open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Александар Ѓокиќ (архитект)

**Александар Ѓокиќ** (,  – , ) — познат српски бруталист, неоромантички и постмодернистички архитект, еден од најзначајните претставници на неговата генерација.

Студирал на Архитектонскиот факултет во Белград од 1955 до 1960 година. Меѓу најпознатите дела на Ѓокиќ се Спомен-комплексот на Кадињача во Ужице (1979) и Куќата на југословенско-норвешкото пријателство (денес Куќа на српско-норвешкото пријателство, разговорно „Норвешка куќа“, во Горњи Милановац (1987).
десно|мини|200x200пкс| Куќата на српско-норвешкото пријателство на Ѓокиќ
Делата на Ѓокиќ се одликуваат со забрзан симболизам, рационализам и експресионизам. За своите дела добил повеќе награди. Водел независно студио наречено „Романтична архитектура“. Животот го завршил скокајќи од надвозник.

## Животопис
Дипломирал на Архитектонскиот факултет во Белград во 1960 година. Се вработил во дизајнерското студио „Генерал план“, а потоа во Младеновац „Инвестпроект“, а во 1963 година преминал во Заводот за подобрување на комуналните дејности на СР Србија. Во текот на 1968 и 1969 година работел и се усовршувал во Јордан. По враќањето, ја продолжил својата самостојна проектантска работа во Дирекцијата за градежништво и обнова на Белград. Работел во компаниите „Наш стан“, „Беоплан“, „Београд-инвест“ и други дизајнерски студија каде ја презел одговорноста на водечки проектант. Работел и како стручен советник на Институтот за архитектура и урбанизам на Србија (1987-91). Во раните деведесетти (1992) основал сопствено архитектонско-урбанистичко проектантско биро наречено „Романтична архитектура“.

За неговата исклучително плодна професионална дејност сведочат дури 280 архитектонско-урбанистички планови, од кои приближно сто се изведени.

Добитник е на голем број награди, општествени признанија и дипломи, меѓу кои и Мајската салонска награда на ЗЛУПУДС (1973), годишната награда ЗЛУПУДС во 1986 година, републичката награда на весникот „Борба“ за 1987 година, наградата „4-ти Јули“ за 1988 година и други. За неговиот севкупен творечки придонес, тој е награден со Големата награда за архитектура на Сојузот на архитекти на Србија за 1986 година. Во текот на речиси четиридецениската работа во оваа професија, самостојно или тимски, учествувал на околу 70 конкурси од областа на архитектурата и урбанизмот, а своите дела ги изложил на седум самостојни и неколку групни изложби. Бил член на Академија на архитектурата на Србија од нејзиното основање во 1995 година.

## Литература
* Маневић, Зоран. *Александар Ђокић*. Београд: БМГ, 1995.
* Маневић, Зоран. *Лексикон неимара*. Београд: Грађевинска књига, 2008.
* Јевтовић, Александра Б. *[http://nardus.mpn.gov.rs/handle/123456789/11317 Архитекта Александар Ђокић]*. Београд: Филозофски факултет, Одељење за историје уметности, докторска дисертација, 2019.

## Надворешни врски
* Одлазак Александра Ђокића
* Кнежевац-Кијево | Арх. Александар Ђокић и арх. Михаило Чанак | 1971

Категорија:Српски архитекти
Категорија:Неоромантизам
Категорија:Постмодерни архитекти
Свиница (Романија)

**Свиница** или **Свињица** () е населено место и општина во округот Мехединци, Романија. Според пописот од 2021 година имало 741 жител. Селото е претежно српско (торлачко).

мини|200п|центар|Општина Свиница во карта на округот Мехединци

;Етнички состав во населба

## Поврзано
* Карашево
* Лупак

## Наводи

Категорија:Општини во Романија
Категорија:Населени места во Романија
Категорија:Торлачки дијалекти
Стар Бешенов

**Стар Бешенов** () е населено место и седиштето на истоимената општина во округот Тимиш, Романија. Според пописот од 2021 година имало 3.359 жители, а во општината 3.827 жители. Општината Стар Бешенов ги опфаќа и населените места Бугарска Колонија и Кеглевич. Во селото мнозинско население е банатско бугарско. Стар Бешенов е првото бугарско село создадено во Банат 1738 година.

мини|250п|центар|Општина Стар Бешенов во карта на округот Тимиш

## Население
;Етнички состав во населба (3.648 жители)

;Етнички состав во општината 

## Поврзано
* Брештја
* Иваново (Србија)
* Банатски Бугари

## Наводи

Категорија:Општини во Романија
Категорија:Населени места во Романија
Категорија:Тимиш (округ)
Брештја

**Брештја** или **Брешкја** () е населено место во округот Тимиш, Романија. Според пописот од 2021 година имало 430 жители. Припаѓа на општината Дента. Во селото население претежно е банатско бугарско.

## Поврзано
* Стар Бешенов
* Иваново (Србија)
* Банатски Бугари

## Наводи

Категорија:Тимиш (округ)
Категорија:Населени места во Романија
Јабалче

**Јабалче** () е населено место во округот Караш-Северин, Романија. Според пописот од 2021 година имало 192 жители. Припаѓа на општината Карашево. Селото е претежно населено со Хрвати (Карашевци), кои зборуваат торлачки.

## Поврзано
* Карашево
* Караш-Северин (округ)

## Наводи

Категорија:Караш-Северин (округ)
Категорија:Населени места во Романија
Категорија:Хрвати во Романија
Млада Естонија

**Млада Естонија** (естонски: *Noor-Eesti*) — неоромантичка книжевна група основана околу 1905 година и предводена од поетот Густав Суитс и раскажувачот Фридеберт Туглас. Суитс ја артикулирал идеологијата на групата со следното:"Она што го поттикнува и воздигнува човештвото е образованието. Нашиот слоган е: Повеќе култура! Повеќе европска култура! Да останеме Естонци, но да станеме и Европејци. Сакаме од една страна да ги откриеме идеите и формите кон кои сме поттикнати од нашиот национален дух, карактер и потреби, но и од европската култура од друга страна."Естетската програма на групата ги следела трендовите на финската, француската, германската, скандинавската и италијанската литература од тоа време, со елементи на импресионизам, симболизам и експресионизам. Руската револуција од 1917 година ги растерала членовите на движењето, а некои побегнале во егзил. Групата функционирала и како издавачка куќа и објавила пет антологии од Младата Естонија помеѓу 1905 и 1915 година.

