open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Отровни птици

мини|300x300пкс|''Pitohui dichrous'' има невротоксин наречен хомобатаротоксин, кој се наоѓа во нејзината кожа и пердуви, предизвикува вкочанетост и трнење при допир.
**Токсични птици** ― птици кои користат отрови за да се одбранат од предатори. Иако, ниедна позната птица не произведува отров или токсин, тие го издвојуваат отровот од токсичните инсекти и растенија. Видовите вклучуваат птици питохуи и ифрита од Папуа Нова Гвинеја, европската потполошка, гуската со жилави крилја, пупунците, бронзениот гулаб и *Cardellina rubra*.

Питохуите, ифритата и руфозниот или мал врчак сите го врзуваат издвоениот батрахотоксинот во својата кожа и пердуви. Африканската гуска со зашилени крилја е отровна за конзумирање бидејќи го врзува отровот во своите ткива, од мајците (мајски буби) со кои се храни. Европските потполошки се исто така познати како токсични и можат да предизвикаат котурнизам во одредени фази од нивните миграции.

## Првично истражување
Во 1992 година било спроведено првото истражување направено врз отровни птици од Дамбахер *и сор.*, во кое биле пронајдени траги од невротоксинот хомобатрахотоксин во пердувите и телесното ткиво на многу видови врапчевидни птици од Нова Гвинеја од родот *Pitohui* и *Ifrita*. Пред 1992 година, токсините кои се наоѓале во птиците, можеле само да се пронајдат во 3 вида на отровни жаби кои потекнувале од западна Колумбија (*Phyllobates terribilis*, *Phyllobates bicolor*, *Phyllobates aurotaenia*). Кај птиците Питохуи и Ифрита од Нова Гвинеја, бубачките од родот *Choresine*, по потекло познати како *нанисани*, се главни извори на храна и извори на токсини за овие птици. 

## Употреба на токсини
Отровот е единствен вид на отровна одбрана кај што се еволуирала кај птиците и се смета дека се појавила во 3 различни независни лози на птици. (на пр., Питохуи и Ифрита). Овие лози се појавуваат во близина на врвовите на филогенијата, што укажува на тоа дека многу лози ја развиле способноста да издвојуваат отрови, но ја имаат изгубено таа способност. Се претпоставува дека оваа хемиска одбрана ефикасно се користи против предатори како што се змии, грабливи птици и некои арбореални торбари. Исто така, се претпоставува дека токсичноста на кожата/пердувите се користи како одбрана против ектопаразити. Батрахотоксините исто се отровни и за ектопаразитни членконоги.

## Потекло на батрахотоксини кај птиците
Направени се студии на желудникот кај овие птици, при што се докажани траги на различни видови инсекти, во главно членконоги и овошје, но по направените хемиски анализи не се детектирало присуство на токсин. Појавата на батрахотоксини во мускулите, утробата и длабоките региони на кожата е аргумент против локалната примена на овие супстанции, т.е. преку „мравење“, однесување вообичаено кај врапчеврските каде што членконогите, овошјето или другите материјали се размачкуваат директно на перјето. Можеби птиците ги издвојуваат батрахотоксините произведени од микроорганизми на начин аналоген на оној на кој пуферските риби можат да добијат тетродотоксин, друг невротоксин, од бактерии во нивната кожа.

## Наводи

Категорија:Птици
Слободен град Данциг

**Слободниот град Данциг** (; ) бил град-држава под заштита и надзор на Лигата на народите помеѓу 1920 и 1939, кој ги опфаќал балтичкото пристаниште Данциг (денешен Гдањск, Полска) и околу 200 други помали населени места во околината. Оваа држава била воспоставена на 15 ноември 1920, согласно Членот 100 (Секција XI од Дел III) од Версајскиот договор од 1919, по завршувањето на Првата светска војна.

Иако доминантно била населена со германско население, територијата била врзана со наметнатата унија со Полска, која ги опфаќала надворешната политика, одбраната, царините, железницата и поштата, и останала засебна како од поствоената Вајмарска Република и од новата независна Полска Република. Дополнително, на Полска и биле доделени одредени права поврзани со пристанишните објекти во градот.

## Наводи

Категорија:Држави и територии настанати во 1920 година
Категорија:Мандати на Друштво на народите
Категорија:Градови-држави
Војна во сенките

***„Војна во сенките: Герилката во историјата“*** — историска студија за герилското војување од американскиот воен историчар Роберт Б. Аспреј (1923–2009), првпат била објавена во 1975 година од „Даблдеј“. Делото се смета за највлијателна книга на Аспреј и дава сеопфатен преглед на нерегуларното војување што опфаќа повеќе од 2.500 години, почнувајќи од времето на Александар Велики, преку советските партизани што се бореле во Втората светска војна, па сè до современите конфликти. Посебен акцент става на Виетнамската војна и другите герилски конфликти од 20 век, како и на подземните операции што се одвивале заедно со конвенционалните војни.

## Содржина
Оригиналното издание од 1975 година било објавено во два тома, насловено како *„Лениновото наследство.* *Мао и револуционерна Кина“* и *„Хо... Хо...* *Хо Ши Мин“*, со вкупно 1.622 страници. Книгата опфаќа широк спектар на конфликти и личности, вклучувајќи ја Американската војна за независност (особено Франсис Марион, „Мочуришната лисица“), Шпанската војна за независност, Филипинско-американската војна, Бурската војна, Мексиканската револуција (Панчо Виља, Емилијано Сапата), Пол фон Летов-Форбек во Источна Африка за време на Првата светска војна, Т.Е. Лоренс во Арабија, движењата на отпорот за време на Втората светска војна, Грчката граѓанска војна, востанието Мау Мау во Кенија, Кипарската вонредна состојба, Алжирската војна за независност и бунтовите во Латинска Америка и Азија. Исто така, ги испитува главните герилски водачи и теоретичари како што се Мао Це Тунг, Хо Ши Мин, Во Нгуен Џап, Фидел Кастро и личности вклучени во канцеларијата за стратешки услуги, Орде Вингејт и Вилијам Слим. Книгата понатаму ја анализира домино теоријата, Виетминските војни, Виетконшките војни и значајни операции како што е Тетската офанзива.

За разлика од Валтер Лакер (1921–2018), Аспреј користел многу широк концепт на герилско војување, кој исто така вклучувал нерегуларни борбени операции на двете страни во антиката.

## Изданија
Оригиналното издание во два тома било објавено во 1975 година од страна на издавачката куќа „Даблдеј“. Ревидирано и скратено издание во еден том било објавено во 1994 година, вклучувајќи дополнителни поглавја што го опфаќаат завршувањето на Виетнамската војна и последователните герилски конфликти.

