open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ото Толнаи

мини|Ото Толнаи
**Ото Толнаи** (, );  – ) — современ југословенски и унгарски писател.

## Животопис
Ото Толнаи е роден во 1940 година во Кањижа, Војводина. Студирал филозофија на универзитетите во Нови Сад и во Загреб. Од 1969 година бил главен уредник на списанието за култура *Új Szimposion*, а од 1992 година на списанието *Ex Szimposion*. Толнаи бил последниот претседател на Друштвото на писателите на Југославија.

## Творештво
Делата на Толнаи се преведени на српски, полски, словенечки и германски јазик. Исто така, неговиот расказ "*Единаесетгодишната невеста*" е објавен на македонски јазик во 2009 година како дел на антологијата на унгарскиот краток расказ "*Сецирање на живо*", во издание на издавачката куќа "Темплум".

Негови поважни дела се:
* *[[Галеб]]овите градни коски* (песни), 1963 година
* *Главата на [[ѓавол]]от* (роман за млади), 1970 година
* *[[Гогољ]]евата смрт* (раскази), 1972 година
* *[[Имре Шафрањ]]* (монографија), 1978 година
* *Цветната улица 3* (роман), 1983 година
* *Рокококо* (песни за деца), 1986 година
* *Книга од проза* (кратки раскази), 1987 година
* *Топчиња правила: книга со нова проза* (кратки раскази), 1994 година
* *[[Балкан]]скиот ловор* (песни), 2001 година
* *Прапрабаба од гангстерски филм од [[Ротердам]]* (роман во поезија), 2006 година

## Признанија
Толнаи е добитник на повеќе награди, како што се:
* Наградата „Сирмаи“ (1988)
* Наградата „Порака“ (1991)
* Книга на годината (1992)
* Наградата „Ендре Ади“ (1993)
* Наградата „Тибор Дери“ (1995)
* Наградата „Шандор Вереш“ (1999)
* Златен медал од претседателот на Република Унгарија (2000)
* Наградата „Миклош Радноти“ (2000)
* Наградата за паралелни култури (2001)
* Наградата „Кошут“ (2007)

## Наводи


Категорија:Српски Унгарци
Категорија:Југословенски писатели
Категорија:Српски писатели
NGC 3692

**NGC 3692** — спирална галаксија во соѕвездието Лав, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.

Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 3692 се споменува и како UGC 6474, MCG 2-29-32, CGCG 67-84, IRAS 11258+0940.

## Откривање
Објектот е откриен на 15 април 1784 година од страна на Вилијам Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7&nbsp;см.

## Податоци
### Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 3692 е од видот Sb. Видливиот сјај со голо око изнесува 12,1 *m*, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 12,9 *m*, додека површинскиот сјај изнесува 12,8 *m*/лм2. NGC 3692 има привидни димензии од 3,1' х 0,7'.

### Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0.  Положбениот агол на објектот е во износ од 95°.

## Други поделби
Проучување на NGC 3692 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 35314. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 192; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 856. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 66.

## Поврзано

* Список на NGC објекти (3501-4000);
* Нов општ каталог;
* Лав (соѕвездие).

## Наводи

## Користена литература
* Hirshfeld, Alan, and Roger W. Sinnott, eds., Sky Catalogue 2000.0, Vol.2, Cambridge, Massachusetts: Sky Publishing Corp. and Cambridge University Press, 1985. (3098,238)

## Надворешни врски
* Прегледувач на длабокото небо — NGC 3692
* Поправени информации за NGC 3692
* NGC 3692 — VizieR.
* NGC 3692 — Вонгалактичка база на податоци на НАСА

Категорија:Објекти од Новиот општ каталог
Категорија:Лав (соѕвездие)
Категорија:Астрономски тела откриени во 1784 година
Категорија:Сејфертови галаксии
Кралско книжевно друштво

мини|250п|Сомерсетскиот дом, во кој е сместено Кралското книжевно друштво
**Кралско книжевно друштво** ) — најважната книжевна организација во Велика Британија. Основано е во 1820 г. од страна на кралот Џорџ IV, со цел да „се наградат книжевните заслуги и да се поттикне книжевното творештво". Негов прв претседател е Томас Берџес, Епископ на Сент Дејвидс (подоцна Епископ на Солсбери). Денес друштвото има 450 членови (секоја година се бираат нови 14) кои, како звање, добиваат право на наставката „FRSL“ по нивното име. Установата е сместена во Сомерсетскиот дом во Лондон.

Меѓу некогашните членови на друштвото се вбројуваат Семјуел Тејлор Колриџ, Вилијам Батлер Јејтс, Радјард Киплинг, Томас Харди, Џорџ Бернард Шо и Артур Кестлер. Позначајни членови денес се Чинуа Ачебе, Антонија Фрејзер, Атол Фугард, Дорис Лесинг, В.С. Најпол, Питер Дикинсон, Том Стопард, Хелен Данмор и Џ. К. Роулинг. Новопрогласените членови си го внесуваат името во свечен именик користејќи го наливперото на Бајрон или со гускиното перото на Дикенс.

Друштвото издава годишник со наслов *The Royal Society of Literature Review* („Ревија на Кралското книжевно друштво“) и доделува повеќе книжевни награди како Ондачиевата и Џервудовата награда како и меморијалната награда „В.С. Причет“. Особено истакнатите писатели ја добиваат почесната титула Придружник на Кралското книжевно друштво (*Companion of the Royal Society of Literature*) и Бенсоновиот медал за животно дело во областа на книжевноста.

## Поврзано
* Англиска книжевност
* Сомерсетски дом

## Наводи

## Надворешни врски
* Кралско книжевно друштво 
* на Кралското книжевно друштво 
* Книжевни награди  

Категорија:Книжевни друштва
Книжевно друштво, Кралско
Книжевно друштво, Кралско
Книжевно друштво, Кралско
Алесандро Барико

**Алесандро Барико** (италијански: *Alessandro Baricco*), (1958, Торино - ) е современ италијански писател (прозаист и драматург) и есеист.
мини|А. Барико (2010)

## Животопис
Алесандро Барико е роден во Торино во 1958 година. Заедно со неколку пријатели, во Торино ја основал „Школата Холден“ во која се изучуваат различни видови раскажување во повеќе жанрови - книжевност, филм, новинарство, сликарство.

## Творештво
Барико се стекнал со меѓународна слава со својата повест „Свила“ (*Seta*), која во 2000 година е издадена на македонски јазик од страна на издавачката куќа „Еуроклиент“, а во превод на Лилјана Узуновиќ.

