open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Л’ки (село)

**Л’ки** () — село во Неврокопско, Пиринска Македонија, во состав на денешната Општина Хаџидимово на Благоевградската област, југозападна Бугарија.

## Историја
### Отоманско Царство
Во текот на XIX век, селото било во составот на Неврокопската каза на Отоманското Царство. Гробишната црква „Свети Архангел Михаил“ била изградена во 16 - 17 век, а „Успение на Пресвета Богородица“ - во 1844 година, а до неа било отворено и училиште. Двата храма се прогласени за споменици на културата на Бугарија.

Во 1848 година, рускиот славист Виктор Григорович во „*Опис за патувањата во Европска Турција*“ напишал дека жителите на Л’ки биле Турци и христијани. Во „Етнографија на Адријанопол, Монастир и Салоника“ се вели дека во 1873 г. во Лика (Lika) имало 81 домаќинства со 40 муслимани и 230 Македонци. Според Стефан Верковиќ, на крајот на 19 век, Л’ки имало 63 македонски и 18 турски куќи.

### Бугарија

По крајот на Балканските војни, селото било вклучено во составот на Бугарија.

## Географија
Селото Л’ки се наоѓа в планинска област.

## Наводи

Категорија:Општина Хаџидимово
Категорија:Села во Пиринска Македонија
Нова Ловча

**Нова Ловча** () — село во Неврокопско, Пиринска Македонија, во состав на денешната Општина Хаџидимово на Благоевградската област, југозападна Бугарија.

## Историја
Според Јордан Н. Иванов, името на селото доаѓа од Ловча  (шума, ливада), старословенски *ловьць*, *ловьчь*. Месното име е ловчанин, ловчанка, ловчане.

Селото било основано по Балканските војни, каде селото Ловча во Неврокопско останало на територијата на Грција, на 100 метри од новата граница. Во 1926 - 1927 година, според договорот Молов - Кафандарис, некои од жителите на Ловча мигрирале 1-2 километри во Бугарија и го основале новото село, додека некои се населиле во Неврокопско и Плевенско.

1/3 од Ловчанското поле останало на територијата на Бугарија и 2/3 во границите на денешна Грција. Од старото село е зачувана само црквата „Св. Архангел Михаил“, а остатокот е во урнатини. На 8 ноември се чествува празникот посветен на Свети Архангел Михаил секоја година во црквата. Интересни се бројните траги од промена на натписите на фасадните фрески.

На Ивановден или Атанасовден има куклен карневал, а селскиот панаѓур е на 20 јули, на празникот Илинден.

Во селото има две цркви - гробишната црква „Свети пророк Илија“ и „Свети Архангел Михаил“, именувана по преостанатата црква во Грција и изградена со личен труд на голем дел од жителите на селото.

## Географија и местоположба
Нова Ловча се наоѓа во подножјето на планината Славјанка, веднаш до бугарско-грчката граница. Површината на селото е 12.938 . Селото се наоѓа на надморска височина од 700-999 метри. 

Релјефот е претежно ридски и рамен на исток. Почвите се кафеави. Во близина на селото има река која се суши, која извира кај селото Парил и се храни главно од дожд. На 1-2 км источно од селото се наоѓа мало вештачко езеро кое исто така се храни од дожд и се користи за стопански активности. 

Климата е континентално-медитеранска. Се карактеризира со топли и суви лета и студени зими. Просечната температура во лето е 24-25 °C. Зимата е студена и блага со ниски температури. Максималната температура во зима е 1-2 °C. Врнежите се околу 600-700 мм годишно. Во лето дува слаб до умерен ветер. Снежната покривка во зима достигнува и до 1 метар.

Една од најпознатите билки, Планински чај (*Sideritis scardica*), познат и како Мурсалски, расте на планините Славјанка, заедно со многу други заштитени видови и животни. Видот е заштитен со Зелената книга за растителни видови.

## Население
Според пописот на населението од 2011 година, етничкиот состав на селото е следниот:

## Културни и природни знаменитости
* Црква „Св. Архангел Михаил“ од 1848 г.
* Црква „Св. Илија“

## Личности
;Родени 
* Запро Икономов (1929 – 2015), бугарски фолклорист

;Починати
* Алекса Костов (1865 - по 1943), македонски револуционер
* Ѓорѓи Борунсузов (1881 - след 1943), македонски револуционер
* Димитар Иванов Великов (1873 - по 1943), македонски револуционер

## Наводи

Категорија:Општина Хаџидимово
Категорија:Историски села во Неврокоп (Егејска Македонија)
Категорија:Села во Пиринска Македонија
Петралик

**Петралик** (од 1966 г. офиц. **Петрелик**, ) — село во Општина Хаџидимово, Пиринска Македонија.

## Географија и местоположба
Селото Петрелик се наоѓа на северните падини на планината Боз Даг, одностно нејзиниот разгранок Бесленски Рид, на надморска височина од 626 метри, во непосредна близина на грчко-бугарската граница. Покрај селото поминува реката Мaтница, која пак извира западно од селото, на планината Стргач и е десна приотка на реката Места.

Од градот Неврокоп е оддалечено 15 километри југоисточно, а од општинскиот центар Долна Сингартија 3 километри јужно.

## Историја

## Стопанство
Атарот на селото зафаќа површина од 26.2км². Северниот дел е под тревна вегетација, додека пак јужниот повисок дел е под шуми.

## Демографија
Според пописот од 2021 година, селото имало 152 жители, со густина на населеност од 5.8 луѓе на километар квадратен.

Во пописот од 2011 година имало 181 жители, што значи дека во текот на една деценија имало стапка на пад на население од -1.6%.

## Општествени установи
Во селото постои црквата „Вознесение Христово“.

## Самоуправа и политика
Поштенски код на селото е 2936.

## Културни и природни знаменитости

## Редовни настани

## Личности

## Култура и спорт

## Иселеништво

## Поврзано
* Петрелик — остров во Палмеровиот Архипелаг на Антарктикот, наречен по селото

## Наводи

## Надворешни врски

Категорија:Општина Хаџидимово
Категорија:Села во Пиринска Македонија
Садово (Пиринско)

**Садово** — село во Општина Хаџидимово.

## Географија и местоположба
Селото Садово се наоѓа на крајните југоисточни падини на Пирин планина, на крајниот јужен дел од Неврокопската котлина, на надморска височина од 559 метри. Од градот Неврокоп е оддалечено 11 километри југоисточно, додека пак од општинскиот центар Долна Сингартија е оддалечено само 3 километри западно.

