open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
СВ Рапид Марбург

**Спортфереинигунг Рапид Марбург**, познат како **СВ Рапид Марбург** или едноставно **Рапид** — поранешен фудбалски клуб од Марибор. Клубот бил основан во 1919 година од германската заедница во градот и бил меѓу најуспешните тимови во Љубљанската лига, каде што пет пати завршил како второпласиран.

## Историја
Кон крајот на 1918 година, се појавиле првите аспирации за основање нов германски фудбалски клуб во Марибор. Во март 1919 година, Спортвереинигунг Рапид бил официјално основан, а Франц Руес станал првиот претседател на клубот. Кога Фудбалскиот сојуз на Југославија бил основан во април 1919 година, Рапид станал еден од првите клубови кои се приклучиле на асоцијацијата. По една година, Рус поднел оставка и бил заменет со Валтер Талман, кој во јануари 1920 година потпишал договор со градските власти на Марибор за да добие фудбалско игралиште во областа Људски врт во следните десет години. По темелното реновирање, новиот терен бил отворен на 9 мај 1920 година со натпреварот помеѓу Рапид и Слован, на кој победил Слован со 4–2. На крајот од сезоната во 1920 година, Рапид завршил како второпласиран зад Илирија од Љубљана. Во следните неколку години (1921 до 1924), Рапид секогаш завршувал зад своите градски ривали I. ССК Марибор во поддивизијата Марибор, и затоа не успеал да се квалификува за плеј-оф. Сепак, во следните три сезони Рапид повторно стигнал до финалето, но во сите три наврати загубил од Илирија. 

Во 1927 година, клубот се соочил со финансиски проблеми и бил на работ на распуштање. Една година подоцна, Рапид се преселил во новоизградениот спортски комплекс Пољане. Причината поради која го напуштил Људски врв останува непозната, иако имале десетгодишен договор за изнајмување. Во сезоната 1932-1933, Рапид повторно завршил второпласиран во лигата зад I. ССК Марибор. За време на Втората светска војна, тимот се натпреварувал во Штаерската лига организирана од нацистичка Германија. По завршувањето на војната, клубот бил распуштен откако германската армија го напуштила Марибор. Играчите настапувале во црно-сини дресови со пруги.

## Наводи

Категорија:Спортот во Марибор
Категорија:Фудбалски клубови од Југославија
ФК Кочевје

**Фудбалски клуб Кочевје** - фудбалски клуб од Кочевје, кој се натпреварува во Љубљанската регионална лига, четвртото ниво на словенечкиот фудбалски систем. Клубот бил основан во 1920 година.

Кочевје ја освоил словенечката Втора лига во сезоната 1993/94 и се натпреварувал во највисоката дивизија, Првата словенечка фудбалска лига, во текот на сезоната 1994/95, пред да банкротира на крајот на сезоната.

## Почести

* **Втора словенечка лига**

:: **Победници:** 1993–94

* **Љубљанска регионална лига** *(четврта лига)*

:: **Победници:** 2018–19, 2022–23

## Надворешни врски

* Официјална интернет страница 
Категорија:Фудбалски клубови од Словенија
АСК Приморје

**Академски спортски клуб Приморје** (АСК Приморје), најчесто познат и само како **Приморје**, — поранешен словенечки фудбалски клуб од Љубљана. Клубот бил основан во мај 1920 година и беше распуштен во 1936 година. Неговиот прв тим се споил со новоформираниот клуб, СК Љубљана.

## Почести

* **Љубљанска Субасоцијативна лига**
:: *Победници (2):* 1927–28, 1928–29
:: Второпласирани (1): 1931–32

## Наводи

Категорија:Фудбалски клубови од Југославија
Категорија:Фудбалски клубови од Словенија
Словенечка републичка фудбалска лига

**Словенечка републичка фудбалска лига** била највисоката лига во Словенија во рамките на југословенскиот фудбалски систем. Таа функционирала пред создавањето на независниот фудбалски систем на Словенија. Лигата била формирана за да ја организира конкуренцијата на фудбалските клубови во Словенија пред распадот на Југославија.

За време на Кралството Југославија, лигата била позната како **Љубљанска лига** и била еден од квалификациските турнири за првенството на Југославија. За време на Југославија, таа била третолигашна лига во поголемиот дел од своето постоење, но во 1988 година станала четврта лига. Пред тоа, победникот бил промовиран во Втората југословенска лига, а потоа во Југословенската меѓурепубличка лига. По независноста на Словенија во 1991 година, лигата била трансформирана во Прва словенечка фудбалска лига.

## Наводи

Категорија:Фудбалот во Словенија
Категорија:Фудбалот во Југославија
СК Роте Елф

**Спортски клуб Роте Елф**, познат и како **СК Роте Елф**  — поранешен фудбалски клуб од Марибор. Бил основан во 1919 година и учествувал во првата официјална сезона на словенечкиот фудбал, Љубљанската лига од 1920 година. Во 1921 година клубот бил преименуван во МАК, но набрзо потоа, во 1923 година, престанал да постои.

## Историја
Клуб со името Роте Елф веќе постоел пред Првата светска војна и бил еден од двата големи германски спортски клуба во градот Марибор во тоа време. По војната, во 1919 година, клубот бил повторно основан. Тој останал верен на своите предвоени принципи, бидејќи клубот бил ненационалистички и се засновал врз австромарксизмот, и е еден од првите работнички клубови во областа на словенечките земји. Тимот бил составен од германски и словенечки фудбалери. Рудолф Винклер бил капитен на тимот, и се смета за најдобар играч на клубот на сите времиња. Во 1920 година, Роте Елф го инаугурирал нивниот реновиран фудбалски терен наречен Спортплац Кројжофвизе, во натпревар против Слован од Љубљана. Меѓутоа, таму се играле само помалку важни натпревари; тимот одигра поважни натпревари на поголемиот Спортплац Рапид им Фолксгартен, кој бил во сопственост на СВ Рапид Марбург. Во инаугуративната сезона на Љубљанската Субасоцијациска лига во 1920 година, Роте Елф завршил на шестото место од седум екипи.

Како што австромарксизмот ја изгубил својата смисла во Кралството Југославија, клубот се соочил со потешкотии во привлекувањето фудбалери од работничката класа. За да се реши овој проблем, клубот бил преименуван во МАК (Марбургер Атлетик Клуб) во мај 1921 година. Сепак, овој потег не резултирал со подобрување. Клубот учествувал во Љубљанската Субасоцијациона лига во 1922-1923, но се повлекол од натпреварувањето кон крајот на 1922 година и набрзо ги прекинал сите операции.

