Андерс Густаф Екеберг

**Андерс Густаф Екеберг** (16 јануари 1767 година во Стокхолм, Шведска – 11 февруари 1813 година во Упсала, Шведска) — шведски аналитички хемичар кој го открил танталумот во 1802 година. Тој бил глув.

## Образование
Екеберг бил шведски научник, математичар и експерт за грчка литература. Неговиот татко, Џозеф Ерик Екеберг, бил бродоградител. Неговиот вујко бил Карл Густаф Екеберг.

Екеберг посетувал училиште во Калмар, Седерокра, Вестервик и Карлскрона. Тој бил надарен студент и се запишал на Универзитетот во Упсала во 1784 година, а дипломирал во 1788 година. Неговата теза се однесувала на екстракција на масла од семиња. Во 1789 и 1790 година, тој патувал и студирал во Германија, слушајќи го предавањето на Мартин Хајнрих Клапрот во Берлин, како и на Кристијан Еренфрид Вајгел во Грајфсвалд.

## Кариера
Во 1794 година, Андерс Густав Екеберг започнал да предава во Упсала. Тој бил поддржувач на предлозите на Антоан Лавоазје за систематизирање на хемиската номенклатура. Во 1795 година тој и Пер фон Афзелиус ја објавиле првата статија за воведување на современите имиња за хемиски елементи како што се водород, азот и кислород во шведскиот јазик, наречена „За сегашната состојба на хемиските науки“.

Бил доцент по хемија во 1794 година и експериментатор (*лаборант)* во 1799 година, работејќи како демонстратор во лабораторијата на Торберн Бергман. Во 1798 година држел предавање за теоријата на согорување. Во 1799 година, тој бил избран за член на Кралската шведска академија на науките.

Екеберг имал лошо здравје во текот на целиот живот. За време на неговото детство, силната настинка му го нарушила слухот, кој со текот на годините бил дополнително ослабен, така што ги попречувало неговите наставни активности. Последователно, експлозија на гас го заслепила на едното око.

Екеберг бил претставен од неговите пријатели и студенти како љубезен и нежен човек. Починал, неженет, на 46-годишна возраст.

## Истражување
десно|мини| Минерал интротанталит од Итерби
десно|мини| Елементот тантал
Екеберг анализирал голем број минерали пронајдени во Итерби и Фалун. Во 1802 година тој анализирал примероци на танталит од Кимито, Финска, и на итротанталит од Итерби, Шведска. Тој е заслужен за пронаоѓањето на елементот тантал во двете.

Екеберг го нарекол новиот елемент по митскиот старогрчки полубог Тантал. Според легендата, тој бил осуден на вечна фрустрација, кога морал да застане во вода до вратот, но водата се повлекувала постојано додека се обидувал да пие.

## Андерс Густаф Екеберговата танталова награда
Во 2018 година, Меѓународниот студиски центар Тантал-Ниобиум ја основале наградата Андерс Густаф Екеберговата танталова награда  („Екебергова награда“), годишна награда за признавање на извонредноста во истражувањето на танталот. Наградата ќе ја зголеми свесноста за многуте уникатни својства на производите од тантал и за апликациите во кои тие се истакнуваат. Воведниот добитник на наградата Екеберг бил Јури Фримен, за неговата книга „Кондензатори базирани на тантал и ниобиум“ (Спрингер, 2018).

## Наводи

## Надворешни врски
* 

Категорија:Тантал
Категорија:Членови на Кралската шведска академија на науките
Категорија:Откривачи на хемиски елементи
Категорија:Починати во 1813 година
Категорија:Родени во 1767 година
Категорија:Апсолвенти на Упсалскиот универзитет