open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Аоста

**Аоста** (, ) е град во северна Италија. Градот е центар на најмалата италијанска провинција Аостанска Долина. Градот е и најмалиот провинциски центар во земјата.

## Географија

Аоста се наоѓа во крајниот северозападен дел на Италија, блиску до националната граница со Франција и Швајцарија. Градот е оддалечен 780 километри од главниот град Рим и 114 километри од најблискиот поголем град, Торино.

Градот лежи на левиот брег на реката Дора Балтеа, на патот кон превојот Голем и Мал Свети Бернард, кој ја поврзува Италија со Франција и Швајцарија. Во близина на градот и границата со Швајцарија и Франција се највисоките планински врвови во Европа: Монблан, Матерхорн и Монте Роза.

## Историја
Градот бил основан од римскиот император Октавијан Август во 24 п.н.е., по победата на Теренс Варус над лигурскиот Салас и бил населен од преторијанците на Август Преторија.
мини|274x274пкс|Сводови од античкиот театар

Градскиот план сè уште ја има зачувано мрежата на античките улици и дава јасна слика за изгледот на римскиот каструм. Триумфалната капија на август во Аоста е еден од најстарите примери од ваков вид.

## Популација
Според резултатите од пописот на населението во 2011 година, во општината живееле 34.102 жители.

Во Аоста денес има околу 35.000 жители. Околу половина од населението го користи францускиот како мајчин јазик, а половина (најчесто имигрантите од југот) го користат италијанскиот. Во текот на изминатите децении, многу имигранти од странство се преселиле во градот.

## Економија
Во последните децении, Аоста, како град опкружен со Алпите, се повеќе станува туристичка дестинација, особено во зима. За ова придонесува и близината на највисоките алпски врвови и важни туристички места (на пр. Шамони).

## Градски знаменитости
десно|мини|270x270пкс| Триумфална капија на Август
десно|мини|270x270пкс| Аоста - Преторијанската порта
Аоста е туристичко, културно, комерцијално и индустриско седиште. Има остатоци од римската ера и други претходни епохи, од кои најпознати се:

* Триумфалната капија на Август
* Катедралата Нотр Дам
* Преторијанската порта
* Антички амфитеатар кој може да прими 4.000 гледачи. Театарот, од кој денес е останата само јужната фасада, е висок 22 метри. Структурата, која датира од доцното владеење на Август, зафаќала површина од 81 на 64 метри. 
* Црквата / 

## Градови партнери

* Нарбон
*  Албервил
*  Шамони
*  Мартињи
*  Синај
*  Каолак
*  Сан Џорџо Морџето

## Галерија

Податотека:Aosta Cattedrale.JPG|Катедралата Нотр Дам
Податотека:Aosta Hotel de Ville.JPG|Градска куќа
Податотека:Aoste, roman bridge - i.jpg|Римскиот мост *Пон де Пјер*


## Наводи

Категорија:Аостинска Долина
Категорија:Градови во Италија
Категорија:Градови во Аостинската Долина
Италијански културен институт (Лондон)

**Италијански културен институт во  Лондон** () се наоѓа на плоштадот Белграв бр.39 во Белгравија, Лондон. Институтот ја промовира италијанската култура и организира настани во свои простории, вклучувајќи изложби, концерти и состаноци. Исто така, го поддржува учењето италијански јазик преку поставување на групни часови. Се занимава со многу активности на друго место во ОК. Има библиотека, внатрешно кафуле и други објекти достапни за оние кои се вклучени во нејзините активности. Различни видови на членство се достапни за поединци и организации.

## Надворешни врски
* Веб-страница на Италијанскиот културен институт

Категорија:Култура на Лондон
Категорија:Италијанска култура
Карневал Фојано дела Киана

мини|Каро Рустичи Фоаано 2015 04
**Карневалот Фојано дела Киана** () е карневалски настан кој се одржува секоја година во тосканскиот град Фојано дела Киана, во Тоскана, Италија. Тој е еден од најпознатите карневали во Италија, дури и најстариот, кој датира од 1539 година. Подготовката за овој карневал трае цела година, и за Фојано е исто толку важен како што е Палио за Сиена.

Фестивалот е изведен од средновековните помирувачки ритуали наменети да ги смират жителите на градот и да создадат весела атмосфера за да ја донесат новата година.

Населението на Фојано е поделено на четири *кантиери* (области): најстарите се „азурите“ (азурите) и „рустиците“ (рустики), кои се создадени во 1933 година и „Бомболо“ (дебели), која е родена во 1934 година; најмладите *кантиери* се „Нотамбули“ (ноќни бувови), кои биле формирани во 1961 година.

Другите три *кантиери*, „Пацифици“ (мирни), „Кучиоли“ (кученца) и „Вителони“ (големи телиња) исчезнале во текот на 1940-тите-1950-тите.

*Кантиерите* се натпреваруваат во правење платформиво слободен стил.
лево|мини| Каро Азури Фоаано 2015 01
мини|Каро Нотамбули Фоаано 2015 година
Првично, платформите биле градски вагони и *кари-мати* кога се фрлале лупин, костени и солена треска за толпата да се почести. Платформите имаат алегориски или политички теми, понекогаш со политички или актуелни настани, познати личности или популарна култура.

Платформите ги оценува жири, составено од скулптор, сликар, новинар, сценограф и уметнички критичар. *Кантиер* кој доби најмногу гласови го освои „Копа дел Карневал“ (Куп на карневалот).

Ликот на Џокондо, кралот на карневалот е направен од слама и партали и е запален на главниот плоштад како форма на колективно прочистување за луѓето од Фојано. Пред горењето, гласно се чита тестамент за настаните од годината како епилог за изминатата година и како пролог на новата почетна година.

Категорија:Тоскана
Категорија:Фестивали во Италија
Пијадина

мини|Пијадина
***Пијадина*** или ***пиада*** е тенок италијански леб, обично се подготвува во историскиот регион Ромања. Обично се прави со бело брашно, свинска маст или маслиново масло, сол и вода. Тестото традиционално се готвело за теракотно јадење иако во денешно време најчесто се користат рамни тави или електрични решетки.

Категорија:Италијанска кујна
Категорија:Брза храна
Скопело, Трапани

**Скопело** е крајбрежното село, во општината Кастеламаре дел Голфо во Трапани во Италија.

## Местоположба
Селото се оформило на 10 километри од Кастеламар дел Голфо . Неговите жители се 118, но во летото тие стануваат околу 2.000. На неколку километри од селото се наоѓа и заливот Гвидалока. Внатре во заливот има големата плажа во облик на лак, формирана од камчиња, долга 400 метри. Западно од заливот се наоѓа и цилиндрична кула која е од 16 век, поставена за да го чува тој дел од брегот. 

