open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Елија Софија

мини|Византиска монета од 572 н.е
**Елија Софија** (ц. 530 - ц. 601) била царица и сопруга на Јустин II од 565 до 578. Таа била особено заинтересирана за економските прашања и била вклучена во финансиските прашања за време на владеењето на Јустин. За време на неговите напади на лудило, таа дејствувала како регент.

Според *Црковна Историја* од Џон Ефески, Софија била внука на Теодора, царица и сопруга на Јустинијан I.

## Царица консорт
Корип честопати го преведувал нејзиното име "Софија" на латинскиот еквивалент "Сапиентија". Значењето на двете е "мудрост", и поетот го користел и како божествено име и како нејзин назив. Говорот за време на крунисувањето на Јустин посебно ја споменува Софија како ко-регент со нејзиниот сопруг, претпоставката е дека таа веќе имала политичко влијание врз него. Според Корип, Софија била задолжена за договорите за погребот на Јустинијан.

Во 568, Нарзес бил отстранет од својата позиција како префект на Италија. Според Пол Ѓаконот, Софија испрати порака до највисокиот генерал дека таа има попогодна положба за евнух како него, како надгледувач на девојки кои ткаеле. Според Пол оваа порака била причината за Нарзесовото пензионирање во Неапол, наместо да се врати во Цариград како што Јустин му нареди да направи. Се толкува дека тоа Нарзес го направил бидејќи се плашел од Софија.

Софија, исто така, влијаела на финансиската политика на Јустин. Имајќи наследено големо богатство, тие почнале со враќањето на разни долгови и кредити на Јустинијан. Според Теофан, Софија била задолжена за испитување на финансиските евиденции и плаќањето; со што се вратило кредибилитетот на царскиот трезор. Царската двојка се обидела да ги намали трошоците и зголеми резервите на богатство. Таа го направи истражувањето на нивните долгови и ги отплатила, што ја стекна со многу современи пофалби.

Таа била првата царица-консорт прикажана на византиски монети со еднакви кралски обележја како нејзиниот сопруг. Тие исто така биле прикажани заедно на слики и статуи, само името на Софија го имаше на две палати, пристаниште и јавна бања изградена во нејзина чест.

## Регент
Јустин наводно пател од привремени напади на лудило и не бил во можност да ги извршува своите должности. Според Григориј Турски, единствената моќ во империјата во ова време ја имала Софија. Евагриј Схоластик објави дека Софија успеа самата да склучи тригодишно примирје со Хозрој.

На 5 октомври 578, Јустин почина и Софија веќе не била царица-консорт, но сè уште била Августа и имала значителна моќ во империјата.

## Наводи

Категорија:Византиски царици
Категорија:Регенти
Категорија:Јустинијанова династија
Категорија:Византијци од 6 век
Категорија:Родени во 6 век
Категорија:Починати во 600-тите
Категорија:Светици
Гол пиштол

**Гол пиштол** (англиски: *The Naked Gun: From the Files of Police Squad!*) е американски филм од 1988 година, во режија на Дејвид Цукер (David Zucker). Автори на сценариото се  Џери Цукер (Jerry Zucker) и Џим Абрахамс (Jim Abrahams). Главните улоги ги толкуваат: Лесли Нилсен (Leslie Nielsen), Присила Присли (Priscilla Presley), О.Ј. Симпсон (O.J. Simpson), Рикардо Монталбан (Ricardo Montalban) итн. Филмот трае 85 минути и е снимен во колор техника.

## Содржина
Полицискиот инспектор Френк Дебрин (го игра Нилсен) е тажен, бидејќи го напуштила жената. Истовремено, во пристаништето е тешко ранет неговиот колега Нордгберг (го игра Симпсон), а Дебрин се сомнева дека во тоа е замешан еден богат стопанственик, Винсент Лудвиг (го игра Молтанбан), кој пак ја наговорува својата секретарка, убавата Џејн Спенсер (ја игра Присли), да се зближи со инспекторот за да ги открие неговите планови.

Во меѓувреме, во градот треба да пристигне англиската кралица Елизабета II, а Дебрин е задолжен за нејзината безбедност. Меѓутоа, за време на свечениот прием, тој прави скандал, поради што е суспендиран од работата. Сепак, Френк не се откажува и дознава дека Лудвиг подготвува атентат врз кралицата. За време на финалниот натпревар во бејзбол, еден од играчите е хипнотизиран да ја убие кралицата. Френк, се преправа во оперски пејач и влегува на теренот, каде потоа изигрува судија. Во последен миг, тој успева да ја спаси кралицата.

## Наводи

Категорија:Американски филмови
Категорија:Филмови од 1988 година
Категорија:Филмови на англиски јазик
Категорија:Филмски комедии
Категорија:Филмови на Дејвид Цукер
Категорија:Филмови со Лесли Нилсен
Категорија:Филмови со О. Ј. Симпсон
Категорија:Филмови со Присила Присли
Категорија:Американски комедии
Момчето од кабелската телевизија

**Момчето од кабелската телевизија** (англиски: *The Cable Guy*) е американски филм, во режија на Бен Стилер. Главните улоги ги толкуваат: Џим Кери и Метју Бродерик. . 
## Содржина
Стивен Ковач е просечен човек, кој е во депресија поради тоа што неодмана го напуштила девојката Робин, се вселува во нов стан. Кога ќе се договори со кабелската телевизија да му испратат инженер кој ќе му го инсталира приклучокот, се појавува претерано пријателски настроениот Чип Даглас. Уште од првиот момент, напорниот Чип се однесува како Стивен да му е најголемиот пријател во животот. Кога најпосле, Стивен ќе му каже дека не му е пријател, Чип наеднаш станува злобен и одмаздољубив.
## Наводи

Категорија:Американски филмови
Категорија:Филмски комедии
Категорија:Филмови на Бен Стилер
Категорија:Филмови со Џим Кери
Категорија:Филмови со Метју Бродерик
Категорија:Филмови на англиски јазик
Категорија:Филмови од 1996 година
Глупавиот и поглупавиот

**Глупавиот и поглупавиот** (англиски: *Dumb and Dumber*) — американски филм од 1994 година, во режија на браќата Питер и Боби Фарели. Главните улоги ги толкуваат: Џим Кери и Џеф Даниелс.