## Поврзано

* Герилско војување

## Наводи


## Литература

* Роберт Б. Аспреј: *Војна во сенките: Герилецот во историјата* . 2 тома. Њујорк: Даблдеј, 1975
* Роберт Б. Аспреј: *Војна во сенките: Герилецот во историјата* . Њујорк: Вилијам Мороу, 1994 (ажурирано еднотомно издание)
* Роберт Б. Аспреј: *Војна во сенките.* *Герилката во историјата*, 2 тома, Линколн, Небраска 2002
Категорија:Воена историја
Категорија:Герилско војување
Категорија:Историски дела
Категорија:Книги од 1975 година
Пиратите од Сомалија

***„Пиратите од Сомалија“*** (насловена како ***„Смртоносни води*** во Велика Британија и Австралија“) — книга од канадскиот новинар Џеј Бахадур за неговите искуства и набљудувања живеејќи меѓу пиратите во автономниот регион Пунтланд за време на порастот на сомалиското пиратство. Извадок од текстот се појавил во изданието на *[[Гардијан|„Гардијан“]]* од мај 2011 година.

## Поврзано

* *[[Пиратските касети|„Пиратските касети“]]*, документарен филм

## Наводи

## Надворешни врски

* Интервју со Бахадур во ''„After Words“'' за ''„Пиратите од Сомалија“'', 13 август 2011 година
Категорија:Пиратство
Категорија:Документарни книги
Категорија:Историски дела
Освалд Мозли

**Сер Освалд Ерналд Мозли** (16 ноември 1896 - 3 декември 1980) — британски политичар кој се здобил со слава во текот на 1920-тите и 1930-тите години, кога, разочаран од тогашната британска политиката, се свртел кон фашизмот. Тој бил пратеник во Парламентот за Хароу од 1918 до 1924 година и за Сметвик од 1926 до 1931 година. Тој го основал Британскиот сојуз на фашисти во 1932 година и го водел до неговото присилно распуштање во 1940 година.

По воената служба за време на Првата светска војна, Мозли станал најмладиот пратеник во Парламентот, претставувајќи го Хароу од 1918 година, прво како член на Конзервативната партија, потоа како независен, а конечно се приклучил на Лабуристичката партија. На општите избори во 1924 година, тој се кандидирал во Бирмингем Лејдивуд против идниот премиер Невил Чемберлен, каде загубил за околу 100 гласа повеќе во корист на идниот премиер. Мозли се вратил во Парламентот како пратеник од Лабуристичката партија за Сметвик на дополнителните избори во 1926 година и служел како канцелар на Војводството Ланкастер во лабуристичката влада од 1929 до 1931 година. Во 1928 година го наследил својот татко како шести баронет на Мозли, титула во неговото семејство повеќе од еден век. Некои го сметале Мозли за ѕвезда во подем и можен иден премиер. Тој поднел оставка во 1930 година поради несогласување со владините политики за невработеност. Избрал да не ја брани својата изборна единица во Сметвик на општите избори во 1931 година, наместо тоа безуспешно се кандидирал во Стоук на Трент.

Новата партија на Мозли станала Британски сојуз на фашисти (БСФ) во 1932 година. Како нејзин лидер, тој јавно се залагал за антисемитизам, го сметал комунизмот и Советскиот Сојуз како најголем непријател и барал сојузи со Бенито Мусолини и Адолф Хитлер. Фашистичкото насилство под водство на Мозли кулминирало во Битката кај Кејбл Стрит во 1936 година, за време на која антифашистичките демонстранти, вклучувајќи синдикалисти, либерали, социјалисти, комунисти, анархисти и британски Евреи, го спречиле БСФ да маршира низ Ист Енд во Лондон. Мозли потоа одржал серија митинзи низ Лондон, а БСФ го зголемил своето членство таму.

Во 1939 година, Мозли бил вмешан во фашистичка завера организирана од Десниот клуб против британската влада од страна на Арчибалд Мол Ремзи, иако сите докази укажале дека тој се дистанцирал од нив, сметајќи ја групата и нејзините цели за премногу екстремни.

Во мај 1940 година, по избувнувањето на Втората светска војна, Мозли бил затворен, а БСФ била прогласена за нелегална. Тој бил ослободен во 1943 година и политички посрамен од неговата поврзаност со фашизмот, се пресели во странство во 1951 година, поминувајќи го поголемиот дел од остатокот од својот живот во Франција и Ирска. Тој се кандидирал за парламент во текот на повоената ера, но доби релативно мала поддршка. Во овој период тој бил застапник на пан-европскиот национализам, развивајќи ја идеологијата „Европа една нација“ и бил еден од првите застапници на теориите на заговор во врска со негирањето на холокаустот.

## Белешки

## Наводи


Категорија:Родени во 1896 година
Категорија:Починати во 1980 година
Приказната за уметноста

***„Приказната за уметноста“*** — преглед на историјата на уметноста од античко време до модерната ера од Е. Х. Гомбрих. 

Првично објавена во 1950 година од Фајдон, книгата е широко прифатена и како фундаментално дело на критика и како еден од најпристапните воведи во визуелните уметности. Таа првично била наменета за помлади читатели. Продадени биле над осум милиони примероци, а преведена била на повеќе од 30 јазици. Од 2022 година, *„Приказната за уметноста“* е во своето 16-то издание.

## Позадина
Историчарот на уметноста Ернст Гомбрих имал искуство со производство на книги пред *„Приказната за уметноста“;* тој соработувал со Ернст Крис на необјавена книга за историјата на карикатурата и ја објавил својата прва книга за историјата на светот за деца во 1936 година. Истата година, Гомбрих се преселил за работа од Виена во Лондон каде ги синтетизирал белешките на покојната Ејби Варбург за објавување во Варбуршкиот институт. Сепак, со почетокот на Втората светска војна, Гомбрих бил испратен да работи како преведувач на радиодифузија на Би-Би-Си во Евешам. Таму го запознал Бела Хоровиц, основач на „Фејдон Прес“, на кого му недостасувале материјали за објавување поради војната и бил во потрага по нов материјал. Гомбрих, откако веќе напишал неколку поглавја од книга за историја на уметноста за деца додека бил во Виена, го понудил делото и добил аванс за *„Приказната за уметноста“*, првпат објавена од „Фејдон“ во 1950 година.

## Резиме
Книгата е поделена на предговор, вовед и 27 поглавја, а секое од нив се занимава со уметноста во рамките на дефиниран временски период и географски контекст. Дваесет и осмото поглавје ги сумира најновите случувања во визуелните уметности.

