open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Џорџ Вадел Снедекор

**Џорџ Вадел Снедекор** ( - ), бил американски математичар и статистичар. Тој придонел за основите на анализа на варијанса, анализа на податоци, експериментален модел, и статистичка методологија. Наградата Џорџ В. Снедекор на Американската Статистичка Асоцијација и Snedecor-ов F Распоред ги добиле имињата токму по него. Овој распоред го дефинирал во знак на почит и благодарност кон својот соработник Fisher, затоа го нарекол F распоред.

Снедекор е основач на првиот департман по статистика во Соединетите Американски држави, во Ајова универзитетот. Тој исто така ја создал првата статистичка лабораторија, и бил предводник на модерната применета статистика во САД. Неговата книга *Statistical Methods* која била издадена во 1938 година била најцитирана во научните трудови од сите области на науката во седумдесеттите години на минатиот век.

Снедекор добил почесни докторати во областа на науката од страна на државниот универзитет во Северна Каролина во 1956 година и од страна на државниот универзитет во Ајова во 1958 година.

Домот на статистичкиот департман на државниот универзитет во Ајова го носи неговото име (Snedecor Hall). Бил конструиран во 1939 година. Во Ајова тој бил еден од првите кои го користеле Атанасовиот-Бери компјутер (создаден од Џон Винсент Атанасов) и можеби бил првиот корисник на дигитален компјутер за решавање на математичките проблеми поврзани со реалниот свет.

Снедекор е роден во Мемфис, Тенеси, во социјално истанката и политички моќна фамилија. Израснал во Флорида и Алабама, каде што неговиот татко-адвокат се преселил со сопругата и децата со цел да го исполни личниот и радикалниот верски повик да служи и да ги образова сиромашните. Џорџ бил внук на адвокатот Бедфорд Мичел Естис, кој бил син на Емили Алстон Естис и Џејмс Г. Снедекор, и внук на Естис Дод и Вилијам Ј. Дод, познатиот архитект.

## Наводи

Категорија:Американски статистичари
Категорија:Математичари од 20 век
Трифазен генератор

**Трифазниот генератор** на напони е составен од статор и од ротор. Во жлебовите од внатрешната страна на обемот на статорот, меѓусебно просторно поместени за агол од 2π/3, се поставени идентични намотки. Почетоците на намотките се означуваат со A,B и C, а нивните краеви со X,Y и Z. Намотката А-Х се нарекува фаза А, намотката В-Y се наеркува фаза В и намотката C-Z фаза C. Роторот претставува вртлив електромагнет, чиишто полови имаат специфична форма, така што во воздушниот зјај се постигнува синосуидална распределба на магнетната индукција.
## Наводи

Категорија:Електрични генератори
Цвета Мартиновска

Проф. д-р Цвета Мартиновска-Банде е декан и редовен професор на Факултетот за информатика при Универзитетот „Гоце Делчев“ – Штип. Своите додипломски студии ги завршила во 1989 година на Електротехничкиот факултет, отсек Компјутерска техника и информатика на Универзитетот „Св. Кирил и Методиј” – Скопје и се стекнала со звањето дипломиран електротехнички инженер, а на истиот факултет во 1993 година ги завршува постдипломските студии по електротехничките науки.  Во истата 1993 година одржува и студиски престој во Универзитетот „Лимбург“ – Мастрихт (Холандија), на Катедра за медицинска информатика.

Во периодот од 1996 до 1997 година ја завршува својата специјализација на Нов бугарски универзитет во Софија (Р. Бугарија), на Катедрата за когнитивна наука. Во 2004 година се стекнува со звање доктор на технички науки, кога ги завршува докторските студии на Електротехнички факултет, Компјутерска техника и информатика, на Универзитетот  „Св. Кирил и Методиј“ – Скопје.

Проф. д-р Мартиновска-Банде има интерес во областите вештачка интелигенција, машинско учење, алгоритми и комплексност, биоинформатика, интеракција човек-машина, мултимодални интерфејси и дистрибуирани компјутерски системи.

Во своето работно искуство од 1990 до 1992 година работела како стручен соработник во Институтот за сеизмологија и земјотресно инженерство во Скопје. Во периодот од 1994 до 1999  работела како систем инженер во ЈСП – Скопје. Во периодот од 1999 до 2005 година била на позиција главен инженер во техничката дирекција во Агенцијата за разузнавање во Скопје, а во 2005 година да се врабила како доцент на Факултетот за информатика на Европскиот универзитет во Скопје.

Во 2007 година, со отворањето на Универзитетот „Гоце Делчев“ во Штип, проф. д-р Мартиновска-Банде е вработена како доцент на Факултетот за информатика, а во 2009 година е избрана како вонреден професор на овој факултет.

Во моментот работи на развој на нови алгоритми и софтверска библиотека за примена во биомедицинското инженерство (2013-2014) на Факултетот за информатика при УГД.
Помеѓу другото, проф. д-р Мартиновска е консултант на фирмата „NI TEKNA – Интелигентни технологии“, а членува и во неколку професионални асоцијации, како Друштвото за електроника, телекомуникации, автоматика и информатика и Здружението на информатичари и математичари.

*Реализирани проекти
*Научни трудови и презентации

## Наводи

## Надворешни врски
* Официјално мрежно место на Факултет за информатика 
* Универзитет „Гоце Делчев“ - Штип
* Репозиториум на УГД
* Електронска библиотека на УГД

Категорија:Професори на УГД
Категорија:Македонски универзитетски професори
Прост случаен примерок

**Прост случаен примерок** е таков примерок каде што секој објект има еднаква веројатност да биде избран, објектите се избираат независно, без никакви однапред дадени ограничувања.

Ако од основната маса со големина ***N*** извлекуваме примероци со ***n*** елементи, така да секој можен примерок со големина ***n*** има еднаква веројатност да биде избран. Простите случајни примероци се идеални, и се користат со цел да се намалат трошоците и времето за испитување на одликите на масата. Се формираат со примена на таблица на случајни броеви од кои најпознати се Фишеровата, Типетовата и Кендаловата таблица и други. Покрај простиот случаен примерок, во статистиката постојат и други видови на примероци како што се стратификуваниот примерок, примерок на целини, повеќеетапен и систематски примерок.

