open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Готска азбука

**Готско азбука**, понекогаш наречена *готска абецеда* или *готски алфабет*, е алфабетско писмо кое во 4-от век го изумил готскиот христијански свештеник Вулфила како би го олеснил преводот на Новиот завет на готски јазик.

Готското писмо во суштина претставува унцијален облик на грчкиот алфабет, на кое Булфила му ја додал латинската буква F и две рунски букви,  што полесно  би го прилагодил на готски јазик. Се користело од 350 година до 600 година.

Не смее да се меша со повеќе познатото грчко писмо (*gotica*) развиено во средновековна Германија.

## Литература

* Wilhelm Braune (1952). *Gotische Grammatik*. Halle: Max Niemeyer.
* Fausto Cercignani, *The Elaboration of the Gothic Alphabet and Orthography*, in “Indogermanische Forschungen”, 93, 1988, pp.&nbsp;168–185.
* Dietrich, Franz (1862). *Über die Aussprache des Gotischen Wärend der Zeit seines Bestehens*. Marburg: N. G. Elwert'sche Universitätsbuchhandlung.
* Otto von Friesen (1915). "Gotische Schrift" in Hoops, J. *Reallexikon der germanischen Altertumskunde, Bd. II*. pp.&nbsp;306–310. Strassburg: Karl J. Trübner.
* Haarmann, Harald (1991). *Universalgeschichte der Schrift*. Frankfurt: Campus.
* Jensen, Hans (1969). *Die Schrift in Vergangenheit und Gegenwart*. Berlin: Deutscher Verlag der Wissenschaften.
* Adolf Kirchhoff (1854). *Das gothische Runenalphabet*. Berlin: Wilhelm Hertz.
* Wilhelm Streitberg (1910). *Gotisches Elementarbuch*. Heidelberg: Carl Winter.
* Weingärtner, Wilhelm (1858). *Die Aussprache des Gotischen zur Zeit Ulfilas*. Leipzig: T. O. Weigel.
* Joseph Wright (1910). *Grammar of the Gothic Language*. Oxford: Oxford University Press.
* Zacher, Julius (1855). *Das gothische Alphabet Vulvilas und das Runenalphabet*. Leipzig: F. A. Brockhaus.

## Надворешни врски
* Omniglot's Gothic writing page
* ''Pater Noster'' and ''Ave Maria'' in Gothic
* JavaScript Gothic transliterator

Категорија:Писма
Категорија:Готи
Дахалски јазик

**Дахалскиот** (numma guhooni) е афроазиски јазик, дел од подгрупата на кушитски јазици. Јазикот денес го зборуваат околу 400 Дахалци, што го прави јазикот загрозен и е под опасност од исчезнување. Јазикот се зборува на брегот на Кенија, во близина на устието на реката Тана. Овој јазик е невообичаен во јазичиот свет поради тоа што ги користи сите четири механизми за проток на воздухот при говорот. Местоположбата на јазикот во рамките на кушитските јазици не е дефинирана со сигурност.

Овој поим „дахало“ е егзоним и се користи во научната јавност, поим кој го користеле Аверите и значи „безначаен“. Јазикот всушност се нарекува „**нума гухони**“ (*numma guhooni*).

## Статус
Дахалците порано биле ловци на слонови и биле расштркани покрај брегот на Источна Африка и измешани со разните Банту-народи и Свахилите. Немале свои постојани населени места и често се двојазични. Децата денес повеќе не зборуваат на дахалски, туку на дргугите подоминатни јазици, најмногу свахилски. Така, јазикот е под опасност од исчезнување.

## Фонологија
### Согласки
Дахалскиот има голем број на согласки. Мадисон (1993) наведува вкупно 62 согласки за јазикот, а Тоско (1991) наведува 50. Во прилог 50-те согласки на дахалскиот:

:1Забните чкрапави согласки  најчесто се пишуваат како /ǀ/,  но може да се замешаат со  /l/. Поради читливост се користи /ʇ/.

### Самогласки
Дахалскиот има пет самогласки кои имаат и кратка и долга форма:

### Чкрапави согласки
Дахалскито е еден од неколкуте јазици надвор од Јужна Африка кои имаат чкрапави согласки. Чкрапавите согласки не се по потекло кушитски и може се остаток од поранешни влијанија на други јазици. Тен Ра дава докази дека Дахалците во минатото зборувале и на јазик сличен на сандавејскиот (кој има чкрапави согласки) и можеби денешните се остаток од таа јазична замена.  Ова може да ја објасни појавата што чкрапавите согласки се појавуваат само во обични секојдневни предмети.

## Наводи

## Надворешни врски
* Свадешов список за дахалскиот

Категорија:Кушитски јазици
Категорија:Јазици во Кенија
Категорија:Загрозени јазици во Африка
Староујгурска азбука

**Староујгурската азбука** била користена за пишување на староујгурскиот јазик, варијанта на стариот туркиски јазик што се зборувал во Турфан (исто така наречен Турпан) и Гансу, кој е предок на современиот западнојугурски јазик. Терминот „староујгурски“ користен за оваа азбука е лошо наведувачки затоа што Кочо, токарско-ујгурското кралство создадено во 843 година, првично користело старотуркиска азбука . Ујгурите го присвоиле ова писмо од мештаните кога мигрирале во Турфан по 840 година. Тоа било прилагодување на арамејската азбука што се користела за текстови со будистичка, маничарска и христијанска содржина 700-800 години во Турпан. Последните познати ракописи се датирани од 18 век. Ова било прототип за монголската и манчунската азбука. Староајгурската азбука била донесена во Монголија од Тата-тонга.

Староујгурското писмо било користено меѓу 8 и 17 век пред сè во Таримската котлина на Средна Азија, кој се наоѓа во денешна ујгурскиот автономен регион Синѓанг, Кина. Тоа е курзивна-спојувачка азбука со одлики на абџад и е напишана вертикално. Писмото цветало во 15 век во Средна Азија и делови на Иран, но на крајот било заменето со арапското писмо во 16 век. Неговата употреба била продолжена во Гансу во текот на 17 век.

Како и согдијанската азбука (технички, абџад), староујгурската азбука имала намера да користи  за долгите самогласки, како и за кратките. Практиката да се остават кратките самогласки незастапени била скоро целосно напуштена. Така, иако на крај потекнува од семитски абџад, може да се каже дека староујгурската азбука во голема мерка е „азбучена“.

