open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Константин Манасиј

[мини|десно|Првата минијатура од црковнословенскиот превод на која е претставен авторот (десно) до царот [Јован Александар и Исус Христос.]]
**Константин Манасиј** (; ) — византиски летописец од XII век кој творел за време на царот Мануил I Комнин (1143–1180). Неговото капитално дело е „Летописен преглед“ (*Σύνοψις Χρονική*), кој ја раскажува историјата од создавањето на светот до крајот на владеењето на царот Никифор III Вотанијат (1081). Покровител на делото била Ирина Комнина, снаа на царот. Напишано е веројатно околу 1150&nbsp;г., набргу по смртта на Ирина. Се состои од околу 7000 редови во политички стих. Летописот стекнал голема популарност и излегол во слободен прозен превод. Во XIV век е преведен на црковнословенски. Преводот на арапски од 1313&nbsp;г. денес се чува во Британскиот музеј.

Манасиј е автор и на стихотворниот љубовен роман „Аристандар и Калитеја“, исто така во политички стих. Познат е само по одломки зачувани во градината на Макариј Златоглав (XIV век). Напишал и кратка биографија на поетот Опијан, како и некои описни состави (од кои само еден објавен) кои ја обработуваат аристократијата и други теми.

## Наводи

## Надворешни врски

* Константин Манасиј — Православна енциклопедија 
* Целосен текст на ''Летописот'' на Манасиј 

Категорија:Византиски историчари
Категорија:Византијци од 12 век
Категорија:Родени во 12 век
Категорија:Починати во 1180-тите
Категорија:Родени во 1130 година
Категорија:Починати во 1187 година
Категорија:Луѓе од Цариград
Јован Малала

**Јован Малала**  (; ~491 - 578) — византиски летописец од Антиохија (денешна Антакија, Турција).

## Живот
Малала родум бил Сириец, чиј мајчин јазик бил сирискиот, а грчкиот го научил подоцна. Името *Малала* веројатно доаѓа од арамскиот збор (ܡܰܠܳܠܰܐ *малоло* - „говорник“), прекар кој прв му го дал Јован Дамаскин. Другиот облик *Малела* е од подоцножено време, и се појавил за време на царот Константин VII Порфирогенит.

Се образовал во Антиохија, и веројатно по занимање бил правник. Се преселил во Цариград за време на Јустинијан I (можеби по персискиот напад на Антиохија во 540&nbsp;г.); сè што знаеме од неговото сопствено перо е дека ги посетил Солун и Пенеада.

## Дело
мини|десно|Насловна страница на Хронографијата на Малала, издание од 1691&nbsp;г.

Малала го напишал неговото дело „Хронографија“ () во 18 книги, чиј почеток и крај е изгубен. Во сегашната состојба делото почнува со митската историја на Египет и завршува со експедицијата во Африка предводена од трибунот Маркијан, внук-сестринец на Јустинијан во 563&nbsp;г.; Се задржува главно на Антиохија и (во понатамошните книги) на Цариград. Освен историјата на Јустинијан и неговите непосредни претходници, делото нема некаква историска вредност; авторот „се ослонува на Евсевиј Кесариски на други составувачи, уверено нанижани митови, библиски приказни и вистинска историја.“ Осумнаесеттата книга, посветена на владеењето на Јустинијан е обоена од државна пропаганда. Писателот бил поддржувач на црквата и државата, и застапник на начелата на монархијата.

Се служел со неколку изори како Евстатиј Епифаниски и други непознати автори.

Делото има важност како најраниот опстанат пример за летопис напишан за монаси и обичниот народ наместо за учените луѓе. Начинот на изразување прави компромис помеѓу книжевниот стандард и говорниот јазик од тоа време, иако сепак е книжевен. Особено се забележува употребата на технички поими и бирократски фрази, сè уште користејќи латински заемки заедно со нивните грчки истоветници, живеејќи во периодот на промена во службениот јазик. Малала оддава впечаток на едноставност, вклучувајќи го народниот јазик меѓу високопарното изразување."

Сè до IX век уживал голема популарност како извор за разни писатели. Некаде во X век делото е преведено на старословенски, а делови се искористени во старорускиот летопис „Повест за минатите лета“. Зачувано е во скратен облик во еден ракопис во Оксфорд, како и разни одломки. Постои и средновековен превод на грузиски.

## Поврзано
* Добротољубие
* Исихазам

## Наводи

## Надворешни врски
* Англиски превод на ''Хронографијата'' на Малала
* Пребарлив превод на ''Хронографијата'' на Малала 
* Критика на историскиот приод на Јован Малала, *Контраисторија* 

Категорија:Родени во 491 година
Категорија:Починати во 578 година
Категорија:Луѓе од Антиохија
Категорија:Византијци од 6 век
Категорија:Средновековен Солун
Категорија:Историчари на Јустинијан I
Историја на минатото

Во минатато времињата се делеле на праисторија и историја . Во историјата постеле многу познати личности кој ни помогнале многу за оваа единка но првин да кажеме нешто за праисторијата. Праисторијата се делела на два дела тие се  **Камено и Метало** време. Во најстариот и најдалечниод период , наречен **камено бреме** луѓето го употребувале каменот како шо ќе го нашле , но подоцна по многу векови , години , месеци , денови , минути , секунди и милисекунди  тие научиле да го обработуваат каменот и да прават облици како што им била потребна . Но користеле и коски за шила игли и украси .  **Металното бреме** било специално во тоа време се откриени многѕ орудија и направени оружја. Напочедокот користеле бакар но откако виделе дека е многу слаб барале многу повеже орудија и ја нашле бронзата така да можеле по убаво да работат исто времено почнале со земјоделие и сточарство.
Теодор Комнен

**Теодор Комнен Дука** (, починал  1253) бил владетел на Епир и Тесалија од 1215 до 1230 и на Солун и поголемиот дел од Македонија и западна Тракија од 1224 до 1230. Тој исто така имал големо влијание за време на владеењето на неговите синови Јован и Димитрија со Солун во 1237–1246.

Теодор бил потомок на истакнато византиско аристократско семејство поврзано со царските династии Комнини, Дука, и Ангел. Сепак, ништо не е познато за животот на Теодор пред освојувањето на Константинопол и распаѓањето на Византиската империја после Четвртата крстоносна војна во 1204. По падот на Константинопол, тој служел кај Теодор I Ласкарис, основачот на Никејското Царство, неколку години пред да биде повикан за Епир, каде што неговиот полубрат Михаил I Комнен основал независна држава. Кога Михаил починал во 1215, Теодор го презел управувањето со епирската држава. Тој ја продолжил политиката на својот брат за територијално проширување. Во сојуз со Србиј, ја проширил својата територија во Македонија, заканувајќи му се на латинското Солунско Кралство. Заробувањето на латинскиот император Пјер II де Куртене во 1217 отвори можност за постепено напредување, што кулминирало со освојување на Солун во 1224.

