open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Светски ден на ромскиот јазик

**Светскиот ден на ромскиот јазик** ги промовира ромскиот јазик, култура и образование. Се слави секоја година на 5 ноември, од 2009 година. Хрватскиот парламент официјално го признал во 2012 година, а УНЕСКО го прогласил 5 ноември за Светски ден на ромскиот јазик во 2015 година. Од 2018 година, 16 земји членки на Советот на Европа, го признале ромскиот јазик како малцински јазик според Европската повелба за регионални или малцински јазици.

## Потекло
На 5 ноември 2008 година во Загреб, Хрватска, за време на презентацијата на првиот ромско-хрватски и хрватско-ромски речник напишан од ромскиот научник и политичар Вељко Кајтази, претставници на ромската заедница од целиот свет и членови на хрватскиот јавен живот ја потпишале повелбата со која го прогласиле 5 ноември за Ден на ромскиот јазик во Република Хрватска. Потпишувањето на повелбата било иницирано и организирано од Вељко Кајтази и Хрватското здружение за образование на Ромите „Кали Сара“ (денес наречен Сојуз на Хрватска на Ромите „КАЛИ САРА“ ), а повелбата била потпишана од околу 150 поединци.
мини| Повелба со која се прогласува 5 ноември за Ден на ромскиот јазик во Република Хрватска (5 ноември 2008 година, Загреб, Хрватска)
Во 2009 година, за време на Светскиот симпозиум за стандардизација и кодификација на ромскиот јазик, кој се одржал од 3 до 5 ноември 2009 година во Загреб, Хрватска, Меѓународниот ромски сојуз и Хрватското здружение за образование на Ромите „Кали Сара“ издале декларација со која побарале признавање на 5 ноември како Светски ден на ромскиот јазик во сите земји во кои живеат Ромите. Оваа прилика го одбележала и првото официјално одбележување на овој датум.

## Меѓународно прифаќање
Хрватскиот парламент едногласно (122 гласа за) го прифатил барањето на своите членови да ја поддржат меѓународната иницијатива за одбележување на 5 ноември како Светски ден на ромскиот јазик на седницата која се одржала на 25 мај 2012 година.
Со тоа тој станал првиот парламент во светот што направил таков чекор.Биле поканети и други национални парламенти, меѓународни институции и организации, како и сите луѓе со добра волја во светот да се приклучат на иницијативата.

На барање на Република Хрватска, УНЕСКО го прогласил 5 ноември за Светски ден на ромскиот јазик во 2015 година.

## Надворешни врски

* Архива на Ромите
* УНЕСКО

## Наводи

Категорија:Ромска култура
Категорија:Празници во ноември
Категорија:Светски ден на Ромскиот јазик
Ивајло Маринов

**Ивајло Маринов** (; р.  во Варна), познат и како **Исмаил Мустафов**, **Исмаил Хусеинов** или **Ивајло Христов**) е бугарски боксер со муслиманско ромско потекло, кој го освоил бронзениот медаљ на Летните олимписки игри 1980 година во лесна мува категорија и златниот медаљ во истата категорија на Летните олимписки игри 1988 година

## Име
Во текот на својата кариера, тој се натпреварувал под неколку различни имиња. Различни референци даваат различни и често контрадикторни информации за неговото точно родено име и кое име го користел на кој натпревар. Сепак, се чини дека поголемиот дел од изворите сугерираат дека неговото првобитно име било Исмаил Мустафов, Исмаил Хусеинов или Исмаил Мустафов-Хусеинов, а неговото име било насилно сменето во Ивајло Маринов, Ивајло Христов или Ивајло Маринов-Христов под режимот на Живков.

## Аматерска кариера
Покрај резултатите од Олимпијадата, Маринов го освоил и златниот медал на Светското првенство во 1982 година.

Маринов освоил и четири златни медаљи на Европското првенство во бокс во 1981, 1983, 1989 и 1991 година и сребрен медаљ во 1985 година.

## Олимписки резултати во 1980 година
Подолу е рекордот на Ивајло Маринов, бугарски боксер во лесна мува категорија, кој се натпреварувал на Олимписките игри во Москва, во 1980 година:

* Осминафинале: Го победил Џерард Хокинс (Ирска) со одлука, 5-0
* Четвртфинале: Го совладал Ахмед Сиад (Алжир) со одлука, 5-0
* Полуфинале: Поразен од Иполито Рамос (Куба) со одлука, 1-4 (добил бронзен медал)

## Олимписки резултати во 1988 година
Подолу е рекордот на Ивајло Маринов, бугарски боксер во лесна мува категорија, кој се натпреварувал на Олимпијадата во Сеул, во 1988 година:

* 32. коло: Го поразил Марк Ептон (Велика Британија) со одлука, 5-0
* Осминафинале: Го поразил Хенри Мартинес (Ел Салвадор) со одлука, 5-0
* Четвртфинале: Го совладал Александар Махмутов (Советски Сојуз) со одлука, 5-0
* Полуфинале: Го победил Леополдо Серантес (Филипини) со одлука, 5-0
* Финале: Поразен од Мајкл Карбахал (Соединети Американски Држави) со одлука, 5-0 (освоен златен медал)

## Почести
Тој бил избран за бугарски боксер број 1 на 20-тиот век,  во истражувањето спроведено од Бугарското здружение на новинари во бокс.

## Наводи

## Надворешни врски
* Профил на бугарскиот олимписки комитет

Категорија:Бугарски боксери
Категорија:Бугарски Роми
Категорија:Луѓе од Варна
Ксиропотамски мост (втор)

**Ксиропотамски мост** () — стар камен мост на Света Гора, Егејска Македонија.

Мостот се наоѓа на патот кој води од манастирот Ксиропотам кон манастирот „Св. Пантелејмон“,  малку под првиот Ксиропотамски мост. Има еден лак.

## Поврзано
* Ксиропотамски мост (прв)

## Наводи

Категорија:Мостови на Света Гора
Пантократорски мост

**Пантократорски мост** () — камен мост на Света Гора, Егејска Македонија.

Сместен е на потокот до манастирот „Пантократор“. Има еден лак.

## Наводи

Категорија:Мостови на Света Гора
Вилзум

**Вилзум** () — општина во округот Грофовија Бентхајм, во сојузната покраина Долна Саксонија, Германија.

## Географија
### Местоположба

Северно од Вилзум се наоѓаат општините Емлиххајм и Лар, северозападно се наоѓа холандската општина Харденберг. Општините Хогштеде и Геленкамп се граничат на североисток и на исток со Вилзум. На југоисток се наоѓа општината Илзен, каде се наоѓа седиштето на општинската заедница; југозападно од Вилзум се наоѓа општината Итербек, додека на запад е општината Вилен.

