open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Царево

**Царево** () — град во Југоисточна Бугарија, административен центар на општината Царево во Бургаската Област. Има население од околу 17.692 жители (2022).

## Географија и местоположба
Градот се наоѓа на три мали полуострови во Црното Море во подножјето на планината Странџа и 64 километри југоисточно од областниот центар Бургас.

## Историја
Градот првпат бил спомнат под името **Василико** од арапскиот географ од 12 век Мухамед ал-Идриси. Во 15 и 16 век, **Василикоз** бил отоманско пристаниште. Според патникот од 17 век, Евлија Челебија, во 1662 година градот **Василикоз Бургас** се состоел од квадратна тврдина на сртот со поглед на Црното Море, опкружен со многу лозја.

Во 1882 година, пожар го уништил речиси целиот град, принудувајќи ги локалните жители да го обноват градот на нова локација, на полуостровот на северниот залив наречен Лимнос. Во 1903 година новото Василико имало 150 куќи, но друга статистика наведува 460 куќи во 1898 година (160 бугарски и 300 грчки) и 240 само грчки куќи во 1900 година.

По задушувањето на Преображенското востание во 1903 година, Василико повторно паднал во границите на Отоманската Империја. При избувнувањето на Балканската војна во 1912 година, еден василичанец доброволно се пријавил во Македонско-одринското ополчение. Василико конечно бил ослободен по Балканската војна и во 1913 година во него се населиле бегалци од Источна Тракија. На почетокот на 20 век со финансиска помош на цар Борис III било изградено пристаништето, а градот во негова чест бил преименуван во **Царево** во 1934 година.

## Наводи

## Надворешни врски
* Мрежно место на оштина Царево 

Категорија:Градови во Бугарија
Категорија:Населени места во областа Бургас
ФК Јувентус сезона 2022-2023

**Сезоната 2022-2023** за фудбалскиот клуб **[[ФК Јувентус|Јувентус]]** била 125-тата од неговото основање и шеснаесетта последователна сезона во највисоката лига на италијанскиот фудбал.

## Преглед на сезоната

## Дресови
**Спортска опрема: [[Адидас]]**
 **Главен спонзор: [[Jeep]]**
 **Спонзор одзади на дресот: [[Cygames]]**

## Состав

 

  

 

*играчите во италик го напуштиле клубот во текот на сезоната

## Трансфери
*Прикажани се само побитните операции*
### Дошле

### Заминале

## Натпреварувања во сезоната
### Вкупно

### Серија А

#### Табела






***Легенда:***
:&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; **Шампион на Италија** и се квалификува за групната фаза на **УЕФА Лига на шампиони 2023-2024**.
:&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Се квалификува за групната фаза на **УЕФА Лига на шампиони 2023-2024**.
:&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Се квалификува за групната фаза на **УЕФА Лига Европа 2023-2024**.
:&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Се квалификува за плејофот на **УЕФА Лига на конференции 2023-2024**.
:&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Испаѓа во **Серија Б 2023-2024**.

***Нотес:***
:Три бода за победа, еден за нерешено, нула за пораз.
:Во случај да две или повеќе екипи завршат со еднакви бодови, конечниот пласман ќе се одреди според *посебено рангирање* меѓу засегнатите екипи, со исклучок на ситуации кога треба да се одреди шампионот и последната екипа која ќе испадне (последно место за опстанок), за кои е предвиден плејоф натпревар.

:Во случај на еднаков број на бодови помеѓу две или повеќе екипи, позицијата на табелата на екипата ќе биде одредена по следниве критериуми:

:* Освоени бодови во меѓусебните двобои
:* Гол-разлика во меѓусебните двобои
:* Вкупна гол-разлика
:* Вкупен број на постигнати голови
:* Ждрепка

:Во случај повеќе од две екипи да бидат израмнети со бодови за скудетото и за последното место за спасување, двете екипи што ќе треба да учествуваат во плејофот ќе бидат идентификувани преку посебниот пласман.

***Нотес:***

Јувентус бил казнет со 10 одземени поени.



#### Натпревари

### Куп на Италија

### Лига на шампиони
#### Фаза по групи

### Лига Европа
#### Нокаут фаза
##### Плејоф рунда

##### Осминафинале

##### Четвртфинале

##### Полуфинале

## Статистика
### Настапи и голови

|-
! colspan=14 style=background:#DCDCDC; text-align:center| Голмани

|-
! colspan=14 style=background:#DCDCDC; text-align:center| Одбрана

|-
! colspan=14 style=background:#DCDCDC; text-align:center| Среден ред

|-
! colspan=14 style=background:#DCDCDC; text-align:center| Напаѓачи

|-
! colspan="18" style="background:#dcdcdc; text-align:center"| Играчи кој го напуштиле клубот во текот на сезоната 

|}

### Листа на стрелци

### Суви мрежи

## Наводи

## Надворешни врски
*Официајлна страна на клубот

Категорија:Сезони на ФК Јувентус
Јувентус
Бери река

мини|Река Бери
**Река Бери** е главна притока на реката *Карнали* што го исцедува западниот опсег Даулагири во западен Непал. Има три важни горни притоки. Реката Сани Бери ги исцедува јужните падини на овој опсег додека реката Тули Бери ги исцедува северните падини. Друга притока *Утар Ганга* ја исцедува долината Дорпатан јужно од Даулагирис. Низводно, Бери тече низ долината Суркет пред да се приклучи на реката Карнали во *опсегот Махабхарат* или *Мали [[Хималаи]]*.        

На 25 декември 2007 година, висечки мост се урнал покрај реката во селото Чинчу (Мехелкуна). Голем број луѓе го преминувале тогаш челичниот мост долг 500 метри за да стигнат до локалниот божиќен саем. Најмалку 15 лица загинале, а најмалку 22 биле повредени. Повеќето од загинатите кога се урнал мостот биле жени и деца. Реката наводно имала силни струи.

## Поврзано

* Список на реки на Непал

## Наводи

## Надворешни врски

Категорија:Координати на Википодатоците
Категорија:Реки
Река Секи

врска=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/ee/Niigata_r43_Kenshinko_Bridge_April2020.jpg/220px-Niigata_r43_Kenshinko_Bridge_April2020.jpg|мини| Мостот Кеншинко во градот Јоецу
Реката **Секи**  е река во префектурата Ниигата и префектурата Нагано, во Јапонија.

## Наводи

Категорија:Реки во Јапонија
Категорија:Координати на Википодатоците
СОМУ „Гостивар“

**Средно општинско медицинско училиште „Гостивар“** — медицинско средно училиште во Гостивар, Општина Гостивар.

## Галерија

СОМУ „Гостивар“ (2).jpg|Влезот на училиштето
СОМУ „Гостивар“ (3).jpg|Училиштето гледано од улица


## Поврзано
* СОУ „Гостивар“

## Надворешни врски
*Службена страница на СОМУ „Гостивар“ на Facebook

Категорија:Средни училишта во Гостивар
Арун (притокa на Коси)

мини|Поглед на реката Арун**Арун**  — река во источен Непал и јужниот Тибет автономен регион на Кина.

