Трговија со луѓе во Грција

Грција е земја на транзит, извор и дестинација за жени и деца кои се подложени на трговија со луѓе, особено присилна проституција и услови за принудна работа за мажи, жени и деца. Жените-жртви на сексуална трговија потекнуваат првенствено од Источна Европа и земјите од поранешниот Советски блок. Трговците со луѓе користат физичка, емоционална и сексуална злоупотреба за принуда. Членството на Грција во Европската Унија, заедно со заедничката граница со Турција, значи дека земјата гледа масивни текови на илегални имигранти кои сакаат да влезат во ЕУ. Трговците со луѓе, исто така, ја користат Грција не само како дестинација, туку и како транзитна станица, а исто така и како изворна земја каде што дури и Гркинки се проституираат на пат кон Западна Европа.

Владата на Грција не ги почитува целосно минималните стандарди за елиминација на трговијата со луѓе. Владата постигнала јасен напредок во гонењето на прекршоци за трговија со труд и сексуални односи, идентификување на жртви, спроведување на договор за заштита на деца жртви со Албанија и унапредување на превентивните активности. Останува загриженоста за полициското соучесништво поврзано со трговијата со луѓе, несоодветната идентификација на жртвите меѓу Грчката крајбрежна стража, граничната полиција и вицеполицијата, како и несоодветното финансирање на невладините организации за борба против трговијата со луѓе. Економската криза во Грција, исто така, ја оптоварува распределбата на средствата и ресурсите за напорите за борба против трговијата со луѓе.

Канцеларијата на американскиот Стејт департмент за следење и борба против трговијата со луѓе ја сместила земјата во „Ниво 2“ во 2017 година.

## Преглед
Канцеларијата на Обединетите нации за дрога и криминал (UNODC) ја дефинира трговијата со луѓе како „*врбување, прeвезување, пренесување, засолнување или примање на луѓе, со помош на закана или примена насила или други форми на принуда, киднапирање, измама, лага, злоупотреба насила или состојба на беспомошност или давање и примање на плаќања или средства, за да се добие согласност од лице за контрола врз друго лице, со цел за експлоатација*“. Сите земји во светот се погодени од трговија со луѓе, било како извор, дестинација или транзитна земја, или како комбинација од трите. Според Меѓународната организација на трудот, околу 2,4 милиони луѓе се жртви на трговија со луѓе во секој момент. Се проценува дека глобалната трговија со жени вреди помеѓу 7 и 12 милијарди долари годишно; претседавачот со Организацијата за безбедност и соработка во Европа (ОБСЕ) изјавил дека трговијата со луѓе можеби дури и ја надминала трговијата со дрога како профитабилен криминален потфат.

Почнувајќи од 2010 година, околу 270.000 луѓе се тргуваат годишно во Европа, со 40.000 жени и деца на возраст од 12-25 години кои годишно се тргуваат во Грција, како и уште поголем број кои се тргуваат преку Грција и од Грција во остатокот од Европската Унија. Странските мажи, исто така, се тргуваат во Грција за сексуална работа, но нивниот број во голема мера е непознат.

## Дестинации

### Грција како дестинација
Според грчкиот попис од 2001 година, во Грција живееле 797.091 документирани странци, со голем број од Албанија, Бугарија, Романија и Русија. Десет години пред тоа, бројот на легални имигранти бил само 30.000. До 2009 година, имигрантското население се зголемило на 1,2 милиони во земја со само 11 милиони граѓани - легалните имигранти сочинуваат повеќе од 10% од грчкото население, а бројот на илегални имигранти уште повеќе го зголемува процентот на имигранти. Експоненцијалното зголемување на миграцијата во Грција служи како покритие за трговците со луѓе и го олеснува нивниот транспорт на жени за работа во секс индустријата во Грција, исто така поради тоа што проституцијата е легална во Грција. Поради леснотијата со која трговците со луѓе можат да ги прикријат странските жртви меѓу имигрантското население, Грците обично не се целни жртви на трговците со луѓе; наместо тоа, жените се донесени од надвор од земјата за да ја поттикнат секс индустријата. Жените се носат во Грција од различни места, но голем број доаѓаат од Источна Европа - 50-55% од сексуалните работници во Атина се од земјите од поранешниот советски блок. Грција е исто така дестинација за голем број Романци тргувани со трговија со луѓе. Иако многу странски проститутки можат лесно да се маскираат меѓу имигрантите во Грција, многу Гркинки доброволно се вклучиле во индустријата за проституција. Речиси сите проститутки во Грција биле Гркинки пред 1992 година. Меѓутоа, до 2009 година, бројот на грчките проститутки се зголемил процентуално. Различни извештаи наведуваат дека бројот на грчки проститутки се зголемил за 150% по 2009 година со тоа што составуваат повеќе од половина од проценетите 20.000 проститутки во Грција.

