open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Васил Кутинчев

**Васил Иванов Кутинчев** () (роден на 25 февруари 1859 година во Русе; починал на 30 март 1941 година) бил бугарски офицер. Воената кариера ја започнал во 1879 година по завршувањето на Военото училиште во Софија. На 13 септември 1885 година бил поставен за командант на 1-виот баталјон на 5-тиот пешадиски полк Дунав.

Истата година учествувал во Српско-бугарската војна и на 8 ноември бил унапреден во командант на 5. полк. Се борел во Битката кај Сливница, Драгоман, Царевброд и Пирот.

По војната служел како командант на различни пешадиски полкови и бил унапреден во генерал-мајор во 1904 година. Четири години подоцна Кутинчев бил назначен за командант на Првата армиска област која ги сочинувала западните делови на Бугарија.

На 2 август 1912, Фердинанд I во чест на 25-годишнината од неговото пристигнување во Бугарија унапредил шест генерал-мајори во чин генерал-полковник. Еден од тие генерали бил Кутинчев. Ова е прв пат во историјата на Бугарското кралство да се имаат доделено толку високи чинови на офицери на Активната армија. Дотогаш биле дадени на офицери на резервнитите состави.

Со започнувањето на Првата балканска војна генералот Кутинчев бил поставен за командант на Првата армија која учествувала во важните битки на Кирк Килисе, Луле Бургас и Чаталца.

По завршувањето на војната, целата војска морала да биде префрлена во Северозападна Бугарија, каде што за време на Втората балканска војна служела против Србите. Во меѓувреме, на 16 јули 1913 година Кутинчев ја презел командата на Втората армија. Останал на оваа функција до крајот на непријателствата.

За време на Првата светска војна бил генерал во Генералштабот на Активната армија и командант на новосоздадениот армиски регион Морава. Во еден последен чин на признавање на неговата служба во октомври 1918, генерал-потполковникот Васил Кутинчев бил унапреден во генерал на пешадијата кој бил највисок воен чин во бугарската армија и отишол во резерва. Починал во Софија во 1941 година.

## Наводи

Категорија:Луѓе од Отоманското Царство
Категорија:Починати во 1941 година
Категорија:Родени во 1859 година
Категорија:Луѓе од Русе
Категорија:Носители на орденот „За воена заслуга“ (Бугарија)
Категорија:Личности од Српско-бугарската војна
Категорија:Бугарски генерали
Светски ден на вакцината против СИДА

мини|Симптоми на ХИВ инфекција
**Светскиот ден на вакцината против СИДА**, познат и како **Ден на свесноста за вакцината против ХИВ**, се одбележува секоја година на 18 мај. Застапниците на вакцината против ХИВ го одбележуваат денот со промовирање на континуираната итна потреба за вакцина за спречување на ХИВ и СИДА. Тие искажуваат благодарност на илјадниците волонтери, членови на заедницата, здравствени работници, поддржувачи и научници кои работат заедно за да најдат безбедна и ефикасна вакцина против СИДА и ја повикуваат меѓународната заедница да ја препознае важноста од инвестирањето во новите технологии како критичен елемент на сеопфатен одговор на епидемијата на ХИВ/СИДА.

Концептот на Светскиот ден на вакцината против СИДА е во почетниот говор на 18 мај 1997 година на Државниот универзитет Морган, кој бил одржан од тогашниот претседател Бил Клинтон. Клинтон го предизвикал светот да постави нови цели во подемот на науката и технологијата и да развие вакцина против СИДА во следната деценија, наведувајќи: „Само навистина ефикасна, превентивна вакцина за ХИВ може да ја ограничи и да ја елиминира заканата од СИДА“.

Првиот Светски ден на вакцината против СИДА бил одбележан на 18 мај 1998 година, одбележувајќи ја годишнината од говорот на Клинтон. Секоја година заедниците ширум светот одржуваат различни активности на Светскиот ден на вакцината против СИДА за да ја подигнат свеста за вакцините против СИДА, да ги едуцираат заедниците за превенција на ХИВ и истражувањата за вакцината против СИДА и да го свртат вниманието на постапките на обичните луѓе кои можат да бидат дел од меѓународните напори за запирање на пандемијата.

## Поврзано

* Мрежа за тестирање вакцини за ХИВ 
* Меѓународна иницијатива за вакцина против СИДА 
* Националниот институт за здравје 
* Институт за истражување на вирусот Уганда 
* Јужноафриканска иницијатива за вакцина против СИДА
* Светски ден за борба против сидата

## Надворешни врски

* Почетниот говор на Бил Клинтон на Државниот универзитет Морган
* Коалиција за застапување за вакцини против СИДА (AVAC)
* Биди генерација
* Истражувачкиот центар за вакцини Дејл и Бети браници (VRC)
* Меѓународна иницијатива за вакцина против СИДА
* Иницијатива за вакцина против СИДА во Јужна Африка (SAAVI)

Категорија:Празници во мај
Категорија:ХИВ
Категорија:ХИВ/СИДА
Категорија:Сексуално здравје
Соработка за откривање вакцина против СИДА

**Соработката за откривање вакцина против СИДА (СОВПС)** е меѓународна мрежа на научници, истражувачки организации и промотори на истражувања за вакцини против ХИВ.

## Партнери
Соработката за откривање вакцина против СИДА била основана во 2006 година кога Фондацијата Бил и Мелинда Гејтс донирале 287 милиони американски долари за промоцијата на истражувања за вакцини против ХИВ. Самата мрежа го поддржува Глобалното претпријатие за вакцини против ХИВ. Мрежата опфаќа многу поединечни институции.

## Наводи

## Надворешни врски

* 

Категорија:ХИВ/СИДА
Категорија:Сексуално здравје
Категорија:ХИВ
Категорија:Вакцини
Boyz II Men

**Boyz II Men** (транскрипција: *Бојс ту мен*) ― американска вокална група од Филаделфија, препознатлива по емотивните балади и а-капела хармонијата во нивните песни. Групата била основана во 1985 година, а во неа членуваат: баритонот Нејтан Морис и тенорите Вања Морис и Шон Стокман. Во текот на 1990-тите, Boyz II Men биле квартет со бас-пејачот Мајкл Мекари, кој во 2003 година ја напуштил групата поради здравствени проблеми и подоцна му била дијагностицирана мултипла склероза.