## Галерија

Податотека:Yuntai Uyghur west wall.jpg|Будистички натпис за време на Јуенската династија, напишан на староујгурско писмо на западниот ѕид на Облаковата платформа на преминот Џујонг
Податотека:Yuntai Uyghur east wall.jpg|Будистички натпис за време на Јуенската династија, напишан на староујгурско писмо на источниот ѕид на Облаковата платформа на преминот Џујонг
Податотека:回鹘文 定慧大师卖奴契.JPG|Договор за робови
Податотека:Mannerheim - Across Asia from West to East in 1906-08 (1909, 1940, 1969) vol 2.pdf|Договор за оданочување
Податотека:高昌館來文.pdf|Текст од том од ерата на Минг, со придружен кинески превод
Податотека:An epitaph of a Nestorian Christian.jpg|Епитаф од јуенската ера
Податотека:Fetihname Fatih.jpg|*„Фетиханаме“ на* Мехмед Освојувачот (Декларација за освојување) по Битката кај Отлукбели


*

## Наводи

### Библиографија

* 

## Надворешни врски

* Староујгурската азбука на Омниглот 
* Староујгурската азбука и Орхон турскиската азбука 
* фотографии од фрагменти на изворниот текст напишани на староујгурско писмо откриени кај Турпан

Категорија:Историја на туркиските народи
Старопермска азбука

**Старопермската азбука** (), Понекогаш се нарекува **абурска** или **анбуска азбука,** е "прилично идиосинкратско прилагодување" на кирилица, некогаш користена да се пишува на средновековниот коми јазик (пермски).

## Историја
Писмото било донесено од рускиот мисионер, Степан Храп, познат и како Свети Стефан Пермски (Степан Храп, св. Стефан Пермский) во 1372 година. Името *Абур* е изведено од имињата на првите два лика: *Ан* и *Бур* . Писмото кое потекнува од кирилица и грчки јазик, со комски „Тамга“ знаци , а вторите се слични по изгледот со руните или сиглас повеирас затоа што тие биле создадени со засеци отколку со вообичаено пишување. Вклучувањето на второто помогнало писмото за поголемо прифаќање меѓу средновековните пермски говорници од тоа време.

Азбуката била во употреба сè до 17 век, кога била заменета со кирилицата. Абурскиот бил користен и како криптографско пишување за рускиот јазик.

26 април, кој е ден на светецот Стефан Пермски, се слави како Ден на старопермската азбука.

## Значење
десно|мини| Лого на Википедија со старопермско и кирилично писмо
Абурските натписите се меѓу најстарите мошти на уралските јазици. Само еден од нив има претходни документи: унгарски, кој бил напишан на староунгарското писмо, пред да се користи латинското писмо по 1000 година.

За споредба, финскиот како пишан јазик се појавил дури по реформацијата во 1543 година. Сепак, изолирана грамота на кора од бреза, откриена во 1957 година во Новгород и напишано на фински јазик, е датирана на почетокот на 13 век.

## Наводи

## Надворешни врски

* 
* 

Категорија:Азбуки
Категорија:Писма со ISO 15924 кодови со четири букви
Рунска азбука

**Рунска азбука** претставува низа поврзани азбуки кои користат букви познати како **руни**, кои пред сè користиле германски јазици, најмногу во Скандинавија и Британските Острови, како и во Данска, Холандија, Австрија, Италија бидејќи на тие подрачја се движеле Германите. Околу нивното потекло малку се знае. Стариот германски збор „руна“ има две значења првото е " шепоти " а другото е " тајна ". Збор близок на руни е " раунен " и не се знае од кое потекло е зборот. Знакот на буквата е многу едноставен, бидејќи од правите линии кои нагло се прекинуваат и на одредени места се кршат.

## Наводи

Категорија:Писма
Категорија:Магиски симболи
Амунд Грендал Јансен

**Амунд Грендал Јансен** (; р. ) — норвешки професионален друмски велосипедист, кој вози за UCI World Tour екипата .

Во освоил националното друмско првенство во 2019 година.

## Кариера

Во јули 2018 година бил именуван во почетниот состав за Тур де Франс 2018.

Во јуни 2019 година, Јансен ја освоил својата прва професионална етапна победа на третата етапа на Стер ЗЛМ Тур 2019, напаѓајќи од намалена група на еден километар до целта. Подоцна, истиот месец, станал норвешки друмски првак, освојувајќи го спринтот во тројца возачи.

Во септември 2020 година, Грендал Јансен потпишал двегодишен договор со , подоцна преименувана како , од сезоната 2021.

## Достигнувања

;2011
: 1. Етапа 4 Меѓународна трка околу Долна Саксонија
;2012
: 2. Национално јуниорско хронометарско првенство
: Европско јуниорско друмско првенство
::4. Хронометар
::10. Друмска трка
;2014
: 1. 20п Планински пласман Трка околу Норвешка
: 5. Национално хронометарско првенство
;2015
: 10. Национално друмско првенство под 23 години
;2016
: 1. 20п Национално друмско првенство под 23 години
: 1. 20п Краен пласман ЗЛМ Ромпот Тур
::1. Етапа 1 (TTT)
: 1. 20п Краен пласман Тур де Жиронда
::1. 20п Планински пласман
::1. 20п Пласман за млад возач
::1. Етапа 2
: 1. Етапа 2 Тур де л’Авенир
: 4. Трка околу Фландрија под 23 години
: 5. Светско друмско првенство под 23 години
: 7. Гран При д’Изберг
;2017
: 2. Дрејвенкурс Оверејсе
: 4. Схал Селс
: 5. Бинше-Шиме-Бинше
: 8. Класик Примус
: 10. Тур де л’Еурометропол
;2018
: 2. Гојксе Пејл
: 7. Краен пласман Трка на Фјордовите
;2019
: 1. 20п Национално друмско првенство
: 1. Етапа 2 (TTT) Тур де Франс
: 2. Краен пласман ЗЛМ Тур
::1. Етапа 3
: 2. Краен пласман Четири дена Динкерк
: 5. Класик Бретања
: 5. Класик Лондон-Сари
: 8. Краен пласман Арктичка трка на Норвешка
: 10. Краен пласман Трка околу Британија

### Распоред на резултатите на големите трки

— = не учествувал; СО = се откажал

## Наводи

## Надворешни врски

* 
* 
* 

Категорија:Родени во 1994 година
Категорија:Живи луѓе
Категорија:Норвешки велосипедисти
MiniDisc

**MiniDisc** или **Minidisc** (MD), на македонски **МиниДиск** или **Минидиск** (МД), е уред за складирање на магнето-оптички диск, дизајниран првенствено за снимање дигитализирани аудио информации - првично со времетраење до 74 минути, а подоцна и на 80 минути. Во формата на Hi-MD на брендот Sony, MD станал широко достапен.

Форматот MiniDisc бил воведен од Sony на 12 јануари 1992 година, а во септември 1992 година било објавено пуштањето во продажба: што се случило во ноември истата година во Јапонија, а еден месец подоцна - во декември - производот бил достапен и во САД и Европа. Новиот музички формат првично бил наменет за ATRAC Аудио компресија на податоци, но можноста обезбедена од овој формат за линеарно PCM дигитално снимање подоцна била искористена за да се постигне квалитет на звукот, споредлив со онаа на CD.

