Здравствени ефекти на вино

[мини| Чаша [црвено вино]]
**Здравствените ефекти на виното** главно се одредуваат од неговата активна состојка – алкохолот. Прелиминарните студии покажале дека пиењето мали количини вино (до еден стандарден пијалак дневно за жени и еден до два пијалаци дневно за мажи), особено црвено вино, можело да биде поврзано со намален ризик од кардиоваскуларни заболувања, когнитивен пад, мозочен удар, дијабетес мелитус, метаболички синдром и прерана смрт. Други студии не пронашле такви ефекти.

Пиењето на повеќе од стандардната количина на вино го зголемува ризикот од кардиоваскуларни заболувања, висок крвен притисок, атријална фибрилација, мозочен удар и рак. Мешани резултати се забележани при тестирањето на поврзаноста на пиењето на мали количини вино и смртноста од рак.

Ризикот е поголем кај младите луѓе поради прекумерно пиење, што може да резултира со насилство или несреќи. Се проценува дека околу 88.000 смртни случаи секоја година во САД се должат на алкохолот. Алкохолизмот го намалува животниот век на една личност за околу десет години, а прекумерната употреба на алкохол е трета водечка причина за прерана смрт во САД. Според систематските прегледи и медицинските здруженија, луѓето кои не пијат, никогаш не треба ни да започнат да пијат вино ниту друг алкохолен пијалак.

Историјата на виното вклучува историја на негова употреба како рана форма на лек, препорачуван за  различни намени: како антисептик за лекување на рани, како помагало при варење и како лек за широк спектар на заболувања, вклучувајќи летаргија, дијареја и болки при породување. Староегипетски папируси и сумерски плочки кои датираат од 2200 година п.н.е. детално ја опишуваат медицинската улога на виното, што го прави најстариот документиран лек направен од човекот во светот. Виното продолжило да игра голема улога во медицината сè до крајот на 19-ти и почетокот на 20-ти век, кога променливите мислења и медицинските истражувања за алкохолот и алкохолизмот фрлиле сомнеж врз неговата улога како дел од здрав начин на живот.

## Умерена консумација
лево|мини| Според некои, "умерената“ консумација претставува една чаша вино од 150 ml дневно за жени и две чаши дневно за мажи.
Речиси сите истражувања за позитивните медицински придобивки од консумирањето вино прават разлика помеѓу умерена консумација и обилно или прекумерно пиење. Умерените нивоа на консумирање варираат според возраста, полот, генетиката, тежината и телесната висина на поединецот, како и ситуациските услови, како што се консумирањето на храна или употребата на дроги. Генерално, жените апсорбираат алкохол побрзо од мажите поради помалата содржина на вода во телото, па затоа нивното умерено ниво на консумирање може да биде пониско од она кај маж на иста возраст. Некои експерти ја дефинираат „умерената консумација“ како консумација од помалку од една чаша вино од 150 ml дневно за жени и две чаши дневно за мажи.

Новите докази сугерираат дека „дури и пиењето во препорачаните граници може да го зголеми вкупниот ризик од смрт од различни причини“. Систематска анализа од 2018 година покажала дека „Нивото на консумирање алкохол што ја минимизирало штетата на разни здравствени исходи било нула (95% UI 0·0–0·8) стандардни пијалаци неделно“. Од друга страна, систематски преглед на Министерството за земјоделство на САД од 2020 година открил дека „ниската умерена консумација е поврзана со помал ризик од смртност во споредба со статусот на некој што никогаш не пиел“. Од 2022 година, „умерената“ консумација обично се дефинира според умерената консумација *на ден*, додека моделите на консумација варираат и можат да имаат разни импликации за ризици и ефекти врз здравјето. Според Центарот за контрола и превенција на болести (CDC), важно е да се фокусираме на количината што луѓето ја пијат во текот на деновите кога пијат.

## Ефект врз телото

### Коски
Докажано е дека прекумерната консумација на алкохол има штетно влијание врз клеточните процеси што создаваат коскеното ткиво, а долготрајната консумација на големи количества на алкохол ја зголемува фреквенцијата на фрактури. Студија од 2012 година не открила никаква врска помеѓу консумирањето вино и густината на минералите во коските.

### Рак
Меѓународната агенција за истражување на ракот при Светската здравствена организација го класифицирала алкохолот како канцероген од Група 1.

### Кардиоваскуларен систем
[десно|мини|250x250пкс| Антикоагулантните својства на алкохолот во виното можно е да имаат потенцијал да го намалат ризикот од згрутчување на крвта поврзан со неколку [Срцево заболување|кардиоваскуларни заболувања.]]
Професионалните кардиолошки здруженија препорачуваат луѓето кои тековно не пијат алкохол да се воздржат од почнување. Тешките алкохоличари имаат зголемен ризик од срцеви заболувања, срцеви аритмии, хипертензија и покачени нивоа на холестерол.