## Историја
Првата населба е од хеленистичката ера и продолжила низ римскиот и исламскиот век. За времето на норманскиот период бил имот на круната. Во 13-от век, императорот Фредерик II од Швабија ја доделил земјата на Скопело на Одоне де Камерана, Пиемонтец, и на ломбардните витези кои пристигнале со него на Сицилија. Во 1237 година Одоне ди Камерана и неговите ломбардини витези се преселиле во Корлеоне, а царот и го дал Скопело како и непријателство на градот Монте Сан Џулијано (сега Ерис). Денешното село е од 17 век и е поделено на два дела: баглио, кое е доделено на норманскиот период, но е од 18 век, и е мал плоштад со црквата Санта Марија дел Грацие, парохија од 1961 година, заедно со неколку куќи. Фердинанд II Бурбонски ја избрал областа Скопело, со неговото блиско дрво, како кралски ловечки резерват, посетувајќи ја двапати, во 1830 и 1859 година. По единството на Италија, таа била купена по многу ниски цени од страната на некои членови на мафијата на Кастеламар дел Голфо кои ја поддржаал каузата за обединување и потоа ги продал овие земји по пазарна цена.

### Тонара
Тонарата на Скопело е една од најважните и најстарите на Сицилија: првите градби се дури од 13 век; соодветната тонара била изградена во 15 век од Џовани Санклементе и која е зголемена од семејството Санклементе во текот на 16 век. Подоцна премина во  сопственост на Исусовци и конечно на семејството Флорио . Во последните години, Тонара станува многу популарна кај туристите од целиот свет, особено откако локацијата стана позадина на некои меѓународни продукции на многу филмови и ТВ серии.

## Галерија

Податотека:Tonnara di Scopelo - General view.JPG|alt=
Податотека:Faraglioni di Scopello.JPG|alt=
Податотека:Baglio di Scopello ingresso.JPG|alt=
Податотека:Scopello abbeveratoio.JPG|alt=
Податотека:Chiesetta a Scopello.jpg|alt=
Податотека:Tonnara di Scopello - Plage.JPG|alt=
Податотека:Torre Bennistra (Scopello) 10.jpg|alt=


## Наводи

Категорија:Географија на Сицилија
Категорија:Координати на Википодатоците
Гротото на Нептун

десно|мини|250x250пкс| Скалите што водат до пештерата.
десно|мини|331x331пкс| „Играчот на органи“ - феномен Пареидолија во грото
**Гротото на Нептун** е пештера со сталактити во близина на градот Алгеро на островот Сардинија, Италија. Пештерата била откриена од локални рибари во 18 век и оттогаш се развила во популарна туристичка атракција. Гротото го добило името по римскиот бог на морето, Нептун.

## Преглед
Влезот во Гротото лежи само околу еден метар над нивото на морето во подножјето на карпите *Капо Кача* високи 110 метри и затоа пештерата може да се посети само кога водите долу се мирни. Била пресечена собскалила во карпата во 1954 година, таа води од паркингот на врвот на карпата до влезот. Пештерата е исто така достапна преку кратко патување со брод од пристаништето Алгеро, овие патувања се организираат на час во текот на летото, но поретко во текот на пролетта и есента. Во близина се наоѓаат уште две пештери, „Зелената пештера“, која не е отворена за туристи и *Гротата ди Риками*, до која е достапна само од морето. Под вода наоколу има многу големи подводни морски пештери, рај за љубителите на нуркањето, поголема и најпозната е пештерата Нерео, која секоја година ја посетуваат илјадници нуркачи.

Се проценува дека комбинираната должина на пештерата е околу 4 километри, но само неколку стотици метри се достапни за јавноста. Внатре има пасуси од осветлени сталактитни и сталагмитни формации и 120 метри долго солено езеро, кое е на ниво на морето. Пештерата некогаш била живеалиште за медитеранската монашка фока, која исчезнала во областа.

## Туризам
На туристите кои го посетуваат Гротото на Нептун им се даваат тури со водичи кои обезбедуваат информации за пештерата на италијански и англиски јазик и се водат во една датотека низ осветлена патека. Посетата трае еден час. Гротото е многу посетено, а за време на шпицот на туристичката сезона во август, може да собере околу 200 луѓе истовремено.

Гротото на Нептун бил искористен како сет за филмот *Остров на рибите*, снимен во летото 1978 година. Околу два месеци Гротото се трансформирал во џиновски сет. Во научнофанатастичниот филм глумела Барбара Бах, а била под режисерската палка на Серџо Мартино.

Neptune&#39;s Grotto
Категорија:Пештери
Грота дел Кавало

мини|Пештерата Кавало
Пештерата **Грота дел Кавало** или Кавало (италијански: „Пештера на коњот“) е варовничка пештера во регионот на Апулија, Јужна Италија, во близината на Нардо 90 километри, јужно од Таранто. Пештерата е околу 15 метри над сегашното морско ниво. Има заоблен влез, 5 метри широк и 2.5 метри со висок отвор кон морето. Пештерата била повторно откриена во 1960 година и следеа два бранови на ископувања. Првиот бран се протега од 1963 до 1966 година, а вториот од 1986 до 2008 година. Пештерата била вознемирена од ограбувачите во периодот помеѓу двата бранови на ископувања, оштетувајќи ги слоевите што одговараат на горниот палеолит; поради тоа, влезот на пештерата е покриен со капија и е затворен за јавноста.

## Археологија

### Стратиграфија
Пештерата содржи богата стратиграфска сукцесија со длабочина од 7 метри, кој што се депонира на врвот на меѓуглацијална плажа основа. Најзабележителниот дел од оваа низа го опфаќа средниот палеолит, кој е поврзан со културата на Неандерталците Мустер и неодамна откриените последователни слоеви кои биле поврзани со најраниот познат изглед на анатомски модерни луѓе во Европа.

### Откритија
Во 1964 година во пештерата биле откриени два листопадни катници. Во 1967 година, истражувачите ги опишале забите како од неандерталско потекло и претпоставија дека и придружните камени алатки и орнаментите од школки се типични за културата на неандерталците, која што подоцна била наречена *[[Улузијан|Улуци култура]]* бидејќи многу наликувала на Шателперонската . Сепак, поврзаноста е на Шателперонската култура со *хомо неандерталенсис* и е предмет на тековната дебата. Во 2011 година, тим на истражувачите кој биле предводени од Стефано Бенаци од Катедрата за антропологија на Универзитетот во Виена објави студија во списанието *Nature* во која заклучиле дека забите не се од неандерталско потекло, туку од раниот *хомо сапиенс* и датираат од 45.000 до 43.000 години БП. Според Бенаци, овие резултати овозможуваат поддршка на хипотезата дека културата на Улуците не треба да им се припише на неандерталците туку на современите луѓе. Иако се тврди дека и човечкото потекло на овие заби е спорно, не се изнесени докази што се спротивставуваат на овие тврдења и тој добил одредено прифаќање. Сепак, припишувањето на целата технологија Улуци на анатомски модерните европски луѓе е поспорно.

