биде според твојот збор“ (Лука 1:35:38).</blockquote>Така, според верувањата, во тој момент Марија се зачнала со [[Исус]].

По ова, Марија ја посетила својата роднина Елисавета, која била бремена (Лука 1:39). Кога престигнала, Елисавета ѝ одговорила: <blockquote>„Благословена си ти меѓу жените! И благословен е плодот на твојата утроба“ (Лука 1:42). </blockquote>Според овие стихови од евангелието, Елисавета поверувала на Марија дека е бремена и дека ќе го роди Синот Божји: <blockquote>„И блажена е таа, која поверува дека ќе се исполни она, што [[Бог|Господ]] ѝ го рекол“.</blockquote>Марија одговорила: 

Во следните три месеци, Марија останала да ѝ помага на Елисавета во нејзиниот [[дом]], а по ова таа се вратила кај Јосиф, каде тој веднаш приметил дека е бремена. Јосиф паднал во голема тешкотија, а Марија никако не можела да му објасни што всушност се случило. Тој сметал дека го изневерила, а во тоа време за неверство се добивало каменување. Сепак, Јосиф одлучил да не објави за настанатото, туку тајно да се повлече и да ја напушти Марија, не сакајќи таа да умре. Ноќта пред тој да замине, на сон му се јавил ангелот на Бог, [[Архангел Гаврил|Гаврил]], кој му рекол: 

Така, Јосиф отстапил, па според еврејските обичаи таткото имал право да го даде името на своето дете, па Јосиф ја имал таа чест. Јосиф ја зел Марија кај себе и имале свадбена церемонија.[[Податотека:Flight into Egypt - Capella dei Scrovegni - Padua 2016.jpg|мини|150п|[[Бегство во Египет]]|лево]]Се приближило времето кога Марија требало да се породи. Римскиот цар ([[император]]) [[Октавијан Август]] заповедал да се направи попис на населението. Според заповедот, секој требал да оди во градот на своите предци. Марија и Јосиф биле од родот на [[Давид|царот Давид]], па затоа морале да одат во [[Витлеем]]. Во [[Стар завет|Стариот завет]] постои пророштво дека [[Месија]]та ќе се роди во [[Витлеем]]. Марија започнала да ги чувствувуа породилните болки, па затоа побарале некакво сместување, но сите места биле пополнети. Се засолниле во една штала каде овчарите ги чувале своите животни. Така, тука Марија го родила Исус, првенецот, па го повила и го положила во јасли, зашто за нив немало место во гостилницата (Лука 2:7). По ова, на местото дошол [[ангел]]от, кој им рекол: <blockquote>„Не бојте се, зашто, еве, ви најавувам добра вест, голема радост, која ќе биде за сите народи, зашто денес ви се роди Спасител, во [[Давид]]овиот град, Кој е Христос Господ, и ова ви е знак: ќе најдете Младенче повиено, како лежи во јасли“ (Лука 2:1012).</blockquote>Овчарите го посетиле Исус, Марија и Јосиф, а по ова се сместиле на подобро место.

По четириесет дена од [[Исусово раѓање|Исусовото раѓање]], Марија и Јосиф своето дете го однеле во [[Ерусалимски храм|Ерусалимскиот храм]], што бил обичај во Стариот завет. Му пренеле жртва како што е речено во Господовиот закон — две [[Грлица|грлици]] или две [[Гулаб|гулапчиња]] (Лука 2:24).

Во Храмот живеел старецот [[Симеон Богопримец|Симеон]], човек праведен и благочестив, на кого [[Светиот Дух]] му прорекол дека нема да види смрт, додека не го види [[Исус]]. Кога го видел Исус, го зел во своите раце, го благословил и рекол: <blockquote>„Сега, Господару, отпушти го Својот служител со мир, според Твојот збор, зашто моите очи го видоа твоето спасение што го приготви пред лицето на сите луѓе, светлина за осветлување на народите и слава на Твојот народ Израел“ (Лука 2:2932). </blockquote>На оваа [[церемонија]], според [[Евангелие на Лука|Евангелието по Лука]] присуствувала и [[Ана Пророчицата|пророчицата Ана]].

