open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Алкалоид

[thumb|Структурна формула на алкалоидот [морфин.]]
**Алкалоиди** — голема група на најчесто базни органски соединенија кои содржат азот и кои најчесто се поврзани во цикличен систем. Досега се изолорани голем број на алкалоиди, но само околу 6.000 се хемиски детерминирани. Тие се нашироко распространети кај растенијата, но докажано е дека можат да се добијат и од некои ракови, бактерии и габи. Во растенијата ги има во различни концентрации и количини во зависност од местоположбата и условите на растението.
Се добиваат со апсорпција и естракција на растенијата.
Црква Свети Рок (Лисабон)

**Црквата Свети Рок** (португалски: *Igreja de São Roque*) е црква која се наоѓа во Лисабон, Португалија.

Категорија:Цркви во Лисабон
Рок
Црква Сао Висенте де Фора

**Црквата Сао Висенте де Фора** (португалски: *Igreja de São Vicente de Fora*) е црква, манастир, кој се наоѓа во Лисабон, Португалија. Оригиналниот манастир Сао Висенте де Фора бил основан околу 1147 година од првиот португалски крал, Афонсо Енрике, за Августинскиот ред.Црквата била изградена во 17 век, и е една од најважните маниеристички градби во државата каде се наоѓаат и вечните почивалишта на династијата на Браганза. Првата црква била изградена во 1147 година во времето на првиот португалски крал Алфонсо I. Денешниот изглед на црквата бил изграден во времето на Филип II во периодот од 1582 до 1629 година.
## Наводи

Категорија:Цркви во Лисабон
Црква Санто Антонио

**Црквата Санто Антонио** (португалски: *Igreja de Santo António de Lisboa*) е црква, манастир, кој се наоѓа во Лисабон, Португалија. Црквата била изградена во 1195 година и е посветена на Свети Антониј.

## Наводи

## Надворешни врски
* Source for Igreja Saint Antonio  

Категорија:Цркви во Лисабон
Јеронимитски манастир

**Јеронимитски манастир** (португалски: *Mosteiro dos Jerónimos*) — манастир којшто се наоѓа во Лисабон, Португалија. Црквата билас изградена во времето на Енрике Морепловец во 1450 година. Во оваа црква престојувал и самиот Васко де Гама пред да отплови на неговото патување кон Индија. Денешниот изглед на црквата започнал да се гради во времето на Мануел I, и била изградена во периодот од 1515 до 1520 година. Црквата била на повеќепати реновирана, посебно по земјотресот во Лисабон од 1775 година. Од 1983 година, манастирот е вклучен во списокот на културно наследство на УНЕСКО.


Belem-Mosteiro dos Jeronimos-22-Front-1983-gje.jpg
Belem-Mosteiro dos Jeronimos-28-linke Seite-Kadett-1983-gje.jpg
Belem-Mosteiro dos Jeronimos-Kirche-14-2011-gje.jpg
Belem-Mosteiro dos Jeronimos-Kirche-12-2011-gje.jpg
Belem-Mosteiro dos Jeronimos-Kreuzgang-166-2011-gje.jpg
Belem-Mosteiro dos Jeronimos-Kreuzgang-140-2011-gje.jpg
Belem-Mosteiro dos Jeronimos-Kreuzgang-136-Bogen-Touristenpaar-2011-gje.jpg
Belem-Mosteiro dos Jeronimos-Kreuzgang-186-2011-gje.jpg


Категорија:Цркви во Лисабон
Категорија:Светско наследство во Португалија
Јеронимо
Категорија:Христијански манастири во Португалија
Општини во Бразил

right|thumb|230px|Општини во Бразил

Ова е статија за општините во Бразил. Бразилските држави се поделени на многу општини. Во моментов, Бразил има 5560 општини.

## А
* Општини на Акре (AC)
* Општини на Алагојас (AL)
* Општини на Амапа (AP)
* Општини на Амазони (AM)

## Б
* Општини на Баја (BA)

## Г
* Општини на Гојаш (GO)

## Е
* Општини на Еспирито Санто (ES)

## М
* Општини на Марањао (MA)
* Општини на Мато Грошо (MT)
* Општини на Јужна Мато Грошо (MS)
* Општини на Минаш Жераис (MG)

## П
* Општини на Пара (PA)
* Општини на Параиба (PB)
* Општини на Парања (PR)
* Општини на Пернамбуко (PE)
* Општини на Пјауи (PI)

## Р
* Општини на Рио де Жанеиро (RJ)
* Општини на Северна Рио Гранџе (RN) 
* Општини на Јужна Рио Гранџе (RS)
* Општини на Рондонија (RO)
* Општини на Рораима (RR)

## С
* Општини на Санта Катарина (SC)
* Општини на Саун Пауло (SP)
* Општини на Сеара (CE)
* Општини на Сержипе (SE)

## Т
* Општини на Токантинс (ТО)

## Ф
* Административни региони на Федералниот дистрикт (DF)

## Поврзано
* Список на градови
* Список на најголеми градови во Бразил

## Надворешни препратки
* Мапа
* Бразилски Институт за Географија и Статистика 

*
Категорија:Административна поделба на Бразил
Бразил
Категорија:Второстепени административни единици на земјите
Забна пулпа

[thumb|250px|right|float|[Катник кај човек со прикажани делови, меѓу кои и пулпата.]]
**Забната пулпа** (***pulpa dentis***) — најминијатурниот орган во човековото тело. Сместен е во шуплината на забот (cavum dentis) и од секаде е обиколена со дентин, освен во пределот на отворот на врвот на коренот на забот (foramen apicis dentis) преку кој навлегуваат крвни садови и нервни влакна. Пулпата е ретко сврзливо ткиво.

## Функции на пулпата

* Дентиногена Функција - учествува во создавање на дентин.
* Нутритивна или хранителна функција - се остварува преку нервните влакна и крвни садови
* Заштитна или одбранбена функција - пулпата реагира на механички, топлински, бактериски, хемиски и други фактори со болка.

## Структурна организација на забната пулпа

#### Одонтобластен слој
Тоа е слој, составен од цилиндрични клетки (одонтобласти) кои се движат по површината на забната пулпа на границата со дентинот. Од одонтобластите излегуваат Томесови процесуси кои навлегуаат во дентинските каналчиња и учествуваат во неговата исхрана.

#### Субодонтобластен слој
Се состои од: Ацелуларна зона или Веилова Зона и Клеточна зона или Хохлова зона.

Во Веиловата зона се наоѓа мрежа на нервни влакна - Решкова мрежа. Под Веиловата зона се наоѓа Хохловата клеточна зона во која се наоѓаат повеќе типови на клетки од кој најзастапени се фибробластите.

#### 3. Централна зона
Тоа е дел од забната пулпа во кој се наоѓаат клетки, крвни садови, нервни влакна, лифмни садови, ретикуларни, колагени и еластични влакна кој се потопени во водена маса.

Во пулпата може да се сретнат и недиференцирани клетки кои понекогаш во зависност од потребите може да се диферецираат.