Како владетел на Солун, Теодор набрзо потоа се прогласил за цар, предизвикувајќи ги претензиите на никејскиот цар Јован III Дука Ватац за престолот во Константинопол. Во 1225, тој пристигнал во околината на Константинопол, но последниот напад против ослабената Латинска империја бил одложен до 1230. Таа година, Теодор собрал војска за да го опсади Константинопол, но потоа ја пренасочил против Бугарија, амбивалентен сојузник кој се заканувал на северната страна. Теодор бил поразен и заробен во Битката кај Клокотница, и ги поминал следните седум години во заробеништво. Во меѓувреме, во Солун го наследил неговиот Мануил. Мануил набрзо ги изгубил Тракија, поголемиот дел од Македонија, и Албанија кои потпаднале под власта на бугарскиот цар Јован Асен II. Солун станал бугарски вазал, додека власта во Епир ја презел Михаил II, кој се вратил од егзил од Пелопонез.

мини|центар|349x349пкс|
<div></div>
<div></div>

Категорија:Родени во 1180-тите
Категорија:Православни монарси
Категорија:Починати во 1253 година
Фран Гербич

десно|мини| Фран Гербич.
**Фран Гербич** (5 октомври 1840, Церкница – 29 март 1917 година, Љубљана) ― австроунгарски словенечки композитор и оперски тенор.

Гербич бил роден во Церкница и влегол во учителско училиште во 1856 година, каде што еден од неговите инструктори бил Камило Машек. Му било дадено да учителствува во Трново (сега дел од Општина Илирска Бистрица), каде што служел и како свирач на оргула и ги компонирал своите први дела.

Во текот на 1940-тите Гербич беше еден од најпознатите композитори од Југославија, слушан во странство.

## Дела
**Опери**

* *Kres* (Сред лето), 1896 година
* *Nabor*, 1913 година

**Песни**

* *Kam?* (Каде?)
* *Pojdem na prejo*
* *V noči* (Во ноќта)

## Наводи

Категорија:Југословенски композитори
Категорија:Романтистички композитори
Категорија:Композитори на класична музика од 20 век
Категорија:Починати во 1917 година
Категорија:Родени во 1840 година
Категорија:Машки музичари од 19 век
Категорија:Машки музичари од 20 век
Категорија:Словенечки оперски композитори
Категорија:Словенечки машки музичари
Категорија:Словенечки класични композитори
Категорија:Луѓе од Церкница
Категорија:Машки оперски композитори
Категорија:Машки класични композитори
Категорија:Класични композитори од 19 век
Ватрослав Лисински

**Ватрослав Лисински** (8 јули 1819 – 31 мај 1854) ― хрватски композитор.

Лисински бил роден како Игнатиј Фухс во германско еврејско семејство. Подоцна ќе го промени своето име во Ватрослав Лисински, што е хрватска преведеница на неговото изворно име. Извесен период работел како службеник во судот (т.н. Бански стол) на Хрватска во Загреб.

Лисински ја компонирал првата хрватска опера „*Љубов и злоба*“ (1846), која ја напишал по наговор на Алберто Огњен Штрига и „*Порин*“ (1851), како и бројни дела за оркестар, хор и солисти. Концертната сала „Ватрослав Лисински“ го носи неговото име.

Тој исто така бил еден од основачите на илирството, движење кое го застапувало значењето на хрватското и поопшто јужнословенското културно наследство, како реакција на магијаризацијата за време на австроунгарското владеење.

Лисински умрел во Загреб на 31 мај 1854 година и бил погребан на гробиштата Мирогој.

Меѓународниот воз ЕН 498/499 што ги поврзува Загреб и Минхен го носи името „Лисински“.

## Поврзано
* Концертна дворана Ватрослав Лисински
* ''Лисински'' (филм)

## Наводи

Категорија:Романтистички композитори
Категорија:Погребани на гробиштата „Мирогој“
Категорија:Починати во 1854 година
Категорија:Родени во 1819 година
Категорија:Припадници на Илирското движење
Категорија:Музичари од Загреб
Категорија:Машки оперски композитори
Категорија:Машки класични композитори
Категорија:Еврејски оперски композитори
Категорија:Австриски Евреи од 19 век
Категорија:Хрвати со еврејско потекло
Категорија:Хрватски класични композитори
Категорија:Хрватски оперски композитори
Категорија:Машки музичари од 19 век
Категорија:Класични композитори од 19 век
Цветан Радославов

мини|Цветан Радославов во 1912 г.
**Цветан Радославов Хаџиденков** (; 1863 – 1931) ― бугарски учител и автор на тековната химна на Бугарија, „*[[Мила татковино|Мила родино]]*“.

Роден во Свиштов во 1863 година, дипломирал филозофија во Лајпциг. Во 1885 година, додека бил на пат кон бојното поле за време на Српско-бугарската војна, Радославов ја компонирал песната „*Горда Стара Планина*“, која била досредена од композиторот Добри Христов во 1905 година и станала државна химна на Бугарија во 1963 година како „*Мила родино*“. 

Покрај создавањето на бугарската химна, Радославов бил и истакнат научник. Тој беше еден од тројцата Бугари (со д-р Крастјо Крастев и Димитар Алексиев) кои докторирале кај таткото на современата психологија Вилхелм Вунд. Одбивајќи ги поканите да работи како учител во Виена, Лајпциг и Прага, тој се вратил во Бугарија за да работи во Третото машко училиште во Софија, верувајќи дека го помага развојот на современа Бугарија со тоа што ги учи учениците европски и антички јазици, психологија, етика и логика.

Радославов живеел во мал стан на улица „Ангел Канчев“ бр. 3, каде што денес е одбележано со плоча напревена од вајарот Георги Чапканов.

## Извори

* 
* 

## Надворешни врски

Категорија:Личности од Српско-бугарската војна
Категорија:Луѓе од Свиштов
Категорија:Композитори на класична музика од 20 век
Категорија:Романтистички композитори
Категорија:Починати во 1931 година
Категорија:Родени во 1863 година
Категорија:Машки музичари од 19 век
Категорија:Машки музичари од 20 век
Категорија:Писатели на државни химни
Категорија:Машки класични композитори
Категорија:Бугарски класични композитори
Иридион

[десно|мини| Постер кој ја најавува (на [Руски јазик|руски и полски) премиерата на *Иридион* од Зигмунт Красињски во 1913 година во Полскиот театар во Варшава.]]
***Иридион*** ― драма напишана од рускиот полски поет Зигмунт Красињски. Тој започнал да работи на неа во 1832 година и ја објавил во 1836 година. Дебитирала на сцената во 1913 година во Полскиот театар во Варшава.

