open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Хорезмиски јазик

**Хорезмискиот јазик** (хорезмиски: *;*, исто така наречен **хваразмиски**, **хорасмиски**, **хварезмиски**) ― изумрен источноирански јазик тесно поврзан со согдијанскиот. Јазикот бил зборуван во областа Хорезм (Хорасмија), средишна во долниот дел на Аму Дарја јужно од Аралското Езеро (северниот дел на современа Република Узбекистан и соседните области на Казахстан и Туркменистан).

Познавањето на хорезмискиот е ограничено на неговата средноиранска сцена и, како и кај согдијанскиот, малку се знае за неговиот антички облик. Од пишувањата на големите хорезмиски научници, Ал-Бируни и Замахшари, знаеме дека јазикот бил користен барем до 13-тиот век, кога постепено бил заменет со персискиот во најголем дел, како и неколку туркиски наречја.

Освен астрономските поими кои се користат од страна на ал-Бируни, другите извори на хорезмискиот се арапско-персиско-хорезмискиот речник на Замахшари и неколку правни текстови кои користат хорезмиски поими и цитати за да се објасни на одредени правни концепти, особено во Кунјат ал-Мунија на Мухтар ал-Заиди ал-Газмини (ум. 1259/60).

Истакнатиот изучител Валтер Бруно Хенинг подготвувал речник на хорезмиски кога починал, оставајќи го незавршен. Дел од овој речник бил објавен постхумно од Д. Н. Мекензи во 1971 година.

## Систем на пишување

Пред напредокот на исламот во Прекуоксијана (почетокот на 8 век), хорезмискиот бил напишан со писмо блиско до она на согдијанскиот и пахлавско писмо со корени во императорското арамејско писмо. Од неколкуте преживеани примери на ова писмо на монети и артефакти, забележано е дека напишаниот хорезмиски вклучува арамејски логограми или идеограми, тоа се арамејски зборови напишани за да ги претставуваат домородните изговори, на пр. 𐡔𐡍𐡕 (шнт) за سرذ, *сард*, „година“, 𐡍𐡐𐡔𐡉 (нпши) за خداك, *ксудак*, „себе“ и 𐡌𐡋𐡊𐡀 (млк) за اى شاه, *и шах* ,„кралот“.

По напредокот на исламот, хорезмискиот бил пишуван со употреба на прилагодена верзија на персоарапската азбука со неколку дополнителни знаци за да се одразат специфичните хорезмиски звуци, како што е буквата **څ** што претставува /ts/ и /dz/, како во традиционалниот паштунски правопис.

### Уникод
Хварезмиското писмо било додадено на Уникод Стандард во март 2020 година со објавување на верзијата 13.0.

Уникод-блокот за хорезмискиот, наречен хоразмиски, е U + 10FB0 – U + 10FDF.

## Поврзано

* Афригиди
* Ел-Хорезми
* Ирански народи
* Ал-Бируни
* Средна Азија
* Ирански јазици
* Хорезм
* Зороастризам
* Замакшари

## Наводи

## Надворешни врски

* Енциклопедија Ираника, „Хоразмискиот јазик“ од Д.Н. Мекензи
* https://web.archive.org/web/20040201160726/http://iranianlanguages.com/
* https://web.archive.org/web/20041009124244/http://www.iranologie.com/history/ilf.html

Категорија:Јазици изумрени во 11 век
Категорија:Мртви јазици во Азија
Категорија:Источноирански јазици
Категорија:Средновековни јазици
Категорија:Писма со ISO 15924 кодови со четири букви
Рушански јазик

**Рушанскиот јазик** ― еден од памирските јазици што се говорени во Авганистан и Таџикистан. Рушанскиот е релативно близок со сета севернопамирско јазична подгрупа безоглед дали со шугнискиот, јазгуламскиот, сарикулскиот или орошорскиот дели многу граматички и речникови особености на сличен начин со сите од нив, особено со шугнискиот и со тоа некои лингвисти го сметаат како наречје на шугнискиот.

Рушанскиот реон е поделен на два дела со реката Панџ, каде што на десниот брег заедно реката Бартанг на исток се наоѓа рушанскиот реон во Горнобадахшанската автономна област, Таџикистан и на левата страна се наоѓа на неколку села во рушанскиот реон во северниот дел на Шегнанскиот округн, во покраината Бадакшан на Авганистан и Горнобадахшанската автономна област во Таџикистан. Авганистанскиот Рушан се состои од шест села, вклучително Руботин, Пагуор, Чауед, Јорк, Шаихин и Часнуд, од кои пет се наоѓаат на брегот на реката Панџ, која е на границата со Таџикистан. Повеќето рушански говорници припаѓаат на исмаилскиот огранок на шиитскиот ислам.