## Историја
200px|мини|Фолклорен ансамбал од селото
## Стопанство
Атарот на селото зафаќа површина од 11.7км². Северниот порамен дел на атарот е коритен во полјоделството, додека на јужниот поридест дел преовладуваат пасиштата.

## Демографија
Според пописот од 2021 година, селото имало 340 жители, со густина на населеност од 29 луѓе на километар квадратен.

Во пописот од 2011 година имало 419 жители, што значи дека во текот на една деценија имало стапка на пад на население од -1.9%.

## Општествени установи
На југоисточната страна на селото се наоѓа црквата „Света Петка“.

## Самоуправа и политика
Поштенски код на селото е 2922.

## Културни и природни знаменитости

## Редовни настани

## Личности

## Култура и спорт

## Иселеништво

## Надворешни врски
Либјахово

**Либјахово** () (од 1951 г. офиц. **Илинден**— село во Неврокопско, Пиринска Македонија, во состав на денешната Општина Хаџидимово на Благоевградската област, југозападна Бугарија.

## Историја

Според професорот Иван Дуриданов, името на селото Либјахово со посведочена претходна форма Љубијахово потекнува од личното име Љубах (*Любьхъ*). Според една месна легенда, името потекнува од името на извесен Али бег, а според друга, од големата љубов што ги обединувала неговите жители против турските зулуми за време на османлиското владеење.

Тврдината Градиште се наоѓа на 2 километри источно од селото.

### Отоманско Царство
Во текот на XIX век, селото било населено со муслимани и Македонси и било во составот на Неврокопската каза на Отоманското Царство. Во 1828-1831 година била изградена црквата „Успение на Пресвета Богородица“.

Во „Етнографија на Адријанопол, Монастир и Салоника“ се вели дека во 1873 г. во Љубјахово (Lubiahovo) имало 253 домаќинства и 850 Македонци. Според Стефан Верковиќ, на крајот на 19 век, во Либјахово имало 245 куќи. Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) во 1900 година селото имало 1720 жители, од кои 1660 Македонци и 60 Роми.

Селото било под влијание на Бугарската егзархија. Според податоците на секретарот на егзархијата Димитар Мишев („La Macédoine et sa Population Chrétienne“) во 1905 година во селото живееле 1800 Македонци под врховенството на Бугарската егзархија и 18 Роми. Во селото функционирало и едно училиште со еден учител и 65 ученици

По избувнувањето на Балканските војни во 1912 година, 55 лица од селото биле доброволци во Македонско-одринските доброволни чети.

### Бугарија

По крајот на Балканските војни, селото било вклучено во составот на Бугарија. Во 1923 година во Либјахово била основана земјоделска задруга „Валковица“. До 1935 година имало 79 членови.

## Географија и местоположба

Селото Либјахово се наоѓа во планинско подрачје. Се наоѓа на северните падини на планината Стргач. Се наоѓа на 14 километри југозападно од општинскиот центар Хаџидимово и 18 километри југоисточно од градот Гоце Делчев. Климата е преодна медитеранска со планинско влијание со летен минимум и зимски максимум на врнежи. Просечните годишни врнежи се околу 700 мм. Низ атарот на селото тече реката Матница.

Населението се намалило поради масовното иселување во 1958-1959 година за селата Левуново и Спатово, градот Нов Кричим и селото Кремиковци.

## Население

Според пописот на населението од 2011 година, етничкиот состав на селото е следниот:

## Личности
* Димитар Иванов Миленков, роден 24.8.1924 — борец во V Прилепска бригада на НОВ 

## Наводи
Теплен

**Теплен** — село во Општина Хаџидимово.

## Географија и местоположба
Селото Теплен се наоѓа на северните падини на планината Боз Даг, односно на нејзиниот северен разгранок именуван како Бесленски рид.  Во непосредна близина поминува реката Места (од нејзината десна страна), на надморска височина од 792 метри.

Од градот Неврокоп е оддалечено 20 километри југоисточно, додека од општинскиот центар Долна Сингартија е оддалечено 8 километри југоисточно. На само 1 километар над селото поминува граничната линија помеѓу Грција и Бугарија.

## Историја

## Стопанство
Атарот на селото зафаќа површина од 13.1км². Во понискиот дел од атарот се застапени тренвите вегетации, додека повисоките делови главно се покриени со шуми.

## Демографија
Според пописот од 2021 година, селото имало 424 жители, со густина на населеност од 32 луѓе на километар квадратен.

Во пописот од 2011 година имало 466 жители, што значи дека во текот на една деценија имало стапка на пад на население од -0.9%.

## Општествени установи
На десната страна од тепленскиот поток се наоѓа селската џамија, додека пак на левата страна се наоѓа детската градинка „Теплен“.

## Самоуправа и политика
Поштенски код на селото е 2935.

## Културни и природни знаменитости

## Редовни настани

## Личности

## Култура и спорт

## Иселеништво

## Наводи

## Надворешни врски

Категорија:Општина Хаџидимово
Категорија:Села во Пиринска Македонија
Бождово

**Бождово** — село во Светиврачко, Пиринска Македонија, денес во општината Свети Врач на Благоевградската област, југозападна Бугарија.

## Географија и местоположба

Селото Бождово се наоѓа на 4 километри источно од Свети Врач. Селото се наоѓа на надморска висина од 1020 метри. Атарот на селото зафаќа површина од 16,046 км2.

## Историја
### Антички и средновековен период
Траги од човечка активност од доцното железо доба и антиката се пронајдени во јужниот крај на селото во месноста *Гарван* и месноста *Оградата*.

Селото (Буздово) се споменува во 1365 година во опис на манастирот Света Богородица во Мелник, издаден од деспотот Јован Углеша, во врска со постоењето на манастирски имот овде.

### Османлиско Царство
Селото за време на османлиското владеење било чифлик на турските бегови. Под името Божедово се наоѓа во турските даночни документи од 1659 и 1660 година. Во минатото, Бождово била мешана влашко-македонска населба.

Во текот на 19 век, селото било чисто македонско и било во составот на Мелничката каза. Во „Етнографија на Адријанопол, Монастир и Салоника“ се вели дека во 1873 г. Бождово (Bojdovo) е село со 42 семејства со 140 Македонци. Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) во 1900 година селото имало 710 жители, од кои 250 Македонци и 460 Власи. Селото било под влијание на Бугарската егзархија. Според податоците на секретарот на егзархијата Димитар Мишев („La Macédoine et sa Population Chrétienne“) во 1905 година во селото живееле 240 Македонци под врховенството на Бугарската егзархија и 570 Власи.