Поважни дела на Барико се следниве:
* *Замоци на гневот* (роман), 1991
* *Генијот во [[фуга]]* (есеи), 1992
* *Душата на [[Хегел]] и кравите од [[Висконсин]]* (есеи), 1992
* *Океан море* (роман), 1993
* *Дваесеттиот век* (драма), 1994
* *Барнум - Хроники од Големото шоу* (статии), 1995
* *[[Свила]]* (краток роман), 1999

За своето творештво, Барико добил неколку меѓународни книжевни награди, како што се:
* Наградата "Кампиело"
* Наградата "Медичис"
* Наградата "Виjареџо"
* Наградата "Палацо дел Боско"

## Наводи



Категорија:Италијански писатели
Категорија:Родени во 1958 година
Категорија:Живи луѓе
Вилсдруф

**Вилсдруф** () — град во округот Саксонска Швајцарија-Источни Рудни Планини, во сојузната покраина Саксонија, Германија. Се наоѓа 14 километри западно од Дрезден. Близу Вилсдруф се наоѓа предавател за пренесување на средни бранови.

Во Вилсдруф е сместен и традиционалниот производител на темјан, KNOX.

## Наводи

## Надворешни врски

* Официјална страница

Категорија:Саксонска Швајцарија-Источни Рудни Планини
Гласхите

мини|bottom

**Гласхите** () — град во округот Саксонска Швајцарија-Источни Рудни Планини, во сојузната покраина Саксонија, Германија, кој се смета за место од каде започнала часовничарската индустрија во Германија. Историски бил првпат споменат во документ околу 1445 година. Во јануари 2008 година, поранешната општина Рајнхартсгрима била припоена кон Гласхите.

Моментално, часовници се произведуваат од следниве компании:

* A. Lange & Söhne
* Bruno Söhnle Uhrenatelier Glashütte
* Glashütte Original
* Nautische Instrumente Mühle
* NOMOS / Wempe Chronometerwerke
* Union Glashütte

## Наводи

## Надворешни врски

* Официјална страница
* Страница на ''Union Glashütte''

Категорија:Саксонска Швајцарија-Источни Рудни Планини
Рајнхартсгрима

**Рајнхартсгрима** () — село и поранешна општина во округот Саксонска Швајцарија-Источни Рудни Планини, во Саксонија во Германија, близу Дрезден. Од 2 јануари 2008 година е припоена кон градот Гласхите.

## Надворешни врски

* Официјална страница

Категорија:Села во Саксонија
Категорија:Поранешни општини во Саксонија
Категорија:Саксонска Швајцарија-Источни Рудни Планини
Рабенау (Саксонија)

**Рабенау** () — град во округот Саксонска Швајцарија-Источни Рудни Планини, во сојузната покраина Саксонија, Германија. Се наоѓа 8 километри северно од Диполдисвалде и 12 километри југозападно од Дрезден.

## Наводи

Категорија:Саксонска Швајцарија-Источни Рудни Планини
Лицето на Одмаздата

**Лицето на одмаздата** (шпански: **El rostro de la Venganza**) е Американска теленовела од 2012 година од Телемундо. Серијата ќе биде емитувана во текот на 2012/2013 година. Глумечката екипа е составена од Давид Чокаро, Марица Родригес, Елизабет Гутјерез и Саул Лисазо.

## Синопсис

Дваесет години по ужасната трагедија која го обележува неговиот живот, Диего Меркадер излегува од затвор, со помошта на вредниот психијатар Антонија Виљароел. Милионерот Езеќиел Алварадо, сопруг на директорката на училиштето во кое се случила трагедијата, одлучува да му помогне на Диего да се навикне на животот надвор од затворот. Тој му дава нов идентитет, и го закопуваат Диего Меркадер, а наместо него, се раѓа нова личност, Мартин Мендез. Езеќиел го вработува како чувар на неговата идна сопруга Маријана Сан Лукас, којашто има односи со синот на Езеќиел, Лусијано Алварадо. Мартин Мендез (Диего Меркадер) станува омилен на Езеќиел, па така Лусијано прави сè за да му наштети. Но, оваа навидум совршена приказна, крие многу тајни. Кој е вистинскиот „дете монструм“?

## Улоги

Категорија:Телемундо
Категорија:Теленовели
Максанс Фермин

**Максанс Фермин** (француски: *Maxence Fermine*), (1968, Албервил - ) е современ француски писател.
мини|М.Фермин во Монпелје, 2011 година.
## Животопис
Максанс Фермин е роден во 1968 година во Албервил, а детството го поминал во Гренобл. Некое време престојувал во Париз и во Африка, по што се преселил во Савоја каде што живее денес. Покрај со пишување, Фермин има одредено искуство и како џез-гитарист.

## Творештво
мини|десно|М.Фермин во 2010 година.
Своето деби на литературната сцена Фермин го доживеал  во 1999 година со својот краток роман *[[Снег (роман)|Снег]]*, со кој се стекнал со светска слава. Овој роман бил прифатен со воодушевување како од публиката, така и од критиката.

Творештвото на Фермин ги опфаќа следниве дела:
* *Снег* (роман), 1999
* *Црната [[виолина]]* (роман), 1999
* *Пчеларот* (роман), 2000
* *Мудростите и подигрувањата на [[Конфуциј]], царот без царство* (раскази), 2001
* *[[Опиум]]* (роман), 2002
* *Билијар [[блуз]]* (роман), 2003
* *[[Амазон]]* (роман), 2004
* *Танго Масаи* (роман), 2005
* *Лавиринт на времето* (роман), 2006
* *Гробишта на ѕвездите* (роман), 2007
* *Воените записи на Викторијан Марс* (роман), 2008
* *Пеперутката од Сијам* (роман), 2010
* *Рум Кариби* (роман), 2011

## Наводи


Категорија:Француски писатели
Категорија:Родени во 1968 година
Елизабет Гутиерез

**Елизабет Гутиерез** (1 април 1979) — мексиканско-американска актерка и модел. Гутиерез станала многу популарна после глумењето во филмот *Аналиа*. Таа е родена на 1 април. Нејзиниот маж се вика Вилијам Леви и е во љубовна врска со Жаклин и Маите, па затоа тие се разведуваат. Елизабет има 16 хотели и две деца. Кристофер Алехандер и сега е бремена со второ и во мај ќе го роди.Таа живее во Мајами. Најпопуларна е во списанието Теленовела магазин.

## Телевизија

Категорија:Мексикански глумци
Категорија:Живи луѓе
Категорија:Родени во 1979 година
Давид Чокаро

**Давид Чокаро** (5 април 1980) е аргентински глумец, модел и поранешен бејзбол играч.

## Телевизија

Категорија:Аргентински глумци
Категорија:Родени во 1980 година
Марица Родригес

**Сара Родригес** (родена: Марица Родригес) (1 април 1975) е колумбиска глумица и модел. Позната е по многубројните улоги во теленовелите, особено оние на Телемундо, кои ѝ донеса голема слава на светско ниво. Во брак е со Џошуа Минц, продуцент во Телемундо, со кого имаат два близнаци, Јехуда и Акива. Во јануари 2018 година, објави дека се повлекува од глумата и воедно дека го менува своето име во Сара.

