open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Мајмунски сипаници

**Мајмунски сипаници** (, скратено: *mpox*, познато и како *африкански сипаници*) — заразна болест на животните и луѓето, која се одликува со треска, општо труење и појава на егзантема. Предизвикувачкиот агенс на мајмунски сипаници е вирусот *mpox* од семејството поксвируси (неговото поранешно име е ) и е генетски близок со вирусот *Variola*, предизвикувачкиот агенс на човечките сипаници.

Во 2023 г., во Демократска Република Конго била утврдена појава на клад I мајмунски сипаници. До август 2024 г., вирусот се проширил во повеќе африкански земји, предизвикувајќи загриженост дека можеби се прилагодува за поодржлив пренос на луѓе. На 14 август 2024 г., СЗО ја прогласила епидемијата за вонредна состојба за јавно здравје од меѓународен интерес (PHEIC). Следниот ден, Шведска го пријавила својот прв случај надвор од Африка.

Вакцинацијата се препорачува за лица со висок ризик од зараза. Иако не постои вакцина конкретно за мајмунски сипаници, вакцините против големи сипаници се покажале како успешни. Не постои насочено лечење за мајмунски сипаници; затоа, лекувањето се сосредоточува на управување на симптомите и спречување на усложнувања. Противвирусни лекови како тековиримат можат да се користат за лекување на мајмунски сипаници, но нивната ефикасност не е целосно утврдена.

## Пренос
Се верува дека вирусот мајмунски сипаници има мали цицачи во тропска Африка како негов природен резервоар. Пренесувањето од животни на луѓе може да се случи преку каснувања или гребаници, или преку дејности како што се лов, одерување или готвење заразени животни. Вирусот навлегува во телото преку повредена кожа или лигави површини како што се устата, дишните патишта или половите органи.

Преносот на мајмунски сипаници од човек на човек може да се случи преку контакт со заразен материјал од повреда или течности од кожата, устата или половите органи, вклучително и преку допирање, близок контакт и полова дејност. Може да се распространува и преку воздушен-капен пат при зборување, кашлање или кивање. За време на глобалната епидемија на Клад II од 2022–2023 г., преносот кај луѓето првенствено бил преку полов пат.

Ризикот од зараза од фомити, како облека или постелнина загадени од заразено лице, е помал, но сепак треба да се преземат претпазни мерки.

## Наводи

## Надворешни врски

* Што се мајмунски сипаници?
* CDC – Mpox
* WHO – Monkeypox Fact Sheet
* "Could Monkeypox Take Over Where Smallpox Left Off?". *[[:en:Scientific American|Scientific American]]*, 4 March 2013.
* MonkeypoxTracker  – Monkeypox statistics visualization site
* PoxApp – the mpox app  – Assesses skin lesions and symptoms with artificial intelligence developed by Stanford University

__СОСОДРЖИНА__
__ИНДЕКС__

Категорија:Зоонози
Категорија:Вирусни болести
Султана Арапова

**Султана Карабичакова Арапова** ( во  — ) — учесник во НОВ на Македонија.

## Животопис
Учествувала во заднината на НОД во селото. Била организатор на масовни акции на жените за подrотвување облека и храна за борците во НОД. Во есента 1944 година била избрана за претседател на Одборот на АФЖ во селото.

## Наводи

Категорија:Учесници во НОБ
Категорија:Жени во НОБ
Ботајска култура

**Ботајската култура** е праисториска археолошка култура (ок.&nbsp;3700–3100&nbsp;п.н.е.) во северниот дел на Средна Азија. Наречена е по населбата Ботај во денешен северен Казахстан. Ботајската култура има и две други големи наоѓалишта: Красни Јар и Василковка.

## Археологија
Ботајската култура се појавила со преминот од номадски начин на живот на ловците-собирачи на храна кои се исхранувале со разновиден дивеч во седентерен начин на живот со исхрана која главно се потпирала на коњско месо. 
Ботајските населби се состоеле од јамни куќи и биле релативно големи и постојани, од кои најголемата е населбата кај Ботај со над 160 куќи. Населението од Ботајската култура се поврзува со најраните докази за одгледување на коњи. Во и околу Ботајските населби се пронајдени огромни количества на коњски коски, што сугерира дека Ботајците чувале, па дури и го припитомиле коњот. Археолошките податоци укажуваат дека Ботајците биле седентерни сточари.

Голем број на истражувачи тврдат дека коњот бил припитомен локално од Ботајците. Претходно се мислело дека повеќето остатоци од коњи потекнуваат од дивиот коњ, *[[Equus ferus]]*, кој бил ловен со лакови, стрели и копја. Сепак, доказите од 2009 за садови кои содржеле млеко од кобила и коњски коски се показател дека коњите биле одгледувани после припитомувањето околу 3,500&nbsp;п.н.е., што е околу 1,000&nbsp;години порано од што претходно се мислело. Ботајските коњи се предци на Пржевалскиот коњ, и придонесуваат со 2.7% во потеклото на современите домашни коњи. Тоа значи дека современите коњи биле припитомени во други центри.

Сепак, поновите студии кои го анализирале забниот камен кај човечките остатоци сугерираат отсуство на конзумација на млечни производи помеѓу Ботајците, што ги отфрла претходните заклучоци за молзење на кобилите врз основа на присуството на животински масти на пронајдената керамика.

Damgaard et al. (2018) потврдиле дека Ботајските коњи не се предци на современиот домашен коњ *[[Equus caballus]]*, но сепак биле припитомени.

Иако Ботајската култура е современа со другите металопреработувачки култури од бакарното и раното бронзено време од Евроазиската степа, не постојат докази за металургија во Ботајските населби. Алатките биле произведувани од камења и коњски коски.

## Наводи

## Библиографија
* 
* 

## Надворешни врски
* 

Категорија:Археолошки култури
Категорија:4 милениум п.н.е.
Андранумева

**Андранумева**  е град и општина во округот   дел  областа  во провинцијата Махаџанга во Мадагаскар. Населението на општина е приближно 11 000 според пописот од 2001 година.

Градот има училишта за основно и средно образование. Околу 90% од жителите на општината се земјоделци. Овде најважна култура е оризот, а други важни производи се пченката и . Околу 10% од населението се занимава со риболов.