### Врата кон Европската Унија
Голем број на тргувани лица се тргуваат преку Грција на пат кон Германија или други западни земји. Од 1970-тите па наваму, мигрантите од Азија и Африка почнале да влегуваат во Грција како привремена станица на нивниот пат кон другите, поразвиени западноевропски земји. Оттогаш, имиграцијата во Грција, легално и нелегално, со цел да се добие пристап до остатокот од Европската Унија е зголемена, а тоа го искористиле и трговците со луѓе. Постојат две главни рути за шверц што минуваат низ Грција за да стигнат до Европската Унија. Првата е Балканската рута, преку која жртвите се префрлаат од Балканот во Словенија, Унгарија, Италија, а од таму во остатокот од ЕУ. Вториот е источносредоземниот пат, кој ги пренесува жртвите од Турција преку Грција во Бугарија и Романија. Некои извештаи проценуваат дека границата на Грција со Турција служи како влезна точка на „задната врата“ за близу 90% од илегалните имигранти во Европската Унија, а оваа бројка ги вклучува и оние кои нелегално се транспортираат за целите на сексуална експлоатација.

## Жртви
Експертите се борат да ги профилираат жртвите на трговија со луѓе бидејќи тие доаѓаат од широк спектар на земји и средини и доживуваат различни форми на економска и сексуална експлоатација и злоупотреба. Постојат одредени одлики што ги споделуваат многу жртви во Грција, а тие се соочуваат со слични предизвици и опасности дури и откако ќе бидат спасени.

### Одлики
Над 60% од сите мигранти во Грција, легални и нелегални, се жени, а преку 20.000 жени мигранти годишно се тргувани за да работат во Грција. Околу 40.000 жени и деца на возраст од 12 до 25 години се тргувани секоја година во Грција. Поголемиот дел од овие жени денес се од источноевропските и балканските земји, како што се Украина, Русија, Романија, Албанија, Молдавија, Бугарија и Полска, но има прилично голем број и од Африка и Азија. Повеќе од половина од жените со кои се тргува во Грција се проценува дека се само од Русија и Украина. Една студија од 2001 година проценува дека 75% од жртвите на трговија со луѓе во Грција се донесени во земјата под лажни изговори и, верувајќи дека во Грција ги чека можност за законско вработување, одеднаш се наоѓаат продадени на оние кои се занимаваат со сексуална трговија и им се закануваат со насилство и депортација ако одбијат да соработуваат, и тие стануваат премногу исплашени да го пријават тоа. Просечната возраст на сексуалната работничка во Грција исто така се намалува и моментално се наоѓа на возраст од околу 12-15 години. Жените тргувани работат некаде од 6 до 12 часа на ден и гледаат некаде од 40-110 клиенти дневно. 70% или повеќе од нивната заработка, сепак, оди кај сопствениците на борделите или макроата за да ги задржат жените во должничко ропство. Жените тргувани најверојатно ќе се соочат со физичко малтретирање, закани, заплашување, емоционална злоупотреба, сексуална злоупотреба и ќе доживеат зависност од дрога и алкохол, повреди кои произлегуваат од насилство и разни ментални здравствени проблеми како резултат на траумата на која се изложени. Жените кои се жртви на трговија, исто така, често страдаат од сексуално преносливи болести и други заразни болести. Истражувањето спроведено во Атина кон крајот на 1980-тите покажало дека 12 од 350 регистрирани проститутки биле ХИВ позитивни; во доцните 1990-ти, 44 анкетирани странски проститутки биле ХИВ позитивни.

