Семе

мини|десно

**Семе** е репродуктивно растение присутно само кај голосемениците и скриеносемениците кое преживува неповолни услови од надворешна средина и во која се наоѓаат микроби, зачеток на ново растение. Се развива од семениот зачеток, после оплодување.

На него се разликуваат:
* садници и 
* јадро.

Јадрото содржи:
* микроб, која настанува од диплоидан зигот, јајни клетки (хаплоидна) споени со сперматичен мобилен полен  (хаплоидна). 
* ендосперм кој има триплоиден број хромозоми бидејќи настанува спојувајќи секундарни, централните клетки  ембрионови кеси која е диплоидна со друга сперматична ќелија полен (хаплоидна). Кај голосеменица ендоспермот е хаплоиден и формиран е пред оплодување.

Семето е со послаба и појака развиена мембрана, која настанува од  интегументина семето. На неа се обично забележува  папочна лузна (хилум)(бела точка кај семето на див костен) и микропилен отвор низ кој семеето впива влага и низ кој корен 'ртат. Саден материјал може да има и други опции(арилус, куринкулус...)

Големината, масата и обликот кај семето варираат кај различни видови растенија. Посебно големи семиња имаат некои палми како што е Двоен кокос -{Lodoicea maldivica (J.F.Gmelin) Persoon}- и до 20 -{kg}-, а најситни се кај орхидеи (стоти делови милиграми). Интересен е пример рогачи (-{Ceratonia siliqua L.}-) кај кого семето е во постојана  (непроменлива) маса,така да се служиле како мерка за маса  драг камен и бисери (карат).

Секое растение формира голем број плодови и семе (или само семе кај голосеменици)со кои се  распростираат и со тоа обезбедуваат опстанок на сопствениот вид. Секое зрно не се развива во ново растение. Многѕ семиња успеваат во неповолни услови за  'ртење и развивање. Создавајќи голем број на семе се обезбедува да што поголем нивен број пронајде во поволни услови и развијат во ново растение.

## Видови семе

Спрема видови хранливи ткива и место каде се наоѓаат се разликуваат:
* **семе со ендосперм** (албуминска), кај кои  ендосперм  ја зафаќа главната маса, додека  'ркулец е незначителен дел од семе .најраспростанет  тип  на семе;  го имаат житарици и сите други трави,растенија од семејствопомошничка (Solanaceae), љиљана (Liliaceae) сите голосеменици и др.
* **семе без ендосперм** (ексалбуминска) кај кои котиледони го апсорбираат цел или скоро цел ендосперм така да тој не постои или се наоѓа еден до два слоја од ова ткиво; такво е семе лептирњача (Fabaceae), главочика (Asteraceae), ружа (Rosaceae), крсташица (Brassicaceae) итд.
* ** семе со [[перисперм]]** кој претставува хранливо ткиво вегетативно потекло бидејќи настанува од нуцелус; го имаат претстваници од семејството каранфил  (Caryophyllaceae), Chenopodiaceae i dr.
* **семе со ендосперм и перисперм** содржат хранливо ткиво со двојно потекло и поретко се јавуваат; на пр.бибер.

## Никулец (ембрион)
Никулецот настанува преку оплодување на јајните клетки. На неа се разликуваат следниве делови:
* корен или радикула,
* клицини листови или котиледони
* плумула

## Семето како мотив во уметноста и во популарната култура
* „Сејам семе“ (*Sowing Seeds*) - песна на британската рок-група *The Jesus And Mary Chain* од 1985 година.

## Надворешни врски

* Бионет Училиште 

## Наводи


Категорија:Размножување на растенијата
Категорија:Ботаника