## Пример

Група од 200 средношколци сакаат да добијат билети за ракометен натпревар, но има само 50 билети, па тие одлучуваат на фер начин да изберат кој ќе оди, а кој не. Сите добиваат бројче (од 1 до 200) и со помош на таблицата на случајни броеви, се избираат привите 50 броеви, т.е. 50 средношколци кои ќе заминат на натпреварот. На овој начин се овозможува сите елементи на масата да имаат еднаква веројатност да бидат изберени, т.е. да станат дел од примерокот, со што се гарантира претставителноста на примерокот.

Простиот случаен примерок може да биде примерок без повторување и примерок со повторување.

## Прост случаен примерок без повторување

Кога единицата на масата која ја избираме во првото извлекување не ја враќаме во масата, така што вториот (и секој нареден) елемент на примерокот го бираме помеѓу преостанатите единици на масата, се нарекува примерок без повторување, а ваквата постапка на избор на единиците во примерокот ја нарекуваме избор без повторување.

*<big><big><big>K = (N¦n) =(    N!    )/n!(N – n)!</big></big></big>*

Секој од елементите на масата има подеднаква веројатност да биде избран, чија веројатност е еднаква на 1/K. Со изборот на првиот елемент во примерокот, веројатноста на изборот на останатите елементи на масата во секое наредно извлекување се менува, од што следува дека елементите во примерокот меѓу себе се статистички зависни.

## Прост случаен примерок со повторување

Кога единицата на масата која ја избираме во првото извлекување ја враќаме во основната маса пред изборот на наредниот елемент, што значи дека истиот елемент може да биде избран во примерокот повеќепати.

*<big><big><big>K = N<sup>n</sup></big></big></big>*

Сите елементи имаат еднаква веројатност да бидат избрани и таа изнесува 1/K.

## Извори

* Д-р Ристевски Славе, Д-р Тевдовски Драган (2010)  Статистика за бизнис и економија, Економски Факултет -  Скопје
* Newbold, Paul, William L. Carlson, Betty Thorne (2007), Statistics for Business and Economics, 6th ed., Prentice Hall, Upper Saddle River, New Jersey.
* Fernandes, Marcelo (2009) Statistics for Business and Economics ISBN 978 – 87 – 7681 – 481 – 6

## Наводи

Категорија:Статистика
Категорија:Истражување на пазар
Честота (статистика)

Во статистиката, **честотата** претставува колку пати пооделните модалитети на белегот се јавуваат внатре во набљудуваната статистичка маса.

## Видови честоти
Апсолутната честота (fi) покажува колку пати една одредена вредност се појавува во статистичката популација. Збирот на апсолутните честоти е еднаков на вкупниот број на податоци (N).

f1 + f2 + f3 +...+ fn, Σfi = N

Релативната честота претставува однос помеѓу честотата на одделниот модалитет на белегот (fi) и вкупниот број единици на масата (Σfi). Таа може да се изрази во проценти и се означува со ni, а збирот на релативните честоти е еднаков на 1.

ni = fi/Σfi

Кумулативната честота (Fi) го покажува местото (позицијата) на секоја вредност на белегот.

Релативно-кумулативната честота е количник помеѓу кумулативната честота на одредена вредност и вкупниот број на податоци. Таа може да се изрази како процент.

### Пример
Набљудувани се најтоплите дневни температури во текот на месец јуни 2012година:

32, 31, 28, 29, 33, 32, 31, 30, 31, 31, 27, 28, 29, 30, 32, 31, 31, 30, 30, 29, 29, 30, 30, 31, 30, 31, 34, 33, 33, 29, 29

Во првата колона прикажани се дневните темпрератури почнувајќи од најниската до највисоката. Во втората се наоѓаат апсолутните честоти, а потоа во третата изностот на кумулативните честоти. Четвртата колона ги прикажува релативнините честоти и на крајот може да се согледа збирот на апсолутните честоти.

## Табела на честоти
Табела на честота се состои од вредносни податоци подредени според нивната големина и нивните соодветни честоти.

### Пример
Оценките по предметот статистика на 20 студенти се следниве:

6 7 5 7 7 8 7 6 9 7 
2 10 6 8 8 9 5 6 4 8

Нивното прикажување во табела се одвива низ следниве чекори:

*чекор 1*
Табелата се состои од две колони. Во првата колона прикажани се оценките на студентите по предметот статистика почнувајќи од најниската до највисоката.

*чекор 2*
Се врши пребројуваље колку пати се повторува една иста вредност т.е колку од студентите имаат иста оценка.

*чекор 3*
Сумираните податоци се внесуваат во колоната за честоти.

### Групни интервали
Кога располагаме со голем број податоци, постапката за изработка на табела на честоти е малку посложена. Со помош на Стургесовото правило се одредуваат големината и бројот на интервалите.

## Хистограм
Хистограм е најкорисен начин преку кој најдобро може да се воочат честотите. Тој претставува графички приказ на статистичките податоци со помош на геометриски фигури.

## Литература
* д-р Славе Ристески, д-р Драган Тевдовски (IV издание Скопје, 2010): Статистика за бизнис и економија.
* Betty Thorne, William Carlson and Paul Newbold (2012, Hardcover, Revised): Statistics for Business and Economics.

Категорија:Статистика
Црква „Св. Димитриј“ - Иловица

**„Св. Димитриј“** — христијански храм кој се наоѓа во селото Иловица, Општина Босилово.

Црквата за првпат била изградена во 1796 година и оваа црква била многу мала. Од оваа црква денеска има останато само неколку икони. Во текот на 1915 година храмот бил проширен и обновен.

## Галерија


Податотека:St. Demetrius Church (Iloivica) (3).jpg|Поглед кон црквата
Податотека:St. Demetrius Church (Iloivica) (4).jpg|Поглед кон црквата 
Податотека:St. Demetrius Church (Iloivica) (6).jpg|Поглед кон црквата 
Податотека:St. Demetrius Church (Iloivica) (5).jpg|Поглед кон црквата 


## Надворешни врски

Иловица
Категорија:Иловица
Црква „Св. Троица“ - Дабиље

**„Св. Троица“** — христијански храм кој се наоѓа во селото Дабиле, Општина Струмица.

Црквата била изградена во 1868 година. Црквата има облик на трикорабна градба и под кој има правоаголна основа.

## Галерија


Податотека:Holy Trinity Church (Dabilje) (2).JPG|
Податотека:Holy Trinity Church (Dabilje) (4).JPG|
Податотека:Holy Trinity Church (Dabilje) (5).JPG|
Податотека:Holy Trinity Church (Dabilje) (6).JPG|
Податотека:Holy Trinity Church (Dabilje) (8).JPG|


Дабиле
Категорија:Дабиље
Црква „Св. Илија“ - Сачево

**„Св. Илија“** — христијански храм кој се наоѓа во Сачево, Општина Струмица.

Црквата била изградена во 1870 година.

