open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Чудесната Жена

мини|Чудесната Жена
**Чудесната Жена** () — суперјунакиња од стрипови издадена од DC Comics. Таа првпат се појавила во *All Star Comics #8*, објавена во декември 1941 г. Чудесната Жена е амазонска принцеза (заснована на грчката митологија), позната во нејзината татковина како **Дијана**. Дијана редовно се појавувала во стрипови почнувајќи од 1941 г., со исклучок на краток период по Кризата на бесконечните земји во 1986 г., и станала една од најпопуларните ликови на златната епоха на стриповите и била една од само петте чии приказни продолжиле да бидат објавени по Втората светска војна. Таа е една од ретките популарни жени во стриповите. Дијана е сериозна, искусна јунакиња, но во срцето е љубезна, дружељубива и сочувствителна, подготвена да им помага на сите, важи за феминистичка икона и за исклучително привлечна жена не само според стандардите на суперхероите.

## Наводи

## Надворешни врски

* Матична страница
* 
* Amazon Archives

__СОСОДРЖИНА__
__ИНДЕКС__

Категорија:Измислени ликови
Категорија:Американска култура
Категорија:Измислени ликови од стрипови
Црвениот крст на Јамајка

**Друштвото на Црвениот крст на Јамајка** е агенција за хуманитарна помош во Јамајка.

## Историја
Црвениот крст на Јамајка бил основан во 1948 година како гранка на Британскиот Црвен крст. Во јули 1964 година, Британскиот Црвен крст ја префрлил својата контрола на ново национално друштво, кое во октомври 1964 година било официјално признаено од Меѓународниот комитет на Црвениот крст.

По ураганот Гилберт во 1988 година, Црвениот крст на Јамајка бил значително вклучен во спроведување на помош. Над 2.500 волонтери работеле по 14-часовни смени обезбедувајќи помош. Тие, исто така, имале поддршка од Лигата на друштвата на Црвениот крст, при што дополнителните залихи пристигнувале од нивниот магацин во Панама.

## Програми
Друштвото на Црвениот крст на Јамајка е управуван и  надгледуван од Централениот Одбор. Мандатот на нејзините членови е две години.

Организацијата имала спроведено различни програми за ублажување на штетите од ХИВ/СИДА во земјата.

## Наводи

Категорија:Црвен крст
Категорија:Црвен крст и Црвена полумесечина
Категорија:Хуманитарни организации
Категорија:Јамајка
Христо Шалапутов

**Христо Ѓамов Шалапутов** — македонски револуционер, учесник во македонското револуционерно движење, член на Македонската револуционерна организација и Врховниот македонски комитет.

## Животопис
Шалапутов е роден во селото Орман, Костурско, тогаш во Османлиското Царство. Брат е на Трпо Шалапутов. Според Васил Чакаларов, тој има влашко потекло, но Георги Христов не спомнува таков податок. Заминува за Бугарија на печалба. Во Софија, заедно со други Македонци, учествувал во обидот за убиство на Стефан Стамболов.

Влегол во четата на Борис Сарафов. Загинал во битка на планината Пирин.

## Наводи


Категорија:Дејци на ВМОК
Категорија:Македонски револуционери
Категорија:Борци против грчката вооружена пропаганда во Македонија
Категорија:Македонски Власи
Категорија:Дејци на ВМОРО
Категорија:Починати на Пирин
Фудбалска лига на Англија Чемпионшип 2023-2024

**Фудбалска лига на Англија Чемпионшип 2023-2024** била 121-вата сезона на второто ниво на англискиот фудбал, односно 20-та под името Чемпионшип.

Сезоната започнала на 4 август 2023, а завршила на 4 мај 2024. Плејофот, во кој традиционално играат клубовите којшто завршиле од третото до шестото место борејќи се за последното место кое носи промоција во Премиер лигата ќе се одигра од 12 до 26 мај 2024.

Првото место го освоила екипата на Лестер Сити и заедно со второпласираниот Ипсвич Таун избориле директна промоција во Премиер лигата за сезоната 2024-2025. Ним подоцна им се приклучил Саутхемптон како победник на плејофот. Од лигата испаднале три екипи: Бирмингем Сити, Хадерсфилд Таун и Ротерам Јунајтед.

Најдобар стрелец бил Сами Шмодич од Ипсвич Таун со 27 гола.

## Промена на екипи
Следниве екипи ја промениле лигата во однос на сезоната 2023–2024.

### Во Чемпионшип
**Промоција од [[Фудбалска лига на Англија Еден 2022-2023|Лига Еден]]**
* 
* 
* 

**Испаднале од [[Премиер лига на Англија 2022-2023|Премиер лига]]**
* 
* 
* 

### Од Чемпионшип
**Промоција во [[Премиер лига на Англија 2023-2024|Премиер лига]]**
* 
* 
* 

**Испаднале во [[Фудбалска лига на Англија Еден 2023-2024|Лига Еден]]**
* 
* 
* 

## Екипи учеснички и нивните локации

## Личности и спонзори

## Табела
*Ажуриана на 5 април 2024.*




***Легенда:***
:&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Промоција во **[[Премиер лига на Англија 2024-2025]]**.
:&nbsp;&nbsp; Се квалификува за **плејофот** за промоција во **[[Премиер лига на Англија 2024-2025]]**.
:&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Испаѓа во **[[Фудбалска лига на Англија Еден 2024-2025|Лига Еден 2024-2025]]**.

***Нотес:***
:Три бода за победа, еден за нерешено, нула за пораз.
:Во случај две или повеќе екипи да завршат со еднакви бодови, рангирањето ќе се одреди според следниве критериуми:
:*гол-разлика
:*поголем број на постигнати голови
:*меѓусебни дуели
:*поголем број на победи
:*поголем број на постигнати голови во гости
:*фер-плеј
:*бараж



## Плејоф

### Полуфинале

### Финале

## Статистика и награди
### Поединечна статистика
#### Листа на стрелци

#### Играчи со најмногу асистенции

#### Суви мрежи

## Наводи

## Надворешни врски
*  Фудбалска лига на Англија Чемпионшип - Официјално мрежно место

Категорија:Фудбалот во Англија
Категорија:Чемпионшип сезони
Англија, Чемпионшип
Категорија:Фудбалот во 2023
Категорија:Фудбалот во 2024
Раскин (филм)

**„Раскин“** (француски: *La Rupture*) — филм на режисерот Клод Шаброл (Claude Chabrol) од 1970 година. Шаброл е автор и на сценариото кое засновано врз романот „Човекот-балон“ (*The Balloon Man*) на Шарлот Армстронг (Charlotte Armstrong). Главните улоги ги играат: Стефан Одран (Stéphane Audran), Мишел Буке (Michel Bouquet), Жан-Пјер Касел (Jean-Pierre Cassel), Ани Корди (Annie Cordy), Жан-Клод Друо (Jean-Claude Drouot), Жан Карме (Jean Carmet) и Катрин Рувел (Catherine Rouvel). Филмот претставува дел од познатиот Шабролов циклус за Хелена. За разлика од неговите останати филмови, овој се бави со проблемот на лудилото во семејството, како и со моќта на парите со кои се купуваат луѓето и совеста. Притоа, во филмот е забележливо големото влијание на Алфред Хичкок. Инаку, како и во сите дела од циклусот за Хелена, и во овој филм главните улоги ги толкуваат тогашната негова сопруга Стефан Одран, како и неговиот омилен глумец Мишел Буке.