[[Мудреци од исток|Светите тројца мудреци]] од истокот дошле за да се поклонат на [[Исус]]. Според [[Евангелие според Матеј|Евангелието по Матеј]] тие дошле источно од [[Ерусалим]]. Тие ја следеле [[Витлеемска ѕвезда|ѕвездата што блескала]] над [[Витлеем]]. Во Ерусалим мудреците биле испратени од страна на [[Ирод Велики|Ирод]], кој сакал да му кажат каде се родил Исус за да може да го убие. Кога го пронашле тие му подариле три поклони: [[темјан]], [[злато]] и [[миро|смирна]] (вид смола). По ова, [[Господ]] им наредил да не се враќаат во Ерусалим, туку да си одат во нивните земји: [[Податотека:Eustache Le Sueur.jpg|мини|150п|десно|[[Благовештение]]]]<blockquote>„И откако беа предупредени од Бога во [[сон]], да не се враќаат кај Ирод, заминаа по друг пат во својата земја (Матеј 2:13).</blockquote>Кога разбрал царот Ирод за измамата, тој наредил [[Колеж на витлеемските младенци|да се убијат сите деца]] во [[Витлеем]] до двегодишна возраст. Исус не бил убиен бидејќи на [[Свети Јосиф|Јосиф]] му се јавил Господов ангел, кој му рекол: <blockquote>„Стани, земи Го Детето, и Неговата мајка, и бегај во Египет, и остани таму додека не ти кажам, зашто Ирод ќе Го бара Детето за да Го погуби“ (Матеј 2:13). </blockquote>По ова, тие [[Бегство во Египет|заминале за Египет]]. Патот кон Египет бил долг и тежок. Во [[Египет]] семејството се задржало до смртта на Ирод, кога ангелот повторно му се јавил на Јосиф и му рекол:<blockquote>„Стани, земи Го детето и Неговата мајка и оди во земјата Израелева, зашто умреа оние, кои ја бараа душата на Детето“ (Матеј 2:20).</blockquote>Така, Јосиф, Марија и Исус повторно се вратиле во [[Назарет]] во [[Галилеја]]. Кога Исус имал дванаесет години, отишол во [[Ерусалимски храм|Ерусалимскиот храм]]. На враќање, Марија и Јосиф виделе дека Исус го изгубиле, па започнале да го бараат. По три дена го пронашле во Храмот, каде тој разговарал со учителите. Марија го прашала: <blockquote>„Чедо, што ни направи така? Гледај! Татко ти и јас се измачивме, барајќи те?“</blockquote>Исус зачуден, им одговорил:<blockquote>„Зошто ме баравте? Зарем не знаете дека јас треба да бидам во куќата на мојот Татко?“ (Лука 2:4748)</blockquote>По ова, тие повторно се вратиле во Назарет. Јосиф работел како дрводелец, а Марија се занимавала со семејни работи.

Исус своето прво чудо го направил на свадбата на [[Кана Галилејска]], каде отишол заедно со својата мајка и со своите ученици, бидејќи татко му веќе бил починат. Кога на свадбата снемало [[вино]], Марија му рекла на Исус дека немаат вино, на кое Исус одговорил:



На ова Марија им кажала на слугите што и да побара нејзиниот син, тоа да го сторат. Така, Исус според [[Евангелие по Јован|Евангелието по Јован]] го направил своето прво чудо, претворајќи ја водата во вино. Неговите апостоли поверувале за првпат дека тој е Месија.[[Податотека:Champaigne visitation.jpg|мини|150п|Марија престигнува кај [[Праведна Елисавета|Елисавета]]|лево]]Марија го пратила Исус во текот на неговото [[мисионерство]]. Кога Исус бил [[Распнување на Исус|распнат на крст]], таа заедно со нејзината сестра [[Марија Клопина]] и [[Марија Магдалена]] стоеле под него. (Јован 19:25). Исус ја погледнал Марија, која плачела покрај апостол Јован, и ѝ рекол:



По ова, според евангелието, Јован станал нејзин штитеник, а Марија негова мајка, а во широко значење и мајка на сите верници.

По Исусовото [[Воскресение Христово|воскресение]] и [[Вознесение Христово|вознесение]], Марија била во друштво покрај апостолите во Ерусалим, кои постојано биле во молитва (Дела 1:14). Понатаму, Марија повеќе не се споменува во евангелијата, освен во Откровението на Јован: <blockquote>„И се покажа голем знак во небото: [[жена]], облечена со сонцето и месечината под нејзините [[Нога|нозе]], а на нејзината глава круна од дванаесет [[Ѕвезда|ѕвезди]]“ (Откровение 12:1).</blockquote>Смртта на Марија не се споменува во [[Библија]]та на ниту едно место. [[Католиците]] и [[Православие|православните христијани]] веруваат дека таа била вознесена на небото, што денес се слави на празникот [[Успение на Пресвета Богородица]]. Во некои верзии на приказната се вели дека настанот се случил во [[Ефес]], во куќата на Марија, а во најстарите традиции настанот е сместен во [[Ерусалим]]. Во некои подоцнежни верзии, се раскажува дека [[Апостол Тома|апостолот Тома]] задоцнил на погребот и подоцна кога стигнал и го отворил камениот [[гроб]], виделе дека телото го нема и заклучиле дека, како и Исус, и Марија воскреснала и заминала на небото. Исто така, се раскажува дека Марија им ја фрлила шамијата на апостолите од небото како доказ за нејзиното Успение.