## Наводи

Категорија:Заби
Категорија:Ткива
Категорија:Сврзни ткива
Категорија:Стоматолошка анатомија
Список на ѕвезди во соѕвездието Паун

Ова е список на позначајни ѕвезди во соѕвездието **[[Паун (соѕвездие)|Паун]]**, надолно подредени според сјајноста.

## Поврзано
* Список на ѕвезди по соѕвездие

## Извори
*
*
*
*
*


Паун
Цемент (заб)

[right|thumb|[Катник кај човек со прикажани делови, меѓу кои и цементот.]]
**Цемент** (substantia cementum) е минерализирано сврзливо ткиво кое се протега од вратот на забот до врвот на коренот на забот т.е го покрива дентинот во пределот на коренот на забот. Со цементот кое претставува тврд дел на забот, се остварува контакт со околните ткива (периодонциум)преку колагени влакна. Цементот е со помала тврдина од дентинот и има жолтеникава боја. Содржи 45% неоргански материи и 55% органски материи. Карактеристично за цементот е што одејќи од цементно-емајловата граница кон врвот на забот неговата дебелина постапно се зголемува така што на самиот врв на забот е најдебел и го формира отворот на коренот на забот (foramen apicis dentis)
                                                                          
## Поделба на цементот
Цементот се дели на бесклеточен и клеточен. Нивното целосно разграничување не е целосно утврдено, се смета дека бесклеточниот дел е најзастапен во горните две третини од цементот, додека клеточниот дел е застапен во долната третина од цементот, најгусто во самиот отвор на врвот на коренот на забот. Клетките на цементот се нарекуваат цементоцити.

## Типови на влакна во цементот
Цементот содржи 2 типа на тенки влакна: тенки колагени влакна и дебели колагени влакна. 
Тенките колагени влакна се протегаат паралелно на површината на забот, додека дебелите колагени влакна се протегаат под прав агол на површината на забот. Краевите на овие влакна од една страна се поврзуваат со периостот, а од другата страна со цементот на забот и тие краеви се нарекуваат Шарпееви влакна.

Категорија:Заби
Кајмани (потсемејство)

**Caimaninae** е една од двете потсемејства на семејството на алигаторовидните. Содржи 3 преживеани рода, во кои спаѓаат 6 преживеани вида на кајмани.

**Потсемејство [[Caimaninae]]** 
* † Род *[[Necrosuchus]]* 
* † Род *[[Eocaiman]]* 
* Род *[[Paleosuchus]]*
** Кувијеов џуџест кајман, *Paleosuchus palpebrosus*
** Шнајдеров кајман, *Paleosuchus trigonatus*
* † Род *[[Purussaurus]]*
* † Род *[[Mourasuchus]]* 
* † Род *[[Orthogenysuchus]]* 
* Род *[[Caiman]]* 
** Јакарски кајман, *Caiman yacare*
** Очилен кајман, *Caiman crocodilus* 
** † *[[Caiman lutescans]]* 
** Широкомуцест кајман, *Caiman latirostris*
* Род *[[Melanosuchus]]* 
** † *[[Melanosuchus fisheri]]* 
** Црн кајман, *Melanosuchus niger*

† означува изумрени родови и видови

Категорија:Крокодиловидни
Мазночелни кајмани

**Мазночелните кајмани** () е род на алигаторовидни влекачи од Јужна Америка кои припаѓаат на фамилијата Alligatoridae. Овие животни се најмалите членови на редот крокодиловидни во Америка.

Родот содржи два преживеани вида :

* кувијеов џуџест кајман (*Paleosuchus palpebrosus*)
* шнајдеров кајман (*Paleosuchus trigonatus*).

Категорија:Крокодиловидни
Кувијеов џуџест кајман

**Кувијеов џуџест кајман** (()), познат и под името **џуџест кајман**, е крокодиловиден влекач од северниот дел на Јужна Америка. Го среќаваме во Боливија, Бразил, Колумбија, Еквадор, Француска Гвајана, Гвајана, Парагвај, Перу, Суринам и Венецуела. Најчесто живеат во брзи потоци и реки. 
 
Ова е најмалиот вид на крокодиловидно животно, и достигнува должина од 1,5 метри. Младите џуџести кајмани се хранат со безрбетници, додека ворасните јадат безрбетници и риби. Преку денот се кријат во дупки и дувла. Јајцата ги положуваат во гнезда, најчесто помеѓу 10 и 25 јајца. Инкубацијата на јајцата трае околу 3 месеци.

## Наводи

## Галерија

Image:Paleasuchus_palpebrasus_1.jpg|Млади единки


Категорија:Крокодиловидни
Инает

**Инает**, **инаетлук**, **инаетење** и други варијанти, е однесување на поединец или група коешто е штетно за поединци или групи но и понатаму се извршува да би се некому нешто докажало или покажало, иако тоа не мора да биде обврзно. Суштината на инаетот е ирационалност и упорност, иако многумина го нагласуваат отсуството на интелигенција.

Инает треба да се разликува од *[[пркос]]* што не е секогаш опишан како ирационално-безумствено (значење за зборот ирационално е во Македонскиот речник како безумствено) и бесмислено однесување. Пркос е противење на помалиот, обесправениот, беспомошниот кон поголемиот, помоќниот, бескрупулозниот. Последиците можат да бидат исти, штетни по извршителот, но кај инаетот се смета дека не постоела никакава потреба ниту морално оправдување за такво однесување. Инает исто така треба да се разликува од вулгарниот израз „*курчење*“ што може да се опишува како „закана со празен пиштол“.

Инает е, на пример, кога мало дете од инает со родителите не сака да јаде затоа што не му купиле играчка. Последиците се да биде гладно, што не е пријатно, а веројатно и му следи казна. Пословицата вели „инает е лош занает“.

Инает, честа активност во поранешните југословенски држави, тешко се преведува на други јазици како еден збор.

Категорија:Психологија
Категорија:Турцизми
Папа Пиј IV

**Павле IV** (лат. Pius PP. IV; 31 март 1499 - 9 декември 1565) — римски папа од 25 декември 1559 до 9 декември 1565. Тој е познат по тоа што преземал клучна улога на Трентскиот собор.

## Наводи

Категорија:Родени во 1499 година
Категорија:Починати во 1565 година
Категорија:Епископи на Фолигно
Категорија:Папи
Категорија:Италијански папи
Категорија:Римокатолички архиепископи од 16 век
Категорија:Италијанци од 15 век
Категорија:Италијанци од 16 век
Шнајдеров кајман

**Шнајдеровиот кајман** (*Paleosuchus trigonatus*), е крокодиловиден влекач од Јужна Америка. Го среќаваме во  Амазонскиот басен во Боливија, Бразил, Колумбија, Еквадор, Француска Гвајана, Гвајана, Перу, Суринам и Венецуела.
 
Името го добил по германскиот биолог Јохан Готлоб Шнајдер, кој го идентификувал видот во 1801 година.
 
