Град

[thumb|upright=1.35|Крајбрежјето на [Александрија, современ град со најмалку 23 вековна историја.]]

**Градовите** се компактно изградени поголеми населби, во кои населението се занимава со повеќе дејности, при што доминираат секундарните и терцијарните, односно најголем дел од населението се занимава со неземјоделски дејности.

За дефинирање на градот се доминантни три обележја:

* Популациско-демографски
* Функционални
* Морфолошки

## Градот како тема во уметноста и во популарната култура
### Градот како тема во книжевноста
мини|Панорама на Скопје
мини|Панорама на Прага
* „Плач за градот Ур“ — песна на Адил-Сумуган.
* „Град“ - расказ на српскиот писател Давид Албахари.
* „Патувања“ — расказ на македонската писателка Грација Атанасовска.
* „Горниот град“ (српски: *Горњи град*) - песна на српскиот писател Иво Андриќ од 1919 година.
* „Буенос Аирес“ — песна на аргентинскиот писател Хорхе Луис Борхес.
* „Ронда“ — песна на аргентинскиот писател Хорхе Луис Борхес.
* „Мојот град едно време мирисаше на љубов“ - песна на македонската поетеса Ана Бунтеска од 2016 година.
* „(За)мислени градови“ — кус расказ на македонската писателка Драгана Евтимова.
* „Стариот град“ - кус расказ на ирскиот писател Вилијам Батлер Јејтс од 1902 година.
* „Невидливите градови“ - збирка раскази на италијанскиот писател Итало Калвино од 1972 година.
* „Каде пловат овие градови?“ (хрватски: *Kamo plove ovi gradovi?*) - песна на хрватскиот писател Мирослав Крлежа.
* „Самрак на станицата во мал провинциски град“ (хрватски: *Suton na postaji malog provincijalnog grada*) - песна на хрватскиот писател Мирослав Крлежа.
* „Ноќ во велеградот“ (хрватски: *Noć u velegradu*) - песна на хрватскиот писател Мирослав Крлежа.
* „Опседнат град“ - роман на бразилската писателка Кларис Лиспектор од 1946 година.
* „Три града“ - циклус песни на шпанскиот поет Федерико Гарсија Лорка.
* „Пеколот на градот“ (руски: *Адищте города*) - песна на рускиот поет Владимир Мајаковски од 1913 година.
* „Пераст“ — расказ на српскиот писател Игор Маројевиќ.
* „Торуњ“  — песна на македонскиот поет Матеја Матевски.
* „Одбраната на нашиот град“ (српски: *Odbrana našeg grada*) — песна на српскиот поет Миодраг Павловиќ.
* „Градот. разденување“ (српски: *Град, свитање*) — расказ на српскиот писател Радослав Петковиќ од 1998 година.
* „Градот на гулабите“ - книга на македонскиот писател Александар Поповски.
* „Градови“ - песна во проза на францускиот поет Артур Рембо.
* „Матропола“ - песна во проза на Артур Рембо.
* „Повест за градот Китеж“ - песна на рускиот поет Виктор Соснора.
* „Вечер над градот“ - поетска збирка на Драгутин Тадијановиќ.
* „Што останува од родниот град?“ — краток расказ на македонската писателка Оливера Ќорвезироска од 2021 година.
* „Господинот Когито размислува за враќање во родниот град“ - песна на полскиот поет Збигњев Херберт.
* „Во градот“ - песна на Збигњев Херберт.
* „Град на иднината“ — песна на рускиот поет Велимир Хлебников.
* „Град“ — расказ на Велимир Хлебников.
* „Музите на градот“ – кус расказ на македонската писателка Оливера Христовска. 
* „Во секој град“ - песна на македонскиот поет Ацо Шопов.

