Херојот со илјада лица

***„Херојот со илјада лица“*** (првпат објавено во 1949 година) — дело од компаративна митологија од Џозеф Кемпбел, во кое авторот ја дискутирал својата теорија за митолошката структура на патувањето на архетипскиот херој пронајден во светските митови.

Од објавувањето на *„Херојот со илјада лица“*, теоријата на Кемпбел е свесно применета од широк спектар на современи писатели и уметници. Филмскиот режисер Џорџ Лукас ја признал теоријата на Кемпбел за митологијата и нејзиното влијание врз *[[Војна на ѕвездите|„Војна на ѕвездите“]]*.

Фондацијата „Џозеф Кемпбел“ и Библиотеката на Новиот свет издале ново издание на *„Херојот со илјада лица“* во јули 2008 година, како дел од серијата книги, аудио и видео снимки „Собраните дела на Џозеф Кемпбел“. Во 2011 година, *„Тајм“* ја вклучил во листата на 100-те највлијателни книги напишани на англиски јазик од 1923 година.

## Резиме
Кемпбел ја истражува теоријата според која митолошките наративи честопати делат фундаментална структура. Сличностите на овие митови го навеле Кемпбел да ја напише својата книга во која детално ја опишува структурата на *[[Мономит|мономитот]]*. Тој го нарекува мотивот на архетипската нарација „авантура на херојот“.

Кемпбел ги проучувал религиозните, духовните, митолошките и литературните класици, вклучувајќи ги приказните за Озирис, Прометеј, Буда, Мојсеј, Мухамед и Исус. Книгата ги наведува сличностите на приказните и се повикува на нив додека ја разложува структурата на мономитот.

## Заднина
Кемпбел бил инспириран од работата на теоретичарите од почетокот на 20 век при развивањето на својот модел на херојот (видете исто така структурализам), вклучувајќи ги Фројд (особено Едиповиот комплекс), Карл Јунг (архетипски фигури и колективното несвесно) и Арнолд ван Генеп. Ван Генеп го придонел концептот за три фази на *Обредите на премин*. Во делото на Кемпбел тие се среќаваат во форма на ***Разделување***, ***Иницијација*** и ***Враќање***. Тој, исто така, се осврнал на делата на психоаналитичарот Ото Ранк и етнографите Џејмс Џорџ Фрејзер и Франц Боас.

### Историја на објавување
*„Херојот со илјада лица“* била преведена на повеќе од дваесет јазици, вклучувајќи шпански, португалски, француски, германски, италијански, јапонски, корејски, кинески (упростен и традиционален), турски, холандски, грчки, дански, норвешки, персиски, полски, романски, чешки, хрватски, српски, словенечки, руски, унгарски, бугарски и хебрејски, и бил продаден во повеќе од милион примероци низ целиот свет.

## Уметници инспирирани од делото
*„Херојот со илјада лица“* влијаела врз голем број уметници, филмски режисери, музичари, продуценти и поети. Некои од овие личности се Боб Дилан, Џорџ Лукас, Марк Барнет и Џим Морисон. Дополнително, Мики Харт, Боб Вир и Џери Гарсија од Grateful Dead долго време го истакнувале влијанието на Кемпбел и учествувале на семинар со Кемпбел во 1986 година, насловен како „Од ритуал до занес“.

#### Во филм
Стенли Кјубрик го запознал Артур Ч. Кларк со книгата за време на пишувањето на *[[2001: Вселенска одисеја (филм)|„2001: Вселенска одисеја“]]*.

Свесната употреба на Кемпбеловата теорија за мономитот од страна на Џорџ Лукас при снимањето на *[[Војна на ѕвездите|„Војна на ѕвездите“]]* е добро документирана. На DVD-изданието на познатиот разговор помеѓу Кемпбел и Бил Мојерс, снимен на ранчот Скајвокер на Лукас и емитуван во 1988 година на PBS како *„Моќта на митот“*, Кемпбел и Мојерс дискутирале за употребата на *„Херојот со илјада лица“* од страна на Лукас при снимањето на неговите филмови. Самиот Лукас дискутирал за тоа како делото на Кемпбел влијаело врз неговиот пристап кон раскажувањето приказни и снимањето филмови.

#### Во видеоигри
Џенова Чен, главен дизајнер во *thatgamecompany*, исто така го навела *Патувањето на херојот* како примарна инспирација за видеоиграта *Journey* (2012) за PlayStation 3.