## Наводи

Категорија:Спортот во Марибор
Категорија:Фудбалски клубови од Југославија
Богословни весник

**Богословни весник** (Ephemerides Theologicae) е академско теолошко списание, издавано од Теолошкиот факултет на Универзитетот во Љубљана. Тоа е најстарото словенечко научно списание во хуманистичките науки, кое објавува статии на англиски, француски, германски, италијански, латински и словенечки јазик. Списанието е апстрахирано во религиозни и теолошки апстракти.

## Наводи

## Надворешни врски
* 

Категорија:Медиуми во Словенија
Канарски црно

***Канарски Црно*** е британски акционен-трилер филм од 2024 година, во режија на Пјер Морел и сценарио на Метју Кенеди. Во филмот глуми Кејт Бекинсејл како агент на ЦИА во бегство. Филмот бил објавен на 23 октомври 2024 година од Амазон МГМ Студиос на генерално негативни критики. 

## Заплет
Ејвери Грејвс е агентка на ЦИА која краде диск од зграда во Токио а потоа се враќа дома за да ја прослави третата годишнина со својот сопруг Дејвид. Подоцна се среќава со Џарвис, нејзиниот шеф во ЦИА. Тие разговараат за Кенџи, кој користел деловна фасада за да транспортира оружје до терористи.

Кога Грејвс доаѓа дома сфаќа дека нејзиниот сопруг исчезнал. Таа се јавува на телефон а гласот вели да ја земе датотеката *Канарски Црно* до полноќ и спомнува број на притвореник, или нејзиниот сопруг ќе умре. Таа бара доказ за живот и дозволено и е да разговара со нејзиниот сопруг.

Приател кој е хакер ѝ помага на Ејвери да го лоцира последниот повик на телефонот и ѝ дава адреса. Таа потоа започнува да го пребарува бројот на затвореникот - Ласло Стоика.

Како што ја разоткрива мрежата на предавство, таа открива дека *Канарски црно* е смртоносно сајбер-оружје способно за глобален колапс - а не уцена како што и било кажано. Ловната од нејзината сопствена агенција и двојно прекрстена од нејзиниот шеф и заменик-директор, Ејвери ја дознава шокантната вистина: нејзиниот сопруг Дејвид е Кали, атентаторот што ѝ беше нареден да го следи и оној што го протече вирусот. По запирањето на нападот и убиството на Брезнов, Ејвери е уапсен, но му нуди втора шанса од тајна организација. Додека се подготвува за нова мисија, таа го наоѓа нејзиниот венчален прстен оставен зад себе - доказ дека Дејвид е сè уште жив.

## Улоги

* Кејт Бекинсејл како Ејвори Грејвс
* Руперт Френд како Дејвид Брукс
* Реј Стивенсон како Џарвис Хедлунд
* Сафран Бароус како Елизабет Милс
* Бен Мајлс како DCIA Нејтан Еванс
* Горан Костиќ како Конрад Брезнов
* Масајоши Ханеда како Кенџи Накаџима
* Мајкл Брендон претседател на Соединетите Американски Држави
* Чарлс Нишикава како јапонски премиер

## Производство
*Канарски црно* за првпат бил претставен на Канскиот филмски пазар во 2022 година како шпионски трилер во режија на Пјер Морел, по сценарио на Метју Кенеди и со Кејт Бекинсејл во главната улога.  На Американскиот филмски пазар подоцна истата година, биле објавени првите слики од продукцијата додека Антон го ставил филмот на продажба. 

Снимањето започнало во Хрватска во октомври 2022 година и продолжило до јануари 2023 година. Снимањето се одвивало главно во Загреб, каде што ја прекинало услугата на неколку трамваи за да се контролира околината на надворешните акциони сцени, кои вклучуваа Бекинсејл како лета над градот од дрон и како виси од покриви. Снимањето во Загреб користело стадион Максимир на Динамо Загреб како филмски сет, а градот Ровињ бил сниман наместо Токио. Завршната сцена била снимена во Љубљана, Словенија, на Трипл мостот.
Категорија:Филмови чие дејствие се одвива во Загреб
Категорија:Филмови чие дејствие се одвива во Токио
Категорија:Филмови од 2024 година
Категорија:Филмови
Илирски листопадни шуми

**Илирските листопадни шуми** се копнен екорегион во јужна Европа, кој се протега долж источниот брег на Јадранското Море. Припаѓа на биомот на медитеранските шуми и грмушки и е во палеарктичкото царство.

## Географија
Илириските листопадни шуми се протегаат долж источната обала на Јонското и Јадранското Море и опфаќаат површина од 40,600 км² во Северна Грција, Албанија, Црна Гора, Босна и Херцеговина, Хрватска, Словенија и Северна Италија околу Трст.

Екorрегионот е ограничен со егејските и западно-турските склерофилни и мешани шуми (во Грција), мешаните шуми на планините Пиндус (во Грција и Албанија), мешаните шуми на планините Динариди (во Албанија, Црна Гора, Босна и Херцеговина, Хрватска, Словенија и Италија) и мешаните шуми на Падската долина (во Италија).

## Клима
Климата на екорегионот е претежно од Кепеновиот медитерански тип со топли лета (Csa) до влажни суптропски со влажни зими (Cfa).

## Флора
Поради широкиот опсег на височини во овој екoрегион, највисоките височини (над 1.000 м) се покриени со иглолисни шуми, додека помешаната широколисна вегетација и макија грмушки се јавуваат на пониските височини.

Во зоната на четинари доминира сребрената ела, норвешката смрека, европскиот црн бор, на некои места босанскиот бор со примеси на европската бука. Динарската варовничка блокова ела шума расте на варовнички изданоци.

Доминирачките видови на пониските зони вклучуваат различни листопадни дабови дрвја, како што се Quercus frainetto, Q. pubescens, Q. cerris, Quercus trojana, Quercus macrolepis, со други листопадни дрвја и грмушки како Carpinus orientalis, Fraxinus ornus, Cotinus coggygria, Paliurus spina-christi, Cercis siliquastrum. Вечнозелените дрвја и макија грмушки како Quercus ilex, Quercus coccifera, Pinus halepensis, Pinus pinea, Pistacia terebinthus, P. lentiscus, Erica arborea, Juniperus oxycedrus, J. macrocarpa, Olea europaea, Arbutus unedo, A. andrachne, Nerium oleander стануваат доминантни блиску до брегот.