## Содржина
Филмот е урнебесна комедија во која двајца добродушни, но неверојатно глупави пријатели, заедно патуваат низ САД.
## Наводи

Категорија:Американски филмови
Категорија:Филмски комедии
Категорија:Филмови на браќата Фарели
Категорија:Филмови со Џим Кери
Категорија:Филмови со Џеф Даниелс
Категорија:Филмови од 1994 година
Категорија:Филмови на англиски јазик
Боуфингер

**Боуфингер** (англиски: *Bowfinger*) е американски филм од 1999 година, во режија на Френк Оз). Главните улоги ги толкуваат: Стив Мартин, Еди Марфи, Хедер Греам и Роберт Дауни Џуниор. 
## Содржина
Боби Боуфингер е најнеуспешниот холивудски режисер, кој сака да го натера Кит Ремзи (го игра Марфи), кој е најголемата ѕвезда на Холивуд, да игра во неговиот нискобуџетен филм. За таа цел, Боби планира да го сними филмот тајно, така што Кит не е свесен дека глуми во филмот.

## Наводи

Категорија:Американски филмови
Категорија:Филмски комедии
Категорија:Филмови на Френк Оз
Категорија:Филмови со Стив Мартин
Категорија:Филмови со Роберт Дауни Џуниор
Категорија:Филмови со Еди Марфи
Категорија:Филмови од 1999 година
Категорија:Филмови на англиски јазик
Телма Вуд

**Телма Елен Вуд** (3 јули 1901 - 10 декември 1970) била американски вајар, но била подобра позната по својот бунтовен живот. Родена е во Канзас и израсната во Сент Луис, Мисури. Таа беше втора од четири деца.

Покрај тоа што многу малку од нејзината работа преживеала, цртежите на Вуд биле изложени барем еднаш, во Њујорк во 1931 година, каде што беа позитивно разгледани.

Околу 1921 година, таа се пресели од Сент Луис во Париз со цел да учи за скулптурата, и го посетила Берлин, град за забави во тоа време за оние со странски пари. Информациите од тоа време, и од оние кои ја знаеле, ја опишуваат како "момчешка", скоро 1,80m висока, и "сексуално магнетна".

Во есента на 1921 година, фотографот Беренис Абот ја сретна Вуд и стана нејзин љубовник за кратко време. Абот остана блиска пријателка на Вуд за живот. Таа подоцна ја запозна Вуд со поетесата Џуна Барнс, и направи фотографски портрети и на двете. Вуд, исто така, имаше кратка врска со поетесата Една Сент Винсент Милеј во почетокот на 1920-тите.

Барнс и Вуд започнале врска која траеше од 1921 до 1929 година. Вуд наскоро стана вклученa во афера со една богата жена по име Хенриет Меткалф (1888-1981), со што Барнс го заврши својот однос со Вуд. Кога *Nightwood*, најпознатиот роман на Барнс, беше објавен во 1936 година, Вуд - наречена "Робин Воут" во книгата, била навредена и престана да зборува со Барнс целосно.

Околу 1942 или 1943 година, нејзиниот однос со Меткалф се влоши, и Меткалф ja заврши нивната 16-годишна врска. Меткалф, наводно, никогаш повеќе не зборуваше со Вуд, дури и кога Вуд при умирање ја побара. Еден фактор била врската на Вуд со Маргарет Беренс (1908-1986), прилично богат антички дилер, и тоа што таа се пресели во домот на Беренс. Врската траеше 27 години, до смртта на Вуд.

## Наводи

Категорија:Американски вајари
Категорија:Луѓе од Сент Луис
Категорија:Родени во 1901 година
Категорија:Починати во 1970 година
Теодора

**Теодора**, може да се однесува на:

* Теодора, сопруга на Јустинијан I.
* Теодора, сопруга на Јустинијан II.
* Теодора II, сопруга на Теофил.
* Теодора, сопруга на Роман I Лакапин.
* Теодора, ќерка на Константин Порфирогенит.
* Теодора, византиска царица, ќерка на Константин VIII.
* Теодора, сопруга на Михаил VIII Палеолог.
Гол пиштол 2

**Гол пиштол 2** (англиски: *The Naked Gun 2: The Smell of Fear*) е американски филм, во режија на Дејвид Цукер. Главните улоги ги толкуваат: Лесли Нилсен, Присила Присли, Ричард Грифитс итн.  
## Содржина
Во второто продолжение на серијалот „Гол пиштол“, наредникот Френк Дребин (го игра Нилсен) се бори да ја растури големата завера во снабдувањето со сончева енергија...

## Наводи

Категорија:Американски филмови
Категорија:Филмови на англиски јазик
Категорија:Филмски комедии
Категорија:Филмови на Дејвид Цукер
Категорија:Филмови со Лесли Нилсен
Категорија:Филмови со Присила Присли
Категорија:Филмови од 1991 година
Џек Рајан: Повик од сенка

**Џек Рајан: Повик од сенка** (англиски: *Jack Ryan: Shadow Recruit*) е американски филм, во режија на Кенет Брана. Главните улоги ги толкуваат: Крис Пајн, Кевин Костнер, Кира Најтли, Кенет Брана, Лен Кудрјавицки итн. 
## Содржина
Аналитичарот на ЦИА, Џек Рајан, открива докази за руска завера за уништување на економијата на САД. Тој започнува трка со времето за да ја заштити својата свршеница Кети, работејќи со својот искусен ментор Вилијам Харпер. 
## Наводи

Категорија:Американски филмови
Категорија:Филмови на Кенет Брана
Категорија:Филмови со Кенет Брана
Категорија:Филмови со Кевин Костнер
Категорија:Филмови со Кира Најтли
Категорија:Филмови од 2014 година
Најголемата борба на Мухамед Али

**„Најголемата борба на Мухамед Али“** е филм, во режија на Стивен Фрирс. Главните улоги ги толкуваат: Кристофер Пламер, Френк Лангела, Бенџамин Вокер итн.

## Содржина
Кога Мухамед Али се наоѓал на врвот на својата боксерска кариера, тој бил регрутиран за војната во Виетнам. Неговото одбивање на повикот предизвикал долг судски процес, кој достигнал до највисокиот суд на САД и го потресол целиот правен систем. Во филмот се истражува интригантната политика што стоела зад овие историски одлуки, во времето на длабоки општествени промени во САД.

## Наводи

Категорија:Филмови за Мухамед Али
Категорија:Биографски филмови
Категорија:Филмови на Стивен Фрирс
Категорија:Филмови со Кристофер Пламер
Категорија:Филмови на англиски јазик
Категорија:Филмови за боксери
Категорија:Филмови од 2013 година
Бејб

**Бејб** (англиски: *The Babe*) е американски филм од 1992 година, во режија на Артур Хилер. Главните улоги ги толкуваат: Џон Гудман и Кели Мекгилис. Филмот е биографија на познатиот бејзболист, Џорџ Херман, познат како Бејб Рут.
 