## Синопсис
Сопругот на Елен (ја игра Одран), душевно болниот Шарл (го игра Друо) во напад на бес го повредува нивниот син. Тогаш, Хелен одлучува засекогаш да го напушти Шарл, детето го носи во болницата, а таа изнајмува соба во еден пансион. Шарл се враќа кај своите богати родители кои ја обвинуваат Елен за состојбата на детето и настојуваат да стекнат старателство над него. Знаејќи дека при разводот детето ќе ѝ припадне на мајката, тие го ангажираат познаникот Пол Томас (го игра Касел) да најде некаква дамка во минатото на Елен која ќе ја искористат во судскиот процес. Пол доаѓа во пансионот и со помош на својата девојка Соња (ја игра Рувел) прави сè да го уништи угледот на Елен...

## Наводи

Категорија:Филмови на Клод Шаброл
Категорија:Филмови на француски јазик
Категорија:Белгиски филмови
Категорија:Италијански филмови
Категорија:Француски филмови
Категорија:Филмови од 1970 година
Категорија:Филмови со Жан-Пјер Касел
Категорија:Филмови со Жан Карме
Категорија:Филмови со Катрин Рувел 
Категорија:Филмови со Стефан Одран
Категорија:Филмови со Мишел Буке
Категорија:Филмови со Жан-Клод Друо
Категорија:Филмови со Ани Корди
Категорија:Филмови засновани на романи
Дарлин Лав

**Дарлин Рајт** (англиски: *Darlene Wright*; родена на 26 јули 1941) позната по нејзиното уметничко име **Дарлин Лав** (англиски: *Darlene Love*) ― американска ар-ен-би и соул-пејачка и глумица. Таа била пејачка на женската група Blossoms, а подоцна имала и соло-кариера.

Уште како дете пеела во месниот црковен хор. Во 1962 година, таа работела како сесиска пејачка за продуцентот Фил Спектор кој ја преименувал во Дарлин Лав. Таа ги отпеала песните „He's a Rebel и „He's Sure the Boy I Love“, кои станале песни од женската група The Crystals.“ Наскоро станала многу барана пејачка и соработувала со многу рок и соул-легенди од 1960-тите, како: Сем Кук, Дион Ворвик, Бил Медли, Бич Бојс, Елвис Присли, Том Џонс и Сони и Шер. Како глумица, Лав настапувала во многу претстави на Бродвеј. Таа имала улога и во серискиот филм ''Смртоносно оружје''.

Секоја година непосредно пред божиќните празници Дејвид Летерман ја канел Дарлин Лав во неговото телевизиско ток-шоу за да ја отпее песната „Christmas (Baby Please Come Home)“. Ваквите настапи започнале во 1986 година и продолжиле до 2014 година. Летерман ја нарекол Лав „Божиќна кралица“. Во 2015 година таа почнала годишно да ја пее песната во *The View*.

Според ''Ролинг Стоун'' Лав е меѓу 100-те најдобри пејачи на сите времиња, а во 2011 година таа била примена во Куќата на славата на рокенролот. Лав учествува во документарниот филм награден со Оскар *Дваесет стапки од славата* (англиски: *20 Feet from Stardom)* (2013), за кој таа добила Греми награда.

## Наводи

## Надворешни врски

* 
* 
* 
* 
* 
* Историја на рокенролот: Дарлин Лав

Категорија:Афроамерикански глумици
Категорија:Американски пејачки од 21 век
Категорија:Американски пејачки од 20 век
Категорија:Американски пејачи и пејачки од 21 век
Категорија:Американски пејачи и пејачки од 20 век
Категорија:Пејачи од Калифорнија
Категорија:Американски ритам и блуз пејачи
Категорија:Американски поп-пејачки
Категорија:Добитници на Греми
Категорија:Живи луѓе
Категорија:Родени во 1941 година
Детски додаток

**Детски додаток** — мерка на социјална заштита за исплата што се распределува на родителите или старателите на деца, тинејџери и во некои случаи и на млади. Голем број земји имаат различен вид детски додаток. Во повеќето земји, детскиот додаток обично зависи од бројот на деца.

## Споредба во Европа

## Наводи

Категорија:Социјална заштита
Ирена Јурчева

**Ирена Јурчева** (1982) — македонски поет, писател и преведувач.

## Заднина
Јурчева е родена во Белград во 1982 година. Студиите ги завршила на Филолошки факултет во Скопје, Катедра за преведување и толкување. Во 2017 година се стекнува со звање Магистер со тезата "Културолошко преведување на 'Силмарилион' од Џ. Р. Р. Толкин како предизвик за преведувачот". Покрај својата преведувачка работа, Јурчева работела како наставничка по англиски и француски јазик во Скопје. Зад себе има оставено повеќе од петнаесет преводи. Својата поезија ја има објавено во неколку книжевни списанија. Има добиено признанија за својата работа:"Литературни искри", меѓународен поетски фестивал во Гостивар во 2017 и наградата за дебитантски ракопис "Новите!" од книгоиздавачката куќа Темплум во 2019. Има гостувано на поетски фестивали и читања и организирано работилници за креативно пишување.

## Библиографија
*"Таинствена" (2017), поетска книга
*"Белата е најстрашна боја" (2019), збирка раскази 
*"Разнишан свет" (2021), збирка раскази

## Наводи

Категорија:Македонски писателки
Џордан Галтиер

**Џордан Галтиер** (роден на 22 март 1989 година во Вилнев-д'Аск) бил поранешен француски професионален фудбалер. Сега тој работи како помошник тренер на Карлес Мартинез Новел во францускиот клуб Тулуз ФК, од Лига 1.  

## Кариера
Галтие претходно играл професионално за ФК Жирондинс де Бордо, Етоил Фрежус Сен-Рафаел, АС Арл-Авињон и Леж-Кап-Фер.

Во јануари 2008 година бил повикан на тренинг камп со француската футсал репрезентација до 21 година на 4-дневен камп.

Тој настапил на шест натпревари во Лига 2 за Арле-Авињон помеѓу 2011 и 2013 година.