По избувнувањето на Балканските војни во 1912 година, 11 лица од селото биле доброволци во Македонско-одринските доброволни чети.

### Бугарија
По крајот на Балканските војни, селото било вклучено во составот на Бугарија.

## Население

## Наводи

Категорија:Општина Свети Врач
Категорија:Села во Пиринска Македонија
Манџово

**Манџово** — село во Светиврачко, Пиринска Македонија, денес во општината Свети Врач на Благоевградската област, југозападна Бугарија.

## Географија и местоположба

Селото Манџово се наоѓа на 23 километри југоисточно од Свети Врач и на 4 километри од Мелник. Селото се наоѓа на надморска висина од 391 метри. Атарот на селото зафаќа површина од 8.266 км2.

## Историја

Според расказите на старите лица, жителите на Манџово потекнуваат од месноста Суракево. Причината за напуштање на областа е чумата што во тоа време владеела во селото. За да се спасат од чумата, луѓето го запалиле селото и се населиле на различни места - Ѕивгелија (сега Зорница), Манчов Чифлик (подоцна Манџово и сега Виногради) и Дере Мислим. За време на нивната економска активност во областа Суракево, која сега се наоѓа на територијата на селото Харсово, мештаните пронашле гробови. Нема податоци за изградба на погребните места, но остатоци од плочи расфрлани низ теренот укажуваат дека тие се гробови направени од плочи. Со нив се поврзани и надгробните плочи со бисти кои се наоѓаат во музејот во Свети Врач.

### Османлиско Царство

Во текот на 19 век, селото е чисто македонско, и припаѓало на Мелничката каза. Во „Етнографија на Адријанопол, Монастир и Салоника“ се вели дека во 1873 г. Аканџали се состоело од 75 куќи од кои 36 жители муслимани и 272 Македонци Црквата „Свети Димитар“ била изградена кон крајот на 18 век и почетокот на 19 век. Во „Етнографија на Адријанопол, Монастир и Салоника“ се вели дека во 1873 г. *Манов (Manof)* се состоело од 6 семејства и 25 Македонци

Во 1891 година Георги Стрезов за селото напишал:

Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) во 1900 година селото имало 300 жители, сите Македонци. Селото било под влијание на Бугарската егзархија. Според податоците на секретарот на егзархијата Димитар Мишев („La Macédoine et sa Population Chrétienne“) во 1905 година во селото живееле 360 Македонци под врховенството на Бугарската егзархија.

### Бугарија
По крајот на Балканските војни, селото било вклучено во составот на Бугарија. Во 1918 година било отворено основно училиште.

До 1934 година името на селото е Маџжово (Манџов, Манчов чифлик) .

Познати фамилии во селото се: Карадакови, Галинови, Чипови, Ноцкови, Митушеви, Балајанкови, Цирови.

## Население

## Редовни настани
* Голема Богородица, или последната сабота-недела на месец август.
* Св. Трифун се празнува од сите лозари во селото на 1 февруари.

## Личности
; Родени 
* Атанас Кацулов (1928 - 2017), бугарски лекар
* Валентин Ноцков, свештеник
* Димитар Тонев, директор на Јадрения институт на БАН;
* Илија Вичов, градоначалник на селото
* Љубен Божков, народен пејач.

## Наводи

Категорија:Општина Свети Врач
Категорија:Села во Пиринска Македонија
В’лково

**В’лково** — село во Светиврачко, Пиринска Македонија, денес во општината Свети Врач на Благоевградската област, југозападна Бугарија.

## Географија и местоположба

Селото В’лково се наоѓа на 8 километри западно од Свети Врач, во подножјето на Малешевска планина. Селото се наоѓа на надморска висина од 85 метри. Атарот на селото зафаќа површина од 3.844 км2.

## Историја
### Османлиско Царство

Во текот на 19 век, селото било село населено со турско население. Во „Етнографија на Адријанопол, Монастир и Салоника“ се вели дека во 1873 г. Вексeн (Vëksen)  е село со 16 семејства и 39 Турци. Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) во 1900 година селото имало 190 Турци 40 Македонци.

### Бугарија
По крајот на Балканските војни, селото било вклучено во составот на Бугарија, а муслиманското население ги напуштило своите домови. Селото било населено во 1921 година од страна на бегалци и раселени лица од Егејска Македонија и од другите делови на земјата.

## Наводи

Категорија:Општина Свети Врач
Категорија:Села во Пиринска Македонија
Белевехчево

**Белевехчево** — село во Светиврачко, Пиринска Македонија, денес во општината Свети Врач на Благоевградската област, југозападна Бугарија.

## Географија и местоположба

Селото Белевехчево се наоѓа на 4 километри источно од Свети Врач, во планински регион. Сместено е во западните делови на планината Пирин, на надморска висина од 364 метри. Атарот на селото зафаќа површина од 187  км2. Се одликува со преодно-средоземна клима, со благи зими и топли, долги лета.

Во последниве години, селото се развива како место каде поранешните жители на селото градат вили поради поволните климатски услови за релаксација. Селото е почетната точка за пешачење до планината Пирин и Националниот парк „Пирин“.

## Историја
### Османлиско Царство

Црквата „Свети Ѓорѓи“ датира од средината на XIX век. Од 1865 до 1873 година, во селото работело селско училиште, а учител бил Андон Анастасов. Во текот на 19 век, селото било чисто македонско. Во „Етнографија на Адријанопол, Монастир и Салоника“ се вели дека во 1873 г. *Белевесчево* (Bélévestchévo) е  е село со 32 семејства и 100 Македонци. Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) во 1900 година селото имало 340 жители, сите Македонци.

По избувнувањето на Балканските војни во 1912 година, 13 лица од селото биле доброволци во Македонско-одринските доброволни чети.

### Бугарија
По крајот на Балканските војни, селото било вклучено во составот на Бугарија.

## Население

## Наводи

Категорија:Општина Свети Врач
Категорија:Села во Пиринска Македонија
Гољово

**Гољово** (од 1982 г. офиц. **Гал’бово**, ) — село во Општина Белица, Пиринска Македонија.

## Географија и местоположба
Гољово е планиско село од разбиен тип, коешто се наоѓа на западните падини на Родопите, на надморска височниа од 1,359 метри. Од својот општински центар Белица, е оддалечен 8.3 километри источно, од градот Јакоруда 5 километри јужно, додека пак од Разлог 18.3 километри.

