Хананска азбука

**Хананска азбука** (наречена и **прахананска**) — согласна азбука која се состои од 22 акрофонични глифи (симболи), употребувана на пронајдените левантски ракописи од Раното бронзено време (~ XV век п.н.е.), и по обичај се смета дека траела најдоцна до 1050 п.н.е., по што се претворила во феникиската азбука. Досега се откриени дузина натписи напишани со хананско писмо, пронајдени во Израел и Либан.

## Однос со другите писма
Иако ова писмо потекнува од египетските хиероглифи, од него пак потекнува феникиското, кое пак е предок на сите денешниазбуки, од арапската, грчката, хебрејската, латиницата, кирилицата и берберската на запад, па до тајландската, монголската, па можеби и корејската на исток. Денес хебрејската азбука е најблиска до овој предок, каде само обликот на буквите е изменет. Ова не треба да не чуди, бидејќи хебрејскиот е ханански јазик и, по првобитниот изговор, имал приближно исти согласки како дијалектот за кој азбуката е осмислена.

Во 1905 и 1999 г., во централен Египет се откриени писма-претходници на хананското, кои веројатно сѐ уште биле делумно логографски (видете Вади Ел Хол). Овие рани писма можеби имале повеќе букви од подоцнежните, а можеби имале разни варијанти на една иста буква (различни букви кои означуваат иста фонема).

## Особености
Називите на буквите, кои опстоиле преку грчката, арапската и хебрејската азбука, веројатно биле веќе присутни. Имињата се засноваат на акрофоничен принцип, се чини од семитски преводи на називите на египетските хиероглифи. На пример, египетското *нт* (вода) станало семитско *мем* (вода), за на крај да стане латинично M, додека пак египетското *дрт* (рака), станало семитско *капп* (рака), па на крај, латинично K.

Редоследот на буквите не се знае. Сродната клинеска угаритска азбука имала два редоследа: еден од типот „АБГД“ сличен на хебрејската, грчката, латиницата и кирилицата, но и друг ред од типот „“ за кој сведочат јужноарабиската и геската (етиопската).

Следи една реконструкција на гореспоменатите 22 букви, еквивалентни на феникиската азбука, од кои таа е изведена. Потоа следат и хебрејските, грчките, латинските, и арапските букви-потомци.

## Наводи
* 
* Cross, F.M. (1991) "The Invention and Development of the Alphabet" во Senner, Wayne M. (уред.) *The Origins of Writing*. Lincoln: University of Nebraska Press. ISBN 0-8032-9167-1. Мека подвеска
* Diringer, David и Freeman, Hilda (1983) *A History of the Alphabet*. Headley-on-Thames: Gresham Books. ISBN 0-946095-03-5
* Healey, John. (1990) *The Early Alphabet*. London: British Museum.
* Naveh, Joseph. (1982) *The Early History of the Alphabet*. Leiden: E.J. Brill; also: (Magnes Press: The Hebrew University, Jerusalem, 1987)
* McNeill-Black, Dr. A.E. (1994)"Human Migrations and the Written Word."

## Поврзано
* Азбука
* Библоско писмо
* Грчка азбука
* Египетски хиероглифи
* Ерменска азбука
* Јужноарабиска азбука
* Кирилица
* Латиница
* Прасемитска азбука (вклучувајќи ја (пра)синајската)
* Согласно писмо (абџад)
* Угаритска азбука
* Феникиска азбука
* Хебрејска азбука

## Надворешни врски
* Древна хебрејска азбука - Табела 1  
* Древна хебрејска азбука - Табела 2  
* Хебрејска азбука - Историја 

Категорија:Согласни писма
Категорија:Писма од бронзеното време
Азбука
Категорија:Семитски писма