Мекмердо (поларна станица)

**Станица Мекмердо** — истражувачка станица на Антарктикот на Соединетите Американски Држави, која се наоѓа на јужниот врв на Росовиот Остров, во Росова Зависност за која Нов Зеланд има свои претензии. Со него управуваат Соединетите Американски Држави преку Антарктичката програма, огранок на Националната научна фондација. Станицата е најголемата заедница на Антарктикот, способна да поддржува до 1.258 жители, и служи како една од трите годишни научни капацитети на Соединетите Американски Држави на Антарктикот. Целиот персонал и товарот што оди или доаѓа од станицата Амундсен-Скот на Јужниот Пол прво поминува низ Мекмердо. По пат, Мекмердо е 3 километри (1,9&nbsp;ми) од помалата Скотова база во Нов Зеланд.

## Историја
Станицата го зема своето име од нејзината географска местоположба на Мекмердовиот Залив, именуван по поручникот Арчибалд Мекмердо од бродот *Терор*. Бродот, командуван од ирскиот истражувач Френсис Крозиер, заедно со предводникот на експедицијата *Еребус* под команда на Џејмс Кларк Рос, за прв пат ја нацртал областа во 1841 година. Британскиот истражувач Роберт Фалкон Скот основал камп блиску до ова место во 1902 година и изградил кабина која го добила името Дискавери. Сè уште стои како историски споменик во близина на работ на водата на Хат Поинт на станицата Мекмердо. Вулканската карпа на локалитетот е најјужната гола земја до која може да се стигне со брод во светот. Соединетите Американски Држави официјално ја отвориле својата прва станица во Мекмердо на 16 февруари 1956 година како дел од операцијата „Длабоко замрзнување“. Базата, изградена од американската морнарица Сибис, првично била означена како *Поморски воздушен објект* Мекмердо. На 28 ноември 1957 година, адмиралот Џорџ Џ Дуфек го посетил Мекмердо со делегација на американскиот конгрес на церемонијата на промена на командата.

Станицата Мекмердо била центар на логистичките операции на Соединетите Американски Држави за време на Меѓународната геофизичка година (МГГ), меѓународен научен напор кој траел од 1 јули 1957 година до 31 декември 1958 година. По МГГ, станицата станала стана центар за американски научни, како и логистички активности на Антарктикот. Антарктичкиот договор, последователен потпишан од повеќе од четириесет и пет влади, ги регулира меѓувладините односи во однос на Антарктикот и го регулира однесувањето на секојдневниот живот во Мекмердо за учесниците во Американската Антарктичка програма (ААП). Антарктичкиот договор и сродните договори, колективно наречени *[[Антарктички договор|Антарктички договорен систем]]* (АКС), биле отворени за потпишување на 1 декември 1959 година и официјално стапиле во сила на 23 јуни 1961 година.

Првите научни протоколи за нуркање биле воспоставени пред 1960 година, а првите нуркачки операции биле документирани во ноември 1961 година.

### Јадрена енергија (1962-1972)
врска=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/29/Plaque Commemorating the PM-3A Nuclear Power Plant at McMurdo Station.jpg/220px-Plaque Commemorating the PM-3A Nuclear Power Plant at McMurdo Station.jpg|лево|мини| Комеморативна плоча на јадрениот реактор
[врска=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/ef/Operation Deep Freeze 2007, McMurdo Station 070207-N-0469C-001.JPEG/220px-Operation Deep Freeze 2007, McMurdo Station 070207-N-0469C-001.JPEG|лево|мини| Бродот за снабдување MV ''American Tern'' за време на карго операции на станицата Мекмердо за време на [Операција „Длабоко замрзнување“|операцијата „Длабоко замрзнување“ во 2007 година.]]
врска=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/17/Mcmurdo118.jpg/220px-Mcmurdo118.jpg|лево|мини| Станицата Мекмердо.
На 3 март 1962 година, американската морнарица ја активирала атомската централа ПМ-3А на станицата. Единицата била префабрикувана во модули за да се олесни транспортот и склопувањето. Инженерите ги дизајнирале компонентите да тежат не повеќе од 14,000 килограми секој и да се измери не повеќе од 2,64 метри. Едно јадро не поголемо од барабан за нафта служел како јадро на јадрениот реактор. Овие ограничувања на големината и тежината имале за цел да овозможат испорака на реакторот преку авионот *LC-130 Херкулес*. Сепак, компонентите всушност биле испорачани со брод. Реакторот генерирал 1,8 MW електрична енергија  и наводно ја заменил потребата од 1,500 галони масло дневно. Инженерите ја примениле моќта на реакторот, на пример, во производството на пареа за постројката за дестилација на солена вода. Како резултат на континуираните безбедносни проблеми (пукнатини во реакторот и истекување на вода), Програмата за јадрена енергија на американската армија ја деактивирала централата во 1972 година  Конвенционалните дизел генератори ја замениле атомската централа, со бројка од 500 киловати дизел генератори во централна централа што обезбедува електрична енергија. Погон за бигор вода со конвенционално гориво обезбедува свежа вода.

