open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Велики понеделник

**Велики понеделник** или **Велипонеделник** — ден од Страстната седмица. Според источното христијанство тој е трет ден од Страсната седмица, односно ден по Лазаровата сабота и Цветници. А според западното христијанство тој е втор ден од Страсната седмица, односно ден по Цветници. 

Во него, Црквата се потсетува на последните денови на Христос во Ерусалим, неговото влегување во Храмот и растерувањето на трговците од него, оти тоа е место за молитва, а не пазар. Христос на своите ученици во повеќе наврати им зборува за Своето страдење кое Му претстои, како и крајот на времињата и Страшниот суд. На Велики понеделник Црквата говори и за Неговата беседа во Храмот, за злобните лозари, како и проколнувањето на бесплодната смоква, која го претставува јудејскиот собор, во кој Исус Христос не нашол вистински плод, туку само лицемерна сенка на законот, но и човечката душа која не ја познава молитвата, покајанието, и која не носи духовни плодови.

## Житие

На овој ден, Црквата го споменува и старозаветниот патријарх, целомудрениот Јосиф Прекрасен, кој поради зависта на своите браќа бива продаден во Египет; на тој начин, овој старозаветен патријарх е праобраз на безгрешното страдание на Бога. Христос, како и Јосиф, станува жртва на зависта на Неговите браќа по крв и вера, и на ист начин е предаден и продаден. На крајот, Јосиф завладува со Египет, и ги храни своите браќа со леб, исто како што и Христос седнува на Својот Престол на мирот и го храни човештвото со небесниот Леб - со Своето Тело и Својата Крв.

## Обичаи
На Велики понеделник, како и на  Велики вторник и Велика среда се извршува чинот мироварение. Тоа е определеното време кога се подготвува и деноноќно се вари мирото, кое содржи над 40 разновидни миризливи состојки како дар од богосоздадената природа. Се вари без застој, дење и ноќе, а во текот на варењето непрестајно се чита Евангелието. Така подготвеното миро се осветува и се добива светото миро, за миропомазување и за осветување.

## Наводи

Категорија:Страсна седмица
Категорија:Понеделник
Страсна седмица

thumb|300px|right|Христос на Голгота, Светогорска икона на Теофан Критски

**Страсна (Страдална, Велика) седмица** — последната недела од Христовиот живот. За секој нејзин ден во богослужбените книги се зборува како за голем (велик) и свет, и во секој од нив, во сите цркви се извршуваат посебни богослужби.

* Во Страсниот понеделник Црквата ни ја дава за размислување темата за бесплодната смоква, осудена од Христа.
* Вторник е посветен на темата за мудрите девојки, кои за разлика од своите неразумни сестри, биле спремни за Господовото доаѓање.
* Во Среда вниманието е свртено кон покаената блудница. Службата ја нагласува разликата помеѓу спасената грешна жена и погинатиот Јуда, избран како апостол: првата го дава своето богатство за Христа и ги бакнува Неговите нозе, а другот, пак, за пари Го продава со целив.
* Велики четврток е означен како ден на востановување на новозаветната пасхална жртва
* На Велики петок Господ Исус Христос е осуден, распнат и погребен.
* Слегувањето во адот е на Велика Сабота
* Христовото Светло Воскресение се случува на Велигденската недела.

Црквата пропишува во првите три дена на Страсната седмица на часовите да се читаат сите четири Еванеглија, до местото каде што започнуваат Христовите страданија. А Старозаветните читања се земаат од Втората книга Мојсеева, од Јов и од пророците. Може да се каже дека како општа тема на првите три дена од Страсната седмица се јавуваат крајот на светот и Христовиот Суд. 

Утрените обично се служат доцна навечер, и на нив се пее посебен тропар:

*„Ете, Младоженецот доаѓа на полноќ и блажен е слугата што ќе го најде буден, а недостоен е оној што ќе биде најден немарен. Внимавај, затоа, душо моја, да не те совлада сонот, да не бидеш предадена на смртта, и да не бидеш исклучена од Царството. Туку, освести се и повикај: 'Свет, свет, свет Си Боже, поради молитвите на Богородица смилувај се на нас'.“*

Категорија:Литургика

Категорија:Страсна седмица
Трка околу Фландрија 2015

**Трка околу Фландрија 2015** — 99. издание на велосипедската класична трка Трка околу Фландрија. Се одржала на 5 април и била осма трка во сезоната на Светската турнеја. Трката е еден од класиците на калдрма и е втор од велосипедските монументи во календарот за 2015 година. Првакот од 2014 година бил Фабијан Канчелара; тој не ја бранел титулата по напукнувањето на две ребра при пад на Е3 Харелбеке.

Трката била освоена од Александер Кристоф во спринт пред Ники Терпстра, додека Грег ван Авермат завршил на третото место.

## Екипи

Бидејќи Трката околу Фландрија е дел од Светската турнеја, сите 17 UCI World Tour екипи биле автоматски поканети и се обврзани да испратат екипа. Организаторите на трката, исто така, дале осум специјални покани на професионалните континентални екипи. Групата била составена од 25 екипи.

Екипи во Светската турнеја биле:

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

Екипи кои добиле специјални покани биле:

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Резултати

## Наводи

## Надворешни врски
* 

Категорија:Трка околу Фландрија
Категорија:Светска турнеја на UCI 2015
Категорија:Белгија во 2015 година
Музеум (метростаница)

**Музеум** (, „Музеј“) — станица на Прашкото метро и преод меѓу линијата A и линијата C. Го опслужува подрачјето околу Националниот музеј. Сместена е на југоисточниот крај на Вацлавскиот плоштад. 

Делот на линијата C е отворен во 1974 г. Има една сала, долга 194, а длабока само 10&nbsp;м. До салат се стасува од предворието со две подвижни скали и обично скалиште. 

Делот на линијата A е отворен во 1978 г. Има три тунели, од кои средниот е скратен (69&nbsp;м). Салата е долга 108, а длабока 34&nbsp;м. Овој дел бил оштетен во поплавите од 2002 г., кога станицата на линијата C била последна.

## Околни знаменитости
* Национален музеј
* Вацлавски плоштад

## Надворешни врски

* Станица „Музеум“ 

## Галерија

Податотека:Praha, Muzeum, střední loď.JPG|Средниот тунел на линијата A
Податотека:2011-05-31-praha-metro-by-RalfR-08.jpg|Средниот тунел на линијата A
Податотека:2011-05-31-praha-metro-by-RalfR-07.jpg|Сала на линијата C
Податотека:13-10-05-praha-metro-RalfR-07.jpg|Ѕид на коловозниот тунел
Податотека:Praha, Nové Město, Muzeum, provoz v metru.jpg|Пристигнат воз
Податотека:Štípačka lístků (stanice Muzeum - A).jpg|Поништувач во линијата A


Категорија:Станици на Прашкото метро
Светски ден на здравјето

**Светски ден на здравјето** — ден посветен на подигање на свеста за здравјето на луѓето ширум светот кој се одбележува на 7 април секоја година, под покровителство на Светската здравствена организација (СЗО). 

