Полковник

**Полковник** — висок воен офицер ранг под  генералски чинови. Сепак, во некои мали воени сили, како оние на Монако или Ватикан, полковникот е со највисок чин . Исто така се користи во некои полициски сили и паравоени организации.

Историски гледано, во седумнаесеттиот, осумнаесеттиот и XIX век, полковникот обично бил задолжен за полк во војска . Современата употреба варира во голема мера, а во некои случаи, терминот се користи како почесен наслов кој може да нема директна врска со воената служба.

Рангирањето на полковник е обично над ранг -потполковник.  Рангирањето над полковникот обично се нарекува бригаден генерал.

Еквивалентните поморски редови може да се нарекуваат капетан или капетан на бродот . Во системот за рангирање на воздушните сили на Комонвелтот, еквивалентен ранг е капетан на групата .

## Историја и потекло
Зборот "полковник" потекнува од истиот корен како зборот "колона" (италијански: *колона* ) и значи "на колона", и, по импликација, "командант на колона". Зборот „полковник“ затоа е поврзан со зборот „колона“ на сличен начин што „бригаден“ е поврзан со „бригада“, иако на македонски јазик оваа врска не е веднаш очигледна. До крајот на доцниот средновековен период, повеќе оргнизирани групи со големина на чета се нарекувале „колона“(полк)  на армијата.

Бидејќи се верува дека зборот потекнува од италијански во шеснаесеттиот век, тој веројатно се користел за првпат од италијанските градски држави во тој век. Првата употреба на полковник како ранг во една национална армија беше во француските „Национални легии“ ( *Лежеонски националисти* ) создадени од кралот Франциско Први со негов декрет од 1534 година. Засновајќи ги воените реформи на декретот на Луј XII од 1509 година, тој ја модернизираше организацијата на француската кралска армија. Секој полковник командуваше со легија со теоретска сила од шест илјади луѓе.

Со смената од првенствено платената кон првенствено националната армија во текот на седумнаесеттиот век, полковник (нормално член на аристократијата) стана носител (германски *Инхабер* ) или сопственик на воен договор со суверен. Полковник се стекнува со право да командува со полкот &mdash; ако го добие од претходниот носител на тоа право или директно од суверениот кога се формирал нов полк или ако бил убиен актуелниот. 

Шпанскиот еквивалентен ранг на полк е *коронел* го користел шпанскиот терциос во 16 и 17 век. Гонсало Фернандес де Кордоба, со прекар „Големиот капетан“, ги поделил своите војски во „коронеи“ или полкови секој од нив воден од *корнел* (полковник). Како и да е, шпанскиот збор веројатно потекнува од различно потекло, со тоа што се чини дека назначува офицер на круната ( *корона*, на тој начин ранг *коронел* ), наместо офицер на колоната. Ова го прави шпанскиот збор *коронел* веројатно когниран со англискиот збор „ coroner “.

Бидејќи канцеларијата на полковникот стана воспоставена практика, полковникот стана постар капетан во група на чети кои сите беа заколнати да го следат неговиот личен авторитет &mdash; да биде управуван полк од него. Овој полк, или управување, до одреден степен беше отелотворено во договор и збир на пишани правила, исто така познати како полковнички режим или постојана регулатива. Со проширување, групата чети што подлежат на полковник полк (во претходната смисла) се сметаше за негов полк (во модерна смисла) исто така.

Во француска употреба во овој период, постариот полковник во армијата или, во полето на сила, постар воен изведувач, бил полковник и, во отсуство на суверениот или неговиот назначен, главниот полковникот  можел да послужи како командант на армија. Позицијата, сепак, беше првенствено договорна и стануваше постепено повеќе од нефункционална синекура . (Шефот на единечен полк или демо-бригада би се нарекол „ господар на логор “ или, по Револуцијата, „ шеф на бригада “).

До крајот на 19 век, полковникот бил професионален воен чин, иако сè уште го држел офицер командувал со полк или еквивалентна воена единица. Заедно со другите редови, станува постепено повеќе прашање на рангирани должности, квалификации и искуство и соодветни титули и скала на плати отколку за функционална канцеларија во одредена организација.

Бидејќи европското воено влијание се прошири низ целиот свет, ранг на полковник стана донесен од скоро секоја нација (иако под различни имиња).

Со подемот на комунизмот, некои од големите комунистички вооружени сили сметаат дека е соодветно да го прошират полковничкиот ранг на неколку воени единици, што резултираше со уникатен постар полковник, кој беше пронајден и сè уште се користи во такви нации како Кина и Северна Кореја .

### Главен полковник
Во многу современи армии, „полкот“ има поголема важност како церемонијална единица или фокус на лојалноста на членовите отколку како вистинска битка. Војниците имаат тенденција да бидат распоредени во „баталјони“ (командувани од потполковник ) како попогодна големина на воената единица и, како такви, полковникот имаат тенденција да имаат повисок профил во специјалистички и командни улоги отколку како вистински команданти на полкови. Меѓутоа, во армиите на Комонвелт, позицијата на полковникот како фигура на полк се одржува во почесната улога на „главен полковник“, што обично ја држи член на кралското семејство, благородник или пензиониран висок воен офицер. Главниот полковник носи полковничка униформа и ги охрабрува припадниците на полкот, но не учествува активно во реалната командна структура или во какви било оперативни должности.