MiniDisc е популарен и воспоставен формат во Јапонија и до одреден степен во Европа, но има ограничена дистрибуција на други места, особено во САД. Причината за оваа појаве е комерцијална, бидејќи системот MiniDisc дозволува до еден милион снимки на еден диск со споредлив квалитет, што ја спречува продажбата на поп-музика, особено ЦД-иња на големите американски производствени компании, затоа што форматот MD заради неговите одлики со тоа ја ограничува дистрибуцијата на производството и, соодветно на тоа, нивниот профит од ЦД носителите во тоа време, чии записи се значително поскапи и недостапни за пошироката јавност.

Категорија:Носачи на звук
Категорија:Потрошувачка електроника
Категорија:Sony
Категорија:Јапонски пронајдоци
Падишах

**Падишах**, понекогаш изречено како **Падешах** или **Падшах** (, , , во превод „господар, крал) — суперлативска титула со персиско потекло, составена од персискиот збор *pād* „господар“ (или *pati* од староперсиски) и широко распространетото *shāh* „крал“. Титулата била користена од неколку монарси кои се сметале дека го поседуваат највисокиот монархистички ранг, приближно еднаков на античкиот персиски поим „*Велики*“ или „*Голем крал*“, а подоцна усвоен од пост-ахеменидските и христијанските цареви.

Претходник на титулата „*падишах*“ е персиската титула „шахиншах“, што значи „*крал на кралевите“.* Постои широко распространето верување кај сунитските муслимани дека само Алах може да се нарече крал на кралевите, поради што во сунитските монархии владетелот se нарекува Падишах од неговиот колега.

Титулата „падишах“ била користена владетелите на повеќе држави во Евроазија, имено во Отоманското Царство (15-20 век), Дуранското Царство (1747 - 1823) со центарот на Авганистан, Мугалското Царство (1526 - 1858) и Авганистан (1926 - 1973). Последниот владетел што ја носел титулата падишах бил авганистанскиот монарх Захир-шах (1914-2007). Меѓу Европејците, титулата падишах е аналогна за цар.

## Наводи

## Надворешни врски
*RoyalArk — Select present country, then choose dynasty from its menu
*WorldStatesmen idem; more cases but less thorough
* Bartbleby.com Dictionary & Etymology

Категорија:Шефови на држави
Категорија:Благороднички титули
Категорија:Монархија
Категорија:Отомански титули
Категорија:Персиски зборови
Категорија:Турцизми
Категорија:Зборови што ги нема во ТРМЈ
Dickinsonia

***Dickinsonia*** е изумрен род на животни кои живееле во доцниот Едиакриум на територијата на денешна Австралија, Русија и Украина. Има билатерална симетрија. Откривањето на молекули на холестерол во фосили на *Dickinsonia* доведе до поддршка на идејата дека *Dickinsonia* била животно.

## Наводи

Категорија:Праисториски животни
Тибетска Империја

**Тибетската империја** постоелa од 7-ми до 9 век од н.е. кога Тибет бил обединет како голема и моќна империја и управувал со област значително поголема од Тибетската висорамнина, која се протегала до делови од Источна Азија, Средна Азија и Јужна Азија .

Категорија:Историја на Азија
Категорија:Историја на Тибет
Категорија:Поранешни монархии во Азија
Категорија:Сите статии со непотврдени изјави
Ласа

алт=Горе лево: покрив на храмот Јоханг; Главната порта на манастирот Норбулингка; Палатата Потала; Тркало на Дарма и молитвени тркала (долу), Јоханг; сателитска слика на Ласа |мини|Горе лево: покрив на храмот Јоханг; Главната порта на манастирот Норбулингка; Палатата Потала; Тркало на Дарма и молитвени тркала (долу), Јоханг; сателитска слика на Ласа
**Ласа** (на тибетски: ལྷ་ས)  е град и градски округ во Тибетскиот автономен регион  НРК. Во него се наоѓа седиштето на владата на автономниот регион, претходно главен град на независната тибетска држава.
Категорија:Ласа
Балтазар, случајно (филм)

**Балтазар, случајно** (француски: *Au hasard Balthazar*) - француски филм од 1966 година, во режија на Робер Бресон, кој е автор и на сценариото. Главните улоги ги играат: Ан Вјаземски, Волтер Грин, Франсоа Лафарж, Жан-Клод Жилбер, Филип Аслан и Пјер Клосовски. Филмот има освоено седум награди, меѓу кои и четири на Венецијанскиот филмски фестивал.

## Синопсис
Во едно мало француско погранично место се раѓа магаренце кое го вдомуваат децата Жак (го игра Грин) и неговата сестра, заедно со девојчето Мари (ја игра Вјаземски) - првата љубов на Жак. Децата го нарекуваат магарето Балтазар, но по завршувањето на летниот одмор, тие си одат дома така што за магарето повеќе нема кој да се грижи. Годините минуваат, Балтазар израснува во возрасно магаре кое го користат за тешка земјоделска работа. Еден ден, Мари го убедува нејзиниот татко (го игра Аслан) да го купат магарето и таа повторно почнува да се грижи за него. Меѓутоа, набргу, Мари се вљубува во локалниот насилник Жерар (го игра Лафарж) кој постојано го измачува Балтазар. По некое време, семејството на Жерар станува нов сопственик на Балтазар, кој служи за разнесување леб, но Жерар продолжува со лошиот однос кон него. Кога Балтазар се разболува, Жерар сака да го убие, но магарето го зема скитникот Арнолд (го игра Жилбер) и набргу Балтазар закрепнува. Еден ден, Балтазар успева да побегне и завршува во еден циркус, но кога Арнолд се појавува на претставата, Балтазар побеснува и пак завршува во рацете на Арнолд. Набргу, Арнолд наследува големо богатство и организира голема забава, но веднаш потоа умира и бидејќи нема наследници, Балтазар го продаваат на локалниот трговец (го игра Клосовски). Една ноќ, кај трговецот доаѓа Мари, која го напуштила своето момче. Кога родителите Мари доаѓаат кај него, трговецот им го предава магарето. Мари ја посетува Жак, кој сака да се ожени со неа, но таа сака најпрвин да расчисти со Жерар. Меѓутоа, Жерар и неговата банда ја соблекуваат Мари, ја претепуваат и ја оставаат гола во една напуштена куќа. Таткото и Жак ја наоѓаат, а набргу нејзиниот татко се разболува и умира. Кога Жак сака да ја види Мари, нејзината мајка му кажува дека таа побегнала. Жерар го позајмува Балтазар од мајката на Мари и го користи за шверц преку границата. Во планината, неговата група ја пресретнува полицијата која почнува да пука кон нив, а Жерар и другарите бегаат, оставајќи го Балтазар. Утредента, ранетиот Балтазар го опкружува стадо овци, а тој умира.

