open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Грегориј Рожман

**Грегориј Рожман** (9 март 1883 – 16 ноември 1959) бил словенечки римокатолички прелат. Помеѓу 1930 и 1959 година служел како епископ на Љубљанската епархија. Можеби е најдобро запаметен по неговата контроверзна улога за време на Втората светска војна. Рожман бил жесток антикомунист и се спротивставил на Ослободителниот фронт на словенечкиот народ и на партизанските сили, бидејќи тие биле предводени од Комунистичката партија.Тој воспоставил односи и со фашистичката и со нацистичката окупаторска сила, објавил прогласи за поддршка на окупаторските власти и ги поддржувал вооружените колаборационистички сили организирани од фашистичките и нацистичките окупатори. Југословенската комунистичка влада го осудила во отсуство, во август 1946 година за предавство, за соработка со нацистичките сили против југословскиот отпор. Во 2009 година, неговата пресуда била поништена по процедурална основа.

За време на комунистичкиот период, официјалната историографија го прикажува Рожман како соработник со нацистичките сили. Западните историчари, вклучително и Јозо Томашевич  и Грегор Крањц, исто така, неодамна го опишале Рожман како соработник, врз основа на неговите прогласи и постапки за време на војната. Римокатоличката црква во Словенија активна кампања за негова рехабилитација, тврдејќи дека неговите постапки биле мотивирани исклучиво за да се минимализира бројот на словенечките жртви за време на војната. 

Категорија:Југославија во Втората светска војна
Категорија:Починати во 1959 година
Категорија:Родени во 1883 година
Поликсена Воинска

**Поликсена Воинска** ( во  — ) — учесник во НОВ на Македонија.

## Животопис
Од 1943 година била опфатена во женска вocпитна група со која собирала народна помош, но и самата организирала жени за собирни акции за потребите на НОВ и ПОМ.

## Поврзано

* Стојка Воинска

## Наводи

Категорија:Учесници во НОБ
Категорија:Жени во НОБ
Блага Витларова

**Блага Тоде Витларова** ( во  — ) — учесник во НОВ на Македонија.

## Животопис
Во времето на окупацијата живеела во Штип и била сопственик на фурна, давала леб за илегалците, а нејзиниот дом се наоѓал во близнната на болницата на Блага Џидрова која била медицинска сестра, кај неа носела на чување санитетски материјал, лекови, чаршави, ќебиња и друго. За таа цел била направена специјална скривница во визбата. Бугарската полиција сомневајќи се во нејзината ангажираност во НОД честопати вршела претреси како дома, така и во фурната, но не открила ништо.

## Наводи

Категорија:Учесници во НОБ
Категорија:Жени во НОБ
Ванѓа Витанова

**Ванѓа Кирова Витанова** ( во  — ) — учесник во НОВ на Македонија.

## Животопис
Таа била монополска работничка. Од 1944 година учествувала во заднината на НОД во родниот град и ги исполнувала сите задачи што пред неа ги поставувала Партијата. За член на КПМ била избрана есента 1944 година и била ангажирана во организирањето на АФЖ и НОМСМ.

## Наводи

Категорија:Учесници во НОБ
Категорија:Жени во НОБ
Стојка Воинска

**Стојка Тодорова Воинска** ( во  — ) — учесник во НОВ на Македонија.

## Животопис
Поради нејзината голема активност и конспиративност по директивите на Месниот Комитет на КПМ - Штип, а подоцна и на IV Областен комитет на КПМ, добила задача да чува исклучиво илегалци. Освен тоа, кај неа дома се одржувале ѝ илегални состаноци, а таа била катадневна врска на илегалците со партиската организација. Во aвгycт 1943 година за кратко време била затворена. По ослободувањето активноста на Стојка била уште поголема.

## Поврзано

* Поликсена Воинска

## Наводи

Категорија:Учесници во НОБ
Категорија:Жени во НОБ
Јана Војневска

**Јана Војневска** (во  — ) — учесник во НОВ на Македонија.

## Животопис
Со создавањето на слободната територија во Западна Македонија, есента 1943 година во селото Врбјани била формирана шивачка работилница за потребите на НОВ во која активно работела и Јана.

## Наводи

Категорија:Учесници во НОБ
Категорија:Жени во НОБ
Гора Војноска

**Гора Војноска** ( во  — ) — учесник во НОВ на Македонија.

## Животопис
Таа била монополска работничка. Учествувала во НОД од јануари 1942 година во Тетово. Станала член на КПЈ во мај 1942 година. Собирала народна помош. Раководела со воспитна група во монополот и реонот каде живеела. Во нејзиниот дом најдувале засолниште илегалци. Активноста на Гора била откриена од бугарската полиција, поради што честопати биле вршени претреси, а Гора и нејзините домашни биле изложени на терор.

## Наводи

Категорија:Учесници во НОБ
Категорија:Жени во НОБ
Дана Волнароска

**Дана Волнароска** ( во  — ) — учесник во НОВ на Македонија.

## Животопис
Учествувала во НОД од април 1941 година како член на женска воспитна група во Прилеп. Собирала народна помош, плетела, растурала пропаганден материјал. Кон крајот на 1942 година се преселила во Битола и веднаш се вклучила во работата на НОД. Покажала поголема активност во организацијата на АФЖ.

Таа е сопруга на народниот херој Круме Волнароски.

## Наводи

Категорија:Учесници во НОБ
Категорија:Жени во НОБ
Менка Волчева

**Менка Јончева Волчева** ( во  — ) — учесник во НОВ на Македонија.

## Животопис
Од август 1913 година земала активно учество во НОД, со изработка на топла облека и подготвување на храна за борците во НОВ.

## Наводи

Категорија:Учесници во НОБ
Категорија:Жени во НОБ
Кристина Волческа

**Кристина Волческа** ( во  — ) — учесник во НОВ на Македонија.

## Животопис
Учествувала во НОД од март 1943 година. Била ползувана за носење пошта по блиските села и до партизанските единици во Дебарца. Поради нејзината извонредна конспиративност, кај неа дома се одржувале илегални состаноци.

