Лаврак

**Лаврак** (***Dicentrarchus labrax***), познат и како **бранцин**, — морска риба која живее во водите покрај западните и јужните брегови на Европа и северните брегови на Африка, иако може да се најде и во плитките крајбрежни води и речните текови во текот на летните месеци и доцна есен. Тој е еден од шесте видови во своето семејство *Moronidae.* Се смета за најважната риба што моментално се лови во Медитеранот, исто така се одгледува и комерцијално.

Лавракот е бавнорастечки вид на кој му се потребни неколку години за да достигне зрелост. Возрасен европски бас обично тежи околу 2.5 кг. Европскиот бас може да достигне димензии до 1 метар во должина и 12 кг во тежина, иако просечна големина му е 0.5 метри.  Единките се сребрено-сиви, а понекогаш имаат темно-синкаста боја на грбот.

Младите единки формираат јата и се хранат со безрбетници, додека возрасните се помалку друштвени и консумираат други риби. Тие генерално се наоѓаат во литоралната зона во близина на бреговите на реките, лагуните и естуарите во текот на летото и мигрираат на отворено море во текот на зимата. Тоа е барана риба за риболов и е наведена како речиси загрозена од страна на Меѓународниот сојуз за зачувување на природата поради намалување на популацијата.

## Таксономија
[лево|мини|Илустрација на лавракот од 1877 година од британскиот [Природонаука|природонаучник Џонатан Кауч]]
Лавракот првпат е опишан во 1758 година од шведскиот зоолог Карл Линеј во неговото дело *[[Систем на природата]]*. Тој го нарекол *Perca labrax*. Во наредниот век и половина, бил класифициран под различни нови синоними, а *Dicentrarchus labrax* е прифатено има од 1987 година. Неговото генеричко име, *Dicentrarchus*, потекнува од грчкиот збор, од присуството на два анални боцки, „di“ што значи два, „kentron“ што значи убод и „archos“ што значи анус.
## Распространетост и живеалиште
Живеалиштата на лавракот вклучуваат естуари, лагуни, крајбрежни води и реки. Се наоѓа во голем дел од источниот Атлантски Океан, од јужна Норвешка до Сенегал. Може да се најде и во Средоземното Море и во јужниот дел на Црното Море, но е отсутен од Балтичкото Море. Се наоѓа и во Црвеното Море и влегол преку Суецкиот канал како антилесепски мигрант. Тоа е миграторен вид, кој се движи подалеку во зимските места за мрестење во текот на најмалку еден месец пред да се пресели кон нивните летни области за хранење.

## Исхрана и однесување
мини|Европскиот бас во нивниот морски животен циклус
мини|Отворена уста
Лавракот лови подеднакво преку ден како и ноќе, хранејќи се со мали риби, полихети, цефалоподи (како што се лигњи) и ракови. Големите риби тежат повеќе од 4 килограми се претежно ноќни ловци. Се мрестат од февруари до јуни, претежно во крајбрежни води. Како младенчиња се пелагични, но како што се развиваат, се преселуваат во естуарите, каде што остануваат една или две години.

## Рибарство и аквакултура

### Рибарници
[мини|Производство на лаврак (''Dicentrarchus labrax'') во илјада тони од 1950 до 2022 година, според податоците на [Организација за храна и земјоделство на ООН|ФАО.]]
Годишните уловки на лаврак се релативно скромни, флуктуирајќи помеѓу 8.500 и 11.900 тони од 2000 до 2009 година. Повеќето пријавени уловови потекнуваат од Атлантскиот Океан, при што Франција обично пријавува најголем улов. Во Медитеранот, Италија порано пријавувала најголем улов, но била надмината од Египет.

Рибата е под зголемен притисок од комерцијалниот риболов и стана фокус на напорите за зачувување во Обединетото Кралство од страна на рекреативните риболовци. Ирска има строги закони во врска со лавракот. Целокупниот комерцијален риболов за овој вид е забранет, а за рекреативните риболовци се воведени неколку ограничувања: сезоната е затворена од 15 мај до 15 јуни секоја година; минимална големина од 400мм и ограничување на количината од две риби дневно. Во научен совет од јуни 2013 година, се нагласува дека смртноста поради риболов се зголемила. Вкупната биомаса претпоставена како најдобар индикатор за големината на залихата во последните две години (2011–2012) била за 32% пониска од вкупната биомаса во претходните три години (2008–2010).

### Одгледување
Лавракот била една од првите риби во Европа што се одгледувала комерцијално. Историски гледано, тие се одгледувале во крајбрежни лагуни и плимни резервоари пред да се развијат техники за масовно производство кон крајот на 1960-тите. Тоа е најважната комерцијална риба што се одгледува во Медитеранот. Грција, Турција, Италија, Шпанија, Хрватска и Египет се најголемите фармери на оваа риба. Годишното производство беше повеќе од 120.000 тони во 2010 година. Најголемиот светски производител на лаврак е Турција.
мини|Млад европски бас

## Лаврак како јадење
Бранцин, понекогаш познато како „шпигола“ во јужна Италија, е популарно во италијанската кујна како главно јадење. Често се подготвува со печење на целата риба и сервирање со лимон. Месото е често посакувано поради неговиот сладок вкус и белата текстура. На француски понекогаш е познато како „бар“ или „луп де мер“, а на шпански и португалски јазик често се нарекува „робало“. Секој пат целата риба се готви и се сервира.

## Наводи

Категорија:Риби на Европа
Категорија:Речиси загрозени видови според МСЗП
Категорија:Риби во Средоземното Море