## Историја
Селото било некогаш во составен дел - маало на Бабјак.

## Стопанство
Околу селото има тревна вегетација, додека на остатокот од атарот преовладуваат шумите.

## Демографија
Според пописот од 2021 година, селото имало 27 жители. Во пописот од 2011 година имало 58 жители.

## Општествени установи

## Самоуправа и политика

## Културни и природни знаменитости

## Редовни настани

## Личности

## Култура и спорт

## Иселеништво

## Наводи

## Надворешни врски

Категорија:Општина Белица
Категорија:Села во Пиринска Македонија
Горно Спанчево

**Горно Спанчево** — село во Светиврачко, Пиринска Македонија, денес во општината Свети Врач на Благоевградската област, југозападна Бугарија.

## Географија и местоположба

Селото Горно Спанчево се наоѓа на 37 километри југоисточно од Свети Врач и на 21 километри североисточно од бугарско-грчката граница кај Кулата, додека од најмалиот град во Бугарија, Мелник, е оддалечен 27 километри.

Селото Горно спанчево подножјето на планината Пирин, во долината на реката Пиринска Бистрица, на надморска висина од 477 метри. Атарот на селото зафаќа површина од 14 863 км2. Климата е променливо-средоземна, која се одликува со рана пролет, топло лето, кратка есен и блага зима. Природните и климатските услови се поволни за сточарството и одгледување постојани култури, главно лозје. Главниот пат поминува од селото Катунци до градот Неврокоп преку преминот Попови Ливади.

## Историја
### Османлиско Царство

Во XIX век, Горно Спанчево било дел од Демирхисарската каза. Во 1876 година, црквата Света Петка била изградена на местото на постар храм и денеска црквата претставува споменик на културата Во „Етнографија на Адријанопол, Монастир и Салоника“ се вели дека во 1873 г. *Горно Спанчово (Gorne-spantchovo)* е село со 42 семејства и 130 Македонци.

Во 1891 година Георги Стрезов за селото напишал:

Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) во 1900 година селото имало 30 Власи и 250 Македонци. Селото било под влијание на Бугарската егзархија. Според податоците на секретарот на егзархијата Димитар Мишев („La Macédoine et sa Population Chrétienne“) во 1905 година во селото живееле 320 Македонци под врховенството на Бугарската егзархија, работело едно егзархиско училиште со 1 учител и 17 ученици.

### Бугарија

По крајот на Балканските војни, селото било вклучено во составот на Бугарија.

Денес селото е добро одржувано - има електрична енергија, водоснабдување, телефонска мрежа и продажни места. Хидроцентралата „Спанчево“ била изградена покрај реката Пиринска Бистрица. Медицинските услуги и училиштата се наоѓаат во соседното село Катунци, кое е оддалечено 9 километри.

## Население

## Туризам
Селото има прекрасни услови за еко и рурален туризам, со можност за пешачење до врвот на областа Вихрен и областа Попови Ливади.

Локалната црква „Света Петка“ била изградена во 1876 година, и денеска претставува споменик на културата. Остатоците од тврдината Горно Спанчево се наоѓаат во долината на реката Пиринска Бистрица. Најверојатно, тврдината го чувала патот што ги поврзувал долините на реките Струма и областа Попови Ливади.

## Редовни настани
Редовен настан е соборот на Горно Спанчево кој се одржува секоја година на 25 и 26 јули.

## Личности
;Родени во Горно Спанчево
* Ангел Харизанов (1870 – 1902), македонски револуционер, деец на ВМОК, роден во Горно или Долно Спанчево
* Ѓорѓи Спанчовалијата (1869 – 1903), македонски револуционер, деец на ВМОРО
*  Паскал Апостолов, доброволец во Македонските черти 
* Димитар Захов, македонски национален деец

## Наводи

Категорија:Општина Свети Врач
Категорија:Села во Пиринска Македонија
Горна Сушица

**Горна Сушица** — село во Општина Свети Врач, во Пиринска Македонија, денешна југозападна Бугарија.

## Географија и местоположба
Селото се наоѓа во Благоевградската област, на надморска височина од 554 метри. Оддалечено е 37 километри источно од општинскиот центар Свети Врач.

## Историја
Според старо предание, жителите на селото потекнуваат од Неврокопско. По освојувањето на тој регион од страна на османлиска власт, дел од населението било принудено да ги напуштат своите родни краишта и да се населат во некое побезбедно место. Така успеваат да си ја зачуваат и својата христијанска вера. 
алт=Gorna Sushitza.jpg|лево|мини|Поглед на селото во 60-тите години на XIX век
Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) кон краjот на ХІХ век, во селото имало 515 жители, од кои Македонци и 15 Власи.

Според егзархискиот секретар Димитар Мишев, („La Macédoine et sa Population Chrétienne“) во 2.240 година во Горна Сушица имало 560 Македонци, под врховенството на Бугарската егзархија.

Во 1912 година изградена е црквата „Свети Димитриј“.

## Стопанство

## Демографија
мини|Црквата „Свети Димитриј“
Горна Сушица е мало село. Според пописот од 2011 година, во селото живееле 28 жители, запишани како Бугари.

На табелата е прикажан бројот на населението во Горна Сушица за периодот 1965-2011:

## Општествени установи

## Самоуправа и политика

## Културни и природни знаменитости

## Редовни настани
Слава на селото е празникот Петровден и на тој ден традиционално се одржува голем собир.

## Личности

## Култура и спорт

## Иселеништво

## Надворешни врски

## Наводи


Категорија:Општина Свети Врач
Категорија:Села во Пиринска Македонија
Ѕивгелија

**Ѕивгелија** — село во Светиврачко, Пиринска Македонија, денес во општината Свети Врач на Благоевградската област, југозападна Бугарија.

## Географија и местоположба

Селото Ѕивгелија се наоѓа на 20 километри јужно од Свети Врач и 5 километри југозападно од Мелник. Околните села се Капатово, Кромидово, Лозеница, Хотово. Селото се наоѓа на надморска висина од 255 метри. Атарот на селото зафаќа површина од 1506 км2.

## Историја
### Османлиско Царство

Во „Етнографија на Адријанопол, Монастир и Салоника“ се вели дека во 1873 г. Ѕивгелија била село со 23 семејства со 30 Турци и 32 Македонци. Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) во 1900 година селото имало 190 жители, од кои 100 Турци и 90 Македонци.