Останува едно од најпознатите дела на Красињски.

## Заплет
Дејствието на драмата се одвива во Стар Рим околу 222 година од нашата ера, за време на владеењето на Елагабал. Основниот мотив на претставата е бунтот на Гркот Иридион, син на Амфилох, против Римјаните - проѕирна алузија на трагедијата на полското Ноемвриско востание. Приказната е насочена на дилемата што се врти околу противречноста помеѓу легитимната и благородна цел за соборување на деспотството и попрозаичната мотивација на постапките на Иридион (одмазда) и одвратните средства (измама, немилосрдност) што тој ги користи за да ја унапреди својата цел. Трагедијата на јунакот е резултат на прерани дејствија, како и уништувачкото влијание на античката судбина.

## Тема и значење
Во „*Иридион*“, Красињски повторно ја зазема темата на општественото распаѓање. Тој ги осудува ексцесите на револуционерните движења, тврдејќи дека мотивите како што е одмаздата немаат место во христијанската етика; Меѓутоа, многу современици ја гледале претставата како поддршка на воената борба за независност на Полска, додека намерата на Красињски била да се залага за органска работа како средство за унапредување на општеството. Красињски почнал да го пишува „*Иридион*“ пред неговото поиздржливо дело, драмата „*Небожествена комедија*“, но ја објавил по второто. Чеслав Милош коментирал дека, иако „*Иридион*“ е дело со значителен талент, особено во неговата прониклива анализа на декаденцијата на Рим, тоа не е на исто ниво со „*Небожествената комедија*“.

## Наводи

Категорија:Полски драми
Категорија:Дела од Зигмунт Красињски
Категорија:Фикција за бунтови
Категорија:Драми со дејство во 3 век
Категорија:Драми со дејство во Стар Рим
Категорија:Драми на полски јазик
Категорија:Драми од 1836 година
Категорија:Романтистичка уметност
Хосе Бернардо Алседо

десно|мини|334x334пкс| Хосе Бернардо Алседо.
**Хосе Бернардо Алседо** (шпански José Bernardo Alzedo или понекогаш José Bernardo Alcedo (Алседо); 20 август 178828 декември 1878) ― перуански композитор.

Алседо бил роден во Лима, Вицекралство Перу. Изучувал музика во манастирот „Св. Августин“ и, на 18-годишна возраст, го компонирал *Миса во Д дур* (*Misa en Re Mayor*). Во 1806 година тој бил доминикански фратар, но неговото однесување во овој религиозен ред било опуштено.

Алседо бил победник на натпреварот во 1821 година спонзориран од генералот Хосе де Сан Мартин за избор на национална химна на Перу. Оваа химна била „Somos libres, seámoslo siempre“ (Слободни сме, да бидеме секогаш), според зборовите на Хосе де ла Торе Угарте.

Во 1822 година Алседо отишол во Чиле како војник во воена група. Во Сантјаго ја напуштил војската и се посветил на музиката. Во 1833 година тој влегол во хорот на соборната црква во Сантјаго. Во 1846 година станал капелски челник. Тој престојувал во Чиле 40 години, а се вратил во Перу во 1864 година. Тој станал раководител на перуанскиот воен бенд и претседател на Филхармонијата. Последните години од животот ги поминал во Перу. Ја напишал книгата „*Елементарна филозофија на музиката*“ (*Filosofía Elemental de la Música;* 1869 година), каде ја истражувал темата за музиката на Кечуаните. Компонирал народни песни, бројни верски дела и воена музика.

## Избрани дела

* „*Somos libres, seámoslo siempre*“, државна химна на Перу
* „*Himno al 2 de mayo*“, марш
* „*Miserere*“ (1872)
* „*Misa en Re mayor*“
* „*Misa en Mi bemol*“
* „*Misa en Fa mayor*“
* „*Canción para la Batalla de Ayacucho*“
* „*Pasión para el Domingo de Ramos*“
* „*Pasión para el Viernes Santo*“
* „*La Araucana*“, воена увертира за оркестар
* „*La Chicha*“, „*La Cora*“ и „*La Pola*“, популарни песни

## Наводи

## Надворешни врски

* Националната химна испеана од Хуан Диего Флорез

Категорија:Романтистички композитори
Категорија:Починати во 1878 година
Категорија:Родени во 1788 година
Категорија:Машки музичари од 19 век
Категорија:Класични композитори од 19 век
Категорија:Перуански иселеници во Чиле
Категорија:Писатели на државни химни
Категорија:Перуански машки композитори
Категорија:Музичари од Лима
Категорија:Композитори на воена музика
Шангајските витези

**„Шангајските витези“** (англиски: *Shanghai Knights*) — американски филм од 2003 година, во режија на Дејвид Добкин (David Dobkin) по сценариото на Алфред Гау (Alfred Gough) и Мајлс Милар (Miles Millar). Главните улоги ги играат: Џеки Чен (Jackie Chan), Овен Вилсон (Owen Wilson), Фан Вонг (Fann Wong), Томас Фишер (Thomas Fisher), Ејдан Гилен (Aidan Gillen) и Дони Јен (Donnie Yen). Овој филм претставува продолжение на „Шангајско пладне“ при што и двата филма постигнале голем комерцијален успех, благодарение на спојот на хуморот, акцијата и беспрекорната боречка кореографија.

## Синопсис
На преминот на 19 во 20 век, лордот Ретбоун и неговите кинески помошници влегуваат во Забранетиот град и го крадат царскиот печат, убивајќи го неговиот чувар. Ќерката на убиениот чувар, младата Чон Лин (ја игра Вонг) го известува својот брат Чон Ван (го игра Чен), кој работи како шериф на Дивиот Запад. Ван веднаш оди во Њујорк, а оттаму, заедно со пријателот Рој О’Бенон (го игра Вилсон), заминува во Лондон, каде веќе се наоѓа Лин. Во Лондон, двајцата завршуваат в затвор, но веднаш се ослободени, а набргу од затворот бега и Лин, која е затворена поради обид за убиство на лордот Ретбоун. Ван и Рој спроведуваат истрага и откриваат дека лордот е поврзан со кинеските боксери и дека планира да стане новиот англиски крал. Истовремено, меѓу Рој и Лин се развива љубов на прв поглед...

