open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Сали Мугабе

десно|250п|thumb|Сали Мугабе во САД, 1983
**Сали Франческа Хајфрон Мугабе** (на анг. **Sally Francesca (Hayfron) Mugabe**), исто така позната и како **Сали Мугабе**, е првата сопруга на Роберт Мугабе (претседателот на Зимбабве) и е прва дама на Зимбабве од 1980, па сè до својата смрт во 1992 година. Во Зимбабве таа е позната како „Амаи“ (мајка).

## Ран живот

Родена е во Гана во 1932; Сали и нејзината близначка Естир се одгледани во политичко семејство кое било дел од растечкото националослободително движење во колонијална Гана.

Сали Мугабе станува учителка, која за првпат се изјаснува како независен политички активист во 1962, кога ги поттикнува и организира африканките да се спротивстават на Уставот на Јужна Родезија, составен од страна на Јан Смит, поради што е обвинета и осудена на 5 години затвор.

## Семејство

Хајфрон се омажува за Роберт Мугабе во април, 1961 година во Хараре (тогаш нарекуван Солзбери). Во 1967, Сали емигрира во Лондон, каде ги поминува останатите 8 години, застапувајќи се за ослободувањето на политичките затвореници во Јужна Родезија (во кои припаѓа и нејзиниот сопруг, кој бил уапсен во 1964 и затворен за 10 години). Нивниот единствен син, Нхамодзеника, роден во 1963 за време на периодот на заточеништво, заболел од маларија и умира во Гана во 1966. Мугабе е спречен да присуствува на погребот на својот син, така што Сали е принудена сама да ги поднесе физичко-емоционалните тегоби од оваа загуба.

По излегувањето на Мугабе од затвор во 1975 и неговото бегство во Мозамбик заедно со Едгар Текере (неговиот соработник-револуционер и најдобар пријател), се засилува граѓанската војна. Сали Мугабе успева да се сретне со својот сопруг во Мапуто (главниот град на Мозамбик), каде ја презема улогата на мајка за илјадници прогонети Зимбабвејци револуционери, кои бегале од родезиското правно потчинеништво. Нејзините напори од овој период и го донесуваат називот Amai (мајка).

## Крај на политичката кариера

Во 1978 е избрана на заменик-претседател на Лигата на жените при ZANU-PF. Во 1980 таа морала да се приспособи кон делото на првиот премиер на земјата од африканско потекло. Избрана е за генерален секретар на Лигата на жените при ZANU-PF на партиски конгрес одржан во 1989.

Таа исто така е основач на Зимбабвеанското движење за закрепнување на децата. Сали Мугабе го основа Здружението на зимбабвеанските жени во Британија во 1986 година и ја поддржува организацијата Akina Mama wa Africa со седиште во Лондон, која се занимава со женските прашања во Африка и Обединетото Кралство.

## Смрт

Сали умира на 27 јануари, 1992 од бубрежно заболување. Погребана е на Државните гробишта на хероите во Хараре. Во 2002, по повод обележувањето на десетгодишнината од нејзината смрт, во Зимбабве се отпечатени 4 поштенски марки со нејзиниот лик.

Категорија:Зимбабве
Категорија:Родени во 1931 година
Категорија:Починати во 1992 година
Карло Џезуалдо

thumb|200 px|right|Карло Џезуалдо
**Карло Џезуалдо** (ит.*Carlo Gesualdo*), бил познат и како **Џезуалдо да Веноза** (Веноза,  – Џезуалдо, ) бил италијански композитор.

Џезуалдо бил познат по хорската музика или таканаречена *полифонична* музика, компонирал мадригали и црковна музика, музички родови со кои, на некој начин, бил пред своето време. Како свои учители по музика ги имал Помпонио Нена, Џовани Макве, Стефано Фелис, Скипион Стела и други извонредни музичари од своето време.

## Надворешни врски
* PRO GESUALDO 
* Џезуалдо и Карло Џезуалдо  
* Comune di Gesualdo
* Фондација Карло Џезуалдо  
* Официјално мрежно место на режисерот Вернер Херцог   
* Music on the Web  
* Дискографија на Карло Џезуалдо 

Категорија:Ренесансни композитори
Категорија:Италијански композитори
Хари Потер во превод

***[[Хари Потер]]*** серијалот од фантастични романи напишани од Џ. К. Роулинг се сметаат за едни од најчитаните романи во историјата на детската литература, со читатели од сите возрасти и националности. Во мај 2008, целокупната продажбата на *Хари Потер* книгите изнесувала 400 милиони копии. Книгите се преведени од изворниот англиски на 67 различни јазици.

## Процес на преведување
За овластен превод, издавачот најпрвин мора да преговара и потпише договор со агентите на авторот, *Christopher Little Literary Agency*. Целосната список на овластени издавачи може да се најде на мрежната страница на Џ. К. Роулинг. Потоа издавачите почнуваат со превод на книгите со тоа што ангажираат исклучиво локални преведувачи.

На преведувачите им бил забранет пристапот до книгите сè до официјалниот датум на издавање во Англија. Според тоа, преведувањето можело да започне само откако англиските изданија ќе бидат издадени, правејќи задоцнување од неколку месеци додека преводите можат да бидат достапни. Ова неопходно доцнење ја зголемило продажбата на англиските изданија од книгите од страна на нестрпливите обожаватели, во државите каде англискиот не е мајчин јазик. Ваква беше вревата за читање на петтата книга чие издание на англиски јазик стана првата книга на англиски јазик која се најде на врвот на најпродавани книги во Франција.
Во Италија, нестрпливите обожаватели на Потер организирале таканаречена „Операција пердув“, поплавувајќи го издавачот Салани со пердуви (што потсетува на бувовите поштари во Хогвортс) да нареди да се забрза издавањето на италијанскиот превод на седмата, последна книга од серијалот. Овие причини се резултирале во неовластени преводи и лажни преводи од книгата да се појават во некои држави.

Високиот профил и високиот квалитет на книгите се доказ дека се обрнало големо внимание во обработка на книгите. Во некои држави како Италија, првата книга била повторно издадена во преобработена верзија по барање на читателите кои се жалеле за нискиот квалитет на преводот на првата книга. Во државите како Кина и Португалија, преводот се извршува од група преведувачи, кои работат заедно за да заштедат време. Некои од преведувачите кои се ангажирани за преводот на книгите сега се познати благодарение на тоа што ги превеле Хари Потер книгите, како на пример Виктор Голишев, кој го надгледувал рускиот превод на петтата книга. Голишев е и од претходно познат по тоа што ги има преведувано делата на Вилијам Фокнер и Џорџ Орвел  и по тоа што одбивал да ги коментира Хари Потер книгите во интервјуата сметајќи ги за лоши и со слаб квалитет. Во Турција втората, третата, четвртата и петтата книга се преведени од Севин Окјеј, популарен литературен критичар и културен коментатор.

