Мери Елизабет Банинг

**Мери Елизабет Банинг** (6 април 1822 - 28 февруари 1903) била американски миколог биолог за габи) и ботанички илустратор од Мериленд. Таа формално опишала 23 претходно непознати видови габи, објавувајќи ги нивните описи на типовите во „*Ботаникал газет“* и „Годишниот извештај на ботаничарот на државата Њујорк“ на Чарлс Пек. Таа била првата жена надвор од Европа што именувала габичен таксон.

## Ран живот и образование
Банинг била родена во 1822 година во округот Талбот на источниот брег на Мериленд. Таа била ќерка на Роберт Банинг и Мери Меки и најмладата од осумте деца на нејзиниот татко (шест од претходниот брак). Банингови биле добро воспоставено семејство во Мериленд: дедото на Мери Елизабет бил претставник на ратификацијата на федералниот устав во Мериленд, а нејзиниот татко бил воен капетан, собирач на пристаништето Оксфорд и член на Домот на делегати на Мериленд.

Во 1845 година кога Банинг имала 23 години, починал нејзиниот татко. Во 1855 година, Банинг, нејзината мајка и нејзините сестри се преселиле во Балтимор. До 1860 година, нејзината мајка и сестра Катерина се разболеле хронично, а Банинг станала нивна старателка. Во текот на овој период таа го одржувала интересот за природната историја, конечно гравитирајќи кон проучувањето на габите. Со свои пари, купила микроскоп и почнала да собира научна библиотека и приватен хербариум. Таа исто така започнала преписка со Чарлс Хортон Пек, научник од Државниот музеј на Њујорк, кој дотогаш бил на добар пат да стане „декан на американските миколози“. Тие се допишувале повеќе од 30 години; во 1879 година Банинг му пишала „ти си мојот единствен пријател во контроверзната земја на габите и твоите љубезни инструкции се вреднуваат над сè“.

## Кариера
Мери Банинг била најпозната како авторка на *„Габите од Мериленд“*, необјавен ракопис што содржел научни описи, миколошки анегдоти и 174 слики со акварел од габични видови со димензии 13" нан15". Државниот музеј на Њујорк ги опишувал овие слики како „извонредни... мешавини од науката и народна уметност, кои биле научно точни и прекрасни за гледање“. Ракописот на Банинг бил завршен дваесет години (1868–1888). Иако Државниот архив на Мериленд цитирајќи го Стегман тврдел дека „во тој момент, никој не напишал книга за американските габи“ и Хејнс наведувал „во 1868 година немало книги од кои би се научило за американските габи“, ниту едно тврдење не било технички точно: *„Синопсисот Fungorum Carolinæ Superioris“* од Швајниц бил објавен во 1822 година. Но сепак, доколку опусот на Банинг би бил објавен, тоа сигурно ќе било првата илустрирана и популарно достапна габична флора на јужните Соединети Американски Држави. Банинг напишала дека „габите се сметале за отпадници од зеленчук. Како просјаци покрај патот облечени во стара облека, тие барале внимание но немале никакво побарување“.

Таа била примена во Женската сала на славните во Мериленд во 1994 година.

## Предизвиците како жена миколог
Банинг на крајот станала „водечки миколог во нејзиниот регион“. И покрај ова, таа била жена и немала формално високо образование. Следствено, со исклучок на нејзиниот ментор Пек, таа се нашла во голема мера изолирана од образованиот машки научен кадар од тоа време. Нејзините приватни писма го откривале нејзиното длабоко незадоволство од таквата состојба. Не можејќи да добие финансирање и морајќи да се грижи за нејзината мајка која била инвалид и сестра и, Банинг „се соочувала со сè поголеми финансиски проблеми“.

Обратно, нејзините миколошки занимања довеле до неколку незгодни средби со жители кои се плашеле од габите, од кои многу ги раскажувала како прилози во нејзините научни публикации. Во 1876 година, таа се возела шест милји во преполн „јавен превоз“ држејќи корпа *Phallus duplicatus* - габа со особено смрдлив мирис со вообичаеното име „мрежест смрдлив хорн“. До крајот на возењето, Банинг наведула дека „мирисот се зголемил до таков степен што мувите речиси ја проголтале, во нивната желба да ја допрат габата“. Другите патници одржувале тишина во текот на целото патување. Во друга прилика, еден човек ѝ пришол, прашувајќи ја дали нашла „печурки“ тој ден. Кога таа одговорила дека не нашла, тој одговорил: „И благословено е што не можете да ги најдете!... Писон работи... Подобро оставете ги печурките на мира! Тоа е мојот совет до сите.“ Потоа човекот си заминал, мрморејќи за Банинг: „Кутрата. Луда, сигурно. Сосем полудела!“. Во друга прилика, Банинг вработилa три млади момчиња да собираат печурки. Кога ги донеле своите наоди во хотелот каде што престојувала и прашале каде би можеле да ја најдат „жената со печурки“, келнерот им кажал да си одат, прашувале дали полудела бидејќи никој до тогаш не слушнал за жабји столчиња?“.

