open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Семевод

**Семеновод** — дел од внатрешните машки полови органи. Има форма на тенка цевка (пречник околу 0,3 до 0,5 мм) и ги поврзува тестисот и простата.

Анатомски се дели на 4 топографски дела:
* pars epididimica - е во непосреден контакт со епидидимисот и тестисот и претставува воедно почеток на епидидмисот
* pars funicularis: 
** pars libera- дел од епидидимис до влез во ингвиналниот канал
** pars inguinalis - дел којшто лежи во ингвиналниот канал и е дел од funiculus spermaticus
* pars iliaca - дел од излез од ингвиналниот канал до linea arcuata (os coxae)
* pars prostatica - од linea arcuata до влез во простатата.

## Наводи
Браунов кабинет

Кабинетот на поранешниот премиер на Обединетото Кралство Гордон Браун (2007-2010) бил формиран по преземањето на функцијата од Тони Блер на 27 јуни 2007.

thumb|upright 1.2|Гордон Браун
 
## Кабинет

## Наводи



Категорија:Британски кабинети
Категорија:Управување со Обединетото Кралство
Исфрлувачки канал

**Исфрлувачки канал** (ducutus ejaculatorii) настанува со спојување на ampula ductus deferentis и ductus excretorius vesiculae seminales. Се отвора во простатичниот дел на машката уретра, каде што на течноста што ја носи, и се додава алкална течност која ја лачи простатата.
Семено меурче

**Семено меурче** (vesiculae seminales) се парни жлезди кои се додадени на семените патишта. Лежат на под дното на мочниот меур.
Јајцевод

десно|мини|300п|Внстрешен репродуктивен систем кај жена.
**Јајцевод** е парен женски полов орган, во форма на цевка, кој ги поврзува јајчникот и матката.

Анатомски има 4 топографски дела:
* pars uterina tubae uterinae - е почетниот дел на јајцевот кој всушност лежи во самиот ѕид на матката, долг е околу 1цм
* isthmus tubae uterinae - е најтесен дел од јајцеводот, кој претпоставува продолжение на претходниот дел, долг е околу 4цм
* ampulla tubae uterinae - е најдолг дел од јајцеводот, долг колку 8 см; 
* infundibulum tubae uterinae - е крајниот дел од јајцеводот кој се поврзува со јајчникот; тој дел не е рамен, туку гради еден лак околу јајчникот преку неговата горна страна и е поврзан со истиот преку латералната страна; долг е околу 2 см
Женски репродуктивен систем

thumb|300px
**Женскиот репродуктивен систем** за разлика од машкиот е активен само во периодот од првата менструација (менарха) до климактериумот. Тоа е период кога женските полови клетки ја достигнуваат својата потполна зрелост доколку дојдат во контакт со машка полова клетка (сперматозоид) или пак се уништува доколку не дојде до тоа.

Женските полови органи ги делиме во две групи: внатрешни и надворешни.
Стомачна аорта

**Стомачна аорта** претставува продолжение на аортата кое лежи во стомачната празнина. Таа тука лежи на десната страна на ‘рбетот. Во стомачната празнина ги дава своите крајни гранки и се завршува во ниво на сакралната коска.
Жупании во Хрватска

**[[Жупанија]]** () — најкрупна административна единица во **[[Хрватска|Република Хрватска]]**. Земјата се дели на 21 жупанија.

## Историја
Во Хрватска постоеле жупании уште од средниот век. Нивната големина, имиња и места се имаат променето низ времето.

Денежните жупании биле утврдини согласно Уставот на Република Хрватска од 1990, и оттогаш се имаат променето многу малку.

Пртед тоа, во СФРЈ, Република Хрватска се делела на општини (*općine*), помали од денешните жупании. Денес општините постојат исто така, но се помали единици од жупаниите, а и помали од старите општини.

## Организација
Секоја жупанија има свое собрание (*županijska skupština*) кое се состои од пратеници избрани од народот по партија, и служат по четири години.

Собранијата ги избираат извршните власти на жупаниите, донесуваат за годишен буџет, општинските имоти и др.

Жупанијата има водач наречен жупан (*župan*), кој има еден или двајца заменици наречени дожупани (*dožupani*). Жупанот претседава со извршната власт на жупанијата (*županijsko poglavarstvo*), и е претставник на таа жупанија во нејзините надворешни работи.

## Список на жупании
Ова е список на жупаниите, групирани по поголеми историски или географски региони:
490px|right|Карта на хрватските жупании.

## Градови
Самиот Загреб е град, и заради неговата важност се има одвоено од неговата жупанија и има слична јурисдикција. Секој град со население над 30,000 жители може да го стори ова, но само Загреб ја има искористено таа прилика.

## Наводи
* *Hrvatske županije kroz stoljeća*, уред. Ivo Goldstein, Zagreb, 1996

## Поврзано
* Жупа
* Жупан

## Надворешни врски
* Загрепска 
* Крапинско-загорска  
* Сисачко-мославинска 
* Карловачка  
* Вараждинска 
* Копривничко-крижевачка 
* Бјеловарско-билогорска 
* Приморско-горска 
* Личко-сењска 
* Вировитичко-подравска  
* Пожешко-славонска 
* Бродско-посавска 
* Задарска 
* Осиечко-барањска  
* Шибеничко-книнска 
* Вуковарско-сремска  
* Сплитско-далматинска  
* Истарска 
* Дубровничко-неретванска  
* Меѓимурска  
* Град Загреб 




Категорија:Административна поделба на Хрватска
Категорија:Списоци за Хрватска
Категорија:Првостепени административни единици на земјите
Категорија:Списоци на административни единици на земјите
Везир

thumb|Голем везир
**Везир** (арапски: **وزير**) — висок државен функционер во Отоманското Царство, кој влегувал во султановиот Диван.

Во муслимансите монархии титула соодветна на современата титула „министер“, која му се доделува на висок по ранг политички и религиозен советник на султанот. А пак титулата „голем везир“ е соодветна на денешната „премиер“.

Првпат функцијата „везир“ се појавува во Персија, каде била втора најважна личност во државата по калифот. Во некои држави и некои периоди во историјата некомпетентните везири биле убивани - на пример султанот Селим I за време на своето осумгодишно владеење во Отоманското Царство осудил на смрт седум везири.

Најпрвин имало само еден везир, но со текот на времето нивниот број постојано растел, во времето на Сулејман Законодавецот ги имало девет, во 1599 година дваесет и три. Оваа титула ја носеле и пашите со три туга (опашки), обично назначувани за беглербегови. Напоредно со зголемувањето на бројот, нивната компетентност им се намалувала. Главен бил големиот везир (садри-азам) - врховен раководител на државната администрација, министер-претседател.