## Полковник и еквивалентни редови по земја

### Полковник во одделни воени сили
Следниве написи се занимаваат со ранг на полковник како што се користи во разни национални вооружени сили.

#### Рангирани во северна и јужна Америка

* Полковник (Канада) 
* Полковник (САД) 
* Коронел (Бразил и Шпанска Америка )

#### Европски еквивалентни редови

* Полковник или *Колонел* (Албанија, Ерменија: Гндапет (топка), Белгија, Франција, Естонија, Молдавија, Холандија, Романија, Швајцарија, Велика Британија ) 
* *Колонело* (Италија и Швајцарија) 
* *Курунел* (Малта) 
* *Coirnéal* (Ирска) 
* *Коронел* (Португалија и Шпанија) 
* *Еверти* или *Шверце* (Финска и Шведска) 
* *Оберст* (Австрија, Данска, Германија, Норвешка и Швајцарија) 
* *Офорти* (Исланд) 
* *Езредес* (Унгарија - *буквално значи „водач на илјада“ (т.е. на полк)* ) 
* *Синтагмархитис* (Συνταγματάρχης) (Грција).

Од 16-от век, рангот на полковник командант го усвоија неколку армии на Средна и Источна Европа, особено силите на Полско-литванската Државна Заедница, козаци и потоа Мускови . Во земји со словенски и балтички јазици, точното име на рангот содржи најразлични магии, сите потомци од старословенскиот збор *plk* или *polk* што значи *единица на постојаната војска* (видете ја приказната за походот на Игор ) и ги вклучува следниве:

* *Плуковиќ* : Чешка и Словачка 
* *Полковник*, *Полковик* или *Палкуниќ* : Белорусија, Бугарија, Русија, Словенија, Македонија и Украина 
* *Пуковник* : Босна и Херцеговина, Хрватска и Србија 
* *Пулкведис* : Латвија 
* *Пулкинканас* : Литванија 
* *Пучкауник* : Полска

Другите земји го усвоија рангот и правописот кога станаа дел од Руската Империја и подоцна Советскиот Сојуз, вклучувајќи ги следниве:

* *პოლკოვნიკი* *(Polkovniki)* Грузија.

#### Арапски редови
Постојат два вообичаени арапски редови релевантни за англискиот збор „полковник“:

* Арапскиот збор за „полковник“ е „عمд“ ( *Амад* ) кој потекнува од истиот триконсантален корен како „ *عمуд* “ ( *Амад* ) што значи „колона“. И двата збора потекнуваат од коренот m-мд, колона во смисла на „столб“ (عَمَد). Овој однос е споредлив со оној „полковник“ и „колона“ се *когнити* со латинската *колумна* како обичен предок. Во однос на еквивалентноста, арапскиот полковник, *Хамид*, се смета дека е еквивалентен на рангот на бригадниот комонвелт . 
* Тоа е ранг на عقيد ( *īaqīd* ), што конвенционално се смета за еквивалентно на ранг на полковникот на Комонвелтот . Зборот *ʿaqīd* е поврзан со عقد ( *ʿaqad* ), што значи договор, завет или пакт. Во првичното буквално значење, *ʿагџд* значи човек кој склучил договор, пакт или завет.

Покрај тоа, не-арапскиот полковник често се нарекува "kūlūnīl" (كولونيل). Во Османлиското Царство, Османлиските рангови *миралеј* и *[[Кајмакам|каимакам]]* порано биле користени наместо сегашните арапски редови - *Хамад* и *ʿакад* .

#### Азиски еквивалентни редови

* : Дагарвал (دګروال) 
* : полковник (কর্নেল) 
* : Лок Вораксени Ек (លោក វរសេនីយ៍ឯក) 
* : Шанксиао (上校) 
* : полковник 
* : Колонел 
* : Сарханг (سرهنگ) 
* : Алуф Мишне (אלוף משנה) 
* : полковник (महा सेनानी) 
* : Сангчва 
* : Лакан (филипински), полковник (шпански) 
* : Даерјонг (대령; 大 領) 
* ： Шанксиао
* : Наи Фан (นาย พัน) Началник на 1.000 
** *Фан Ек* (พัน เอก) Првите 1.000: полковник 
** *Фан То* (พัน โท) Вторите 1.000: потполковник 
* : полковник 
* : Тонг tá

##### Турски и османлиски редови
Османлиите користеле ранг на „началник на колоните“, кој бил *„kol ağa“*, од *кол* (колона на турски јазик) и *аша* (шеф на турски јазик). Сепак, на власт, ова беше повеќе еквивалентно на европски мајор. Рангот на отоманската војска на „потполковник“ ( *[[кајмакам]]* ) беше еквивалентен по авторитет на еден европски полковник. *Кол ања* веќе не се користи.