### Градот како тема во џезот и во популарната музика
мини|Панорама на Охрид
* „Град без љубов“ (хрватски: *Grad bez ljubavi*) — песна на хрватската рок-група Азра (*Azra*) од 1981 година.
* „Градот на Изабела“ (англиски: *City Of Isabel*) — композиција на грчкиот музичар Вангелис од 1981 година.
* „Тинејџерски град“ (англиски: *Teen Town*) — композиција на американската џез-група Ведер рипорт (*Heavy Weather*) од 1977 година.
* „Град без радост“ (англиски: *Town With No Cheer*) — песна на американскиот музичар Том Вејтс (*Tom Waits*) од 1983 година.
* „Центарот на градот“ (англиски: *Midtown*) — песна на Том Вејтс од 1985 година.
* „Фармер во градот“ (англиски: *Farmer In The City*) — песна на американскиот музичар Скот Вокер (*Scott Walker*) од 1995 година.
* „Живеење за градот“ (англиски: *Living for the City*) — песна на американскиот музичар Стиви Вондер (*Stevie Wonder*) од 1973 година.
* „Празен град“ (англиски: *Empty city*) — песна на британската рок-група *[[Gentle Giant]]* од 1976 година.
* „Овој град“ (англиски: *This Town*) — песна на американската рок-група *[[Go-Go's]]* од 1981 година.
* „Овој град“ (англиски: *This town*) — песна на американската гранџ-група Грин Ривер (*Green River*) од 1986 година.
* „Глетки во градот“ (англиски: *Sights In The City*) — песна на американскиот рапер Гуру (*Guru*) од 1993 година.
* „Град“ — песна на македонската рок-група Д’ Далтонс од 2004 година.
* „Град од колиби“ (англиски: *Shanty Town*) — песна на реге-музичарот Дезмонд Декер (*Desmond Dekker*) од 1972 година.
* „Заборави го овој град“ (српски: *Заборави овај град*) — песна на српската и југословенска рок-група Екатарина Велика од 1985 година.
* „Над градот“ (српски: *Iznad grada*) — песна на српската рок-група Екатарина Велика.
* „Град“ — песна на српската рок-група „Екатарина Велика“ од 1986 година.
* „Гитарски град“ (англиски: *Guitar Town*) — песна од истоимениот албум на американскиот рок-музичар Стив Ерл (*Steve Earle*) од 1986 година.
* „Овој град“ (англиски: *This Town*) — песна на американската гранџ-група Грин Ривер“(*Green River*) од 1987 година.
* „Рударскиот град во црвените ридови“ (*Red Hill Mining Town*) — песна на ирската рок-група У2 (*U2*) од 1987 година.
* „Град-засолниште“ (англиски: *City of Refuge*) — песна на рок-групата Ник Кејв енд д бед сидз (*Nick Cave and the Bad Seeds*) од 1988 година. 
* „Градот на верзиите“ (англиски: *Version city*) - песна на англиската рок-група Клеш (*The Clash*) од 1980 година.
* „Метропола“ (англиски: *Metropolis*) - песна на германската група Крафтверк (*Kraftwerk*) од 1978 година.
* „Другата страна на градот“ (англиски: *The Other Side Of Town*) — песна на американскиот музичар Куртис Мејфилд (*Curtis Mayfield') од 1970 година.
* „Мал град“ (англиски: *Small Town*) - песна на американскиот рок-музичар [[Џон Кугар Меленкамп]] (*John Mellencamp*) од 1985 година.
* „Градот е нем“ - песна на македонската рок-група [[Мизар]] од 1988 година.
* „Ноќ во градот“ (англиски: *Night In The City*) — песна на канадската музичарка [[Џони Мичел]] (*Joni Mitchell*) од 1968 година.
* „Метропола“ ([[англиски]]: *Metropolis*) - песна на британската рок-група [[Моторхед]] (*Motörhead*) од 1979 година.
* „Лош град“ (англиски: *Bad Town*) - песна на американската рок-група *Operation Ivy*.
* „Голем град“ (англиски: *Big city*) - песна на американската рок-група *Operation Ivy*.
* „Сателитски град“ (англиски: *Satellite City*) — песна на шкотската рок-група [[Оринџ џус (рок-група)|Оринџ џус]] (*Orange Juice*) од 1982 година.
