Ден

[мини|десно|250px|[Земјина ротација е причината за привидното вртење на небесната сфера и промената на денеот и ноќта.]]
**Ден** — единица за време која се однесува на оној дел од деноноќието кој трае од изгрејсонце до зајдисонце.

## Денот во антиката
Во Стариот Рим, деноноќието (24 часа) се делело на седум фази:
# crepusculum
# моментот кога се плалеле факелите (prima face)
# време за спиење (con cubium)
# време кога не се прави ништо (nox intempesta)
# пеење на петлите (gallicinium)
# молчење (conticinium)
# зора (aurora, vel crepusculum mafutinum)

## Денот како тема во уметноста и во популарната култура
### Денот како мотив во книжевноста
* „Непознат ден“ - песна на полскиот поет Адам Важик.
* „Денови“ — песна на македонската поетеса Јованка Денкова.
* „Последниот ден“ (српски: *Poslednji dan*) - песна на српскиот поет Војислав Илиќ.
* „Денот на создавањето“ - песна на полскиот поет Мјечислав Јаструн.
* „Како настана денот“ - расказ на италијанскиот писател Итало Калвино.
* „Тој ден“ — песна на македонскиот поет Блаже Конески од 1988 година.
* „Зимен ден“ — песна на Блаже Конески.
* „Весела песна“ — песна на Блаже Конески.
* „Терезија“ — песна на шпанскиот поет Федерико Гарсија Лорка.
* „Песна на денот кој заминува“ — песна на Федерико Гарсија Лорка.
* „Следниот ден“ (руски: *Следующтиҋ день*) - песна на рускиот поет Владимир Мајаковски од 1916 година.
* „Деновите“ — песна на македонскиот поет Живко Николовски.
* „Деесетти јуни, или крај на учебната година“ — песна на македонскиот поет Живко Николовски.
* „Ден за љубов“ — песна на македонскиот поет Живко Николовски.
* „Еден ден“ (англиски: *One day*) - роман на англискиот писател Дејвид Николс од 2009 година.
* „Летен ден“ - песна на рускиот писател Борис Пастернак.
* „Летен ден“ — песна на македонскиот писател Видое Подгорец.
* „Денови“ - песна на македонскиот поет Кочо Рацин.
* „Првиот ден“ - песна на рускиот поет Александар Ревич.
* „Еден ден на Иван Денисович“ - роман на рускиот писател Александар Солженицин од 1962 година.
* „Првиот ден во годината“ — краток расказ на македонската писателка Оливера Ќорвезироска од 2021 година.
* „Душник“ — краток расказ на Оливера Ќорвезироска од 2021 година.
* „Денови, денови, денови, денови!“ — песна на шпанскиот поет Хуан Рамон Хименес.
* „16 мај 1973 година“ — песна на полската поетеса Вислава Шимборска.

