Кумб Мела

мини|260x260пкс|Кумб Мела во Хардивар, 2010 година
**Кумб Мела** или **Кумба Мела** (хинди: कुंभ मेला; од *Кумб* = „пехар“ и *Мела* = „фестивал“, односно „фестивал на пехарот“) ― најголем верски фестивал во хиндуизмот и во светот. Фестивалот се одржува приближно на секои 12 години, при што хидуистичките верници ја слават завршената револуција на Брихаспати (Јупитер).  Фестивалот се одржува на четири свети места: Прајаграј (сливот на реките Ганг, Јамуна и Сарасвати), Харидвар (Ганг), Нашик (Годавари) и Уџаин (Шипра). Фестивалот се обележува со ритуално капење во водите на реките, но исто така на самите места се одржуваат панаѓури, едукација на верниците, верски проповеди на свети лица, масовни собири на монаси и забави. Верниците сметаат дека со капење во овие реки се стекнуваат со *прајаскита* (искупување, покајание) за грешките од минатото, и дека самиот чин ги прочистува од гревовите.

Фестивалот на различните места се одржува на секои 12 години врз основа на хиндуистичкиот календар и меѓусебната астролошка положба на Јупитер, Сонцето и Месечината. Временската разлика на фестивалите во Прајаг и во Харидвар е околу 6 години, и двете места имаат Маха (главна) и Арда (половина) Кумб Мела. Годините на одржување - особено за Кумб Мела во Уџаин и Нашик - биле предмет на несогласување во 20 век. Фестивалите Нашик и Уџаин се прославуваат во иста година или со едногодишна разлика, обично околу 3 години по Алахабад / Прајаграџшката Кумб Мела. На други места во многу делови на Индија, се оржуваат слични, но помали фестивали кои се нарекуваат Мага мела или Макар мела. На пример, во Тамил Наду, уште од античко време се одржувала Мага Мела со ритуално капење во вода. Овој фестивал се одржувал во резервоарот Махамахам (во близина на реката Кавери) на секои 12 години во Кумбаконам; на фестивалот присуствуваат милиони јужноиндиски Хиндуси и се вика Тамилска Кумб Мела.  Други места каде се собираат верници со ритуали за капење има во Курукшетра, Сонипат, и Панаути (Непал).

Времетраењето на фестивалот Кумб Мела во зависност од местото на одржување трае од еден ден до три месеци. На секој од овие фестивали присуствуваат милиони верници;  најголем собир има кај Прајашката Кумб Мела, а втор по големина е собирот во Харидвар. Според *[[Енциклопедија Британика|Енциклопедијата Британика]]* и информациите од индиските власти, на Кумб Мела во 2019 година присуствувале над 200 милиони Хиндуси, а 50 милиони биле забележани во само еден ден на фестивалот. Фестивалот е еден од најголемите мирни собири во светот и се смета за „најголемото собирање на верници во светот“. Фестивалот се наоѓа на Списокот на нематеријално културно наследство на УНЕСКО.  Организаторите на Кумб Мела навеле дека најголема еднодневна посетеност на Кумб Мела имало на 10 февруари 2013 година кога присуствувале 30 милиони верници, и 50 милиони на 4 февруари 2019 година.
десно|мини| Според древните хинду текстови, пехарот (''кумба'') со ''амрита'' бил производ при мешање на Млечниот Океан (''Самудра Мантана)''.

## Митологија
Многу Хиндуси веруваат дека Кумб Мела се слави од памтивек и се споменува во хиндуистичката легенда за Самудра Мантана (*во буквален превод:* мешање на океанот) пронајдена во ведски текстови. 
[мини| Првата страница од ракописот кој го опишува начинот на капење во Прајаг. Ракописот (1674 н.е.) има [Колофон (библиографија)|колофон, на кој пишува „Копирано од Сарвотама, син на Вишваната Бхата, Самват 1752 година“.]]
Оваа хинду легенда го опишува создавањето на „бокалот со амрита (нектар на бесмртност)“. Нектарот се добивал со мешање на Млечниот Океан; за таа цел Вишну во форма на желка (Курма, втор аватар на Вишну) ја ставил планината Мандара на грбот за да биде мешалка, а девите (боговите) и асурите (демоните) за планината ја врзале змијата Васуки која требало да служи како јаже за да ја ротираат Мандара (мешалката). Кога почнале да го мешаат Млечниот Океан од него почнале да се појавуваат разни прекрасни работи (чауда-ратна или чатурдаши ратна): апсари (нимфи), белиот митски коњ (Учаихшравас), волшебниот скапоцен камен (Каустуба), кравата која исполнува желби (Сурабхи), дури и месечината (Чандра) и на крај се појавил лекарот на боговите, Данвантари, со пијалакот на бесмртноста, амрита (амрита = амброзија). Боговите и демоните се бореле за овој пехар, „кумба“ со нектар за станат бесмртни. Во подоцнежно продолжение од легендата, од пехарот капнале четири капки на четири места, и тоа се местата на кои се прославува Кумба Мела. Легендата варира и е неконзистентна, а на некои места се наведува дека Вишну го имал аватарот на Мохини, други верзии наведуваат дека Данавантари или Гаруда или Индра го истуриле пехарот. Оваа „туривање“ не се спомнува во оригиналната легенда за Самудра Мантана (мешањето на океанот) во текстовите од ведската ера (пред 500 г. пр.н.е.).  Ваква верзија не е пронајдена ниту во подоцнежната ера *[[Пурани|Пуранас]]* (од 3 до 10 век од н.е.). 

## Историја
Обично се смета дека фестивалот го започнал хиндуистичкиот филозоф и светец од 8-миот век Ади Шанкара, кој се трудел да започнат големи хиндуистички собири за филозофски разговори и дебати низ индискиот потконтинент. Сепак, нема историски пишани докази за одржување на масовни верски собири под името „Кумба мела“ пред 19-ти век. Во ракописите и натписите од хиндуистичкиот годишник *Мага Мела* има записи за периодични поголеми собири на секои 6 или 12 години при што верниците извршувале ритуали кои покрај другото опфаќал и свето капење во река или во свет сад. Според Кама Меклин, социо-политичките случувања за време на колонијалната ера довеле до возобновување на античката Мага Мела во форма на денешен Кумб Мела, особено по Индиското востание од 1857 година.

## Наводи

### Библиографија

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* Harvard University, South Asia Institute (2015) *Kumbh Mela: Mapping the Ephemeral Megacity* New Delhi: Niyogi Books. ISBN&nbsp;
* Kumbh Mela and The Sadhus,(English, Paperback, Badri Narain and Kedar Narain) Pilgrims Publishings, India, , 8177698052
* KUMBH : Sarvjan – Sahbhagita ka Vishalatam Amritparva with 1 Disc (Hindi, Paperback, Ramanand)Pilgrims Publishings, India,, 8177696718

## Надворешни врски

* 
* 

Категорија:Утараканд
Категорија:Фестивали во Индија
Категорија:Нематеријално културно наследство на Индија
Категорија:Туризам во Индија
Категорија:Хиндуизам