Потекнува од округот Нјалам во областа Шигатсе во Тибетската автономна област во Кина, а потоа тече низ окрузите Тингри и Дингје. Во горниот тек, Арун тече главно во источниот и југоисточниот правец, а потоа нагло врти и тече на југ и југозапад до устието. Арун ја преминува границата во Непал и го пресекува својот пат низ главниот венец на Хималаите помеѓу планинските венци Макалу и Канченџунга . Во пограничното подрачје, висината на реката е околу 3500 м надморска височина, а висината на околните планини достигнува до 8500 м, што ја прави долината на реката Арун една од најдлабоките во светот.

Арун е најголемата река во Непал, која ги минува Хималаите. Сливот Арун сочинува повеќе од половина од сливот на реката Коси, меѓутоа, таа придонесува само околу една четвртина од вкупниот истек. Оваа контрадикторност се објаснува со фактот дека повеќе од 80% од сливот е во дождовната сенка на Хималаите. Просечните врнежи во тибетскиот дел на сливот Аруна не надминуваат 300 мм . По преминувањето на Хималаите, реката станува многу пополна, бидејќи паѓа во влажната монсунска клима во источен Непал. Релјефот на сливот Аруна јужно од границата со Кина се одликува како планински, силно расчлен со речни долини. Овој регион се одликува со висока сеизмичка активност. Во сливот на Аруна живеат околу половина милион луѓе, повеќето од нив живеат во долниот тек на реката, на надморска височина од 300 до 1000 м.

Арун се спојува со реката Сон Коси за да ја формира реката  Коси река во тој процес. Арун опфаќа 37% од протокот на реката Сапт-Коси, Сон-Коси - 44%, а Тамур - 19%.

## Наводи

Категорија:Реки во Тибет
Категорија:Меѓународни реки во Азија
Сети (река)

мини|17 октомври. Реката Сети надвор од Чаинпур, округот Баџанг, Непал
Реката **Сети** е важна притока на системот Карнали што го одводнува западен Непал.

## Курс
Сети потекнува од снежните полиња и ледниците околу двојните врвови Апи и Нампа во јужните падини на главните Хималаи. Областа е близу до тријункција на границите на Непал, Индија (Кумаон, Утараханд) и Кина (Тибет). Реката прво тече во југоисточен правец, потоа се врти и тече во југозападен и на крајот повторно југоисточен пред да се приклучи на реката Карнали или Гагaра . Пресекува спектакуларна клисура низ опсегот Махабхарат и се чини дека е изгубена меѓу пештерите и тунелите на кратко растојание.

## Наводи

Категорија:Реки
Река Сета (Миe)

врска=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/22/Streets_in_Kawasaki%2CIse2.JPG/230px-Streets_in_Kawasaki%2CIse2.JPG|мини|230x230пкс| Реката Сета и областа Кавасаки
Реката Сета  е река која има извор и устие во градот Исе, префектурата Мие, Јапонија. Тече низ срцето на Исе. Во 1980 година, таа била прогласена за најзагадена река во Мие, но повеќе го нема овој статус поради напорите за чистење на градот Исе.

## Курс

; Префектурата Мие
:
: Иса

## Надворешни врски
 (confluence with Isuzu River)
Категорија:Реки во Јапонија
Категорија:Статии со текст на јапонски
Училиште за сопрузи

***Училиште за сопрузи*** (француски: *L'École des maris*) ― драма напишана од Молиер и првично изведена во 1661 година во Париз. Таа била прва од неговите долгометражни драми, која и претходела на „*Училиште за сопруги*“ за една година. Заплетот се насочува на додворувачите на две сестри, од кои секоја е одделение на секој од двајцата мажи. Еден додворувач, Сганарел, ја контролира и надмоќна неговата сопруга Изабела. Другиот додворувач, постариот брат на Сганарел, Арист, ја третира својата сакана сопруга Леонор повеќе како еднаква. Арист на крајот наоѓа успех во неговата остварена врска, додека Сганарел очајно не успева, толку многу што, всушност, тој несвесно е искористен од Изабела во барањето на нејзиниот претпочитан дворец, Валер.

## Ликови

*Сганарел, 40 години
*Арист, 60 години и постар брат на Сганарел
*Валер, вљубен во Изабела
*Ергаст, камериер на Валера
* Судија
* Нотар
*Изабела, здружена со Сганарел
*Леонор, сестрата на Изабела, здружена со Арист
*Лизет, слугинката на Леонор

## Аудио снимки
Едночасовна верзија приспособена од Лоренс Лангнер била емитувана на радио серијалот на NBC, „*Големи драми*“ (*Great Plays*) на 2 април 1938 година.

Театарски дела од Л.А. (LA Theatre Works) објавиле продукција во 2010 година () на двојна сметка со *Имагинарниот малечок*, двете продукции со преводи на Ричард Вилбур и со Брајан Бедфорд, Џулиет Милс, Кристофер Ним, Мојра Квирк и Џоан Вели.

## Наводи

## Надворешни врски

* 

Категорија:Дела на Молиер
Категорија:Драми од 1660 година
Амфитрион (Молиер)

***Амфитрион*** ― комедија на француски во пролог и 3 чина, напишана од Молиер која се заснова на приказната за грчкиот митолошки лик Амфитрион како што ја раскажува Плавт во неговата драма од околу. 190–185 п.н.е. Драмата за прв пат била изведена во Театарот на Кралскиот дворец во Париз на 13 јануари 1668 година. Бран на скандал ја опкружувал претставата, при што некои тврделе дека Молиер ги критикувал љубовните работи на Луј XIV во маската на Јупитер. Повторно била изведена три дена подоцна во Тиљериеската градина во присуство на Луј XIV.

*„Амфитрион*“ веднаш постигнала успех со француската аристократија и претставата била изведена вкупно 29 пати до Велигден 1668 година. Популарноста на делото била таква што едно од имињата на ликовите станал дел од секојдневниот француски јазик. Зборот сози (Sosie) на француски сега почнал да значи слично, како одраз на настаните во драмата каде што ликот Сози (улога што била претставувана од самиот Молиер во првата продукција на комедијата) е двојник на богот Меркур.