Добитничка е на голем број награди за своите улоги. Има и своја колекција производи за убавина.

## Телевизија

Категорија:Живи луѓе
Категорија:Родени во 1975 година
Кејт Винслет

**Кејт Елизабет Винслет**, ЗБИ (родена на 5 октомври 1975 г.), — англиска глумица.

Таа е примател на Оскар, Еми награда, четири Златни глобуси, Греми награда, БИФА награда и три БАФТА награди. Таа седум пати била номинирана за Оскар, и е една од ретките глумици добитник на три од големите четири американски награди (Оскар, Еми, Греми или Тони награда). Покрај тоа, таа трипати била добитник на наградата на здружението на филмски глумци и е добитник на почесна награда Сезар за исклучителни филмски достигнувања во 2012 година.

Израсната во Беркшир, Винслет студирала глума уште од детството, и ја започнала својата кариера на британската телевизија во 1991 година. Своето филмско деби таа го имала во трилерот *[[Небесни суштества (филм)|Небесни суштества]]* (1994), за која добила пофалби. Таа добила признание за нејзината споредна улога во драмата *[[Разум и чувства (филм)|Разум и чувства]]* (1995) пред да стекне светска слава со епската романса *[[Титаник (филм)|Титаник]]* (1997), кој бил филм со највисока заработувачка на сите времиња во тој момент. Изведбите на Винслет во *[[Ајрис (филм од 2001)|Ајрис]]* (2001), *[[Вечниот сјај на беспрекорниот ум]]* (2004), *[[Барајќи ја Недојдија (филм)|Барајќи ја Недојдија]]* (2004), *[[Мали деца (филм)|Мали деца]]* (2006), *[[Револуционерен пат (филм)|Револуционерен пат]]* (2008), *[[Шивачката (филм од 2015)|Шивачката]]* (2015) и *[[Стив Џобс (филм)|Стив Џобс]]* (2015) продолжиле да привлекуваат пофалби од филмските критичари. Во 2008 година, критичарот Дејвид Еделстајн ја опишал неа како „најдобрата филмска глумица од англиско говорно подрачје на нејзината генерација“.

Винслет добила Оскар за најдобра глумица за нејзината улога во романтичната драма *[[Читачот (филм)|Читачот]]* (2008) и Еми награда за изведбата во минисеријалот *[[Милдред Пирс (минисеријал)|Милдред Пирс]]* (2011). Најголем комерцијален успех по *Титаник*, таа постигнала со романтичната комедија *[[Одмор (филм од 2006)|Одмор]]* (2006), анимираниот филм *[[Збришан]]* (2006), и првите два филма од серијалот *[[Различна (филмски серијал)|Различна]]*.

Винслет била назначена за Заповедник на Редот на Британската Империја (ЗБИ) во 2012 година за нејзините заслуги кон глумата. Таа добила ѕвезда на холивудската патека на славните на 17 март 2014 година.

## Наводи

## Надворешни врски

* 
* 
* 
* Кејт Винслет на Emmys.com

Категорија:Родени во 1975 година
Категорија:Живи луѓе
Категорија:Англиски глумици
Категорија:Заповедници на Редот на Британската Империја
Категорија:Добитници на Златен глобус
Talk That Talk

**Talk That Talk** е шестиот студиски албум од барбадоскатa пејачка Ријана,издаден на 18 ноември, 2011,, година преку „Def Jam Recordings“. Како извршен продуцент на албумот, Ријана кpиe различни производители за соработка вклучувајќи ги Алекс де Кид, г-дин Бангладеш, Калвин Харис, д-р Лука, „Stargate“ и „The-Dream“. Албумот припаѓа на жанровите поп, денс-поп и Р&Б, но, исто така, вклучува различни други жанрови, како што се хип-хоп, електро хаус, дабстеп и денсхол. Албумот доби генерално поволни критики од музичките критичари. Дебитираше на број три на Американскиот „Billboard 200“. Албумот се рангираше на прво место во Австрија, Нов Зеланд, Норвешка, Швајцарија и Обединетото Кралство. Пет синглови биле peализиpани од албумот и тоа cинглови како: „We Found Love“, „You Da One“, „Talk That Talk“ и peмикcoт на парерот Џеј-Зи за „Birthday Cake“.

## Надворешни врски
* *[http://www.metacritic.com/music/talk-that-talk/critic-reviews „Talk That Talk“]* на „Metacritic“

Категорија:Албуми од 2011
Категорија:Албуми на англиски јазик
Категорија:Албуми на Ријана
Последното оттуѓување

**Последното оттуѓување** е публицистичко дело за тековните општествени и политичките трендови од аспект на политичката социологија и филозофија. Книгата е напишана и објавена од страна на Петар Трајков  во Скопје во 1998 година.

## Оттуѓување

,,Последното оттуѓување" го обработува филозофскиот проблем на отуѓување на социјалниот слој во претходниот политички систем во Република Македонија. Генезата на бирократијата (отуѓената администрација) и технократијата и нивните позитивни и негативни импликации врз процесот на демократијата во Република Македонија. Конечно оттуѓената група го  води кон распаѓање стариот систем преку создавање на титуларна сопственост на општествениот и државен капитал, популарно наречена - црвена буржоазија.

## Три периоди

Бирократизацијата и технократијата на македонското општество е опишано во три периоди: планирана - централна економија, самоуправен социјализам со договорниот економија и приватизација. Улогата што одредени технократски групи ја имаат во процесот на производство им овозможи да бидат отуѓени во текот на планската економија, за подоцна да се промовираат како отуѓен систем, да се наметне делумно пазарната економија и на крајот да се изведе приватизацијата на општествената и државна сопственост. Со претензија да го контролира целокупниот економски и политички живот и општествената надградба.

## Бирократијата

Привилегираниот слој на социјализмот - бирократијата, или високите функционери на системот и нивните потомци во пост социјализам во голема мера ја преземат улогата во македонското демократско и граѓанско општество наместо граѓанскиот општествен слој. Сепак опредметена,  групата без иницијатива и продуктивноста и недостаток на креативност, се претвора  во пречка за развојот на општеството. Бидејќи отуѓениот слој се однесува како хедонистички елита со претензии на неограничено политичкото владеење, авторот предлага модел на лични промени и градење на односи, кои ќе оневозможат тотално отуѓен систем.

