open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Назарет

**Назарет** (арапски: الناصرة ан-Насира; хебрејски: נָצְרַת, стандарден хебрејски: Náẓəraт)  е град во северен Израел. Новиот завет го споменува како место каде што Исус Христос го поминал своето детство. Денес, градот е еден од најважните христијански свети градови. Има околу 70&nbsp;000 жители.

## Географија

Во денешно време, градот се наоѓа на 350 метри надморска височина. Тој се наоѓа на околу 25 километри од Галилејското езеро и на околу 9 километри од планината Табор. Главниот сообраќаен пат помеѓу Египет и внатрешна Азија го заобиколува Назарет и преминува кон Дамаск.

## Демографија

Градот има околу 70,000 жители. Мнозинството од населението се израелски Арапи, од кои 35% се со христијанска, а 65% со муслиманска вероисповед. Заедно со својот сестрински град Назарет Илит (Горен Назарет), градот брои околу 120&nbsp;000. Илит Назарет е создаден и претежно таму живеат Евреи.

## Историја
thumb|right|1842

Археолошките ископувања покажале дека градот во 1 век бил многу ретко населуван. Пронајдени се стари гробови, остатоци од многу ѕидови кои денеска претставуваат само туристички урнатини. Се проценува дека градот за време на Исус Христос имал само околу 480 до 2000 жители и според еврејските записи тој не се споменува до 3 век. Некои сметаат дека градот всушност не ни постоел бидејќи не само што не се споменува во Стариот завет, туку и според ископувањата нема податоци дека овој град постоел во времето на Асирија, Вавилон или Римското Царство.

За првпат градот бил споменет во 3 век од страна на римскиот војсководец Јулиус Африканeцот кој го опишува како едно мало село. Градот бил многупати освојуван и разрушуван под разни владетели. Така, во 637 година муслиманите ја освоиле Палестина. Подоцна за градот се води битка во време на Крстоносните војни во 11 век. Потоа, Саладин во 1187 година ја зазел цела Палестина (нормално овде спаѓал претходно и градот Витлеем). Подоцна, градот бил под власт на Отоманското Царство од 1517 година), а од 1918 година под британска контрола. Во 1948 година градот припаднал на Израел.

## Градот во модерно време

Назарет денеска претставува најголема заедница на израелските Арапи во светот. Во стариот дел на градот, каде што претежно се населени Арапите, постојат познатите тесни, мали улици. Во близина на базиликата е објавено дека ќе се гради џамија, со што се појавиле големи нереди меѓу населението.

## Религиозни светилишта
 
Назарет се состои од повеќе цркви кои денес претставуваат туристички атракции:
 
* Базилика Благовест, најголемиот христијански објект на Блискиот Исток.
* Православната црква ја изградила Црквата св. Гаврил  
* Грчката католичка црква поседува Синагога која е традиционално место на Синагогата каде што Исус проповедал
* Црква Св. Јосиф
* Базилика на младиот Исус

## Наводи

Категорија:Градови во Израел

Категорија:Свети градови
Тестис

**Машките семени жлезди**, **тестикули** или **тестиси** (народно наречени **мадиња**, **јајца**, **ташаци** или **семеници**) се два јајцевидни органи 4,5х3,0х2,0см. Обично левиот тестис е поголем од десниот, како поставен подолу од десниот. Секој тестис е разделен на 250-300 мали делови, во кои се наоѓаат свиени семени, наречени тестикуларни каналчиња. Растеглени едноподруго, тие образуваат должина од 150 метри и завршуват со мали излезни каналчиња кај главата на надсеменикот. Создавањето на сперматозоиди започнува во семените каналчиња, при што семените клетки , се наоѓаат во различен стадиум на развитокот, се распространети меѓу сертолиевите клетки. Семените каналчиња се обградени од меѓина. Во ред со други клетки во неа се распространи и Лајдигови клетки. Тие го создаваат машкиот полов хормон тестостерон. Тестисите се сврзани со расклонет садов систем. Мрежата од капилари осигурува сложените контакти помеѓу образувањето на хормони и созревањето на сперматозоидите.

## Структура
### Изглед

Мажите имаат два тестиси со слична големина и се наоѓаат во скротумот, кој е продолжение од стомачниот ѕид. Скроталната асиметрија не е вообичаена: еден од тестисите е поиздолжен од другиот поради разликите во анатомијата на крвните садови.

### Мерки
Зафатнината на тестисите може да се процени преку опипување и со споредба елипсоиди со познати големини. Друг метод е да се користи калипер (орхидометар) или пак линеар на самото лице или на слика од ултрзвук каде се определени големините на x, y, и z оските (должина, ширина и висина). Овие мерења може да бидат искористени за пресметување на зафатнината, користејќи ја равенката за зафатнина на елипсоид: 4/3 π × (должина/2) × (висина/2) × (ширина/2).

Димензиите на тестистите кај возрасен маж просечно изнесуваат 5&nbsp;cm должина, 2&nbsp;cm ширина и 3&nbsp;cm висина (5 × 2 × 3&nbsp;cm). Според Танеровата скала за зрелост на машките полови органи дава вредности за нивото на нивната зрелост почнувајќи од ниво I, со зафантнина помала од 1,5&nbsp;ml; до ниво V, со зафатнина поголема од 20&nbsp;ml. Нормалната зафатнина се движи меѓу 15 до 25 ml; просекот е 18&nbsp;cm³ по тестис (се движи од  12&nbsp;cm³ до 30&nbsp;cm³.

### Внатрешна структура

## Наводи

## Поврзано

* Тестостерон
* Пенис

Категорија:Машки полови органи
Крст

мини|десно|200п|Крст

**Крст** — геометриска фигура што се состои од две отсечки под прав агол (90°). Крстот е еден од најдревните симболи на човештвото, користен од мноштво религии, но најмногу од христијанството. Според христијанството, вертикалната линија го симболизира божеството, а хоризонталната човештвото. Крстот е директно поврзан и со мачењето и распнувањето на Исус Христос. Распнувањето на крст било средство за казнување и измачување во древниот Рим. И покрај тоа што тогаш крстот бил симбол на смртта, во христијанството го претставува симболот на животот.

## Крстот како тема во уметноста и во популарната култура
* „Посветеност на Крстот“ (*La devocion de la Cruz*) - драма на шпанскиот писател Педро Калдерон де ла Барка од 1625 година.
* „Крст“ - кус расказ на македонскиот писател Пандалф Вулкански.
* „Синиот крст“ (полски: *Błękitny krzyż*) — полски филм од 1955 година, во режија на Анджеј Мунк (*Andrzej Munk*).
* „Крст“ (англиски: *The Cross*) — песна на американскиот поп-музичар Принс (*Prince*) од 1987 година.
* „Бел крст“ (англиски: *White Cross*) — песна на американската рок-група Соник Јут (*Sonic Youth*) од 1987 година.