## Особености
Овој кајман е вториот најмал вид од фамилијата Alligatoridae достигнувајќи должина од само 2,3 метри. 
 
Женките од овој вид почнуваат да се парат кога ќе достигнат големина до 1,3 метри, додека мажјаците, кога достигнуваат 1,4 метри (односно на возраст помеѓу 10 и 20 години). Женките положуваат 10-20 јајца. Периодот на инкубација е доста долг споредено со останатите крокодиловидни животни и изнесува 115 дена. Степенот на смртност на младите кајмани е доста високо поради многубројните природни грабливци како јагуарот, анакондата или големи гуштери.

## Исхрана
Начинот на исхрана се менува со возраста на кајманот. Крокодилите кои се штотуку излезени од јајцата се хранат во водни инсекти и други членконоги. Кога ќе потпораснат, младите крокодили се хранат со инсекти но и со мали риби, птици и влекачи. Возрасните кајмани многу почесто ловат на копно отколку во вода, и се хранат со мали цицачи. Како и останатите копнени грабливци, прекриваат големи региони во кои бараат храна. Поради тоа, главата на кајманот често е високо подигната, а вратот е поставен вертикално, што им овозможува поголема прегледност на околината.

## Надворешни врски
*  Crocodile Specialist Group 1996.  Paleosuchus trigomatus  [*sic*].   2006 IUCN Red List of Threatened Species.   Downloaded on 29 July 2007.
*  Information about Paleosuchus trigonatus - The Reptile Database.
*  http://www.flmnh.ufl.edu/cnhc/csp_ptri.htm

Категорија:Крокодиловидни
Катедрала Свети Александар Невски (Талин)

**Црквата Александар Невски** (естонски : *Aleksander Nevski katedraal*) е црква која се наоѓа во Талин, Естонија и е во склопот на Православната црква. Црквата е изградена во периодот од 1894 до 1900 година, во времето на Руската Империја,  а нејзин архитект е Михаил Преобразенски. Оваа катедрала е најголемиот христијански храм во Естонија која е посветена на Александар Невски.

## Наводи

Категорија:Цркви во Талин
Категорија:Катедрали во Естонија
Категорија:Православни цркви во Естонија
Александар Невски
Талин
Олафска црква

**Олафската црква** (естонски : *Oleviste kirik*) е црква која се наоѓа во Талин, Естонија. Црквата била изградена во 13 век со готски стил, и е посветена на норвешкиот крал Олаф II.

Категорија:Цркви во Талин
Олафска
Црква Свети Никола (Талин)

**Црквата Свети Никола** (естонски : *Niguliste kirik*) е црква која се наоѓа во Талин, Естонија. Црквата била изградена во 13 век, а за време на СССР, црквата била затворена, а во 1917 година и срушена. По нејзината реконструкција, објектот бил претворен во музеј.

Категорија:Цркви во Талин
Категорија:Лутерански цркви
Никола
Т
Црква Свети Матијаш

**Црквата Матијаш** (унгарски : *Mátyás templom*) е црква која се наоѓа во Будимпешта, Унгарија и е во склопот на Римокатоличката црква. Црквата била изградена во 1015 година со готски стил, и е втората по големина црква во Будимпешта. Во 1541  година била претворена во џамија.

Категорија:Цркви во Будимпешта
Категорија:Римокатолички катедрали во Унгарија
Категорија:Градби претворени во џамии
Матијаш
Категорија:Отомански џамии во Унгарија
Црква Пресвета Богородица (Талин)

**Црквата Света Марија** (естонски : *Tallinna Neitsi Maarja Piiskoplik Toomkirik*) е црква која се наоѓа во Талин, Естонија и од 1561 година е во склопот на Лутеранската црква. Црквата е изградена во 13 век од страна на Римокатоличката црква, и е една од најстарите во градот.

Категорија:Цркви во Талин
Категорија:Лутерански цркви
Б
Категорија:Катедрали во Естонија
Талин
Базилика Свети Стефан

**Базиликата Свети Стефан** или **Свети Иштван** (унгарски : *Szent István-bazilika*) е базилика/црква која се наоѓа во Будимпешта, Унгарија и е во склопот на Римокатоличката црква. Црквата била изградена во 1905 година во неокласичен стил, и е посветена на првиот унгарски крал Стефан I (или Стефан I), чија мумифицирана рака се чува во базиликата. 

## Архитектура

Своето име црквата го има добиено од унгарскиот светец, а воедно и прв крал на Унгарија Стефан I (975&ndash;1038 год.), чија мумифицирана десна рака е чувана во посебен кивот во базиликата.

Еднаква со зградата на унгарскиот парламент, таа е една од двете највисоки згради во Будимпешта, висока 96 m. Според последните пресметувања не постои повисока зграда во градот од 96 m. Има широчина од 55 m и должина од 87.4 m. Нејзината изградба била довршена во 1905 година, после 54 години градење. Голем дел од ова одложување му се припишува на колапсот на куполата во 1868 година, која барала целосно уривање на завршените работи и обнова од земјата нагоре.

Архитектонскиот стил е во неокласична архитектура; а земниот план е во форма на грчки крст. Фасадата е всидрена со две големи бели ѕвона. Во јужната кула се наоѓа највисокот ѕвоно во цела Унгарија, кое тежи околу 9 тони.  Неговиот претходник имал тежина од околу 8 тона, но бил употребуван за воени цели за време на Втора светска војна. Посетителите можат да пристапат до куполата со лифт или ако сакаат да имаат поглед на Будимпешта од 360° треба да се искачат по 364 скалила.

## Галерија


Податотека:StStephen'sBasilica HiRes.JPG|
Податотека:Budapest_Szent_Istvan_Bazilika_R01.jpg|Страничен поглед на базиликата.
Податотека:St Stephens Budapest.jpg|Базиликата Св. Стефан (Стефан)
Податотека:Saint Stephen's Basilica at night.jpg|Базиликата навечер
Податотека:Budapest_St.Stephen1.jpg|Внатрешноста
Податотека:Cupola of the St. Stephen's Basilica in Budapest.jpg|Купола
Податотека:Bazilika légifotó02.jpg|Воздушен поглед на базиликата.


## Наводи

## Надворешни врски

* Официјално мрежно место 
* Хорот на базиликата. 
* Официјален 3Д виртуелен приказ на Базиликата Свети Стефан (38 панорамски слики, детален опис на англиски, германски и унгарски јазик). 
* Внатрешноста на базиликата.
* Сместување блиску до базиликата.

Категорија:Цркви во Будимпешта
Категорија:Римокатолички цркви во Унгарија
Категорија:Римокатолички катедрали во Унгарија
Категорија:Базилики во Унгарија
Категорија:Катедрали во Унгарија
Категорија:Цркви од 20 век
Б
Папа Григориј XIII

**Григориј XIII** (лат. Gregorius PP. XIII; 7 јануари 1502 - 10 април 1585) — римски папа од 13 мај 1572 до 10 април 1585. Ги спроведувал одлуките донесени на Тридентскиот собор. Им помагал на француските католици во борбата против хугенотите и ја организирал Вартоломејската ноќ (24 август 1572) во која биле убиени неколку илјади хугеноти. Римскиот колеџ го добил своето име токму по него (Грегоријански колеџ). Извршил и реформи во јулијанскиот и грегоријанскиот календар.