## Список на овластени преводи по јазик
Оригиналните англиски верзии од книгите се издадени од Обединетото Кралство од Bloomsbury. Овластени изданија постојат на следниве јазици (вклучувајќи го и оригиналот):

## Наводи

Категорија:Хари Потер во превод
1203 п.н.е.

**1203 п.н.е.** — година според општоприфатениот календар. Тоа била 1203. година пред новата ера, 203. од вториот милениум п.н.е., 3. од 13 век п.н.е. и четвртта од 1200-тите п.н.е.

## Други календари
Годината е броена од страна на различни народи, па се среќава во бројни други календари. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.

Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509&nbsp;г.&nbsp;п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 4305 и 4306 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г.&nbsp;п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 3547 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г.&nbsp;п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 2557 и 2558 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г.&nbsp;п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како *[[Ab urbe condita]]*), годината е избројана како 450 пред основањето на Рим.

Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт Цар или 2637 г.&nbsp;п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот Цар станал владетел, т.е. 2697 г.&nbsp;п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 1203 година се протега во 1433 и 1434, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 1493 и 1494 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543&nbsp;г.&nbsp;п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, па така годината е 660 пред Буда да ја достигне блажената состојба. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 1880 и 1879 исламска година пред хиџра.

## Настани

* ...

## Личности

* ...

## Откритија

* ...

Категорија:13 век п.н.е.
Млада месечина (роман)

***Млада месечина*** () е младинско-возрасeн романтично-фантастичен роман од писателката Стефани Мајер и е втората книга од *[[Самрак (серијал романи)|Самрак]]* сагата. Според Мајер, оваа книга е за губењето на вистинската љубов. Насловот се однесува на темната фаза на месечевиот циклус, со што *Младата месечина* е најтемниот дел од животот на протагонистот Бела. Оригинално беше објавена со тврди корици во 2006. Адаптацијата на филмот е најавена за 20 ноември 2009.

## Содржина
## Прифатеност
## Филмска адаптција

## Наводи

## Надворешни врски

Категорија:Романи
Категорија:Самрак (серијал романи)
Науката во 2008 година

**[[2008]] година во [[наука]]та** опфаќа некои значајни настани.

## Настани


Категорија:Години во науката
Науката во 2006 година

[мини|[Затемнување на Месечината - дијамантски прстен на 29 март 2006 година]]
**[[2006]] година во [[наука]]та** опфаќа некои значајни настани.

## Настани


Категорија:Години во науката
Науката во 2000 година

мини|Спојување на планетите, Месечината и Сонцето на 4 мај 2000 година
**[[2000]] година во [[наука]]та** опфаќа некои значајни настани.

## Настани


Категорија:Години во науката
Науката во 1986 година

**[[1986]] година во [[наука]]та** опфаќа некои значајни настани.

## Настани
### Биологија и медицина
* 14 февруари - Прва имплантација на вештачко срце

### Вселена
* 28 јануари - екплозија на вселенското возило Челенџер во кое загинал 7-члениот екипаж
* 9 февруари - појавување на Халеевата Комета
* 1 јули - НАСА објавува дека во околу земјата гравитираат 6076 вештачки сателити

### Други
* 26 април - Чернобилската несреќа
 
## Награди
* Нобелова награда:
** Нобелова награда за медицина и физиологија: Стенли Кохен (Stanley Cohen) и Рита Леви-Монталчини (Rita Levi-Montalcini)
** Нобелова награда за хемија: Дадли Хершбах (Dudley R. Herschbach), Јуан Ли (Yuan T. Lee) и Џон Полани (John C. Polanyi)
** Нобелова награда за физика: Герд Биниг (Gerd Binnig), Хенрих Рохрер (Heinrich Rohrer), Ернст Руска (Ernst Ruska)


Категорија:Години во науката
Науката во 1992 година

**[[1992]] година во [[наука]]та** опфаќа некои значајни настани.

## Настани

## Награди
* Нобелови награди
** Физика: Жорж Шарпак
** Хемија: Рудолф А. Маркус
** Медицина: Едмонд Х. Фишер, Едвин Г. Кребс


Категорија:Години во науката
Ричмонд (Тасманија)

**Ричмонд** () е гратче во Тасманија, Австралија, 25 км североисточно од Хобарт, во регионот на Јаглената Река. Според пописот од 2006 населението броело 880 жители.

Најпознатата знаменитост на Ричмонд е Ричмондскиот мост, изграден во 1823, при самите почетоци на создавањето на местото. Ова е најстариот мост во Австралија кој сè уште се користи.

Градот првично бил дел од маршрутата помеѓу Хобарт и Порт Артур сè до изградбата на Сорелскиот насип во 1872 г.

Денес Ричмонд е најпознат по тоа што е автентично зачуван како што бил во тоа време. Ова е живо туристичко место, каде сè уште стојат многубројни стари градби од песочник.

## Туристички атракции
Позначајни туристички атракции во Ричмонд се Ричмондскиот мост, Ричмондскиот затвор, резерватот Зуду, модел на Хобарт како што изгледал во 1800-тите, како и бројни други објекти од културно значење и паркови.

## Наводи

Категорија:Градови во Тасманија
Ричмондски мост (Тасманија)

**Ричмондскиот мост** () — своден мост од културно-историско значење долж познатиот пат B31 наречен „Пат на осудениците“ (*Convict Trail*) во Ричмонд, 25&nbsp;km северно од Хобарт во Тасманија, Австралија. Ова е најстариот мост во Австралија кој сè уште се користи.

## Историја

Темелот на Ричмондскиот мост е удрен на 11 декември 1823 и изградбата траела сè до 1825 година, сето време користејќи робијашка работна сила. Мостот првобитно го носел името „Бигиев мост“ (*Bigge's Bridge*), именуван по кралскиот комесар Џон Биги, кој ја воочил потребата од мост во 1820 г.

Во 2005 година мостот бил прогласен за место од извонредно историско значење и бил прогласен за културно наследство на Австралија.

## Изградба

Ричмондскиот мост е изграден од песочник одломен од ридот Бучерс Хил, па пренесуван од робијашите со рачни колички. Тој се состои од четири главни свода, секој со распон од 4,3, 8,1, 8,3, 8,5, 8.3 и 4.1 метри, кои се издигаат над нагибени носачи со заострени триаголни краеви порамнети со течението на реката.

