Метју Пери

**Метју Ленгфорд Пери** (19 август 1969 - 28 октомври 2023 година) бил американски и канадски актер. Со меѓународна слава се здобил со глумењето како Чендлер Бинг на телевизиската серија *[[Пријатели (ТВ-серија)|Пријатели]] на ЕнБиСи*1994–2004). Пери, исто така, се појавил во *Али Мекбил* (2002) и бил номиниран за наградата Еми Прајмтајм за неговите изведби во *[[Западно крило]]* (2003) и *Приказната за Рон Кларк* (2006). Тој играл водечка улога во серијата *Студио 60 на Сансет стрип* (2006–2007), а станал познат и по неговите главни филмски улоги во Будалите брзаат (1997), *Речиси херои* (1998), *Тројца за танго* (1999), *Цели девет јарди* (2000), *Служејќи и на Сара* (2002), *Цели десет јарди* (2004) и *17 повторно* (2009).

Пери бил ко-креатор, ко-сценарист, извршен продуцент и ѕвезда на ситкомот на ABC, Господин Сонце, кој се емитувал од февруари до април 2011 година. Во август 2012 година, тој глумел спортски водител во ситкомот на NBC Продолжи. Тој ко-развивал и глумел во оживувањето на ситкомот на СиБиЕс *Чудната двојка* кој го портретира Оскар Медисон од 2015 до 2017 година. Имал улоги во правните драми *Добрата сопруга* (2012–2013) и *Добрата борба* (2017). Пери го портретирал Тед Кенеди во *Кенедиеви: По Камелот* (2017) и се појавил во за последен пат на телевизија во, Пријатели: Повторно обединување (2021). 

Поголемиот дел од својот живот, Пери страдал од тешки зависности од дрога и алкохол. Преку неговото закрепнување, тој станал застапник за рехабилитација и портпарол на Националната асоцијација на професионалци од судот за дрога. Во 2013 година, Пери ја добил наградата Шампион за закрепнување од Канцеларијата за национална политика за контрола на дрогата во Белата куќа. Во 2022 година, ги објавил своите мемоари, *Пријатели, љубовници и големата страшна работа*.

Во август 2024 година, пет лица биле обвинети за помагање на Пери да добие смртоносни дози од лекот кетамин, што придонел за неговата смрт.

## Ран живот и образование
Метју Ленгфорд Пери е роден во Вилијамстаун, Масачусетс, на 19 август 1969 година. Неговата мајка, Сузан Мари Морисон (родено Лангфорд, родена 1948 година), е канадска новинарка која била прес секретарка на канадскиот премиер Пјер Трудо. Неговиот татко, Џон Бенет Пери (роден 1941 година), е американски актер и поранешен модел.

Родителите на Пери се разделиле кога тој имал една година, а неговата мајка се омажила за канадскиот новинар Кит Морисон. Пери главно го одгледала неговата мајка во Отава, Онтарио, но кратко време живеел и во Торонто и Монтреал. Пери го посетувал јавното училиште Роклиф Парк и колеџот Ешбери, интернат во Отава. Имал четири помлади полубраќа и сестри по мајка - Кејтлин, Емили, Вил и Медлин - како и помлада полусестра по татко, по име Марија. Неговите браќа и сестри „ќе стоеја и ќе му аплаудираа“ за раните настапи.

Кога имал 10 години, Пери почнал да се однесува лошо. Крадел пари, пушел, ги расипал оценките и го претепал соученикот и иден канадски премиер Џастин Трудо. Пери подоцна го припишал своето однесување на чувство на семеен аутсајдер кој повеќе не припаѓа, откако неговата мајка имала деца со Морисон. Како што напишал Пери, „Толку често гледав однадвор, сè уште дете во облаците на лет за некаде на друго место, без придружба“. На 14-годишна возраст, почнал да конзумира алкохол и, до својата 18-та година, пиел секој ден. Пери вежбал тенис, често по 10 часа дневно, и станал најдобро рангиран јуниорски играч во Канада со можност за тениска кариера. Но, неговите изгледи се намалиле кога се преселил од Отава, на 15-годишна возраст, за да живее со татко му во Лос Анџелес, каде конкуренцијата била многу поголема.

На 15 години, Пери почнал да учи глума во училиштето Бакли, во Шерман Оукс, Лос Анџелес, од кое дипломирал во 1987 година. Додека бил во средно училиште, тој земал часови по импровизација по комедија во Шерман Оукс. 