## Наводи

Категорија:Неоромантизам
Категорија:Естонска книжевност
Категорија:Млада Естонија
Категорија:Појавено во Естонија
Иваново (Србија)

**Иваново** е населено место во градот Панчево, Војводина, Србија. Според пописот од 2022 година имало 974 жители. Населението е нехомогено (српско, унгарско и банатско бугарско). Основано е во 1868 година од Банатски Бугари, доселени од Стар Бешенов во романскиот дел на Банат.

## Поврзано
* Банатски Бугари
* Бугари во Србија
* Панчево
* Стар Бешенов
* Брештја

## Наводи

Категорија:Панчево
Категорија:Населени места во Војводина
Ситовски натпис

алт=Sitovo inscription alt text|мини| Ситовски натпис
десно|мини| Карпа со ситовски натпис
**Ситовски натпис** — натпис во Бугарија кој сѐ уште не бил задоволително преведен. Натписот бил издлабен на место во карпата каде што немало ерозија и затоа бил зачуван до денес.

## Откритие
Натписот бил откриен во 1928 година, на ѕидот на карпесто засолниште во близина на селото Ситово, близу Пловдив, Бугарија. За прв пат бил документиран од аматерскиот археолог Александар Пеев. Натписот е во два реда кои се 3.40 метри долги. Пишаните знаци се на височина од 40 сантиметри. Натписот е датиран помеѓу 300 и 100 година п.н.е.

Во 1943 година, Пеев бил погубен од бугарските власти поради сомневање дека испратил шифрирана порака до Советскиот Сојуз. Тој испратил примерок од текстот до советските археолози, со надеж дека ќе можат да го дешифрираат неговото значење. Натписот бил објавен во 1950 година од З.Р. Морфова. Пеев бил постхумно одликуван со Орден на Ленин за неговите напори и отпор против бугарската влада.

## Можни преводи
Разни аматери и професионалци се обидувале да го преведат натписот. Тој наизменично бил идентификуван како локален антички јазик, тракиски, готски, келтски, словенски и фригиски.

Според тракиските хипотези, натписот ги користи или рунските знаци на Тракијците или бесиското писмо, создадено од епископот Никита Ремесијански. Готската хипотеза, како и повеќето други претпоставки, го поврзува натписот со руни, а не со готската азбука создадена од епископот Вулфила.

## Наводи

## За понатамошно читање

* LS Bayun / VE Orel, "The Inscription from Sitovo", Orpheus, Journal of Indo-European and Thracian Studies 1, стр.

Категорија:Родопи
Категорија:Археологија на Бугарија
Одуништа (општинска единица)

**Општинска единица Одуништа** ― општинска единица во Општина Поградец, Област Горица, Албанија.

Општинската единица во 2015 година, ја заменила Општина Одуништа која престанала да постои и нејзината територија била припоена кон Општина Поградец.

## Населени места
*Бучица
*Лин
*Мамулишта
*Одуништа
*Пискупат
*Червенака

## Наводи

Категорија:Општински единици во Албанија
Категорија:Поградец (општина)
Гау

[мини| Фотографија направена од астронаутот на [НАСА. Гау и островот Најрај.]]
**Гау** (фиџиски и англиски: *Gau*) познат и како **Нгау** (*Ngau*)  е остров кој е дел од групата на Ломавитиски Острови во Фиџи. Островот зафаќа површина од 136,1 километри квадратни со вкупна должина на брег од  66,3 километр, што го прави петти по големина остров во Фиџи. Неговата максимална надморска висина  е 738 метри . На северозапад е Батики, а на североисток е Најрај .

## Географија
На островот има 16 села: Јадуа, Вадра Вадра, Лову, Левука-и-Гау, Нукулоа, Наваикама, Сомосомо, Саваике (главното село), Навукаилаги, Карани, Вионе, Леканаи, Вануасо, Накаванади, Малаваи и Ламити. Повеќето жители на островот живеат во близина на брегот, а мал број живеат во внатрешноста на островот. Патувањето помеѓу селата е главно по морски пат или по крајбрежен пат.  Има една писта Лову, на јужниот крај на островот, која ја користат авиони од меѓународниот аеродром Наусори . На островот има едно средно училиште  во Наваикама.

## Екологија
Околу 55% од површината на островот е покриен со густи дождовни шуми. Источниот брег и северните и јужните врвови на островот се покриени со пасишта или трска, со некои насади од донесениот карипски бор (*Pinus caribaea* ).

Значајната област за птици на Висорамнините Гау е област што ја покрива целата пошумена внатрешност (нешто повеќе од 50% од целиот остров) и има површина од 5200 хектари. Содржи популации на критично загрозениот фиџиски петрел  и ранливиот срамежлив гулаб.

## Значајни жители
Првиот крал на Фиџи Серу Епениса Чакобау пораснал на островот, и покрај фактот дека е роден на блискиот остров Најрај .

## Наводи

Категорија:Острови во Фиџи
Категорија:Ломавити (покраина)
Батики

**Батики** (фиџиски и англиски: *Batiki*)  е остров во Фиџи кој е дел од групата на  Ломаивитиски Острови .  Островот е од вулканско потекло,  со површина од околу 12 квадратни километри.  На североисток е островот Вакаја, на исток е Најрај, а на југоисток е Гау .

Населението на Батики брои околу 300 жители кои живеат во крајбрежните села. / Економската активност на островот се состои од земјоделство и риболов.

На островот има четири села: Мануку, Муа, Наигани и Јаву.  Селото Муа е местото каде се наоѓа резиденцијата на поглаварот,  островскиот свештеник, здравствениот клинички центар, едно основно училиште  со интернат и игралиште.

 

## Историја
Островот беше опустошен од циклонот Винстон во 2016 година, а најмногу било погодено селото Најгани.    Високиот шеф на Батики од јануари 2012 година, *Торау Ни Бау* Рату Иноке Туиделаибатики Виривирилау, починал на 4 февруари 2017 година. 

## Демографија
Батики имало население од 324 луѓе според пописот од 1966 година,  и 483 според пописот од 2007 година. 

## Економија
Главниот извор на приход е од копра, панданус, ситно земјоделство и риболов, со продажба на риби на пазарите во Сува .   Постои риболов на морски краставици, кој главно вклучува млади мажи.  Во 1987 година била основана комерцијална фарма за морски алги на Батики.  Од 2009 година на Батики имало 42 фарми, со вкупна површина од 13 хектари. 

Друг важен извор на приход за локалното население е фирмата за кокосово масло Була Батики, чии производи се направени од обилните кокосови палми на островот.    

## Инфраструктура
На островот има основно училиште,  Окружното училиште Мануку имало 71 ученик во 2016 година  и 4 наставници.   Критичните случаи се упатуваат или во Здравствениот дом Карани или во болницата Левука . 