Сачево
Категорија:Сачево
Црква „Успение на Пресвета Богородица“ - Василево

**„Успение на Пресвета Богородица“** — христијански храм кој се наоѓа во Василево, Општина Василево.

Црквата била изградена во средината на 19 век. Повеќепати била обновувана, а за последен пат во 2008 година.

## Галерија


Податотека:Dormition of the Theotokos Church (Vasilevo) (2).jpg|Поглед кон црквата
Податотека:Dormition of the Theotokos Church (Vasilevo) (4).jpg|Поглед кон црквата
Податотека:Dormition of the Theotokos Church (Vasilevo) (5).jpg|Поглед кон црквата
Податотека:Dormition of the Theotokos Church (Vasilevo) (6).jpg|Поглед кон црквата


## Надворешни врски

Василево
Категорија:Василево
Циклична компонента

## Вовед

Временските низи се проучуваат со цел да се утврди специфичниот начин на движење на појавата во изминатиот период кој ќе служи како основа за предвидување. За да се утврди овој специфичен начин на движење, се претпоставува дека временските низи се состојат од неколку основни елементи. 
	
Компонентите на временските низи се:

* Тренд компонентата
* Цикличната компонента
* Сезонската компонента
* Резидуалната компонента

Цикличната компонента покрај Тренд Компонентата, сезонаската компонента и резидуалната компонента е една од компонентите на временската низа до кои се доаѓа со помош на декомпозиција на временските низи. Цикличната компонента ги претставува циклусите на одредена временска низа. Најдобар и најреален пример за цикличната компонента е постоењето на циклусите во економијата наречени експанзија и рецесија (временски период од еден до друг пад или раст).

Со пресметување на трендот од серијата на годишни податоци всушност е изразена долгорочната тенденција на набљудуваната појава. На тој начин останале необјаснети цикличните (C) и резидуалните (R) варијации, бидејќи сезонското влијание не се појавува ако годината се земе за временска единица на набљудување. Интензитетот на цикличките варијации се открива со отстранување на трендот, а тоа се прави со помош на следнава формула каде што се ставаат во одонос оригиналните податоци со теоретските просечни вредности на трендот.

  **<math>CR=\frac{Y}{Y_t}\cdot100</math>**

## Движењето на цикличната и резидуалната компонента

Движењето на цикличната и резидуалната компонента на реалнито бруто-домашен производ се гледа на следнава слика:

Откако ќе се отстрани и резидуалната компонента, движењето на цикличната компонента на реалниот бруто-домашен производ појасно се гледа на следнава слика:

На оваа слика влијанието на резидуалната компонента е отстрането и циклусите се јасно видливи. Првиот циклус започнува од 1997 година и трае до 2001 година. Тоа е циклус на раст. Вториот циклус започнува од 2001 година и трае до 2007 година, и претставува циклус во кој реалниот бруто-домашен производ бележи пад. Последниот циклус започнува од 2007 година и трае до 2009 година. Последниот циклус е нов циклус на раст.

## Утврдување на значајноста на цикличките варијации

Откако ќе се идентификуваат цикличките вариации, потребно е да се испита и нивната значајност. Тестирањето на значајноста на цикличките варијации се заснова на распоредот на честотите на должината на поединечните фази. Ако варијациите се случајни, бројот на краткотрајните фази ќе биде поголем, ако циклилните варијации се значајни, бројот на долготрајните фази ќе биде поголем. 
Ако варијациите се случајни, може да се докаже дека во низа од n опсервации, очекуваниот број на фази со должина d е даден со формулата:

  f_d ^t=\frac {2(n-d-2)(d^2+3d+1)}{(d+3)!}

Ако емпирискиот број на фази со соодветни должини се означат со f_1, f_2, ... f_n, тогаш нултата хипотеза  ќе гласи дека цикличките варијации се случајни, додека алтернативната хипотеза  гласи дека цикличките варијации се значајни.

## Наводи
Бројчен белег

**Бројчен белег** (**нумерички белег**) — својство на статистичките единици, чии варијации се изразуваат бројчено, било во соодветна единична мерка, било во интензитет или релативен број на белегот.

Така, на пример, староста на населението се изразува во години, вредноста на производството во денари (апсолутни големини). Од друга страна, интензитетот на вработеноста го изразуваме во проценти на вработените во однос на вкупното или работоспособното население, интензитетот (степенот) на индустријализацијата како процент на индустриското производство во вкупното производство (релативни големини). Бројчените белези можат да бидат прекинати (дисконтинуирани) и непрекинати (континуирани).

### Прекинат бројчен белег
Прекинат бројчен белег е белег што може да земе само ограничен број на вредности т.е. варира во ограничен број на модалитети. Прекинатите белези најчесто се изразуваат само со цели броеви. Такви белези се: број на членови во домаќинствата, број на соби во станот, број на продадени автомобили и друго.

 
### Непрекинат бројчен белег
Непрекинат бројчен белег е белег што варира, така што може да ги земе сите вредности во ограничениот или неограничениот интервал. 
Такви белези се: староста на вработените, висината на платите, висината на студентите, обемот на производството, вредноста на извозот и слично.

## Наводи

Категорија:Статистика
Нестационарен процес

## Нестационарни процеси

Временските низи се делат на стационарни и нестационарни. Поделбата зависи од периодот на набљудување. Имено, подолгите временски низи потешко ја одржуваат стационарноста, односно се нестационарни временски низи (процеси). Постојат и временски низи кои на краток рок може да бидат стационарни, а на долг рок нестационарни (нестабилни).

Нестационарни процеси се процеси кои се непредвидливи и неможат да бидат моделирани. Имаат променлива средна вредност, варијанса и коваријанса кои се менуваат со тек на времето. Резултатите од користење на нестационарни временски низи може да бидат невистинити и поради тоа треба да се трансформираат во стационарен процес. Има неколку вида на нестационарни процеси и тоа: случаен од без насока, случаен од со насока, детерминистички тренд и случаен од со насока и детерминистички тренд.

***Случаен од без насока*** (random walk without drift) или чист случаен од:

**y<sub>t</sub> = y<sub>t-1</sub> + e<sub>t</sub>**

Покажува дека вредноста на променливата y во одреден временски период е еднаква на нејзината вредност во претходниот период плус случајниот шок (бел шум) и претставува регресионен процес кој може да се поместува од средната вредност во позитивна или негативна насока, а варијансата се движи кон бескрај паралелно со времето.