== Догми за Марија ==
Единственоста на Дева Марија е нагласена од [[Теологија|богословите]], [[Папа|папите]] и [[Светец|светците]] уште од времето на [[Рано христијанство|раното христијанство]]. Според Свети Бернард Клервоски (1090 — 1153): <blockquote>„Марија е порта кон [[небо]]то, бидејќи никој не може да влезе во Светото Царство без да помине низ неa“.</blockquote>Свети Бонавентура (1221 — 1274) исто така напишал: <blockquote>„Како Месечината што стои меѓу Сонцето и Земјата, пренесувајќи го на Земјата она што го доби од Сонцето, така и Марија истура врз нас, кои сме на Земјата, небесна благодат што ја доби од Сонцето на Божјата праведност“.</blockquote>

=== Мајка Божја (Богородица) ===
[[Податотека:Dietisalvi di Speme Madonna.jpg|мини|230x230пкс|Богородица со нејзиниот син [[Исус Христос|Исус]]]]
Ова име не се појавува во [[Нов завет|Новиот завет]]. Во црквата се користи од [[3 век|III век]]. Свети [[Свети Григориј Богослов|Григориј Богослов]] († 390) во неа гледа камен на христијанската вера, кој пишува: <blockquote>„Оној што не ја прифаќа Света Марија како Мајка Божја е одвоен од [[Бог]]а“.</blockquote>Во [[428]] година, [[Несториј Цариградски|Несториј]], цариградски [[патријарх]], се изјаснил против поимот Богородица (потекнува од [[Грчки јазик|грчки]]: Θεοτόκος — Богородица; „Мајка Божја, мајка на Бог, таа што родила Бог“). Тоа всушност не била Богородица. Несториј Цариградски и неговите следбеници тврделе дека Марија не може да се нарекува Богородица, затоа што таа била само [[мајка]] на човечката природа на Исус, т.е. таа не била Мајка Божја (божествена мајка), туку само [[Исус Христос|Христова]] — Христородица, Човекородица. [[Бог]] не може да се роди. Поуките на Несториј довеле до тврдење дека Исус имал две сосема различни природи: божествена и човечка, кои останале рамо до рамо и ги задржале своите квалитети. [[Кирил Александриски|Св. Кирил Александриски]], патријарх од [[Александрија]], протестирал против разбирањето на Несториј кон Исус затоа што тоа го негирало единството на Бога и човекот во Христовата личност. Тој поучувал дека Марија не родила обична личност како другите луѓе, туку го родила Синот Божји, кој станал човек: <blockquote>„Дали треба да ја наречеме Богородица? Несомнено, затоа што таа зачнала и го родила Божјиот збор, кој станал [[човек]]. Оваа титула ја признале сите [[Православие|православни]] отци на Исток и Запад“.</blockquote>На [[Трет вселенски собор|Третиот вселенски собор]] во [[Ефес]] во [[431]] година, тие требале да се справат со овој спор. Советот започнал предвреме. Во отсуство на [[цариград]]скиот [[патријарх]] Несториј, неговите следбеници и 43 други [[Антиохија|антиохиски]] владици, заедно со патријархот [[Јован Златоуст]] — Несториј бил осуден за [[ерес]] и соборот пресудил во полза на Св. Кирил и изјавил дека во Христа „*се случи обединување на две суштини […]. За ова обединување, ние веруваме дека Пресвета Богородица е Мајка Божја* “, што ја донесе првата голема поделба на Црквата. Оваа одлука дополнително била објаснета на [[Четврти вселенски собор|Четвртиот вселенски собор]] во 451 година. Така, титулата Богородица била официјално признаена од сите цркви. Соборот исто така одлучил дека Исус е една личност, но со две природи: човечка — добиена од мајка му Марија, и божествена — добиена од неговиот небесен [[Бог|Татко]]. Одлуката била сосема спротивна од учењето на Несториј, кој рекол дека таа е мајка само на човечкиот Исус, а не на божествениот. [[Несторијанство|Несторијанските]] приврзаници подоцна ја основале Несторијанската црква. [[Протестантство|Протестантите]] исто така ја препознаваат Марија како Богородица која го зачнала Исус Христос преку [[Свет Дух|Светиот Дух]].

Марија честопати се нарекува Богородица дури и во химните на [[Источна православна црква|Источната православна црква]]. Според нивната вера, Марија не е [[мајка]] на божество, но преку човечко потомство таа е вистинска мајка на син кој е [[Бог]], оттука произлегува титулата <u>Бого</u>родица. Таа не е мајка на човек кој се обединил со Бога, туку [[човек]] кој е вистински Бог (се мисли на [[Исус Христос|Исус]]) од првиот момент на неговото зачнување. Божјото мајчинство е најголемата благодат на Марија, од која произлегуваат сите нејзини други привилегии. Името Богородица е пошироко користено на христијанскиот исток (вклучувајќи ги и македонските [[католици]] и [[Православие|православци]]), додека на христијанскиот запад ([[римокатолици]]) имињата Дева Марија и Мајка Божја се пораспространети. Овие две имиња се користат и во [[Македонија]], а најчести се Богородица, Богородица Марија или Марија, мајката на Исус и Пресвета Богородица.. [http://drmj.eu/search/%D0%B4%D0%BE%D0%B3%D0%BC%D0%B0 Догмата] за Марија како Богородица е прифатена и од традиционалните протестантски [[Црква (градба)|цркви]] ([[Црква на Англија|Англиканската]] и [[Лутеранство|Лутеранската црква]]).
[[Податотека:Muenster Ueberlingen Rosenkranzmadonna.jpg|мини|231x231пкс|Олтар посветен на Богородица и Исус]]