Во предговорот на нејзиниот необјавен ракопис, Банинг го дискутирала потеклото на нејзиниот проект потсетувајќи на тогаш распространетата природна теологија :

::: „Мојата прва идеја за цртање и сликање на габите од Мериленд имаше за цел образовна обука во мисионерско училиште... Признавам дека се насмевнав на мојот избор на тема, чувствувајќи дека за еднаш преминав од возвишеното кон смешното. Сепак, се чувствувам задоволна од мојот потфат, верувајќи дека проучувањето на природните науки во кој било од нејзините оддели има префинето влијание - дека кога се користи во нејзината вистинска највисока смисла, тоа е Божествено назначено средство за поучување на верата, како и за негување на умовите и моралот.“

мини|''Аманита банингијана'', именувана по Мери Елизабет Банинг
До крајот на 1880-тите, најблиското семејство на Мери починало, а таа се нашла речиси без пари, со ослабен вид и растечки ревматизам. Се преселила во интернат во Винчестер, Вирџинија. Во 1889 година, ја завршила работата на својот ракопис, посветувајќи го на Пек, со кого се допишувала 30 години, но никогаш не се сретнала. Во 1890 година, таа го испратила ракописот до Пек во Државниот музеј на Њујорк, пишувајќи: „Се разделувам од него, се чувствувам како да се збогувам со сакан пријател со кого поминав многу пријатни часови. Околностите ме принудуваат да го ставам на безбедно место“. Пек го ставил ракописот во фиока, каде што ќе остане во следните 91 година. Во 1893 година, Банинг му напишалa дека „Домашните обврски ми го окупирале времето... Подобро да умрам со чувството дека сум ја извршилa својата должност отколку... да сум ја задоволилa бесмртната љубов кон ботаниката“. Банинг починала 13 години подоцна, во 1903 година. Преостанатите пари ги оставила на Домот за момчиња „Св. Јован“. Била погребана во црквата „Св. Јован“ во Балтимор Сити.

## Наследство
Во 1981 година, Џон Хејнс, миколог поврзан со Државниот музеј на Њујорк како соработник на научна работа, го открил ракописот на Банинг. Музејот ги организирал цртежите во изложбата „Секој светкава слава“, која е позајмена на музеи низ САД. 

Делото на Банинг бело претставено на изложбата во 1996 година „Каде се дивите суштества: Природата на Мериленд“ во Центарот за историја и култура на Мериленд и во „Жените од округот Талбот“ во Историското друштво Талбот во 2018 година.

Изложбата *„Отпадници: Светот на печурките на Мери Бенинг“* се одржувало од 11 март 2025 година до 4 јануари 2026 година во Државниот музеј на Њујорк, а е центрирана околу 28 оригинални акварели и описи на печурки на Бенинг земени од нејзиниот ракопис *„Габите од Мериленд“*.

Мери Банинг е имењачка на привремениот вид *Amanita Banningiana.* Пек го именувал еден од примероците што му ги донела Банинг по неа, нарекувајќи го *Hypomyces baningiae*.

## Делумна библиографија

* Банинг, Мери Е. „Белешки за габите“. *Ботанички весник* 5, бр. 1 (јануари 1880): 5-10. https://archive.org/details/botanicalgazette56hano (пристапено на 1 август 2013 година)
* Банинг, Мери Е. „Габи од Мериленд. I.“ *Ботанички весник* 6, бр. 4 (април 1881): 200-202. https://archive.org/details/botanicalgazette56hano (пристапено на 1 август 2013 година)
* Банинг, Мери Е. „Габи од Мериленд. II.“ *Ботанички весник* 6, бр. 5 (мај 1881): 210-215. https://archive.org/details/botanicalgazette56hano (пристапено на 1 август 2013 година)
* Банинг, Мери Е. *Габите на Мериленд* . Необјавен ракопис во посед на Државниот музеј на Њујорк. Плочи достапни на http://www.nysm.nysed.gov/treasures/explore.cfm?coll=29    (Пристапено на 1 август 2013 година)

## Наводи

Категорија:Починати во 1903 година
Категорија:Родени во 1822 година
Категорија:Американски миколози
Категорија:Ботаничари со авторски кратенки
Категорија:Американски ботаничари