***Случаен од со насока*** (random walk with drift)

**y<sub>t</sub> = α + y<sub>t-1</sub> + e<sub>t</sub>**

Вредноста на yt е еднаква на вредноста од претходниот период плус случаен шок и плус насока (константа). Овој модел има варијанса која е зависна од времето и нема регресија на средна вредност на долг рок.

***Детерминистички тренд***

**y<sub>t</sub> = α + β<sub>t</sub> + e<sub>t</sub>**

Како и случајниот од содржи насока и компонента на бел шум. Разликата е во тоа што кај случајниот од регресијата е во однос на yt-1, додека кај детерминистичкиот тренд е во однос на тренд βt. Средната вредност кај овој модел расте околу фиксен тренд кој е константен и не зависи од времето.

***Случаен од со насока и детерминистички тренд***

**y<sub>t</sub> = α + y<sub>t-1</sub> + β<sub>t</sub> + e<sub>t</sub>**

Содржи претходна вредност на **yt**, тренд **βt**, **насока** и **стохастичка компонента**.

## Наводи
Славе, Ристески; Драган, Тевдовски; Марија, Трпкова (2012)- "Вовед во анализата на временските низи"; “Универзитет Св. Кирил и Методиј”, Скопје

## Надворешни врски

*Вовед во стационарни и нестационарни процеси
Зоненштајн (Тирингија)

**Зоненштајн** () — општина во округот Ајхсфелд, во Тирингија, Германија. Била создадена на 1 декември 2011 со спојување на поранешните независни општини Бокелнхаген, Холунген, Јиценбах, Зилкероде, Штајнроде, Штекај, Вајсенборн-Лидероде и Цвинге. Седиштето на општината се наоѓа во селото Вајсенборн-Лидероде.

## Наводи

Категорија:Ајхсфелд (округ)
Категорија:Општини во Тирингија
Категорија:Саксонија (пруска покраина)
Бокелнхаген

**Бокелнхаген** () — село и поранешна општина во округот Ајхсфелд, во Тирингија, Германија. Од 1 декември 2011 е дел од општината Зоненштајн.

Општината се состои од два дела Бокелнхаген и Вајлроде. Бокелнхаген е едно од неколкуте села во округот Ајхсфелд кои не биле дел од историската област Ајхсфелд.

Категорија:Села во Тирингија
Категорија:Поранешни општини во Тирингија
Категорија:Ајхсфелд (округ)
Категорија:Саксонија (пруска покраина)
Холунген

**Холунген** () — село и поранешна општина во округот Ајхсфелд, во Тирингија, Германија. Од 1 декември 2011 е дел од општината Зоненштајн.


HolungenBischofferode1.JPG|Поглед кон Холунген
Gedenkstein Dr. Herrmann Iseke.jpg|Спомен-камен во чест на д-р Херман Исеке
HolungenKircheNordwest.jpg|Католичката црква во Холунген
Holungen 2020 (17).jpg|Шума во близина на Холунген


Категорија:Села во Тирингија
Категорија:Поранешни општини во Тирингија
Категорија:Ајхсфелд (округ)
Категорија:Саксонија (пруска покраина)
Цвинге

**Цвинге** () — село и поранешна општина во округот Ајхсфелд, во Тирингија, Германија. Од 1 декември 2011 е дел од општината Зоненштајн.


Dorfzentrum Zwinge.jpg|Цвинге во зимско време
Zwinger Grenze .jpg|Бариери на поранешната внатрешно-германска граница среде центарот на градот 
ZiegeleiZwinge.jpg|Поранешната фабрика за тули се наоѓала директно на граничната ограда
Zwinge St. Jakobus 01.jpg|Црква во Цвинге
Feuerwehrhaus Zwinge.jpg|Пожарна станица
Planstraße 22 (Hedersleben) 03.jpg|Железничка станица 


Категорија:Села во Тирингија
Категорија:Поранешни општини во Тирингија
Категорија:Ајхсфелд (округ)
Категорија:Саксонија (пруска покраина)
Штекај

**Штекај** () — село и поранешна општина во округот Ајхсфелд, во Тирингија, Германија. Од 1 декември 2011 е дел од општината Зоненштајн.


 Grenzstein mit Mainzer Rad, Stöckey.jpg|Граничен камен
 St, Marien, Stöckey.jpg|Црква 
 Kriegerdenkmal, Stöckey.jpg|Споменик
 Teich in Stöckey.jpg|Езеро во Штекај
 StoeckeyKirche.jpg|Црква во Штекај
 Stöckey.jpg|Поглед кон Штекај


Категорија:Села во Тирингија
Категорија:Поранешни општини во Тирингија
Категорија:Ајхсфелд (округ)
Категорија:Саксонија (пруска покраина)
Модроврана

**Модровраната** (*Coracias garrulus*) или **модровранката** е единстената птица од ова семејство што гнезди во Европа. Ја има и во Македонија. Повообичаено, таа е распространета до Средниот Исток, Средна Азија и Мароко.
## Опис

Модовраната е крупна птица, 29-32 см во должина, со 52-58 см распон на крилја; таа е претежно сина со портокалово-кафена боја на грбот. Модовраните често седат видливо на дрва, столбови и надземни проводници како свраките, притоа барајќи големи инсекти, мали влекачи, глодачи и жаби за јадење.
Паѓаат во очи со својот силен директен лет и брилијантна сина боја со црни летечки пердуви на крилјата. Половите се слични, само женката е малку посветла, а малечките личат на женките. Се огласуваат слично на враните со грубо гракање.

### Живеалиште и исхрана

Ова е птица на топла, сува, отворена земја, претпочита дабова или борова шума. Обично живее во пар. Храната ја бара на дрвјата и по земја. Се храни со ситни безрбетници, инсекти, црви, влекачи, водоземци, но понекогаш јаде и растителна храна.

### Размножување

Модровраната се гнези во дупки на дрвја, речни брегови или стрмни ридови. Дупката во земјата ја копаат сами и таа е половина метар длабока со проширување на крајот, каде го сместуваат гнездото. Речиси воопшто не го постилаат или ретко го постилаат со меки материјали. 
Женката несе 4-6 бели јајца во размер 28х35мм, кои и двата родитела ги инкубираат 17 до 20 дена. Малечките го напуштаат гнездото по околу 28 дена, а дотогаш родителите ги хранат. Годишно имаат само едно легло.