## Наводи

Категорија:Градови во Мадагаскар
Категорија:Општини во Мадагаскар
Министер за дигитална трансформација на Македонија

**Министер за дигитална трансформација** — прв човек во Mинистерството за дигитална трансформација на Македонија, институција која била основана во 2024 година. Актуелен министер за дигитална трансформација е Стефан Андоновски.

= Список министри =

;Партија

= Наводи =

Категорија:Управување со Македонија
Категорија:Список на македонски министри
Категорија:Министри за економија на Република Македонија
Амбалавау

мини|Центар на градот Амбалавао Мадагаскар
**Амбалавао** е град  во Мадагаскар. Градот е сместен  југоисточно од областа Горна Матсијатра, во   во провинцијата Фианаранцоа, 56 километри јужно од градот Фианаранцоа. Градот се наоѓа во меѓупланинска долина. Просечната годишна температура во регионот Амбалавау е 20&nbsp;°C. Од почетокот на 2012 година, бројноста на населението во градот е 31.217 жители, пописот од 1993 година било објавено за население од 19.714.

Амбалавау е интересен и по своите згради - куќи со дрвени балкони и чардаци украсени со врежани шари. Градот е еден од најголемите пазари на зебу  во земјата.
Податотека:Ambalavao_-_rue_principale01.JPG|врска=Файл:Ambalavao_-_rue_principale01.JPG|алт=Главная улица города|Главната улица на Градот
Податотека:Ambalavao_-_rue_principale02.JPG|врска=Файл:Ambalavao_-_rue_principale02.JPG|алт=Улица в Амбавалау|Улица во Амбавалау


## Наводи

Категорија:Општини во Мадагаскар
Категорија:Градови во Мадагаскар
Насмевка 2

***Насмевка 2*** () — американски психолошки натприроден филм на ужасите во режија на Паркер Фин, продолжение на филмот „Насмевка“. Главната улога ја имала Наоми Скот. Филмот следи поп-сензација што почнува да доживува низа сè повознемирувачки и застрашувачки настани додека се подготвува да тргне на нова светска турнеја. Исто така, во улогите се и Розмари Девит, Лукас Гејџ, Мајлс Гутиерес-Рајли, Питер Џејкобсон, Раул Кастиљо, Дилан Гелула и Реј Николсон. Кајл Галнер ја повторува својата улога на Џоел од првиот филм.

Претпроизводството започнало во април 2023 г., а снимањето продолжило од јануари до март 2024 г. Филмот излегол во САД на 18 октомври 2024 г. од страна на Paramount Pictures, а во Македонија на 17 октомври истата година од МКД Константин филм.

## Содржина
Поп-сензацијата Скај Рајли почнува да доживува низа сè повознемирувачки и застрашувачки настани додека се подготвува да оди на нова светска турнеја и е принудена да се соочи со своето мрачно минато за да ја врати контролата врз нејзиниот живот пред да излезе од контрола.

## Улоги

## Наводи

## Надворешни врски

* 
__СОСОДРЖИНА__
__ИНДЕКС__

Категорија:Филмови од 2024 година
Категорија:Американски филмови
Категорија:Филмови на англиски јазик
Категорија:Филмови на Paramount Pictures
Категорија:Филмови за демони
Категорија:Американски хорор-филмови
Критски Вилает

**Вилает Крит** е вилает на Отоманската Империја, лоциран на островот Крит, формиран во 1864 година. Вилаетот постоел до 1897 година, кога била формирана Критската држава по востанието на Крит.

## Историја
Од 1646 до 1864 година, на територијата на Крит бил формиран Отомански Крит, заземен од Отоманската Империја, но постоел до 1864 година, кога последователно реформите на Танзимат на Крит биле трансформирани во вилает.

За време на управувањето со вилаетот Крит, поради национални и верски разлики, често се случувале востанија чии главни цели често биле независност од Турција и повторно обединување со Грција. Најголемото востание било Критското востание од 1866-1869 година.

За време на Берлинскиот конгрес во летото 1878 година, се случило уште едно востание, овој пат поддржано со британска интервенција, што довело до адаптација на Основниот закон од 1867-1868 година кон вистинскиот уставен поредок познат како Пакт за Алепо. Според Пактот за Алепо, Крит станал полунезависна парламентарна држава под суверенитет на Отоманската Империја и под туторство на отомански гувернер, кој морал да биде христијанин.

Новиот бунт, исто така, довел до доаѓање на грчките трупи на островот, што довело до Грчко-турската војна од 1897 година, во која Грција претрпела тежок пораз. Големите сили ја принудиле Грција да го напушти островот, но османлиските трупи исто така биле принудени да го напуштат островот следната година откако ограбиле бројни критски куќи и продавници во знак на одмазда, особено во областа на главниот град на везир Чарши, сега познат како „ Улица 25 август“ во спомен на тие настани. Во нападите биле убиени околу 700 Критјани, 17 британски војници и британскиот конзул на Крит, што ги натерало европските сили да издадат декрет со кој се ставил крај на турското владеење на островот.

На 3 ноември, по наредба на големите сили, турските трупи почнале да се повлекуваат од островот, со што завршило владеењето кое траело 253 години. Крит бил ставен под меѓународна окупација и била создадена нова Критска држава под суверенитет на турскиот султан.

## Население
центар|мини|300x300пкс
Според последниот отомански попис во 1881 година, 76% од населението биле православни христијани и 24% муслимани . Христијаните биле претставени со повеќе од 90% од населението во 19 од 23 области на Крит. Муслиманите сочинувале повеќе од 60% од населението во трите големи градови на северниот на островот.

## Наводи

Категорија:Вилаети во Отоманското Царство
Категорија:Историја на Крит
Категорија:Крит
Категорија:Отоманска Грција
Категорија:Отоманско Царство
Категорија:Историја на Отоманското Царство
Категорија:Турција
Категорија:Историја на Турција
Министерство за дигитална трансформација на Македонија

**Министерството за дигитална трансформација** или скратено **МДТ** — министерство во Владата на Македонија. Актуелен министер за дигитална трансформација е Стефан Андоновски.