## Везирот како мотив во уметноста
* „Доаѓањето на босанскиот везир Ќуприлиќ во Травник“ (српскохрватски: *Dolazak bosanskog vezira Ćuprilića u Travnik*) — босанска епска песна.

## Наводи

Категорија:Шефови на влада
Категорија:Арапски зборови
Категорија:Турцизми
Категорија:Благороднички титули
Категорија:Отомански титули
Список на британски сликари

Ова е делумен **список на поважни [[Обединето Кралство|британски]] [[сликар]]и** (по хронолошки ред):

## Родени во XVI век
* Џорџ Гауер (~1540-1596)
* Николас Хилард (1547-1619)
* Сер Антонис Ван Дајк (1599-1641) (фламанец) Главен кралски сликар

### Родени во XVII век
* Вилијам Добсон (1610-1646)
* Џон Мајкл Рајт (1617-1694)
* Сер Џејмс Торнхил (1675-1734)
* Џон Вутон (1682-1764)
* Џон Вандербенк (1694-1739)
* Вилијам Хогарт (1697-1764)

### Родени во XVIII век
* Вилијам Хоар, (~1707-1792)
* Францис Хејман (1708-1776)
* Ричард Вилсон (1713-1782)
* Сер Џошуа Рејнолдс (1723-1792) Главен кралски сликар
* Џорџ Стабс (1724-1806)
* Томас Гејнсборо (1727-1788)
* Сори Гилпин (1733-1807)
* Џорџ Ромни (1734-1802)
* Џозеф Рајт од Дерби (1734-1797)
* Хенри Фузели (1741-1825) *роден во Швајцарија*
* Поч. Метју Вилијам Питерс (1741-1814)
* Принс Хоар, (1755-1834), сликар и драматург
* Томас Стотард (1755-1834
* Вилијам Блејк (1757-1827)
* Лемјуел Францис Абот (1760-1803)
* Сер Томас Лоренс (1760-1830) Главен кралски сликар
* Џон Кром (1768-1821) 
* Томас Гиртин (1775-1802)
* Џејмс Колинсон (1825-1881)
* Џозеф Малорд Вилијам Тарнер (1775-1851)
* Џон Констабл (1776?1837)
* Џон Варли (1778-1842)
* Џон Сел Котман (1782-1842) 
* Сер Дејвид Вилки (1785-1841) Главен кралски сликар
* Сер Џорџ Хејтер (1792-1871) Главен кралски сликар
* Џон Мартин (1789-1854)
* Џозеф Стенард (1797-1830)

## Родени во XIX век
* Едвин Хенри Лендсиер (1802-1873)
* Томас Сидни Купер (1803-1902)
* Вилијам Холман Хант (1827-1910)
* Данте Габриел Росети (1828-1882)
* Едвин Лонг (1829-1890)
* Џон Еверет Миле (1829-1896)
* Фредерик Лејтон (1830-1896)
* Артур Хјуз (1832-1915)
* Сер Едвард Барн-Џонс (1833-1898
* Бенџамин Вилијамс Водач (1833-1921)
* Вилијам Морис (1834-1896)
* Сер Лоренс Алма-Тадема (1836-1912) *холанѓанец*
* Џон Еткинсон Гримшо (1836-1893)
* Волтер Гудман (1838-1912)
* Џон Клејтон Адамс (1840-1906)
* Валтер Гривс (1846-1930)
* Џон Вилијам Вотерхаус (1849-1917)
* Џон Колиер (1850-1934)
* Едвард Роберт Хјуз (1851-1914)
* Алфред де Бреански Постариот (1852-1928)
* Френк Бернард Дикси (1853-1928)
* Едмунд Лејтон (1853-1922)
* Артур Мелвил (1858-1904)
* Чарлс Спенслај (1865-1958)
* Џ. Хоџсон Лобли (1879-1948)
* Роџер Фрај (1866-1934)
* Обри Винсент Биардсли (1872-1898)
* Еленонор Фортескју-Брикдејл (1872-1945)
* Артур Хенри Најтон-Хамонд (1875-1970)
* Алфред Фонтвил Де Бреански Помладиот (1877-1957)
* Френк Кедоган Купер (1877-1958)
* Огастес Џон (1878-1961)
* Ванеса Бел (1879-1961)
* Виндам Луис (1884-1957)
* Данкан Грант (1885-1978)
* Стенли Спенсер (1891-1959)
* Бен Николсон (1894-1982)

## Родени во XX век
* Џон Пајпер (1903-1992)
* Џон Бриџман (1914-2004)
* Хермион Хамонд (1910-2005)
* Хајнц Копел (1919-1980) Роден во Берлин, а живеел во Ливерпул.
* Џон Кристофору (1921-)
* Џон Вонакот 
* Кен Киф (1935-2001)
* Брус МекЛин (1944-)
* Едвард Кели (1946-)
* Николас Хели Хачинсон (1950-)
* Дејвид Липман (1959-)
* Кен Мејкок (1960-)
* Стјуарт Пеарсон Рајт (1975-)
* Вил Тиатер (1980-)

## Поврзано
* Англиска уметност
* Британска уметност


*Сликари
Сликари
Дерматологија

**Дерматологија** е гранка од медицината, која се занимава со болестите на кожата, за секакви воспаленија и црвенила,  предизвикани на различни начини.
Фридрих Вилхелм Цахов

мини|Спомен плоча за композиторот Фридрих Вилхелм Цахов во пазарната црква на Пресвета Богородица во Хале (Зале)
**Фридрих Вилхелм Цахов** или **Цахау** (герм. *Friedrich Wilhelm Zachow*) (1663 - 1712) бил германски музичар и композитор. Бил учител по музика на Георг Фридрих Хендл. Го учел да свири на виолина, органа, обоа и чембало, како и компонирање.

## Надворешни врски
* Биографија на Фридрих Вилхелм Цахов 

Категорија:Барокни композитори
Категорија:Германски композитори
Категорија:Германски оргулари
Категорија:Родени во 1663 година
Категорија:Починати во 1712 година
Александар (опера)

мини|Кралскиот театар во Лондон, каде ''Александар'' првпат била изведена
мини|upright|Александар Македонски
***Александар*** (итал. *Alessandro*) — опера од Георг Фридрих Хендл компонирана во 1726 и за првпат изведена во Лондон. Заснована е на делото *[[Гордоста на Александар]]* од Ортензио Мауро. Во неа се работи за големото патешествие и походи на Александар Македонски во Индија каде се среќава со кралот Пор, предмет на уште една Хендлова историска опера - *[[Пор (опера)|Пор]]*.

## Наводи

Категорија:Опери на Георг Фридрих Хендл
Категорија:Александар III Македонски
Категорија:Опери од 1726
Список на дела на Георг Фридрих Хендл

Ова е **список на [[композиција (музика)|музички дела]] на [[Георг Фридрих Хендл]]**.