## Личен живот
Галтие е роден во Франција и има ромско потекло. Тој е син на Кристоф Галтиер.

## Наводи

* Профилот на Џордан Галтиер на foot-national.com
Категорија:Француски фудбалски тренери
Категорија:Фудбалери на ФК Бордо
Категорија:Живи луѓе
Категорија:Родени во 1989 година
Категорија:Ромска култура
Џони Френкам

**Џони Френхам** (роден на 6 јуни 1948 година) е англиски поранешен професионален боксер кој бил британски шампион во лесно тешката категорија во 1975 година. Френкам е англиски ром.

Френкам ја освоил титулата на Асоцијацијата за аматерски бокс во 1969 година во лесно тешката категорија, додека боксирал во клубот Рединг АБЦ.

Во 2010 година, Френхам бил осуден на две години затвор од страна на  судот во Гилдфорд за нечесни тргувања.  

## Изложбена боксерска кариера

## Наводи

Категорија:Живи луѓе
Категорија:Родени во 1948 година
Категорија:Боксери
'Ржан леб

мини| '''<nowiki/>'''’ржан леб
мини|'''<nowiki/>'''’ржан леб, Рига, Латвија
мини|Раст на тестото од ’рж кисело тесто
**<nowiki/>’Ржан леб** е вид на леб кој е направен од ’ржано брашно. Лебот може да има светла или темна боја, во зависност од видот на користеното брашно и додатоците, и обично е потврд (поблиска структура) од лебот направен од пченично брашно. Има повеќе влакна од белиот леб и често е со потемна по боја и посилен по вкус. **<nowiki/>**’Ржаниот леб има значителни здравствени придобивки во споредба со белиот леб.  

Темниот ’ржан леб најмногу се користел до средниот век. Многу различни видови на ’ржено жито доаѓаат од различни делови на Европа како Финска, Данска, балтичките земји и Германија. Во Австрија, Финска, Естонија, Данска, Латвија, Литванија, Полска, Белорусија и Русија, ’ржаниот леб е најпопуларен од сите видови на леб.   

Ржаниот леб најчесто се прави со најмалку 90% брашно од ’рж. Чистиот ’ржан леб не содржи пченично брашно. Во Германија, ’ржаниот леб кој е со помал дел од 90% ’рж  се нарекува црн леб. Лебот се прави од брашно или презла, вода, квасец, сол, кисело тесто и зачини како ким, анасон, анасон, сусам или коријандер.

## Поврзано

* Својства на ’ржаниот леб и зошто е корисен
* Начин на подготовка (видео)    

## Наводи

Категорија:Леб
Категорија:Храна
Николае Георге

**Николае Георге** (романски: *Nicolae Gheorghe*, 12 ноември 1946 –  8 август 2013) бил романски активист. Тој е познат по своето делување за подобрување на правата на Ромите во Романија.

## Биографихја
Основачот на модерното движење на Ромите, почнувајќи од Романија за време на комунистичкиот режим и го продолжил до својот последен момент. Посетувал воена академија. Николае Георге ја започнал својата милитантна работа уште во 1970-тите, кога активно бил вклучен во промовирањето на правата на Ромите во Романија. Во тоа време, Ромите се соочуваале со многу форми на дискриминација и социјална исклученост. Во 1972 година дипломирал филозофија и социологија. Во 1974 година, тој ги проучувал малцинствата за владата. По 1989 година, тој бил назначен за експерт за малцинствата за романската влада.

Тој бил активист за правата на Ромите. Во 1993 година го основал Центарот за социјални интервенции и студии. Во 1998 до 1999 година, тој помогнал во формирањето на Работната група на ромските здруженија.

## ЦСИС
Ромската организација ЦСИС, основана од Николае Георге во 1993 година, е романска невладина организација посветена на промовирање на правата на Ромите и борба против дискриминацијата со која се соочуваат. Една од најважните цели на ЦСИС има за цел да промовира еднакви права за Ромите во Романија, да се бори против дискриминацијата и да ја подобри нивната социјална вклученост. Организацијата работи на подигање на јавната свест, обезбедување правна помош за Ромите и застапување за инклузивни јавни политики.

## Дела
*
*

## Наводи

## Надворешни врски
*"Николае Георге", *Фондација европска ромска култура*
*
* Интервју со Георге

Категорија:Романски активисти
Категорија:Романски писатели
Горнодебарски Срез

мини|366x366пкс| Горнодебарски срез во рамките на Кралството Србија 1913
**Горнодебарски Срез** — административна единица, која опстојувала во Кралството Србија и Кралството Југославија.

## Организација и население
### Кралство Србија
После Втората балканска војна, 1913 г. областа службено влегува во границите на Србија. Горнодебарскиот Срез припаѓал на Охридскиот Округ, заедно со Струшкиот и Охридскиот Срез. Како центар на срезот бил градот Дебар. Во 1913 година тој има 8 општини, со 38 села, 2 селца, еден град и немало манастири. Градското населние изнесувало 10.199, додека селското население изнесувало 15.182 жители. 

### Кралство СХС
Во 1921 година, срезот имал 6 општини и еден град. Градот Дебар имал 7.125 жители, а горнодебарската околина имала 7.824 жители.

#### Јазик
Во градот Дебар 42% од населението говорело српски или хрватски, додека 57% говореле на арнаутски . Од другата страна пак, во рамките на целиот срез, 58% говореле на српски или хрватски, а втор најкористен јазик бил арнаутскиот (28%), а по него бил турскиот јазик со 13% од населението.

#### Религија
Во градот Дебар 38% од населението било православно, додека 61% биле муслимани. Од другата страна пак, во рамките на целиот срез, 40% биле православни и 59% биле муслимани.

### Кралство Југославија
Во 1931 година, Горнодебарскиот Срез имал 5 општини и еден град. Тој бил дел од Вардарска Бановина. Вкупното градско население изнесувало 7.198, додека селското население изнесувало 9.098. Целиот срез имал 16.296 жители. Како православни се изјасниле 41% од жителите, додека како муслимани 56%.

62% од жителите говореле на македонски, српски, хрватски или словенечки, додека 26% говореле на арнаутски.

## Наводи

Категорија:Срезови во Кралството Југославија
Категорија:Македонија под српска власт
Категорија:Историја на Дебар
MAPPA

**MAPPA Co., Ltd.** (, се чита: *МАПА*) — јапонско анимациско студио создадено на 14 јуни 2011 г. од Масао Марујама, создавачот и поранешен продуцент на студиото Madhouse. MAPPA е акроним што значи Maruyama Animation Produce Project Association. Во април 2016 г., Марујама поднесол оставка од својата должност и основал ново студио, Studio M2.

