Пандемија на КОВИД-19 во Словенија

**Пандемијата КОВИД-19 во Словенија** била дел од пандемијата на коронавирусната болест 2019 година () предизвикана од тежок акутен респираторен синдром коронавирус 2 (). Првиот словенечки државјанин кој бил заразен бил позитивен на 3 март 2020 година, инфекцијата била пренесена за време на еден лет во Италија. Првиот случај во Словенија бил потврден еден ден подоцна; тоа бил случај пренесен од турист кој патувал од Мароко преку Италија. Италија била центар на САРС-КоВ-2 во Европа во тоа време.

Првите денови од пандемијата биле предизвик за Словенија поради оставката на премиерот Марјан Шарец кон крајот на јануари и формирањето на новата влада. Првиот случај во Словенија бил потврден еден ден откако Јанез Јанша бил избран за премиер. За време на преодниот период, епидемијата ескалирала. На 10 март 2020 година се одржал заеднички состанок меѓу владите во заминување и претстојните влади. Преодната влада на Марјан Шарец во заминување била одговорна за управувањето со кризи до 14 март 2020 година. На 15 мај 2020 година, Словенија станала првата европска нација што прогласила крај на епидемијата на КОВИД-19 на својата територија.

Првичното справување со епидемијата на корона вирусот во Словенија било наведено како значаен успех кога Европа се соочила со првиот бран на пандемијата и здобила офалби за нејзината ефикасност.  Во мај 2020 година, *Вокс* ја навел Словенија, заедно со Јордан, Грција, Исланд и Виетнам како меѓу најефикасните во справувањето со корона вирусот.

Сепак, владата ги занемарила предупредувањата за вториот бран од експертите и не го подготвила соодветно здравствениот сектор да се справи со вториот бран, кој се проширил надвор од контрола на администрацијата, дури и по повеќе од три месеци целосно затворање, и во март 2021 година, Словенија имала четврта највисока стапка на смртност по глава на жител во светот (според податоците составени од Универзитетот Џон Хопкинс).

Од 10 мај 2022 година, 1.221.467 луѓе во Словенија се вакцинирани (околу 57,9% од населението).

До 4 февруари 2023 година, во Словенија се администрирани 3.021.521 дози на вакцина против КОВИД-19.

## Минато
На 12 јануари 2020 година, Светската здравствена организација (СЗО) потврдила дека новиот корона вирус бил причина за респираторно заболување кај група луѓе во градот Вухан, провинцијата Хубеи, Кина, што било пријавено до СЗО на 31 декември 2019 година.

Соодносот на смртност за КОВИД-19 е многу помал од САРС во 2003 година, но преносот е значително поголем, со голем број на смртни случаи.

### Тестирање пред инфекција

* Биле извршени 313 тестови од 7 јануари 2020 до 3 март 2020 година и сите биле негативни. Бројот на случаи варира во различни референци, бидејќи Министерството за здравство и Националниот институт за јавно здравје не издаваат нови податоци во исто време.

### Прв бран

#### Март 2020 година
[мини|333x333пкс| Текстот „''Zaprto Korona''“ (Затворена корона) пред затворено кафуле, 15 март 2020 година, [Ново Место]]