## Опери

## Оди и маски

----

## Кантати

## Ораториуми

## Инструментална музика
* 6 концерти за органа оп. 4 (HWV 289 – 294)
* 6 концерти за органа оп. 7 (HWV 306 – 311)
* Концерти за органа во Ф-дур *[[Кукавицата и славејот]]* (HWV 295), А-дур HWV (296) и Д-мол HWV (304).
* 6 Кончерти гроси оп. 3 (HWV 312 – 317)
* Кончерто гросо во Ц-дур „Александровата гозба“ (HWV 318)
* 12 Кончерти гроси оп. 6 (HWV 319 – 330)
* 3 Кончерти за два хора (HWV 332 – 334)
* Музика на вода (HWV 348 – 350)
* Музика за кралскиот огномет (HWV 351)
* Камерни сонати оп. 1 (HWV 359b - 363)
* 8 Велики свити (1720) за чембало (HWV 426 - 433) во неа и *[[Хармоничниот ковач]]*.
* 8 Велики свити (1733) за чембало (HWV 434 - 441)

## Текстови - други
* HWV 258-261 - Крунисувачки химни
* HWV 264 - Сионските патишта тагуваат / Погребна химна за кралицата Каролина
* HWV 265 - Царот ќе се зарадува

## Надворешни врски
* GFHandel.org's Список на композиции од Хендл  

*
Хендл, Георг Фридрих
Аорист

**Аорист** — глаголски облик кој се јавува во многу индоевропски јазици. Како посебна форма на глаголот и македонскиот го наследил од прасловенскиот јазик.

Праиндоевропскиот аорист најверојатно бил само глаголски вид, а не глаголско време. Како и да е се смета дека веќе во периодот на праиндоевропската јазична заедница аористот како форма се врзал за одредено време или начин. Така на пример во старогрчкиот јазик, во исказниот начин (индикатив) аористот означува: минато време, свршен вид. Во останатите ситуации тој речиси и не носи информација за глаголското време. Слична е ситуацијата и во санскртот.

Аористот како глаголско време постои и во прасловенскиот и старословенскиот јазик. Иако главно може да се опише како време, и тоа минато и свршено, сепак сите глаголи, и свршени и несвршени, имаат аорстни форми. Така глаголот во аорист главно носи информација за трајноста на глаголското дејство, додека имперфектот главно за повторливоста. Ова не е строга поделба зашто разликата е честопати во нијанси и зависи од ситуацијата и природата на самото дејство.

Македонскиот аорист го градат само свршените глаголи. Во литературниот јазик аористот е **минато определено свршено време** и означува дејствија кои се случиле или случувале во минатото, но до моментот на говорење се секако завршени.

## Поврзано
* Минато определено свршено време во македонскиот јазик
* Имперфект
* Перфект
* Претерит
* Глаголски вид
* Глаголско време

## Наводи

Категорија:Глаголи
Вермилион

**Вермилион** е македонска  издавачка куќа основана во 2006 година, насочена исклучиво кон децата и младите. Нејзината мисија е на децата и младите да им понуди приказни и идеи кои се истовремено забавни и поучни, кои поттикнуваат креативност и критичко размислување, ги прифаќаат различностите како извор на богатство а не на проблеми, и инспирираат културен дијалог и мир.

Првото издание на Вермилион, книгата “Петар Пан во црвено” од Џералдин Макоркран (прво официјално продолжение на детската класика “Петар Пан” од Џемс Бери) беше издадена во април 2007 година. Во превод на Марија Тодорова, книгата ја доби годишната награда „Златно перо“ 2007 за најдобар книжевен превод, што ја доделува Здружението на книжевни преведувачи на Македонија.

Од првото издание на Вермилион, 10% од цената на секоја продадена книга претставува донација за Институтот за белодробни заболувања кај децата - Козле.

## Наводи

## Надворешни врски
* Вермилион 
* Мрежно место на денот
* Донација за библиотеката „Другарче“ 

Категорија:Македонски издавачки куќи
Меркосур

thumb|Меркосур
thumb|
thumb|Меркосур 2005

**Меркосур** или **Меркосул** (на шпански: Mercado Común del Sur или на англиски: Southern Common Market) е регионален трговски договор помеѓу Бразил, Аргентина, Уругвај и Парагвај, формиран во 1991 со договорот од Асунсион, кој подоцна претрпува амандмани во 1994 и станува Договорот од Оуро Прето. Целта на овој договор е да промовира слободна и константна размена на добра, луѓе и пари.

Почетоците на Меркосур можат да се лоцираат во 1985 година кога претседателите на Аргентина и Бразил ја потпишуваат програмата за економска соработка помеѓу Бразил и Аргентина.

Во моментов Боливија, Чиле, Колумбија, Еквадор и Перу имаат статус на придружни членки. Венецуела го потпиша пристапниот договор во јуни 2006, но пред да стане полноправна членка, влезот мора да биде ратификуван од парламентите на Парагвај и Бразил.

## Имплементација
Многумина од жителите на Јужна Африка гледаат на овој договор како шанса за комбинирање на ресурсите и баланс на активностите на останатите светски економски велесили, особено Соединетите Американски Држави и Европската Унија. Организацијата исто така му контрира на Договорот за слободна трговија помеѓу Америките, меѓутоа повеќе од половината од членките на Меркосур го имаат одбиено овој договор, на самитот на Америките во 2005. Сепак со развојот на унијата на јужно-американски држави велат дека нејзините земји членки не се против договоро како таков, туку против доминантната улога на САД во овој договор.

Развојот на Меркосур беше значително ослабен со колапсот на Аргентинската економија во 2001 и заради константните конфликти помеѓу останатите земји членки на организацијата. Слободното движење на луѓе и добра е често мета на контраверзни случки, како што на пример унилатерално Аргентина наплаќа по 5 пезоси за луѓето да транзитираат низ нејзината територија.

Во декември 2004, со потпишувањето на договорот на Андската заедница за Трговија, овој блок односно заедница е составен од 263 милиони луѓе кои во комбинација даваат Бруто-домашен производ од повеќе од 2.42 трилиони долари секоја година мерено според Светската Банка. Со ова Меркусор станува петта најголема економска сила во светот.

## Договори со останати страни

Во последно време со новите договори за соработка со Меркосур, Андската заедница доби и нови придружни членки, како што се Аргентина, Бразил, Парагвај и Уругвај. Овие четири членки на Меркосур добија придружно членство во Андскиот совет на министри за надворешни работи. Овој потег го присили Меркосур, да им даде веднаш членство на сите земји членки на Андската заедница, по принципот на Економска комплементарност.

Во 2005 колумбискиот претседател Алваро Урибе, го потпиша законот со кој се ратификува соработката со Меркосур, и им дава на колумбиските производи пристап до пазар од 230 милиони луѓе.