## Содржина
Во филмот се прикажува животот на Бејб Рут (го игра Гудмен), од моментот кога неговиот татко го напуштил, оставајќи го во дом за сираци, преку откритието на неговиот неверојатен талент за бејзбол, па до неколку случки кои го претвориле во легенда.
## Наводи

Категорија:Американски филмови
Категорија:Биографски филмови
Категорија:Филмови за спортисти
Категорија:Филмови со Џон Гудман
Категорија:Филмови на англиски јазик
Категорија:Филмови од 1992 година
Убав ден да се умре машки

**„Убав ден да се умре машки“** (англиски: *A Good Day to Die Hard*) е американски филм, во режија на Џон Мур. Главните улоги ги толкуваат: Брус Вилис, Џеј Кортни, Себастијан Кох, Мери Елизабет Винстед, Радивоје Буквиќ итн. Филмот е петто продолжение на серијалот „Умри машки“. 

## Содржина
Полицискиот детектив Џон Меклејн (го игра Вилис) пристигнува во Москва за да го пронајде својот отуѓен син Џек. Тој е вџашен кога ќе открие дека Џек е агент на ЦИА кој се наоѓа на тајна задача да го заштити Комаров, човекот што издава важни државни тајни... 
## Наводи

Категорија:Американски филмови
Категорија:Филмови на англиски јазик
Категорија:Акциони филмови
Категорија:Филмови чие дејствие се одвива во Москва
Категорија:Филмови на Џон Мур
Категорија:Филмови со Брус Вилис
Категорија:Филмови со Џеј Кортни
Категорија:Филмови со Себастијан Кох
Категорија:Филмови со Радивоје Буквиќ
Категорија:Филмови со Мери Елизабет Винстед
Категорија:Филмови од 2013 година
Продуценти (филм)

**Продуценти** (англиски: *The Producers*) е американски филм, во режија на Сузан Стромен. Главните улоги ги толкуваат: Ума Турман и Метју Бродерик.  

## Содржина
Дејството на филмот се одвива во Њујорк, во 1959 година. Макс Бјалисток, некогашен крал на Бродвеј, сега доживува само неуспеси, бидејќи секоја претстава му завршува со премиерата. Работите се менуваат кога ќе го посети невротичниот сметководител Лео Блум. Двајцата смислуваат шема како да соберат повеќе пари од потребното, а потоа да направат претставата да пропадне и така да остварат заработка од вишокот пари. Нивниот план изгледа совршено: тие ја наоѓаат претставата од избеганиот нацист Франк Либкен под наслов „Пролет за Хитлер“ и ја претвораат во мјузикл. Се приближува премиерата, кога работите тргнуваат наопаку...

## Наводи

Категорија:Американски филмови
Категорија:Филмови со Ума Турман
Категорија:Филмови со Метју Бродерик
Категорија:Филмови на англиски јазик
Категорија:Филмови од 2005 година
Прокошко Езеро

мини|десно|250п|Прокошко Езеро
**Прокошко Езеро** е ледничко езеро кое се наоѓа на 1660 метри надморска височина. Сместено е на планината Враница, 22 километри од центарот на градот Фојница, Босна и Херцеговина, помеѓу долината на реката Врбас и долината на реката Босна. Котлината на езерото лежи во зона на мигматит. Езерото се полни со вода од ледници, подземни извори и околните извори кои се наоѓаат во подножјето на планината Дебело Брдо, потоа преку топење на снегот од околните падини и атмосферски депозити. Водата ја губи преку истекување на помалите реки, продирање и испарувањето. Површина на сливот на езерото изнесува 48 330 m². Максималната должина е 426 метри, максималната ширина е 191,3 метри, а 113,4 m просечната широчина. Должината на крајбрежјето на 1060,5 метри. Просечната длабочина на езерото е 5,7 метри, а максималната 13,0 м. Во текот на летните месеци, нивото може да се намали на 60&nbsp;cm.

## Надворешни врски

* Официјално мрежно место 

Категорија:Езера во Босна и Херцеговина
Ливија Друсила

**Ливија Друсила** (30 јануари 58 п.н.е- 28 септември 29 по н.е), исто така позната како **Јулија Августа**, била сопруга на римскиот цар Октавијан во текот на неговото владеење, како и негов советник. Таа била мајка на Тибериј, баба на царот Клавдиј, пра-баба на Калигула, и пра-пра-баба на Нерон. Таа била обожена од Клавдиј кој ѝ ја даде нејзината титула на Августа.

## Наводи

Категорија:Јулијанско-клаудиска династија
Категорија:Римјани од 1 век
Категорија:Римски царици
Категорија:Починати во 20-тите
Категорија:Римјани од 1 век п.н.е.
Рамско Езеро

**Рамско Езеро** е вештачко езеро кое се наоѓа во Босна и Херцеговина и е создадено во 1968 година. Максималната должина е 12 километри, зафаќа површина од околу 1.500 хектари, длабочина од 95 метри, а има осцилации на водата до 55 метри.

Езерото е опкружено со планините: Радуше, Макљен, Љубуша и Врана. Тука е почетокот на сливот на Јадранското Море, водата е чиста и јасна. Главен воден придонес е реката Рама, што извира од двa моќни извори југозападно од селото Варвара.

Левото врело е летно и постојано присутно, а десното е зимско и е присутно низводно. Зимското настанува со топење на снегот и мразот.

Категорија:Езера во Босна и Херцеговина
Нил Деграс Тајсон

**Нил Деграс Тајсон** (роден 5 октомври 1958) — американски астрофизичар, космолог, автор, и популаризатор на науката. Моментално е директор на планетариумот Хајден при институтот за Земјата и Вселената Роуз и научен соработник во одделот за астрофизика при Американскиот музеј за природна историја. Од 2006 до 2011, бил водител на научната емисија *[[NOVA ScienceNow]]* на PBS и бил чест гостин на *[[The Daily Show]]*, *[[The Colbert Report]]*, и *[[Real Time with Bill Maher]]*. Од 2009, тој го води неделното радио шоу *[[StarTalk]]*. Во 2014, Тајсон бил домаќин на емисијата **', продолжение на емисијата на [[Карл Сејган]], **' од 1980 година.

## Наводи

## Надворешни врски

* 
* 
* [Нил Деграс Тајсон на [Инстаграм]]
* Биографија на официјалниот портал на Планетарното друштво

Категорија:Американски научници
Категорија:Апсолвенти на универзитетот „Колумбија“
Категорија:Планетолози
Категорија:Американски астрофизичари
Категорија:Живи луѓе
Категорија:Скептици
Џуна Барнс

**Џуна Барнс** (12 јуни 1892 - 18 јуни 1982) била американскa писателка која имала улога во развојот на модернистичкото пишување на англиски јазик во 20 век и била една од клучните фигури во 1920-тиот и 30-тиот бохемски Париз по пополнувањето на слична улога во Гринич Вилиџ. Нејзиниот роман *Nightwood* стана култно дело на модерната фантастика. Тој се издвојува денес поради лезбејските теми и специфичниот стил на пишување. Романот се одликува со портрет на Барнс во ликот на Нора Флуд, додека љубовникот на Нора, Робин Воут е заснован на Телма Вуд и бароницата Елса фон Фрејтаг-Лорингховен. По смртта на Барнс, интересот за нејзината работа се зголеми и многу од нејзините книги се вратиле во печат.