## Наводи

Категорија:Американски филмови
Категорија:Филмови од 2003 година
Категорија:Филмови на англиски јазик
Категорија:Филмови чие дејствие се одвива во Њујорк
Категорија:Филмови чие дејствие се одвива во Лондон
Категорија:Филмови на Дејвид Добкин
Категорија:Филмови со Џеки Чен
Категорија:Филмови со Овен Вилсон
Категорија:Филмови со Фан Вонг
Категорија:Филмови со Томас Фишер
Категорија:Филмови со Ејдан Гилен
Категорија:Филмови со Дони Јен 
Категорија:Акциони филмови
Категорија:Авантуристички филмови
Категорија:Филмски комедии
Дојди да го видиш рајот

**„Дојди да го видиш рајот“** (англиски: *Come See the Paradise*) — филм од 1990 година, во режија на Алан Паркер, кој е автор и на сценариото. Главните улоги ги играат: Денис Квејд (Dennis Quaid), Тамлин Томита (Tamlyn Tomita), Саб Шимоно (Sab Shimono), Шизуко Хоши (Shizuko Hoshi), Стен Еги (Stan Egi), Роналд Јамамото (Ronald Yamamoto), Акеми Нишино (Akemi Nishino), Наоми Накано (Naomi Nakano) и Бреди Цурутани (Brady Tsurutani). Филмот, кој бил со успех прикажан на Канскиот филмски фестивал, ја обработува една од најсрамните случки во поновата американска историја — затворањето во логори на американските граѓани со јапонско потекло.

## Синопсис
Во 1936 година, синдикалниот водач Џек Мекгурн (го игра Квејд) подметнува пожар во една кино-сала во Њујорк, а потоа се сели во Лос Анџелес во потрага по подобар живот. Таму се вработува како помошник на кино-операторот во една мала кино-сала во јапонскиот кварт, каде работи и младиот Јапонец, Чарли Кавамура (го игра Еги). Еден ден, Џек ја запознава убавата сестра на Чарли, Лили (ја игра Томита) и веднаш се вљубува во неа. Иако нејзиниот татко (го игра Шимоно) се противи, Лили и Џек започнуваат љубовна врска. Коаг дознаваат дека меѓурасните бракови се забранети, тие одат во Сиетл и таму се венчаваат.  Набргу, Џек се вработува во фабриката за конзерви, а потоа им се раѓа ќерката Мини. Меѓутоа, соочен со кршењето на работничките права, Џек му се придружува на синдикатот, а со тоа ја загрозува иднината на своето семејство. Кога ќе започне Втората светска војна, Џек е мобилизиран, додека Лили, нејзините родители и сите роднини, како и малата Мини се затворени во еден логор во пустината...

## Наводи

Категорија:Американски филмови
Категорија:Филмови од 1990 година
Категорија:Филмови на англиски јазик
Категорија:Филмови чие дејствие се одвива во Њујорк
Категорија:Филмови чие дејствие се одвива во Сиетл
Категорија:Филмови чие дејствие се одвива во Лос Анџелес
Категорија:Филмови на Алан Паркер
Категорија:Филмови со Денис Квејд
Категорија:Филмови со Тамлин Томита
Категорија:Филмови со Акеми Нишино
Категорија:Филмови со Саб Шимоно 
Категорија:Филмови со Стен Еги
Категорија:Филмови со Роналд Јамамото
Категорија:Филмови со Наоми Накано
Категорија:Филмови со Бреди Цурутани
Категорија:Филмови со Шизуко Хоши 
Категорија:Филмови за Втората светска војна
Хевисајдова функција

мини|325x325пкс| Хевисајдовата функција е прикажана со конвенција дека вредноста на функцијата за =0 е еднаква на 0,5
**Хевисајдова функцијата** (исто така наречена **единична откскочна функција**), именувана по Оливер Хевисајд — прекинувачка функција која има вредност нула за негативните вредности на аргументот и еден за позитивните вредности на аргументот:

: u(x)=\begin{cases} 0, & x  0 \end{cases}

Функцијата се користи во математиката на системи за управување и обработка на сигнали за да претставува сигнал кој ја менува состојбата (се вклучува или исклучува) во одредено време и останува во таа состојба бесконечно долго.

Хевисајдовата функцијата претставува функција на распределба на случајна променлива која речиси сигурно има вредност од 0.

Хевисајдовата функција е интеграл на Дираковата делта функција.

:  u(x) = \int_{-\infty}^x { \delta(t)} dt 

Не е усвоена единствена дефиниција за вредноста (0). Некои автори даваат (0) = 0, некои (0) = 1. Различни вредности имаат смисла во различни толкувања на Хевисајдовата функција. (0) = 1/2 е можеби најприфатената вредност, бидејќи ја максимизира симетријата на функцијата и станува целосно конзистентна со сигнувм функцијата. Ова нè води до следнава дефиниција:

:  u(x) =
 \begin{cases} 0,      & x  0
 \end{cases}


:  u(x) = \frac{1}{2} \left (1 + \sgn(x) \right) 

Често е корисна и интегралната претстава на отксочната функција:

: u(x)=\lim_{ \epsilon \to 0} -{1\over 2\pi i}\int_{-\infty}^\infty {1 \over \tau+i\epsilon} e^{-i x \tau} d\tau 

## Дискретен облик
Можеме да дефинираме и алтернативен облик на единичната отскочна функцијата за дискретна променлива:

: u[n]=\begin{cases} 0, & n 

каде n е цел број.

Оваа функција е кумулативна сума на Кронекеровата делта функција:

:  u[n] = \sum_{k=-\infty}^{n} \delta[k] \,

при што

:  \delta[k] = \delta_{k,0} \,

функција на дискретен единичен импулс.

Категорија:Специјални функции
Дуќан на ул. „Гоце Делчев“ бр. 7 (Прилеп)

**Дуќан на ул. „Гоце Делчев“ бр. 7** ― дуќан во прилепската чаршија, Македонија. Градбата е заведена како Културно наследство на Македонија.

## Поврзано
* Споменик на Итар Пејо
* Историја на Прилеп
* Завод и музеј — Прилеп

## Надворешни врски
* Службена мрежна страница на Завод и музеј - Прилеп
* Управа за заштита на културното наследство
* Управа за заштита на културното наследство (архивирана страница)

## Наводи

Категорија:Културно наследство на Македонија во Општина Прилеп
Категорија:Згради и градби во Прилеп
Симеон Метафраст

**Симеон Метафраст** (;  о. 900 - ) — византиски светец, писател и државен деец. Се чествува на 9 ноември по стар стил (28 ноември по нов стил). Познат е по неговиот десеттомен месецослов — зборник на житија.

## Живот
Малку се знае за животот на Симеон. Живеел во втората половина на X век. Според Ефрем Малиот, врвот на кариерата го доживеал во шестата година од владеењето на Василиј II (982). Јахја Антиохиски исто така вели дека бил современик на Василиј II и патријархот Никола II (984–991). Во XV век, Марко Ефески погрешно го нарекол *голем логотет*. Хагиографот впрочем живеел цело поклоение подоцна од историчарот Симеон Логотет со кој се поистоветува.

