open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Деца и цвеќиња и ѕвезди

**„Деца и цвеќиња и ѕвезди“** — збирка поезија за деца на македонскиот поет Јозо Т. Бошковски, објавена во 1981 година.

## Содржина

Збирката содржи 38 песни распоредени во четири циклуси:
* Во најубавиот свет
::* Деца и цвеќиња (прво пеење)
::* Деца и цвеќиња (второ пеење)
::* Деца и пеперуги
::* Деца и божурики
::* Деца и птици
::* Лутичиња
::* Песна без наслов
::* Пешкирот на пчелата
::* Качунка

* Во светот на игрите
::* Децата и игрите
::* Децата и играчките
::* Пролетна игра на дете
::* Деца и ѕвезди
::* Децата и инженерите
::* Деца и морнари
::* Деца и пилоти
::* Деца и космонаути
::* Деца и војници
::* Децата и уметниците

* Детска љубов
::* Детска љубов
::* Ланета
::* Билјана
::* Дојди
::* Мојата девојка
::* Патување со Весна
::* Некогаш
::* Обичен човек
::* Игранка
::* Приказна за детството на игрите

* Во светот на мислите
::* Мојата улица
::* Земја како пеперуга
::* Една река тече на југ
::* Скопје сонува
::* Партизанска укица
::* Празнично утро
::* Духот на борецот
::* Децата и светлината
::* Зима

## Опис на книгата
Книгата е објавена како издание на „Нов свет“ од Скопје, во 1981 година, а била испечатена во печатницата „Нова Македонија“ во 4 000 примероци. Таа има 48 страници, а покрај песните, ги содржи и следниве цртежи, кои се дело на авторот: „Пеперуга“ (1981), „Дрво“ (1980), „Цветови“ (1980), „Куче“ (1978), „Риба“ (1980) и „Змеови“ (1980). Инаку, поголемиот дел од песните претходно биле објавени во весникот „Нова Македонија“. На задната корица, авторот објаснува дека книгата е наменета за децата од пубертетската возраст и за нивните воспитувачи. Притоа, тој ја примеува сугестивната метода која на децата треба да им влее љубов кон разните занимања и кон работните навики со цел децата да ги остварат своите желби.

## Наводи

Категорија:Дела на Јозо Т. Бошковски
Категорија:Македонски стихозбирки
Категорија:Стихозбирки за деца
Категорија:Книги од 1981 година
Категорија:Појавено во 1981 година во Македонија
Категорија:Македонски дела од 1981 година
Категорија:Изданија на Нов свет
Миноритски плоштад

мини|Minoritenplatz со Minoritenkirche
**Миноритски плоштад** () — едниот од најстарите јавни плоштади во Виена, Австрија. Сместен е во првиот округ Иннер Штат (германски: Innere Stadt) и во него доминира Миноритската црква, по што е именуван плоштадот. Самата црква е изградена од монасите минорити, откако австрискиот војвода Леополд VI (војвода на Австрија) ги поканил во Австрија во 1224 година. Бидејќи плоштадот е во непосредна близина на Царската палата Хофбург, голем број на аристократски семејства престојувале на плоштадот од 16-ти до 18-ти век. Палатата Хофбург е палата сместена во Виена. Таа била дом на најмоќните луѓе во историјата на Австрија, вклучувајќи ја и Хабсбуршката династија, во која биле владетелите на големото Австроунгарско царство. Моментално, палатата служи како официјална резиденција на австрискиот претседател.

Градски палати (*Palais*) кои се наоѓаат на Миноритскиот плоштад се:

* Palais Dietrichstein (изградена во 17 век)
* Palais Liechtenstein (1706)
* Palais Starhemberg (1650-1661, )
* Palais Niederösterreich (1839-1848)
* Landeshauptmannschaft (поранешна *Statthaltereigebäude*)

На првиот Миноритски плоштад се наоѓа Државниот архив на Австрија (*Österreichisches Staatsarchiv*), основани во 15 век од Максимилијан Први (Свето Римско Царство), Светиот римски цар како семејство, суд и државен архив (*Haus-, Hof- und Staatsarchiv*). Зградата сега датира од 1901 година. Во близина на Архивата се наоѓа Министерството за надворешни работи, сместено на плоштадот со адреса бр. 8.

Мали споменици на уметникот Рудолф фон Алт, свештеникот Клеменс Марија Хофбауер и политичарот Леополд Фигл исто така го красат плоштадот.

## Поврзано
* Блахаусплац

## Наводи

* Czeike, Felix (1973). *Wien: Kunst & Kultur.* Sueddeutscher Verlag, Минхен. 

Категорија:Плоштади во Виена
Ванка (расказ)

**„''Ванка''“** () ― расказ од Антон Чехов од 1886 година.

## Публикација
Приказната прво била објавена во „*Петерсбурскаја газета*“ во број 354 (25 декември, нов стил: 7 јануари 1887), издание во 1886 година, во делот за божиќни приказни, потпишан А. Чехонте.

Во малку ревидирана верзија, тој бил вклучен во збирката „*Раскази*“ од 1888 година (Рассказы, Санкт Петербург) и се појавил непроменет во сите свои преизданија од 1888-1899 година. Се нашол во збирките „*Деца*“ (Детвора, 1889) да се препроизведува непроменет во второто и третото издание (1890, 1895). Во 1900 година, со неовластено намалување, се појавил во читателот за деца „*Златни шилци*“ (Золотјие Колосја) . Чехов ја вклучил приказната во Том 4 од неговите собрани дела објавени од Адолф Маркс во 1899–1901 година.

## Содржина
Деветгодишно момче е во очајна потреба да го убеди својот дедо, неговиот единствен роднина (неповолен лик, кој се чини дека е целосно рамнодушен кон судбината на момчето), да го врати назад во неговата селска куќа. Страшно, тој пишува писмо за да го опише неподносливиот живот што го води во куќата на чевлар Алијахин, за кого служи како чирак, страдајќи од глад, злоупотреба и понижување. Конечно, многу задоволен од неговиот труд, го става во плик, ја впишува адресата: „Селото, на мојот дедо, Константин Макарич“ и го фрла во поштенска кутија, добро свесен дека токму на оваа скапоцена ствар неговиот целиот живот сега целосно зависи.

## Влијание врз јазикот
Фразата „До селото на дедо“ (руски: *на деревню дедушке*) од приказната станала идиоматски израз, што се однесува на испраќање нешто на неточна, нецелосна, нејасна, сомнителна или непостоечка адреса, каде што нема да биде доставена или одговори.

## Белешки

## Наводи

## Надворешни врски

* Ванька, изворниот руски текст
* , англиски превод

Категорија:Раскази од Антон Чехов
Категорија:Раскази од 1886 година
Виолината на Ротшилд

„**Виолината на Ротшилд**“ () — расказ на Антон Чехов.