### Предизвици
Дури и откако ќе бидат ослободени од заробени ситуации, жртвите може да се соочат со симптоми во согласност со посттрауматско стресно нарушување како резултат на физичката, емоционалната и сексуалната траума на која биле изложени. Дополнително, жртвите може да бидат стигматизирани, маргинализирани и дискриминирани како резултат на нивните искуства. Честопати им е тешко да се вратат во нивните матични земји, каде што повеќе не се сметаат за угледни жени, а подеднакво им е тешко да започнат нов живот во земјата во која биле тргувани.

Жените ослободени од ситуации на трговија со луѓе се соочуваат со дополнителна опасност од можно враќање на трговијата со секс, без разлика дали тоа е единствениот живот што го знаат или затоа што не се соодветно заштитени. Се проценува дека 80% од жените депортирани од Грција со воз никогаш не се враќаат во нивната матична земја бидејќи вообичаена практика е трговците со луѓе да се качат во возот и да ги принудуваат да се вратат во Грција пред да стигнат до нивната дестинација.

## Трговци со луѓе
Трговците со луѓе вклучени во Грција се главно Албанци, Грци и Руси, и додека Грците се исто така жртви на трговија со луѓе, грчките граѓани навистина учествуваат во трговијата со негрчки државјани. Трговците со луѓе регрутираат жртви преку лажни огласи за нискоквалификувани работни места со добри плати, како келнерки, дадилки, танчерки или хостеси; една студија на весници во Украина покажала дека секој весник содржи 5-20 сомнителни огласи. Трговците со луѓе понекогаш користат правни документи и визи на една жена за да ја однесат во Грција, а потоа и ги одземаат за да не може да замине. Дополнително, трговците со луѓе користат закани, заплашување и физичка, емоционална и сексуална злоупотреба за да ги контролираат овие жени и да ги принудат на проституција.

## Фактори кои придонесуваат за трговија со луѓе

### Историски фактори
Во текот на 1980-тите, поголемиот дел од странските проститутки во Грција потекнуваат од Азија, особено Тајланд и Филипините. Меѓутоа, по падот на Советскиот Сојуз, трговијата со жени од земјите од поранешниот советски блок брзо се проширила, бидејќи жените сакале да ја подобрат својата социјална и економска положба со движење кон Запад. Ова значело дека тие би можеле да бидат искористени од трговците со луѓе со ветување за работа во западноевропските земји. Поранешните советски републики како Белорусија, Летонија, Русија и Украина станале главни земји испраќачи на жртви на трговија со жени. Денес, 50-55% од жртвите на трговија со луѓе во Атина се од земјите од поранешниот советски блок, а повеќе од половина од жените тргувани во Грција се проценува дека се од Русија и Украина.

### Политички фактори
Политичката ситуација во Грција во однос на имиграцијата, легална и илегална, ја олеснува трговијата со жени во и низ Грција. Грција доживеала масовна имиграција од балканскиот регион во 1980-тите и од Средна и Источна Европа воопшто во 1990-тите. До 2009 година, легалното имигрантско население во Грција се зголемило на 1,2 милиони, или 10% од грчкото население. Во времето кога овие имиграциски текови брзо се ширеле, грчката влада и имиграциските политики не биле подготвени да се справат со толку голем број имигранти; Способноста на Грција да се справи со мноштвото илегални имигранти била уште помалку развиена. Предизвиците со кои се соочила Грција со своето големо имигрантско население и спроведувањето успешна имиграциска политика им овозможува на мигрантите кои се тргувани и принудени на проституција да се провлечат низ пукнатините и им овозможува на трговците со луѓе да ги кријат меѓу општата мигрантска популација.