## Употреба на јазикот
Рушанскиот, како и шугнискиот, се користи само во неслужбени услови. Сите деца во заедницата го учат рушанскиот како прв јазик и многу се потпираат на него сè додека не се запишат на училиште. Дури тогаш го учат службениот јазик на земјата. Возрасните говорители се двојазични или тројазични на таџикистанскиот и рускиот јазик.

Традиционално рушанскиот не бил пишан јазик, а рушанските говорители пишувале на персиски јазик. Развиени биле системи за пишување за овој јазик со кирилично и латинско писмо, на пример за употреба во превод на делови од Библијата од страна на Институтот за превод на Библијата.

## Книжевност

* Зарубин, И. И. . Bartangskie i rushanskie teksty i slovar. Москва : Издаваштво на Академијата на науките на СССР, 1937 година.
* Пејн, Џон, „Pamir languages“ во *Compendium Linguarum Iranicarum*, ур. Шмит (1989), 417 &ndash; 444.
* Пејн, Џон. „The decay of ergativity in Pamir languages“. *Lingua* 51: 147-186.

## Наводи

## Надворешни врски

* Рушанскиот http://www.endangeredlanguages.com/lang/5870  на Проектот за загрозени јазици

Категорија:Јазици во Таџикистан
Категорија:Источноирански јазици
Категорија:Загрозени јазици во Азија
Партски јазик

[мини|десно|300px|[Партско Царство|Партското Царство во својот најширок опсег]]
**Партски јазик** — изумрен јазик од северозападната група ирански јазици, на кој зборувале древните Парти, жителите на античката област Партија. Партскиот јазик рано дошол во допир со тогашните источноирански јазици, што може да се види во некои заемки. Писмо со кое се бележел партскиот јазик било пахлави.

Бил еден од официјалните јазици во Партското Царство, со кое владеела династијата Арсакиди. Со смената на династијата во 224 година и создавањето на Сасанидското Царство, дошло до смена на јазиците — партскиот јазик како службен јазик бил заменет со средноперсискиот. Ретки се споменици со партски јазик и опфаќаат натписи од времето на Партското Царство и двојазични (партско-среднооперсиски) натписи од времето на Сасанидите.

## Наводи

Категорија:Ирански јазици
Категорија:Изумрени јазици
Категорија:Мртви јазици во Азија
Александар Чамински

**Александар Чамински** (роден во  во Скопје) — македонски театарски, филмски и телевизиски глумец, и иселеник во Словенија.

## Животопис

Александар Чамински е роден во Скопје. Во 1984 година се вработил во Македонскиот народен театар. Тој живее во Словењ Градец, Словенија и работи во театарското „Студио A“.

## Филмографија

## Наводи

## Надворешни врски
* 

Категорија:Родени во 1957 година
Категорија:Живи луѓе
Категорија:Глумци од Скопје
Категорија:Македонски театарски глумци
Категорија:Македонски телевизиски глумци
Категорија:Македонски филмски глумци
Категорија:Македонци од Словенија
Пипи Долгиот Чорап

[мини|228x228пкс|Пипи Долгиот Чорап во [Холандија]]
**Пипи Долгиот Чорап** (; целосно име: *Pippilotta Viktualia Rullgardina Krusmynta Efraimsdotter Långstrump*) — главниот лик на истоимениот роман на шведската писателка Астрид Линдгрен. Пипи била именувана по ќерката на Линдгрен, Карин, која побарала од нејзината мајка убава приказна кога таа страдала од пневмонија.

Пипи е необично девојче.  Таа е најсилната во светот, има пеги на лицето и црвените плетенки ѝ стојат во вис, груба е и нема животно искуство. Таа пораснала без родители и живее во куќа наречена вила Вилекула, заедно со нејзиниот забележан коњ и нејзиниот мајмун наречен Господин Нилсон (шведски: *Herr Nilsson*). Нејзината мајка е во рајот, а нејзиниот татко Ефрем Долгиот Чорап е крал на црнците на тихоокеанскиот остров Курекуредутон, а Пипи е сопственик на куфер полн со златници.

## Историја
Во зимата 1941 година, седумгодишната ќерка на Астрид Линдгрен страдала од пневмонија и ја замолила нејзината мајка да ѝ ја раскаже приказната за Пипи Долгиот Чорап — лик кој таа го измислила. Линдгрен започнала да раскажува приказни што ги воодушевиле Карин и нејзините мрзливи другарки. Во март 1944 година, кога Линдгрен ја истегнала ногата и морала да се одмори поради тоа, одлучила да пишува приказни за Пипи. За нејзиниот 10-ти роденден во мај 1944 година, нејзината ќерка Карин добила подарок серија приказни.