## Публикација
„*Виолината на Ротшилд*“ за првпат била објавена во „*Рускије Ведомости“* број 37, во февруари 1894 година. Истата година била објавена во збирка раскази.

Откако идејата му била предложена од Дмитриј Шостакович, „*Виолината на Ротшилд*“ била направена во опера од Вениамин Флејшман.

## Содржина
Јаков Иванов (со прекар „Бронза“) е седумдесетгодишен производител на ковчези во едно мало село, каде нема доволно смртни случаи за да успее неговиот бизнис. За да врзува крај со крај, тој свири на виолина за еврејскиот оркестар Клезмер каде бил повикан од неговиот директор Мојси Шахкес. Јаков не ги сака Евреите, особено флејтистот во оркестарот по име Ротшилд.

Сопругата на Јаков, Марфа се разболува. Нејзината болест го тера да жали за неговото несоодветно однесување, за студенилото и рамнодушноста кон неа. Во пресрет на нејзината смрт, таа го потсетува на нивното заедничко минато, но Јаков не се сеќава. Тој почнува да и го гради ковчегот пред таа да умре. Јаков на крајот и подлегнува на болеста. Откако тагува за својата сопруга, потоа се соочува со сопствената смртност; Ставот на Јаков се менува. Тој на крајот му ја дава својата виолина на Ротшилд пред да умре.

## Наводи

## Надворешни врски
* Rothschild's Fiddle text, translated to English by Marian Fell (copyright 1915); Eldritch Press website of literary works in the public domain

Категорија:Раскази од Антон Чехов
Драга (Чехов)

**„Драга“** () — расказ на рускиот автор Антон Чехов, првпат објавен во 1899 година, во издание на магазинот *Семја* (*Семејство*), на 3 јануари, во Москва. Приказната го следи животот на една жена, која другите ја нарекуваат „*драга*“ за својата дарежливост и покорната природа.

## Заднина
Антон Чехов започнал да пишува кратки стрип-приказни додека одел на медицинско училиште за да помогне во плаќањето на училиштето и неговото семејство. Конечно станал редовен писател во 1892 година и ги напишал своите познати приказни како „Соседите“, „Вард број шест“, „Црниот монах“ и „Убиството“. Чехов станал познат низ цела Русија, но останал меѓународен непознат сè до Првата светска војна, кога поголемиот дел од неговите дела биле преведени на англиски јазик.

Главниот лик на Оленка може да се базира делумно на мајката на Чехов, која длабоко го сакала сопствениот татко, патувајќи низ цела Русија со него како трговец со ткаенини и која му останала верна на нејзиниот сопруг и покрај неговата злоупотреба, алкохолизам и банкрот.

## Заплет
Оленка Племјаникова, се вљубува во сопственикот на театарот Кукин. Таткото на Оленка умира и таа се омажува за Кукин, и двајцата живеат среќен брачен живот. Наскоро таа презема некои од неговите улоги во офисот водејќи ги плаќањата; за тоа време таа станува сè повеќе вклучена во бизнисот и се однесува како Кукин. Кукин патува за Москва и умира; На Оленка ѝ се соопштува за неговата смртта и таа жали три месеци. Оленка наскоро наоѓа друг маж за кој се приврзува, Василиј Пустовалов, трговец на дрва; по неколку дена таа станува занесена од него и тие се венчаат.

Оленка не ги почитува сите одговорности на театарот и се концентрира на мислењата и мислите на нејзиниот нов сопруг. Двајцата живеат удобен живот на секојдневен разговор и верски активности сè додека Василиј не се разболува и не умира. Набргу по смртта на Василиј, во животот на Оленка влегува друг човек, Смирнин, ветеринарен хирург. Смирнин се жали дека ги оставил сопругата и синот поради неа. Оленка и Смирнин сакаат нивната врска да ја чуваат во тајност, но тоа не им успева. Смирнин заминува на пат во Москва и ја нема веќе со месеци, за тоа време Оленка не може да смисли ништо независно од нејзиниот сопруг или преовладувачката машка фигура и не е во состојба да создаде мислење. Смирнин конечно се враќа и изјавува дека повторно започнал да работи како ветеринар затоа што неговиот син сега е на возраст да оди на училиште и дека се смирил со сопругата; Семејството на Смирнин се сели во ложата што им ја нуди Оленка. Оленка наскоро станува опседната со синот, Саша; го следи на училиште и признава дека го сака, „никогаш нејзината душа не се предаде на какво било чувство толку спонтано“.

## Наводи

Категорија:Раскази од Антон Чехов
Гриша (расказ)

мини|Антон Павлович Чехов на 29 години
***„Гриша“*** () ― расказ на Антон Чехов од 1886 година.

## Публикација
Идејата за приказната му била предложена на Чехов од Виктор Билибин, кој во писмо од 14 март 1886 година напишал: „[Што е со] психолошкиот цртеж на мало момче, старо 2, 3 или 4 години? Во расказ? “ Првпат бил објавен на 18 (јул.: 5) април во бројот 14 на списанието „*Осколки*“ во 1886 година. Во малку ревидирана верзија бил вклучен од Чехов во Том 1 од неговите собрани дела објавени во 1899–1901 година од Адолф Маркс.

## Содржина
Момче од две години и осум месеци го прави својот прв напад во надворешниот свет во друштво на неговата донекаде непокорна дадилка и е доста презаситен, откако го добил дури и првиот вкус на алкохол. Второспоменатата навечер му прави помали здравствени проблеми кои неговата мајка ги поправа со доза рицинусово масло.

## Наводи

## Надворешни врски

* Гриша, изворниот руски текст
* , англиски превод

Категорија:Раскази од Антон Чехов
Категорија:Раскази од 1886 година
Мој живот (новела)

***„Мој живот“*** () ― новела од Антон Чехов од 1896 година, сместена во провинциски јужен руски град, како родниот град на Чехов, Таганрог.

## Историја на публикацијата
Новелата првпат била појавена во октомври – декември, број 10–12, 1896 година од Месечниот книжевен додаток на списанието „*Нива“.* Ревидирани од страна на авторот, таа била вклучена во сувориновата издадена збирка „*Приказни.* *Мажи.* *Мој живот*“, да биде репродуциран, непроменет, во сите свои 7 изданија (1897–1899). Со некои дополнителни измени во Чехов, вклучени во том 9 од неговите собрани дела, објавени во 1899–1901 година од Адолф Маркс.

## Заднина
Чехов започнал да работи на новелата во февруари 1896 година и ја завршил кон крајот на јули истата година. Имало одредено несогласување околу насловот. Чехов го мразел „Мој живот“ (особено делот „мој“ од тоа) и предложил наместо тоа да се вика „Во деведесеттите години“ (В 90-х годах). Уредникот на „*Нива*“*,* Алексеј Тихонов-Луговој сметал дека тоа е „премногу ретро звучно, како да се работи за некакви мемоари“, па затоа авторот решил да не расправа понатаму.