Островот нема аеродром или патишта, така што најголемиот дел од транспортот се врши со локални товарни бродови, мали чамци од фиберглас или преку франшиза за испорака што го опслужува архипелагот Ломаивити на месечна основа. 

## Значајни луѓе

* Тауфа Вакатале (1938–2023), политичар и просветител.

## Наводи

Категорија:Острови во Фиџи
Категорија:Ломавити (покраина)
Шиштавец (општинска единица)

**Општинска единица Шиштавец** ― општинска единица во Општина Кукуш, Област Кукуш, Албанија.

## Историја
Општинската единица е претходник на Општина Шиштавец основана во 1992 година. Општинската единица во 2015 година, ја заменила Општина Шиштавец која престанала да постои и нејзината територија била припоена кон Општина Кукуш.

## Населени места
* Борје
* Коловоз
* Ново Село
* Орешек
* Стрезово
* Црнолево
* Шиштавец

## Демографија
Во општинската единица има три села со албански состав и 4 други се со Горани/Македонци.

* Има 5,800 жители (2700 мажи, 3100 жени).
* 65 % од населението е под 30 години.

## Наводи

Категорија:Кукуш (општина во Албанија)
Категорија:Општински единици во Албанија
Принцеза

мини|Грејс Кели, принцезата на Монако во 1972 г.
**Принцеза** — титула што ја користи женски член на семејството на монархот или жена владетелка. Машкиот еквивалент е принц (од латински *Princeps*, што значи „главен граѓанин“). Најчесто, поимот се користел за да се однесува на сопруга на принц или ќерка на монарх. Принцезата може да биде престолонаследничка или сопруга на наследникот.

Во монархиите, принцезите често имаат важна церемонијална улога и понекогаш учествуваат во државни или добротворни настани. Некои принцези имаат и политичко влијание или вршат одредени должности поврзани со владеењето.

Титулата и нејзиното значење може да се разликуваат во зависност од земјата и традицијата. На пример, во некои кралства, титулата се пренесува само преку машка линија, додека во други може да ја носи секое дете на монархот.

## Историја
Поимот „принцеза“ традиционално се користи за ќерка на крал или кралица, или за сопруга на принц. Историјата на принцезите е тесно поврзана со историјата на монархиите и аристократијата во различни култури низ светот.

### Древни времиња
Во древните цивилизации, како Египет, Месопотамија, Кина и Индија, кралските ќерки имале важна улога во династиските бракови. Често биле користени за политички сојузи и зачувување на крвните линии. Иако не секогаш имале службена моќ, некои принцези станувале влијателни личности — како на пример Клеопатра, која била принцеза пред да стане владетелка на Египет.

### Среден век
Во Средновековна Европа, титулата принцеза била поврзана со благороднички статус и династиски брак. Принцезите често биле дел од договорени бракови меѓу кралски семејства за да се создадат политички или воени сојузи. Малкумина имале право на наследување на престолот, освен ако немало машки наследници.

## Поврзано

* Принц
* Монарх

## Наводи

## Надворешни врски

Категорија:Кралски титули
Категорија:Благороднички титули

__СОСОДРЖИНА__
__ИНДЕКС__
Банкја

**Банкја** () — населено место во општината Трн, Перничка Област, Бугарија. Според пописот од 2021 година имало 4 жители. Населението во селото зборува торлачки.

## Поврзано
* Трн (град)
* Перник (област)

## Наводи

Категорија:Трн
Категорија:Населени места во областа Перник
Најрај

[мини| Фотографија направена од астронаутот на [НАСА. Гау заедно со Најрај на североисток.]]
**Наираи** (фиџиски и англиски: *Nairai*) е остров во Фиџи.

## Опис
Островот е дел од групата на Ломаивитиски Острови . Островот е од вулканско потекло и има површина од околу 30 квадратни километри.  На запад од островот се наоѓа Батики, а на југозапад е Гау .

Населението на островот е околу 600 жители, кои живеат во крајбрежните села.  Економската активност е егзистенцијално земјоделство и риболов, а главен извор на приход е одгледувањето копра .  На  островот нема аеродром.  Превозот се врши со локални товарни бродови или мали чамци, бидејќи нема патишта за возила. 

На островот има пет села: Натаулоа (главно село и седиште на *Турага на Туи Наираи*, а исто така и високиот поглавар на островот), Товулаилаи, Вутуна, Лаваки и Ваитога.  Има три основни училишта, и нема средно училиште . 

## Наводи

## Надворешни врски

* Карта на островот Најрај
Категорија:Острови во Фиџи
Категорија:Ломавити (покраина)
Ана Велиновска

алт=|мини|235x235пкс|
Ана Велиновска (1994 година во Скопје) e македонска пијанистка, истражувачка и изведувачка на современа класична музика. 

Предава на Универзитетот за музика „Густав Малер“ во Австрија, на кој ја извршува функцијата Декан.

Како пијанистка, Ана Велиновска се смета за една од најбараните изведувачки на најголемите и најреномирани фестивали за современа музика, со бројни светски премиери зад нејзиното име.

## Биографија
Ана Велиновска дипломира и магистрира на Факултетот за музичка уметност при Универзитетот „Св. Кирил и Методиј“ во Скопје, Македонија. Потоа магистрира со највисока почест на Универзитетот за применети науки и уметности во Луцерн, Швајцарија. 

Во моментот е докторанд на најдобриот универзитет во Белгија, КУ Левен, кој го носи епитетот за најиновативен универзитет во Европа. Нејзината истражувачка дејност се наоѓа на пресекот на музичката изведба, композицијата и музикологијата, и го испитува моменталниот напредок на проширените техники на свирење на пијано. Велиновска нејзините истражувања постојано ги споделува преку предавања, трудови и презентации на меѓународни конференции како на Universität Köln, KU Leuven и Институтот Орфеј. Нејзините проекти се поддржани со бројни стипендии и грантови, вклучувајќи ги и оние од Stiftung Musikförderung (Луцерн, Швајцарија), Spiess & Mohn Stiftung (Цирих, Швајцарија), Huser-Ösch Stiftung (Луцерн, Швајцарија), Kupper Stiftung (Цирих, Швајцарија) и Blatter Stiftung (Цирих, Швајцарија).