## Разграничување на екорегионот
Екорегионот на илирски листопадни шуми е разграничен со WWF и Дигитална карта на европските еколошки региони од Европската агенција за животна средина. Фитогеографски, екорегионот е поделен помеѓу јадранската и источномедитеранската провинција на Медитеранскиот регион во рамките на Бореалното Кралство (според разграничувањето на Армен Тахтајан).

## Надворешни врски

*  

## Наводи
Категорија:Екорегиони во Европа
Коца Василева

**Коца Василева** ( во  — ) — учесник во НОВ на Македонија.

## Животопис
Учествувала во заднината на НОД во селото. Во септември 1943 година била примена за член на СКОЈ и раководела со група младинци со кои собирала народна помош. Во септември 1944 година била избрана за члсен на Околискиот комитет на НОМСМ - Крушево, едновремено е примена и за член на КПМ.

## Наводи

Категорија:Учесници во НОБ
Категорија:Жени во НОБ
Марица Василева

**Марица Мицева Василева** ( во  —  во ) — учесник во НОВ на Македонија.

## Животопис
Од 1941 година била вклучена оо собирните акции за прехранбени артикли во групата на повозрасни жени за изработка на топла облека за борците во НОВ и ПОМ. Во нејзиннот дом се одржувале илегални состаноци, носела храна на политичките затвореници во Битолскиот затвор, каде биле затворени ѝ нејзините две ќерки. Активно учесвувала во заднината на НОД до ослободувањето.

## Наводи

Категорија:Учесници во НОБ
Категорија:Жени во НОБ
Љубљански словенечки национален театар опера и балет

мини|298x298пкс| Љубљанска опера, изградена во 1892 година, седиште на Љубљанскиот национален театар за опера и балет
**Љубљански словенечки национален театар опера и балет** () — национална опера и балет на Словенија. Љубљанскиот словенечки национален театар опера и балет бил основан во 1918 година. Сега е подсекција на Словенечкиот национален драмски театар во Љубљана и има околу 50 танчери. Од 2013 година негов директор е адвокатот Петер Сотошек Штулар, а уметнички директор оперскиот сценски режисер Рок.

## Историја
Историјата на операта во Словенија потекнува од „Il Тамерлано“ на Ѓузепе Клементе де Бономи, изведен во 1732 година. Оперите првично се поставувале во Објектот на Провинцискиот театар на Плоштадот на Конгресот, на местото на денешната зграда на Националната филхармонија. Оперијата на Љубљана била изградена во 1892 година. Провинцискиот театар до 1911 година ги делел просториите со Германскиот театар, кој потоа се преселил во Љубљанскиот драмски театар.

Во 1918 година компанијата била проширена со свој оркестар и професионална балетска група. Диригентот Мирко Полич изведувал западен репертоар, како и словенски дела, како што се балетите на бугарскиот композитор Панчу Владигеров и дела на словенечкиот композитор Мариј Когој. Тековниот репертоар вклучува Жил Масне, Џоакино Росини, В. А. Моцарт и други.

## Поврзано

* Словенечки народен театар Марибор 
* Словенечки народен театар Нова Горица 
* Љубљански градски театар 
* Словенечка филхармонија
* Сала Цанкар
* Летен театар Крижанке
* Љубљански замок

## Наводи

## Надворешни врски
* Официјален сајт

Категорија:Театри во Словенија
Фанка Василева

**Фанка Василева** ( во  — ) — учесник во НОВ на Македонија.

## Животопис
Делувала во Битола од август 1941 година претворајќи ја својата куќа во магацин на НОД. Кај неа дома, престојувале илегалци кои оттука заминувале во партизанските одреди.

## Наводи

Категорија:Учесници во НОБ
Категорија:Жени во НОБ
Антина Василевска

**Антина Василевска** ( во  — ) — учесник во НОВ на Македонија.

## Животопис
Со отпочнувањето на вооруженото востание собирала храна и изработувала облека за борците во НОВ и ПОМ. Во есента 1944 година била избрана за член на Одборот на АФЖ во селото.

## Наводи

Категорија:Учесници во НОБ
Категорија:Жени во НОБ
Фана Василева

**Фана Василева** ( во  — ) — учесник во НОВ на Македонија.

## Животопис
Од есента 1941 година станала член на „Женската потрошувачка задруга“ во Битола и член на женска воспитна група. Од летото 1943 година во нејзиниот дом престојувале илегалци. Кај неа наминувале и партизански курири и била ползувана како врска низ градот.

## Наводи

Категорија:Учесници во НОБ
Категорија:Жени во НОБ
Алоклазит

**Алоклазит**, или , е минерал на сулфосол (симбол IMA: Acl). Тој е член на групата арсенопирит. Алоклазитот се кристализира во моноклиничкиот систем и обично се формира како епително ткиво до зрачни ацикуларни призматични кластери. Тоа е нетранспарентно со боја од челино-сиво до сребрено-бело, со метален сјај и црна лента. Тој е кршлив со совршено расцепување, цврстина на Мосовата скала од 5 и специфична тежина од 5,91-5,95.

За прв пат е опишан во 1866 година за појава во Романија. Неговото име е изведено од грчки за „друго“ и „да се скрши“, во однос на неговото посебно расцепување кое го разликувало од сличниот минерал марказит.

Минералот е моноклиничен во вселенската група *P2<sub>1</sub>*.

## Наводи

Категорија:Моноклински минерали
Категорија:Сулфосоли
Категорија:Минерали на железото
Категорија:Минерали на кобалтот
Оксихлорирање

**Оксихлорирање** — процес за создавање на еквивалент на гасот хлор (Cl 2) од водород хлорид и кислород. Овој процес е вреден во индустријата бидејќи водород хлоридот е поевтин од хлорот.