## Наводи

Категорија:Француски филмови
Категорија:Црно-бели филмови
Категорија:Филмови на француски јазик
Категорија:Филмови на Робер Бресон
Категорија:Филмови од 1966 година
Категорија:Филмови за животни
Категорија:Филмови со Ан Вјаземски
Категорија:Филмови со Волтер Грин
Категорија:Филмови со Франсоа Лафарж
Категорија:Филмови со Жан-Клод Жилбер
Категорија:Филмови со Филип Аслан
Категорија:Филмови со Пјер Клосовски
Категорија:Филмови чие дејствие се одвива во Франција
Христијанството во Саудиска Арабија

мини|Аретас (ал-Харит) и над 4.000 со него (Менолог на Василиј II)
Точна религиозна демографија е тешко да се добие во Саудиска Арабија, но додека сите граѓани се сметаат за муслимани од страна на државата, се верува дека во Саудиска Арабија има приближно 1,8 милиони христијани.   

## Масакрот во 1858 на христијаните во Џеда
На 15 јуни 1858 година биле масакрирани 21 христијански жител на Џеда, во тогашниот османлиски град со 5.000 жители, претежно муслимански жители, вклучувајќи ги француските и британските конзули, од страна на „стотици Хадрамити, жители на Јужна Арабија“, можеби како одмазда после репресијата од страна на Британците од индиското востание од 1857-1859 година. 24 други, претежно Грци.     

На христијаните и другите немуслимани им е забрането да влегуваат во градот Мека и централниот округ Медина. 

## Цркви
Во моментов нема официјални цркви во Саудиска Арабија за. Малиот број на христијани на Саудиска Арабија се среќаваат во простории за разговори и приватни состаноци.   

## Демографија
Процентот на државјани на Саудиска Арабија кои се христијани е официјално нула, бидејќи Саудиска Арабија забранува религиозна преобразба од исламот и ја казнува со смрт 
Категорија:Христијанство во Саудиска Арабија
Нож во водата (филм)

**Нож во водата** (полски: *Nóz w wodzie*) - полски филм од 1962 година, во режија на Роман Полански, кој е автор и на сценариото, заедно со Јежи Сколимовски и Јакуб Голдберг. Главните улоги ги играат: Леон Њемчик, Јоланта Умецка и Зигмунт Маланович. Филмот ја освоил наградата FIPRESCI на Венецијанскиот филмски фестивал, а бил кандидат за „Оскар“ за најдобар странски филм.

## Синопсис
Анджеј (го игра Њемчик) и Кристина (ја игра Умецка) се брачен пар кој оди на едрење. Патем, тие качуваат едно младо момче (го игра Маланович) кое стопира. Кога пристигнуваат на [пристаниште]то, момчето сака да се замине, но тие го канат на својата едрилица. За време на едрењето, Анджеј постојано настојува да го понижи момчето, кое нема искуство во едрењето, а тоа пак настојува да го придобие вниманието на убавата Кристина. Кога ги фаќа невреме, тие мора да се засолнат во трските, каде ја поминуваат ноќта. Утредента, Кристина и момчето стануваат порано, а љубоморниот Анджеј го фрла [ножот на момчето во езерото. Тогаш почнува тепачка меѓу нив и Анджеј го турка момчето во водата. Момчето потонува, а Анджеј и Кристина помислуваат дека тоа се удавило. Кристина го обвинува сопругот за убиството и меѓу нив започнува кавга така што Анджеј ја напушта едрилицата и плива до брегот. Тогаш, момчето излегува на површината на водата и доаѓа на едрилицата, каде води љубов со Кристина. Потоа, момчето си заминува, а Кристина се среќава со Анджеј на пристаништето. Таа му кажува дека момчето не е мртво и дека таа водела љубов со него.

## Наводи

Категорија:Полски филмови
Категорија:Црно-бели филмови
Категорија:Филмови на полски јазик
Категорија:Филмови на Роман Полански
Категорија:Филмови од 1962 година
Категорија:Филмови со Зигмунт Маланович
Категорија:Филмови со Леон Њемчик
Категорија:Филмови со Јоланта Умецка
Категорија:Филмови чие дејствие се одвива во Полска
Алојзие Степинац

**Алојзије Степинац** (Брезариќ, 8 мај 1898 — Крашиќ, 10 февруари 1960) бил загрепски надбискуп и кардинал и е светец на Католичката црква, Солунски доброволец и носител на ѕзвездата на Краслкиот орден на Караѓорѓевиќ. По Втората светска војна, југословенскиот суд во 1946 година го осудил како воен злосторник поради соработките кои ги имал со усташите, а после тоа остатокот на својот живот го поминал во куќен притвор и затвор.

## Наводи

## Поврзано
*Вмешаност на католичкото свештенство со усташите

## Надворешни врски
*Cardinal Alojzije Stepinac and saving the Jews in Croatia during the WW2 © by Darko Zubrinic, Zagreb (1997)

Категорија:Родени во 1898 година
Категорија:Починати во 1960 година
Категорија:Блажени
Сиријци

**Сиријци** (     ), се мнозинство жители на Сирија. Културното и лингвистичкото наследство на сирискиот народ е мешавина од домородните елементи и странските култури што владеат со земјата и нејзиниот народ во текот на илјадници години. Мајчиниот јазик на повеќето Сиријци е Левантин арапски, кој го замени поранешниот мајчин јазик, арамејски, по последиците од муслиманското освојување на Левант во VII век, што доведе до воспоставување на Калифатот под последователни арапски династии, кои, за време на Абасидскиот калифат, го промовираше користењето на арапскиот јазик, иако малцинство Сиријци го задржаа арамејскиот, за кој сè уште се зборува на неговите сириски и западни дијалекти. Во 2018 година, Сириската Арапска Република имаше проценето население од 19,5 милиони, што вклучува, покрај споменатото мнозинство, етнички малцинства како Курди, Ерменци и други. 
## Наводи

Категорија:Семитски народи
Категорија:Сиријци
Категорија:Статии со извори на германски (de)
Категорија:CS1-грешки: надворешни врски
Категорија:Статии со извори на шпански (es)
Центар за еврејско-христијанско разбирање и соработка

**Центарот за еврејско-христијанско разбирање и соработка** или **ЦЕХРС** е образовна институција во која христијаните кои патуваат во Израел можат да ја проучуваат хебрејската Библијата со православни рабини и да учат за хебрејските корени на христијанството. Центарот е основан во Ефрат во 2008 година од рабинот д-р Шломо Рискин, кој е опишан како „најистакнатиот рабински портпарол на христијанските ционисти“.  Партнери на ЦЕХРС се големи христијански меѓуверски организации, како што се христијани обединети за Израел и Меѓународната христијанска амбасада Ерусалим .  Од пензионирањето на Рискин како претседател на Ор Тора Стоун во 2018 година, надзорот над сите активности на ЦЕХРС е предаден на Дејвид Некрутман, кој од своето основање работи како главен директор на центарот.  