## Галерија

Richmond Bridge 01.jpg|Поглед кон мостот
Richmond-Bridge-plaque,-11.4.2005.jpg|Спомен-плоча на Ричмондскиот мост која накратко ја раскажува неговата историја
Richmond Bridge Tasmania date stone.JPG|Овој камен го покажува датумот кога започнала изградбата


## Надворешни врски
* Страница „Откријте ја Тасманија“ , Пристапено во мај месец 2006. 
* Тасмански заедници на семрежјето  
* Ричмондскиот мост на страница на Австралиското национално богатство, пристапено на 9 јули 2008. 
* Влада на Австралија - Министерство за животна околина и национално богатство - ''Историскиот Ричмондски мост — бисер на националното богатство'' , Издание за печат, 2005. 

Категорија:Мостови во Австралија
Категорија:Згради и градби во Тасманија
Владикавказ

**Владикавказ** (, ), порано **Орџонкиѕе** — главен град на руската автономна република Северна Осетија-Аланија. Се наоѓа во североисточниот дел на републиктата на падините на Кавказ на реката Терек. Градот има 315.068 жители (попис 2002) и претставува еден од најголемите градови во Северен **Кавказ**.

Градот е индустриски и сообрачаен центар со значително машинска, хемиска, текстилна и прехранбена индустрија.

## Демографија

Етнички групи во градот се (2002 податоци):
* Осети (59,51 %)
* Руси (27,59 %)
* Ерменци (3,89 %)
* Грузијци (2,32 %)

Жителите се претежно припадници на православното христијанство.

## Збратимени градови
*  Ешвил, Северна Каролина, САД.
*  Крџали, Бугарија.
*  Махачкала, Русија.
*  Наљчик, Русија.

## Поврзано

* Северна Осетија-Аланија
* Северен Кавказ

## Наводи

## Галерија


Image:Dzaeudjihaeu.jpg|Градската џамија
Image:New Church in Vladikavkaz.jpg|Црквата „Св. Ѓорѓи“
Image:Simbol of Vladikavkaz.jpg|Споменик во Владикавказ

Image:Armenian Church.jpg|Ерменска црква во Владикавказ




Категорија:Градови во Русија
Категорија:Северна Осетија-Аланија
Категорија:Преименувани населени места во Русија
Категорија:Градови во Северна Осетија-Аланија
Категорија:Населени места основани во 1784 година
Кавказ (планински венец)

**Кавказ** — планински систем во Евроазија помеѓу Црното Море и Каспиското Езеро во регионот Кавказ.

Кавказ е поделен на 2 поголеми планински венци и тоа:
* Голем Кавказ и
* Мал Кавказ

;Врвови

Поврзано: Список на најпознатите кавкаски врвови

## Кавказ како мотив во книжевноста
* „Кавказ“ — песна на рускиот поет Александар Пушкин од 1829 година.

## Наводи


Категорија:Планински венци во Азија
Категорија:Планински венци во Европа
Категорија:Планински венци во Ерменија
Категорија:Планински венци во Азербејџан
Категорија:Планински венци во Грузија
Категорија:Планински венци во Иран
Категорија:Планински венци во Русија
Категорија:Планински венци во Турција
Категорија:Западна Азија
Пном Пен

**Пном Пен** (кмерски: ភ្នំពេញ, официјална транскрипција: *Phnum Pénh*; изговор [pʰnum pɯɲ]) е главен град на Камбоџа и центар на општина Пном Пен. Тој е економски, индустриски, комерцијален, културен, туристички и историски центар.

Во 1920-те градот бил познат како „Бисер на Азија“ и е главно туристичко одредиште во Камбоџа и за странски посетители. Градот е мешавина на традиционалната кмерска архитектура и влијание на француската архитектура.

Градот е најбогат и најнаселен град во Камбоџа со население од околу еден милион жители.

## Географија

Пном Пен се наоѓа во јужниот дел на Камбоџа и е опколен од покраината Кандал. Општината Пном Пен се наоѓа на бреговите на реките Понче Сап, Меконг и Басак. Овие реки се големи извори на свежа и питка вода, но има и останати природни ресурси во градот и околината. Градот и околината се наоѓаат во регион кој е составен од тропски влажани предели. Пном Пен се наоѓа на надморска височина од околу 11.89 метри што е голем проблем за безбедноста на градот во поглед на природни катастрофи како што се монсунските поплави. Само градското подрачје зафаќа површина од околу 375 квадратни метри каде живеат околу 2.000.064 жители.

## Демографија

Во 2008 година, Пном Пен имал население од околу 2.009.264 жители со густина на население од околу 5.358 жители на метар квадратен. Процентот на растот на населението на Пном Пен е проценето на околу 3.92 %.

Пном Пен е претежно населен од етнички Кмери кои сочинуваат околу 90% од вкупното население на градот. Покрај нив, има значително кинеско и виетнамски малцинство, но може да се забележат и останати помалубројни малцински заедници. Како и во цела Камбоџа, така и во Пном Пен, населението претежно е будистичко, односно 90% од вкупното население на Пном Пен се будисти. Во последните години се забележува и мало зголемување на христијанското и исламското население. На национално и официјално ниво доминира кмерскиот јазик, кој е најмногу зборуван јазик во државата и градот. Покрај него, во добар дел се зборуваат и францускиот и англискиот јазик.

## Збратимени градови

Пном Пен е збратимен со следните градови:

*  Лонг Бич, САД
*  Ловел, САД
*  Провиденс, САД
*  Саванакет, Лаос
*  Пусан, Јужна Кореја
* 23px Мандалеј, Мјанмар

## Наводи

## Користена литература
* 
* 
* 

## Поврзано
* Камбоџа

## Надворешни врски

;Официјални
* Пном Пен на владиниот кмерски портал 
* Профил на Пном Пен 

;Мултимедија
* Филмови од Камбоџа

;Други
* 
* Карта за Пном Пен 
* How To Cambodia

;Карти
* Карта на Пном Пен 
* Ралф Бонт: Во земјата на импотенцијата 

Пном Пен
Категорија:Главни градови во Азија
Категорија:Населени места основани во 5 век
Ахалгори

мини|Ахалгори
**Ахалгори** () или **Ленингори** () е седиште на Ленингорскиот округ во де факто независната Република Јужна Осетија. Градот има 2.000 жители.  Руската војска го ослободува градот од грузиската власт на 17 август 2008 и го враќа на јужноосетиската влада.