=== Девственост на Дева Марија ===
[[Католичката црква|Католичката]] и [[Православна црква|Православната црква]] учат дека Марија била девица пред раѓањето, при раѓањето и дека останала така и по раѓањето на [[Исус Христос|Исус]]. Според ова учење, Исус бил зачнат во утробата на неговата мајка Марија на чудесен начин, без интервенција на човечки татко — односно [[Свети Јосиф|Јосиф]]. Според зборовите на [[ангел]]от: <blockquote>„[[Свет Дух|Светиот Дух]] ќе дојде врз тебе и силата на Севишниот ќе те засени“ ([[Апостол Лука (Евангелист)|Лука]] 1:35).</blockquote>Траги од оваа догма веќе може да се најдат во апостолските и [[Никејски симбол на верата|никео-цариградските исповеди]] на верата ([[Симбол на верата|Симболот на верата]] од латински: кредо): <blockquote>„Преку Светиот Дух го прими телото на Дева Марија и стана човек“.</blockquote>На [[Втор вселенски собор|Вториот вселенски собор]] во [[Цариград]] во 381 година, поимот „вечна девственост“ веќе се слушал како дел од потврдата за нејзиното божествено мајчинство. [[Ислам]]от исто така останува на оваа позиција. Овој факт е експлицитно наведен во [[Куран]]от (3:47). Сепак, сегашната [[Протестантска црква]] нема такви учења и тврдења дека Марија не била девица сè додека не се родил Исус, но подоцна ја изгубила невиноста и имала други деца со Јосиф, повикувајќи се на повиците на браќата на Исус во [[Нов завет|Новиот завет]]. ([[Апостол Матеј (Евангелист)|Матеј]] 12:4647; Матеј 13:5456; [[Апостол Марко (Евангелист)|Mарко]] 3:31; Марко 6:3; [[Апостол Лука (Евангелист)|Лука]] 8:20; [[Јован Богослов|Јован]] 7:35; Марко 1:4; [[Послание до Галатјаните|Галатјани]] 1:19).

Застапниците на доктрината за доживотна девственост на Дева Марија, вклучувајќи го и [[Жан Калвин]], истакнале дека арамејскиот јазик што го зборувале Исус и неговите ученици не го познавал зборот „братучед“ и наместо тоа го користел зборот „брат“. Покрај тоа, овој [[јазик]] не е препознаен од поимот [[маќеа]] (ист татко, различна мајка). Традицијата дека овој текст првично е напишан на [[Арамејски јазик|арамејски]] не ја исклучува можноста [[автор]]от подоцна да го објавил на [[грчки јазик]] и дека ова грчко издание било потиснато од арамејскиот оригинал. Во класичниот грчки зачуван текст, се разликуваат поимите брат, маќеа и братучед. Но, оваа изјава е само теорија, сè уште не е потврдена. Други експерти на оваа тема велат дека [[Евангелие|евангелијата]] биле напишани на грчки јазик, затоа што светот што требало да научи за Исус зборувал грчки.

Аргументот што го користеле протестантите за да докажат дека Марија живеела со Јосиф во класичен брачен живот (и имала деца со него) не е само споменување на браќата на Исус, туку и текст од [[Евангелие според Матеј|Евангелието по Матеј]] (1:2425). Таму пишува: <blockquote>„Но, тој не ја познаваше сè додека таа не роди син; и го нарече Исус“.</blockquote>Значи, тоа не било определена забрана за брак со Јосиф од неговата сопруга, туку само временско ограничување. Не наоѓаме споменување на фактот дека Јосиф и Марија не живееле во брачен живот во [http://drmj.eu/search/%D0%BA%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%BD канонските] евангелија (според Матеј, Марко, Лука и Јован), а [[апокриф]]ните евангелија не се веродостојни извори од гледна точка на црквите.