Во 1991 година, по објавувањето на нивните синглови „Motownphilly“ и „It's So Hard to Say Goodbye to Yesterday“,групата ги забележала првите успеси; двата сингла се пласирале во топ-5 на ''Billboard'' Hot 100. Нивниот сингл од 1992 година, „End of the Road“ се искачил на врвот на топ-листата и поставил тогашен рекорд со поминати 13 недели на оваа позиција. Boyz II Men двапати го соборувале овој рекорд со сингловите „I'll Make Love to You“ и „One Sweet Day“ (со Мараја Кери), кои биле на прво место на топ-листата 14 и 16 недели, соодветно. Откако „On Bended Knee“ ја истиснал од прво место песната „I'll Make Love to You“, Boyz II Men станале трети музичари, по Битлси и Елвис Присли, кои успеале една своја песна да ја заменат со друга на врвот на *Billboard* Hot 100. Поради овие успеси, списанието *[[Билборд (магазин)|Билборд]]* од 1987 до 2012 година ги ставало Boyz II Men на прво место на нивниот список од „Најдобри машки групи“.

По заминувањето на Мекари, Boyz II Men продолжиле да настапуваат како трио. Нивниот најнов студиски албум, *Under the Streetlight*, бил објавен во 2017 година. Boyz II Men освоиле четири Греми награди.

## Членови

### Сегашни членови

* Нејтан Морис (1985-денес)
* Вања Морис (1987-денес)
* Шон Стокман (1988-денес)

### Поранешни членови

* Мајкл Мекари (1988-2003)
* Марк Нелсон (1985-1990)
* Џорџ Балди (1985-1988)
* Џон Шотс (1985-1988)
* Маргерит Вокер (1985-1988)

## Дискографија

; Студиски албуми

* *Cooleyhighharmony* (1991)
* *Christmas Interpretations* (1993)
* *II* (1994)
* *Evolution* (1997)
* *Nathan Michael Shawn Wanya* (2000)
* *Full Circle* (2002)
* *Throwback, Vol. 1* (2004)
* *The Remedy* (2006)
* *Motown: A Journey Through Hitsville USA* (2007)
* *Love* (2009)
* *Covered: Winter* (2010)
* *Twenty* (2011)
* *Collide* (2014)
* *Under the Streetlight* (2017)

## Наводи

## Надворешни врски

* 
* 

Категорија:Добитници на Греми
Категорија:Американски поп музички групи
Категорија:Американски соул-групи
Категорија:Американски современ ритам и блуз групи
Категорија:Музички групи од Филаделфија
Категорија:Трија
Категорија:Квартети
Категорија:Музички групи основани во 1988 година
Категорија:Американски машки групи
Категорија:Американски вокални групи
Категорија:Изведувачи на балади
Категорија:Афроамерикански музички групи
Марика Ниноу

**Марика Нину** (; родена **Евангелија Адамијан** []; 1922 &ndash; 23 февруари 1957) била ерменско-грчка ребетико пејачка.

## Биографија
Била родена во 1922 година на бродот „Евангелистрија“ кој ги донел нејзината мајка, нејзините две сестри и нејзиниот осумгодишен брат, Баркев Атамијан, од Смирна (денешен Измир) во Пиреја. Излегла од стомакот на мајка си, а бидејќи мислеле дека нема да преживее, ја однеле во магацин. Меѓутоа, таа преживеала и веднаш ја крстил капетанот на Евангелистрија, на тој начин го добила името Евангелија (на грчки значи „таа од Евангелието, таа од добрата вест“).

Во Грција, нејзиното семејство се населило во Кокинија, на улица Мегара бр. 50. На седум години, Ниноу започнала да го посетува Ерменското училиште на Синиот крст на Грција „Заваријан“ во Кокинија.

Таму научила да свири на мандолина и се приклучила на училишниот оркестар. Во меѓувреме, поради нејзините гласовни квалитети, пеела во ерменската црква Свети Агоп во Кокинија.

Во 1939 година се омажила за својот прв сопруг Хаиг Месробјан, кој бил бравар и имал продавница во Кокинија, а во 1940 година го родила нивниот син Ованес. Во 1947 година, советските бродови дошле во Грција за да ги земат Ерменците кои сакале да заминат и да отидат во Ерменија. Заминало половина од ерменското население на Солун и Атина. Меѓу нив бил и сопругот на Ниноу, Хаиг, кој ги оставил сопругата и синот зад себе.

Таа го запознала акробатот Никос Николаидес „Нино“ во 1944 година и се омажила за него. Тие почнале да настапуваат заедно како „*Дуо Нино*“. Кога нејзиниот син се приклучил на чинот, тие станале „*Два и пол Нино*“.

Во една од изведбите на *Нинос*, уметникот *Петрос Киријакос* ја слушнал како пее и му ја препорачал на Манолис Хиотис. Хиотис снимил две песни со неа во 1948 година.

Во октомври 1948 година, Стелакис Перпиниадис (грчки: Στελλάκης Περπινιάδης) ја довел под своја закрила како пејачка во клубот *од Флорида*.

До 1949 година, Ниноу имала почнато да работи со Василис Цицанис во Фат Џими, место кое подоцна играло одлучувачка улога во нивните животи, при што парот Цицанис-Нину добил многу посебно место во историјата на музиката на Грција.

Во октомври 1951 година Ниноу настапила со Цицанис во Истанбул, но по ова патување, тие решиле да тргнат по својот пат.

Пред да замине во САД во 1954 година, имала операција на рак во Атина. Сепак, нејзиниот рак брзо се проширил додека била во САД и се вратила во Грција каде работела под големи болки кратко време пред да и подлегне на болеста на 35-годишна возраст.

## Наследство
Ниноу поседувала висок тон со значајно тело и волумен и беспрекорен тоналитет и пеела со емотивен интензитет. Снимила вкупно 174 песни, од кои 119 како пејачка.

Филмот *Рембетико* на Костас Ферис е базиран на нејзиниот живот.

## Наводи

Категорија:Починати во 1957 година
Категорија:Родени во 1922 година
Категорија:Ерменски пејачи
Јужноафриканска иницијатива за вакцина против СИДА

**Јужноафриканската иницијатива за вакцина против СИДА** била јужноафриканска организација со цел да го координира истражувањето и развојот на вакцините против ХИВ во Јужна Африка. Организацијата била затворена на 31 декември 2012 година.

## Историја
Организацијата била основана во 1999 година од страна на владата на Јужна Африка како проект на Јужноафриканскиот совет за медицински истражувања. Организацијата често соработувала со Мрежата за тестирање вакцини против ХИВ.