Со површина од 47,13 км², Вилзум е најголема општина во општинската заедница Илзен. Највисока точка е Вилзумер Берге со височина од 80 метри.

## Наводи

## Надворешни врски

Категорија:Грофовија Бентхајм (округ)
Светиатанасов мост

**Светиатанасов мост** () — средновековен камен мост на Света Гора, Егејска Македонија.

Мостот се наоѓа на стариот пат кон манастирот Велика Лавра, на растојание од 5 – 6 км од него. Во соседство се конаците „Св. Ѓорѓи“. Според монасите, изграден е во 1000 г. од св. Атанасиј Светогорски.

## Наводи

Категорија:Мостови на Света Гора
Категорија:Појавено во 1000 година
Гетело

**Гетело** () — општина во округот Грофовија Бентхајм, во сојузната покраина Долна Саксонија, Германија.

## Географија
### Местоположба

Гетело се наоѓа северозападно од окружниот град Нордхорн на границата со Холандија.

### Општински единици

Општината Гетело е составена од следниве места:

* Гетело
* Гетеломор

## Наводи

## Надворешни врски

Категорија:Грофовија Бентхајм (округ)
Кутлумушки мост

**Кутлумушки мост** () — камен мост на Света Гора, Егејска Македонија.

Мостот се наоѓа на патот од селото Кареја кон манастирот Кутлумуш. Има еден лак и е во многу добра состојба.

## Наводи

Категорија:Мостови на Света Гора
Маријан Симион

мини|Маријан Симион во 2013 година
**Маријан Симион** (роден на 14 септември 1975 година во Букурешт) е романски боксер, кој се натпреварувал во лесна средна категорија (71 кг) на Летните олимписки игри 2000 година и го освоил сребрениот медал. Тој го повторил тој подвиг една година подоцна, на Светското првенство во аматерски бокс во 2001 година во Белфаст, откако ја освоил светската титула на претходниот турнир во Хјустон, Тексас, САД.

Тој е постар брат на олимпискиот боксер Дорел Симион. Симион се квалификувал за Летните олимписки игри 2004 завршувајќи на првото место на вториот олимписки квалификациски турнир на АИБА во 2004 година во Варшава, Полска.

## Олимписки резултати
**1996 година**

* Го победил Хусеин Бајрам (Франција) со 13-6
* Го победил Фернандо Варгас (Соединетите Американски Држави) со 8-7
* Го победил Хасан Ал (Данска) со 16-8
* Поразен од Хуан Ернандес Сиера (Куба) со 7-20

**2000 година**

* Го победил Чиро ди Корсија (Италија) со 19-8
* Го победил Хосе Луис Зертуче (Мексико) РСЦ 3
* Го победил Фредерик Естер (Франција) РСЦ 3
* Го победил Порнчаи Тонгбуран (Тајланд) со 26-16
* Поразен од Јермахан Ибраимов (Казахстан) со 23-25

**2004 година**

* Поразен од Рамадан Јасер (Египет) 29-36

## Надворешни врски
* 

Категорија:Родени во 1975 година
Категорија:Романски боксери
Категорија:Роми
Арлии

**Арлии** (Arlije) — месна подргупа на Ромите, кои претежно живеат во Македонија. Тие сочинуваат мнозинство во Општина Шуто Оризари, Скопје.

## Општо
Тие, за време на Отоманската Империја, биле донесени од Анадолија и се населиле во тогашната покраина Румелија. Арлиите  припаѓаат на муслиманскиот ромски народ. Постојат различни подгрупи на Арлие, именувани по нивните традиционални занимања,, l кои живеат во Македонија , Косово и јужна Србија. Покрај македонскиот и албанскиот, тие зборуваат и на арлискиот дијалект на балканскиот ромски. Зборот *Арлије* (еднина *Арли*) е изведен од турскиот збор *јерли* (што значи „роден“ или „населен“), како и името *Ерлидес* (грчки: Ερλίδες, еднина Ерли) од слична група што живее во Грција. Најголемата населба Арлије е во Шуто Оризари во Македонија.

## Познати Арлии
*Шабан Бајрамовиќ
*Есма Реџепова
*Мухарем Сербезовски

## Наводи

Категорија:Роми
Категорија:Македонски Роми
Бајрам Халити

**Бајрам Халити**, роден на 21 мај 1955 година во Гњилане, ФНР Југославија ) е автор од Косово. Неговите книги имаат освоено многу награди, вклучително и неколку награди  на годишниот натпревар „Амико Ром“ во Италија и неговото дело било вклучено во *Патиштата на Ромите: ПЕН антологија на циганите писатели* од 1998 година. Полиглот кој држел предавања низ Европа и САД, тој работел како уредник на списанието *Ахимса* („Ненасилство“), посветено на ромските и српските прашања.

## Наводи

Категорија:Родени во 1955 година
Категорија:Починати во 2022 година
Категорија:Ромски писатели
Категорија:Косовски Роми
Категорија:Српски Роми
Категорија:Југословенски Роми
Категорија:Косовски писатели
Категорија:Српски писатели
Категорија:Југословенски писатели
Ловари

**Ловари** („Јавачи“, од унгарски "ló", *коњ*) е подгрупа на Ромите кои живеат во Средна Европа, особено во Унгарија, Полска, Словачка, Чешка и Германија.  Одредени групи можат да се најдат и во Романија, Хрватска и Србија.

## Опис
Ловарите се Роми кои зборуваат на ромски дијалект кој е под силно влијание на унгарскиот јазик и западнословенските јазици. Нивниот дијалект се класифицира како влашко-ромски.  Историски, тие се занимавале со трговија со коњи и поради тоа се именувани како такви.

## Поврзано
* Роми

## Наводи

## Литература
*Yoors Jan. *The Gypsies*. New York. 1983. 

## Надворешни врски
*Ethnologue: Romani
*Ловари во Хрватска

Категорија:Роми
Вилен (појаснување)

**Вилен** може да се однесува на следново:

* Вилен — река во Бретања, западниот дел на Франција
* Вилен (општина) — општина во округот Грофовија Бентхајм, Долна Саксонија
Кибарие

**Бахрије Токмак**, попозната по нејзиното уметничко име **Кибарие** (родена на 10 август 1960 година), е турска арабеска - поп пејачка.

## Живот
Кибарие е родена како Бахрије Токмак на 10 август 1960 година во семејство со ромско потекло. Таа е ќерка на Доган и Макбуле Токмак и е родена во Ахисар, Маниса. Кога се родила, нејзините родители сè уште не биле венчани, а нејзиниот датум на раѓање првично бил забележан како 1959 година. Во 1981 година, таа поднела барање до судот да го исправи нејзиниот датум на раѓање при регистрацијата и го променила во 1960 година.