Настапува на големи меѓународни фестивали, вклучувајќи ги *Луцерн фестивал*, *ГАИА фестивал*, *Алпентоне фестивал*, *Форум за Нова Музика*, Денови на музиката во Станстад, Швајцарија, Концертните серии „Чекор преку граница“ и Фестивалот *Wege der Wahrnehmung*. На ова се надоврзуваат и  соло настапи во ККЛ Луцерн и настапи како солист со Македонската филхармонија и Кунстлер оркестар Виена/Лилиенфелд во Австрија. 

Велиновска е редовно вработена на Универзитетот за музичка уметност „Густав Малер“ во Австрија, каде предава музичка интерпретација, како и група предмети за истражувања и развој на уметностите на додипломски и магистерски студии. На истиот универзитет, Ана Велиновска е дел од истражувачкиот тим кој ја креира новата студиска програма за докторски студии по Artistic Research. Од 1 октомври 2025, Ана Велиновска е Декан за музичко-изведувачка уметност на Универзитетот.
Викторија Петровска

**Викторија Петровска** (р.  во Градско) – македонска телевизиска новинарка и водителка.

## Животопис
Викторија Петровска дипломирала на Правниот факултет „Јустинијан I“ во Скопје, на отсекот за новинари.

Во 2018 година, таа се вработила во Телевизија Сонце како новинар и водител на вести. Во 2019 година, ја започнува нејзината емисија „*Од своја страна*“, каде е автор и водител на истата до 2025 година. Од 2023 до 2024 година, е водителка на емисијата „*Мој став*“ на ЕМ Телевизија. Одреден период, таа пишувала за порталот Платформа.мк. Од 2024 година, таа е водителка на емисијата „*Скопје ми е дома*“ на Вистинска телевизија. 

Таа пишува за порталот Национал.мк од 2025 година. Таа беше дел од дебатната емисија „*Прес центар*“ на ЕМ Телевизија, заедно со новинарот Саше Ивановски.

Од 2026 година, работи во Телевизија Алфа, каде е дел од утринска емисија.

## Надворешни врски
* www.makedonskosonce.com

Категорија:Македонски телевизиски водители
Категорија:Македонски новинари
Категорија:Апсолвенти на Правниот факултет „Јустинијан I“ - Скопје
Црвен виленик

мини| Црвен виленик
**Црвен виленик** — вид на електромагнетно празнење на облак во атмосферата што се јавува многу високо над грмежните облаци. Може да има различни облици и да свети со црвеникава или портокалова светлина на ноќното небо. Го создаваат високонапонски молњи. Понекогаш образува гроздови на надморска височина од 50 до 90 км над површината на Земјата. Првиот пишан запис датира од 1886, а првите слики се од 1989 година од Универзитетот во Минесота. Претставува повеќе појава на ладна плазма отколку топли молњи од тропосферата, така што според светлината е поблиску до флуоресцентна цевка отколку до електрично празнење на молња.

## Историски извештаи
Првите извештаи датираат од 1730-тите во Германија, од страна на Јохан Георг Естор. Нобеловецот Чарлс Томсон Рис Вилсон во 1925 година, врз основа на теоретски пресметки, заклучил дека електричните празнења може да се појават и во горните слоеви на атмосферата, а во 1956 година и забележал нешто како црвен виленик. Конечно, нивното постоење било потврдено од Универзитетот во Минесота, сосема случајно, во 1989 година. 

Неколку години по нивното откритие, тие беа именувани како црвени виленици според лик од Шекспировиот *[[Сон на летната ноќ]]*. После тоа е снимен над 10.000 пати.

## Особини
Откриени се речиси во сите делови на светот и потврдено е дека се појавуваат само за време на најтешките грмотевици. Во горниот дел се појавува црвеникав или портокалов блесок, додека на долниот дел се гледаат синкави ластари кои изгледаат како да висат, а понекогаш му претходи црвеникава венец. Тие обично траат неколку милисекунди и ги создаваат високонапонски молњи помеѓу буреносните облаци и земјата. Тие често се јавуваат во гроздови од 2 или повеќе, и обично се движат од 50 до 90 км над површината на Земјата.

## Наводи

## Надворешни врски

Категорија:Метеорологија
Категорија:Електромагнетизам
Расина (река)

**Расина** е река во јужна централна Србија. 92 км долгата река, која тече низ српската област Расина, припаѓа на современиот Расински округ во Србија и се влева во Западна Морава во близина на градот Крушевац.

Нејзиното историско име е **Арсен**.

Расина извира од јужните падини на планината Гоч, во близина на селото Рашовка, се наоѓа југозападно од најпознатата српска бања, Врњачка Бања. Реката првично тече на југоисток, околу планините Жељин и Копаоник, веднаш до селата Митрово Поље, Бженица, Плеш, Јабланица, Грчак, Тоскиќи, Будиловина и Милентија. Кога Расина стига до малиот град Брус, таа навлегува во регионот на Горна Расина и продолжува до селата Тршановци, Лепенац и Разбојна.

Во овој дел реката достигнува до западната страна на планината Јастребац и прави широко, свртување кон север. На овој дел од патеката реката Расина истовремено  прави југоисточна граница на регионот Александровачка Жупа. По селата Богише и Златари, Расина е брана кај селото Ќелије, со вештачкото езеро Ќелије.

Долниот дел на Расина е густо населен (села Суваја, Мајдево, Штитаре, Гркљане, Шогољ, Шавране, Горњи Степош, Буковица, Доњи Степош, Липовац, Мало Головоде, Доње Головоде), со административен центар на Расина Дистрикт, Рушевац. По нејзиниот долен тек, после Расина следи паралелен тек на реката Пепељуша, која се влева во Западна Морава. Седум километри по Крушевац, Расина се влева во Западна Морава кај селото Макрешане.

Расина одводнува површина од 990 км2 ,припаѓа на речниот слив на Црното Море и не е пловен.

## Езеро Ќелије
Резерварот се формирал во 1980 година, откако била изградена 52 м висока брана. Езерото било создадено како дел од регулационата програма на реката Голема Морава, односно како дел од проектот за намалување на количеството на седименти кои на крајот би стигнале до хидроелектраната Ѓердап I и нејзиното езеро Ѓердап. Користењето на езерската вода за водоводот во Крушевац не бил дел од првичниот проект. Во 1984 година била изградена пречистителна станица во селото Мајдево. Фабриката била реконструирана во 2012 година и поради зголемениот капацитет, на мрежата биле приклучени водоводите во општините Чиќевац и Варварин.

Езерото било дизајнирано да служи за водоснабдување до 2030 година поради неговото намалување на употребливиот волумен, но ерозијата на почвата во сливотв е помала од предвидената и животниот век на езерото ќе биде значително подолг.

Во мај 2019 година, прелиминарното испитување на Институтот за зачувување на природата на Србија констатирал дека постои основа за правна заштита на езерото како споменик на природата.

