Венецијанско стакло

[десно|мини|Вазна од Мурано, околу 1600 година, [Ермитаж|Музеј Ермитаж]]
**Венецијанско стакло** () е стаклен прeдмет направен во Венеција, обично на островот Мурано во близина на градот. Традиционално се изработува со сода-вар „метал“ и е обично богато украсен, со разни техники на „топло“ обликување стакло, како и позлата, емајл или гравирање. Производството е концентрирано на венецијанскиот остров Мурано уште од 13 век. Денес Мурано е познат по своето уметничко стакло, но има долга историја на иновации во производството на стакло покрај неговата уметничка слава - и бил главен европски центар за луксузно стакло од Развиениот среден век до италијанската ренесанса. Во текот на 15 век, производителите на стакло од Мурано создале кристал - кој бил речиси транспарентен и се сметал за најфино стакло во светот. Производителите на стакло од Мурано, исто така, развиле бело стакло (млечно стакло наречено *латимо*) кое изгледа како порцелан. Подоцна станале најдобрите производители на огледала во Европа.

Во раниот среден век, Венеција првично била контролирана од Источното Римско Царство пред конечно да стане независен град-држава. Таа цветала како трговски центар и морско пристаниште во Развиениот среден век. Нејзините врски со Блискиот Исток им помогнале на нејзините производители на стакло да стекнат дополнителни вештини, бидејќи производството на стакло било понапредно во области како Сирија и Египет. Иако венецијанското производство на стакло во фабриките постоело уште од осмиот век, тоа се концентрирало во Мурано со закон почнувајќи од 1291 година, делумно затоа што фабриките за стакло често се запалувале, а преместувањето на сите нив на еден остров ја отстранило големата можност за голема пожарна катастрофа за останатиот дел од градот. Друга причина за преместување на производителите на стакло во Мурано била тоа што венецијанските производители на стакло развиле тајни рецепти и методи за производство на стакло, а концентрацијата на венецијанското производство на стакло на островот Мурано овозможила подобра контрола на тие тајни.

Мурано станал луксузен центар за производство на стакло во Европа, достигнувајќи го својот врв во 15 и 16 век. Доминацијата на Венеција во трговијата по Медитеранот создала богата трговска класа која била силен познавач на уметноста. Ова помогнало да се воспостави побарувачка за уметничко стакло и можност за повеќе иновации. Окупацијата и распуштањето на венецијанската држава од страна на Наполеон Бонапарта во 1797 година предизвикало поголеми тешкотии за индустријата за производство на стакло во Мурано. Производството на стакло во Мурано започнало да се оживува во 1920-ти години. Денес, Мурано и Венеција се туристички атракции, а Мурано е дом на бројни фабрики за стакло и студија на неколку индивидуални уметници. Неговиот Музеј на стакло (*Museo del Vetro*) во Палацо Џустинијан содржи експонати за историјата на производството на стакло, како и примероци од стакло кои датираат од египетско време до денес.
алт=bowl with liquid-like sides|десно|мини|Венецијанско стакло Калцедонио околу 1500 година, од непознат уметник
*Калцедонио* е мермерно стакло кое личело на полускапоцениот камен халцедон. Овој вид стакло бил создаден во текот на 1400-ти години од Анџело Баровиер, кој се смета за најголем стаклар во Мурано. Баровиер бил стручен дувач на стакло, го обновил емајлирањето, а работел и со обоено стакло. Неговото семејство се занимавало со производство на стакло од најмалку 1331 година, а семејството продолжило со бизнисот по неговата смрт. Тој починал во1460 година.
алт=white cup with picture of man|десно|мини|Емајлирано латимо стакло
*Латимо*, или млечно стакло, почнало да се произведува во Мурано во текот на 15 век, а на Анџело Баровиер му се припишува неговото повторно откривање и развој. Ова стакло е непроѕирно бело и било направено да личи на емајлиран порцелан. Честопати било украсено со емајл што прикажува свети сцени или погледи на Венеција.
 

## Денес
Некои од историските фабрики за стакло во Венеција во Мурано остануваат добро познати брендови и денес, вклучувајќи ги Де Бјази, Габиани, Венини, Салвијати, Баровиер и Тосо, Поли, Беренго Студио, Сегусо, Формиа Интернационал, Симоне Ценедезе, Алесандро Мандруцато, Ветрерија Дукале, Естеван Росет и други. Најстарата фабрика за стакло е Антика Ветрерија Фратели Тосо, основана во 1854 година.

За разлика од пред 500 години, децата на производителите на стакло не уживаат никакви посебни привилегии, дополнително богатство или брак со благородништво. Денес е тешко да се регрутираат млади производители на стакло. Странските имитации и тешкотиите во привлекувањето млади работници предизвикале бројот на професионални производители на стакло во Мурано да се намали од околу 6.000 во 1990 година на помалку од 1.000 до 2012 година.

## Наводи

## Надворешни врски
* Историја на муранското стакло
* Музеј на стакло Корнинг - Подемот на венецијанското производство на стакло 
* Срцето на Венеција: Меѓународен натпревар за идеи
* Список на фабрики за стакло на Мурано 
* Muranoglass.com
* Музеј на мурано стакло (англиски јазик)
* Конзорциум Промоветро
* YouTube видео: Уметноста на мурано стаклото
* Мурано стакло во 20 век
* Историјата на производството на стакло од Мурано во 20 век
* Легендите на мајсторите на муранското стакло

Категорија:Уметничко стакларство
Категорија:Производство на стакло
Категорија:Стакларство