Категорија:Трговски блокови
Категорија:Аргентинско-бразилски односи
Вика

**Вика** (Wicca) или "**The Craft**",е древна религија на вештерките. Таа опфаќа почитување и верување во повеќе божества, меѓу кои најголемо значење и се придава на Големата Мајка Божица. Виканската религија е свртена кон жената, и тежнее кон создавање материјалхално опшество, односно општество кое ќе биде владеено од жената. Жената е света затоа што таа ја има најголемата моќ на природата да подарува живот.  *„Нема маж што не излегол од жена“*, тоа е една виканска поговорка. Вика верува во мистичното и во практичен допир со магијата. Има повеќе видови на Вика од кои најпозната е Дијанската Вика.
## Наводи


Категорија:Неопаганство
Категорија:Нови религиозни движења
Категорија:Вештерство
Велимир Брезовски

**д-р Велимир Брезовски** (,  - ) ― истакнат македонски историчар, автор на стотина трудови, научен советник во Институтот за национална историја во Скопје. Најпознат е како долгогодишен раководител на Одделението за документација на Институтот за национална историја.

Бил учесник во НОАВМ (1941) и член на КПМ (1944). Работел во Историското одделение на ЦК на СКМ (1954-1959) и меѓувремено дипломирал на Филозофскиот факултет во Скопје – Група историја (јуни 1955). По приклучувањето на Историското одделение на ЦК на КПМ кон Институтот за национална историја (1960– 1986), докторирал на наведениот факултет на темата „Ослободителната војна во Македонија 1943 година” (1965). Автор е на книги, зборници со документи, статии и прилози од научни собири за периодот меѓу двете светски војни и НОАВМ.

## Поврзано

* Славко Брезоски
* Глигор Брезовски

## Наводи


Категорија:Македонски историчари
Категорија:Југословенски историчари
Ана де Стал

мини|десно|Мадам де Стал
**Ана-Луиза Жермена, баронеса де Стал-Холштајн** (), позната како **Мадам де Стал** (;  - ) — истакната француска писателка, ќерка на видниот книжевник Жак Некер. Во 1810 година ја напиша книгата - манифест „*За Германија*“, која Наполеон ја забранил, затоа што авторот се восхитува на германската филозофија и литература. Ја сметаат за основоположник на францускиот романтизам. Таа е политичар со напредни идеи, пистаелка и теоретичарка на книжевноста, претставува интересна и за периодот во кој живеела доста либерална и конфликтна личност. Нејзините романи се надоврзување на предромантичарските романи. Романот на стравот и ужасот („црниот роман“), и сентименталните романи со клиширани љубовни заплети, мошне омилени кај најшироката читателска публика во тоа време. Нејзиниот бурен живот како да го навестува вкупниот сензибилитет на романтизмот и на XIX век, „векот кој сакаше да се обраќа во прво лице“, како што велат критичарите за романтизмот. Како теоретичар на литературата („Есеј за измисленото, Книжевноста по однос на институциите и За книжевноста“), таа се залага за роман кој своите ликови би ги довел во поцврста врска со стварноста, а нив би ги направил поуверливи одошто се во сентименталните, љубовни „лимонади“.

Во делото „За книжевноста“ таа ја споредува литературата на западните со литературата на источните народи и доаѓа до заклучок дека тие се разликуваат по вкус и дух. Со тоа и задава смртен удар на класицистичката теорија, која тврдеше дека литературата мора да им се покорува на едни исти закони, без разлика на емстото на настанувањето на делото. Во романите (Делфин и Корина), таа застапува први феминистички гледишта, со што жестоко го критикува машкото општество во кое за жените нема место освен како сопруги и љубовници. Романите имаат голем успех во тоа време, бидејќи се целосно либерални: се залагаат за уништување на култот на браковите, кои доколку не се среќни стануваат стега која треба да се поднесува цел живот; го критикуваат машкото општество во кое жените не можат да најдат своие место според интелектуалните умствени способности и ја воведуваат подоцна омилената тема кај романтичарите - правилото на страст, како и темата на несреќната и невозвратената љубов која произлегува од тоа кога страста целосно загосподарува со животот на човекот. Поради своите напредни гледишта и за општеството и за книжевноста (давање предност на личноста, поединечноста, чуваствата и страста кои ниедно општество не ги сака оти не може да ги контролира), таа голем дел од својот живот ќе помине во прогонство, сметана за непријател на Наполеон Бонапарт.

## Наводи

Категорија:Француски писатели
Категорија:Личности од Француската револуција
Категорија:Француски филозофи
Категорија:Филозофи од 18 век
Категорија:Филозофи од 19 век
Категорија:Родени во 1766 година
Категорија:Починати во 1817 година
Категорија:Починати во Париз
Категорија:Француски феминистки
Категорија:Француски романописци
Вера Циривири-Трена

**Вера Циривири - Трена** (,  - ,  ) — македонска партизанка, учесник во НОБ.

## Биографиja

На 15 години, поради болест оди на лекување во Белград и токму таму започнува нејзината политичката кариера. Во тоа време, шивачкиот дуќан на Коста Циривири, нејзиниот татко, во Белград било познато свратилиште на револуционери, уметници, поети и студенти од Македонија, меѓу кои најредовни посетители биле: Мирче Ацев, Страшо Пинџур, Борка Талески, Кузман Јосифоски-Питу, Кочо Рацин и други, кои имале големо влијание во нејзините политички убедувања.

Вера во тоа време иако многу млада, учествувала во студентските протести. Во периодот додека живеела во Белград, Вера со мајка ѝ многу често патувале до Прилеп и назад. На тие патувања, всушност, тие од Белград носеле материјали, летоци и сè што било потребно за формирање месни комитети.

Во 1940 година станала член на Комунистичката партија на Југославија, а истата година на Илинден, таа била еден од организаторите на манифестацијата, која по повод националниот празник ја организирале младите македонски патриоти.
лево|мини|348x348пкс|Телото на Вера Циривири - Трена - тепана, бодена со бајонети од страна на бугарските фашисти.
За време на окупацијата Вера Циривири била меѓу првите што се приклучува во НОБ. Таа важела за многу добар инструктор со одлични организаторски способности, па поради тоа партијата постојано и доверувала задачи да отвора месни комитети и да испраќа борци на фронтот. Во повеќе места Вера се претставувала како Трена, некаде како Светлана, некаде како Ленче. Бугарските окупаторски власти давале 20.000 лева за да ја фатат жива. По партиска задача заминала за Штип, каде што во ноќта на 15 јули 1944 година, од бугарската полиција била блокирана куќата во која се наоѓала. Вера боса почнала да бега кон соседните куќи, но никој не и одговорил на молбите да се скрие. Во моментот кога го прескокнувала ѕидот на оградата од некоја куќа, паднала погодена од полициските агенти, кои ја гонеле. За да не се предаде жива во рацете на непријателот, Вера се самоубила. Вера Циривири-Трена до денес не е прогласена за народен херој.