Министерството е формирано во 2024 година како правен наследник на Министерство за информатичко општество и администрација согласно измените на Законот за влада на Република Македонија изгласани во Собранието.

= Надлежности =
:Надлежностите на министерството се:
:* развојот и промоцијата на информатичкото општество;
:* технолошкиот развој и технолошката култура;
:* подготвување на стратешки документи од областа на дигитализацијата;
:* организирање и спроведување на обуки за дигитални вештини;•    безбедност на мрежи и информациски системи;
:*  дигитализација на јавните услуги;
:* администрирање со интегрирана база на лични податоци на населението на Републиката и соодветните книги за евиденција;
:* создавањето и водењето на регистар на информационите и комуникациските системи и информатичката опрема во рамките на органите на државната управа;
:* интегрираната информатичка и комуникациска мрежа, базите на податоци, меѓусебното поврзување и размена на информации, безбедносните аспекти и развојот на инфраструктурата на државните органи, правните и другите лица на кои со закон им е доверено да вршат јавни овластувања;
:* следењето на состојбите со информациските и телекомуникациските технологии и воведување на меѓународнистандарди;
:* телекомуникациите и телекомуникациската инфраструктура;
:*  радиодифузијата и радиодифузната инфраструктура;
:*  остварувањето на меѓународна соработка по прашања од негова надлежност;
:* надзор од негова надлежност 
:* врши и други работи утврдени со закон.

## Наводи

## Поврзано

* Влада на Република Македонија

## Надворешни врски
*Официјално мрежно место 

Категорија:Министерства на Република Македонија
Категорија:Информатичко општество
Министер за енергетика, рударство и минерални суровини на Македонија

**Министер за енергетика, рударство и минерални суровини** — прв човек во Министерството за енергетика, рударство и минерални суровини на Македонија, институција која била основана во 2024 година. Актуелена министерка за енергетика, рударство и минерални суровини е Сања Божиновска.

## Список на министри

;Партија

= Наводи =

Категорија:Управување со Македонија
Категорија:Список на македонски министри
Mинистерство за европски прашања на Македонија

**Министерството за европски прашања** или **Министерството за Евроинтеграции** скратено **МЕП ,**министерство во Владата на Македонија. Актуелен министер за европски прашања е Беким Сали.

= Надлежности =
:Надлежностите на министерството се:
:* Обезбедување на координација и усогласување на работата на органите на државната управа и другите органи и институции за подготвување на Републиката за членство во Европската Унија, вклучително и за преговори за членство во Европската Унија;
:* обезбедување на координација на активностите за спроведување на Спогодбата за стабилизација и асоцијација склучена меѓу Републиката и Европските заедници и нивните земји членки и другите договори склучени меѓу Републиката и Европската Унија, како и на работните тела формирани во рамките на склучената спогодба и другите договори со Европската Унија;
:* обезбедување на координација на процесот на подготвување на македонската верзија на правото на Европската Унија (acquis communautaire);
:* обезбедување на координација заради усогласување на работата на претставниците на Републиката во институциите и телата на Европската Унија;
:* обезбедување на координација заради усогласување на работата на Републиката како држава членка на Европската Унија;
:* обезбедување на координација на странската помош од Европската Унија и нејзините земји членки и другата странска помош поврзана за реформите комплементарни на процесот на интегрирање на Републиката во Европската Унија;
:* информирање на јавноста за активностите поврзани со процесот на европска интеграција и европските прашања;
:* како и други работи поврзани со Европската Унија кои ќе ги определи Владата
:* врши други работи утврдени со закон.

## Наводи

## Поврзано

* Влада на Република Македонија

## Надворешни врски
*Официјално мрежно место 

Категорија:Министерства на Република Македонија
Категорија:Информатичко општество
Mинистерство за односи меѓу заедниците на Македонија

**Министерството за односи меѓу заедниците** или скратено **МОМЗ ,**министерство во Владата на Македонија. Актуелен министер за односи меѓу заедниците е Иван Стоилковиќ.

= Надлежности =
:Надлежностите на министерството се:
:* обезбедување и координација на поддршка на Владата во реализација на стратешкиот приоритет поврзан со обврските кои произлегуваат од Рамковниот договор,
:* обезбедување и реализација на финансиски средства потребни за успешно одвивање на процесот на реализација на обврските кои произлегуваат од Рамковниот договор во рамките на Буџетот на  Македонија и од донаторите,
:* обезбедување на координација и усогласување на работата на органите на државната управа за спроведување на Рамковниот договор,
:* унапредување и заштита на правата на припадниците на заедниците како група на државјани на Македонија, а која традиционално живеат на територијата на Македонија, при што нејзините припадници имаат различни етнички, јазични, културни, религиозни или други особености и ги води желбата за заштита и негување на тие особености,
:* следење на спроведувањето на правото на употреба на јазиците и писмата на заедниците,
:* гарантирање на заштитата на етничкиот, културниот и јазичниот идентитет на заедниците,
:* меѓународна соработка за прашања кои се однесуваат на односите меѓу заедниците,
:* други прашања што се однесуваат на односите меѓу заедниците,
:* следење на состојбата во односите помеѓу заедниците во Македонија на национално ниво, по региони и во единиците на локалната самоуправа и изготвување извештаи и препораки до Владата на Македонија, како и до Комитетот за односи меѓу заедниците,
:* промовирање и преземање на мерки за унапредување на употребата на јазикот кој го зборуваат најмалку 20% од граѓаните на Македонија,
:* давање на стручни мислења по материјалите кои се во функција на спроведување и унапредување на употребата на јазикот кој го зборуваат најмалку 20% од граѓаните на Македонија,
:* давање на поддршка на Владата во обезбедување на правичната и соодветната застапеност на граѓаните кои припаѓаат на сите заедници во органите на државната управа,
:* давање на поддршка во подготвувањето на методологија за донесување на акциони планови на Владата во областа на правичната застапеност при вработувањето и
:* врши и други работи утврдени со закон.
:* Во состав на Министерството за односи меѓу заедниците се: Управата за развој и унапредување на образованието на јазиците на припадниците на заедниците,Управата за афирмирање и унапредување на културата на припадниците на заедниците во Македонија.