## Наводи

## Надворешни врски

* Виртуелна турнеја Grotta del Cavallo

Категорија:Координати на Википодатоците
Категорија:Пештери во Италија
Неапол '44

***Неапол '44: Офицер за разузнавање во италијанскиот лавиринт*** се воени мемоари од Втората светска војна напишани од британскиот патеписец и романописец Норман Луис, и првпат објавени во 1978 година.

Книгата е во форма на дневник кој што го водел Луис кога тој бил наредник во Теренската безбедносна служба на Британскиот армиски разузнавачки корпус во јужна Италија од септември 1943 до октомври 1944 година.

Воениот историчар Сер Џон Киган го опишал како „еден од најголемите лични мемоари од Втората светска војна“.

Мемоарите на Луис се значајни по прикажувањето на воените страдања што ги преживеал цивилното население во градот Неапол. Неговиот застрашувачки и трогателен извештај за групата слепи девојчиња сирачиња на кои им била одбиена храна во ресторанот во градот е наведена од неколку други автори:Искуството го промени мојот поглед. Досега се држев за утешното верување дека човечките суштества на крајот ќе се помират со болката и тагата. Сега сфатив дека не сум во право, и како Пол претрпев преобраќање - но во песимизам. Овие мали девојчиња, од кои било која може да биде и моја ќерка, влегоа во ресторанот плачејќи и плачејќи ги одведоа. Знаев дека, осудени се и на вечна темнина, глад и загуба, тие непрестајно ќе плачат. Тие никогаш не би се опоравиле од нивната болка, а јас никогаш не би се опоравил од сеќавањето на тоа.*Неапол '44* првпат бил објавен од Вилијам Колинс во 1978 година и повторно објавен од Еланд Букс во 1983 година.

Италијански / англиски документарен филм кој е базиран врз ова дело, *Неапол'44*, во режија на Франческо Патиерно и кој е раскажан од Бенедикт Камбербач, премиерно бил прикажан на Меѓународниот филмски фестивал во Рим во октомври 2016 година.

## Наводи


## Надворешни врски

* Официјална интернет страница на Норман Луис

Категорија:Мемоари
101 Далматинец

**101 Далматинец** може да се однесуваат на:

* *Сто и еден далматинец*, роман од 1956 година напишан од Доди Смит
* 101 Далматинец (франшиза), филмска франшиза на Дизни базирана на романот
** *Сто и еден далматинец*, анимиран филм од 1961 година заснован на романот
**  (филм од 1996 година), римејк во живо на филмот од 1961 година
** *101 Dalmatians: Escape from DeVil Manor*, видео игра од 1997 година заснована на филмот од 1996 година
** *101 Dalmatians: The Series*, телевизиска серија на Дизни која се емитуваше од 1997 до 1998 година
** *101 Dalmatians II: Patch's London Adventure*, продолжение директно до видео од 2003 година на филмот од 1961 година
** *101 Dalmatian Street*, телевизиска серија од 2019 година која се фокусира на потомците на Понго и Пердита

* *Мјузикл 101 далматинец*, сценски мјузикл од 2009 година напишан од Денис ДеЈанг и БТ МекНикол
*  (мјузикл 2022), сценски мјузикл од 2022 година на Зини Харис и Даглас Хоџ

## Исто така погледни

* *102 далматинец*, филм од 2000 година и продолжение на филмот во живо од 1996 година
* *102 Dalmatians: Puppies to the Rescue*, видео игра од 2000 година заснована на филмот од 2000 година
* *Лаење на ѕвездите*, роман од 1967 година напишан од Доди Смит и продолжението на *Сто и еден далматинец*
* 101 проклетства (појаснување)
Бони Тајлер

**Гејнор Саливан** (моминско **Хопкинс**; англиски: *Gaynor Hopkins;* родена на 8 јуни 1951) , професионално позната како **Бони Тајлер** (анг:*Bonnie Tyler*), е велшка пејачка препознатлива по нејзиниот рапав глас. Стекнала популарност по објавувањето на нејзиниот албум од 1977 година *„The World Starts Tonight“* и неговите песни „Lost in France“ и „More Than a Lover“. Нејзината песна „It's a Heartache“ од 1978 година се искачила на четврто место на Топ-листата во Обединетото Кралство и на трето место на американскиот ''Билборд'' Хот 100.

Во 1980-тите, Бони Тајлер се преориентирала на рок музиката и почнала да соработува со текстописецот и продуцент Џим Стајнман. Тој го напишал најголемиот хит на Бони Тајлер „Total Eclipse of the Heart“, водечка песна од нејзиниот албум од 1983 година (кој исто така се нашол на прво место на листата за албуми во Обединетото Кралство) *„Faster Than the Speed of Night“*. Стајнман го напишал и другиот голем хит од Бони Тајлер од 1980-тите „ Holding Out for a Hero“. Во текот на 1990-тите соработувала со Дитер Болен кој го напишал и го продуцираше нејзиниот хит во континентална Европа „Bitterblue“. Во 2003 година, Тајлер заедно со пејачката Карин Антон повторно ја снимила „Total Eclipse of the Heart“. Нивниот дует на два јазика со наслов „Si demain... (Turn Around)“, се нашол на врвот на француските топ листи.

Во 2013 година го објавила албумот *Rocks and Honey* и на него се наоѓа песната „Believe in Me“, со која Бони Тајлер го претставувала Обединетото Кралство на Евровизија во 2013 година во Малме. Откако повторно почнала да соработува со продуцентот Дејвид Мекеј, ги објавила *„Between the Earth and the Stars“* (2019) и *„The Best Is Yet to Come“* (2021).

За своите песни меѓу другите признанија три пати била номинирана за Греми и уште три пати за Брит наградата.

