Отстранување на лекови

мини| Контејнер за отстранување лекови во лобито на болница.
Правилото **отстранувањето на лековите** — од големо значење за заштита на животната средина и другите луѓе. Поединците најчесто ги фрлаат неискористените лекови што остануваат по завршувањето на медицинскиот третман. Здравствените организации се ослободуваат од лекови во поголем обем од низа причини, вклучително и остатоци од лекови по лекувањето на пациентите и отстранување на лекови со истечен рок на траење. Неправилното отстранување на лековите создава можности за други (за кои лекот е ненаменет) да ги земаат несоодветно. Несоодветното отстранување на лекови може да предизвика и загадување.

Луѓето се ослободуваат од лековите на различни начини; дури и организациите со експертиза за лекови можат да им дадат неконзистентни информации на потрошувачите за отстранување на лековите. Соодветниот систем за управување со отпад, вклучувајќи дистрибуција, контрола и отстранување, не само што им помага на здравствените центри, туку и го промовира здравјето на животната средина.

## Извор на лековите
Отпадот од лековите вклучува и опасен и неопасен отпад, контролирани супстанции и лекови со истечен рок на траење.

Отпадот од лекови може да дојде од разни нивоа во животниот век на лекот. Прво, може да потекнува од производствените фабрики каде што се создадени. Ова ги вклучува несаканите фармацевтски состојки и материјали кои веќе не можат да се користат во процесот на производство на лекови. Второ, отпадот од лекови може да се генерира од здравствени установи, вклучувајќи болници, клиники и аптеки. Отпадот од лекови од овој извор може да биде поради прекумерно препишување на лекови од даватели на здравствени услуги, од болнички лаборатории, да се лекови со истечен рок, отворени пакувања за лекови и делумно употребени лекови. Понатаму, овој отпад може да вклучува материјали како што се шприцеви, ампули, интравенски кеси и цевки што содржат вишок лекови или се контаминирани во процесот на ракување со опасни фармацевтски производи, како што се лекови за хемотерапија. Некои држави имаат прописи што бараат од здравствените установи да ги уништат неискористените лекови. Конечно, фармацевтскиот отпад може да дојде од прекумерна консумација на лекови што се издаваат без рецепт од страна на пациентите.

Понекогаш нормалната употреба на лек може да резултира со отпад. На пример, кога некој користи дермален фластер, откако ќе се употреби фластерот, тој сè уште ќе ја задржи значителната јачина, што бара безбедно отстранување.

## Методи за отстранување

### Отстранување за поединци и заедници
Најочигледниот начин поединците да се ослободат од лековите е преку службата за управување со комунален отпад. Експертите советуваат прво да се проверат другите опции, бидејќи едноставното фрлање на лекот со друг отпад создава можност некој да го употреби и да се повреди. Медицинските власти препорачуваат да не се фрлаат лекови така што ќе им се дадат на други потрошувачи.

Најдобар извор за поединците ќе биде локалната аптека. Аптеките веќе работат со лекови и можат да препорачат каков метод на отстранување е најсоодветен. Многу аптеки собираат лекови и ги отстрануваат како општествено корисна работа. Некои региони имаат посебни владини служби кои нудат враќање и отстранување на лековите. Понекогаш, аптеката или владината служба ќе обезбедат начин за испраќање на лекови по пошта до посебен објект за отстранување на лекови. Доколку не постојат други опции и мора да се фрлат лековите во ѓубре, препорачан побезбеден начин да се направи тоа е со мешање на лекот со непривлечно ѓубре. Фрлањето во тоалетат може да предизвика загадување со лекови, но ова може да се оправда како начин за брзо отстранување на опасните лекови.

Во САД имало повеќе обиди да се охрабрат потрошувачите да ги донесат своите остатоци од лекови во центрите за отстранување. Некои примери за програми за отстранување вклучуваат организирање на посебни настани во општински центар со претходни огласи за луѓето да ги донесат своите лекови на настанот, или на други начини вршење едукација на поединци и засегнати организации за правилниот начин на отстранување на лековите. Една студија што ја истражила ефикасноста на овие програми покажала дека нивното влијание е премногу ниско за да го има посакуваниот резултат, односно намалување на пристапот на заедницата до остатоци од лекови.

### Отстранување за организации и индустрии
Отстранувањето на големи количини на лекови може да предизвика загадување од лековите и негативно влијание врз животната средина. Организациите можат да изберат да се ослободат од големи количини на лекови со тоа што ќе ги вратат кај производителот, со нивно ставање на депонии, со употреба на инсинерација или со фрлање на лековите во канализација.

## Наводи

Категорија:Управување со отпад
Категорија:Медицински отпад