## Галерија

Податотека:Millennium Cross Skopje 2.jpg|мини|десно||Милениумскиот крст на планината Водно
Податотека:Крушево-крст.jpg|мини|Крстот во близина на Крушево


## Наводи

Категорија:Крстови
Категорија:Христијански симболи
Категорија:Хералдички фигури
Категорија:Христијанска иконографија
Категорија:Исус и историјата
Категорија:Петроглифи
Хатор

thumb|right|160px|Статуа на Хатор (Музеј Луксор)
Во египетската митологија **Хатор** (на египетски значи „Куќа на Хорус“) на почеток била персонификација за Млечниот Пат, кој се сметал како млеко што тече од вимиња на небесната крава.

Хатор била древна божица, обожувана како божество-крава најмалку од 2700 п.н.е., во тек на втората династија, а можно е дури и за време на владеењето на кралот Скорпија.
Името Хатор упатува на нејзиното свивање во форма на Млечен Пат околу ноќното небо, а следствено на тоа и околу богот на небото Хор.

Хатор е именувана како *Онаа што има Две Лица*, а причината за тоа е сѐ уште нејасна. Се шпекулира дека е така именувана бидејќи е симболичен одраз за земскиот и задгробниот живот, огледало и лицето кое е одразено. Сепак, не постои разјаснување за овој религиозен еуфемизам на божицата.
На почетокот била сметана за ќерка на создателот Ра, чие космичко раѓање било формализирано како космогонија на Огдоадата. Нејзино алтернативно име, кое опстоило 3000 години, било Мехтурт (спелувано и како Мехурт, Мехет-Верет и Мехет-урет), кое значело голема поплава и со тоа директно се упатувало на нејзиното поистоветување со Млечниот Пат.

Млечниот Пат бил сметан за воден тек на небесата, врз кој пловеле сончевиот бог и кралот, па тоа ги навело Египќаните да го опишат како Небесен Нил. Заради тоа, и заради името мехтурт, таа била сметана дека е надлежна за годишното поплавување на Нил.
Друга причина за ова именување е што Хатор била сметана како гласник на неодложното раѓање; пукнувањето на амниотската кеса кај жената и истекувањето на водата е медицински показател дека детето треба да се роди што е можно побрзо.

Хатор, исто така, била величана и како заштитник на пустинските региони.
Некои египтолози ја поврзуваат Хатор со вештачката светлина, бидејќи на некои прикази од нејзините храмови се појавуваат електрични светилки. Некои научници пак сметаат дека тоа се само прикази на лотосов цвет во кој лежи змија.

Во една химна за Хатор стои;

*Ти си Господарка на Прославата, Кралица на Танцот, 
Господарка на Музиката, Кралица на свирењето на харфа, 
Дама на Хорскиот Танц, Кралица на Извивањето, 
Господарка на Бескрајната Опиеност.*

Во основа, Хатор станала божица на Радоста и многу била сакана од народот и вистински почитувана од жените кои се стремеле да ја отелотворат нејзината повеќекратна улога како сопруга, мајка и љубовница.
Поради тоа, таа ја здобила титулата Божица на Куќата на Радоста и Онаа Која го Исполнува Светилиштето со Радост.
Обожувањето на Хатор било толку многу популарно што повеќе фестивали биле одржувани во нејзина чест отколку за некое друго египетско божество, и повеќе деца биле именувани според оваа божица отколку според некое друго божество. Дури и свештенството на Хатор било невообичаено; во нејзиниот култ биле застапени и машки и женски свештеници.

Категорија:Египетски божици
Категорија:Староегипетски погребни списи
Сергеј Станишев

мини|Сергеј Станишев
**Сергеј Дмитриевич Станишев** () е политичар од Бугарија, роден во Украина на  година. По таткова линија, тој води потекло од Егејска Македонија, додека по мајчина линија, тој има германски и руски корени. Сергеј Станишев е член на Бугарската социјалистичка партиjа и бил 48. премиер на Бугарија од 2005 до 2009 година.

## Наводи


Категорија:Премиери на Бугарија
Категорија:Бугарски политичари
Категорија:Бугарски политичари од Македонија
Категорија:Апсолвенти на Московскиот државен универзитет
Категорија:Луѓе од Херсон
Категорија:Живи луѓе
Статер

[thumb|250px|Статер (дидрахма) на македонскиот крал [Аминта III]]
**Статер** била античка македонска монета која циркулирала од околу 700 п.н.е. до 50 н.е. Била многу употребувана и од келтските племиња. Оваа единица мошне често ја употребувале и македонските кралеви.

Според првичните монетковања на оваа монета, како во Атина, статерот вредел една тетрадрахма (4 драхми), иако на други места зборот „статер“ се применувал за монетата дидрахма (2 драхми).

Постоел и „златен статер“, но се ковал само на некои места, и бил главно пресметковна единица со вредност од 20-28 драхми, зависно од местото и времето, со тоа што атинската единица вредела 20 драхми. (бидејќи златниот статер тежел околу 8.5 грама, двапати повеќе од драхмата, додека паритетот злато:сребро, по извесно отстапување, бил утврден на 1:10) Најпознатите видови на златен статер се оној од 28 драхми наречен *Кизикенос* од Кизик, и златните статери сковани во Галија кои галските родоначалници ги обликувале по урнек на оние на Филип II Македонски, кои биле донесени на Западот од платениците кои служеле во неговата војска, или во војските на Александар или неговите наследници.

## Надворешни врски
* Британски музеј - Електрумски 1/6 статер (650-600 п.н.е.) 

Категорија:Монети
Категорија:Нумизматика
Елефтериос Венизелос

**Елефтериос Кирјаку Венизелос** (грчки: *Ελευθέριος Κυριάκου Βενιζέλος*) ( во Мурњес, Крит, Отоманско Царство –  во Париз, Франција) бил виден грчки револуционор, истакнат и знаменит државник и харизматичен водач во почетокот на XX век.

## Биографија

### Ран живот и образование
Елефтериос Венизелос е роден на 23 август 1864 година во селото Мурнијес, близу Ханија на островот Крит, кој во тоа време бил дел од Отоманското Царство. Неговото семејство имало корени во Мистра, Пелопонез, од каде неговите предци избегале на Крит по Пелопонеското востание. Неговиот татко, Киријакос Венизелос, бил истакнат учесник во критските револуционерни движења против османската власт, што влијаело врз формирањето на младиот Елефтериос.