## Дискографија

### Студиски албуми

* “*The World Starts Tonight*” (1977)
* “*Natural Force*” (1978)
* “*Diamond Cut*” (1979)
* “*Goodbye to the Island*” (1981)
* “*Faster Than the Speed of Night* ” (1983)
* “*Secret Dreams and Forbidden Fire*” (1986)
* “*Hide Your Heart*” (1988)
* “*Bitterblue*” (1991)
* “*Angel Heart*” (1992)
* “*Silhouette in Red* ” (1993)
* “*Free Spirit*” (1995)
* “*All in One Voice*” (1998)
* “*Heart Strings*” (2003)
* “*Simply Believe*” (2004)
* “*Wings*” (2005)
* “*Rocks and Honey*” (2013)
* The Best Is Yet to Come (2021)

## Наводи

## Надворешни врски

* 
* 

Категорија:Членови на Редот на Британската Империја
Категорија:Живи луѓе
Категорија:Родени во 1951 година
Категорија:Статии со извори на германски (de)
Категорија:Британски пејачки
Категорија:Претставници за песна на Евровизија од Британија
Категорија:Велшки музичари
Категорија:Учесници на Евровизија
Категорија:Рок пејачки
Категорија:Британски кантри кантавтори
Категорија:Британски софт рок музичари
Категорија:Велшки пејачки од 21 век
Категорија:Велшки пејачки од 20 век
Џоја Бруно

мини|Фотографија од Џоја Бруно
 **Џоја Бруно** (родена **Кармен Џоја Бруно**, 11 јуни 1963 година понекогаш професионално позната само како **Џоја**) е американска популарна музичка пејачка со италијанско потекло, најпозната како член на вокалната група Експозе. Во септември 2006 година, Бруно привремено ја прекинала турнејата како соло уметник.

## Личен живот
Бруно била мажена и разведена два пати. Од првиот брак, со Џозеф Пасторе, таа ја има ќерката Бријана Пасторе, која е родена во 1988 година. Во јануари 2006 година, Џоја призна дека е бисексуалка.

## Дискографија

### Албуми

* *Шелтер (Водечки вокал, од групата Wet)* 1996 година
* *Откријте ја оваа* 2004 година
* *Прекрасен Божиќ 2013 година*

### Синглови

## Наводи

## Надворешни врски
* 

Категорија:Луѓе од Бари
Категорија:Живи луѓе
Категорија:Родени во 1963 година
Категорија:Американски пејачки
Скали леб

**Лебот Скали** е италијанско-американски стил на леб кој се прави претежно во областа Бостон, Масачусетс. Тоа е плетенка која е покриена со сусам. Првично бил направен од семејството Скали од Бостон, а сега е регионален специјалитет.

Достапно во многу пекари во областа Бостон, Скали може да се купи непечено или исечено на индустриска машина за сечење леб. Една пекара која ја прави традиционалната форма со децении е пекарата Winter Hill, популарен извор на оваа леба во Сомервил со децении.
мини| Традиционални пекарски полици за леб Скали, со цени, 2023 година. Пекара Винтер Хил, м-р Сомервил.

*

## Наводи

мини| Типичен леб со семе Скали, без етикета. Пекара Винтер Хил, м-р Сомервил.
Вода и сол

**Вода и сол** е италијанска бајка, може да се најде во збирката *Италијански популарни приказни*, собрана од Томас Фредерик Крејн.

Во класификацискиот систем Аарне-Томпсон, водата и солта се тип 923.

## Синопсис
Крал со три прекрасни ќерки ги прашал колку го сакаат својот татко.

* Најстарата рекла: „Те сакам колку светлината на сонцето“.
* Втората ќерка рекла: „Те сакам колку широчината на океанот“.
* Најмладата рекла: „О, татко, те сакам колку вода и сол“.

Таткото, незадоволен од одговорот на најмладата ќерка, ја осудил на смрт. Нејзините две сестри на џелатите им даваат мало куче и облека од најмладата сестра. Тие му го отсекле јазикот на малото куче и му го покажале на кралот, велејќи дека тоа е на најмладата принцеза. Наместо тоа, џелатите ја оставиле во пештера.

Во таа пештера ја нашол волшебник кој ја однел во неговиот замок спроти палатата. Овде, синот на кралот се вљубил во принцезата и набрзо договорил брак. Ден пред свадбата, тие го убиле волшебникот, а крвта го претворила замокот во палата.

На денот на свадбата, девојката им подала сол и вода на сите освен на кралот. На прашањето зошто не јаде, тој објаснил дека не се чувствува добро. По оброкот сите раскажувале приказни.

Кралот и кажал на толпата за ќерка што ја погубил. Тој бил уништен, но потоа принцезата го облекла истиот фустан што го носела кога му кажала дека го сака исто колку водата и солта. Таа му кажала колку е тешко да јаде што било без вода и сол, а тој сфатил колку таа го сакала цело време. Помирени се прегрнале.

## Надворешни врски

* Сајтот SurLaLune Fairy Tale ''„Вода и сол“.'' 
* „Љубов како сол“ збирка слични приказни

Категорија:Италијанска книжевност
Ковиело

**Ковиело** (француски: *Covielle*) е лик и маска во италијанската комедија Commedia dell'arte. Тој спаѓа во категоријата на зани. Неговото име е двоен деминутив од името *Џакомо* (Јакоб или Џејмс). На англиски, тој може да се вика *Џими* или *Џеки*.

Ликот датира најмалку од 16 век. Бил типично од јужниот дел на Италија, и можел да танцува и да свири на мандолина доста добро.

Неговата маска обично го прикажува со смешно долг нос, налик на клун, често долг колку и целото лице. Неговиот нос и образите обично се обоени во црвено. Понекогаш носи очила и често е прикажан со пердуви во капата. Кало го покажува како танцува со стап и меч на појасот.

Николо Барбиери вели дека Ковиело ја забавува публиката со своите „гримаси и засегнат јазик“. Салватор Роза вели дека Ковиело е „итар, вешт, еластичен и вообразен“. Во „Буржоаскиот господин“ на Молиер го маскира својот господар во Турчин и се преправа дека зборува турски. Очигледно може да биде глупав или умен како актерот и според сценариото.

Исто така, неговиот костим може да варира. Некогаш носи унитард што го стега кожата, други пати го прикажуваат облечен во панталони и дублет. Се чини дека носот и капата со пердуви се неговите најконзистентни одлики.

## Наводи
* 

## Надворешни врски

* 
* 

Категорија:Италијански ликови
Страта (храна)

мини|250x250пкс| Појадок страта
**Страта** е фамилија на слоевита касерола во американската кујна.

Најраспространета модерна варијанта е оброк за појадок, направен од смеса која главно се состои од леб, јајца и сирење. Може да вклучува и месо или зеленчук. Вообичаената подготовка бара лебот да се раслојува со филот за да се добијат слоеви (). Таа била популаризирана во *Книгата за готвење добри јадења на сребра чинија* од 1984 година од Џули Росо и Шејла Лукинс. Првиот познат рецепт, страта од сирење, датира од 1902 година и содржи леб, бел сос и сирење.