* 4 март 2020 година: прв случај, донесен од страна на турист кој патувал од Мароко преку Италија.
* 5 март 2020 година: потврдени 5 нови случаи, од кои двајца биле во контакт со првиот случај, други биле донесени од Италија исто така.
* 6 март 2020 година: 2 случаи биле потврдени и во Марибор, двајца од медицински персонал во главната болница кои се заразиле додека биле на скијање во Италија; друг пациент бил лекар од Метлика, изворот на неговата инфекција бил исто така патување во Италија. Вкупниот број на заразени бил 8.
* 7 март 2020 година: еден од пациентите бил во контакт со лекарот од Метлика, додека другите се вратиле од патување од странство (по еден од Италија, Австрија и Шпанија); владата ги забранила сите јавни собири во затворени простори со 500 или повеќе луѓе; **4** нови случаи, вкупно 12 потврдени од 785 тестови.
* 8 март 2020 година: една од пациентките била заразена на нејзиното работно место во Швајцарија и се ставила во карантин пред да биде тестирана; меѓу новите случаи имало и тројца медицински лица од Метлика, кои биле во контакт со заразениот лекар; **4** нови случаи, вкупно 16 биле потврдени.
* 9 март 2020 година: еден од пациентите се вратил од Венеција, други биле медицински персонал, некои во контакт со лекарот од Метлика; владата дополнително ги ограничила јавните собири во затворени простори на настани од 100 или повеќе луѓе; настаните на отворено биле ограничени на 500 посетители; дополнително, биле воведени температурни проверки на аеродромот во Љубљана Јоже Пучник и на границата со Италија, имало **9** нови случаи, вкупно 25 потврдени.
* 10 март 2020 година: владата ги забранила сите дојдовни летови од Италија, Јужна Кореја, Иран и Кина за да спречи понатамошно ширење; копнената граница со Италија била затворена за сите освен за товарен транспорт; имало **9** нови случаи, вкупно 34 потврдени.
* 11 март 2020 година: цивилната одбрана ја презела координацијата на одговорот; едно основно училиште во Камник било затворено две недели, за да се спречи ширење на вирусот од наставник кој бил позитивен на тестот. Наставник од основното училиште во Шмарје при Јелшах бил позитивен на тестот, а училиштето било затворено. Биле пријавени и нови инфекции од Мурска Собота и Постојна; имало **23** нови случаи, вкупно 57 потврдени.
* 12 март 2020: била прогласена епидемија во Словенија; владата објавила дека сите образовни институции ќе бидат затворени од 16 март па натаму; на медицинскиот персонал му било забрането да оди на одмор; првите случаи биле пријавени од Нова Горица and Крањ, имало **39** нови случаи, вкупно 89 потврдени.
* 13 март 2020 година: новата влада стапила на функција; бил формиран штаб за управување со кризи (CMS) на Република Словенија со цел спречување и управување со епидемијата КОВИД-19, предводен од премиерот Јанез Јанша; биле одложени сите неитни лекарски прегледи; **45** нови случаи, вкупно 141 потврдени.
* 14 март 2020 година: штабот за управување со кризи го запрел јавниот превоз (почнало од понеделник, 16 март) и ги суспендирал сите непотребни услуги во земјата; цените на заштитната опрема биле замрзнати, за да се спречи инфлација поради недостиг на понуда; владата повеќе не ги тестирала сите можни случаи, туку само оние кои биле хоспитализирани за да ги карантинираат; вкупниот број на случаи би бил проценет врз основа на статистиката од други земји (од процентот на оние кои се хоспитализирани); **40** нови случаи, вкупно 181 потврдени од 5.369 тестови; прва смрт (маж од старечки дом во Метлика).
* 15 март 2020 година: владата ги затворила сите ресторани и барови од 16 март. Јавните паркинг места во Љубљана биле бесплатни во тој период. Зоолошката градина во Љубљана се затворила; **38** нови случаи, вкупно 219 од 6.156 тестови.
* 16 март 2020 година: владата ги затворила сите ресторани и барови. Јавните паркинг места во Љубљана, Марибор, Мурска Собота станале бесплатни; биле затворени сите образовни институции, вклучително и градинките, основните и средните училишта. 34 нови случаи, вкупно 253 од 6.712 тестови (до 14:20 часот). Инфекцијата со КОВИД-19 била потврдена кај еден вработен од старечки дом во Шторе и вработена во старечки дом во Шмарје при Јелшах; на уште 12 вработени им било наредено да се самоизолираат. Биле потврден 6 инфекции меѓу Црвен крст волонтери кои ја мереле телесната температура на патниците на граничните премини со Италија.
* 17 март 2020: имало 22 нови потврдени случаи, вкупно 275 од 7.857 тестови. Биле потврдени 4 инфекции кај вработените во болницата Словењ Градец, 17 вработени добиле наредба да се самоизолираат. Вработен во клиниката Адолф Дроич во Марибор бил позитивен на тестот. Вработен во клиниката Камник бил позитивен на тестот. Осомничената вработена од Домот за стари лица „Шмарје при Јелшах“ била негативна, не биле пријавени нови случаи од домот за стари лица во Шторе.
* 18 март 2020 година: имало 11 нови потврдени случаи, вкупно 286 од 8.730 тестови. Надворешен работник на казнено-поправниот дом Доб при Мирни, бил позитивен на тестот. Вработен во здраствениот центар Цеље, бил позитивен на тестот. 23 вработени во старечкиот дом „Шмарје при Јелшах“ биле тестирани за КОВИД-19, еден тест бил позитивен. Еден станар во истиот дом за стари лица почнал да покажува симптоми.
* 19 March 2020: имало **33** нови потврдени случаи, вкупно 319 од 9.860 тестови.
* 20 March 2020: Де факто карантин (со некои исклучоци) бил воспоставен во Словенија; **22** нови потврдени случаи, вкупно 341 од 10.980 тестови. 21 позитивен случај кај децата резултирале со благи симптоми. Во старскиот дом Шмарје при Јелшах била потврдена инфекција кај 4 вработени и 7 станари. Вкупно 31 случај биле регистрирани во округот Шмарје при Јелшах. По еден случај бил потврден меѓу вработените во болниците Мурска Собота и Изола.
* 21 март 2020 година: имало **42** нови потврдени случаи, вкупно 383 од 12.162 тестови.
* 22 март 2020 година: имало **31** нов потврден случај, вкупно 414 од 13.098 тестови; бил потврден вториот смртен случај (90-годишна жена од дом за стари лица во Метлика).
* 23 март 2020: имало **28** нови потврдени случаи, вкупно 442 од 13.812 тестови; бил потврден трет смртен случај (67-годишен маж во УМЦ Љубљана). Словенечката влада уште еднаш ја променила методологијата на тестирање. Почнале да се тестираат луѓето над 60 години и оние со имунолошки недостатоци и благи симптоми. Биле тестирани само оние кои биле хоспитализирани.
* 24 март 2020 година: имало **38** нови потврдени случаи, вкупно 480. Владата го укинала штабот за управување со кризи бидејќи транзицијата завршила и министерствата можеле целосно да ги извршуваат своите обврски. Десет пациенти од УМЦ Љубљана, наводно, оздравеле.
* 25 март 2020 година: имало **48** нови потврдени случаи, вкупно 528. (бројот подоцна бил коригиран на 526)
* 26 март 2020: биле извршени 1.181 тестови (вкупно 17.294), од овие **36** случаи биле позитивни, со што вкупниот број на заразени лица се искачил на 562. Уште едно лице починало, со што вкупниот број на жртви се искачил на 6. 98 лица кои биле хоспитализирани, 17 од нив кои барале интензивна нега.
* 27 март 2020: биле направени 1.075 тестови (вкупно 18.369), од овие **70** биле позитивни, со што вкупниот број на заразени лица се искачил на 632. Починале уште три лица, со што вкупниот број на жртви се искачил на 9. 90 лица кои биле хоспитализирани, од кои 22 барале интензивна нега.
* 29 март 2020: имало уште **46** позитивни тестови (вкупно 20.753), со што вкупниот број на заразени лица се искачил на 730. Починале уште две лица, со што бројот на жртви се искачил на 11. 101 лице кои биле хоспитализирани, од кои 23 барале интензивна нега.
* 30 март 2020: имало уште **26** позитивни тестови (вкупно 21.349), со што вкупниот број на заразени лица се искачил на 756. Ниту еден не починал. 115 лица биле хоспитализирани, од кои 28 барале интензивна нега. 108 од вкупно 756 заболени биле здравствени работници, од кои 24 работеле во домови за стари лица.
* 31 март 2020: имало уште **46** позитивни тестови (вкупно 22.474), со што вкупниот број на заболени се искачил на 802. Четири лица починале, со што вкупниот број на случаи се искачил на 15. 119 лица кои биле хоспитализирани, од кои 28 барале интензивна нега.