## Проблеми со финансирањето
Во јуни 2009 година, Јужноафриканската иницијатива за вакцина против СИДА објавила дека тестирала нов кандидат за вакцина против ХИВ, но целиот развој на вакцината бил суспендиран на неодредено време поради недостаток на финансиски средства.

## Наводи

## Надворешни врски

* 
Категорија:ХИВ
Категорија:ХИВ/СИДА
Категорија:Вакцини
Македонски Концепт

**Македонски Концепт** — македонска политичка партија која е формирана во 2019 година од страна на Петар Богојески, кој е и претседател на партијата.

## Историја
Партијата е основана во декември 2019 година, од страна на Петар Богојески.

Таа учествувала самојстојно на парламентарните избори во 2020 година, како нова партија, која освоила 2.575 гласа, односно 0,28% од гласовите.

На парламентарните избори во 2024 година, учествувала во коалиција предводена од ВМРО ДПМНЕ.

## Наводи

Категорија:Политички партии во Македонија
Категорија:Појавено во 2019 година во Македонија
Чаир Маала

**Чаир Маала** (, *Каламиес*; до 1923 г. *Τσαΐρ Μαχαλέ*, *Цаир Махале*) — поранешно село во Серско, Егејска Македонија, на територијата на денешната општина Синтика на Серскиот округ, Грција. Било населено со Турци.

## Географија
Селото се наоѓало на север од Дели Хасан и на запад од Џума Маала.

## Историја
### Во Отоманското Царство
Во XIX век Чаир Маала било турско село во Серската каза на Серскиот санџак. Во „Етнографија на вилаетите Адријанопол, Монастир и Салоника“ се вели дека во 1873 г. *Чаир* (Tchaïr) е било село со 50 домаќинства на 128 муслимани.

Во 1891 г. Георги Стрезов напишал за селото:

Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) во 1900 г. во Чаир Маало живееле 200 Турци и 50 Роми.

### Во Грција
За време на Првата балканска војна селото е окупирано од Бугарија, но по Втората балканска војна во 1913 г. е припоено кон Грција согласно Букурешкиот договор. Таа година населението броело 224 жители, а во 1920 г. во него е попишан само 51 жител. Во 1924 г. жителите се иселени во Турција по сила на Лозанскиот договор, а на негово место се доведени грчки колонисти. На пописот од 1928 г. Чаир Маала е претставено како чисто дојденско село со 58 лица (16 семејства).

Селото е напуштено некаде по 1935 г. поради немање услови за живот. Жителите се преселие во Џума Маала.

## Наводи

Категорија:Историски села во Синтика
Чали Маала

**Чали Маала** или **Чалик Маала** (, *Микрокоми*; до 1927 г. *Τσαλή Μαχαλέ*, *Цали Махале* или *Τσαλίκ Μαχαλέ*, *Цалик Махале*) — поранешно село во Серско, Егејска Македонија, на територијата на денешната општина Синтика на Серскиот округ, Грција. Било населено со Турци и Роми.

## Географија
Селото се наоѓало близу десниот брег на Бутковското Езеро, на југ од Бутково и од денес напуштеното Ложишта.

## Историја
### Во Отоманското Царство
Во XIX век Чали Маала било турско село во Серската каза на Серскиот санџак. Во „Етнографија на вилаетите Адријанопол, Монастир и Салоника“ се вели дека во 1873 г., *Чале Махале* (Tchale-mahalé) било село во Серската каза со 128 муслимани.

Во 1891 г. Георги Стрезов напишал за селото:

Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) во 1900 г. во *Чали Махале* живееле 120 Турци и 50 Роми.

### Во Грција
За време на Првата балканска војна селото е окупирано од Бугарија, но по Втората балканска војна во 1913 г. е припоено кон Грција согласно Букурешкиот договор. Истата година населението броело 326 жители, но во 1920 г. не се спомнува, што значи дека селото веќе се распаднало.

Селото е обновано во 1924 г. кога тука се доведени грчки колонисти. Во 1928 г. тоа броело 28 жители. Малку подоцна населбата се растурила, а нејзините жители се преселиле во Ложишта.

## Наводи

Категорија:Историски села во Синтика
IIBR-100

мини|Реувен Ривлин со првиот вакцинатор во фаза Б од израелската вакцина на Израелскиот биолошки институт, јануари 2021 година (GPOABG 4084)
**IIBR-100**,  е кандидат за вакцини КОВИД-19 со компетентна репликација рекомбинантна ВВВ вирусна векторска вакцина.    Развиена е од Израелскиот институт за биолошки истражувања (IIBR).   IIBR соработувал со американската (NRx Pharmaceuticals) за да ги заврши клиничките испитувања и да ја комерцијализира вакцината.  Студијата спроведена кај хрчаци сугерирала дека една доза од вакцината е безбедна и ефикасна во заштитата од КОВИД-19. 

## Наводи

## Надворешни врски

* Влез IIBR-100 во Медицина Стенфорд 
* Оценете ја безбедноста, имуногеноста и потенцијалната ефикасност на вакцината rVSV-SARS-CoV-2-S
Категорија:Вакцини
Категорија:Вакцина за КОВИД-19
Викторија Алексанјан

**Викторија Алексанјан** (родена 1987 година во Ереван, Ерменија) е ерменски филмски режисер и ко-основач на Независна заедница на филмски работници на Ерменија ЗНФР. Алексанјан има напишано, режирано и продуцирано голем број кратки филмови.

## Образование
Алексанјан магистрирала ликовни уметности по филм на Универзитетот Колумбија и економско новинарство на Руско-ерменскиот универзитет. Таа добила стипендија за пост-продукција од Филмакадемија Баден-Виртемберг.

## Кариера
Алексанјан ја започнала својата кариера како новинар, работејќи во голем број културни списанија во Ерменија. По дипломирање на Руско-ерменскиот универзитет и магистерската диплома по новинарство, професионалниот пат на Алексанјан добил уметничка насока. Се приклучила на проект за театар на отворено во Норвешка како блогер и изведувач и набргу потоа се преселила во Њујорк за да студира филм на Универзитетот Колумбија.

Во ноември 2018 година, Алексанјан имплементирала Лабораторија за учење филм за Тумо Центар за креативни технологии во Ѓумри и одржала едномесечна интензивна едукативна филмска работилница која резултирала со продукција на колаборативен краток филм, создаден од студентите на Тумо, наречен „Ѓумри, љубов моја.“

Таа служела и во Независниот филмски комитет за Националниот кино центар, прегледувајќи и судејќи ги филмските проекти и сценаријата за Конкурсот за државно финансирање 2018 година.