Во последниве години, таа се појавила како судија на натпреварот за пеење на ATV *Oryantal Star* . Заедно со филхармонијата на Тепеџик, таа настапила на 85-от Меѓународен саем во Измир во 2016 година.

### Личен живот
На 21 декември 1979 година, таа се омажила за таксистот Тунај Урек. Двојката се развела по неколку години. Во 1999 година се омажила за Али Кучукбалчик и заедно имаат ќерка по име Бирѓул.

## Дискографија

### Албуми

* *Кимбилир* (1981)
* *Aşkın Adresi* (1982)
* *Gelin Ağıtı* (1982)
* *İşte Kibariye* (1983)
* *Хајат Мердивени* (1985)
* *Kibariye* (1986)
* *Romanika (Sabredemedim)* (1986 – Harika Müzik)
* *Hançer (İyimserim)* (1987)
* *Севменин Бедели* (1987)
* *Avustralya Konseri* (1988)
* *Arabesk'in Sultanı* (1989)
* *En Büyük Kibariye* (1989)
* *Ашк Чембери* (1990)
* *Беним Шаркиларим* (Бајшу – МЕР – Ракс Музик)
* *Шаркилара Хајат Верен* (1990)
* *Aşkın Sesi* (1991 – Bayşu Müzik)
* *Бир Туткудур* (1992 – Бајшу Музик)
* *Kibariye '93* (1993 – Bayşu Müzik)
* *İşte Ses İşte Yorum* (1993 – Bayşu Müzik)
* *Kibariye Fırtınası* (1994 – Tempa Müzik)
* *Бир Нумара* (1995 – Бајшу Музик)
* *Кул Кедиси* (1995 – Темпа Музик)
* *Кара Кишлар* (1996 – Банко Музик Јапим)
* *Bir Duygudur Kibariye* (1998 – Prestij Müzik)
* *Бојун Егмем* (2000 – Престиј Музик)
* *Јениден* (2001 – Престиј Музик)
* *Бен Ајакта Агларим* (2003 – ДСМ – Тек Музик)
* *Gülümse Kaderine* (2006 – Avrupa Müzik)
* *Колексија: Бир Нумара* (2008)
* *Anlayamazsın* (2008 – Avrupa Müzik)
* *4 Мевсим* (2010 – Avrupa Müzik)
* *Gülü Soldurmam* (2014 – Avrupa Müzik)

## Филмографија

## Наводи

## Поврзано

* 
Категорија:Живи луѓе
Категорија:Родени во 1960 година
Категорија:Category:Турски романи
Категорија:Category:Турски пејачи
Категорија:Роми
Кал (бенд)

мини|Концерт на групата КАЛ, фестивал Шабац лето 2017 година
**Кал** (што значи „црн“ на ромски) е светски музички ромски бенд од Србија (по потекло од Ваљево, сега со седиште во Белград). Тие го привлекле интересот на српската и светската јавност со нивниот истоимен деби албум, објавен во 2006 година, претставувајќи спој на традиционалната балканска ромска музика со влијанија на танго, блискоисточни, турски, па дури и јамајски влијанија.

Кал бил формиран во 1996 година, а учествувале во неколку компилациски албуми со други ромски, српски и светски музички изведувачи. Нивното прво појавување на националната телевизија било во емисијата на Б92 Тимофејев во новогодишната ноќ 2006 година http://www.b92.net/info/emisije/timofejev.php?nav_id=185443&yyyy=2005&mm=12 , каде што го претставиле својот уникатен стил.

Во текот на 2006 година, Кал имале турнеја со преку стотина концерти ширум светот, вклучувајќи ги повеќето европски земји и САД . Тие учествувале на фестивалите Сигет (во 2001, 2002 и 2004 година), La notte di San Lorenzo во Милано, и 11-то европско биенале на млади уметници во Атина, EXIT во Нови Сад во 2004 и 2005 година, и претставени во 2006 година на World Music Expo, WOMEX . Во април 2006 година, албумот го достигнал првото место на Светските музички топ листи во Европа и завршил на третото место на годишната листа.

Бендот, особено фронтменот Драган Ристиќ, се исто така политички и општествено ангажирани, борејќи се против предрасудите и антиромските чувства. Драган и неговиот брат Душан ја основале летната школа Амала во Србија, работилница за ромски јазик, историја, културно наследство и политичка моќ.

## Постава

* Драган Ристиќ – вокал, гитара,
* Александра Вељковиќ-Вокал
* Милорад Шалајко Јевремовиќ – вокал, виолина
* Раде Арсеновиќ – Хармоника
* Марко Ќурчиќ – бас гитара
* Душан Гњидиќ – Тапани

## Дискографија

### Компилации

* Виолета и Кал: Будва '97 (1997, Комуна Белград )
* Балкански амбиент (1998, музика на Марко, Бугарија)
* Светски Ритми (1998, United One Records, Германија)
* A zenne unnepe (2000, Француски културен институт)
* Романо Суно (2003, B92 Records)
* Serbia Sounds Global 3 (2003, B92 Records)

### Албуми

* *Кал* (2006) ( Б92 /реиздадено меѓународно Асфалтно танго )
* *Radio Romanista* (2009) ( Б92 / Асфалтно танго )
* *Ромологија* (2013) ARC музика (Велика Британија) Сити рекордс, Мултимедија рекорди Србија), Лу ги потресе момчињата (Полска)

## Наводи

* 
* 
* 

## Поврзано

*  (in English)
* Кал на веб-страницата на Летната школа Амала
* Кал на Асфалт Танго, меѓународна издавачка куќа

Категорија:Статии со hCards
Категорија:Ромски музичари
Категорија:Српски Роми
Категорија:Панк групи од Србија
Категорија:Музички групи основани во 1996 година
Јанос Бихари

мини|Јанос Бихари
мини|Јанос Бихари
**Јанос Бихари** (21 октомври 1764 &ndash; 26 април 1827) бил влијателен унгарски ромски виолинист. Тој бил еден од основачите на ромската академска музика и музичкиот жанр вербункос.

До средината на деветнаесеттиот век, „Циганската музика“ била издигната до висока мода, а првата позната била онаа на Јанос Бихари, која пијанистот Франц Лист ја опишал како: „Тоновите испеани од неговата волшебна виолина течат на нашите маѓепсани уши како солзи. . ."

## Биографија
Бихари е роден во ромско семејство во Нагјабони, Унгарија (денес Веке Блахово, Словачка); неговиот татко бил виолинист. Во 1801 година, живеејќи во Пешта, Бихари создал оркестар од 1 цимбалист и 4 виолинисти. Овој оркестар наскоро станал популарен и посетил со Бихари многу градови во Унгарија и во странство. Во секоја земја Бихари ја учел локална народна и академска музика и ја организирал да се свири за време на неговите настапи. Бихари бил толку популарен што можел да живее како благороден човек: имал скапа облека и слуга што ја држел виолината на Бихари, престојувал во луксузни хотели итн. Бил поканет да свири и за императорот на Австрија.

