Никозиски ѕидини

**Никозиски ѕидини**, познати и како **Венецијански ѕидови** — серија одбранбени ѕидови што ја опкружуваат Никозија, главниот град на Кипар. Првите градски ѕидини биле изградени во средниот век, но тие биле целосно обновени во средината на XVI век од Република Венеција за време на нивната војна со Отоманското Царство. Ѕидините сè уште се главно недопрени и се меѓу најдобро зачуваните ренесансни утврдувања во Источниот Медитеран. Тие се главна туристичка занимливост.

Никозија, како Палманова во Италија и Валета на Малта, претставува пример за идеален град на ренесансата. Ова се должи на нејзините утврдувања и нејзиниот градски живот во градот.

## Историја
Првото утврдување во Никозија бил замок изграден во 1211 година, за време на лузињанскиот период. Голема кула наречена Кула Маргарита била изградена од кралот Петар I во 1368 година. Петар II ги изградил првите утврдувања околу целиот град, а исто така ја срушил и кулата Маргарита. 

Кипар станал дел од Република Венеција во 1489 година. Иако венецијанските гувернери на градот ја нагласиле потребата градот да биде утврден, првично не било направено ништо за подобрување на утврдувањата.  Ова се променило по Големата опсада на Малта во 1565 година, кога се зголемиле стравувањата од отоманската експанзија и многу христијански држави во Средоземно Море почнале да ги зацврстуваат своите градови. 

Во 1567 година, Венецијанците одлучиле да го зацврстат градот и им наложиле на италијанските воени инженери Џулио Саворњан и Франческо Барбаро да ги дизајнираат новите утврдувања.  Средновековните утврдувања, за кои инженерите сметале дека се несоодветни за одбрана на градот, биле срушени за да се направи простор за новите ѕидини. Венецијанците, исто така, срушиле и неколку куќи, цркви и палати во градот, како и згради што лежеле надвор од новите ѕидини, како за набавка на градежни материјали, така и за појасно видно поле за одбрана на градот. 

Во исто време, реката Педиос била пренасочена надвор од градот за да се заштитат жителите од поплави и да се пополни ровот што ги опкружува новите ѕидини.

Четвртата османлиско-венецијанска војна избувнала кога утврдувањата сè уште биле нецелосни. Османлиите на чело со Пијали Паша го нападнале Кипар на 1 јули 1570 година и ја започнале опсадата на Никозија на 22 јули. Градот издржал до 9 септември, кога Османлиите го пробиле ѕидот во Подокатаро. Тогаш Османлиите ги убиле бранителите и ги заробиле преостанатите жители. 

По завршувањето на опсадата, Лала Мустафа-паша оставил гарнизон од 4000 војници и 1000 коњаници во градот. Тогаш градот доживеал постојан пад.  Иако Османлиите ги поправале утврдувањата по опсадата, до почетокот на 17 век, тие биле „пробиени или распаднати“ и градот практично останал без одбрана. 

Градот на крајот почнал да доживува преродба во средината на 19 век. Сè уште бил затворен во ѕидовите кога Британците го окупирале Кипар во 1878 година. Во близина на портата Пафос во 1879 година бил направен отвор за да се олесни пристапот до околината. Понатамошни отвори биле направени во ѕидовите во текот на 20 век. 

## Распоред
[алт=An OpenStreetMap map.|мини| Карта на заградениот стар град Никозија. 10 од 11-те бастиони се означени со [Податотека:أيقونة_قلعة_1.svg|алт=tower|20x20пкс]]
мини| Поглед на дел од венецијанските ѕидини и блиските градини
Венецијанските ѕидини на Никозија имаат кружна форма, со обем од  5 километри. Ѕидовите содржат единаесет пентагонални бастиони со заоблени орилони, слични на бастионите на Палманова. Бастионите се именувани по единаесет семејства, столбови на италијанската аристократија на градот, кои донирале средства за изградба на ѕидините. Единаесетте бастиони се: 

* Карафа бастион
* Бастион Подокатаро
* Бастион Констанца
* Бастион Д'Авила
* Бастион Триполи
* Бастион Рокас
* Бастион Мула
* Бастион Квирини
* Барбаро бастион
* Лоредан бастион
* Бастион Флатро

Бастионите од Карафа до Триполи се наоѓаат во јужната половина на градот, во Република Кипар. Бастионите од Рокас до Лоредан се наоѓаат на северот окупиран од Турција, додека Бастионот Флатро се наоѓа во тампон зоната на ОН.
мини| Портата Фамагуста .
Градот има три порти:

* Порта Пафос (Порта Сан Доменико)
* Порта Фамагуста (Порта Џулијана)
* Порта Киренија (Порта дел Проведиторе)

Експертите сметаат дека ѕидовите претставуваат одличен пример на воената архитектура од 16 век. Нивниот дизајн вклучува специфични иновативни техники, означувајќи го почетокот на ренесансниот период во фортификациската конструкција. Тие вклучуваат позиционирање на портите на страната на соседните бастиони, така што тие би можеле полесно да се заштитат во време на опсада и оставање на горната половина од ѕидот необложена со ѕидање, за да се зголеми неговата способност да го апсорбира ударот од топовски истрели.

И покрај тоа, утврдувањата имале неколку недостатоци, главно бидејќи сè уште останале нецелосни кога Кипар бил освоен од Османлиите. Бастионите немаат кавалиери, а ѕидините се прилично ниски во споредба со другите современи градски ѕидини како што се утврдувањата на Ираклион и утврдувањата на Валета. На утврдувањата исто така им недостигале доградби.

## Како симбол
алт=A white flag with a central symbol with eight points.|мини| Знамето на Никозија
Знамето на Никозија (Република Кипар) и амблемот на Северна Никозија (Турска Република Северен Кипар) се засноваат на распоредот на ѕидовите.
## Наводи

Категорија:Градски ѕидини
Категорија:Згради и градби во Никозија
Категорија:Венецијански Кипар