Симеон претежно творел тропари и хагиографија. Составувал канони, стихири и тропари за Тројството. Составувал и одломки од црковните отци, особено Василиј Велики. Најважно негово дело е Месецословот, кој византологот Алберт Ерхард го нарекол „револуција во полето на хагиографијата“. Според преданието, делото е направено по нарачка на Василиј II.

Месецословот на Симеон е производ на енциклопедизмот својствен на македонската ренесанса. Не само што собирал и подредувал постоечки житија, туку и ги преработувал, стандардизирајќи го изразувањето во нив и збогатувајќи го нивниот реторички стил за да ги усогласи со тогашниот атицизам. Прекарот „Метафраст“ го добил по чинот на метафразирање, односно дословно преведување. Симеон сепак не ја менувал содржината на самите житија и во нив и понатаму остануваат историските грешки. Ги подредил според датумите  кога се чествуваат во православниот литургиски календар. There are about 150 distinct lives.

За ова дело пофално се изразиле Никифор Уран и Михаил Псел, и истото нашироко се читало по манастирите. Стандардното издание излегло во десет томови. Во XI век се изработени голем број илуминирани примероци.

Симеон е автор и на некои подготвителни и благодарствени молитви за Светата Причест and prayers of thanksgiving after Holy Communion were composed by him.

## Почитување
Преподобниот Симеон Метафраст се почитува како светител во православието. Михаил Псел ја составил неговата биографија ( 1050&nbsp;г.) и црковната служба во негова чест.

### Тропар за Симеон Метафраст

## Поврзано
* Месецослов
* Македонска ренесанса

## Наводи

## Надворешни врски

* Житието на Симеон Метафраст — Денови.мк 
* ''Молтива кон Господа'' од Симеон Метафраст — портал „Покајание“ 

Категорија:Хагиографи
Категорија:Византиски светци
Категорија:Христијански светци од 10 век
Категорија:Византијци од 10 век
Категорија:Православни светци
Категорија:Католички светци
Категорија:Добротољубие
Категорија:Родени во 10 век
Категорија:Луѓе од Цариград
Дуќан на ул. „Орце Николов“ бр. 2 (Прилеп)

**Дуќан на ул. „Орце Николов“ бр. 2** — дуќан во Старата чаршија во градот Прилеп. Објектот е заведен како културно наследство на Македонија во списокот на заштитени добра на Министерството за култура.

## Поврзано
* Културно наследство на Македонија во Општина Прилеп

## Наводи

Категорија:Згради и градби во Прилеп
Папазјанија

File:Папазјанија.jpg

**Папазјанија** — еден вид чорба. Во записи е наведено дека причината за неговото име била брзата храна на монасите и свештениците. Папазјанијата е присутно во турската и балканските кујни.

## Рецепт
Рецептите за папазјанија се многу различни и дозволуваат голема слобода во однос на изборот на намирниците. За подготовка на папазјанијата може да се користат различни видови месо - говедско, свинско, овчо, а може да се користи и риба. 

Исто така изборот на зеленчук е многу голем и може да се користат намирници кои се на располагање во таа сезона.

## Преносно значење
Заради неопределеноста на мешавината на намирници, во преносна смисла зборот папазјанија во македонскиот јазик добил значење на збрка, метеж.

## Наводи

Категорија:Македонска кујна
Категорија:Балканска кујна
Категорија:Турска кујна
Категорија:Турцизми
Чумен лекар

мини|Лекарот Шнабел фон Ром („Лекар Клун Римски“), гравура од Пол Фурст, 1656 г.
**Чумен лекар** () или **лекар за чуми** — определба за лекар, воспоставена во Средновековна и Ренесансна Европа, чија главна должност била да ги лекува заболените од бубонска чума или „црна смрт“, особено за време на епидемии. Почнувајќи од XVII век, карактеристичната особеност на чумните лекари била посебното заштитно одело со оригинална „носна“ маска што личи на птичји клун. Поради нивниот конкретен изглед, како и мистичниот ореол, чумните лекари имале забележливо влијание врз европската култура, особено изразено во појавата на соодветниот лик во италијанската „Комедија дел арте“ и познатата венецијанска маска, која потсетува на лекарска маска.

## Наводи

## Надворешни врски

__СОСОДРЖИНА__
__ИНДЕКС__

Категорија:Чума
Категорија:Црна смрт
Категорија:Медицина
Гибаница

**Гибаница** — име за еден вид повеќеслојна пита со сирење распространета во балканската кујна. Најчесто се филува со бело кравјо сирење со масло и јајца или поретко наместо сирење, со месо, компири или спанаќ. Гибаницата се разликува од питата по нешто подебелите кори. Слични специјалитети се прават низ земјите од Југоисточна Европа, во Србија, Хрватска (под истото име), во Бугарија, каде што е позната под името *баница*.

## Поврзано
* Бурек
* Пита
* Прекмурска гибаница
* Меѓимурска гибаница

Категорија:Балканска кујна
Категорија:Печива
Категорија:Зборови што ги нема во ТРМЈ
Категорија:Јадења од сирење
Категорија:Пити
Марјан Ристески (зограф)

**Марјан Ристески** (, ) — зограф од Велгошти. 

## Животопис
Ристески e роден на 24 октомври 1971 година во Велгошти каде го завршил и основното образование. Средно образование завршува во Охрид, во Електромашинскиот училиштен центар (ЕМУЦ). За време на средношколското образование го открива својот уметнички талент.

Уште во средношколските денови почнува да твори како иконописец и станал познат во Охрид и околината како зограф-фрескописец. Бил зограф на скоро сите цркви во Велгошти, како и на црквата „Рождество на Пресвета Богородица“ во Охрид, црквата „Свети Никола“ во Пештани, црквата „Света Недела“ во Коњско, црквите „Св. Никола“ и „Св. Јован Крстител“ во Горно Лакочереј).

Фрескоживописувал и во Јабланица и Луково, Струшко, како и во бројни цркви во Ресенско и пошироко.

## Наводи

Категорија:Македонски зографи
Категорија:Велгошти
Самоил Стојановски

**Самоил Стојановски** (р.  во Скопје -  во Скопје) — македонски театарски, филмски и телевизиски глумец. Тој бил вработен во Народен театар „Јордан Хаџи Константинов – Џинот“ во Велес од 2003 година, се до неговата прерана смрт.

