Шведски центар за архитектура и дизајн

**Шведскиот центар за архитектура и дизајн** () или **AркДес**, претходно познат како Музеј на архитектура (*Arkitekturmuseet*), е шведски национален музеј посветен на архитектурата и дизајнот. Се наоѓа на островот Скепшолмен во Стокхолм, Шведска, во истиот комплекс како и Музејот на современа уметност. Музејот изложува архитектура, урбанистичко планирање и дизајн под неговиот сегашен директор Киеран Лонг. Тој е управен орган под Министерството за култура.

## Историја
Архитектонскиот музеј бил основан во 1962 година на иницијатива на Националната асоцијација на шведски архитекти како приватна фондација. Тој бил национализиран во 1978 година, во тој момент беше сместен во згради претходно окупирани од Одделот за наутички карти на Скепшолмен. Новите простории, дизајнирани од лауреатот на Прицкеровата награда Рафаел Монео по меѓународен натпревар, биле отворени во февруари 1998 година.

На 28 февруари 2013 година, владата издала нови упатства за музејот и на 1 мај, го променила неговото име во Шведски центар за архитектура и дизајн. Од средината на 1990-ти, музејот е под управа на Министерството за култура.

## Згради
АркДес е сместен во две згради, старата сала за *вежбање* на морнарицата, Ексерцисхусет, и неодамна изградената зграда дизајнирана од шпанскиот архитект Рафаел Монео, изградена помеѓу 1994 и 1997 година Постојаните и привремените изложбени сали стојат во историски згради дизајнирани од Фредрик Блом, а новата зграда, дизајнирана во функционалистички стил, содржи канцеларии, библиотека, истражувачки простории, работилници и архиви во кои се чува Државната архитектонска колекција. Зградата Монео ја добила наградата Каспер Салин во 1998 година Во јуни 2018 година, нов привремен изложбен простор, *Boxen*, бил отворен за дизајни на Dehlin Brattgård Architects.

## Функција
АркДес има постојана изложба и неколку привремени тематски изложби. Постојаната изложба ја претставува шведската архитектура низ вековите во цртежи, модели, фотографии и историски предмети.

Другите простори се посветени на тематски изложби кои ја истражуваат современата архитектура и дизајн, заедно со историски изложби. Во архивските збирки на ArkDes има цртежи, модели и фотографии од делата на околу 500 архитекти. Библиотеката на музејот содржи списанија од 1930-тите па наваму, како и над 24.000 книги.

АркДес управува со Фондацијата на Ајнар Матсон за истражување на згради и имот.

Центарот во повеќе наврати соработувал со Фондацијата Викимедија. Во 2013 и 2014 година, Викимедија Шведска го одржала својот годишен состанок таму, а во 2014 година, АркДес бил домаќин на настанот „Запознај ја Википедија“.

## Значајни изложби
АркДес бил домаќин на голем број значајни привремени изложби и соработки. Во 2010 година, АркДес бил домаќин на изложбата „Грета Магнусон Гросман: Од Стокхолм до Беверли Хилс“, изложба на предвоен дизајн на мебел и експериментална архитектура од 1940-ти, 1950-ти и 1960-ти години. Во 2013 година, музејот го претстави „Модниот свет на Жан-Пол Готје: „Од тротоарот до модната писта“. Во 2014 година, АркДес бил домаќин на „Блокхолм“, изложба заснована на пренос на податоци за земјиштето од Стокхолм во Мајнкрафт за да се создаде точна, целосна претстава на шведскиот главен град.

Во 2015 година, соработката помеѓу АркДес и Музејот на современа уметност ја претставила работата на данско-исландскиот уметник Олафур Елиасон и во 2016 година слична соработка резултирала со голема изложба на делата на јапонскиот уметник Јајои Кусама. Во 2017 година, АркДес изложи голема монографска изложба за австриско-шведскиот архитект Јозеф Франк во соработка со МАК во Виена заедно со изложбата на дизајнерскиот колектив на HI-групата.

Од 2017 година, под раководство на Киеран Лонг, музејот презентирал голем број привремени изложби во својата главна сала и во *Боксен*, „машина за брзо менување, експериментални изложби“. Тие вклучуваат: „Јавен луксуз“, изложба „за архитектурата, дизајнот и борбата за јавен живот“; „Иднината започнува овде“, изложба направена во соработка со музејот Викторија и Алберт која ги истражува односите помеѓу дизајнот и технологијата; „Популарен простор: вредност во виртуелното“, проект кој ја истражува виртуелната реалност, архитектурата и урбанизмот; кулминативното издание на Павилјонот за крстарење; и изложба која го истражува префабрикуваниот бетонски панел куриран од Педро Игнасио Алонсо и Хуго Палмарола. Во 2020 година, Боксен бил домаќин на првата музејска изложба во светот која го истражува креативното поле на АСМР. Како резултат на КОВИД-19 имало виртуелно отворање.

АркДес е домаќин на годишниот натпревар „Џинџербред хаус“ секој декември.

## Директори
алт=Kieran Long|мини| Киеран Лонг, директор на АркДес од 2017 година

* Киеран Лонг, 2017- 
* Керстин Брунберг, привремен директор, јули 2014-јули 2015 година
* Лена Рахулт, 2009–јули 2014 година
* Бите Нигрен, 1999–2008
* Јоран Линдвал, 1985–99
* Бенгт О.Х. Јохансон, 1966–77

## Галерија

### Згради

Податотека:Exercishallen September 2013..jpg|Изградба на експонати
Податотека:Arkitekturmuseet 2009a.jpg|Изградба на експонати
Податотека:Arkitekturmuseet 2009b.jpg|Административна зграда
Податотека:Arkitekturmuseet 2009c.jpg|Административна зграда


### Изложби

Податотека:Arkitekturmuseet utställning 2014c.jpg|Постојана сала за изложби
Податотека:J P G på ArtDes 2013 8.jpg|Привремена изложба „Модниот свет на Жан Пол Готје: Од тротоарот до модната писта“, 2013 година


## Наводи

## Надворешни врски

* Колекциите на ArkDes во Дигиталниот музеј
* ArkDes во Владата на Шведска

Категорија:Шведска архитектура
Категорија:Музеи во Стокхолм
Категорија:Координати на Википодатоците