Секое поглавје дискутира за избор на дела од дефинираниот период, а сите дискутирани дела се придружени со илустрации. Повеќе од половина од страниците на книгата се посветени на фотографии во боја од слики, цртежи, архитектура и скулптури. Во предговорот, Гомбрих објаснува дека неговата намера била да не спомене ниту едно уметничко дело што не можел да го вклучи како илустрација.

## Стил
*„Приказната за уметноста“* често се опишува како дело кое нуди достапен вовед во предметот историја на уметноста. Историчарот на уметноста Т. С. Р. Боасе, пишувајќи во *„The Times Literary Supplement“*, забележал дека Гомбрих „пишува разговорно и интимно“. Самиот Гомбрих забележува во предговорот на книгата дека има намера да користи „едноставен јазик“ и да ја сведе на минимум употребата на „конвенционалните термини на историчарот на уметноста“.

## Наводи

## Надворешни врски
 на интернет-архивата

* Интервјуто на Гомбрих за ''„Приказната за уметноста“''

Категорија:Културна историја
Категорија:Книги од 1950 година
Категорија:Историја на уметноста
Мала историја на светот

***Мала историја на светот*** (на германски: ) — историска книга од Ернст Гомбрих. Напишана била во 1935 година во Виена, Австрија, кога Гомбрих имал 26 години. Тој ја препишувал за англиски читатели кога починал во 2001 година, на 92-годишна возраст, во Лондон. Гомбрих инсистирал само тој да ја преведе книгата на англиски јазик. По неговата смрт, преводот го завршиле, според неговите желби, Каролина Мустил, асистентка на Гомбрих од 1995 година до неговата смрт, и неговата внука Леони Гомбрих. Објавен бил во 2005 година од страна на Издавачката куќа на Јеилскиот универзитет.

## Кратка историја
Кратката историја го прикажува човековиот развој од пронаоѓањата на пештерските луѓе до резултатите од Првата светска војна. Дополнително, книгата ги опишува верувањата на големите светски религии, вклучувајќи ги јудаизмот, хиндуизмот, будизмот, христијанството и исламот, и ги вклучува овие идеи во наративното претставување на историските луѓе и настани.

Книгата била забранета за време на нацистичкиот режим поради тоа што била премногу пацифистичка. 

## Изданија

* Gombrich, Ernst H. *Eine Kurze Weltgeschichte für junge Leser.* Думонт. Германија, 2005 година.
* Гомбрих, Ернст Х. *Мала историја на светот.* Јеил. Велика Британија и САД, 2005. 
** со Клифорд Харпер (илустратор). Мек повез, 2008. ISBN&nbsp;

## Наводи

## Надворешни врски

Категорија:Светска историја
Категорија:Историски дела
Блатечки манастир

**Блатечки манастир** — манастир во тетовското село Блаце.

## Местоположба

Манастирот се наоѓа југоисточно од селото Блаце.

## Историја

Манастирот започнал најпрвин како капела, која била подигната кај изворот Самовилска Вода, кој важи за лековит и каде има руини од сакрален објект од старохристијанско време и средниот век.

## Градби во манастирот

Манастирскиот комплекс е составен од: главната манастирска црква, повеќе летниковци, трпезаријата, како и други помошни објекти.

### Црква „Св. Троица“

Главната манастирска црква е посветена на Света Троица, по која е и наречен целиот манастир.

## Галерија


Податотека:Блацевски манастир 2.jpg|Летниковец
Податотека:Блацевски манастир 3.jpg|Трпезарија
Податотека:Блацевски манастир 4.jpg|Летниковец
Податотека:Блацевски манастир 5.jpg|Чешмата
Податотека:Блацевски манастир 6.jpg|Натписна плоча на чешмата
Податотека:Блацевски манастир 7.jpg|Летниковец
Податотека:Блацевски манастир 8.jpg|Влезната порта


## Наводи

## Надворешни врски


Категорија:Блаце (Тетовско)
Категорија:Манастири во Македонија
Категорија:Манастири на МПЦ
Категорија:Манастири во Тетовско-гостиварската епархија
Категорија:Манастири во Тетовското архијерејско намесништво
Бруклин (филм)

**„Бруклин“** (англиски: *Brooklyn*) — филм од 2015 година, во режија на Џон Кроули (John Crowley), снимен по сценариото на Ник Хорнби (Nick Hornby), засновано врз истоимениот роман на Колм Тојбин (Colm Tóibín). Главните улоги ги играат: Суршуна Ронан (Saoirse Ronan), Емори Коен (Emory Cohen), Донал Глисон (Domhnall Gleeson), Џим Бродбент (Jim Broadbent), Џули Волтерс (Julie Walters) и Фиона Гласкот (Fiona Glascott). Филмот се нашол на списокот на стоте најдобри филмови на 21 век, составен од Би-би-си, а имал три номинации за „Оскар“ (за најдобар филм, за најдобра глумица и за најдобро адаптирано сценарио), како и номинација за БАФТА во категоријата најдобар британски филм.

## Содржина
Дејствието на филмот се одвива во 1950-тите. Ајлис Лејси (ја игра Ронан) е млада жена од еден мла град на југоистокот на Ирска, која живее со мајката и со сестрата Роуз (ја игра Гласкот). Та а работи само за време на викендот, зашто не може да најде постојана работа. Поради тоа, нејзината сестра го замолува ирскиот свештеник (го игра Бродбент) да ѝ помогне на Ајлис да најде работа во САД. Така, Ајлис е доселува во Бруклин, каде живее во пансион, а работи во стоковна куќа. Таа е повлечена и срамежлива и тагува по родната куќа. По некое време, за време на една забава, таа го запознава Тони (го игра Коен) со кого започнува љубовна врска. Меѓутоа, од Ирска пристига веста дека ненадејно умрела мајка ѝ, па Ајлис мора да се врати во Ирска...

## Наводи

Категорија:Филмови на англиски јазик
Категорија:Британски филмови
Категорија:Канадски филмови
Категорија:Ирски филмови
Категорија:Белгиски филмови
Категорија:Филмови со Емори Коен
Категорија:Филмови со Џим Бродбент 
Категорија:Филмови со Фиона Гласкот 
Категорија:Филмови со Суршуна Ронан
Категорија:Филмови со Донал Глисон
Категорија:Филмови со Џули Волтерс
Категорија:Филмови од 2015 година
Категорија:Филмови на Џон Кроули
Категорија:Филмови засновани на романи
Категорија:Филмови чие дејствие се одвива во Њујорк
Категорија:Филмови чие дејствие се одвива во Ирска
Историја на крстоносните војни

***„Историја на крстоносните војни“***  е влијателно дело во историографијата на крстоносните војни напишано од Стивен Рансиман. Објавени се три тома во периодот 1951–1954 година (том I - *Првата крстоносна војна и основањето на Кралството Ерусалим*; том II - *Кралството Ерусалим и Франкискиот Исток, 1100-1187*; том III - *Кралството Акра и подоцнежните крстоносни војни*), вклучувајќи ги настаните што довеле до тие експедиции во Светата земја и обемна студија на примарни извори на грчки, латински, ерменски и арапски јазик.

