Миодраг Павловиќ

[мини|десно|'''Миодраг Павловиќ''' ([Српски јазик|српски: *Миодраг Павловић*) (, Нови Сад - 17 август 2014, Тутлинген, Германија)]]

**Миодраг Павловиќ** (српски: *Миодраг Павловић*) (, Нови Сад - 17 август 2014, Тутлинген, Германија) — српски писател, поет и есеист, член на Српската академија на науките и уметностите.

## Животопис
мини|Миодраг Павловиќ
Основното и средното училиште ги завршил во Белград, каде потоа студирал на Медицинскиот факултет (од 1947 до 1954 година). Во 1960 година станал директор на *Народниот Театар во Белград*, а дваесет години работел како главен уредник на водечката издавачка куќа во СФРЈ - *[[Просвета]]*. Во 1985 година станал член на *[[САНУ|Српската Академија на Науките и Уметностите]]* во отсекот за јазик и литература. Живеел во Белград и во Тутлинген (Германија), каде што починал.

## Творештво
Во 1952 година ја објавил првата збирка поезија, „87 песни“ (*87 pesama*), која се појавила во годината кога југословенските власти, како одговор на едно јавно барање од големиот хрватски писател Мирослав Крлежа, дозволиле поголема слобода на изразување во политиката и уметноста. Следната година излегла втората збирка „Столб на сеќавањата“ (*Stub sećanja*). Во овие две рани збирки тој бил преокупиран со деструктивните биолошки и општествени сили, а неговата поетска постапка се одликува со скептичен и трагачки став којшто ги исклучува сите видови лековерност и илузии. Третата збирка на Павловиќ, „Октави“ (*Oktave*) се појавила во 1957 година и може да се смета како починка во неговиот поетски развој. Глвна тема на оваа збирка е природата како можен дом на човекот. „Млеко на исконот“ (*Mleko iskoni*) од 1962 година е првата од серијата неколку збирки во кои тој се осврнува на некои клучни човечки ситуации во контекстот на одредени историски и митски ориентири. Со исклучок на неколку поведри моменти, во оваа збирка речиси целосно преовладуваат апокалиптичните помрачувања на моралните и духовните вредности на Стара Грција. Врз таа основа, но со поамбиентални белези, се појавиле збирките „Голема Скитија“ (*Velika Skitija*) од 1969 и „Нова Скитија“ (*Nova Skitija*) од 1970 година, во кои тој се насочил кон „истражување на историјата“ и испитување на потеклото, смислата и законот на песната.

Потоа, во 1971 година излегла збирката *Hododarje*, која го истакнала просторот како поетска тема, сфатен како видик на културната историја. Во неа се содржани и низа песни посветени на познати поети, како: Његош, Хелдерлин, Дис, Продановиќ итн., иако во збирката се испреплетуваат повеќе теми (туѓината, љубовта, војната, словенското дамнешно минато итн.). Притоа, иако ја напуштил техниката на повеќегласно исповедување и разговор, карактеристична за претходните три збирки, и во оваа книга Павловиќ го задржува извештајниот, наративен манир. Во 1971 година излегла и неговата осма поетска збирка „Светли и темни празници“ (*Svetli i tamni praznici*) која претежно произлегува од двете „Скитии“, т.е. Павловиќ повторно се насочил кон клучните егзистенцијални и духовни ситуации. Во неа, тој дава слободна поетска интерпретација на библиските и другите христијански мотиви, а во книгата преовладува црно-бела радикална поетика и етика. Деветтата збирка „Завети“ (*Zavetine*) од 1976 година потсетува на сатирично-гротескниот и ироничен говор од првите две збирки, но во неа се забележуваат нови слики - секојдневни, депоетизирани и депатетизирани (улици, самопослуги, леб, пари, радио-вести итн.). На истата линија е и збирката „Карики“ (*Karike*) од 1977 година, во која се одликува со лежерен тон, едноставен јазик и облик, како и склоност за минијатура и скица.

Мотивот кој преовладува во поезијата на Миодраг Павловиќ, слично како и кај многу други поети од поранешна Југославија, Романија, Бугарија, Република Македонија, Грција и Албанија е врската меѓу античките жители на Балканот и нивните современи потомци. Во творештвото на Павловиќ, како и кај македонскиот поет Богомил Ѓузел и албанскиот писател Исмаил Кадаре, има чести алузии на античкото и средновековно минато. Меѓу попознатите историски поеми на Павловиќ по својот квалитет се издвојуваат *'„Одисеј на островот на Кирка“* „*Елисејските сенки*“, „*Василиј II Бугароубиецот*“ и *Косово*. Овие песни се алегорични и универзални, бидејќи раскажуваат приказни за измамите и стравот. Во сегашно време се напишани *„Затвореник“* (ненасловено во оригиналното издание), „*Реквием*“, „*Страв*“, *„Под земја“* и *„Кавги“*.

Поезијата на Павловиќ често наидувала на недоразбирање кај критичарите, кои му забележувале дека е строга, студена, класична и „функционална“. Сепак, неговите песни се одликуваат со богатство на поетски сценарија и емотивни тоналитети, со кои тој го зазема едно од најистакнатите места во српската и југословеската поезија.

Во својата „Антологија на српската поезија“, Зоран Мишиќ истакнува дека поезијата на Павловиќ често ги менувала своите облици, интензитетите и мисловните ставови кои би делувале противречно и неопределено кога зад нив не би стоел неговиот особен и константен поетски темперамент. Станува збор за темперамент на еден поет кој е подеднакво осетлив на тешкотијата на човековата егзистенција и на блаженствата на духовните катарзи, па и на големите колективни, биолошки и општетсвени заноси. Токму на тоа двојство никнале јазичките и стилските особености на неговата поезија, која во исто време е плашливо некомуникативна и цинично отворена, натуралистички груба и продуховена.

## Награди
Павловиќ бил двапати номиниран за Нобеловата награда за литература, а бил добитник на многу награди и признанија во Југославија и пошироко. Во 1970 година го добиил Златниот венец на Струшките вечери на поезијата. Неговите дела се преведени на многу јазици.

## Надворешни врски
* Библиотека ''Миодраг Павловиќ'' на Проектот ''Растко''.  
* Антологија на српската поезија.  
* Целокупна библиографија на Миодраг Павловиќ (до 1997.)  

## Наводи

Категорија:Српски поети
Категорија:Српски писатели
Категорија:Југословенски поети
Категорија:Југословенски писатели
Категорија:Добитници на Златен венец на Струшките вечери на поезијата
Категорија:Родени во Нови Сад
Категорија:Родени во 1928 година
Категорија:Срби од 20 век
Категорија:Академици на САНУ
Категорија:Починати во 2014 година
Категорија:Носители на Орденот на Свети Сава