Повеќекратен основен дизајн

**Повеќекратен основен дизајн** се користи во медицински, психолошки и биолошки истражувања. Дизајнот со повеќекратна основна линија за првпат бил пријавен во 1960 година како што се користел во основните оперативни истражувања. Тој бил применет во доцните 1960-ти на човечки експерименти како одговор на практичните и етичките прашања што се појавија при повлекувањето на очигледно успешните третмани од човечки субјекти. Во него две или повеќе (често три) однесувања, луѓе или поставки се исцртани во скалест график каде што се врши промена на едното, но не и на другите две, а потоа на второто, но не и на третото однесување, личност или поставка. Диференцијалните промени што се случуваат кај секое однесување, личност или во секоја поставка помагаат да се зајакне она што во суштина е дизајн на АБ со неговите проблематични конкурентни хипотези.

Бидејќи третманот се започнувал во различни периоди, промените се припишуваат на третманот наместо на случајниот фактор. Со собирање податоци од многу субјекти (примероци), може да се направат заклучоци за веројатноста дека измерената карактеристика се генерализира на поголема популација. Во повеќе основни дизајни, експериментаторот започнувал со мерење на особина од интерес, а потоа применува третман пред повторно да ја измери таа особина. Третманот не започнувал додека не се забележи стабилна основна линија и не завршува додека мерките не ја повратат стабилноста. Ако се случи значајна промена кај сите учесници, експериментаторот може да заклучи дека третманот е ефикасен.

Сигурни заклучоци за ефективноста на третманот може да се постигне преку употреба на повеќе-основни дизајни, во кои е воведена единствена транзиција од основната линија кон третманот (AB). во различни периоди кај повеќе клиенти, однесувања или поставки (ситуации или услови). Запомнете дека суштинската логика на сите дизајни со еден предмет почива на способност да се реплицираат ефектите од независна променлива или клиничка интервенција.

Оваа репликација едноставно се постигнува на различен начин во повеќе-основни линии дизајни од тоа во дизајн за повлекување.

Повеќекратните основни експерименти најчесто се користат во случаи кога зависната променлива не се очекува да се врати во нормала по примената на третманот или кога медицински причини забрануваат повлекување на третманот. Тие често користат одредени методи или регрутираат учесници. Повеќекратните основни дизајни се поврзани со потенцијални збунувања воведени од пристрасноста на експериментаторот, што мора да се решат за да се зачува објективноста. Особено, на истражувачите им се советува претходно да ги развијат сите распореди за тестирање и ограничувања за собирање податоци.

## Регрутирање учесници
Иако повеќекратните основни дизајни може да користат каков било метод на регрутирање, тој често се поврзувал со регрутирање „ex post facto“. Ова е затоа што повеќе основни линии може да дадат податоци во врска со консензус за одговор на третманот. Таквите податоци често не можат да се соберат од дизајните на ABA (превртување) од етички причини или причини за учење. На експериментаторите им се советува да не ги отстрануваат случаите што точно не одговараат на нивните критериуми, бидејќи тоа може да воведе пристрасност за земање примероци и да ја загрози валидноста. Ex post facto методите на регрутирање не се сметаат за вистински експерименти, поради границите на експериментална контрола или рандомизирана контрола што експериментаторот ја има врз особина. Ова е затоа што контролната група може нужно да биде избрана од дискретна посебна популација. Според тоа, овој истражувачки дизајн се смета за квазиекспериментален дизајн .

## Истовремени дизајни
Повеќекратните основни студии често се категоризираат како истовремени или неповторливи. Истовремените дизајни се традиционалниот пристап кон повеќе основни студии, каде што сите учесници се подложени на третман истовремено. Оваа стратегија е поволна бидејќи ублажува неколку закани за валидноста, а особено ефектите од историјата . Истовремените повеќекратни дизајни на основната линија се исто така корисни за заштеда на време, бидејќи сите учесници се обработуваат одеднаш. Способноста да се преземат комплетни збирки на податоци во добро дефинирани временски ограничувања е драгоцена предност додека се планира истражување.

## Неконкурентни дизајни
Неистовремено повеќекратни основни студии применуваат третман на неколку индивидуи во одложени интервали. Ова ја има предноста на поголема флексибилност во регрутирањето учесници и локацијата за тестирање. Поради оваа причина, можеби, неистовремени повеќекратни основни експерименти се препорачуваат за истражување во образовно опкружување. Се препорачува експериментаторот претходно да избере временски рамки за да избегне пристрасност на експериментаторот, но дури и кога се користат методи за подобрување на валидноста, заклучоците може да бидат ослабени. Во моментов, постои дебата за тоа дали неистовремените студии претставуваат реална закана од историските ефекти. Сепак, генерално е договорено дека истовременото тестирање е постабилно.

## Недостатоци
Иако повеќекратните основни експериментални дизајни компензираат за многу прашања својствени за ex post facto регрутирањето, експерименталната манипулација со особина собрани со овој метод може да не се манипулира. Така, овие студии се спречени да заклучат каузалност ако нема фази за да се покаже реверзибилност. Меѓутоа, доколку се вклучат такви фази (како што е стандардот за експериментирање), тие можат успешно да покажат каузалност.

## Управување со заканите за валидноста
Априори (претходна) спецификација на хипотезата, временските рамки и ограничувањата на податоците помагаат да се контролираат заканите поради пристрасноста на експериментаторот . Од истата причина истражувачите треба да избегнуваат отстранување на учесниците врз основа на заслуги. Повеќе дизајни на сонди може да бидат корисни за идентификување на надворешни фактори кои можат да влијаат на вашите резултати. И на крај, експериментаторите треба да избегнуваат собирање податоци само за време на сесиите. Ако *се* собираат податоци за време на сесијата, треба да се означи забелешката за датумите на секое мерење со цел да се обезбеди точна временска рамка за потенцијалните рецензенти. Овие податоци може да претставуваат неприродно однесување или состојби на умот и мора внимателно да се земат предвид при толкувањето.

## Наводи

## Надворешни врски

* http://allpsych.com/researchmethods/multiplebaselines.html 
* https://www.msu.edu/user/sw/ssd/issd10d.htm
* http://findarticles.com/p/articles/mi_hb6516/is_4_41/ai_n29146430/
* https://www.sagepub.com/sites/default/files/upm-binaries/23200_Chapter_6.pdf

Категорија:Квантитативно истражување