Заплетот може да се сумира на следниов начин. По неговата брачна ноќ со убавата Алкмена, Амфитрион заминува да учествува во војна. Јупитер, кој е восхитен од убавината на Алкмена, доаѓа на земјата под изгледот на Амфитрион, придружуван од Меркур кој го зема изгледот на слугата на Амфитрион, Сози. Амфитрион е успешен во војната и го испраќа Сози дома да го пријави ова. Сози е пречекан од неговиот Меркур кој личи на него, кој го тепа и го убедува дека Меркур е вистинскиот Сози. Вистинскиот Амфитрион ја запознава Алкмена и природно е збунет и шокиран од нејзината приказна за една љубовна ноќ. Различни други збунувачки епизоди од ист вид се случуваат, вклучително и судирање меѓу двата Амфитриони. На крајот, Јупитер го презема својот вистински лик и му кажува на Амфитрион дека неговата сопруга била верна, бидејќи тој морал да го преземе ликот на Амфитрион за да ја заведе. Тој го информира Амфитрион дека неговата сопруга ќе го роди детето на Јупитер, полубогот Херкулес.

Поетот со австралиско потекло В. Џеј Тарнер напишал англиско приспособување на драмата, позната како „*Јупитер преведен*“, која била премиерно изведена во Лондон во 1933 година со музика компонирана од Ентони Бернард. Ричард Вилбур ја преведол драмата за првата продукција на делото во Соединетите Држави, која била во режија на Дарко Трешњак и претставена од театарот Хантингтонска театарска дружина во Бостон во март 2001 година.

Ова е едно од единствените две драми што широко користат сценска машинерија (pièces à machines) на Молиер, а другото е Дон Жуан.

## Наводи

Категорија:Дела на Молиер
Категорија:Драми засновани на дела од Плавт
Категорија:Драми засновани на античката митологија
Категорија:Драми од 1668 година
Летечки лекар

***Летечки лекар*** (француски: *Le Médecin volant*) ― француска драма од Молиер. Датумот на нејзината вистинска премиера е непознат, но нејзината премиера во Париз била одржана на 18 април 1659 година. Делови од драмата подоцна биле пресоздадени во „*Лекарска љубов*“ и „*Лекарот и покрај себе*“. Составен е од 15 сцени и има седум ликови главно засновани на расположливите улоги на комедија дел арте.

## Ликови

* **Горгибус**, стар благородник, татко на Лусил (комедија дел арте: Панталоне)
* **Лисил**, ќерка на Горгибус, свршена за Вилебрекин (комедија дел арте: Инаморати)
* **Грос-Рене**: слуга на Горгибус (улога создадена од Рене Бертело)
* **Сабин**, братучетката на Лусил, изворот на сите интриги во претставата (комедија дел арте: Колумбина)
* **Валер**: Љубовникот на Лисил (комедија дел арте: Инаморати)
* **Сганарел**: Јунак на драмата, камериер на Валер. (комедија дел арте: Арлекин), улога создадена од Молиер
* **Адвокат** (комедија дел арте: Лекарот)

## Заплет
Горгибус сака по секоја цена да ја омажи Лисил за стариот Вилбрекин. Меѓутоа, Лисил го љуби Валер. Доверувајќи ја својата љубов на братучетката на Лисил, Сабин и неговиот камериер Сганарел (кој ја презема двојната улога и како тој и како неговиот брат „доктор“ близнак“), на Валер ќе и треба сета помош што може да ја добие за да го реши овој проблем.

## Летечкиот лекар во комедија
Темата на „Медико Воланте“ или „летечкиот лекар“ припаѓа на традиционалниот репертоар на италијанската комедија од 17 век. Постојат најмалку две анонимни драми на комедија дел арте познати под ова име, како и една подоцнежна италијанска комедија, исто така анонимна, наречена „*Измама со летечки лекар*“ (*Truffaldino medico volante*)*,* „*нова и смешна комедија*“ (*comedia nova e ridicula*). Овие драми го земаат стереотипот на измамникот кој се преправа дека е лекар и го ставаат во ситуација кога е принуден да ги игра своите две улоги една по друга, со сè пократки интервали, на крајот достигнувајќи ја точката на (навидум невозможно) истовремено присуство. на сцената на двата лика во исто време. Драмите направени по оваа приказна биле именувани како „летечки лекарски комедии“ затоа што лажниот лекар, кој морал брзо да се пресели од покривот на куќата до приземјето и назад (за да создаде илузија дека е две лица), бил прикачен од јаже на обрач поврзан со главната греда на сцената, а тој изгледал како да лета кога го носеле помеѓу двете места.

## Наводи

## Надворешни врски

* ''Летечкиот лекар'' (Проект Гутенберг, целосен текст во превод на англиски јазик)
*  
Категорија:Дела на Молиер
Категорија:Драми од 1645 година
Куќа на ул. „Тошо Арсов“ бр. 2 (Штип)

**Куќа на ул. „Тошо Арсов“ бр. 2** ― староградска куќа во Штип, Македонија. Куќата е заведена како Културно наследство на Македонија.

## Поврзано
* Културно наследство на Македонија во Општина Штип
* Завод и музеј - Штип

## Наводи

## Надворешни врски
* Службена мрежна страница на Завод и музеј - Штип 
* Заштитено културно наследство - Македонија - проект страница подржана од Министерството за култура

Категорија:Културно наследство на Македонија во Општина Штип
Категорија:Куќи во Штип
Мартин Томовски

**Мартин Томовски** (роден на 10 јули 1997 г.) — македонски ракометар кој игра за Потсдам во германската бундеслига и за македонската репрезентација.

## Клупска кариера
Томовски започнал да тренира ракомет на 13 годишна возраст во школа на ракометната академија на Металург, но кратко потоа преминал во редовите на Тинекс Пролет, каде што бил член на младинската екипа. По барање на Лино Червар, тогашниот тренер на Металург, Томовски се вратил во својот поранешен клуб и потпишал професионален договор со Металург.

На крајот на натпреварувачката сезона 2018/19, Томовски потпишал двегодишен договор со германскиот бундеслигаш Лудвигсхафен. По завршувањето на неговиот договор со бундеслигашот, Томовски се вратил во Македонија потпишувајќи за Вардар 1961.

## Репрезентативна кариера
Томовски бил дел од составот на јуниорската репрезентација на Македонија која го освоила 6. место на Светското јуниорско првенство 2017 во Алжир, завршувајќи како деветти најдобар голман на првенството со процент на одбранети удари од 29.1%.

Своето сениорско деби на големите натпреварувања во репрезентативниот дрес, Томовски го имал на Светското првенство 2021 во Египет.