Венизелос пораснал во средина исполнета со националистички идеали и борба за слобода. По завршувањето на основното образование на Крит, тој студирал право на Универзитетот во Атина, каде се запознал со идеите на либерализмот и модерните политички движења. По дипломирањето, се вратил на Крит и започнал да работи како адвокат, но набрзо се вклучил во политичкиот живот.

### Политичка кариера
лево|мини|Венизелос со другите учесници на мировните преговори во Букурешт, 1913

Бил министер за надворешни работи и претседател на владата во неколку наврати од 1910 до 1933 година. Потписник на Балканскиот сојуз против Турција 1912 година. За време на Балканските и Првата светска војна водел агресивна надворешна политика во интерес на Грција, наложувајќи се на Балканот со неа. Во 1916 година формирал национална влада во Солун, а во 1917 се вратил во Атина. Бил против обнова на монархијата и враќањето на кралот Константин, но не успеал во тоа. Венизелос имал големо влијание врз внатрешната и надворешна политика на Грција, и поради тоа му се припишува епитетот „*создавач на модерна Грција*“. Венизелос имал голема фамилија и 14 деца кој биле пријавени во Грција. тој има две сопруги Маријаи Елизабета. Венизелос исто така војувал и во првата светска војна.

Венизелос, Елефтериос
Категорија:Луѓе од Крит
Категорија:Премиери на Грција
Категорија:Либерализам во Грција
Категорија:Грци од Првата светска војна
Категорија:Витези на Легијата на честа
Категорија:Починати во Париз
Конзервативизам

**Конзервативизам** — политичка идеологија која, во својата појдовна основа, значи чување односно одржување на веќе востановените постоечки облици на вредностите во животот. Може да се смета за своевидно традиционално мислење кое како такво се проткајува во сите облици на интеракција меѓу поединците, мислење чијашто цел е да се одржи статус кво. Ако пред сè се сфати како идеологија на оние коишто владеат тогаш ќе се постави во спротивна релациска врска од либералното дејствување кое како такво тежнее кон промени. За такво либерално движење може да се сметаат во прв ред англиската и француската револуција како и воопшто движењето на просветителството.

Конзервативизмот како политичка идеологија се залага за државно уредување засновано врз традиционални вредности. Како такви опстојуваат редот и сигурноста, поголемата посветеност кон минатото отколку кон иднината, хиерархијата наместо еднаквоста, антрополошкиот песимизам, сигурноста, моралот и религијата како темели на општествениот живот и институциите, семејството како основа на општеството и слично. Сите конзервативци ја почитуваат традицијата. Традицијата е составена од стандарди кои опстојуваат со единствена цел - да ги унапредат идеите за доброто. Токму затоа конзервативците во традицијата гледаат авторитет кој го оправдува нивното политичко дејствување. Темелот на тој авторитет е минатото односно религијата и националната историја на земјата. Од овде потекнува вербата на конзервативците во Бог како создавач на светото и врховен авторитет.

Конзервативизмот денес најчесто се врзува за десничарските политички партии. Во средна Европа конзервативизмот го застапуваат христијанско-демократските партии. Во скандинавските земји конзервативизмот го претставуваат либералните конзервативци, како Конзервативната народна партија во Данска.


Категорија:Политички идеологии
Категорија:Политички теории
Исмаил Кадаре

**Исмаил Кадаре** (албански: *Ismail Kadare*, француски: *Ismail Kadaré*;  – ) — албански писател кој ужива голема меѓународна репутација. Тој ја започнува својата литературна кариера како поет во 1950-тите години. Во шеесеттите, тој ја пренасочува својата креативна енергија кон прозата и многу скоро станува нејзин неоспорен мајстор и најпопуларен албански писател. Во 1992, е награден со *Prix mondial Cino Del Duca*, а во 2005 ја освојува првата награда на *Man Booker International* и неколкупати бил номиниран за Нобеловата награда.

Неговите дела се преведени на 50 светски јазици. Член е на француската академија, како и на уште неколку други значајни светски институции и асоцијации. Досега има објавено десетина книги поезија, раскази и романи и есеи, од кои најпознато дело му е романот *[[Генералот на мртвата војска]]*. Денес живее во Париз.

## Библиографија
* *[[Генералот на мртвата војска]]* (1963)
* *Тврдина* (1970)
* *Хроника во каменоломот* (1971)
* *Големата зима* (1977)
* *Скршениот април* (1978)
* *Трострелниот мост* (1978)
* *Палата од соништата* (1981)
* *Случајот на Х.* (1981)
* *Албанска пролет* (1991)
* *Пирамида* (1995)
* *Три елегии за Косово* (1998)
* *[[Ќерката на Агамемнон]]* (2003)
* *[[Наследникот]]* (2003)

## Наводи

Категорија:Албански писатели
Категорија:Заповедници на Легијата на честа
Икар

right|200px
**Икар** — момче од митологијата што избегало од заробеништвото на островот Крит одлетувајќи со крила залепени со восок, што му ги направил татко му Дедал. Сончевата топлина го стопила восокот и Икар се удавил во Егејското Море. По него југоисточниот дел од Егејското Море бил наречен Икарско Море; се смета за прва жртва на воздухопловството.

## Икар како тема во уметноста
* „Кон темата за Икар“  — песна на македонскиот поет Матеја Матевски.
* „Жена-Икар“ — песна на полската поетеса Марија Павликовска-Јасножевска.

## Поврзано
* Икар — најдалечната позната ѕвезда, наречена по јунакот

## Наводи

Категорија:Старогрчка митологија
Челенка (хералдика)

**Челенката** во хералдиката е елемент на грбот на врвот на круната и има декоративен карактер. Историски гледанo е единствениот елемент на грбот кој е употребуван на витешките турнири ако украс на шлемовите.

Челенката е моделирана во полукруг и споена со шлемот заедно со венец. Може да постои и друго решение каде што челенката излегува од круната или да почива на хералдичката капа. Во пракса не е прифатливо да постојат сите елементи заедно.

Челенката може да игра и улога на беџ. Согласно  шкотската традиција, нечиј следбеник може да ја прикаже својата верност кон својот старешина со тоа што ја носи челенката на својот патрон како беџ во вид на копче со сферна форма. Носењето на ваков беџ не претставува хералдичко правило, туку само симбол за припадност и лојалност.

Категорија:Хералдика
Биосинтеза на белковините

[thumb|300px|РНК се [транскрипција (генетика)|транскрибира во јадрото; откако целосно се обработува, се транспортира во цитоплазмата и се транслатира од страна на рибозомите (не е прикажано).]]