Откако била одбиена од издавачката куќа „Бониерс АД“, книгата за Пипи Долгиот Чорап била објавена од „Рабен и Сјогрен“ во ноември 1945 година. Таа била придружена со уште два романа и бројни раскази и сликовници.

## Наводи

## Надворешни врски

* 
* 
*
__СОСОДРЖИНА__
__ИНДЕКС__
Смомби

[мини|Млади смомбија во [Хонгконг во 2015 година кои не го тргаат погледот од екранот на паметниот телефон и таблетот.]]
**Смомби** — кованица формирана од *смартфон* (паметен телефон) и зомби, означува пешак со очи заковани на неговиот мобилен телефон до степен да ја занемари неговата непосредна околина и да не го сфати потребното внимание за неговата и за безбедноста на другите.

## Етимологија
Овој неологизам се појавил како дел од иницијативата под наслов „Збор на годината на младите луѓе“ организирана во Германија од 2008 година, од издавачката куќа Лангеншајт, кои ја избрале оваа кованица за збор на 2015 година. Можно е овој збор младите да го користеле пред 2015 година или да се појавил за време на овој избор.

## Ризици и превенција
мини|Пародија на ''Одот на напредокот'': од мајмун до смомби.
Според студија спроведена во 2014 година од Декра (Deutscher Kraftfahrzeug-Überwachungs-Verein) во шест европски главни градови, 17% од пешаците во големите градови би се однесувале ризично со својот паметен телефон: главните причини за расеаност се пишување пораки при преминување на патот (8% од пешаците), телефонски повици (2,6% од пешаците) или и двете (1,4% пешаци). Намалената будност на смомбијата би била причина за фатални сообраќајни несреќи.

Ова опасно однесување поттикнало некои земји како Германија, Австрија и Австралија да инсталираат трепкачки светла интегрирани во коловозот на клучни места (коловозни светла на крстопати, трамвајски премини), уреди за звучно предупредување или во Кина, ленти за пешаци исклучиво резервирани за корисници на мобилни телефони. Неколку американски универзитетски градови имаат натписи „Погледнете напред“ во близина на скалите и пешачките премини.

### Јапонија
[мини| Предупредувачки знак во [Осака]]
Во Јамато Сити, Јапонија, студија од јануари 2020 година открила дека 12% од погинатите 6.000 пешаци го користеле својот паметен телефон за време на несреќата и затоа гледањето во паметниот телефон при одење едноставно е опасно.

Во овој јапонски град на Јапонија забрането е одење со истовремено користење на паметниот телефон од јуни 2020 година.

## Наводи

### Поврзано
* Номофобија
* Фабинг

### Надворешни врски

*
*

Категорија:Неологизми
Категорија:Кованици
Категорија:Зборови што ги нема во ТРМЈ
Категорија:Култура на мобилен телефон
Категорија:Патен сообраќај
Список на ѕвезди во соѕвездието Часовник

Ова е список на позначајни ѕвезди во соѕвездието **[[Часовник (соѕвездие)|Часовник]]**, надолно подредени според сјајноста.

## Поврзано
* Список на ѕвезди по соѕвездие

## Извори
*
*
*
*
*


Часовник
Наметка (филм од 1953)

**„Наметка“** (англиски: *The Robe*) — американски филм од 1953 година, во режија на Хенри Костер (Henry Koster). Автори на сценариото се Лојд Ц. Даглас (Lloyd C. Douglas), Џина Каус (Gina Kaus), Алберт Малц (Albert Maltz) и Филип Дјун (Philip Dunne), според  романот на Лојд Ц. Даглас. Главните улоги ги играат: Ричард Бартон (Richard Burton), Џин Симонс (Jean Simmons), Виктор Мачјур (Victor Mature), Мајкл Рени (Michael Rennie), Џеј Робинсон (Jay Robinson), Дин Џегер (Dean Jagger), Торин Тачер (Torin Thatcher), Ричард Бун (Richard Boone) и Џеф Мороу (Jeff Morrow). „Туника“ бил голем хит и прв филм снимен во синемаскоп. Филмот освоил две награди „Оскар“ (за сценографија и за костимографија). Благодарение на големиот успех, веќе следната година било снимено продолжението со наслов „Деметриј и гладијаторите“ во режија на Делмер Дејвс (Delmera Daves), кој според мислењето на критиката е подобар од „Туника“.

## Синопсис
Дејствието на филмот се одвива во 32 година, во времето на владеењето на царот Тибериј. Трибунот Марцел Галио (го игра Бартон) е вљубен во убавата римска патрицијка Дијана (ја игра Симонс), а неа се обидува да ја освои и царевиот роднина и наследник Калигула (го игра Робинсон). Марцел му пркоси на Калигула и го купува робот Деметриј (го игра Мачјур) кого планирал да го купи и самиот Калигула. За да го казни, Калигула го испраќа Марцел во Ерусалим, во служба на прокураторот на Јудеја, Понтиј Пилат (го игра Бун). Марцел пристигнува во градот истиот ден кога таму доаѓа Исус Христос...