Мелодиите на Бихари ги користеле композитори како Франц Лист, Лудвиг ван Бетовен, Пабло де Сарасате и други.

Во 1824 година Бихари ја повредил левата рака, со што ја нарушил неговата способност за изведување. Последователно, неговата популарност опаднала и тој умрел во сиромаштија во Пешта .

Бихари оставил зад себе 84 музички композиции кои се сметаат за класика.

## Културното наследство
Во Унгарија, Bihari János Táncegyüttes е унгарска фолклорна танчерска група именувана по познатиот композитор Јанос Бихари.

## Поврзано

* Јанос Бихари
* Био на унгарски
* Free scores by János Bihari   партитури

Категорија:Унгарски Роми
Категорија:Починати во 1827 година
Категорија:Родени во 1764 година
Мариела Мер

**Мариела Мер** (родена на 27 декември 1947 година во Цирих) е швајцарска писателка.

Мариела Мер е родена како припадник на номадскиот народ Јениче. Таа била жртва на *Hilfswerk für die Kinder der Landstrasse* (во слободен превод „Организација за помош на деца од руралните улици“), која ги одвоила децата Јениче од нивните родители. Мер била преместувана во 16 сиропиталишта и три поправни домови како дете. Четири пати била сместена во ментална институција и поминала деветнаесет месеци во женски затвор.

Мер го објавила своето прво дело во 1975 година, а нејзиниот прв роман, *Штајнцајт*, во 1981 година. Таа ги брани каузите на аутсајдерите и угнетените малцинства. Нејзината работа била признаена во 1998 година со почесен докторат на Универзитетот во Базел .

Во 2000 година, таа поднесе оставка од клубот на автори *Групе Олтен*, бидејќи групата застранила од својата мисија која имала за цел реализација на „ демократско социјалистичко општество“.

Мариела Мер моментално живее во Тоскана.

## Библиографија

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Надворешни врски

* Литературниот имот на Мариела Мер во архивската база на податоци HelveticArchives на Швајцарската национална библиотека
* Публикации од и за Mariella Mehr  во каталогот Helveticat на Швајцарската национална библиотека
*    на 
* http://www.mariellamehr.com/ 

Категорија:Луѓе од Цирих
Категорија:Родени во 1947 година
Категорија:Швајцарски писатели
Категорија:Починати во 2022 година
Итербек

**Итербек** () — општина во округот Грофовија Бентхајм, во сојузната покраина Долна Саксонија, Германија.

## Географија
### Местоположба

Георгсдорф се наоѓа северозападно од окружниот град Нордхорн, на границата со Холандија. Североисточно од Итербек се наоѓа општината Вилзум, источно е општината Илзен, југоисточно е општината Гетело и северозападно и југозападно е општината Вилен, сите припаѓаат на општинската заедница Илзе. На запад се наоѓа холандската општина Харденберг, додека на југ е општината Туберген (обете во покраината Оверајсел).

### Општински единици

Општината Итербек се состои од следниве единици:

* Итербек
* Еге
* Итербекермор
* Клајне Штрипе
* Балдерхармор
* Итербекердозе
* Рацел

## Наводи

## Надворешни врски

Категорија:Грофовија Бентхајм (округ)
Хале (Нојенхаус)

**Хале** () — општина во округот Грофовија Бентхајм, во сојузната покраина Долна Саксонија, Германија.

## Географија
### Местоположба

Општината се наоѓа јужно од општината Илзен и градот Нојенхаус. На запад се граничи со општината Гетело, источно е општината Лаге, додека на југ се граничи со Холандија.

Поашеберг во Хезинген со 89 метри е второто највисоко возвишение во Грофовијата Бентхајм.

### Општински единици

Општината се состои од следниве места:

* Хале
* Хардинген
* Хезинген

## Наводи

## Надворешни врски

Категорија:Грофовија Бентхајм (округ)
Воли Такс

**Владимир** „**Воли**“ **Такс** (февруари 1948 - 10 април 2005) бил холандски пејач и текстописец. Тој бил основач и фронтмен на групата Недербит The Outsiders (1959–1969) и рок групата Tax Free (1969–1971).

По комерцијалниот и уметнички успех со The Outsiders во доцните 1960-ти, тој имал кратка соло кариера во 1970-тите, а потоа бил успешен текстописец, продуцирајќи голем број хит песни за холандски уметници. По неговата смрт во 2005 година, два добротворни концерти во Амстердам ја докажале неговата трајна популарност и влијание.

## Биографија
Владимир Такс е роден на 14 февруари 1948 година во Амстердам во Холандија. Неговиот татко Холанѓанец и неговата мајка Русинка Ромка се запознале во концентрационен логор за време на Втората светска војна. Тој израснал во Амстердам и научил англиски на рана возраст од контактите со американските морнари, на кои им бил макро.

Во 1959 година, на 11-годишна возраст, тој бил еден од основачите на бит бендот The Outsiders. Бендот пеел англиски стихови, со Такс како главен текстописец; Такс пеел и свирел на гитара и хармоника. Додека свирел со The Outsiders, Такс снимил соло албум (со симфониски оркестар), *Love-In*.
мини|Такс настапува за ТВ во 1968 година
По снимањето на три албуми, The Outsiders се распаднале во 1969 година.

Во 1997 година The Outsiders се собрале за последен пат за да одржат турнеја во Холандија. Турнејата била краткотрајна поради непредвидливото однесување на Такс.

Такс, откако го предводел бендот наречен Tax Free, почнал соло кариера. Во 1974 година, тој ја освоил Сребрената харфа, награда за музички талент и имал значаен успех со неколку соло синглови. Крајот на неговата кариера бил хитот „Ајде да танцуваме“ (1977), кој станал хит во Холандија.

Такс починал во 2005 година, и бил погребан во Амстердам, откако на собирот во Парадизо во негова чест биле собрани доволно пари за неговиот погреб. Една година подоцна, во Парадизо се одржал добротворен концерт за да се соберат средства за поставување споменик на неговиот гроб. Споменикот, со три гитарски вратови, продолжува да привлекува посетители.

## Библиографија
* 
* Blanes, Jerome (2012 - English edition). Outsiders by insiders. ISBN 978-11-059-275-08
* Vahl, Rutger (2015). Wally Tax - Leven en Lijden van een Outsider. ISBN 978-90-388-0043-1

## Наводи

## Надворешни врски
* 

Категорија:Починати во 2005 година
Категорија:Родени во 1948 година
Категорија:Холандски музичари
Илзен

**Илзен** () — општина во округот Грофовија Бентхајм, во сојузната покраина Долна Саксонија, Германија.

Општината претставува административно седиште на истоимената општинска заедница.