## Филмографија

## Надворешни врски
* 

Категорија:Глумци од Скопје
Категорија:Македонски театарски глумци
Категорија:Македонски филмски глумци
Категорија:Македонски телевизиски глумци
Категорија:Починати во 2025 година
Тиренски јазици

**Тиренските јазици** е претпоставено јазично семејство на сродни изумрени антички јазици, предложено од лингвистот Хелмут Рикс (1998), во кое спаѓаат етрурскиот јазик од северна, средна и југозападна Италија, и источна Корзика (Франција); ретскиот јазик на Алпите, и лемноскиот јазик на Егејско Море. Тиренските јазици претежно се сметаат за прединдоевропски и палеоевропски јазици.

## Јазици
* етрурски: 13,000 натписи, од кои повеќето се пронајдени на територијата на Италија; најстариот натпис датира од 8ми век п.н.е., а најмладиот од 1 век н.е..
* ретски: 300 натписи, повеќето пронајдени во централните Алпи; најстариот Ретски натпис датира од 6 век п.н.е.
* лемноски: 2 натписи плус мал број на други екстремно фрагментирани натписи; најстариот датира од 6 век п.н.е.

## Наводи

Категорија:Предложени јазични семејства
Меѓународно биенале на минијатурни графики и цртежи Битола ИБМБ-Битола

**Меѓународно биенале на минијатурни графики и цртежи Битола**-
**ИБМБ-Битола** – уметнички настан организиран од Владо Ѓорески графички уметник и кустос советник по современа уметност , започнува со организација и реализација од 2023 година. Поканети се да учествуваат професионални уметници кои се занимаваат со графика и цртеж. Делата со максимална големина од 29 x 21 см и се работени во сите графички техники и во сите дисциплини на цртежот, . 
## Наводи

Категорија:Уметнички ликовни манифестации
Категорија:Меѓународни графички изложби
Категорија:Меѓународни  изложби на уметнички цртежи
Категорија:Фестивали и културни настани во Битола
Сизиф (дијалог)

***Сизиф*** () ― дело за кое се тврди дека е еден од дијалозите на Платон. Дијалогот е сочуван и бил вклучен во изданието на Стефан (Анри Естјен), објавено во Женева во 1578 година. Сега е општо признаено дека е неточно. Делото веројатно датира од четвртиот век п.н.е., а авторот се претпоставува дека бил ученик на Платон.

## Синопсис
Станува збор за дијалог меѓу Сократ и Сизиф од Фарсал. Сизиф верува дека размислувањето овозможува да се најде најдобриот начин на дејствување, но Сократ е збунет од тоа што е размислување и зошто тоа би требало да се разликува од претпоставките. До крајот на дијалогот, станува јасно дека Сизиф не знае што е тоа размислување. Се чини дека дијалогот вклучува идеја за добро размислување (евбулија) за која Исократ бил забележан експонент. Авторот го користи поимот „дијалегесте“ на неплатонски начин за да се однесува, не на дијалектиката, туку на она што Платон го сметал за еристично.

## Датирање
Карл Вернер Милер вели дека делото *Сизиф* може да биде датирано од средната третина на 4 век п.н.е., и, препоставувајќи дека наводот кон „Калистрат“ е до Калистрат од Афидне, до периодот помеѓу Калистратовата смртна казна во 361 година и неговото погубување (до 350 година), кога никој немал потреба да праша „Кој е Калистрат?“ туку постојаното менување на местоположбата од страна на Калистрат, се сменило вистинското прашање во „Каде е Калистрат?“.  Франческо Аронадјо исто така го датира делото во Платоновиот животен век и го сместува во рамки на кругот на Платотовата Академија. Шлајермахер имал мислење дека делото можеби било напишано во Мегарската школа.

Дијалогот е слободно парафразиран во „*За советувањето*“ на Дион Златоуст (говор 26), најраниот пример на познат автор кој се повикува на дело на *Appendix Platonica* (*[[Платон|нотеуомени]]*).

## Забелешки

## Надворешни врски

*  предевена од Џорџ Бурџес
*  преведена од Џорџ Бурџес
* . Збирката го вклучува *Сизиф*. Џорџ Бурџес, преведувач (1855).

Категорија:Платонови дијалози
Хермократ (дијалог)

***Хермократ*** () ― хипотетички дијалог, кој се претпоставува дека е третиот дел од доцната трилогија на Платон заедно со *[[Тимеј (дијалог)|Тимеј]]* и *[[Критија (дијалог)|Критија]]*. Никој не знае точно како завршило делото *Критија*, бидејќи крајот на книгата моментално е изгубен, така што историчарите не можеле точно да кажат како би започнал *Хермократ*. Во секој случај, луѓето што би се појавиле многу веројатно ќе бидат исти како во поранешните дијалози - Тимеј, Критија, Хермократ и Сократ - а неименуваниот придружник споменат на почетокот на *Тимеј* можеби го открил неговиот идентитет. Намерата на Платон да го напише овој трет дијалог станува очигледна меѓу другите, од следниот пасус на Критија:

Хермократ имал само мал дел од разговорот во претходните дијалози. Откако *Критија* ја раскажала приказната за идеалната држава во античка Атина од пред девет илјади години - и зошто таа била во можност да ја одбие инвазијата на империјалистичката поморска сила Атлантида - повикувајќи се на праисториските извештаи преку Солон и Египјаните, можеби била задачата на Хермократ да раскаже како империјалистичката поморска сила, во која се претворила Атина на Платон, претрпела горчлив пораз во Сицилијанската експедиција против Сиракуза и на крајот во Пелопонеската војна против Спарта – бидејќи тој бил стратег на Сиракуза за време на Сицилијанската експедиција. Редоследот на имињата на тројцата учесници во овие дијалози може да има и значење. Името на Тимеј е изведено од грчкиот збор , „тимао“ што значи да му се оддаде чест; името на Критија е изведено од зборот , „крисис“ што значи суд; и името на Хермократ, значи „подарен од Хермес“, гласникот на боговите.

## Во популарната култура
Во видеоиграта *Индијана Џонс и судбината на Атлантида*, Изгубениот дијалог на Платон е познат како *Хермократ*. Во играта, книгата преживеала во арапски превод, и била преведена на англиски од еден од ликовите и делува како важна алатка за д-р Џонс во текот на играта. Неговата содржина, сепак, се однесува на местоположбата на Атлантида, влезот во градот и белешки за неговите жители и култура.