* „Валканиот стар град“ (англиски: *Dirty Old Town*) - песна на ирската рок-група [[Поугс]] (*The Pogues*) од 1985 година.
* „Град на изобилството“ ([[хрватски]]: *Grad izobilja*) — песна на хрватската рок-група [[Проблеми]].
* „Хроничен град“ (англиски: *Raised In The City*) — мини-музички албум на американската рок-група [[R.E.M.|Р.Е.М.]] (*R.E.M.*) од 1982 година.
* „(Не се враќам во) Роквил“ (англиски: *(Don't Go Back To) Rockville*) — песна на Р.Е.М. од 1984 година.
* „Израснат во градот“ (англиски: *Raised In The City*) - песна на американската рок-група [[Риплејсментс]] (*The Replacements*) од 1981 година.
* „Песната на Хамонд“ (англиски: *Hammond Song*) — песна на американската фолк-рок група [[Роучис]] (*The Roches*) од 1979 година.
* „Одвратни градови“ (англиски: *Hideous Towns*) — песна на англиската [[Рок-музика|рок]]-група Сандејс (*The Sundays*) од 1988 година.
* „Тема за големите градови“ ([[англиски]]: *Theme For Great Cities*) — песна на британската [[Рок-музика|рок]]-група [[Simple Minds]] од 1981 година.
* „Градови во прашина“ (англиски: *Cities in dust*) — песна на англиската рок-група *Siouxsie And The Banshees* од 1986 година.
* „Мрак на работ од градот“ (англиски: *Darkness on the Edge of Town*) — песна од истоимениот музички албум на американскиот рок-музичар [[Брус Спрингстин]] (*Bruce Springsteen*) од 1978 година.
* „Беритаун“ (англиски: *Barrytown*) — песна на американската рок-група [[Стили Ден]] (*Steely Dan*) од 1974 година.
* „Англиските градови“ (англиски: *English Towns*) — песна на британската рок-група [[Стренглерс]] (*The Stranglers*) од 1977 година.
* „Градска болест“ (англиски: *City Sickness*) - песна на рок-групата [[Тиндерстикс]] (*Tindersticks*) од 1993 година.
* „Градови“ (*Cities*) - песна на американската рок-група [[Токинг хедс]] (*Talking Heads*) од 1979 година.
* „Сакам да живеам во градот“ (англиски: *I love living in the city*) — песна на американската [[Панк рок|панк]]-група [[Fear (музичка група)|Фиар]] (*Fear*).
* „Одведи ме од овој град“ (хрватски: Odvedi me iz ovog grada) — песна на хрватската [[Рок-музика|рок]]-група [[Филм (рок-група)|Филм]] од 1981 година.
* „Кога ќе горат градовите“ (хрватски: *Kad budu gorjeli gradovi*) — песна на Филм од 1983 година.
* „Големиот град“ ([[хрватски]]: *Veliki grad*) - песна на [[СФРЈ|југословенската]] рок-група [[Фит]].
* „Град на гревовите“ (англиски: *Sin City*) - песна на американската кантри-група *The Flying Burrito Bros* од 1969 година.
* „Ова е твојот град“ - песна на македонската рок-група [[Хахаха]] од 2011 година.
* „Во градот“ (англиски: *In The City*) - песна од истоимениот музички албум на британската рок-група *The Jam* од 1977 година.
* „Градот наречен Зловолја“ (англиски: *Town Called Malice*) - песна на *The Jam* од 1982 година.

===Градот како тема во филмот===
* „[[Светлата на велеградот (филм од 1931)|Светлата на велеградот]]“ (*City Lights*) - американски [[филм]] од [[1931]] година, во [[режија]] на [[Чарли Чаплин]].
* „[[Зовриениот град (филм)|Зовриениот град]]“ ([[Српскохрватски јазик|српскохрватски]]: *Узаврели град*) - југословенски [[филм]], во [[режија]] на [[Вељко Булајиќ]].
* „[[Бел град (филм од 1988)|Бел град]]“ – ерменски [[документарен филм]] од 1988 година, во [[режија]] на [[Харутјан Хачатријан]].
* „[[Божјиот град (филм од 2002)|Божјиот град]]“ (*Cidade de Deus'') - филм на режисерите Фернандо Меирелеш и Катја Лунд од 2002 година.

## Наводи

Категорија:Географија