=== Успение на Пресвета Богородица ===
[[Податотека:Tizian 041.jpg|мини|366x366пкс|*Успение на Пресвета Богородица,* од [[Тицијан]]]]
::
Оваа догма е специфична за [[Римокатоличка црква|Католичката (Римокатоличка) црква]]. Прогласена е на [[1 ноември]] [[1950]] година од папата [[Папа Пиј XII|Пиј XII]] во Апостолскиот устав „Munificentissimus Deus“. Како т.н. непогрешлива изјава на папата, оваа изјава станала дел од соборната вера по прогласувањето на догмата. Во исто време, тоа било последната папска догма прокламирана досега. Оваа догма не кажува ништо за тоа дали Дева Марија умрела и веднаш воскреснала или била однесена во небесна слава без да се наруши смртта. Се подразбира како пример за [[воскресение]] на човечкото тело по [[смрт]]та, тврдење што ја формира основата на [[Христијанство|христијанската]] вера и се наоѓа во [[Симбол на верата|Симболот на верата]]. Големиот празник [[Успение на Пресвета Богородица|Успение на Пресвета Богородица (Голема Богородица)]] е основан во [[Рим]] од страна на [[папа]]та [[Папа Сергиј I|Сергиј I]] и се слави на [[15 август]] според [[Грегоријански календар|грегоријанскиот календар]] секоја година за католиците.

Ова учење [[Православна црква|Православната црква]] не го смета за догма како во [[Римокатоличка црква|Католичката]], бидејќи оваа догма ја прогласил римокатолички папа, чиј авторитет Православната црква не го признава. Во [[православие]]то, [[празник]]от Успение на Пресвета Богородица, попознат како Голема Богородица (верување дека Марија по смртта се вознесла на небото) се слави на [[28 август]] секоја година според [[Јулијански календар|јулијанскиот календар]]. Така, на овој ден низ цела [[Македонија]] во [[манастир]]ите и [[Црква (градба)|црквите]] што го носат името на Пресвета Богородица, се одржуваат масовни народни собири и свечености.

=== Безгрешното зачнување на Пресвета Богородица ===

Оваа догма е исто така специфична за [[Римокатоличка црква|Католичката црква]]. Прогласена е на [[8 декември]] [[1854]] година од папата [[Папа Пиј IX|Пиј IX]] во енцикличното писмо (официјално писмо од папата испратено до сите римокатолички бискупи ширум [[свет]]от)  „Ineffabilis Deus“. Тој ги завршил долгогодишните дискусии во Католичката црква за тоа дека Марија била исполнета со [[Бог|Божја]] благодат веднаш штом се зачнала во [[Материца|матката]] на нејзината [[мајка]] и дека била единствената личност родена без наследен грев. Во догмата се вели: <blockquote>„Учењето дека Пресвета Богородица е од првиот момент на нејзиното зачнување единствена привилегија на благодатта на Семоќниот [[Бог]], благодарение на заслугите на [[Исус Христос]] — Спасителот на човечката [[раса]] — спасена од дамката на наследен грев, е цврсто и сè уште верувам“.</blockquote>Според католичката вера, Марија се спасила од последиците на наследениот грев, како што се наклонетоста кон гревот и одврзаната страст. Сепак, таа не била заштитена од надворешните последици на гревот, како што се болката и страдањето што ги претрпела со нејзиниот Син.

== Марија и Македонците ==
Пресвета Богородица службено е [[Светец заштитник|светицата заштитничка]] на главниот град [[Скопје]]. [[Македонци]]те отсекогаш биле големи обожаватели на Пресвета Богородица и секогаш ѝ се молеле за помош во тешки времиња и мигови. Македонскиот православен [[народ]] верува во чудата на Пресвета Богородица и затоа ѝ се моли за нови чуда. За Богородица има многу преданија, кои зборуваат за нејзините чуда, вклучувајќи ги и чудата во [[Македонија]], поврзани со [[Црква „Рождество на Пресвета Богородица“ - Скопје|храмот „Рождество на Пресвета Богородица“]] во центарот на [[Скопје]], за кои скопјани и денес зборуваат.

Има еден податок што вели дека во [[19 век|XIX век]] една од најпродаваните и најчитани книги во [[Европа]] била токму книгата „Чудата на Пресвета Богородица“ (оригинално: *Чудеса пресвјатија Богородици*) од [[Јоаким Крчовски]], печатена тогаш на народен јазик што го зборувале Македонците во тие краишта. Според професорот Димитар Пандев, „Чудата на Пресвета Богородица“ е најчитаната [[книга]] не само во Македонија, туку и пошироко во XIX век, особено меѓу тогашното словенско население.

=== Празници за Богородица ===
Забелешка: Прво се означени датумите според [[Јулијански календар|јулијанскиот календар]], кој го користи [[Македонска православна црква - Охридска архиепископија|Македонската православна црква]], а потоа според [[Грегоријански календар|грегоријанскиот]] (католицизам).