## Историја
Во 1948 г. СЗО го одржала своето I Здравствено собрание, на кое е решено 7 април секоја година да се одбележува како ден на здравјето, почнувајќи од 1950 г. Овој ден е датумот кога е основана СЗО и таа пригода се смета за прилика да се привлече меѓународно внимание на здравствените проблеми со кои се соочува светот. Светската здравствена организација приредува меѓународни, регионални и месни натани со извесна тематика која е важна за таа година.

## Пригодни активности
На денот земаат учество владите на државите и невладините организации што се занимаваат со здравствена проблематика (особено јавното здравје), приредувајќи настани и активности, јавните гласила.

Светскиот ден на здравјето е еден од осумте здравствени денови во годината на СЗО, заедно со Светски ден на борбата против туберкулоза, Светската недела на имунизацијата, Светскиот ден на борбата против маларијата, Светскиот ден на непушењето, Светскиот ден на крводарителите, Светскиот ден на борбата против хепатитот и Светскиот ден на борбата против СИДА.

## Теми на светските денови на здравјето

* 2015: Безбедност на храната
* 2014: Преносителски болести: мал убод, голема закана
* 2013: Здраво срцев ритам, Здрав крвен притисок
* 2012: Доброто здравје им дава живот на годините
* 2011: Отпорност на противмикробни средства: ако денес не делуваме, утре нема да се излечиме
* 2010: Урбанизацијата и здравјето: да ги направиме градовите поздрави
* 2009: Да спасиме животи, Да ги направиме болниците побезбедни во вонредни состојби
* 2008: Да го заштитиме здравјето од несаканите последици од климатските промени
* 2007: Меѓународна здравствена безбедносот
* 2006: Соработка за здравје
* 2005: Да посветиме внимание на секоја мајка и секое дете

* 2004: Сообраќајна безбедност
* 2003: Shape иднината: здрава средина за децата
* 2002: Движењето е здравје
* 2001: Душевно здравје: крај на изолацијата, укажете помош
* 2000: Безбедната крв почнува од мене
* 1999: Активното стареење го менува животот
* 1998: Безбедно мајчинство
* 1997: Нови заразни болести
* 1996: Здрави градови за подобар живот
* 1995: Глобално да ја искорениме детската парализа

## Поврзано
* Светски ден на борбата против СИДА
* Светски ден на душевното здравје
* Светска здравствена организација

## Наводи

## Надворешни врски
* Светски ден на здравјето  — СЗО 
* 7 април, Светски ден на здравјето  — портал „Канцер“ 

Категорија:Празници во април
Категорија:Светска здравствена организација
Категорија:Меѓународни денови на Обединетите нации
Велики вторник

**Велики вторник** — ден од Страдалната седмица. Според источното христијанство тој е четврт ден од Страсната Седмица, односно два по Лазаровата Сабота и ден по Цветници. А според западното христијанство тој е трет ден од страсната седмица, односно два дена по Цветници. На овој ден се прави спомен за десетте девојки девици.

## Спомен

На светиот и Велики вторник се прави спомен на параболата за десетте девојки. Пет од нив ги именува мудри, затоа што на девството тие му го придодале и изобилното масло на милосрдието, а пет – луди, кои исто така го имаат девството, но го немаат милосрдието – елејот. Затоа лудите (неразумни) девојки, иако го имале поголемиот дел, го занемариле она помалото, па поради тоа во ништо не се разликувале од блудниците. Ако последните (блудниците) грешеле со телото, тие таму грешеле со нивното богатство. Бидејќи ноќта на овој живот изминува, сите девојки заспале, односно умреле, бидејќи овде сонот ја означува смртта. Додека тие спиеле, среде ноќта се слушнал повик и, оние што имале доволно масло, кога се отвориле вратите, влегле со Младоженецот, додека лудите (неразумните), кои немале доволно масло, го барале во мракот. Мудрите, иако сакале да им дадат од своето, не можеле и, пред влегувањето на Младоженецот, им рекле: „Ова нема да биде доволна за вас и за нас; затоа одете кај продавачите, односно кај бедните, за да си купите“. Но, по смртта, тоа не е можно. Но лудите (девојки), кога дошле непросветлени (без запалени свеќи), тропајќи на вратата, викале: „Господару, Господару, отвори ни“. А самиот Господ им дал страшен одговор: „Одете си, не ве познавам!“

## Обичаи
На Велики вторник, христијаните ги подготвуваат јајцата за вапцување. Секогаш одбирале пресни јајца „за зародишот да е пресен“. Јајцата  се броеле и се планирале според бројот на членовите во семејството, при што се водело сметка и за тие што не биле дома.

## Наводи

## Надворешни врски
*Синаксар на Велики вторник
*Велики вторник: Во очекување на Женихот 

Категорија:Страсна седмица
Категорија:Вторник
УЕФА Лига на шампиони 2005-2006

**** —  14. сезона на најсилното натпреварување на европските фудбалски клубови под името УЕФА Лига на шампиони и 51. сезона од основањето на натпреварувањето.

Натпреварувањето започнало на 12 јули 2005 година со одигрувањето на првото квалификациско коло, а завршило со одигрување на финале на 17 мај 2006 година одиграно на стадионот Стад де Франс во Сен Дени, Париз (Франција). На ова натпреварување учествувале 74 клубови од 49 национални сојузи.

## Квалификации
### Прво квалификациско коло
Првите натпревари биле одиграни на 12 и 13 јули, а реванш натпреварите на 19 и 20 јули 2005 година.

|}

### Второ квалификациско коло
Првите натпревари биле одиграни на 26 и 27 јули, а реванш натпреварите на 2 и 3 август 2005 година.

|}

### Трето квалификациско коло
Првите натпревари биле одиграни на 9 и 10 август, а реванш натпреварите на 23 и 24 август 2005 година.

|}

## Натпреварување по групи
Натпреварувањето по групи се играло од 13 септември до 7 декември 2005 година.

### Група А

### Група Б

### Група Ц

### Група Д

### Група Е

### Група Ф

### Група Г

### Група Х

## Осминафинале
Првите натпревари биле одиграни на 21 и 22 февруари, а реванш натпреварите на 7 и 8 март 2006 година.

|}

## Четвртфинале
Првите натпревари биле одиграни на 28 и 29 март, а реванш натпреварите на 4 и 5 април 2006 година.

|}

## Полуфинале
Првите натпревари биле одиграни на 18 и 19 април, а реванш натпреварите на 25 и 26 април 2006 година.

|}

## Финале

## Поврзано
* УЕФА Куп 2005/06
* Интертото Куп 2005

## Наводи

## Надворешни врски

* Сезоната 2005/06 на официјалниот портал на УЕФА
* Резултати

Категорија:Сезони во УЕФА Лига на шампиони
Емилија Џипунова

**Емилија Џипунова** (р.  во ) — македонска балерина и балетска критичарка.

Како солистка се истакнувала со својата танцувалност и со сигурна балетска техника.

