Национален археолошки музеј на Бугарија

**Националниот археолошки музеј** (бугарски: *Национален археологически музей*) — археолошки музеј кој се наоѓа во центарот на Софија, главниот град на Бугарија. Ја зазема зградата на најголемата и најстара поранешна отоманска џамија во градот, првично позната како Коџа Махмут-паша. Изградбата започнала во 1451 година во времето на големиот везир Вели Махмуд-паша, но поради неговата смрт во 1474 година џамијата била завршена во 1494 година. Музејот бил основан како посебен ентитет во 1893 година како Национален музеј под раководство на Чехот Вацлав Добруски со седиште во поранешната џамија во која претходно била сместена Националната библиотека помеѓу 1880 и 1893 година.

Музејот бил официјално отворен во 1905 година, бидејќи дотогаш сите археолошки експонати кои претходно се чувале низ целиот град биле преместени таму, во присуство на кнезот Фердинанд и министерот за просветителство Иван Шишманов.

Во следните години биле изградени неколку дополнителни сали и административни згради на музејот, кој продолжува да ја употребува историската камена зграда на старата џамија и покрај често неповолните услови, особено влажноста во текот на летниот период. Музејот има пет изложбени сали: Централна сала, праисторија, среден век, трезор и посебна привремена изложба. Со него раководи Бугарската академија на науките.

## Историја
лево|мини|200x200пкс| Музејот во околу 1920 година
Идејата за создавање на археолошки институт со музеј била замислена меѓу прогонетите бугарски интелектуалци во 1840-тите, а била меѓу главните приоритети на Бугарското книжевно друштво веднаш по неговото основање во 1869 година. За време на привремената руска управа веднаш по ослободувањето на Бугарија, биле преземени првите чекори кон формирање на национален археолошки музеј. Во 1892 година, институцијата била *де јуре* основана со декрет од кнезот Фердинанд, а собранието на нејзините колекции започнало следната година. Во почетокот бил познат и како „*Музеј-храм на татковината*“.

До 1906 година, музејот вклучувал збирка етнографски предмети. Меѓутоа, таа година, колекцијата станала толку голема што морало да се одвои и изложи во посебна институција, која станала Етнографски музеј во Софија. Од своето основање, музејот активно работи во соработка со Бугарското археолошко друштво. Во 1920 година бил основан Археолошки завод на чело со Богдан Филов како независна институција. Тој бил споен со музејот во 1948 година и оттогаш е под покровителство на Бугарската академија на науките.
десно|мини|200x200пкс| Музејот денес
По Втората светска војна, заедничката институција започнала серија археолошки експедиции во Бугарија. Тие спроведувале испитувања на голем број локалитети од халколитот до раниот среден век, што резултирало со додавање на голем број дополнителни артефакти во музејската колекција. Денес музејот чува голем број предмети, иако на некои од нив им се заканува оштетување поради дизајнот на објектот, кој се карактеризира со високи нивоа на влага во текот на летната сезона.

## Колекции
* **Праисториска сала** - се наоѓа на долниот кат на северното крило. Прикажува збирка предмети кои датираат помеѓу 1.600.000 п.н.е. и 1.600 п.н.е. Збирката е хронолошки прикажана и вклучува различни наоди од пештерите низ Бугарија, алатки на најраните луѓе кои ја населувале нејзината современа територија, цртежи, едноставна керамика, ритуални предмети и многу други.

Се дели на колекција од раниот, среден и доцниот палеолит, неолитска колекција, колекција од халколит и бронзено време.

* **Трезор** - се наоѓа во источното крило и прикажува гробови и други богатства од доцното бронзено време до доцната антика. Овде се наоѓаат две од најпознатите бугарски богатства: Валчитранско благо и Луковитско благо.
* **Главна сала** - се наоѓа на првиот кат од главната зграда. Домаќин на колекција на различни предмети кои се движат од античка Тракија, Грција и Рим до доцниот среден век.
* **Средновековен дел** - се наоѓа на вториот кат од главната зграда. Вклучува галерија од средновековни книги, дограма, цртежи, метални предмети и други предмети карактеристични за периодот.
* **Привремени изложби** - салата се наоѓа на вториот кат од главната зграда.

## Наводи
* 

## Надворешни врски
* Веб-страница на Националниот археолошки институт со музеј, Бугарска академија на науките
* Историски фотографии од музејот

Категорија:Музеи во Софија
Категорија:Археолошки музеи во Бугарија