## Во нејзина чест
Во нејзина чест се именувани основните училишта:
* ОУ "Вера Циривири Трена" во населбата Карпош во Скопје.
* ОУ "Вера Циривири Трена" во Дебреште.
Во нејзина чест и детската градинка во Штип го носи нејзиното име.

## Надворешни врски
* Раско Лозаноски „Шеесет години од трагичната смрт на Вера Циривири-Трена“, „Утрински Весник“
* Биографија на old.prilep 

Категорија:Луѓе од Прилеп
Категорија:Македонски комунисти
Категорија:Учесници во НОБ
Категорија:Носители на Партизанска споменица од 1941
Категорија:Македонски Власи
Драга Чаловска-Секуловска

**Драга Чаловска - Секуловска** (,  - ) — македонска новинарка, учесник во НОВ од 1941 година и еден од основачите на Радио Скопје, каде што непосредно по ослободувањето, во еден период кога радиото бележело брз и сестран развој, ја вршела функцијата уредник на Радио Скопје.

## Наводи

Категорија:Македонски новинари
Категорија:Луѓе од Битола
Жан Калвин

thumb|right|Жан Калвин
**Жан Калвин** ( — ) — верски реформатор, основач на Калвинистичката протестантска црква. Протеран од Франција, заминал во Швајцарија и Женева ја претворил во град-црква. Основата на неговото учење била „божествената предодреденост“. Вовел строги норми: ги намалил забавите и театарските претстави, забранил жените да носат обетки и свилени фустани итн., а имотите на манастирите ги конфискувал. Следбениците на Калвиновото учење беа Хугенотите во Франција, а во Англија — пуританците. Неговите идеи имале големо влијание во борбата на буржоазијата против феудалците (холандската револуција од 1566-1588 и англиската револуција од 1640-1660).

## Поврзано
* Учења за христијанската вера — капитално дело на Калвин

Категорија:Протестантски реформатори
Категорија:Калвинизам
Категорија:Англикански светци
Категорија:Калвинисти
Категорија:Апсолвенти на Парискиот универзитет
Категорија:Луѓе од Женева
Категорија:Толкувачи на Библијата
Категорија:Починати во 1564 година
Категорија:Основачи на религии
Двајт Ајзенхауер

thumb|220px|Двајт Ајзенхауер

**Двајт Ајзенхауер** (;  - ), американски генерал и политичар. Во Втората светска војна бил командант на американските воени сили во Европа, потоа командант на сојузничките сили во Средоземјето, раководел со операциите на Сицилија, во јужна Италија и со десантот на Нормандија. По војната бил командант на Северноатлантскиот пакт. Во 1952 и во 1956 година бил избран за претседател на САД.

## Ајзенхауер како тема во популарната култура
* „Ајзенхауеров блуз“ (*Eisenhower Blues*) - песна на британскиот рок-музичар Елвис Костело (*Elvis Costello*) од 1986 година.

## Наводи

Категорија:Американски политичари
Категорија:Американски генерали
Категорија:Претседатели на САД
Категорија:Носители на Големиот крст на Легијата на честа
Категорија:Носители на Орденот на Суворов од I степен
Хенри Мур

мини|Мур во 1975 година
**Хенри Мур** ( - ), британски вајар, главен претставник на апстрактниот правец во европското вајарство. Под влијание на Пабло Пикасо и на Бранкуси, секогаш се стремеше кон синтеза на апстрактните облици со надреалистички психолошки истражувања.

Негов најголем поддржувач бил прочуениот историчар на уметноста Кенет Кларк.

Мур, Хенри
Категорија:Носители на прускиот Орден за заслуги (граѓански)
Категорија:Носители на британскиот Орден за заслуги
Категорија:Носители на Орденот на Почесните придружници
Категорија:Академици на САНУ
Категорија:Членови на Академијата на убавите уметности
Категорија:Странски членови на Српската академија на науките и уметностите
Категорија:Членови на Американското филозофско друштво
Категорија:Модерни вајари
Димитар Митрев

**Димитар Митрев** (Дедеагач,  - , ) — македонски книжевен критичар и есеист, академик, професор на Филозофскиот факултет во Скопје.

Уште во 1938 година, кога бил основан Македонскиот литературен кружок во Софија, тој членувал во него заедно со Никола Вапцаров, Коле Неделковски, Ѓорѓи Абаџиев, Антон Попов и со други прогресивни македонски писатели кои работеле за афирмирањето на македонската национална култура.

Во периодот 1974-1976 година, тој бил ректор на Скопскиот универзитет.

Бил главен и одговорен уредник на списанието за литература, култура и уметност „*[[Современост]]*“.

## Творештво
* „Антологија на македонската лирика“ (1951, со Блаже Конески)
* „Вапцаров“ (1954)
* „Критериум и догма“ (1956)
* „Минато и литература“ (1958)
* „Odsev Ilindenske wsatje v umjetni literaturi“ (Ljubljana, 1958)
* „Повоени македонски поети“ (Антологија, 1960)
* „Пиринска Македонија и БКП“ (1961)
* „Критики и огледи“ (1969)
* „Избрани дела“ (7 т., 1970)
* „Есеји и критике“ (Белград, 1975)
* „Пиринска Македонија во борба за национално ослободување“ (1980)
* „Пиринска Македонија“ (1986)

## Значење и влијание
За делото на Димитар Митрев се напишани повеќе книги и студии, како:
* Петар Ширилов: *Мислата и делото на Димитар Митрев: пролегомена за духовниот портрет*, Скопје: Наша книга, 1974.
* Катица Ќулавкова: *Димитар Митрев, живо дело*, Скопје: Ѓурѓа, 2004.

Исто така, на Димитар Митрев му е посветена една песна на македонскиот поет и етнолог Наум Целакоски, со наслов „Те чекаме пак да ни се вратиш“.

## Наводи

Категорија:Македонски книжевни критичари
Категорија:Македонски есеисти
Категорија:Ректори на УКИМ
Категорија:Луѓе од Дедеагач
Жан Реноар

**Жан Реноар** (Jean Renoir, ,  - , ), француски филмски режисер, великан на францускиот и светскиот филм. Ги напишал книгите „*Реноар, татко ми*“ и „*Мојот живот и моите филмови*“. Режисер е на филмовите „*Нана*“, „*Кучка*“, „*Мадам Бовари*“, „*Голема илузија*“ и „*Марселеза*“,.
## Наводи

Категорија:Француски режисери
Волтер Липман

**Волтер Липман** ( - ), е американски новинар и писател, со голем авторитет за надворешно-политички прашања. До 1966 година бил уредник и воведничар на весникот „Њујорк хералд трибјун“. Двапати бил добитник на Пулицеровата награда.