Други рецепти само бараат состојките да се мешаат заедно, како солен пудинг од леб. Потоа врз состојките се прелива смеса од изматени јајца. Јадењето бара одмор од еден час до една ноќ пред да се пече. Се служи топло.

## Сирење страта
Најраниот познат рецепт за страта е рецепт од 1902 година за *слоеви од сирење*, гратин од слоеви леб, бел сос и сирење, но без јајца.

## Поврзано

* Лазања

## Белешки

Категорија:Американска кујна
Амедеи

**Амедеи** е занаетчиска компанија за производство на чоколадо сместена во Понтедера во регионот Тоскана во Италија, која се смета за еден од најдобрите производители на чоколада во светот. Нивните производи се движат од мали чоколади до тартуфи и пралини. Нивните наградувани мали чоколади  користат зрна какао со едно потекло и едносортни зрна. Еден од нивните производи, Aмедеи Порцелана, е познато како најскапото чоколадо во светот. Тие го добиваат какаото од венецуелскиот регион наречен Чуао; награден е, со злато во категоријата Најдобро зрно во чоколадо во 2005 година и во 2006 година од страна на Академијата за чоколада, иако секоја година ова здружение избира ново чоколадо за најдобро, што е само едногодишна трајна награда.

## Наводи

## Надворешни врски

* Амедеи

Категорија:Италијански марки
Категорија:Економија на Италија
Абичи

**Абичи** е италијански производител на велосипеди основан од претприемачите Џузепе Маркесели, Стефано Стелети и Кристијано Гоци во 2006 година. Компанијата произведува велосипеди во класичен стил, рачно изработени и тестирани во Италија. Абичи има салони во Милано и Виадана.

## Историја
Основачите го формирале прототипот за велосипеди Абичи во Ломбардија користејќи го каталогот од 1950-тите на италијански занаетчија. Нивната цел била класичен велосипед со високотехнолошки детали и винтиџ естетика.

Името Абичи потекнува од „bici“, италијанскиот сленг за „bicicletta“. Името се однесува и на првите три букви од италијанската азбука: ABC.

## Дизајн
Велосипедите Абичи се направени во осум бои засновани на боите на автомобилите од 1950-тите, имаат седло Брукс Англија со бакарни навртки, метални штитници за кал и хромирана шипка за сопирачките. Лесните велосипеди се направени од алуминиум, јаглеродни влакна и титан.

Компанијата произведува велосипеди во класичен стил, вклучувајќи туристички велосипеди за мажи и жени, како и тркачки и планински велосипеди. Секој велосипед е рачно изработен и тестиран во Италија. Доаѓаат во пет модели: Грантурисмо,Кампорела, Свелтина, Аманте и Фуга.

## Соработки
Во 2009 година, Абичи и италијанската модна куќа Фенди го создале *велосипедот Фенди Абици Аманте Дона*, со кожни додатоци *од Селерија* на Фенди и крзнени додатоци за седла.

## Поврзано

* Список на делови за велосипеди

## Наводи


## Надворешни врски

* 

Категорија:Италијански марки
Категорија:Производители на велосипеди од Италија
Нона Абеларда

**Нона Абеларда** (буквално: баба Абеларда) — комичен измислен лик создаден од Џован Батиста Карпи.

Абеларда првпат се појавил во 1955 година, како спореден лик во стриповите *на Волпето*; од 1957 до 1991 година, таа била и главниот фокус на стрип серијата *Солдино*, во улога на медицинска сестра и телохранител на насловниот лик. Со текот на годините имала слични улоги во други помалку успешни стрипови објавени од Едизиони Бјанкони, како што се *Бонго* и *Проволино*, и била водечки лик на истоимениот стрип, *Нона Абеларда*, објавен помеѓу 1971 и 1974 година.

Стриповите биле успешно објавени и во Франција, каде што Нона Абеларда била именувана како **Тартин Мариол** во однос на француската глумица Мартин Керол.

## Наводи

Категорија:Хумористични мрежни стрипови
Категорија:Италијански наслови
Кативик

**Кативик** е италијански хумористичен лик од стрипот создаден од Бонви (Франко Бонвичини).

Ликот првпат се појавил во 1965 година. Подоцна се појавил во списанието *[[Тирамола]]* на 19 јули 1970 година. Подоцна, развојот на ликот му бил даден на еден од неговите помошници, Силвер (креатор на Лупо Алберто, уште еден успешен стрип во Италија), бидејќи Бонви бил премногу зафатен со неговите други дела (меѓу нив, познатиот Штурмтрупен). Ликот е повеќе или помалку декларирана пародија на уште една успешна серија во Италија, *Дијаболик*, создадена од сестрите Џусани. Ликот брзо станал популарен во Италија, неговата анти-херојска природа е преполна до гротескни размери (тој е провалник и општ криминалец, живее во канализација, се тушира со токсичен отпад и мрази сè што е „добронародно“) и политички некоректен хумор (прдеж и ждригање, карикатури на италијански политичари и социјални коментари).

Двете главни одлики на Кативик се формата во облик на круша (што е еволуција на оригиналната форма дизајнирана од Бонви, која била повеќе обликувана како џиновски феферони) и акцент (тој ги испушта последните самогласки на повеќето зборови) што може да биде и северно-италијански или апулиски.

Списанието наречено *Кативик* било објавено во Италија од 1989 година. Престанало да се објавува во декември 2005 година.

## Во други медиуми

* *Кативик* видео игра базирана на ликот била издадена од Idea Software во 1992 година
* Ликот е адаптиран и во анимирана ТВ серија CGI во 2008 година
* Ликот има и колекционерска фигура.
* „Кативик“ е исто така видео игра за ZX Spectrum од Габриеле Аморе и Алесандро Грусу.

## Наводи


## Надворешни врски

* Cattivik на ComicVine.com

Категорија:Италијански стрипови
Џони Марцети

**Џони Марцети** е американско јадење со тестенини во кујната на Средниот Запад на Соединетите Американски Држави, подготвено со тестенини, сирење, мелено говедско месо или италијански колбас, и сос од домати кој може да вклучува ароматичен зеленчук и печурки.

## Историја
Џони Марцети потекнува од Колумбус, Охајо во Марзети, италијански ресторан основан во 1896 година на Авенијата Вудруф и Хај Стрит од италијанската имигрантка Тереза Марцети. Едно од јадењата што Марцети им ги нудел на своите клиенти била печена тепсија со мелено говедско месо, сирење, сос од домати и тестенини што ги нарекол по нејзиниот зет Џони. Тереза Марцети била првата личност која ја послужила тепсијата Џони Марцети во ресторан. Близината до блискиот Државен универзитет во Охајо му помогнал на првиот ресторан да успее и да ја прошири славата на Марцети.