## Наводи

Категорија:Американски филмови
Категорија:Филмови на англиски јазик
Категорија:Филмови од 1953 година
Категорија:Историски филмови
Категорија:Филмови на Хенри Костер
Категорија:Филмови со Џин Симонс
Категорија:Филмови со Ричард Бартон
Категорија:Филмови со Виктор Мачјур
Категорија:Филмови со Мајкл Рени
Категорија:Филмови со Торин Тачер
Категорија:Филмови со Ричард Бун
Категорија:Филмови со Џеф Мороу
Категорија:Филмови со Дин Џегер
Категорија:Филмови со Џеј Робинсон
Категорија:Филмови засновани на романи
Категорија:Филмови чие дејствие се одвива во Стариот Рим
Категорија:Филмови чие дејствие се одвива во Ерусалим
Променлива ѕвезда од типот на Гама Златна Рипка

**Променлива ѕвезда од типот на Гама Златна Рипка** — вид променливи ѕвезди чија сјајност се колеба поради нерадијалните пулсирања на нивната површина. Ова обично млади ѕвезди во главната низа, од ран тип F или доцен тип A, со типични колебања од 0,1 величини во периоди во рамките на еден ден. Класата е релативно нова, воведена во втората половина на 1990-тите, а физичката причина за промените продолжува да се иследува.

Ѕвездата 9 Кочијаш првпат е забележана како променлива во 1990 г. Меѓутоа, за неа не одговарало ниедно од дотогашните образложенија: пулсирала премногу бавно и лежела вон појасот на нестабилност на Делта Штит (δ Sct); немало наоди од затемнувачки материјал, иако забележана е сличноста на Гама Златна Рипка и HD 96008. Овие три ѕвезди, заедно со HD 224638, набргу поттикнале претпоставка дека се работи за нова класа на променливи ѕвезди чија променливост се должи на пулсирања на g-начин наместо пулсирањата на p-начин кај променливите од типот на Делта Штит. Утврдена е и сличноста помеѓу HD 224945 и HD 164615, додека пак HD 96008 е изземена поради нејзиниот поредовен период. Набргу како причинители на променливоста на Гама Златна Рипка се исклучени затемнувањата и ѕвездените дамки, а по една година за променливоста на 9 Кочијаш е потврдено дека е предизвикана од пулсирања на g-начин, со тоа втемелувајќи ги овие ѕвезди како прототипни на нова класа. Набргу се најдени уште десет кандидати, па откривачите со тоа ги нарекле *ѕвезди од типот на Гама Златна Рипка* (*γ Dor-променливи*), откако е увидено дека најсјаниот и првиот член се променливи.

## Список

## Наводи
Променлива ѕвезда од типот на Алфа2 Ловечки Кучиња

**Променлива ѕвезда од типот на Алфа<sup>2</sup> Ловечки Кучиња** (**α<sup>2</sup> CVn-променлива**) — вид на променлива ѕвезда.  Ова се хемиски необични ѕвезди од главната низа со спектрална класа од B8p до A7p.  Имаат силни магнетни полиња и силни спектрални линии на силициум, стронциум или хром.  Сјајноста обично им се колеба од 0,01 до 0,1 величини во текот на 0,5 до 160 дена.

Покрај разликите во јачините и профилите на самите ѕвезди, истите колебања важат за нивните спектрални линии и магнетни полиња. Сите имаат еднакви периоди, за кои се мисли дека се рамни на вртежниот период на ѕведата. Се смета дека разликите ги предизвикува нерамномерната распределба на металите во атмосферата на овиве ѕвезди, така што површинската сјајност се разликува од едно место до друго.

Овој тип на ѕвезди е наречен по ѕвездата α² Ловечки Кучиња во двојниот систем Карлово Срце од северното соѕвездие Ловечки Кучиња. Нејзината сјајност се разликува за 0,14 величини во период од 5,47 дена.

## Примери

## Наводи


Категорија:Ѕвездена физика
Сина Пештера (Бишево)

**Сината Пештера** (хрватски: *Modra špilja*) ― подводна морска пештера сместена во мал залив наречен Балун (Бал на месно наречје), на источната страна на островот Бишево и околу 8.3 км од Комижа, на хрватскиот Јадран. Сместена е во средишниот далматински архипелаг, 5&nbsp;км југозападно од островот Вис. Пештерата е едно од најпознатите природни убави места на Јадранот и популарна ревијална пештера поради блескавата сина светлина што се појавува во одредени периоди од денот.