## Наводи

Категорија:Родени во 1502 година
Категорија:Починати во 1585 година
Категорија:Папи
Категорија:Италијански папи
Категорија:Римокатолички архиепископи од 16 век
Категорија:Италијанци од 16 век
Категорија:Погребани во базиликата „Свети Петар“
Папа Сикст V

**Сикст V** (лат. Sixtus PP. V; 13 декември 1521 - 27 август 1590) — римски папа од 24 април 1585 до 27 август 1590. Тој бил син на познатиот српски писател и надбискуп Андрија Змајевиќ. На 9 години отишол во фрањевски манастир. Студирал во Ферара и Болоња.

## Наводи

Категорија:Родени во 1520 година
Категорија:Починати во 1590 година
Категорија:Личности од Француските верски војни
Категорија:Папи
Категорија:Италијански папи
Категорија:Римокатолички епископи од 16 век
Категорија:Италијанци од 16 век
Категорија:Антипротестанство
Кајмани

**Кајманите** ()  еден од трите преживани рода на крокодиловидни влекачи од Фамилијата алигаторовидни. Овие животни се распространети низ тропска и суптропска Америка. 
 
Овој род содржи три преживеани видови и еден изумрен вид:

* Јакарски кајман, *Caiman yacare* 
* Очилен кајман, *Caiman crocodilus *
** *[[Rio Apaporis Caiman]]*, *C. c. apaporiensis *
** *[[кафеав кајман]]*, *C. c. fuscus*
* *[[Caiman lutescens]]* (фосил)
* Широкомуцест кајман, *Caiman latirostris *

Три други вида, кои исто така се нарекуваат кајмани се класифицирани во два други рода *[[Melanosuchus]]* и *[[Paleosuchus]]*.

## Надворешни врски
*  

Категорија:Влекачи
Категорија:Крокодиловидни
Крајни точки на Бразил

right|300px|Крајни точки на Бразил
Ова е список на **крајните точки на [[Бразил]]**.

## Географска ширина и должина
Следниве точки се крајни северни, јужни, источни и западни места во Бразил.

### Бразил

* Најсеверна точка: Монте Кабурај, Рораима ()
* Најсеверно нас. место: Ујрамура, Рораима
* Најјужна точка: Бара до Шуј, Јужно Рио Гранде ()
* Најјужно нас. место: Шуј, Јужно Рио Гранде
* Најзападна точка: Сера до Дивизор, Акре ()
* Најзападна точка: Манасио Лима, Акре
* Најисточна точка: Иљја до Сул (Јужен остров), Островска група Мартин Ваз, Еспирито Санто ()
* Најисточно нас. место: Жоао Песоа, Параиба )

### Континентален Бразил

* Најсеверна точка: Монте Кабурај, Рораима ()
* Најсеверно нас. место: Ујрамура, Рораима
* Најјужна точка: Бара до Шуј, Јужно Рио Гранде ()
* Најјужно нас. место: Шуј, Јужно Рио Гранде
* Најзападна точка: Сера до Дивизор, Акре ()
* Најзападна точка: Манасио Лима, Акре
* Најисточна точка: Понта до Сеиксас, Параиба ()
* Најисточно нас. место: Жоао Песоа, Параиба )

## Извишение
* Највисока точка: Пико де Неблина 2.994 м 
* Најниска точка: Атлантски Океан 0 м

## Слики

Image:Arroiochuimar.jpg|Бара до Шуј, најјужна точка
Image:Joao Pessoa Paraiba Farol do Cabo Branco2.jpg|Понта до Сеиксас, најисточна точка
Image:Rio moa.jpg|Река Моа, најзападна точка


## Поврзано
* Географија на Бразил

Категорија:Географија на Бразил
Бразил
Папа Урбан VII

**Урбан VII** (лат. Urbanus PP. VII; 4 август 1521 - 27 септември 1590) — римски папа од 15 септември до 27 септември 1590. Тој бил кардинал и нунција во Шпанија. Умрел од маларија, само 12 дена откако бил избран за папа. Во тој период биле распространети пророштвата на Малахиј (1094 - 1148), ирски свештеник, чии пророштва содржеле пророштво за работите на папата по 16. век. Според Малахиј, последниот папа пред крајот на светот ќе биде Петар II.

## Наводи

Категорија:Родени во 1521 година
Категорија:Починати во 1590 година
Категорија:Ватикански дипломати
Категорија:Папи
Категорија:Италијански папи
Категорија:Римокатолички епископи од 16 век
Категорија:Италијанци од 16 век
Категорија:Луѓе од Рим
Папа Григориј XIV

**Гргур XIV** (лат. Gregorius PP. XIV; 11 февруари 1535 - 16 октомври 1591) — римски папа од 5 декември 1590 до 16 октомври 1591. Учел право. Бил назначен за кардинал и се доселил во Рим, но бил оддалечен од Римската курија. Пред конклавата неговата кандидатура за папа била поднесени благодарение на влијанието на шпанскиот двор. Откако бил избран за папа ја подрувал антифранцуската политика на шпанскиот крал Филип II. По 10 месец од неговиот избор запапа, тој починал.

## Наводи

Категорија:Родени во 1535 година
Категорија:Починати во 1591 година
Категорија:Папи
Категорија:Италијански папи
Категорија:Италијанци од 16 век
Категорија:Погребани во базиликата „Свети Петар“
Црква Суменлина

**Црквата Суменлина** (фински: *Suomenlinna *) е црква која се наоѓа во Хелсинки, Финска и е во склопот на Лутеранската црква. Била изградена во периодот во 1920 година.

Категорија:Лутерански цркви
Категорија:Цркви во Хелсинки
Суменлина
Црква Свети Јован (Хелсинки)

**Црквата Свети Јован** (фински: *Johanneksenkirkko*) е црква која се наоѓа во Хелсинки, Финска и е во склопот на Лутеранската црква. Била изградена во периодот од 1888 до 1893 година, со елементи на неоготиката. Оваа црква е најголемиот христијански храм во Финска.

Категорија:Цркви во Хелсинки
Јован
Хелсинки
Хелсиншка катедрала

**Хелсиншка катедрала** (фински: *Helsingin tuomiokirkko или Suurkirkko Helsingfors Domkyrka*) — соборна црква која се наоѓа во Хелсинки, Финска и е во склопот на Лутеранската црква. Изградена во времето на рускиот цар Николај I, во периодот од 1830 до 1852 година со неокласичен стил. По добивање на независност во 1917 година на Финска, црквата била наречена Свети Никола.