## Статус
Модовраната има големa глобална популација, вклучувајќи приближно население од 100,000-220,000 птици во Европа. Меѓутоа, во периодот 1970-1990, бројот почна да се намалува, особено во Европа. За време од три генерации (15 години) падот надмина 30%. Во Русија таа исчезнала од северните делови.  Заканите за видот вклучуваат: тешкотија за се селиње во неколку Средоземни земји, а стотици, можеби и илјади се застрелувани за храна во Оман секоја пролет. Користењето пестициди, како и менувањето на земјоделската и шумарската практика влијаат врз овие птици, односно им ја намалува достапноста на храната. Од овие и други причини, нејзиниот статус од најмалку загрозена се смени во речиси загрозен вид.

## Наводи

* Lars Svensson and Peter J. Grant. *Collins Bird Guide*. 1999.

## Надворешни врски

* European Roller - Species text in The Atlas of Southern African Birds.
* European Roller videos, photos & sounds  on the Internet Bird Collection
* European Roller From Turkey
* Oiseaux Photos
*Ageing and sexing (PDF; 4.5 MB) by Javier Blasco-Zumeta & Gerd-Michael Heinze 

Категорија:Птици на Македонија
Категорија:Сивоврановидни
Категорија:Зборови што ги нема во ТРМЈ
Категорија:Незагрозени видови според МСЗП
Категорија:Таксони опишани од Карл Линеј
Окаванго

**Окаванго** е река во Јужна Африка. Окаванго е четврта најдолга река во Јужна Африка. Реката е долга 1.600 километри и тече во југоисточен правец. Реката извира во Ангола, каде е позната како **Кубанго**. Јужно таа ја сочинува границата меѓу Ангола и Намибија, а потоа тече на територијата на Боцвана и ја сочинува познатата делта.

Реката не се влева во отворена водна површина, како што се мориња или океани. Наместо тоа, реката се празни во мочуриште во пустината Калахари и тоа место е познато како *[[Делта на Окаванго]]*.

## Количина на водата
лево|200п|мини|Вегетација на делтата Окавонго
Поради сувата клима зимно време, водата на Окаванго пристигнува до делтата дури со вишемесечно доцнење, дури кога притисокот на поројот во дождливиот период ја потисне на југ. Поради тоа, Окаванго во својот среден и долен тек, честопати е слична на помала рика или поток, а понекогаш нејзиното корито потпуно пресушува. Годишен просек на количината на водата која Окаванго ја донесува во својата делта изнесува околу 10 милијарди m³.

## Должина
мини|Делтата на Окаванго
Податоци за должината на Окаванго варираат делумно поради различните извори од кои потекнуваат но главна причина се временските услови и промена на коритото, кои егзактното мерење го прават невозможно. Доволно е значи да се каже дека Окаванго е долга помеѓу 1.600 и 1.800 километри односно околу 1.700 километри. Кон неточните мерења придонесува и делумното раздвојување на Окаванго на повеќе рекички кои, зависно од годишното време повторно се спојуваат или потполно исчезнуваат во мочуриштата или пустината. Во дождливиот период една таква рекичка се влева во езерото Нгами.

## Сливот на Окаванго
Вкупен слив на Окаванго зазема површина од околу 721.258&nbsp;км2.

## Поврзано
* Боцвана
* Делта на Окаванго

## Надворешни врски
* Реката Окаванго: тек на живиот свет
* Сафари во делтата на Окаванго 
* Карта на реката Окаванго 
* OKACOM

Категорија:Реки во Ангола
Категорија:Реки во Намибија
Категорија:Реки во Боцвана
Категорија:Реки во Африка
Категорија:Погранични реки
Категорија:Меѓународни реки во Африка
Список на градови во Боцвана

**Градовите во [[Боцвана]]** се најголемите населени места во државата. Во оваа статија се наведени градовите (населените места) во државата со над 10.000 жители. Во задебелени букви се дадени главните градови на окрузите.

## Градови

## Галерија


File:GaboroneSkyline cropped.jpg|Габороне
File:Francistown bus terminal.jpg|Франсистаун
File:MolepololeMall.jpg|Молепололе
File:Serowe 26.43110E 22.38489S.jpg|Серове
File:Phikwe 27.05541E 22.29853S.jpg|Селеби-Пикве
File:Maun Botswana2.jpg||Маун
File:Mahalapye.jpg|Махалапје


## Наводи


## Поврзано
* Боцвана
* Географија на Боцвана
* Демографија на Боцвана

*
Боцвана
Дијаграм на растурање

рамка|десно|дијаграм на растурање

## '''Дијаграм на растурање'''
*Дијаграмот на растурање* е математички модел кој ни ја покажува просечната врска меѓу набљудуваните појави . При анализа на одредени појави како прв чекор се зема графичко претставувањее на истите податоци . При ваква анализа можат да се набљудуваат два или повеќе белези воеднонаведуваме еден пример во кој ќе бидат исптувани два белези, односно платите на работниците и производството кое го извршуваат истите работници за едно претпријатие. Како втор чекор се определуваат независната ( X  оската  ) и зависната (  Y оската ) , кој во нашиот пример се платите на работниците како независна и производството како зависна променлива . Со вцртување на сите емпириски парови на испитуваните податоци се јавува врска меѓу нив, а графичкиот приказ претставува дјаграм на растурање . Статистичките  испитувања  ги прикажуваме во подолу наведената табела.
{| class="wikitable"
|-
! плата на работниците (во 000) !! производство (во 00)
|-
| 18 || 300
|-
| 22 || 3800
|-
| 29 || 2100
|-
| 34 || 4800
|-
| 39 || 4100
|-
| 50 || 5900
|-
| 54 || 7100
|-
| 66 || 8400
|-
| 77 || 7100
|-
| 83 || 9500
|-

Од *дијаграмот на растурање* се забележува дека помеѓу варијациите во испитуваните појавите постои квантитативно слагање . Со порастот на платите на работниците расте и производството на единиците кои се произведуваат.

Начинот на кој се распоредени точките на *дијаграмот на растурање* ни укажува на тоа дека се работи за праволининска врска, во тој случај се работи за стохастична врска кај која поединечните случаи покажваат отстапување од општата правилност.

Доколку точките се повеќе  распространети во однос на правата линија, дотолку е послаба меѓусебната зависност на две  појави и обратно .

Доколку распоредот на точките е сосема распространет значи дека не постои никакво квантитативно слагање на варијациите на двете појави . Мошне редок случај во економијата е овие точки да се најдат во права линија, а тогаш би 
претставувало функционално (детерминистичко) слагање .