## Пештерата
лево|мини|200x200пкс| Излезот од Сината Пештера.
Прво опишана и насликана од баронот Ојген фон Ренсоне, пештерата првично била достапна со нуркање, бидејќи имало природен влез под нивото на морето. Врз основа на неговиот предлог, во 1884 година бил изграден вештачки влез, доволно голем за мали чамци.

За природниот влез во пештерата, сместен на нејзината јужна страна, се вели дека наликува на свод на таван на пештера. Токму преку овој налик на подморнички отвор на таванот на пештерата, влегува сончевата светлина и создава ирицентен син блескав ефект околу пештерата. Исто така, камен столб, кој поврзува два sида на пештерата, е јасно видлив веднаш под водната линија, како на фотографии над вода, така и на фотографии под вода.

Во зависност од годишното време, идеалниот момент за посета на пештерата е помеѓу 11 часот наутро и 12 часот напладне. Во ова време од денот, сончевата светлина се одбива низ водата што доаѓа од белиот под на пештерата и ја покрива пештерата со подводна светлина, додека предметите во водата се чини дека се сребрени. Сината Пештера (италијански: *Grotta Azzurra*) на островот Капри во Италија е исто така позната по овој вид на феномен.

Пештерата била создадена со брановото дејство на морето, бидејќи морската вода ја еродирала варовничката карпа од која е составен целиот остров Бишево. Самата пештера е долга 24 метри, длабока 10-12 метри и висока до 15 метри, додека влезот во неа е со висина од 1.5 и ширина од 2.5 метри.

Пештерата има повеќе од 10.000 туристички посети секоја година, а туристичките чамци често вклучуваат посета на друга слична пештера на островот, Зелена Пештера (хрватски: Zelena špilja), која е поголема и се чини дека е со смарагдно-зелен тон поради сличен ефект.

## Поврзано

* Бишево
* Остров Вис
* Посетителска пештера
* Сина Пештера (Малта)

## Наводи

## Надворешни врски

* Modra Špilja на Show Caves на светот
* Бишево  на Dalmacija.net
* Сина пештера Бисево Остров Хрватска HD - 720p на YouTube
Категорија:Пештери во Хрватска
Категорија:Морски пештери
Дабарска Пештера

**Дабарската Пештера** (бошњачки: *Dabarska pećina*) ― пештера која се наоѓа во општината Сански Мост, Босна и Херцеговина. Таа е една од двата извори на реката Дабар во селото Долни Дабар.

Пештерата е неистражена и никој не знае со сигурност колку е долга и длабока. На самиот влез во пештерата, се отвора огромен внатрешен простор, и како што оди понатаму во нејзината пештера, каде што постои езеро, што е навистина изобилно за време на дождливи и снежни периоди. За време на обилни врнежи од дожд се создава многу големо езеро што спречува да влезе подлабоко во пештерата. Дабарската Пештера не изобилува со пештерски украси, сталактити и сталагмити.

Во научните истражувања пред неколку децении, пештерски саламандер бил најден во езеро сместено во внатрешноста на една пештера, ендемичен вид од праисторијата, кој преживеал само во крајно чисти води и темни простори. Археолошките истражувања откриле дека пештерата била населена во праисториско време, бидејќи биле пронајдени предметите што ги користеле месните жители во секојдневниот живот. Остатоци од дрвена населба (сојеница) исто така биле пронајдени во близина и се верува дека датираат од илирскиот период.

## Наводи

## Надворешни врски

* Службено мрежно место на Општина Сански Мост
* Службено мрежно место на комисијата на национални споменици на Босна и Херцеговина
Категорија:Координати на Википодатоците
Категорија:Пештери во Босна и Херцеговина
Категорија:Сански Мост
Злотски пештери

**Злотски пештери** е заеднички назив за поголема група спелеолошки објекти.

## Локација
Сите спелео објекти познати под називот *Злотски пештери* се наоѓаат во источна Србија, поточно на просторот на источен Кучај, како и во околината на селото Злот, кое се наоѓа во непосредна близина на градот Бор.

Категорија:Пештери во Србија
Променлива ѕвезда од типот на BY Змеј

**Променлива ѕвезда од типот на BY Змеј** — вид променливи ѕвезди од доцни спектрални типови како K и M, обично во главната низа. Наречен е по неговиот прототип, ѕвездата BY Змеј (BY Dra). Покажуваат промени во сјајността кои се должат на вртењето на ѕвездата, ѕвездените дамки и други хромосферни активности. Последичните сајносни колебања обично се во износ помал од 0,5 величини. Светлинските криви на променливите од типот на BY Змеј се квазипериодични. Периодот е близок на средната вртежна стапка на ѕвездата. Светлинската крива е неправилна во траењето на периодот и во мала мера го менува обликот од еден период на друг. Кај ѕвездата BY Змеј обликот останува сличен во траење од еден месец.