## Поврзано

* Борис Јаким Волчески

## Наводи

Категорија:Учесници во НОБ
Категорија:Жени во НОБ
Петер Превц

**Петер Превц** (роден ) — словенски натпреварувач во скијачки скокови. Тој ја освоил титулата на Светскиот куп во скијачки скокови во 2016 година и четири олимписки медали, вклучително и златото на Зимските олимписки игри 2022 година во мешаните тимски дисциплини. Тој, исто така, го освоил турнирот Четири ридови во 2016 година, Светскиот шампионат во скијачки летање во 2016 година и три последователни титули на Светскиот куп во скијачки летови (2014, 2015 и 2016 година). Покрај тоа, Превц освоил два екипни натпреварувања со репрезентацијата на Словенија на Светското првенство во скијање, во 2022 и 2024 година.

Специјалист за скијање, Превц бил поранешен светски рекордер и првиот спортист во историјата кој слетал скок од 250 метри, што останало словенечки национален рекорд на далечина. Во 2015 година, во Планица, Превц станал еден од ретките скијачки скокачи во историјата што постигнал „совршен скок“, при што сите пет судии му доделиле максимални стилски поени од 20. Следната година, Превц постигнал најмногу поединечни победи на светските првенства во една сезона – 15 – што е исто така рекорд.

Превц бил прогласен за спортист на годината во Словенија четири последователни години во периодот од 2013 до 2016 година. Во март 2016 година, тој бил избран за спортист на месецот од Спортската академија на Соединетите Држави и исто така бил рангиран на третото место во гласањето за спортист на годината за 2016 година.

## Наводи

Категорија:Словенечки спортисти
Категорија:Словенечки скијачи
Категорија:Скијачки скокови
Љубица Војдановска

**Љубица Шуплиноска Војдановска** ( во  — ) — учесник во НОВ на Македонија.

## Животопис
Окупацијата на земјата ја затекнала во селото и веднаш со целото семејство станала симпатизер на НОД. Од почетокот на 1942 година нејзината активност била поорганизирана. Растурала илегален материјал, чувала оружје, пренесувала пошта во селото и блиските села. Во својот стан чувала илегалци. Од средината
на 1943 година се истакнала со работата меѓу селската женска младина.

## Поврзано
* Ангелина Маркус
* Спасе Шуплиноски
* Евгенија Шуплинова

## Наводи

Категорија:Учесници во НОБ
Категорија:Жени во НОБ
Изотопи на танталот

Природен тантал ( 73 Ta) се состои од два стабилни изотопи : 181 Ta (99,988%) и 180m Ta (0,012%).

Познати се и 35 вештачки радиоизотопи, од кои најдолговечни се 179 Ta со време на полураспад од 1,82 години, 182 Ta со полуживот од 114,43 дена, 183 Ta со полуживот од 5,1 ден и 177 Ta со полуживот од 5 часа. Сите други изотопи имаат полуживот под еден ден, повеќето и под еден час. Има и бројни изомери од кои најстабилен (освен 180m Ta) е 178m1 Ta со полуживот од 2,36 часа. Сите изотопи и нуклеарни изомери  на танталот се или радиоактивни или опсервативно стабилни, што значи дека се предвидува дека ќе бидат радиоактивни, иако не е забележано вистинско распаѓање.

Танталот е предложен како материјал за „ солење “  за јадрено оружје (кобалтот е уште еден, попознат материјал за солење). Облогата од 181 Ta, озрачена од интензивниот неутронски флукс на висока енергија  од термојадрено оружје при експлозија, би се трансмутирала во радиоактивниот изотоп 182 Ta со полуживот од 114,43 дена и би продуцирал приближно 1,12 MeV на гама зрачењето, што значително би го зголемило гама-зрачењето во текот на неколку месеци. Не е познато дека такво оружје некогаш било изградено, тестирано или употребено. Факторот на конверзија од апсорбирана доза (измерена во греј) во ефективна доза (измерена во сиверти) за гама зраци е 1, додека за алфа зрачење е 50 (т.е гама дозата од 1 греј е е квивалентна на 1 сиверт, додека алфа доза од 1 греј  е еквивалентна на 50 сиверти) гама зраците само се пригушуваат со заштита, но не се запираат. Алфа честичките мора да се внесат во телото за да имаат ефект, додека гама зраците можат да имаат ефект како резултат на близината до експлозија.

## Наводи

Категорија:Изотопи
Категорија:Тантал
Благородна Врангалова

**Благородна Врангалова** ( во  — ) — учесник во НОВ на Македонија.

## Животопис
Таа била симпатизер на НОД од 1941 година. Учествувала во заднинското движење на Кавадарци од почетокот на 1943 година. Собирала облека, оружје, разнесувала пошта, чувала илегалци и друго.

## Поврзано
* Сика Врангалова
* Мица Врангалова

## Наводи

Категорија:Учесници во НОБ
Категорија:Жени во НОБ
Изотопи на азот

Природниот азот ( 7N ) се состои од два стабилни изотопи : големо мнозинство (99,6%) од природниот азот е азот-14, додека остатокот е азот-15 . Познати се и 13 радиоизотопи, со атомски маси кои се движат во рамки од 9 до 23, заедно со три јадрени изомери . Сите овие радиоизотопи се со краток век, а најдолготрајниот е азот-13 со време на полураспад од  . Сите други имаат полураспад од 7,15 секунди, а повеќето од нив се под 620 милисекунди. Повеќето изотопи со атомски масен број под 14 се распаѓаат на изотопи на јаглерод, додека повеќето изотопи со маса над 15 се распаѓаат во изотопи на кислород . Со најкраток век како познат изотоп е азот-10, со полуживот од , иако полуживотот на азот-9 не е точно измерен.

## Наводи

Категорија:Изотопи
Категорија:Азот
Драга Вражалска

**Драга Станчова Вражалска** ( во  — ) — учесник во НОВ на Македонија.

## Животопис
Кон крајот на 1942 година заедно со својот сопруг, активен политички работник, по налог на Партијата се преселила во Скопје. Организацијата им доделила конспиративен стан и ги ангажирала за вршење на илегална работа. Чувала илегалци, вршела курирска работа. На 24 февруари 1944 година стапила во Кумановскиот партизански одред, а потоа била испратена на работа во болницата при Главниот штаб на НОВ и ПОМ. Кон средината на 1944 година била вратена на заднинска работа во Кочани. Окупаторот веднаш ја открил и ја уапсил. Поради немање докази била пуштена на слобода. Потоа се префрлила да живее илегално во Скопје. Во септември 1944 година, повторно оди на работа во заднината во Кочани ѝ работела на организирање на одбори на АФЖ.

