Јан Колер

**Јан Колер** (роден на  година во Сметанова Лхота) — чешки поранешен фудбалер, напаѓач. Тој бил препознатлив по неговата висина (2,02 м), физичка сила и ударот со глава.

Својата кариера ја започнал во Спарта Прага, а потоа се преселил во Белгија, каде играл за Локерен и Андерлехт. Во 2001 година, се приклучил на Борусија Дортмунд, каде ја освоил титулата во Бундеслигата во својата прва сезона и постигнал 73 гола на 167 натпревари за време на петте сезони поминати во клубот. По заминувањето од Дортмунд, тој играл за Монако, пред да се врати Бундеслигата во дресот на Нирнберг. Во 2008 година Колер потпишал за Крилја Советов, а кариерата ја завршил во Кан во 2011 година.

За чешката репрезентација, Колер одиграл 91 натпревар и постигнал 55 гола. Тој е најдобар стрелец во историјата на чешката репрезентација, која ја претставувал на три Европски првенства во 2000, 2004 и 2008 година како и на Светското првенство 2006.

## Биографија
Колер е роден во Сметанова Лхота, во тогашна Чехословачка. Познат по својата височина (2,02 м) и градба, за време на својата фудбалска кариера тој бил наречен *[[Диносаур|Дино]]*.

Од 2003 година Колер е оженет со моделот, Хедвика Колер, која претходно била во брак со чешкиот фудбалер и играч од средниот ред Павел Хорват.

## Клупска кариера
### Почетоци и Спарта Прага
Колер започнал да игра фудбал како дете, заедно со неговиот брат, во локалниот аматерски клуб Сметанова Лхота, каде тренер бил неговиот татко, а во 1989 година се преселил во ЗВЗ Милевско. На почетокот од својата кариера Јан играл на позицијата голман која најмногу одговарала на неговата физичка градба, но на осумнаесетгодишна возраст бил преместен на позицијата централен напаѓач, каде докажал дека има динамичност и добри техничко-координативни вештини и покрај гигантската физика.

Во 1994 година, кога имал 21 година, Колер бил ангажиран од славниот чешки клуб Спарта Прага, и тогашен водач во чешкото првенство. Своето деби за Спарта го направил во пролетта 1995 година против Бенешов, влегувајќи од клупата за резерви во последните 20 минути од натпреварот. За време на својата прва сезона како професионалец, тој главно седел на клупата, и успеал да собере само 6 настапи на кој постигнал 1 гол. Следната сезона, играл повеќе за клубот од главниот град на Бохемија, забележувајќи 23 натпревари и 4 гола.

### Локерен и Андерлехт
Во 1996 година, Колер потпишал за белгискиот Локерен за надоместок од 102,000 евра. Своето деби во Белгиската лига го направил на 10 август 1996, во поразот со 2-1 на гостувањето кај Мускрон, влегувајќи од клупата за резерви на полувремето. Веќе во својата прва сезона во клубот тој станал редовен стартер, играјќи 31 натпревар во првенството и постигнал 8 гола. Следната сезона тој постигнал 10 гола на 33 натпревари, а својата целосна афирмација ја имал во сезоната 1998-1999 кога постигнал 24 гола на 33 натпревари и бил најдобар стрелец во белгиското првенство.

Одличната сезона во Локерен, му донела трансфер во многу поголемиот и пославен белгиски клуб Андерлехт, во летото 1999 година. Дебитирал за Андерлехт на 8 август 1999, во победата со 3-2 на домашен терен над Мускрон, а својте први голови ги постигнал една недела подоцна во победата со 5-2 над Беверен кога постигнал два гола. Тој оформил одлично партнерство во нападот со канаѓанецот, Томаш Радзински, и тие двајца постигнале 34 (20 Колер и 14 Радзински) од вкупно 86 гола на Андерлехт во лигата. Благодарение на големата ефикасност на својте напаѓачи, Андерлехт ја освоил титулата во белгиското првенство во сезоната 1999-2000, а Колер бил избран за *[[Фудбалер на годината во Белгија]]*. Во истата сезона, тој играл со Андерлехт и во Купот на УЕФА, каде на 4 натпревари постигнал три гола, а Андерлехт бил елиминиран во второто коло од Болоња со вкупен резултат 4-2: 2-1 за Андерлехт во Белгија со два гола на Колер и 3-0 во реваншот за италијанците.