Сега, Алексанјан е ко-основач, собирач на средства и член на одборот на ЗНФР, Независна заедница на филмски работници на Ерменија.

## Филмографија

### Режисер

* *Божји човек* 2016
* *Негуватели* 2014

### Продуцент

* *Не размислувај за тоа* 2016 година
* *Професорот: Таи Чи западно патување* 2016 година
* *Ризично пиење* 2016 година
* *Вистинскиот Американец* 2015 година
* *Крштевањето на Џошуа Коен* 2014 година
* *Скршена значка* 2014 година

### Режисер на втора единица

* *Багаж* 2016 година
* *Дупката за црви на г-ѓа Небиле* 2016

### Оддел за уметност

* *Горчливи шеснаесет* 2014

## Награди и номинации
Номинација за најдобар филм на МФФ „Златна кајсија“ „Ерменска панорама“ 2014 година.

Награда за најдобар странски филм на филмскиот фестивал Сансет, Лос Анџелес во 2015.

## Наводи


Категорија:Живи луѓе
Категорија:Родени во 1987 година
Категорија:Ерменски режисери
Список на претпријатија во СФРЈ

Овој список содржи значајни претпријатија кои учествувале во економијата на Социјалистичка Федеративна Република Југославија, држава која постоела од 29 ноември 1945 до 27 април 1992.

## Автомобилска индустрија

## Бродоградба

## Воена индустрија

## Индустрија за дрво и хартија

## Градба

## Електроника

## Машинска индустрија

## Нафтена индустрија
[мини|[Energoprojekt designed the headquarters of Naftagas; it was completed in 1998, at which time Naftagas had been renamed to Petroleum Industry of Serbia (NIS), so the building is known as the NIS building.]]

## Прехранбена, тутунска и воена индустрија

## Сообраќај

## Индустрија за текстил и обувки

## Рудници и железарници

## Фармацевтска индустрија

## Хемиска индустрија

## Малопродажба

## Наводи

Категорија:Југословенски претпријатија
Данок на јаглерод во Македонија

**Данокот на јаглерод во Македонија** е данок што треба да се наплаќа на емисиите на јаглерод од производството на стоки и услуги, односно данок што е предвиден во новиот Закон за климатска акција. Без данокот на јаглерод, се смета дека емисиите од енергетиката во Македонија во 2030 година ќе се намалат вкупно за околу 3% во однос на емисиите во 2017 година, и тоа главно поради планираните мерки за енергетска ефикасност. Воведувањето на данокот на јаглерод во Македонија и во државите во регионот, ќе доведе до намалување на емисиите на СО2 од енергетиката во Македонија за околу 40% во 2030 година, и за 42% во 2040 година, споредено со емисиите во 2017 година.

## Зошто е потребен данокот на јаглерод во Македонија
Македонија, заедно со сите други држави во светот, го потпиша Договорот од Париз, кој има за цел да го задржи зголемувањето на температурата на глобално ниво под 2 степени Целзиусови и да спречи климатските промени да предизвикаат сериозни последици. До 2050 година, Македонија веќе може да очекува повисоки температури во летните месеци, зголемување на топлотните бранови и зголемена честота и интензитет на сушите. Зголемувањето на температурите од 2 степени Целзиусови би предизвикало шест од седумте скијачки центри во Македонија да останат без снег. Сите држави во светот во текот на 2020-тите години мора да направи значителни промени за температурата да не се зголеми за повеќе од 1,5 степени Целзиусови.

Друга можност е Македонија да ги регулира емисиите во секој сектор и подсектор поединечно. Сепак, за ова да се спроведе потребно е властите да направат избор на технологии и стандарди за ефикасност за низа примени. Иако некои вакви нови технолошки стандарди можат да бидат прилично ефективни, постои ризик властите да побараат мерки кои ќе бидат или премногу скапи или подоптимални.

## Наводи

## Надворешни врски
* За данокот на klimatskipromeni.mk

Категорија:Даноци
Категорија:Еколошко право
Јасмин (финска пејачка)

**Јасмин Татјана Анет Валентин** (родена во Хелсинки, 22 август 1976 година), позната како **Јасмин**, е финска ромска пејачка.

Таа ја претставувала Финска на Изборот за песна на Евровизија 1996 година со песната *Ниин каунис на таива*, со која се пласирала на 23-то место. По Евровизија, таа имала настапи во различни земји, меѓу кои Турција, Шпанија и Грција.

## Наводи

Категорија:Живи луѓе
Категорија:Родени во 1976 година
Категорија:Учесници на Евровизија
Фридрих Акел

200px|мини|Фридрих Акел во 1924 година
**Фридрих Карл Акел** ( во селото Кауби (сегашно Порнусе), парохијата Мулги – 3 јули 1941 година во Талин) бил естонски дипломат и политичар кој служел како државен старешина на Естонија во 1924 година.

## Раните години
Акел бил роден во селото Кауби (сегашно Порнусе) во парохијата Мулги. Тој одел во гимназијата Александар во Тарту, а студирал на катедрата за медицина на Универзитетот во Тарту во 1892-1897 година. По дипломирањето, работел како асистент на Универзитетската клиника во Тарту пред да се вработи како лекар во офталмолошката клиника Рајмерс во Рига во 1898 година. Следната година, тој започнал да работи како лекар во воената болница Ујаздов во Варшава. Во 1901 година ги продолжил студиите во Берлин, Прага и Лајпциг.

Откако накратко се вратил како лекар во офталмолошката клиника Рајмерс, Акел работел како приватен офталмолог во Талин помеѓу 1902 и 1912 година, со исклучок за 1904-1905 година, кога служел како воен лекар во руско-јапонската војна. Во 1907 година бил еден од основачите на Приватната клиника на естонските лекари, а во 1912 година основал своја очна клиника. Тој бил и член и претседател на општинскиот совет на Талин и почесен судија на мирот во Советот за мир Талин-Хапсалу.

Акел бил член на одборот на Севернобалтичкиот сојуз на лекари и на народното образовно друштво на Талин, претседател на спортското друштво „Калев“, градежното друштво на театарот „Естонија“ и на Естонското друштво „Естонија“ во Талин, бил и член и претседател на советот и член на Одборот на Талинското здружение за заеми и штедилници (подоцна Талинска кредитна банка), исто така и потпретседател на конститориумот на Естонската евангелистичка лутеранска црква во 1920–1922 година.