## Поврзано
* Никола Вражалски

## Наводи

Категорија:Учесници во НОБ
Категорија:Жени во НОБ
Природен парк Сечовљански солани

десно|мини|250x250пкс| Стариот дел од Солињата Сечовље
**Природниот парк Сечовљански солани** е пејзажен парк во југозападна Словенија, кој го опфаќа подрачјето на соланите Сечовље во близина на селото Сечовље. Соланите се простираат на површина од 650 хектари (1.600 акри) долж устието на реката Драгонја.

Паркот е еден од последните солани во Медитеранот каде што солта се собира рачно, користејќи методи стари векови. Во северниот дел на паркот, познат како Лера, работниците сè уште користат дрвени стругалки за да ја собираат солта, процес кој останал речиси непроменет од средниот век. Овој напорен процес произведува четири различни видови сол: прва сол, традиционална сол, Пиранска сол и "цвет на солта".

Паркот е исто така богат со биодиверзитет. Солените мочуришта поддржуваат разновидна флора и фауна, особено миграторни птици. Близу 300 видови птици доаѓаат секое лето за гнездење.

Посетителите можат да уживаат во водени тури за да научат за традиционалното производство на сол и да истражуваат пешачки патеки кои нудат живописни погледи и можности за набљудување на птици. Влезната такса помага во напорите за зачувување на паркот.

Паркот е заштитен како пејзажен парк од 1989 година и е дел од Рамсарската конвенција за заштита на влажните подрачја.
## Наводи

Категорија:Истра
Категорија:Општина Пиран
Иван Презељ

**Иван Презељ** (29 август 1895 – 22 април 1973) ― југословенски воен офицер и командант на Сината гарда, одред на Југословенската војска во татковината во германски окупирана Словенија за време на Втората светска војна. 

## Биографија
Роден е во Нова Вас, Истра, тогашна Австроунгарија. Пред Втората светска војна, Презељ бил воен аташе на Југославија во Прага. По поразот во Битката кај Грчарице, мајорот Карл Новак поднел оставка, а Презељ бил назначен на негово место од страна на Дража Михаиловиќ. Михаиловиќ го унапредил Презељ во чин генерал на 29 јуни или 1 декември 1944 година. По војната, Презељ избегал од југословенските власти во Италија, а подоцна се преселил во Кливленд, Охајо, САД, каде што починал во 1973 година.

Категорија:Починати во 1973 година
Категорија:Родени во 1895 година
Категорија:Статии со текст на српски
Категорија:Југословенски воени лица
Римокатоличка епархија Трст

**Римокатоличката епархија на Трст** е латинска епархија на Католичката црква во регионот Тривенето, Италија. Основана е најдоцна во 524 година, а во сегашната форма постои од 1977 година. Седиштето на епископот е во Катедралната базилика на Свети Јуст Маченик. Епархијата е суфраган на Архиепископијата Гориција.

Катедралата Свети Јуст во Трст, посветена на Свети Јуст, е главната црква на епархијата и главно место на богослужба. Во 1899 година, папата Лав XIII ѝ го доделил статусот на мала базилика.

Епархијата на Трст е дел од Римокатоличкиот црковен регион Тривенето, кој опфаќа четири црковни провинции и вкупно петнаесет епархии, покривајќи ги трите световни региони Трентино-Алто Адиџе/Јужен Тирол, Фриули-Венеција Џулија и Венето.

Во 1751 година, со укинувањето на Патријаршијата Аквилеја, е основана Архиепископијата Гориција, на која епархијата на Трст станала суфраган. На 30 јуни 1828 година, епархијата Трст била обединета со епархијата Копер, формирајќи ја епархијата Трст и Копер. Оваа унија траела до 17 октомври 1977 година, кога двете епархии повторно биле разделени, две години по потпишувањето на Договорот од Осимо, со кој Трст конечно му припаднал на Италија, а Копер на тогашна Југославија.

Во моментов, епархијата на Трст опфаќа 60 парохии и е под водство на епископот Енрико Тревизи.

Категорија:Римокатолички епархии
Фран Албрехт

мини|Фран Албрехт во 1920-тите
**Фран Албрехт** (17 ноември 1889 – 11 февруари 1963) бил словенечки поет, уредник, политичар и партизан. Објавувал и под псевдонимот Русмир.

Роден бил во градот Камник, во тогашното Австроунгарско Царство. Студирал на Универзитетот во Виена и станал литературен критичар и неоромантичен поет.

Од 1922 до 1932 година, Албрехт бил уредник на либералното литературно списание „Љубљански ѕвон“. По кризата на списанието во 1932 година, која произлезе од различните толкувања на словенечкиот идентитет и ставовите кон централистичката политика во Кралството Југославија, Албрехт го напуштил списанието. Заедно со литературниот критичар Јосип Видмар и авторот Фердо Козак, основал ново списание наречено „Моја содобност“. Под уредништвото на Албрехт, Видмар и Козак, новото списание станало најистакнато прогресивно списание во Словенија, во кое многу марксисти и комунисти можеле да ги објавуваат своите написи под псевдоними.
мини|Формулар за регистрација на Фран Албрехт како затвореник во нацистичкиот концентрационен логор Дахау
По инвазијата на Оската на Југославија во април 1941 година, Албрехт станал активен член на Ослободителниот фронт на словенечкиот народ во Љубљана. Во неколку наврати бил затворен од италијанските фашистички власти. Во 1944 година, нацистите го испратиле во концентрациониот логор Дахау.

Набргу по ослободувањето од нацистичката окупација и воспоставувањето на комунистичкиот режим во Југославија во 1945 година, тој бил назначен за градоначалник на Љубљана. Тој служел во таа канцеларија помеѓу 1945 и 1948 година. Во 1948 година, бил разрешен и кратко време затворен под сомнение за антикомунистичка активност.

Тој бил оженет со поетесата Вера Албрехт. Починал во Љубљана во 1963 година и е погребан на градските гробишта Жале.

## Поврзано

* Список на словенечки поети
* Култура на Словенија

## Наводи

## Надворешни врски

* 

Категорија:Добитници на Прешерновата награда
Категорија:Починати во 1963 година
Категорија:Родени во 1889 година
Категорија:Словенечки поети
Academia Operosorum Labacensium

**Академијата на трудољубивите жители на Љубљана (Academia Operosorum Labacensium)** е претходник на современата Словенечка академија на науките и уметностите.  Основана е во Љубљана во 1693 година како здружение на 23 научници. Повеќето од членовите, меѓу кои имало 13 правници, шест теолози и четири лекари, биле етнички Словенци. Новоформираната библиотека станала важно средиште за активностите на нејзините членови. "Опероси" имале значително влијание врз развојот на уметностите во Љубљана и низ словенечкиот културен простор.