До 1920-тите, станал популарен низ Охајо и средниот запад на САД. Оригиналниот ресторан бил затворен во 1942 година, но втората локација, отворена во 1919 година, останала во функција сè додека Тереза Марцети не починала во 1972 година. Ресторанот Марцети подоцна станал познат по разни преливи за салати, кои сè уште се произведуваат под етикетата на T. Marzetti Company.

Џони Марцети, исто така, станало популарно јадење во поранешната зона на Панамскиот канал, каде што панамските локални жители го нарекувале јадењето како „Џони Мацети“.

Во сезона 3, епизода 18 од Девојките Гилмор, „Среќен роденден, душо“, тепсијата од Џони Марцети се нарекува „Џони Мачете“, јадење што бабата на Ричард Гилмор му го правела кога тој се чувствувал тажен.

## Наводи


## Надворешни врски

* Кујнско поштенско сандаче: Џони Марзети овековечен како тепсија


Категорија:Американска кујна
Аудисон

**Аудисон** е еден од брендовите на италијанската компанија Електромедиа, производител на автомобилски аудио производи. Компанијата била основана во 1979 година, но името Аудисон е регистрирано во 1984 година. Во моментов Аудисон има различни видови мобилни аудио производи: засилувачи, звучни обработувачи, звучници и нискотонци.

Аудисон има освоено бројни награди за квалитет на звукот како и награди за „засилувач“ на годината (награди EISA и CES). Марката, исто така, брои многу „Први“ во својата историја: прв засилувач со прилагодливи контроли за засилување, прв што изградил моноблок засилувач на бас, прв засилувач со 5 канали.

## Надворешни врски

* Официјална страница на Audison
* Официјална страница на Elettromedia
* Официјална страница на CES 
* Официјална страница на EISA
Категорија:Италијански марки
Маку

[мини| [Бакла|Гравот фава (тука свеж и во мешунка, наместо сушен) е примарна состојка на маку.]]
десно|мини| Свеж фава, излупен и обарен на пареа
***Маку***, (исто така познат како ***маку ди фаве***, а понекогаш се нарекува и **мако**), е сицилијанска супа, а исто така и храна која се подготвува со сушен и мелен фава (исто така познат како боранија) и анасон како основни состојки. Таа најчесто се служи на Денот на Свети Јосиф во Сицилија.

## Историја
Маку е селска храна и основна храна која датира од античката историја. Римскиот народ можеби ја измислил или вовел храната, која била создадена од мелени зрна фава. Иако достапноста на маку во современото време на Сицилија е генерално ретка, сè уште повремено се служи во рестораните таму.

## Состојки и подготовка
Примарните состојки вклучуваат фава, семки и гранчиња од анасон, маслиново масло, сол и бибер.  Други состојки можат да бидат домат, кромид и тестенини. Супата понекогаш се остава да се олади додека не се зацврсти, па се сече на ленти, се валка во брашно и се пржи на маслиново масло. Некои јадења од маку можат да се направат од зрна фава што се пасирани.

## Јадења кои користат маку
десно|мини| ''Тестенини цo Маку'', типично сицилијанско јадење
Маку е едноставно јадење подготвено со брускети и маку што може да се служи како предјадење или јадење за ручек.

*Маку ди Сан Џузепе* (англиски: maccu of St. Joseph) е традиционално сицилијанско јадење кое се состои од различни состојки и маку. Јадењето може да се подготви на Денот на Свети Јосиф во Сицилија, за да се исчистат шпајзовите и да се остави простор за новите пролетни култури зеленчук. Во Сицилија, Свети Јосиф многумина го сметаат за нивен светец заштитник, а во многу италијанско-американски заедници му се дава благодарност на Свети Јосиф („Сан Џузепе“ на италијански) за спречување на глад во Сицилија во средниот век. Според легендата, во тоа време имало голема суша, а луѓето му се молеле на нивниот светец заштитник да им донесе дожд. Тие ветиле дека ако одговори на нивните молитви, ќе подготват голема гозба за да го почестат. Дождот навистина дошол, а жителите на Сицилија подготвиле голем банкет за својот светец заштитник. Фавата била културата која го спасила населението од глад и е традиционален дел од олтарите и традициите на Денот на Свети Јосиф. Давањето храна на сиромашните е обичај на денот на Свети Јосиф.

Категорија:Италијанска кујна
Категорија:Сицилија
Коми (ресторан)

десно|безрамка
[мини| Коми во [Вашингтон]]
**Коми** е ресторан во Вашингтон, управуван од готвачот Џони Монис, кој служи јадења под италијанско и грчко влијание.

## Ресторанот
Коми се наоѓа на 1509 17-ти Сент, во близина на областа Дупонт во Вашингтон. Бил забележителен додаток на соседството кога бил отворен во 2003 година, служејќи пици на дрва и А ла катре мени со супи, салати, и предјадења за ручек и вечера.

Во зимата 2006 година, готвачот Монис го затворил ресторанот на две недели, отстранувајќи поголем дел од масите и повторно отворајќи го со мени со повеќе јадења по цена од 84 долари, но достапно само за вечера. Оваа нова инкарнација на Коми заработила одлични критики, освојувајќи го првото место на најдобрите ресторани на списанието *Washingtonian* во DC во 2009 година. Тој го задржил ова прво место до 2012 година, бидејќи станал еден од најпознатите ресторани во градот.

Претседателот Барак Обама и првата дама Мишел Обама вечерале во Коми во мај 2010 година.

Коми заработил ѕвезда на Мишелин во Водичот Мишелин за Вашингтон за 2018 година. Во својот Есенски водич за јадење во 2018 година, критичарот за храна *на Вашингтон пост,* Том Сиетсема, го именувал Коми меѓу најдобрите десет во неговата Куќа на славните.

## Готвач Џони Монис
Џони Монис е роден и израснат во Арлингтон, Вирџинија, каде што неговото семејство ја поседувало пицеријата Ла Каса. Неговите родители се родени на грчкиот остров Хиос, а Коми го добил името по плажата на Хиос, обложена со таверни, каде што семејството летувало.

Монис се запишал како студент на Универзитетот Џејмс Медисон, но се откажал за да присуствува на Колеџот за кулинарски уметности на Универзитетот Џонсон и Велс во Чарлстон, Јужна Каролина. Меѓутоа, тој не го завршил кулинарското училиште, бидејќи верувал дека учи повеќе работејќи во ресторанот McCrady's.

Во 2001 година, Монис бил ангажиран да работи во ресторанот „Готвач Џефс“ во Вашингтон, каде што брзо бил промовиран и бил именуван за извршен готвач на локацијата на новиот готвач Џеф во центарот на градот. Во 2003 година, Монис се откажал за да отвори свој ресторан Коми.