## Политичка кариера
Акел бил старешина на Естонија помеѓу март и декември 1924. За време на неговиот мандат како старешина на државата, Комунистичката партија на Естонија извршил неуспешен обид за државен удар на 1 декември; иако Акел избегал неповреден, министерот за транспорт Карл Карк бил убиен.

Исто така, бил министер за надворешни работи во 1923-1924, 1926-1927 и 1936-1938, и естонски пратеник во Шведска и Данска во 1928-1934 година и Германија и Холандија во 1934-1936 година. Во 1927-1932 година, бил претставник на Естонија во Меѓународниот олимписки комитет.

Од 1926 до 1929 година, Акел бил член на III Риигикогу, претставувајќи ја Христијанската народна партија. Подоцна, бил член на естонското национално собрание (*Рахвускогу*) во 1937 година и на *Ригинукогу* (горниот дом на парламентот) во 1938-1940 година.

## Апсење и егзекуција
По советската инвазија и окупација на Естонија и другите балтички држави во јуни 1940 година, Акел бил затворен од НКВД во октомври 1940 година. Бил убиен со пукање во Талин на 3 јули 1941 година. Неговата сопруга, Адел Каролина Тенц, била депортирана во СССР во јуни 1941 година и починала таму во 1944 година.

## Наводи и извори

; Наводи 

; Извори

Категорија:Починати во 1941 година
Категорија:Родени во 1871 година
Категорија:Естонски политичари
Мирзакан Субанов

**Мирзакан Усурканович Субанов** (; роден 15 октомври 1944) - советско-киргиски воен командант кој служел како прв Министер за одбрана на Киргистан во 1993–1999.

## Биографија
Мирзакан Субанов бил роден во округот Талас во Киргиската Советска Социјалистичка Република во 1944. Дипломирал на Ташкент Високата командна школа за целооружување во 1966, Воената академија Фрунзе во 1977 и Академијата на Генералштабот во 1984.

Како генерал-мајор во Советската армија, тој служел како воен советник на авганистанската армија за време на граѓанската војна против *муџихадините* од 1987 до 1989 година и водел воен корпус во Ленинградскиот воен округ од 1989 година и бил именуван за заменик командант на воениот округ Туркестан во 1991 година.

Субанов се вратил во Киргистан по распадот на Советскиот Сојуз за да служи во Киргистанската војска и бил назначен за претседател на Државниот комитет за одбрана за прв заменик на генерал-мајор Dzhanybek Umetaliyev во 1992 година.

Мирзакан Сабанов го наследил Уметалиев на чело на Комитетот за одбрана на 22 јули 1993, станувајќи првиот министер за одбрана на Киргистан кога Министерството за одбрана било формирано од владата на Акаев како замена за Државниот комитет за одбрана во истата година.

Субанов бил унапреден во генерал-полковник и генерал-полковник за време на неговиот мандат како министер за одбрана, но бил разрешен од Министерството за одбрана по инцидентот во август 1999 година во кој герилци од Таџикистан преминале во Киргистан, окупирале погранични села и заробиле заложници. Владата на Акаев го разрешила генерал-полковникот Субанов поради тоа што портпаролот на печатот Канибек Иманалиев го опишал како неуспех да се „стабилизира ситуацијата“.

Субанов бил вратен на истакната позиција во владата по револуцијата на лалињата, со која била завршена петнаесеттата година на власт на претседателот Акаев во 2005 година и бил шеф на националната гранична служба во 2005-2006 година.

Субанов бил избран за директор на Извршниот комитет на Регионалната антитерористичка структура на Шангајската организација за соработка во 2006 година.

## Наводи

Категорија:Живи луѓе
Категорија:Родени во 1944 година
Категорија:Воени лица
Категорија:Киргиски политичари
Друк Јул (парк)

**Друк Јул** — мал парк во областа Лизинг, на југ на Виена, Австрија. Паркот се наоѓа на спојот на улицата Шпајзингер со улицата Витгенштајн и улицата Розен Хигел во Лизинг.

## Историја и инфраструктура
Во 2007 година било одлучено да се чествуваат блиските пријателски односи меѓу Бутан и Австрија. Бутан бил приоритетна земја за Австриската развојна соработка. Паркот е изграден по повод 100-годишнината од Кралството Бутан.

Во 2010 година, на иницијатива на Австриско-бутанското друштво била подигната бутанска ступа, позната и како бедем на среќата. Во 2014 година, студентите од HTL Mödling изградиле *[[Камен мани|маниски ѕид]]* во паркот. Паркот бил отворен на 6 април 2012 година во присуство на амбасадорите на Кина, Индија и претседателот на Бутанското друштво. Во работите зеле учество и пријателските друштва на Индија, Јапонија, Камбоџа, Монголија, Бурма, Непал, Шри Ланка и Тајланд.

## Галерија

Податотека:Wien_23_Druk-Yul-Park_a.jpg|алт=A landscape of the Druk Yul Park.|Предел од паркот Друк Јул.
Податотека:Wien_23_Druk-Yul-Park_c.jpg|алт=The Mani Wall.| *Манискиот ѕид*.
Податотека:Druk_Yul_Park_02,_Vienna_-_chörten.jpg|алт=The Chorten in Druk Yul Park.| *Чортен* во паркот Друк Јул.
Податотека:Druk_Yul_Park_06,_Vienna_-_mani_wall.jpg|алт=Inscription in the Mani wall.|Натпис на Манискиот ѕид.
Податотека:Wien_23_Druk-Yul-Park_g.jpg|алт=The welcome board in the park.|Таблата за добредојде во паркот.
Податотека:Druk_Yul_Park_08,_Vienna_-_birds'_bath.jpg|алт=A stone pillar in the park.|Камен столб во паркот.


## Наводи

Категорија:Статии со извори на германски (de)
Категорија:Врамена карта без назнака за OSM-однос на Википодатоците
Категорија:Паркови во Виена
Чад (филм од 1967)

**„Чад“** (српскохрватски: *Дим*) — филм на режисерот Слободан Косовалиќ од 1967 година. Косовалиќ е автор и на сценариото, заедно со Борислав Пекиќ. Главните улоги ги играат: Милан Милошевиќ, Јанез Врховец, Павле Вуисиќ, Северин Бијелиќ, Милена Дравиќ, Ружица Сокиќ и Ѓорѓе Пура.

## Синопсис
Еден млад Евреин, чие семејство настрадало во Холокаустот, по завршувањето на војната се обидува да му се одмазди на командантот на концентрациониот логор кој излегува од затворот по издржувањето на казната...