## Успеси
* **[[Македонска ракометна супер лига (мажи)|Македонска супер лига]]**
: **Победник**: 2022
* **[[Куп на Македонија во ракомет (мажи)|Куп на Македонија]]**
: **Победник**: 2019, 2022, 2023
* **[[Суперкуп на Македонија (ракомет)|Суперкуп на Македонија]]**
: **Победник**: 2023

## Поединечни награди
*Најдобар голман во Купот на Македонија 2018
*Најдобар голман во Купот на Македонија 2022

## Наводи

## Надворешни врски
*Мартин Томовски на Европската ракометна федерација

Категорија:Родени во 1997 година
Категорија:Ракометни голмани
Категорија:Ракометари од Скопје
Гвинејски павијан

**Гвинеја бабун** ( ) е вид на примати () од семејството на мајмуни од Стариот свет ().

## Распространетост
Видот е присутен во Гвинеја-Бисао, Мали, Мавританија и Сенегал.

## Живеалиште
Гвинескиот бабун има копнено живеалиште.

## Загрозеност
Овој вид е на пониско ниво на опасност од исчезнување и се смета за речиси загрозен таксон.

### Трендот на популација
Трендот на популација е непознат за овој вид.

## Наводи

## Литература

Категорија:Статии со микроформати за вид
Категорија:Речиси загрозени видови според МСЗП
Категорија:Статии со надворешни врски на англиски
Колосална лигна

**Колосална лигна** (), позната и како **гигантска лигна** — вид лигни за кој се верува дека е најголемиот вид лигни во однос на масата. Тоа е единствениот познат член на родот *Mesonychoteuthis*. Познати се само неколку примероци од овој вид, а според сегашните проценки, тие достигнуваат должина од 12 до 14 метри. Врз основа на анализата на примероците, овој вид е веројатно најголемиот познат безрбетник.

За разлика од џиновската лигна, чии екстремитети се опремени со само неколку мали заби, екстремитетите на колосалната лигна се опремени со остри куки. Се верува дека блиските лигни се подолги и почувствителни од џиновските лигни. Оваа лигна има најголеми очи во целото животинско царство (еден примерок имал очи од 27 сантиметри). Во јануари 2014 година, бил фатен огромен примерок од оваа лигна. Џиновската лигна тешка 350 килограми потоа била замрзната осум месеци во музејот во Велингтон и морала да биде пренесена во лабораторија со помош на виљушкар. Научниците утврдиле дека се работи за женка со три срца, раце долги 3,3 метри, очи со пречник од 35 сантиметри и дека носи неколку јајца. Тоа го утврдиле кога во септември 2014 г. извршил обдукција на истата лигна. Расекувањето траело повеќе од три и пол часа, а била прикажувана во живо на Јутуб.

## Наводи



* ↑  Te Papa: Hooks and Suckers. Blog.tepapa.govt.nz (2008-04-30). Retrieved on 2011-09-30.

__СОСОДРЖИНА__
__ИНДЕКС__

Категорија:Главонози
Категорија:Лигни
Објект на ул. „Гоце Делчев“ бр. 57 (Штип)

**Објект на ул. „Гоце Делчев“ бр. 57** ― куќа во Штип, Македонија. Куќата е заведена како Културно наследство на Македонија.

## Галерија


Објект на ул. „Гоце Делчев“ бр. 57 (1).jpg|Влезната порта
Објект на ул. „Гоце Делчев“ бр. 57 (2).jpg|Влезната порта
Објект на ул. „Гоце Делчев“ бр. 57 (3).jpg|Влезната порта и соседната градба на ул. „Гоце Делчев“ бр. 55


## Поврзано
* Културно наследство на Македонија во Општина Штип

## Надворешни врски
* Управа за заштита на културното наследство
* Управа за заштита на културното наследство (архивирана страница)

## Наводи

Куќа
Објект на ул. „Гоце Делчев“ бр. 45 (Штип)

**Објект на ул. „Гоце Делчев“ бр. 45** ― поранешна староградска куќа во Штип, Македонија. Куќата била заведена како Културно наследство на Македонија. Куќата била урната во декември 2021 година.

## Галерија


Куќа на улица Гоце Делчев бр.45 - Штип (2).jpg|Куќата во 2017 година
Куќа на улица Гоце Делчев бр. 45 - Штип (3).jpg|Куќата во јануари 2021 година
Куќа на улица Гоце Делчев бр. 45 - Штип.jpg|Куќата во февруари 2021 година
Објект на ул. „Гоце Делчев“ бр. 45 (1).jpg|Куќата во август 2021 година
Објект на ул. „Гоце Делчев“ бр. 45 (2).jpg|Куќата во август 2021 година
Објект на ул. „Гоце Делчев“ бр. 45 (3).jpg|Куќата во август 2021 година


## Поврзано
* Културно наследство на Македонија во Општина Штип

## Надворешни врски
* Управа за заштита на културното наследство
* Управа за заштита на културното наследство (архивирана страница)

## Наводи

Куќа
Ахтопол

**Ахтопол** () — град во Југоисточна Бугарија, дел од општината Царево во Бургаската Област. Има население од околу 1.277 жители (2022).

## Географија и местоположба
Градот се наоѓа на карпест полуостров на брегот на Црното Море и во подножјето на планината Странџа. Се наоѓа на 14 километри јужно од општинскиот центар Царево, 76 километри од регионалниот центар Бургас и 5 километри северно од устието на реката Велека. Градот е дел од територијата на паркот на природата Странџа.

## Историја
На местото на денешниот град Ахтопол имало населби уште од неолитот, а за време на железното време областа била населена од тракиското племе Тини. Како град, Ахтопол бил основан околу 430 година п.н.е. од грчките колонисти од Атина, сугерирајќи дека нејзиното основање има врска со дејствијата на Перикле во црноморските региони. Градот станува трговски центар, со монети ковани таму. По варварските инвазии од 5-7 век, градот бил обновен од византискиот генерал Агатон, кој го нарекол **Агатопол**.

Во текот на средниот век, Агатопол неколку пати бил вклучен на територијата на Бугарија. Натписот на Хан Крум од 812 година известува за неговото освојување, подоцна бил заземен од царот Тодор Светослав во 1304 година. Околу 1389 година, дваесет години по заземањето на Едрене од страна на Османлиите, Одринската митрополија го преселила своето седиште во Агатопол. За прв пат Ахтопол паднал под ударите на османлиските освојувачи во 1396 година, кога бил освоен заедно со Созопол и Мидија. Во 1403 година, султанот Сулејман Челеби и го вратил на Византија, заедно со градовите од Босфор до Варна. Конечниот пад на градот под османлиска власт се случил во пролетта 1453 година, заедно со главниот град Константинопол и „речиси сите прекрасни градови на Црното Море“. Набргу потоа, султанот Мехмед II Освојувачот издал наредба да се преселат жителите од различни освоени градови на Балканскиот Полуостров во населената римска престолнина. Тука спаѓа и Ахтопол, како резултат на што бил депопулиран. Не долго потоа, градот бил обновен и ги населиле малоазиските доселеници. Во 17 век се споменува како седиште на епископ.