## Животопис

Џипунова припаѓа на првата генерација македонски балерини. Таа започнала да се занимава со балет на возраст од 13 години. Како солистка, за првпат настапила во 1949 година, во првата целовечерна балетска претстава „*[[Бахчисарајска фонтана (балет)|Бахчисарајска фонтана]]*“.

Го завршила Балетското училиште во Скопје во класата на Ѓ. Македонски и Н. Кирсанова, напоредно со гимназијата. Дипломирала на Филолошкиот факултет во Скопје. Член е на Балетот при МНТ во периодот 1949-1974.

До пензионирањето во 1975 година, таа учествувала во сите балетски претстави, именувана како „истакнат солист“. Настапувала како солистка во над 30 балети поставени на сцената на МНТ, а нејзините улоги биле високо вреднувана од критиката. Исто така, таа настапувала и во балетските сегменти од повеќе опери, поставувани на сцената на МНТ.

По пензионирањето, од 1979 година е балетски рецензент во Радиото и во печатените медиуми. Автор е на две телевизиски серии за балетската уметност, а напишала и над 70 лексикографски одредници за балетската уметност во повеќе енциклопедии. Најпосле, Џипунова е автор на две книги: „Македонската балетска сцена“ и „Балетот како врвна естетика на играта“.

;Улоги
* Пријателка на Марија (Б. Асафјев, „Бахчисарајска фонтана“);
* Муза (П. И. Чајковски, „Франческа де Римини“);
* Колумбина (Л. Делиб, „Копелија“)
* и други.

## Награди

Џипунова е добитник на повеќе награди и признанија од институциите во кои работела, а носител е и на „Орден на трудот со златен венец“, доделен од страна на претседателот на СФРЈ.
* 2015 - Награда „Менада“. 
* 2018 - Награда „Св. Климент Охридски“ за долгогодишни остварувања во областа на културата и уметноста.
* 2021 - Награда „13 Ноември“

## Наводи

Категорија:Македонски балерини
Категорија:Југословенски балерини
Категорија:Добитници на наградата „Св. Климент Охридски“
Категорија:Апсолвенти на универзитетот „Св. Кирил и Методиј“
Категорија:Добитници на наградата „13 Ноември“
Конкретен број

**Конкретен број** — број со којшто се означуваат броивите нешта, за разлика од апстрактните броеви со коишто се означуваат поединечните нешта. На пример, „три портокали“ или „половина торта“ се конкретни броеви, додека „три“ и „една половина“ се апстрактни. Во математиката, поимот „број“ обично означува апстрактен број. Деноминиран број е вид на конкретен број со зададена мерна единица. На пример, 10 s е деноминиран број како мерка за време.

## Историја
Математичарите од Стара Грција биле првенствено заинтересирани за апстрактните броеви, додека писателите на прирачници за практична употреба не се занимавале со разликите меѓу броевите, па поделбата на броевите на овие две групи во учебниците за првпат се појавила дури во 16 век. Оттогаш, поделбата има сè поголема ппримена.

## Деноминирани броеви
Деноминираните броеви понатаму се делат или на „прости“, кај коишто е зададена една единствена мерна единица, или на „сложени“, кај коишто се зададени повеќе мерни единици. На пример, 6&nbsp;кг е прост деноминиран број, додека 2 m 54&nbsp;cm е сложен деноминиран број. Процесот на промена на деноминираните броеви од една мерна единица во друга се нарекува „претворање“. Во зависност од тоа дали претворањето се врши кон помала или поголема мерна единица, се разликуваат претворање кон помала и претворање кон поголема деноминација. Претворањето кон помала деноминација се врши преку множење со бројот на единици од помалата деноминација коишто се содржани во една единица со поголема деноминација. Во случај да станува збор за сложен деноминиран број, производите се собираат. На пример, 2 h 15 m 30 s е исто што и 1х3600+15х60+30=4530 s. Спротивно на тоа, претворањето кон поголема деноминација се врши преку делење со бројот на единици од помалата деноминација коишто се содржани во една поголема деноминација. Кога се работи за сложен деноминиран број, помалите количници се одземаат од поголемите. На пример, 1745&nbsp;mm е исто со 1745/1000=1,745&nbsp;mm или 1 m 74&nbsp;cm 5&nbsp;mm.

## Поврзано
* Апстрактен број
* Димензионална анализа
* Мерна единица

## Наводи

Категорија:Броеви
Александар Стојчев

**Александар Стојчев**  (Пинтија, ,  – , Скопско, ) ― македонски бранител, полицаец во МВР, учесник во воениот конфликт во Македонија во 2001 година. Загинал на 23 јуни 2001 кај гробиштата во Брњарци во Битката за Арачиново. Официјално загинал при престрелка со албанските терористи, но постојат тези дека е убиен од граната на македонската армија, поради некоординираност помеѓу АРМ и МВР.

## Животопис
### Живот, војната 2001 и сведоштва

На 23 јуни 2001 година, со цел на терористичкото насилије и престрелка беше и Александар, ословуван по своите прекари Аце или Сашо. Трагичната вест брзо се пронесе а немилиот настан никогаш да не се повтори, но и да не се заборави. 30 годишниот полицаец го остави неговиот син сирак, а сопругата со многу болка и искушенија кои ја очекуваат во животот. Заедно со родителите кои ја проколнуваат судбината во незаборав и спомен Александар ќе го носат сите оние кои го познаваа и кои им помагаше.

Во негова чест, во паркот на бранителите во скопско Драчево, била поставена спомен-плоча при спомен-фонтана. Александар Стојчев посмртно е одликуван со медал за храброст од Претседателот на Р Македонија.

## Вистината околу смртта и некоординираноста помеѓу АРМ и МВР

За време на војната во 2001 година, кога функционираше таканаречената широка влада, припадниците на двете клучни министерства (Министерството за внатрешни работи, раководено од ВМРО-ДПМНЕ, и Министерството за одбрана, раководено од СДСМ) поради некоординираност се однесуваа како две непријателски војски. Македонската јавност сè уште се замајува со некаква верзија за настанот според која сè се сведува на тоа дека тројцата припадници на МВР се убиени од албанските терористи при акцијата за ослободување на Арачиново, кое претходно, на 9 јуни 2001 година, тогашната ОНА го прогласи за слободна територија. Ниту една влада досега не успеала да го расветли контроверзното загинување на бранителите кај гробиштата во Брњарци, село на околу два километри од скопско Арачиново.