Членството на Грција во Европската Унија, заедно со нејзината географска местоположба меѓу Истокот и Западот, исто така придонесува за нејзината улога како транзитна нација во рутите на трговија со луѓе. Како порта кон Западна Европа, жртвите често се тргуваат преку Грција за да стигнат до други земји на ЕУ. Границата на Грција со Турција е исто така жариште за илегалните имигранти кои сакаат да го најдат својот пат во Европската Унија; од 1991 до 2001 година над 2,2 милиони мигранти кои влегле илегално во Грција биле депортирани, а огромното мнозинство од нив пристигнале во Грција преку Турција. Во 2001 година, 6.471 имигрант биле уапсени на море во обид да стигнат до Грција од Турција. Се проценува дека 90% од илегалните имигранти на целиот европски континент влегуваат во ЕУ преку границата на Грција со Турција; оваа миграциска бројка вклучува десетици илјади жртви на трговија со луѓе. На 20 јануари 2000 година бил потпишан Грчко-турскиот договор. Двете земји имаат за цел „*борба против криминалот, особено тероризмот, организираниот криминал, нелегалната трговија со дрога и илегалната миграција*“, како дел од договорот, покрај трговијата со луѓе меѓу двете земји.

### Социо-културни фактори
За трговијата со луѓе придонесуваат и силните ксенофобични тенденции во Грција. Различни студии и анкети континуирано ја наведуваат Грција како најксенофобична земја во Европа. Кај Грците постои перцепција дека странските етникуми се вмешани во организиран криминал. Вродената ксенофобија во Грција дозволила трговија со надворешни лица; етничката пристрасност кон Албанците и другите странци потенцијално и забрани на Грција да ги препознава и правилно да се грижи за жртвите кои не се по потекло од Грција.

## Владини напори
Постојат неколку меѓународни стандарди за борба против трговијата со луѓе. Протоколот на ОН за спречување, сузбивање и казнување на трговијата со луѓе, особено со жени и деца, познат и како Протокол од Палермо, поставува универзални, фундаментални прописи за меѓународна организација и соработка за борба против трговијата со луѓе. Грција го потпишала Протоколот на 13 декември 2000 година и продолжила со завршување на процесот на ратификација на 11 јануари 2011 година  Европската Унија развила одговор против трговијата со луѓе што го поткрепува протоколот од Палермо - гонење на трговците со луѓе, заштита на жртвите и спречување на трговија со луѓе. Од 2000 година, Стејт департментот на САД создал анализа на напорите за борба против трговијата со луѓе од земја по земја низ целиот свет, која ја рангира секоја земја врз основа на нивните напори за борба против трговијата со луѓе, што резултира со годишниот извештај за трговија со луѓе (ТИП). Од 2001 до 2003 година, Грција била ставена на листата на ниво 3 од извештајот за ТИП, што значи дека владата во суштина го игнорирала проблемот со трговијата со луѓе. Како што владата направила чекори за решавање на прашањата за трговијата со луѓе, таа била преместена на Списокот за следење на ниво 2 во 2004 година, а во 2006 година била ставена на ниво 2, каде што останала до 2012 година.

### Обвинителство
Владата покажала јасен напредок во своето гонење на сторителите на трговија со луѓе, иако случајот од висок профил за соучесништво поврзано со трговија со луѓе останал во процесите низ судовите од 2010 година. Според Законот за странци 1975/1991 година, кој траел до јуни 2001 година, постоеле казни за трговија со луѓе, но немало законска регулатива што конкретно ја криминализира трговијата со луѓе. Во 2002 година, Грција го усвоила законот 3064/2002, првиот грчки закон за криминализирање на трговијата со луѓе и недозволена трговија со луѓе за сексуална и трудова експлоатација. Полицијата спровела 66 истраги за трговија со луѓе во 2009 година, што е зголемување за 65 отсто во однос на 40-те истраги во 2008 година. Владата објавила 32 нови пресуди за престапници за трговија со луѓе во 2009 година, во споредба со 21 пресуди во 2008 година. Просечната казна за сторителите на трговија со луѓе била приближно 11 години со парични казни. Министерството за правда пријавило две условни казни во 2009 година. Некои осудени престапници за трговија со луѓе продолжиле да добиваат кауција во очекување на нивните долги жалби. Медиумите продолжуваат да тврдат дека постои соучесништво поврзано со трговија со луѓе меѓу некои локални полицајци и вице-офицери на одредот. Во случајот цитиран во Извештајот за ТИП од 2010 година, жртва на трговија со луѓе била наводно силувана додека била во полициски притвор во 2006 година. Како позитивен развој во 2009 година, еден активен и еден пензиониран службеник биле приведени без кауција во очекување на гонење за наводна вмешаност во сексуална трговија. Во 2009 година, грчката полиција пријавила соработка со своите колеги во Албанија, Бугарија, Италија, Романија и Русија за случаи на трговија со луѓе. Почнувајќи од 2011 година, Грција има закони и казни кои се однесуваат на член 2 од Европската директива од 2011 година, која вели дека сите земји-членки на ЕУ мора да имаат законодавство што ги казнува трговците со луѓе, без оглед на видот на трговијата со луѓе.