По пристигнувањето во канцеларијата на *Brooklyn Daily Eagle*, Барнс прогласила: "Јас можам да цртам и да пишувам, вие би биле будала да не ме вработите", зборови кои подоцна биле напишани во Музејот на Бруклин. Во текот на следните неколку години нејзината работа се појавила во речиси секој весник во Њујорк; таа пишувала интервјуа, статии, театарски осврти, и за разновидни вести, често илустрирајќи ги со сопствените цртежи.

Барнс влијаела на различни писатели како што се Труман Капоти, Анаис Нин, Карен Бликсен, Џон Хокс, Берта Харис, и Вилијам Гојен. Писателката Берта Харис ја опиша нејзината работа како "практично единствениот достапен израз на лезбејската култура што ја имаме во современиот западен свет од времето на Сафо."

## Наводи

## Надворешни врски

*Exile from the Family in Modernist Women's Literature 

### Дела онлајн
* ''The Book of Repulsive Women'' at A Celebration of Women Writers 
*"The Confessions of Helen Westley" — an interview
*Selections from interviews by and with Barnes 
*"What Do You See, Madam?" — one of Barnes's early newspaper short stories

Категорија:Сатиричари
Категорија:Писатели од Њујорк
Категорија:Американски поети
Категорија:Писателки
Категорија:Американски романописци
Категорија:Американски писатели
Категорија:Родени во 1892 година
Категорија:Починати во 1982 година
Категорија:ЛГБТ-писатели
Боемство

**Боемство** — практика на неконвенционален начин на живот, често во друштво на истомисленици, со неколку постојани врски, вклучувајќи музичка, уметничка или книжевна определба. Во овој контекст, боеми можат да бидат скитници, авантуристи, или вагабонти.

Оваа употреба на зборот првпат се јавила во XIX век за да се опише нетрадиционалниот начин на живот на маргинализираните и осиромашени уметници, писатели, новинари, музичари и глумци во поголемите европски градови. Боемите се поврзани со необични или анти-естаблишмент политички или општествени ставови, кои често се изразуваат преку слободната љубов, скромноста, а во некои случаи, доброволната сиромаштија. Богатите и привилегираните, дури и аристократски, боемски кругови понекогаш се нарекуваат „високо боемство“ (фр. *haute bohème*).

## Поранешни боемски заедници
Меѓународниот поим боемија (*bohemia*) исто така би можело да значи било кое место каде што може да се живее и работи поевтино, и да се однесува неконвенционално; заедница на слободни души надвор од дозволените граници на угледното општество. Неколку градови и населби станале поврзани со боемството во XIX и почетокот на XX век:

### Во Европа
*Мала Страна и Жижков во Прага, Бохемија
*Скадарлија во Белград
*Старата чаршија во Скопје (денес) и други делови од градот (порано)
*Монмартр во Париз
*Сохо во Лондон
*Ексарија во Атина
*Бејоглу, Бешикташ и Бакирќој на Европската страна и Кадиќој на Азиската страна во Истанбул
*Мите во Берлин
*Табан во Будимпешта
*Алфама во Лисабон
*Ужупис во Вилнус
*Кардиф во Велс

## Занимливости
* Во 1931 г. истакнатиот македонски глумец Петре Прличко 1931 г. отворил свој театар наречен „Боем“.

## Наводи

## Надворешни врски
* Боемството и контракултурата  

Категорија:Супкултури
Категорија:Популарна култура
Категорија:Романтизам
Категорија:Галицизми
Беренис Абот

**Беренис Абот** (; 17 јули 1898 - 9 декември 1991), родена како **Бернис Абот** (*Bernice Abbott,*) — американски фотограф најдобро позната по нејзината црно-бела фотографија на архитектурата и урбанистичките дизајни од 1930-тите во Њујорк.

Благодарение на стилот на Абот таа направи значаен придонес во фотографската наука. Во 1958 година, таа произведе серија на фотографии за средношколски учебници по физика. Не само што била фотограф, таа исто така започна *Куќа на фотографија* во 1947 година за да промовира и продаде некои од своите пронајдоци. Овие вклучуваат дисторзивен триножник, кој создавал необични ефекти на слики развиени во темна соба, и телескопски пол за осветлување, познат денес од страна на многу фотографи како "автопол".

Фотографијата на Абот главно била приказ на развојот на технологијата и општеството. Нејзините дела го документирале Њујоршкиот пејзаж. Тоа било благодарение на нејзиното верување дека современ изум како камерата заслужува да го документира 20 век.

## 'Changing New York'

Image:Automat, 977 Eighth Avenue, Manhattan (NYPL b13668355-482752).jpg
Image:Penn Station, Interior, Manhattan (NYPL b13668355-482603).jpg
Image:Manhattan Bridge, From Bowery and Canal Street, Manhattan to Warren and Bridge Street, Brooklyn, Manhattan (NYPL b13668355-482814).jpg
Image:John Wanamakers's, Fourth Avenue and 9th Street, Manhattan (NYPL b13668355-482861).jpg
Image:Financial district rooftops III in Manhattan in 1938.jpg
Image:Seventh Avenue looking south from 35th Street, Manhattan (NYPL b13668355-482802).jpg
Image:Flatiron Berenice abbott 1938.jpg
Image:Doorway- Tredwell House, 29 East 4th Street, Manhattan (NYPL b13668355-1219143).jpg
Image:Hot Dog Stand, West St. and North Moore, Manhattan (NYPL b13668355-1219152).jpg
Image:Joralemon Street, No. 135, Brooklyn (NYPL b13668355-1219141).jpg
Image:Pike and Henry Street by Berenice Abbott in 1936.jpg
Image:Radio Row, Cortlandt Street, Manhattan (NYPL b13668355-482561).jpg


## Наводи

Категорија:Пронаоѓачи
Категорија:Американски фотографи
Категорија:Родени во 1898 година
Категорија:Починати во 1991 година
Пикторијализам

**Пикторијализам** е име дадено на меѓународен стил и естетско движењо кое ја доминирало фотографија во доцниот 19-ти и почетокот на 20 век. Не постои стандардна дефиниција на терминот, но генерално тоа се однесува на стилот во кој фотографот манипулирал јасна слика како средство на "создавање" слики, наместо едноставно сликање на нив. Обично, пикторијалната фотографија нема остар фокус, е отпечатена во една или повеќе бои освен црно-бела (се движат од топло кафена до темносина) и може да има видливи потези или друга манипулација на површината. За пикторијалистот, фотографијата, како слика, цртеж или гравирање, е начин на проектирање на емоционална намера во царството на имагинација на гледачот.