#### Во литературата
Кристофер Воглер, холивудски филмски продуцент и сценарист, напишал меморандум за Дизни за употребата на *„Херојот со илјада лица“* како водич за сценаристите; овој меморандум влијаел врз создавањето на филмови како што се *[[Убавицата и Ѕверот (цртан филм)|„Убавицата и ѕверот“]]* (1991), *[[Аладин|„Аладин“]]* (1992) и *[[Кралот лав|„Кралот лав“]]* (1994). Воглер подоцна го проширил меморандумот и го објавил како книга *„Патувањето на писателот: Митска структура за писатели“*, која станала инспирација за голем број успешни холивудски филмови и се верува дека била искористена при развојот на *„Матрикс“*.

Романсиерот Ричард Адамс признал долг кон делото на Кемпбел, а особено кон концептот на мономитот. Во своето најпознато дело, *„Вотершип Даун“*, Адамс користи извадоци од *„Херојот со илјада лица“* како епиграми на поглавјата.

Авторот Нил Гејман, чие творештво често се смета за пример на мономитската структура, вели дека ја започнал *„Херојот со илјада лица“*, но одбил да ја заврши.

Многу научници и рецензенти забележале колку популарните книги за *[[Хари Потер]]* од Џ. К. Роулинг се придржувале до шемата на мономитот.

#### На телевизија
Ден Хармон, креаторот на ТВ-сериите *„Заедница“* и *[[Рик и Морти|„Рик и Морти“]]*, го користел мономитот како инспирација во своето творештво.

## Поврзано

* Владимир Проп
* Билдунгсроман

## Наводи

## Библиографија

* Кембел, Џозеф. *[https://books.google.com/books?id=2wnmb50GJfsC Патувањето на херојот: Џозеф Кемпбел за неговиот живот и дело].* Уредено и со вовед од Фил Кузино. Предговор од Стјуарт Л. Браун, извршен уредник. Њујорк: Харпер и Роу, 1990.
* Кемпбел, Џозеф и Хенри Мортон Робинсон. *[[Клуч кон Финегановото бдеење]]*, 1944 година.
* Кембел, Џозеф. *[https://books.google.com/books?id=I1uFuXlvFgMC Херојот со илјада лица]*. Прво издание, Фондација Болинген, 1949 година. Второ издание, Принстон Универзити Прес. 3-то издание, Библиотека на Новиот свет, 2008 година.
* Кембел, Џозеф. *[https://books.google.com/books?id=B1n-aCk6UOsC&dq Патишта до блаженство: Митологија и лична трансформација]*. Уредено од Дејвид Кудлер. Новато, Калифорнија: Библиотека на Новиот свет, 2004.
* Форд, Клајд В. *Херојот со африканско лице.* Њујорк: Бантам, 2000.
* Хендерсон, Мери. *Војна на ѕвездите: Магијата на митот.* *Придружен том на изложбата во Националниот музеј за воздухопловство и вселена на институцијата Смитсонијан.* Њујорк: Бантам, 1997.
* Ларсен, Стивен и Робин Ларсен. *Џозеф Кемпбел: Оган во умот.* Рочестер, Вермонт: Внатрешни традиции, 2002.
* Манганаро, Марк. *Мит, реторика и гласот на авторитетот: Критика на Фрејзер, Елиот, Фрај и Кемпбел.* Њу Хејвен: Јеил, 1992.
* Мојерс, Бил и Џозеф Кемпбел. *Моќта на митот* . Водител: Реиздание, 1991.ISBN&nbsp;
* Пирсон, Керол и Кетрин Поуп. *Женскиот херој во американската и британската литература.* Њујорк: Р.Р. Боукер, 1981.
* Воглер, Кристофер . *Патувањето на писателот: Митска структура за писатели*. Студио Сити, Калифорнија: Продукција на Мајкл Визе, 1998.

## Литература

* Лиминг, Дејвид Адамс (1998) [1973]. *[https://books.google.com/books/about/Mythology.html?id=6ej7RN_UnF4C Митологија; Патувањето на херојот]* . Оксфорд Универзити Прес.

## Надворешни врски
* Информации за третото издание од 2008 година од Фондацијата „Џозеф Кемпбел“ 
* Мономит од Калифорнискиот универзитет во Беркли (архивирано)
Категорија:Митолошки книги