На почетокот на 20 век, граѓаните на **Ахтопол** поседувале 45 бродови, од кои три имале поместување од 1000 до 3000 тони. При избувнувањето на Балканската војна во 1912 година, двајца од Ахтопол доброволно се пријавиле во Македонско-одринското ополчение. По Балканските војни (1912-1913), градот бил припоен кон Бугарија. Неговото грчко население било иселено, а на негово место се населиле бугарски бегалци од Источна Тракија. Во 1918 година, Ахтопол бил речиси целосно уништен од пожар, при што изгорела и старата катедрала „Успение Богородично“. Современиот град бил целосно обновен по пожарот. Во 1926 година, градот имал 1.095 жители.

## Наводи

Категорија:Градови во Бугарија
Категорија:Населени места во областа Бургас
Мртво (езеро)

мини|Мртво езеро 2012 год.
**Мртво** е езеро во областа Мјадел во регионот Минск во Белорусија, дел од групата Сини езера.

Уникатноста на Мртвото Езеро е што и покрај тоа што неговата длабочина е 24 метри, под езерото има шуплина од 300 метри, во која е концентриран сулфурводород.

Мртвото Езеро е типичен меромиктички тип на езера, маси на вода во кои не се мешале во длабочина со векови.

## Флора и фауна на Мртвото Езеро
И покрај фактот дека Мртвото езеро е богато со сулфурводород, живот во него, спротивно на заблудите, постои. Вистината е во горните слоеви на водите. Малите риби живеат на длабочина до еден и пол метар, а во крајбрежниот појас има многу водени лилјани.

## Туризам
мини|Мртво езеро
мини|Сина лагуна - мртво езеро
Мртвото езеро се наоѓа на еколошката патека Сини езера на Националниот парк Нарочански. За езерото особено се интересираат вработените во туристичките и научните оддели на Националниот парк, како и водичите од туристичките агенции кои организираат разгледи на овие места.

## Надорешни врски

Категорија:Езера
Категорија:Езера во Белорусија
Вилејско езеро

мини|Вилејско езеро
**Вилејско езеро** (ру ; ) е вештачко езеро во северозападниот дел на регионот Минск во Белорусија. Езерото е изградено од 1968 година. до 1973 година со цел да се овозможи поефикасно водоснабдување на градот Минск. Езерото е составен и најважен дел од хидросистемот Вилејско- Мина, кој ја дистрибуира водата од реката Вилеја, која настанала со нејзино преградување, до течението на реката Свислач и градот Минск. Изградбата на овој хидросистем ги поврзал и сливните подрачја на реките Немен и Днепар, односно Балтичкото и Црното море.

За да се распредели водата од езерото кое лежи на надморска височина од 157 метри, што е за околу 75 метри пониско од висината на градот Минск, изграден е канал од околу 62 километри, на кој има систем од 5 пумпи. Со површина од 73,6 км², Вилејското Езеро е најголемата вештачка акумулација во земјата. Максималната должина на езерото е 27, ширина до 3 километри, а длабочина до 13 метри (во просек околу 3,7 метри).
мини|Вилејско езеро провинција Минск, Белорусија
На браната што го блокирала протокот на Вилија биле изградени две помали хидроцентрали (првата почнала да работи во април 1998 година, втората во април 2002 година ) со вкупен капацитет од 1.000 киловат часови електрична енергија.

## Поврзано

* Белорусија
* Вилија
* Свислач (река)
* Хидросистем Вилејско-Мина

## Наводи

## Надворешни врски

* https://web.archive.org/web/20150603151112/http://poseidon.by/content/vileiskoe
*
*
Категорија:Вештачки езера
Категорија:Минска област
Категорија:Езера во Белорусија
Вишнево езеро

мини|Вишнево езеро
**Вишнево езеро** ( ; ) е езеро во северозападниот дел на Белорусија, во сливот на реката Страча (притока на Вилија ). Се наоѓа во областа Вилејско во регионот Минск, на околу 32 километри северозападно од градот Вилејка. Дел од неа е границата меѓу регионот Мјаџел во регионот Минск и регионот Смаргон во регионот Гродно .

Езерото е дел од Националниот парк Нарачан.

## Физички одлики
Површината на езерото е 9,97 км², максималната должина е до 4,38 км, а ширината до 3,52 км. Просечната длабочина е околу 2 метри (најголемата длабочина е 6,3 метри). Вака ограничениот слив има волумен од 19,79 км³ вода. Должината на крајбрежјето е 13,6 км, а површината на сливот е 56,2 км².

## Поврзано

* Географија на Белорусија
* Регионот Минск

## Надворешни врски

*
* Вишневское // Природа Белоруссии: Популярная енциклопедия / Едкол.: И. П. Шамјакин (Ch. ed.) и други. — Mn.: BelSÉ, — —. 1989.  978-5-85700-001-4  .

Категорија:Минска област
Категорија:Езера во Белорусија
Черемисовски водопади

мини|Черемисовски водопади. Водопад „Љубов“ и бања „Љубов“. Клисура Кок-Асан Белогорска, Украина, Крим.
**Черемисовски водопади** е серија на водопади сместени во клисурата Кок-Асан, регионот Белогорск на Крим. Водопадите се формирани од малата планинска река Кучук-Карасу. Како и повеќето планински реки на Крим, таа се суши во лето, но обилните врнежи можат брзо да го наполнат и да ја претворат во бурен поток.

Поголемиот дел од патот до клисурата не е за екскурзија, но генерално, клисурата Кок-Асан е прилично живописна туристичка рута. Во горниот дел на клисурата има голем број на каскади и бањи со вода во боја на смарагд. Тие завршуваат со голема и многу убава каскада. Понатаму, туристичката патека често преминува од еден до друг брег и води до водопадот „Љубов“. Овде, два млазови вода кои паѓаат од мала висина ја формираат  бањата „Љубов“. Во близина се наоѓа ефемерниот водопад Косичка, кој паѓа во тенки потоци од висока полица. Овој водопад е највисок, но еден од првите што пресушува. По нив следат водопадите „Младост“ и „Здравје“.

Понатаму, реката тече низ клисурата, формирајќи уште неколку каскади и бањи и ги носи своите води до селото Поворотноје (Ајланма). Затоа, веројатно би било поправилно водопадите да се наречат „Поворотненски“, но заради похармонично име тие се нарекуваат со името на блиското село Черемисовка (Копирлика).

## Навводи

## Надворешни врски

* 

Категорија:Водопади
Копкол

мини|Езерце на реката Копкол, Крим
**Копкол**  е нисководна река ( балка ) на Крим, на територијата на областа Белогорски, десната притока на реката Тонас. Должината на водотекот е 6,2 километри, сливното подрачје на реката е 11,5 км².