Категорија:Јужна Осетија
Валентинијан III

**Валентинијан III** (латински:*Flavius Placidus Valentinianus*, *Valentinianus III*) бил цар на Западното Римско Царство од 425 до 455 година. Познат и како *Флавиј Плацидиј Валентинијан*. Toj e син на Констанциј III, соцар во времето на Хонориј. Во 425 година, од страна на Теодосиј II бил прогласен за ипператор за западната империја, на својата шестгодишна возраст. За владеењето на царството се грижела неговата мајка и Аециј. Во текот на неговото владеење, вандалите ја освоиле Африка во 439 година, Британија била изгубена во 446 година, во Шпанија и Галија биле формирани варварски кралства. Сепак, во 451 година, Аециј успеал да гопобеди Атила. Во 437 година се оженил со Лицинија Евдоксија, една од ќерките на Теодосиј II, цар на Византија. Во негово време, моќта на Рим сè повеќе слабеела, а Равена му била негова резиденција. Бил убиен во 455 година.
## Наводи

Категорија:Теодосиева династија
Категорија:Родени во 419 година
Категорија:Починати во 455 година
Категорија:Римски цареви од 5 век
Категорија:Конзули на Римското Царство
Категорија:Валентинијанова династија
Категорија:Христијани од 5 век
Петрониј Максим

**Петрониј Максим** бил цар на Западното Римско Царство во 455 година. Познат и како *Петрониј Флавиј Максим*.

Категорија:Теодосиева династија
Категорија:Родени во 396 година
Категорија:Починати во 455 година
Категорија:Римски цареви од 5 век
Категорија:Конзули на Римското Царство
Категорија:Римјани од 4 век
Категорија:Несигурна година на раѓање
Категорија:Христијани од 5 век
Авит

**Авит** бил цар на Западното Римско Царство од 455 до 456 година. Познат и како *Марко Мецилиј Флавиј Епархиј Авит *. Во времето на Петрониј Максим станал magister militum. Тој бил во дипломатска мисија кај византискиот цар Теодорих II, вандали го нападнале Рим кое пак довело докрај на владеењето на Петрониј Максим. Теодорих II го задолжил Авит да го презеде царскиот престол. Така во 455 бил прогласен за цар. Тој не бил многу популарен меѓу народот наРим. Кога вандали|вандалите го нападнале во 455 година, во Рим дошло до глад меѓу населението. Тој побегнал во Арл, каде побарал помош од Теодорих II, но тој пак не му одговорил на тоа барање. Тој сепак се обидел да се врати во Италија, но бил заробен, а подоцна пуштен и прогласен за епископ. Според некои, тој бил убиен, а според други умрел на пат кон Галија.

## Наводи

Категорија:Родени во 395 година
Категорија:Починати во 457 година
Категорија:Римски цареви од 5 век
Категорија:Конзули на Римското Царство
Категорија:Епископи од 5 век
Категорија:Епископи на Пијаченца
Категорија:Италијански епископи
Категорија:Несигурна година на раѓање
Категорија:Несигурна година на смрт
Категорија:Христијани од 5 век
Мајоријан

**Мајоријан** (латински: *Iulius Valerius Maiorianus*) — цар на Западното Римско Царство од 457 до 461 година. Познат и како *Јулиј Валериј Мајоријан *.  Како војсководец постигнал големи успеси против Франките и Алеманите. Мајоријан во 458 година имал голема победа и над Вандалите. Во Галија ги победил Визоготите и склучил мир и сојуз со нив. Ги поминал Пиринеите приклучувајќи се на својата флота во Картагена. Но, кога пропаднале мировните преговори, вандалискиот крал Гејсерих успеал да добие предавник и шпион во римските редови, и поголем број од флотите на Мајоријан пропаднале. По ова, тој бил принуден да склучи договор со Гејсерих. Главниот бунт против тоа примирје го организирал Рицимер во 461 година во Ломбардија, неговиот најголем пријател некогаш. Тој бил принуден да абдицира, а по пет дена патување умрел, најверојатно бил убиен.
## Наводи

Категорија:Родени во 420 година
Категорија:Починати во 461 година
Категорија:Римски цареви од 5 век
Категорија:Конзули на Римското Царство
Категорија:Убиени римски цареви
Категорија:Римјани од 5 век
Категорија:Христијани од 5 век
Тиркиз

мини|десно|200п|Необработен тиркиз
**Тиркиз** — полускапоцен камен со специфична сјајна, синозелена (т.н. тиркизна) боја, омилена во сите епохи, па и денес. Старите Египќани го користеле уште пред 5000 години, го користеле и Ацтеките, како и многу индијански племиња кои го нарекувале „Небесен камен“. Називот „тиркиз“ го добил по францускиот збор (*turquoise* = „турско“), бидејќи преку Турција, овој камен стигнал во Европа, во периодот на Крстоносните војни во XII и XIII век.

Бојата на тиркизот зависи од количината на други минерали во неговиот состав, па кога содржи повеќе бакар, сината боја му е поизразена. Зелената боја e резултат на присуство на железо и на двовалентен хром.

## Наводи

## Поврзано
* Тиркизна боја

## Надворешни врски
* Тиркиз  - Perle Noire 

Категорија:Полускапоцени камења
Категорија:Галицизми
Категорија:Минерали на алуминиумот
Категорија:Триклински минерали
Категорија:Фосфатни минерали
Категорија:Скапоцени камења
Категорија:Хидрати
Хонориј

**Хонориј** (9 септември 384 - 15 август 425) бил римски цар а подоцна и цар на Западното Римско Царство. Познат и како *Флавијан Хонориј*. Со Римското Царство управувал од 393 до 395 година, а со Западното Римско Царство од 395 до 423 година. Тој е малиот син на Теодосиј I и брат на Аркадиј, кој управувал со источното царство попознато како Византија. Тој станал конзул само на двегодишна возраст. Во 393 година бил прогласен за ковладетел. Неговото царување се одликува со пад на Западното Римско Царство и нејзините територии. Кога тој умрел, својата империја ја оставил на работ на пропаста си. По смртта на татко му, тој со брат му ја поделил империјата на два дела. Кога станал цар, тој имал само десет години. Починал во 423 година без да остави наследник. Негов наследник е Валентијан III.

## Наводи

Категорија:Теодосиева династија
Категорија:Родени во 384 година
Категорија:Починати во 423 година
Категорија:Римски цареви од 4 век
Категорија:Римски цареви од 5 век
Категорија:Конзули на Римското Царство
Карнеол

мини|десно|200п|Полиран карнеол
**Карнеол** или карнелијан е црвен или црвено-кафеав вариетет на калцедонот (кварц). Пронајден е и употребуван за накит уште во Бронзеното доба. Името му доаѓа од латинскиот збор caro, carnis што значи месо или тело.

Карнеолот многу го употребувале Римјаните за изработка на печат со употреба на восок, бидејќи топлиот восок не се лепи на карнеолот.