## Наводи

## Надворешни врски

* ''Мој жизнь'' . Изворниот руски текст
* , во превод на Констанс Гарнет

Категорија:Раскази од Антон Чехов
Категорија:Раскази од 1893 година
Гудурица

**Гудурица** е село во Србија. Се наоѓа на територијата на град Вршац, Јужнобанатски округ, Војводина. Селото има српско мнозинство (66.21%) и бројно македонско малцинство (10.49%), а вкупното население изнесува 1,092 жители (попис 2011).

## Население
*1961: 2,105
*1971: 1,560
*1981: 1,448
*1991: 1,338
*2002: 1,267
*2011: 1,092

Категорија:Вршац
Категорија:Населени места во Војводина
Буплеурум (Bupleurum)

thumb|''Bupleurum stellatum''
**Буплеурум** (*Bupleurum*) се вид едногодишни и повеќегодишни голи растенија т.е. локални ендемски видови растенија во Националниот парк Галичица.

## Опис
Листовите им се прости, целокрајни. Брактеите им се присутни, но кај некои отсуствуваат; брактеолите секогаш им се присутни. Чашката отсуствува. Венечните ливчиња се речиси исклучиво ѓолти, поретко бели или црвени, а терминалниот јазиковиден дел е свртен кон внатрешноста на цветот, до средината, па дури, речиси и до основата.

### Плод
Плодот е јајцевиден или долгнавест, со пет не многу јасни ребра и со појасно или послабо изразени многу тесни крилца, што кај некои тие се речиси незабележливи. Површината на плодот е мазна или брадавичеста.

## Наводи

Категорија:Ендемска флора на Галичица
Категорија:Флора на Македонија
Подвозник

[мини|238x238пкс|Подвозник за пешаци и [Велосипедизам|велосипедисти ]]
**Подвозник** — подземен премин за возила или луѓе под јавна сообраќајница (важен пат за сообраќајот). Подвозникот е всушност дел од главниот пат што поминува под: сообраќајни патишта, пруги (железници), пешачки патеки, велосипедски патеки или надвозници (премини). Патеката што поминува над подвозникот се нарекува надвозник. Во случај на подвозници, важни особености се ширините и висините што треба да бидат запишани на сообраќајниот знак пред преминот низ подвозникот. Ова е важно така што возилото со својата ширина или висина може да помине низ подвозникот.

## Поврзано

* Надвозник
* Сообраќај

## Наводи

## Надворешни врски

__СОСОДРЖИНА__
__ИНДЕКС__

Категорија:Сообраќај
Категорија:Подвозник
Спомен-куќа на Татарчеви

**Спомен-куќата на Татарчеви** или **Спомен-куќата на Христо Татарчев** — спомен-куќа во Ресен, роден дом на револуционерот Христо Татарчев. Оваа спомен-куќа е прогласена за споменик на културата и е заштитена со закон. Таа е под јурисдикција на Заводот и музеј - Битола. Градбата е со површина од 280 м2 и во него се наоѓаат  изворни предмети од куќата на семејството Татарчеви од крајот на 19 и почеток на 20 век, а исто така е изложена и музејска поставка која содржи предмети, осум восочни фигури и сликарски композиции.

## Историја
### Како дом на Татарчеви

Христо Татарчев (1869-1952) е роден во куќата, и како лекар по занимање, во неа имал ординација. На 15 август 1984 година (стар стил; 28 август нов стил) бил одржано т.н. Ресенско советување на МРО.

### Како спомен-куќа
Градбата во 2004 година била урната.

Во мај 2014 година, Министерството за култура го најавило градењето на спомен-куќата. Надлежен за изградбата бил Заводот и музеј - Битола. На 4 април 2016 година, била отворена новата градба.

## Изложбен материјал
Музејот има свилени експонати кои се помал дел од над 70 архивски материјали. Дел од материјалите се оригинали стари повеќе од еден век, а има и фотокопии на хартија. Има факсимили од Татарчев, писма, разгледници, телеграми. Меѓу нив е и првата страница од докторската дисертација на Христо Татарчев и неговиот животопис кој бил објавен на последната страница од трудот. Изложени се и дописни картички што ги праќал до неговото семејство од Торино, Италија. Зачувана е и изворната заклетва на Организацијата. Таму се сместени восочни фигури од осум револуционери: Христо Татарчев, Дамјан Груев, Анастас Лозанчев, Атанас Мурџев, Георги Пешков, Трајко Китанчев, Андреј Љапчев и Симеон Радев.

## Галерија

Податотека:Спомен-куќа на Татарчеви (3).jpg|Преден поглед на куќата
Податотека:Спомен-куќа на Татарчеви (1).jpg|Уличен поглед на куќата
Податотека:Спомен-куќа на Татарчеви (2).jpg|Уличен поглед на куќата
Податотека:Hristo Tatarchev Museum (Resen) 8.jpg|Спомен-плочата што се наоѓа на куќата.


## Наводи

## Надворешни врски

Категорија:Христо Татарчев
Категорија:Згради и градби во Ресен
Т
Татарчеви
Палешка

мини|Палешка
**„Палешка“** (дански: *Tommelise*) — сказна на Ханс Кристијан Андерсен од 1835 година. 

## Содржина
Некоја жена сакала да добие бебе и затоа се обратила до една вештерка. Вештерката ѝ дала зрно јачмен кое жената го посадила и од него изникнало цвеќе, а во цветот имале девојче. Бидејќи девојчето било малечко колку палецот на раката, жената го нарекла Палешка. Меѓутоа, една ноќ, додека Палешка спиела во својата постела во ореова лушпа, низ скршениот прозорец во собата влегла крастава жаба на која девојчето ѝ се допаднало и таа го грабнала со намера да му стане жена на нејзиниот син. Додека жабата ја подготвувала брачната соба, Палешка ја ставила на еден лист на средината на реката. Тогаш, рибите слушнале за судбината на Палешка и ја ослободиле, па таа запловила на листот по течениеот на реката. Додека пловела, неа ја грабнал бумбар, кој бил привлечен од нејзината убавина. Меѓутоа, другите бумбари изјавиле дека девојчето е многу грдо, па бумбарот се поколебал и ја ослободил Палешка, оставајќи ја во шумата каде таа продолжила да живее некое време. Но, кога стегнал зимскиот студ, Палешка била принудена да влезе во дупката во која живеела една глувчица. Таму, Палешка го запознала богатиот крт, кој веднаш се вљубил во неа. Додека кртот ги водел Палешка и глувчицата низ ходникот до неговиот дом, тие забележале замрзната ластовица. Потоа, Палешка се вратила на местото и ја стоплила птицата, која набргу оживеала. Така, Палешка ја негувала птицата во текот на зимата, а пролетта, таа одлетала на слобода, додека Палешка останала да живее со глувчицата. Во меѓувреме, кртот ја закажал свадбата и во текот на летото Палешка подготвувала дарови. На денот на свадбата, таа била многу тажна и излегла надвор за да се прости од надворешниот свет, а тогаш се појавила ластовицата, Палешка ѝ се качила на грбот и тие одлетале на југ. Кога пристигнале до домот на ластовицата, Палешка отишла да набере цвеќе и тогаш видела малечок човек со крила. Тој бил кралот на свеќињата, кој веднаш ја побарал за жена. Во таа земја живееле и други малечки луѓе, кои на Палешка ѝ ставиле крилја и ја нарекле Маја. Потоа, таа одлетала со нив, а ластовицата повторно заминала во северните краишта.