Членовите на академијата го усвоиле латинското име "apes" (пчели) и академскиот мотто "Nobis atque aliis – operosi" (За нас и за другите – трудољубиви). Секоја година одржувале годишен состанок, како и четири други академски состаноци, на кои ги дискутирале своите истражувања. Нивната цел од самиот почеток била да го промовираат знаењето во правото, медицината, филозофијата и теологијата.

Во 1701 година, академијата се споила со Academia incoltorum (Академија за ликовни уметности) и Academia philharmonicorum (Академија за музика). Во периодот на нејзината најголема активност, околу 1714 година, таа била меѓународно здружение од 42 членови од Крањска и централните австриски покраини, под покровителство на бискупот Франц Карл фон Каунитц. Академијата почнала да опаѓа во летото 1725 година, но била обновена во 1781 година, благодарение на напорите на словенечките просветители. Сепак, била активна само уште околу 20 години, по што повторно опаднала поради разликите во ставовите и очекувањата на членовите.

## Претседатели

* Јанез Крстник Прешерен (1656–1704), првиот претседател на академијата.
* Марко Гербец, претседател од 1712 до 1713 година.

## Наводи

Категорија:Научни академии
Категорија:Историја на Љубљана
Екипа (Словенија)

**ЕкипаСН** е дневен спортски весник што се издава во Љубљана, Словенија.

## Историја и профил
*Екипа* првпат бил објавен во 2000 година. Станува збор за спортски весник и го издава Саломон Груп.

Тиражот на *Екипа* бил 25.000 примероци во 2003 година. Тиражот на весникот во 2007 година бил 14.900 примероци. Неговиот тираж бил 30.000 примероци во 2013 година.

## Наводи

Категорија:Словенечки весници
Невље

**Невље** () — населба на реката Невљица во општината Камник во регијата Горењска во Словенија. Се наоѓа приближно 1 километар од Камник.

## Историја
Невље е едно од најстарите населби во областа Камник. Во Невље бил откриен шлем од Негау од халаштатскиот период (рано бронзено време) во 1928 година. Кужна рид се наоѓа над селото. Неговото име веројатно значи место каде што живееле луѓе заболени од чума. Во 1563 година во Невље работела болница за заразни болести.

## Археолошки локалитет

Во март и април 1938 година, речиси целосен скелет на 40-годишен влакнест мамут (Mammuthus primigenius), рог од северен елен (Rangifer tarandus), атлас од поларна лисица (Alopex lagopus) и мал палеолитски алат направен од црн кремен биле пронајдени во Невље од работници кои граделе мост преку Невљица и го длабеле нејзиното корито. Тоа било првото пронајдено палеолитско ловечко население на територијата на денешна Словенија и се датира на околу 20.000 години пред нашиот ера, времето на граветската култура во втората половина на Вурм периодот (последниот ледников период). Ископувањата привлекле домашна и меѓународна јавна внимание, истражувачи и политичари. Мостот изграден на оваа локација бил именуван како Мамутов мост  (). Првата поленска анализа била извршена на ова место од Ана Трегубов-Буднар, прв словенечки палинолог. Во 1944 година, таа го припишала поленот на крајот на интерглацијалниот период. Подоцна, Алојз Шерцелј покажал дека всушност припаѓа на Вурм ледниковиот период. Скелетот на мамутот е еден од најдобро сочуваните во Европа и станал симбол на Природно-историскиот музеј на Словенија, каде што сега е изложен.

## Црква
Црквата Свети Георгиј се наоѓа во Невље и е најстара во регионот. До 1232 година била седиште на парохијата Камник. Во средината на 20-тиот век, архитектурата на црквата била збогатена од Јоже Плечник, кој ја дизајнирал нејзината крстилница..

## Наводи

Категорија:Камник
Категорија:Координати на Википодатоците
Категорија:Населени места во Словенија
Категорија:Европа во каменото време
Mortal Kombat vs. DC Universe

**Mortal Kombat vs. DC Universe** е борбена игра објавена од Midway Games во 2008 година и осма игра од серијата Mortal Kombat. Играта беше објавена на 16 ноември 2008 година за платформите PlayStation 3 и Xbox 360. Во играта се појавуваат Бетмен, Ајрон Мен, Џокер, Лекс Лутор, Чудесната Жена, Жена мачка, Капетан Марвел, Грин Лантерн, Молња, Детстрок и Дарксеид како ликови од светот на универзумот на DC.

## Гејмплеј
Откако инвазијата на Earthrealm предводена од Шао Кан не успее, Рајден се соочува со него и Куан Чи на гробиштата. Рајден го удира Шао Кан преку портал создаден од Куан Чи, навидум убивајќи го. Во исто време, Човекот од челик ја запира инвазијата на Дарксајд и го пробива низ порталот со неговиот топлински зрак на очите. Како резултат на тоа, Шао Кан и Дарксејд се спојуваат еден со друг за да станат Темниот Кан, а светот на Mortal Kombat почнува да се спојува со светот на универзумот на DC. Како резултат на тоа, различни ликови почнуваат да имаат напади на гнев и бес и се посилни и послаби од порано. Со Рајден и Човек од челик како последни борци, тие на крајот ги здружуваат силите и заедно го поразуваат Дарк Кан, враќајќи ги двата света како што беа. Darkseid е затворен во Netherrealm, а Шао Кан е затворен во Phantom Zone.

Категорија:Игри за PlayStation 3
Категорија:Игри за Xbox 360
Кршков замок

**Кршков замок** (, ) — руина на замок од 12 век, кој се наоѓа десно од реката Сава над старото централно подрачје на градот Кршко, на југоистокот на Словенија. Замокот се наоѓа во пределот на населбата Цеста. Замокот и градот се именувани по блиската река Крка.

## Историја
Кршко (заедно со Брестаница) првпат било спомнато во 895 година, кога царот Арнулф Корушки му го дарил на својот верен слуга, Валтун. Не е познато дали замокот постоел во тој период, но се претпоставува дека бил изграден кратко по 1100 година од страна на благородничката куќа Боген, чии министерии биле забележани како сопственици на замокот од 1154 година. Грофовите Боген можеби го стекнале владеењето со венчавката на Бернтолд II од Боген со Сеуард, сестра на гроф Попо од Крањска.