**Биосинтеза на белковини** е процесот со кој клетките градат или произведуваат белковини. Терминот понекогаш се користи само за транслацијата, но почесто се однесува на повеќеетапен процес кој започнува со синтеза на аминокиселини и транскрипција на јадрената ДНК во информативна РНК (иРНК), која потоа се користи како почетна молекула за транслацијата.

Една од улогите на ДНК е пренесувањето на информациите кои служат за синтеза на белковините. Линеарниот распоред на 4 бази може да се смета како информативен и е основен јазик составен од 4 букви кои се на крај препишува во јазикот на белковините составен од 20 букви (аминокиселини). Рамнотежата се наоѓа на страната на хидролизата. Затоа аминокиселините најпрвин треба да се активираат, т.е. би постоел поголем потенцијал за пренесување на групите, а со тоа би можеле да се поврзуваат во пептидните синџири.
Аминокиселини поврзани со енергетски богата врска
Потикнувањето на аминокиселинските деривати со висок потенцијал за пренос на групи се нарекува активација на аминокиселините. Активираните аминокиселини се пренесуваат со помошната молекула, трансфер РНК,која на едниот крај содржи рецептор. тРНК има 2 задачи: ги сврзува аминокиселините во врски богати со енергија и овозможува преведување во јазикот на базите и јазикот на аминокиселините бидејќи во средната петелка на нивната структурна детелина се наоѓа антикодон, низа од 3 нуклеотиди кои можат да се сврзат со нуклеотиди во тРНК.

Категорија:Метаболизам
Категорија:Белковини
Категорија:Експресија на гените
Категорија:Биосинтеза
Мик Хакнал

мини|200п|Мик Хакнал во Бремен
**Мик Хакнал** (англиски: *Mick Hucknall*) (роден 8 јуни 1960 во Манчестер, Англија) е британски пејач и текстописец. Хакнал е познат и како „*Mik 'Red Mik' Huknal*“ и е главниот водачки пејач (фронтмен) на британскиот бенд *[[Simply Red]]*.

## Младост
Хакнал е роден во болницата „*Света Марија*“ и е син на Рег и Морин Хакнал. Неговата мајка го напуштила семејството кога тој имал три години. Тој и неговиот татко кратко време живееле во Бредбури, а потоа се преселиле во Дентон, каде што Хакнал пораснал. Тој одел во училиштето за момчиња Оденшо Гремар Скул (Audenshaw Grammar School).

## Музичка кариера
Хакнал изјавува дека бил меѓу луѓето присутни во *Lesser free Trade Hall* во Манчестер во јуни 1976 година, каде што свиреа *[[Sex Pistols]]*. Неговиот интерес за музика го доведе до започнување на сопствена кариера во доцните седумдесетти, кога бил дел од составот на бендот *Frantic Elevators*. *Frantic Elevators* издадоа четири песни, вклучувајќи ја и верзијата на „Holding Back the Years“, којашто тој подоцна ја сними со *[[Simply Red]]* и од неа направи вистински хит. Како водечки пејач и суштински член на *Simply Red*, со неговото лице почна да се идентификува бендот. Неговото лице и неговата кадрава црвена коса видно се појавија на насловната страна на албумот и видеата. Хакнал раководи со „simplyred.com“.

## Политика и филантропија
Хакнал е активен во политиката и е истакната славна личност која ѝ дава поддршка на британската работничка партија, тој е и близок пријател со бившиот премиер Тони Блер. Се вели дека огорченоста на Хакнал кон бившата премиерка Маргарет Тачер е очигледна во трите песни на *[[Simply Red]]*: „She’ll Have to Go“, на албумот *A New Flame*, *Your Morror* и *Wonderland* на албумот *Stars*. По појавата на цунами во Азија во 2004 година, Хаканл јавно изјави поддршка за добротворни цели и ги замоли неговите обожаватели да размислат за тоа.

## Приватен живот
Хакнал и неговата партнерка Габриела Весбери добија девојче, Роуми Тру Хакнал, во јуни 2007. Во октомври 2007 година во емисијата на Дејвид Џенсен на каналот *Gold* тој го најави разделувањето на бендот во 2009 година. Заедно со Џони Деп, Џон Малкович и Шон Пен, Хакнал делумно е сопственик на парискиот бар-ресторан *World Place*.

## Наводи

## Надворешни врски
* Официјално мрежно место на ''Simply Red''
* Статија во ''Guardian'' (21 март 2003)
* Интервју  со Мик Хакнал *(САД, 2003)*
* 
* ''Blood & Fire'' 
* ''Frantic Elevators''  - неофицијално мрежно место
* ''Simply Red'' на ''Glastonbury'' 1986 

Категорија:Британски музичари
Категорија:Живи луѓе
Категорија:Родени во 1960 година
Џефри Раш

**Џефри Рој Раш** (, ; англ. *Geoffrey Roy Rush*) — австралиски глумец и прв човек роден во Австралија да добие Оскар за глумење.

## Животопис
### Рани години
Раш е роден во Тувумба, Квинсленд, Австралија, син на Мерл и Рој Баден Раш, еден книговодител за Австралиското воено воздухопловство. Неговите родители се разведија откога имал пет години. Тој следователно живеел со мајка му и нејзините родители во предградските населби.

### Театарска кариера
### Филмска кариера
### Приватен живот
Раш моментално живее во Камбервел, една населба во Мелбурн, Викторија.

## Филмографија

## Белешки

## Надворешни врски
* 

Р
Категорија:Добитници на наградата „Тони“
Категорија:Живи луѓе
Категорија:Австралиски филмски глумци
Категорија:Добитници на Златен глобус
Бизмарк (појаснување)

**Бизмарк** може да се однесува на:

## Луѓе

* Династија Бизмарк, германска благородничка фамија, која потекнува од Хереборд фон Бизмарк
* Ото фон Бизмарк (1815–1898), германски државник во XIX век
* Херберт фон Бизмарк (1849–1904), канцелар, син на Ото фон Бизмарк
* Мона фон Бизмарк (1897–1983), американанска естрадна ѕвезда и модна икона
* Готфрид Граф фон Бизмарк-Шенхаузен (1901–1949), нацистички парламентарен претставник, внук на Ото фон Бизмарк
* Гроф Готфрид фон Бизмарк (1962–2007), син на принцот Фридрих фон Бизмарк, правнук на Ото фон Бизмарк
* Филип фон Бизмарк (1913-2006), германски политичар од партијата CDU
* Карл-Едуард фон Бизмарк (роден 1961), германски политичар и праправнук на Ото фон Бизмарк
* Бизмарк Барето Фарија, поранешен бразилски фудбалски играч
* Арктик Бизмарк, псевдоним на Јан Ескимо Велзл (1868–1948), чешки патувач, ловец, барач на злато