## Наводи

Категорија:Македонски книги
Категорија:Книги од 1998 година
Категорија:Македонски дела од 1998 година
Бернар Диомед

**Бернар Диомед** (роден на 23 јануари 1974 година во Сен-Дулшар) — пензиониран француски фудбалер со потекло од Гваделуп. Тој играл како крило во текот на својата кариера. Тој ја започна својата кариера во екипата на Осер за кога дебитирал во 1992 година. Таму играл 8 сезони и успеал да направи дабл во 1996 година освојувајќи ги титулите во Лига 1 и во Купот на Франција во иста сезона. Во јуни 2000 година Диомед потпишал за Ливерпул за сума од 3 милиони фунти, кога менаџер на *црвените од Енфилд* бил Жерар Улие. Во Ливерпул неуспева да се наметне и да биде стандарден па се враќа во Франција. Таму игра за второлигашите Кретил и Клермон. Откако не му е продолжен договорот во Клермон поради многубројните и тешки повреди, Диомед е 18 месеци без клуб пред да ја заврши својата фудбалска кариера на 18 јануари 2008.

Тој имал 8 настапи за Француската репрезентација за која дебитирал во пријателски натпревар против Шпанија. Тој бил дел и од златната генерација на Француската репрезентација која на Светското првенство во 1998 дошла до светската титула за првпат во историјата на оваа земја. Диомед одиграл три натпревари на ова првенство против Саудиска Арабија и Данска во групната фаза и против Парагвај во осминафиналето и сите три како стартер.

## Титули
### Осер
* Лига 1 (1): 1996
* Куп на Франција (1): 1996
### со репрезентацијата
* Светско првенство (1): 1998

## Надворешни врски
*Бернар Диомед на soccerway.

Категорија:Француски фудбалери
Категорија:Фудбалери на ФК Осер
Категорија:Фудбалери на ФК Ливерпул
Категорија:Фудбалери од Премиер Лига
Категорија:Витези на Легијата на честа
Категорија:Живи луѓе
Категорија:Родени во 1974 година
Хенкарлос Канела

**Хенкарлос (Џенкарлос/Џанкарлос) Канела** (21 април 1988) — кубанско-американски музичар и глумец. Познат е по улогите во Дијабло и Моето срце настојува.

## Телевизија

Категорија:Американски глумци
Категорија:Кубански глумци
Категорија:Живи луѓе
Категорија:Родени во 1988 година
Габи Еспино

мини|Габи Еспино во 2019 година
**Габи Еспино** (15 ноември 1977) е венецуелска глумица и модел.

## Телевизија

Категорија:Живи луѓе
Категорија:Родени во 1977 година
Епархија

**Епархија** или **епископија** (ἐπαρχία, έπισκοπία) е област која се наоѓа под канонска управа на епископ.

Порано границите на епархиите се поклопувале со административните граници на провинциите во Римското Царство, а седиштето и на двете администрации биле во исто место. Епархијата влегувала во состав на поголема административна едница - диецеза, а била составена од помали административни единици т.н. номи. Оваа структура на административни единици влегла и во структурата на црковните организации, и е зачувана и до денес во некои од православните цркви.

## Поврзано
* Архиепископија
* Митрополија
* Патријаршија

## Наводи


Категорија:Грцизми
Величка епархија

мини|Свети Климент Охридски (икона, 13-14 век)
**Величката епархија** — епархија, за чиј прв епископ бил хиротонисан Св. Климент Охридски кој ја носел титулата епископ Велички (893 – 916). Tака е запишано во месецословот на Асемановото евангелие и во некои од неговите слова, како и во житијата.

Свети Климент бил хиротонисан за епископ. Тој е првиот славјански епископ во македонската - Величка епархија. Оваа македонска епископија од страна на црковните историчари се смета за прва организирана Црква на Балканскиот Полуостров.

На 17 јули 1967 година, на Третиот црковно народен собор, одржан во Охрид во древната катедрала на охридските архиепископи „Св. Софија“ е обновена древната Величка епархија со седиште во Охрид. Епископ Велички (на возобновената епархија), бил г. Методиј (Попоски).

Само после една година, на одржаниот Црковно народен собор на 17 октомври 1968 година, со одлука бр. 538, древната Величка епархија е преименувана во Дебарско-кичевска епархија, повторно со седиште во Охрид.

## Местоположба

Точната местоположба/протирање на Величката епархија сè уште не е до крај разјаснето и постојат различни мислења, а најверојатно е дека ја опфаќала територијата од Охрид, по р. Tреска (Велика или Голема Река) до Скопје.

Во МПЦ титулата на оваа епархија се доделува само на викарни архијереи. Светиклиментовата Величко-дремвитска епархија имала чист старомакедонски словенски карактер, се богослужело и администрирало на старословенски јазик и била почетокот на автокефалната Охридска архиепископија.

Според некои учени седиштето на епархијата било во Охрид, и се именувала како „Ве­лич­ка епархија“. Нејзиното име „Величка“ е добиено според името на реката „Велика“ или „Голема Река“. Тоа е исто како и современиот пример на именување на епархиите според имињата на реките, како што се: Брегалничката, Повар­дарската епархија и сл. Велич­ката епархија на свети Климента се простирала по течението на Велика Река - Голема Река - Треска, до Скопје.

Според други извори Величката епархија се протегала по течението на реката Велика Морава во Србија.

Според некои извори пак Величката епархија ја покривала територијата на некогашната Велика Моравија..

## Поврзано
* Дебарско-кичевска епархија

## Наводи

Категорија:Дебарско-кичевска епархија
Категорија:Титуларни епархии на МПЦ
Идиолект

**Идиолект** — еден од јазичните разновидности кој е уникатен за една личност, кој се манифестира преку зборовниот фонд, употребата на граматичките правила и правописот/ правоговорот. Концептуално гледано, секоја зборувана форма на еден јазик од страна на секој човек е уникатна.

## Идиолект и јазик
Поимот „јазик“ се користи за апстрактниот опис на „јазичната употреба“, и способноста на еден поединечен говорник или соговорник. Според тоа, „јазикот е склоп на идиолекти...одошто едника сама за себе“. Јазичарите ги проучуваат јазиците со разгледување на исказите кои се произведени од луѓето.

Котрастот на погледите кон ова прашање меѓу луѓето кои не се јазичари, барем во САД, покажува дека јазикот како идеален систем постои надвор од фактичката употреба. Работата на Ненси Ниеѕелски и Дени Престон опишала јазична идеологија која навидум изгледа заедничка за говорниците на американскиот англиски јазик. Според нив, голем дел од испитаниците веруваат дека има еден „точен“ модел на граматика и зборовен фонд кој е во основата на стандардниот англиски јазик, и секоја поединечна употреба потекнува од овој надворешен систем.