## Механизам
Реакцијата обично се предизвикува со бакар(II) хлорид ( CuCl2), кој е најчестиот катализатор во производството на 1,2-дихлороетан. Во некои случаи, CuCl2 е поддржан на силика во присуство на KCl, LaCl3 или AlCl3 како сокатализатори. Освен силициум диоксидот, исто така се користени различни потпори, вклучувајќи различни видови на алуминиум оксид, дијатомеска земја или пемза. Бидејќи оваа реакција е многу егзотермна (238 kJ/mol), температурата се следи за да се заштити од топлотна деградација на катализаторот. Реакцијата е следна:

: CH 2 = CH 2 + 2 CuCl 2 → 2 CuCl + ClH 2 C-CH 2 Cl

Бакар(II) хлоридот се регенерира со последователни реакции на бакар хлоридот со кислород, а потоа водород хлорид:

: ½ O 2 + 2 CuCl → CuOCuCl 2
: 2 HCl + CuOCuCl 2 → 2 CuCl 2 + H 2 O

## Примени
Оксихлорирањето се користи при конверзија на етилен во винил хлорид. Во првиот чекор во овој процес, етиленот се подложува на оксихлорирање за да се добие етилен хлорид:

: ClCH 2 CH 2 Cl → CH 2 =CHCl + HCl

Оксихлорирањето е од посебно значење при создавањето на 1,2-дихлороетан, кој потоа се претвора во винил хлорид. Како што може да се види во следната реакција, 1,2-дихлороетан е напукнат (кракиран):

: CH 2 = CH 2 + 2 HCl + ½ O 2 → ClCH 2 CH 2 Cl + H 2 O

HCl од овој процес на кракирање се рециклира со оксихлорирање со цел да се намали потрошувачката на суровина HCl (или Cl2, ако непосредното хлорирање на етилен е избрано како главен начин за производство на 1,2-дихлороетан).

Железо(III) хлорид се произведува комерцијално со оксихлорирање (и други методи). На пример, со растворање на железни руди во хлороводородна киселина се добива мешавина од феро- и фери-хлориди:

: 

Железо(II) хлоридот се претвора во дериват на железо(III) со третман со кислород и хлороводородна киселина:

: 

## Наводи

Категорија:Халогени
Категорија:Неоргански реакции
Категорија:Органски реакции
Категорија:Зборови што ги нема во ТРМЈ
Евалд Флисар

**Евалд Флисар** (роден на 13 февруари 1945 година) е словенечки писател, поет, драматург, уредник и преведувач. Тој бил претседател на Друштвото на словенечките писатели во три последователни мандати помеѓу 1995 и 2002 година и е главен уредник на литературното и културното списание Содобност. 

## Биографија
Флисар е роден во 1945 година во Герлинци во регијата Прекмурје во источна Словенија. Средното образование го завршил во Мурска Собота и студирал компаративна литература на Универзитетот во Љубљана, англиски јазик и англиска литература на Чисвик Политехника во Лондон и некое време во Австралија. Многу од неговите книги се патописи, а тој е и признат драмски автор. Во 1993 година ја добил наградата на Фондацијата Прешерн за својот патопис *Патник во кралството во сенка,* и неговите драми *Што е со Леонардо? Утре ќе биде подобро.*

## Објавени дела
Флисар објавувал раскази, романи, драми, патописи, поезија и детска литература, започнувајќи од 1966 година. Меѓу другите негови дела:
* Симфонија поетика (1966)
* Умирање во огледалото (1969, роман)
* Чиракот на волшебникот (1986, расказ)
* Приказни од патот (2000, раскази)
* Три љубови и една смрт (2002, роман)
* Набљудувачот (2009, расказ)
* На златниот брег (2010, расказ)
* Тоа не сум јас: Лего роман (2011 роман)
* Девојката која повеќе би сакала да биде на друго место (2012, роман)
* Антигона сега (2012)
* Волшебниот Одисеј (2013, роман)

Категорија:Апсолвенти на Љубљанскиот универзитет
Категорија:Словенечки раскажувачи
Категорија:Словенечки романописци
Категорија:Словенечки драматурзи
Категорија:Родени во 1945 година
Антон Фунтек

**Антон Фунтек** (30 октомври 1862 – 21 октомври 1932) бил словенечки писател, поет, уредник и преведувач.

Фунтек е роден во Љубљана, која тогаш била дел од Австроугарското Царство, а сега е главниот град на Словенија. Тој се обучувал за учител и работел во Литија и Шентвид при Стична пред да замине на Технички факултет во Виена. Потоа работел како средношколски наставник во Љубљана до неговото пензионирање во 1925 година. Бил уредник на списанието *Љубљански звон* помеѓу 1891 и 1894 година и уредник на весникот *Лајбахер Цајтунг* неколку години. Некое време бил и претседател на Словенечката писателска асоцијација. Познат е по неговите преводи на словенечки на Шекспировиот *Цар Лир*, Шилеровата *Песна на каменот*, првиот дел од Гетеовиот *Фауст* и *Затонатиот камен* од Герхарт Хауптман.

Категорија:Југословенски писатели
Категорија:Починати во 1932 година
Категорија:Родени во 1862 година
Категорија:Словенечки поети
Џелат

[мини|[Санкт Петербург. Музејската поставка покажува џелат во Петропавловската тврдина]]
**Џелат**, **погубник**, **главосек**, **главорез** или поретко **палач** — лице што извршува смртна или телесна казна. Во преносна смисла, поимот се користи како синоним за зборовите „непријател“, „крвник“, „мачител“, „тиранин“. Во XXI век, ова занимање сѐ уште се практикува како и обично во САД, Саудиска Арабија и други земји, главно во Азија.

## Етимологија
Зборот „џелат“ доаѓа во македонскиот јазик од турското *cellat*, преку арапското *jallād*.

## Историја
Улогата на џелат постоела уште во Стариот Египет. Во Стара Грција, од осудените на смрт се очекувало да си го одземат животот во затвор пиејќи отров. Во Стариот Рим, робовите и странците биле погубувани од касап (латински: *carnifex*), додека римските граѓани биле убивани од службеници наречени ликтори. 

Во Западна Европа, професионалните погубници не биле спомнати во историските записи сѐ до X век. Во текот на раното средновековие, судовите вообичаено им дозволувале на злосторниците да плаќаат отштета на своите жртви или нивните семејства наместо да добијат смртна казна. Меѓутоа, луѓето што извршиле тешки злосторства против црквата, кралот или моќните владетели сè уште биле осудени на смрт. 

Според стариот германски закон, погубувањата понекогаш ги извршувале самите судии, најмладиот член на судот, обвинувачот, па дури и еден од соучесниците на злосторникот. Во други случаи, судскиот извршител бил одговорен за осигурувањето на извршување на пресудата, иако не е јасно дали тој самиот го извршил извршувањето или само го надгледувал. Злосторниците што се согласиле да станат џелати често биле поштедени од сопствените смртни казни.

Со текот на времето, џелатот станал назначен службеник што работи за судовите, одговорен за извршување на погубувања и казни во име на владетелот. Во Германија, џелатите биле добро платени вработени во градот. На пример, џелатот од Нирнберг, Франц Шмит (1578 — 1617), заработувал 50 флорини годишно, што било повеќе од свештеник или учител. 

Занимањето џелат често се пренесувало од татко на син, создавајќи цели семејства наследни џелати, како што е семејството Сансон во Франција.