## Галерија

Image:George_Seeley-Black_Bowl.jpg
Image:Stieglitz-SpringShowers.jpg
Image:Steichen_flatiron.jpg
Image:Clarence H. White (1871-1925)- Drops of rain (1903).jpg
Image:ADRIAAN_BOER_240.jpg
Image:Stieglitz-Hand.jpg
Image:PuyoWomenVails_1899.jpg
Image:Alvin_Langdon_Coburn-Spiderwebs.jpg
Image:Motiv-aus-suffolk-ahhinton-1898.jpg
File:Yabbott-darker-drink.jpg
Image:Constant_Puyo-_Montmartre_1906.jpg
Image:Henry Peach Robinson, Fading Away, 1858.jpg


## Наводи

Категорија:Фотографија
Категорија:Фотографски техники
Категорија:Уметнички жанрови
Категорија:Фотографски жанрови
Карен Бликсен

**Карен фон Бликсен** (17 април 1885 - 7 септември 1962), моминско Карен Кристенз Динесен, беше данска авторка исто така позната по својот псевдоним Исак Динесен. Таа, исто така пишувала под псевдонимите Тања Бликсен, Оцеола и Пјер Андезел. Бликсен има напишано дела на дански, француски и англиски јазик.

Бликсен е најдобро позната по *Надвор од Африка*, опис на нејзиниот престој во Кенија, и еден од нејзините приказни, *Бабетин пир*, и двете од кои се адаптирани во филмови кои добиле Оскар. Пред издавањето на првиот филм, таа се истакна со *Седум Готски Приказни*.

Петер Енглунд, секретар на Шведската академија, тоа што Бликсен не била наградена со Нобелова награда за литература во 1930-тите го опиша како грешка. Иако никогаш не ја добила наградата, таа заврши на третото место зад Греам Грин во 1961 година, кога Иво Андриќ бил добитник на наградата.

Бликсен била нашироко почитувана од современици како Ернест Хемингвеј и Труман Капоте, и за време на нејзината посета на САД во 1959 година, писателите кои ја посетиле вклучуваат Артур Милер, Едвард Естлин Камингс, и Перл Бак. Таа исто така се состана со Мерилин Монро. Таа била обожава од Сесил Битон и патронот Полин де Ротшилд од семејството Ротшилд.

## Наводи

Категорија:Дански писатели
Категорија:Данско благородништво
Категорија:Писателки
Категорија:Родени во 1885 година
Категорија:Починати во 1962 година
Неоренесанса

**Неоренесанса** — истористички уметнички стил од првата третина од крајот на XIX век, а најмногу се одразил во архитектурата.

Неоренесансата се темели врз основа на архитектурата на италијанската и француската ренесанса од XVI век, со дополнителни елементи позајмени од грчката и римската архитектура.

Иако неоренесансата што се совпаѓала со раѓањето на националните држави во XIX век, често се претопувала во националните стилови, па затоа имало бројни национални потстилови (германски, англиски, руски, француски итн.). Тоа беше време на забрзана индустријализација и брзо зголемување на градовите, тоа беше време на брза експанзија - и во овој стил се издигнаа многу јавни објекти низ Европа и Северна Америка.

## Историја и одлики
Неоренесансата беше популарна во две одвоени фази. Првата фаза траела од 1840 до 1885 година, а втората од 1890 до 1915 година. Поради скапиот материјал потребен за изградба, во стилот на неоренесанса најмногу се граделе јавни и бизнис објекти, а мал број на станбени објекти, кои најмногу биле големи палати на богати луѓе од тоа време. Општо земено, неоренесансата бил најраспространет стил на истористичката архитектура воопшто.

### Неоренесансата во Франција
*Париската академија на уметностите* била највлијателниот архитектонски универзитет низ Западниот свет во 19 век. Основана во 1819, како наследник на *Кралската Академија за архитектура*, не привлекувала студенти само од Франција, туку од цела Европа, а после 1850 и од Северна Америка. На академијата врз архитектурата се гледало како на јавна работа која требала со своите остварувања да се презентира националното и граѓанското достоинство, односно во склад со тоа се концентрирала за насочување на студентите кон проблемите за проектирање на монументалните јавни градби во класичен стил. 

### Неоренесансата во Италија
Неоренесансата во Италија се поклопила со раѓањето на националната држава (1861), па е прифатена како национален стил со оглед на тоа дека ренесансата е родена во Тоскана. Прв голем амбициозен проект бил *Палатата на правдата* во Рим, подигната помеѓу 1888-1910. Истовремено е подигнат и *споменикот на Виктор Емануел* (1895-1911) на Џузепе Сачони кој денес е еден од спомениците на Рим.

## Поврзано
*Архитектура
*Ренесанса
*Барок


Категорија:Историја на архитектурата
Неоренесанса
Табернакул (издавачка куќа)

**Табернакул** — македонска издавачка куќа, со седиште во Скопје.

## Историјат
Издавачката куќа „Табернакул“ е основана во 1989 година. На 16 декември 2014 година, во киното „Фросина“ во Скопје била одржана свеченост на која бил прославен 25. роденден на „Табернакул“.

Директор на „Табернакул“ бил Цветан Враживирски, а главен и одговорен уредник – Ванчо Каранфилов. 

## Издавачка дејност
* Петре М. Андреевски, Тунел (2007)
* Умберто Еко, Прашките гробишта (2011)

## Награди
## Наводи

Категорија:Македонски издавачки куќи
Гринич Вилиџ

**Гринич Вилиџ** е населба во западната страна на Менхетен, Њујорк. Гринич Вилиџ е познат како уметнички рај, боемски град, колевката на модерното ЛГБ движење, и родното место и на Бит и на  контракултурните движења на 60-тите.

Гринич Вилиџ претрпе реставрирање и комерцијализација; сите три поштенски броеви кои се дел од Гринич Вилиџ биле рангирани меѓу десетте најскапи во САД според цените за домување во 2014 година, според Форбс.

## Наводи

Категорија:Знаменитости во САД
Англо-американски клуб Цирих

**Англо-американски клуб Цирих** е поранешен фудбалски клуб од швајцарскиот град Цирих. Неговото основање датира од 1895 година, а се распаднал во 1900 година.

Клубот бил шампион на Швајцарија во сезоната 1898-1899.