#### Април 2020 година
мини|325x325пкс| 7-дневна преваленца во словенечките општини на 100 илјади жители

* 1 април 2020 година: биле извршени 1.288 тестови (вкупно 23.762), 39 од нив биле позитивни, со што вкупниот број на заразени лица се искачил на 841. Уште две лица загинале, со што вкупниот број се искачил на 16. 111 лица биле хоспитализирани, од кои 31 барале интензивна нега. Словенија добила пратка од 1 милион хируршки маски и 200.000 FFP2 респиратори од владата на Чешката Република.
* 2 април 2020 година: бројот на заразени лица се искачил на 897. Биле хоспитализирани 112 лица, од кои 29 барале интензивна нега. За споредба, сезонскиот грип 2018-19 во Словенија имал 160 жртви до 2 април 2019 година.
* 3 април 2020 година: со уште 37 позитивни тестови бројот на заразени лица се искачил на 934. Уште четири лица загинале, со што вкупниот број се искачил на 20.
* 4 април 2020 година: бројот на заразени лица се искачил на 977. Уште две лица загинале, со што вкупниот број се искачил на 22.
* 5 април 2020 година: биле направени 665 тестови, од кои 20 биле позитивни, со што вкупниот број на заразени се искачил на 997. Загинале уште шест лица, со што вкупниот број се искачил на 28.108 лица кои биле хоспитализирани, од кои 31 барале интензивна нега.
* 6 април 2020: биле извршени 489 тестови, од кои 24 биле позитивни, со што вкупниот број на заразени лица се искачил на 2.021 (бројката подоцна била корегирана на 120). Уште две лица загинале, со што вкупниот број се искачил на 30. 114 лица кои биле хоспитализирани, од кои 30 барале интензивна нега. 
* 7 април 2020 година: биле извршени 1.202 тестови (вкупно 29.455), од кои 35 позитивни, со што вкупниот број на заразени лица се искачил на 1.055. Загинале уште шест лица, со што вкупниот број се искачил на 36. 111 лица биле хоспитализирани, од кои 31 барале интензивна нега. 189 заболени биле здравствени работници, 219 биле жители на старечки дом. 
* 8 април 2020 година: биле извршени 1.214 тестови (вкупно 30.669), од кои 36 позитивни, со што вкупниот број на заразени лица се искачил на 1.091. Загинале уште четири лица, со што вкупниот број се искачил на 40. 111 лица биле хоспитализирани, од кои 35 барале интензивна нега, уште 5 лица биле отпуштени од болниците, со што вкупниот број на отпуштени од болниците се искачил на 120.
* 9 април 2020 година: биле потврдени 33 нови инфекции, со што вкупниот број на заразени се искачил на 1124. Уште три лица загинале, со што вкупниот број се искачил на 43. Биле хоспитализирани 108 лица, од кои 34 барале интензивна нега. Уште 8 лица биле отпуштени од болниците. 208 од заболените биле здравствени работници, 72 работеле во домови за стари лица, 225 биле жители на старечки дом.