Во 1913 година селото било напуштено.

### Бугарија
По крајот на Балканските војни, селото било вклучено во составот на Бугарија.

Селото повторно било населено во 1925 година. Во 1987 година го добило името Зорница.

## Население

## Наводи

Категорија:Општина Свети Врач
Категорија:Села во Пиринска Македонија
Калиманци (Пиринско)

**Калиманци** — село во Општина Свети Врач, во околината на градот Свети Врач (Сандански), Пиринска Македонија, југозападна Бугарија.


Место, Инфокутија

## Географија и местоположба
Селото се наоѓа во јужниот дел на Благоевградската област, во близина на бугарско-грчката граница (17 км). Оддалечено е 30 километри источно од Петрич и 32 километри југоисточно од општинскиот центар Свети Врач.

## Историја
Во XIX век селото се наоѓа во Мелничката каза во Отоманското Царство.

Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија, Етнографија и статистика“) од 1900 година, во Калиманци живееле 610 жители, сите Македонци.

Според егзархискиот секретар Димитар Мишев, („La Macédoine et sa Population Chrétienne“) во 1905 година во Калиманци имало 480 Македонци, под врховенството на Бугарската егзархија.

Црквата „Свети Никола“ е изградена во 1845 година.

## Стопанство

## Демографија
Според пописот од 2011 година, во селото живееле 212 жители, од кои 209 се запишани како Бугари и 3 останати.

На табелата е прикажан бројот на населението во Калиманци за периодот 1934-2011:

## Општествени установи

## Самоуправа и политика

## Културни и природни знаменитости

## Редовни настани

## Личности

* Георги Казепов (21 февруари 1880 - 23 септември 1923, Пиперица, Светиврачко) - македонски револуционер, учесник во македонското револуционерно движење, член и мелнички воjвода на Македонската револуционерна организација

## Култура и спорт

## Иселеништво

## Надворешни врски

## Наводи
Дебрене

**Дебрене** — село во Светиврачко, Пиринска Македонија, денес во општината Свети Врач на Благоевградската област, југозападна Бугарија.

## Географија и местоположба

Селото Дебрене се наоѓа на 2 километри североисточно од Свети Врач. Селото се наоѓа на надморска висина од 535 метри. Атарот на селото зафаќа површина од 658 км2.

## Историја
Селото се споменува во 1365 година во опис на манастирот Света Богородица во Мелник, издаден од деспотот Јован Углеша, во врска со поседувањето на оваа територија од страна на манастирот.

### Османлиско Царство

През XIX век Дебрене било чисто македонско село, кое припаѓало кон Мелничката каза на Отоманското Царство. Црквата „Света Недела“ била изградена во 1844 година. Во 1860 година било отворено приватно училиште година, а од Голешово бил поканет еден свештеник, да ги поучува децата на побогатите семејства во црквата „Света Недела“. Ова училиште опстојувало две години, по што селото останало без училиште пет години. Потоа во селото предавале Ризо Панев и Тодор Божинов. Во 1873 година, преродбеникот Петар Сарафов отворил ново училиште во селото. Тука тој применил некои педагошки иновации и изградил посебна училишна просторија.

Во „Етнографија на Адријанопол, Монастир и Салоника“ се вели дека во 1873 г. *Дебрен* (Débren)  е село со 102 семејства и 340 Македонци.

Во 1891 година Георги Стрезов за селото напишал:

Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) во 1900 година селото имало 560 жители, сите Македонци. Селото било под влијание на Бугарската егзархија. Според податоците на секретарот на егзархијата Димитар Мишев („La Macédoine et sa Population Chrétienne“) во 1905 година во селото живееле 520 Македонци под врховенството на Бугарската егзархија, работело едно егзархиско училиште со 1 учител и 36 ученици.

По избувнувањето на Балканските војни во 1912 година, 12 лица од селото биле доброволци во Македонско-одринските доброволни чети.

### Бугарија
По крајот на Балканските војни, селото било вклучено во составот на Бугарија.

## Население

## Личности
;Родени 
* Георги Коцев (1886 – ?), македонски револуционер, деец на ВМОРО
* Коста Ризов (1919 – 1946), македонски револуционер, деец на ВМОРО
* Ризо Панев (1851 – 1920), македонски деец
* Тодор Божинов (1854 – 1944), македонски деец

## Наводи

Категорија:Општина Свети Врач
Категорија:Села во Пиринска Македонија
Горни Орман

**Горни Орман** — село во Светиврачко, Пиринска Македонија, денес во општината Свети Врач на Благоевградската област, југозападна Бугарија.

## Географија и местоположба

Селото Горни Орман се наоѓа на 12 километри источно од Свети Врач, во јужните делови на планината Пирин. Селото се наоѓа на надморска висина од 383 метри. Атарот на селото зафаќа површина од 4025 км2. Сместено е во средината на линијата што ги поврзува градовите Свети Врач и Мелник. Има многу добар потенцијал за рурален туризам. Поврзано е со асфалтен пат до автопатот Е79 - оддалечено 7 км од селото Ново Делчево. Низ селото минува мала река, која пак се влева во реката Струма. Интересни места во полупречник од 20 км се градот Свети Врач, градот Мелник, Роженски манастир, Рупите со куќата и црквата „Св. Петка“.

Јужно од селото е црквата „Света Марина“, до која се наоѓаат гробиштата на селото и соседното село Ласкарево. На 17 јули - Маринден - селото има собир.

## Историја
### Османлиско Царство

Во „Етнографија на Адријанопол, Монастир и Салоника“ се вели дека во 1873 г. Горне Ормане Ласкарево (Gorné Ormané Lidarévo) е село со 28 семејства и 100 Македонци.

В 1891 година Георги Стрезов пише за селото:

Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) во 1900 година селото имало 360 жители, сите Македонци.

### Бугарија
По крајот на Балканските војни, селото било вклучено во составот на Бугарија.

## Население

### Бугарија
По крајот на Балканските војни, селото било вклучено во составот на Бугарија.

## Личности
; Родени 
* Стојан Иванов Антонов, бугарски деец, загинал во Втората светска војна
* Костадин Димитров Георгиев (18 септември 1920 – 31 јануари 2013), 
* Георги Димитров Георгиев (15 март 1919 – 16 март 1984)
* Георги Христов Шингаров (7 септември 1934) 
* Димитар Георгиев Милев (20.12.1895 – 24.10.1976)

## Наводи

Категорија:Општина Свети Врач
Категорија:Села во Пиринска Македонија
Долни Орман

**Долни Орман** — село во Светиврачко, Пиринска Македонија, денес во општината Свети Врач на Благоевградската област, југозападна Бугарија.