## Хронологија

*1898-1900: Серија A

## Титули
* ** [[Швајцарска Супер лига|Швајцарско првенство]]** :  1898-1899.

## Надворешни врски
* Натпревари и резултати на клубот на RSSSF

ААК Цирих
Категорија:Цирих
Бил Нај

**Вилијам Сенфорд „Бил“ Нај** (роден 27 ноември, 1955), познат по прекарот **Научникот Бил** () — американски научник, комичар, водител, глумец, писател, и поранешен машински инженер, најпознат како водител на емисијата за деца на Дизни и Пи-Би-Ес *[[Bill Nye the Science Guy]]* (1993–98) како и по многуте гостувања во различни емисии како научен едукатор.

## Надворешни врски
* 
* 
* 

Категорија:Американски научници
Категорија:Живи луѓе
ФК Сервет

**ФК Сервет** е швајцарски фудбалски клуб од градот Женева. Моментално се натпреваруваат во Суперлигата на Швајцарија, најсилното фудбалско ниво во земјата. 

Со 17 титули и 7 купови на Швајцарија, Сервет е еден од најуспешните клубови во оваа земја. Последната првенствена титула ја освоиле во сезоната 1998-1999.

Својте домашни натпревари клубот ги игра на стадионот Стад де Женев, кој има капацитет од 30.000 седечки места. 

Најголеми ривали им се Лозана и Сион.

## Историја
Сервет е основан во 1890 година, и е водечки клуб во францускиот дел Швајцарија, со 17 титули првак и 7 Купа на Швајцарија.
Пред да објави банкрот, Сервет бил единствениот клуб, кој не испаднал од првата лига од нејзиното формирање во 1897 година.

На 4 февруари 2005 година компанијата објавува банкрот. Клубот должел многу пари и неколку месеци не им платил на играчите. Во 2006 година, Сервет испаднал во Трета швајцарска лига. Во сезоната 2010-11, со победата во двомечот со Белинцона со вкупен резултат 3-2 одново се враќа во Супер лигата. Таму се задржале две сезони, во 2013 година Сервет повторно испаднал во Челенџ лига.

## Титули
* ** [[Суперлига на Швајцарија]]**
** **Победник (17) :** 
1906–07, 1917–18, 1921–22, 1924–25, 1925–26, 1929–30, 1931–33, 1933–34, 1939–40, 1945–46,  
1949–50, 1960–61, 1961–62, 1978–79, 1984–85, 1993–94, 1998–99.
* ** [[Фудбалски куп на Швајцарија|Куп на Швајцарија]]**
** **Победник (7) :** 
1927–28, 1948–49, 1970–71, 1977–78, 1978–79, 1983–84, 2000–01.
* **[[Лига куп на Швајцарија во фудбал|Лига куп на Швајцарија]]**
** **Победник (3) :** 
1977, 1979, 1980.

## Познати играчи

* Мишел Ренкин
* Канил Ренато
* Сони Андерсон
* Мартин Петров
* Жан Босежур
* Хорхе Валдивија
* Јон Ериксен
* Мартин Чиверс
* Кристијан Карембе
* Гаел Клиши
* Оливер Нојвил
* Карл-Хајнц Румениге
* Рајнер Хаслер
* Бошко Ѓуровски
* Пит Хамберг
* Вилсон Орума

* Виорел Молдован
* Дан Поточијану
* Игор Доброволски
* Роберто Мерино
* Јан Ериксон
* Матс Магнусон
* Хакан Милд
* Филип Сендерос
* Александер Фрај
* Иван Лавринетс
* Кубилај Туркјилмаз
* Артур Белтсос
* Матијас Виткиевиез
* Панајис Врионис

## Надворешни врски
*Официјална страна на клубот 

Сервет
Категорија:Женева
ФК Шафхаузен

**ФК Шафхаузен** е швајцарски фудбалски клуб од градот Шафхаузен.

Клубот се натпреварува во Челенџ лигата, второто ниво на швајцарскиот фудбал.

## Познати играчи
*  Јоаким Лев
*  Роберто Ди Матео
*  Габор Герстенмајер
*  Алберт Бунјаку
*  Фабио Колторти
*  Марсел Херцог

## Надворешни врски
*Официјална страна на клубот

Шафхаузен
Категорија:Шафхаузен
Западномакедонска зона

**Западномакедонската зона** ја зафаќа цела Западна Македонија, почнувајќи од македонско-грчката граница на југ до македонско-српската граница на север и западно од Пелагониската зона, сè до македонско-албанската граница. Таа претставува висок планински релјеф, во кој се наоѓаат хорстови, депресии и длабоки раседи. Оваа зона настанала под дејство на интензивните процеси на хоризонталните и вертикалните тектонски движења. Во оваа зона се среќаваат повеќе издигнати хорстови како, на пример, во вид на хорст издигнатиот блок- планина Пелистер-Баба, планините Галичица-Кораб-Шар Планина и др. Структурните облици се формриани со длабоки раседи, но и преку хоризонтални набирања кои настанале за време на алписката орогенеза. Карактеристичен пример на синклинален блок, кој од сите страни е опкружен со длабоки раседи е планината Бистра. Карактеристични котлини-депресии се: Охридско-Струшката котлина, Преспанската, Кичевската, Полошката, Дебарската, Мавровската и котлината Дебрца. И денес во овие котлини е активна радијална тектоника и во значителна мера таа покажува голем интензитет, претставен со сеизмичност, односно со појава на земјотреси.

Категорија:Географија на Македонија
Куп на Македонија во кошарка 2015

**Купот на Македонија 2015** било 23. издание на Купот на Македонија во кошарка. Завршниот турнир се одиграл во спортскиот центар Јане Сандански во Скопје во организација на КК МЗТ Аеродром. Во ова издание шампион бил Работнички.

## Место на одржување




## Квалификации
### Пласман
Пласман на екипите од Првата лига по девет одиграни кола.

### Осминафинале
#### (7) Струмица против (10) Т-Баскет

#### (8) Гоце Делчев против (9) Водњански Лисици

### Четвртфинале
### (1) МЗТ Аеродром против (8) Гоце Делчев

### (2) Работнички против (10) Т-Баскет

### (3) Фени Индустри против (6) Кожув

### (4) Куманово 2009 против (5) Карпош Соколи 2000

## Завршен турнир
### Ждрепка
Излекувањето на паровите се извршило на 4 февруари 2015.

### Костур

### Полуфинале

### Финале

## Победнички состав

**Главен тренер**
*  Марјан Србиновски 

## Признанија
* Најкорисен играч на финалето - Ѓорѓи Чековски (Работнички)

## Поврзано
* Прва македонска кошаркарска лига 2014/15
* Втора македонска кошаркарска лига 2014/15

## Наводи

## Надворешни врски
* Куп 2015 на страницата на МКФ 

2015
Кошарка
Авакум

**Авакум** (, *Хавакук*) — еден од старозаветните пророци чии пропрошта и молитви се библиската Книга на пророкот Авакум. Бил активен околу 612 г.&nbsp;п.н.е.