На *Дијаграмот на растурање*       графички ги прикаживаме варијациите на две појави со цел да се констатира следното :

  
-	дека помеѓу нив постои квантитативно слагање
-	ако постои слагање кој е неговиот облик, дали праволиниски или криволиниски
-	која е насоката на слагањето, директна (позитивна) или инверзна (негативна)
Коефициент на детерминација

**Коефициентот на детерминација**, како релативна мерка, го покажува учеството на објаснетиот варијабилитет во вкупниот варијабилитет , односно колку варијациите или промените на зависната променлива Y се објаснети со променливата X. Коефициентот на детерминација, покрај стандардната грешка, како апсолутна мерка, претставува значајна релативна мерка на претставителноста на регресионата линија. Како што следува, вкупниот варијабилитет (во натамошниот текст SKV) е еднаков на збирот на објаснетиот варијабилитет (во натамошниот текст SKO) и необјаснетиот варијабилитет (во натамошниот текст SKN):
: SKV=SKO+SKN

Ако двете страни на горната равенка ги ставиме во однос со SKV и членовите на SKN ги префрлиме на десната страна, доаѓаме до следната релација:
: \frac{SKO}{SKV}=1-\frac{SKN}{SKV}
Учеството на објаснетиот варијабилитет во вкупниот варијабилитет го покажува левата страна на равенката и се нарекува ** коефициент на детерминација ** кој се обележува со ** r<sup>2</sup> **.
За поедноставно пресметување на коефициентот на детерминација се користи следната формула:
: r^2=b_1^2 \cdot\frac{{\sum}x^2-n\bar{x}^2}{{\sum}y^2-n\bar{y}^2}
Од дефиницијата за коефициент на детерминација произлегува дека неговата вредност варира од 0 до 1, односно 0 ≤ r2 ≤ 1. Ако вредноста на коефициентот на детерминација е 1, тогаш сите емпириски вредности што може да ги земе зависната променлива y се наоѓаат на самата линија на регресија т.е. објаснетиот варијабилитет е еднаков на вкупниот варијабилитет. Во овој случај не постои влијание на други фактори и сите варијации на зависната променлива y во целост се објаснети од регресионата линија. Доколку вредноста на коефициентот на детерминација се приближува на нула тоа укажува дека регресионата линија се послабо ги репрезентатира податоците, односно учеството на обајснетиот варијабилитет е се помало во вкупниот варијабилитет. Кога коефициентот на детерминација има вредност 0, необјаснетиот варијабилитет е еднаков на вкупниот варијабилитет, а од тука произлегува дека постои неуспех во објаснувањето на зависната променлива Y или заклучуваме дека воопшто не постои ** [[праволиниска регресија]] **.

### Статистичка интерпретација на коефициентот на детерминација

Под претпоставка дека х, независната променлива го претставува обемот на производство во едно претпријатие, додека у, зависната променлива ги претставува вкупните трошоци направени за одреден обем на производство. Доколку вредноста на коефициентот на детеринација изнесува 0,9952 добиен врз основа на претходна пресметковна постапка доаѓаме до следните толкувања:
*99,52% од варијациите на вкупните трошоци се објаснети со регресиониот модел, а останатите 0,48% од варијациите на вкупните трошоци се под дејство на резидуални (други) фактори; 
*обемот на производство влијае врз вкупните трошоци со 99,52%;
*99,52% од промените на зависната променлива се должат на зголемувањето на независната променлива и 
*учеството на објаснетиот варијабилитет во вкупниот изнесува 99,52%, а останатиот дел всушност е необјаснетиот варијабилитет со 0,48% учество.

## Наводи
Ланген Бриц

**Ланген Бриц** () — општина во округот Лудвигслуст-Пархим, во Мекленбург-Западна Померанија, Германија.

## Поврзано
* Шверинско Езеро

## Наводи

Категорија:Лудвигслуст-Пархим
Тенкоклун галеб

**Тенкоклуниот галеб** (*Chroicocephalus genei*) е средна по големина птица од семејството галеби, редот на бекасовите. Го има во Македонија.
## Распространетост
Тенкоклуниот галеб е најмногу распространет и се пари околу Средоземјето, северниот дел на западниот Индиски Океан (на пр. Пакистан) на островите и крајбрежните лагуни. Поголем дел од населението се миграторни и се преселуваат на југ да презимат во Африка и Индија, а некои птици зимауваат на запад, во Европа. А заскитан поединец бил видени на 24 април 1976 година во Антигва,  (AOU, 2000).
## Опис
Овој вид се одликува со 37–40&nbsp;cm должина и со 90–102&nbsp;cm распон на крилја. Сличен е со црноглавиот галеб, но е малку поголем и главата не му е црна, туку бела. Тенкоклуниот галеб е речиси целиот бел, освен во лето, вратот, градите и долниот дел му се розови, а краевите на основните пердуви му се сиви и црни. На опашката има црно-бели ленти. Клунот му е елегантен, вратот долг, а нозете црвени. Оваа птица станува зрела по втората година кога станува возрасен галеб. Првата година крилата на птиците се потемни  и имаат црна опашка. Името на оваа птица доаѓа од италијанскиот природонаучник Џузепе Гене.
### Исхрана
Тенкоклуниот галеб се храни со мали риби, инсекти и ракчиња.
### Размножување
Овие птици се гнездат во колонии, оддалечени по помалку од 1 м, па дури и само по 20 см. Гнездото е претставува мала вдлабнатинка во песокот или на земја и несат 2-3 јајца.
Како и повеќето галеби, тој е повеќе дружељубив во зима и прави поголеми јата. Тој не е океански вид и ретко се гледа на море, далеку од бреговите. Тој е еден од видовите на кои се однесува Договорот за заштита на африканско-евроазиските миграторни водни птици (AEWA).

## Наводи
* **[[American Ornithologists' Union]]** (AOU) (2000): Forty-second supplement to the American Ornithologists' Union Check-list of North American Birds. *[[Auk (journal)|Auk]]* **117**(3): 847–858. DOI: 10.1642/0004-8038(2000)117[0847:FSSTTA]2.0.CO;2
* 
* Harrison, Peter (1988). *Seabirds: An Identification Guide*. London: Christopher Helm. ISBN 0-7470-1410-8
* Mullarney, Svensson, Zetterstrom and Grant, *Collins Bird Guide* ISBN 0-00-219728-6
* Pons J.M., Hassanin, A., and Crochet P.A.(2005). *Phylogenetic relationships within the Laridae (Charadriiformes: Aves) inferred from mitochondrial markers.* Molecular phylogenetics and evolution 37(3):686-699

Категорија:Птици на Македонија
Категорија:Галеби
Црноглав галеб

**Црноглав галеб** () — мал галеб кој живее речиси на целиот западен палеарктик, главно на југоисток , особено околу Црното Море и средна Турција. Има колонии и на други места во јужниот дел на Европа, а претрпе драматична експанзија во последните децении. Го има и во Македонија.