## Наводи

## Литература

* *Мала Просветна Енциклопедија*, Трето издание (1985); Просвета;
* Јован Ѓ. Марковиќ (1990): *Енциклопедиски географски лексикон Југославије* ; Свјетлост-Сараево;
Категорија:Реки во Србија
Категорија:Статии со извори на српски (sr)
Категорија:Координати на Википодатоците
Природен парк на езеро Енгур

**Природниот парк на Езерото Енгур** — заштитен парк во Латвија кој опфаќа 197.62 км2, именуван по езерото Енгур. Бил назначен за природно место во 1998 година.

Природниот парк е дел од мрежата на здружението Натура 2000 која ги обединува природните живеалишта или полуприродните живеалишта на Европската унија со голема вредност на наследството. Текстот со кој се воспоставува создавањето на мрежата Натура 2000, европските „живеалишта, фауна и флора“ зборува за природни локалитети од „интерес на заедницата“, повикувајќи се на „вредноста на наследството“ на живеалиштата. Во областа на зачувувањето на природата, може да ги разликуваме живеалиштата, фауната и флората според нивната реткост: живеалиштата „од регионален интерес“ се ретки во еден регион, но може да ги има во изобилство на друго место. Според тоа, мрежата Натура 2000 се применува за заштита на ретките еколошки локалитети на европско ниво и претставници на природното наследство на земјите-членки на Европската унија, по фауна и флора исклучителна што ја содржат. Поточно, директивата за живеалишта од која произлезе мрежата Натура 2000 има за цел да ги заштити „природните живеалишта“, „фауната“ и „флората“. Иако овие три концепти се неразделни (заштитата на природното живеалиште ги штити флората и фауната кои се наоѓаат таму), би било бескорисно да се заштити природното живеалиште без да се грижиме за видовите што живеат таму, и *обратно*, да се обезбеди одржливост на одреден вид без да се грижиме за состојбата на природното живеалиште што ги засолнува.

## Наводи

Категорија:Координати на Википодатоците
Категорија:МСЗП-Категорија II
Невозможна мисија: Финална одмазда

***Невозможна мисија: Финална одмазда*** () — американски акционен шпионски филм во режија на Кристофер Маквори. Тоа е продолжение на филмот *[[Невозможна мисија: Одмазда — Прв дел]]* (2023) и осмиот дел од серијалот *[[Невозможна мисија (филмски серијал)|Невозможна мисија]]*. Глумат Том Круз, Сајмон Пег, Хејли Атвел, Ванеса Кирби.

Премиерата на филмот во САД била на 23 мај 2025 г., а во Македонија на 22 мај истата година.

## Содржина
Дејството на филмот се одвива по настаните на *[[Невозможна мисија: Одмазда — Прв дел]]*. Итан мора да уништи вештачка интелигенција што може да ја ослаби светската стабилност и да го спречи својот стар непријател Гејбриел.

## Улоги

## Наводи

## Надворешни врски

* 

__СОСОДРЖИНА__
__ИНДЕКС__

Категорија:Филмови од 2025 година
Категорија:Филмови на англиски јазик
Категорија:Американски филмови
Категорија:Филмови со Том Круз
Категорија:Филмови на Paramount Pictures
Категорија:Американски шпионски филмови
Категорија:Американски акциони филмови
Македонска византискокатоличка црква

**Македонска византискокатоличка црква** или **Католичка црква од византиски обред во Македонија** — самостојна источнокатоличка црква во унија со римокатоличката црква, позната како **Унијатска црква**. Струмичко-скопската епархија е единствена епархија во состав на црквата и ја покрива целата територија на Македонија. Црквата како засебен ентитет постои од 2001 година како апостолски егзархат за католиците од византиски обред во Македонија, а во 2018 година беше воздигната на ниво на епархија. Од создавањето, функцијата егзарх, а подоцна епарх, ја извршува римокатоличкиот бискуп на Скопје.

## Поврзано

## Наводи

## Надворешни врски
Дворец на опачини

**„Дворец на опачини“**  е првата драмска трилогија во македонската литература за деца напишана од македонскиот писател Ристо Давчевски.
Трилогијата е составена од следните делови:
*„Мустаќите на генералот Рококајко“- театарска комедија за деца, која досега е поставувана на сцена речиси во сите театри во Македонија и доживеала повеќе изведби. Драмата е комедија заснована на контрасти, во две дејства (Шеќерна војна и Женидбата на Рококајко). Давчевски со големо мајсторство на дијалошката форма на кажување успева да ги исцрта индивидуалните особини на ликовите. Стариот генерал Рококајко цели 33 години копнее по Линареза, ќерка на жестокиот диктатор. Единствената шанса да го освои нејзиното срце е да ги сочува своите џиновски мустаќи, меѓутоа тие паѓаат во рацете на непријателот. За да ги спаси тој се согласува да го замени своето срце кое е железно, исполнето со чад, барут и мирис на расипано јајце, со срце на славеј, па тој станува друга личности го поведува народот по патот на благосостојба и среќа. „Драмата е поетична игра на енергични, темпераментни сценски егзибиции“- изјавил авторот.
*„Опачко“- драмска приказна која се одвива хронолошки по неколку години од владеењето на генералот Рококајко. Тој својата земја ја претворил во плодна и питома оаза со богати овоштарници, од кои половина бананови, па добил ново име : цар Банан, а царицата Линареза ја нарекуваат Даринка. И сè тече убаво и нормално во царството Бананија, додека не се настрвиле вечните непријатели со својата алчност. Секој нов ден носи изненадувања, потреси  и вознемиреност Се појавува и троглаво чудовиште во рудникот за ураниум, и тоа е причина и царицата да роди сијамски близнаци Капа и Врти, едниот е со човечки а другиот со чудовишни особини.  
*„Видовитиот питач“- драма со еколошка тема што ја предвидува мрачната иднина на нашата планета со сите грозотии и трагични последици од еколошката катастрофа. По смртта на цар Банан и Даринка, народот ја губи својата морална поткрепа и сила. Со цел да ги освои богатствата на Бананија непријателот почнува подземна војна. Роб на Дрогата, Опачко запаѓа во апатија, и станува марионета на непријателот. Но со доаѓањето на Видовитиот Питач, состојбите во царството коренито се менуваат и се наѕираат подобри времиња за народот на Бананија. 