## Наводи

## Општи извори

* 
* 
* 

Категорија:Платонови дијалози
Категорија:Хипотетички документи
Категорија:Книги за Атлантида
Прва книга Ездра

**„Прва книга Ездра“** — книга од Стариот завет.

## Содржина
Персискиот цар Кир издава проглас со кој на депортираните Израилци им се дозволува да се вратат дома при што им помага да соберат средства за изградба на божјиот храм во Ерусалим. Така, 42 360 Израилци и нивните 7 337 слуги се враќаат во Ерусалим и во другите градови во својата татковина. Седум месеци подоцна, тие му подигнуваат жртвеник на Бога и редовно му принесуваат жртви во согласност со верските прописи, а втората година по нивното враќање во татковината започнува изградбата на храмот. Меѓутоа, непријателите пишуваат писмо до персискиот цар Артаксеркс, кодошејќи ги Израилците и царот ја запира натамошната работа на храмот. Меѓутоа, поттикнати од пророците Агеј и Захарија, Јудејците ја продолжуваат градбата поради што нивните непријатели пишуваат писмо до царот Дариј.  Тој го пронаоѓа указот на царот Кир и наредува да не се прекинува работата на градителите, а покрај тоа, издвојува дел од даноците за финансирање на градбата на храмот. Така, по неколкугодишни напори завршува изградбата на божјиот храм во Ерусалим, а потоа Јудејците го осветуваат храмот и ја слават Пасха. Подоцна, персискиот цар Артаксеркс го испраќа учениот свештеник Ездра во Ерусалим за да ги подучува луѓето во божјите закони и за да им суди. Нему му се придружуваат повеќе луѓе и тие пристигаат во Ерусалим. Таму, Ездра дознава дека Израилевите доселеници и нивните старешини отстапиле од божјите закони, склучувајќи бракови со другите народи. Најпрвин, Ездра тагува поради гревот на неговите сонародници, а потоа го моли Бога за милост. Покрај тоа, Ездра наредува да се собере јудејскиот народ во Ерусалим и организира испрашување на луѓето кои склучиле мешани бракови.

## Наводи

Категорија:Книги од Стариот завет
Повест за минатите години

мини|десно|Раѕивиловски летопис
**Повест за минатите години** () или **Примарен летопис** е најстар руски летопис настанат од околу 850 до 1110. Се смета дека оригинално настанал во или околу Киев во 1110те, од страна на монахот Нестор.

Ова дело долго време се сметало за основен извор во толкувањето на најраната историја на источните Словени.

Содржината на летописот денес е позната од неколку зачувани изданија и кодекси кои се ревидирале низ годините и покажуваат благ степен на варијација еден од друг. Поради неколкуте идентификувани хронолошки несовпаѓања во делото и многубројните логички неусогласености коишто биле посочени од историчарите низ годините, неговата вредност како веродостоен историски извор е ставена под строга контрола од страна на современите експерти во областа.

## Наводи

Категорија:Старословенска книжевност
Бановина Хрватска

**Бановина Хрватска** () — бановина во Кралството Југославија која постоела од 1939 до 1941 година. Настанала со спојување на Савската и Приморската бановина и делови од Дринската, Зетската и Дунавската бановина. Нејзината територија ја опфаќала денешна Хрватска и делови од Босна и Херцеговина и Србија. Нејзин главен град бил Загреб. Во текот на краткото постоење на оваа бановина, единствениот нејзин бан бил Иван Шубашиќ.

## Заднина

## Историја

## Демографија

## Наводи

Категорија:Бановини во Кралство Југославија
Категорија:Држави и територии настанати во 1939 година
Категорија:Држави и територии распаднати во 1941 година
Тракијци од Бугарија

мини|Тракиски бегалци од војните
**Тракијци од Бугарија** (, ) — регионална група на народ со Грчко или турско потекло во Бугарија кој се родени во бугарскиот дел од Тракија. Бугарската историографија претежно заради политички причини ги смета како дел од бугарскиот народ.

## Историја
[мини|294x294пкс|Мапа на населението во Бугарскиот дел од [Тракија во 1897, според истражувањето на народот во 1897 во тие региони биле претежно Турци и Грци со мал број на Македонци]]

Тракискиот народ во Бугарија постоеле во време на антички период, биле претежно населени во Античка Македонија. До почетокот на дваесеттиот век Тракискиот народ бил во Отоманската Империја. По прогоните за време на Илинденското востание и етничкото чистење, предизвикано врз населението во Источна Тракија по Втората балканска војна, овие луѓе биле протерани од областа. По Првата светска војна, од Бугарија се барало да ѝ ја отстапи Западна Тракија на Грција.

Голем број на населението во Западна Тракија било протерано во Северна Тракија под склоп на Бугарија и заради тоа бројот на Тракијци во Бугарија се зголемило. Тоа било проследено со натамошна размена на население меѓу Бугарија и Грција според Договорот од Нејски, што радикално ја променило демографијата на регионот кон зголемена етничка хомогенизација на териториите на кои на крајот им била доделена секоја соодветна земја. Во овој период Бугарската комунистичка партија била принудена од Коминтерната да прифати формирање на нова *тракиска нација* врз основа на овој народ за да ги вклучи во нова посебна *тракиска држава*, како дел од идната балканска комунистичка федерација.

Последниот проток на тракиски бегалци во Бугарија било кога бугарската армија се повлече од регионот Серско-Драма кон крајот на 1944 година. Со пристапувањето на Бугарија во Европската унија.

## Наводи



Категорија:Отоманска Тракија
Категорија:Демографија на Отоманското Царство
Категорија:Турци
Категорија:Грци
Малите војници

**„Малите војници“** (српскохрватски: *Мали војници*) — југословенски филм од 1967 година, во режија на Бахрудин Ченгиќ според сценариото на Мирко Ковач. Автор на музиката е Бојан Адамич. Главните улоги ги толкуваат: Столе Аранѓеловиќ, Марика Тучановска, Заим Музаферија, Мија Алексиќ итн.

## Синопсис
Во филмот се прикажува трагичната судбина на децата-сираци кои се сметсени во еден дом за деца. Во еден адаптиран манастир, во текот на Втората светска војна, сместени се деца кои останале без родители. Меѓу нив се наоѓа и новодојденото дете Бошко Грубач, син на погинат војник, кое делува покултурно од останатите деца. Всушност, тој е дете на погинат германски командант, а управникот на домот одлучил да го спаси, забранувајќи им на останатите вработени да го откријат неговото потекло. За него, пак, претставува голем предизвик да живее со измислено име, заедно со децата чии родители биле убиени во војната...