Потресните информации за загинувањето на полицајците на гробиштата кај Брњарци, според поранешниот разузнавач Јанко Бачев, се криеле од јавноста затоа што државата ќе морала да им плати обесштетување на нивните семејства.

На гробиштата кај Брњарци на 23 јуни 2001 година кога загинаа тројцата полицајци Александар Стојчев, Никола Пехчевски и Атанас Јанев, од артилериски оган тешко беше ранет Оливер Китановски, припадник на Единицата за специјални задачи „Тигар“. Почина по пет дена, на 21 годишна возраст. Четворицата бранители, како што сведочат нивни колеги, доброволно се пријавиле да учествуваат во првите редови во акцијата за ослободување на Арачиново.

## Наводи

Категорија:Македонски бранители
Категорија:Македонски полицајци
Категорија:Пинтија
Браќани

**Браќани** — поранешно село во западна Македонија, денес на територијата на Општина Македонски Брод.

## Географија
Селото се наоѓало во облеста Долно Поречие меѓу селата Могилец, Инче и Ковче. Денес во некогашниот атар на Браќани се наоѓа комплексот на фабриката „Сувенир“.

## Историја
Податоците од XIX век велат дека Браќани е албанско село во Поречката нахија на Кичевската каза. Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) од 1900 г. Браќани (*Браканъ*) има 50 жители, по народност Албанци муслимани.

По Втората балканска војна во 1913 г. селото станува дел од Кралството Србија, како и цела Вардарска Македонија.

На етничката карта на Северозападна Македонија од 1929 г. рускиот славист Афанасиј Селишчев го означува Браќани како албанско село.

## Поврзано
* Долно Поречие

## Наводи

## Надворешни врски

Категорија:Историски села во Македонија
†
†
Косте Волканоски

**Косте Волканоски**  (,  – Попова Шапка, , ) бил македонски бранител, специјалец во ПЕП, учесник во воениот конфликт во Македонија во 2001 година. Загинал на 25 јуни 2001 на Попова Шапка од 120-милиметарска граната која доаѓала од селото Бродец, испукана од албанските терористи.

## Животопис
### Живот, војната 2001 и сведоштва

[мини|300п|лево|Спомен-плоча во чест на Косте Волканоски на [Попова Шапка]]
[мини|300п|лево|Плоча за Косте Волканоски пред полициската станица во [Неготино]]

Косте Волканоски е роден на 1 јануари 1961 година во Прилепско. Коста останува сирак уште кога бил во средното училиште. Косте беше 20 години во брак со неговата сопруга, а во Неготино тој живее од 1980 година, откатко бил распореден како полицаец во тој град. Неговата сопруга има многу забелешки за односот и третманот кон нејзиниот сопруг од страна на претпоставените и некои колеги во неготинската полициска станица. Иако неколкупати ги замоли да прескокне еден терен, зашто гледаше дека многу колеги воопшто не „видоа“ како изгледа фронтот, како за инает секогаш беше во списоците за фронтот. Во 1999 година е испратен во Косово кога таму беше многу ризично за полицијата. За време на војната 2001 година учествува во воени акции и борби во Дебар, Танушевци, Арачиново, Кумановско и на крајот на Попова Шапка. За матурската вечер на синот дојде само на неколку часа, и изутрина уште во 06:00 часот повторно го собраа и пак го однесоа на терен.

На 26 јуни 2001 година, Косте загинува во кукавички напад на албанските терористи, кои од високите предели на Шар Планина, скриени како полски глувци во земјанките по работ на шумите, гаѓаа со минофрлачи од 120 мм по објектите на Шара. На балконот во објектот каде што биле сместени, Волканоски е погоден со шрапнел во пределот на препоните. Според сопругата, Косте можеби можел да се спаси доколку навреме му била пружена стручна и соодветна медицинска помош која ја немало во близина. Дури тој обилно крвавел во ходникот на хотелот во кој биле сместени, немало дури ниту обичен болничар што ќе се обиде да му помогне. Како што кажале подоцна колегите со кои бил во објектот, прва помош се обидело да му пружи некое момче кое имало завршено ветеринарско школо, а хеликоптерот од Скопје со комплетна медицинска екипа успеал да стигне на Попова Шапка дури по околу час и половина. Косте во Неготино беше еден од најголемите крводарители, има подарувано крв повеќе од 40 пати, и како судбина, умре затоа што искрвави. Поради обилното крвавење, ранетиот Косте починува за помалку од половина час. Освен него во тој минофрлачки напад потешко и полесно се ранети уште четворица негови колеги од Неготино. Косте Волканоски беше единаесетти Македонец што загина во месец јуни. Зад себе ги остави сопругата, ќерката и синот.

Во негова чест, во Попова Шапка е поставена спомен плоча, но по брзо време искршена од непознати вандали. Косте Волканоски посмртно е одликуван со медал за храброст од Претседателот на Р Македонија.

## Наводи

Категорија:Луѓе од Прилеп
Категорија:Луѓе од Неготино
Категорија:Македонски бранители
Стиви Вондер

**Стиви Вондер** (роден како **Стивленд Хардавеј Џадкинс** 13 мај 1950; подоцна го променил своето име во **Стивленд Хардавеј Морис** ) — американски текстописец, мултиинструменталист и музички продуцент. Слеп од раѓање, Вондер потпишал договор со Motown records во времетраење од единаесет години. Motown сѐ уште е негова издавачка куќа. Снимил повеќе од 30. песни кои се нашле меѓу американските *„U.S. Top Ten“* хитови и бил награден со 25 Греми награди, како и Греми награда за животно дело во 1996 година.

Покрај музиката, Стиви Вондер се ангажирал и во политички активности. Во 1980 година ја водел кампањата за роденденот на Мартин Лутер Кинг да стане државен празник во САД и во 2009 година, кога бил именуван како Гласник на мирот од страна на Обединетите Нации ().

На списокот на 100. најдобри изведувачи на сите времиња () која што музичкиот магазин Билборд („*Billboard*“) ја објавил по повод 50 години од постоењето на американските ранг листи на синглови („*US singles charts*“), Стиви Вондер се нашол на 5. место.