## Географија
Изворот на реката се наоѓа источно од селото Алексеевка, според книгата на Николај Рухлов во близина на планината *Куба-Бурун*  . Во горниот тек, деловите на реката се нарекуваат *Хабурка-дере* (на картите *на Кбурка-дере*  ) и *Коп-Кал*. Изворите што ја хранат реката се плитки, во средишниот дел долината станува доста рамна, обрасната со грмушки, со стрмна десна падина, составена од конгломерат, на чиј врв е лапоресна црна почва.

Во близина на реката, според прирачникот „Површински водни тела на Крим“, има 1 неименувана притока , која Рухлов ја нарекол *Енишкал*  , а на современите карти е потпишан како *Јар*  . Има моќен извор во долината, неименуван на картата од 1890 година , Рухлов има „ Џаничка “ (задолжително на почетокот на 20 век 48.600 кофи дневно) , сега позната како „Сартанскаја Криница“  5] . Водозаштитната зона Копкола е поставена на 50 m . Реката се влева во Тонас на 9 километри од устието , северно од селото Головановка.

## Наводи

Категорија:Реки
Агусан

мини|Сливот на реката Агусан
**Агусан** е трета по големина река на Филипините. Должината е 350 км, површината на одводниот слив е 10.921 км²  . Тече во североисточниот дел на островот Минданао, низ територијата на пет провинции: Источен Давао, Северен Давао, Давао де Оро, Јужен Агусан и Северен Агусан. Потекнува од провинцијата Источен Давао, во близина на планината Тагубуд, 1651 м надморска височина. Се влева во заливот Бутуан ( Минданао Море ), во близина на градот Бутуан.

Тече низ Давао де Оро со широчина од 32 до 48 км.

Територијата од околу 20.000 хектари е покриена и со дива флора и со земјоделско земјиште. Голем дел од долината е мочурлив.

Главните притоки се Катгасан и Умајан.

Географски, сливот на Агусан е поделен на три подбасени, топографски: горен, среден и долен.

## Наводи

Категорија:Минданао
Категорија:Реки на Филипините
Јасин Адли

**Јасин Адли** (роден на  година во Витри сир Сен) — француски фудбалер, играч од средниот ред на Фјорентина на заем од Милан.

## Клупска кариера
### Париз Сен Жермен

Адли го направил своето професионално деби за Париз Сен Жермен (ПСЖ) на 19 мај 2018 година во последниот натпревар во Лига 1 од сезоната против Каен. Тој го заменил Кристофер Нкунку во 83 минута во ремито 0–0 на гости. На 2 јули 2018 година, Адли го потпишал својот прв професионален договор со ПСЖ.

### Бордо

На 31 јануари 2019 година, последниот ден од зимскиот преоден рок 2018–19, Адли му се придружил на лигашкиот ривал Бордо со договор од 4+1⁄2 години. Трансферот, наводно, вклучувал надомест од 5,5 милиони евра и клаузула за продажба од 40%.

Адли постигнал гол против неговиот поранешен тим Париз Сен Жермен во ремито 2–2 на Паркот на принцовите на 28 ноември 2020 година.

### Милан

На 31 август 2021 година, било објавено дека Адли потпишал за гигантот од Серија А, Милан на петгодишен договор. Надоместокот платен на Бордо изнесувал 8 милиони евра. Тој бил позајмен назад во клубот до крајот на сезоната 2021–22.

## Меѓународна кариера

Адли е роден во Франција Тој е младински интернационалец за Франција и ја претставувал Франција до 17 години на Европското првенство за играчи до 17 години во 2017 година  и на Светското првенство за играчи до 17 години во 2017 година.

## Статистика

## Наводи

## Надворешни врски
* 

Категорија:Фудбалери на ФК Париз Сен Жермен
Категорија:Фудбалери на ФК Бордо
Категорија:Фудбалери на Милан
Категорија:Фудбалери на ФК Фјорентина
Категорија:Фудбалери во Серија А
Категорија:Француски фудбалери
Категорија:Живи луѓе
Марко Лазетиќ

**Марко Лазетиќ** (роден на  година во , Србија) — српски фудбалер кој настапува за екипата на ФК Рајндорф Алтах како позајмен играч од ФК Милан а позиција напад.

## Клупска кариера

### Црвена Ѕвезда
На 29 ноември 2020 година, на возраст од 16 години и 10 месеци, Лазетиќ го направил своето деби за Црвена Звезда од Белград откако влегол во игра во 76 минута, заменувајќи го Ричмонд Боаки против ФК Рад. Натпреварот завршил со победа од 3–0 за Црвена Звезда.

### Милан
На 27 јануари 2022 година, пет дена по неговиот 18-ти роденден, Лазетиќ му се приклучил на клубот од Серија А, Милан за сума за која се верува дека изнесува околу 4 милиони евра, потпишувајќи договор до јуни 2026 година. Му бил доделен дресот со број 22 и се пријавил како играч на првиот тим. Тој дебитирал за првиот тим на 19 април, во натпревар против меѓуградскиот ривал Интер, влегувајќи како замена во 86 минута. На 22 мај 2022 година, кога Милан го освоил скудетото на последниот натпревар од сезоната во Серија А, на Лазетиќ му бил доделен победнички медал и покрај тоа што немал настапи во лигата.

## Статистика

## Наводи

Категорија:Живи луѓе
Категорија:Фудбалери на ФК Црвена Ѕвезда
Категорија:Фудбалери на Милан
Категорија:Српски фудбалери
Дивок Ориги

**Дивок Окот Ориги** (роден на  година во , Белгија) — белгиски фудбалер кој настапува за екипата на Нотингем Форест како позајмен играч од ФК Милан на позиција напад и Фудбалската репрезентација на Белгија.

## Наводи

Категорија:Фудбалери во Серија А
Категорија:Фудбалери на ФК Генк
Категорија:Фудбалери на ФК Лил
Категорија:Фудбалери на ФК Волфсбург
Категорија:Фудбалери на ФК Ливерпул
Категорија:Фудбалери на Милан
Категорија:Фудбалери на ФК Нотингем Форест
Категорија:Белгиски фудбалери
Категорија:Живи луѓе
Шарл Де Кетеларе

**Шарл Де Кетеларе** (роден на  во Бриж, Белгија) — белгиски фудбалер, играч од средниот ред или напаѓач на Аталанта и на белгиската репрезентација.

## Клупска кариера
### Клуб Бриж
Шарл Де Кетеларе ја започнал својата кариера во Клуб Бриж, на кој му се приклучил на 7-годишна возраст. Тој, исто така, играл тенис како млад, но избрал да се занимава со фудбал.

Своето деби го направил на 25 септември 2019 година, играјќи против екипата на Франс Боренс во Купот на Белгија.