## Наводи

Категорија:Југословенски филмови
Категорија:Црно-бели филмови
Категорија:Филмови на српскохрватски јазик
Категорија:Филмови за Втората светска војна
Категорија:Филмови од 1967 година
Категорија:Филмови на Босна филм
Категорија:Филмови на Бахрудин Ченгиќ
Категорија:Филмови со Столе Аранѓеловиќ
Категорија:Филмови со Мија Алексиќ
Категорија:Филмови со Марика Тучановска
Категорија:Филмови со Заим Музаферија
Аксиох (дијалог)

***Аксиох*** () ― сократски дијалог кој му се припишува на Платон, но кој се смета за лажен повеќе од 400 години. Делото датира од хеленистичкиот период, околу 1 век п.н.е. Авторот веројатно бил платонист, или можеби новопитагорец. Тоа е дел од утешната книжевност која била популарна во хеленистичкото и римското време, иако е невообичаено да се упатува на некој што е блиску до смртта, а не на некој што изгубил близок.

Во дијалогот, Аксиох се доближил до смртта и е исплашен од искуството, и покрај неговата блискост со аргументите што требале да го натераат да го презира стравот од смртта. Сократ е повикан до неговиот кревет и го теши со широк спектар на учења за да му помогне на Аксиох да ја дочека смртта како ослободување на душата на подобро место.

## Наводи

## Надворешни врски

* 
* Латински превод од Марсилио Фичино
*  преведена од Џорџ Бурџес
* . Збирката го вклучува *Аксиох*. Џорџ Бурџес, преведувачr (1855).

Категорија:Платонови дијалози
Димодок (дијалог)

***Димодок*** () ― дело за кое се тврди дека е еден од дијалозите на Платон. Дијалогот е сочуван и бил вклучен во изданието на Стефан (Анри Естјен) објавено во Женева во 1578 година. Сега е општо признаено дека е измислица од доцен софист или реторичар, веројатно подоцна од средината на четвртиот век п.н.е.

Се чини дека е комбинација од две посебни дела. Првиот дел е монолог (кој се однесува на Димодок), кој се расправа против збирното одлучување. Потоа следи трилогија од дијалози (со анонимни учесници) кои покренуваат три елементи на сомнеж против здравиот разум.

## Наводи

## Надворешни врски

*  преведен од Џорџ Бурџес
*  преведена од Џорџ Бурџес
* . Збирката го вклучува *Димодок*. Џорџ Бурџес, преведувач (1855).

Категорија:Платонови дијалози
Категорија:Грчка превдоепиграфија
Халкион (дијалог)

***Халкион*** () ― краток дијалог кој во ракописите им се припишува и на Платон и на Лукијан, но делото не е на ниту еден писател. Фаворин, пишувајќи во почетокот на вториот век, му го припишува на извесен Леон, како и Никија Никејски.

## Содржина
Во дијалогот, Сократ се поврзува со Херефон, античкиот мит за Халкион, жена која боговите ја претвориле во птица за да може да го бара по морињата, нејзиниот сопруг Киикс кој бил изгубен во морето. Скептичен во врска со приказната, Херефон ја доведува во прашање можноста луѓето да бидат претворени во птици. Како одговор, Сократ предупредува дека има многу неверојатни работи непознати или барем не целосно разбрани од луѓето, и се залага за епистемолошка понизност за смртниците во светлината на способностите на боговите или, поопшто, во светлината на она што луѓето не го знаат.

За споредба, Сократ се осврнува на лошата бура која неодамна се случила и веднаш била проследена со ненадејна смиреност. Таквата ненадејна преобразба е одеднаш неверојатна, вистинита и над човечката моќ да биде извршена. Тој, исто така, укажува на огромните разлики во силата и интелигенцијата помеѓу возрасните и децата, при што вторите честопати не се способни да сфатат што можат возрасните да направат. И двете аналогии, земени заедно, ја поддржуваат можноста боговите навистина да имаат способност да ги преобразуваат луѓето во птици, која постапка едноставно не е разбрана од луѓето, наспроти тоа што е невозможна. Сократ завршува со тоа што решил да го пренесе митот на своите деца како што му бил соопштен, а особено со надеж дека тоа ќе ги вдахне неговите сопруги Ксантипе и Мирто да му останат посветени. Како што се наведува во неговиот заклучок, разговорот се води во пристаништето Фалерон, воедно и наративната поставка на Платоновиот *Симпозиум*.

## Вклучување
Текстот бил вклучен во платонскиот канон од првиот век, од Трасил Мендески, но бил избришан пред Стефановото страничување и затоа ретко се наоѓа во современите збирки на Платон иако се појавува во *Целосните дела* на Хакет. Често сè уште е вклучено меѓу лажните дела на Лукијан.

## Текстови и преводи

* Macleod, MD, *Lucian*, Vol. VIII (Harvard University Press, 1967). (грчки и англиски)
* Stief, Jake E., *Halcyon* (Stief Books, 2018).  (англиски)

## Наводи

Категорија:Платонови дијалози
Категорија:Дела од Лукијан
Мантија (печиво)

**Мантија** — јадење направено од пченично брашно, мелено месо или сирење, со виткање на месото или сирењето во мали квадрати од тесто. Во Србија мантиите се виткаат во квадрати од тесто, додека во Босна и Херцеговина се виткаат како кора, која потоа се сече на парчиња, а филот се прави од месо пржено на кромид или сирење.

Нивната популарност довела истите да бидат спремени како полуготов производ (само да се испечат) во трговијата на мало.

Пазарските мантиии, односно традиционалниот начин на подготовка на ова јадење во Нови Пазар, во 2012 година бил вклучен во списокот на нематеријално културно наследство на Србија.

## Галерија

Pazarske mantije - Mantije from Novi Pazar 02.jpg|Традиционалнi пазарски мантии прелиени со јогурт
Pazarske mantije - Mantije from Novi Pazar 03.jpg|Полуготови, смрзнати мантии во малопродажба
Pazarske mantije - Mantije from Novi Pazar 06.jpg|Традиционален појадок
Pazarske mantije - Mantije from Novi Pazar 11.jpg|Мантии со сирење


## Наводи

Категорија:Српска кујна
Категорија:Босанска кујна
Ериксија (дијалог)

***Ериксија*** () ― сократски дијалог кој му се припишува на Платон, но кој е сметан за лажен. Сместен е во Стоата на Зевс Елевтериос и го прикажува Сократ во разговор со Критија, Ериксија и Ерасистрат (внук на Фајакс).

Дијалогот се однесува на темата богатство и доблест. Положбата на Ериксија дека е добро да се биде материјално просперитетен е поразена кога Критија тврди дека имањето пари не е секогаш добра работа. Сократ тогаш покажува дека парите имаат само конвенционална вредност. Во аргументот упатен до Критија, Сократ заклучува дека парите никогаш не можат да бидат сметани за корисни, дури и кога се користат за купување нешто корисно. Конечниот заклучок на делото *Ериксија* е дека најбогатите се најбедни затоа што имаат толку многу материјални потреби.

## Наводи

## Надворешни врски

* 
* 
*  

Категорија:Платонови дијалози