## Кариера
мини| Пери како Чез Расел во ''Втора шанса'', 1987 година
Првата улога на Пери била мал дел во *240-Роберт* во 1979 година како дете актер. Набргу по преселувањето во Лос Анџелес, Пери почнал да оди на аудиции. Пери гостувал во *Не баш вести* во 1983 година, *Чарлс е главен* во 1985 година и *Сребрени лажички* во 1986 година. Во 1987 и 1988 година, тој го играл Чез Расел во ТВ серијата *Втора шанса* (подоцна наречена *Момците ќе бидат момчиња*). Пери го имал своето филмско деби во 1988 година со *Ноќ во животот на Џими Рирдон*. Во 1989 година, тој играл во три епизоди на *Растечките болки*, прикажувајќи го момчето на Керол Сивер, Сенди, која умира во инцидент со возење во пијана состојба.

Пери играл во ситкомот *Сиднеј* на СиБиЕс од 1990 година, играјќи го помладиот брат на ликот на Валери Бертинели. Во 1991 година, гостувал на *[[Беверли Хилс, 90210]]* како Роџер Азаријан. Пери ја играл главната улога во ситкомот  *Слободен дома*, кој се емитувала во 1993 година. 

### 1994–2004: Пробив со П''ријатели''
лево|мини| Пери заминува од пробата за Еми наградите во 1995 година
Пери бил зафатен со снимање на пилот-епизода за ситком наречен *ЕлЕјЕкс* *2194*, поставена во одделот за ракување со багаж на аеродромот во Лос Анџелес 200 години во иднината,  што првично го направило недостапен за улога во *Шест од еден*, подоцна наречена *[[Пријатели (ТВ-серија)|Пријатели]]*. Откако пропаднал пилот-епизодата *на ЕлЕјЕкс 2194*, тој имал можност да оди на аудиција за *Шест од едно* и бил избран како Чендлер Бинг . На 24-годишна возраст тој бил најмладиот член на главната актерска екипа. Откако ја направиле пилот епизодата и додека чекал да се емитува шоуто, Пери го поминал летото 1993 година настапувајќи на театарскиот фестивал Вилијамстаун заедно со Гвинет Палтроу.

*Пријателите* беа многу успешни и тоа го направи Пери меѓународна славна личност.  До 2002 година, тој и неговите колешки Џенифер Анистон, Кортни Кокс, Лиза Кудроу, Мет Лебланк и Дејвид Швимер заработувале 1 милион долари по епизода. Улогата му донела номинација за Еми во 2002 година за наградата за најдобар главен актер во хумористична серија. Пери се појавил во филмови како што се *„Будалите брзаат“*, *„Речиси херои“*, *„Три за танго“*, *„Целите девет јарди* “ и неговото продолжение *„Целите десет јарди* “ и „ *Слугувајќи и на Сара“*. Во 1995 година, тој и Џенифер Анистон се појавиле во 60-минутно промотивно видео за Windows 95 на Мајкрософт, објавено на 1 август.

За неговата изведба како Џо Квинси во *[[Западно крило]]*, Пери добил две номинации за Еми за најдобар гостин актер во драмска серија во 2003 и 2004 година. Тој се појавил како адвокат Тод Мерик во две епизоди на *Али Мекбил.* Во 2004 година, го направил своето режисерско деби и глумел во една епизода од четвртата сезона на комедија-драмата Скрабс, епизода во која бил вклучен и татко му.

### 2005–2022: Подоцнежна работа
мини| Пери во 2007 година
Пери глумел во филмот *Приказната за Рон Кларк,* кој бил премиерно прикажан на 13 август 2006 година, и доби номинација за Златен глобус и Еми за неговата изведба. Од 2006 до 2007 година, глумел во драмата на Арон Соркин *Студио 60 на Сансет Стрип*. Пери го играл Мет Алби заедно со Бредли Витфорд, дуо писател-режисер донесен за да помогне да се спаси неуспешното скеч шоу.

Во 2006 година, Пери започнал со снимање на *Отапен*, филм базиран на човек кој страда од нарушување на деперсонализацијата. Издавањето било одложено неколку пати, но конечно било објавено на ДВД на 13 мај 2008 година Пери се појавил и на сцената во Лондон во *Сексуална перверзност во Чикаго* на Дејвид Мамет. Во 2008 година, Пери глумел во независниот филм *Птици од Америка.* 

Во 2009 година, Пери глумел во филмот *17 Повторно* играјќи 37-годишен маж кој се трансформира во 17-годишник ( Зак Ефрон ) по несреќа. Филмот добил различни критики и бил успех на бокс-офисот. 

Новиот комедија пилот на Пери, *Господин Сонце*, врз основа на неговата оригинална идеја за шоуто, била купена од ABC. Тој ја играл главната улога како средовечен маж со криза на идентитетот. ABC ја откажале серијата по девет епизоди во 2011 година.
лево|мини|170x170пкс| Пери во 2012 година
Во 2012 година, Пери глумеше во хумористичната серија на NBC *Продолжи*, напишана и продуцирана од поранешниот писател/продуцент *на Пријатели,* Скот Силвери. Пери го портретирал Рајан Кинг, спортски водител кој се обидува да продолжи понатаму по смртта на неговата сопруга преку помош на задолжителни тераписки сесии. Истата година, гостувал во драмата на Си-Би- *Ес Добрата сопруга* како адвокат Мајк Крестева. Ја повторил својата улога во четвртата сезона во 2013 година.