### Современи функции
врска=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/7c/McMurdo.jpg/220px-McMurdo.jpg|лево|мини| Станица во ноември 2003 година.
Од 2007 година, станицата Мекмердо, станицата станала најголемата заедница на Антарктикот и функционална, современа научна станица, вклучувајќи пристаниште, три аеродроми (две сезонски), хелиодром и повеќе од 100 згради, вклучувајќи го и научниот и инженерски центар Алберт П. Крари. Станицата е исто така дом на двата банкомати на континентот, и двата обезбедени од банката Велс Фарго. Работата направена во станицата Мекмердо првенствено се фокусира на науката, но повеќето од жителите (приближно 1.000 во лето и околу 250 во зима) не се научници, туку персонал на станицата кој обезбедува поддршка за операции, логистика, информатичка технологија, градежништво и одржување.

Научниците и другиот персонал во Мекмердо се учесници во ААП, кој го координира истражувањето и оперативната поддршка во регионот. Документарниот филм на Вернер Херцог од 2007 година „*[[Средби на крајот на светот]]“* известува за животот и културата на станицата Мекмердо од гледна точка на жителите. Документарецот на Ентони Пауел од 2013 година „*[[Антарктик: Година на мраз|Антарктика: Година на мраз“]]* обезбедува тајм-лапс фотографија на Антарктикот испреплетена со лични сметки од жителите на станицата Мекмердо и од соседната Скотова база во текот на една година.

Годишното транспортирање од товарни бродови како дел од операцијата „Длабоко замрзнување“ испорачува 8 милиони американски галони (6,6 милиони царски галони/42 милиони литри) гориво и 11 милиони (5 милиони килограми) залихи и опрема за жителите на Мекмердо. Бродовите, управувани од американската воена команда, се екипаж од цивилни морнари. Товарот може да се движи од пошта, градежни материјали, камиони, трактори, сува и замрзната храна, до научни инструменти. Мразокршачите на американската крајбрежна стража го пробиваат бродскиот канал преку Мекмердовиот Залив со цел бродовите за снабдување да стигнат до заливот на Зимските Населби во Мекмердо. Дополнителни резерви и персонал се пренесени во блиското Вилијамсово Поле од Крајстчерч во Нов Зеланд.

Помеѓу 1962 и 1963 година, од станицата Мекмердо биле лансирани 28 ракети од типот Аркас.

Станицата Мекмердо се наоѓа на две милји (3&nbsp;км) од Скотовата база, научната станица на Нов Зеланд и целиот Росов Остров за кој Нов Зеланд има свои претензии. Биле упатени критики на базата во однос на нејзините градежни проекти, особено автопатот Мекмердо-(Амундсен-Скот) - Јужнен Пол.