## Пристапот на Рансиман
За време на првото објавување, книгата дала ново толкување на крстоносните војни. Рансиман ги претставил не како одбранбена војна на христијанството против заканата од исламска експанзија, туку како продолжение на деструктивните „варварски инвазии“ што довеле до падот на Рим. Понатаму, Рансиман ја вклучува и историјата на Византиската империја во својот опфат, поместувајќи го фокусот подалеку кон исток и во исто време ублажувајќи го „романтичниот“ поглед на крстоносните војни како херојски или витешки потфат.

Кога се појави првиот том во 1951 година, египетскиот историчар Азиз Атија забележал дека тоа е „наратив за настани од крстоносните војни, а не аналитичка студија и дискусија за проблемите“. Тој исто така забележал дека Рансиман немал целосен пристап до арапските текстови, туку се ограничил на извадоците пронајдени во европските изданија. 

## Дистрибуција и влијание
Поради бројните прештампувања на делото, се смета за основно дело за проучување на крстоносните војни. Неговиот опсег го опфаќа муслиманското освојување на Сирија во почетокот на 7 век до падот на Акра во 1291 година, а подоцнежните поглавја опфаќаат сè до 1464 година, времето на папата Пиј II.

Заедно со *„Крстоносните војни: Кратка историја“* од Џонатан Рајли-Смит, делото на Рансиман е едно од најчитаните дела за крстоносните војни.

## Критики
Пристапот на Рансиман, на почетокот имал значење во надминувањето на претерано романтичните погледи на крстоносните војни во 19 век, денеска се смета дека е претерано, прикажувајќи ги крстоносците како „простаци или варвари“.

Томас Ф. Маден во 2002 година, го нарекол делото „ужасна историја, но сепак забавна“. Се вели дека Рансиман ја прифатил субјективноста и бил склон кон полемики. Тој самиот изјавил дека „Историчарот мора да се обиде да ги додаде квалитетите на интуитивна симпатија и имагинативна перцепција на својата субјективна студија, без кои не може да се надева дека ќе ги разбере стравовите, аспирациите и убедувањата што ги биле во минатите генерации“. Сепак, неспорно е дека делото содржи вистинска наука и извршило големо влијание врз научниците образовани на Запад од 1950-тите до 1970-тите.

## Наводи

Категорија:Книги за Блискиот Исток
Категорија:Историски дела
Гликоалкалоид

десно|мини|450x450пкс|Хемиска структура на α-соланин што ги разликува шеќерниот (солатриоза) и алкалоидниот (соланидин) дел.
**Гликоалкалоид** — секундарeн растителен метаболит кој се состои од алкалоиди на кои се додадени шеќерни групи. Повеќето имаат горчлив вкус и заштитуваат од растителни патогени и тревопасни организми. Неколку се потенцијално токсични за луѓето, особено отровите што најчесто се наоѓаат кај растителниот вид *[[Песји трн|Solanum dulcamara]]* (горчливо-сладок ноќник) и други растенија од родот *Solanum*, вклучувајќи го и компирот. Некои се антинутритивни фактори. Тие се пример за хемиска одбрана кај растенијата.

Типичен пример за гликоалкалоид е соланин (составен од шеќерот соланоза и алкалоидот соланидин), кој се наоѓа во компирот. Алкалоидниот дел од гликоалкалоидот е исто така се нарекува и агликон. Интактниот гликоалкалоид слабо се апсорбира од гастроинтестиналниот тракт, со што предизвикува гастроинтестинална иритација. Агликонот се апсорбира и се верува дека е одговорен за забележаните симптоми на нервниот систем.

## Видови
Гликоалкалоидите што се наоѓаат во *Solanum* можат да се поделат на два вида според структурата на алкалоидниот дел: спиросолан кој е помалку токсичен во кој спаѓа доматин од домати и потоксичниот соланидан претставен со соланин и каконин од компири. Основната стурктура на соланид се произведува од основата на спиросолан со ензим наречен *DPS*.

## Функција

### Токсичност
Една класа на соланидани гликоалкалоиди наречени лептинини го штитат дивиот вид компир *Solanum chacoense* од колорадската бубачка која го напаѓа компирот. Не се произведува од одгледуваниот компир бидејќи го нема потребниот ген *GAME32*.

### Вкус
Гликоалкалоидите обично имаат горчлив вкус и предизвикуваат печење во задниот дел од устата и јазикот. Ова ги одбива потенцијалните предатори од растението. Народот Ајмара од Боливија го користи вкусот за да ги детектира нивоата на гликоалкалоиди во компирите за да ја утврди безбедноста на различните култивирани растенија.

## Одгледување на култури
Кога луѓето ги припитомувале доматите, тие селектирале помалку горчливи плодови. Ова одговарало на зголемената активност на 2-оксоглутарат-зависните диоксигенази наречени *23DOX* (синоним *GAME31*) за време на зреењето на плодот, што го претвора горчливиот и малку токсичен α-томатин во хидрокситоматин, кој на крајот се претвора во ескулеозид А кој не е токсичен и нема горчлив вкус.

## Детекција
Иако рутински не е достапно, откривањето на алкалоиди во ткивата или урината е можно за лабораториска дијагноза на изложеност. 

## Како лек
Продажбата на третман базиран на гликоалкалоиди, кој го продава „Лејн Лабс Ју-Ес-Еј Инк.“, за превенција од рак на кожата, беше забранета од ФДА во 2004 година како неодобрен лек.

## Наводи

Категорија:Алкалоиди
Лекциите од историјата

***„Лекциите од историјата“*** — книга од историчарите Вил и Ариел Дурант од 1968 година.

Книгата дава резиме на периодите и правците во историјата што ги забележале по завршувањето на 10-тиот том од нивната значајна единаесеттомна *„[[Приказната за цивилизацијата]]“*. Вил изјавил дека тој и Ариел „ ги забележиле настаните и коментарите што би можеле да ги осветлат сегашните работи, идните веројатности, природата на човекот и однесувањето на земјите“.