## Наводи

## Надворешни врски

* Преглед на погубувања (англиски)

Категорија:Смртна казна
Категорија:Пенологија
Категорија:Професии
Категорија:Кривично право
Категорија:Начини на погубување
Категорија:Правни занимања
__СОСОДРЖИНА__
__ИНДЕКС__
Антон Инголич

**Антон Инголич** (5 јануари 1907 – 11 март 1992 година) — словенечки писател, драматург и уредник. Најпознат е по неговите романи и младинска литература.
 
Инголич е роден во Сподња Полскава близу Словенска Бистрица во Австроунгарското кнежевство Штајерска (денешна источна Словенија). Тој отишол на локалното училиште и го завршил средното образование во Марибор пред да студира во Љубљана и Париз. Работел како наставник по словенечки и француски јазик во средни училишта во Птуј, Марибор и Љубљана.  Бил уредник на списанието *Нова Обзорија* и станал член на Словенечката академија на науки и уметности во 1976 година.

Двапати ја добил Прешереновата награда, во 1949 година за романот *„Патека по насипот“* и во 1978 година за книжевниот опус за млади и возрасни.  Помеѓу 1961 и 1963 година бил претседател на Друштвото на словенечките писатели.

Основното училиште во Сподња Полскава го носи името на Инголич.

## Дела
Започнувајќи од 1935 година, Инголич објавувал проза за возрасни, литература за млади и возрасни, како и пет историски романи:
* Младилница-Ловорјев венец (1948)
* Ликоф-Мејник (1950)
* *Се најдоа* (1952)
* Прадедо (1975)
* Гореле грмушки (1977)
## Наводи

Категорија:Членови на Словенечката академија на науките и уметностите
Категорија:Словенечки писатели
Категорија:Словенечки драматурзи
Категорија:Починати во 1992 година
Категорија:Родени во 1907 година
Areca ipot

***Areca ipot***, **палмата ипот**, е вид на скриеносеменица од фамилијата Палми. Ендемичен е на Филипините. Му се заканува губење на живеалиштето.
Категорија:Загрозени видови според МСЗП

## Наводи

Категорија:Флора
Категорија:Флора на Азија
Поплави во Словенија (2010)

**Поплавите во Словенија во 2010 година**, на 17 до 19 септември 2010 година, биле предизвикани од обилните дождови во Словенија, што резултирало со една од најлошите поплави во историјата на земјата. Меѓу погодените региони биле главниот град Љубљана, Централната Сава долина, Лашко, Приморска и Долењска. Првичната штета се проценува на 15 милиони евра. Три лица загинале.  

Во Љубљана, реката Градашчица – заедно со потоцот Мали Грабен – поплави неколку делови на општина Вич, достигнувајќи рекорден нивото на водата. Неколку трансформатори биле исклучени за да се спречат несреќи, оставајќи околу 3.000 луѓе без електрична енергија.

Во Загорје на Сава, голем дел од градот бил поплавен од реката Сава и биле пријавени неколку одрони.  

Градот Лашко бил поплавен од реката Савиња, а патните врски биле прекинати од надојдените води.  

Во регионот Литорал, реките Рижана и Драгоња поплавија неколку патишта, затворајќи ги сите три гранични премини со Хрватска во регионот. Поплавени се и делови од аеродромот Порторож и полињата со сол во Сечовље.  Реката Випава се поплавуваше во северниот дел на Приморјето. 

Реките Сава, Крка и Купа се поплавиле во Долењска. Градовите Кршко, Брежице и Оточец биле делумно поплавени. 

Во Горењска, градот Жири бил погоден од Сора. Во Железники, град кој бил најпогоден во поплавите точно три години претходно, не биле пријавени поголеми проблеми. 

Поплавени биле и некои делови од Хрватска покрај реката Сава, околу 20 луѓе биле евакуирани околу Загреб. 

До понеделник, 20 септември, нивото на водата започнало да опаѓа, иако земјотресите во некои региони останале закана. Четири дена по поплавите, областта на Општината Добрепоље сè уште била 6 метри над вообичаеното ниво на водата.

## Галерија

Податотека:Poplave2010.JPG|алт=Slovenia was extensively flooded on the morning of 18 September 2010| Словенија била силно поплавена утрото на 18 септември 2010 година
Податотека:Popl2.JPG|алт=Floods affected more than 60 percents of the country| Поплавите зафатиле повеќе од 60 отсто од земјата
Податотека:Popl4.JPG|алт=Many settlements were so flooded that people used boats as transport| Многу населени места биле толку поплавени што луѓето користеле чамци како превоз


## Наводи
Категорија:Поплави во Словенија
Aristolochia delavyi

***Aristolochia delavayi*** е вид на цветно растение од фамилијата Aristolochiaceae. Тоа е ендемично за Кина.
Категорија:Загрозени видови според МСЗП
Astragalus geminus

***Astragalus geminus***, синоним ***Astragalus albanicus***, е вид Astragalus кој потекнува од источен Кавказ. Под синонимот *Astragalus albanicus*, Црвениот список на МСЗП од 2014 година го оцениле како „загрозен“, наведувајќи дека бил ендемичен за областите Абшерон и Гобустан во Азербејџан, каде што можело да се најде на суви глинести места и падини на ќерамиди до средно планинската зона и е загрозен од мал развој.

## Таксономијата
Видот првпат бил опишан во 1946 година како *Astragalus albanicus* од Александар Алфонсович Гросхајм. Меѓутоа, ова име веќе било објавено за други видови, *Astragalus albanicus* Širj. (сега се смета за синоним на *[[Astragalus rumelicus]]* ), така што билонелегитимно. Заменското име *Astragalus geminus* било објавено во 1998 година.

## Наводи
Категорија:Загрозени видови според МСЗП

Категорија:Ендемска флора на Азербејџан
Ален Плој

**Ален Плој** (роден на 30 јуни 1992 година) е словенечки фудбалер кој игра како напаѓач за Ленарт.

## Клупска кариера
Плој ја започнал својата кариера во локалниот клуб Ленарт, а подоцна играл во младинските категории на Јаренина. Во 2007 година, се приклучил на Марибор, каде што потпишал својот прв професионален договор со клубот на почетокот на 2011 година. Плој дебитирал во словенечката Прва лига на 16 март 2011 година против Нафта Лендова. Во таа сезона, тој имал уште една појава во лигата за клубот, во последното коло од сезоната 2010–11 во Првата лига на Словенија, против Домжале, кога постигнал и својот прв гол во највисокото дивизиско натпреварување. Во сезоната 2011–12, Плој бил позајмен во второлигашкиот словенечки клуб Алуминиј. Тој постигнал хет-трик за Алуминиј во четвртото коло на Втора лига на 27 август 2011 година, во победата од 5–1 над Дравиња.

