Хорнбостел-Заксов систем

**Хорнбостел-Заксов систем** ( или **') — систем за класификација на [[музички инструмент|музичките инструменти]], предложен од [[Ерих Мориц фон Хорнбостел]] и [[Курт Закс]]  и за првпат објавен во германското списание Zeitschrift für Ethnologie во 1914 година. Ова е најшироко користениот систем за класификација на музичките инструменти во [[музикологија]]та.

Системот се заснова на предложената класификација на музичките инструменти од крајот на XIX век, од страна на [[Виктор Мејлон]] , уредник на колекцијата на музички инструменти во [[Брисел]]скиот конзерваториум. Системот на Мејлон е еден од првите кои ги класифицираат инструментите според тоа кој дел од нив учествува во самиот процес на производство на [[звук]], но бил наменет претежно за инструменти од западната [[класична музика]].

== Основи на системот ==
Официјално, системот е осмислен според [[Дјуиева децимална класификација|децималниот класификациски систем]] на [[Мелвил Дјуи]]. Тој има четири главни нивоа, со десетици степени, кои дефинираат околу 300 основни категории. Главните нивоа и соодветните главни степени се:

* 1. **Идиофони** - звукот се произведува, пред сè, преку сопствено вибрирање на инструментот, без дополнителни [[жица|жици]], [[мембрана|мембрани]] или воздушни струи. Оваа група ги вклучува сите удирачки инструменти, освен тапаните и некои други неидиофони удирачки инструменти.
** 11. Ударни идиофони - идиофони кај кои производството на звук е со удар, на пример: [[чинели]] и [[ксилофон]].
** 12. Повлекувачки идиофони (ламелофони) - идиофони кај кои вибрациите се предизвикуваат со повлекување.
** 13. Фрикциони (триечки) идиофони - идиофони кај кои звукот се произведува со триење, на пример [[гласхармоника]] (стаклена хармоника), [[верофон]], [[даксофон]].
** 14. Дувачки идиофони - идиофони, кои вибрираат при струење на [[воздух]]от.
* 2. **Мембранофони** - звукот се добива, пред се, преку вибрирање на истегната еластична мембрана. Оваа група вклучува: [[тапани]] и [[казу]].
** 21. Ударни мембранофони - инструменти кај кои мембраната се удира со [[рака]], [[палки|палка]] или друг предмет.
** 22. Жичени мембранофони - жиците кои вибрираат удираат во мембраната, која е поставена непосредно до нив. На пример, [[тарол]] (caixa). Некои овие инструменти ги вбројуваат во кордофоните.
** 23. Фрикциони (триечки) мембранофони - звукот се произведува со триење на мембраната со [[рака]], [[палки|палка]], но не и со удар.
** 24. Пејачки мембранофони - овие инструменти не произведуваат звук сами по себе, туку ги модифицираат веќе добиените звуци преку вибрации на мембраната - пример [[казу]].
* 3. **Кордофони** - звукот се добива преку вибрирање на жици. Оваа група ги вклучува сите инструменти од западната музика, наречени жичени инструменти, како и некои клавирни инструменти, како [[пијано]] и [[чембало]].
** 31. Прости кордофони (цитри) - инструменти кај кои има само жици и прагови. Тие можат да имаат и резонантна кутија, но ако таа се отстрани нема да влијае на произведувањето звук (макар и звукот да се менува). Групата вклучува инструменти како [[пијано]], [[кото]] и др.
** 32. Композитни кордофони - акустични или електроакустични инструменти, чиј резонатор е неразделен дел од инструментот, како и електрични кордофони со масивно тело. Тие ги вклучуваат повеќето западни [[жичени инструменти]] - [[гитара]], [[виолина]] и [[харфа]].
* 4. **Аерофони** - звукот се добива од вибрациите на воздушната струја, иако инструментот сам по себе не вибрира, ниту користи жици или мембрани.
** 41. Слободни аерофони - кај кои воздушната струја не поминува низ самиот инструмент.
** 42. Дувачки (неслободни) аерофони - кај кои воздушната струја поминува преку инструментот. Оваа група ги вклучува повеќето од дувачките инструменти од западната музика, како на пример [[флејта]].
* 5. **Електрофони''' - оваа група е додадена дополнително и вклучува инструменти кај кои звукот го произведуваат електрично управувани осцилатори.

## Наводи


Категорија:Музикологија
Категорија:Музички инструменти
Категорија:Системи на класификација