## Житие
Пророкот Авакум живеел шест века пред Исус Христос и ги предвидел падот на Ерусалим, опустошувањето на градот и на храмот, како и вавилонското ропство на Евреите. По опустошувањето на Ерусалим, тој останал да живее во Јудеја (денешен Израел) и работел како земјоделец. Според преданието, св. пророк Авакум починал во длабока старост.

## Поврзано
* Мали пророци
* Персиски Евреи

## Наводи

## Надворешни врски

* Вовед во Книгата на пророкот Авакум 
* Житие на светиот пророк Авакум — „Денови.мк“ 

Категорија:Библиски пророци
Категорија:Христијански светци
Категорија:Православни светци
Категорија:Светци од Стариот завет
Категорија:Авакум (библиска книга)
Родопски планински предел

**Родопскиот планински предел** зафаќа најголем дел од територијата на Република Македонија. Тој се протега од границата со Бугарија на исток до Преспанската, Кичевската и Полошката Котлина на запад, и до границата со Грција на југ, до границата со Србија на север.

Родопскиот планински предел е дел од старото родопско копно. Тоа е најстаро копно, не само на територијата на Република Македонија, туку на целиот Балкански Полуостров. Овој предел е составен од стари грамадни планини, бројни котлини и речни долини. Поради долготрајното дејство на надворешните сили, старите грамадни планини имаат заоблени планински врвови и широки била, а повеќето од нив се со благо наведнати планински страни и со помала височина.

Според геолошкиот состав, Родопскиот планински предел претежно е составен од стари магматски и метаморфни карпи, а делумно од помлади седиментни карпи. Најзначајни се: гнајсеви, гранити, микашисти, дијабази, амфиболи, шкрилци, мермери, варовници итн. Освен тоа, на многу места се застапени и вулканските карпи, чија појава се објаснува со интензивните вулкански ерупции, потоа има длабоки раседни линии, термо-минерални извори, како и појава на разни метални (олово, цинк, бакар, железо) и неметални руди (опалит, кварцит, гранит, фелспат и др.).

Според географската положба и природните одлики на одделните делови Родопскиот планински предел се дели на три помали географски целини: Источно-вардарска група планини и котлини, Ниска Македонија или Повардарие и Западновардарска група планини и котлини или Пелагонски масив, односно Пелагониди.

### Родопска зона
**Родопската Зона** ги зафаќа источните делови на Македонија, вклучувајќи ги планините Беласица, Плачковица, Огражден, Малешевски Планини и Осоговски Планини. Овие планини според настанокот се нарекуваат стари грамадни планини поради тоа што се одликуваат со благо заоблени врвови и со не толку стрмни страни. Исто така, две планини меѓусебно се одвоени со котлина. Во неа старата кристалеста маса на Родопите со раседи е раздробена на одделни блокови, поточно на одделни планини како хорстови и на котлини како ровови. Тоа се тектонски единици, поточно структури, како антиклинариуми и синклинариуми. Секоја структурна единица има свои специфични белези кои меѓу себе се раздвоени со раседи од различни димензии. На некои од овие раседи се јавуваат термоминерални извори како на пример Кочанска Бања, бањата Банско и др.Источната родопска зона е испресечена со длабоко всечени речни долини.Покарактеристични се долините на:Крива Река,Злетовкса Река,Брегалница со притоките,Крива Лакавица и реката Струмица

Категорија:Родопски планински предел
Изменетосредоземна клима

**Изменетосредоземна** или **изменетомедитеранска клима** — климатски тип кој настанува по дејство на топлите влијанија кои од југ од Егејското Море, преку долината на реката Вардар, Струмица и Дојранска Котлина, навлегуваат на север. Поголеми влијанија од оваа клима се чувствуваат во Гевгелиско-валандовската Котлина, Дојранската Котлина, до Демир Капија. Слични влијанија таа има и во Струмичко-радовишката Котлина, каде се пробива преку долината на реките Струма и Струмица. Послаби влијанија од оваа клима има во Тиквешката Котлина, Скопската Котлина, како и по долината на реката Брегалница до Кочанската Котлина. Со послабо влијание оваа клима е застапена и во Дебарската Котлина, која тука навлегува од Јадранското Море, по долината на реката Црн Дрим, а делумно и во Охридско-струшката Котлина.

Средната годишна темепратура на воздухот кај изменетосредоземната клима се движи од 14,5°С до 12,5°С, со вредности за средна јулска температура од 23°С до 25°С и средна јануарската температура од над 1,5°С до 3°С.

Во Пелагонија и во Преспа, и покрај јужната географска положба и близината на околните мориња (Егејското и Јадранското Море), а и поради високата надморска височина на која се наоѓаат (од 600 до 1000 м, односно од 853 до 1000 м) и опкруженоста со планини, сепак не се чувствува влијанието на средоземната клима.

Изменетосредоземната клима се одликува со топли и суви лета, и со благи и врнежливи зими. Есента и пролетта не се еднакво изразени, есента е подолга и потопла, а пролетта е покуса и посвежа. Во областа на оваа клима во летните месеци се јавуваат големи топлини (и над 40°С). Снегот, особено во Гевгелиско-валандовската Котлина, се задржува само неколку дена, а височината на снежната покривка изнесува едвај неколку сантиметри.

Количеството на врнежи многу осцилира, со вредноси од 750 мм во Гевгелиско-валандовската Котлина, на 650 мм во Струмичко-радовишката, до 510 мм, односно 490 мм во Тиквешката и Овчеполската Котлина.

Најпознати ветрови кои дуваат во овој климатски тип во Република Македонија се Вардарец и Југо.

Категорија:Географија на Македонија
Категорија:Клима во Македонија
Умереноконтинентална клима

**Умереноконтиненталната клима** е застапена во: Пелагонија, Преспа, Кичевско, Овче Поле, Куманово, Славиште и во Малешевијата. Имено, во текот на зимата овие простори се под влијание на студените воздушни маси кои доаѓаат од север, а во текот на летото се под влијание на топлите воздушни маси кои доаѓаат од југ. Така, во однос на јануарските и јулските температури меѓу одделни подрачја со умереноконтинентална клима се јавуваат поголеми разлики, кои се последица на географската широчина, надморска височина и влијанието на воздушните маси. Просечната средна годишна температура се движи од 10°С до 12°С, а просечните јануарски температури се движат од 0°С до +1°С или -1°С, додека, пак, просечната јулска температура на воздухот се движи од 19°С до 22°С. Средната јулска температура на воздухот е највисока во Овче Поле, а средната јануарска температура на воздухот е највисока во Малешевија. Просечното годишно количество врнежи се движи од 490 мм во Овче Поле, 640 мм во Пелагонија, до 760 мм во Преспа. Врнежите паѓаат во вид на дожд и снег, а честа е и појавата на град.