## Наводи

Категорија:Сказни на Ханс Кристијан Андерсен
Навистина е така

**„Навистина е така“** — сказна на Ханс Кристијан Андерсен од 1852 година. 

## Содржина
Во кокошарникот, една кокошка раскажувала за настанот што се случил на другиот крај од градот: Вечерта, кога кокошките летнале на седелата на дрвјата, една кокошка се чистела и ѝ испаднал еден пердув, а таа се пошегувала, велејќи дека така ќе биде поубава. Другите кокошки ја слушнале и ја осудиле нејзината изјава, а истото го слушнале и бувовите што живееле над нив. Тие ја пренесле приказната до гулабите, а тие до лилјаците, кои пак ја пренесле до друг кокошарник. Така, приказната се проширила низ целиот град и повторно стигнала со кокошарникот каде што се појавила приказната. Меѓутоа, при пренесувањето, приказната била изменета и во неа се кажувале дека пет кокошки си ги искубале пердувите и се степале меѓу себе за да му се допаднат на петелот. Кога првата кокошка слушнала за таа вест, и таа ја осудила нивната постапка и дури ја раскажала во еден весник.

## Наводи

Категорија:Сказни на Ханс Кристијан Андерсен
Царевата нова облека

мини|Илустрација на Вилхелм Педерсен, првиот илустратор на Андерсен
**„Царевата нова облека“** (дански: *Kejserens nye klæder*) — сказна на Ханс Кристијан Андерсен од 1837 година. 

## Содржина
Еден цар имал голема страст кон модерната облека. Еден ден, во градот пристигнале двајца измамници кои се пофалиле дека можат да направат многу убава облека која е невидлива за оние кои се неспособни или глупави. Царот слушнал за необичната облека и ги ангажирал измамниците, давајќи им многу пари. Тие се преправале дека ткаат на разбојот, иако на него немало никакво платно. За да провери како напредува работата, царот го испратил својот министер, кој не гледал ништо, но се плашел да не се открие неговата неспособност, па ја пофалил убавата облека. По некое време, царот испратил друг дворјанин, кој исто така му рекол дека облеката е неверојатно убава. Најпосле, и царот отишол да ја види облеката. Таму, го затекнал празниот рабој, но плашејќи се да не биде прогласен за неспособен, почнал да се воодушевува на облеката. Најпосле, царот ја облекол новата облека на денот кога се одржувала голема свеченост. Всушност, тој излегол надвор сосема гол, но сите граѓани со восхит зборувале за облеката. Тогаш, едно дете извикало дека царот е гол и дури тогаш луѓето се ослободиле и јавно ја искажале вистината - дека царот е гол.

## Наводи

Категорија:Сказни на Ханс Кристијан Андерсен
Ерса (месечина)

**Ерса** (или **Јупитер LXXI**, првично: **S/2018 J 1**) — надворешна месечина на Јупитер. Откриена е од американскиот астроном Скот Шепард и неговата екипа на 11 мај 2018 г. и објавена на 17 јули истата година преку службениот распис на Центарот за мали планети.
Пречникот на телото изнесува околу 3&nbsp;км, а оној на орбитата е 11.483.000&nbsp;км; има орбитален наклон од 30,61°. Член е на Хималиината група на тела.

## Име
Месечината го добила името во 2019 г. според Ерса, старогрчка божица на росата, ќерка на Зевс и Селена; месечината Херса (Јупитер L) е исто така наречена по оваа божица. Името е изгласано на конкурс приреден од Карнегиевиот институт на Твитер, при што добар дел од гласачите биле ученици од разни земји.

## Наводи

Категорија:Хималиина група
Категорија:Јупитерови месечини
Категорија:Неправилни месечини
Категорија:Астрономски тела откриени во 2018 година
Категорија:Откритија на Скот Шепард
Пандија (месечина)

**Пандија** (или **Јупитер LXV**, првично: **S/2017 J 4**) — надворешна месечина на Јупитер со пречник од 3&nbsp;км.

## Откривање
Откриена е од американскиот астроном Скот Шепард и неговата екипа во 2017 г. но објавена дури на 17 јули 2018 г. преку службениот распис на Центарот за мали планети.

## Име
Месечината го добила името во 2019 г. според Пандија, старогрчка божица на полната месечина, ќерка на Зевс и Селена. Името е изгласано на конкурс приреден од Карнегиевиот институт на Твитер, по предлог на основци од селото Ланивет во Корнвол, Англија. Го избрале името „Пандија“ бидејќи пандата е симбол на нивното училиште и бидејќи селото порано испорачувало бамбус за панда во Лондонската зоолошка градина.

Таа е напраден член на надворешниот дел од Хималиината група, кои имаат имиња што завршуваат на *-а*.

## Орбита
Месечината кружи по голема полуоска од 11.525.000&nbsp;км при наклон од 28,15°.

## Наводи

Категорија:Хималиина група
Категорија:Јупитерови месечини
Категорија:Неправилни месечини
Категорија:Астрономски тела откриени во 2017 година
Категорија:Откритија на Скот Шепард
Хорватово ѕвонче

**Хорватово sвонче**  (науч.: *Edraianthus horvatii*) — локален ендемичен вид растение во Националниот парк Галичица.

## Опис
Ризомот е долг, кос и во горниот дел покриен со остатоци од изумрени листови. Стебленцата издигнати, поретко исправени или полегнати.

### Листови
На розетата 1-3 x 1–2&nbsp;mm, од долната страна влакнести, а по работ трепчести и со  заострен врв. Листовите на стеблото 1-2 x 1-2mm, одоздола влакнести и по  работ трепчести.

### Цветови
Брактеите округли, јајцевидни или јајцевидно-ланцетни, надворешните малку подолги, а внатрешните кратко заострени, 5-10 x 2–3&nbsp;mm, од надворешната страна влакнести. Чашката 3–7&nbsp;mm,влакнеста. Венчето сино или сино-виолетово, цилиндрично sвончевидно, 1-1,5&nbsp;mm долго, слабо, влакнесто.