Книгата, која брои приближно 120 страници, претставува преглед на темите и лекциите набљудувани од 5000 години човечка историја, испитани од 12 перспективи: географија, биологија, раса, карактер, морал, религија, економија, социјализам, влада, војна, раст и распаѓање, и напредок.

## Рецензии
Џон Баркам го нарекол делото „ремек-дело на дестилација“, пофалувајќи го избалансираниот третман на авторите на концепти како што се компромисите помеѓу слободата и еднаквоста и тензиите помеѓу религијата и секуларизмот во современите општества.

## Наводи


## Користена литература

* Вил и Ариел Дурант, *Лекциите од историјата*, 1-во издание, Њујорк, Сајмон и Шустер, 1968.
Категорија:Светска историја
Категорија:Историски дела
Категорија:Книги на Вил Дурант
Незнајко и неговите пријатели

**„Преживелиците на Незнајко и на неговите пријатели (приказна)“** (руски: *Приключения Незнайки и его друзей*)  — роман за деца на советскиот писател Николај Носов, првобитно објавен од Државното издаваштво за детска книжевност (*Государственное издательство детской литературы*), во Москва во 1957 година.

## Содржина
Книгата се состои од 30 глави:
# Палчињата од цветниот град
# Како Незнајко станал музикант
# Како Незнајко станал сликар
# Како Незнајко составувал стихови
# Како Незнајко се возел на газиран автомобил
# Како Незнајко измислил воздушен балон
# Подготовка за патешествието
# На пат
# Над облаците
# Несреќа
# На ново место
# Нови познати
# Разговор крај маса
# Прошетка низ градот
# Во болницата
# Концерт
# Походот на Шрафко и на Жлепко во градот Змеевка
# Во Змеевка
# На гости кај Снаодливко
# Туба
# Враќањето на Шрафко и Шлепко
# Чудата на механизацијата
# Бегство
# Пронајдокот на Туба
# Лекувањето на Патронко
# Враќањето на Шајка
# Неочекувана средба
# Помирување
# На балот
# Враќање

## Изданија на македонски јазик
Во 1980 година, книгата била објавена на македонски јазик од РО НИП „Нова Македонија“, редакција „Детска радост“, како 27. книга во библиотеката „Ѕуница“. Преводот од руски јазик го направил Евтим Манев, а корицата и илустрациите се дело на Петар Попчев. Книгата, со обем од 152 страници и со димензии од 20 сантиметри, била испечатена во РО НИП „Нова Македонија“ во Скопје, во тврд повез и во тираж од 2.000 примероци. Таа е каталогизирана во НУБ „Климент Охридски“, Скопје.

## Наводи

Категорија:Дела на Николај Носов
Категорија:Руски романи
Категорија:Советски романи
Категорија:Детска книжевност
Категорија:Книги од 1957 година
Категорија:Појавено во 1980 година во Македонија
Категорија:Изданија на Детска радост
Страв од риби

**Стравот од риби** или **ихтиофобијата** се движи од културни појави како што се страв од јадење риба, страв од допирање сурова риба или страв од мртви риби, па сè до неразумен страв (посебна фобија). Селахофобијата, или галеофобијата, е посебен страв од ајкули.

## Етимологија
Поимот ихтиофобија потекнува од грчкиот збор ἰχθῦς - ихтус, што значи „риба“ и φόβος - фобос, „страв“. Галеофобијата потекнува од грчкиот збор γαλεός - галеос, „мала ајкула“.

## Фобија
Ихтиофобијата е опишана во делото *„Психологија: Меѓународно гледиште“* (изворен наслов *Psychology: An International Perspective*) како „невообичаена“ посебна фобија. И симптомите и лековите за ихтиофобија се заеднички за повеќето посебни фобии.

Психологот од Соединетите Држави, Џон Б. Вотсон, познато име во бихевиоризмот, опишува пример, цитиран во многу книги за психологија, за условен страв од златна рипка кај новороденче и начин на отстранување на стравот преку она што сега е нарекувано терапија со постепено исложување:

 
Спротивно на тоа, терапијата со радикално изложување била успешно употребена за лекување на човек со „животозасегнувачка“ фобија од риби во документарната серија од 2007 година, *„Собата за паника* “ (*The Panic Room*).

## Културна појава
Историски гледано, народот Навахо бил опишуван како ихтиофобичен, поради нивната аверзија кон рибите. Сепак, ова подоцна било препознаено како културна или митска аверзија кон водните животни, а не како психолошка состојба.

## Страв од јадење риба
Весникот „*Journal of the American Medical Association*“ објавил истражувачки труд во кој биле разгледувани стравовите од јадење риба кај оние кои се загрижени за насобирање на загадувачи, како што е живата, во нивната храна.

## Поврзано

* Список на фобии

## Наводи

Категорија:Риби и луѓе
Категорија:Зоофобии
Yamaha Motor Company

**„Yamaha Motor Ко., Лтд.“** (Јамаха Хатсудоки) е јапонски производител на автомобили. Тоа е мултинационална корпорација со операции во приближно 180 земји и региони и е втор по големина производител на мотоцикли во светот и најголем бродоградител во светот.

Компанијата е сосема одвоен ентитет од производителот на музички инструменти Yamaha ( Хамамацу, Шизуока ).

## бренд
десно|мини|250x250пкс|YAMAHA SR
Позната како „Јамаха на дизајнот“, Јамаха е високо ценета поради своите елегантни форми и вниманието кон деталите. Јамаха е позната и по проактивното вклучување на најсовремена технологија во своите производи. Компанијата има добиено бројни награди за дизајн, вклучувајќи ја наградата за добар дизајн на Јапонија и наградата за дизајн Red Dot на Германија.

## Мотоспорт
Од своето основање, компанијата доживеа бројни тркачки успеси, а мотоспортот е дел од нејзиниот идентитет.
[мини|250x250пкс|Шампионот во Мото ГП, [Валентино Роси (2014)]]

## Наводи
Бенсон (риба)

**Бенсон** (1984 – 4 август 2009) ― „најголемиот и најомилениот“ крап во Обединетото Кралство. Популарноста на Бенсон била таква што била фатена 63 пати за 13 години, иако достапноста што ја направила популарна, била и причина за контроверзии меѓу риболовоната елита. Таа е исто така наречена „риба на народот“ и била изгласана од читателите на списанието „*Angler's Mail*“ за омилен крап во Обединетото Кралство во 2005 година.

Рибата, која била женка, првично била една од пар: нејзиниот првичен придружник, Хеџис, исчезнал во поплава на реката Нене во 1998 година. И двете риби биле именувани поради дупка во грбната перка на Бенсон што личела на изгореница од цигара, во референца на марката цигари Benson & Hedges. На нејзината најголема тежина, во 2006 година, таа тежела 29.1 килограми.