## Бродови

* Германски борбен брод ''Бизмарк'', борбен брод од Втората светска војна
* СМС Бизмарк (1877) германска фрегата од 1891
* СС Бизмарк (1914), германски океански превозник, подоцна РМС Маџестик

## Места

* Бизмарк (Германија)
* Бизмарково Море, северно од Нова Гвинеја
* Бизмарков Архипелаг, дел од Папуа-Нова Гвинеја
* Бизмарков масив, планински масив во Папуа-Нова Гвинеја
* Бизмарк (Арканзас)
* Бизмарк (Илиноис)
* Бизмарк (Мисури)
* Бизмарк (Северна Дакота), главен град на сојузната држава во САД
* Бизмарк (Западна Вирџинија)
* Бизмарк Тауншип (Мичиген)
* Бизмарк Тауншип (Минесота)
* Бизмарк (Онтарио), село во Онтарио, Канда
* Бизмарк, поранешно име на Колинсвел (Тасманија)
ФК Милано

**ФК Милано** — македонски фудбалски тим од Куманово кој моментално игра во Општинската фудбалска лига Куманово. Клубот е бивш учесник на Првата македонска лига

Категорија:Фудбалски клубови од Куманово
Категорија:Појавено во 1990 година во Македонија
Казнено право

**Казненото право** е посебна правна област чии норми определуваат кои човекови поведенија ќе се сметаат за казнени дела, како и каква ќе биде правната реакција на општеството спрема сторителите на овие дела.

Казненото право се дели на 3 посебни правни гранки:

# **Материјално казнено право** претставува систем на правни норми со кои одредени човекови поведенија се прогласуваат за казнени дела, за нив се пропишуваат казни и други санкции и се одредува условите за нивната примена. 
# **Формално казнено право** *или* **Казнено процесно право** претставува систем од правни норми со кои се регулира начинот на кој се изведуваат и формата во која се преземаат процесните дејствија од кои се состои казнената постапка.
# **Извршно казнено право** *или* **Право на извршување на санкции** претставува систем на правни норми со кои се регулира начинот на извршување на санкциите што се изречени во казнената постапка.
Алмасан

**Алмасан** () — општина во покраината Сорија во автономната заедница Кастиља и Леон, Шпанија. Гратчето се наоѓа 32 км јужно од главниот град на покраината и 192 км од Мадрид. Според пописот од 2004 г, местото брои 5&nbsp;755 жители. Населението претежно се занимава со полјоделство.

Низ градот тече реката Дуеро.

„Алмасан“ во превод од арапски значи „крепост“.

## Наводи

Категорија:Општини во Сорија
ГЕРБ

**ГЕРБ** може да се однесува на:

* Гастроезофагеална рефлуксна болест
* Граѓани за европски развој на Бугарија, политичка партија во Бугарија
Сојуз на демократските сили (Бугарија)

**Сојузот на демократските сили** (**СДС**) е политичка партиjа во Бугарија со десна ориентација. Член е на Европската народна партија. СДС е првата партија, создадена по падот на комунизмот во земјата во 1989. Таа е партијата што ги започнала демократските реформите во Бугарија.

Од редовите на СДС досега биле избрани два претседатела на Бугарија, и тоа Жељу Желев (педесет и втор претседател на Бугарија), кој бил претседател на Бугарија од 1990 до 1996 година, и Петар Стојaнов (педесет и трет претседател на Бугарија), кој бил претседател од 1996 до 2001 година. СДС имала две влади - при првата (1991-1992) премиер бил Филип Димитров, а при втората (1997-2001) - Иван Костов.

По поразот на изборите во 2001 година, СДС се поделила на три дела - Сојуз на демократски сили со водач Надежда Михаjлова, дотогашниот премиер Иван Костов ја формирал партијата Движење за силна Бугарија, а влијателниот поранешен градоначалник на Софија, Стефан Софијански - Сојузот на слободни демократи.

Денес претседател на СДС е Румен Христов.

## Надворешни врски
* Официјално мрежно место на СДС

Категорија:Политички партии во Бугарија
Категорија:Конзервативни партии во Бугарија
Категорија:Антикомунизмот во Бугарија
Граѓани за европски развој на Бугарија

**Граѓани за европски развој на Бугарија** (, *ГЕРБ*) е една од поголемите политички партии во Република Бугарија со десна и национална ориентација. Партијата е демократска со демохристијанска ориентација. Нејзин претседател е Бојко Борисов. Во 2007 година во вториот круг на локалните избори за општини, ГЕРБ ги освои градоначалничките места во поголемите градови, како Бургас, Видин, Враца, Сливен, Стара Загора, Јамбол и Габрово, а претходно во првиот круг ГЕРБ победи во Софија, Пловдив и Добрич. Освои уште 18 градоначалнички места и во софиските општини.

## Наводи

## Надворешни врски
* Официјална страница на ГЕРБ

Категорија:Политички партии во Бугарија
Марија Калас

десно|мини|300п|Марија Калас како Виолета во Вердиевата Травијата во легендарната продукција на Ла Скала од 1955 година
**Марија Калас** (англиски: *Maria Callas*, грчки: *Μαρία Κάλλας*) (,  – , ) била американско-грчки сопран, една од најпопуларните и најконтроверзните оперски пејачки на сите времиња. Својот успех го должи на неверојатните гласовни можности, моделирани по најсуштествените принципи на белкантото, но и на исклучителните интерпретациски и уметнички способности со кои доминира на сцената. Нејзиниот репертоар се протегал од улоги од драмскиот Вагнеров фах, преку комплексните ликови на хероините од оперите на Џузепе Верди и Џакомо Пучини, па сѐ до исклучителните колоратурни партии од композиторите на белкантото, Винченцо Белини и Гаетано Доницети, чии неколку опери самата лично ги „ископува од правта“ на театарските архиви и ги вцврстува во стандарниот оперски репертоар.

Исклучително чудлива личност, полна со испади и скандали; врската со Аристотел Оназис, како и можното соперништво со Рената Тебалди, придонесува медиумите сето тоа да го пренагласат и да влијаат врз текот на нејзиниот живот. Сепак, денеска таа претставува синоним за оперска дива, име кое има оставено неизбришлива трага врз оперската уметност. Во 2013 година, во октомвриското издание на списанието "Класик војс" (*Classic Voice*), по повод одбележувањето на 200-годишнината од раѓањето на Верди, во анкетата спроведена на сто најголеми оперски имиња, Калас била убедливо прогласена за најдобар изведувач на оперите на Верди. Имено, во анкетата со која биле опфатени сто најголеми оперски имиња во светот, Калас била убедливо прва, со далеку најголем број гласови пред второпласираниот Пјеро Капучили и третопласираната Рената Тебалди.