Во 2014 година, Пери го имал своето британско ТВ деби во еднократната комедија програма *Фрлач на кучиња*, која се емитувала на 1 мај. Тој прикажал „харизматичен човек“ кој ги маѓепсал гледачите фрлајќи го своето куче во воздух. Од 2015 до 2017 година, Пери глумел, бил ко-писател и служел како извршен продуцент на рестартирање на ситкомот *„Чудниот пар“.* Тој го играл Оскар Медисон наспроти Томас Ленон како Феликс Унгер. 

Пери ја играл главната улога во светската премиерна продукција на неговата претстава *„Крајот на копнежот“*, која била отворена на 11 февруари 2016 година, во театарот „Плејхаус“ во Лондон. Нејзиниот ограничен рок се покажал успешен и покрај мешаните критики. Пери ја реструктуирал претставата и се појавил заедно со Џенифер Морисон во нејзината втора продукција надвор од Бродвеј, која била отворена во театарот Лусил Лортел на 5 јуни 2017 година. Се затворила на 1 јули откако добила лоши критики. Години подоцна Пери ја опишал претставата како „лична порака до светот, претеран облик на мене како пијаница. Имав нешто важно да им кажам на луѓето како мене и на луѓето кои ги сакаат луѓето како мене“.

Во март 2017 година, Пери ја повтори улогата на адвокат Мајк Крестева во *Добрата борба*, продолжение на драмата на СиБиЕс *Добрата сопруга*. Подоцна истата година, тој глумел како Тед Кенеди во мини-серијата *Кенедиеви: По Камелот*.

Во мај 2021 година, учествувл во специјалната епизода *Пријатели: Повторно обединување.* Требало да има улога во *[[Не гледај нагоре (филм од 2021)|Не гледај нагоре]]*, но се повлекол во 2020 година поради скршени ребра предизвикани од CPR.  Пери објавил мемоари, *Пријатели, љубовници и големата страшна работа*, во октомври 2022 година. Станала бестселер и на топ листите на Амазон и *[[The New York Times|на Њујорк Тајмс]]*.

## Личен живот
мини|229x229пкс| Пери во 2013 година
Пери имал Канадско и државјанство на САД. Бил во врска со Јасмин Блит во 1995, Џулија Робертс од 1995 до 1996, И Лизи Каплан од 2006 до 2012. Во Ноември 2020, Пери се верил со Моли Хурвиц, неговата кножевна агентка. Веридбата завршила во 2021.

Пери имал перфекционистичка и опсесивна личност, поминувајќи многу часови усовршувајќи ја својата порака на телефонската секретарка. Тој исто така верувал во Бог, со кого имал „многу блиски односи“, нарекувајќи се себеси „трагач“.

### Здравје и зависност
Во своите мемоари, Пери напишал дека на 14-годишна возраст станал алкохоличар. Тој станал зависен од Викодин по несреќа со џет ски во 1997 година и заврши 28-дневна програма за рехабилитација во Фондацијата Хејзелден Бети Форд истата година. Неговата тежина паднала на 58кг бидејќи земал дури 55 таблети Викодин дневно. Во мај 2000 година, на 30-годишна возраст, бил примен во медицинскиот центар Седарс-Синај со панкреатитис предизвикан од алкохол.

Во 2002 година Пери изјавил дека, иако се трудел да не пие на снимањето на *„Пријатели“*, пристигнувал со екстремен мамурлак и понекогаш се тресел или претерано се потел на снимањето. Во текот на подоцнежните сезони од серијата, тој често бил пијан или издрогиран на снимање. Неговите колеги се труделе да му помогнат, дури и направиле интервенција, но биле неуспешни.

Во февруари 2001 година, Пери ја прекинал продукцијата на *„Пријатели* и С*лужејќи и на Сара“* на два месеци за да може да оди на рехабилитација поради неговата зависност од Викодин, метадон, амфетамини и алкохол. Подоцна рече дека поради нарушувањето на употребата на супстанци не се сеќава на три години од неговата работа на *Пријатели*.

Во 2018 година, Пери помина пет месеци во болница поради гастроинтестинална перфорација. За време на престојот во болница, Пери за малку ќе умрел откако му пукнало дебелото црево од злоупотреба на опиоиди. Поминал две недели во кома и девет месеци користел ќеса за колостома. Откако бил примен во болница, лекарите му кажале на неговото семејство дека Пери има 2% шанси да преживее. Тој бил поврзан со машина за екстракорпорална мембранска оксигенација(ECMO).