## Поврзано
* Хелсиншка епархија

## Наводи

Категорија:Катедрали во Финска
Категорија:Цркви во Хелсинки
Категорија:Поранешни цркви
Хелсиншка
Категорија:Лутерански катедрали
Папа Климент VIII

**Климент VIII** (лат. Clemens PP. VIII; 24 февруари 1536 - 3 март 1605) — римски папа од 30 јануари 1592 до 3 март 1605. Во 1585 бил назначен за кардинал и ја исполнувал функцијата папски легат во Полска. Сурово го критикувал непотизмот, но и тој самиот назначил 4 негови роднини за кардинали. Ја поддржувал инквизицијата. Го прогласил Џордано Бруно за еретик и наредил да биде спален во 1600 година. Се обидел, но безуспешно да го реши проблемот помеѓу Исусовците и Доминиканците, укажувајќи на границите на милоста Божја на волјата на човекот.

## Наводи

Категорија:Родени во 1536 година
Категорија:Родени на 24 февруари
Категорија:Починати во 1605 година
Категорија:Папи
Категорија:Италијански папи
Категорија:Италијанци од 16 век
Категорија:Италијанци од 17 век
Јакарски кајман

**Јакарскиот кајман** (, ), познат и под името **парагвајски кајман** е вид на кајман кој го среќаваме во централниот дел на Јужна Америка, вклучувајќи ја северна Аргентина, источна Боливија, југозападен Бразил и реките во Парагвај.
 
Овие животни растат до максимална должина од 2-3 метри и се хранат со риби, мекотели, цицачи и ракови. Кожата на јакарскиот кајман се употребува во производство на кожни производи па затоа често се жртви на ловокрадство.

## Галерија

Image:Caiman yacare.jpg|
Image:jacarebixo.jpg| 
Image:jacar3.jpg| 


## Надворешни врски
* Јакарски кајман (''Caiman yakare'')  - Флоридски универзитет 

Категорија:Крокодиловидни
Цадик

**Цадик** (хебрејски: **צדיק**, "праведен"; во множина *цадиким*) е титула која, според традицијата на јудаизмот, генерално се дава на оние кои се сметаат дека се праведни, како духовни учители или ребе (רבי), во хасидизмот. Коренот на зборот *цадик* е *цедек* (צדק) што значи правда или праведност. Значи, терминот, во основа, се однесува на оној кој постапува праведно, а во Кабалата, цадикот се смета за посредник помеѓу Господ и еврејскиот народ.

Во Танахот, зборот "цадик" особено се појавува во Книгата на Создавањето 18:25 кога Аврам се обидува да ги спаси праведните од Содома и Гомора.

На арапски зборот/името "сидик" (صادق), има слично значење. Името на Волтеровиот сатиричен роман *Задиг* исто така доаѓа од овој збор.

Категорија:Јудаизам
Очилен кајман

**Очилниот кајман** (*Caiman crocodilus*) познат и под името **обичен кајман** е крокодиловиден влекач кој го среќаваме во поголемиот дел на Централна и Јужна Америка. Овој вид живее во мочуришта и речни системи, но подеднакво поднесува и солена и слатка вода. Поради оваа одлика тој е најчесто среќаваниот вид од сите крокодиловидни животни.

## Особености
Овој вид на кајман може да порасне и до 3 метри на повеќето единки не се подолги од 2,5 метри. Мажјаците најчесто се долги помеѓу 2 и 2,5 метри а женките се помали, односно околу 1,4 метри (види полов диморфизам). Името на овој кајман е добиено како резултат на коскениот израсток меѓу очите поради кој имаме впечаток дека носи очила. Муцката им е широка, а според телесните пропорции доста наликуваат на крокодилите. Бојата на кожата варира од сива до маслинесто зелена. Мажјаците се територијални животни, и присутна е доминантна хиерархија.
 
thumb|center|500px|''Caiman crocodylus crocodylus''

## Исхрана
Младите кајмани претежно се хранат со речни безрбетници. Као стареат, така исхраната им се збогатува со рбетници, а возрасните единки ловат и цицачи. За време на сушните периоди, очилните кајмани прекинуваат да се хранат, излегуваат од водата и за закопуваат во калта каде мируваат. Понекогаш, во такви екстремни услови се забележува и појава на канибализам.

## Размножување
Женките достигнуваат полова зрелост на возраст од 4-7 години, кога се долги околу 1,2 метри. Мажјаците достигнуваат полова зрелост при должина од 1,4 метри. Неколку женки можат да делат едно гнездо, што им овозможува полесна одбрана на јајцата и на младите кајмани. Поради истата причина се случува една женка да преземе родителска грижа и врз младите на други парови. Социјална хиерархија се појавува и помеѓу младите кајмани.

## Подвидови
thumb|150px|right|Череп на ''Caiman crocodilus'' (Linnaesus 1758)
Постојат 3 познати подвида на очилниот кајман:
* *C. c. apaporiensis* - река Рио Апапорис
* *C. c. crocodilus* - Колумбија, Перу и делови на Амазон
* *C. c. fuscus* - Мексико
 
Во минатото се сметало дека јакарскиот кајман е подвид на очилниот кајман.

## Надворешни врски
*   Database entry includes a brief justification of why this species is of least concern
*  Crocodilian Species list from the Florida Museum of Natural History 

Категорија:Крокодиловидни
Категорија:Животински таксони опишани од Карл Линеј
Папа Инокентиј IX

**Инокентиј IX** (лат. Innocentius PP. IX; 20 јули 1519 - 30 декември 1591) — римски папа од 29 октомври до 30 декември 1591. Тој бил еден од најстарите кардинали во конклавата, кога бил избран за папа. По потекло бил од Болоња и најверојатно бил ориентиран којн шпанската политика. умрел 2 месеци по неговиот избор за папа.

## Наводи

Категорија:Родени во 1519 година
Категорија:Починати во 1591 година
Категорија:Латински патријарси на Ерусалим
Категорија:Ватикански дипломати
Категорија:Папи
Категорија:Италијански папи
Категорија:Италијанци од 16 век
Категорија:Погребани во базиликата „Свети Петар“
Тевхид

**Тевхид** (тур. *tevhid*; арап. توحيد, *tawḥīd* — "доктрина за единството [на Бога]") е исламскиот концепт за монотеизам (т.е. Алахово едноштво). Смета дека Бог е еден (*[[вехид]]*) и уникатен (*[[ахад]]*).

## Наводи

Категорија:Ислам
Папа Лав XI

**Лав XI** (лат. Leo PP. XI; 2 јуни 1535 - 27 април 1605) — римски папа од 1 април до 27 април 1605. Тој бил четвртиот папа од семејството Медичи. По назначувањето на епископ на Пастоја и архиепископ на Фиренца, во 1583 бил назначен за кардинал од страна на папата Григориј XIII. Умрел на 24. ден од неговиот понтификат.