#### Мај 2020 година
Од 15 мај 2020 година, Словенија била првата земја во Европа што објавила дека нејзината епидемија е завршена (од крајот на мај). Како резултат на тоа, некои мерки за поддршка на владата, како што е финансиската помош за граѓаните и фирмите погодени од коронавирусот, истекле до крајот на мај.

#### Јули 2020 година
Во јули, случаите повторно почнале да се зголемуваат и повеќе не доаѓале само од странство. На 3 јули 2020 година биле пријавени 30 нови случаи. Тоа бил најголем број од 16 април 2020 година, што укажува на можност за втор бран.  Комитетот за труд одобрил предлог-закон за интервентни мерки во подготовка за вториот бран, кој ја обезбедил основата за формирање на апликација за следење на заразените луѓе.

### Втор бран

#### Септември 2020 година
Почнал вториот бран и владата издала декрет дека носењето маски во затворени простории повторно било задолжително. По 21 септември 2020 година, сите продавници, барови, клубови, ресторани и пабови морале да бидат затворени најдоцна до 22:00 часот. Почнал третиот бран.

## Штаб за управување со кризи
Штабот бил укинат на 24 март 2020 година. Должностите биле префрлени на одговорните министерства.

* Раководител: Премиер Јанез Јанша
* Секретар: Андреј Рупник
* Портпарол: Јелко Кацин
* Членови
** владини министри
** Командант на цивилна одбрана Сречко Шестан
** други експерти

## Статистика

### Просечен број на случаи дневно и % од смртните случаи меѓу потврдените случаи

## Луѓе

* **Алеш Шабедер**, министер за здравство во 13-та влада; го водел одговорот на кризата до стапувањето на функцијата 14-та влада, ја одржал првата прес-конференција на која ги објавил деталите за првиот случај, подоцна одржувал прес-конференции неколку пати на ден; ги презел првите мерки (ограничување на јавните собири на 500, а потоа на 100 луѓе; забранил на медицинскиот персонал да оди на одмор за време на епидемијата; затворање на границата со Италија за контрола на телесната температура)
* **Нина Пирнат**, директор на Националниот институт за јавно здравје; му помогнала на министерот Шабедер за време на избувнувањето, секојдневно доставувала информации за нови случаи
* **Симона Репар Борншек**, државен секретар во Министерството за здравство во 13-та влада
* **Сречко Шестан**, командант на цивилната одбрана на Словенија; ја презел координацијата на одговорот на 11 март 2020 година
* **Андреј Штер**, раководител на Конзуларната служба во Министерството за надворешни работи; организирал враќање дома за Словенците во странство
* **Томаж Гантар**, министер за здравство во 14-та влада
* **Јелко Кацин**, главниот портпарол за време на кризата, одржувал дневни прес-конференции
* **Анже Логар**, министер за надворешни работи во 14 влада

## Поврзано

* Пандемија на КОВИД-19 во Македонија
* Пандемија КОВИД-19 во Италија
* Пандемија КОВИД-19 во Србија

## Наводи

## Надворешни врски

* Викиверзитет: СОВИД-19/Смртни случаи од сите причини/Словенија

Категорија:Пандемија на КОВИД-19 по земја
Категорија:Здравство во Словенија
Категорија:Медицински епидемии во Словенија
Категорија:Словенија во 2022 година
Категорија:Словенија во 2021 година
Категорија:Словенија во 2020 година