### Заштита
Владата покажала одреден напредок во обезбедувањето пристап до основните услуги на жртвите на трговија со луѓе. Пред 2001 година, лице кое живеело од проституција било кривично гонење; оттогаш, се спроведуваат закони кои се обидуваат да се грижат за жртвата и наместо тоа да го казнат трговецот со луѓе. Во 2000 година била формирана Работна група против трговија со луѓе за да се идентификуваат и да им помогнат на жртвите, а во 2007 година бил разбиен најголемиот синџир на трговија со луѓе познат до денес во Солун. Во 2003 година, Претседателскиот декрет 223/2003 вовел мерки за помош и заштита на жртвите на трговија со луѓе. Во август 2004 година, бил развиен Национален акционен план за спроведување на широк спектар на напори за борба против трговијата со луѓе, вклучително и собирање факти и статистики, воспоставување процедури за идентификација на жртвите, основање засолништа, обезбедување правни средства на жртвите и едукација на полицијата, судиите и други. Министерството за здравство обучило медицински сестри, медицински персонал, психолози, психијатри и социјални работници за идентификација на жртви на трговија со луѓе. Слично на тоа, искусната полиција за борба против трговија со луѓе продолжила да обезбедува обука за граничната полиција, вицеполицијата и Грчката крајбрежна стража за идентификација на жртвите. Грција им обезбедила на официјално идентификуваните жртви на трговија со луѓе пристап до правни и медицински услуги преку владини засолништа, јавно здравство и периодично финансирање на невладините организации.

Во 2005 година бил донесен законот 3386/2005 за подобра помош на жртвите на трговија со луѓе; сепак, идентификацијата на жртвите продолжува да биде слаба точка на грчките напори за борба против трговијата со луѓе. Владата официјално идентификувала само 125 жртви на трговија со луѓе во 2009 година, што е подобрување во однос на 78-те жртви идентификувани во 2008 година. Владата продолжила да работи со краткорочно прифатилиште, во кое можело да се сместат деца, како и две долгорочни засолништа за жени. Владата, исто така, ги упатила децата-жртви во сиропиталишта или центри за притвор кои немале специјализирани установи за жртви на трговија со луѓе. Една невладина организација објавила дека властите ги ослободиле на улица малолетниците без придружба. Владата ги охрабрила жртвите да учествуваат во гонење нудејќи им период на размислување од 30 дена, време за жртвите да добијат итна грижа додека размислуваат дали да им помогнат на органите на прогонот, но според невладините организации, властите не секогаш го обезбедувале периодот на размислување доследно во текот на извештајниот период. Жртвите кои помагале во обвинителството за спроведување на законот се квалификувале за привремени, обновливи дозволи за престој како легална алтернатива за отстранување. Невладините организации пријаввиле одлична соработка со специјализираните полициски единици за борба против трговија со луѓе. Генерално, владата не ги казнувала жртвите за незаконски дејствија што можеби биле извршени како директен резултат на трговија со луѓе. Сепак, некои невладини организации известиле дека крајбрежната стража и граничната полиција, преоптоварени со обработка на бегалци и мигранти без документи, имаат малку време да ги користат процедурите за идентификација на жртвите. Како резултат на тоа, тие испратиле многу потенцијални жртви, вклучително и ранливи малолетници без придружба, во центрите за задржување мигранти, каде што често се соочуваат со лоши услови. Во позитивен развој на настаните, владата го спровела договорот за репатријација на деца со Албанија, при што биле репатрирани шест албански деца-жртви во соработка со невладините организации.