## Наводи

Категорија:Родени во 1535 година
Категорија:Починати во 1605 година
Категорија:Папи
Категорија:Италијански папи
Категорија:Италијанци од 16 век
Категорија:Италијанци од 17 век
Категорија:Медичи
Категорија:Луѓе од Фиренца
Категорија:Погребани во базиликата „Свети Петар“
Папа Павле V

**Павле V** (лат. Paulus PP. V; 17 септември 1552 - 28 јануари 1621) — римски папа од 16 мај 1605 до 28 јануари 1621. По потекло бил од Сиена. Учел право и како свештеник отишол во папскаслужба. Папата Климент VIII го назначил за дипломат во односите со шпанскиот крал Филип II. Тој го назначил својот 27-годишен роднина за кардинал, а своето презиме Кафарели го сменил во Боргезе. Во 1616, со декрет од индексот на забранетите книги го осудил делото на Коперник „За движењето на небесните тела“. По негова иницијатива бил започнат процес против Галилео Галилеј. Забрането било да се тврди дека „Сонцето не се движи во круг околу Земјата и дека Земјата не е центар на вселената“.

## Наводи

Категорија:Родени во 1552 година
Категорија:Починати во 1621 година
Категорија:Папи
Категорија:Италијански папи
Категорија:Италијанци од 16 век
Категорија:Италијанци од 17 век
П
Категорија:Луѓе од Рим
Категорија:Родени во 1550 година
Индекс на забранетите книги

мини|Index Librorum Prohibitorum, 1564
**Индекс на забранетата книга** (лат.*Index Librorum Prohibitorum*) е збирка на публикации кои биле забранети според Римокатоличката црква. За првпат, збирката била издадена од страна на папата Павле IV во 1559. Тоа бил период на почетокот на контрареформацијата, а и збирката главно била насочена против делата на протестантските писатели. Подоцна, во збирката биле опфатени многу повеќе еретички и слободоумни дела. Нивното читање им било забрането на католичките верници. Во индексот на забранети книги биле и едни од Коперник, Кеплер и други познати научници, француски енциклопедисти, либерални политичари и други.

Последното 32 издание на збирката е издадено во 1948. Во него биле содржани околу 4.000 книги и записи за нешто што се сметало за еретичко, неморално, што содржи елементи на порнографија и е политички некоректно.

## Надворешни врски

* Целосен список на забранети книги, 32 издание, 1948 
* Извесни автори, наведени во списокот 
* «Index of Prohibited Books» ''Католичка енциклопедија'', 1913

Категорија:Историја на Римокатоличката црква
Категорија:Антипротестанство
Категорија:Контрареформација
Категорија:Ватиканска библиотека
Категорија:Римокатоличката црква во 16 век
Категорија:Христијански текстови од 16 век
Ad majorem Dei gloriam

[лево|мини|180п|A.M.D.G. врежано на хорот од црквата Свети Игнасио во [Масачусетс, при Бостонскиот колеџ]]
**Ad maiorem Dei gloriam** или **Ad majorem Dei gloriam** (кога "i" во латинскиот јазик има функција на согласка, тоа најчесто се чита "j")(македонски: *За поголема Божја слава*), познато и по кратенката **AMDG** е мотото на Исусовото општество, монашки ред во Римокатоличката црква, чии членови со познати како Исусовци. Оваа фраза се смета дека ја смислил основачот на редот Игнасио Лојололски и го претставува основниот принцип на дејствување на редот. Суштината во користењето на оваа фраза е сè што се прави во животот (работа, студии, молитва) да се прави за поголема слава на Бога.

Оваа фраза често е парафразирана и гласи:*Ad majorem homini gloriаm* (мак.*За поголема човекова слава*).

Фразата A.M.D.G. често била дел од потписите на Јохан Себастијан Бах и на покојниот папа Јован Павле II.

## Наводи



Категорија:Латински изрази
Категорија:Латински верски изрази
Папа Пиј V

**Пиј V** (лат. Pius PP. V; 17 јануари 1504 - 1 мај 1572) — римски папа од 7 јануари 1566 до 1 мај 1572. Тој е светец во Римокатоличката црква. Тој е познат по имплементацијата на одлуките од Тридентскиот собор, контрареформацијата и стандардизирањето на литургиите.

Тој бил Домиканец. Ја поддржувал инквизицијата и бил против осовременување на црквата. Папата Павле IV го назначил на почесната функција врховен инквизитор.

На 7 јануари 1566 бил избран за папа, но бил избран 10 дена подоцна, на својот 52. роденден. За разлика од сите папи претходно коишто носеле црвена облека, тој како Доминиканец бил првиот којшто како папа продолжил да носи облека во бела боја. По него сите папаи ја задржале оваа традиција.

Со тек на време, папата Пиј V забележувајќи дека неговиот авторитет над Христијаните опаѓа, се противел на ширењето на протестантсвото меѓу Христијаните и ја започнал контрареформацијата, која ја започнал во Франција, каде што неговиот авторитет бил најголем. Тој исто така ја обвинувал англиската кралица Елизабета I за ерес, поради определбата за протетантсвото (англиканството) како религија во Англија.

Папата Пиј V умрел на 1 мај 1572 година во Рим.

## Наводи

Категорија:Родени во 1504 година
Категорија:Починати во 1572 година
Категорија:Римокатолички христијани од Италија
Категорија:Епископи на Сутри
Категорија:Папски светци
Категорија:Римокатолички светци
Категорија:Антипротестанство
Категорија:Членови на Доминиканскиот ред
Категорија:Папи
Категорија:Италијански папи
Категорија:Христијански светци од 16 век
Категорија:Римокатолички архиепископи од 16 век
Категорија:Италијанци од 16 век
Категорија:Инквизитори
Папа Григориј XV

**Григориј XV** (лат. Gregorius PP. XV; 9 јануари 1554 - 8 јули 1623) — римски папа од 9 февруари 1621 до 8 јули 1623. Бил голем непотист. Тој го назначил за кардинал Арман де Ришелје, творецот на францускиот апсолутизам. Умрел по неговото двегодишно неславно папство.

## Наводи

Категорија:Родени во 1554 година
Категорија:Починати во 1623 година
Категорија:Папи
Категорија:Италијански папи
Категорија:Римокатолички архиепископи од 17 век
Категорија:Италијанци од 16 век
Категорија:Италијанци од 17 век
Јапонски ариш

**Јапонскиот ариш** (); , *карамацу*) — вид на ариш со потекло од Јапонија, поточно од планинските предели на регионите Чубу и Канто во средишниот дел на Хоншу. Присутен е и во Македонија, каде е воведен во 1950-тите.

Ова е листопадно иглолисно дрво, средно до високо по големина, достигнувајќи височина до 20-40 м, со пречник на трупот до 1 м. Крошната му е широка и конусна; главните и гранки му се хоризонтални, а страничните исто така, со ретки исклучоци. Фиданките му се диморфични, со тоа што растот се дели на долги фиданки (10-50 см) со неколку пупки, и кратки фиданки (1-2 мм) со само една пупка. Листовите му се иглични, светло-синозелени, со должина од 2-5 см; пред да паднат на есен стануваат светлжолти до портокалови, така оставајќи ги розово-кафените фиданки голи сѐ до следната пролет.