Блиски K- и M-ѕвезди кои се променливи од типот на BY Змеј се Барнардовата Ѕвезда, Каптајновата Ѕвезда, 61 Лебед, Рос 248, Лакај 8760, Лаланд 21185 и Лаутен 726-8. Рос 248 е првата откриена ѕвезда од овој тип, чија променливост ја забележал Џералд Крон во 1950 г. Променливоста на самата BY Змеј е откриена во 1966 г. и подробно проучувана од Павел Чугајнов во периодот од 1973 до 1976 г.

Некои од овие ѕвезди даваат болскоти, што дава повеќе разновидности на типот UV Кит. На истиот начин, спектрите на променливите од типот на BY Змеј (особено нивните H- и K-линии) се слични на RS CVn-ѕвездите, кои се друга класа на променливи ѕвезди со активни хромосфери.

## Наводи

## Литература
* Samus N.N., Durlevich O.V., et al. *Combined General Catalog of Variable Stars (GCVS4.2, 2004 Ed.)*
* Schaaf, Fred, *The Brightest Stars*, Wiley, 2008


Категорија:Ѕвездена физика
Градски музеј Хелсинки

мини|250x250пкс|Градски музеј Хелсинки.
мини|Пребарувач на слики во Градскиот музеј Хелсинки.
**Градскиот музеј Хелсинки** (, ) ― музеј во Хелсинки кој ја документира и прикажува историјата на Хелсинки, главниот град на Финска. Неговата цел е да го забележи и поддржи духовното, материјалното и архитектонското наследство на Хелсинки. Музејот содржи лични спомени и секојдневниот живот на жителите на градот. Тој исто така делува како регионален музеј за средишна Уусимаа со мисија да ги промовира и насочува музејските активности во регионот.

Градскиот музеј Хелсинки се наоѓа веднаш до Сенатскиот Плоштад во најстарите градски блокови. Тој управува и со други четири музеи околу Хелсинки: Вила Хакасалми, Бургеровата куќа, Музеј за работно домување и Трамвајскиот музеј. Влезот во сите музеи е бесплатен.

Збирките на музејот содржат околу милион фотографии, на пример познати фотографии од Хелсинки од почетокот на 20 век од Сигне Брандер и 450,000 предмети.

## Наводи

 
## Надворешни врски

* Градски музеј Хелсинки

Категорија:Градски музеи
Категорија:Хелсинки
Категорија:Музеи во Финска
Ампер-час

**Ампер-час** (симбол: **A⋅h** или **Aч**) — единица за електричен полнеж, има димензии на електрична струја помножена со време, еднаква на полнежот пренесен со постојана струја од еден ампер што тече еден час, или 3.600 кулони.

Често се среќава единицата **милиампер-час** (симбол: mA⋅h) која е илјадити дел од ампер-часот (3,6&nbsp;кулони).

## Употреба
Ампер-часот често се користи при мерења на електрохемиски системи како што е електроплатирањето и за капацитет на батерија каде што номиналниот напон паѓа.

*Милиампер-секунда* (mA⋅s) е единица мерка што се користи во рендгенско снимање, дијагностичко снимање и терапија со зрачење . Тоа е еквивалентно на *миликолумна* . Оваа количина е пропорционална на вкупната рендгенска енергија произведена од дадена рендген цевка што работи на одреден напон.  Истата вкупна доза може да се испорача во различни временски периоди во зависност од струјата на рендгенската цевка.

За да помогне во изразувањето на енергијата, пресметката на вредностите на полнежот во ампер-часови бара прецизни податоци за напонот: во батериски систем, на пример, точната пресметка на испорачаната енергија бара интеграција на испорачаната енергија (производ на моменталниот напон и моменталната струја) во интервалот на празнењето. Генерално, напонот на батеријата варира при празнење; просечна вредност или номинална вредност може да се користи за приближно пресметување на моќноста.

## Други мерки на електричен полнеж
Фарадеевата константа е полнеж на еден мол електрони, приближно е еднаква на 26,8&nbsp;ампер-часови. Исто така се користи при електрохемиски пресметки.

## Примери
* Сува ќелија со големина АА има капацитет од околу 2 до 3 ампер-часа.
* Просечна батерија на паметен телефон обично има електричен капацитет помеѓу 2,5 и 4 ампер-часови.
* Автомобилските акумулатори се разликуваат според капацитетот, голем автомобил што го придвижува мотор со внатрешно согорување би имал капацитет на батеријата од околу 50 ампер-часови.
* Бидејќи еден ампер-час може да произведе 0,336 грама алуминиум од растопен алуминиум хлорид, за производство на еден тон алуминиум е потребно пренесување од најмалку 2,98 милиони ампер-часови.