## Личен живот
Плој е роден во Ленарт, мал град во североисточна Словенија. 

## Почести
**Марибор**

* Словенечка Прва Лига : 2010–11, 2012–13, 2013–14
* Словенечки Суперкуп : 2012, 2013 година

**Алуминиј**

* Втора лига на Словенија : 2011–12

**Марибор Б**

* Словенечка трета лига : 2014–15

## Белешки

Категорија:Фудбалери на ФК Марибор
Категорија:Родени во 1992 година
Категорија:Статии со извори на словенечки (sl)
Препуштени

**„Препуштени“** (српскохрватски: *Prepušteni*) — југословенски тв-филм од 1971 година, во режија на Желимир Месариќ, снимен по сценариото на Бранислав Глумац. Автор на музиката е Бошко Петровиќ. Улогите ги играат: Младен Будишчак, Дарко Ќурдо, Зденко Јелчиќ, Бранко Супек и Ангел Палашев.

## Синопсис
Во филмот се прикажува еден ден во животот на неколку неприспособени млади луѓе од загребските улици...

## Наводи

Категорија:Југословенски филмови
Категорија:Хрватски филмови
Категорија:Филмови на српскохрватски јазик
Категорија:Филмови на хрватски јазик
Категорија:Филмови чие дејствие се одвива во Загреб
Категорија:Филмови на Телевизија Загреб
Категорија:Филмови од 1971 година
Категорија:Филмови на Желимир Месариќ
Категорија:Филмови со Младен Будишчак
Категорија:Филмови со Дарко Ќурдо
Категорија:Филмови со Зденко Јелчиќ
Категорија:Филмови со Бранко Супек
Категорија:Филмови со Ангел Палашев
Тоне Першак

**Тоне Першак** (роден на 7 јануари 1947 година) е словенечки писател, политичар, театарски режисер и новинар. Тој бил избран во првото словенечко национално собрание во 1992 година. Тој исто така бил претседател на Друштвото на словенечките писатели во еден мандат помеѓу 2001 и 2003 година. 

Першак е роден во 1947 година во Лоќки Врх во источна Словенија. По завршувањето на средното образование во Мурска Собота, дипломирал компаративна литература на Универзитетот во Љубљана и дипломирал режија на театар и радио на Академијата за театар, радио, филм и телевизија во Љубљана. Во 1992 година бил избран во Словенечкиот национален парламент на платформа на Демократската партија на Словенија. Учествувал во различни комисии, вклучувајќи европски работи, инфраструктура и животна средина, култура-образование-спорт и други. Бил и претседател на Словенечкиот центар на Меѓународен ПЕН. Од 1999 година е градоначалник на Тржин.

## Објавени дела

* *Новелети* (1981)
* *Премин* (1982)
* *Следи* (1985)
* *Врв* (1986)
* *Насока Хамбург-Алтона* (1988)
* *Љубљански роман* (1989)

Категорија:Апсолвенти на Љубљанскиот универзитет
Категорија:Родени во 1947 година
Категорија:Словенечки писатели
Сантос Лагуна

**Клуб Сантос Лагуна** или само **Сантос Лагуна** — професионален фудбалски клуб од Тореон, Мексико. Моментално се натпреварува во Примера Дивисион, најсилното ниво во мексиканскиот фудбал.

Клубот е основан во 1983 година, а во првата мексиканска лига дебитирал во сезоната 1988-1989. Досега, Сантос Лагуна има освоено 6 титули во Примера Дивисион, еден Куп на Мексико и една титула во натпреварувањето Првак на прваците. Меѓународно, клубот два пати стигнувал до финалето на КОНКАКАФ Лигата на шампионите, губејќи ги и двете од .

Својте домашни натпревари клубот ги игра на стадионот Корона кој има капацитет од 30.000 седечки места. Во 2010 година, Сантос Лагуна потпишале партнерство со шкотскиот клуб Селтик, со кои ги споделува традиционалните бои; и двата клуба играат во пругасти зелено-бели дресови. Во анкета во 2013 година, Сантос Лагуна бил избран за петти најпопуларен клуб во Мексико.

## Играчи
### Моментален состав

### Повлечени броеви
* **58** –  Џаред Боргети, напаѓач (1996 - 2006)

## Титули
### Национални натпреварувања
***[[Примера Дивисион (Мексико)|Примера Дивисион]]** : **6**
: Инвиерно 1996, Верано 2001, Клаусура 2008, Клаусура 2012, Клаусура 2015, Клаусура 2018
***[[Фудбалски куп на Мексико|Куп на Мексико]]** : **1**
: Апертура 2014
***[[Првак на прваците]]** : **1**
: 2015

### Меѓународни натпреварувања
*КОНКАКАФ Лига на шампиони : 0
: Финалист: 2011-2012, 2012-2013

## Наводи

## Надворешни врски

* 
* 
* 
* Сантос Лагуна on YouTube
* Сантос Лагуна – Flickr
* Super Santos Laguna

Сантос Лагуна
Категорија:Сантос Лагуна
Опенхајмер (дијамант)

**Дијамантот Опенхајмер** — речиси совршено образуван, жолт дијамантски кристал од 253,7 карати (50,74 г), еден од најголемите необработени дијаманти во светот, со приближна големина од 20 мм х 20 мм. Бил откриен во рудникот Дитоаспан, Кимберли, Јужна Африка, во 1964 година. Хари Винстон го набавил каменот и ѝ го подарил на Смитсоновата установа во спомен на сер Ернест Опенхајмер.
Податотека:Oppenheimer_Diamond_03_(cropped).jpg|
Податотека:DiamanteEZ.jpg


## Поврзано
* Список на дијаманти

## Наводи

## Надворешни врски

*Oppenheimer Diamond at the Smithsonian, with better closeup photos
*Another view
*Third closeup

Категорија:Дијаманти од Јужна Африка
Категорија:Жолти дијаманти
Категорија:Поединечни дијаманти
Категорија:1964 во Јужна Африка
Битката кај Купа

**Битката кај Купа** се случила на реката Купа во 819 година. Во неа учествувал франкискиот вазал, кнезот Борна, од Хрватска, со армија од Гудушани, против напредувачката армија на франкискиот бунтовник, кнезот Људевит од Панонска Хрватска. За време на битката, Гудушаните го напуштиле Борна и се приклучиле на Људевит. Додека силите на Борна претрпеле големи загуби, тој успеал да избега со своите телохранители. Драгомуж, татко на сопругата на Људевит, кој бил на страна на Борна, бил убиен. Људевит претрпел големи загуби, вклучувајќи 3.000 војници и над 300 коњи. По битката, Људевит го искористил моментот за да ја нападне Литорална Хрватска во декември 819 година. 