## Наводи

Категорија:Американски оперски пејачи
Категорија:Погребани на гробиштата „Пер Лашез“
Душан Макавеев

**Душан Макавеев** (,  - , ) — српски режисер и сценарист, еден од најпознатите режисери од просторите на поранешна Југославија. Еден е од најистакнатите претставници на црниот бран во југословенската кинематографија.

Макавеев има завршено психологија на Филозофскиот факултет во Белград и режија на Академијата за театар, филм, радио и телевизија во Белград. Од 1953 година почнува да се занимава со филм. Со своите три филмови од 1960-тите, „Човекот не е птица“ (1965), „Љубовниот случај или трагедијата на службеничката на ПТТ“ (1967) и „Невиност без заштита“ (1968), Макавеев стекнува меѓународна слава. Сепак, неговиот следен филм, „Вилхелм Рајх: мистериите на организмот“ (1971), е оној што ќе предизвика најголемо внимание. Поради својата сексуално-политичката содржина филмот е забранет во Југославија, а Макавеев е принуден да замине во егзил, каде останува до 1988 година. Во овој свој филм, Макавеев го комбинира претставувањето на идеите на познатиот левичарски психоаналитичар Вилхелм Рајх со односот на комунизмот кон сексуалноста. Следни негови филмски остварувања се: „Ми недостига Соња Хени“ (1971), „Сладок филм“ (1973), „Црна Гора или свињи и бисери“ (1981), „Кока кола кид“ (1985), „Манифест“ (1988), „Горило се капи на пладне“ (1993), „Дупка во душата (1994) и „Данските девојки покажуваат сè“ (1996).

Макавеев е добитник на поголем број домашни и меѓународни награди: „Октомвриската награда“ на Белград, „Сребрена мечка“ на Берлинскиот филмски фестивал, „Сребрена арена“ на Пулскиот филмски фестивал, „Луис Буњуел“ во Кан, „Сребрен Хуго“ во Чикаго, „Златно време“ на Белгиската кралска кинотека и други.

## Наводи

### Литература
* 

## Надворешни врски
* „Субверзивен е секој кој е паметен“ (интервју со Макавеев) 
* Интервју со Макавеев  (на англиски јазик)
* Горан Марковиќ „Душан Макавеев или слободен човек“  (на српски јазик)

Категорија:Луѓе од Белград
Категорија:Југословенски филмски режисери
Категорија:Српски филмски режисери
Категорија:Починати во 2019 година
28 јануари (починале)

}}|background-color:}|background-color:transparent}};"
 |valign="top" align="right"|592&nbsp;
 |Гунтрам — крал на Франките.
 |-
 |valign="top" align="right"|1547&nbsp;
 |Хенри VIII — славен крал на Англија.
 |-
 |valign="top" align="right"|1868&nbsp;
 |Адалберт Штифтер — австриски писател, сликар и педагог.
 |-
 |valign="top" align="right"|1919&nbsp;
 |Франц Меринг — германски социолог и историчар, еден од водачите на левото крило на германската социјалдемократија и еден од основачите на Комунистичката партија на Германија.
 |-
 |valign="top" align="right"|1972&nbsp;
 |Дино Буцати — италијански писател.
 |-
 |valign="top" align="right"|1996&nbsp;
 |Јосиф Бродски — руски поет, добитник на Нобеловата награда за литература и „Златен венец“ на Струшките вечери на поезијата.
 |-
 |valign="top" align="right"|1997&nbsp;
 |Антонио Каладо — бразилски писател и новинар.
 |-
 |valign="top" align="right"|2006&nbsp;
 |Душко Трифуновиќ — српски поет.
 |-
 |valign="top" align="right"|2016&nbsp;
 |Пол Кантнер — американски рок-музичар, член на групата Џеферсон ерплејн (*Jefferson Airplane*).
 |-
 |valign="top" align="right"|2023&nbsp;
 |Том Верлејн — американски рок-музичар, член на групата Телевижн (*Television*). 
|}

28 јануари
Гетсиманска Градина

мини|десно|Гетсиманска Градина
**Гетсиманска Градина** (латински: *Hortus Gethsemani*) — една од најпознатите места во историјата на човештвото. Таа се наоѓа под Маслиновата Гора, блиску до ѕидините на Стариот Град во Ерусалим.

Гестиманската Градина според Евангелието на Матеј и Евангелието на Марко, всушност местото каде Исус Христос ги одржувал повеќето од своите молитви и каде се собирал честопати со своите ученици-апостоли. Тоа е и местото каде Јуда Искариотски дошол со војниците и со бакнеж на левиот образ на Исус го предал на Кајфа. 

На местото, каде според преданијата Јуда го предал Исус Христос, е била изградена базилика уште во V век. Во текот на 1919 — 1924 година била изградена современа црква на сите нации. Во неа има 12 куполи и грбовите на 12-те држави, кои донирале средства за изградбата. Внатре има слики, кои го покажуваат “*Гетсиманското молење*, ,,*Предавањето на Спасителот*” и ,,*Апсењето на Христос*”, на подот пред олтарот има ставено венец од трн, која ја заобиколува скалата на која се молел Христос.
## Наводи

Категорија:Христијанството во Ерусалим
Категорија:Знаменитости во Ерусалим
Категорија:Географија на Ерусалим
Категорија:Маслинова гора
Акса

**Акса** (арапски: المسجد الاقصى, Al-Masjid Al-Aqsa) е џамија која се наоѓа во Ерусалим. Оваа џамија е една од најпознатите муслимански светилишта.

На местото каде денеска се наоѓа Ал Акса, некогаш се простирал ерусалимскиот храм. Тој храм бил до темел срушен во 1 век по неуспешните демонстрации на евреите против тогашната римска империја. По овој чин, на секој евреин му бил забранет влез во Ерусалим. Само што градот бил “ослободен“ од страна на Византија, тој попаднал под нова власт- муслиманска. Тогаш муслиманите од тогашното светилиште за христијаните изградиле џамија. Западниот ѕид на сегашниот објект се смета дека е единствениот остататок од Соломонскиот храм и претставува најсвето место за евреите кои го нарекуваат ѕид на плачот.

Ал Акса се наоѓа на местото на некогашниот храм каде според Библијата, Аврам го донел Исак со цел да го жртвува со кое би ја покажал својата верност кон Бог. Таа стена сѐ уште се наоѓа во средината на Ал Акса. Но спротивно од тоа, муслиманите тоа го негираат.
Од Ал Акса исто така може да се види и Златната капија, која некогаш се нарекувала и источна. Тоа е капијата низ која поминал Исус Христос при влегувањето во Ерусалим.