Бенсон починала на 4 август 2009 година, на 25-годишна возраст. Во времето на нејзината смрт, таа тежела колку големо куче и вредела 20.000 фунти. Сопственикот на езерото каде што живеела тврдел дека случајно била отруена од рибари кои користеле неварени водени треви од видот *Cyperus esculentus* како мамка, иако доказите укажуваат на спротивното (видете го делот за смртта подолу). Друга можна причина за смртта биле усложувањата за време на производството на јајца.

## Слава
Бенсон живеела во езерото Кингфишер во комплексот Блубел Лејкс, во Тансор, веднаш надвор од Оундл во Нортхемптоншир. Таа била една од приближно 150 крапови во Блубел Лејкс, кои се управувани „за да обезбедат најдобра средина за потенцијал за раст на рибите“. Стив Брод, уредник на списанието *UK Carp*, ја припишал славата на Бенсон на „нејзината достапност“:
 

Сепак, токму оваа достапност ја направила рибата контроверзна меѓу елитата на спортот: „Секојдневните риболовци ја сакаа затоа што имаше можност да се фотографираат со една од големите риби... некои сериозни риболовци не ја сакаа затоа што беше отворена за сите.“

Досието на Бенсон за често фаќање ја маскирала нејзината непредвидливост. „Имаше период кога Бенсон беше фаќана секој понеделник шест недели. Потоа се чинеше дека исчезнува во следните 12 месеци.“

## Смрт
*„Дејли телеграф*“ објавил во август 2009 година дека рибата била „отруена“:

 
Оттогаш било потврдено дека најверојатната причина за смртта не е труење со водни треви, туку репродуктивни усложувања поради бременост.

Наследникот на Бенсон како популарен и многу голем обичен крап можеби нема да живее премногу далеку од поранешното живеалиште на рибата. „Истиот комплекс каде што живеел Бенсон се гордее со многу ветувачки риби од 40 фунти. Има една - рибата З - која е тешка за унци под 50 фунти и сè уште расте.“

## Наводи

Категорија:Статии со микроформати за вид
Категорија:Крапови
Категорија:Единки диви животни
Категорија:Единки животни во Обединетото Кралство
Категорија:Единки риби
Категорија:Починати животни во 2009 година
Категорија:Родени животни во 1984 година
Слободан Јованоски

**Слободан Јованоски** (роден 1961 година) е македонски алпинист, инструктор, планинар и  познат и како учесник на Македонските Алпинистички Експедиции.

## Планинарство

Член на планинарското друштво „Драчево“ - Драчево станал во 1980 година. Веднаш потоа одговорил на повикот за подготовки за циклусот Македонски алпинистички експедиции.

## Алпинизам
алт=Слободан Јованоски при искачување на Манаслу, во рамките на I МАХЕ „Манаслу '86“ во 1986 година.|мини|Слободан Јованоски при искачување на Манаслу, во рамките на I МАХЕ „Манаслу '86“ во 1986 година.
Слободан Јованоски бил дел од Македонските Алпинистички Експедиции. Во 1980-тите години, по подготовките, тој учествува во Македонската алпинистичка експедиција „Анди '82“. По учеството на Македонска алпинистичка експедиција „Анди '82“, две години подоцна, тој учествува и на Македонска Алпинистичка Експедиција „Памир '84“. Во рамките на Македонска алпинистичка хималајска експедиција „Манаслу '86“ Слободан Јованоски, Борче Јовчевски и Димитар Илиевски се дел од екипата која тргнува кон врвот но стигнува до Јужното Седло на височина од околу 7480 m н.в. и со тоа направиле прво повторување на Полската насока.

алт=Борче Јовчевски, Слободан Јованоски и Димитар Илиевски на Матка.|мини|Борче Јовчевски, Слободан Јованоски и Димитар Илиевски на Матка.
алт=Од лево кон десно: Слободан Јованоски, Цветан Павловски и Панче Ѓорѓиевски, во Перу, во рамките на МАХЕ „Анди '82“ во 1982 година.|мини|Од лево кон десно: Слободан Јованоски, Цветан Павловски и Панче Ѓорѓиевски, во Перу, во рамките на МАЕ „Анди '82“ во 1982 година.

алт=Слободaн Јованоски|мини|Слободaн Јованоски

Создај извор
Монолит

[мини|[Улуру на зајдисонце|232x232px]]
**Монолит** ( од  — „еден“, и *λῐθος* — „камен“) — геолошко образување што претставува цела камена грамада. Монолитите, по правило, се составени од потврди карпи, поради што ерозијата со текот на времето често ги изложува како посебни геоморфолошки образувања. Монолити исто така се нарекуваат и градби или делови од градби исечени од цел камен, на пример, споменици.

Пример за геолошки монолит е карпата Улуру (Ајерс Рок) во Австралија.

## Поврзано

* Мегалит

## Наводи

## Надворешни врски

* Regarding Uluru/Ayers Rock and earlier representations of it as the largest monolith: GA.gov.au, ABC.net.au, Wayoutback.com.au

__СОСОДРЖИНА__
__ИНДЕКС__

Категорија:Геоморфологија
Категорија:Песочник
Категорија:Географски поими
Категорија:Карпести образби
Недела на село

**„Недела на село“** (француски: *Un Dimanche à la Campagne*) – филм на режисерот Бертран Таверние (Bertrand Tavernier) од 1984 година, снимен по сценариото на Пјер Бост (Pierre Bost), Бертран Таверние и Коло Таверние (Colo Tavernier). Главните улоги ги играат: Луј Дукре (Louis Ducreux), Сабин Азема (Sabine Azéma) и Мишел Омон (Michel Aumont). Филмот, кој спаѓа во омилениот поджанр на Таверние — филмови на провинцијата, претставува едноставна, тивка и интимна приказна за еден старец и неговото семејство, за минливоста на животот и за неостварените соништа, за неразбирањето, сеќавањето, тагата, староста, грубоста и нежноста. Според оцената на критичарите, тој е еден од најдобрите француски филмови на 1980-тите. За својата улога, Азема ја освоила најголемата француска филмска награда „Сезар“ (César), додека на Канскиот филмски фестивал Таверние ја освоил наградата за режија.

## Синопсис
Дејствието на филмот се одвива во 1912 година. Ладмирал (го игра Дукре) е 70-годишен сликар и вдовец кој живее сам во едно село, а за него се грижи домаќинката Мерседес. Еден летен ден, во недела, Ладмирал заминува пешки да ги пречека синот (го игра Омон) со неговото семејство, а малку подоцна пристигнува и ќерката (ја игра Азема)...