## Наводи

## Поврзано

* Влада на Република Македонија

## Надворешни врски
*Официјално мрежно место 

Категорија:Министерства на Република Македонија
Категорија:Информатичко општество
Министерство за спорт на Македонија

**Министерството за спорт** е министерство во Владата на Македонија. Актуелен министер за спорт е Борко Ристовски.

= Надлежности =
:Министерството за спорт на Македонија е одговорно за создавање и спроведување на политики и стратегии за развој на спортот на национално ниво. Тоа вклучува поддршка на аматерски и професионални спортови, развој на спортската инфраструктура и промоција на здрав начин на живот преку спорт. Министерството ги регулира и надгледува активностите на спортските федерации, клубови и други спортски организации во земјата, вклучувајќи и издавање на лиценци и мониторинг на придржувањето кон законите и прописите. Исто така, управува со буџетот наменет за спорт и млади, доделува грантови и финансиски средства на спортски организации, клубови, спортисти и за изградба на спортска инфраструктура. Министерството организира и координира учество на Македонија на меѓународни спортски настани, како Олимписките игри, Светските и Европските првенства, и соработува со меѓународни спортски организации. Дополнително, развива програми за вклучување на младите во спортот, промовирање на здрави навики, спортска едукација и социјална инклузија преку спорт. Министерството работи на спречување на употребата на забранети супстанции и методи во спортот преку национални анти-допинг политики, едукација на спортистите и мониторинг на допинг тестирања.  Планира, финансира и координира изградба и одржување на спортски објекти како стадиони, спортски сали, базени и други спортски комплекси. Обезбедува поддршка и организација на национални и меѓународни спортски настани и турнири што се одржуваат во Македонија. Во соработка со Министерството за образование и наука, ги вклучува спортските активности во наставните програми и ги поттикнува учениците активно да се вклучат во спортски активности. Министерството исто така развива програми за вклучување на ранливи групи, како лицата со попреченост, во спортските активности и промовирање на инклузивен спорт.

= Наводи =

## Поврзано

* Влада на Република Македонија

## Надворешни врски
*Официјално мрежно место 

Категорија:Министерства на Република Македонија
Министер за спорт на Македонија

**Министер за спорт** — прв човек во министерството за спорт на Македонија, институција која била основана во 2024 година. Актуелен министер за спорт е Борко Ристовски.

= Список министри =

;Партија

= Наводи =

Категорија:Управување со Македонија
Категорија:Список на македонски министри
Маруанцетра

**Маруанцетра**  е општина и пристаниште во Мадагаскар, сместена на брегот на заливот Антунгила, во регионот Аналанџируфу во провинцијата Тоамасина. Била основана во втората половина на 18 век од словачкиот авантурист Мориц Беневски, кој побегнал од Русија.

Маруанцетра е главниот влез во Националниот парк Масоала и Националниот парк Носи Мангабе. Администрацијата на паркот се наоѓа во градот.

Можете да се стигне до градот со авион или по море. Има редовни летови до Тоамасина и Антананариво. Националниот автопат 5 оди на југ по должината на брегот до Мананара, но е малку повеќе од шумска патека во поголемиот дел од својата рута и често е непроодна. До градот нема патишта од север и запад.

## Наводи

Категорија:Градови во Мадагаскар
ПУ „Крсте Петков Мисирков“ - Граешница

**Основно училиште „Крсте Петков Мисирков“** (официјално: **Подрачно основно општинско училиште „Крсте Петков Мисирков“ - Граешница**; скратено: **ПООУ „Крсте Петков Мисирков“**) — подрачно основно училиште во селото Граешница, претставува единка на истоименото училиште од селото Бистрица, Општина Битола.

Училиштето е именувано по истакнатиот македонски филолог Крсте Петков Мисирков.

## Местоположба

Објектот на училиштето се наоѓа на самото сретсело во Граешница.

## Настава

Во училиштето се изведува настава од прво до петто одделение и наставата се изведува на албански наставен јазик, додека во минатото таа се изведувала на македонски наставен јазик.

## Галерија


Податотека:Основно училиште во Граешница 3.jpg|Игралиштето
Податотека:Основно училиште во Граешница 4.jpg|Задниот дел


## Наводи

Категорија:Основни училишта во Општина Битола
Граешница
Категорија:Граешница
Егри

**Егри** — термин за село во Битолско, кој може да се однесува за едно од следниве три села:

* Горно Егри — раселено село и без никакви остатоци
* Долно Егри — раселено село со две зачувани цркви
* Средно Егри — населено село
Црква „Вознесение Христово“ - Граешница

**Вознесение Христово** (или **Св. Спас**) — главна селска и гробишна црква во битолското село Граешница, Македонија.

## Местоположба

Црквата се наоѓа на самото сретсело.

## Историја

Овој храм бил изграден во 1860 година, што го дознаваме од записите над јужниот влез во храмот, како и врз фасадата на камбанаријата. Таа била подигната во време на митрополитот Венедикт, кој управувал со Пелагониската митрополија.

## Архитектура

По својот архитектонски облик претставува трикорабна градба со тремови на јужната и делумно на западната страна. Над западниот влез, црквата е надвишена од високата камбанарија.

Со внатрешноста на градбата се комуницира преку јужниот и западниот влез. Централниот дел од градбата е поделен на три кораби, со два реда од по неколку столбови.

### Фрескоживопис

За разлика од страничните равни таваници, над централниот кораб се надвишуваат неколку слепи калоти насликани со ѕидно сликарство. Во едната од нив, каде е поставена допојасната претстава на Христос Седржител, испишана е годината 1868. На сводните партии насликано е уште допојасјето на Хростос Емануил, а над олтарниот простор се монументалните фигури на св. Тројца. Во нишата од апсидата сочувани се мали остатоци од допојасната претстава на св. Богородица, а во долниот дел се архиереите: св. Василиј, св. Григориј, св. Спиридон, св. Никола, св. Атанасиј и св. Јован Златоуст. Малата ниша од протезисот е исполнета претставата на мртвиот Христос.