Во црковниот [[календар]] има најмалку шест дена/празници од годината што ѝ се посветени токму на Пресвета Богородица. Тие се:

* [[Рождество на Пресвета Богородица|Рождество]] или Мала Богородица (21 септември / 8 септември) — денот кога се слави нејзиното раѓање.
*[[Успение на Пресвета Богородица|Успение]] или Голема Богородица (28 август / 15 август) — денот посветен на нејзината смрт.
* [[Воведение на Пресвета Богородица во храм|Воведение на Пресвета Богородица — Пречиста]] или Пречиста Бпгородица (4 декември / 21 ноември) —  воведение на Марија во [[Ерусалимски храм|Ерусалимскиот храм]].
* Покров на Пресвета Богородица (14 октомври / 1 октомври) — денот кога се слави нејзиното заштитништво.
* [[Благовештение]] (7 април / 25 март) — денот на веста за нејзиното зачнување.
* Собор на Пресвета Богородица (8 јануари / 26 декември)

Речиси нема населено место или [[град]] во Македонија во кој нема по еден [[храм]] посветен на мајката на [[Исус Христос]]. Народот верува дека Богородица е заштитничка на леунките и на жените им помага при породувањето. Секоја осма [[црква]] во Македонија ѝ е посветена на Пресвета Богородица, а секое петто семејство оваа светителка ја празнува како домашна слава. Според пресметката на вкупниот број на цркви во државата, околу 235 цркви го носат името на Богородица, а повеќето од нив се посветени на нејзиното Успение.

=== Преданија за Богородица во Македонија ===
[[Податотека:Crkva Sveta Bogorodica - Skopje (135).JPG|мини|Главниот храм на Богородица „[[Црква „Рождество на Пресвета Богородица“ - Скопје|Рождество на Пресвета Богородица“]] во Скопје]]
Кај [[Македонци|македонскиот народ]] е распространето верувањето дека веднаш по спалувањето на храмот „[[Црква „Рождество на Пресвета Богородица“ - Скопје|Пресвета Богородица]]“ во [[Скопје]], бугарскиот цар [[Борис III]] бил отруен од страна на германскиот фирер [[Адолф Хитлер]]. Тогаш, бугарските окупатори во паника ја напуштиле [[Македонија]], при што загинале голем број фашистички [[Војна|војници]], [[Полиција|полицајци]], [[Политика|политичари]] и други од разни конфесии како и нивните блиски соработници. Исто така, се верува дека таа го заштитила претседателот на Република Македонија — [[Киро Глигоров]] — од атентатот направен врз него на [[3 октомври]] [[1995]] година кој се случил токму за време на празникот Покров на Пресвета Богородица со чија помош и молитви успеал да заздрави за да ја извршува својата изворна функција. При [[Поплава во Скопје 1962|Поплавата на Скопје]] во [[1962]] година, Пресвета Богородица не дозволила да гинат граѓаните на Скопје, а штетата што настанала потоа била минимална, бидејќи тогаш бил големиот празник Пречиста Богородица. Со чудото на Мајката Божја е поврзан и катастрофалниот [[Скопски земјотрес (1963)|Земјотрес]] што скопјани ги затекнал на [[26 јули]] [[1963]] година, и разурнатиот град кој со нејзина поткрепа брзо се санирал. Веќе следниот месец, точно на празникот [[Успение на Пресвета Богородица]], Скопје станал Град на меѓународна солидарност кога од целиот свет во Македонија пристигнала помош за обнова на градот, кој подоцна ќе стане [[метропола]].

Мошне интересно е преданието дека во периодот 1948 — 1952 година, Мајката Богородица се јавувала на прозорците во Скопје, им оставала аманет на жителите да го обноват разуранатиот храм во нејзина чест (сега обновениот храм „Пресвета Богородица“ кој се наоѓа во центарот на Скопје). Откако бил изграден во далечната [[1835]] година, тој бил Соборен храм речиси цели 109 години по што бил запален од [[Бугарска окупација на Македонија во Втората светска војна|бугарските окупатори]]. Земјиштето на која била изградена црквата било свето место, па ако на тоа место се изградело друга зграда — се заканувало дека ќе ги снајде проклетството и гневот на Пресвета Богородица.

Според исказите на тамошните жители, цивилната власт во Скопје, во [[1961]] година отпочнала да гради младински дом, спремајќи се да ги руши црковните ѕидови. Но се случило — шефот да не може да го запали [[булдожер]]от за рушење — по што сите од претпријатието биле многу загрижени. Работниците се исплашиле дека гневот на Богородица ќе ги затекне и нивните семејства. Затоа, тие се помолиле на Пресвета Богородица да им ги опрости гревовите, зашто требало да работат и да ги издржуваат своите семејства. Веднаш по молитвата се случило чудо — булдожерот проработел и темелите на [[храм]]от биле урнати. Откако ги поставиле столбовите и бетонската плоча на младинскиот дом, секој втор столб се спуштил за 30 см надолу и градбата наликувала како свиткана [[змија]]. Тогаш властите принудно ја напуштиле отпочнатата градба и младинскиот дом се изградил на друг плац.