„Дворец на опачини“ е персонификација на доброто и злото, на белото и црното. Авторот со својата продуховена фантазија ги открива потсвесните, задграничните сфери на човековата психа, ја жигосува човечката расипаност, ја воздигнува доблеста, убавината, правдата. Тој создава вистинска оаза на автономниот детски свет, и на читателот/гледачот му разоткрива многу нерасчистени работи во односите меѓу возрасните, но тоа го прави на еден луциден начин, внесувајќи иронија и шега истовремено.
Поход на сончогледите

**„Поход на сончогледите“** се кратки сценски и куклени игри напишани од македонскиот писател Ристо Давчевски. Преку ова дело се гледа највистинското лице на авторот. Има четириесетина игри каде дефилираат трипати ако не и повеќе јунаци од детскиот свет. Во поголем број случаи тоа се деца, нивни блиски, наставници, но во некои се јавуваат и животните -кукли. Спектарот на теми е богат, како и самиот живот. Тука се прикажува детското секојдневие, училиштето, природата, еколошките теми се исто така чести, но и мотиви од народното творештво. Секој одделен скеч или игра има своја посебна носивост, кажува приказна и од неа читателот/ гледачот извлекува порака. Давчевски одбира одделни, карактеристични случки и настани, па и личности од секојдневниот живот и ги облагородува со својата продуховена мисла и едноставен стил. Во овие игри реалното се меша со фантастичното, смешното со сериозното, убавото со грдото. Конфликтите секогаш имаат ведар епилог, по вкус и мерка на оние за кои се наменети игрите. 
Хуморот, благата и ненавредлива иронија и осилото на сатирата се чести компоненти во сите драмски игри на овој автор. За себе Давчевски вели: „ Ја употребувам ткајачницата на фантазијата за што поубаво да ја исткајам приказната за светот на детскиот идеал.“
Мустаќите на генералот Рококајко

**„Мустаќите на генералот Рококајко“** е првиот дел од драмска трилогија „Дворец на опачини“ напишана од македонскиот писател Ристо Давчевски.

„Мустаќите на генералот Рококајко“ е театарска комедија за деца, која досега е поставувана на сцена речиси во сите театри во Македонија и доживеала повеќе изведби. Драмата е комедија заснована на контрасти, во две дејства (Шеќерна војна и Женидбата на Рококајко). Давчевски со големо мајсторство на дијалошката форма на кажување успева да ги исцрта индивидуалните особини на ликовите. Стариот генерал Рококајко долги 33 години копнее по Линареза, ќерка на жестокиот диктатор. Единствената шанса да го освои нејзиното срце е да ги сочува своите џиновски мустаќи, меѓутоа тие паѓаат во рацете на непријателот. За да ги спаси тој се согласува да го замени своето срце кое е железно, исполнето со чад, барут и мирис на расипано јајце, со срце на славеј, па тој станува друга личности го поведува народот по патот на благосостојба и среќа. „Драмата е поетична игра на енергични, темпераментни сценски егзибиции“- изјавил авторот.„ колку и да се жестоки судирите, настапувајќи во името на фер-плејот, протагонистите во очите на најмладите гледачи не оставаат модринки, црнила, потреси и вознемиреност. Напротив, се стремев кон тоа- текот на дејствието да претставува една отворена рампа, па веселите торпеда да распрскуваат цветни експлозии од непринудена смеа што го воздигнуваат детскиот дух. “

Ова дело со голем успех е поставувано и играно на сцените на Драмскиот театар во Скопје, Народниот театар во Куманово, Народниот театар „Антон Панов“ во Струмица, Народниот театар во Штип, пионерската сцена при Пионерскиот дом „29 Ноември“ во Куманово, а изведувана е и од голем број аматерски драмски групи. Големиот успех се должи на неверојатната привлечност на ликовите, едноставноста на дејството  разиграниот и духовит дијалог исполнет со комичност и шегобијност.
Вукан

**Вукан** — населено место во општината Трн, Перничка Област, Бугарија. Според пописот од 2021 година имало 13 жители. Населението во селото зборува торлачки.

## Поврзано
* Трн (град)
* Перник (област)

## Наводи

Категорија:Трн
Категорија:Населени места во областа Перник
Астрафобија

**Астрафобијата**, позната и како **астрапофобија**, **бронтофобија**, **кераунофобија** или **тонитрофобија**, е абнормален страв од гром и молња или неоправдан страв од расфрлани и/или изолирани грмотевици, еден вид специфична фобија. Тоа претставува фобија која може да се лекува, а можат да ја развијат и луѓето и животните. Терминот астрафобија е составен од грчките зборови ἀστραπή (astrape; молња) и φόβος (phobos; страв).

## Третман
Најшироко користен и можеби најефективниот третман за астрафобија е изложувањето на молња и на крај градење на имунитет. Некои други методи на лекување вклучуваат когнитивна бихејвиорална терапија (CBT) и дијалектичка бихејвиорална терапија (DBT). Пациентот во многу случаи ќе добие инструкции да повторува одредени фрази за смирување за време на бура. Вежбите за длабоко дишење можат да го зајакнат овој напор.

## Кај животни
Кучињата можат да покажат силна вознемиреност за време на молња; се засегнати помеѓу 15 и 30 проценти од кучињата. Истражувањата потврдуваат дека високите нивоа на кортизол - хормон поврзан со стресот - влијае на кучињата за време на и по грмотевици. Третманите вклучуваат бихејвиорални терапии, како што се контратренирање и десензибилизација, лекови против анксиозност и феромон за смирување на кучињата, синтетички аналог на хормонот кој се лачи од доилките на кучињата после породување.

Истражувањата покажуваат дека и мачките можат да ја имаат оваа фобија. Иако е поретко, некои мачки се кријат под маса или зад кауч за време на невреме со молња.

## Поврзано
* Лилапсофобија
* Список на фобии

## Наводи

Категорија:Молња
Таксим (политика)

мини| Турски митинг за независност во Никозија на 28 јануари 1958 година
[мини| [Графити|Графит „TAKSİM“ на ѕид во Никозија кон крајот на 1950-тите]]
***Таксим*** (турски: *taksim*, во превод: „*Поделба*“) — турско националистичко и сецесионистичко движење на кипарските Турци кои се залагаат за независност и признавање на Турската Република Северен Кипар според решението за две држави. Тоа било примарна идеологија на поддржувачите на инвазијата во 1974 година, при што концептот бил изведен уште во 1957 година од страна на потпретседателот Фазил Ќучук.