## Извори
* 

Категорија:819
Категорија:Историја на Хрватска
Мухсин Хендрикс

**Мухсин Хендрикс** ( – ) — јужноафрикански имам, исламски научник и ЛГБТ деец. Тој бил вклучен во разни групи за застапување на ЛГБТ муслимани и бил поборник за поголемо прифаќање на ЛГБТ луѓе во исламот. Тој се смета за првиот отворено геј-имам во светот, откако излегол во 1996 година. Хендрикс станал жртва на злосторство од омраза во Бетелсдорп, Јужна Африка во февруари 2025 година и починал од рани од огнено оружје во инцидент со пукање.

## Наводи

Категорија:Јужноафрикански имами
Категорија:Исламски дејци
Категорија:Луѓе од Кејптаун
Преводи на Библијата на словенечки

мини| Библијата на Далматин
мини| Католичката верзија на Миклош Кузмич .
Првиот превод на дел од Библијата (Мт 25:34) на словенечки се појавил во Брижинските споменици, и датира од 10 или 11 век. Различните верзии на Библијата за Словенците се најтесно поврзани со активноста на реформаторот од Крањска, Примож Трубар и неговите соработници и наследници. Тие биле наменети за протестантските Словенци.  Трубар го превел Евангелието по Матеј, кое било испечатено во Ројтлинген во 1555 година. Подоцна го превел Новиот завет, објавувајќи го првиот дел во 1557 година во Тибинген, вториот дел во 1560 година, и последниот дел во 1577 година. Целосниот Нов завет бил повторно преиздаден во 1582 година. Псалмите биле објавени во 1566 година.

Јуриј Далматин, кој бил ученик на Трубар,  бил преведувач на Стариот завет и целото Свето писмо на словенечки јазик. Светото писмо било објавено под негово раководство во Витенберг во 1583 година. Иштван Кузмиц го објавил Нов завет за унгарските Словенци на прекмурски дијалект во Хале во 1771 година. 

Во 1784 година, дел од Новиот завет за римокатолиците бил отпечатен во Љубљана, откако бил преведен од Вулгата неколкупати. Вториот дел од Новиот завет бил издаден во 1786 година, а Стариот завет помеѓу 1791 и 1802 година.

## Преведувачи

* Јуриј Далматин: протестант, преведувал на словенечки
* Примож Трубар: лутеран, преведувал на словенечки
* Јуриј Јапељ: католик, преведувал на словенечки
* Јосип Стритар: протестант, преведувал на словенечки

## Наводи

Категорија:Преводи на Библијата
Категорија:Христијанството во Словенија
Балкански умерени дождовни шуми

**Балканските умерени дождовни шуми** се мал дел од југоисточните Алпи и балканскиот регион се на релативно ниска надморска височина помала од 1600 метри, и имаат флора и фауна на умерените прашуми. Годишните врнежи се повеќе од 1600 mm, и таму има различни лишаи, видови дрвја и животински видови. Овие шуми, кои опфаќаат приближно 580.000 хектари,  содржат разновидни други растителни и животински видови поврзани со екосистемите на прашумите и не се наоѓаат низ поголемиот регион на мешани шуми на Динарските планини .

## Динамика на развојот на шумите
Како и со умерените дождовни шуми на другите места, пожарите имаат релативно помало влијание во споредба со многу други видови шуми, како што се субалпските на западната страна или бореалните шуми. Наместо тоа, ветерот и инсектите се поважни. Динамиката е во мали размери, бидејќи врнежите и бурите се комбинираат за да предизвикаат значително искоренување на поединечни и мали групи дрвја. Распространетите ветрови се случуваат со одредена регуларност (на пр. помалку време помеѓу настаните отколку животниот век на доминантните дрвја ) и предизвикуваат екстензивно формирање на празнини, иако не и целосна смртност на големи површини. Тешко е да се одреди динамиката на пречки во големи размери, како и да е, поради неколкуте области кои не биле интензивно модифицирани од луѓето.

## Примери
Националниот парк Биоградска Гора, во Црна Гора, е типичен за овој регион. Незаштитената шума е предмет на екстензивно шумарство и преградување, но сепак останал значителен дел  Друга локација ја содржи недопрената шума „Пецка“, со висока геолошка варијабилност. Овој регион е еден од ретките преостанати динарски сребрени елки-букови шуми (Omphalodo-Fagetum), на 60 ha на високо карстно плато. Во текот на последните 50 години, сребрената елка рапидно опаѓа во однос на буката преку природни нарушувања кои формираат јазовии и мали размери. 

## Наводи

Категорија:Балкански Полуостров
Кнежја Липа

**Кнежја Липа** е населба југоисточно од Кочевје во јужна Словенија.
лево|мини| Селото Видем
Кнежја Липа се наоѓа под северниот падина на планината Сподњелошка гора (висока 860 метри) и на север издига Шиша (680 метри) и Стража (834 метри). Оваа област е дел од традиционалната регија Долењска и сега е вклучена во статистичката регија Југоисточна Словенија. Населбата ги вклучува и населбите Видем и Студено.
## Име
Името на населбата првпат било потврдено како *Грауенлиннд* во 1457 година. Други објаснувања го поврзуваат името со слободни сопственици кои имале наследни права на земјиштето.

## Историја
Кнежја Липа била германска населба на Готшери. Во земјишниот регистар од 1574 година имало шест и пол полни фарми поделени на 13 полу-фарми, што одговара на населението помеѓу 90 и 100. На пописот од 1770 година имало 27 куќи.  Во периодот на Илирските провинции (1809–1814) еден француски офицер бил убиен во Кнежја Липа и погребан во *Францосенгрубе* („француски гроб“) во селото; селскиот поглавар бил казнет за убиството со постојано палење на неговата куќа. Пред Втората светска војна селото имало 29 куќи и 122 жители  93-те германски жители биле иселени од селото на 27 ноември 1941 година, а поголемиот дел од селото бил запален од италијанските трупи во летото 1942 година. Доселувањето во селото по војната било скудно. Во селото од 1961 до 1974 година функционирало мало основно училиште, огранок на кочевското училиште  

### Масовна гробница
Кнежја Липа е место на масовна гробница поврзана со Втората светска војна. Масовната гробница Горна Видем лежи во шумата над црквата во селото Видем и содржи останки на неидентификувани жртви. 