Оставил длабоки траги во модерната политичка историја на САД. Липман не ја создаваше политиката на САД, ниту беше одговорен за неа, но со своите толкувања, поддршки и негирања, значително влијаеше врз насоката во која одеше Америка.
## Наводи

Л
Категорија:Носители на Претседателскиот медал на слободата
Категорија:Апсолвенти на Харвард
Категорија:Членови на Американското филозофско друштво
Категорија:Добитници на Пулицеровата награда
Џозеф Пристли

**Џозеф Пристли** (англиски: *Joseph Priestley*) (13 март 1733 - 6 февруари 1804) — англиски материјалистички филозоф, психолог, физичар и хемичар. Ги откри кислородот, амонијакот, хлороводородот, сулфурната киселина, азот диоксидот и јаглеродниот диоксид.

## Животопис
Задоен од прогресивните идеи, Пристли ја поздравил француската револуција и бил член на „Друштвото на пријателите на француската револуција“. Како последица на тоа, во 1791 година, приврзаниците на реакционерните идеи му ја нападнале куќата и му ја уништиле лабораторијата, а тој морал со семејството да побегне во Лондон, а во 1794 година се преселил во Америка.

## Философските погледи на Пристли
Во однос на религиозните проблеми, Пристли бил приврзаник на деизмот и верската толеранција. Оттука, тој бил силен критичар на празноверието, но исто така и на атеизмот. Но, од друга страна, тој бил приврзаник на материјалистичките сфаќања во областа на психологијата. Во своето дело „Хартлиевата теорија за човечкиот дух на принципите на асоцијацијата на идеите“ (*Hartley's theory of human mind on the principles of the association of ideas*), објавено во 1755 година, тој ги застапувал идеите на Дејвид Хартли. Во подоцнежните дела, како што се „Истражувања за материјата и духот“ (*Discussions relating to matter and spirit*) и „Доктрината на филозофската нужност“ (*The doctrine of philosophical necessity*) од 1777 година, како и „Слободни дискусии за доктрините на материјализмот“ (*Free discussions on the doctrines of materialism*) од 1778 година, тој отишол чекор напред во споредба со Хартли.

Така, наспроти него, Пристли ја застапува тезата за материјалност на душевните појави. Според него, материјата е активна супстанција, која „поседува својство на простирање и сила на привлекување или одбивање“, но покрај нив, материјата поседува и други својства, а едно од нив е мислењето, кое е „својство на нервниот систем или поточно на мозокот“. Според Пристли, сите наши идеи потекнуваат во крајан мера од осетите и осетните идеи, а настануваат со нивна механичка асоцијација чија физиолошка основа ги сочинуваат вибрациите во човечкиот мозок. Во согласност со овие идеи, Пристли бил застапник на механицистичкиот детерминизам во однос на прашањето на слободата на волјата.

## Наводи

Категорија:Англиски филозофи
Категорија:Англиски физичари
Категорија:Англиски хемичари
Категорија:Англиски психолози
Категорија:Христијански филозофи
Категорија:Христијански теолози
Категорија:Англиски научници
Категорија:Англичани од 19 век
Категорија:Членови на Кралското друштво
Категорија:Членови на Кралската шведска академија на науките
Категорија:Родени во 1733 година
Категорија:Починати во 1804 година
Категорија:Носители на Коплиевиот медал
Категорија:Почесни членови на Петербуршката академија на науките
Категорија:Откривачи на хемиски елементи
Категорија:Индустриски гасови
Категорија:Членови на Американската академија на уметностите и науките
Категорија:Членови на Торинската академија на науките
Категорија:Просветителски филозофи
Пит Мондријан

мини|Пит Мондријан
**Пит Мондријан** ( - , ), холандски сликар и теоретичар. Како еден од основачите на групата „Де Стил“, во 1920 година објави манифест за „неопластицизмот“. Од 1940 година живееше во САД. Тој е значаен претходник на новото сликарство.

Категорија:Холандски сликари
Категорија:Холандски теоретичари
Категорија:Сликари од 20 век
Категорија:Апстрактни сликари
Категорија:Модерни сликари
Антонио да Кореџо

**Антонио Алегри да Кореџо** (,  - ), познат и само како **Кореџо** — италијански сликар од високата ренесанса и маниризмот, еден од зачетниците на барокното сликарство. Сликал религиозни и митолошки теми, а важна особина на неговото сликарство е разнежената сензуалност, декоративноста и чувството за односот на светлото и темното.

Категорија:Италијански сликари
Категорија:Ренесансни сликари
Категорија:Маниристички сликари
Категорија:Починати во 1534 година
Ингмар Бергман

**Ернст Ингмар Бергман** (, 14 јули 1918 — 30 јули 2007) — шведски филмски и театарски режисер и сценарист. Според Вуди Ален, Бергман е еден од најголемите и најзначајните имиња во историјата на филмот. Режирал повеќе од шеесет играни и документарни филмови. Неговите дела често се занимаваат со смртта, болеста, верата, предавството, песимизмот и лудилото. Неговиот филм „Седмиот печат“ останува запаметен како едно од големите филмски ремек-дела.

## Рано детство
Ингмар Бергман е роден во Упсала, Шведска. Син на Ерик Бергман, лутерански поп и Карин, медицинска сестра. Израснал со неговиот постар брат Даг и сестра Маргарета, опкружен со религија. Неговиот татко бил конзервативен и со строги родителски концепти. Ингмар бил затворан во темни плакари за „престапи“ како мокрење во креветот.

## Наводи

Категорија:Шведски режисери
Категорија:Луѓе од Упсала
Категорија:Апсолвенти на Стокхолмскиот универзитет
Категорија:Членови на Американската академија на уметностите и науките
Категорија:Починати во 2007 година
Категорија:Родени во 1918 година
Таки Хрисик

**Таки Хрисик** (,  - , ) ― македонски композитор и музички педагог.

## Животопис
Музика учел кај австрискиот композитор и диригент Алберт Храше, а музичкото образование го доизградил по ослободувањето во
Скопје. Потоа заминал во Битола, каде што работел како наставник по музика во Учителската школа и во Гимназијата. Во меѓувреме работел и како диригент на хорот „Стив Наумов“.

## Творештво
Во СФРЈ,  постоеле неколку обиди за промена на химната *[[Еј, Словени]]*. Последен посериозен обид бил во 1973/74 година. Тогаш како најприфатлива била мелодијата од македонскиот композитор Таки Хрисик, која всушност била и одбрана како најдобра на анонимен конкусрс.

Хрисик бил автор на голем број на хорски дела, камерна музика, соло песни, оркестарски дела и околу 1500 мелографски записи на македонски и влашки песни.