### Превенција
Владата покажала постојан напредок во спречувањето на трговијата со луѓе. Во 2009 година, една државна телевизија емитувала специјална емисија за трговијата со луѓе во Грција, покрај другите програми на оваа тема. Министерот за надворешни работи се изјаснил против трговијата со луѓе, а од октомври 2009 година, невладините организации за борба против трговија со луѓе пријавиле посилни партнерства со високи функционери. Владата, во партнерство со Меѓународната организација за имиграција и невладините организации, обезбедила обука за борба против трговијата со луѓе за полициски регрути и команданти, полицајци од соседните земји и над 100 судии и обвинители. Министерот за надворешни работи обезбедил 155.100 американски долари за кампањата на УНИЦЕФ за трговијата со деца како глобален феномен и финансирала кампања за подигање на јавната свест од страна на Меѓународната организација за миграција, која ја признава трговијата со луѓе како проблем во Грција. Владата не спровела нови кампањи насочени кон клиентите на проституција или корисници на принудна работа. Владата спровела национален план за акција против трговијата со луѓе фокусиран на спроведување на законот; сепак, владата немала централно овластување да ги координира напорите на министерствата за борба против трговијата со луѓе и да ги следи резултатите од борбата против трговијата со луѓе. Координацијата на податоците меѓу агенциите останала ад хок. Грчката влада ги олеснила партнерствата против трговија со луѓе преку финансирање иницијативи во соседните земји. Грчкото право обезбедува вонтериторијална јурисдикција за прекршоци за детски сексуален туризам од страна на нејзините државјани; Владата не пријавила ниту едно кривично гонење на грчки државјани за детски сексуален туризам во текот на извештајниот период. Владата им обезбедила обука на своите мировни трупи за борба против трговијата со луѓе пред да ги распореди во странство. Од 2011 година, Грција е страна на Протоколот за совет на ОН од 2000 година.

## Напори на невладини организации
Покрај владините напори, неколку невладини организации, исто така, прават чекори во борбата против трговијата со луѓе во Грција. Невладините организации објавиле дека доцнењето на исплатата на грантови од владата, огромните барања за известување и влошените јавни финансии создадале финансиски тешкотии за давателите на услуги за жртви на трговија со луѓе зависни од владиното финансирање  Во 2001 година, проектот *StopNow* бил лансиран за да се подигне свеста и да се лобира јавните организации за прашањата на трговијата со луѓе. Фондацијата за човекови права Марангопулос спроведува и анализира истражување за трговијата со жени во Грција. Кампањата А21, невладина организација основана во 2008 година, ја промовира свеста за трговијата со луѓе и рехабилитира и обезбедува правна поддршка на преживеаните. Во 2009 година А21 отворила кризно засолниште за жртви во Солун и соработува со грчката влада за да им помогне на жртвите на трговија со луѓе. Грчкото Министерство за надворешни работи тесно соработува со невладината „*Насмевка на детето*“ за спроведување на програма, чија цел е да им помогне на исчезнатите деца на жртвите на трговија со луѓе. Грчката невладина организација „*КЕПАД*“ (Центар за одбрана на човековите права) работи на воспоставување и одржување на мрежа или невладини организации за борба против трговијата со луѓе во балканскиот регион, кои соработуваат за борба против трговијата со луѓе. Невладините организации, од кои некои добиле владини финансии, пријавиле дека им помогнале на најмалку 3.376 жртви на трговија со луѓе во 2009 година, значително повеќе од 125-те жртви идентификувани од владата.

## Преостанати предизвици
Од 2012 година, грчката влада направила значајни чекори во напорите за борба против трговијата со луѓе со заострување на законодавството и зголемување на услугите и помошта за жртвите на трговија со луѓе во последниве години. Сепак, актуелната економска криза во Грција во голема мера ја ограничила способноста на владата да им помогне на жртвите на трговија со луѓе; тешките економски услови ги одзеле ресурсите и вниманието од прашањето на трговијата со луѓе. Додека земјата и понатаму е во економска криза, финансирањето на различните социјални услуги и напорите за борба против трговијата со луѓе ќе останат ниски бидејќи парите од економската помош се распределуваат на друго место.

## Поврзано
* Човекови права во Грција

## Наводи

## Надворешни врски
* Законодавство за трговија со луѓе во Грција 

Грција
Категорија:Кршење на човековите права во Грција
Категорија:Видови злосторства во Грција