### Иконостас

Наосот од црквата е издвоен од олтарниот простор со иконостас врз кој се поставени три реда на икони. Најдолниот, основен ред го сочинуваат престолните икони, а во горните две зони се поставени икони со претстави на апостолите, други поединечни светители и претстави, како и сцени од Великите празници. Врз позадината од престолната икона на св. Богородица со малиот Христос, зографот испишал поопширен авторски запис од 1884 година во кој соопштува дека иконата е дело на Димитар Анастасов од селото Магарево. Според стилскиоликовните карактеристики, изгледа дека повеќето икони од иконостасот се негови дела. Нему можат да му се припишат и иконите од певницата подигната на еден од северните столбови во наосот, со повеќе икони на Исус Христос, евангелистите и ѓаконите од 1884 година.

## Галерија


Податотека:Црква „Вознесение Христово“ - Граешница.jpg|Предниот дел
Податотека:Гробишта во Граешница 2.jpg|Гробиштата околу црквата
Податотека:Црква „Вознесение Христово“ - Граешница 2.jpg|Камбанаријата
Податотека:Црква „Вознесение Христово“ - Граешница 3.jpg|Главниот влез
Податотека:Црква „Вознесение Христово“ - Граешница 4.jpg|Споредниот влез
Податотека:Црква „Вознесение Христово“ - Граешница 5.jpg|Влезната порта
Податотека:Црква „Вознесение Христово“ - Граешница 6.jpg|Апсидата
Податотека:Црква „Вознесение Христово“ - Граешница 8.jpg|Камбанаријата
Податотека:Црква „Вознесение Христово“ - Граешница 9.jpg|Помошниот објект


## Поврзано
* Битолско архијерејско намесништво
* Бистричка парохија
* Граешница

## Наводи

## Надворешни врски

Граешница
Grand Theft Auto: The Ballad of Gay Tony

**Grand Theft Auto: The Ballad of Gay Tony** е втората епизодна експанзија за Grand Theft Auto IV. Беше објавен за конзолата Xbox 360 на 13 април, а за PlayStation 3 и Windows на 16 април 2010 година. Тоа е четврто проширување во серијата Grand Theft Auto и четиринаесеттото продолжение во серијата, како и третото проширување на Grand Theft Auto IV.

## Дејството на играта
Дејството на играта се одвива паралелно со дејството на Grand Theft Auto IV, а главен лик е Луис Фернандо Лопез, член на банда дилери на дрога и телохранител на Антонио Геј Тони, сопственик на две од најпознатите популарни дискотеки во Либерти Сити. Тони е депресивен и психички оптоварен од проблемите со мафијата и другите луѓе кои му се закануваат на неговиот бизнис, а Луис Лопез се труди да го спаси својот шеф, вмешувајќи се во најлошото подземје во градот, поврзан со Реј Булгарин, шефот на руската мафија и сопственик на злогласните дијаманти од Grand Theft Auto IV. Заплетот е испреплетен со заплетот на Grand Theft Auto IV и Grand Theft Auto IV: The Lost and Damned, така што играта има многу мисии кои прикажуваат настани од тие игри.

Категорија:Grand Theft Auto
Црква „Св. Никола“ - Граешница

**Свети Никола** — помала селска црква во битолското село Граешница, Македонија.

## Местоположба

Црквата се наоѓа на возвишението Кале и се гледа од самото село.

## Историја

За храмот се знае дека бил подигнат по 1925 година.

## Галерија


Податотека:Црква „Св. Никола“ - Граешница.jpg|Воздушен поглед на црквата


## Поврзано
* Битолско архијерејско намесништво
* Бистричка парохија
* Граешница

## Наводи

## Надворешни врски

Граешница
Башибоска чешма

**Башибоска чешма** — чешма и бугарски воен споменик во валандовското село Башибос, Македонија, посветен на вториот пешадиски македонски полк од Првата светска војна.

## Местоположба

Чешмата се наоѓа на самото сретсело во валандовското село Башибос.

## Историја

Чешмата била изградена од бугарската војска во 1917 година во чест на бугарските војници и нивните успеси на Македонскиот фронт во Првата светска војна по Дојранската епопеја. Посветена е на војниците од Вториот пешадиски македонски полк од Деветтата плевенска дивизија.

Чешмата во поново време заедно со други чешми на планината Беласица била обновена од мештанинот Хусеин.

## Галерија


Податотека:Češma - Bašibos.jpg|Чешмата во 2012 година
Податотека:Чешма во Башибос.jpg|Чешмата во 2023 година


## Наводи

## Надворешни врски

Категорија:Башибос
Категорија:Споменици за Првата светска војна
Црква „Св. Архангел Михаил“ - Граешница

**Свети Архангел Михаил** — помала селска црква во битолското село Граешница, Македонија.

Црквата се наоѓа во лоша состојба, целосно обземена од вегетација, сместена помеѓу куќи на денешното муслиманско население и до нејзе не може да се пристапи.

## Местоположба

Црквата е сместена во самото село, помеѓу куќи, а околу нејзе се наоѓаат гробишта.

## Историја

За храмот се знае дека бил подигнат по Првата светска војна.

## Поврзано
* Битолско архијерејско намесништво
* Бистричка парохија
* Граешница

## Наводи

## Надворешни врски

Граешница
Црква „Св. Теодор Тирон“ - Граешница

**Свети Теодор Тирон** — главна манастирска црква на Граешничкиот манастир во битолското село Граешница, Македонија.

## Местоположба

Црквата се наоѓа во месноста Присој, околу 2 километри северозападно од селото.

## Историја

За храмот се знае дека бил подигнат во 1926 година. Претходно на истото место имало црквиште, кое потекнува од времето кога постоело утврдувањето на Калето кај селото.

Според записите на Јован Трифуноски, кој го посетил селото во 1953 година, забележал дека до црквата се наоѓал многу стар бунар.