Неговата свечена песна за браќата Св. Кирил и Методиј е химна на Универзитетот Св. Кирил и Методиј во Скопје.

Работел како диригент на хорот „Стив Наумов“ во Битола.

## Наводи

Категорија:Македонски композитори
Категорија:Македонски Власи
Категорија:Југословенски композитори
Категорија:Македонски диригенти
Категорија:Југословенски диригенти
Мартин Хајдегер

**Мартин Хајдегер** (герм. *Martin Heidegger*,  - ), главен претставник на егзистенцијализмот во Германија и пошироко во светот. Извршил големо влијание врз современите филозофи на егзистенцијализмот. Негови најпознати дела се „Битие и време“, „Кант и проблемот на метафизиката“ и „Што е тоа метафизика?“.

## Животопис

## Творештво

## Значење и влијание
Во романот „Старите мајстори. Комедија“, австрискиот писател Томас Бернхард остро го критикува Хајдегер, нарекувајќи го „смешен националсоцијалистички малограѓанин“ кој ја претворил филозофијата во кич, а кому повоените генерации „му посветиле еден куп слабоумни и одвратни докторски трудови“. Во продолжение, Берхнард го нарекува Хајдегер „комичен“, „недуховен човек, лишен од секаква фантазија, лишен од секаков сензибилитет, еден прагермански филозофски преживар“ и „вечно презаситена филозофска крава“ која со децении „пасела по ливадите на германската филозофија и по неа ги сеела своите лепешки“, „слабоумен филозоф од алпското предгорје“ кој бил „опседнат со разурнувачкото лудило на големината“ и претставува само „одлична состојка токму за германскиот филозофски лонец“. Понатаму, според Бернхард, Хајдегер бил „филозофски брачен лажго кој успеал да им го замати паметот на цела една генерација германски научници-хуманисти“ и „одвратна епизода во историјата на германската филозофија“. Исто така, Берхнард го критикува Хајдегер дека бил „филозофски тезгар кој тгрувал само со крадена стока, сè што имал да понуди било од втора рака“, нарекувајќи го прототип на мислител-шарлатан“ кој немал сопствено мислење, а неговиот метод се состоел во тоа туѓите големи мисли бескрупулозно да ги претвора во свои мали мисли. Оттука, според Нерханрд, „за филозофијата, Хајдегер е завршена приказна“ и додека во минатото важел за голем мислител, сега се појавува „само како дух во псевдоинтелектуалните кругови, додавајќи кон нивнат авкупна природна извештаченост уште една лажна“.Tomas Bernhard, *Stari majstori. Komedija*. Beograd: LOM, 2019, стр. 56-57. Својата критика, Бернхард ја завршува нарекувајќи го Хајдегер „најгален германски филозоф во овој век, а истовремено и најбезначаен“ и „тотална духовна нула“.Tomas Bernhard, *Stari majstori. Komedija*. Beograd: LOM, 2019, стр. 59.

## Наводи

## Поврзано
* битисување (*Dasein*)
* Врамување (*Gestell*)

## Надворешни врски
* Дали Хајдегер му се предал на злото? — расправа за Хајдегеровите ставови (Утрински весник 


Категорија:Германски филозофи
Категорија:Егзистенцијалисти
Категорија:Онтолози
Категорија:Естетичари
Категорија:Феноменолози
Категорија:Националсоцијалисти
Џонатан Свифт

**Џонатан Свифт** (; Даблин, 30 ноември 1667 - Даблин, 19 октомври 1745 ) — најголем англиски критичар еден од најостроумните критичари на човековата природа и општествените процеси. Негови познати дела се романот „Гуливеровите патувања“, „Битка на книгите“ и „Приказна за бурето“.

## Животопис
### Младост
Роден е во Даблин како второ дете на Џонатан и Абигејл Ерик Свифт. Татко му е роден во Ирска, а мајка му во Англија. Неговиот татко починал седум месеци пред неговото раѓање. За неговото детство малку се знае, а фактите за него често се контрадикторни. Се верува дека мајка му се вратила во Англија додека Џонатан бил многу млад. Го оставила Џонатан кај фамилијата на својот татко. За младиот Џонатан најмногу се грижел неговиот вујко Годвин. Годвин го пратил Џонатан во гимназијата Килкени заедно со неговите роднини. 
Од 1682 студирал на колеџот Тринити во Даблин, на кој дипломирал во 1686 година. Додека ја спремал магистратурата, поради политичките немири бил принуден да замине во Англија. Мајка му му помогнала да стане секретар и личен помошник на Сер Вилијам Темпл. Вилијам Темпл бил дипломат, кој бил заслужен за Тројниот сојуз од 1668 г.

:„Никогаш не се чудам што гледам злобни луѓе, но често се чудам што ги немам видено да се засрамат“

## Влијание
Во чест на Свифт, ирскиот поет Вилијам Батлер Јејтс ја има напишано кратката песна, „Епитафот на Свифт“ (*Swift's Epitaph*).

## Наводи

Категорија:Ирски писатели
Категорија:Англиски писатели
Категорија:Англиски сатиричари
Категорија:Ирски сатиричари
Категорија:Ирски романописци
Категорија:Англиски романописци
Категорија:Ирски поети
Категорија:Англиски поети
Категорија:Англикански христијани од Англија
Категорија:Апсолвенти на Оксфордскиот универзитет
Христо Андонов Полјански

**Христо Андонов Полјански** (Дојран,  - , ) — македонски историчар, ректор на Универзитетот „Кирил и Методиј“ во Скопје (1984-1985), долгогодишен професор на катедрата по историја на Филозофско-историскиот факултет, признат научник, проучувач на историјата на македонскиот народ.

## Животопис
Основното и средното образование и Филозофскиот факултет (на Група историја) ги завршил во Скопје. Бил избран за асистент
на Катедрата за историја (1953), докторирал (1958), бил избран за доцент (1959), за вонреден професор (1966), а потоа за редовен
професор (1970) по предметот Општа историја на новиот век. Бил продекан (1960-1963), шеф на Катедрата за историја (1971-1974 и 1974-1976) и ректор на Универзитетот „Св. Кирил и Методиј (1984-1985).

Како професор дал евидентен придонес за создавање стручни и наставно-научни кадри. Истражувал во земјата и во странство. Дел од архивската документација објавил во одделни зборници на документи, како што се трите тома „*Британски документи за историјата на македонскиот народ*“. Учествувал на научни собири во земјата и во странство. Неговото научно дело се состои од над 500 единици стручни и научни трудови, монографии научни статии и прилози, рецензии, библиографии и др.

Автор е на 463 библиографски единици, од кои 40 се книги . Од неговите трудови посебно се издвојуваат шесте томови за Гоце Делчев, „*Британската библиографија за Македонија*“, „*Странскиот печат за Илинденското востание*“, „*Британски документи за историјата на македонскиот народ*“, „*Гоце Делчев и неговото време*“ и итн.