## Распросранетост
Порано, црноглавниот галеб бил ограничено распространет крај Црното Море и источниот дел на Средоземјето, но овој вид сега се прошири во поголемиот дел од Европа. Во Велика Британија и Ирска имаше 543 - 592 парови во 2008 година. Во Ирска размножувањето е забележано во најмалку четири окрузи. Тие се распространети, исто така, и во Белгија, Холандија, Данска, Шведска, Естонија, Швајцарија, Чешка, Унгарија и на Балканот.  
Зиме, овие птици се селат во Средоземјето и на брегот на Атлантскиот Океан.

## Опис
Црноглавиот галеб е малку поголем и покрупен од црноглавиот галеб, со подебел и поцврст клун и подолги, потемни нозе. Во сезона на парење возрасниот црноглав галеб е бел, со мошне бледо сива наметка и крила со бели примарни пердуви, со црна „маска“ на главата која е контрастна на белите линии околу очите.  Клунот е тап, темноцрвен со црна лента при врвот. Вон сезона на парење возрасните се слични, но „маската“ е помала и станува црна лента врз очите како на разбојник. На оваа птица ѝ треба две години да стигне до зрелоста. Првата година птици имаат црни опашки и повеќе црни области кај пердувите, но имаат бледи пердуви под крилјата.

## Исхрана
Прехранбените навики на црноглавиот галеб се многу опортунистички: јаде риба, црви, остатоци, инсекти, внатрешни органи и мрши.

## Поврзано
* Галеби

## Наводи

;Извори
*  Database entry includes justification for why this species is of least concern
* Pons J.M., Hassanin, A., and Crochet P.A.(2005). *Phylogenetic relationships within the Laridae (Charadriiformes: Aves) inferred from mitochondrial markers.* Molecular phylogenetics and evolution 37(3):686-699
* Beaman, M. & Madge, S (1998) The Handbook of Bird Identification, Christopher Helm

## Надворешни врски

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

Категорија:Галеби
Категорија:Птици на Македонија
Категорија:Птици на Европа
Белоглав мршојадец

**Белоглавиот мршојадец** (*Gyps fulvus*) е голема птица, која спаѓа во семејството на јастребите. Ја има во Македонија.

## Опис

Белоглавиот мршојадец е долг 93–122&nbsp;см, и со распон на крилјата од 2,3-2,8 m. Maжјаците тежат  6,2-10,5&nbsp;кг, а женките 6,5-11,3&nbsp;кг. Типичниот стар вид на мршојадците е со бела глава, со голем распон на крлјата и краток опаш. Тие имаат бел грб и жолтеникава боја преку целото тело. Имаат големо тело и темни пердуви.

## Поведение
Како и другите мршојадци, тој е чистач, кој се храни претежно од трупови на мртви животни кои ги наоѓа со надгледување на отворени области, честопати движејќи се во јата. Воспоставува гнездачки колонии на карпи каде не можат да бидат вознемирувани од луѓето, додека покриеноста на отворените области и достапноста на мртви животни на неколку десетици километри од овие карпи е голема. Пишти и шушти на местата кога се храни со мрши.

Максималниот забележан животен век на белоглавиот мршојадец е 41,4 години за поединец во заробеништво.

Се размножува на остри карпи во планините во јужна Европа, северна Африка и Азија, несејќи едно јајце. Белоглавите мршојадци може да создаваат незбиени колонии. Населението е претежно трајно како жители. Малолетници и незрели поединци можат да се преселуваат далеку или да започнат движења на долги растојанија. Зависноста од густината кај овој колонијален вид се покажа дека влијае на успехот на размножувањето на годишно ниво со зафати во заштитено место (пештери, дупки и заштитени корнизи) кои произведуваат повеќе новороденчиња и се користат преференцијално од неквалитетни гнезда (изложени карпени рамнини и отворени пукнатини), се користи само кога се зголемува бројот на поединци за размножување.

## Размножување

Женките најчесто се гнездат на карпи и несат по едно јајце. Го лежат двата родитела, а инкубацијата трае 48-53 дена. Младенчето го напушта гнездото на возраст од 3 месеца.

## Галерија


Податотека:Белоглав мршојадец - Зоо Скопје (1).jpg|Белоглав мршојадец во Зоо Скопје
Податотека:Белоглав мршојадец - Зоо Скопје (2).jpg|Белоглав мршојадец во Зоо Скопје
Податотека:Eagle beak sideview A.jpg|Портрет
Податотека:Gyps fulvus2.jpg|Слетувајќи
Податотека:Gyps fulvus 1 Luc Viatour.jpg|Во лет
Податотека:Gyps fulvus -DierenPark Amersfoort -adult and chick-8a.jpg|Возрасен со малечко
Податотека:Griffon_Vulture_Plzeň_zoo_2012.jpg|Со раширени крилја
Податотека:Gyps fulvus MHNT.ZOO.2010.11.77.5.jpg |Музејски примерок


## Наводи

* 

## Надворешни врски

* Vulture Territory Facts and Characteristics: Eurasian Griffon
* Eurasian Griffon Vulture videos 
* Uvac Special Nature Reserve
* Ageing and sexing (PDF; 5.6 MB) by Javier Blasco-Zumeta & Gerd-Michael Heinze 
* Flicker Handguide
* Eko Centar Caput Insulae - Beli 
* Vulture observatory in Spain

Категорија:Мршојадци
Категорија:Птици на Македонија
Категорија:Соколовидни
Категорија:Животни во Зоолошка градина Скопје
Бел нуркач

**Бел нуркач** () е вид на птица од семејството патки, и е единствен член од родот ***Mergellus***. Ја има во Македонија. Една од најценетите птици-работнички во риболовот со птици на Дојранското Езеро

## Распостранетост
Овој вид патки најмногу е распостранет во северниот дел на Европа и Азија, а во зима, ги наоѓаме во скриените брегови на Балтичкото и Црното Море. Во помал број, ги среќаваме во Велика Британија, Германија, а некои скитници биле забележани и во Северна Америка.