## Географија
### Местоположба

Општината се наоѓа во крајниот запад на Долна Саксонија, во близина со границата на Холандија.

## Галерија


Податотека:Kerk-Uelsen2.jpg|Евангелско-реформираната црква во средиштето на Илзен
Податотека:Molen Uelsen.jpg|Ветерница во Илзен
Податотека:Wassermuehle Uelsen.jpg|Воденица во Илзен
Податотека:Uelsen(Germany)-fountain-DSCN9751WCom.jpg|Фонтана на плоштадот


## Наводи

## Надворешни врски

Категорија:Грофовија Бентхајм (округ)
Саша Колпаков

мини|Слика направена на концерт
**Александар Александрович Колпаков** (; роден на 15 февруари 1943 година во Бузулук, Оренбуршка област, РСФСР, Советски Сојуз) е советски и руски гитарист, пејач и композитор.

## Биографија
Потекнува од семејство *Серво*, група Роми кои се наоѓаат претежно во Русија и Украина, тој почнал да свири гитара со седум жици на рана возраст додека живеел во регионот на Саратов. Откако се преселил пред дваесет години во Москва, настаувал во неколку групи, но работел најмногу во театарот Ромен, единствениот ромски театар што постои во светот.

Колпаков се занимавал и со независни проекти, како што е свирењето со Колпаков трио, првиот руски ромски ансамбл кој ја обиколил Северна Америка во посткомунистичкиот период. Неговиот внук Вадим Колпаков ја владее гитарата со седум жици и е член на триото Колпаков од 1994 година.

Како солист и композитор, Родава Тут е првата плоча на Саша, објавена од Опре, швајцарска издавачка куќа посветена на промоција на ромска музика. Неговата музика е типична за она што може да се слуша додека се поминува една вечер дома со Ромите. Некои од песните се стари и неколку стотици години.

## Надворешни врски

*    за враќање
* Био на Саша Колпаков во илустрирана енциклопедија на гитаристи и композитори  (на руски)

Категорија:Руски музичари
Категорија:Живи луѓе
Категорија:Родени во 1943 година
Категорија:Руски Роми
Категорија:Ромски гитаристи
Кале (цигани)

десно|мини|300x300пкс| „Шпански Цигани“. Евграф Сорокин
**Кале** - самонаречено име на една од „големите“ групи цигани. Територии на живеење: Шпанија, Португалија, Латинска Америка, јужна Франција, исто така пронајдени се и во Северна Америка и Северна Африка. Тие се поделени на шпански (познати и како калос и хитанос) и португалски (калони). Зборуваат дијалекти добиени од шпански и португалски со помош на вклучувања на ромски вокабулар и елементи на ромска граматика, што е резултат на долга кампања на присилна асимилација. Традиционално тие се исповедаат како католици, во 20 век и многу припадници на  Кале станале евангелисти.

Уметничката култура на Кале е една од двете најпознати цигански култури во светот благодарение на жанрот фламенко музика и танц, во чиешто појавување, развој и популаризација тие дале огромен придонес. Костимот за изведување фламенко танци потекнува од традиционалната облека на циганите од Кале.

## Имиња
Кале од Северна Африка се нарекуваат со другите Кале со прекарот „Маври“.

*Самонареченито име Кале* (варијанта Кале) го носат и циганите од Финска и Велика Британија, но културолошки се поблиски до Ромите и Синтите.

Во минатото, Ромите понекогаш се нарекувале и *Кале*, но во втората половина на 20 век овој збор почнале да го користат циганите во однос на луѓето од муслиманските земји.

*Гитана*, од шпанскиот *gitana* (хитана), односно „циган“ е збор за шпански циган, танц на шпански цигани или изведувач на такви танци.

Од етнографска и лингвистичка гледна точка, Ероминчела, група цигани кои живеат во Баскија, се разликуваат од Кале.

## Интересни факти

* Долго време, Кале во Шпанија живееле одвоени од Шпанците, во пештери.
* Заштитникот на циганите во Католичката црква, Чеферино Маглија, бил кало.

## Поврзано

* Ромите
* Љули
* цигани
* Циганска култура

## Надвоешни врски

* Историја на Циганите од Западна Европа 
* Фотографии на цигани во Западна Европа 
* Танцувајте на остар чакал 
* Работници во тутунски комбинати 
* Цигански танц во странство видео
* Цигани од Шпанија
* Слики од пештерски живеалишта на шпански цигани

Категорија:Роми
Артур Кварежма

**Артур да Силва Кварежма** (27 јуни 1917 - 2 декември 2011 година) бил португалски фудбалер од ромско потекло кој играл како напаѓач.

## Клупска кариера
Роден во Бареиро, округот Сетубал, Кварежма започнал да игра со локалниот ФК Бареиренсе во втората лига. Во летото 1936 година тој се преселил во Примеир лига со CF Os Belenenses, каде што  останал во следните 13 сезони, работејќи како електричар после тренинзите.

Во 1945–46, кога тимот од Лисабон го освоил своето прво и единствено државно првенство, Кварежма постигнал 14 гола на 22 натпревари. Тој се пензионирал на 5 октомври 1948 година на само 30 години по натпреварот против соседниот Спортинг КП (4-1 победа на домашен терен, два гола), а потоа работел како тренер на неговиот главен клуб во текот на истата кампања, водејќи го до третата позиција. Работел со младинските екипи во следните години.

## Меѓународна кариера
Кварежма играл пет натпревари за Португалија, настапувајќи на исто толку пријателски натпревари во текот на осум години. Тој го направил своето деби на 28 ноември 1937 година, против Шпанија (победа 2–1 во Виго); пред тој натпревар тој, заедно со соиграчите Маријано Амаро, Жоао Азеведо и Хосе Симеес, одбил да го изведе фашистичкиот поздрав, а потоа бил испрашуван од ПИДЕ.

## Личен живот и смрт
Кварежма починал во својот роден град Бареиро на 2 декември 2011 година, на 94-годишна возраст. Многу медиуми го спомнале како пра-вујко на друг фудбалер, Рикардо Кварежма, кој играл со поединечни и тимски успеси за ФК Порто и исто така бил интернационалец; вториот, сепак, подоцна го негирал ова, но го нарекол првиот како „инспирација за надминување на неволјите во животот“.

## Почести
**Белененсес**

* Примеира лига: 1945–46
* Тача де Португалија : 1941–42; Вицешампион 1939–40, 1940–41, 1947–48

## Наводи

## Надворешни врски

* Artur Quaresma <
* Artur Quaresma 
* Португалија статистика на Eu-Football

Категорија:Португалски фудбалски тренери
Категорија:Португалски фудбалери
Категорија:Починати во 2011 година
Категорија:Родени во 1917 година
Висенте Ескудеро

мини| Висенте Ескудеро (1933)
**Висенте Ескудеро** (27 октомври 1892 година во Ваљадолид, Шпанија – 4 декември 1980 година во Барселона) бил шпански танчер на фламенко. Тој бил тесно поврзан со авангардата на своето време и ја донел модернистичката естетика за да се прикаже на неговата теорија за танцот.