Јазичарите кои ги разбираат поедините јазици како композит од уникатени, поединечни, идиолекти, мора да забележат дека членовите од поголемата зборовна заедница, па дури и членови од други дијалекти од истиот јазик, можат да се разберат едни со други. Сите луѓе произведуваат јазик на скоро ист начин. Ова довело до истражување на универзалната граматика, како и до обидите да се дефинира природата на одредени јазици.

## Наводи

## Поврзано

*Јазик
*Дијалект
*Социолект
*Универзална граматика

## Надворешни врски
* Запис на Филозофската енциклопедија Стенфорд
* Речник на јазична терминологија

Категорија:Јазични разновидности и стилови
Микел Астарлоса

**Микел Астарлоса Шоро** (; р.  во Гипускоа, Баскија) — поранешен шпански професионален друмски велосипедист, кој настапувал како професионалец од 2002 до 2009 и од 2011 до 2013 година.

## Кариера

Во 2003 ја освоил својата прва трка, кога завршил пред Лени Кристенсен во генералниот пласман на австралиската трка Тур Даун Андер. Учествувал во сите изданија на Тур де Франс од 2003 и ја освоил етапата 16 на Тур 2009, кога ја забележал втората професионална етапна победа во некое натпреварување (за екипата Еускалтел), додека 9. место во генералниот пласман во 2007 бил неговиот најдобар резултат. Неговиот братучед Ињиго Шоро е исто така професионален велосипедист.

На 26 јуни 2009 се покажал позитивен на ЕПО, поради што бил суспендиран од UCI на 31 јули 2009. Астарлоса негирал дека користел ЕПО, велејќи дека тоа би било „спортско самоубиство“ да користи нелегални дроги за постигнување резултати. На 5 мај 2010 официјално бил казнет со двегодишна суспензија од шпанската велосипедска федерација. Астарлоса постојано ја истакнувал својата невиност, додека Еускалтел-Еускади објавиле дека повторно ќе го примат како нивен член по завршувањето на казната. Ѝ се приклучил на баскиската екипа во август 2011, на Вуелта а Бургос.

Астарлоса бил избран да вози на Тур де Франс 2012, но доживеал пад во големата несреќа на етапата 6 на 25 километри пред целта, каде се здобил со фактура на десниот лакот и не ја завршил етапата.

На 1 октомври 2013, Астарлоса објавил дека ќе се повлече од професионалниот велосипедизам по завршувањето на Трката околу Пекинг.

## Достигнувања

;2003
: 1. Краен пласман Тур Даун Андер
: 3. Национално хронометарско првенство
;2005
: 7. Трка околу Баварија
;2007
: 7. Краен пласман Критериум ду Дофине Либере
: 9. Краен пласман Тур де Франс
: 10. Краен пласман Волта а ла Комунитат Валенсијана
;2008
: 4. Краен пласман Вуелта а Андалусија
: 4. Класика Примавера
: 6. Краен пласман Вуелта ал Паис Васко
: 5. Краен пласман Тур де Романди
: 7. Краен пласман Критериум ду Дофине Либере
: 16. Краен пласман Тур де Франс
: 28. Краен пласман Вуелта а Еспања
;2009
: 4. Класика Примавера

### Распоред на резултатите на Гранд Тур

СО = се откажал

## Наводи

## Надворешни врски

* 

Категорија:Баскиски велосипедисти
Категорија:Шпански велосипедисти
Категорија:Родени во 1979 година
Категорија:Живи луѓе
Етнолект

**Етнолект** е една од јазичните разновидности кој ја зборува одредена етничка или културна подгрупа. Етнолектот најчесто служи како јазик за комуникација, но може да послужи како средство за социјален (општествен) идентитет, во рамките на народот и надвор од него. Поимот ги комбинира концептите за етничка група и дијалект. Пример за етнолект е црнечкиот говор во САД.

## Поврзано

*Социолект
*Дијалект
*Идиолект

Категорија:Јазични разновидности и стилови
Фрајтал

**Фрајтал** () — поголем град во округот Саксонска Швајцарија-Источни Рудни Планини, во сојузната покраина Саксонија, Германија. Градот е сместен веднаш до малата река Вајсериц и се наоѓа 8 километри југозападно од Дрезден.

На 1 октомври 1921 година, местата Дојбен, Делен и Почапел се здружиле заедно и станале град. Првите размислувања за спојување на местата биле на крајот на  век.

## Географија

Двете реки Роте Вајсериц и Вилде Вајсериц се спојуваат во Хајнсберг, округ на Фрајтал. Други притоки на обединетата Вајсериц се: Видериц, Појзенбах и некои помали потоци.

### Соседни општини

На североисток Фрајтал се граничи со покраинскиот главен град Дрезден. Соседни општини од округот Зексише Швајц-Остерцгебирге од исток во правец на стрелките на часовникот: Баневиц, Рабенау, Хекендорф, Тарант и Вилсдруф.

### Градски единици

* Вајсиг *(со Обервајсиг и Унтервајсиг)*
* Вургвиц *(со Колсдорф, Нидерхермсдорф и Хамер)*
* Дојбен *(со Нидерхеслих и Швајнсдорф)*
* Делен
* Почапел *(со Нидерпестервиц)*
* Хајнсберг *(со Космансдорф и Екерсдорф)*
* Клајнаундорф
* Бург
* Биркигт
* Цаукероде
* Залхаузен
* Пестервиц
* Зомсдорф

## Познати луѓе
### Родени во Фрајтал

* Оскар Беме, 1870–1938, германски композитор
* Корнелиус Шнаубер, роден во 1938, германски научник, историчар, текстописец и биограф
* Уве Беверсдорф, роден во 1958, поранешен германски лизгач
* Јенс Крупа, роден во 1976, германски пливач
* Керстин Черлих, роден во 1978, германска одбојкарка
* Том Старке, роден во 1981, германска голманка
* Феликс Михел, роден во 1984, германски кану-спортист

### Познати жители

* Вилхелмина Рајхард, 1788–1848, прва жена управувач на балон во Германија
* Хајнрих Циле, 1858–1929, германски илустратор и фотограф

## Наводи

## Надворешни врски

* Официјална страница 

Категорија:Саксонска Швајцарија-Источни Рудни Планини
Саксонска Швајцарија (округ)

**Саксонска Швајцарија** () — поранешен округ во јужниот дел на сојузната покраина Саксонија, Германија. Се граничел со (од запад надесно) окрузите Вајсериц, урбаниот округ Дрезден и окрузите Каменц и Бауцен. На југ се граничел со Чешка.

## Историја

Округот бил создаден во 1994 година, кога двата окрузи Зебниц и Пирна биле споени. Во август 2008 како дел од реформата на окрузите во Саксонија, окрузите Саксонска Швајцарија и Вајсериц биле споени во новиот округ Саксонска Швајцарија-Источни Рудни Планини.