Станицата Мекмердо се обидела да го подобри управувањето со животната средина и отстранувањето на отпадот со цел да се придржува до Протоколот за заштита на животната средина кон Антарктичкиот договор, потпишан на 4 октомври 1991 година, кој стапил на сила на 14 јануари 1998 година. Овој договор го спречува развојот и обезбедува заштита на животната средина на Антарктикот преку пет специфични анекси за морското загадување, фауната и флората, проценките на влијанието врз животната средина, управувањето со отпадот и заштитените подрачја. Ги забранува сите активности кои се однесуваат на минерални суровини освен научни. Нов објект за третман на отпад бил изграден во Мекмердо во 2003 година. Три Енеркон Е-33 (330&nbsp;kW) ветерни турбини биле распоредени во 2009 година за напојување на Мекмердо и Скотовата база на Нов Зеланд, намалувајќи ја потрошувачката на дизел за 11% или 463.000 литри годишно. Станицата Мекмердо (наречена „Мектаун“ од нејзините жители) продолжува да работи како центар за американските активности на антарктичкиот континент.

Станицата Мекмердо накратко добила глобално внимание кога се одржал антивоен протест на 15 февруари 2003 година. За време на митингот, околу 50 научници и персонал на станицата се собрале да протестираат против претстојната инвазија на Ирак од страна на САД. Станицата Мекмердо била единствената локација на Антарктикот што одржала ваков митинг.

Научните нуркачки операции продолжуваат со 10.859 нуркања спроведени под мразот од 1989 до 2006 година. Достапна е хипербарична комора за поддршка на операции за поларно нуркање.
врска=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/02/Cargo sled, McMurdo Station (cropped).JPEG/700px-Cargo sled, McMurdo Station (cropped).JPEG|центар|мини|700x700пкс

## Клима
Бидејќи сите месеци имаат просечна температура под нулата, Мекмердо се одликува со клима со поларна ледена капа. Меѓутоа, во најтоплите месеци (декември и јануари) месечната просечна висока температура повремено може да се искачи над нулата. Местото е заштитено од студените бранови од внатрешноста на Антарктикот со Трансантарктичките Планини, така што температурите под -40° се ретки, во споредба со поизложените места како станицата Нојмаер, која обично ги добива тие температури неколку пати годишно, честопати уште во мај, а понекогаш дури и во април, а многу ретко над 0&nbsp;°C. Највисоката температура некогаш забележана во Мекмердо била 10,8&nbsp;°C на 21 декември 1987 година. Во лето има доволно топење на снегот што може да расте ограничена количина на вегетација, поточно неколку видови мов и лишаи.

## Комуникации
Извесно време, Мекмердо ја поседувал единствената телевизиска станица на Антарктикот, АФАН-ТВ, која водела програми обезбедени од војската. Опремата на станицата била подложна на „електронско подригнување“ од дизел генераторите кои обезбедуваат електрична енергија. Станицата била профилирана во напис од 1974 година во списанието *TV Guide*. Денес, Мекмердо добива три канали на мрежата на американските воени сили на САД, австралиската мрежа и вестите од Нов Зеланд. Телевизиските преноси се примаат преку сателит на Црниот Остров и се пренесуваат 40 километри. Исто така, некое време Мекмердо бил домаќин на една од единствените две станици за емитување со кратки бранови на Антарктикот. Станицата - АФАН Мекмердо - емитувана со моќност од 1 киловат на кратки бранови честоти од 6.012&nbsp;kHz и станала мета на хобистите за слушање радио со кратки бранови ширум светот поради неговата реткост. Станицата продолжила да се емитува на кратки бранови во 1980-тите кога ги намалила кратките бранови додека продолжикла со FM преносот.

Станицата Мекмердо прима и интернет и гласовна комуникација преку сателитски комуникации преку сателитот Optus D1 и пренесува во Сиднеј, Австралија. Сателитска антена на Црниот Остров обезбедува интернет конекција и гласовна комуникација од 20 Mbit/s. Гласовните комуникации се поврзани со седиштето на Антарктичката програма на Соединетите Американски Држави во Сентениал, Колорадо, обезбедувајќи влезни и излезни повици до Мекмердо од САД. Гласовните комуникации во станицата се спроведуваат преку VHF радио.