## Галерија


Податотека:Црква „Св. Теодор Тирон“ - Граешница 2.jpg|Влезот
Податотека:Црква „Св. Теодор Тирон“ - Граешница 3.jpg|Ниша над влезот
Податотека:Црква „Св. Теодор Тирон“ - Граешница 4.jpg|Поглед на црквата
Податотека:Црква „Св. Теодор Тирон“ - Граешница 5.jpg|Апсидата
Податотека:Црква „Св. Теодор Тирон“ - Граешница 6.jpg|Поглед на црквата
Податотека:Црква „Св. Теодор Тирон“ - Граешница 7.jpg|Камбанаријата


## Поврзано
* Битолско архијерејско намесништво
* Бистричка парохија
* Граешница

## Наводи

## Надворешни врски

Граешница
Категорија:Граешнички манастир
Граешнички манастир

**Граешнички манастир** — манастир во близина на битолското село Граешница. Комплексот е сместен во самото истоимено село, на падините на Баба Планина.

## Местоположба

Манастирот се наоѓа 2 километри северозападно над селото, во месноста Присој.

До манастирот води земјен пат, кој започнува од сретселото на Граешница.

## Историја

Манастирот бил подигнат во 1926 година.

Истиот во поново време бил обновен од страна на иселениците од Австралија и Канада, како и семејството Митревски. Исто така, по 2022 година повторно е започнато одбележувањето на манастирската слава со пригодна богослужба.

## Градби во манастирот

Манастирот е составен од црквата „Св. Теодор Тирон“, камбанарија и помошни објекти.

### Црква „Св. Теодор Тирон“

Црквата била подигната во 1926 година.

## Галерија


Податотека:Граешнички манастир 2.jpg|Објект во манастирот
Податотека:Граешнички манастир 3.jpg|Трпезаријата
Податотека:Граешнички манастир 4.jpg|Објект во манастирот
Податотека:Граешнички манастир 5.jpg|Објект во манастирот
Податотека:Граешнички манастир 6.jpg|Чешма
Податотека:Граешнички манастир 7.jpg|Знамето од Кутлеш во дворот


## Наводи

## Надворешни врски


Категорија:Граешница
Категорија:Манастири во Македонија
Категорија:Манастири во Преспанско-пелагониската епархија
Категорија:Манастири на МПЦ
Категорија:Манастири во Битолското архијерејско намесништво
Велке Биловице

**Велке Биловице** (, чешки изговор: ˈvɛlkɛː ˈbiːlovɪtsɛ) — град во округот Бржецлав во Јужноморавскиот крај, Чешка. Градот има околу 3.900 жители. Со повеќе од 770 хектари регистрирани лозови насади, тие се најголемата лозарска општина во Чешка.

## Галерија

## Наводи

## Надворешни врски

* Официјално мрежно место  
* Еснафот на винарите од Велке Биловице 

Категорија:Градови во Чешка
Список на окрузи во Франција

Франција е поделена на 342 **[[Окрузи во Франција|окрузи]]**. Окрузите се административни единици кои се помали од департманите (департманите се поделени на окрузи), а помалите единици од окрузите се кантони (окрузите се поделени на кантони).

## Список на окрузи

Категорија:Окрузи во Франција
Об (департман)

**Об** (Aube) — француски департман во регионот Голем Исток во Североисточна Франција. Како и други шеесет департмани во Франција, и овој департман е именуван по река, по реката Об. Со 310.242 жители (2019), Об е 74-ти департман според бројот на населението.

Департманот бил основан, во денешните граници, со декрет на Националното собрание од 15 јануари 1790 година.

## Географија

### Местоположба
мини| Влез во департманот Об од патот N77
Одделот Об се наоѓа на југозападната страна на регионот Голем Исток. Се граничи со департманитеМарна на север (граница долга околу 130 км), Горна Марна на исток (граница долга околу 100 км), Златниот Брег на југоисток (граница долга околу 45 км), Јона на југозапад (граница долга околу 175 км), а Сена и Марна на запад (граница долга околу 45 км).

### Подрегиони на Об
мини| Карта на природни и традиционални региони на департманот.
Во рамките на департманот, регионите на природни или традиционални територии може да се идентификуваат како што следува:

* северозападна четвртина: *Кредна Шампања*
* северозападен врв: *Ножанте*
* југозападно од Троа: регионот Оте
* на југ: *Ле Шаурсоа*
* на североисток: *Бриеноа*
* на исток: *Бароа*
* помеѓу Троа и Бароа: Мочуришна Шампања

### Општини во Об
Об е поделен на 431 општина со вкупно 310.242 жители (2019). Најнаселена општина е префектурата Троа. Од 2019 година, има 5 општини со повеќе од 10.000 жители:

## Наводи

Категорија:Држави и територии настанати во 1790 година
Категорија:Департмани на Големиот Исток
Категорија:Об (департман)
Категорија:Статии со извори на француски (fr)
Категорија:Координати на Википодатоците
Самоубиството на Саул

**Самоубиството на Саул** — слика од Питер Бројгел Постариот насликана во 1562 г. Постои опис на сликата како „Сауловото самоубиство или Битката кај планината Гилбоа“ или „Поразот на Саул“. Сликата е заснована на библиската приказна од Стариот завет за самоубиството на првиот цар на Израел, Саул (1 Цар. 31:4). Самоубиството на Саул, заедно со тринаесет други слики, биле собрани од императорот Рудолф II и надвојводата Леополд Вилхелм и пренесени во Виена, каде што сега се чуваат во Музејот на уметноста.

## Историја на создавање
Сликата *Самоубиството на Саул* најверојатно била создадена во Антверпен, каде што живеел Питер Бројгел Постариот од 1556 г. до неговото преселување во Брисел во 1563 г. Ова дело, заедно со *Вавилонската кула* и *Падот на Икар*, е дел од серијата библиски сцени што ја критикуваат гордоста. Како и со многу негови современици, Бројгел ги прикажува древните Филистејци како средновековни воини опремени со оружја несоодветно за периодот на древниот Израел. Преку прикажување на огромен број војници, Бројгел го подобрува драматичниот ефект и го нагласува очајот на царот Саул. Како последица на тоа, филистејската војска надвладува во делото, поместувајќи ги царот Саул и неговиот оруженосец на мал дел во долниот лев агол. Подражавајќи ја сликата „Битката на Александар кај Ис“ (1529) на Албрехт Алтдорфер, Бројгел користи слична возвишена перспектива за да ја претстави сцената од голема височина. Сликата, исто така, покажува задлабочено внимание на подробностите, вклучувајќи елементи како сложеноста на оклопот и заднинските структури.