## Скапоцените камења и нивното влијание на човекот
мини|десно|200п|Накит од карнеол
Скапоцените и полускапоцените камења можат да влијаат на состојбата на човечкиот ум и тело. Ако се носат на телото или во близина на телото моќта на камењата влијаат на лечење или ублажување на психичките и физичките проблеми. Карнеолот ги смирува емоциите и ја истакнува храброста. Познат е по тоа што има позитивно влијание на оној што го носи, односно го штити од психички напади. Помага за одбивање на негативната енергија и за враќање на рамнотежата во телото на носителот на овој камен.

## Скапоцените камења и хороскопските знаци

Се  смета дека за секој хороскопски знак постои скапоцен камен кој му одговара. Така карнеолот е камен кој се препорачува за следниве хороскопски знаци: овен, бик, рак и девица.

## Надворешни врски

perlenoire.mk  

Категорија:Полускапоцени камења
Категорија:Триаголни минерали
Оникс

мини|десно|250п|Оникс
**Оникс** — вариетет на калцедонот (кварцот) со слоевита градба во која на црна основа се нанесени бели линии. Ваква структура има т.н. арапски оникс, а постои и неслоевит црн кремен без бели линии кој се нарекува црн оникс и кој денес најмногу се употребува за изработка на накит.

Зборот “оникс” има латински корени, а е еквивалентен на грчкиот збор “onukha” веројатно како асоцијација на неговата слаба проѕирност. Освен за накит се употребува и за изработка на украсни предмети, садови и вазни.

## Скапоцените камења и нивното влијание на човекот
[мини|десно|250п|Накит од оникс и [хематит]]
Скапоцените и полускапоцените камења можат да влијаат на состојбата на човечкиот ум и тело. Ако се носат на телото или во близина на телото моќта на камењата влијаат на лечење или ублажување на психичките и физичките проблеми. Ониксот симболизира искреност, остроумност и духовна сила. Се смета дека е многу моќен камен. Според арапската традиција ги ослободува породилните болки доколку се стави во косата на родилката.

## Скапоцените камења и хороскопските знаци

Се  смета дека за секој хороскопски знак постои скапоцен камен кој му одговара. Така тиркизот е камен кој се препорачува за следниве хороскопски знаци: лав, јарец и водолија.

## Надворешни врски

perlenoire.mk  

Категорија:Полускапоцени камења
Категорија:Разновидности на кварцот
Хематит

**Хематит** — оксиден минерал на железото кој своето име го добил од грчкиот збор “haima” што значи крв. Некаде го нарекуваат и крвав камен бидејќи пилата со која каменот се реже постанува црвена како крв.

Бојата може да му варира помеѓу црвена, сива и црна. Кога ќе се изреже во тенки плочки хематитот е црвен и прозирен, а кога ќе се исполира станува метално сјаен.

## Скапоцените камења и нивното влијание на човекот

Скапоцените и полускапоцените камења можат да влијаат на состојбата на човечкиот ум и тело. Ако се носат на телото или во близина на телото моќта на камењата влијаат на лечење или ублажување на психичките и физичките проблеми. Доста е раширено верувањето дека хематитот има заштитничка и исцелителска моќ. Ја истакнува храброста па затоа и често бил амајлија на војниците. Тибеќаните го користеле против крварење од нос на тој начин што го носеле околу врат како ѓердан.

## Скапоцените камења и хороскопските знаци

Се смета дека за секој хороскопски знак постои скапоцен камен кој му одговара. Така хематитот е камен кој се препорачува за следниве хороскопски знаци: овен, скорпија и јарец.

## Галерија


File:Хематит (Дамјан).jpg|Железна руда хематит од наоѓалиштето во Дамјан
File:Хематит ('Ржаново).jpg|Железна руда хематит од наоѓалиштето во 'Ржаново
Податотека:Hematit-koral-nakit.jpg|мини|десно|200п|Накит од хематит и корал



## Наводи

## Надворешни врски

perlenoire.mk  

Категорија:Полускапоцени камења
Категорија:Триаголни минерали
Категорија:Оксидни минерали
Ленови

**Леновите** (науч. *Linaceae*) се семејство на цветни растенија со космополитско распространување, со околу 250 видови. Постојат осум родови, од кои најголемиот е *[[Лен|Linum]]* (лен), со околу 180 до 200 видови.

## Морфологија
 
Повеќето претставници се тревести или ретко дрвенести, а во тропските региони има и големи дрвја. Простите целокрајни листови се речиси секогаш наспрамни, понекогаш со прилисници.

Цветовите се хермафродитни, актиноморфни (целосно симетрични) и петделни (многу ретко четириделни во тропите). Постојат пет венечни и пет чашкини ливчиња, десет прашници и до десет семки. Семињата се образуваат на пет двоклеточни плодни листови. Цветовите на повеќето култивирани вариетети се темно или светлосини. Но, се среќаваат и бела, виолетова, розова или црвена боја на цветот, што ги прави привлечни украсни растенија. Семињата се сјајни и може да се темнокафеави или жолти.

## Систематика

Во постарите класификациски системи (како Кронквистовиот), оваа фамилија била сместувана во свој посебен ред - *[[Linales]]*. Поновите систематики ја сместуваат во редот *[[Malpighiales]]*. Некои поважни родови од *Linaceae* се:

* *[[Anisadenia]]*
* *[[Cliococca]]*
* *[[Hesperolinon]]*
* *[[Linum]]*
* *[[Radiola (род)|Radiola]]*
* *[[Reinwardtia]]*
* *[[Sclerolinon]]*
* *[[Tirpitzia]]*

## Употреба

Еден вид, *[[Linum usitatissumum]]*, се одгледува поради фибрилите и семињата. Семето е извор на ленено масло и храна.


Категорија:Дикотиледонски растенија
Чурилкаровидни

**Чурилкаровидните**  (науч. *Curculionidae*) се  буби од натсемејството Чурилкари. По раст се обично мали, околу 6&nbsp;мм, а по исхрана се растенојадни. Заради интересниот облик на главата (со голема чурилка), чурилкарите честопати се нарекуваат и „рогати буби“. Постојат над 60.000 видови во рамките на неколку фамилии, но главно во фамилијата Чурилкари. Извесни други буби од поинакви фамилии, иако не многу сродни, сепак го носат истото име.

Чурилкарите се штетници во полјоделството. Житниот чурилкар (*Sitophilus granarius*) прави штети на складираното жито. Памучниот чурилкар (*Anthonomus grandis*) ги напаѓа насадите на памук. Таа полага јајца во незрелите памукови чашки, а потоа младите ја јадат содржината, и потоа излегуваат од чашката.