Во април 2007 година, списанието *Food &amp;amp; Wine* го прогласило Монис за еден од најдобрите нови готвачи на F&W 2007 година. Во 2013 година, Монис ја освоил наградата на Фондацијата Џејмс Берд за најдобар готвач, Средно Атлантик.

Во 2011 година, Монис отворил посебен ресторан на подот под Коми, тајландски инспириран Литл Сероу, кој бил прогласен за еден од најдобрите нови ресторани во Америка од страна на магазинот *Бон апетит*.

## Награди

* 2007 Најдобрите нови готвачи *за храна и вино* списание.
* 2009 Најдобри ресторани во DC, бр.1, списание *Washingtonian*.
* 2013 Најдобар готвач, Средно Атлантик, Награда на Фондацијата Џејмс Берд.
* Мишелин ѕвезда 2018 година, Водич Мишелин.

## Наводи


## Надворешни врски

* Ресторан Коми


Категорија:Американски ресторани
Аква ди Парма

**Аква ди Парма** е италијанска компанија која произведува мириси, свеќи, бањарки и кожни додатоци. Сите нејзини асортимани се ексклузивно произведени во Италија и дистрибуирани во 43 земји.

## Историја
Оригиналниот парфем на компанијата, Колонија, бил создаден во 1916 година во мала фабрика за парфеми во центарот на историскиот стар град на Парма, по кој компанијата го добила името.

Во тоа време, поголемиот дел од комерцијалните парфеми биле многу посилни и потешки во составот; така што невообичаено лесниот и освежителен мирис од Парма наишол на голем успех во Европа.

Во 1930-тите, зголемената популарност на колонската вода довела до зголемување на производството и развој на неговата дистрибуција. Триесеттите и педесеттите години се опишани како „златно доба“ за Аква ди Парма Колонија, која станала многу успешна меѓу членовите на високото општество, со славна клиентела.

Со текот на годините, брендот ја проширил својата палета на производи, воведувајќи домашна колекција која вклучува бањарки и крпи и кожни производи.

Во 1993 година, брендот бил оживеан од претприемачите Лука ди Монтеѕемоло (поранешен претседател на Ферари), Диего Дела Вале (претседател и извршен директор на Тодс, (компанија за производство на чевли и кожа)) и Паоло Боргоманеро (главен акционер на продавачот на долна облека Ла Перла).

Во 1998 година Аква ди Парма го отворил својот прв бутик на миланската Виа дел Гесу, по што следеле бутици во Париз во 2012 година, Рим во 2014 година и центарот на Мајами.

Компанијата била купена од мултинационалниот LVMH во 2001 година, и сега е со седиште во Милано.

Во мај 2008 година компанијата влегла на пазарот на луксузни спа со Блу Медитеранео Спа во Порто Черво (Сардинија). Во 2013 година компанијата го отворила својот втор спа центар во палатата Грити во Венеција.

Во 2013 година, компанијата ја лансирала Ла Нобилта дел Фаре („Благородништвото на работата“), книга која се фокусира на приказните за извонредноста на италијанската уметност и занаетчиство, со фотографија од Џовани Гастел.

Етихад ервејс има договор за снабдување со ексклузивни кожни пакувања кои содржат примероци од препознатливиот мирис и крем за раце во нивниот деловен, прва класа и врвен Резиденс апартман.

## Лого на компанијата
Логото на компанијата е грбот на Мари Луиз, војвотката од Парма, која владеела од 1816-1847 година. Ова било во знак на почит на нејзиното владеење и на помошта што ја пружила за развој на индустријата за парфеми и стакло во Парма.

## Пакување
Компанијата ги продолжила цилиндричните шишиња, заоблените кутии и светло жолтото пакување на оригиналниот производ. Вклучувала сина варијанта која требала да ја „евоцира енергијата, сонцето и боите на италијанскиот Медитеран“.

Податотека:Acqua di Parma Colonia.jpg|Сегашното пакување
Податотека:Acqua di Parma.jpg|Поранешното шише


## Наводи

## Надворешни врски
* 

Категорија:Италијански марки
Категорија:Италијански компании
Федерико Дел Гросо

200px|мини|Федерико Дел Гросо во 2018 година
**Федерико Дел Гросо** (роден на 24 март 1983 година) е италијански фудбалски тренер и поранешен играч кој играл како дефанзивец.

## Кариера
Братот близнак на Кристијано, близнаците Дел Гросо ја започнале својата кариера во нивниот роден клуб Џулијанова во Серија Ц1. Одиграле над 100 лигашки натпревари пред да го напуштат клубот во 2006 година. Во 2006 година, Кристијано потпишан со клубот од Серија А, Каљари Калчо, додека Федерико потпишал од Тернана, која штотуку испаднала од Серија Б.

На 1 февруари 2010 година, Кристијано бил продаден на Интернационале во договор за сосопственост, за 180.000 евра. Истиот ден тој бил позајмен назад во Лега про прима дивизионе за Про Патриа.

Во јуни 2010 година, Тернана го откупила Луис Антонио Хименес и се откажал од Дел Гросо, заработил нето готовина од 2,977 милиони евра, вкупно бил префрлен во Интер во сезоната 2009-10. Дел Гросо тренирал сам во летото 2010 година, но сепак ги повредил лигаментите на пателата.

Во јули 2011 година го раскинал преостанатиот 3-годишен договор со Интер и го натерал Интер да ја отпише неговата сметководствена вредност од 264.000 евра.

Во август 2016 година, Дел Гросо се вратил во Џулијанова, за аматерскиот клуб Реал Џулијанова, духовен наследник на Џулијанова Калчо.

## Тренерска кариера
На 19 јануари 2021 година, бил отпуштен како главен тренер на Џулијанова.

## Наводи


## Надворешни врски

* Профил на AIC.Football.it  

Категорија:Италијански фудбалски тренери
Категорија:Живи луѓе
Категорија:Родени во 1983 година
Категорија:Фудбалски дефанзивци
Категорија:Фудбалери на ФК Тернана
Категорија:Италијански фудбалери
Микеле Фереро

мини|Плоштадот Микеле Фереро во Алба, Италија
**Микеле Фереро** (26 април 1925 – 14 февруари 2015 година) бил италијански стопанственик милијардер. Бил сопственик на производителот на чоколади Фереро СпА, втората по големина кондиторска компанија во Европа (во времето на неговата смрт), која ја развил од малата пекара и кафуле на неговиот татко во Алба, Пиемонт. Неговиот прв голем успех бил додавањето растително масло во традиционалната паста *џандуја* за да го направи популарниот намаз Нутела.