На 22 октомври 2019 година, тој го направил своето деби во Лигата на шампионите против Париз Сен Жермен. Тој го започнал натпреварот и бил заменет во 57-мата минута при резултат од 1–0 за французите, за на крајот истиот да заврши со пораз на Клуб Бриж од 5–0.. На 5 февруари 2020 година, го постигнал првиот гол во кариерата во победата со 2–1 против ..

На 20 октомври 2020 година, Де Кетеларе го постигнал победничкиот гол за Бриж во 93-тата минута, во победата со 2–1 над Зенит Санкт Петербург во групната фаза на Лигата на шампионите.

### Милан
На 2 август 2022 година, Де Кетеларе му се приклучил на клубот од Серија А, Милан со договор до 30 јуни 2027 година.

### Аталанта
На 16 август 2023 година, Де Кетеларе се преселил во  на позајмица со право на откуп. На 20 август 2023 година, Де Кетеларе влегол од клупата за резерви за време на натпреварот на Аталанта против Сасуоло, погодувајќи ја пречката пред конечно да го одбележи својот деби гол во Серија А со прецизен удар со глава; Натпреварот завршил 2–0 за *Ла Деа*.

## Репрезентативна кариера

Шарл де Кателаре своето деби за репрезентацијата на Белгија го направил во ноември 2020 година, во поразот од Швајцарија. На 10 октомври 2021 година, тој го постигнал својот деби репрезентативен гол во поразот за третото место на Белгија од Италија за Лигата на нации со резултат од 2–1.

## Статистика
### Клупска статистика
*Статистиката е ажурирана на 21 април 2024.*

### Репрезентативна статистика

## Титули
### Клупски
#### Клуб Бриж
***[[Белгиска Про лига|Белгиско првенство]]** : 3 
: 2019–2020, 2020–2021, 2021–2022
***[[Суперкуп на Белгија]]** : 1 
: 2021

## Наводи

## Надворешни врски
* 

Категорија:Фудбалери во Серија А
Категорија:Фудбалери на ФК Аталанта
Категорија:Фудбалери на Милан
Категорија:Фудбалери на ФК Клуб Бриж
Категорија:Белгиски фудбалери
Категорија:Живи луѓе
Виторог

**Виторог** ― планина во општина Гламоч, Босна и Херцеговина. Има надморска височина од 1,907 м.

## Поврзано

* Список на планини во Босна и Херцеговина

## Наводи

Категорија:Планини во Босна и Херцеговина
Категорија:Координати на Википодатоците
Опстанок (серија)

**Опстанок** — македонска телевизиска серија од 1990 година во режија на Миле Грозданоски, во продукција на МРТ 1.

## Улоги

## Надворешни врски
* 

Категорија:Македонски телевизиски серии
Категорија:Филмови со Мето Јовановски
Категорија:Филмови со Милица Стојанова
Категорија:Филмови со Ненад Стојановски
Категорија:Филмови со Ѓорѓи Колозов
Категорија:Филмови со Киро Ќортошев
Категорија:Филмови со Шенка Колозова
Хатишериф

десно|мини|300px|Хатишериф на султанот Абдулмеџид, пишуван водорамно со црвено мастило на врвот на меморандумот, а со црно во другиот дел, кој зборува за потребата од поправака на некоја џамија; црвениот ракопис, пишуван косо (дијагонално) е резиме на изворниот меморандум што го напишал големиот везир; султановиот текст гласи: ''Известен сум. Зградите наведени во описот мора да бидат поправени за Бајрам.''
**Хатишериф** (турски hatt-ı şerîf) или **хатихумајун** (отомански турски خت همايون, турски hatt-ı hümayun или hatt-ı hümâyûn) — дипломатски назив на документ или ракописна официјална белешка составена од османлиски султан .

Поимот доаѓа од арапскиот *hatt - ракопис, ред* и *hümayun* - *царски* и *шериф* - *возвишен, величествен* . Хатишерифите обично ги пишувал султанот лично или ги препишувал дворски писар.

Хатшерифите обично се пишувале како одговор на документ доставен до султанот од страна на големиот везир или друг член на османлиската влада. Тие содржеле, на пример, одобрувања или одбивања на жалби, одобрувања на различни дозволи, коментари на декрети или други владини документи. Хатшерифите, исто така, можеле да бидат напишани непотикнати, а не како одговор на поднесените документи. По реформите во танзиматските реформи (1856), кои имале за цел да го модернизираат Отоманското Царство, рутинските хатишерифи биле заменети со irâde-i seniyye, во кои писарите писмено ги документирале усните забелешки на султанот.

Во државните архиви во Истанбул има речиси 100.000 хатишерифи. Меѓу најпознатите се Гулхан хатишериф од 1839 година и Указот за реформа на Отоманското Царство од 18 февруари 1856 година. За првиот, називот танзиматски ферман би бил посоодветен, бидејќи е напишан како наредба од султанот до големиот везир да ја изврши неговата наредба.

Хатихумајун во поширока смисла може да биде каков било запис или дури и книжно дело напишано рачно од султанот.

## Наводи

Категорија:Отоманско Царство
Категорија:Турцизми
Бардо (филм)

**Бардо** — македонски филм од 2012 година во режија на Марија Апчевска, а сценариото е на Марија Апчевска и Катерина Момева. Главните улоги ги играат Кирил Псалтиров, Љупка Џундева, Марин Бабиќ, Катерина Шехтанска, Данчо Чевревски и Маја Вељковиќ-Пановска.

## Резиме
Тибетскиот збор *бардо* буквално значи „средна состојба“, но се преведува и како преодна состојба или состојба помеѓу. Тоа е состојба која лежи помеѓу две други состојби, помеѓу животот и смртта, тагата и радоста, да се биде дете и да се расте. Бардо е приказна за двајца пријатели, мало девојче и балон кој ја потсетува на нејзиниот татко. Приказна за светот на едно мало девојче кое доаѓа лице в лице со светот на возрасните додека присуствува на погребот на нејзиниот татко.

## Улоги

## Наводи

## Надворешни врски
* 

Категорија:Македонски филмови од 2010-тите
Категорија:Филмови од 2012 година
Категорија:Филмови на Марија Апчевска
Категорија:Филмови со Кирил Псалтиров
Категорија:Филмови со Љупка Џундева
Категорија:Филмови со Марин Бабиќ
Категорија:Филмови со Маја Вељковиќ-Пановска
Категорија:Филмови со Катерина Шехтанска
Категорија:Филмови со Данчо Чевревски
Категорија:Филмови со Нино Леви
Категорија:Филмови со Мајда Тушар
Категорија:Појавено во 2012 година во Македонија
Николај Палаузов

**Николај Христофорович Палаузов** () (1821 - 2 март 1899) бил Русофилски новинар и бугарски преродбеник.

Палаузов бил во роден во Габрово. Го започнал образованието во родниот град а во 1842 го завршил Ришељевскиот лицеј во Одеса. За време на овој период во Одеса, Палаузов добил руско државјанство. Тој бил еден од основачите на Одеското бугарско настојателство и негов претседател до крајот на неговиот живот. За триесет години ова бугарско друштво во Одеса било главен посредник во односите помеѓу Русија и Бугарите. Преку својата работа Палаузов ја направи бугарската кауза важна за значајни руски активисти и креатори на политики. Тој исто така преведувал од руски на бугарски и работел за весници во Одеса и Цариград.