## Историја
Идеолошката основа, што доведе до евентуално формирање на ЦЕХРС во 2008 година, започна да се развива скоро 50 години пред тоа. Во 1964 година, рабинот Josephозеф Б. Соловеитик, учител и ментор на канцеларот и основач на ЦЕХРС, Шломо Рискин, објави есеј под наслов „Конфронтација“  во кој ги објасни своите ставови за меѓуверски дијалог и внимателно изготви упатства што дозволуваат таков дијалог и, според Рискин, не само што го дозволи, туку го направи и неопходно.         

## Наводи

Категорија:Христијанството во Израел
Категорија:Страници со застарена синтакса за слики
Уранови прстени

[upright=1.8|thumb|Шема на која е прикажан системот на месечини и прстени на [Уран. Целовитите линии се прстените; прекинатите линии се орбитите на месечините.]]
**Уранови прстени** — систем на прстени околу планетата Уран, средно во сложеност помеѓу поширокиот сет околу Сатурн и поедноставните системи околу Јупитер и Нептун. Прстените на Уран биле откриени на 10 март 1977 година од Џејмс Л. Елиот, Едвард В. Данам и Џесика Минк. Вилијам Хершел, исто така, објавил набљудувачки прстени во 1789 година; модерните астрономи се поделени околу тоа дали тој би можел да ги види, бидејќи тие се многу темни и слаби.

## Наводи

Категорија:Планетарни прстени
Категорија:Астрономски тела откриени во 1977 година
Нептунови прстени

мини|десно|300п|Шема на прстенестиот систем на Нептун. Полните линии ги означуваат прстените, испрекинатите ги означуваат орбитите на месечините. 
**Нептунови прстени** — главно пет главни планетарни прстени кои и први биле откриени (како „лакови“) на 22 јули 1984 година од страна на Патрис Бушет, Рајнхолд Хафнер и Jeanан Манфорои во опсерваторијата Ла Сила (ЕСО) во Чиле за време на програмата за набудување предложена од Андре Брахиќ и Бруно Сикарди од опсерваторијата во Париз, и во Меѓумериканската опсерваторија Серо Тололо од опсерваторијата на Ф. Вилас и Л. Р. Елицер за програма предводена од Вилијам Хабард. Тие на крајот биле прикажани во 1989 година од вселенското летало „Војаџер 2“.
 
## Наводи

Категорија:Планетарни прстени
Прстени
Категорија:Астрономски тела откриени во 1989 година
Седум старогрчки мудреци

мини|350x350пкс|<center> Мозаик од седумте мудреци, Балбек, 3 век од нашата ера, Национален музеј во Бејрут. </center>
**Седум мудреци** ( **од Грција** ) или **седум мудреци** ( грчки :   *hoi hepta sophoi* ) е титула што им ја давала класичната грчка традиција на седум филозофи, државници и законодавци од 6 век пред нашата ера, кои биле познати по својата мудрост . 
[десно|мини| Седумте мудреци, прикажани во [Нирнбершка хроника|Нирнбершката хроника]]
Обично, списокот на седумте мудреци вклучува:

* Талес на Милет ( ) е првиот добро познат грчки филозоф, математичар и астроном. Неговиот совет „ Осознајте се “ е гравиран на предната фасада на Храмот Аполо во Делфи. 
* Питакус од Митилена ( ) управувал со Митилена ( Лезбос ). Тој се обиде да ја намали моќта на благородништвото и беше во можност да управува со поддршка на , кои го фаворизирале.
* Бијас од Приене бил политичар и законодавец од 6 век п.н.е. 
* Солон од Атина (      ) бил познат законодавец и реформатор од Атина, кадрирајќи ги законите што ја обликувале атинската демократија . 
* Петтиот и шестиот мудрец варираат како двајца: Клеобул, тиранин на Линдос (   ), пријавен како дедо или свекор на Талес; Периандар од Коринт (б. Пред 634 година п.н.е., с.   ); Мисон од Чена (6 век п.н.е.); Анахарсис Скитскиот (6 век п.н.е.). 
* Хилон од Спарта бил Спартански политичар кому му се припишува милитаризацијата на Спартанското општество.

Категорија:Историја на науката
Категорија:Историја на филозофијата
Категорија:Историја на образованието
Категорија:Стари Грци
Категорија:Старогрчки филозофи
Хилон од Спарта

мини|Хилон од Спарта
**Хилон од Спарта** ( грчки : Χίλων или Χείλων) бил спартански ефор, еден од седумте старогрчки мудреци.

## Животопис
Хилон бил син на Дамагет. Живеел на почетокот на 6 век п.н.е. Херодот изјавил дека учествувал на 52-та Олимпијада (572 п.н.е.) како старец и дека бил избран за ефор на 56-та Олимпијада (556/5 п.н.е.). Живеел до длабока старост. Починал од среќа во рацете на неговиот син кој победил на Олимпијадата.

Изреки на Хилон:
* *Помалку значи повеќе.*
* *Не зборувај зло за мртвите.* 
* *Почитувајте ги постарите.* 
* *Не смеј им се на несреќните.* 
* *Не посакувај го невозможното.* 
* *Запознајте се.*

Категорија:Спарта
Категорија:Претсократовци
Автономија

**Автономијата**, преведена од грчки, значи: - „самозаконодавство“ (- „сам“ и - „закон“). Генерално, автономијата значи самоопределување на правилата. Во потесна смисла, Самоуправување, обично во рамките на поширока заедница што ја има централната власт, и се наоѓа помеѓу две крајности: потчинетост  и независност.   

## Поделба
Автономијата може да биде: 

* политичка
* етничка
* културна
* економска
* религиозна
Категорија:Доблести
Категорија:Политика
Категорија:Филозофски поими
Еднопартиска држава

**Еднопартиска држава** е држава каде што владее само една политичка партија, а создавање други партии е забрането. Примери низ историјата за еднопартиска држава се: Југославија, Советскиот Сојуз, Нацистичка Германија, голем број од земјите од источниот блок, Италија за време на Мусолини и др. Денес имаме 11 држави кои имаат еднопартиски систем, а тие се: Кина, Виетнам, Северна Кореја, Куба, Еритреја, Западна Сахара, Лаос

Категорија:Политички системи
Стап (филм од 2019)

**Стап** (руски: *Дылда*) - руски филм од 2019 година, во режија на Кантемир Балагов, кој е автор и на сценариото, заедно со Александар Терехов. Главните улоги ги играат: Бет Дејвис, Викторија Мирошниченко,  Василиса Перељгина, Андреј Биков, Ксенија Кутепова и Игор Широков. освоил вкупно 26 награди, меѓу кои две награди на Канскиот филмски фестивал.