## Дискографија
*1962  *[[The Jazz Soul of Little Stevie]]* 
*1963  *[[With a Song in My Heart]]*
*1964  *[[Stevie at the Beach]]*
*1966  *[[Up-Tight]]* 
*1966  *[[Down to Earth]]* 
*1967  *[[I Was Made to Love Her]]* 
*1968  *[[Eivets Rednow]]* 
*1969	*[[My Cherie Amour]]* 
*1970	*[[Signed, Sealed & Delivered]]* 
*1971 	*[[Where I'm Coming From]]* 
*1972 	*[[Music of My Mind]]* 
*1973 	*[[Innervisions]]* 
*1974 	*[[Fulfillingness' First Finale]]* 
*1976 	*[[Songs in the Key of Life]]* 
*1980 	*[[Hotter than July]]* 
*1985 	*[[In Square Circle]]* 
*1987 	*[[Characters]]* 
*1995 	*[[Conversation Peace]]*
*2005 	*[[A Time to Love]]*

## Наводи

Категорија:Американски музичари
Категорија:Американски пејачи
Категорија:Носители на Претседателскиот медал на слободата
Категорија:Живи луѓе
Категорија:Слепи музичари
Хосе Марија Басанта

**Хосе Марија Басанта Павоне** (роден на 3 април 1984, во Трес Сархентос) — поранешен аргентински фудбалер, играч од одбраната.

Категорија:Живи луѓе
Категорија:Аргентински фудбалери
Категорија:Фудбалери на ФК Естудиантес
Категорија:Фудбалери на ФК Монтереј
Категорија:Фудбалери на ФК Фјорентина
Категорија:Фудбалери во Серија А
Категорија:Фудбалери од Примера Дивисион (Мексико)
Категорија:Родени во 1984 година
Синдром на сиво бебе

**Синдромот на сиво бебе** е редок, но сериозен несакан ефект кој се јавува кај новороденчиња после интравенска администрација на антибиотикот хлорамфеникол. Синдромот се појавува бидејќи UDP-гликуронил трансфераза ензимскиот систем, кој е одговорен за метаболизирање на хлорамфениколот, е недоволно развиен.

## Клинички одлики
Токсичните нивоа на хлорамфеникол после 2-9 дена резултираат со:
* Повраќање
* Бледо сива боја на кожата
* Хипотензија (низок крвен притисок)
* Цијаноза
* Хипотермија

Категорија:Токсикологија
Резовска Река

**Резовска Река**, **Резова Река**, **Резваја** () или **Мутлудере** ) — река на крајниот југоисток на Бугарија и најсеверниот дел на (европска) Турција. Тече низ бугарскиот природен парк „Странџа“.

Реката е долга 112&nbsp;км и извира на турската страна на масивот Странџа под името „Паспалдереси“ (*Paspalderesi*). Тече на исток, го одминува селото Паспалово и доаѓа меѓу двете земи, исцртувајќи ја државната граница сè до вливот во Црното Море кај селото Резово, Општина Царево. Ова е најјужната точка на бугарскиот црноморски брег и најсеверната точка на турска страна, како и најјугоисточната точка на Бугарија. Долга е 112 км, и по речиси целото течение ја исцртува границата меѓу Бугарија и Турција и најсеверната на Источна Тракија. Сливното подрачје на Резовска Река опфаќа , од кои  ѝ припаѓаат на Турција. Најдолга притока е Велика.

## Спор
Границата кај устието на реката била предмет на помал територијален спор помеѓу двете земји кој е разрешен во 1992 г.  (ратификуван од Бугарија во 1998 г.). Согласно постигнатата спогодба, Бугарија добила неколку квадратни километри земја на Резовскиот Залив, а за возврат на Турција ѝ припаднала извесна водна површина во континенталниот праг.

## Поврзано
* Бугарски црноморски брег
* Список на реки во Бугарија

## Галерија

Податотека:Resovo.JPG|Границата на вливот
Податотека:Rezovska-river.jpg|Поглед на турската страна
Податотека:Rezovska reka Bulgaria Turkey border.jpg|Друг поглед на границата пред уредувањето на турскиот дел


## Наводи

Категорија:Реки во Бугарија
Категорија:Реки во Турција
Категорија:Бургас (област)
Царево (општина)

**Општина Царево** () — општина во Бургаската област, југозападна Бугарија. Има 13 населени места со вкупно население од 9.291 жители (2011). Зафаќа површина од .

Југоисточниот дел од општината се граничи со Турција. Границата ја образува Резовска Река.

## Населени места
Ова се населените места во општината. Градовите се прикажани со задебелени букви.

## Поврзано
* Бугарски црноморски брег
* Бургаска област
* Општини во Бугарија

## Наводи

## Надворешни врски
* Портал на Општина Царево  

Категорија:Општини во областа Бургас
Бесконечна комбинаторика

**Бесконечна комбинаторика** или **Комбинаторна теорија на множества** — проширување на идеите за поврзување на комбинаториката со бесконечните множества. Работите коишто се проучуваат во рамки на бесконечната комбинаторика вклучуваат: континуелни графови и дрвја, проширувања на Ремзиевата теорема и Мартиновата аксиома. Скорешните проширувања се однесуваат на комбинаториката на континуум и комбинаториката на кардинални броеви.

## Ремзиева теорија за бесконечни множества
Ако претпоставиме дека κ, λ се редни броеви, *m* е кардинален број и *n* е природен број, тогаш записот:
:\kappa\rightarrow(\lambda)^n_m

претставува скратен облик на објаснувањето дека секоја поделба на множеството [κ]*n* од подмножества со *n* елементи од \kappa на *m* делови има хомогено множество од ред λ. Хомогеното множество во овој случај е подмножество од κ, така што секое подмножество со *n* елементи е во истиот елемент на поделбата. Кога *m* е 2, тоа обично се избегнува.

Под претпоставка дека важи аксиомата на избор, тогаш нема редни броеви κ со κ→(ω)ω, па така *n* обично се јавува како конечен број. Проширувањето во коешто *n* се јавува како бесконечен број може да се прикаже со записот:
:\kappa\rightarrow(\lambda)^{,

што претставува скратен облик на објаснувањето дека секоја поделба на множеството на конечни подмножества од κ на *m* делови има подмножество од ред λ, така што за секој конечен *n*, сите подмножества со големина *n* се во истиот елемент на поделба. Кога *m* е 2, тоа обично се избегнува.

Друга варијанта е записот:
:\kappa\rightarrow(\lambda, \mu)^n,

што е скратен облик на објаснувањето дека секое обојување на множеството [κ]*n* од подмножества со *n* елементи од κ со 2 бои има подмножество од ред λ, така што сите елементи од [λ]*n* се обоени со првата боја или подмножество од ред μ, така што сите елементи од [μ]*n* се обоени со втората боја.