## Надворешни врски
*Биографија на руски

Категорија:Луѓе од Габрово (Бугарија)
Категорија:Русофили
Категорија:Родени во 1821 година
Категорија:Починати во 1899 година
Столпник

[мини|250п|десно|[Симеон Столпник на столб.]]
**Столпник** или **стилит** (грчки: ) — вид на аскет кој, во раните христијански денови на Византиското Царство, живеел на столб (столп на старословенски, stylos на грчки) и проповедал, постел и се молел. Овие аскети верувале дека умртвувањето на нивните тела ќе донесе спас за нивните души.

## Животот на столпниците
Подвигот на столпниците се состоел во живеење на столб или на врвот на карпа, без разлика на климатските услови, што често го отежнувало овој начин на подвигување (дожд, ветер, ниски или високи температури). Византиската провинција Сирија се смета за лулка на столпиците, бидејќи токму таму најмногу се негувал овој вид подвиг. Врвот на столбот се поврзувал со земјата со скали, а понекогаш имало и настрешница што ја подигнувале обожавателите на столпниците за барем малку да им ги олеснат маките на овие аскети. Неретко, за да си го зголемат сопственото страдање, столпниците си ставале синџири во облик на крст. Целта на овој подвиг била одвојување од материјалниот, грешен свет. Низ историјата имало голем број столпници, а интересно е што меѓу нив имало и неколку жени.

Првиот столпник веројатно бил Симеон Столпник, кој се качил на столб во Сирија во 423 година, и не се симнал од него сè до неговата смрт 37 години подоцна.

Вкупно биле канонизирани 7 столпници.

## Општествени односи
Многу брзо, столпниците добиле голем број поддржувачи, кои верувале во исцелителната и пророчката моќ на овие монаси. Почитта кон столпниците прераснала во вистинско обожавање. Во местата каде што живееле цветала трговијата, занаетчиството и гостилниците, бидејќи ги посетувале голем број луѓе. Во 8 век со појавата на иконоборството, се намалил бројот на столпници, а биле забележани и случаи на нивно прогонство. На пример, царот Константин V издал наредба брутално да се погуби Петар Столпник. Намалувањето на столпниците било забележано и во IX век, но од крајот на тој век овој начин на подвиг повторно заживеал.

## Поврзано
* Симеон Столпник Постариот
* Симеон Столпник Помладиот
* Алимпиј Столпник
* Никита Столпник
* Даниил Столпник
* Лука Столпник

## Наводи

## Надворешни врски

Категорија:Христијанство
Категорија:Црковнословенски изрази
Категорија:Зборови што ги нема во ТРМЈ
Категорија:Пустиници
Неофит Бозвели

**Неофит Бозвели** () (о. 1785 – 4 јуни 1848) бил бугарски свештеник и просветител и еден од водачите на бугарската црковна борба.

Бил роден во градот Котел. Образованието го завршил во родниот град. Бил монах во манастирот Хиландар на Света Гора околу 1803-1805. Кон 1813-1814 се населил во Свиштов, каде што работел како поп и учител. Во 1835 година во Крагуевац, Кнежевство Србија ја печати својата книга *Словеноболгарское детеводство*. Во оваа книга, Бозвели зборува за световно образование, за учење на народен јазик и формирање на јавни училишта.

Околу 1834-1835, Бозвели живеел во Кнежевството Србија со цел да го отпечати својот учебник. Таму се запознал со идеите на претходните српски просветители како Доситеј Обрадовиќ и Захарије Орфелин. По враќањето во Бугарија, активно се залагал за идејата за независна Бугарска православна црква. Се преселил во Цариград во 1839 да ја предводи борбата на бугарските трговци и занаетчии против доминантно грчката Вселенска патријаршија. Изградбата на бугарската црква во Цариград и основањето на бугарска општина започнале по негова иницијатива.

Но, неговите патриотски дејствија биле сфатени како опасни од Патријаршијата и бил прогонет на Света Гора во 1841 од каде избегал во 1844, и ја продолжил борбата заедно со неговиот помлад поддржувач Иларион Макариополски. Во 1845, тие добиле права да ги претставуваат Бугарите од Цариград пред османлиските власти и патријаршијата. Истата година, тие испратиле две молби до властите во кои ги објасниле барањата за бугарска црква. Ова предизвикало силен протест од Патријаршијата и двајцата биле протерани на Света Гора, каде Бозвели ги поминал последните години во манастирот Хилендар. Црковната борба ја продолжил Макариополски и успешно ја завршил со формирањето на Бугарската егзархија на 28 февруари 1870 со ферман на султанот Абдул Азис.

## Наводи

* 
* 

Категорија:Бугарски писатели
Категорија:Родени во 1785 година
Категорија:Починати во 1848 година
Емануил Васкидович

**Емануил Васкодович** (Мелник, 1795 – Свиштов, 30 септември 1875) — еден од првите бугарски преродбеници, основач на првото световно училиште во тогашна Отоманска Бугарија.

## Животопис
Васкидович е роден како **Манолаки Васкиди** () во градот Мелник, Светиврачко, Пиринска Македонија. Учел во грчко училиште во родниот град, а потоа на островот Хиос. Покасно завршил Кнежевска академија во Букурешт. Во 1815, го основал првото „Елино-бугарско училиште“ во градот Свиштов. Подоцна ја основал и првата училишна библиотека во Бугарија, каде оставил 800 тома литература. Во 1832, го вовел методот на Бел-Ланкастер во Свиштовското училиште каде се предавало граматика, аритметика и географија. Во 1845 бил избркан од градот под притисок на гркоманите, за повторно да се врати и да предава во периодот помеѓу 1854 и 1863. Во меѓувреме, бил учител во Плевен.

Васкидович му помагал на Неофит Бозвели во печатењето на неговата книга *Словеноболгарское детеводство* во 1835 во Крагуевац, Кнежевство Србија. Тој бил автор на 15 книги, како и на граматика на старогрчки јазик.

## Наводи

Категорија:Македонски општественици
Категорија:Македонски преселници во Свиштов
Категорија:Родени во 1795 година
Категорија:Починати во 1875 година
Категорија:Луѓе од Мелник