Алкохолот во виното има антикоагулантни својства што можат да го ограничат згрутчувањето на крвта.

### Дигестивен систем
Ризикот од инфекција од бактеријата *Helicobacter pylori*, која е поврзана со гастритис и пептични чиреви, се чини дека е помал со умерена консумација на алкохол.

### Главоболки
Постојат неколку потенцијални причини за таканаречените „главоболки од црвено вино“, вклучувајќи хистамин и танини од лушпата од грозје или други фенолни соединенија во виното. Сулфитите &#x2013; кои се користат како конзерванс во виното &#x2013; веројатно не се причина за главоболка. Виното, како и другите алкохолни пијалаци, е диуретик кој предизвикува дехидратација што може да доведе до главоболки (како што често се случува при мамурлакот), што укажува на потребата од одржување на хидратација при пиење вино и умерено консумирање. Преглед од 2017 година покажал дека 22% од луѓето кои имаат мигрена или главоболки од напнатост го идентификувале алкохолот како фактор што предизвикува главоболка, а црвеното вино како три пати поверојатно да предизвика главоболка од пивото.

### Внес на храна
десно|мини| Виното има долга историја на комбинирање со храната

Порција црвено или бело вино од 150 ml обезбедува околу 120 до 130 kcal (500 до 540 kJ) хранлива енергија, додека десертните вина обезбедуваат повеќе. Повеќето вина имаат процент на алкохол по волумен (ABV) од околу 11%; колку е поголем ABV, толку е поголема и енергетската содржина на виното.

## Тешки метали
Во 2008 година, истражувачи од Кингстонскиот универзитет во Лондон откриле дека црвеното вино  содржи високи нивоа на токсични метали во споредба со другите пијалаци во примерокот. Иако металните јони, меѓу кои се наоѓале хром, бакар, железо, манган, никел, ванадиум и цинк, биле присутни и во други пијалаци на растителна основа, примерокот од вино покажал значително повисоки вредности за сите метални јони, особено ванадиумот. Проценката на ризикот била пресметана со користење на „целни коефициенти на опасност“ (THQ), метод за квантифицирање на здравствените проблеми поврзани со изложеноста на хемиски загадувачи во текот на животот. Развиен од Агенцијата за заштита на животната средина во САД и користен главно за испитување на морска храна, THQ помал од 1 не претставува проблем, додека, на пример, нивоата на жива кај рибите кои имаат THQ помеѓу 1 и 5 би претставувале причина за загриженост.

Во вестите по широкото објавување на наодите, Националната здравствена служба (NHS) на Велика Британија изразила загриженост дека „начинот на кој истражувачите ги собирале опасностите од различни метали за да добијат конечна оценка за поединечни вина можеби не е особено значаен“. Коментаторите во САД ја довеле во прашање релевантноста на проценките на THQ базирани на морска храна за земјоделските производи, при што TTB, одговорна за тестирање на увозот за контаминација со метални јони, не открила зголемен ризик. Џорџ Солас, проценител на квалитет за Канадскиот одбор за контрола на алкохол во Онтарио (LCBO), изјавил дека пријавените нивоа на контаминација со тешки метали биле во рамките на дозволените нивоа за водата за пиење во тестираните резервоари.

Иако NHS ги опишала повиците за подобрено етикетирање на виното како „екстремен одговор“ на истражување кое дало „малку солидни одговори“, тие признале дека авторите повикуваат на понатамошни истражувања за да се испита производството на вино, вклучувајќи го и влијанието што сортата грозје, видот на почвата, географскиот регион, инсектицидите, садовите за чување и сезонските варијации може да го имаат врз апсорпцијата на метални јони.

## Историја на виното во медицината
Раната медицина била тесно поврзана со религијата и натприродното, при што раните практичари честопати биле свештеници и магионичари. Тесната поврзаност на виното со ритуалот го направила логична алатка за овие рани медицински практики. Таблети од Сумерија и папируси од Египет кои датираат од 2200 година п.н.е. содржат рецепти за лекови на база на вино, што го прави виното најстариот документиран лек направен од човекот.

### Рана историја
[мини| [Хипократ, таткото на модерната медицина, го препишувал виното за разни заболувања, вклучувајќи летаргија и дијареја.]]
мини| ''За медицината''
Кога античките Грци вовеле посистематизиран пристап кон медицината, виното ја задржало својата истакната улога. Грчкиот лекар Хипократ го сметал виното за дел од здравата исхрана и се залагал за негова употреба како средство за дезинфекција на рани, како и како медиум во кој се мешаат други лекови за консумирање од страна на пациентот. Тој, исто така, го препишувал виното како лек за разни заболувања, почнувајќи од дијареја и летаргија, па сè до болки при породување.