==== Икони ====
Според познатите [[Археологија|археолози]] и историчари на културата, на местото на денешната црква на Пресвета Богородица, некогаш се наоѓал еден од најпрочуените и најубавите христијански храмови на [[Балкански Полуостров|Балканот]] — катедралната црква „Св. Богородица Трирачица“, кој датирал од [[11 век|XI век]], а во него чудотворната икона со истото име. За нејзината чудотворност е врзано следното предание: <blockquote>Eден скопски златар при работа ја загубил дланката од едната [[рака]]. Се помолил тој на Богородица, и таа му ја вратила дланката. Во знак на благодарност, златарот излеал златна дланка, која ја додал на иконата на Богородица. Така, со придодадената дланка таа наликувала дека има три раце. </blockquote>Други извори велат дека таква икона во средниот век била донесена од [[Близок Исток|Блискиот Исток]], а потоа, од оваа катедрална црква пренесена во [[Хиландар]] — каде се наоѓа до ден-денес. Ваква чудотворна икона има и во црквата „Света Петка“ во скопската населба [[Црниче]], која се чува во олтарот на храмот. Приказната како чудотворната икона со исцелителна моќ се нашла во црквата е многу интересна. Според постојните записи во црковните гласила, приказната е поврзана со скопјанката Фаница Нанчева — родена [[1915]] година. Во [[1941]] година, таа се вселила во станот на еден [[Свештенство|свештеник]] што заминал за [[Србија]]. При разгледувањето на подрумот на станот, открила необична икона за која никој не знаел дека постои, а била оставена од свештеникот. Иконата која ја претставувала Пресвета Богородица, била насликана во дрво и завиткана во [[Епитрафил|епитрахил]].

Новата сопственичка, ја ставила иконата заедно со двете други, во еден агол од својата соба. Покрај нив постојано горело [[кандило]]. И тогаш, започнале да се случуваат чудни нешта — ноќе, необичен [[звук]] и тропање се слушало од местото каде што се наоѓала иконата на Света Богородица. Една ноќ, сопственичката забележила како сребрена монета паѓа од иконата. Тоа бил чуден звук на паричка од нематеријална природа. Едно [[утро]], кога се разболела, од очите на иконата потекле солзи. Таа не можела да поверува во глетката, сè додека солзите не ги собрала во еден сад. Подоцна, иконата многупати ја покажала својата чудотворност — за заздравување на болните деца или за добивање пород на бездетните брачни двојки, откако ќе се помолеле пред неа. Сопственичката го послушала советот на тогашниот старешина на црквата „Св. Петка“ — Ацо Стојковски — и иконата ја предала во [[Бог|Божјиот]] храм. Иконата се наоѓа таму до ден-денес.

==== Лековити води ====
Како [[симбол]] на раѓањето и обновата, празникот Успение на Пресвета Богородица е особено поврзан со водите како извор на [[живот]]от. Постои верување дека за време на [[пост]]ите за Голема Богородица (Успение) секнуваат [[извор]]ите низ цела [[Македонија]], односно се намалува нивото, за на самиот празник да добијат чудотворна моќ. Тоа се водите во многу манастири низ Македонија посветени на Богородица во кои има извори/бунари. Тука спаѓаат и оние извори потајници, кои повремено капат и прекапуваат — потоа изворите што не го намалуваат ниту зголемуваат нивото на водата, изворите од темните пештерски карпи, како и водите што истекуваат спрема исток. Сиве овие води стануваат животворни за време на овој [[празник]] и помагаат за залечување на [[Рана|рани]], подобрување на видот и имаат прочистително дејство за [[душа]]та и телото. За овие [[Вода|води]] на денешниот празник не се обрнува многу внимание, од причина што [[Човек|луѓето]] што доаѓаат таму сметаат дека се тоа најобични работи. Но се слуша дека водите како во [[Кичевски манастир|Пречиста Кичевска]], култните извори во село [[Водно (населба)|Долно Водно]], кои се нарекуваат [[Капиштец]], како и многу други се навистина лековити.

== Гроб ==
[[Податотека:Jerusalem Facade Tourism.jpg|мини|200п|десно|[[Гроб на Богородица|Гробот на Марија]] во [[Ерусалим]]]]За местото на настанот денеска сè уште се води спор помеѓу христијанските цркви. Според едни, [[Гроб на Богородица|гробот на Марија]] денес се наоѓа во [[Ерусалим]]. Но според [[Библија]]та, по распнувањето, [[Исус Христос]] му ја доверил Богородица на [[апостол Јован]] да се грижи за неа како за своја мајка. Потоа се знае дека апостолот отишол да проповеда во [[Ефес]] веројатно некаде помеѓу 37 и 48 година, каде продолжил да го [[Христијанизација|шири христијанството]]. Покрај останатото, фактот дека Марија живеела во Ефес бил потврден и со некои други елементи. Во ѕидините на самиот Ефес постои една [[базилика]] која е посветена на Марија, која била изградена во периодот кога законот кој одговарал на црковните прописи дозволувал една црква да се посвети на некој светец само ако тој истиот живеел и умрел на тоа место. Потоа тука се и околностите на [[Трет вселенски собор|Третиот вселенски собор]], кој во [[Ефес]] ја одредил догмата за Марија — односно, ја признал титулата Богородица. Како кулминација на сето ова, во блискиот град Селџук археолозите во средината на [[XX век]] го пронашле гробот на апостол Јован, во внатрешноста на една огромна базилика подгната за време на владеењето на византискиот цар [[Јустинијан I]].[[Податотека:House of the Virgin Mary.jpg|мини|200п|лево|Куќата на Марија во [[Ефес]]]]