### Плод
Најчесто двограден. Семенките јајцевидни, околу 1 x 0,6&nbsp;mm.

## Екологија
Екосистемите на планинските пасишта на карбонатни супстрати од редот Astragalo-     Acanthometalia Horv. 60, поретко и во заедниците на пукнатини на варовнички карпи од сојузот Ramondion nathaliae Horv.

## Распространетост
Алпскиот и субалпскиот појас на варовничките планински масиви во јужна Македонија, северна Грција и источна Албанија.
*Стара Галичица; во околината на „Казанот”, на варовнички карпи. 2080 m (leg. K. Micevski) (MKNH)
*Стара Галичица; во појас на високопланински пасишта, на варовнички камењари и карпи, 1800–290 m (leg. K. Micevski) (MKNH).

## Наводи

Категорија:Флора на Македонија
Категорија:Ендемска флора на Галичица
Цвијиќев шафран

**Цвијиќев шафран** (науч.: *Crocus cvijicii*) е локален ендемичен вид растение во национален парк Галичица.

## Опис
Телото на туниката фино кончеста, мрежеста.

### Листови
2-4, 1, 5-3 mm широки, присутни при цветањето.

### Цветови
Единечни, темно кремави до портокалово-жолти; запците влакнести. Предлист отсуствува. Брактеа и брактеола присутни, повеќе или помалку долги колку цевката на перијантот. Цевката на перијантот 1,5-3,5 cm, белузлава или ретко пурпурна; сегментите 1,5 x 0,6-0,9 cm, јајцевидно ланцетни, тапи. Антерите портокалово-жолти. Столпчето портокалово, скоро еднакво на прашниците, нејасно поделено на три стигмални гранки.

### Плод
Елипсовидна кутијка долга 1-1,5 cm; семенките скоро топчести, со јасни строфиоли, црвено-кафеави.

## Екологија
Околу снежници, на варовничка подлога, во субалпскиот појас.

## Распространетост
*Галичица: Стара Галичица, по варовнички камењари. 1800-2030 m. (leg. K.Micevski)
*Галичица: на варовнички камењар под точилото. (leg. K.Micevski)

## Наводи

Категорија:Флора на Македонија
Категорија:Ендемска флора на Галичица
Жоао Феликс

**Жоао Феликс Секеира** ( [ˈɐ̃uˈɐ̃w ˈfɛliks] ;  роден на 10 ноември 1999 година) — португалски фудбалер, напаѓач на Барселона, на заем од Атлетико Мадрид и на португалската репрезентација. 

Тој е познат по својата брзина, завршна обработка, креативност, акробатски способности, техника и дриблинг, а може да игра и како крилен напаѓач или офанзивен играч за врска. 

## Наводи

Категорија:Фудбалери од Ла Лига
Категорија:Фудбалери на ФК Бенфика
Категорија:Фудбалери на ФК Атлетико Мадрид
Категорија:Фудбалери на ФК Челси
Категорија:Фудбалери на ФК Барселона
Категорија:Португалски фудбалери
Категорија:Живи луѓе
Категорија:Родени во 1999 година
Ананкина група

**Ананкина група** — група повратни неправилни месечини на Јупитер кои следат слични орбити како онаа на месечината Ананка и се смета дека имаат заедничко потекло.

Нивните големи полуоски (оддалеченост од Јупитер) се движат помеѓу 19,3 и 22,7 Гм, орбиталните наклони им изнесуваат од 145,7° до 154,8°, а орбиталната занесеност им е од 0,02 до 0,28.
[мини|300п|Најголемите неправилни месечини на Јупитер. Местоположбата на Ананкината група се гледа од присуството на Ананка близу дното. Хоризонталната оска означува оддалеченост од Јупитер. Вертикалната го претставува [наклон (орбита)|наклонот. Занесеноста е означена со жолти црти, што го претставува најголемото и најмалото растојание од Јупитер. Крукчињата ја претставуваат големината на телата.]]

Основни членови на групата се следниве (негативниот период означува повратна орбита):

Меѓународниот астрономски сојуз ги задржува имињата кои завршуваат на *-e* (во меѓународен облик) за сите повратни месечини, вклучувајќи ги членовите на оваа група.

## Потекло
Се смета дека Ананкината група настанала кога еден астероид бил зафатен од Јупитер и потоа распарчен кога се судрил. Овој став се должи на тоа што расејувањето на средната вредност на орбиталните параметри кај основните членови е многу мало и се должи на мал брзински импулс (15 1Оскулирачките орбитални параметри на неправилните месечини на Јупитер значајно се менуваат за кратки интервали поради големото растројување од Сонцето. На пример, забележани се промени од 1 Гм во големата полуоска за 2 години, 0,5 во занесеност за 12 години и дури до 5° за 24 години. 
Средните орбитални елементи се просеци прсметани со бројчено толкување на тековните елементи во долг временски период, кој служи за утврдување на динамичките семејства.

## Наводи


Категорија:Јупитерови месечини
Категорија:Неправилни месечини
Категорија:Месечини со повратна орбита
Славејот (сказна од Х.К. Андерсен)

алт=Илустрацијата на Вилхелм Педерсен за „Славејот“ на Андерсен|мини|Илустрацијата на Вилхелм Педерсен за „Славејот“ на Андерсен
**„Славејот“** (дански: *Nattergalen*) — сказна на Ханс Кристијан Андерсен од 1843 година.

## Содржина
Во Кина, царот имал голем дворец со уште поголема градина која се протегал до шумата крај морскиот брег. Во шумата живеел еден славеј кого често го слушал рибарот кој живеел во близината. Постепено, неговата преубава песна го привлекло вниманието на сите луѓе и набргу дури почнале да пишуваат и книги за него. Така, еден ден, читајќи таква книга, царот дознал дека во неговата градина живее славеј кој пее убаво и наредил да му го донесат. Меѓутоа, управникот на дворецот и другите дворјани немале чуено за славејот и не знаеле каде живее тој. Сепек, девојката која работела во кујната ги довела до шумата во која живеел славејот и му кажала дека царот имал желба да го слушне неговото пеење. Славејот се согласил и така го однеле во дворецот. Таму, штом почнал да пее, тој ги воодушевил сите присутни, а царот бил многу задоволен и така славејот останал да живее во дворецот каде кон него се однесувале со големи почести. Меѓутоа, еден ден, царот добил подарок од јапонскиот цар - механички славеј, украсен со скапоцени камења. Царот и дворјаниет биле воодушевени од подарокот. На почетокот, механичкиот и вистинскиот славеј пееле заедно, но нивното пеење не било усогласено така што потоа пеел само вештачкиот славеј. Додека сите му се воодушевувале на механичкиот славеј, кој постојано ја пеел истата песна, вистинскиот славеј побегнал надвор. Поради тоа, тој бил прогонет од царството, додека механичкиот славеј ги уживал сите почести. По една година, механичкиот славеј се расипал. Часовничарот успеал да го поправи, но оттогаш, тој пеел само еднаш годишно. така поминале пет години и царот се разболел. Додека тој лежел тешко болен, сите го прежалиле и веќе избрале друг цар. Еден ден, болниот цар имал привидение: смртта му седела на градите, а пред него се појавувале сите негови добри и лоши дела. Тогаш, под прозорецот се појавил славејот, кој слушнал за болеста на царот и дошол да го утеши со својата песна. Благодарение на неговото пеење, привиденијата исчезнале, смртта ја напуштила собата, а царот оздравел. Славејот му ветил на царот дека одвреме-навреме ќе доаѓа за да му пее при што ќе му кажува што се случува во царството. Утредента, коаг слугите влегле во собата мислејќи дека царот е мртов, тие се вџашиле кога царот ги поздравил со: „Добро утро“.

