Авранш

**Авранш** (, нормандски: Avraunches) — град и пристаниште во северозападна Франција, кој се наоѓа во регионот Нормандија, департманот Манш. Тој е центар на истоимениот округ и кантон. Се наоѓа на 74 километри северно од Рен и 103 километри југозападно од Кан, во близина на утоката на рекичката Ла Се во Ламанш. Низ пошироката територија на градот минува автопатот A84. На северозапад од градот се наоѓа железничката станица Авранш која пак е на линијата Лизон-Ламбал.

Ридот на кој се наоѓа Авранш има поглед кон Ламанш и познатиот карпест манастир Мон Сен Мишел кој се наоѓа на 22 километри од градот.

Гратчето има 10.246 жители (2018).

## Историја
Во антиката градот се викал *Ингена* и бил центар на галското племе Абриканти.  Околу 56 година п.н.е. бил освоен од Цезар, по што бил наречен Легедија, како што е споменато во Појтингеровата табла. Кон крајот на III век, бил разрушен од саксонските пирати кои ги нападнале северните граници на Римската Империја, по што овде била изградена тврдина, која била дел од т.н. Саксонскиот брег - комплекс од одбранбени структури подигнати од Римјаните за да го заштитат брегот на Галија.

Кон крајот на 5 век, Авранш станал епископско седиште, и во градот била изградена катедрала. Меѓу епископите од Авранш, најпознат е Свети Обер, кој, според легендата, Архангел Михаил му рекол да изгради црква на карпата во близина, која плимата ќе ја претвори во остров, по што ќе се изгради манастирот Мон Сен Мишел.

По отцепувањето на Кралсквото Бретања од Светото Римско Царство, Авранш накратко на почетокот од 10-тиот век бил под Бретањска власт. Градот бил под жестоки викиншки напади, а Бретања била окупирана од Викинзите од 907 до 937 година. Во 933 г., Авранш со својата територија (Аврашин) биле дадени на Норманите. Во XI век, градот се прочул поради училиштето кое го основал познатиот англиски схоластик Ланфранк (1039 г.). Во 1172 година, англискиот крал Хајнрих Плантагенет јавно се покајал за атентатот врз архиепископот Томас Бекет (1170) во Авраншската катедрала (урната во 1794 г.)

Авранш многу настрадал за време на Стогодишната војна, а бил разрушен од Хугенотите во 1562 година за време на Религиозните војни. Во 1639 година, со убиството на даночникот Шарл Ле Пупинел во Авранш започнал бунтот на босоногите поради новонаметнатиот данок на сол.

Во 20 век, заземањето на Авранш од страна на трупите на генералот Џорџ Патон била една од клучните акции во операцијата „Оверлорд“ (6 јуни 1944 година).

На 1 јануари 2019 година, во составот на општината Авранш била придодадена соседната општина Сен Мартин-де-Шантер.

## Знаменитости
* Скрипториал (Le Scriptorial), музеј на ракописи од опатијата Мон Сен Мишел, кој содржи преку 200 средновековни документи
* Донжон, зачувани остатоци од замокот од 11 век
* Зградата на деканатот (резиденција на окружниот викар) од XII-XVIII век.
* Црквата Нотр-Дам-де-Шам од 19 век, изградена во неоготски стил
* Плоштадот Томас Бекет на местото на поранешната катедрала, уништувана кон крајот на 13 и почетокот на 19 век
* Црквата Сен Сатурнин, целосно реставрирана во 19 век, со зачувани фрагменти од старата црква од 13-16 век.
* Базилика Сен Жерве д'Авранш, изградена во 19 век во неоготски стил
* Активен бенедиктински манастир посветен на Света Ана од 17-тиот век
* Споменикик на американските војници кои ги ослободиле Авранш во 1944 година
* Ботаничка градина

## Економија
Економијата на градот е најмногу насочена кон туризмот, благодарение на манастирот Мон Сен Мишел кој се наоѓа во непосредна близина.

Структура на вработеност на населението:
* земјоделство - 0,4%
* индустрија - 11,2%
* градежништво - 6,1%
* трговија, транспорт и услуги - 37,4%
* државни и општински услуги - 44,8%

Стапка на невработеност (2018) - 14,0 % (Франција како целина - 13,4 %, Департманот Манш - 10,4 %).Просечен годишен приход по глава на жител, во евра (2018) - 20.850 (Франција како целина - 21.730, департман Манш - 20.980).

## Демографија
**Динамика на населението, популација**
Colors=
 id:lightgrey value:gray(0.8)
 id:darkgrey value:gray(0.6)
 id:sfondo value:rgb(1,1,1)
 id:barra value:rgb(0.8,0.75,0.6)

ImageSize = width:450 height:300
PlotArea  = left:50 bottom:30 top:20 right:10
DateFormat = x.y
Period   = from:0 till:11000
TimeAxis  = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:1000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:500 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo

BarData=
 bar:1793 text:1793
 bar:1831 text:1831
 bar:1851 text:1851
 bar:1876 text:1876
 bar:1901 text:1901
 bar:1926 text:1926
 bar:1954 text:1954
 bar:1975 text:1975
 bar:1990 text:1990
 bar:1999 text:1999
 bar:2006 text:2006
 bar:2018 text:2018

PlotData=
 color:barra width:20 align:left
 bar:1793 from:0 till:5880
 bar:1831 from:0 till:7269
 bar:1851 from:0 till:8932
 bar:1876 from:0 till:8157
 bar:1901 from:0 till:7384
 bar:1926 from:0 till:6803
 bar:1954 from:0 till:8004
 bar:1975 from:0 till:10136
 bar:1990 from:0 till:8638
 bar:1999 from:0 till:8500
 bar:2006 from:0 till:8239
 bar:2018 from:0 till:10246



## Администрација
Градоначалник на Авранш од 2014 г. е Дејвид Николас. На општинските избори во 2020 година, центристичката листа на која што бил носител победила во вториот круг со 58,98 % од гласовите.

## Збратимени градови
*  Сен-Годен , Франција, од есента 1944 година, кога градот Сен-Годен, братски му помагал на Авранш со облека и храна
* Корбах , Германија, од 1963 година
* Сент Хелиер, Џерси, од 1982 година
* Кредитон, Обединето Кралство, од 1993 година

## Луѓе родени во Авранш
* Франсоа Рише (1718-1790), адвокат
* Адријан Рише (1720-1798), историчар и писател
* Жан-Мари Валубер (1764-1805), генерал, учесник во Наполеоновите војни
* Жан-Лук Понти (1942), џез виолинист и композитор
* Самуел Ле Бијан (1965), глумец

## Наводи

## Надворешни Врски

* Националниот институт за статистика
* [Резултати од општинските избори 2020 година](https://www.interieur.gouv.fr/Elections/Les-resultats/Municipales/elecresult__municipales-2020/(path)/municipales-2020/050/050025.html)

## Галерија

Податотека:FranceNormandieAvranchesChateau.jpg|Донжон
Податотека:Normandie Manche Avranches2 tango7174.jpg|Црквата Нотр Дам де Шам
Податотека:Normandie Manche Avranches4 tango7174.jpg|Базилика Сен Жерве
Податотека:Normandie Manche Avranches1 tango7174.jpg|Плоштадот Патон
Податотека:Avranchesjardindesplantes.JPG|Ботаничка градина


Категорија:Потпрефектури во Франција
Категорија:Општини во Манш