Горнопреспански дијалект

**Горнопреспански дијалект** или **ресенски дијалект** — дијалект од подгрупата на западни и северозападни дијалекти на западното наречје на македонскиот јазик. Се говори на територијата на градот Ресен со околината. Горнопреспанскиот дијалект е близок дијалект со долнопреспанскиот дијалект. Овој дијалект дели поголем број на кракатеристики со соседните дијалекти.

## Територија
Горнопреспанскиот дијалект го сочинуваат градскиот говор од Ресен со говорите од околните села: Јанковец, Болно, Петрино, Избишта, Илино, Горно Крушје, Лева Река, Кривени, Златари, Сопотско, потоа селата во Преспанско Поле и во крајбрежјето: Претор, Асамати, Курбиново, Рајца, Грнчари, Подмочани, Долно Перово, Езерани, Дрмени, Царев Двор, Горно Дупени, Евла, Лавци, Покрвеник, Шурленци, и селата на северозападниот брег на езерото: Отешево, Лесковец, Стење и Коњско.

## Фонолошки одлики

* Особено е карактеристичен развојот на групата *ое* со што тие се одделуваат и од охридскиот и од струшкиот говор, иако се во иста дијалектна зона. Асимилацијата  во оваа група се врши во корист на *е*: *ае* со контракција на која претходи асимилација се добива долго *е*: *човек – чоек – чēк*. Се случува, иако ретко, оваа форма да се изговара со обично *е*. Не секогаш *ое* преминало во долго *е*, има примери кога група се реализира како дифтонг *ОḬ - повели – поели - поḬли – појли*.
* Асимилационо едначење спрема втората компонента има и во *ае* > *ē*: *знаеме* – *знēме*, *знает – знēт*.
* Замена на групата **цвь-** со *цу-*: *цут*, *цутит, рацути, расцути*...
* Промена на ѣ во *е* во сите положби и зад согласката *ц*: *цевка // цефка, цеп, цепец, цепи, цепéјнца*...
* Кратката акузативна форма за множина *ги* се употребува како *и*: *и видоф ними*... 
* Секундарниот **ъ** во извесен дел од Преспа се јавува како *о*, дури и во групата tъm: *осом*, *седом*.
* Групите *tj, *dj, **stj, *skj*, **zdj*, *zgj преминале во *шт* и *жд*, за разлика од Охрид и од струшкиот говор: *враштат*, *обиждат*.
* Редовно губење на меѓусамогласното *в*: *чоек, глаа*, *Јанковец* – *Јанкоец*...
* Јасен изговор на неакцентираните согласки.
* Согласката *х* се заменува со *в* во неколку положби, како апсолутниот крај на зборот: *страх-страв, прах-прав*, во положба пред согласка: *бахча-бавча*, *бехме-бевме*, а во положба на почетокот на зборот може и да се изгуби: *хамал-амал*.
* Носовката ѫ во коренската морфема добива резултат *ă*: *мăгла, мăска, скăпо*...

## Морфолошки одлики

* Личните и роднинските имиња од машки род во дативни конструкции имаат наставка *у*: *Му реков Стојану*, а за женски род има *е*: *Је реков Цвете*.
* Кратките заменски форми за акузатив *ме*, *те*, *се* > *ма*, *та*, *са*. Ова е карактеристично и за соседните струшки говори.
* Множинските дативни форми *нам ни*, *вам ви* се јавуваат во акузативни конструкции: *нам ни виде*.
* Заменската форма *сăто*, наместо *сето*.
* За второ лице еднина императив се јавува наставката - *ејте*: *речејте*, *пулејте*.
* Во ресенскиот говор имперфективно-итеративните форми имаат наставка *-а* (а-група): *кажват*. Со овие форми преспанскиот говор се поврзува со леринските говори, но и со охридско-струшките говори во кои овие форми се од *и-група*: *кажвит*.
* Наставката за множина во машки род -*ови* се употребува како *-ој* : *дворој, патој, зборој*... 
* Преглас на *а* во *е* е почест за разлика од другите западни говори: *чеша < чаша*.
* Во трето лице еднина презнет се чува наставката - *т*: *одит, гледат, носит*...         
* Резултатот *о* е рефлекс и за самогласното *л*: *вок*, *соза*.
* Има две форми за трето лице еднина од помошниот глагол *сум*: *-ет* и *-ести*, формата *-ет* освен во централните говори ја има и во некои охридско-преспански села, а *-ести* е карактеристична за костурскиот говор, но ја има и во некои дебарски села.
* Употреба на трите членови: *от, та, то, те, ов, ва, во, ве, он, на, но, не*.
* Неудвојување на предлогот *со*: *алиштата и переа со варен граф*.

## Наводи

Категорија:Македонски дијалекти
Категорија:Преспа