### Денот како мотив во музиката
* „Денот на Шарки“ (англиски: *Sharkey's Day*) — песна на американската музичарка Лори Андерсон од 1984 година.
* „Ден“ - песна на македонската група Баклава од 2008 година.
* „Жежок ден во Мексико“ (англиски: *Hot Day in Mexico*) - песна на македонската поп-група Бастион.
* „На изгревот од последниот ден“ (српски: *U оsvit zadnjeg dana*) — песна на српската рок-група Бјесови од 1994 година.
* „Еден ден“ (англиски: *One Day*) - песна на исландската поп-музичарка Бјорк (*Björk*) од 1993 година.
* „Глупав ден“ (англиски: *Dull Day*) — песна на австралиската рок-група *The Birtday Party*.
* „Сосема нов ден“ (англиски: *Brand New Day*) — песна на ирскиот музичар Ван Морисон (*Van Morrison*) од 1970 година.
* „Го проколнувам денот“ (англиски: *Rue the Day*) - песна на британската рок-група *The Wonder Stuff* од 1988.
* „Маглив ден“ (англиски: *A Foggy Day*) — популарна песна на композиторот Џорџ Гершвин (George Gershwin) и текстописецот Ајра Гершвин (Ira Gershwin) од 1937 година.
* „Нашите денови“ (хрватски: *Naši dani*) — песна од истоимениот музички албум на хрватската рок-група Група 220 од 1968 година.
* „Нови денови со стари грижи“ (хрватски: *Novi dani uz stare brige*) — песна на хрватската рок-група Група 220 од 1968 година.
* „Бесцелни денови“ (хрватски: *Besciljni dani*) — песна на хрватската рок-група Група 220 од 1968 година.
* „Сети се на оние денови“ (хрватски: *Sjeti se onih dana*) — песна на хрватската рок-група Група 220 од 1968 година.
* „Седум дена премногу долги“ (англиски: *Seven Days Too Long*) - песна на англиската рок-група *[[Dexys Midnight Runners]]*  од 1980 година.
* „Чудни денови“ (англиски: *Strange days*) - песна од истоимениот албум на американската рок-група Дорс од 1967 година.
* „Тиркизни денови“ (англиски: *Turquoise Days*) — песна на британската рок-група Echo And The Bunnymen од 1981 година.
* „Денот Д“ (српски: *Dan D*) — песна на српската рок-група *[[Гоблини (рок-група)|Goblini]]* од 1994 година.
* „Последните денови“ (српски: *Последњи дани*) - песна на српската рок-група Идоли.
* „Ден без мене“ (англиски: *A Day Without Me*) — песна на ирската рок-група Ју Ту (*U2*) од 1981 година.
* „Последен ден“ (англиски: *Final Day*) - песна на велшката рок-група *[[Young Marble Giants]]* од 1980 година.
* „Врнежлив ден во јуни“ (англиски: *Rainy Day In June*) — песна на британската рок-група Кинкс (*The Kinks*) од 1966 година.
* „Сончево попладне“ (англиски: *Sunny Afternoon*) — песна на Кинкс од 1966 година.
* „Помеѓу деновите“ (англиски: *In Between Days*) - песна на британската рок-група Кјур (*The Cure*).
* „Ден за прослава“ (англиски: *Celebration Day*) - песна на британската рок-група Лед Цепелин (*Led Zeppelin*) од 1970 година.
* „Голем ден“ (хрватски: *Veliki dan*) — песна на хрватската рок-група Лет 3 од 1989 година.
* „Во овие последни денови“ (англиски: *In These Last Days*) — џез-композиција на Џини Ли (*Jeanne Lee*).
* „Последниот ден од нашето познанство“ (англиски: *The Last Day Of Our Acquaintance*) - песна на ирската поп-рок-музичарка Шинед О'Конор (*Sinéad O'Connor*) од 1989 година.
* „Нов ден“ (англиски: *A New Day*) - песна на канадската рок-музичарка Мери Маргарет О'Хара (*Mary Margaret O'Hara*) од 1988 година.
* „Најстудениот ден“ (англиски: *Coldest Day*) — песна на британската рок-група Меднес (*Madness*) од 1988 година.
* „Долги денови“ (англиски: *Long days*) — песна на канадската рок-група Ноуминсноу (*Nomeansno*) од 1986 година.
* „Нов ден“ (српски: *Нови дан*) — песна на српската рок-група Партибрејкерс од 1985 година.
* „Добри денови“ (англиски: *Good Days*) — композиција на германскиот џез-музичар Ханс Рајхл (*Hans Reichel*).
* „Уште еден шугав ден“ (српски: *Још један шугав дан*) — песна на српската рок-група Рибља чорба од 1979 година.
* „Совршен ден“ (англиски: *Perfect Day*) — песна на американскиот рок-музичар Лу Рид (*Lou Reed*) од 1972 година.
* „Овој совршен ден“ (англиски: *This Perfect Day*) — песна на австралиската рок-група Сеинтс (*The Saints*) од 1978 година.
* „Бел жежок ден“ (англиски: *White Hot Day*) — песна на шкотската рок-група Симпл мајндс (*Simple Minds*) од 1984 година.
* „Ноќ и ден (Омаж на Кол Портер)“ (англиски: *Nite & Day (Hommage À Cole Porter)*) — песна на американската музичка група *Tuxedomoon* од 1978 година.
* „Денови“ (англиски: *Days*) — песна на американската рок-група Телевижн (*Television*) од 1978 година.
* „Еден ден“ - музички албум на македонската поп-пејачка Тамара Тодевска од 2015 година.
* „Среќен ден“ (англиски: *Happy Day*) - песна на американската рок-група Токинг хедс (*Talking Heads*) од 1977 година.
* „Нов ден“ (хрватски: *Novi Dan*) - песна на југословенската рок-група Фит од 1988 година.
* „Врати го тој проклет ден“ - песна на македонската рок-група Хахаха од 2011 година.
* „Необичен ден“ (хрватски: *Neobičan dan*) - песна на хрватската група Хаустор.
* „Голем ден на север“ (англиски: *A Big Day in the North*) – песна на британската поп-рок група Хепи Мандис (*Happy Mondays*) од 1995 година.
* „Сомотни денови“ (англиски: *Velvet Days*) - песна на американската рок-музичарка Кристин Херш (*Kristin Hersh*) од 1994 година.
* „Нов ден изгрева“ (англиски: *New Day Rising*) - песна од истоимениот албум на американската рок-група Хускер Ду (*Hüsker Dü*) од 1985 година.
* „Во деновите што доаѓаат“ (англиски: *In Dayz "2" Come*) - песна на американска рап-група *Jungle Brothers* од 1989 година.
* „Три дена“ (англиски: *Three Days*) — песна на американската рок-група *Jane's Addiction* од 1990 година.
* „Нов ден вчера“ (англиски: *A New Day Yesterday*) - песна на британската рок-група Џетро тал (*Jethro Tull*) од 1969 година.

### Денот како мотив во филмот
* „Еден ден во Европа“ - германско-шпански филм од 2005 година.
* „Два дена, една ноќ“ - белгиско-француско-италијански филм од 2014 година, во режија на браќата Дарден.

## Наводи

Категорија:Хронологија
Категорија:Единици за време