## Географија

Округот бил именуван по регионот — Саксонска Швајцарија — кој претставува најпланинскиот регион во Саксонија. На запад се Рудните Планини, а на исток Лужичките Гори. Реката Елба тече низ Елпските Песочнички Планини и го дели на два дела планинскиот масив. Највисоката точка на округот е Елзенер Хее (*Oelsener Höhe*) со 644 метри на југозападот од округот, додека најниската точка е долината на Елба на граница со Дрезден на само 109 метри надморска височина.

## Грб

## Градови и општини

## Поврзано
* Саксонска Швајцарија

## Надворешни врски

* Официјална страница  
* Страница за регионот 
* Туристичка страница  
* Страница за регионот 

Категорија:Саксонска Швајцарија-Источни Рудни Планини
Мерван Челик

**Мерван Челик** (роден 26 мај 1990 година) — шведски фудбалер од курдско потекло, играч од средниот ред на турскиот  Генчлербирлиги.

Тој претходно играл за шкотскиот гигант Ренџерс, а кариерата ја започна во Гаис. Има настапи за шведската репрезентација во младинските категории под 19 и под 21-на година.

## Клупска кариера
### Гаис
Челик играл за Варта и Хекен на младинско ниво пред да дојде во ГАИС во 2007 година. "Почнав како напаѓач, но сега играм како внатрешен играч од средниот ред или на крило. За мене тоа не е важно дали играм на десната или на левата страна, и двете позиции се отворени за мене ", изјавил тој во интервју на мрежното место на клубот. Челик го направи своето официјално деби против Сундсвал во шведската прва лига на 20 јули 2008 година, а шест недели подоцна тој за првапат се појави во почетниот тим против Гетеборг. Тој потпиша тригодишен договор во мај 2009, и го постигна својот прв гол за клубот нешто подоцна истата година против Калмар.

### Ренџерс
По завршувањето на неговиот договор со ГАИС тој замина од клубот, и одлучи да ја прифати понудата на  шкотскиот премиерлигаш,  Ренџерс. Челик потпиша со Ренџерс на 20 Јануари, 2012 на три-и пол години. Откако на Ренџерс му беше доделена административна казна клубот мораше да се ослободи од неколку играчи во текот на сезоната, а токму Челик заедно со Грег Вајлд беа првите двајца којшто избраа да го напуштат клубот во март 2012 без исплата. Тој истакна дека тој не се кае што заминал во Ренџерс, но клубот влегува во администрација од која исходот е непредвидлив.

### Враќање во Гаис
По напуштањето на Ренџерс во март 2012, Челик потпишал осум месечен договор со ГАИС во кој се вратил по три месеци. Тој одиграл 14 натпревари, во кој постигна и два гола против Хелсинборг на гости (натпреварот завршил 1-1) и против Сундсвал (1-2).

### Пескара
На 24 јули 2012, Челик потпишал за новакот во Серија А, Пескара за сума од скоро 1 милион евра. Своето деби во Серија А го направил на 26 август 2012 во поразот на домашен терен од Интер со 0-3.

## Личен живот
Челик е роден и израснал во предградието Бископсгарден (палата Бишоп), во градот Хисинген, остров кој е дел од Општината Гетеборг. Родителите на Челик се етнички Курди од Турција. Неговата мајка и татко живееле во Конија пред да се преселат во Шведска, каде што татко му отворил ресторан.

## Надворешни врски

*Mervan Celik player info  GAIS 
*Mervan Celik player info weltfussbal.de 
*Mervan Celik player info  transfermarkt.de 

Категорија:Фудбалери на ФК Ренџерс
Категорија:Фудбалери на ФК Пескара
Категорија:Живи луѓе
Категорија:Шведски фудбалери
Категорија:Фудбалери во Серија А
Категорија:Родени во 1990 година
Махновизам

**Махновизмот** се однесува на политички и економски теории применети од страна на анархистичкиот револуционерен водач Нестор Махно и други понови теоретичари (како Петар Аршинов) кои се сметаат за носители на делото на првоспоменатиот. Махновизмот во праска подразбира спротивставување на државната апаратура, бирократијата, фаворизирање на децентрализирани комуни организирани од селани и работници. Махновизмот исто така ги зема како темел и ги надоградува идејите на Петар Кропоткин кои служат како филозофска база на анархистичкиот комунизам. Подоцна махновизмот почнува да се поистоветува со платформизмот кој е заснован на иделошката пракса на Нестор Махно и Револуционерната Востаничка Армија на Украина, но е прилично надограден.

Во периодот меѓу 1918 и 1921 година во Украина, на териториите под контрола на РВАУ или махновистите биле организирани селски зборови, комуни и совети. Земјата и фабриките биле експроприрани и било воспоставено работничко самоуправување. Економијата која ја наметнале махновистите во Украина била заснована на слободна размена помеѓу рурални и урбани заедници.

## Поврзано

* Еспецифисмо
* Платформизам
* Социјално вметнување

Категорија:Анархизам
Категорија:Зборови што ги нема во ТРМЈ
Ришки Залив

**Ришки Залив**  или **Ливонски Залив** (, , ) — голем залив во Балтичкото Море помеѓу Латвија и Естонија.

Зафаќа површина од , а најголемата длабочина изнесува 67 м. Заливот е делумно одделен од морето со островот Сарема (Естонија). Главен излез од него е Ирбенскиот Проток. Во состав на Естонија влегува е островот Рухну, кој се наоѓа во средината на заливот. Во склоп на заливот т.н. Вјајнанско Море и Монзундскиот (Западноестонски) Архилепаг.

Позначајни градови во заливот се Рига, Перну, Јурмала и Куресаре, а позначајни реки што се влеваат во него се Даугава, Перну, Лиелупе, Гауја и Салаца.

## Граници
Според Меѓународната хидрографска организација, западната граница на заливот е „линија од Лисерскиот ’Рт (57°34' СГШ) во Латвија до јужниот крај на островот Есел Сарема, преку овој остров до Паманскиот ’Рт (22°34' ИГД), па оттаму до ’ртот Енмаст, јужниот крај на Даге Хиума, преку Даге до ’ртот Тахкуна, неговиот северен крај, и кон ’ртот Спитхамн [Песаспеја] во Естонија“.

## Поврзано
* Ришки регион
* Битка во Ришкиот Залив

## Наводи


Категорија:Заливи во Балтичкото Море
Категорија:Географија на Латвија
Категорија:Географија на Естонија
ПФК Черно Море

**ПФК Черно Море Варна** (), или само **Черно Море** — бугарски професионален фудбалски клуб од градот Варна, кој во моментов се натпреварува во Првата фудбалска лига во Бугарија.