Добитник е на наградите „АВНОЈ“ и „11 Октомври“.

## Наводи


## Надворешни врски
* „Европските држави и македонското прашање“
* Христо Андонов Полјански на службената страница на Филозофски факултет - Скопје () 

Категорија:Луѓе од Стар Дојран
Категорија:Македонски историчари
Категорија:Македонски универзитетски професори
Категорија:Македонски писатели
Категорија:Македонски ректори
Категорија:Југословенски историчари
Категорија:Југословенски универзитетски професори
Категорија:Југословенски писатели
Категорија:Југословенски ректори
Категорија:Ректори на УКИМ
Категорија:Професори на Филозофскиот факултет - Скопје
Категорија:Апсолвенти на Филозофскиот факултет - Скопје
Категорија:Добитници на наградата „11 Октомври“
Владислав Ковачев

мини|лево|Четата на Владислав Ковачев, 1903 година.
**Владислав Ковачев**, познат и како **Славчо Ковачев** ( - ) ― скопско-штипски војвода и публицист, уредник на весникот „''Автономна Македонија''“ и идеолог на Македонската емигрантска федеративна организација, пламен приврзаник на една балканска федерација во која Македонија би влегла како рамноправна единица. По завршувањето на Военото училиште во Софија, се вклучил во македонското револуционерно движење. Бил противник на врховизмот на генерал Цончев. Со својата чета водел борби против врховистите во Македонија. Како војвода учествувал во Илинденското востание во Штипско, Кочанско и Кратовско. По востанието се вклучил во политичкиот живот на македонската емиграција во Бугарија. Бил уредник на весникот „*Автономна Македонија*“  каде остро ги разобличувал непријателите на ослободителното дело на македонскиот народ и оние што довеле до безмилосното распарчување на Македонија. Ковачев бил убиен среде бел ден од страна на автономистичката ВМРО и платениците на Ванчо Михајлов во текот на Горноџумајските случувања.

## Надворешни врски
* Автономна Македонија

## Наводи

Категорија:Луѓе од Штип
Категорија:Македонски војводи
Категорија:Македонски публицисти
Категорија:Бугарски офицери од Македонија
Категорија:Македонски преселници во Софија
Андре Навара

мини|Андре Навара
**Андре Навара** ( - 31 јули 1988), француски виолончелист со меѓународно реноме. Извесно време има предавано во Скопје, а бил чест и многу значаен учесник во програмата на Охридско лето.

Категорија:Француски виолончелисти
Категорија:Родени во 1911 година
Категорија:Офицери на Орденот за заслуги за СР Германија
Категорија:Починати во 1988 година
Јан Неруда

**Јан Неруда** (чешки: *Jan Neruda*; — ) — чешки писател и публицист, најистакната личност во чешкиот културен живот во втората половина на 19 век.
мини|Јан Неруда
## Животопис
Неруда потекнувал од сиромашно семејство, тој бил син на пензиониран војник и на слугинка, кои живееле во Мала страна, кварт на Прага. Уште во детството, учејќи заедно со децата на богатите трговци, ја спознал социјалната нееднаквост. Во германската гимназија во која учел го исмејувале чешкиот јазик, што кај него само ја разгорило љубовта кон својот народ и кон мајчиниот јазик. Во 1860-тите, Неруда работел како новинар, бранејќи ја генерацијата нови писатели (наречени „маевци“ според списанието „Мај“) кои го вовеле реализмот во чешката книжевност. Во тогашните политички борби застанал на страната на „младочесите“ - радикална демократска партија која се залагала за рамноправност на чешкиот јазик и будење на чешката култура. Како новинар, Неруда имал прилика често да патува низ Европа.
мини|лево|Гробот на Неруда во Прага.
## Творештво
мини|лево|Споменикот на Неруда во Прага.
Првите книжевни чекори Неруда ги направил во 1857 година, кога ја објавил поетската збирка „Гробни цвеќиња“ во која е искажана неговата тага и протест против сиромаштијата и неправдата. Десет години подоцна излегла втората поетска збирка „Книга со стихови“, а потоа следувале и збирките „Балади и романси“ (1883) и „Прости мотиви“ (1888), во кои пее за љубовта кон својот народ, кон родителите и кон девојката, но исто така и за социјалната неправда и недостатоците на капитализмот. Сепак, најголем впечаток оставила неговата збирка „Песни на Велики петок“, објавена посмртно во 1896 година, во која повикал на борба, со зборовите „сè уште има доволно железо во земјата за добри мечеви, и во крвта има железо“, како и „напред, народе наш мил, секогаш напред!“. Впечатоците од бројните патувања ги објавил во книгите „Арабески“ (1864), „Разни луѓе“ (1871) и „Работниците на железничката пруга“ (1872). Сепак, најголема слава стакнал со неговото најдобро дело, збирката „Малострански раскази“ (*Povídky malostranske*) од 1878 година, која се смета за бисер на чешката книжевност и врз на чешкиот реализам.

## Наводи

Категорија:Чешки писатели
Категорија:Чешки публицисти
Јаша Хајфец

thumb|right|Јаша Хајфец
**Јаша Хајфец** (, ; , , Литванија - , , САД) — литванско-американски виолинист, еден од најголемите виртуози на виолина на XX век.

Роден е во еврејско семејјство Вилнус, денешна Литванија, тогаш дел од Руската Империја. Постојат спорности околу годината на неговото раѓање. Неговиот татко бил исто така виолинист. Јаша почнал да свири виолина на својата тригодишна возраст, неговиот татко му бил негов прв учител. На петгодишна возраст почнал да зема часови од Иљја Малкин, поранешен ученик на Леополд Ауер. Јаша бил чудо од дете, својот прв јавен настап го имал на седумгодиша возраст во Ковно, денешен Каунас во Литванија.

Соработувал со пијанистот Артур Рубинштајн и со виолончелистот Г. Пајтогорски.

На 12-годишна возраст, по концертот во Лондон, Фриц Хеслер, во тоа време водечки вилоинист во светот, кога го слушнал Хајфецовиот звук без трошка завидливост на собраните музичари им рекол: „Господа, мислам дека е време да ги оставиме виолините, ова е неповторливо“.

На 16-годишна возраст ја напуштил Литванија и се преселил во САД.

## Надворешни врски
* Страница на Јаша Хајфец
* Prominent People - Јаша Хајфец 
* Јаша Хајфец  на Sony BMG Masterworks

Категорија:Еврејски виолинисти
Категорија:Американски виолинисти
Категорија:Литвански музичари
Категорија:Американски класични музичари
Категорија:Литвански Евреи
Категорија:Руски Евреи