Чурилкарите честопати се среќаваат во суви прехранбени производи како ореви и семки, житарки и зрнести производи. Во домот, најчесто се среќаваат кога ќе се отвори вреќа со брашно, иако чурилкарот јаде и се размножува без проблем и во овес, јачмен, па дури и во појадочни житарки. Нивното присуство се забележува по тоа што зрнцата на нападнатиот производ се залепени во нишки, како да се фатени во пајажина. Ако бидат изедени, тие можат да предизвикаат инфекција на *[[Escherichia coli|E. coli]]* и разни други заразни болести, зависно од изхраната на чурилкарот.

## Наводи

* Bright, Donald, E., Bouchard, P. (2008) Curculionidae, Entiminae. Weevils of Canada and Alaska — Том II  Insects and Arachnids of Canada Series, Дел 25* Ottawa: NRC Research Press. ISBN 978-0-660-19400-4.

== Галерија ==
<gallery>
Податотека:Weevil February 2008-1.jpg|Вид чурилкар
Податотека:Acorn_weevil.jpg|Чурилкар желадар, *Curculio sp.''
Податотека:Weevil.jpg|Чурилкар на магдоносови цветови
Податотека:Weevil bangalore.jpg|Чурилкар од Индија



Категорија:Тврдокрилци
Загатка на исчезнатиот квадрат

200px|right 
right
**Загатка на исчезнатиот квадрат** — оптичка мамка која се користи на часови по математика за да им се помогне на учениците соодветрно да размислуваат за геометриските фигури. На неа се прикажани распоредени фигури, од која секоја навидум обликува 13×5 правоаголни триаголници, но каде една од нив има дупка 1×1.

## Решение
Клучот на загатката е фактот што ни еден од триаголниците 13×5 сепак нема иста вкупна плоштина како нивните претпоставени составни делови.

Четирите фигури (жолтата, црвената, сината и зелената) имаат вкупно 32 единици плоштина, но триаголниците се широки 13 и високи 5, што дава 32,5 единици. Синиот триаголник е во пропорција 5:2, додека црвениот е во пропорција 8:3, а ова не е иста пропорција. Така, збирната хипотенуза на секоја фигура е впрочем свитката.

Свиткувањето е во износ од околу 1/28 единица, што е тешко забележливо на самиот дијаграм на загатката. Забележете ја точката на решетката каде црвената и сината хипотенуза се среќаваат, и споредете ја со истата точка на другата фигура; работ е малку над или под точката. Ако ги преклопиме хипотенузите од обете фигури добиваме еден многу тенок паралелограм со плоштина од точно еден квадрат од решетката, т.е. истата плоштина на „изчезнатиот“ квадрат кој недостасува од втората фигура.

Според Мартин Гарднер, загатката ја измислип њујоршкиот магионичар-аматер Пол Кари во 1953 г. Меѓутоа самиот принцип на парадоксот на расекување е познат уште од 1860-тите години.

Целобројните димензии на деловите од загатката (2, 3, 5, 8, 13) се последователни Фибоначиеви броеви. Многу други геометриски загатки со расекување се засноваат на неколку прости својства на познатата Фибоначиева низа.

## Слични загатки
left|220px|Загатката на исчезнатиот квадрат
right|250px|Парадоксалниот расек на Сем Лојд
Алтернативна и поедноставна верзија на оваа загатка (прикажана на анимацијата) користи четири еднакви четириаголници и мал квадрат, кои заедно сочинуваат поголем квадрат. При ротација на четириаголниците, тие го пополнуваат местото на малиот квадрат, иако вкупната плоштина на фигурата изгледа непроменета. Парадоксот се објаснува со фактот што страната на новиот голем квадрат е малку помала од првобитната. Ако a е страната на поголемиот квадрат и \theta е аголот помеѓу двете спротивни страни на секој четириаголник, тогаш количникот помеѓу двете плоштини ќе биде \sec^2\theta-1. За *θ = 5°*, ова е приближно 1.00765, што соодветствува на разлика од околу 0.8%.

## Надворешни врски
* Кариев парадокс: Како е можно? 
* Триаголници и парадокси 
* Проблем на триаголникот или „Што има погрешно во очигледната вистина?“  

Категорија:Оптички мамки
Категорија:Елементарна математика
Категорија:Математички парадокси
Исчезнат квадрат
Категорија:Фибоначиеви броеви
Коприварка (пеперутка)

**Коприварката** или **копривец** (, syn. *Nymphalis urticae*) — мошне застапена шарена пеперутка која живее во умерените предели на Европа и низ цела Македонија.

Овој вид пеперутки честопати се среќава во градините. Гасениците се хранат со коприви, како и некои други шаренци.

Возрасната пеперутка има впечатлив изглед, со темно тело и црвеножолти крила, со ред сини точки околу задниот раб. Меѓутоа од долната страна крилата им се темнокафени, што им помага да се прикријат при мирување. Во опасност, пеперутката во мирување неднаш ги отвора крилата, прикажувајќи драматична палета на бои. Ова ги исплашува младите и неискусните птици (Stevens 2005).

Корзиканската коприварка (*Aglais (urticae) ichnusa*) е мошне слична; за жал сè уште не е утврдено дали таа е подвид или посебен вид.

## Галерија

Податотека:Aglais urticae02.jpg|Младите гасенеци живеат во групи
Податотека:IMG 0368 caterpillar.jpg|Постарите гасеници се осамени
Податотека:Aglais urticae lt.jpg|Возрасна пеперутка
Податотека:Aglais urticae-02 (xndr).jpg|Долната страна на крилата
Податотека:Aglais urticae MHNT CUT 2013 3 14 Cahors.jpg|Двете страни.


## Поврзано
* Пеперутки во Македонија

## Наводи

*  (2005): The role of eyespots as anti-predator mechanisms, principally demonstrated in the Lepidoptera. *Biol. Rev.* **80**(4): 573–588.  (HTML извадок)

## Надворешни врски

* 


Категорија:Зборови што ги нема во ТРМЈ
Категорија:Животински таксони опишани од Карл Линеј
Марко Лерински

**Георги Иванов Ѓуров**, познат по псевдонимите **Георги Геројски**, **Марко Лерински** и **Марко војвода** (Котел, 20 јуни 1862 — Пателе, 12 јуни 1902) ― офицер и револуционер, учесник во македонското револуционерно движење. Член и војвода на Македонската револуционерна организација.

## Животопис

Георги Иванов бил роден на 20 јуни 1862 година во Котел, тогаш Османлиското Царство. Во 1883 година пристапува на воена служба во Кнежевството Бугарија. Зел учество во Српско-бугарската војна и за пројавената храброст бил удостоен со медал и повисок чин. Неговите другари заради тоа го нарекувале Геројски. Во 1895 година ја напуштил армијата и влегува во редовите на Врховниот македоно-одрински комитет и зема учество во Мелничкото востание од 1895 година и опожарувањето на Доспат. По неуспехот на акцијата, тој се вратил во армијата како подофицер.