## Синопсис
Дејствието на филмот се одвива во Ленинград, една година по завршувањето на Втората светска војна. Ија (ја игра Мирошниченко) живее со малото дете Пашка, а работи како медицинска сестра во болницата во која се лечат ранетите војници. Таа страда од психички синдром поради што била отпуштена од фронтот. Еднаш, додека си игра со детето, таа го задушува и Пашка умира. По некое време, од фронтот се враќа Маша (ја игра Перељгина), која е мајката на Пашка за кое Ија кажува дека умрел во сонот. Маша и Ија излегуваат надвор и се запознаваат со две млади момчиња при што Маша води љубов со Саша (го игра Широков). По тој настан, Саша се вљубува во Маша и почесто ја посетува, наспроти противењето на Ија. Маша ја убедува Ија да роди бебе како замена за нејзиниот мртов син, но Ија не се согласува. Меѓутоа, Маша дознава дека Ија и главниот лекар во болницата, Николај Иванович (го игра Биков) им даваат смртоносни инјекции на војниците кои се тешко болни. Маша ја принудува Ија да напише изјава и со неа го уценува Николај, барајќи до него да ја оплоди Ија. Николај има сексуален однос со Ија, која набргу дознава дека не е бремена, но тоа го крие од Маша. Затоа, Ија го посетува Николај (кој во меѓувреме е суспендиран од работата), барајќи од него повторно да имаат полов однос, но тој одбива. Саша ја кани Маша во својот дом за да им соопшти на родителите дека ќе се ожени со неа, но тие не ја прифаќаат. На крајот од филмот, Ија ѝ кажува на Маша дека не е бремена, но таа не сака да ја прифати вистината.

## Наводи

Категорија:Руски филмови
Категорија:Филмови од 2019 година
Категорија:Филмови на руски јазик
Категорија:Историски филмови
Категорија:Филмови на Кантемир Балагов
Категорија:Филмови со Викторија Мирошниченко
Категорија:Филмови со Василиса Перељгина
Категорија:Филмови со Андреј Биков
Категорија:Филмови со Игор Широков
Категорија:Филмови со Ксенија Кутепова
Категорија:Филмови чие дејствие се одвива во Санкт Петербург
Ројал Тененбаумови

**„Ројал Тененбаумови“** (англиски: *The Royal Tenenbaums*) - американски филм од 2001 година, во режија на Вес Андерсон, кој е автори и на сценариото заедно со Овен Вилсон. Главните улоги ги играат: Џин Хекман, Анџелика Хјустон, Бен Стилер, Овен Вилсон, Лук Вилсон, Гвинет Палтроу, Бил Мареј, Дени Гловер и Сејмур Касел, а Алек Болдвин е раскажувач во филмот. Филмот освоил десет награди, меѓу кои и еден „Златен глобус“ (за Џин Хекман), а имал и номинација за „Оскар“ за најдобро сценарио.

## Синопсис
Ројал Тененбаум (го игра Хекман) е богат човек чии деца се неверојатно надарени: синот Чес (го игра Стилер) уште како мал станува успешен стопанственик, синот Ричи (го игра Лук Вилсон) е познат тенисер, додека посвоената ќерка Марго (ја игра Палтроу) е успешна авторка на драми. Но, подоцна, кариерата на сите три деца пропаѓа, а Ројал и неговата сопруга Етелин (ја игра Хјустон) се разделуваат, иако не се разведени. Ројал пропаѓа финансиски и го бркаат од хотелот, а тој се враќа во својот дом, со изговор дека е смртно болен и дека му остануваат само уште неколку недели од животот. Во исто време, во родната куќа се враќаат и трите деца. Од нив, само Ричи го прифаќа таткото, но подоцна се открива дека тој лаже за болеста и поради тоа Ројал е принуден да ја напушти куќата. Ричи е вљубен во Марго, но нема храброст да ѝ ја искаже својата љубов. Таа, пак, е омажена со психологот Сент Клер (го игра Мареј). Истовремено, тој се труди да му помогне на другарот Ели Кеш (го игра Овен Вилсон), кој е познат писател заглавен во пробеми со дрогата. Еден ден, Ричи се обидува да изврши самоубиство поради што го пренесуваат на болница, но тој нега оттаму и се враќа дома каде ѝ кажува на Марго дека ја сака. Ројал цело време се труди да ја наруши врската меѓу Етелин и нејзиниот сметководител Шерман (го игра Гловер), но најпосле се согласува да ѝ даде развод. Така, таа и Шерман закажуваат свадба, а пред куќата на Тененбаумови, Кеш доживува автомобилска несреќа при што го убива кучето на Чес. По некое време, Ројал умира од срцев удар.

## Наводи

Категорија:Американски филмови
Категорија:Филмови од 2001 година
Категорија:Филмски комедии
Категорија:Филмови на англиски јазик
Категорија:Филмови на Вес Андерсон
Категорија:Филмови со Овен Вилсон
Категорија:Филмови со Анџелика Хјустон
Категорија:Филмови со Сејмур Касел
Категорија:Филмови чие дејствие се одвива во САД
Категорија:Филмови со Џин Хекман
Категорија:Филмови со Бен Стилер
Категорија:Филмови со Лук Вилсон
Категорија:Филмови со Гвинет Палтроу
Категорија:Филмови со Бил Мареј
Категорија:Филмови со Дени Гловер
Категорија:Филмови за семејства
Број (граматика)

**Броеви** — зборови со кои се означува количеството на предметите, било да е тоа точно избројано или само приближно определено. Броевите стојат до именките, па затоа понекогаш од нив ја преземаат членската морфема, но кај нив нема род и број (освен кај броевите еден и два). Разликуваме два вида бројност: одредена и приближна.

- Со броевите може да изразиме одредена или приближна бројност. Под одредена бројност подразбираме точно определен број на лица или предемети.

**А.** Одредена Бројност кај броевите

Меѓу броевите што ја изразуваат одредената бројност со своите форми се издвојуваат еден и два по тоа што имаат форми за род.

еден (м.р) една (ж.р.) едно (ср.р)

два (м.р.) две (ж.р.) две (ср.р.)

**Б.** Приближната бројност обично се искажува така што ќе се сврзат и ќе се изговорат со еден акцент два соседни броја.

два-три, три-четири, пет-шест, шест-седум, седум-осум

## Наводи

Категорија:Македонски јазик
Категорија:Зборовни групи
Пропаста на српското царство (песна)

**Пропаста на српското царство** (српски: *Пропаст царства српскога*) е српска епска (јуначка) песна. Песната прв ја запишал Лукијан Мушицки, кој ја слушнал од непозната слепа жена од Гргуревац и потоа му ја испратил на Вук Караџиќ.

## Содржина
Од Ерусалим полетал свети Илија, претворен во сокол, кој пристигнал во Косово. Во устата, тој носел писмо од Богородица до царот Лазар во кое таа го прашала дали ќе се определи за царството небесно или за земното царство. Царот Лазар се определил за небесното царство и изградил црква, а потоа собрал војска со која ги нападнал Османлиите. Во битката херојски погинале Југ Богдан со неговите девет сина, Гојко и Угљеша Мрњавчевиќ, ерцегот Степан и кнезот Лазар кого предал Вук Бранковиќ.