Некои особини на теоријата, од каде што произлегува дека \kappa е кардинален број, се следните:
:\alef_0\rightarrow(\alef_0)^n_k за сите конечни *n* и *k* (Ремзиева теорема);
:\beth_n^+\rightarrow(\alef_1)_{\alef_0}^{n+1} (Ердеш-Радоева теорема);
:2^\kappa\not\rightarrow(\kappa^+)^2 (Сјерпинскиева теорема);
:2^\kappa\not\rightarrow(3)^2_\kappa; и
:\kappa\rightarrow(\kappa,\alef_0)^2 (Ердеш-Душник-Милерова теорема).

Во случаите без избор, особините на поделбата со бесконечни експоненти може да биде веродостојна и некои од нив се добиени како последица на аксиомата на одредување. Доналд Мартин докажал дека аксиомата на одредување укажува дека важи:  
:\alef_1\rightarrow(\alef_1)^{\alef_1}_2.

## Големи кардинални броеви
Како големи кардинални броеви и нивните особини може да се издвојат следните:
* слаби компактни кардинални броеви κ коишто го задоволуваат условот κ→(κ)2;
* α-Ердешови кардинални броеви κ коишто се најмалите броеви што го задоволуваат условот κ→(α); и
* Ремзиеви кардинални броеви κ коишто го задоволуваат условот κ→(κ).

## Поврзано
* Комбинаторина
* Теорија на множества
* Кардинален број

## Наводи

## Литература
* 
* 
* 
*  
* 
* 

Категорија:Комбинаторика
Категорија:Теорија на множества
Ропотамо

мини|десно|250п|Ропотамо кај вливот во Црното Море
**Ропотамо** (, од , „погранична река“) — релативно кратка река во југоисточна Бугарија. Извира од масивот Странџа, тече 48,5&nbsp;км и се влева во Црното Море меѓу одморалишните места Дјуни и Приморско.

Реката е позната по своето устие широко 30&nbsp;м, каде живеат најразлични растителни видови, од кои преку 100 се загрозени. Долното течение е природен резерват и заштитена област уште од 1940 г. и во него се наоѓа највисоката песочна дина на Балканот. Ова е популарно место за разонода поради убавите водни лилјани на карпестите предели над реката, кои воедно се гнездилиште на белоопашест орел.

## Ледник Ропотамо
По реката е наречен ледникот Ропотамо на островот Ливингстон во состав на Јужните Шетлантски Острови на Антарктикот.

## Поврзано
* Бугарски црноморски брег
* Список на реки во Бугарија

## Галерија

Податотека:Ropotamo02.jpg|Устието на Ропотамо, гледајќи кон морето
Податотека:Ropotamo Kormoran.JPG|Корморани во устието на Ропотамо
Податотека:Ropotamo-quay.jpg|Кејот на Ропотамо
Податотека:Ropotamo-Evgord.jpg|Разгледување со чамец


## Наводи

## Надворешни врски

* Резерват „Ропотамо“  

Категорија:Реки во Бугарија
Категорија:Бургас (област)
Категорија:Рамсарски места во Бугарија
Категорија:Притоки на Црното Море
За грст долари

**За грст долари** (италијански: *Per un pugno di dollari*) — италијанско-шпанско-германски филм од 1964 година, во режија на Серџо Леоне. Сценариото е дело на Адријано Болцони, Виктор Андре Катена, Серџо Леоне и Џејми Комас Џил. Главните улоги во филмот ги играат: Клинт Иствуд, Џан Марија Волонте (како Џон Велс), Маријан Кох, Волфганг Лукши, Хосе Калво, Антонио Прието, Јозеф Егер (како Џо Еџер) итн. Музиката за филмот ја компонирал Енио Мориконе. Ова е првиот дел од серијата неколку „шпагети“ вестерн-филмови кои го прославиле Клинт Иствуд.

## Содржина
Еден осамен револвераш по име Џо (го игра Иствуд) пристигнува во мексиканското гратче Сан Мигел, кое се наоѓа на границата со САД и веднаш се спријателува со сопственикот на локалната кафеана, Силванито. Тој дознава дека во градот владеат две банди: едната предводена од Џон Бакстер (го игра Лукши), а другата под водство на суровиот Рамон Рохо (го игра Волонте). Во една престрелка, Џо убива четворица од бандата на Бакстер и затоа, добива покана да ѝ се придружи на групата на Рохо. Така, тој одлучува да работи истовремено за двете банди со цел да ги раскара при што заработува многу пари. Притоа, тој успева да ја ослободи убавата жена Марисол (ја игра Кох) која е заробена од Рамон. Меѓутоа, неговата двојна игра е откриена и Џо е брутално претепан. Сепак, додека луѓето на Рамон се пијанат, Џо успева да избега од заробеништвото, а потоа, засолнет надвор од градот, со помош на барменот Силванито (го игра Калво) се опоравува. Бидејќи не е целосно подготвен за борба, Џо изработува челичен оклоп и го предизвикува Рамон на двобој. Рамон неколкупати успева да го погоди, но не може да сфати зошто Џо не умира. Потоа, Џо смртно го ранува Рамон и тогаш му ја открива тајната на оклопот. Откако го ослободува малото место од двете банди, Џо си заминува во непозната насока.

## Наводи

Категорија:Филмови од 1964 година
Категорија:Филмови на англиски јазик
Категорија:Италијански филмови
Категорија:Шпански филмови
Категорија:Германски филмови
Категорија:Филмови на Серџо Леоне
Категорија:Филмови со Клинт Иствуд
Категорија:Вестерни
Категорија:Култни филмови
Категорија:Филмови со Џан Марија Волонте
Категорија:Филмови со Маријан Кох
Категорија:Филмови со Волфганг Лукши
Категорија:Филмови со Антонио Прието
Категорија:Филмови со Јозеф Егер
Категорија:Филмови со Хосе Калво
Категорија:Филмови чие дејствие се одвива во Мексико
Категорија:Филмови на италијански јазик
Аскер

**Аскер** (арап. عسكر (војска), , татар. *гаскәр*) — арапски збор за војник, кој бил преземен од туркиските народи (Турци, Татари).

## Историја
*Аскерите* биле вообичаено име за османлиските војници во балканските земји под османлиска власт.

За време на војната за Нагорно Карабах, Ерменците ги нарекувале азербејџанските војници аскери.

## Поврзано
* Турцизми

## Наводи

Категорија:Отоманско Царство
Категорија:Арапски зборови
Категорија:Турцизми
Киназа

Во биохемијата, **киназа** е вид на ензим кој го катализира трансферот на фосфатни групи од високоенергетски молекули, дарители на фосфат на супстратот. Овој процес е познат како фосфорилација кога супстратот добива фосфатна група, а ATP донира фосфатна група. Спротивно на тоа, дефосфорилација е процесот кога фосфорилиран супстрат донира фосфатна група, а ADP ја добива таа група и преминува во ATP.