**[[Жупска клима]]** има во котлините со умереноконтинентална клима кои се заштитени од студените воздушни струења. Таа се одликува со топли лета и поблаги зими. Жупската клима е застапена во Полошката и Дебарската Котлина.

Умереноконтиненталната клима се одликува со умерено влажни и студени зими и со умерено суви и топли лета. Пролетта е посвежа и трае покусо од есента.

## Поврзано
* Континентална клима

Категорија:Клима во Македонија
Категорија:Кепенова класификација на климата
Манастириште (Костинци)

**Манастириште** — археолошко наоѓалиште во прилепското село Костинци. Наоѓалиштето поради неистраженоста не е датирано и е од непознат тип. Во 1951-1957 македонскиот антрополог Јован Ф. Трифуноски при своите истражувања забележал дека северозападно од селото, во близина на железничката пруга се забележуваат остатоци од градба. По површината на земјата видливи се тули, бигорски и обични градежни камења, како и остатоци од фрески. Во 1933 година тука била откопана и плоча со релјефи. За време на Втората светска војна голем број од пронајдените артефакти биле однесени во Бугарија од страна на бугарските војници. Во близина се наоѓа и неистражената некропола Капина.

## Поврзано
*Дуња — неопределено наоѓалиште од непознат период;
*Капина — некропола од непознат период;
*Костинци;
*Список на археолошки наоѓалишта во Прилепско;

## Наводи

Категорија:Костинци
Капина (Костинци)

**Капина** — археолошко наоѓалиште во прилепското село Костинци. Наоѓалиштето поради неистраженоста не е датирано и најверојатно претставува некропола. Во 1951-1957 македонскиот антрополог Јован Ф. Трифуноски при своите истражувања забележал дека северозападно од селото, а во близина на наоѓалиштето Манастириште се наоѓа место со гробови. Гробовите од внатрешната страна биле обложени со земјени плочи.

## Поврзано
*Манастириште — неопределено наоѓалиште од непознат период;
*Дуња — неопределено наоѓалиште од непознат период;
*Костинци;
*Список на археолошки наоѓалишта во Прилепско;

## Наводи

Категорија:Костинци
Липозом

мини|250п|десно|Шематски приказ на липозом

**Липозомите** претставуваат фосфолипидни везикули. Фосфолипидите се распоредени во вид на двослој. Липозомите можат да послужат за инкорпорирање на хранливи материи и лекови.

Категорија:Начини на дозирање
ФК Кјасо

**ФК Кјасо** е швајцарски фудбалски клуб од градот Кјасо. Клубот е основан во 1905 година, a исто така има настапувано во италијанската прва лига во периодот меѓу 1914 и 1923 година.

Најславниот период на клубот бил меѓу 1948 и 1961 година, кога настапувале во Швајцарската Супер лига. Тимот завршил на второ место, во сезоната 1950-1951 и на трето следната сезона.

Својте домашни натпревари Кјасо ги игра на Стадионот Комунале, кој собира 11,600 гледачи.

## Бои и амблеми
Официјалните бои на клубот се црвена и сина (20px).

## Титули
* **[[Швајцарска Челенџ лига]]**
** **Победник (2) :**
1961-1962, 1971-1972.

## Играчи
### Моментален состав

### Познати играчи
*  Ото Пфистер
*  Ајуб Дауд
*  Валон Бехрами
*  Џанлука Ѕамброта

## Надворешни врски
*Официјална страна на Кјасо 

Кјасо
Категорија:Кјасо
Источновардарска група планини и котлини

Планините и котлините од Источновардарската група се наоѓаат во источниот дел на Република Македонија, помеѓу македонско-бугарската граница на исток и Вардарската долина на запад, или поточно Поварадарието, од каде што се одделени со Дојранска Котлина, планината Плавуш, Градешка Планина и Конечка Планина и источниот дел на Скопска Црна Гора.

Според начинот на создавањето, составот на земјиштето, изгледот и другите одлики, планините од оваа група се вистински родопски планини.

Во групата планини од овој предел се издвојуваат: Беласица, Огражден, Малешевски Планини, Плачковица, Осогово, Герман, Козјак и Скопска Црна Гора.

**Котлини** во оваа група се: Струмичко-радовишка Котлина, Малешевска Котлина (Беровска Котлина), Делчевска Котлина (Пијанец), Кочанска Котлина, Овчеполска Котлина, Кумановска Котлина (Жеглигово) и Кривопаланечка Котлина (Славиште). Овие котлини имаат големо стопанско значење особено за развојот на земјоделството. Тие се создале при тонењето на Родопската зона и во почетокот биле исполнети со вода, така што денес се покриени со големи наслаги на песок и глина.

Меѓу нив најпозната и најголема е Струмичко-радовишката Котлина. Таа се наоѓа во источниот дел на Република Македонија и се вбројува во групата најплодни котлини во републиката. Спуштена е помеѓу планините: Беласица, Огражден, Смрдеж и Малешевски Планини, а рамниот дел на котлината е поделен на три дела: Струмичко, Радовишко и Дамјанско Поле. Надморската височина е од 100 до 500 метри, од кои најниско е Струмичкото, а највисоко е Дамјанското Поле. Вкупната површина на котлината зафаќа 658 км². Поради поволните климатски и почвени услови во котлината успеваат: раниот зелнчук, памук, афион, винова лоза, кикирики и др. На многу места во котлината, месното население месното население направило голем број на оранжери-пластеници. На работ на котлината во подножјето на планината Беласица се наоѓа и Бања Банско.

Во Кочанската Котлина успева оризот, во Малешевската, Пијанец и Кривопаланечката Котлина успеваат овошките и градинарските култури, додека во Кумановската и Овчеполската Котлина успеваат житните и индустриските растенија.

Во овој простор се одделуваат и следните природно-етнографски целини: Јуруклуци, Малешево, Пијанец, Славиште, Козјачија и Средорек.

Категорија:Географија на Македонија
Мирза Џамал Џеваншир Карабашки

**Мирза Џамал Џеваншир Карабашки** (; неизв. - † 1853 година) е везир од 1797 до 1822 година на карабашкиот хан Мехтикули.

Потекнува од родот на Џеванширите. По 1822 година служи како карабашки провинциски судија. Автор е на книгата "Историја на Карабах", напишана на фарси.

## Извори


## Литература
* Мирза Џамал Џеваншир Карабашки, "Историја на Карабах". Баку, 1959  

Џеваншир, Мирза Џамал
Џеваншир, Мирза Џамал
Категорија:Родени во 1773 година
Категорија:Починати во 1853 година