## Литература

Категорија:Храмова Гора
Категорија:Знаменитости во Ерусалим
Категорија:Џамии во Израел
Категорија:Џамии во Ерусалим
Категорија:Градби претворени во џамии
Латинско Царство

**Латинско Царство** — името на Римската Империја, дадено од страна на современите историчари, односно периодот на Римската Империја во периодот од 1204 до 1261 година. Домородното римско население, оваа власт ја нарекувала **Франкократија**. Оваа власт започнала да владее во време на Четвртата крстоносна војна. Франкократијата била основана од страна на крстоносците при заземањето на Константинопол во 1204 година. Уште на почетокот на Франкократијата, државата била разделена на множество кралства и грофовии. Но таа не ја опфаќала целата територија на Римската Империја пред 1204 година. Како домороден отпор на новата власт која водела потекло од Западна Европа, во Епир било создадено Епирско Деспотство, а во Мала Азија - Никејското и Трапезундското Царство.

На 16 мај 1204 година за цар бил прогласен Балдуин IX Фландриски, еден од водачите на Четвртата крстоносна војна и кој на 16 мај 1204 година бил прогласен за нов римски цар под името Балдуин I. Во почетокот началото новата власт водела многу проширувачка политика, но по Битката кај Одрин, претрпела пораз од бугарскиот цар Калојан. Во текот на 1208 година била завладеана Тракија, но по мирен начин царот Јован Асен II одново си ја вратил. Во 1228 година царот Роберт Куртен започнал дипломатска игра. Тој предложил престолот на царот Јован Асен II.

Во 1261 година, Никејците го искористиле отсуствувањето на бродовите на Венеција и навлегуваат во Константинопол. По тој начин, дошол крајот на Франкократијата.

## Цареви на Латинското Царство, 1204–1261

* Балдуин I (1204–1205)
* Хенри Фландирски (1206–1216), негов брат
* Јоланда Фландирска (1217–1219), негова сестра
* Петер Кутрен (1217), нејзин сопруг
* Роберт Кутрен (1219–1228), нивни син
* Болдвин II (1228–1261) негов брат


Категорија:Крстоносни држави
Категорија:Поранешни монархии во Европа
Категорија:Поранешни држави на Балканот
Категорија:Поранешни монархии во Азија
Категорија:Анадолија во средниот век
Категорија:Држави во средновековна Анадолија
Категорија:Македонија во средниот век
Категорија:Поранешни царства
Семиња на мирот

**Семиња на мирот** — меѓународна невладина организација основана во 1993 година, посветена на давањето шанса на младите од разни делови на светот кои минале низ војни или конфликти да ги развијат своите водачки способности потребни за делување во полза и насока на мир и соживот.

Во текот на последната деценија, „Семиња на мирот“ го зголемила своето влијание, драматично зголемувајќи го бројот на членови, националности и програми.

Почнувајќи само со 46 млади од Израел, Палестина и Египет, во 1993, организацијата сѐ уште се фокусира на Блискиот Исток, но исто така ги подаде своите раце и кон младите водачи од Јужна Азија, Кипар и Балканот. Нејзината мрежа на млади низ целиот свет сега брои повеќе од 3500 члена од голем број на конфликтни региони.

Како тинејџери, тие започнуваат со меѓународниот летен камп на Семиња на мирот во Мејн и продолжуваат со разни програми и работилници кои следат, со меѓународни конференции, работилници во регионот, образовни и професионални можности, како и образовни програми за возрасни. Овој систем им дозволува на членовите на Семиња на мирот да развијат емпатија, почит и сигурност, како и знаења во светот на водството, комуникациите и преговорите: сите неопходни компоненти кои ќе помогнат во создавањето на мирниот соживот за следните генерации.

## Надворешни врски
Официјална страна на Семиња на мирот

Категорија:Невладини организации
Синајска Гора

[мини|десно|[Манастир Света Катерина|Манастирот „Св. Катерина“ кај Синајската Гора]]
**Синајска Гора** или **Мојсеева Гора** — планина, која се наоѓа на јужниот дел од Синајскиот Полуостров со висина од 2.285 м. Позната е во јудаизмот, христијанството и исламот. Оваа планина е позната по местото каде Мојсеј ги примил Десетте Божји заповеди.

Категорија:Планини во Египет
Категорија:Мојсеј
Категорија:Библиски места
Категорија:Синајски Полуостров
Филип Јуричиќ

**Филип Јуричиќ** (хрватски: *Filip Juričić*) (роден ) е хрватски глумец кој потекнува од Загреб. Иако има настапувано во разни театарски претстави и позајмувано глас во некои цртани филмови, најголемата популарност ја стекна со улогата на симпатичниот фудбалер Марко Марушиќ во серијата Љубов во офсајд. Филип Јуричиќ беше во двегодишна романса со глумицата и водителка Ива Шулентиќ, меѓутоа прекина со неа кога дозна дека неговата бивша девојка Матеа Рошчиќ е трудна со него. Тој е татко на неколкумесечно синче, а што се однесува до неговиот ангажман како глумец, моментално настапува во *Театар Exit* со неговиот колега Амар Буквиќ.

Категорија:Живи луѓе
Категорија:Хрватски глумци
Категорија:Хрватски филмски глумци
Гуљелмо Маркони

thumb|right|Гуљелмо Маркони
**Гуљелмо Маркони** (;  во  -  во ) — италијански инжењер и пронаоѓач, еден од основачите на безжичната телеграфија. Во 1897 година ја испратил првата безжична телеграфска порака на 5 километри (за тоа време спектакуларно одредиште). Во 1898 година испратена била првата платена безжична телеграма. На 20 јули истата година испратена била првата новинарска вест преку безжичен телеграф. За првпат успеал да предаде СОС-сигнал преку Атлантскиот Океан во 1901 година.

Категорија:Италијански инженери
Категорија:Италијански пронаоѓачи
Категорија:Добитници на Нобеловата награда за физика
Категорија:Италијански нобеловци
Категорија:Членови на Папската академија на науките
Категорија:Италијанско благородништво
Категорија:Луѓе од Болоња
Категорија:Членови на Кралската шведска академија на науките
Категорија:Членови на Торинската академија на науките
Державин

**Державин** може да се однесува на:

*Гаврила Романович Державин (14 јули 1743 – 20 јули 1816) - истакнат руски поет;
*Константин Державин - руски книжевник, преведувач и писател;
*Державин - македонска литературна награда за поетска книга;
*ПВУ МСИ „Г.Р.Державин“ - универзитето во Свети Николе и Битола;
*23409 Державин - минорна планета;
Демократска партија на Турците на Македонија

**Демократска партија на Турците** () — политичка партија, претставник на етничките Турци во Република Македонија. Претседател на партијата е Зулфикар Зејнула, додека Бејџан Илијас е пратеник во Собранието на Република Македонија како дел од коалицијата на Европски фронт.