### Во ТМОРО
Во 1900 година, тој се поврзал со Гоце Делчев и Ѓорче Петров, кои го привлекле во ВМОРО и го испраќаат како војвода во Леринско, каде го зема псевдонимот Марко. Во исто време во Македонија влегле и Христо Чернопеев, Атанас Бабата, Михаил Апостолов – Попето. Благодарение на воената подготовка на Марко војвода и на неговите организациони способности, неговата чета станала училиште за подготовка на четници и војводи за целата револуционерна организација. Марко го претвора Леринско во:

Марко Лерински бил првиот кој предложил да биде подигнато сеопшто востание во Македонија и Одринско. Војводата дејствува во Костурско, Воденско, Леринско и Битолско со Гоце Делчев, Пандо Кљашев, Васил Чекаларов и Лазар Поп Трајков до почетокот на 1902 година.

По предавството на месни гркомани, Марко војводата загинал во борба со османлиски војски во леринското село Пателе (денеска Агиос Пантелејмонас, Грција) на 13 јуни 1902 година. На местото на Марко, биле поставени војводите потпоручник Георги Папанчев и Дине Кљусов.

## Опеан во народното творештво

Марко Лерински и покрај тоа што не бил родум од Македонија, оставил силна трага меѓу македонското население поради неговата искрена намера за слободата на тој народ.

### Песна за Марко Лерински

right|thumb|150п|Спомен плоча во Котел.

Денеска петок, сабота, 
утре е света недела.

Марко војвода пристигна 
во това село Пателе.

Проклети биле шпиони, 
Марко војвода предадоа.

Надојдоа турски табори, 
Марко војвода сардисаа.

Зафати битка голема,
Марко војвода загина.

Проклети биле чпиони, 
Марко шчо го предадоа.

## Наводи


## Надворешни врски
* Песната за Марко Лерински во Youtube.com

Категорија:Дејци на ВМОРО
Категорија:Дејци на ВМОК
Категорија:Бугарски офицери
Категорија:Бугарски револуционери
Категорија:Родени во 1862 година
Категорија:Починати во 1902 година
Категорија:Луѓе од Котел
Биробиџан

**Биробиџан** (; ) — град и административен центар на Еврејската автономна област во Русија. Се наоѓа на Транссибирската магистрала, блиску до границата со НР Кина. Во градот има 2 синагоги, вклучувајќи ја и Биробиџанската синагога, која е центар на јудаизмот во тој дел на Русија.

## Збратимени градови
*  Бивертон, Орегон, (САД).
*  Ниигата, Јапонија.
*  Хеганг, Кина

## Наводи

## Надворешни врски
* ''Birobidzhan from 1929 to 1931'' - photo album (Digitized page images) at US Library of Congress
* Atlas: Birobidzhan 
* Birobidzhan.rfn.ru 
* Birobidzhan government homepage  (official)
** Birobidzhan Photo Gallery  (official)
* Birobidzan, Stalin’s Forgotten Zion  by Jonas Bendiksen (Magnum Photos)
* The Jewish story about Birobidzhan (Birobidjan) 1928-1970  (from Encyclopaedia Judaica 1971 a.o., with fotos added)
* The Jewish Autonomous Region by D. Bergelson, Foreign Languages Publishing House, Moscow 1939 – a PDF at the Internet Archive containing full page scans

thumb|150px|left|Главниот плоштад

Категорија:Градови во Русија
Категорија:Еврејска автономна област
Категорија:Преименувани населени места во Русија
Категорија:Градови во Еврејската автономна област
Категорија:Населени места основани во 1931 година
Категорија:Далечен Исток (Русија)
Наљчик

мини|десно|200п|Наљчичките извори
**Наљчик** (;  //;  //) — град во регионот на Кавказ во јужна Русија и воедно е главен град на Кабардино-Балкарската Република. Градот се наоѓа на надморска височина од 550 и во подножјето на Кавказ. Има површина од 131 км2 и население од 274.974 жители (2002 попис).

## Народности
Според податоците од 2006 народносната структура на градот е следната:
* Кабардинци (42,3%)
* Руси (28,3%)
* Балкарци (Таулу) (15,2%)
* други (13,2%)

## Збратимени градови
*  **[[Аман]]**, **[[Јордан]]**.
*  **[[Кајсери]]**, **[[Турција]]**.
*  **[[Рено]]**, **[[Невада]]**, **[[САД]]**.
*  **[[Владикавказ]]**, **[[Русија]]**.

## Личности
* Осман Мазукабзов, интернет инженер, творец на многу познати мрежни места, роден 1976
* Јури Темирканов, музичар, роден 1938
* Дима Билан, руски пејач, роден 1981
* Јефрем Амирамов, поет и музичар, роден 1956
* Андреј Колкоутине сликар, роден 1957
* Катја Лел, пејачка, родена 1974
* Андреј Лефлер, пејач, роден 1987

## Наводи

## Надворешни врски

*  Official website of Kabardino-Balkaria (with Nalchik information)
*  Портал города Нальчик / Internet Portal of Nalchik
*  Map of Nalchik 
*  Nalchik airport Information
*  1998 Stadium Incident—CNN News
*  http://www.kavkazweb.net KavkazWeb.net&nbsp;— Daily news from Nalchik


Категорија:Градови во Кабардино-Балкарија
Категорија:Населени места основани во 1818 година
Ху Ѓинтао

[мини|десно|Ху Ѓинтао на состанок во [Пентагон]]

**Ху Ѓинтао** (на кинески: 胡錦濤, *Hú Jǐntāo*) е поранешен претседател на Народна Република Кина. На функцијата се задржал од  15 март 2003 – 14 март 2013 г. На местото го наследил Си Ѓинпинг.

Категорија:Кинески политичари
Категорија:Претседатели на Кина
Категорија:Живи луѓе
Категорија:Родени во 1942 година
Чебоксари

**Чебоксари** (; , *Shupashkar*) — град во Русија и главен град на Република Чувашија.  Се наоѓа на реката Волга. Има население од 453.700 жители (2004 проценка). На околу 6 км од градот се наоѓа сателитскиот град Новочебоксарск со околу 125.857 жители (2002 попис).

Чебоксари е поделен на 3 грдаски дистрикти: Калинински , Ленински, и Московски градски дистрикт.

## Збратимени градови

*  Егер од Унгарија
*  Анталија од Турција
*  Санта Клара од Куба
*  Рунду од Намибија 

## Рефренци

## Надворешни врски
* 
* Map of Cheboksary and environs 
* Photos from Cheboksary
* Blog and Fotos of Cheboksary

thumb|200px|left|Православна црква во Чебоксариthumb|left|200px|Спореминот на Мајката во центарот на градот

Категорија:Градови во Русија
Категорија:Чувашија
Категорија:Градови на Волга
Василиј Чапаев

мини|Василиј Чапаев
**Василиј Иванович Чапаев** () (роден 9 февруари 1887 година, починат 5 септември 1919 година) бил руски војник и командант на Црвената армија за време на Руската граѓанска војна.