## Наводи

Категорија:Филмови на Слободан Косовалиќ
Категорија:Филмови на српскохрватски јазик
Категорија:Југословенски филмови
Категорија:Филмови на српски јазик
Категорија:Српски филмови
Категорија:Црно-бели филмови
Категорија:Филмови од 1967 година 
Категорија:Филмови со Ружица Сокиќ
Категорија:Филмови со Павле Вуисиќ
Категорија:Филмови со Северин Бијелиќ
Категорија:Филмови со Милена Дравиќ
Категорија:Филмови со Милан Милошевиќ
Категорија:Филмови со Ѓорѓе Пура
Категорија:Филмови со Јанез Врховец
Категорија:Филмови со Бранко Цвејиќ
Категорија:Филмови со Рената Улмански
Категорија:Филмови со Виктор Старчиќ
Категорија:Филмови со Душан Тадиќ
Категорија:Филмови со Драгољуб Војнов	
Категорија:Филмови со Предраг Тасовац
Категорија:Филмови со Мирко Милисављевиќ
Категорија:Филмови со Александар Стојковиќ
Категорија:Филмови за холокаустот
Категорија:Филмови на Авала филм
Горна Милја

**Горна Милја** () — село во Катеринско, Егејска Македонија, денес во општината Катерина на округот Пиерија, Грција. Населението брои 19 жители (2021).

## Географија и местоположба
Селото се наоѓа западно од градот Катерина и 3 км западно од Милја, во источниот дел на планината Шапка, на надморска височина од 940 м.

## Историја
Горна Милја за првпат се спомнува во пописот од 1940 г. кога е заведена со 62 жители. Всушност таа претставувала колибарска населба на жителите на Милја. Во пописот од 1951 г. не се споменува бидејќи селото настрадало во Грчката граѓанска војна и населението го напуштило. Во 1990-тите тоа било обновено, а во пописот од 1991 г. се забележани 43 жители.

## Население

## Самоуправа и политика
Селото припаѓа на општинската единица Локово со седиште во селото Долна Милја, која припаѓа на поголемата општина Катерина, во округот Пиерија. Воедно, селото е дел од општинскиот оддел Милја, во кој влегуваат истоименото село и Долна Милја, Кариес и Фтери.

## Културни и природни знаменитости
**Цркви**

* Црква „Св. Петка“ — изградена во XVII век

**Параклиси**

* „Св. Козма Етолски“

## Наводи


Категорија:Катерина (општина)
Луѓето (книга)

„**Луѓето**“ (наслов на оригиналот на англиски *The Humans*) е книга од англискиот романописец и автор Мет Хејг. Книгата е издадена во 2013 година преку Кенонгејт Букс во Единбург. Посветена е на Андреа, Лукас и Прл. Преводот на македонски е финализиран во 2023 година од страна на Љубица Стојковска.

## Содржина
Книгата започнува со цитат од Алберт Ајнштајн, којшто гласи „Штотуку добив нова теорија за вечноста.“ Предговорот е насловен „Нелогична надеж пред силна несреќа“. Книгата понатаму е поделена на три дела: 
*Првиот дел е насловен „Си ја презедов моќта во своја рака“
*Вториот дел е насловен „Држев скапоцен камен во прстите“
*Третиот дел е насловен „Ранетиот елен скока највисоко“

## Ликови
*Ендру Мартин, професор по математика и главен лик
*Изабел, негова сопруга, 41-годишна историчарка
*Гуливер, 15-годишен син на Ендру и Изабел
*Даниел Расел
*Табита Расел

## Наводи
Милја (село)

**Милја** или **Средна Милја** ( или *Μεσαία Μηλιά*) — село во Катеринско, Егејска Македонија, денес во општината Катерина на округот Пиерија, Грција. Населението брои 293 жители (2021).

## Географија и местоположба
Селото се наоѓа на 21 км западно од градот Катерина, во југоисточното подножје на планината Шапка, на надморска височина од 450 м.

## Историја
Неговото население уште од порано има грчко потекло. Во XIX век Милја било грчко село во Катеринската каза на Солунскиот санџак.

По Балканските војни во 1913 г. селото е припоено кон Грција согласно Букурешкиот договор, кога броело 670 жители. Нивниот број во 1920 г. се намалил на 545 лица.

## Стопанство
Населението произведува жито, компири и други земјоделски производи.

## Население

## Општествени установи

* Основно училиште
* Поранешна градинка

## Самоуправа и политика
Во 1918 година, селото станало самостојна општина. Во 1966 година, седиштето на општина Милја било префрлено во соседното село Долна Милја. Општината Милја била приклучена во општината Локово во 1997 година, која била укината во 2011 година и станала дел од поголемата општина Катерина.

Селото припаѓа на општинската единица Локово со седиште во селото Долна Милја, која припаѓа на поголемата општина Катерина, во округот Пиерија. Воедно, селото е дел од општинскиот оддел Милја, во кој влегуваат селата Горна Милја, Долна Милја, Кариес и Фтери.

## Културни и природни знаменитости
[мини|Поглед на црквата „[Црква „Св. Евстатиј“ - Милја|Св. Евстатиј“]]
**Цркви**

* Црква „Св. Евстатиј“ — главна селска црква
* Црква „Св. Ѓорѓи“ — изградена во 1898 година, прогласена за споменик на културата

## Наводи


Категорија:Катерина (општина)
СОКО

**Соко** (, во превод Сокол) била југословенски производител на авиони со седиште во Мостар, СР Босна и Херцеговина. Компанијата била одговорна за производство на многу воени авиони за Југословенските воздушни сили.

## Авиони

Категорија:Југословенски авиопроизводители

## Наводи
Лаима (слаткара)

**Лаима** е најголемиот производител на кондиторски производи во Латвија. Името е по Лаима, божицата на судбината во летонската митологија и со седиште во Рига.

## Историја
Компанијата го води своето потекло од 19 век кога компанијата Теодор Ригерт била една од најголемите слаткари во Балтичките провинции на Руската империја. И покрај загубата на руските пазари, компанијата ја задржала својата главна пазарна позиција во земјата по независноста на Латвија во 1918 година.

Сегашното име на компанијата било усвоено во 1925 година по спојувањето со двајцата браќа Елијаху и Леонид Фроменченко (исто така напишано Фромченко). Во 1933 година, Елијаху Фромченко ја основал Елита во Израел во Рамат Ган.