## Наводи

Категорија:Француски филмови
Категорија:Филмови на француски јазик
Категорија:Филмови од 1984 година
Категорија:Филмови на Бертран Таверние
Категорија:Филмови со Луј Дукре
Категорија:Филмови за семејства
Категорија:Филмови со Сабин Азема
Категорија:Филмови со Мишел Омон
Категорија:Филмови чие дејствие се одвива во Франција
Мекоперки

**Мекоперки (Malacopterygii** или **Phycostomi)** — група целокоскени риби чии коскени боцки на перките се зглобни и флексибилни па поради тоа нивните перки се меки (грчки: malacos = мек; pteron = перки), а рибните меури се во контакт со голтникот преку екскреторниот канал. Стомачните перки се поставени зад градните перки, а во кожата се наоѓаат циклоидни крлушки или кожата е без нив. 

## Класификација
Некои од најпознатите семејства на мекоперки се:

* пастрмка (Salmonidae)
* харинга (Clupeidae)
* крап (Cyprinidae)
* сом (Siluridae)
* штука (Esocidae)
* јагули (Anguillidae)

## Литература

* Брем, А., Е.: Животот на животните, Просвјета, Загреб, 1982 г.
* Калезиќ, М.: Основи на морфологијата на 'рбетниците, Savremena Administrativa, Белград, 1995 г.
* Калезиќ, М.: Хордати, Факултет за биологија, Универзитет во Белград, 2000.
* Маркон, Е., Монгини, М: Сите животни на светот, ИРО *Вук Караџиќ*, Белград, 1986.
* Радовиќ, И., Петров, Бригита: Разновидност на животот 1 - Структура и функција, Биолошки факултет Белград и Стилос Нови Сад, Белград, 2001.
* Ратајац, Ружица: Зоологија за студенти на Земјоделскиот факултет, Земјоделски факултет во Нови Сад и пратеник *Стилос* Нови Сад, 1995 година.
Категорија:Целокоскени риби
Категорија:Коскени риби
Категорија:Риби
Категорија:Мекоперки
Баба (риба)

**Баба** (англиски: Bubba;  – 22 август 2006) ― џиновски групер (квинслендски групер) кој живеел во Шедовиот аквариум во Чикаго, Илиноис. Верувано е дека Баба е првата риба што била подложена на хемотерапија.  Честопати го нарекувале „Супер груперот“ (The Super Grouper).

## Историја
Бaба бил оставен во кофа на прагот на аквариумот во 1987 година од неименуван дарител, со порака во која го замолувал да му биде најден добар дом; во тоа време, тој бил женка и долг околу 25 см. Баба го променил полот во машки (бидејќи бил протогин хермафродит) во средината на 1990-тите и на крајот пораснал до 70 кг додека живеел во изложбата на ајкули „Див гребен“ при аквариумот. Работниот кадар на аквариумот почнал да го нарекува Баба (Bubba) поради неговиот гломазен изглед и однесување.

Во 2001 година, Баба развил необичен израсток на челото, за кој на крајот било дијагностицирано дека е малиген; аквариумот повикал ветеринари да го отстранат израстокот хируршки и да го третираат Баба со хемотерапија таа година, и повторно во 2003 година, кога повторно пораснал.

Службениците на Шедовиот аквариум изјавиле дека Баба бил популарен кај преживеаните од рак, особено кај децата, и бил омилен кај посетителите. Одделот за онкологија на Детската болница „Хоуп“ во Оук Лоун, Илиноис, му дал признание на Баба, со спомен-плочка во одделението.

Баба починал на 22 август 2006 година, веројатно поради проблеми со неговото здравје, поврзани со неговата старост и медицинска историја.

## Наводи

Категорија:Статии со микроформати за вид
Категорија:Единки животни во Соединетите Држави
Категорија:Единки риби
Категорија:Serranidae
Категорија:Починати животни во 2006 година
Категорија:Родени животни во 1982 година
Ханако (риба)

**Ханако** (јапонски:****) (наводно  1751 – 7 јули 1977) ― црвен јапонски крап за кој се вели дека бил во сопственост на неколку лица, од кои последниот бил Комеи Кошихара. Се вели дека таа е најдолговечната риба кои некогаш забележана, откако умрела на 226 години, иако постои спор околу вистинитоста на нејзината долговечност.

## Долговечност
Повеќето јапонски крапови од Јапонија живеат околу четириесет години. Далеку го надминувал просечниот животен век на еден јапонски крап, таа наводно имала 226 години во времето на нејзината смрт. Се вели дека нејзината возраст била утврдена во 1966 година со отстранување на две од нејзините лушпи и нивно подробно испитување. Во тоа време, Ханако тежел 7,5 кг и бил измерен 70 цм во должина. Откако лушпите биле целосно анализирани, било утврдено дека има 215 години. Во јули 1974 година, една студија за прстените за раст на една од лушпите, покажала дека Ханако има 226 години. Се вели дека таа е најдолговечната риба кои некогаш забележана.

### Веродостојност
И покрај тврдењата за долгиот живот на Ханако, мрежното место *Snopes* објави дека не може да бидат најдени убедливи докази за возраста на Ханако. Приказната за Ханако датира од интервјуто од 1966 година со Комеи Кошихара, кој изјавил дека возраста на Ханако ја утврдил научник по име Масајоши Хиро во Лабораторијата за животински науки на Женскиот универзитет во Нагоја, иако *Snopes* не можел да најде никакви рецензирани студии од Хиро во врска со возраста на Ханако. Понатаму, Дејв Катанија од Калифорниската академија на науките рече дека „користењето лушпи е најмалку прецизен метод за стареење на крапот“ и дека попрецизна возраст можела да биде утврдена со вадење отолити од Ханако по нејзината смрт. *National Geographic* забележал дека возраста на Ханако може „да биде само легенда“.

## Поврзано

* Список на најдолгоживеачки организми
* Брантевичка јагула
* Метузала (душодробна риба)

## Наводи

## Надворешни врски

* Приказната за јапонскиот крап Ханако кој живеел 226 години
Категорија:Родени во 1751 година
Категорија:Статии со микроформати за вид
Категорија:Единки животни во Јапонија
Категорија:Единки риби
Категорија:Починати животни во 1977 година
Категорија:Крап
Беж боја

**Беж** е светло жолта боја.
Терминот потекнува од беж лен, памучна ткаенина оставена во својата природна боја.

До почетокот на 1920-ти години, значењето на терминот беж се проширило до тој степен што веќе се користел не само за бледо жолти бои, туку и за широк спектар на бледо кафеави нијанси.