Ескудеро беше еден од ретките теоретичари на своето време кој коментираше за кореографијата и презентацијата на машкиот танц фламенко и неговиот „Декалог“ или десет правила за машкиот танчер се почитуваат и денес. Покрај тоа што бил водечки фламенко танчер во неговата ера, тој бил талентиран сликар во стилот, а неговите студии за фламенко често се изложувани. Неговото дело беше восхитувано од шпанскиот модернистички сликар Жоан Миро. Ескудеро се појави и во филмовите *Кастиља на оган* (1960) и *Со Источниот ветер* (1966).

Неговата прва официјална изведба била во 1920 година во театарот Олимпија во Париз. Својата зрелост како танчер ја достигна меѓу 1926 и 1936 година, за кое време имаше интензивни турнеи низ Европа и Америка. Неговата најпозната продукција беше *El amor brujo*.

Пишувањето на Ескудеро на тема танц на фламенко и кореографија бил влијателно во формирањето на вкусовите на неговата генерација и на следната, и тој работел и влијаел на легендарниот Антонио Гадес. Неговиот стил се засновал на силна и експресивна мажественост и јасна и прецизна работа на нозете и *загради* (движења на рацете). Десетте принципи на Ескудеро беа како што следува:

# Танцувајте во машки стил.
# Трезвеност.
# Свртете го зглобот со затворени прсти.
# Ограничено движење на колковите.
# Танцувајте мирно, без суета.
# Хармонија на стапала, раце и глава.
# Бидете убави, флексибилни и искрени.
# Развијте индивидуален стил и акцент.
# Танц во традиционална носија.
# Чувајте низа звуци во умот, не ставајте шајки во чизмите, танцувајте на едноставна сцена и не користете додатоци.

Неговото објавено пишување вклучува:

* Mi baile *(Мојот танц)* (1947);
* Pintura que baila *(Танцувачки сликар)* (1950);
* Decálogo del buen bailarín *(Десет правила за машки танчер) (* 1951).

## Надворешни врски

* Архиво Висенте Ескудеро: http://www.vicenteescudero.org 
* Биографија на Висенте Ескудеро и сродни производи
* http://www.valladolidwebmusical.org/colectivos/la_siguiriya/vicente_escudero.htm

Категорија:Шпански Роми
Категорија:Починати во 1980 година
Категорија:Родени во 1892 година
Писта Данко

десно|мини|284x284пкс| Писта Данко
десно|мини| Статуа на Писта Данко во Сегед
**Писта Данко** (13 јули 1858 - 29 март 1903) бил водач на бенд и композитор роден во Унгарија, кој припаѓал на ромскиот народ. Тој првенствено работел во народни музички стилови популарни во Унгарија во 19 век. Тој често бил познат по прекарот „Нотафа“, унгарски збор што значи „балада-пејач на народната музика“.

## Биографија
Данко е роден во унгарскиот град Сегед, каде што почнал да компонира музика на 28-годишна возраст. Тој припаѓал на музички ансамбл наречен „Hangászsor“, или „Ред музичари“. Потоа се преселил во градот Сзатмар, каде што ја сретнал и започне да и се додворува на Илонка Џо, ќерката на градоначалникот на Сзатмар. Бидејќи Данко бил циган, градоначалникот не ја одобрил врската, што ги натерало Данко и Џо да побегнат. Двајцата биле заедно до смртта на Писта, кој починал  од белодробна болест во 1903 година.

## Музички стил
Поради наследството на Данко, тој бил натопен во Унгарската народна музика, а повеќето од неговите дела биле напишани во популарните стилови на вербункос и нота на народната танцова музика. Тој, исто така, компонирал дела во други стилови како што се маршеви.

## Музички дела
Додека живеел во Сегед, Данко компонирал музика за повеќе од 400 песни, вклучувајќи го и делото на Лајош Поса. Една од неговите најпопуларни песни во тоа време беше *Az a szép, az a szép* ( *Убав е, убав е* ), која сè уште е меѓу популарните песни за народни игри во Унгарија. На барање на неговиот соработник Геза Гардони, истакнат унгарски автор, Данко составил марш наречен *A magyarok bejövetele* ( *Марш на Унгарците*) за илјадагодишнината од унгарската држава во 1885 година. Ова дело го претставува врвот на популарноста на Данко во животот, што му донесе статус што ретко го постигнува еден Ром меѓу елитата во Унгарија.

## Наследство
Данко е редок пример на Ром кој се родил во сиромаштија, а потоа се стекнал со слава и богатство. Тој станал популарен, затоа што свирел задоволувајќи го музичкиот вкус  на јавноста. Како што често се случува, Данко добли значително признание по неговата смрт, кога следните генерации Унгарци биле уште поентузијасти и ја прифатиле неговата музика.

Јавна статуа на Данко била подигната во Сегед, на брегот на реката Тиса. Врз основа на неговиот живот е снимен и филм на унгарски јазик по име *Данко Писта*, објавен во јануари 1941 година.

## Наводи

* *Гсемер Геза* (2001) Сегени Данко Писта. Аломрегенија, Будимпешта.

Категорија:Починати во 1903 година
Категорија:Родени во 1858 година
Категорија:Унгарски Роми
Категорија:Унгарски композитори
Категорија:Луѓе од Сегед
Доминик Лакатош

**Доминик Лакатош** (роден на 8 април 1997 г.) е Чешки професионален играч на хокеј на мраз. Моментално настапува за ХК Витковица од Шешката Екстралига (ЕЛХ). Тој бил избран од Њујорк Ренџерс во шестото коло, вкупно 157-ми севкупно, на нацртот за влез во НХЛ 2017 година.

## Играчка кариера
Лакатош го направил своето деби во Чешката Екстралига играјќи со HC Bílí Tygři Liberec за време на Сезоната 2014-15 во Чешката екстралига.

Во сезоната 2018-19, Лакатош не можел да го репродуцира својот претходен офанзивен резултат со Либерец пред да биде позајмен од колегата од ЕЛХ, ПСЖ Берани Злин, до крајот на кампањата на 14 ноември 2018 година  Во неговиот ангажман во Злин, Лакатош го вратил својот резултатски допир и собрал 4 гола и 13 поени во 20 натпревари пред да биде отповикан од неговата позајмица од Либерец пред истекот на рокот за тргување на ЕЛХ на 31 јануари 2019 година

На 7 мај 2019 година, Лакатош го напуштил Либерец за да потпише двегодишен договор со колегата од ЕЛХ, ХЦ Витковице.

