Средоземна бурница

**Средоземна бурница** (*Puffinus yelkouan*) или во Македонија попознат како **мал завој** — средноголема морска птица од редот на цевконосните. Според списокот на „Авибазата“ на Denis Lepage, оваа птица ја има во Македонија, но нејзиното присуство не е посведочено.

## Опис и идентификација
Овие птици се 30-38 см долги, со 76-89 см распон на крилјата. Летаат сечејќи го воздухот, брцнувајќи во водата од место на место со здрвени крилја, мавтајќи и речиси допирајќи ја водата со врвот од крилата. Личат на летачки крст. Со своите крилја формираат прав агол во однос на телото и ја менуваат бојата од темнокафена во бела бидејќи темните горни делови на телото и посветлите делови на долниот дел се наизменично откриени додека таа лета ниско над морето. Тивки се во морето, но во текот на ноќта колониите каде се размножуваат живнуваат со бучно зарипнато крекање, со поголем интензитет, но поразвлечено во споредба со птиците од островот Ман (обичните бурници).

## Таксономија
Порано се сметаше дека оваа птица е подвид на обичната бурница. Денеска тие се сметаат за монотипичен вид, кој припаѓа на средоземната и соседната атлантска група буравесници.

## Живеалиште и статус
Средоземните буравесници се размножуваат на острови и крајбрежни гребени во Источен и Централен Медитеран. Повеќето презимуваат во тоа море, но помал број влегуваат во Атлантикот на крајот од летото. Овој вид се гнезди во дупки, кои ги посетуваат само во текот на ноќта за да ги избегнат грабливците како што се големите галеби. 
Овие птици се многу друштвени и можат да се забележат во голем број, од бродови или од копно, особено на есен. Тие се хранат со риби и школки. Ги следат рибарските бродови, од кои се фрлаат остатоци од храна. Тие се во опасност поради изградба на одморалишта во близина на местата за размножување, а исто така и од животни како што се стаорците и мачките. На островот Ле Левант, една од нивните главни локации за размножување, мачките убиваат илјадници птици секоја година и се смета дека ова може да доведе до исчезнување на овој вид за неколку децении.
Порано, тие биле класифицирани како најмалку загрозен вид, но новото истражување покажа дека се поретки отколку што се веруваше. Следствено, тие се најдоа на списокот на речиси загрозените видови во 2008 година и ранливи во 2012 година.

## Наводи

*  (2001): Nous avenços en el coneixement dels ocells fòssils de les Balears. *Anuari Ornitològic de les Balears* **16**: 3-13. [Article in Catalan, English abstract] PDF fulltext
*  (1996): Molecular Phylogenetics of *Puffinus* Shearwaters: Preliminary Evidence from Mitochondrial Cytochrome *b* Gene Sequences. *[[Molecular Phylogenetics and Evolution|Mol. Phylogenet. Evol.]]* **6**(1): 77–88.  (HTML abstract)
* 
*  (2008): [ 2008 IUCN Redlist status changes&#93;. Retrieved 2008-MAY-23.
*  (2005): Two sibling species sympatrically breeding: a new conservation concern for the critically endangered Balearic shearwater. *Conservation Genetics* **6**(4): 601–606.  PDF fulltext 
*  (1988): *Seabirds* (2nd ed.). Christopher Helm, London ISBN 0-7470-1410-8
*  (1998): Phylogenetic relationships in Mediterranean and North Atlantic shearwaters (Aves: Procellariidae) based on nucleotide sequences of mtDNA. *Biochemical Systematics and Ecology* **26**(2): 145–170.  PDF fulltext
*  (2002): Taxonomic recommendations for European birds. *[[Ibis (journal)|Ibis]]* **144**(1): 153–159.  PDF fulltext 
*  (1990): *Distribution and taxonomy of the birds of the world*. Yale University Press, New Haven, CT. ISBN 0-300-04969-2
*  (1993): Genetic evidence for speciation of the Manx shearwater (*Puffinus puffinus*) and the Mediterranean Shearwater (*P. yelkouan*). *Die Vogelwelt* **114**(6): 226-232. [Article in English with German abstract] PDF fulltext

## Надворешни врски
* Article about the EU LIFE Yelkouan Shearwater conservation project 
* The EU LIFE Yelkouan Shearwater project - an EU LIFE funded project with the aim of increasing Malta's population of Yelkouan Shearwater 

Категорија:Птици
Категорија:Цевконосни