## Заплет на сликата
Саул бил првиот цар на израилскиот народ и полководец на израилската војска. Тој бил избран од Бога да царува и помазан од пророкот Самоил. За време на неговото царување, тој се потчинил на Божјата волја во сè и водел низа војни со Моавците, Амонците, Идумејците и Филистејците. Постепено, откако се скарал со пророкот Самоил и отстапил од Божјите заповеди, Саул бил лишен од света заштита и паднал во темнина. За време на решавачката битка на планината Гилбоа, тој го повикал Бога на помош, но Бог го отфрлил и израелските војници претрпуваат крупен пораз. Саул, ранет од стрели, се обратил кон својот оруженосец со барање да го убие за да не биде заробен од Филистејците. Меѓутоа, неговото барање не било исполнето и царот се самоубива прободувајќи се со меч.

## Наводи

## Надворешни врски

* ''The Suicide of Saul'' at the KHM (German)
* Kunsthistorisches Museum's Official Website
* Bosch Bruegel Society
* 99 works by Pieter Bruegel the Elder 
* Creative Bruegel laid the foundation of the Netherlands School (Russian)

__СОСОДРЖИНА__
__ИНДЕКС__
Категорија:Слики од Питер Бројгел Постариот
Категорија:Уметнички слики од 16 век
Категорија:Самоил (библиска книга)
Катедрала Свети Бонавентура

мини| Катедралата Свети Бонавентура
**Катедралата Света Бонавентура** — една од четирите римокатолички катедрали во Босна и Херцеговина. Тоа е седиште на Бањалучката епархија на чело со епископот Фрањо Комарица.

Изграден е во чест на свети Банавентура, средновековен францискански теолог.

## Историја
Еден месец откако дошол во Бања Лука, на 16 јули 1884 година, Маријан Марковиќ го поставил камен-темелникот на првата катедрала на земјиштето дадено од владата во Сараево. Изградбата тогаш чинела 26.000 форинти, а била завршена во 1887 година со помош на бројни донатори, особено траписти од манастирот Марија Звијезда. Паралелно со неа била изградена и епископската палата. Катедралата била тешко оштетена во земјотресот во 1969 година и морало целосно да биде урната.

На местото на старата катедрала во 1973 година била изградена денешната катедрала. Изградбата на камбанаријата се завршила во 1990 година. Конечно бил завршен и темелно реновиран во 2001 година поради претрпената штета за време на војната, а отворена е на прославата на 120 годишнина од основањето на епархијата.

Новата катедрала е изградена во 1972-1973 година во современ стил во форма на шатор, кој потсетува на старозаветниот шатор како место за молитва и жртва на Бога, како и на страдањата на локалните верници кои живееле под шатори долго време по земјотресот.

## Наводи

## Надворешни врски
Матична страница
Категорија:Катедрали
Категорија:Цркви во Република Српска
Францискански манастир, Гуча Гора

**Манастирот Гуча Гора** — римокатолички францискански манастир во малото село Гуча Гора источно од Травник во Босна и Херцеговина. Во средината на 19 век, босанските Францисканци решиле да го изградат манастирот во областа Травник. На 30 мај 1859 година, генералниот министер на Францисканскиот ред издал декрет за основање на манастирот Гуча Гора.

Манастирот бил оштетен и вандализиран од муџахедини борци во јуни 1993 година.

## Поврзано

* Францисканска покраина Босна

## Наводи


## Надворешни врски

* Самостан Гуча Гора   

Категорија:Врамена карта без назнака за OSM-однос на Википодатоците
Категорија:Цркви во Босна и Херцеговина
Сејлем (Масачусетс)

**Сејлем** () е град во американската сојузна држава Масачусетс. Според пописот од 2010 г. во него живееле 41.340 жители.
мини|277x277пкс| '''Сејлем''' ( ) во 1820 година

## Демографија
Според пописот од 2010 г. во градот живееле 41.340 жители, што е за 933 (2,3%) повеќе од 2000 година.

## Поврзано

* Список на градови во САД по население
* Најголемите градови во САД по деценија

## Наводи

## Надворешни врски

* 

Категорија:Градови во Масачусетс
Светислав Пешиќ

**Светислав** „**Кари**“ **Пешиќ** роден на 28 август 1949 година) е српски професионален кошаркарски тренер и поранелн играч кој е селектор на машката репрезентација на Србија.

## Играчка кариера
За време на неговата клупска играчка кариера, Пешиќ играл за  КК Пирот (1964–1967), КК Партизан (1967–1971) и КК Босна (1971–1979). Како член на КК Босна, тој го освоил Купот на Југославија и првенството на Југословенската лига, во 1978 година. Исто така, го освоил шампионатот на ФИБА Купот на европските шампиони (Евролига) во 1979 година со КК Босна.

## Тренерска кариера

### Клупска тренерска кариера
На клупски план, Пешиќ ја освоил тројната круна во 2003 година, додека бил главен тренер на  Барселона. На 16 ноември 2010 година, бил именуван за главен тренер на КК Валенсија, за остатокот од сезоната 2010-11. Во ноември 2012 година, Пешиќ бил именуван за главен тренер на германскиот тим Баерн Минхен. На 28 февруари 2015 година, го продолжил договорот со клубот до 2017 година.  На 24 јули 2016 година, тој го напуштил Баерн на негово барање, поради здравствени причини. 

На 9 февруари 2018 година, се вратил во КК Барселона како главен тренер на тимот, до крајот на сезоната.

### Селекторска кариера во националниот тим
Пешиќ ја предводел југословенската јуниорска репрезентација, во која биле идните меѓународни ѕвезди Владе Дивац, Александар Ѓорѓевиќ, Тони Кукоч и Дино Раѓа, до златниот медал на Светското јуниорско првенство на ФИБА во 1987 година (кој подоцна бил поделен на одделен под- 21 г. настан), победувајќи го тимот на САД двапати за време на турнирот.

Како селектор на сениорската германска кошаркарска репрезентација, тој го освоил златниот медал на Европското првенство во кошарка од 1993 година (во организација на Германија).