Студиото има произведено многу аниме, вклучувајќи г*и Terror in Resonance*, *Yuri!!! on Ice*, *In This Corner of the World*, *Kakegurui*, *Banana Fish*, *Zombie Land Saga*, *Dororo* (во соработка со Tezuka Production), *Dorohedoro*, *The God of High School*, *[[Магична битка]]*, *Attack on Titan: The Final Season*, ''Сага за Винланд'' (втора сезона), *[[Верижниот Човек]]* и *[[Пеколен рај]]*.

## Работа

### Историја
Студиото започнало на 14 јуни 2011 г. од Масао Марујама, кој работел во Madhouse кога имал 70 години. Најпрво сакале да го снимат филмот на Сунао Катабучи наречен *In This Corner of the World*. Бидејќи Madhouse имале проблеми со пари, Марујама и Катабучи го направиле студиото MAPPA за да се обидат да го снимат филмот. Но биле потребни 5 години за да се заврши поради тешкотиите при собирањето на средства.

Во април 2016 г., Марујама престанал да биде извршен директор и станал претседател. Манабу Оцука, кој помогнал во започнувањето на студиото и претходно работел во студиото 4&nbsp;°C, станал извршен директор откако Марујама си заминал.

### Спорност
Распоредот на студиото, работната средина и култура таму биле разгледани многу внимателно. Искусниот уметник Хисаши Егучи рекол дека студиото не плаќало доволно. Друг уметник по име Мушијо, исто така, рекол дека не ги обучувале добро аниматорите и ги терале да работат премногу, што ги натерало да ја напуштат работата во студиото. Исто така, не им се допаднало што студиото работело на четири серии одеднаш. Кевин Циругеда од *Sakugablog* рекол дека овие проблеми дошле од студиото, кое пребрзо растело и било небрежно.

Циругеда рекол и дека од 20 анимеа направени од MAPPA од 2015 до 2020 г., тие биле длабоко вклучени во правењето на четири од нив, а анимеата не поминале добро. MAPPA рекла дека не нудат неправедна плата, но аниматорот Ипеи Ичи рекол дека едно аниме на кое работеле за Нетфликс предложило да се платат само 3.800 јени за секоја сцена, кога аниматорите навистина требале да добијат најмалку 15.000 јени.

## Наводи

## Надворешни врски

*  (јапонски)
* За MAPPA 

__СОСОДРЖИНА__
__ИНДЕКС__

Категорија:Јапонија
Категорија:Аниме
Дејан Ристески

**Дејан Ристески**, попознат како **Дејан Комита** (роден во 1865 година во Врбјани, Охридско - починат на 12 август 1957 година во Врбјани) ― македонски револуционер и член на Македонската Револуционерна Организација.

## Семејство
Дејан Комита бил дел од големо семејство со вкупно 8 деца - пет браќа и три сестри: Здраве, Динго, Данил, Никола, Дејан, Љубинка, Божана и Трпа, деца на Јовче и Костура. Здраве бил убиен од балистите во 1942 или 1943 година.

## Револуционерна дејност
Од многу млада возраст, со 25 години, Дејан се приклучил на Организацијата, активно учествувајќи со здружената чета на војводата Јордан Силјанов Пиперката во охридската околија. Тој имал чести средби и соработки со македонскиот револуционер Гоце Делчев, како и со македонскиот писател Григор Прличев и со својот соселанец Кузман Капидан.

По доаѓањето на партизаните, револуционерната дејност на Дејан Комита престанала. Во текот на својот живот, тој имал два брака. За првата жена има малку податоци; со неа имал неколку деца кои, за жал, починале. По смртта на првата сопруга, се оженил со Ристеска Спаса, вдовица која имала три деца од претходниот брак. Дејан и Спаса имале четири деца, од кои едно починало како бебе. Нивните деца се: Јовчески Бошко, Јовчески Ристе (починал како бебе), Јовческа Стојанка (близначка на Ристе) и Јовчески Лазор -  кој ни ја раскажува биографијата за својот татко.

Дејан Комита во својата старост примал илинденска пензија и бил ценет и почитуван во својата заедница, пред сè заради својата праведност. Тој исто така бил прогласен за кмет на селото Врбјани, функција која ја обавувал помеѓу 10 и 15 години.

Покрај неговите револуционерни активности, Дејан Комита се занимавал и со сточарство и земјоделие во своето родно село, сè до својата смрт на 12 август 1957 година, на возраст од 92 години. Тој е погребан во родното село Врбјани, кај старата селска црква Свети Ѓорѓија Победоносец која датира уште од 1322 година.

## Наводи

Категорија:Луѓе од Врбјани (Охридско)
Категорија:Починати во Врбјани (Охридско)
Категорија:Македонски револуционери
Категорија:дејци на ВМРО
Мадс Хермансен

**Мадс Хермансен** (роден на 11 јули 2000 година, во Оденсе) — дански фудбалер, голман на  и на данската репрезентација.

## Технички карактеристики
Голман кој умее одлично да игра со нога, што е неговиот втор најголем талент после запирањето на удари кон неговиот гол. Покрај тоа, исто така, се смета за специјалист за бранење пенали.

## Клупска кариера
Роден во Оденсе, Хермансен ја започнал својата кариера во локалниот клуб Несби. Како десетгодишен тој ја променил позицијата, од играч во поле станувајќи голман, откако страдал од ахилова тетива.

Во септември 2015 година, Хермансен се преселил во еден од славните дански клубови Брондби. Своето деби за првиот тим го направил на 5 ноември 2020 во натпреварот од Купот на Данска против нисколигашот Ледеје-Смерум, забележувајќи сува мрежа во победата со 1-0. На крајот од сезоната 2020–2021, Брондби станал шампион во данското првенство за првпат од 2005 година, и Хермансен бил награден со победнички медал, и покрај тоа што немал ниту еден првенствен настап поради тоа што бил втора опција на голманската позиција зад германскиот голман Марвин Швабе.

Пред почетокот на сезоната 2021-2022, Хермансен станал прв голман на Брондби, по заминувањето на Швабе во Келн. Тој го направил своето деби во данското првенството на 18 јули 2021 година, во ремито 1–1 против ОГФ Орхус. Следниот месец, на 17 август, го направил своето деби во европските натпреварувања, во поразот со 2–1 од Ред Бул Салцбург во првиот натпревар од плејоф рундата од Лигата на шампионите, каде и покрај поразот импресионирал со својот настап и со својте одбрани.

По две сезони во кој бил стартен голман на Брондби, забележувајќи вкупно 70 натпревари на голот на жолтите, на 18 јули 2023, Хермансен потпишал петгодишен договор со англискиот клуб . Дебитирал за *лисиците* на отворањето на сезоната во Чемпионшип, обезбедувајќи клучни одбрани за да му помогне на својот тим да обезбеди победа од 2–1 во над Ковентри Сити.