## Географија и местоположба

Селото Ласкарево се наоѓа на 11 километри источно од Свети Врач и на 22 километри од бугарско-грчката граница кај селото Кулата. Ласкарево се наоѓа во западното подножје на Пирин Планина, на надморска висина од 258 метри. Атарот на селото зафаќа површина од 938 км2. Теренот е полупланински и климата се одликува со слаби зими и топли лета. Низ селото тече реката Забрдна. Селото има редовна автобуска линија со Свети Врач и соседните села.

## Историја
### Османлиско Царство

Во „Етнографија на Адријанопол, Монастир и Салоника“ се вели дека во 1873 г. *Долне Ормане Ласкарево* (Dolné Ormané Laskarévo) е село со 42 семејства и 140 Македонци.

Во 1891 година Георги Стрезов го споменал селото, кое во тоа време било мала на селото Орман:

Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) во 1900 година селото имало 160 жители, сите Македонци.

### Бугарија
По крајот на Балканските војни, селото било вклучено во составот на Бугарија.

Денес, во селото има кметство, црква, продавници и куќи за гости. Формирана е ловна група. Постојат здравствени и образовни институции во соседното село Склаве (3 км) и во општинскиот град Свети Врач (7 км). Природните услови придонесуваат за одгледување на индустриски и постојани култури - главно лозови насади, како и одгледување на животни.

## Население

## Знаменитости

Зачувани се пет згради со статус на споменици на културата во Ласкарево. Тие се од типот на огражденско-малешевската архитектура. На југот на селото се наоѓаат траги од населби кои датираат од првиот милениум п.н.е., како и остатоци од римската ера поврзани со античкиот град Свети Врач. Најмалиот град во Бугарија, Мелник, се наоѓа на 14 километри од селото.

## Редовни настани
Секоја година во селото има собир по повод Спасовден. Литургија се одржува во храмот „Свети Спас“.

## Наводи

Категорија:Општина Свети Врач
Категорија:Села во Пиринска Македонија
Лехово (Пиринско)

**Лехово** — село во Светиврачко, Пиринска Македонија, денес во општината Свети Врач на Благоевградската област, југозападна Бугарија.

## Географија и местоположба

Селото Лехово се наоѓа на 40 километри југоисточно од Свети Врач, планинска област. Селото се наоѓа во северозападните делови на планината Славјанка. Селото се наоѓа на надморска висина од 489 метри. Атарот на селото зафаќа површина од 11.871 км2. Климата е преодно-средоземна со летен минимум и зимски максимум на врнежи од дожд. Просечните годишни врнежи од дожд се околу 600 мм.

## Историја
Според историчарот од почетокот на дваесеттиот век Васил Миков, селото било основано од полски доселеници. Денешното село се појавило во 1913 година од бегалци од старото село Лехово, кое по крајот на Балканските војни било приклучено кон територијата на Грција, додека ова село кон територијата на Бугарија.

Во октомври 1925 година, за време на грчко-бугарскиот граничен конфликт познат како Петрички инцидент, селото било окупирано од грчката армија.

## Население

## Наводи

Категорија:Општина Свети Врач
Категорија:Села во Пиринска Македонија
Ковачево

**Ковачево** () — село во Горноџумајско, Пиринска Македонија, во состав на денешната Свети Врач (Сандански) на Благоевградската област, југозападна Бугарија.

## Географија и местоположба
Ковачево се наоѓа во планински регион, на 19 километри источно од Сандански, административниот центар на општината и 66 километри на југоисточно од Благоевград.

## Историја
## Рана историја
Во близина на селото Ковачево биле откриени останки на населба од раниот неолит.

### Отоманско Царство
Црквата „Пресвета Богородица“ била изградена во текот на 14 век, и била обновена во 17 - 18 век. Во селото се наоѓа и капелата „Свети Димитар“ од 17 век, која била обновена во 19 век а црквата „Свети Атанасиј“ била изградена кон крајот на 18 и почеток на 19 век.

Во „Етнографија на Адријанопол, Монастир и Салоника“ се вели дека во 1873 година во Ковачево (Kovatchévo) имало 100 домаќинства и 330 жители Македонци. 

### Бугарија
По крајот на Балканските војни, селото било вклучено во составот на Бугарија.

## Население

Според пописот на населението од 2011 година, етничкиот состав на селото е следниот:

## Личности
* Ѓорѓи Боковала (1820 – 1878), учесник во Македонското востание

## Наводи

Категорија:Општина Свети Врач
Категорија:Села во Пиринска Македонија
Лешница (Светиврачко)

**Лешница ** — село во Светиврачко, Пиринска Македонија, денес во општината Свети Врач на Благоевградската област, југозападна Бугарија.

## Географија и местоположба

Селото Лешница се наоѓа на 5 километри јужно од Свети Врач, во подножјето на планината Пирин, во сливот на реката Боджовска. Летата се топли и долги, а зимите се благи. Селото се наоѓа на надморска висина од 198 метри. Атарот на селото зафаќа површина од 9.037 км2. Покрај селото во близина поминува магистралниот пат Е79 (Видин-Софија-Култа-Солун).

## Историја
### Османлиско Царство

Во „Етнографија на Адријанопол, Монастир и Салоника“ се вели дека во 1873 г. *Лешница* (Léchnitsa) е село со 16 семејства од кои 20 Турци и 20 Македонци.

Во 1891 година Георги Стрезов за селото напишал:

Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) во 1900 година селото имало 55 жители, од кои 30 Турци и 55 Македонци.

### Бугарија
По крајот на Балканските војни, селото било вклучено во составот на Бугарија.

Во 1936 година била изградена хидроцентрала Лешница, која го електрифицирала целото село. Постои проект за изградба на канализациски систем.

## Културни знаменитости

Во Лешница има кметство, центар на заедницата со библиотека, мала капела и продавници. Здравствените и образовните институции се во соседниот град Свети Врач. Во селото има читалиште „Никола Јонков Вапцаров“ со библиотека од 1800 тома литература.

Во селото се наоѓа црквата „Св. Козма и Дамјан“. Во селото има понуда за посетителите кои можат да бидат сместени во пријатни соби. Во близина на селото се наоѓа одморалиштето Сандански.