Со сениорската страна на СР Југославија, Пешиќ освоил златни медали на Светското првенство на ФИБА во 2002 година, кое се одржало во Индијанаполис, и на Евробаскет 2001 година (во организација на Турција). Се повлекол од функцијата на 1 декември 2002 година.

На 28 септември 2021 година, Кошаркарската федерација на Србија го ангажирала за селектор на машката репрезентација на Србија. Пешиќ ја предводел Србија до сребрениот медал на Светскиот куп во кошарка на ФИБА во 2023 година и до бронзениот медал на Летните олимписки игри 2024 година.

## Личен живот
Заедно со српското, Пешиќ има и германско државјанство. Неговиот син Марко Пешиќ (роден 1976 година) е поранешен професионален кошаркар, кој ја претставувал репрезентацијата на Германија на четири големи турнири. Поранешниот германски кошаркар Јан Јагла е негов зет поради бракот со ќерката на Пешиќ, Ивана.

## Поврзано

* Список на главни тренери победници во Евролигата
* Список на главни тренери кои победиле на ФИБА Евробаскет

## Наводи

## Надворешни врски

* Светислав Пешиќ на euroleague.net
* Светислав Пешиќ на acb.com 
* Светислав Пешиќ на beko-bbl.de 
Категорија:Живи луѓе
Категорија:Родени во 1949 година
Категорија:Српски спортисти
Опкружувачка интелигенција

мини| (Очекувана) еволуција на компјутерите од 1960 до 2010 година
**Опкружувачка интелегенција (ОИ)** 

англиски**: Ambient intelligence** (**AmI**) е поим што се користи во информатиката и се однесува на електронски опкружувања кои се чувствителни на присуството на луѓе. Поимов релативно се користи во телекомуникацијата, електроника и други компјутерски науки. 

Амбиенталната интелигенција е наменета да им овозможи на уредите да работат заедно со луѓето при извршувањето на нивните секојдневни активности со користење на информации и интелигенција кои се наоѓаат во мрежата што ги поврзува овие уреди. Пример за амбиентална интелигенција е Интернет на нештата (IoT). Типичен контекст на околината за амбиентална интелигенција е домот, но може да бидат и работни простори (канцеларии, соработка), јавни простори (засновани на технологии како што се паметни улични светилки ) и болнички средини. 

## Преглед
Концептот на амбиентална интелигенција се надоврзува на сеприсутното пресметување, сеприсутното пресметување, профилирањето, свесноста за контекстот и дизајнот на компјутерска интеракција насочена кон човекот . Се карактеризира со системи и технологии кои се: 

* Вградени : многу мрежни уреди се интегрирани во околината.
* Свесност за ситуацијата : овие уреди можат да препознаваат луѓе и нивните ситуации.
* Персонализирани : Тие можат да се прилагодат на потребите на луѓето.
* Адаптивни : Тие можат да се променат како одговор на луѓето.
* Антиципативно : Тие можат да ги предвидат желбите на една личност без свесно посредување на личноста.

Имплементацијата на амбиенталната интелигенција бара да постојат неколку технологии. Тие вклучуваат скриен хардвер кој има корист од минијатуризацијата, нанотехнологијата и паметните уреди, како и компјутерските интерфејси во центарот на вниманието на човекот ( интелигентни агенти, мултимодална интеракција, свесност за контекстот итн.). Овие системи и уреди работат преку беспрекорна мобилна/фиксна комуникациска и компјутерска инфраструктура која се карактеризира со интероперабилност, жичени и безжични мрежи и сервисно ориентирана архитектура . Системите и уредите, исто така, мора да бидат доверливи и безбедни, што може да се постигне преку софтвер за само-тестирање и самопоправка и технологија за обезбедување на приватност .

## Технологии
Може да се користат различни технологии за да се овозможат околини за амбиентална интелигенција, како што се: 

* Bluetooth со мала енергија
* РФИД
* Микрочип имплант
* Сензори : сензори за амбиентална светлина ( фотодетектори ), термометри, сензори за близина и детектори за движење
* Софтверски агенти
* Афективно пресметување
* Нанотехнологијата
* Биометрика
* Амбиентални разузнавачки системи за постари лица 
Категорија:Опкружувачка интелигенција
Јетон Шаќири

**Јетон Шаќири** (р. во ) — македонски економист и политичар од редовите на ДУИ и министер за образование и наука во владата од 2022 г. и министер за јавна администрација во втората влада од 2020 г.

## Животопис
Јетон Шаќири е роден на 17 март 1987 г. во Струга, каде завршува основно и средно гимназиско образование. Во 2005 г. се запишува на Економскиот факултет при Државниот универзитет во Тетово, каде дипломира во 2008 година, по што се запишува на постдипломски студии на Економскиот факултет при Меѓународниот универзитет во Струга, каде во 2010 г. со одбраната на магистерскиот труд се стекнал со научен степен магистер по економски науки. Истата година, тој се запишува на докторски студии на Економскиот факултет при Тиранскиот универзитет во Албанија, а на 16 септември 2016 г. ја одбранил својата докторската дисертација под насловот “*Банкарскиот надзор и предизвиците од спроведување на Базел II и Базел III во Република Македонија*“.

Почнувајќи од 2008 година, тој станал асистент и подоцна наставник во областа на економските науки во Струшкиот меѓународен универзитет. Од септември 2009 г. – јуни 2018 г. бил раководител на додипломски и последипломски студии на истиот универзитет. Од јуни 2018 до декември 2019 г. бил директор на МЈП „Проаква” во Струга, а од јануари до август 2020 г. е директор на ЈП „Водовод и канализација” – Струга.

Од 30 август 2020 година ја извршувал функцијата министер за информатичко општество и администрација во втората влада на Зоран Заев. Од 16 јануари 2022 г. до 23 јуни 2024 г. ја извршува функцијата министер за образование и наука.

Шаќири е автор на повеќе стручни трудови од областа на економијата и финансиите.

## Наводи


Категорија:Политичари од Струга
Категорија:Министри за информатичко општество и администрација на Република Македонија
Категорија:Министри за образование и наука на Република Македонија
Категорија:Состав на Владата на Република Македонија од 2022
Категорија:Политичари од ДУИ