## Репрезентативна кариера
Хермансен ја претставувал Данска речиси во сите младински селекции од под 16 до под 19 години.

Во ноември 2020 година, Хермансен за првпат бил повикан во репрезентацијата под 21 година, а последователно бил повикан и за Европското првенство во споменатата возраст, но не настапил ниту еднаш. Своето деби, сепак го направил нешто подоцна, на 7 септември 2021 година, во победата со 1–0 над Казахстан во квалификациите за следното Европско првенство.

Во јуни 2023, Хермансен го добил првиот повик во сениорската репрезентација, но до денес сè уште не дебитирал.

## Статистика
*Статистиката е ажурирана на 7 април 2024*.
### Клупска статистика

## Титули
### Клупски
##### Брондби
***[[Суперлига на Данска|Данско првенство]]** : 1 
: 2020-2021

### Поединечни
*Играч на годината на Брондби : 2022

## Наводи

## Надворешни врски

*Мадс Хермансен на soccerway
*Мадс Хермансен на transfermarkt
*Мадс Хермансен на espn
*Мадс Хермансен на whoscored

Категорија:Живи луѓе
Категорија:Дански фудбалери
Категорија:Фудбалери на ФК Лестер Сити
Категорија:Фудбалери на ФК Вест Хем Јунајтед
Речник од четири јазика

***Речник на четири јазици*** — речник на македонски, албански, турски и грчки јазикшто го напишал Ѓорѓија Пулевски, бил печатен во Државната печатница во Белград и издаден во 1873 година. Преводите на албански, на турски и грчки јазик се дадени со кириличен превод, па ова е една од ретките книги со кирилично претставување на албанскиот и турскиот јазик.
Ова дело претставува ран обид на Пулевски да го документира и претстави македонскиот јазик во повеќејазична рамка, одразувајќи ја неговата посветеност на македонскиот јазичен и културен идентитет.

## Опис
Објавен во 1873 година во Белград, Србија, речникот е насловен како „Речник што опфаќа четири јазици“, но всушност вклучува пет. Содржи четири колони со објаснувања на зборови, при што една колона ги комбинира објаснувањата и на српски и на македонски јазик, заедно со други јазици (албански, турски и грчки, кои се застапени во областа). 

## Чистота на македонскиот јазик
Она што остава особен впечаток во на лексиката во Четиријазичникот на Пулевски е неговата грижа за чистотата на јазикот. Во македонската јазична вертикала се среќаваат веќе подзаборавени македонски (словенски) лексеми кои стојат покрај соодветни туѓи лексеми (најчесто турцизми) кои ги среќаваме и денес во македонскиот јазик, особено во неговиот разговорен стил. Примери: постела, простирка (за душек), шареница (за ќилим), перница, подглавница (за јастук), ложник (за јорган), поклоп (за капак), т(о)лчило (за ќускија), печеница (за ќебап), род, плод (за бериќет), купувач (за муштерија), дрозден (за билбил), риза (за пешкир), димник (за оџак), струг (за ренде), зрно (за куршум), црпка (за кутлача), стега (за менгеме), петлица, петалка (за копче), пртеници (за чорапи), скорни (за чизми), скутина (за бовча, кецела, фута), легало (за кревет), промена, премена (за облека), низалка, низа (за ѓердан), житница (за амбар), ризинче (за марама), ластар, младина (за фидан).

## Поврзано
* Речник од три јазика

## Наводи

Категорија:Македонски јазик
Категорија:Речници
Категорија:Дела на Ѓорѓија Пулевски
Категорија:Книги од 1873 година
Алхемичарот (роман)

**Алхемичарот** () — најпознатиот роман на Пауло Коелјо. Објавен е во Бразил во 1988 г. Романот е извонредна приказна за тоа како некој треба да ги следи своите соништа. До 2004 г., романот бил преведен на над 40 јазици и бил продаден во повеќе од 50 милиони примероци во над 150 земји.

## Содржина
Романот ја раскажува приказната за Сантјаго, млад овчар од Андалусија што има постојан сон што го носи во Северна Африка во потрага по неверојатно богатство. Во романот се споменува „Душата на светот“ и дека самата Земја сака од нас да бидеме среќни. 

„Алхемичарот“ зборува за тоа како секој од нас има мисија и цел во животот, но многумина тоа не го сфаќаат. Но најважното нешто што книгата го кажува е дека треба да правиме добри дела насочени кон другите, бидејќи ние самите не знаеме какво ќе биде нашето богатство и како ќе го добиеме. Само ако го следиме своето срце, можеме да го достигнеме богатството и да го примиме.

## Наводи

## Надворешни врски

* ''Алхемичарот''  на Sparknotes

Категорија:Романи на Пауло Коелјо
Категорија:Романи
__СОСОДРЖИНА__
__ИНДЕКС__
Јентл

**„Јентл“** (англиски: *Yentl*) — американски филм од 1983 година во режија на Барбра Страјсенд (Barbra Streisand). Страјсенд е авторка и на сценариото, заедно со Џек Розентал (Jack Rosenthal). Главните улоги ги играат: Барбра Страјсенд, Ејми Ирвинг (Amy Irving) и Менди Патинкин (Mandy Patinkin). Во 1984 година, филмот бил награден со „Оскар“ за најдобра музика, а бил номиниран и во категориите: најдобра споредна глумица (Ирвинг), сценографија и најдобра оригинална песна. Истата година, филмот ја освоил и наградата „Златен глобус“ за најдобра режија и за најдобар филм (комедија или мјузикл).

## Синопсис
Во филмот се прикажува како една млада Еврејка се претвора во момче за да може да се запише на студии по теологија...

## Наводи

Категорија:Филмови на Барбра Страјсенд
Категорија:Филмови на англиски јазик
Категорија:Американски филмови
Категорија:Британски филмови
Категорија:Мјузикли
Категорија:Филмови од 1983 година 
Категорија:Филмови со Барбра Страјсенд
Категорија:Филмови со Ејми Ирвинг
Категорија:Филмови со Менди Патинкин
Сибирската Леди Магбет

**„Сибирската Леди Магбет“** (српски: *Сибирска Леди Магбет*) — филм на режисерот Анджеј Вајда од 1961 година, снимен по расказот „Леди Магбет од Мценската околија“ на Николај Лесков, кој е инспириран од познатата трагедија на Шекспир, „Магбет“. Главните улоги ги играат: Оливера Марковиќ, Љуба Тадиќ, Капиталина Ериќ, Миодраг Лазаревиќ, Бојан Ступица и Бранка Петриќ.

## Синопсис
Дејствието на филмот се одвива во едно провинциско село во царска Русија, каде сопругата (ја игра Марковиќ) на месниот благородник започнува љубовна врска со кметот Сергеј (го игра Тадиќ). Оваа недозволена врска предизвикува крвопролевање...