## Наводи

Категорија:Песни за Косовската битка
Категорија:Песни за Лазар Хребељановиќ
Мусиќ Стеван (песна)

**Мусиќ Стеван** () — српска епска (јуначка) песна.

## Содржина
Во својот дворец, Стеван Мусиќ пие вино, а потоа легнува да се одмори пред заминувањето на Косово каде треба да земе учество во борбата против османлиската војска. Неговиот слуга гледа дека српската војска оди кон Косово и сака да го разбуди господарот, но сопругата на Стеван го моли да не го буди, зашто сонила лош сон. Сепак, слугата не сака да ја послуша, имајќи ја предвид клетвата на кнезот Лазар. Стеван заминува на Косово каде среќаваат една девојка која штотуку се враќа од реката Ситница, каде видела многу мртви српски и турски војници. Стеван го препознава шлемот кој го носи девојката и, не сакајќи да ја прекрши заклетвата, се вклучува во Битката при што погинува заедно со слугата и со својата војска.

## Осврт кон песната
Стеван Мусиќ е јунак кој се плаши од клетвата на кнезот, се подготвува за борбата, но сепак задоцнува на Косовската битка. Неговата сопруга се обидува да го задржи, но тој не се плаши од смртта, а единствената негова мисла е да погине заедно со своите браќа по оружје. Единствено, тој е длабоко несреќен што мора да умре подоцна од другите.

## Наводи

Категорија:Песни за Стеван Мусиќ
Категорија:Песни за Косовската битка
Челебија

**Челебија** — турска титула што значи „*господин*“, „*добронамерен*“ или „љубезен“. Исто така, значи „*Божји човек*“, бидејќи зборот *çalab* значи Бог на стар турски јазик .

Забележителни луѓе со оваа титула се:

* Синовите на отоманскиот султан Бајазит I , кои се бореле меѓусебно за престолот во Отоманскиот интеррегнум од 1402 до 1413 година:
** Иса Челебија (1380–1406)
** Муса Челебија (починал 1413 година)
** Мехмед Челебија (1390–1421), кој победил во граѓанската војна
** Мустафа Челебија (1393–1422)
** Сулејман Челебија (1377–1411)
* Али Челебија 
* Ашик Челебија (1520-1572), османлиски поет и биограф
* Челебија, семејство на потомците на Руми (персиски поет и суфи-мистик)
* Евлија Челебија (1611–1682), отомански патник
* Гази Челебија, турски пират од 14 век и владетел на Синоп
* Хезерфен Ахмед Челебија, наводен отомански воздухопловец од 17 век, брат на Хасан Челебија 
* Хоџа Челебија (1490-1574), отомански муфтија
* Ќатип Челебија (1609-1657), отомански полимат и енциклопедист.
* Кинализаде Али Челебија (1510/11? –1572), отомански правник и писател.
* Килинализаде Фехми Челебија (1564–1596), отомански поет, син на Кеналазиде Али.
* Килинализаде Хасан Челебија (1546-1604), османлиски поет и библиограф, син на Али.
* Лагри Хасан Челебија, наводен отомански воздухопловец од 17 век, брат на Ахмед.
* Таџизаде Џафер Челебија; 1459-1515), отомански државник од 16 век 
* Сејди Али Реис (1498–1563), османлиски адмирал и писател.
* Сузи Челебија (починал 1524 година), османлиски епски поет.
* Јирмисекиз Мехмед Челебија (починал 1732 година), отомански државник.
## Наводи

Категорија:Отомански титули
Тројца добри јунаци

**Тројца добри јунаци** (српски: *Три добра јунака*) - српска епска (јуначка) песна. Песната прв ја запишал Вук Караџиќ, кој ја слушнал од татко му Стефан.

## Содржина
Во песната се опишува херојската борба на Бановиќ Страхиња, Срѓа Злопоглеѓа и Бошко Југовиќ за време на Косовската битка. Притоа, Бановиќ Страхиња со еден удар на сабјата сече по дваесет глави, Срѓа со своето копје убива по двајца војници, додека Бошко со коњот ги притиснува Турците кон реката Ситница.

## Осврт кон песната
Во песната се опишуваат тројца јунаци од кои секој е „добар јунак“. Така, Бановиќ Страхиња „еднаш со острата сабја мава, со острата сабја и десната рака, па дваесет отсекува глави“. Срѓа Злопоглеѓа потсетува на вреден земјоделец кој сака да ги уништи сите штетници и внимателно, истрајно, со одмерени движења, тој ги набива непријателите на копјето, но не еден по еден, туку по двајца и така ги фрла во реката. Овој неуморен воин со векови бил инспирација на поробениот народ и го повикувал на подвизи.

## Наводи

Категорија:Песни за Бановиќ Страхиња
Категорија: Песни за Косовската битка
Источна филозофија

**Источната филозофија** е заедничко име за разни филозофски насоки кои потекнувале или се засноваат на религиозните и другите традиции на Азија различни од оние на кои се темели западната филозофија.

Во последно време, источната филозофија се здоби со голема популарност во западниот свет и се прават големи напори да се најдат што е можно повеќе точки за контакт со западната филозофија и верувања.

## Поврзано

* Западна филозофија

Категорија:Филозофија
Национален научно-истражувачки компјутерски центар за енергетика (САД)

мини|Палатата Ших Ванг е седиштето на Националниот научно-истражувачки компјутерски центар за енергетика при Националната лабораторија „Лоренс Беркли“.

**Националниот научно-истражувачки компјутерски центар за енергетика** (**НЕРСК** од ) на САД е завод со суперкомпјутер, кој е менаџиран од страна на Националната лабораторија „Лоренс Беркли“ за Канцеларијата за наука при американскиот Департмент за енергетика. Како главен компјутерски центар со високи перформанси за Канцеларијата, НЕРСК има системи кои ги користат повеќе од 7000 научници во бројни национални лаборатории и универзитети низ САД. Најновиот и наголем суперкомпјутер на НЕРСК е Кори (), кој според TOP500 списокот од ноември 2016 година е рангиран како петти најбрз суперкомпјутер во светот. НЕРСК се наоѓа на главниот кампус на лабораторијата во Беркли, Калифорнија, САД.

## Наводи

Категорија:Национална лабораторија „Лоренс Беркли“
Категорија:Научно-истражувачки центри во Калифорнија
Категорија:Национални научно-истражувачки центри на САД
Кавика Шоџи

**Кавика Шоџи** (, р.  година во Хонолулу, Хаваи, САД) е американски одбојкар, член на американската машка одбојкарска репрезентација и играч за полскиот одбојкарски клуб „Асеко Ресовија“. Тој е златен медалист на Светската лига во 2014 година и Светскиот куп во 2015 година.
мини|Кавика Шоџи
## Наводи

Категорија:Американци
Категорија:Американски Азијати
Категорија:Американци со јапонско потекло
Категорија:Американски одбојкари
Категорија:Апсолвенти на Стенфордовиот универзитет
Категорија:Луѓе од Хонолулу (Хаваи)
Категорија:Живи луѓе
Кристи Ан

[мини|десно|исправено|Ан на [првенството на Вимблдон 2018]]
**Кристи Хајерим Ан** (, р.  година во Флашинг Медоус, Њујорк, САД) е професионална американска тенисерка.