## Наводи

Категорија:Сказни на Ханс Кристијан Андерсен
Јовче будалчето

мини|Илустрација од 1900 година на Ханс Тегнер
**„Јовче будалчето“** (дански: *Klods-Hans*) — сказна на Ханс Кристијан Андерсен од 1855 година. 

## Содржина
Во едно село си живеел стар благородник кој три сина - двајцата биле многу учени, додека најмалиот бил будалче. Кога кралската ќерка објавила дека ќе се омажи за оној кој знае паметно да разговара со неа, двајцата синови почнале да се подготвуваат со намера да го прифатат предизвикот. По осумдневни подготовки, тие тргнале кон кралскиот дворец, но тогаш за повикот разбрал и будалестиот Јовче кој, исто така, посакал да добие можност да се покаже пред принцезата. Бидејќи татко му одбил да му даде коњ, Јовче го јавнал јарецот и заминал кон кралскито дворец. Патем, тој нашол мртва чавка и стар, искршен дрвен чевел, па ги зел со себе, а џебовите ги наполнил со брбушките на јарецот. Кога гордо им ги покажал своите работи, неговите браќа го исмеале. Набргу, браќата стигнале пред дворецот каде веќе чекале многу кандидати за женидба со принцезата, но таа ги одбила сите. Кога браќата дошле на ред да разговараат со кралската ќерка, тие се збуниле и не знаеле да кажат ништо паметно, па таа била незадоволна од нив. Тогаш се појавил Јовче, кој ѝ ги покажал на принцезата своите работи и така ја орасположил и таа решила да се омажи со него.

## Наводи

Категорија:Сказни на Ханс Кристијан Андерсен
Охридско каранфилче

**Охридско каранфилче** (науч.: *Dianthus ochridanus *) — локален вид ендемско растение во Национален парк Галичица. Тоа е многугодишно растение познато само за планината Галичица.

## Опис
Од основата на растението вертикално се издигнуваат многубројни цветни гранчиња. Стебленцата се високи 15–20&nbsp;cm, скоро круглести,сивкаво зелени,со тенки како точка многу ситни брадавички и секогаш со по еден цвет на врвот. Цветните гранчиња со 4-5 пара листови. 

### Листови
Листовите сивозелени, рапави:базалните листови линејни, 1-1,2&nbsp;mm широки, со 3 жили, плоскати или здиплени заострени, по работ ситно напилени; стеблените листови линеjни,со 3 жили,обично наполу покуси од интернодиумите; лисните ракавци 1,2–2&nbsp;mm долги , 1,5-2 пати подолги од пречникот на стебленцето, црвеникави или со црвеникави точки. 

### Цвет
Цветовите поединечни. Чашкините лушпи 6, јаки, кожести, елиптични или обратноовални, голи во основата црвени, одеднаш стеснети во зелен, во основата широк, кус, (2)3–4&nbsp;mm долг осил. Чашката 17–18&nbsp;mm долга, 4mm  широка, гола, долната половина пурпурна,  а горната зелена; чашкините запци триаглести, 6&nbsp;mm долги, обично пурпурни, по работ со цилии. Ламината на венечните ливчиња 7–8&nbsp;mm долга, 8&nbsp;mm широка, црвена, назабена, во основата влакнеста.

## Екологија
По варовнички камењари во субалпскиот појас.

## Наводи

Категорија:Флора на Македонија
Категорија:Ендемска флора на Галичица
Томоросов различник

**Томоросов различник** (науч.: *Centaurea tomorosii*) — местен ендемичен вид растение во Националниот парк Галичица.

## Мониторинг
Томоросовиот различник е строго заштитен вид во Македонија и локален ендемит (стеноендем) со мала популација и исклучително ограничено распространување во паркот (на врвот Томорос и околните падини). Со теренското мерење се регистрирал вкупниот број единки (бусени) кои биле во фаза на цветање или биле прецветани.

## Наводи

Категорија:Флора на Македонија
Категорија:Ендемска флора на Галичица
Маерова непета

**Маерова непета** (науч.: *Nepeta ernesti-mayeri*) — локален ендемичен вид растение во Националниот парк Галичица.

## Зачувување
Маеровата непета е строго заштитен вид во Македонија и редок вид со исклучително мала популација и ограничено распространување во национален парк Галичица. Маеровата непета во Македонија единствено се среќава тука, а во Националниот парк Галичица е со исклучително мала популација и со ограничено распространување на само три локалитети. Поради ароматичната содржина на изданоците, популацијата на овој вид е под притисок од неовластено собирање. Поради тоа стручниот тим на НП Галичица презел мерки за собирање на семенски материјал кој што подоцна ќе биде искористен за вештачко засејување (размножување).

## Наводи

Категорија:Флора на Македонија
Категорија:Ендемска флора на Галичица
Хималиина група

[мини|десно|300п|Најголемите неправилни месечини на Јупитер. Местоположбата на Хималиината група се гледа од присуството на Хималија близу врвот. Хоризонталната оска означува оддалеченост од Јупитер. Вертикалната го претставува [наклон (орбита)|наклонот. Занесеноста е означена со жолти црти, што го претставува најголемото и најмалото растојание од Јупитер. Крукчињата ја претставуваат големината на телата..]]

**Хималиина група**  — група напредни неправилни месечини на Јупитер кои следат слични орбити како онаа на месечината Хималија и се смета дека имаат заедничко потекло.

Групата има неколку члена (подредени по близина до Јупитер):

Американскиот астроном Скот Шепард во 2017 г. открил уште две можни месечини од групата, но тие биле пребледи (>24 св) за да се проследат и потврдат како такви.

Меѓународниот астрономски сојуз ги задршува имињата кои завршуваат на *-а* (во меѓународен облик) за месечините од оваа група, што го означува напредното движење на тие тела во однос на Јупитер, кој е нивниот гравитациски стожер.