Шишарките им се исправени, јајчесто-конусни, со должина од 2-3,5 см, и со 30-50 семени лушпи свиени на рабовите; во младоста тие се зелени, а кога ќе созреат се отвораат и ги пуштаат семињата, што се случува 4-6 месеци по опрашувањето. Старите шишарки остануваат на дрвото долги години, и по боја се сиво-црни.

Дрвото вирее на надморска височина од 500-2.900 м на добро исцедена почва, и избегнува расквасена земја.

Научниот назив дрвото го носи во чест на германскиот природонаучник Енгелберт Кемпфер. Дрвото е познато и по синонимот *Larix leptolepis*.

### Употреба
Јапонскиот ариш има важна улога во шумарството, и се одгледува ширум северна и средна Јапонија (на север до Хокаидо), но исто така нашироко и во северна Европа, особено во Велика Британија. Дрвото му е цврсто и трајно, и се користи за општо градежништво. Често се среќаваат и огради од мали аришови прачки.
 
## Наводи и надворешни врски

* 
* База на податоци за зимзелени дрва: ''Larix kaempferi''  

## Галерија

Image:Japanese Larch Larix kaempferi Branches 2000px.jpg|Гранки
Image:Flowers of Japanese larch emerging.jpg|Машки (поленови) шишарки (горните две), и незрели женски (семени) шишарки (под нив)
Image:Japanese Larch Larix kaempferi Cone 2000px.jpg|Сува шишарка
Image:Japanese Larch Larix kaempferi Cone and Needles 3008px.jpg|Стара шишарка и млади иглички израснати од гранката


Категорија:Ариши
Категорија:Флора на Јапонија
Ариш
Категорија:Флора на Македонија
Загрепска катедрала

**Загрепска катедрала** (хрватски : *Zagrebačka katedrala*) — соборна црква во Загреб, Хрватска и е во склопот на Римокатоличката црква. Изградбата започнала во 1093 година, а во 1217 година била завршена со елементи на готиката. Катедралата е впишана на хрватската куна од 1993 година.

## Наводи

Категорија:Цркви во Загреб
Категорија:Римокатолички цркви во Хрватска
Категорија:Цркви од 11 век
Црква „Св. Марко“ (Загреб)

**Црквата Свети Марко** (хрватски : *Crkva sv. Marka*) е црква која се наоѓа во Загреб, Хрватска и е во склоп на Римокатоличката црква. Била изградена во 13 век со елементи на готиката.

Категорија:Цркви во Загреб
Категорија:Римокатолички цркви во Хрватска
Марко
З
Црква Свети Вартоломеј (Даблин)

**Црквата Свети Вартоломеј** (англиски : *St Bartholomew's Church*) е црква која се наоѓа во Даблин, Република Ирска и е во склопот на Ирската црква. Изградбата на црквата започнала во 1867 година, многупати била реновирана а за последен пат тоа се случило во 2002 година.

## Наводи

Категорија:Цркви во Даблин
Категорија:Ирски цркви
Вартоломеј
Христова црква (Даблин)

**Христова црква** () или **Света Троица** (**) — црква во градот Даблин, Република Ирска, соборен храм на Даблинската митрополија на англиканската Црква на Ирска. Изградбата на црквата започнала во 1038 година, како една од првите во градот, многупати била реновирана а за последен пат тоа се случило во 1982 година.
мини|left|210п|Планот на катедралата и соседните парк

Категорија:Цркви во Даблин
Категорија:Англикански катедрали во Република Ирска
Папа Урбан VIII

**Урбан VIII** (лат. Urbanus PP. VIII; 5 април 1568 - 29 јули 1644) — римски папа од 29 септември 1623 до 29 јули 1644. Во 1606 бил назначен за кардинал од страна на папата Павле V, а истата година станал и епископ на Сполето. Откако станал папа, станал и активен покровител на своите роднини. Семејството Барберини станало семејство на кардиналите и најдоходно семејство во папската држава. Се покажало дека во негово време се ратило времето на ренесансата. Во 1625, повторна објавена како јубилејна година, бил повикан да сведочи за папаската моќ. Неговото папство било во времето на Трисетгодишната војна, која во крв ја облеала скоро цела Европа.
[мини|лево|160п|[Палацо Барберини, изградена по наредба на папата Урбан VIII и посветена на семејството Барберини]]
Во негово време била отворена и летната папска резиденција во Кастел Гандолфо.

Папата Урбан VIII е познат и по тоа што до значителен степен настојувал да ги спроведува инквизиционите процеси, што кулминирало со судењето на Галилео Галилеј во 1633.

## Наводи

Категорија:Родени во 1568 година
Категорија:Починати во 1644 година
Категорија:Папи
Категорија:Италијански папи
Категорија:Луѓе од Фиренца
Категорија:Ватикански дипломати
Категорија:Епископи на Сполето
Категорија:Италијанци од 16 век
Категорија:Италијанци од 17 век
Категорија:Погребани во базиликата „Свети Петар“
Палацо Барберини

thumb|Палацо Барберини
**Палацо Барберини** (итал.*Palazzo Barberini*) е дворец (палацо) во Рим, посветен на семејството Барберини, кој се наоѓа на истоимениот плоштад во источниот дел од градот.

Палацото било изградено од страна на Мафео Барберини, кој откако станал папа, го добил името Урбан VIII. Во изградбата учетвувале три големи архитекти: Карло Мадерна, Франческо Боромини и на крајот Џан Лоренцо Бернини. По својот изглед дворецот е близок до маниризмот, како и до барокот. Околу дворецот, за првпат во папската историја била изградена и градина, која подоцна била уништена.
thumb|left|Изгледот на дворецот во XVIII век
По смртта на ппата Урбан VIII, дворецот бил конфискуван, но во 1653 му бил вратен на семејството Бернини. Посетителите на дворецот се восхитувале и се восхитуваат на моќта на семејството Бернини.
Во него се наоѓа фреска на Пјетро де Кортони, античката Портландска вазна, Нилскиот мозаик и статуата на пијаниот сатир, а во подруиот се наоѓаат остатоци од Митреум.

Категорија:Дворци во Рим
Категорија:Знаменитости на Рим
Категорија:Дворци во Италија
Папа Инокентиј X

**Инокентиј X** (лат. Innocentius PP. X; 7 мај 1574 - 7 јануари 1655) — римски папа од 15 септември 1644 до 7 јануари 1655.

## Наводи

Категорија:Родени во 1574 година
Категорија:Починати во 1644 година
Категорија:Папи
Категорија:Италијански папи
Категорија:Ватикански дипломати
Категорија:Италијанци од 17 век
Категорија:Луѓе од Рим
Папа Александар VII

**Александар VII** (лат. Alexander PP. VII; 13 февруари 1599 - 22 мај 1667) — римски папа од 7 април 1655 до 22 мај 1667.

## Наводи

Категорија:Родени во 1599 година
Категорија:Починати во 1667 година
Категорија:Папи
Категорија:Италијански папи
Категорија:Епископи на Имола
Категорија:Ватикански дипломати
Категорија:Италијанци од 17 век
Категорија:Погребани во базиликата „Свети Петар“
Папа Климент IX

**Климент IX** (лат. Clemens PP. IX; 28 јануари 1600 - 9 декември 1669) — римски папа од 20 јуни 1667 до 9 декември 1669.