Таа има освоено седум сингл титули и две дубл титули на женски турнири на Меѓународната тенис федерација. На 9. септември 2019 година, Ан го постигна своето најдобро рангирање како 93та најдобра тенисерка во светот. Прв грен слем на кој учествувала е Ју-Ес Опен во 2008  година, кога Ан имала само 16 години. Во 2019 година, таа стигнала до четвртата рунда на Ју-Ес Опен, постанувајќи прва Американска Азијатка со таков успех во Лилија Остерло во 2000 година.

Ан има корејско потекло. Таа израснала во Енгелвуд Клифс, Њу Џерси, САД. Дипломирала на Стенфордовиот универзитет во 2014 година на програмата за Наука, Технологија и Општество.

## Наводи

Категорија:Американци
Категорија:Американски Азијати
Категорија:Американци со корејско потекло
Категорија:Американски тенисери
Категорија:Апсолвенти на Стенфордовиот универзитет
Категорија:Луѓе од Флашинг Медоус (Њујорк)
Категорија:Живи луѓе
Ивана Хонг

**Ивана Хонг** (, р.  година во Вустер, Масачусетс, САД) е поранешна американска спортска гимнастичарка. Таа беше член на американската екипа која го освои златниот медал на Светското првенство во спортска гимнастика и бронзениот медал на Пан Американските Игри во 2007 година. Хонг беше замена во американскиот олимписки тим во 2008 година и член на американската женска репрезентација на Светското првенство во спотска гимнастика во 2009 година во Лондон, Обединетото Кралство.

Хонг има кинеско и виетнамско потекло. Во Блу Спрингс, Мисури, САД, таа тренираше на Големиот Американски Гимнастичарски Експрес (ГАГЕ, ) во текот на четири години. На Светската Олимписка Гимнасичарска Академија (ВОГА, ), нејзин тренер беше Валериј Љукин. Хонг се натпреваруваше за Стенфордовиот универзитет меѓу 2012 и 2016 година.

## Наводи

Категорија:Американци
Категорија:Американски Азијати
Категорија:Американци со кинеско потекло
Категорија:Американци со виетнамско потекло
Категорија:Американски гимнастичари
Категорија:Апсолвенти на Стенфордовиот универзитет
Категорија:Луѓе од Вустер (Масачусетс)
Категорија:Живи луѓе
Ејми Чау

**Емји Јуен Ји Чау** ( или ; пинјин: *Zhōu Wǎnyí*, р.  година во Сан Хосе, Калифорнија, САД) е пензионирана американска спортска гимнастичарка. Таа учествуваше на Летните олимписки игри во 1996 и 2000 година. Чау е позната како член на Волшебната Седумка, тимот кој го освои првиот гимнастичарски златен медал за САД на Олимписките игри. Таа е првата Американска Азијатка која освоила олимписки медал во гимнастика.

## Наводи

Категорија:Американци
Категорија:Американски Азијати
Категорија:Американци со кинеско потекло
Категорија:Американски гимнастичари
Категорија:Апсолвенти на Стенфордовиот универзитет
Категорија:Луѓе од Сан Хосе (Калифорнија)
Категорија:Живи луѓе
Категорија:Апсолвенти на Стенфордскиот универзитет
Мишел Ви

**Мишел Санг Ви** (, р.  година во Хонолулу, Хаваи, САД) е професионална американска голферка која игра на ЛПГА турата. Кога имаше 10 години, Ви постана најмладиот голфер што се квалификувал за аматерското првенство на УСГА. Таа исто така е најмладиот победник на американското аматерско Паблик Линкс за жени и најмлад голфер што се квалификувал за настан на ЛПГА турата. Ви почнала да се натпреварува професионално на 15 години, во 2005 година, настан одбележан со многу публицитет и поддршка. Таа го освои својата прва голема шампионска титула на Отвореното американско голф првенство за жени во 2014 година.

## Наводи

Категорија:Американци
Категорија:Американски Азијати
Категорија:Американци со корејско потекло
Категорија:Американски голфери
Категорија:Апсолвенти на Стефордовиот универзитет
Категорија:Луѓе од Хонолулу (Хаваи)
Категорија:Живи луѓе
Категорија:Апсолвенти на Стенфордскиот универзитет
Кејли Вонг

**Кејли Вонг** (, р.  година во Јуџин, Орегон, САД) е поранешен лајнбекер во Националната Фудбалска Лига (НФЛ) на САД. Тој е сопственик на Атлетската Соба () во Хјустон, Тексас, САД. Вонг беше регрутиран од Бил Валш и играше на универзитетско ниво за Стенфордовиот универзитет. Беше избран за сѐ-американскиот тим.

Вонг беше избран за Минесотските Викинзи во втората рунда на НФЛ изборот во 1998 година. Во 2000 година, постигна 134 соборувања—највисокиот број на соборувања во својата кариера. Во 2001 година, го пресретна Брет Фавре да постигне тачдаун. Вонг самостојно потпиша со Хјустонските Тексасци во 2002 година, каде играше до своето пензионирање во 2006 година.

Вонг има предци од Хаваи и Кина по таткова линија, а е од европско потекло по мајчина линија. По пензионирањето од американски фудбал, Вонг работеше како брокер со опции за природен гас во Ион Енерџи Груп во Хјустон.

## Наводи

Категорија:Американци
Категорија:Американски Азијати
Категорија:Американци со кинеско потекло
Категорија:Американски играчи на американски фудбал
Категорија:Апсолвенти на Стенфордовиот универзитет
Категорија:Луѓе од Јуџин (Орегон)
Категорија:Живи луѓе
Катерина Танева

**Катерина Танева'' **е македонска фолк пејачка. Својата кариера ја почнува во групата "Нели ти реков". Таа ги испеа најголемите хитови, меѓу кои: “Запри дожду” и "Никој ме нема така љубено", а има учества и на најпознатите фестивали во Република Македонија, од кои највпечатливи се настапите на Фолк Фест Валандово и Охрид Фест.

## Дискографија

### Албуми
 

### Спотови

## Надворешни врски
Профил на Кате и група „Нели ти реков“ на ВБУ Музички Регистар 

## Наводи
*

Категорија:Македонски пејачи
Категорија:Македонски поп-фолк пејачи
Линдзи Јамасаки

**Линдзи Брук Јамасаки** (, р.  година во Орегон Сити, Орегон, САД) е поранешна професионална американска кошаркарка.

## Наводи

Категорија:Американци
Категорија:Американски Азијати
Категорија:Американци со јапонско потекло
Категорија:Американски кошаркари
Категорија:Апсолвенти на Стенфордовиот универзитет
Категорија:Луѓе од Орегон Сити (Орегон)
Категорија:Живи луѓе