## Наводи

Категорија:Филмови на Анджеј Вајда
Категорија:Филмови на српскохрватски јазик
Категорија:Југословенски филмови
Категорија:Црно-бели филмови
Категорија:Филмови од 1961 година 
Категорија:Филмови со Оливера Марковиќ
Категорија:Филмови со Бранка Петриќ
Категорија:Филмови со Љуба Тадиќ
Категорија:Филмови со Бојан Ступица
Категорија:Филмови со Миодраг Лазаревиќ
Категорија:Филмови со Капиталина Ериќ
Категорија:Филмови засновани на раскази
Мирјана Грос

**Мирјана Грос** (родена **Мирјам Грос**; 22 мај 1922 – 23 јули 2012 година) била значајна југословенско-хрватска еврејска  историчарка и писателка.

## Живот и кариера
Грос е родена во Загреб од родители Евреи, Мавро и Ела Грос, на 22 мај 1922 година. За време на Втората светска војна и окупацијата на Југославија, Грос и нејзините родители се криеле во близина на Загреб во селото Дрење Брдовечко до 1943 година, кога биле уапсени од нацистите. Таа и нејзината мајка биле депортирани во концентрациониот логор Равенсбрик каде што работеле како принудни работници за Сименс и Халске АГ за производство на бомби. Нејзиниот татко бил депортиран во Бухенвалд. Таткото на Грос и другите членови на нејзиното семејство загинале за време на Холокаустот , таа и нејзината мајка сепак преживеале. 

По војната станала реномирана југословенска професорка по историја. Во текот на нејзината кариера, Грос ја проучувала хрватската историја од 19 век и историската методологија. Во 1970-тите завршила неколку истражувачки проекти за модерната хрватска историја. Автор е на книги за Партијата на правата, Анте Старчевиќ и Еуген Кватерник, меѓу другите теми. 

Во 1997 година, Институтот за хрватска историја на Факултетот за хуманистички и општествени науки, Универзитетот во Загреб, и посветил и објавил репрезентативна збирка научни статии во чест на Грос.

## Смрт
Грос починала на 23 јули 2012 година, на 90-годишна возраст и била погребана на гробиштата Мирогој. 

## Почести
Во 2001 година, Грос ја добила наградата Јосип Јурај Штросмаер за најуспешно и постигнато научно дело „Автентична партија на правата“, објавено во Хрватска и хрватската дијаспора. Во 2005 година, Грос била именувана меѓу 35-те најважни жени во историјата на Хрватска.

## Наводи

Категорија:Југословенски писатели
Категорија:Хрватски писатели
Категорија:Еврејски историчари
Категорија:Хрватски Евреи
Категорија:Погребани на гробиштата „Мирогој“
Категорија:Починати во 2012 година
Категорија:Родени во 1922 година
Јосип Црнобори

**Јосип Црнобори** ( Бањоле, 22 октомври 1907 – Загреб, 12 август 2005 ) бил хрватски сликар кој поголемиот дел од својот живот го поминал во емиграција.

## Биографија
Неговото семејство се преселило во 1915 година во околината на Виена, каде што посетувал државно училиште, во 1918 година. Семејството се вратило во Истра, каде што тој  продолжил да го посетува италијанското училиште. Во  1920 година заминал за Карловац во истарскиот интернат, таму тој посетувал гимназија во Карловац.

Со семејството во 1925 г. се преселил во Загреб, каде што завршил гимназија во 1928 година /29. Потоа се запишал на Академијата за ликовни уметности во Загреб за да студира сликарство кај Томислав Кризман и Максимилијан Ванка. Дипломирал на Академијата во 1936 година во класата на професорот Марино Тартаља.

Првата самостојна изложба ја имал во 1937 година  во салонот *Урлих* во Загреб. Потоа учествувал во 1938 г. на големата изложба *Половина век хрватска уметност*, во павилјонот Мештровиќ (Загреб).

Веднаш на почетокот на војната изложувал со тогашниот хрватски уметнички тим ( Бруно Булиќ, Антун Аугустинчиќ, Јозо Кљаковиќ, Славко Копач, Мирослав Краљевиќ, Иван Мештровиќ, Антун Межјиќ, Антун Мотика, Речиќ Јорај Планчип, Славко Шохај, Емануел Видовиќ ) на последното воено биенале во Венеција - 1942 година.

За време на независната држава Хрватска, изложувал на колективни изложби на хрватски сликари во Берлин, Виена и Братислава. Тој го насликал портретот на началникот Анте Павелиќ на барање на тогашните власти, но неговото дело било одбиено, како што самиот изјавил, што му донело големи неволји по војната.

По завршувањето на Втората светска војна, Црнобори во 1946 г. , избегал во Италија од тогаш новоформираната ФНР Југославија .  Патувал и изложувал во Италија, се дружел со Зоран Мушиќ во Венеција  во 1947 година заминал кај неговите родители во Аргентина, каде што останал до 1978 година кога  се преселил во Њујорк. Таму го насликал портретот на Милка Трнина за Метрополитен операта.

Црнобори се вратил во Хрватска во 1999 година по неговата голема изложба во 1998 г која му била организирана  во Кловиќеви двори во Загреб - Враќање на сликарот. После тоа, тој починал во Загреб во 2005 година на 98-годишна возраст.

## Наводи

## Надворешни врски

* Збирка Јосип Црнобори, донации за градот Загреб

Категорија:Хрватски сликари
Категорија:Хрватски уметници
Галерија Кловиќеви двори

мини| Статуата на Јурај Јулиј Кловиќ пред влезот на галеријата

**Јавната установа Галерија Кловиќеви двори** во Загреб е специјализирана музејска институција (музеј на уметност) со државен мандат. Галеријата е тематски поврзана со областа на ликовната уметност.  

## Историја
Установата се наоѓа во зградата на некогашниот језуитски манастир од 17 век. Галеријата функционирала како дел од Музејот и галерискиот центар, во кој бил вклучен и музејот Мимара. Галеријата е основана во 1980 година. , а просторот кај Џезуитски трг 4 е отворен во 1982 година. години. На крајот на деведесеттите од 20-тите век, во согласност со новите прописи, МГЦ беше поделен на Музеј Мимар и Галерија Кловиќеви двори. Галеријата Кловиќеви двори започнала со работа како јавна институција во 1999 година. Галеријата е одговорна за изложбените простори во кулата Лотршчак и галеријата Градец.

На 8-ми ноември 2012 година Изложбата „Јулије Кловиќ - најголемиот ренесансен минијатурист“ била отворена по повод триесетгодишнината од галеријата „Кловиќеви двори“. Изложбата за прв пат на едно место понудила триесет најзначајни дела на Кловиќ создадени во текот на 50 години од неговото богато уметничко творештво.  