## Опис
Оваа патка, со својот изглед , не можеме да ја погрешиме. Женките и незрелите мажјаци се сиви со костенливи чела и капи, крилјата им се бели, а клуновите им се со испакнат врв што им помага да фаќаат риби. Долги се 38-44 сантиметри.

## Живеалиште
Тие живеат покрај вода, а во лето престојуваат во тајгата (шумска зона која се протега од северна Скандинавија и Сибир, па сè до тихоокеанскиот брег). Во зима, тие летаат на југ, крај реките и често далеку од дрвја.

## Исхрана
Се хранат со риби до 6&nbsp;см должина, водни инсекти, по кои нуркаат во плитките води.

## Размножување
Гнездата ги поставуваат во шуплините во дрвата, кои најчесто се направени од клукајдрвците. Несат во мај, од 6 до 9 јајца со крем-боја.

## Галерија

Image:Smew RWD1.jpg | Мажјак
Image:Smew female RWD5.jpg| Женка
Mergellus albellus MHNT.ZOO.2010.11.33.1.jpg |Museum specimen 


## Наводи

## Надворешни врски

* Smew media  on the Internet Bird Collection

Категорија:Птици на Македонија
Категорија:Гусковидни
Категорија:Патки
Категорија:Животински таксони опишани од Карл Линеј
Мраморна патка

**Мраморната патка** (*Marmaronetta angustirostris*), е средна по големина и спаѓа во видот на нуркачки патки.
Овие патки живеат во голем број на Средоземјето, но сега најчесто ги има во јужна Шпанија, северозападна Африка и во Израел. На исток живееат во мочуриштата на Месопотамија на југ во Ирак и во Иран ова се најважните живеалишта за овој вид патки, но, исто така, ги има на изолирани места во Турција, Ерменија, Азербејџан, Ирак и далеку на истокот во западна Индија и западна Кина. Ги има и во Македонија.

## Опис
Мраморната патка е долга од 39 до 42 сантиметри. Возрасните се бледо песочно-кафена боја со сиви дамки, темни очни капаци и влакнеста глава. Малечките се слични со појаки сиви дамки. Во лет крилјата се светли, без карактеристичите дамки.

## Поведение
Мраморните патки се друштвени птици дури и во време на гнездење. Вон сезоната на парење јатата се мали, но се забележани и големи јата кои се подготвуваат за преселба. Во 2011 ирачките орнитолози забележале јато од дури 40 000 птици.
### Живеалиште и исхрана
Мраморната патка живее во пар или во мали јата во мочурливи предели, езера и бавни реки со густа вегетација.
Се исхрануваат нуркајќи, но многу малку се знае за нивната исхрана.
### Размножување
Овие патки се гнездат на земја каде што ги несат јајцата во високи треви и големи дрвја. Можат да снесат од 7 до 10 јајца.
## Статус
Мраморните патки станаа ранлива категорија поради намалување на нивниот број заради ловот. На нив се однесува Договорот за заштита на африканско-евроазиските миграторни водни птици.

## Наводи

## Надворешни врски
*BirdLife Species Factsheet. 
*ARKive - images and movies of the marbled duck ''(Marmaronetta angustirostris)'' 
*
*
*
*

Категорија:Птици на Македонија
Категорија:Гусковидни
Категорија:Патки
Четириока патка

Четириоката патка (*Bucephala clangula*) е со средна големина. Тие се слични со нивните најблиски роднини *Bucephala islandica* и ги има во Македонија.

## Опис
Во англискиот, името го добиле поради нивните златно-жолти очи (Common Goldeneye), а во македонскиот поради белите кругови под очите. Возрасните мажјаци имаат темна глава со зеленикав сјај и бели кругови под очите, темен грб, бел врат и бел стомак. Возрасните женки имаат кафена глава и сиво тело. Нивните нозе и стапала се портокалова-жолта боја. 
Возрасните мажјаци се долги 45–52&nbsp;см и тежат од 888 до 1400 g, а женките се долги 40–50&nbsp;см и тежат 500 до 1182 g.

## Распространетост
Нивното главно живеалиште е тајгата. Тие се наоѓаат во реките и езерата на северните шуми во Канада и северниот дел на Америка,Скандинавија и северна Русија. Прават гнезда во шуплините на големите дрвја. Тие се доста честа појава во зима околу езерата на Велика Британија, а некои од нив прават гнезда за да останат преку целата година.

## Живеалиште и размножување
Обично, гнездата ги прават од скршени гранки, или, пак, ги користат дупките во дрвата направени од црниот клукајдрвец, единствената дрвена празнина доволно голема за да се сместат четириоките патки. Просечната големина на снесените јајца е ширина од 43,3 мм со должина од 59,3 мм и тежина од 64 грама. Инкубациониот период трае од 28 до 32 дена. За време на инкубацијата, мажјаците ги напупштаат женките за период од 1 до 2 недели. Новорденчињата по раѓањето не го напуштаат гнездото за околу 24-36 часа. Доста честа појава е да се сретне новороденче измешано со друг вид патка. Познато е дека новореденчињата често се убиени од друга мајка, на пример од црвеноврат нуркач. Малите се способни за лет по 55-65 дена од испилувањето.

## Исхрана

Овие птици имаат способност да нуркаат под вода. Во текот на целата година 32% од нивниот плен се ракови , 28% се водни инсекти и 10% се мекотелите. На локално ниво, икрите и водните растенија се важни во нивната исхрана. Тие се жртви на разни други птици како јастреб, був и орел, додека женките и нивните легла ги следи опасност од мечка, лисица и црвена верверица.

## Статус
Четириоките патки се законски заштитени со Договорот за заштита на африканско-евроазиските водни птици (AEWA).
Околу 188 300 четириоки патки се убиени од страна на ловците во Северна Америка, што претставува околу 4% од вкупниот број патки убиени во тој регион во 1970-те.

## Наводи

## Надворешни врски

* Common Goldeneye videos, photos & sounds on the Internet Bird Collection
*Cornell Lab of Ornithology: Common Goldeneye
*USGS Patuxent Bird Identification InfoCenter: Common Goldeneye 
*photograph of adult 
*photograph of courtship display 
*eNature.com: Common Goldeneye 
*Common Goldeneye wildlife photos and voice 
*Feathers of Common Goldeneye (Bucephala clangula) 

Категорија:Патки
Категорија:Птици на Македонија
Категорија:Гусковидни
Категорија:Таксони опишани од Карл Линеј