Категорија:EC 2.7.1
Чазма

**Чазма** — град во централниот дел на Хрватска. Градот е оддалечен околу 60 км од Загреб и околу 30 км од Бјеловар. Се простира на површина од 238 км2. Во градот живеат 8.095 жители од кои 96% се Хрвати.

## Население

Според пописот од 2001 година, подрачјето на градот Чазма имало 8.895 жители.

Пред новата територијална поделба на Хрватска, постоела поранешна голема општина Чазма, која го имала следниот етнички состав:

### Чазма (населено место)

* 2001 - 2.878
* 1991 - 2.785 (Хрвати - 2.540, Срби - 86, Југословени - 69, останати - 90)
* 1981 - 2.489 (Хрвати - 2.015, Југословени - 354, Срби - 66, останати - 54)
* 1971 - 1.754 (Хрвати - 1.564, Срби - 90, Југословени - 56, останати - 44)

## Познати личности
* Славко Колар, хрватски книжевник
* Јанус Панониус, хрватско-унгарски книжевник
* Иво Хорват, хрватски ботаничар
* Иво Сердар, хрватски глумец

## Наводи

## Надворешни врски

* Официјален портал на градот Чазма 

Категорија:Градови во Хрватска

Категорија:Населени места во Бјеловарско-билогорската жупанија
Трансаминаза

Во биохемијата, **трансаминаза** или **аминотрансфераза** е ензим кој врши катализа на трансаминацијата помеѓу аминокиселина и &alpha;-кето киселина. Овие ензими се важни во синтезата на аминокиселини, кои потоа формираат белковини. Во медицината, тие се важен индикатор на функцијата на црниот дроб.

Аминокиселината содржи амино (NH2) група. Кето киселината содржи кето (=O) група. При трансаминација, NH2 групата на едната молекула се заменува со =O групата на другата молекула. Аминокиселината станува кето киселина, а кето киселината станува аминокиселина.

Зголемената концентрација на трансаминази може да биде индикатор за оштетување на црниот дроб. Две важни трансаминази се аспартат трансаминаза (AST) и аланин трансаминаза (ALT).

Категорија:Трансферази
*
Категорија:Хепатологија
Вилија

мини|Нерис кај Зелениот мост во Вилнус
мини|Спојот на Вилија и Нарач
мини|Спојот на Неман и Нерис кај Каунас

**Вилија** (, ) или **Нерис** () — река во Белорусија и Литванија, десна притока на Неман.  Долга е вкупно 510&nbsp;км.

Извира во Белорусија и тече низ земјата 276&nbsp;км и се нарекува Вилија, па продолжува во Литванија 235&nbsp;км под името Нерис.

Нерис ја поврзува старата престолнина Кернаве со денешниот главен град Вилнус. Долж бреговите се наоѓаат гробници од стариот век. Кај селото Кармазинај, 25&nbsp;км од Вилнус се расположени погребни могили со камења од митолошко значење и свет даб.

## Сливно подрачје

### Во Белорусија
Од вкупното сливно подрачје,  ѝ припаѓаат на Белорусија . Во Белурусија реката се нарекува Вилија. На неа се наоѓа Вилејското Езеро кај градот Вилејка. Ова е најголемото вештачко езеро во земјата и второ по големина, по приридното езеро Нарач.

#### Десни притоки
* Нарач
* Сервач

#### Леви притоки
* Илија
* Вуша
* Ошмјанка

### Во Литванија
Сливното подрачје на реката во Литванија изнесува , каде таа се нарекува Нерис.

#### Притоки
* Вилња
* Воке
* Бражуоле
* Дукшта
* Мусе
* Лаукиста
* Ломена
* Локис
* Шешува
* Сајде

## Поврзано
* Вилејка
* Неман

## Наводи

## Надворешни врски

* Регионален парк „Нерис“ 

Категорија:Реки во Белорусија
Категорија:Реки во Литванија
Категорија:Притоки на Неман
Категорија:Гродненска област
Категорија:Минска област
Категорија:Немански слив
Категорија:Меѓународни реки во Европа
ATC код P01

## P01A Агенси против [[амебијаза]] и други [[протозоа|протозоични]] болести

### P01AA [[Хидроксихинолин]]ски деривати
:P01AA01 Броксихинолин
:P01AA02 Клиохинол
:P01AA04 Хлорхиналдол
:P01AA05 Тилброхинол
:P01AA52 Клиохинол, комбинации

### P01AB [[Нитроимидазол]]ни деривати
:P01AB01 Метронидазол
:P01AB02 Тинидазол
:P01AB03 Орнидазол
:P01AB04 Азанидазол
:P01AB05 Пропенидазол
:P01AB06 Ниморазол
:P01AB07 Секнидазол
:P01AB51 Метронидазол, комбинации

### P01AC [[Дихлороацетамид]]ни деривати
:P01AC01 Дилоксанид
:P01AC02 Клефамид
:P01AC03 Етофамид
:P01AC04 Теклозан

### P01AR Соединенија на [[арсен]]
:P01AR01 Арстинол
:P01AR02 Дифетарзон
:P01AR03 Гликобиарзол
:P01AR53 Гликобиарзол, комбинации

### P01AX Други агенси против амебијаза и други протозоични болести
:P01AX01 Хиниофон
:P01AX02 Еметин
:P01AX04 Фанхинон
:P01AX05 Мепакрин
:P01AX06 Атоваквон
:P01AX07 Триметрексат
:P01AX08 Тенонитрозол
:P01AX09 Дехидроеметин
:P01AX10 Фумагилин
:P01AX11 Нитазоксанид
:P01AX52 Еметин, комбинации

## P01B Анти[[маларија|маларици]]

### P01BA [[Аминохинолин]]и
:P01BA01 Хлорохин
:P01BA02 Хидроксихлорохин
:P01BA03 Примахин
:P01BA06 Амодиахин
:P01BA07 Тафенохин

### P01BB [[Бигванид]]и
:P01BB01 Прогванил
:P01BB02 Циклогванил ембонат
:P01BB51 Прогванил, комбинации

### P01BC [[Метанолхинолин]]и
:P01BC01 Хинин
:P01BC02 Мефлохин

### P01BD [[Диаминопиримидин]]и
:P01BD01 Пириметамин
:P01BD51 Пириметамин, комбинации

### P01BE [[Артемизинин]] и деривати, чисти
:P01BE01 Артемизинин
:P01BE02 Артеметер
:P01BE03 Артесунат
:P01BE04 Артемотил
:P01BE05 Артенимол

### P01BF Артемизинин и деривати, комбинации
:P01BF01 Артеметер и лумефантрин
:P01BF02 Артесунат и мефлохин
:P01BF03 Артесунат и амодиахин
:P01BF04 Артесунат, сулфаметопиразин и пириметамин
:P01BF05 Артенимол и пиперахин
:P01BF06 Артесунат и пиронаридин