## Население

## Личности
* Ангел Ангелов (р. 1930), бугарски офицер
* Андон Анастасов (1837 – 1920), бугарски духовник 
* Страхил Точев (р. 1932), бугарски архивист

## Наводи

Категорија:Општина Свети Врач
Категорија:Села во Пиринска Македонија
Дере Мислим

**Дере Мислим** — село во Светиврачко, Пиринска Македонија, денес во општината Свети Врач на Благоевградската област, југозападна Бугарија. Во 1935 година, официјалното име на селото е Лозеница.

## Географија и местоположба

Селото Дере Мислим се наоѓа на 20 километри јужно од Свети Врач. Селото се наоѓа на надморска висина од 391 метри. Атарот на селото зафаќа површина од 8168 км2.

## Историја
### Османлиско Царство
Црквата „Свети Илија“ била изградена во XVII век.

Во текот на 19 век, селото било чисто македонско и припаѓало на Мелничката каза. Во „Етнографија на Адријанопол, Монастир и Салоника“ се вели дека во 1873 г. *Дере чифлик (Déré-tchiflik)* е село со 62 семејства и 210 Македонци.

Во 1891 година Георги Стрезов за селото напишал:

Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) во 1900 година селото имало 210 жители, сите Македонци. Училиштето во селото било отворено од страна на Костадин Точев по наредба на Јане Сандански во куќата на чорбашијата Атанас Белјата, а грчкиот учител бил протеран. Точев на двапати бил затворан и на распит повикуван од страна на мелничкиот кајмакам Ибрахим-бег

### Бугарија
По крајот на Балканските војни, селото било вклучено во составот на Бугарија.

## Население

## Личности
;Родени 
* Вангел Андонов (1880 – 1922), македонски деец на ВМОРО

;Починати 
* Атанас Павлов (поп Ташо) (1822 – 1907), црковен деец

## Галерия

File:Lozen.JPG|
File:Lozen1.JPG|


## Наводи

Категорија:Општина Свети Врач
Категорија:Села во Пиринска Македонија
Љубовишта (Пиринско)

**Љубовишта** — село во Светиврачко, Пиринска Македонија, денес во општината Свети Врач на Благоевградската област, југозападна Бугарија.

## Географија и местоположба

Селото Љубовишта се наоѓа на 29 километри југоисточно од Свети Врач. Селото се наоѓа на надморска висина од 507 метри. Атарот на селото зафаќа површина од 6475 км2.

## Историја
### Османлиско Царство

Според академикот Иван Дуриданов етимологијата на името *Љубовишта * доаѓа од -*ишти* од личното име *Љубо*.

Во текот на XIX век, селото било чисто македонско и припаѓало кон Мелничката каза.  Во „Етнографија на Адријанопол, Монастир и Салоника“ се вели дека во 1873 г. *Либовица* (Libovitsa) било село со 22 семејства и 70 Македонци. Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) во 1900 година селото имало 250 жители, од кои 50 Турци и 200 Македонци.

Селото било под влијание на Цариградската патријаршија. Според податоците на секретарот на егзархијата Димитар Мишев („La Macédoine et sa Population Chrétienne“) во 1905 година во селото живееле 160 македонски патријаршисти, работело едно егзархиско училиште со 1 учител и 19 ученици.

### Бугарија
По крајот на Балканските војни, селото било вклучено во составот на Бугарија.

## Население

## Наводи

Категорија:Општина Свети Врач
Категорија:Села во Пиринска Македонија
Љубовка

**Љубовка** — село во Светиврачко, Пиринска Македонија, денес во општината Свети Врач на Благоевградската област, југозападна Бугарија.

## Географија и местоположба

Селото Љубовка се наоѓа на 17 километри источно од Свети Врач, во планински регион. Селото има три маали: горна, средна и долна. Селото се наоѓа на надморска висина од 748 метри. Атарот на селото зафаќа површина од 11.739 км2.

## Историја
### Османлиско Царство

Во 1875 година за свештеник во селото бил поставен Алекса Анастасов, кој завршил грчко училиште во Мелник. Тој на функцијата се задржал и по 1878 година. Црквата Света Недела била изградена во 1885 година. Во 1888 година во приватна куќа било отворено ново училиште.

Во „Етнографија на вилаетите Адријанопол, Монастир и Салоника“ се вели дека во 1873 г. *Либовка* (Libovka) се состоела од 75 куќи и 250 Македонци

Во 1891 година Георги Стрезов за селото напишал:

Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) во 1900 година селото имало 520 жители, сите Македонци.

### Бугарија
По крајот на Балканските војни, селото било вклучено во составот на Бугарија.

Во 1919 година, на иницијатива на Ѓорѓи Менчев (1887 - 1923 година), во селото била формирана организација на БКП, во која членувале Ѓорѓи Тимев, Ѓорѓи Стојанов Тичев и други. На изборите во 1922 година, сите комунистички кандидати биле избрани за општински советници, а Менчев станал градоначалник. Бил воведен прогресивен данок на доход. Официјални лица на ВМРО ги уапсиле комунистичките советници, и по брутално испитување на 10 септември 1922 година, ги убиле во Лопово на Пирин.

## Население

## Редовни настани
* 20 јули – Илинден. Во црквата „Свети Илија“ се собираат жителите на селото.
* 15 август – Голема Богородица. Во црквата „Успение на Пресвета Богородица“ се собираат жителите на селото.

## Личности
;Родени 
* Атанас Апостолов, доброволец во Македонско-одринските доброволни чети
* Ѓорѓи Менчев (1887 - 1922), деец на БКП
* Ѓорѓи Тимев (1887 - 1922), деец на ВМОРО и БКП
* Ѓорѓи Јакимов (1885 - 1922), деец на БКП
* Стојан Златанов, деец на ВМРО

## Наводи

Категорија:Општина Свети Врач
Категорија:Села во Пиринска Македонија
Ново Делчево

**Ново Делчево** — село во Светиврачко, Пиринска Македонија, денес во општината Свети Врач на Благоевградската област, југозападна Бугарија.

## Географија и местоположба

Селото Ново Делчево се наоѓа на 8 километри југоисточно од Свети Врач, 13 километри од Мелник, 15 километри од Петрич. Селото се наоѓа на надморска висина од 141 метри. Атарот на селото зафаќа површина од 267 км2 и е расположено во Светиврачко-петричката Котлина. Ги граничи селата Дамјаница, околу 1 км на север, Склаве, 2 км на исток и Левуново на 2 км на југ. Од предградието на селото може да се види областа „*Скалата*“, што отвора панорама кон Рупите. Од крајните куќи на селото има прекрасен поглед на Северен Пирин.

