Превртен прашалник и извичник

**Превртен прашалник ¿ и превртен извичник** ¡ ― интерпункциски знаци кои се користат за започнување прашални и извични реченици или клаузули на шпански и на некои јазици кои имаат културни врски со Шпанија, како што се астуриските и варајските јазици. Почетните знаци се пресликуваат на крајот од реченицата или клаузулата со „обичен“ прашалник ?, или извичник !.

Превртените ознаки се поддржани од различни стандарди, вклучувајќи ISO-8859-1, Unicode и HTML. Тие може да бидат внесени директно на тастатури дизајнирани за земји во се говири шпански.

## Употреба
врска=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/cc/Signosdepuntuación html y binario.pdf/page1-250px-Signosdepuntuación html y binario.pdf.jpg|мини|250x250пкс| Интерпункциски знаци на шпански, покажувајќи ги нивните положби во однос на основната линија.
Превртениот прашалник ¿ се пишува пред првата буква од прашална реченица или клаузула за да покаже дека следи прашање. Тоа е свртен облик на стандардниот симбол „?“ препознаен од говорителите на други јазици напишани со латиница. Нормален прашалник се пишува на крајот од реченицата или клаузулата.

Превртената интерпункција е особено важна на шпанскиот јазик бидејќи синтаксата на јазикот значи дека и изјавите и прашањата или извиците би можеле да имаат ист формулар. „Дали ви се допаѓа летото? и „Ви се допаѓа летото“. се преведуваат соодветно како  и  (Не секогаш постои разлика помеѓу формулацијата на прашањето да-не и соодветната изјава на шпански.)

Во речениците кои се и изјавувачки и прашални, клаузулата што поставува прашање е изолирана со превртениот прашалник со почетниот симбол, на пример:  („Ако не можете да одите со нив, дали би сакале да одите со нас?“), а не  Ова помага да се препознаат прашањата и извиците во долги реченици.

За разлика од завршните ознаки, кои се печатат по основната линија на текстот, превртените ознаки (¿ и ¡) се спуштаат под линијата.

## Историја
Во 1668 година, Џон Вилкинс предложил користење на превртениот извичник „¡“ како симбол на крајот од реченицата за означување на иронија. Тој бил еден од многуте, вклучувајќи го и Десидериус Еразмус, кој сметал дека има потреба од таков интерпункциски знак, но предлогот на Вилкинс, како што бил случај и со другите обиди, не успеал.

Превртените ознаки првично биле препорачани од Кралската шпанска академија (Real Academia Española), објавени во второто издание на *Правопис на кастиљскиот јазик* () во 1754 година препорачувајќи го како симбол што означува почеток на прашање на пишан шпански - на пр.  („Колку години имаш?“). Кралската академија, исто така, го нарачала истиот систем со превртени симболи за искази на извичник, користејќи ги симболите „¡“ и „!“.

Овие нови правила полека биле усвоени; има книги од 19 век во кои писателот не користи ниту „¡“ ниту „¿“.

## Присвојување
Некои писатели го испуштаат превртениот прашалник во случај на кратко недвосмислено прашање како што е:  („Кој доаѓа?“). Ова е критериумот на галисиски и порано на каталонски. Одредени власти на каталонски јазик, како што е Жоан Сола и Кортаса, инсистираат да се користат прашалниците за отворање и затворање за јасност. Тековниот начин на Иститутот за каталонски студии е да не се користат превртените ознаки.

Некои писатели на шпански јазик, меѓу кои и нобеловецот Пабло Неруда (1904–1973), одбиваат да го користат превртениот прашалник.

Вообичаено е на социјалните мрежи да се изостави превртениот прашалник бидејќи заштедува време на пишување. Некои, исто така, го користат симболот за завршување и за почеток и за крај, вака:  *“?“?*. Други може дури да ги користат и почетните и затворачките прашалници, но на крајот од реченицата, давајќи  или . Со оглед на неформалниот амбиент, ова може да биде неважно; сепак, наставниците  го гледаат ова како проблем, плашејќи се и тврдејќи дека современите млади студенти несоодветно и неправилно ја прошируваат практиката на академски домашни задачи и есеи.

## Мешавини
На шпански е прифатливо да се започне реченицата со воведен превртен извичник („¡“) и да се заврши со прашалник („?“), или обратно, за изјави кои се прашања, но имаат и јасна смисла за извичник или изненадување како:  („¡А кој мислиш дека си?“ ). Вообичаено, се користат четири знаци, секогаш со еден вид во надворешната страна, а другиот во внатрешната страна (вгнездени) (**' **', **' **')

Уникод 5.1 исто така вклучува , што е превртена верзија на прашалник-извичник, нестандарден интерпункциски знак што се користи за означување и возбуда и прашање во еден глиф.

## Користење на сметач

### Кодирање
Обете ¡ и ¿ се сместени во рамките на Заедничкиот уникод блок, и двете се наследени од ISO-8859-1:

* U+00A1 ¡ INVERTED EXCLAMATION MARK
* U+00BF ¿ INVERTED QUESTION MARK

Знаците се појавуваат и во повеќето проширени ASCII шифрирања.

Во Windows, превртениот прашалник е валиден во името на датотеката или директориумот, додека нормалниот прашалник е резервиран знак што не може да се користи.

### Пишување на знакот
[врска=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/31/Left side of modern US-International keyboard.JPG/350px-Left side of modern US-International keyboard.JPG|мини|350x350пкс| Знакот ¡ е достапен со помош на AltGr +1 на современа QWERTY [тастатура. ]]
¿ и ¡ се достапни на сите тастатурни распореди за шпанскогласните земји. Паметните телефони обично ги нудат овие знаци ако со стискање ги задржите ¿ или ¡ на екранската тастатура. Самопоправањето вообичаено ќе го направи нормално напишаниот знак на почетокот на реченицата, во превртен знак.

На системи со копче AltGr (актуелно или емулирано преку десното копче Alt) и множество за мапирање со проширена (или „меѓународна“) тастатура, до симболите може директно да се пристапи, иако низата варира во зависност од оперативниот систем и местоположбата: на пример на Windows и QWERTY, употреба на копчињата  и ; на Chrome OS со UK-Extended, упортреба на  и .

## Поврзано

* Шпански правопис

## Наводи

Категорија:Каталонски јазик
Категорија:Интерпункција
Категорија:Шпански јазик
Категорија:Прашувачки зборови и фрази