Кон крајот на [[19 век|XIX век]], двајца свештеници од лазаријанскиот ред, Јанг и Полен, изненадени со прецизноста на деталите кои ги навела калуѓерката Катрине Емерих, во близината на денешното археолошко наоѓалиште Ефес почнале со археолошки ископувања. Како резултат на ископувањето било пронаоѓањето на остатоци од куќа, која изгледала доста стара (темелите се датирани во [[1 век|I век]]). Таа се поклопува со визијата на калуѓерката дека куќата на Марија која била од камен, била изградена од самиот Јован, имала правоаголна основа со заден кружен [[ѕид]], како и апсида и огниште. Откритието на оваа примитивна куќа само го потврдува фактот дека Марија престојувала во Ефес.

== Молитва ==
Познатата молитва што се користи до ден-денес:


==Богородица како тема во уметноста и во популарната култура==
* „Servus Madona“ — песна на полскиот поет [[Константи Илдефонс Галчињски]] од 1929 година.
* „Богородица ридска“ — кус расказ на ирскиот писател [[Вилијам Батлер Јејтс]] од 1902 година.
* „Мадона“ — песна на рускиот поет [[Александар Пушкин]] од 1830 година.
* „Мадона со лав“ — песна на полскиот поет [[Збигњев Херберт]].
* „Богородице Дево Радусја“ — вокална композиција на рускиот [[композитор]] [[Сергеј Рахманинов|Сергеј Рахмањинов]].
* „Богородице Прилежна“ — вокална композиција на рускиот композитор [[Александар Архангелски]].
* „К' Божјеј Матери“ — вокална композиција на композиторот А. Дудин.
* „Санта Марија“ (*Santa Maria*) — песна на црногорскиот музичар [[Рамбо Амадеус]] од 1989 година.
* „МаријаХристос“ (*MaryChrist*) — песна на американската рок-група [[Соник јут]] (*Sonic Youth*) од 1990 година.

==Галерија==
<gallery>
Податотека:Aachen cathed11.jpg|мини|Богородица со Исус Христос, [[Ахенска катедрала]], [[Германија]]
Податотека:Aachen_cathedral21.jpg|мини|Богородица со Исус Христос, Ахенска катедрала
Податотека:St foillan3.jpg|мини|Богородица со Исус (1411), црква „Св. Фојлан“ во [[Ахен]], Германија
Податотека:Basilika bonn30.jpg|мини|Богородица со малиот Исус, икона во базиликата „Св. Касиј, Флоријан и Мартин“ (Bonn Münster) во Бон, Германија
Податотека:Basilika bonn14.jpg|мини|Богородица со малиот Исус, икона во базиликата „Св. Касиј, Флоријан и Мартин“ (Bonn Münster) во Бон
Податотека:Basilika bonn8.jpg|мини|Богородица со малиот Исус, икона во базиликата „Св. Касиј, Флоријан и Мартин“ (Bonn Münster) во Бон
Податотека:Богородица и Исус-Бон.jpg|мини|Богородица со малиот Исус, базилика „Св. Касиј, Флоријан и Мартин“ (Bonn Münster) во Бон
Податотека:Basilika bonn16.jpg|мини|Богородица со мртвиот Исус, базилика „Св. Касиј, Флоријан и Мартин“ (Bonn Münster) во Бон
Податотека:Virgin Mary-Bonn.jpg|мини|Исус Христос, базилика „Св. Касиј, Флоријан и Мартин“ (Bonn Münster) во Бон
Податотека:Dom-Koeln-IMG 4518.JPG|мини|Скулптура на Пресвета Богородица во [[Келнска катедрала|катедралата во Келн]], Германија
Податотека:Келнска катедрала-витраж13.jpg|мини|Богородица со малиот Исус, витраж во Келнската катедрала
Податотека:Вознесение на Богородица.jpg|мини|Вознесението на Богородица, икона во Келнската катедрала
</gallery>

== Наводи ==


== Надворешни врски ==

* [https://pokajanie.mk/2019/11/26/24846/ Типови икони на Пресвета Богородица], *Покајание'' — за различните претстави на Богородица во иконографијата

__ИНДЕКС__


Категорија:Римокатолички светци од Палестина
Категорија:Еврејско-христијански теми
Категорија:Светци од Светата Земја
Категорија:Римокатолички светци
Категорија:Православни светци
Категорија:Светци од Новиот завет
Категорија:Светици од 1 век
Категорија:Луѓе од Назарет
Категорија:Исусово семејство
Категорија:Христијански светци од 1 век