## Статистика за кариера

### Редовна сезона и плеј-оф
### Меѓународни
## Личен живот
Тој е со Ромско (циганско) потекло.

## Наводи

## Надворешни врски

* Biographical information and career statistics from Eliteprospects.com, or Eurohockey.com, or The Internet Hockey Database

Категорија:Живи луѓе
Категорија:Родени во 1997 година
Џони Радукану

мини| Радукану во 1992 година
мини|Џони Радукану романски џез музичар
**Џони Радукану** (1 декември 1931 – 19 септември 2011 година) бил романски џез пијанист со ромско етничко потекло, чие семејство има долга музичка традиција која датира од 17 век.

Роден е во Браила и почнал да свири контрабас на 19-годишна возраст пред да се префрли на пијано. За време на неговата музичка кариера, некои од неговите многубројни соработки надвор од Романија биле оние со Арт Фармер (труба) и Слајд Хемптон (тромбон) и Фридрих Гулда (пијано). Во 1987 година, Радукану добил почесно членство во Академијата Луис Армстронг во Њу Орлеанс. Тој бил основач на романската џез-школа, а за време на музичката кариера долга повеќе од половина век, открил, негувал и обучил неколку генерации романски џез музичари. Леонард Федер го нарекол „Господин Џез од Романија“. Бил претседател на Романската џез-федерација. Радукану бил во брак со Гета Костин од 1962 до 1970 година.

Радукану починал во својот стан на улицата Олтарулуи во Букурешт и е погребан на локални гробишта во Черница, округот Илфов, блиску до главниот град.

## Дискографија

* *Џез трио* – *Серија џез* бр. 4 (Електрокорд, 1966)
* *Џез во мојата земја* (Electrecord, 1967)
* *Исповеди* (Electrecord, 1979)
* *Исповеди II* (Electrecord, 1982)
* *Исповеди III* – *Серија џез* бр. 21 (Electrecord, 1986)
* *Џез произведен во Романија* (Electrecord, 1987)
* *На неговите пријатели* (Алфа издаваштво, 1996)
* *Џез зад Карпатите - Џони Радукану ја запознава Теодора Еначе* (Грин рекордс, 1999)
* *Џез антифанариот* (Анастасија, 2002)
* *Џез од Романија - во живо во Сан Франциско* (Mediaround Inc. /Интерконт музика, 2002)
* *Џез бестамент* (Tescani Productions, 2005)
* *Камерна џез музика* (Soft Productions, 2008)
* *Внатрешни приказни - Џез песни* (Tvr Media, 2009)

## Книги

* *Осаменоста, мојата работа* (Regent House Printing & Publishing, 2002)
* Сара него Џони(Вивалди, 2005)

## Наводи

## Надворешни врски

* Снимање во Меудон, Џони Радукану – Мистер Џез од Романија 
* Џони Радукану во All About Jazz
* Музички примероци од Mediaround 
* Концерт во Сан Франциско на 71-от роденден на Радукану

Категорија:Ромски музичари
Категорија:Романски музичари
Категорија:Починати во 2011 година
Категорија:Родени во 1931 година
Категорија:Романски Роми
Николае Гуџа

мини|Николае Гуџа
**Николае Лингурару** е ромски манела пејач.

## Музичка кариера
Гуџа започнал како пејач и хармоникаш во доцните 1980 -ти, свирејќи музика на виолина. Својот дебитантски албум го издал во 1992 година. Две години подоцна, тој го издал својот прв мејнстрим хит - „De când te iubesc pe tine“ ( англиски : „Since I've Been Loving You“), вклучен во неговата втора долга плоча. Неговиот прв албум за странска публика бил издаден во Франција, во 1996 година; додека романските музички критичари речиси и не реагирале на неговата музика, новинарите во странство  ја покажале својата благодарност и  ја нарекле неговата музика многу модерна мода на џипси џез (вклучувајќи електрични гитари и синтисајзери ). 

Почнувајќи од околу 1998 година, Гуџа развил зголемен интерес за манеле музиката, поджанр на балканската народна музика наклонета кон клубови, под влијание на турскиот и арапскиот поп, слично на она што е познато во поранешна Југославија како турбо-фолк и народна и во Бугарија како чалга. Гуџа имал важна улога во унапредувањето на манеле (кои бил прилично нов музички тренд во тоа време) и донел влијанија од западната поп и хип хоп музика . Некои од неговите песни се: „Aş renunţa“, „Am greșit și eu“, „Dacă vrei“ и „Doar tu“. Во 2007 година, Гуџа објавил насловна верзија на „ Лејла “ на Хари Мата Хари, третопласираната песна на Евровизија 2006 година, преименувајки ја во „Cine ești?“ (Која си ти?).

## Наводи

Категорија:Ромски музичари
Категорија:Живи луѓе
Категорија:Роми
Категорија:Романски Роми
Јон Воику

мини|Јон Воику
**Јон Воику** ( – ) — романски виолинист и диригент на оркестар од ромско потекло. Во 1969 година го основал наградуваниот Букурешки камерен оркестар, кој сега е диригиран од страна на неговиот син Мадалин Воику.

## Животот
Воику бил роден во Букурешт, во семејство на професионални музичари. На 6-годишна возраст ги имал првите часови по музика со Константин Никулеску. На 14-годишна возраст, тој влегол во Кралската музичка академија во Букурешт, каде што студирал со Џорџ Енеску. По дипломирањето во 1940 година, тој станал виолинист во Националниот радио оркестар на Романија, каде што бил забележан од диригентот Вилем Менгелберг; Воику го имал своето деби како солист со оркестарот набргу потоа. Во 1946 година ја освоил првата награда на музички натпревар организиран во Букурешт од Џорџ Енеску и Јехуди Менухин.

Во 1949 година, Воику првпат се појавил како солист со филхармонијата на Џорџ Енеску под водство на Џорџ Џорџеску, и тој постигнал големо признание како учесник на нивната турнеја низ Белград во 1957 година; од 1972 до 1982 година бил директор на Филхармонијата.

## Наводи

## Надворешни врски

* (in Romanian) Orchestra Națională Radio

Категорија:Починати во 1997 година
Категорија:Родени во 1923 година
Категорија:Виолинисти
Категорија:Виолинисти од 20 век
Категорија:Диригенти од 20 век
Категорија:Диригенти
Ромица Пучану

**Ромица Пучану** (1926 &ndash; 1996) била ромска пејачка и интерпретатор на урбаната музика од Романија.

## Ран живот
Пучану почнала да пее професионално кога имала 14 години, со „Браќа Гор тараф“, еден од најпознатите *тарафури* во тоа време.