## Активности
Дејноста на Галеријата е дефинирана со законската регулатива која се однесува на музеите. Примарната дејност на Галеријата е организирање и промоција на големи културни изложби и печатење на каталози и други промотивни материјали тематски поврзани со содржината на изложбите.

## Материјал
Содржините на Галеријата се поврзани со ликовната уметност. Галериската колекција е поделена на шест колекции.

Музејските збирки на Галеријата Кловиќеви двори се:

* Спомен колекција на д-р Винко Перчиќ (слики, графики, цртежи и скулптури ),
* Колекција на донирана уметност (слики, скулптури, цртежи и таписерии ),
* Колекцијата на Оскар Херман ( масло, темпера, цртежи и гуаче ),
* Збирка на Славко Копач (цртежи, графики, колажи и скулптури),
* Збирка уметнички дела од Јосип Црнобори (масла, цртежи, скици и студии) и
* Колекција на уметнички дела од Јосип Рестек (масло, акварели и графички карти) 

## Услуги
Обезбедување стручна помош во областа на музејската дејност, одржување предавања, давање стручни насоки, обезбедување на информативни услуги поврзани со активности, организирање изложби, објавување стручни публикации.

## Наводи

## Надворешни врски

* Веб-страниците на галеријата Кловиќеви двори февруари 2021 година ( Машина за враќање назад )

Категорија:Музеи во Загреб
Оскар Херман

**Оскар Херман** ( Загреб, 17 март 1886 – Загреб, 18 јануари 1974 година ), хрватски сликар со еврејско потекло. Еден од познатите четворица  сликари ( Краљевиќ, Рачиќ, Бечиќ, *Херман* ), кои ги нарекувале сликари од минхенскиот круг и основоположници на *хрватскиот модернизам*. 

Како и другите тројца, *Херман* се школувал во Минхен, прво учејќи цртање приватно во ателјето *на Антон Азбе* во 1904 година , а потоа се запишал на Академијата, час по сликарство на Хуго Хаберман. Сè уште во текот на студиите, 1908 г. првпат изложил во Загреб, студирал до 1910  година. По Првата светска војна, тој повторно заминал во Минхен, каде што со кратки престоибил и во Париз и Берлин, живеел до ескалацијата на нацизмот во 1933 година. , кога се вратил во Загреб и организирал самостојна изложба во *Ликовниот павилјон*. Во периодот на Минхен, тој редовно и значајно изложувал самостојно и на изложбите на Минхенскиот Нов Арт Нову.

Во периодот од   1942 година до 1944. бил затворен во фашистичкиот логор *Ферамонти-Тарсија*, на југот на Италија во 1944 година се вратил во Хрватска, и се приклучил на партизаните и во 1945 г во Загреб. Работел како куратор во *Модерната галерија* (Загреб),  до пензионирањето во 1954 година.  Добил студио во (Мартиќева улица 14 б, Загреб). во 1954 година била одржана ретроспективна изложба во Музејот на уметности и занаети, а во 1971 г. голема ретроспективна изложба во *Павилјонот за уметност*. *Херман* бил самоисповедан уметник надвор од сите кланови, па бил прифатен и разбран многу доцна, тргнал во осаменост по новите уметнички патеки на модерноста. Редовно изложувал во Минхен во 1914 година. – 27. Самостојно изложувал во Загреб, Сплит, Осиек, Сомбор, Белград и Париз.

## Наводи

## Библиографија
* Монографија Оскар Херман: Б.Келемен и Г.Гамулин Г.З., Загреб, 1978 г. година

## Литература
* 

Категорија:Хрватски Евреи
Категорија:Хрватски сликари
Жрновница (река)

мини|Река Жрновница и Стобреч
**Жрновница**, хрватска река која извира во подножјето на Мосор и во својот краток тек тече низ Сплитско-Далматинската жупанија. Вкупната должина на реката е 4800 метри.

## Опис
Жрновница е  карстна река со помали водопади и многу брзаци. Тече низ истоимениот град и се влева во морето на само неколку километри од Сплит во правец на Омиш.

Во горниот тек, Жрновница минува низ кањон кој е тешко пристапен за луѓето, поради што тој дел е најзачуван. По долниот дел од брегот на реката е изградено шеталиште, а остатокот од брегот е обраснат со врби и смокви со одредена водена вегетација.

Во горниот дел, заедно со најчестите калифорниска пастрмки и јагула, се наоѓа и високо загрозената морска пастрмка со меки усни ( *Salmothymus obtusirostris salonitana* ). Долниот дел на реката е неповолен за живот на мекоусната пастрмка, но има добра популација на јагули и калифорниска пастрмка.

Морската пастрмка со меко тело е специјалитет на реката Жрновница бидејќи таа заедно со реката Јадро е последното живеалиште на овој наш загрозен вид.

## Надворешни врски

Категорија:Јадрански слив
Категорија:Реки во Хрватска
Артур Том

мини| Том (со очила и во униформа) со посетителите на Вилсанди во 1939 година.
**Артур Том** (роден **Артур Едуард Јоханес Том**; 5 јануари 1884 - 29 март 1942 година) бил естонски орнитолог и конзерватор кој работел на островот Вилсанди кој подоцна станал национален парк Вилсанди. Тој бил уапсен по советската окупација на Естонија и починал во работен логор Усолаг Гулаг.

Том е роден во селото Сагариште во општина Пихтла, округот Саре, и станал светилничар на Вилсанди во 1906 година, каде што започнал активно да се бори за зачувување на птиците. Тој ги изнајмил островите Вајка и го охрабрил гнездењето на птиците. Во 1917 година, Германците ја окупирале Сарема и многу гнезда биле уништени, а птиците и јајцата биле изедени. По Естонската војна за независност, во 1921 година студирал рибарство, метеорологија, орнитологија и таксидермија на Универзитетот во Тарту. Тој основал истражувачка станица во Куснеме во 1922 година и музеј во 1926 година. Во 1930 година основал друштво за заштита на природата за да го заштити островот Сарема. На островите Вајка во 1906 година се вгнездиле само 6 пара обични бајдри, а по заштитата, во 1938 година се искачиле на стотици, а сега ги има во илјадници. Тој објавил книга за птиците на Вилсанди во 1932 година, потпомогнат од неговата сопруга Алма Розали Том. По советската инвазија, тој бил уапсен од НКВД на 11 јуни 1941 година во Куресаре и бил испратен во логорот Усолаг во округот Соликамски, Руска Советска Федеративна Социјалистичка Република. Тој бил осуден на смрт за шпионажа и антисоветска активност на 16 мај 1942 година, но по жалба, тој не бил погубен, туку умрел во заробеништво на 29 март, на 58-годишна возраст. Неговата сопруга Алма исто така била осудена на егзил и починала во Нагорск во 1945 година.