## Сообраќај
врска=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d0/Ivan the Terra Bus, in Antarctica -e.jpg/220px-Ivan the Terra Bus, in Antarctica -e.jpg|лево|мини| Автобус „Иван Тера“.
врска=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/ef/USNS Southern Cross at the ice pier in 1983.jpg/220px-USNS Southern Cross at the ice pier in 1983.jpg|мини| Оваа слика од 1983 година на бродот „Јужен Крст“ на станицата Мекмердо покажува товарни операции на пловечко ледено пристаниште. Ваквите столбови се во употреба од 1973 година.
[врска=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/ce/Operation Deep Freeze 2006, MV American Tern, Krasin 200601.jpg/220px-Operation Deep Freeze 2006, MV American Tern, Krasin 200601.jpg|мини|Американски Трен е предводен од рускиот [мразокршач Красин до станицата Мекмердо за време на операцијата „Длабоко замрзнување“ во 2006 година. Планината Еребус е видлива во позадина.]]

### Копнен сообраќај
Мекмердо го има најјужното пристаниште во светот. Мноштво возила на терен превезуваат луѓе и товар низ областа на станицата, вклучувајќи го и автобусот Иван Тера (според Иван Грозни). Има пат од Мекмердо до Скотовата база на Нов Зеланд и Јужниот Пол.

### Воздушен сообраќај
Мекмердо сезонски се опслужува од три аеродроми:

* Аеродром Феникс (код: NZFX), набиена снежна писта што го заменил Пегазус (код: NZPG) во 2017 година
* Морска ледена писта (код: NZIR), годишна писта изградена на најблиската станица Мекмердо на морскиот мраз
* Вилијамс Филд (код: NZWD), постојана снежна писта

## Историски локалитети
[врска=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f2/Richard Byrd's Bust.jpg/170px-Richard Byrd's Bust.jpg|лево|мини| [Ричард Берд|Бердовиот историски споменик]]
Историскиот споменик на Ричард Е. Берд бил подигнат во Мекмердо во 1965 година. Се состои од бронзена биста на црн мермер, 150х60 сантиметри на квадрат, на дрвена платформа, со натписи кои ги опишуваат достигнувањата на поларното истражување на Ричард Е. Бирд. Назначен е за историско место или споменик (HSM 54), по предлогот на Соединетите Американски Држави на Консултативниот состанок на Договорот за Антарктикот.

Бронзената плоча на атомската централа е околу 45х60 см по големина, и е прицврстена на голема вертикална карпа на половина пат до западната страна на Опсервациониот Рид, на поранешната местоположба на јадрениот реактор за енергија ПМ-3А во станицата Мекмердо. Натписот ги прикажува достигнувањата на првата атомска централа на Антарктикот. Тој е означен како историско место или споменик (HSM 85), по предлогот на САД на Консултативниот состанок на Антарктичкиот договор.
[врска=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/ba/Mcmurdo oli 2013334.jpg/570px-Mcmurdo oli 2013334.jpg|мини| Поглед над станицата, на кој се прикажани и [Скот (поларна база)|Скотовата база и Мекмердоовата Ледена Плоча]]

## Точки на интерес
Капацитетите на станицата вклучуваат:

* Научно-инженерски центар Алберт Крари
* Интерденоминационална „Капела на снеговите“
* Набљудувачки Рид
* Дискавери Хат, изградена за време на експедицијата на Скот од 1901 до 1903 година
* Аеродром Вилијамс Филд
* Спомен плоча на тројца воздухопловци убиени во 1946 година додека ја истражувале територијата
* Терен за голф на Росовиот Остров 

## Наводи

## Литература
* Кларк, Питер: *На мразот*. Ранд Мекнали и компанија, 1966 година
* „Факти за американската програма за истражување на Антарктикот“. Одделение за поларни програми, Национална научна фондација; јули 1982 година.
* Календар на програмата за истражување на Антарктикот на САД од 1983 година

## Надворешни врски
* Страница на програмата на Соединетите Американски Држави со веб-камера на станицата Мекмердо
* GigaPan слика со висока резолуција на станицата 
* Јадрен реактор ПМ-3а на станицата

Категорија:Историски места и споменици на Антарктикот
Категорија:Згради и градби на Антарктикот
Категорија:Статии со извори на француски (fr)
Категорија:Статии со извори на германски (de)
Категорија:Координати на Википодатоците
Категорија:Антарктички станици