Медицинските практики на Римјаните вклучувале употреба на вино на сличен начин. Во своето дело од 1 век *[[За медицината|„De Medicina“]]*, римскиот енциклопедист Аул Корнелиј Целзиј детално опишал долг список на грчки и римски вина што се користеле за медицински цели. Додека лекувал гладијатори во Мала Азија, римскиот лекар Гален користел вино како средство за дезинфекција на сите видови рани, па дури и ги натопувал откриените црева пред да ги врати во телото. Во текот на неговите четири години со гладијаторите, се случиле само пет смртни случаи, во споредба со шеесет смртни случаи под надзор на лекарот пред него.

Религијата сè уште играла значајна улога во промовирањето на употребата на виното за здравјето. Еврејскиот Талмуд го наведува виното како *„најважен од сите лекови: каде што недостасува вино, лековите стануваат неопходни“.* Во своето прво послание до Тимотеј, апостол Павле му препорачал на својот млад колега повремено да пие малку вино за доброто на желудникот и варењето на храната. Иако исламскиот Куран содржел ограничувања за сите видови алкохол, исламските лекари како што бил и персискиот Авицена во 11 век од н.е. забележале дека виното е ефикасно помагало за варење, но поради законите, било ограничено на употреба како средство за дезинфекција при третирањето на рани. Католичките манастири во текот на средниот век редовно користеле вино за медицински третмани. Улогата на виното и медицината биле толку тесно поврзани што првата печатена книга за вино била напишана во 14 век од лекарот Арналдус де Вила Нова, со долги есеи за соодветноста на виното при лекување на различни медицински заболувања како што биле деменцијата и проблемите со синусите.

### Ризици од консумирање
Недостатокот на безбедна вода за пиење можеби бил една од причините за популарноста на виното во медицината. Виното сè уште се користело за стерилизирање на вода дури до епидемијата на колера во Хамбург во 1892 година, со цел да се контролира ширењето на болеста. Сепак, крајот на 19 век и почетокот на 20 век вовеле период на промена на ставовите за улогата на алкохолот, а со тоа и на виното, во здравјето и општеството. Движењето за умереност почнало да добива на интензитет преку промовирањето на болестите на алкохолизмот, кој на крај бил дефиниран и од медицинскиот естаблишмент како болест. Студиите за долгорочните и краткорочните ефекти од консумирањето алкохол предизвикале многумина во медицинската заедница повторно да размислат за улогата на виното во медицината и исхраната. Наскоро, јавното мислење се свртело против консумирањето алкохол во која било форма, што довело до неговата забрана во САД и други земји. Во некои области, виното можело да одржи ограничена улога, како што бил исклучокот од Прохибицијата во САД за „терапевтски вина“ кои се продавале легално во аптеките. Овие вина биле продавани поради нивните наводни лековити придобивки, но некои винарии ја користеле оваа мерка како дупка во законот за продажба на големи количини вино за рекреативна потрошувачка. Како одговор, владата на САД издала налог со кој се барало од производителите да вклучат еметички додаток кој би предизвикал повраќање после консумирањето на одредено повисоко ниво од потребната доза.
[десно|мини|250x250пкс| Францускиот парадокс покажува дека исхраната богата со масни [Благота|млечни производи, како што се сирењата, може да се компензира со консумирање црвено вино за да се намали ризикот од срцеви заболувања .]]
Во текот на средината и почетокот на 20 век, здравствените застапници укажувале на ризикот од консумирање алкохол и улогата што ја игра во различни заболувања како што се крвни нарушувања, висок крвен притисок, рак, неплодност, оштетување на црниот дроб, мускулна атрофија, псоријаза, инфекции на кожата, мозочни удари и долготрајно оштетување на мозокот. Студиите покажале поврзаност помеѓу консумирањето алкохол кај бремените мајки и зголемениот ризик од ментална ретардација и физички абнормалности во случај на она што станало познато како фетален алкохолен синдром, што довело до употреба на предупредувачки пораки на пакувањето на алкохол во неколку земји.

### Француски парадокс
Хипотезата за францускиот парадокс претпоставува дека ниската преваленца на срцеви заболувања кај Французите е поради консумирањето црвено вино и покрај исхраната богата со заситени масти. Иако епидемиолошките студии покажуваат дека консумирањето црвено вино може да го поткрепи францускиот парадокс, нема доволно клинички докази за да се потврди тоа.

## Наводи

Категорија:Вино