Во сезоната 2000-2001, Колер го направил своето деби во Лигата на шампионите, постигнувајќи хет-трик во победата со 4-2 над кипарскиот Анортозис Фамагуста. Тој, потоа го постигнал и единствениот гол во двомечот против Порто, со кој му обезбедил на својот тим место во групната фаза. Колер постигнал гол и во првиот натпревар од групната фаза, поразот со 5-1 на гостувањето на Олд Трафорд кај Манчестер Јунајтед. Сметајќи ги и квалификациите тој постигнал вкупно 7 голови во Лигата на шампионите во сезоната 2000-2001. На домашната сцена пак, Колер му помогнал на Андерлехт да освои уште една титула во лигата постигнувајќи 22 гола, со кој бил втор стрелец во превенството со еден гол помалку од својот партнер во нападот Радзински. По завршувањето на сезоната, тој го напуштил клубот оставајќи зад себе одлични бројки од 64 гола на 102 настапи.

### Борусија Дортмунд
[thumb|right|170px|Колер со [ФК Борусија Дортмунд|Борусија Дортмунд во 2006 година]]
Во летото 2001 година, Колер потпишал за Борусија Дортмунд во трансфер кој чинел околу 8 милиони евра. Тој потпишал четиригодишен договор со *милионерите* во трајност до летото 2005 година. Своето деби за новиот клуб го направил на 11 јули 2001 година, во полуфиналето од Лига купот на Германија против Фрајбург; тој го одиграл целиот натпревар вклучувајќи ги и продолженија и бил еден од тројцата прецизни изведувачи на пенали во завршницата помагајќи му на својот тим да се пласира во финалето. Своето деби во Бундеслигата, го имал на 28 јули, во победата со 2-0 на домашен терен над Нирнберг, притоа асистирајќи му на двојниот стрелец Марсио Аморосо за првиот гол. Својот прв гол во жолтиот дрес го постигнал на 11 август 2001, во третото коло од Бундеслигата 2001-2002, кога Борусија на домашен терен го победила  со 4-0. Кон крајот на август, тој постигнал два гола во победата со 3-1 на домашен терен над  во квалификациите од Лигата на шампионите, со што германскиот клуб изборил место во групната фаза од натпреварувањето. Во групната фаза, Колер ги одиграл сите 6 натпревари и постигнал два гола против Динамо Киев и Боавишта, но Борусија Дортмунд не успеала да се пласира понатаму завршувајќи на третото место во групата зад  и Боавишта, по што европската сезона ја продолжиле во Купот на УЕФА, каде стигнале до финалето во кое биле поразени од Фејенорд со 3-2. Во својата прва сезона во клубот, Колер постигнал 11 првенствени гола, вклучувајќи го и оној во последното коло против Вердер Бремен во победата со 2-1, одлучувачка за освојување на титулата во Бундеслигата.

Тој останал во Борусија Дортмунд до 2006 година, но не освоил ниту еден трофеј повеќе со клубот. Во летото 2005 година, тој одбил да го продолжи договорот со клубот, најавувајќи дека ќе го напушти по завршувањето на сезоната 2005-2006. *„Сакам уште една добра сезона со навивачите и да го одјавам моето успешно поглавје во Дортмунд“*, изјавил Колер. Сепак неговата последна сезона во клубот на била многу успешна; тој доживеал тешка повреда во септември за време на првенствениот натпревар против Мајнц, поради која пропуштил 7 месеци од сезоната и одиграл само 12 натпревари. Тој се вратил во акција во мај 2006 година, а во својот последен натпревар се збогувал со навивачите на *милионерите* со два гола во мрежата на најголемиот соперник Бајерн Минхен во натпревар што завршил 3-3.