## Црква
мини|200x200пкс| Црквата Свети Никола во Видем
Средновековната црква во населбата била капела посветена на Свето Тројство. Се верува дека датира од средината на 17 век и се споменува во пишаните записи кои датираат од 1667 година. Камбанаријата најверојатно била додадена на зградата околу 1790 година, кога биле фрлени ѕвоната (кои биле отстранети за време на Првата светска војна). Камбанаријата била оштетена од удар на гром во меѓувоениот период. Црквата била запалена за време на италијанската офанзива во 1942 година и никогаш не била обновена.Црквата е опкружена со напуштени гробишта создадени во 1824 година. Во 2002 година на локалитетот имало 13 гробни обележја.  

Втората црква југоисточно од главната населба, во селото Видем, е посветена на Свети Никола и била обновена во 1980-тите. Некои фрески од 16 век преживеале на внатрешниот лак и светилиштето. 

## Наводи

## Надворешни врски

* Knežja Lipa on Geopedia
* Pre–World War II map of Knežja Lipa with oeconyms and family names
Категорија:Координати на Википодатоците
Категорија:Населени места во Словенија
Љубљанско дрвено тркало

**Љубљанското дрвено [[тркало]]** е тркало кое било пронајдено во Љубљанското мочуриште на околу 20км јужно од Љубљана, главниот град на Словенија, во 2002 година.  Радиојаглеродното датирање, изведено во лабораторијата ВЕРА (Виенски акцелератор за истражување на животната средина ) во Виена, покажало дека е старо приближно 5.100 до 5.350 години, што го прави најстарото дрвено тркало досега откриено. Откриен е од тим словенечки археолози од Љубљанскиот институт за археологија, дел од Истражувачкиот центар при Словенечката академија на науките и уметностите, под водство на Антон Велушчек.

## Археолошкиот локалитет
Остатоци од колиби на столбови биле откриени во Љубљанското Блато уште во 1875 година. Од 2011 година, местото е заштитено како светско наследство на УНЕСКО, како пример за праисториски колиби на столбови околу Алпите – посебен вид живеалишта во области со езера и мочуришта. Археолозите на ископувачкото место идентификуваа повеќе од илјада дрвени столбови во коритото на реката Ишка, во близина на Иг. Тие реконструирале живеалишта со димензии од 3,5 × 7 метри, распоредени на растојание од приближно 2 до 3 метри. Анализите на столбовите покажале дека живеалиштата биле поправани секоја година и дека нова куќа требало да се изгради на истото место во рок од 10 до 20 години.

Најраните жители се населиле во овој регион уште пред 9.000 години. Во мезолитот, тие изградиле привремени живеалишта на изолирани карпи во мочуриштето и на неговите рабови, живеејќи од лов и собирање храна. Постојани населби не биле изградени сè додека не се појавиле првите земјоделци пред околу 6.000 години, за време на неолитот.

## Дрвеното тркало
Дрвеното тркало припаѓало на праисториска двоколка – рачна кола. Слични тркала се пронајдени во ридските предели на Швајцарија и југозападна Германија, но тркалото од Љубљанското Блато е поголемо и постаро. Ова укажува на тоа дека дрвените тркала можеби се појавиле речиси истовремено во Месопотамија и Европа, иако досега пронајдените тркала од Месопотамија потекнуваат од значително подоцнежен период.

Тркалото има дијаметар од 72 сантиметри (28+3⁄8 инчи) и е изработено од јасеново дрво, додека неговата оска од 124 сантиметри (48+7⁄8 инчи) е направена од даб. Оската била прикачена на тркалата со клинови од дабово дрво, што значи дека оската се вртело заедно со тркалата. Тркалото е направено од дрво што растело во близина на колибите на столбови и во времето на изградбата на тркалото имало околу 80 години.

Се чини дека самото тркало е првенствено направено од две дрвени штици кои се држат заедно со четири попречни загради. Се чини дека вкрстените протези се држеле на место едноставно со распоред на жлеб, а заградите се поставени во затегнати процепи врежани во двата главни делови на тркалата.

## Поврзано

* Изум на тркалото
* Праисториска Европа

## Наводи

Категорија:Тркала
Категорија:Праисторија на Словенија
Градец (Чрномељ)

**Градец** — напуштено населено место во Општина Чрномељ во областа Бела Краина, во југоисточен дел на Словенија. Оваа област е дел од традиционалниот регион на Долна Краина и сега е вклучена во Статистичкиот регион Југоисточна Словенија. Неговата територија сега е дел од селото Рожич Врх.

## Име
Топонимот Градец е релативно често во Словенија и потекнува од словенскиот збор *gradec*, што значи „мало опколено населено место“ (што подоцна го развил современото значење „замок, шато“). Меѓутоа, лингвистот Антон Брезник (1881–1944) предложил дека во овој случај името потекнува од словенскиот збор grod, што значи „ребро, гребен“, што се однесува на локацијата на населбата на гребен. Германското име Grodetz потекнува од словенското име.

## Историја
Градец било населено место на Готшчеевите Германци. Тоа не било споменато во катастарот од 1574 година ниту во пописот од 1770 година, па претпоставено е дека било основано подоцна. Пред Втората светска војна имало шест куќи и 33 жители. Резидентите биле иселени во есента на 1941 година, а областа била запалена од италијанските војски за време на Роговата офанзива во летото 1942 година.По војната, на локацијата била изградена колиба за багеристи, која е достапна преку шумска патека. Поранешното село е регистрирано како културно наследство.

### Масовна гробница
Градец е локација на масовна гробница поврзана со Втората светска војна. Масовната гробница Зградец (словенечки: Grobišče Zagradec) се наоѓа во една вдлабнатина под шумски патек и ливада за сено југоисточно од населбата. Гробницата ги содржи останките на 61 Ром од Канижарица кои биле убиени на 21 јули 1942 година.

## Црква
Во селото постоела капела на леснотијата, посветена на Христијански крст. Служело како дестинација за аџилак. Според усното предание, црквата била изградена помеѓу 1550 и 1580 година. 
## Наводи

## Надворешни врски
*Gradec (Zagradec) on Geopedia
*Pre–World War II map of Gradec with oeconyms and family names
Категорија:Напуштени населени места
Категорија:населени места во Словенија