Национализмот на кипарските Турци се развил главно како одговор на грчкиот национализам и желбата за *[[енозис]]*, обединување на целиот остров со Грција. Првично, кипарските Турци се залагале за продолжување на британското владеење. Сепак, тие станале вознемирени од повиците на кипарските Грци за *еносис*, бидејќи виделе дека соединувањето на Крит со Грција довело до егзодус на Критските Турци, што претставувало преседан кој требало да се избегне, и тие зазеле став за поделба како одговор на милитантната активност на ЕОКА. Кипарските Турци, исто така, се сметале себеси за посебна етничка група на островот и верувале во нивното посебно право на самоопределување од кипарските Грци. Во меѓувреме, во 1950-тите, турскиот лидер Аднан Мендерес го сметал Кипар за „*продолжение на Анадолија*“, ја отфрлил поделбата на Кипар по етничка линија и го поддржал припојувањето на целиот остров кон Турција. Националистичките слогани се фокусирале на идејата дека „*Кипар е турски*“, а владејачката партија го прогласила Кипар за дел од турската татковина и витален за нејзината безбедност. Откако сфатиле дека кипарските Турци се само 20% од островјаните, анексијата останала неостварлива, а националната политика била променета за да се фаворизира поделба. Слоганот „*Поделба или смрт*“ често се користела во протестите на кипарските Турци и Турците во доцните 1950-ти и во текот на 1960-тите. Иако по Конференциите во Цирих и Лондон, Турција изгледала како да го прифатила постоењето на кипарската држава и да се огради од нејзината политика на фаворизирање на поделба на островот, целта на лидерите на турските и кипарските Турци останала да се создаде независна турска држава во северниот дел на островот.

## Поврзано
* Република Кипар
* Кипарско прашање
* Голема идеја

## Наводи

Категорија:Кипарско прашање
Категорија:Турски национализам во Кипар
Принц

[мини|Принцот [Чарлс Едвард Стјуарт, со прекар Убавиот Принц Чарли]]
**Принц** () — монарх или машки член на кралско семејство. Принцезата е ќерка на крал или на висок владетел што му е потчинет на кралот, сопруга на принц или друг женски член на кралското семејство или самата таа монарх. Во словенските земји, овие монархиски титули одговараат на титулите кнез и кнегиња, соодветно.

Како дел од хиерархијата на титули во германските и латинските држави на Западна Европа, принцот стои веднаш по кралот и над војводата. За време на најславниот период на Светото Римско Царство, владетелите на малите германски држави ја носеле титулата принц (*fürst*) како почесна титула. Денес, владетелите на Монако се исто така принцови.

## Опис
Принц е кралска титула доделена на син на крал или кралица, или на машки владетел на мала или независна држава. Во монархиите, принцот може да биде и наследник на престолот — што значи дека е следен по ред да стане крал.

Постојат различни видови принцови во зависност од културата или земјата:

* Престолонаследник — оној што е прв во редот за крал. 
* Кралски принц — син на владејачкиот монарх. 
* Странски принц — принц од друго кралство или империја.

## Поврзано

* Принцеза
* Монарх

## Наводи

## Надворешни врски

* Princely States in British India and talaqdars in Oudh 
* __СОСОДРЖИНА__
__ИНДЕКС__

Категорија:Благороднички титули

Категорија:Кралски титули
Категорија:Позиции на моќ
Категорија:Феудализам
Грамада (планина)

**Грамада**  (српска кирилица: Грамада или Црквена планина) е планина во југоисточна Србија, северно од висините на Власина и Власинското езеро. Нејзиниот највисок врв *Вртоп* има надморска височина од 1.721&nbsp;метри надморска височина.
Благој Маротов

**Благој Маротов** (р.  во ) — македонски музичар, бас гитарист и пејач.

## Животопис
Благој-Блаж Маротов веќе половина век е присутен на македонската музичка сцена. Тој учествуваше на „Златно славејче“, а потоа следеше школувањето и првите настапи во оркестрите на МРТВ. Завршил Музичка академија во Скопје, а долги години работи како професор во средното музичко училиште „Илија Николовски-Луј“, каде што предава Контрабас. Повеќе од 15 години свирел со Македонската филхармонија, а како член на разни оркестри, чест гостин е на програмите на националните телевизии. Бил дел од оркестарот на музичките емисиите на Телевизија Алфа "Еден бакнеш", каде оркестарот бил под негово водство и "Зајди зајди". Настапува и како соло пејач, но и во „Дуо Маротов“, со сопругата Јуле Маротова.

Во 2015 година, учествуваше на Балканското музичкото шоу "Никогаш не е доцна".

Во 2025 година, одржа свој солистички концерт во Македонската Филхармонија. На концертот гости му биле доајенот на македонската музика Перо Христов, Иван Кукиќ, Војче Петрушев и Илија Филиповски од Група Маестро, како и неговата сопруга Јуле Маротова и "Дуо Маротови". Концертот бил сниман и емитуван на ТВ Сонце.

## Надворешни врски

Категорија:Македонски музичари
Категорија:Македонски пејачи
Категорија:Македонски поп-фолк пејачи
Категорија:Македонски фолк пејачи
Категорија:Југословенски пејачи
Американски џез-музеј

**Американскиот џез-музеј** се наоѓа во историскиот округ 18-та и Вајн во Канзас Сити, Мисури. Музејот ја зачувува историјата на американската џез-музика, особено џез-музиката во Канзас Сити, претставена преку познати личности како Чарли Паркер, Дјук Елингтон, Луис Армстронг, Ела Фицџералд Биг Џо Тарнер, Телониус Монк и Ета Џејмс. Сината соба е џез клуб кој одржува настапи во живо повеќе ноќи секоја недела. Музејот, исто така, води младински културни програми, вклучувајќи младински џез-ансамбли, часови, кампови и сесии за визуелно раскажување приказни.

## Историја
Музејот бил отворен на 5 септември 1997 година и ја дели зградата со Музејот за бејзбол на црнците. Во март 2024 година, музичкиот историчар Дина Бенет била назначена за извршен директор на музејот, враќајќи се откако ја започнала својата професионална кариера таму како практикант во 1999 година.

## Колекции
десно|мини| Соседниот театар Џем
Музејот е филијала на Смитсонијан. Го прикажува графонскиот алто саксофон што го свирил Чарли Паркер на познатиот концерт на Меси Хол во Торонто во јануари 1953 година со Макс Роуч, Дизи Гилеспи, Чарлс Мингус и Бад Пауел. Други експонати вклучуваат чевлите на Бени Гудман, саксофонот на Харолд Ешби и фустанот на Мајра Тејлор. Посетителите можат да научат за различни стилови и ритми на џезот на повеќе изложби на станици за слушање. Театарот „Џем“ од 1912 година е исто така дел од музејот, и е лоциран директно преку улицата.