### P01BX Други антималарици
:P01BX01 Халофантрин
:P01BX02 Артеролан и пиперахин

## P01C Агенси против [[лајшманијаза]] и [[трипанозомијаза]]

### P01CA [[Нитроимидазол]]ни деривати
:P01CA02 Бензнидазол

### P01CB Соединенија на [[антимон]]
:P01CB01 Меглумин антимонат
:P01CB02 Натриум стибоглуконат

### P01CC Нитрофурански деривати
:P01CC01 Нифуртимокс
:P01CC02 Нитрофурал

### P01CD Соединенија на арсен
:P01CD01 Меларзопрол
:P01CD02 Ацетарзол

### P01CX Други агенси против лајшманијаза и трипанозомијаза
:P01CX01 Пентамидин изетионат
:P01CX02 Сурамин натриум
:P01CX03 Ефлорнитин
:P01CX04 Милтефозин

## Наводи

P01
Посебна единица за поддршка

**Посебна единица за поддршка** или **Посебна единица на полицијата**, скратено **ПЕП**  специјална единица која се води под Министерството за внатрешни работи.

Припадниците на ПЕП се обични полицајци, кои по потреба даваат помош на другите единици како на пример ЕБР, ЕСЗ Тигар, Алфа, Гранична полиција итн.

Критериумот за ПЕП е да се физички спремни, по спремни од останатите обични полицајци. Немаат база, стационирани се во станиците како обични полицајци, по потреба облакаат маскирна униформа и асистираат. Имаат подобра обука од обичните полицајци, но не и иста како на ЕБР, ЕСЗ и Алфа. Главната разлика помеѓу ПЕП и полицијата е што припадниците на ПЕП се физички поспремни од обичните полицајци. Голем дел од припадници кои од ЕБР, ЕСЗ и Алфа кога ќе наполнат стаж, се префрлаат во оваа единица. Дел и од младите поминуваат низ ПЕП.

## Историја и задачи

Единицата ПЕП е формирана уште во времето на СФР Југославија. Во воениот конфликт во 2001 година се покажаа доста добро. Во конфликтот ПЕП беа цело време активни, единицата има учествувано во повеќе операции како на пример во ослободувањето на Арачиново. Исто така ја имаа задачата да ја обезбедат липковската брана во време на војната во 2001 година.

Најмногу ги има за прекршоци против јавен ред и мир, односно протести, стадиони, собири, но имаат и тимови за апсење, спровод на лица, ги обезбедуваат возилата на пошта и ја обезбедуваат граничната линија по потреба.

## Единица за јавен ред и мир и интервенции

На 5 јуни 2014 година, официјално е промовирана новата единица за јавен ред и мир и интервенции. Таа е само на подрачјето на Скопје, најголемиот дел единицата се припадници земени од ПЕП од интервентите тимови, во глобала имаат задачи исти како и алфите, со тоа што имаат и задача доколку некаде на територија на РМ има потреба од повеќе сили, да се упатат веднаш, и работат секојдневно. Брои околу 115 души, значи една цела чета.

## Поврзано

* Баталјон за специјални намени „Волци“
* Единица за специјални задачи „Тигар“
* Единица за брза интервенција „Лавови“
* Единица за брзо распоредување „ЕБР“

## Наводи

Категорија:Министерство за внатрешни работи на Македонија
Категорија:Специјална единица
Мат на последен ред

**Мат на последен ред** — шаховски поим, кој означува мат зададен од топ или дама на последниот ред од таблата, при што матираниот крал не е во можност да отстапи поради тоа што е попречен од неговите фигури (најчесто пешаци) на претпоследниот ред (видете на дијаграмот десно.

## Вовед

Матовите на последен ред се чести во партиите одиграни меѓу послаби противници. Тоа е така поради тоа што почетниците обично не успеваат да го предвидат неизбежниот мат на последниот ред. Во партиите на повисоко ниво, иако матот не се јавува многу често, играта обично е под влијание на фактот дека шахистот кој треба да потроши време за да се одбрани од матот би можел да биде загрозен од други закани и тактички идеи.

Матовите на последен ред обично се спречени од страна на сојузнички топ или дама кои го заштитуваат последниот ред. Сепак, можно е противникот кој напаѓа да одвлече една од фигурите од нејзините одбранбени задолженија. На левиот дијаграм е прикажан пример во којшто белиот може да одигра и 1.Dxc6, но црниот не смее на тоа да одговори со 1...Txc6, бидејќи би следувало 2.Td8+ Txd8 3.Txd8# (мат на последен ред). Поради тоа, црниот го губи ловецот без соодветна компензација и нема добро продолжение заради заканата да загуби повеќе материјал со 2.Dxa8 или 2.Dxc8; на пример, 1...Da6 2.Dxa8! Txa8 3.Td8+ Txd8 4.Txd8#. Ако црниот се обиде да го заштити последниот ред, така што белата дама и ловец да бидат врзани, белиот би можел да ја сочува предноста од една фигура; на пример, 1...b5 (заштитувајќи го полето d8 со дамата) 2.Df3! (оставајќи го топот на c8 заглавен да го брани топот на а8) или 1...g6 (отворајќи вентил)) 2.Df6! и црниот сè уште не може да земе заради матот на последен ред.

## Поврзано
* Мат

## Наводи

## Литература
*
* 
* 

## Надворешни врски
* Како да се игра шах: Мат на последен ред , аудио-запис. 

Категорија:Матови
Категорија:Шаховска теорија
Категорија:Шаховски поими
Општина Србиново

:*За истоименото село, видете [[Србиново]].*

**Општина Србиново** — рурална поранешна општина во Македонија, основана 1996 година, а престанала да постои со законот за територијална поделба на Македонија од 2004 година, кога била припоена на Општина Гостивар. Седиште на општината било селото Србиново.

## Наводи

## Поврзано

* Општина Гостивар
* Општини во Македонија
* Србиново

Србиново
Категорија:Србиново
Општина Неготино-Полошко

:*За истоименото село, видете [[Неготино (Полошко)|Неготино]].*

**Општина Неготино Полошко** — рурална поранешна општина во Македонија, основана 1996 година, а престанала да постои со законот за територијална поделба на Македонија од 2004 година, кога била припоена на Општина Врапчиште. Седиште на општината било селото Неготино.

## Населени места
Во Општина Неготино Полошко спаѓале следниве села: Горјане, Градец, Добри Дол, Ѓурѓевиште, Калиште, Ломница, Сенокос и Неготино.

## Демографија
Според последниот попис на населението на Македонија од 2002 година, Општина Неготино-Полошко има 16.813 жители, од кои:

## Наводи

Неготино
Категорија:Административна поделба на Македонија