## Поврзано
* Електрохемиски еквивалент

## Наводи

Категорија:Единици за електричен набој
Категорија:Единици вон SI
Бадањ (пештера)

**Пештерата Бадањ** (бошњачки: *Pećina Badanj*) ― пештера која се наоѓа во селото Боројевиќи во близина на градот Столац, Босна и Херцеговина. Оваа прилично мала пештера го привлекла вниманието на јавноста по откривањето на нејзините времиња на пештери во 1976 година, кои датираат од 12,000 до 16,000 г.п.н.е.

Благодарение на месните природни придобивки и претпочитаниот состав, топографијата, климата, хидрографијата и растителноста и богатите ловишта секогаш привлекувале праисториски доселеници - регионот е населен уште од античко време. Местото е засолниште за карпи или е надвиснато под карпа што се спушта на десниот брег на реката Брегава.

Две хронолошки различни слоеви на старокаменото заземање биле идентификувани под површинскиот слој. Од особено значење било откривањето на одредена резба на наоѓалиштето Бадањ, како што се смета меѓу најстарите уметнички дела во Босна и Херцеговина. Резбата е пресечена во дијагонална површина на голем полиран блок од камен и веројатно претставува коњ гледан од вонстранично крило, кој бил погоден од стрели. Преживува само задната половина од телото, со крила карактеристични за коњ и дел од телото; остатокот од цртежот е делумно оштетен.

Резбите во Бадањ вклучуваат прикази на животни и симболи, како што е типично за средоземната праисториска уметност. Наоѓалиштето е датирано во доцниот горен палеолит. Пештерата е дел од „Природниот и архитектонскиот ансамбл на Столац“, поднесен од општината Столац, и округот Херцеговина-Неретва да биде признаен како наследство на УНЕСКО во 2007 година и влезен во пробната листа на УНЕСКО. Исто така, таа е назначена како Национален споменик на Босна и Херцеговина од 2003 година.

## Поврзано

* Список на пештери во Босна и Херцеговина

## Наводи

## Дополнителна литература

* Иван Ловреновиќ. 2001 година. *Bosnia: a cultural history*. Њујорк. New York University Press. стр.&nbsp;13

Категорија:Археолошки наоѓалишта во Босна и Херцеговина
Категорија:Координати на Википодатоците
Категорија:Пештери во Босна и Херцеговина
Светска турнеја на UCI 2021

**[[Светска турнеја на UCI]] 2021** — низа трки предвидени во сезоната 2021, кои вклучувале дваесет и девет друмски велосипедски настани во текот на сезоната 2021. Турнејата започнала со воведната етапа на Трка ОАЕ на 21 февруари, а завршила со Џиро ди Ломбардија на 9 октомври.

## Настани

Календарот за 2021 година бил објавен во есента 2020 година.

### Откажани настани

Поради логистички проблеми поврзани со пандемијата на КОВИД-19 покренати од страна на екипите во однос на патувањето во Австралија (вклучувајќи ги строгите обврски за карантин), трката Тур Даун Андер (19–24 јануари) и трката Голема океанска друмска трка „Кедел Еванс“ (31 јануари) биле откажани. Организаторите на Тур Даун Андер одржале домашен велосипедски фестивал со повеќе трки во разни дисциплини. Во јуни, Гран при Квебек (10 септември) и Гран при Монтреал (12 септември) биле откажани поради пандемијата на КОВИД-19 во Канада. Во август, Хамбуршкиот класик (15 август) и Трката околу Гуангси (14–19 октомври) биле откажани по барање на нивните соодветни организатори, поради пандемијата на КОВИД-19.

Дополнително, од други причини, организаторите на Трката околу Калифорнија во САД, како и оние на Класикот Лондон-Сари во Велика Британија, не побарале регистрација на нивните трки во календарот 2021.

## Белешки

## Наводи

## Надворешни врски
* 

Категорија:Светска турнеја на UCI

Категорија:Друмскиот велосипедизам во 2021 година
Бисерна Пештера

**Бисерна Пештера** — пештера во југоисточна Србија, на левиот брег на Топоничка Река, во близина на бањата Топило, 25 км од Ниш.

## Одлики
Оваа пештера досега не била истражена, најмногу затоа што во 80-тите години била каптирана за потребите на Моравскиот водовод, а влезот во пештерата бил заѕидан. Откако системот за водоснабдување е вон употреба пред неколку години, влезот е повторно отворен, но досега не се направени никакви истражувања.