### Монако и Нирнберг
Во јуни 2006 година, Колер потпишал двегодишен договор со Монако. Тој одиграл коректна прва сезона во францускиот фудбал, постигнувајќи 8 гола во 35 натпревари во Лига 1 и куповите. Во втората сезона почнал да го губи местото во почетната постава и не мал број натпревари започнал на клупата, по што одлучил да го напушти Монако и да се врати во Бундеслигата со цел да избори место во чешката репрезентација за Европското првенство 2008.

Во јануари 2008, Колер потпишал за Нирнберг за обесштетување од 1 милион евра, придружувајќи им се на својте сонародници Томаш Галасек и Јаромир Блажек. Своето деби за баварскиот клуб го направил на 2&nbsp;февруари, во натпреварот Карлсруе-Нирнберг 2-0, а својот прв гол го постигнал една недела подоцна во ремито 1-1 на домашен терен против Ханза Росток. На 20 април, со својот втор гол за сезоната тој му донел победа на Нирнберг на домашен терен против Волфсбург (1-0), но не успеал во конечната мисија да го спаси клубот од испаѓање од Бундеслигата по што било јасно дека ќе биде продаден во текот на летото.

### Последните години од кариерата
На 23 јуни 2008, на возраст од 35 години, Колер и се приклучил на руската екипа Крилја Советов, која ги откупила неговите права од Нирнберг за 1 милион евра. Таму играл до декември 2009, кога бил ослободен поради финансиските проблеми со кои се соочувал клубот.

На 5 декември 2009, Колер се вратил во Франција, каде потпишал договор со третолигашот Кан до 2011 година. Во август 2011 година, на возраст од 38 години, Колер го објавил своето повлекување од фудбалот како резултат на серија повреди со кои се мачел во последно време.

## Репрезентативна кариера
Во 1995 и 1996 година, Колер играл за младата чешка репрезентација под 21 година, забележувајќи 3 настапи, на кои постигнал 1 гол против Норвешка во квалификациите за Европско првенство за играчи под 21 година 1996.

Своето деби за сениорската репрезентација го направил на 9 февруари 1999 година, во пријателски натпревар против Белгија одигран на стадионот Крал Бодуен во Брисел, и токму тој го постигнал единствениот гол во натпреварот во 73-тата минута за победа на Чешка со 1-0. Потоа, тој играл во неколку натпревари од квалификациите за Европското првенство 2000 година, каде бил многу ефикасен постигнувајќи 6 гола со кои и помогнал на Чешка да се квалификува на завршниот турнир во Белгија и Холандија. Почнувајќи од квалификацискиот натпревар против  во Талин на 5 јуни 1999, до победата со 4-1 над  на 26 април 2000, Колер имал фантастична серија од 10 натпревари по ред со репрезентацијата на кои бил стрелец. Во јуни 2000, бил повикан од селекторот Јозеф Чованец за Европското првенство 2000; тој ги одиграл сите три натпревари на својата репрезентација на турнирот, на кој чесите биле елиминирани уште во групната фаза.

Во квалификациите за Светското првенство 2002 година, Колер постигнал само два гола на осум натпревари, и двата во победата со 4-0 над  во Теплице. Чешка останала без пласман на првенството, откако во баражот загубиле од Белгија со вкупен резултат 0-2. Затоа пак тој бил многу поефикасен во квалификациите за Европското првенство 2004 година, во кои постигнал 6 гола и помогнал чешката репрезентација да се квалификува за првенството кое се одржало во Португалија. Чешка била во група со ,  и , и остварила три победи и сите после пресврт откако противникот прв постигнувал гол. Колер постигнал еден гол во групната фаза против Холандија, а подоцна додал уште еден во победата со 3-0 над  во четвртфиналето. Сепак, силната чешка репрезентација на ова првенство била сопрена во полуфиналето од подоцнежниот шампион , со сребрениот гол на Трајанос Делас на крајот на првото продолжение.