Името на клубот доаѓа по Црно Море и бил официјално основан на 18 февруари 1945 година, кога две фудбалски екипи од градот ФК Владислав (1916) и ФК Кометал Тича (1909) се споиле, формирајќи го новиот клуб. Своите домашни натпревари ПФК Черно Море ги игра на стадионот Тича, кој има капацитет од 8,250 гледачи.

ПФК Черно Море бил победник на Бугарскиот куп во 2015 година, како и двократен финалист на истиот турнир во 2006 и 2008 година. Во првенството на двапати го освојувал третото место, и тоа во 1953 и 2009 година. Во 2015 година го освоил Суперкупот на Бугарија.

## Титули

; „А“ футбалска Лига
* **3 место** во „А“ футбалска Лига – 1953, 2009
* **4 место** во „А“ група –1969,1982

; Куп на Бугарија
* **Победник** - 2015
* **Финалист** - 2006 и 2008

; Суперкуп на Бугарија
* **Победник** - 2015

; Куп на Советската Армија
* **Финалист** 1985, 1988

## Надворешни врски
*Official website
*UEFA Profile

## Наводи

Категорија:Фудбалски клубови од Варна
Категорија:Фудбалски клубови од Бугарија
Категорија:Спортот во Варна
Фудбалска лига на Англија Чемпионшип

**Фудбалска лига на Англија Чемпионшип** или само **Чемпионшип** е англиска фудбалска лига, која го претставува второто ниво во лигашкиот систем на земјата и на крајот од секоја сезона дава три клуба кои стекнуваат право да играат во највисокото фудбалско ниво - Премиер лигата. Чемпионшип исто така, е највисокото ниво на Фудбалската лига на Англија. 

Оваа лига се состои од 24 клубови кои играат меѓу себе двокружно. Првите две екипи на табелата на крајот од сезоната влегуваат директно во Премиер лигата, а останатите 4 од 3-то до 6-то место играат плејоф, во кој победникот во финалето, исто така, изборува промоција. Последните три екипи во лигата, пак, испаѓаат во Лига Еден.

## Тимови во сезона 2018-2019

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Надворешни врски
*Официјално мрежно место 

Чемпионшип
Перну (река)

**Перну** () е река во Естонија што се влева во Ришкиот Залив кај градот Перну. Со 144&nbsp;км, таа е меѓу најдолгите реки во Естонија, со речен слив од 6.920&nbsp;км² и просечен истек од 64,4 м<sup>3</sup>/с.

## Наводи

Категорија:Реки во Естонија
Категорија:Ришки Залив
Кармен Виљалобос

**Кармен Виљалобос** (13 јули 1983) — колумбиска глумица. Позната е по улогата во Моето срце настојува.

## Телевизија

Категорија:Колумбиски глумци
Категорија:Живи луѓе
Категорија:Родени во 1983 година
Моето срце настојува

**Моето срце настојува** (шпански: **Mi Corazon Insiste**) — американска теленовела од 2011 година од Телемундо. Глумечката екипа е составена од Хенкарлос Канела, Кармен Виљалобос, Анхелика Марија и Ана Лајевска.

## Синопсис

## Улоги

## Наводи

Категорија:Телемундо
Категорија:Теленовели
Национален јазик

**Национални јазик** — јазикот што го говори една организирана група луѓе (народ, нација). Овој јазик е природен и се формирал долг временски период. Јазикот се јавува спонтано од потребата луѓето да ги разменат своите мисли и чувства. Секоја организирана заедница создава свои знаци и развива свој специфичен јазичен систем.

На пример, зборот „не“ во македонскиот јазик е негација, во грчкиот јазик е потврдна честица, а во албанскиот е заменка за 1.л.множина. Секоја од овие заедници постигнале различен договор што кај нив ќе значи зборот „не“. И гестовите во различни заедници може да бидат различни. За истиот збор (не) кај нас се одмавнува со главата (лево-десно), додека кај бугарскиот народ гестот за негација е со движење на главата горе-долу (како кај нас кога се потврдува).

Покрај природните (национални) јазици во светот се создавале и вештачки јазици. Обично тие се создавани од еден човек за полесна комуникација на луѓето од различни заедници. Најпознати вештачки јазици се: есперанто и интерлингва. Иако идејата за заеднички, општочовечки јазик е убава, сепак, во практиката таа не се оствари, туку англискиот јазик сè повеќе се наметнува со таква улога.

Националниот јазик е јазикот што го употребуваат сите припадници на една нација во својата држава, но и надвор од неа. Македонскиот јазик, освен во Македонија го говорат и Македонците во Егејска Македонија и Пиринска Македонија, во Австралија, Канада, САД и секаде каде што ги има.

## Функции
Националниот јазик функционира преку две пројави:

1. **Нестандардната пројава** на јазикот е природно средство за комуникација која ги опфаќа: дијалектите, социолектите, жаргоните и другите форми кои немаат општонароден карактер. Овие форми на општење се употребуваат неофицијално во секојдневниот живот. Тие се одликуваат со незадолжителен изговор на гласовите, разновидни морфосинтаксички средства, богата фразеологија итн.
Нестандардната пројава на јазикот може да се сретне и во усна и во писмена форма (многу поретко).

2. **Стандардната пројава** на јазикот е официјално средство за комуникација. Стандардниот јазик има точно определени правила за употреба (јазична норма). Јасно се дефинирани: изговорот на гласовите, граматичките правила и стандардизираната лексика. Се јавува во усна и писмена форма.

Во националниот јазик се содржани и нестандардните (дијалект, жаргон), како и стандардните (литературниот јазик) форми на комуникација.

## Извори

* *Македонски јазик и литература - прва година, реформирано гимназиско образование*

Категорија:Јазици
Категорија:Национален јазик
Литературен јазик

**Литературниот (стандарден) јазик** е официјалното средство за комуникација на една нација. Во македонскиот јазик термините стандарден и литературен се употребуваат со исто значење.

Стандарден (литературен) јазик е:
*јазикот што официјално се употребува во уметничката и научната литература, во администрацијата, во училиштата, во медиумите итн.;
* јазикот што има пропишана норма за употреба;
* што го знаат сите припадници на една нација и тој ги обединува;
* што е изграден врз основа на еден дијалект или група дијалекти и претставува наддијалектна форма.

Од дијалектниот се создава стандардниот (литературниот) јазик, но тој постојано се збогатува и обновува од дијалектниот. Затоа, тие се во постојан заемен однос.