На парламентарните избори во 1994 година каде што освојува 14.423 гласови (1.5%) во првијот, односно 6.343 (0.7%) гласови во вториот круг но не освои пратеничко место.

парламентарните избори во 1998 година партијата освои 3.933 или 0.35% гласови, но не освои пратенички мандат.

На парламентарните избори во 2002 година партијата се приклучи во коалицијата предводена од СДСМ и освои 2 пратенички мандата.

И на парламентарните избори во 2006 година со коалиција предводена од СДСМ и освоји 2 пратенички мандата.

На парламентарните избори во 2008 година се приклучи во коалицијата предводена од ВМРО ДПМНЕ и освои 1 пратенички мандат. и 
2011, 2014,
2016 по 1 пратенички мандат.

На парламентарните избори во 2020 година партијата се приклучи во коалицијата на СДСМ и освои 1 пратенички мандат.

На парламентарните избори во 2024 година партијата се приклучи во коалицијата на Европски-Фронт, предводена од ДУИ и освои 1 пратенички мандат

## Наводи

## Надворешни врски
* Официјална мрежно место на ДПТМ 
* Официјална страница на Младинскиот Форум на ДПТМ   

Категорија:ДПТМ
Филм за пчелата (филм)

**Филм за пчелата** (англиски: **Bee Movie**) е компјутерски анимација – комедија филм од 2007 год. Филмот е номиниран за најдобар анимиран филм на Златен Глобус. Во филмот, гласовите ги позајмуваат Рене Зелвегер, Џери Сеинфилд, Метју Бродерик, Крис Рок и др.

## Улоги

Категорија:Филмови од 2007 година
Категорија:Анимирани филмови на ДримВоркс
Категорија:Американски цртани филмови
Категорија:Филмови на англиски јазик
Македонски Интербанкарски Платен Систем

**Македонски Интербанкарски Платен Систем** (**МИПС**) е систем на Народна банка на Република Македонија преку кој се вршат сите меѓубанкарски плаќања. Работи по т.н. RTGS принцип, што значи дека плаќањата се извршуваат во реално време, т.е. веднаш.

Ова е прв систем во Македонија кој користи електронски потпишани документи и беше предвесник на широкото прифаќање на информациската технологија во банкарството во Македонија.

Започна со работа на 30.07.2001 година, под раководство на Дане Крстевски, директорот на Дирекцијата за платни системи.

Учесници во системот се Народна банка, деловните банки, брокерските куќи, Министерството за финансии, клириншката куќа КИБС, Централниот Депозитар за хартии од вредност, картичниот центар КаСис, Мастеркард и други.

Системот работи со употреба на SWIFT стандардите за електронски потпишани налози за плаќање.

Системот работи од 07:30 до 16:30 за плаќања на клиентите на банките и до 17:00 за меѓубанкарски плаќања.

Секој ден преку овој систем се порамнуваат просечно по околу 6,5 милијарди денари.

## Надворешни врски
Повеќе информации може да се најдат на мрежното место на Народната банка за МИПС системот:
http://www.nbrm.gov.mk/default.asp?ItemID=D24A02830D14344CB5C663437F98F64E 

Macedonian Banking Sector Report, USAID - http://pdf.usaid.gov/pdf_docs/PDABW934.pdf 

Категорија:Економија на Македонија
Филип V Македонски

thumb|200px|Монета на Филип V Македонски со неговиот лик

**Филип V** — крал на Македонија од династијата на Антигонидите. Син е на Деметриј II. Роден е околу 238 г. п.н.е. и имал едвај 9 години кога татко му умрел.

## Рани години

Во раните години бидејќи Филип бил премногу млад за да извршува кралската функција, бил заменет од неговиот роднина Антигон Досон кој владеел како регент.
Кога умрел регентот тој станал крал. Кога станал крал првин тој успешно ги одбил нападите на Дарданците и со тоа ја обезбедил северната граница на Македонија

## Општествена војна

Главна одлика на општествената војна е тоа што Филип успешно ги разделил Грците со тоа што ги завојувал Спартанците со претставниците на Хеленската лига која што ги штитела интересите на Македонија, а со самото тоа што ги разделил ја зголемил својата доминација во Грција.

## Прва македонско-римска војна

Во Првата македонско-римска војна, Филип сакал македонското влијание да го прошири и на јадранското крајбрежје. Првин ги нападнал Римските поседи во Илирија од морето, а потоа од копно, по што успешно го освоил градот Лис. По минималните успеси што ги направил во Илирија, тој направил сојуз со Ханибал каде што се договориле Филип на Ханибал да и испрати помош.

Римјаните пак ја осетиле опасноста па Филип, и нивниот одговор бил нападот на Етолската лига и на римскиот сојузник Атал од Пергам, со што Филип бил спречен да испрати помош на Ханибал, по што потоа Римската Република и Македонија потпишале мировен договор во Фојника, град во Епир.

## Втора македонско-римска војна

Откако Скипион Африканецот го поразил Ханибал кај Битката кај Зама, Римската Република веќе станала господар на Средоземјето, па така се спремале за реванш со Македонија. Македонија пак, значително зајакната и проширена особено кај Егејот и Хелеспонт. Најпрвин била нападната од западната страна, но македонската армија успешно го одбила нападот. Потоа Римјаните заедно со сојузниците маршираат од Етолија сè до Тесалија каде што дошло до решавачка Битка кај Киноскефале, каде што Македонците биле поразени, а со самото тоа Македонија била принудена на отстапки од својата флота, војската да ја намали на 5000 луѓе, но најболно им било тоа што биле принудени да се откажат од доминацијата во Грција.

## Последни години

Моќта на Филип била уништена, но тој сепак не се откажувал. Тој своите 5000 луѓе ги заменувал по здобиената војничка обука со што така ја зголемил својата војска без да го прекрши договорот со Рим. Тој исто така го отрул својот син Деметриј, кој бил обвинет за проримска политика, а неговиот син Персеј го наследил.

## Надворешни врски

* Филип V  од Малон Х. Смита (Mahlon H. Smith) 

Категорија:Кралеви на Античка Македонија
Категорија:Антигонидска династија
Категорија:Прва македонско-римска војна
Категорија:Втора македонско-римска војна