Во 1189 година, замокот бил споменат како *Castrum Gurkeuelt*, под раководството на Министерската книга Ортолф. Во таа година, Адалберт од Боген му го заложил на архиепископот Салцбург Адалберт III, роднина на неговата сопруга, за 800 Фрајзинг марки. Бил одреден рок од две години за Богеновите да го откупат; парите можеби отишле за нивното учество во Третата крстоносна војна.

Замокот сè уште бил недопрен до крајот на 17 век, кога бил прикажан во *[[Славата на Војводството Крањска|славата на Војводството Крањска на]]* Валвасор од 1689 година.

## Наводи

Категорија:Општина Кршко
Категорија:Замоци во Словенија
Толмински замок

200px|мини|Авионски поглед кон замокот
**Толминскиот замок** (словенечки: Grad Tolmin, италијански: Castello di Tolmino, германски: Bockstein, Tulmein), познат и како замокот на Козлов Роб над Толмин, е руина од тврдина на гребенот на Козлов Роб над градот Толмин во југозападна Словенија.

## Историја
Замокот првпат бил споменат во 1188 година, а неговата капела Свети Мартин во 1194 година. Источната и северната кула се чини дека го формирале првобитното јадро на тврдината; подоцна биле додадени уште две шестоаголни кули. Северната кула имала широк подрум за складирање на резерви, што заедно со два бунари и цистерни за дождовница овозможувале да се издржат опсадите.

Замокот бил држен во феуд од долга серија господари: Патријаршијата Аквилеја, грофовите од Горица, градот Цивидале дел Фриули, Венецијанската Република и на крајот Хабсбурговците. Се чини дека функционираше како посветена тврдина наместо резиденција и немало постојано цивилно население во мирно време, само голем гарнизон; во него имало и затвор. Структурата била сериозно оштетена во земјотресите од 1348 и 1511 година, но секој пат била поправана. Конечно бил напуштен во 1651 година од неговите последни сопственици, семејството Коронини, за нов имот во самиот Толмин, иако останал доволно недопрен до 1713 година за да одигра улога во големиот селански бунт во таа година. Замокот моментално е во урнатини, иако делови од него се обновени.

Категорија:Толмин
Категорија:Замоци во Словенија
Трилек (замок)

мини|Замокот Трилек
**Замокот Трилек** (словенечки: Grad Trilek или Graščina Trilek), познат и како Стар замок (словенечки: Stari grad), е мал замок или тврдина во населбата Цол, во Општина Ајдовшчина на југозапад во Словенија. Изграден во раниот 16-ти век, првпат бил споменат во истражувањето на историчарот од 17-ти век, Јохан Вајхард фон Валвасор, во неговото дело од 1689 година „Славата на Војводството Крањска“.

Замокот се состои од мала кула и два прилаги. Иако генерално е цел, тој е во лоша состојба и не е безбеден за влегување поради нестабилноста на плафонот и ѕидовите.

Кула и дел од замокот сè уште стојат. Замокот бил во сопственост на благородничкото семејство Абрамсберг, кое живеело во Штурје. Камена римска спомен плоча со посвета на Јулијан Отпадникот била откриена во замокот во 19 век; плочата сега се чува во Националниот музеј на Словенија во Љубљана. Во замокот биле пронајдени и римски монети кои датираат од вториот век од нашата ера, а подоцна бил користен за одбранбени цели против отоманските напади.

## Наводи

Категорија:Општина Ајдовшчина
Категорија:Замоци во Словенија
Замок Випава

250px|мини|Поглед кон замокот
**Замокот Випава** (словенечки: Grad Vipava, германски: Schloss Alt Wippach) е руина на замок над градот Випава во општината Випава во југозападна Словенија.

## Историја
Изграден од Патријаршијата во Аквилеја, замокот првпат бил забележан во 1275 година како *Castrum Wipaci superioris*. Тоа било резиденција на витезите на Випава до средината на 14 век, кога станал војводски феуд, доделена на долга серија благороднички и витешки семејства, вклучувајќи ги витезите од Рихемберк, господарите на Снежник и Бел Печ, грофовите од Цеље, бароните Херберштајн и конечно грофовите Лантиери, кои го напуштил замокот во распаѓање во 17 век.

Урнатините на романескната структура го следат правоаголниот распоред на нејзините дебели ѕидови, оградувајќи две станбени згради чувани со импресивна одбранбена кула.

Категорија:Замоци во Словенија
Џокер (словенечки магазин)

**Џокер** било словенечко месечно списание со седиште во Љубљана. Започнало како списание за компјутерски игри, а потоа се проширило со рецензии на книги, филмови, едукативни статии од општ карактер и многу повеќе. Познато е по интересниот стил на пишување кој вклучува и архаични и неологистички словенечки зборови.

## Историја
*Џокер* е основан во мај 1992 година под крилото на *Мој микро*. Првото издание било дуото и поради слабата продажба било откажано. Во септември 1993 година, тој бил оживеан како полуголем додаток на *Мој Микро*. Во јануари 1994 година прераснало во независно списание со формат во целосна големина. Компактен диск бил додаден во декември 1995 година, а веб-страницата била лансирана во март 1996 година. Во декември 2000 година *Џокер* станало првото словенечко списание и едно од првите во светот кое вклучило ДВД со секој примерок. Од 2015 година *Џокер* имало дигитално издание за iOS и Android .

Имало и веб-локација со архива која содржи голем дел од содржината од списанието и една од најголемите словенечки табли за пораки преку Интернет наречена mn3njalnik. Гнојишче е подфорум на оваа табла и е словенечки еквивалент на 4chan. Списанието bilo затворено во 2017 година.

Категорија:Словенечки магазини
Радио Сити (Марибор)

**Радио Сити** — приватна радио станица лоцирана во градот Марибор, Словенија, која емитува програма на три радиофреквенции. Може да се слушне претежно во североисточниот дел на земјата на фреквенција од 100,6 MHz (Марибор), 100,8&nbsp;MHz (Цеље) и исто така на 99,5&nbsp;MHz во Љубљана. Достапно е и на интернет преку официјалната страница и на дигиталното радио ДАБ+.

