Војна за шпанското наследство

**Војна за шпанското наследство** или **Војната за шпанската круна** — војна која водела во периодот од 1701 до 1714 г помеѓу повеќето големи европски сили околу обединувањето на кралствата Шпанија и Франција под круната на Бурбонската династија. Од едната страна биле Франција и Шпанија предводени од Луј XIV кој сакал да ја приклучи Шпанија кон Франција, а од другата биле Светото Римско Царство, Британија, Холандија, Савоја, Прусија и Португалија, кои сметале дека сојузот на Франција и Шпанија ќе доведе до целосна доминација на Бурбоните во Европа.

Карло II од Шпанија умрел во 1700, и ги оставил сите свои поседи на внукот од својата полусестра Филип, кој така станал Филип V од Шпанија. Но, Филип бил и внук на кралот на Франција Луј XIV, што не им се допаѓало на останатите европски владетели. Покрај тоа, и наследното право на Филип V било спорно, па се појавиле и други европски династии кои полагале наследно право на Шпанската круна. Најпрво царот на Светото Римско Царство Леополд I, сметал дека има право над Шпанија, а потоа и Англија. Другите земји се приклучиле главно за да го спречат ширењето на Франција во времето на Луј XIV, или за да ги заштитат своите колонијални поседи. И самата Шпанија била поделена околу тоа кој треба да ја наследи круната, па започнала граѓанска војна.

Војната се водела главно во Шпанија и во Средна Европа, но и во Северна Америка, помеѓу англиските и шпанските колонисти и војска.

Во текот на војната загинале околу 400.000 луѓе.

Војната завршила со мировните договори од Утрехт (1713) и  Раштат (1714). Како резултат, Филип V останал крал на Шпанија, но бил исклучен од Бурбонската наследна лоза, така што бил спречен и трајно оневозможен личниот сојуз помеѓу двете кралства. Австријците добиле најмногу од шпанските територии во Италија и Холандија. Како последица на војната, Француската доминација во Европа завршила, и надвладеала идејата за рамнотежа на силите во меѓународниот поредок.

[thumb|left|[Карло II од Шпанија бил последниот Хабсбуршки крал на Шпанија. По неговата смрт, Војната за шпанската круна избувнала помеѓу Франција и Австрија за превласт врз Шпанија]]

## Наводи



* Chandler, David G. *Marlborough as Military Commander.* Spellmount Ltd, (2003). ISBN 1-86227-195-X
* Frey, Linda and Marsha. *The Treaties of the War of the Spanish Succession: An Historical and Critical Dictionary* Greenwood (1995).
* Hattendorf, John B., *England in the War of the Spanish Succession: A Study of the English View and Conduct of Grand Strategy, 1702–1712.* Garland (1987).
* Jongste, Jan A.F. de, and Augustuus J. Veenendaal, Jr. *Anthonie Heinsius and The Dutch Republic 1688–1720: Politics, War, and Finance.* Institute of Netherlands History (2002).
* Lynn, John A. *The Wars of Louis XIV: 1667–1714.* Longman, (1999). ISBN 0-582-05629-2
* McKay, Derek & Scott, H. M. *The Rise of the Great Powers 1648–1815.* Longman, (1984). ISBN 0-582-48554-1
* Ostwald, Jamel. *Vauban under Siege: Engineering Efficiency and Martial Vigor in the War of the Spanish Succession.* Brill (2007).
* Symcox, Geoffrey. *War, Diplomacy, and Imperialism: 1618–1763.* Harper & Row, (1973). ISBN 06-139500-5
* Tombs, Robert and Isabelle. *That Sweet Enemy: The French and the British from the Sun King to the Present*. London: William Heinemann, 2006.
* Veenendaal, A. J., *Briefwisselling van Anthonie Heinsius, 1702–1720.* 19 volumes. Instituut voor Nederlandse Geschiedenis (1976–2001).
* Wolf, John B. *The Emergence of the Great Powers: 1685–1715.* Harper & Row, (1962). ISBN 0061397509


## Надворешни врски
* Documents about ''The case of the catalans'' dating to 1714, at the House of Lords, UK.
* Journal of the House of Lords: volume 19, 2 август 1715, *Further Articles of Impeachment against E. Oxford brought from H.C.* Article VI .


Категорија:Војни на Шпанија
Категорија:Војни на Австрија
Категорија:Војни на Баварија
Категорија:Војни на Франција
Категорија:Војни на Обединетото Кралство
Категорија:Војни на Холандија
Категорија:Војни на Португалија
Категорија:Војни на Прусија
Категорија:Глобални судири