Во 1937 година, компанијата била продадена на Владата на Латвија. И за време на 1930-тите и за периодот на Латвиска Социјалистичка Република, Лаима била главниот производител на чоколади во Летонија, а ЛВ Гоџингер (подоцна преименуван во Узвара) бил главниот производител на тврди бонбони.

Откако Латвија ја вратила својата независност во 1990-тите, Лаима се споила со Узвара и со производителот на колачиња, нафора и колачи Стабурадзе за да стане единствена компанија под името Лаима.

## Корпоративни работи
За разлика од сличните регионални производители на национални брендови, како што се литванската Круна, шведската Марабу и норвешката Фреја, Лаима не била откупена од меѓународен играч како Крафт храна. Сопственоста на Лаима е контролирана од Нордиска храна, во сопственост на локалниот бизнисмен Даумантс Витолс. По воведувањето на акциите на Лаима на берзата во Рига во декември 2006 година, контролните сопственици одлучиле уште еднаш да ја направат компанијата приватна, отстранувајќи ја од пазарот на 13 јули 2007 година. Матичната компанија на Лаима била купена од Групацијата Оркла во август 2014 година.

## Препознавање на брендот
Производот во сегашната палета на Лаима со најдолга историја е чоколадната бонбона *Серенада*, чиј рецепт е непроменет од 1937 година.

Во Рига, една од главните знаменитости е часовникот Лаима, во близина на Споменикот на слободата. Ова е класично место за состаноци за луѓето во Рига.

Како гест за публицитет, во 2007 година, Лаима им подарила на жителите на островот Рухну во Ригаскиот залив 40кг статуа на мечка направена од чоколадо, во спомен на кафеавата мечка која препливала, веројатно од копното на Латвија, до Естонскиот остров.

## Поврзано

* Список на производители на чоколади од зрно до чоколада

## Наводи

## Надворешни врски

*  (in Latvian, Russian and English)
* Images of Laima wrapper designs throughout the decades

Категорија:Претпријатија за чоколадо
Категорија:Латвиски брендови
Категорија:Компании за храна и пијалаци од Латвија
Амадеус Лундберг

**Јуха Григори Амадеус Лундберг** (роден на 29 март 1989 година), попознат како **Амадеус**, е фински пејач. Тој станал познат по победата на натпреварот за танго Тангомаркинат во 2009 година.

Како победник на Тангомаркинат, Амадеус бил поканет на финската квалификација за песна за Евровизија 2010 година, настапувал со песната „ *Анастасија*“. Се квалификувал во финалето на 30 јануари, но не успеал да стигне до суперфиналето.

Амадеус го издал својот деби албум на 27 јануари 2010 година. Албумот, едноставно наречен *Амадеус*, содржувајќи го неговиот прв сингл „ *Матадор* “, неговата победничка песна на натпреварот Тангомаркинат „ *Нашите солзи на среќа* “ и секако неговата песна за Евровизија „ *Анастасија* “.

Таткото на Лундберг, Таисто Лундберг е член на добро позната група Хорто Каало. Неговата тетка е пејачката Анели Сари, а дедо му е вуориневосот Јухани Песонен.

## Дискографија

### Албуми

### Синглови

* 2009 – „Матадор“
* 2010 – „Анастасија“

## Наводи

Категорија:Живи луѓе
Категорија:Родени во 1989 година
Категорија:Фински пејачи
Ајдна

[мини|Зајдисонце од ридот Ајдна кон населбата [Јесенице]]
**Ајдна** (1064 м) е врв во Караванки во општина Жировница во регионот Горна Крањска во Словенија. Пристапот до него е најлесен од селото Потоки во соседната општина Јесенице.

Населба од доцната антика е пронајдена веднаш под врвот и доказите покажуваат дека веројатно била населена многу порано. Ископувањата започнале во 1976 година. Повеќето докази се од периодот непосредно по распадот на Римското царство(476 н.е.), кога се чини дека локалното население се преселило во безбедноста на врвот од долината долу за време на периодот на пресврти и миграција на различни германски и словенски племиња низ регионот. Со својата местоположба високо над долината со природна врнежлива бариера кон југ и одличен поглед нагоре и надолу по Горна Савска долина, Ајдна била идеална локација за одбрана населба. На подрачјето на Словенија се пронајдени и низа други високи населби од периодот меѓу IV и VI век, но Ајдна се наоѓа на највисоката кота од сите. Ископани се остатоци од вкупно 25 згради, вклучувајќи и ранохристијански храм. Во блиската зграда ископани се единаесет гробови, а пронајдените грнчарски предмети, оружје и накит се изложени во музејот во Крањ. Се верува дека ова не била главната гробница која досега не е откриена. Остатоците од верскиот објект се конзервирани, покриени со покриви и се отворени за посетители.

Ајдна е прогласена за археолошки споменик од национално значење од страна на словенечката влада.

## Галерија

Податотека:Poznoantična_naselbina_na_Ajdni_nad_Potoki.jpg
Податотека:Poznoantična_naselbina_na_Ajdni_nad_Potoki2.jpg
Податотека:Poznoantična_naselbina_na_Ajdni_nad_Potoki3.jpg


## Наводи

## Надворешни врски

* 
* Ajdna at Hribi.net (''in English'')

Категорија:Планини на Алпите
Категорија:Координати на Википодатоците
Категорија:Словенија
Брус (алатка)

мини|285x285пкс|Две острила
**Брус**, **точило** или **острило** — алатка за измазнување и полирање на метали и неметали, обработка на стакло, камен и сл., како и за острење на други алатки, изработени од природен или вештачки абразив. Брусови се нарекуваат и сегментите од посложени алатки што служат за истата намена — брусни чинии, тенџериња, дискови итн. Хемискиот состав, структурата, цврстината, зрновитоста (гранулацијата), обликот и големината на брусот зависат од намената и начинот на употреба на овие алатки.

## Историја
Таквите алатки ги користеле луѓето уште од древно време. Археолошките наоди покажуваат дека брусовите биле широко распространети низ различни култури од бронзеното време.

## Наводи

## Надворешни врски

Категорија:Алати
__СОСОДРЖИНА__
__ИНДЕКС__
Влашка азбука

**Влашка азбука** () — варијанта на латинското писмо што се користи за пишување на влашки јазик. Тековната верзија на азбуката била предложена во 1997 година на *Симпозиумот за стандардизација на влашкиот систем на пишување* во Битола, Република Македонија и ревидирана во 1999 година. Потоа била усвоена од повеќето влашки писатели во Македонија, Србија, Албанија, Бугарија и Романија.