Програмите започнале во 1995 година во Марибор. Денес, програмата се емитува од Разлагова улица, која е друга локација во Марибор. 

Според различни анкетни истражувања, Радио Сити е најслушаната приватна радиостаница во словенечка Штаерска.  Еден од најпрепознатливите елементи на радиостаницата е триото познато под слоганот „Не ни е лесно“.

## Наводи

Категорија:Радиостаници во Словенија
Лесковец замок

250px|мини|Поглед кон замокот
**Лесковец** (, или Шрајбарски замок — тврдина од 15 век северно од селото Лесковец кај Кршко (Градска општина Кршко), југоисточна Словенија. Таа била преработена во 16 и 18 век.

## Историја
Двата имоти на локацијата првпат се спомнуваат во 1436 година, во сопственост на барон Јохан Дирер заедно со графовите на Цеље, а подоцна продадени на последните. Моќниот замок бил заземен и ограбен од селски бунтовници во 1515 година. По грофовите на Цеље, следувале неколку други сопственици, вклучувајќи го барон Јохан Баптист фон Валвазор во 1581 година, графовите на Москон, куќата на Ауерсперг од 1653 до 1903 година, барон фон Гагерн и д-р Тренц.

## Архитектура
Замокот Лесковец е типичен пример за централно заснована одбранбена архитектура со аголни кули и правоаголен, лачен внатрешен двор во средината. Сегашната структура датира од втората четвртина на 16 век, а била значително завршена до средината на 16 век. Четирите станбени крила ја опфаќаат најзначајната архитектонска карактеристика на зградата, прекрасен аркаден двор. Над главната порта на замокот има релјеф на грбот на куќата на Ауерсперг-Фалкенхајн; ѕидот на дворот ги прикажува рацете на благородничкото семејство Кисл. Паркот замок во ренесансен стил од 17 век содржи споменик подигнат во спомен на Алфонц Паулин (1853–1942), словенечки ботаничар и син на чуварот на замокот.

Замокот Лесковец и околните површини биле прогласени за културен споменик од национално значење од владата на Словенија во 1999 година.
## Наводи

Категорија:Општина Кршко
Категорија:Замоци во Словенија
Замок Мајшперк

мини
**Замокот Мајшперк** (словенечки: Grad Majšperk, германски: Schloss Monsperg) е урнат замок близу до Мајшперк, Словенија.

## Историја
Архитектонските карактеристики на замокот го датираат во 13-тиот век; првпат е споменат во 1256 година, под латинското име castrum Mannesperch. Подоцна, името се дава поинаку, како западен пресврт Манесперх и геолос Монсперг во 1340 и 1478 година соодветно. Во 1635 година замокот паднал под селанската револуција и бил изгорен; повторно изгорел во 1695 година, но секој пат бил повторно изграден. Преку годините, замокот припаѓал на неколку благороднички семејства, вклучувајќи ги домовите на Москон, Јуриќ и Хохенварт. Во 1885 година замокот бил ненаселен со години и веќе бил во состојба на голема распаднатост; до крајот на 19-тиот век голем дел од него се срушил. Остатоците од замокот се состојат главно од северниот ѕид; видливи се и траги од одбранбениот ѕид и ровот.

Категорија:Замоци во Словенија
Ада Кривиќ

**Ада Кривиќ** (17 февруари 1914 г. - 31 јули 1995 г.) била словенечка партизанка во Втората светска војна и позната политичарка во Југославија. Таа им помагала на децата без родители и раководела со организација која им помагала на децата со потешкотии со учењето.

## Живот
Кривиќ била родена во Двор, Жужемберк и дипломирала на Универзитетот во Љубљана во 1941 година. Позната е по нејзината улога на југословенска партизанка. Била вклучена во раното организирање на грижата за сирачињата  во Љубљана. Помеѓу мај и јуни 1942 година била затворена од италијанските фашисти. Била наградена со Комеморативен медал на партизаните од 1941 година.

Во 1950-тите била вклучена во организација инспирирана од Маријан Брелељ. „Здружението за помош на обесправените од Словенија“ имало за цел да им помогне на учениците со потешкотии во учењето.

Кривиќ била претседател на Здружението на пријатели од детството и член на Словенечката извршна комисија. Таа била делегат на високо ниво во 1957 година со Вида Томшич, Лзенда Мимица, Милка Куфрин и Мара Нацева за да се сретне со претставниците на Женската меѓународна демократска федерација на Ежени Котон. Целта на состанокот била да и се овозможи на Југославија да се приклучи на Женската меѓународна демократска федерација. На крајот југословенската делегација ја одбила понудата, но се согласиле да присуствуваат како набљудувачи

Кривиќ починала во Голник. Нејзиниот син, Миш Кривик, станал главен судија бранејќи ги еднаквите права.

Категорија:Словенечки партизани
Категорија:Југословенски политичари
Замок Ојстрица

[мини|Замокот Ојстрица, [Георг Матеус Вишер, *Topographia Ducatus Stiriae* (1681)]]
**Замокот Ојстрица** (словенечки: Grad Ojstrica, германски: Osterwitz, Osterwiz, Osterbitz) бил замок над населбата Локе во општина Табор во централна Словенија. Денес, само руина на замокот останала на ридот, локално позната како Стари Град (Стар Замок), на југозапад од централниот дел на населбата.

Првично бил изграден во 13 век и припаѓал на грофовите од Цеље. Бил напуштен во 16 век откако беше нападнат за време на селанскиот бунт во 1535 година. До почетокот на 17 век веќе бил руина. Денеска останале само делови од утврдувањата.

Историски се верувало дека замокот Ојстрица е местото каде Вероника од Десенице била затворена и на крајот убиена.

## Наводи

Категорија:Замоци во Словенија
Замок Каценштајн

200px|мини|Поглед кон замокот
**Замокот Каценштајн** (словенечки: Grad Kacenštajn, германски: Burg Katzenstein) вклучува, заедно со црквата Света Урсула, стариот центар на селото Бегунје во регијата Горењска во Словенија.

## Историја
Замокот првпат бил споменат во историските документи во 1428 година. Благородната куќа на Кацен (локално позната како *Кацијанарџи*) ја обновила во 16 век, но конечната форма ја добила еден век подоцна, кога грофовите Ламберг се преселиле во неа од замокот Камен.

Оригиналното двокатно јадро на замокот опстојува во поновите додатоци, како и остатоците од неговата готска архитектура. Поголемиот дел од сегашната структура датира од нејзината ренесансна и барокна обнова, а југоисточното крило е додадено во 19 век.