Категорија:Јазици
Категорија:Литературен јазик
Тивкиот чекач (роман)

**Тивкиот чекач** - роман на Драган Стојановски од 2012 година, како издание на „Слово Љубве“. Романот е психолошки трилер сместен во времето на македонската транзиција од социјализам во пазарно општество. Комплексна приказна со многу социјални мотиви. Жанровски трилер, со политика во заднина, почнува со пронаоѓање на загинат работник на пропадната фирма. Набргу започнува вртоглава акција во која се вмешуваат разни фактори. 

Приказната тече околу битката да се оправи сопствениот живот и да се достигне „постигната цел“ ниво, местото за кое се верува дека е седиште на внатрешниот мир, а која ја водат еден припадник на старо владеачко семејство, еден доживотен комунист и главниот лик, Леонид Костурски. Тројца кандидати за една шанса, во услови кога нерешен резултат не возможен. 

Леонид е измислен син на Македон Димитровски, кој е вистински, жив човек. Македон како дете морал да биде изнесен од Грција затоа што татко му не сакал да му даде друго име. Неслушнатата историја на ова семејство е еден од мотивите кои го создаваат заплетот во книгата која ќе сведочи за состојбата во Македонија во периодот во кој е напишана.

## Надворешни врски
*Утрински весник
*www.bukvibooks.com 

Категорија:Изданија на Слово Љубве
Категорија:Дела на Драган Стојановски
Категорија:Македонски романи
Категорија:Македонски дела од 2012 година
Категорија:Појавено во 2012 година во Македонија
Категорија:Романи кои се одвиваат во Македонија
Категорија:Книги од 2012 година
Говорен орган

[мини|десно|380px|[Говорни органи.]]

**Говорните органи** се составен дел од дишниот апарат. 
Органи кои учествуваат во говорот (изговарањето на гласовите) се: 
* бели дробови - кои се исполнуваат со воздух неопходен за говорната функција; 
* грклан и гласни жици, односно ларинкс, кои започнуваат со формирање на гласот и 
* усна празнина каде се дооформува гласот.

При формирањето на гласовите учествуваат сите делови од усната празнина: 
* горна и долнаа вилица, 
* предно (тврдо) и задно (меко) непце, 
* ресичка, 
* јазик, 
* заби и 
* горна и долна усна.

Различни гласови се создаваат со употреба на различни делови од усната празнина, па оттука разликуваме: 
* уснени гласови,
* забно-венечни гласови,
* венечни гласови,
* тврдонепчени гласови и
* меконепчени гласови.

Иако сите луѓе имаат исти говорни органи, не постојат два јазика кои имаат ист гласовен систем.

Категорија:Говорен апарат
Категорија:Фонетика и фонологија
Поделба на гласовите во македонскиот јазик

Основна поделба на гласовите е на:
* самогласки (вокали) и 
* согласки (консонанти).

Самогласките се изговараат без пречки, широко, со слободно поминување на воздушната струја во усната шуплина и имаат поголема звучност. Во македонскиот јазик самогласки се: а, е, и, о, у.

Самогласките имаат слоготворна функција. Тие ги оформуваат слоговите, односно претставуваат јадрото на слогот. Покрај нив во слогот може да има повеќе согласки, но тие може и самостојно да градат слог.

*На пр.: збо - ро - ви
мост
пе - е*

Освен самогласките, во нашиот јазик и гласот *[[р]]* може да има слоготворна функција.

*На пр.: прст
кр - вав
пр - вак*

## Поделба на самогласките

### Според височината
Самогласките според височината (поставеноста) на јазикот самогласките се делат на: 

* високи (и, у); 
* средни (е, о), и
* ниски (а); 

### Според движењето на јазикот
Според движењето на јазикот напред-назад самогласките се делат на: 
* предни (и, е),
* средни (а) и
* задни (у, о);

### Според положбата на усните

Според положбата на усните самогласките се делат на: 
* заокружени (о,у) 
* и незаокружени (а, е, и).

## Поделба на согласките
Согласките (консонантите) се помалку звучни од самогласките, односно при нивниот изговор воздушната струја не поминува непречено. Во македонскиот јазик има 26 согласки кои ги делиме според разни критериуми.

### Според место на образување во усна шуплина
Според местото на образување во усната шуплина согласките се делат на:

* уснени: п, б, м, ф, в
* забновенечни: т, д, н, л, ц, ѕ, с, з
* венечни: љ, ч, џ, ш, ж, р
* меконепчени: к, г, х

### Според начинот на образување
Според начинот на образувањето согласките се делат на:

— преградни: п, б, м, т, д, н, њ, к, г
— теснински: ф, в, с, з, ј, ш, ж, х, л, љ, р
— преградно-теснински: ц, ѕ, ч, џ, ќ, ѓ

### Според звучност
Третата поделба на согласките е според нивната звучност:

Сонанти: Ј, Р, Л, Љ, М, Н, Њ

Звучните и безвучните согласки во македонскиот јазик се во парови (секоја звучна си има безвучен парник), освен Х кое е безвучно. 

Сонантите се позвучни од звучните согласки и им се доближуваат на самогласките.

Поделбата на звучни и безвучни согласки е важна за гласовните промени. Тие се случуваат кога ќе се најдат една до друга согласки со различна звучност (едначење по звучност).

## Поврзано
*Самогласка
*Согласка
*Сонант

Категорија:Фонетика на македонскиот јазик
Категорија:Фонологија на македонскиот јазик
Алитерација

**Алитерација** е повторување на исти согласки или гласовни групи за постигнување на звучен ефект.

*Некаде ѕвони. Некаде далеку ѕвони.*

*звуците се бранови на ветрот*

*низ тревите подгонети.*

*Некаде ѕвони. Продолжително и нежно.*

*Глуво е се. Сал ритамот*

*плиска по брегот на железото.*

(Ѕвона - Матеја Матевски)

Во песната „Ѕвона“ од Матеја Матевски се употребени многу зборови со гласовите: ѕ, з, ж, с, за да го приближи ѕвонењето и преку звукот на зборовите, а не само преку нивното значење.

Категорија:Стилски фигури
Категорија:Латинизми
Категорија:Поетски средства
Каламбур

[мини|Каламбури од [Оноре де Балзак.]]
**Каламбур** или **парономазија** — фонолошка фигура во која се повторуваат гласови во зборови со различно значење. Тие зборови може да имаат ист корен, но сепак значењето им е различно.

**„** *Јас не сум Вардар, ни завардарен,*

*не сум превардарен, ни подвардарен,*

*може сум варден, та недоварден,*

*јас тек без ширина и должина!* **“**

(Гане Тодоровски)

## Наводи

Категорија:Стилски фигури
Инверзија

**Инверзија** е преметнување на редот на зборовите - обратен ред од оној што граматички е најисправен.

*Телото твое црна маслина...*

**(Во сонот на црната жена - А. Шопов)**

Категорија:Стилски фигури