## Кариера
Таа била високо ценета за нејзиниот уникатен глас и за сензибилитетот на нејзиното пеење.

## Личен живот
И покрај нејзиниот професионален успех, таа имала несреќен љубовен живот, што довело до одредени проблеми со пиењето, а исто така влијаело на нејзиниот глас во последниот дел од животот.

Таа била во брак со хармоникашот Бебе Тербан. Корнелија Теишану, нејзината внука, исто така била пејачка.

## Смрт
Пучану загинала како последица на сообраќајна несреќа во 1996 година.

## Поврзано

* Музика на Романија

## Надворешни врски

* https://web.archive.org/web/20110928085814/http://aris.ss.uci.edu/rgarfias/kiosk/romica.html
* Романската Доина

## Надворешни врски

* Видео снимка од настапот на Ромица Пучану, од архивата на Романската телевизија

Категорија:Ромски музичари
Категорија:Починати во 1996 година
Категорија:Родени во 1926 година
Беатрис Кариљо

мини|Беатрис Кариљо, претседател на Андалусиското здружение на универзитетски жени Ромки (АМУРАДИ)
**Беатрис Микаела Кариљо де лос Рејес** (родена на 2 јуни 1975 година) е шпански политичар и социјален активист. Таа е член на 13-тиот конгрес на пратениците интегрирани во парламентарната група на социјалистите, претставувајќи ја Севиља .

## Биографија
Родена на 2 јуни 1975 година во Палма дел Рио, во провинцијата Кордоба, таа е од ромско етничко потекло. Самонаречена социјалистка „откако (таа била во) басинето“, нејзиниот татко бил таен член на Шпанската социјалистичка работничка партија (ПСОЕ) за време на ерата на Франкоистичка Шпанија, кој се бореше против бегството на децата роми. Студирала бизнис администрација, се стекнала со диплома за социјална работа и диплома за антропологија; ги плаќала студиите со работа во улична продажба и во портокаловата индустрија во нејзиниот роден град.

Социјална активистка позната по нејзината работа како претседател на Факали, Федерацијата на здруженија на  жени ромки, таа се кандидирала на третото место на листата на PSOE за Севиља за Конгресот на пратениците во однос на општите избори во 2019 година. Таа била избрана за член на 13-от мандат на Долниот дом.

## Наводи

Категорија:Шпански Роми
Категорија:Живи луѓе
Категорија:Родени во 1975 година
Јанош Фаркаш

мини|Јанош Фаркаш
**Јанош Фаркаш** (27 март 1942 година во Будимпешта &#x2013; 29 септември 1989 година во Будимпешта) бил унгарски фудбалер.

За време на неговата клупска кариера играл за Вашаш СЦ. Заработил 33 натпревари и постигнал 20 гола за фудбалската репрезентација на Унгарија од 1961 до 1969 година, и учествувал на Светското првенство во фудбал во 1962 година, на Европскиот куп на нации во 1964 година и на Светското првенство во фудбал во 1966 година. Тој исто така освоил златен медал во фудбал на Летните олимписки игри 1964 година. Тој особено е запаметен по неговиот прекрасен гол на Светското првенство во фудбал во 1966 година против Бразил, придонесувајќи за сензационалната победа од 3-1 против актуелниот шампион. Кариерата ја завршил прилично рано, на 30-годишна возраст и стана гастроном. Тој починал на 47-годишна возраст од срцев удар. По неговата смрт бил именуван младински фудбалски турнир. 

## Наводи

*

Категорија:Унгарски фудбалери
Категорија:Починати во 1989 година
Категорија:Родени во 1942 година
Магла во август

***Магла во Август*** е германски драмски филм од 2016 година во режија на Каи Весел. Заснован бил на романот *[[Магла во август (роман)|Магла во август]]* од 2008 година од Роберт Домс, и бил инспириран од документираната вистинска приказна за 14-годишното момче Јениш Ернст Лоса (1929–1944). Бил наведен како еден од осумте филмови кои би можеле да бидат германско пријавување за најдобар странски филм на 89. Оскари, но не бил избран.

## Заплет
Момчето по име Ернст Лоса од народот Ениш било префрлено во ментална институција, каде што работел под надзор на д-р Вејтхаузен. Ернст, првично идентификуван како предизвикувач на проблеми, ја исполнувал својата улога и често се бунтува на мали начини. Тој не планирал долго да остане во институцијата, но очекува да биде одведен дома (и на крајот во Америка) од неговиот татко, Кристијан Лоса, но не му е дозволено да биде отпуштен врз основа на фактот дека неговиот татко нема постојана адреса откако бил ослободен од концентрационен логор.

Првично, одредени пациенти во болницата биле означени да бидат испратени во Центарот за евтаназија Хадамар, каде што биле еутаназирани, но централните власти диктираат операцијата и одлуките за евтаназија да се пренесат на поединечни институции, оставајќи го д-р Вејтхаузен да ги насочел своите медицински сестри да ги погубат пациентите. Под нивна грижа. Нововработената медицинска сестра, сестра Кифер, се префрлила од Хадамар и била подготвена да истребува деца пациенти кои користат барбитурати. Во меѓувреме, сестра Софија се обидува да ги заштити децата од труење.

Ернст се спријателил со Нандл, колега пациент, и со текот на времето тие станале свесни за плановите на д-р Вејтхаузен да ги погуби пациентите во институцијата. Тој се обидувал да изработи план за бегство за да го спаси Нандл и себеси. Лекарот, следејќи ја логиката на расната чистота, смислува план да ги изгладнува пациентите полека хранејќи ги со варена супа од зеленчук со отстранети сите хранливи материи, што ги задоволувало неговите нацистички претпоставени. Недолго потоа, Ернст го планирал своето бегство за време на воздушен напад, но не успеал кога бомба паѓа во близина го повредиле Нандл и ја убиле сестрата Софија. По погребот на медицинската сестра, Ернст го обвинува Вејтхаузен дека е убиец.

Д-р Вејтхаузен повикува на смртта на Ернст, која ја извршува или Пол Хехтл или сестра Кифер (и двајцата негираат дека се убиецот). Нандл им ја пренел веста на другите пациенти тврдејќи дека Ернст конечно стигнал во Америка.

## Улоги

* Иво Пицекер како Ернст Лоса 
* Себастијан Кох како д-р Вернер Вејтхаузен 
* Томас Шуберт како Пол Хехтл
* Фрици Хаберланд како сестра Обершвестер Софија
* Сестрата Хенриет Конфуриус Едит Кифер
* Карл Марковиќ како Кристијан Лоса
* Бранко Самаровски како Макс Вит
* Дејвид Беенент како Оја
* Франциска Сингер како Фрау Клајн
* Јулс Сергер како Херман Клајн
* Џул Херман како Нандл

## Наводи

Категорија:Филмови од 2016 година
Категорија:Филмови на германски јазик