## Ран живот
Микеле Фереро бил роден на 26 април 1925 година во Дољани, син на Пјетро Фереро, кој ја основал компанијата Фереро и неговата сопруга Пјера Киларио.

## Кариера
Фереро се приклучил на фирмата во 1949 година.

Тој бил најбогатиот човек во Италија, со лично богатство од 26 милијарди долари  што го надминал Силвио Берлускони во март 2008 година. Во мај 2014 година, индексот на милијардери на Блумберг го навел Фереро како 20-та најбогата личност во светот.

Брендовите на Фереро вклучуваат Нутела, Мон Шери, чоколадата Киндер, Фереро Рошер, Тик так, и Киндер јајцата.

Од 1997 година, неговите синови, Џовани Фереро и Пјетро Фереро, заедно ја воделе компанијата. Откако Пјетро починал на 18 април 2011 година, во несреќа во Јужна Африка, Џовани станал единствен извршен директор.

## Личен живот
Фереро се оженил со Марија Франка Фисоло во 1962 година и заедно имале два сина, Џовани Фереро и Пјетро Фереро Џуниор.

Тој бил жесток католик. Фереро го посетувал светилиштето Лурд еднаш годишно, и имал поставена Мадона во секоја фабрика и канцеларија. Фереро починал на 14 февруари 2015 година, во неговиот дом во Монте Карло, Монако. Имал 89 години.

## Наводи


Категорија:Римокатолички христијани од Италија
Категорија:Италијански стопанственици
Категорија:Починати во 2015 година
Категорија:Родени во 1925 година
Категорија:Статии со извори на италијански (it)
Гезебел

***Гезебел*** е италијански научнофанатастичен стрип, создаден од писателот Макс Бункер (Лучиано Секи) и уметникот Магнус (Роберто Равиола), кој претходно создал неколку други ликови, како што се Алан Форд, Криминал и Сатаник.

## Историја на објавување
*Гезебел* бил објавуван месечно (настрана од два двонеделни изданија) од Едиториале Корно, од февруари 1966 до октомври 1967 година, завршувајќи со број 23. Серијата вклучувала и приказни за Бак Роџерс од Џорџ Туска.

По број 6, Бункер и Магнус биле заменети со, соодветно, Еразмо Бузаки, Лујџи Кортеџи (кој исто така ги нацртал кориците) и Роберто Кортела Перони.

## Ликови и приказна
Гесебел била кралица на далечната планета Вирџин, чиј народ бил претежно составен од воени и убави жени, организирани во воено општество. Гесебел го поседувала најголемиот машки харем на планетата, кого го камшикувала после секој сексуален однос, како и мачка со златни заби (наречена Пусикет) која имала моќ да го убие секој маж кој ќе се обиде да избега од неа. Мажите кои се бунтувале против Гезебел биле предодредени да бидат заклани од ѕверови во циркусот.

## Надворешни врски

* Страна на официјалната веб-страница на Max Bunker Press 

Категорија:Италијански стрипови
Дела Ферера

**Дела Ферера** бил италијански производител на мотоцикли активен од 1909 до 1948 година. Мотоциклите со четири вентили произведени од компанијата победиле на настаните во Трофео Туристико Национале, во Кремона и на други места. Компанијата изградила прототип за велосипедски автомобил во 1924 година. Единствениот модел бил Сајклкар и бил произведен само во 1924 година. Четирицилиндричен двотактен мотор со зафатнина од 707 цм го обезбедувал погонот. Возилото имало менувач со четири брзини и сопирачки на четири тркала. Максималната брзина поврзана со дизајнот била дадена како 80 km/h. Официне Меканика Џузепе Мелди го презела моделот во 1927 година како основа за сопствените возила.

Од 1909 година, Дела Ферера градел многу цврст мотоцикл за кој можел да обезбедат 100.000 KM гаранција. До Првата светска војна, Дела Ферера бил еден од главните производители на мотоцикли во Италија. Мотоциклите се изработувале рачно, што било почесто во тоа време. Затоа, бројот на изградени мотоцикли бил мал. Најголем дел од деловите ги изработиле браќата Дела Ферера, освен гумите и деловите на палењето, вклучувајќи ги и карбураторите.

## Наводи

Категорија:Италијански марки
Категорија:Италијански компании
Генеја

**Генеја** () — род на габи слични на тартуфи од семејството на огнилките (*Pyronemataceae*). Во родот има околу 32 видови кои се јавуваат во Северна Америка и Европа. Родот бил опишан од италијанскиот миколог Карло Витадини во 1831 година. 

Името на родот генеја е во чест на Џузепе Жене (1800 - 1847), кој бил италијански зоолог и професор по зоологија во Природонаучниот музеј во Торино.

## Избрани видови

* *[[Genea anthracina]]*
* *[[Genea balsleyi]]*
* *[[Genea cazaresii]]*
* *[[Genea eucalyptorum]]*
* *Genea harknessii*
* *[[Genea hispidula]]*
* *[[Genea klotzschii]]*
* *[[Genea kraspedostoma]]*
* *[[Genea papillosa]]*
* *[[Genea pseudoverrucosa]]*
* *[[Genea sphaerica]]*
* *[[Genea subbaetica]]*
* *[[Genea verrucosa]]*

## Наводи

Категорија:Огнилки
Неаполски сос

мини|Неаполски сос
**Наполскиот сос**, исто така наречен **сос од Наполи** или **сос Наполетана**, е колективното име дадено (надвор од Италија) на различни основни сосови на база на домати, добиени од италијанската кујна, кои често се служат над или покрај тестенините.

Во Неапол, неаполскиот сос едноставно се нарекува **ла салса**, што буквално во превод значи **сос**. Може да се вклучат босилек, ловоров лист, мајчина душица, оригано, зрна бибер, каранфилче, маслинки и печурки во зависност од преференциите на вкусот. Некои варијанти вклучуваат моркови и целер. Надвор од Италија, основниот сос е вегетаријански, иако може да се додаде месо, како мелено говедско месо или колбас. Спротивно на тоа, во Италија, јадењето со сос што го носи Неапол во неговото име е сос наречен неаполски рагу.

Многу Италијанци не знаат што е неаполски сос, особено во врска со имињата на некои рецепти како што е, на пример, „шпагети наполитана“. Самото име, всушност, не е ни напишано на соодветен италијански.

## Потекло
Историски гледано, првиот италијански готвач кој вклучува сос на база на домати, (*Современиот стјуард*), е напишана од италијанскиот готвач Антонио Латини и објавена во два тома во 1692 и 1694 година. Латини му служел како управител на првиот министер на шпанскиот вицекрал на Неапол.

## Наводи

Категорија:Италијанска кујна