## Азбука
Азбуката се состои од повеќе букви и диграфи. Влашката азбука е стандардизирана од 1997 година.

Дополнително, се користи и диграфот „gh“ ( /ɟ / пред „e“ и „i“).

## Историја
Пред усвојувањето на сегашниот систем на пишување, влашкиот јазик користел широк спектар на писма, вклучувајќи грчки и кирилица.

Со стандардизацијата на романскиот, јазик тесно поврзан со влашкиот, и со отворањето на романските училишта на јужниот дел на Балканот, за пишување на влашки се користела романската азбука.

Во 1980-тите и 1990-тите, бил обновен притисокот за создавање на стандарден систем за пишување. Влашкиот почнал да се учи во училиштата во Македонија, Албанија и Романија. Членовите на различни влашки друштва ширум светот одржувале конференции на неколку години, сите со главна цел да промовираат стандардна влашка азбука.

Покрај стандардизираната азбука, сè уште постојат и други варијанти. Оние кои се засновани на латинската азбука често ги користат буквите â, ă, î, ș, ț (како и романскиот) и исто така ḑ, ľ, ń. Во Грција, влашкиот обично се пишува со грчко писмо.

## Поврзано
* Кирилица
* Грчка азбука
* Истророманска азбука
* Меглено-романска азбука
* Романска азбука

## Наводи

Категорија:Латинични азбуки
Категорија:Влашки јазик
Категорија:Појавено во 1997 година
Valorant

**Valorant** (се чита: *Валорант*) — повеќеиграчка компјутерска игра развиена и објавена од Riot Games. *Valorant* е првата пукачка игра од  прво лице на Riot Games. Играта првично била објавена под името *Project A* во октомври 2019 г., објавена под нејзиниот сегашен наслов на 1 март 2020 г. и светски објавена на 2 јуни 2020 г.

## Играчки процес
Како што е замислено од развивачите, играта е судир помеѓу две екипи од по пет играчи, секој од нив игра улога на агент со посебни способности, кои се или купени пред почетокот на рундата или заработени за време на натпреварот. На пример, секој јунак има врвна способност што може да се искористи само откако ќе ја наполни. Полнењето може да се направи на неколку начини: кога убивате друг играч, кога умирате, поставувате/оневозможувате спајкови или кога фаќате посебна сфера што се појавува на одредени места на картата на почетокот на секоја рунда. Опсегот на оружје во играта вклучува нож, пиштоли, сачмарки, лесни митралези, митралези, автомати, снајперски пушки, а некои агенти имаат и ракетни фрлачи и лакови.

Играта има опслужувачи со 128 тикрејти, што обезбедува помазен играчки процес.

## Наводи

## Надворешни врски

* 

__СОСОДРЖИНА__
__ИНДЕКС__
Категорија:Пукачки игри од прво лице
ЈУНА (музичка награда)

**ЈУНА** ( **Годишни украински национални награди** ) е годишна церемонија на украинска музичка награда, основана на 27 октомври 2011 година од Павло Шилко и Мохамад Захур .  Номинираните и победниците ги одредува професионално жири, а сметководствената фирма Deloitte го регулира конечниот број на гласови. 
[десно|мини| Мохамед Захур ја доделува наградата за најдобар дует на бендовите [Pianoбой|Pianoboй и Morphom]]

## Историја
Првата церемонија на YUNA,  се одржала на 8 февруари 2012 година во Палатата „Украина“ во Киев, им оддала почит на најдобрите во украинската музика кои се протегаат во дваесет години од независноста на земјата во 1991 година и подоцна била прогласена за „YUNA: Најдобрата од 20 години“. Настанот немало домаќин; туку наградите биле доделени од различни познати личности. 

Оттогаш настанот се одржувал секоја година, а неговите домаќини вклучуваат познати личности како пејачот Потап  и телевизискиот водител Анатолиј Анатолич .

Во 2020 година, се одржала младинска верзија на наградата, наречена YUNA Junior 2020. 

Десеттата награда на YUNA ги именувала нивните најдобри музичари во Украина за 2020 година.

За разлика од претходната година, кога победниците беа објавени преку онлајн-стрим поради заклучувањето, овогодинешната церемонија беше одложена, но на крајот се одржа полноправно во главниот град Украина палата на 12 мај.

Во 2022 година, поради руската инвазија на Украина, церемонијата на доделување се одржа онлајн. Водителот на настанот, телевизискиот водител Володимир Остапчук и продуцентот Павло Шилко објавија дека победниците нема да ги добијат своите трофеи таа година. Наместо тоа, тие ќе бидат понудени на аукција, а приходите ќе бидат донирани на украинската војска. 

Изданието на настанот од 2023 година имаше само една категорија на награди: Песна на нескротлива Украина. 

## Наводи

## Надворешни врски

* 
* https://archive.kyivpost.com/lifestyle/delayed-yuna-awards-celebrate-ukraines-best-musicians-of-2020.html
Категорија:Статии со извори на украински (uk)
Категорија:Музички награди
Всесвит

***Всесвит*** () е украинска периодика која објавувала ексклузивни преводи на светски класици и современи книжевни дела, опфаќала различни аспекти на културниот, уметничкиот, општествениот и политичкиот живот во сите делови на светот. Украинскиот збор *Всесвит* се преведува како *Универзум* .

Месечниот весник „Всесвит“ е најстарото и најпознатото украинско литературно списание. Основано е во 1925 година од истакнатите украински писатели - Васил Елан-Блакитњи, Микола Хвилиови и Александар Довженко . Повеќе од 500 романи, 1.000 песни, раскази и драми, како и стотици есеи, критики, интервјуа со истакнати писатели од повеќе од сто земји беа преведени од повеќе од 84 различни јазици и објавени во Всесвит за време на неговото постоење.

***Ars Translationis***, престижната книжевна награда за комеморација на познатиот украински преведувач Микола Лукаш, била основана од периодот во 1995 година. Редовно им се доделувала на најдобрите литературни преведувачи на украински јазик.

Всесвит честопати бил првиот што го вовеел најдоброто во глобалното пишување во украински преводи. За голем број генерации кои живееле во Советскиот Сојуз, списанието било своевидно отворање и служело како редовна врска со „надворешниот свет“, пробивање на железната завеса, како да е. Всесвит, исто така, доведе до формирање на училиште на украински преведувачи и научници познати во Украина и во странство.

## Надворешни врски
* Official web site of ''Vsesvit'', the journal 

Категорија:Месечни списанија