Распоредот на барокната градина на замокот останува, иако теренот сега е окупиран од зеленчукова градина. Авенијата од 140 метри што води до замокот се граничи со зрели костени.

Пред Втората светска војна, имотот служел како женски казнено-поправен дом, управуван од сестрите на Свети Викентиј Паулски. Во 1940 година, во паркот бил изграден павилјон по концепт на словенечкиот архитект Јоже Плечник. За време на Втората светска војна, имотот станал затвор за Гестапо, низ кој поминале повеќе од 11.500 затвореници; Територијата содржи масовна гробница во која се наоѓаат мнозинството од 849-те затвореници убиени таму. Во дел од зградата на замокот е сместен Музејот на заложниците кој ги хронизира овие настани; во останатиот дел е сместена психијатриска болница.

Категорија:Општина Радовљица
Категорија:Замоци во Словенија
Замокот Медија

мини|250п|Замок Медија во почеток на XX век

**Замокот Медија** е руина на замок лоцирана во јужниот дел на населбата Подлиповица, западно од Излаке, во општина Загорје об Сави, централно-источна Словенија. Замокот и неговите штали биле уништени од југословенските партизани за време на Втората светска војна. Капелата на замокот подоцна била обновена и сега служи како место за претстави, концерти и други културни настани, како и свадби.

Замокот е најпознат како наводно место за одмор на полиматот Јохан Вајкард фон Валвазор чијаш родители ја поседувале имотот, и кој исто така го поминал своето детство во замокот.

## Наводи
Категорија:Општина Загорје на Сава
Каскадер

мини|239x239пкс|Каскадер
**Каскадер** () — лице што го заменува филмскиот глумец при снимање на опасни и тешки каскади. Каскадерите често ги заменуваат глумците за време на каскади, но некои глумци прават свои сопствени каскади, глумејќи истовремено како изведувач и каскадер. Кога каскадер се користи како двојник на глумец, тие обично изгледаат слично во градбата. Каскадерот е нашминкан да личи на глумецот и е снимен на начин што не го покажува јасно нивното лице. Ова го прави помалку очигледно за публиката дека зад глумецот стои каскадер.

Во минатото, спортистите или циркусантите честопати биле каскадери за време на опасните каскади. Денес каскадерите се обучуваат во посебни училишта. Тие можат да бидат или сестрани стручњаци, изведувајќи секаков вид каскада, или стручњаци, сосредоточувајќи се на конкретен вид каскада.

Најпознатиот македонски каскадер е Рок Цветков од селото Сушица, Струмичко.

## Опис
Каскадер е изведувач што е вешт во безбедно извршување на опасни дејства на екранот, кои изгледаат ризични или животоопасни. Вообичаени каскади вклучуваат сообраќајни несреќи, паѓање од голема височина, влечење (како зад коњ) и избувнувања. Каскадерството секогаш носи одреден ризик, со најголема опасност кога се изведува пред публика во живо. Во филмовите, безбедносните мерки можат да се сокријат со монтажа. Во живите настапи, публиката може јасно да види дали изведувачот навистина го прави она што изгледа. За да се сведат повредите или смртта на најмала можна мерка, каскадите се внимателно кореографирани или опремени со безбедносни механизми, правејќи ги да изгледаат опасно додека изведувачите се на сигурно. И покрај ова, каскадите остануваат физички напорни и ризични.

## Наводи

## Надворешни врски

* Stuntmen's Association
* Hollywood Stuntmen's Hall Of Fame

__СОСОДРЖИНА__
__ИНДЕКС__

Категорија:Каскадери
Категорија:Филмски занимања
Категорија:Глума
Категорија:Ризик
Категорија:Театарски занимања
Црква „Св. Јован Крстител“ - Љуботен

**Свети Јован Крстител** (понекогаш нарекувана и како **Отсекување на главата на Свети Јован Крстител**) — главна селска црква во штипското село Љуботен, Македонија.

## Местоположба

Црквата се наоѓа во средишниот дел на селото и преовладува во околината поради нејзината поставеност.

Во 2020 година била издадена „Процена на загрозеноста од елементарни непогоди кај православните верски храмови во општина Штип“ од страна на Центарот за управување на кризи и Универзитетот „Гоце Делчев“ во која се вели дека црквата врз основа на својата градба, местоположба и околина е загрозена од појава на пожари.

## Историја

Црквата била изградена и осветена во 1936 година, но нема податоци од кого била осветена.

## Архитектура
### Фрескоживопис

Црквата поседува живопис, но нема податоци кој го направил живописот.

## Галерија


Податотека:Црква „Св. Јован Крстител“ - Љуботен 10.jpg|Окно на западната страна
Податотека:Црква „Св. Јован Крстител“ - Љуботен 11.jpg|Камбанаријата
Податотека:Црква „Св. Јован Крстител“ - Љуботен 12.jpg|Поглед на црквата
Податотека:Црква „Св. Јован Крстител“ - Љуботен 13.jpg|Црковниот двор
Податотека:Црква „Св. Јован Крстител“ - Љуботен 15.jpg|Воздушен поглед
Податотека:Црква „Св. Јован Крстител“ - Љуботен 16.jpg|Воздушен поглед
Податотека:Црква „Св. Јован Крстител“ - Љуботен 17.jpg|Воздушен поглед
Податотека:Црква „Св. Јован Крстител“ - Љуботен 2.jpg|Поглед на црквата
Податотека:Црква „Св. Јован Крстител“ - Љуботен 3.jpg|Влезот
Податотека:Црква „Св. Јован Крстител“ - Љуботен 4.jpg|Апсидата
Податотека:Црква „Св. Јован Крстител“ - Љуботен 5.jpg|Трпезаријата
Податотека:Црква „Св. Јован Крстител“ - Љуботен 6.jpg|Летниковец
Податотека:Црква „Св. Јован Крстител“ - Љуботен 7.jpg|Помошен објект
Податотека:Црква „Св. Јован Крстител“ - Љуботен 8.jpg|Западната страна
Податотека:Црква „Св. Јован Крстител“ - Љуботен 9.jpg|Ниша над влезот
Податотека:Црква „Св. Јован Крстител“ - Љуботен.jpg|Поглед на црквата


## Поврзано
* Штипско архијерејско намесништво
* Осма приградска парохија
* Љуботен

## Наводи

## Надворешни врски

Љуботен
Црква „Св. Петка“ - Љуботен

**Света Петка** — главна манастирска црква на Љуботенскиот манастир во штипското село Љуботен, Македонија.

## Местоположба

Црквата се наоѓа во источниот дел на селото.