## Наводи

Категорија:Родени во 1600 година
Категорија:Починати во 1669 година
Категорија:Папи
Категорија:Италијански папи
Категорија:Италијанци од 17 век
Папа Климент X

**Климент X** (лат. Clemens PP. X; 13 јули 1590 - 22 јули 1676) — римски папа од 29 април 1670 до 22 јули 1676. Тој бил еден од најстарите папаи. Бил избран за ппа на 79 години.

## Наводи

Категорија:Родени во 1590 година
Категорија:Починати во 1676 година
Категорија:Папи
Категорија:Италијански папи
Категорија:Италијанци од 16 век
Категорија:Италијанци од 17 век
Категорија:Луѓе од Рим
Категорија:Погребани во базиликата „Свети Петар“
Арман Жан ди Плеси де Ришелје

мини|десно|120п|Арман Жан ди Плеси де Ришело

**Арман Жан ди Плеси де Ришелје** (француски:*Armand Jean du Plessis de Richelieu*; ,  -  ) — француски државник и кардинал. Тој бил министер за надворешни работи на кралот Луј XIII и имал многу големо влијание врз зголемувањето на моќта на монархијата, со што се смета за творец на францускиот апсолутизам. Бил назначен за кардинал од страна на папата Григориј XV. На 29 јануари 1635 ја основал Француската академија. Тој е исто така многу значајна личност и за историјата и меѓународните односи и дипломатијата, бидејќи е творец на концептот за *raison d'état* (фр. државна причина) односно за апсолутното застапување на националните интереси во надворешната политика и воедно е еден од основоположниците на реалиситчкиот правец во меѓународните односи.

Категорија:Француски кардинали
Категорија:Француски дипломати
Категорија:Апсолутизам
Категорија:Родени во 1585 година
Категорија:Починати во 1642 година
Категорија:Апсолвенти на Парискиот универзитет
Категорија:Починати од туберкулоза
Статуа

[мини|десно|[Огист Роден, *[[Мислителот]],* бронза, 1902, Копенхаген, Данска]]

**Статуа** или **кип** — скулптура во некоја форма претставувајќи личност или личности, животно или настан, најчесто целосни, а не по делови како што на пример се бистите и речиси секогаш во вистинска големина а некогаш и поголеми.

## Статуата како тема во уметноста
[мини|Статуа на божицата [Хигија во Карлови Вари, Чешка]]
* „Претколумбовска статуа“ - песна на полскиот поет Адам Важик од 1957 година.
* „Статуи“ (*The Statues*) - песна на ирскиот поет Вилијам Батлер Јејтс.
* „Статуи“ - песна на рускиот поет Алексеј Паршчиков.
* „Царскоселската статуа“ — песна на рускиот поет Александар Пушкин од 1830 година.
* „За статуата на играчот на свајка“ — песна на рускиот поет Александар Пушкин од 1836 година.
* „За статуата на играчот на пиљак“ — песна на рускиот поет Александар Пушкин од 1836 година.
* „Господинот Когито ја среќава во Лувр статуата на Големата мајка“ - песна на полскиот поет Збигњев Херберт.
* „Грчки кип“ - песна на полската поетеса Вислава Шимборска.
* „Статуа-посетителка“ (англиски: *Visiting Statue*) — песна на канадската музичарка *[[Grimes]]* од 2011 година.

## Галерија

Податотека:Xpncto Y3yhob (45141327501).jpg|мини|десно|250п|Споменик на Христо Узунов во Скопје
Image:Dame gruev.jpg|мини|Споменик на Даме Груев во Демир Хисар    
Image:Даме Груев, споменик во Скопје 2.JPG|мини|Споменик на Даме Груев во Скопје 
Податотека:Споменик на Ѓорче Петров 3.jpg|десно|мини|300п|Споменик на Ѓорче Петров во Скопје
Податотека:Јане 10.JPG|350px|мини|десно|Споменик на Јане Сандански во Скопје
Податотека:Živko Čingo na Mostot na umetnosta (1).JPG|мини|десно|Споменик на Живко Чинго на Мостот на уметноста во Скопје
Податотека:Св. Кирил и Методиј-Охрид.jpg|мини|Споменикот на Свети Кирил и Методиј во Охрид
Податотека:Св. Наум-Охрид.jpg|мини|Споменикот на Свети Наум Охридски во Охрид
Податотека:Св. Никола-споменикј.jpg|мини|Споменикот на Свети Никола во Свети Николе
Податотека:Споменик на Бетовен во Бон.jpg|мини|Споменик на Лудвиг ван Бетовен во Бон, Германија
Податотека:Ernst Moritz Arndt-Бон.jpg|мини|Споменик на Ернст Мориц Арнт во Бон
Податотека:Friedrich Wilhelm III-Keln.jpg|мини|Споменик на Фридрих Вилхелм III во Келн
Податотека:Friderico II 1783.jpg|мини|Споменикот на Фридрих II во Касел, Германија
Податотека:Landgraf Karl 1670-1730.jpg|мини|Споменикот на месниот гроф Карл (1670-1730) во Касел
Податотека:Alois Jirasek.jpg|мини|Споменик на Алојс Јирасек во Прага, Чешка
Податотека:Dvorak-Прага.jpg|мини|Споменик на Антонин Дворжак во Прага
File:Praha, Vítkov, památník II.JPG||мини|Споменик на Јан Жижка во Прага
Податотека:The_statue_of_Prince_Mihailo_on_Republic_Square_in_Belgrade..jpg|мини|Споменикот на кнезот Михајло во Белград


## Наводи

Категорија:Видови на скулптури
Папа Инокентиј XII

**Инокентиј XII** (лат. Innocentius PP. XII; 13 март 1615 - 27 септември 1700) — римски папа од 12 јули 1691 до 27 септември 1700. На 22 јули 1692, тој ја издал булата „*[[Romanum decet Pontificem]]*“ која го уништила непотизмот насекаде.

## Наводи

Категорија:Родени во 1615 година
Категорија:Починати во 1700 година
Категорија:Папи
Категорија:Италијански папи
Категорија:Римокатолички архиепископи од 17 век
Категорија:Италијанци од 17 век
Категорија:Погребани во базиликата „Свети Петар“
Папа Александар VIII

**Александар VIII** (лат. Alexander PP. VIII; 22 април 1610 - 1 февруари 1691) — римски папа од 6 октомври 1689 до 1 февруари 1691. Тој го вратил непотизмот како одлика на папата и ги назначил за кардинали неговите роднини Марко и Пјетро Отобони.

## Наводи

Категорија:Родени во 1610 година
Категорија:Починати во 1691 година
Категорија:Папи
Категорија:Италијански папи
Категорија:Епископи на Имола
Категорија:Луѓе од Венеција
Категорија:Личности од Големата турска војна
Категорија:Италијанци од 17 век
Категорија:Погребани во базиликата „Свети Петар“