Чапаев е роден во сиромашно селско семејство во селото Будајка, денес дел од градот Чебоксари.

На 5 септември 1919 седиштето на дивизијата во близината на Лбишченска (денес Чапајево) била нападната од страна на белоармејците и Чапаев тогаш се обидел да избиге и да ја преплива реката Урал, но изчеџнал. Телото никогаш не му било пронајдено.

После основањето на СССР, Чапаев е прогласен за херој на Октомвриската револуција.

## Поврзано
* Николај Шчорс - црвеноармејски јунак, наречен „украинскиот Чапаев“

## Надворешни врски
* Биографија на руски

Категорија:Учесници во Руската граѓанска војна
Категорија:Руски воени лица
Категорија:Чувашија
Категорија:Носители на Орденот на Црвеното знаме
Категорија:Родени во 1887 година
Категорија:Починати во 1919 година
Панаѓуришко богатство

right|thumb|350px|Панаѓуришкото златно богатство

**Панаѓуришкото златно богатство** () е антички тракиски златен сервис за пиење кој се состои од девет златни садови со вкупна тежина од околу 6 кг. Откриено е на 8 декември 1949 година во околината на градот Панаѓуриште, Бугарија. Му припаѓало на непознат владетел на племето Одриси од крајот на ІV и почетокот на ІІІ век п.н.е.

Сервисот вклучува фијала со пречник од 25 см, една амфора со облик на кентаур, три ритона со женски глави (на амазонки), три ритона со животински глави и еден, обликуван како преден дел од телото на козел. Ритоните се украсени со релјефни ликови на митолошки сцени со познати јунафци од старогрчката митологија.

Панаѓуришкото богатство е дел од збирката на Археолошкиот музеј во Пловдив.

## Надворешни врски

* Панаѓуришкото златно богатство  
* Панаѓуришкото богатство во Археолошкиот музеј на Пловдив  

Богатство
Категорија:Пловдив
Категорија:Садови за пиење
Категорија:Тракија
Категорија:Археолошки наоѓалишта во Бугарија
Акутност

[мини|десно|230п|Пример за акутна состојба: инфициран враснат нокт кој покажува црвенило и оток, знаци карактеристични за [акутно воспаление.]]
Во медицината, **акутна** е онаа состојба која има нагол почеток, брзи промени, тежок тек или релативно кратко траење. Поимите *„акутен“*, *„акутна“* или *„акутно“* се користат за опис на медицински состојби кои ги покажуваат претходно наведените одлики. Примери за ова се акутно воспаление, акутна срцева декомпензација, акутна леукемија и други. Ова се разликува од хронична состојба, која се одликува со долго траење. За некои здравствени работници, акутен процес е оној кој се развива во период од 1 до 3 дена, а хроничниот процес се развива подолго од 2 недели.

**Субакутна** е онаа состојба која се наоѓа меѓу акутна и хронична, со помалку брз почеток и помалку изразени промени во споредба со акутна состојба, односно претставува процес кој се развива за време подолго од она на акутен процес (1-3 дена), а пократко од она на хроничен процес (2 недели). Исто така, како „субакутен“ се опишува текот на болест или друга абнормална состојба, присутна кај лице кое изгледа клинички здраво. Во овој случај, состојбата може да биде препознаена или откриена преку лабораториски тест или радиолошко испитување.

## Поврзано

*Хроничност

## Наводи

Категорија:Медицински поими
Лахор

**Лахор** (, ) е главен град на Пакистанската покраина Пенџаб и втор по големина град во земјата после Карачи. Често е нарекуван *Могулската Градина* поради големото могулско културно наследство. Се наоѓа на реката Рави, во близина на пакистанско-индиската граница.

## Галерија

Image:The_Hazuri_Bagh_Pavilion(1870).jpg|Аламгитовата порта, фотографија од 1870.
File:Badshahi Lahore Night.jpg

File:Artistic photograph of Badshahi Mosque.jpg
File:Regal Church.jpeg


## Збратимени градови
Лахор има неколку збратимени градови:

*  15px Белград, Србија (2007).
* Истанбул, Турција (1975).
*  Саривон, Северна Кореја (1988).
*  Шијан, НР Кина (1992).
*  15px Кортрајк, Белгија (1993).
*  Фес, Мароко (1994).
*  Кордоба, Шпанија (1994).

*  Саамрканд, Узбекистан (1995).
*   Исфахан, Иран (2004).
*   Машад, Иран (2006).
*  15px Глазгов, Шкотска, Велика Британија (2006).
*  Хаунслоу, Англија, Велика Британија.
*  23px Чикаго, Илиноис, САД (2007).
*  15px Душанбе, Таџикистан.
* Фресно, Калифорнија, САД.

*  Краков, Полска

## Личности
* Мухамад Икбал, поет на Урду и фарси.
* Фаиз Ахмед Фаиз, поет на урду
* Бапси Сидва, романописец
* Алама Гулам Ахмад Перваиз, филозоф
* Мухамад Тахир ул-Кадри, исламист, поет и автор
* Саадат Хасан Манто, писател
* Рудјарт Киплинг, романописец
* Мохсин Хамид, романописец
* Шауна Синг Балдвин, невелист
* Пран Невил, автор
* Мунши Мухамад Халилур Рехман, писател и преведувач
* Шабаз Малик, литературист.

## Наводи

## Надворешни врски

* Azad Kashmir Touris
* Lahore City Portal
* Lahore City Government 
* Lahore Photos and History 
*  Lahore Classifieds 
* Lahore's Cultural Events, Sports and Tourist Guide 
* World Heritage Photographs of the Lahore Fort and Shalimar Gardens 
* Lahore Housing Schemes Gallery 
* Lahore Real Estate News
* Lahore in Photographs
* 


Категорија:Градови во Пакистан
Хроничност

Во медицината овој термин означува

1. Долго присуство на болеста (спротивно од акутен)
2. Бавен тек на развивање на карактеристичните симптоми за болеста

Овој израз означува дека некоја болеста е долго време присутна, а за да ја наречеме болеста хронична потребно е да помине извесен период, кој кај секоја болест е различен. На пример хроничен бронхитис имаме доколку имаме кашлица со искашлување најмалку 3 месеци во годината, 2 години по ред. Синусутисот е хронични кога симптомите траат повеќе од 12 недели итн.

## Поврзано
* Акутен
* Болест

Категорија:Медицина