Зборот за полк, за *жал*, може да значи и поворка или да биде лабаво преведен како колона на мажи. *Алеј* бил во османлиската војска рангирајќи го *мералеј* („ *режиментен* *емир* “) и отоманската жандармерија ранг *алејбеј* („ *режиметал* *[[бег]]* “). Овие отомански чинови беа еквивалентни на командантите на европските бригади.

#### Африкански еквивалентни редови

* Полковник (, , , , , , , , , , ) и *Коронел* (, , , ,  и ) 
* Aqid (عقيد) (, ,  и )

#### Ознаки на полковник од армиите

Податотека:Afgn-Army-Dagarwal(Colonel).svg| Авганистан  ( *Дагарвал* ) 
Податотека:ALB-Army-OF-5.svg| Албанија  ( *Колонел* ) 
Податотека:Australian Army OF-5.svg| Австралија 
Податотека:Bangladesh-army-OF-5.svg| Бангладеш 
Податотека:Army-BEL-OF-05.svg| Белгија 
Податотека:Bosnia_and_Herzegovina_Brigadier_Insignia.svg| Босна и Херцеговина  ( *Пуковник* ) 
Податотека:Coronel-V.gif| Бразил  ( *Коронел* ) 
Податотека:Rank insignia of Полковник of the Bulgarian Army.png| Бугарија  ( *полковник* ) 
Податотека:Cdn-Army-Col(OF-5)-2014.svg| Канада  ( *Полковник* ) 
Податотека:coronelrch.jpg| Чиле  ( *Коронел* ) 
Податотека:PLA Colonel.svg| Кина  ( *Шанг iaoао, 上校* ) 
Податотека:Rank insignia of coronel of the Colombian Army.svg| Колумбија  ( *Коронел* ) 
Податотека:CzArmy_2011_OF5-Plukovnik_shoulder.svg| Чешка ( *[[Plukovník|Плуковник]]* ) 
Податотека:Rank insignia of oberst of the Royal Danish Army.svg| Данска  ( *Оберст* ) 
Податотека:Coronelwikifixed.svg| Доминиканска Република 
Податотека:Eversti kauluslaatta.svg| Финска  (*Еверти*) 
Податотека:Army-FRA-OF-05.svg| Франција 
Податотека:Georgia Army OF-6.png| Џорџија  (Полковники, *[[Polkovniki|Полковник]]* ) 
Податотека:DH271-Oberst.png| Германија  Бундесвер  ( *[[Oberst|Оберст]]* ) 
Податотека:Army-GRE-OF-05.svg| Грција  ( *[[Syntagmatarchis|Синтагмархис]]* ) 
Податотека:Rank Army Hungary OF-05.svg| Унгарија  ( *Езредес* ) 
Colonel_of_the_Indian_Army.svg| Индија 
Податотека:18-TNI Army-COL.svg| Индонезија 
Податотека:Sarhang_1.png| Иран  ( *Сарханг*, Серахи) 
Податотека:IE-Army-OF5.png| Ирска 
IDF aluf mishne.svg| Израел 
Податотека:IT-Army-OF5b.svg| Италија  ( *Колонело* ) 
Податотека:Polkovnik-arm.png| Македонија  (полковник, *полковник* ) 
Податотека:COL-carabiniersMonaco.jpg| Монако  ( *Полковник* ) 
Податотека:Colonel_Nepal_Army.jpg| Непал  ( *Полковник*, महा सेनानी) 
Податотека:Nl-landmacht-kolonel.svg| Холандија  ( *Колонел* ) 
Податотека:Army-NOR-OF-05.svg| Норвешка  ( *Оберст* ) 
Податотека:OF-5 Pakistan Army.svg| Пакистан 
Податотека:Rank insignia of pułkownik of the Army of Poland.svg| Полска  ( *[[Pułkownik|Пјукауник]]* ) 
Податотека:18 - Coronel.svg| Португалија  ( *Коронел* ) 
Податотека:RO-Army-OF5.png| Романија 
Податотека:14-Serbian_Army-COL.svg| Србија  ( *Пуковник* ) 
Податотека:Spain-Army-OF-5.svg| Шпанија  ( *Коронел* ) 
Податотека:SAA-OF-5.svg| Јужна Африка 
Податотека:Syria-Aqid.jpg| Сирија  (Арапски: عقيد) 
Податотека:RAF_A_F5Col_since_2010par.svg| Советски Сојуз  ( *Полковник / Полковник* ) 
Податотека:SL-Army-OF5 Colonel.PNG| Шри Ланка 
Податотека:SWE-överste.svg| Шведска  ( Шверште ) 
Податотека:ROCA-COL.jpg| Тајван  ( *[[Shang Xiao|Шанг Кјао]]* ) 
Податотека:RTA OF-5 (Colonel).svg| Тајланд 
Податотека:Turkey-army-OF-5.svg| Турција 
Податотека:British Army OF-5.svg| Обединето Кралство 
Податотека:US-O6 insignia shaded.svg| Соединети Држави 
Податотека:Army-USA-OF-05.svg| Соединети Држави 
Податотека:Union Army colonel rank insignia.png| Соединети Држави   
Податотека:US Army O6 shoulderboard rotated.svg| Соединети Држави   


Категорија:Воени чинови