## Сината соба
лево|мини| Сината соба
Сината соба е џез-клуб заснован на дизајнот на Сината соба на Стрит хотелот, каде што Чарли Паркер и Бени Мотен одржувале настапи во текот на 1930-тите години. Сината соба има интерактивни експонати, бар и настапи во живо повеќе вечери секоја недела. Неговиот влез е директно на аголот на улиците 18-та и Вајн.

## Наводи

## Надворешни врски

* 
* American Jazz Museum feature. The Local Show (season 4, episode 2), PBS. Aired July 18, 2013, retrieved March 5, 2018.
* The Street Hotel and the Blue Room photographic archives at Black Archive 
* 18th and Vine photographic archives at Black Archive 
Категорија:Образовни музеи
Категорија:Џез
Марија Жабевска

**Марија Бошкова Жабевска** ( во  — ) — учесник во НОВ на Македонија и носител на Партизанска споменица од 1941 година.

## Животопис
десно|мини|200x200пкс|Марија Жабевска е носител на Партизанската споменица 1941.
Учествувала во заднината на НОД од 1941 година. Од септември истата година, станала член на СКОЈ и работела на опфаќањето на женската младина. Собирала народна помош и растурала илегален материјал. Била курир меѓу илегалците во Скопје и Месниот Комитет на КПЈ-Скопје. Во август 1942 година била затворена, а потоа интернирана во Бугарија. Во
јуни 1943 година се вратила во Скопје и одржувала врски со политичките затвореници. Во април 1944 година повторно била интернирана на 6 месеци во Горна Џумаја, Бугарија. Со калитулацијата на Бугарија се вратила во Македонија. Отпрвин била санитет во партизанската болница во селото Горно Врановци, Велешко, а потоа во Дванаесеттата македонска ударна бригада. Носител е на Партизанска споменица 1941 и
повеќе одликувања.

## Наводи

Категорија:Учесници во НОБ
Категорија:Жени во НОБ
Категорија:Носители на Партизанска споменица од 1941
Вида Жежова

**Вида Донева Жежова** ( во  —  во ) — учесник во НОВ на Македонија.

## Животопис
Како ученичка, била избрана за член на СКОЈ 1942 година, а во 1943 година и за член на Средношколскиот актив на СКОЈ. Учествувала во сите акции што ги организирала скоевската организација во градот.
## Поврзано
* Никола Жежов
## Наводи

Категорија:Учесници во НОБ
Категорија:Жени во НОБ
Савица Жежовска

**Савица Жежовска** ( во  — ) — учесник во НОВ на Македонија.

## Животопис
Учествувала во НОД од ноември 1944 година во 41 дивизија како борец на Дванесеттата македонска ударна бригада, I баталјон.

## Наводи

Категорија:Учесници во НОБ
Категорија:Жени во НОБ
Пауна Жерновска

**Пауна Јакова Жерновска** ( во  — ) — учесник во НОВ на Македонија.

## Животопис
За времето на окупацијата живеела во Скопје. Станала член на СКОЈ од мај 1941 година. Работела на проширувањето на скоевската организација и раководела со читачки групи. Собирала храна за политичките затвореници и нивните семејства. Во јуни 1943 година станала член на Месниот Комитет на СКОЈ. Наскоро била уапсена, но по еден месец била ослободена.
## Поврзано
* Кирил Жерновски
* Андреј Жерновски
## Наводи

Категорија:Учесници во НОБ
Категорија:Жени во НОБ
Мрамор (Бугарија)

**Мрамор** — населено место во општината Трн, Перничка Област, Бугарија. Според пописот од 2021 година имало 19 жители. Населението во селото зборува торлачки.

## Поврзано
* Трн (град)
* Перник (област)

## Наводи

Категорија:Трн
Категорија:Населени места во областа Перник
Добрила Жереска

**Добрила Балент Жереска** (во  — ) — учесник во НОВ на Македонија.

## Животопис
Учествувала во НОД од 1942 година како член на скоевска група и член на пододборот за народна помош. Повремено била ползувана како курир и служела за пренесување на собраната народна помош до определените пунктови.

## Наводи

Категорија:Учесници во НОБ
Категорија:Жени во НОБ
Леца Забрчанец

**Леца Забрчанец** ( во  — ) — учесник во НОВ на Македонија.

## Животопис
Делувала во селото. Активно учествувала во НОД од летото 1941 година. Од март 1942 станала член на СКОЈ, а есента 1944 година станала член на КПМ. Собирала народна помош и плетела топла облека за борците во НОД.
## Поврзано
* Стеван Забрчанец
* Марјан Забрчанец
## Наводи

Категорија:Учесници во НОБ
Категорија:Жени во НОБ
Павлина Завојчева

**Павлина Завојчева** ( во  —) — учесник во НОВ на Македонија.

## Животопис
Учествувала во НОД од јануари 1943 година како курир на Месниот Комитет на КПМ - Кавадарци и партизанските одреди што се наоѓале на теренот на Тиквешката околија. Собирала храна облека и народна помош за потребите на партизанските одреди. Кратко време била во затвор (од 1 до 30 септември 1943 година). По пуштањето од затвор била уште поактивна поради што на 1 мај 1944 година била повторно уапсена и одведена во Скопскиот затвор, а оттаму интернирана во Карнобатско, Бугарија, каде останала до капитулацијата на Бугарија.

## Наводи

Категорија:Учесници во НОБ
Категорија:Жени во НОБ
Тумстоун (филм од 1993)

**„Тумстоун“** (англиски: *Tombstone*) – филм на режисерот Џорџ П. Косматос од 1993 година. Главните улоги ги играат: Курт Расел, Вал Килмер, Сем Елиот и Бил Пакстон.

## Синопсис
Откако успешно го исчистува Доџ Сити од злосторниците, Вајат Ерп се сели во Тумстон во Аризона, со намера да се збогати. Таму се среќава со своите браќа, како и со стариот пријател, Док Холидеј. Една банда одметници, наречена „Каубои“ прави проблеми во областа. Така доаѓа до легендарната борба кај Океј корал меѓу бандата од една страна и браќата Ерп и Док Холидеј на другата страна.

## Наводи

Категорија:Американски филмови
Категорија:Филмови на англиски јазик
Категорија:Филмови од 1993 година
Категорија:Вестерни
Категорија:Филмови чие дејствие се одвива во Аризона
Категорија:Филмови на Џорџ П. Косматос
Категорија:Филмови со Курт Расел
Категорија:Филмови со Вал Килмер
Категорија:Филмови со Сем Елиот
Категорија:Филмови со Бил Пакстон