Во 2020 година била издадена „Процена на загрозеноста од елементарни непогоди кај православните верски храмови во општина Штип“ од страна на Центарот за управување на кризи и Универзитетот „Гоце Делчев“ во која се вели дека црквата врз основа на својата градба, местоположба и околина е загрозена од појава на пожари.

## Историја

Според натписната плоча поставена на црквата, црквата била изградена („откриена“) од Борис Постолов во 1968 година.

## Архитектура
### Фрескоживопис

Црквата поседува делумен живопис.

### Иконостас

Црквата има иконостас.

## Галерија


Податотека:Црква „Св. Петка“ - Љуботен 2.jpg|Натписна плоча на црквата
Податотека:Црква „Св. Петка“ - Љуботен 3.jpg|Влезот
Податотека:Црква „Св. Петка“ - Љуботен 4.jpg|Апсидата
Податотека:Црква „Св. Петка“ - Љуботен 5.jpg|Иконостасот
Податотека:Црква „Св. Петка“ - Љуботен 6.jpg|Куполата
Податотека:Црква „Св. Петка“ - Љуботен 7.jpg|Внатрешноста
Податотека:Црква „Св. Петка“ - Љуботен 8.jpg|Икони во внатрешноста
Податотека:Црква „Св. Петка“ - Љуботен 9.jpg|Икони во внатрешноста
Податотека:Црква „Св. Петка“ - Љуботен.jpg|Поглед на црквата


## Поврзано
* Штипско архијерејско намесништво
* Осма приградска парохија
* Љуботен

## Наводи

## Надворешни врски

Љуботен
Категорија:Љуботенски манастир
Домен Чрнигој

**Домен Чрнигој** (роден на  година) — словенечки фудбалер, играч од средниот ред на Венеција.

## Клупска кариера
Чрнигој дебитирал во Првата словенечка фудбалска лига за Копер на 1 август 2012 година против Алуминиј, заменувајќи го Денис Поповиќ по 87 минути од натпреварот. Во август 2015 година, тој преминал во швајцарскиот Суперлигашки клуб Лугано.

Во август 2020 година, Чрнигој потпишал тригодишен договор со клубот од Серија Б Венеција. Во ноември 2021 година, тој го продолжил договорот до 2025 година. На 26 јануари 2023 година, тој потпишал за клубот од Серија А Салернитана на позајмица до крајот на сезоната со опција да ја направи преселбата трајна.

## Репрезентативна кариера
Чрнигој дебитирал за репрезентацијата на Словенија, на 23 март 2018 година, во пријателски натпревар против Австрија загубен со 3–0 на гости, заменувајќи го Јосип Иличиќ.

## Наводи

Категорија:Фудбалери во Серија А
Категорија:Фудбалери во Серија Б
Категорија:Словенечки фудбалери
Категорија:Фудбалери на ФК Венеција
Категорија:Фудбалери на ФК Реџина
Категорија:Фудбалери на ФК Лугано
Категорија:Живи луѓе
Категорија:Родени во 1995 година
Халштатско археолошко наоѓалиште во Ваче

**Халштатско археолошко наоѓалиште во Ваче** — источно халштатско археолошко наошалиште во Кленик, село блиску до Ваче, на границата помеѓу регионите Штаерска и Долна Крањска во централно-источна Словенија. Најпознат е по вачката ситула, едно од најзначајните археолошки богатства на Словенија.

## Истраги
Археолошките истражувања во близина на Ваче, северно од Кленик и источно од ридот Слемшек (680 метри), откриле темели на голем број куќи и гробови од илирска населба од железното време. Локалните фармери ги пронашле првите гробови на местото во 1877 година,, а организираните ископувања започнале во 1878 година под водство на Карел Дежман, Фердинанд Шулц (1849–1936) и Фердинанд фон Хохштетер. Принцот Ернст Виндишгрец (1827–1918) раководел со ископувањата од 1879 до 1881 година, по што следела Академијата на науките во Виена во 1881 година.

Во 1882 година, Ваче Ситулата била пронајдена во Ронкарските Провали од локалниот земјоделец Јанез Грилц од фармата Плеже, кој ја продал на Провинцискиот музеј на Крањска.

Понатамошни ископувања биле спроведени од страна на принцезата Марија од Виндиш-Граец во 1905, 1907 и 1913 година, од Валтер Шмид (1875–1951) од 1932 до 1935 година, и од Франце Старе (1924–1974) во 1945 година.

## Музеи
Поголемиот дел од артефактите, кои биле ископани на наоѓалиштето, сега се дел од колекциите на Националниот музеј на Словенија во Љубљана и Националниот музеј за историја во Виена. Некои од нив биле продадени на музеите во Харвард, Оксфорд и Берлин од страна на војвотката Марија Антоанета од Мекленбург, ќерка на принцезата која ги надгледувала некои од ископувања. Тие сега се чуваат во музеите во Грац, Австрија; Музејот на преисторијата и раната историја, Берлин, Германија; Аштмолеан музеј, Оксфорд, Велика Британија; и Пибоди музеј, Харвард, САД.

## Локална патека
Локална археолошка патека со единаесет станици и објаснителни табли е поставена во природата, која вклучува гробишта од железно време и наоѓалиште од железно доба кое е ископано таму.
## Наводи

Категорија:Општина Литија
Категорија:Археолошки наоѓалишта во Словенија
Љуботенски манастир

**Љуботенски манастир** — манастир во штипското село Љуботен.

## Местоположба

Манастирот е сместен во источниот дел на селото Љуботен.

## Градби во манастирот

Манастирот е составен од една црква, трпезарија и помошни објекти.

### Црква „Св. Петка“

Црквата била подигната во 1968 година.

## Галерија


Податотека:Љуботенски манастир 2.jpg|Манастирскиот двор
Податотека:Љуботенски манастир 3.jpg|Помошен објект


## Наводи

## Надворешни врски


Категорија:Љуботен (Штипско)
Категорија:Манастири во Македонија
Категорија:Манастири во Брегалничката епархија
Категорија:Манастири на МПЦ
Категорија:Манастири во Штипското архијерејско намесништво