Првата запишана употреба на беж како име на боја во англискиот јазик е во 1887 година. Именувана е по професорот Фон Беж.

## Табела за споредба на беж тонови

* Беж (Хексадален: #F5F5DC) (RGB: 245, 245, 220)
* Космичко лате (хексадецимален: #FFF8E7) (RGB: 255, 248, 231)
* Пустински песок (хексадецимален: #EDC9AF) (RGB: 237, 201, 175)
* Екру (Хексадален: #C2B280) (RGB: 194, 178, 128)
* Француска беж (Хексадален: #A67B5B) (RGB: 166, 123, 91)
* Беж режим (модра или песочна дина) (Хексадален: #967117) (RGB: 150, 113, 23)

Категорија:Нијанси на кафеавата боја
Категорија:Нијанси на жолтата боја
Долгометражен филм

мини|344x344пкс|Плакатот на филмот ''Ричард III'' (1912)
**Долгометражен филм** — еден од форматите на филмови. Тој се спротивставува на кусометражниот филм (понекогаш се издвојува и средна категорија на среднометражни филмови). Американската академија за филмска уметност, Националниот институт за филмска уметност и Британскиот филмски институт го определуваат филмот како долгометражен ако трае 40 минути или повеќе. Националниот центар за кинематографија и анимација на Франција го определува 35-милиметарскиот филм како долгометражен ако неговата копија е подолга од 1600 метри (што е точно 58 минути и 29 секунди за звучен филм), а Здружението на филмски глумци на САД смета дека тој не треба да биде пократок од 80 минути.

Во СССР, долгометражни филмови се сметале оние чија должина изнесувала од 1200 до 3000 метри 35-милиметарска лента, односно филмот имал од пет до дванаесет дела (во секој дел околу 250–280 метри). Во Русија, долгометражен се смета филм со времетраење од најмалку 52 минути.

Од 1922 до 1970 г., САД и Јапонија правеле најмногу долгометражни филмови. Од 1971 г., Индија произведува најмногу долгометражни филмови.

## Feature film
На англискиот јазик, поимот *feature film* (блиску до македонски: „главен дел од програмата“ или „главна привлечност/ѕвезда на програмата“) соодветствува на долгометражен филм.

Неговата употреба е поврзана со тоа што долгометражните филмови, по правило, станувале основни филмови во програмата на кинотеатарот и биле соодветно рекламирани, додека кусометражните филмови, кинорепортажи, сериите или цртаните филмови оделе како додаток. Притоа, фактичката должина на филмот не морала да одговара на целиот метар: првите *feature films* (односно оние што биле претставени како главни во сеансата) можеле да зафаќаат од две до четири калеми кинолента.

## Наводи

## Надворешни врски

* 

Категорија:Филмски и видео поими
__СОСОДРЖИНА__
__ИНДЕКС__
Категорија:Кинопроизводство
Категорија:Филмски жанрови
Риба-дама

**Риба-дама** — род на морски зракоперки кои се наоѓаат низ целиот свет и се единствениот преживеан член на древното семејство Елопиди. Тие се општо познати како **риби-дами**.

Се ловат со риба, но нивните тела се коскени, па затоа овие риби не се пласираат на пазарот за јадење. Се ловат и се користат како мамка или може да се мелат за рибино брашно.

## Таксономија
Моментално признатите постоечки видови во овој род се: 

* *Elops affinis* Реган, 1909 година (пацифичка риба-дама)
* *Elops hawaiensis* Реган, 1909 (хавајска риба-дама или џиновска харинга)
* *Elops lacerta* Валансјен, 1847 (западноафриканска риба-дама или гвинејска риба-дама)
* *Elops machnata* (Форскол, 1775) 
* *Elops saurus* Линеј, 1766 година (риба-дама)
* *Elops senegalensis* Реган, 1909 (Сенегалска риба-дама)
* *Elops smithi* Мекбрид, Роча, 2010 (малако) 

Познати се следниве фосилни видови, сите од отолитот:

* † *[[Elops bultyncki]]* Нолф, 2004 - Рана креда ( аптијанска) сезона на Шпанија
* † *Elops eutawanus* Шварцханс со сор., 2018 - Доцна креда (сантонска) од Алабама, САД
* † *[[Elops miiformis]]* Лин и сор. 2016 - среден еоцен (лутецијан) од Франција 
* † *[[Elops ramaekersii]]* Шварцханс со сор, 1985 - палеоцен или ран еоцен на островот Елсмир, Канада) 
* ?† *[[Elops undulatus]]* Стинтон, 1966 - ран еоценски период во Англија 

Со исклучок на овие фосилни отолити, најраните фосилни остатоци од *риба-дама* се познати од раниот олигоцен во Германија. 

Филогенетските анализи покажуваат дека, за разлика од древната природа на групата, современата разновидност на видови потекнува од релативно неодамнешно еволутивно зрачење. 

## Опис
Рибата-дама е риба која живее на крајбрежјето и се среќава низ тропските и суптропските региони, повремено влегувајќи во умерени води.  Мрестењето се одвива на море, а ларвите на рибите мигрираат во внатрешноста влегувајќи во солени води. Нивната храна се помали риби и ракови (ракчиња). Типично, кај целиот вид, максималната големина е 1 метар и максималната тежина од 10 килограми. Телото е фузиформно (заострена форма на вретено) и овално во пресек; малку е компресирано странично, а очите се големи и делумно покриени со масни очни капаци.

Како и ларвите кај јагулите, ларвите се лептоцефални - многу компресирани, лентести и проѕирни. По почетниот раст, тие се собираат, а потоа се метаморфозираат во возрасна форма.
## Наводи

Категорија:Јагулолики
Црвена пастрмка

**Црвена пастрмка** () — вид пастрмка, риба од родот Salmo, ендемска за езерото Ифни, езеро со големина помало од еден квадратен километар, кое се наоѓа на надморска височина од 2.300 метри во Мароко.

## Карактеристики
Црвената пастрмка останува релативно мала, достигнувајќи максимална должина од 18 сантиметри. Телото нема темни дамки. Грбната и аналната перка имаат впечатливи црно-бели предни рабови. Грбната перка има 16 меки зраци потпрени на 14 до 16 коски на перката, додека аналната перка има 12 или 13 меки зраци. Има 56 до 58 пршлени и 19 до 23 жабри.

## Исхрана
Видот се храни со членконоги, особено копеподи (циклопи), филаментозни алги и дијатомеи.

## Наводи


Категорија:Пастрмка