## Особености и потекло

Нивните големи полуоски (оддалеченост од Јупитер) се движат помеѓу 11,15 и 11,75 Гм, орбиталните наклони им изнесуваат од 26,6° до 28,3°, а орбиталната занесеност им е од 0,11 до 0,25. Сите кружат напредно. 
Групата е мошне еднообразна по физички изглед и сите месечини имаат неутрални бои (бојни показатели B−V = 0,66 и V−R = 0,36), слични на астероидите од типот C. Имајќи ја предвид ограничената расеаност на орбиталните параметри и спектралната еднородност, предложено е дека групата може да биде остаток од распарчување на астероидод главниот астероиден појас. Првобитниот астероид веројатно имал пречник од 89&nbsp;км, само малку поголем од Хималија, коај задржува околу 87&nbsp;% од неговата маса. Ова би значело дека астероидот не бил многу пореметен.

Бројчените интеграции упатуваат на голема веројатност за суриди меѓу членовите на групата долж животниот век на Сончевиот Систем (просечно 1,5 судири меѓу Хималија и Елара). Покрај тоа, истите симулации покажуваат прилично голема веројатност за судири на напредните и повратните месечини (на пр. Пасифаја и Хималија имаат судирна веројатност од 27&nbsp;% во рок од 4,5 милијарди години). Затоа, постои претпоставка дека денешната група може да е последица од понова и побогата историја на судири меѓу овие месечини наспроти едно распарчување како кај Кармината и Ананкината група.

## Наводи


Категорија:Јупитерови месечини
Категорија:Неправилни месечини
Принцезата на зрно грашок

**„Принцезата на зрно грашок“** (дански: *Prinsessen paa Ærten*) — сказна на Ханс Кристијан Андерсен од 1835 година.

## Содржина
Еден принц сакал да се ожени, но барал вистинска принцеза. Тој го обиколил целито свет, но никако не можел да најде соодветна невеста, зашто на сите принцези им недостасувало по нешто. Една вечер, додека надвор беснеел пороен дожд, некој почнал да тропа на портата на дворецот. Кралот отворил и здогледал девојка која побарала преноќиште, но тврдела дека е вистинска принцеза. Тогаш, умната кралица ја наместила постелата со 20 душеци и 20 перници, а најдолу ставила едно зрно грашок. Утредента, кога ја прашале принцезата како спиела, таа се пожалила дека не ѝ било удобно, зашто под постелата имало нешто. Така, сите се убедиле дека таа е вистинска принцеза и принцот се оженил со неа, а зрното грашок го однеле во музејот.

## Наводи

Категорија:Сказни на Ханс Кристијан Андерсен
Огнилото

мини|Слика од Елена Ринго
**„Огнилото** (дански: *Fyrtøjet)*) — сказна на Ханс Кристијан Андерсен од 1835 година.

## Содржина
Додека се враќал од војната, еден војник сретнал вештерка на патот, која му кажала да влезе во едно шупливо дрво каде се крие големо богатство. Тој влегол во дрвото и видел три соби при што во секоја од нив имало по еден ковчег полн со бакарни, сребрени и златни пари, а пред секок ковчег седело по едно страшно куче. Со помош на шамијата на вештерката, војникот ги скротил кучињата и зел многу пари, како и едно старо огнило кое го барала вештерката. Бидејќи таа не сакала да му каже зошто служи огнилото, тој ја убил, а потоа заминал во еден град. Таму, војникот разбрал за принцезата која била затворена во дворецот, зашто ѝ било претскажано дека ќе се омажи за обичен војник. Војникот живеел раскошен живот и набргу ги потрошил сите пари, па бил принуден да се пресели во мала мансарда. Таму, тој се сетил на огнилото и кога го запалил, пред него се појавило едно од трите кучиња, кое му донело многу пари. Така, војникот сфатил дека огнилото е волшебно, па повторно станал богат. Една ноќ, тој ја посакал принцезата и го испратил кучето да му ја донесе, а тој ја бакнал. Утредента, принцезата им раскажала на родителите дека сонувала чуден сон. Следната ноќ, војникот ја повторил истата работа, но овојпат една дворјанка го следела кучето и открила каде оди принцезата. Таа ставила крст на портата од куќата, но кучето ставило таков знак на сите куќи, па утредента кралот и кралицата не можеле да ја најдат куќата каде преноќила принцезата. Сепак, крлаицата направила кесе и го наполнила со прав, па кога следниот пат кучето ја грабнало принцезата, на патот до куќата се истурала правта и така го откриле војникот. Поради тоа, тој бил затворен и осуден на смртна казна. Додека го чекал извршувањето на пресудата, крај затворот поминал еден чевларски момок, кој на војникот му го донел огнилото. Пред да го обесат, војникот побарал да му ја исполнат последната желба - да испуши една цигара. Кралот се согласил, но тогаш војникот го запалил огнилото и веднаш се појавиле трите кучиња. Тие ги нападнале кралот и војниците така што војникот го поставиле за крал, а тој ја зел принцезата за жена.

## Наводи

Категорија:Сказни на Ханс Кристијан Андерсен
Пасифаина група

**Пасифаина група** — група повратни неправилни месечини на Јупитер кои следат слични орбити како онаа на месечината Пасифаја и се смета дека имаат заедничко потекло.

Нивните големи полуоски (оддалеченост од Јупитер) се движат помеѓу 22,8 и 24,1 милиони километри (ист опсег како Кармината група), орбиталните наклони им изнесуваат од 144,5° до 158,3°, а орбиталната занесеност им е од 0,25 до 0,43.
[мини|300п|Најголемите неправилни месечини на Јупитер.. Меѓу Пасифаината група се означени Синопа и самата Пасифаја. Хоризонталната оска означува оддалеченост од Јупитер. Вертикалната го претставува [наклон (орбита)|наклонот. Занесеноста е означена со жолти црти, што го претставува најголемото и најмалото растојание од Јупитер. Крукчињата ја претставуваат големината на телата.]]
Основни членови на групата се следниве (негативниот период означува повратна орбита):

Меѓународниот астрономски сојуз ги задржува имињата кои завршуваат на *-e* (во меѓународен облик) за сите повратни месечини.

## Потекло
Се смета дека Пасифаината група настанала кога еден астероид бил зафатен од Јупитер и потоа распарчен кога се судрил. Првичниот астероид не бил многу пореметен: пресметано е дека тоа тело имло пречник од 60&nbsp;км, што е приближно исто со Пасифаја; таа задржува 99&nbsp;% од изворната маса. Меѓутоа, доколку во оваа група припаѓа и Синопа, тогаш соодносот би бил доста помал (87&nbsp;%).

За разлика од Кармината и Ананкината група, теоријата за настанок со еден удар не е прифатена кај сите стручњаци. Ова е бидејќи Псаифаината група, иако слична по голема полуоска, е пошироко распрсната во наклонот. Друга можност е Синопа да не е дел од остатоците на тој судир, туку да била посебно зафатена. Различните бои на телата (сива кај Пасифаја, светлоцрвена кај Калироја и Мегаклита) исто така упатуваат на тоа дека групата има посложено потекло отколку еден удар.