На 8 јуни 2005, во натпреварот од квалификациите за Светското првенство 2006 година против , Колер постигнал 4 гола за само 11 минути во победата со 6-1 во Теплице. Тој постигнал вкупно 9 гола во квалификациите и бил ударна игла во нападот на чесите, носејќи и историски пласман на Чешка на прво Светско првенство како самостојна држава. Во првиот натпревар на Мундијалот во Германија, Колер го постигнал првиот гол за Чешка по само 5 минути игра во убедливата победа со 3-0 над  во групата Е. За жал, подоцна во истиот натпревар по еден двобој со Огучи Ониеву тој доживеал мала повреда на бутниот мускул, поради која натпреварот против американците бил неговиот единствен на првенството; без него во тимот репрезентацијата ги загубила следните два натпревари против  и  и биле елиминирани уште по групната фаза.

Колер најавил дека ќе се повлече од репрезентацијата по Европското првенство 2008. Тој ги одиграл сите три натпревари во групата, постигнувајќи еден гол во последниот натпревар од групата против  во поразот со 3-2. И покрај најавите дека ќе се повлече, Колер се вратил на кратко во репрезентацијата, за квалификацискиот циклус за Светското првенство 2010, играјќи еден натпревар против , а потоа и конечено ја завршил својата репрезентативна кариера.

Вкупно за Чешка одиграл 91 натпревар и постигнал 55 гола. До денес, тој е најдобар стрелец во историјата на чешката репрезентација.

### Хронологија на репрезентативните настапи

## Статистика
### Клупска статистика
*Статистиката е ажурирана на 26 април 2020.*

### Репрезентативна кариера

## Куриозитет
За време на сезоната 2002-2003 во Бундеслигата, во натпреварот помеѓу неговата Борусија Дортмунд и Бајерн Минхен се случила интересна ситуација. Голманот на Борусија во тој натпревар Јенс Леман бил исклучен од игра, а тренерот на тимот веќе ги имал потрошено сите три замени. Така, позицијата голман во 67-мата минута ја заземал Колер, кому ова не му било чудно затоа што на почетокот од кариерата играл токму на таа позиција. Колер кој веќе претходно постигнал гол на тој натпревар, во остатокот од времето бранел многу добро, така што не дозволил да прими ниту еден гол и натпреварот завршил со истиот резултат кој бил на сила и кога тој застанал на голот, 2-1 за Бајерн, иако баварците потоа имале и два играчи повеќе на теренот. Како резултат на својте одлични перформанси на голот на Борусија, спортското списание „Кикер“ го ставило Колер во тимот на колото на позицијата голман.

## Титули

### Клупски
#### Спарта Прага
***[[Прва фудбалска лига на Чешка|Чешко првенство]]** : 1 
: 1994–1995
***[[Фудбалски куп на Чешка|Куп на Чешка]]** : 1
: 1995-1996

#### Андерлехт
***[[Белгиска Про лига|Белгиско првенство]]** : 2
: 1999-2000, 2000-2001
***[[Суперкуп на Белгија]]** : 2
: 2000, 2001

#### Борусија Дортмунд
*** [[Бундеслига]]** : 1
: 2001–2002

### Поединечни
* Чешки фудбалер на годината : 1
: 1999
* Играч на годината во белгиското првенство : 1
: 2000
: Најдобар стрелец на белгиското првенство: 1
: 1998-1999 (24 гола)

## Наводи

## Надворешни врски

* Јан Колер на soccerway 
* Јан Колер на transfermarkt 
* Јан Колер на espn
* Јан Колер на whoscored

Категорија:Живи луѓе
Категорија:Чешки фудбалери
Категорија:Фудбалери на ФК Спарта Прага
Категорија:Фудбалери на ФК Андерлехт
Категорија:Фудбалери на ФК Борусија Дортмунд
Категорија:Фудбалери на ФК Монако
Категорија:Фудбалери на ФК Нирнберг
Категорија:Фудбалери на Светско првенство 2006