## Историја

Селото било основано како населено место околу железничката станица Левуново, населено со бегалци кои потекнувале од Кукушко - селата Алексово, Мутулово и Морарци. Некои од луѓето кои биле протерани од родните места во 1913 година биле сместени во напуштени турски села во Струмичко. Кон крајот на 1919 година, откако Струмица била дадена на Кралството на Србите, Хрватите и Словенците, неколку семејства - Ташеви, Кирови, Балеви, Арабаџиеви, Тушеви и други - ги напуштиле струмичките села и се сместиле во близина на станицата Левуново во касарна напуштена од Германците. Така се создало селото Делчево. Во 1929 година започнала изградбата на т.н. Шаронска куќа за бегалци.

Во 1931 година, станицата Левуново била преименувана во станица Делчево и во 1966 година името на селото станало Ново Делчево. По 1960 година, според партиските директиви, започнала преселбата на семејствата од планинските села Пирин, Иголиште, Горна Сушица, Долене и други, чии имиња се однесуваат на населбите на селото. Централниот дел на селото е населен со мигранти од Егејска и Вардарска Македонија.

Денеска, во селото постои кметство, локалната пошта, стоматолошката ординација, докторската канцеларија и селската библиотека. Селото има комплетно реновирана градинка со дневна настава, неколку продавници и ресторани. Учениците одат во основното училиште во село Дамјаница. Регионот се одликува со доминантно земјоделско производство, а повеќето од селаните работат во блискиот хипермаркет, индустриска база за производство на метали и неколку работилници за шиење.

Селото се служи од јавните сообраќајни линии на Свети Врач. На еден километар од селото поминува железничката пруга Софија - Кулата.

## Население

## Културни знаменитости

Селскиот стадион е добро одржуван и нуди добри услови за спорт за младите. Во селото постои фудбалскиот тим „Борец“ кој се натпреварува во аматерските лиги на Бугарија.

Во Ново Делчево има и два храма - еден православен „Св. Троица“ и еден католички „Успение на Пресвета Богородица“. Во центарот на селото е изграден споменик во чест на легендарниот војвода Гоце Делчев.

## Наводи

Категорија:Општина Свети Врач
Категорија:Села во Пиринска Македонија
Малки Цалим

**Малки Цалим** — село во Светиврачко, Пиринска Македонија, денес во општината Свети Врач на Благоевградската област, југозападна Бугарија.

## Географија и местоположба

Селото Малки Цалим се наоѓа на 13 километри североисточно од Свети Врач. Селото се наоѓа на надморска висина од 847 метри. Атарот на селото зафаќа површина од 7229 км2. Селото се граничи со Голем Цалим и Бождаво. Куќите во Малки Цалим се од типот на родопски куќи и 10 од нив се споменици на културата. На југоисток од селото поминува реката Бождевска. Природните услови се поволни за одгледување на индустриски и фуражни култури и за сеча.

## Историја
### Османлиско Царство

Црквата „Св. Димитриј“ била изградена во втората половина на XIX век.

Во „Етнографија на Адријанопол, Монастир и Салоника“ се вели дека во 1873 г. *Тимар Цалип* (Timar tsalipe) се состоело од 30 куќи и 110 Македонци, а *Вакаф Цалип* со 45 домаќинства и 150 Македонци

Во 1891 година Георги Стрезов за селото напишал:

.

Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) во 1900 година селото имало 210 жители, сите Македонци.

## Население

## Културни знаменитости

Во близина на селото се наоѓа пештерска црква „Свети Јован Рилски’. Легендата вели дека во црквата живеел светецот, пред да биде прогонет од месното население, кое го сметало за магионичар. Секоја година на 18 август на ова место, селата Голем и Мал Цалим прават курбан, со многу песни и ора.

## Личности
;Родени 
* Божин Велев (1896 – 1923), бугарски политичар
* Јане Јанев (р. 1971), бугарски политичар

## Наводи

Категорија:Општина Свети Врач
Категорија:Села во Пиринска Македонија
Пиперица (село)

**Пиперица** () — село во Горноџумајско, Пиринска Македонија, во состав на денешната Свети Врач (Сандански) на Благоевградската област, југозападна Бугарија.

## Географија и местоположба
Пиперица се наоѓа на 21 километри југоисточно од Сандански, административниот центар на општината и 74 километри на југ од Благоевград.

## Историја
Црквата посветена на „Сите Светци“ била изградена во текот на XIX век. Во „Етнографија на Адријанопол, Монастир и Салоника“ се вели дека во 1873 г. во Пиперинца (Pipérintsa) имало 48 домаќинства и 160 Македонци. За време на т.н. Петрички инцидент во 1925 година селото било окупирано од страна на грчката армија.

## Население

Според пописот на населението од 2011 година, етничкиот состав на селото е следниот:

## Личности

;Родени 
* Тодор Лазаров, македонски револуционер и селски раководител на ВМРО.
* Илија Иванов, македонски револуционер и селски војвода на ВМРО.
* Петар Витанов, македонски револуционер и четник на Јане Сандански.

;Починати
* Георги Казепов (1880 – 1923), македонски револуционер
* Никола Хаџиев (1882 – 1948), македонски револуционер
## Наводи

Категорија:Општина Свети Врач
Категорија:Села во Пиринска Македонија
Поленица

**Поленица** () — село во Горноџумајско, Пиринска Македонија, во состав на денешната Свети Врач (Сандански) на Благоевградската област, југозападна Бугарија.

## Географија и местоположба
Пиперица се наоѓа на 2 километри источно од Сандански, административниот центар на општината, 66 километри од Благоевград и 159 од Софија.

## Историја
### Отоманско Царство

Во „Етнографија на Адријанопол, Монастир и Салоника“ се вели дека во 1873 г. во Полница (Polnitsa) имало 59 домаќинства и 100 жители муслимани и 70 Македонци. 

Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) во 1900 година селото имало 400 жители, од кои 200 муслимани и 200 Македонци.

### Бугарија

По крајот на Балканските војни, селото било вклучено во составот на Бугарија.

## Население

 

Според пописот на населението од 2011 година, етничкиот состав на селото е следниот:

## Наводи

Категорија:Општина Свети Врач
Категорија:Села во Пиринска Македонија