Енергетика во Турција

**Енергетиката во Турција** — опфаќа производството, потрошувачка и увозот на енергетика и електрична енергија во Турција. Турција троши повеќе од 6 џули на примарна енергија годишно, преку 20 мегават часови по човек. 88% од енергијата е од фосилни горива, а енергетската политика на Турција вклучува намалување на увозот на фосилни горива, што е една четвртина од увозните трошоци. Од 2016 година, емисиите на стакленички гасови од страна на Турција изнесуваале 6,3 тони годишно, повеќе од глобалниот просек.

## Преглед

Од 1990 година годишната потрошувачка на примарна енергија се зголемила речиси трикратно на 1700 TW/h во 2016 година; вклучувајќи и 31% нафта, 28% гас и 27% јаглен, и емисиите на CO2 од согорувањето на горивото се зголемиле од 130 мегатонни (Mt) до 340 Mt. Речиси сите фосилни горива освен лигнитот (кафеав јаглен) се увезуваат. Турската енергетска политика има приоритет да го намали увозот.

Електричната енергија е генерирана главно од јаглен, гас (околу една третина) и хидро (околу една четвртина) со мала, но растечка количина од други обновливи извори како што се ветер и сончева енергија. Атомската централа е во изградба.

## Извори
### Јаглен

Турција произведува големо количество лигнит, и речиси целиот се употребува во електраните, кои предизвикуваат големи количества на јаглерод диоксид со релативно ниско ниво на ефикасност. Владата субвенционира електрични централи на јаглен и покрај влијанието на индустријата за јаглен врз животната средина.

### Гас

Годишната побарувачка за гас изнесува 50 милијарди кубни метри, над 30 отсто од вкупната побарувачка на енергија во Турција, а половина од нив се снабдува од Русија. Сите 81 провинции во Турција се снабдуваат со природен гас, кој обезбедува најголем дел од топлината.

Поголемиот дел од гасот од Русија доаѓа преку нафтоводот Син поток, но Турски поток се очекува да почне со работа во 2019 година. Иранскиот гас доаѓа преку нафтоводот Тебриз-Анкара. Азербејџан ја снабдува Турција преку Трансанатолскиот гасовод (за кој тврдат дека е најевтин што Турција го купува) и гасоводот Јужен Кавказ. Ирак, исто така, може да снабдува со гас во иднина, преку Јужниот гасен коридор  и гас од источниот Медитеран исто така е можност.

Од 2019 година само мал дел од увозот на гас повторно се извезува во ЕУ. Сепак, Турција има за цел да стане трговски центар за гас и да извезува повеќе. Државниот БОТАШ контролира 80% од пазарот. 91 mt CO2 се испуштиле од согорување на природен гас во 2015 година, но субвенциите за гасни електрани намалиле за во 2019 и 2020 година.

### Нафта

Речиси целата нафта се увезува: претежно од Ирак, Иран и Русија  и нафтата, исто така, транзитира од Азербејџан.

### Јадрена енергија

Турција нема оперативни јадрени реактори, но гради атомска централа  и се очекува да биде заршена во 2023 година.

### Обновлива енергија

Хидроелектричната енергија во Турција е најголемиот обновлив извор на електрична енергија, но сончевата енергија изгледа веројатно брзо да се зголеми. Моќта на ветерот во Турција е главно на запад. Геотермалната енергија во Турција се користи главно за греење.

Со масовно зголемување на производството на сончева енергија на југ и енергијата на ветерот на запад Турција би можела да ја исполни целата предложена побарувачка за енергија од обновливи извори од 2020 година.

## Електрична енергија

Секоја година во Турција се користи околу 300 TWh електрична енергија, што е речиси една петтина од износот на примарна енергија во Турција. Бидејќи секторот за електрична енергија во Турција согорува голем број на локален и увезен јаглен, најголем извор на емисии на стакленички гасови од страна на Турција е централите на јаглен во земјата, од кои многу се субвенционирани. Увозот на гас, главно за централи во Турција, е главниот увозен трошок за економијата на Турција. Сепак, сончевата енергија во Турција и ветерната енергија во Турција се зголемуваат и избалансираат со постојната хидроенергија на земјата.

## Наводи

## Надворешни врски
* Turkey Energy Transition Index 2019