Две години подоцна, додека одел на рехабилитација во Швајцарија, Пери лажирал болка за да добие рецепт за 1.800 милиграми хидрокодон дневно и земал дневни инфузии на кетамин. Му дале пропофол заедно со операција, при што срцето му застанало на пет минути. Реанимацијата резултирала со осум скршени ребра. Платил 175.000 долари за приватен авион за да го однесе во Лос Анџелес за да земе повеќе дрога. Кога тамошните лекари одбиле, Пери потрошил уште 175.000 долари за да се врати со приватен авион во Швајцарија. Во 2022 година, проценил дека потрошил 9 милиони долари за неговата зависност, вклучувајќи 14 операции на желудникот, 15 престои на рехабилитација и терапија двапати неделно во текот на 30 години и присуствувал на приближно 6.000 состаноци на анонимни алкохоличари.
### Филантропија
Во јули 2011 година, Пери лобирал во Конгресот на Соединетите Американски Држави како славна личност портпарол на Националната асоцијација на професионалци во судовите за дрога во поддршка на финансирањето на судовите за дрога. Тој ја добил наградата Шампион за закрепнување во мај 2013 година од Канцеларијата за национална политика за контрола на дрогата во Белата куќа за отворањето на Пери Хаус, центар за рехабилитација во неговата поранешна резиденција во Малибу. Во 2015 година, Пери ја продал имотот и ги пресели неговите услуги.  За време на пандемијата СОВИД-19лансирал линија за облека инспирирана од *„Пријатели“*, а приходите биле донирани во фондот за помош на Светската здравствена организација за СОВИД-19.

## Смрт
На 28 октомври 2023 година, Пери бил пронајден во неговиот дом во Лос Анџелес. Тој бил прогласен за мртов во 4:17 часотпопладне тој ден на 54-годишна возраст.

На 3 ноември 2023 година, погребот на Пери се одржал во Меморијалниот парк Форест Лон во Лос Анџелес, каде што бил погребан. Присуствувале неговиот татко, мајка и очув, како и неговите пет колеги од *„Пријатели“*. Била пуштена песната на Питер Габриел и Кејт Буш „ Не се откажувај “; Пери бил заљубен во песната и ја упатил во потпишаните копии од неговата автобиографија, објавени делумно за да им помогне на луѓето кои страдаат од депресија или проблеми со зависност. По смртта на Пери, била основана Фондацијата Метју Пери за поддршка на луѓето кои страдаат од зависност.

На 15 декември 2023 година, било откриено дека смртта на Пери настанала поради „акутни ефекти на кетаминот“. Други околности кои придонеле за неговата смрт се ефектите од бупренорфин, давење и коронарна артериска болест. Одделот за медицински прегледи на округот Лос Анџелес во соопштението навело дека „на високите нивоа на кетамин пронајдени во неговите примероци крв по смртта, главните смртоносни ефекти ќе бидат и од кардиоваскуларна прекумерна стимулација и од респираторна депресија“, додека „давењето придонесува поради веројатноста за потопување во базенот додека тој паднал во несвест, придонесува поради егзацербација на миокардните ефекти предизвикани од кетамин. Пери примал психотерапевтски сесии со помош на кетамин за лекување на анксиозност во моментот на неговата смрт, а неговата последна позната сесија било една недела пред неговата смрт. Сепак, во извештајот се наведува: „Кетаминот во неговиот систем при смртта не може да биде од таа инфузиона терапија, бидејќи полувреме на елиминација на кетаминот е 3 до 4 часа, или помалку“.

Во мај 2024 година, била отворена истрага од страна на полицискиот оддел во Лос Анџелес за да се утврди како Пери ја добил високата доза на кетамин што ја предизвикала неговата смрт. На 15 август 2024 година, биле поднесени обвиненија и обвиненија против пет лица: личниот асистент на Пери, двајца лекари и двајца дилери на дрога (вклучувајќи го и ТВ-директорот Ерик Флеминг), со наводна вмешаност во дистрибуцијата на кетамин што ја предизвикало смртта на Пери и уште едно лице. Тројца се изјасниле за виновни. Според американскиот обвинител Мартин Естрада, Пери им платил на двајцата лекари 55.000 долари во готовина за кетамин два месеци пред неговата смрт. 

## Публикации

* 

## Белешки

## Наводи

## Надворешни врски

* 
* Matthew Perry discography at Discogs
* 
* Matthew Perry on Instagram 
* Interviewed on "Q with Tom Power", CBC, November 22, 2022, audio
Категорија:Американци со канадско потекло
Категорија:Американски филмски глумци
Категорија:Починати во 2023 година
Категорија:Родени во 1969 година