## Наводи

Категорија:Починати во 1942 година
Категорија:Родени во 1884 година
Категорија:Естонија
Категорија:Естонски орнитолози
Категорија:Естонски конзерватори
Ева Верона

**Ева Верона** (Трст, 1 февруари 1905 – Загреб, 19 мај 1996) била хрватска библиотекарка која ги преуредила упатствата за каталогизација и го напишала правилникот за азбучниот каталог. Нејзиниот правилник се користел низ цела Југославија, а и денес се користи во хрватските библиотеки.  

Посетувала класична гимназија во Загреб и дипломирала на загрепскиот Филозофски факултет по математика и физика во 1928 година. По завршувањето на факултетот, од 1929 година работела во Националната и универзитетска библиотека  до 1967 година. Потоа предавала на постдипломските студии по библиотекарство и информатички науки во Загреб. Од 1960 до 1964 година била главен и одговорен уредник на Вјесник библиотекар Хрватска. Ева  била истакната членка на ИФЛА.

Во Националната и универзитетска библиотека, таа работела на реорганизација на упатствата за каталогизација од 1929 година до 1947 година. После тоа, ИФЛА ја поканиле со група експерти кои работеле на создавање на нови принципи за азбучен каталог што ќе се користи ширум светот. Таа, исто така, го развила стандардот за библиографски записи ISBD во рамките на ИФЛА. Во 1970 г го објавила *Правилникот и прирачникот за создавање каталози по азбучен ред* кои и денес ги користат хрватските библиотеки.

За својата работа во областа на библиотекарството има заслужено добиено бројни награди. Во 1968 година и била доделена од Хрватското библиотечно здружение. *Повелбата на Кукуљевиќ*, јавно признание за подобрување на библиотекарството. Во 1976 година  Ева станала првата Европејка која ја добила наградата *Маргарет Ман Цитирање во каталогизација и класификација*, доделена од Американската библиотечна асоцијација АЛА (Американска библиотечна асоцијација).

Категорија:Луѓе од Загреб
Категорија:Луѓе од Трст
Категорија:Хрватски библиотекари
Категорија:Погребани на гробиштата „Мирогој“
Романипен

**Романипен** или **романипе** — поим што го претставува серомското себство, односно системот на правила и вредности за образецот на ромското културно себство. Овој поим некои автори го преведуваат како ромство. Поимот романипен бил усогласен во ноември 2003 година во Стразбур, кога во рамките на Советот на Европа се одржала јака расправа за прашањето за културното себство на Ромите.

Рајко Ѓуриќ го дефинира романипен како заеднички именител на сето она што се смета или се верува дека се битни особености на Ромите, на просторот од Авганистан, преку Турција и Европа, до Америка и Австралија. Осман Балиќ вели дека романипен е збир на обичаи, правила и вредности за образецот на културното и националното себство на Ромите.

Полските социолози и ромолози Мирга и Мруз поставуваат прашања какво е себството на Ромите, како тоа се пројавува, на кои вредности се потпира, во однос на што е создадено и каква природа има етничката граница што ги дели од неромите. Неромските општества, за кои „сите Роми се исти“ и кои во нивните закони и политики не биле во можност да разликуваат групи (иако понекогаш се обидувале), биле од една страна (идеолошки) скаменети од „серомското себство“ што за разлика од преовладувачкото начело на животот на неромите. Од друга страна, во практичниот живот ја јакнеле потребата на Ромите да го истакнат себството на групата на која припаѓаат. Живеењето во согласност со вредностите нагласени од романипен претставува основа за поединец или одредени групи да се чувствуваат „вистински“ Роми.

Захариев вели дека концептот романипен е проблематичен бидејќи ги исклучува Ромите кои не живеат „традиционален“ начин на живот, кои имаат критички ставови за одредени елементи на традицијата и обичаите, се сметаат за претопени и неверодостојни Роми.

## Обележја на романипен
Ромските интелектуалци од целиот свет и Европа со години расправаат што може да се смета како романипен, односно кои се културните особености или обележја кои би важеле за сите Роми во светот. Социологот и ромолог Драгољуб Б. Ѓорѓевиќ од Нишката ромолошка школа вели дека тоа не е така лесно бидејќи има многу сомнежи и двоумења, Ромите се поделени во различни групи, па сè уште нема согласност околу тоа.

Повикувајќи се на одредбите на американскиот антрополог и ромолог Мет Сал, произлезени од проучувањата на американските Роми, Мирга и Мруз наведуваат седум мерила кои го исполнуваат поимот ромскост. Тоа се:

* целосно семејство - припадност на група со раѓање
* групна солидарност - се однесува на сите членови на групата кон нероми, јасна разлика помеѓу „Ние, Роми“ - „Гаџи, нероми“
* зборување на ромски јазик
* старост - старост значи поседување овластување во согласност со функцијата што ја врши, што резултира со специфичен однос на почит кон старите лица во ромското семејство.
* модел на економска активност што не е контролирана од гаџи
* голема просторна подвижност
* почитување на правилата за церемонијална чистота.

## Наводи

Категорија:Ромска култура
Категорија:Зборови што ги нема во ТРМЈ
Сага за Гренланѓаните

[мини|334x334пкс|[Маршрута|Маршрутите на различни ликови од винландските саги до територијата на современа Америка]]
**Сага за Гренланѓаните** () — исландска сага што ги опишува викиншките експедиции на Гренланд и Северна Америка. Оваа сага е една од двата главни книжевни извори (другиот е *[[Сага за Ерик Црвениот]]*) што даваат информации за стапнувањето на викинзите на американскиот континент и нивните обиди за колонизација. Зачуваниот препис на сагата е направен во XIV век, а оригиналот од XIII век е изгубен. Настаните опишани во самата сага се случиле помеѓу 970 и 1030 г.

## Содржина
Сагата започнува со доаѓањето на Ерик Црвениот во Гренланд, кој ја основа првата нордиска населба на островот. Ги следи животите на неговите потомци, особено сосредоточувајќи се на неговиот син, Лејф Ериксон, кој е заслужен за откривањето на Винланд, за кој се верува дека е денешен Њуфаундленд.

Централниот заплет се врти околу заемодејствата помеѓу нордиските доселеници и домородните народи со кои се среќаваат во Винланд. Овие средби се движат од мирно тргување до насилни судири, истакнувајќи ја сложеноста на културната размена и колонизацијата.

## Поврзано

* Исландски саги
* Винландски саги
* Сага за Ерик Црвениот
* Ерик Црвениот
* Лејф Ериксон

## Наводи

## Надворешни врски

__СОСОДРЖИНА__
__ИНДЕКС__

Категорија:Средновековна книжевност