мини|лево|300п|Орбиталните елементи и релативните големини на основните членови на Пасифаината група. Хоризонталната оска е нивната просечна оддалеченост од Јупитер, вертикалната го означува орбиталниот наклон, а крукчињата се за големините.
мини|десно|300п|Овој дијаграм ја споредува широката распрснатост на Пасифаината група (црвено) со позбиената Ананкина (сино) и Кармина (зелено) група.

## Белешки

## Наводи


Категорија:Јупитерови месечини
Категорија:Неправилни месечини
Категорија:Месечини со повратна орбита
Кармина група

**Кармина група** група повратни неправилни месечини на Јупитер кои следат слични орбити како онаа на месечината Карма и се смета дека имаат заедничко потекло.

Нивните големи полуоски (оддалеченост од Јупитер) се движат помеѓу 22,9 and 24,1 Гм, орбиталните наклони им изнесуваат од 164,9° до 165,5°, а орбиталната занесеност им е од 0,23 до 0,27 (со еден исклучок).
[мини|300п|Најголемите неправилни месечини на Јупитер. Местоположбата на Кармината група е означена со присуството на Карма во долниот среден дел. Хоризонталната оска означува оддалеченост од Јупитер. Вертикалната го претставува [наклон (орбита)|наклонот. Занесеноста е означена со жолти црти, што го претставува најголемото и најмалото растојание од Јупитер. Крукчињата ја претставуваат големината на телата.]]

Основни членови на групата се следниве (негативниот период означува повратна орбита):
мини|десно|300п|Орбиталните елементи и релативните големини на основните членови на Кармината група. Хоризонталната оска е нивната просечна оддалеченост од Јупитер, вертикалната го означува орбиталниот наклон, а крукчињата се за големините.

Меѓународниот астрономски сојуз ги задржува имињата кои завршуваат на *-e* (во меѓународен облик) за сите повратни месечини.

## Потекло
Многу малата расеаност на средните орбитални елементи меѓу основните членови (групата е одделена за помалку од 700.000&nbsp;км во големата полуоска и под 0,7° во наклон) упатува на тоа дека Кармината група веројатно некогаш била едно тело кое се разбило во судар. Ова се должи на многу малиот брзински импулс (5 < δV < 50&nbsp;м/с). 
Првобитното тело веројатно било големо колку Карма, со пречник од 46&nbsp;км; 99&nbsp;% од масата на групата сè уште е во месечината Карма.

Во прилог на таа теза одат и боите: сите овие месечини се светлоцрвени на изглед, со бојни показатели B-V= 0,76 и V-R= 0,47
и инфрацрвени спектри, слични на астероидите од типот D.
Овие податоци одговараат на изворно тело од хилдското семејство или Јупитеров тројанец.

## Наводи


Категорија:Јупитерови месечини
Категорија:Неправилни месечини
Категорија:Месечини со повратна орбита
Валетудо (месечина)

**Валетудо** (или **Јупитер LXII**, првично **S/2016 J 2**) — месечина на Јупитер. Откриена е од американскиот астроном Скот Шепард и неговата екипа од податоците добиени со Магелан-Бадеов телескоп (6,5 м) во опсерваторијата „Лас Кампанас“ во 2016 г., но објавен дури на 17 јули 2018 г. во службениот распис на Центарот за мали планети, каде биле објавени уште девет новооткриени Јупитерови месечини. Освен податоците од „Лас Кампанас“, во изворната се наведуваат и податоци добиени од телескопот „Џемини Север“ (8,1 м) („Мауна Кеја“), како и рефлекторскито телескоп на Меѓуамериканската опсерваторија „Серо Тололо“ (4 м).

## Особености
Месечината има пречник од околу 1&nbsp;км и кружи околу Јупитер на растојание од 19 милиони километри. Има наклон од 34° и занесеност од 0,222. Оди по напредна орбита која ја завршува за година и пол, но ги пресекува патеките на неколку други месечини кои имаат повратни орбити и претставуваат опасност за судири во иднина.

## Име
Валетудо ја носела првичната ознака  сè додека не добила име во 2018 г. Името ѝ е дадено по Валетудо, римската божица на здравјето и чистотата и правнука на Јупитер. Одобрено е од МАС на 3 октомври 2018 г.

## Наводи

Категорија:Јупитерови месечини
Категорија:Неправилни месечини
Категорија:Откритија на Скот Шепард
Категорија:Астрономски тела откриени во 2016 година
Ефимија (месечина)

**Ефимија** {или *Евфема*; **Јупитер LX**, првично наречена **** — надворешна месечина на Јупитер со пречник од 2&nbsp;км.

## Откривање
Откриена е од екипа во 2003 г. астрономи на Хавајскиот универзитет под водство на Скот Шепард. Месечината се изгубила по откривањето во 2003 г. и повторно забележана во 2017 г. по што ѝ била дадена трајна ознака.

## Име
Месечината го добила сегашното име во 2019 г. по битието Ефимија од старогрчката митологија, кое е дух на добрите предзнаци, пофалбата, одобрението, победничките извици и ракоплескањето, ќерка на Хефест и Аглаја, внука на Зевс. Предлогот е даден на Твитер, во конкурс приреден од Карнегиевиот институт, на кој е усвоено и името на месечината Филофросина.

## Орбита
Ефимија кружи околу Јупитер на просечно растојание од 19.6&nbsp;Гм и прави едно свртување за 628,06 дена. Има наклон од 146° кон еклиптиката (146° кон Јупитеровиот екватор) и оди во повратна насока со занесеност од 0,2507. Ѝ припаѓа на Ананкината група на повратни неправилни месечини кои кружат околу Јупитер на оддалеченост од 19,3 до 22,7&nbsp;Гм со наклон од околу 150°.

## Наводи

Категорија:Ананкина група
Категорија:Јупитерови месечини
Категорија:Неправилни месечини
Категорија:Астрономски тела откриени во 2003 година
Категорија:Откритија на Скот Шепард
Категорија:Месечини со повратна орбита
Надвозник

[Overpasses near [Barcelona|десно|мини|200x200пкс|Надвозници близу Барселона]]
**Надвозник** — мост над вкрстувањето на две сообраќајници (патнички или железнички) со кој едната сообраќајница, крената над земјата, се преведува над другата, која лежи на нивото на земјата. Со тоа се овозможува непречен сообраќај на двете сообраќајници.

Надвозник е всушност дел од патот што поминува над патишта, пруги, пешачки патеки или велосипедски патеки. Градбата каде поминува патот под надвозникот се нарекува подвозник.

Во случај на надвозници, важна особеност е дозволеното оптоварување или тежина што треба да се напише на сообраќајниот знак пред надвозникот. Дозволеното оптоварување е важно за возилото да не го оштети надвозникот со својата тежина.

## Поврзано
* Подвозник

## Наводи

Категорија:Патен сообраќај