Она што е познато е дека пештерата во почетниот дел има неколку поголеми сали со езера. Пред затворањето, во пештерата е пронајден подвид на слепи ракчиња *Trisconiscus bononiensis*, подвид што потекнува од оваа пештера, кој не постои на ниту едно друго место во светот, но не е познато дали успеал да преживее поради затворањето на пештерата.

## Поврзано
* Југоисточна Србија
* Бања Топило
* Пештера

## Наводи

Категорија:Пештери во Србија
Григорије Ташковиќ

**Григорије Ташковиќ** или **Глигорие Ташковиќ** (,  – , ) – битолски архитект.
 
## Животопис
Ташковиќ е роден во 1901 година во Битола. Иако во редовното школување не бил најдобар ученик (полагал математика и историја во еден од класовите), матурирал во 1919 година со многу добар успех. Дипломирал на Техничкиот отсек на Великата школа во Белград во 1925 година по што се вратил во Битола и веднаш се вработил. На 18 октомври 1928 година склучил тригодишен договор како градски архитект во Битолската општина со плата од 30.000 динари годишно и по неговото истекување, во 1931 година побарал и добил раскинување на работниот однос. Во општинското Техничко одделение извесно време вршел и функција на негов шеф. Како прво негово дело се смета Земјоделското училиште во Битола изградено во 1927 година. Следната година заминал на усовршување за изградба на автопати и високоградба во САД.

Имал бурен личен живот, се женел и разведувал неколку пати и имал повеќе деца. Се занимавал и со политика, станал сенатор во периодот 1938-1941 година, како и регионален претседател на Земјоделската партија. По ослободувањето бил затворен, успеал да побегне и животот и работата ги продолжил во Њујорк, САД.

Од  1935 до 1946 година бил сопственик на градежна фирма со седиште во Скопје. Во тој период изградил многу објекти, како што се патишта, мостови, аеродроми, стоковни куќи и фабрики. Фирмата работела за Југославија, Бугарија, Турција во која биле вработени 3000-5000 работници за различни проекти. Тој го извршил сушењето на Пелагониското Блато околу Црна Река на површина од 30000 ха.

## Реализирани објекти
Ташковиќ ги реализирал следните објекти:
* 1933   Меѓународниот автопат: Велес-Градско, Прилеп-Градско, Битола-Кичево
* 1935   Мостовите на: Црн Дрим во Струга, Црна Река до Битола, Камениот мост на реката Црн Дрим во Дебар, бетонскиот мост во Велес над автопатот.
* 1937   Земјоделското училиште во Битола
* 1938   Хидробиолошкиот институт на Охридското Езеро,
* 1939   Банската палата (денешно Собрание на Република Македонија)
* 1939   Железничката станица во Скопје

## Авторски проекти
Негови авторски проекти се:
* 1936   Поединечна семејна куќа на Боро Николиќ на ул. 463 (Мишко Михајловски) во Скопје
* 1940   Станбениот објект (П+3+По) на Глигорије Ташковиќ, на аголот од улиците Орце Николов и Ленинова во Скопје

## Наводи

Категорија:Македонски архитекти
Променлива ѕвезда од типот на W Голема Мечка

мини|Претстава на променлива од типот на W Голема Мечка со масен сооднос 3. Обете ѕвезди (исполнетите подрачја) ги преполнуват нивните Рошеови шуплини (опишани со црни линии).

**Променлива ѕвезда од типот на W Голема Мечка**, наречена и **нискомасена допирна двојка** — вид на затемнувачка двојна променлива ѕвезда. Овие ѕвезди се блиски двојки од спектрален тип F, G или K кои делат една иста обвивка од материјал и затоа се во меѓусебен допир. Наречени се допирни двојни ѕвезди двете ѕвезди се сопираат и пренесуваат маса и енергија низ врзивното грло или „прекуконтакт“.

Класата опфаќа две поткласи: A и W. W UMa-двојките од типот A се сочинети од две ѕвезди, обете поврели од Сонцето, со спектрални типови A или F, и периоди од 0,4 до 0,8 ден. Оние од типот W се од постудените спектрални типови G или K и пократки периоди од 0,22 до 0,4 ден. Разликата во површинската температура на составниците е помала од неколку стотини келвини. Во 1978 г. е воведена и поткласата B, која се одликува со поголема разлика во површинската температура. Во 2004 г. се откриени H-системите (висок масен сооднос) од Силард Чизмадија и Петер Клаѓивик.
 Оние од типот H имаат поголем масен сооднос отколку q=0,72 (q = (маса на главната)/(маса на споредната)) и имаат дополнителен момент на импулсот.

Олин Еген открил дека овие ѕвезди следат однос период-боја, при што оние со покуси периоди се поцрвени. Во 2012 г. Терел, Грос и Куни објавиле боен преглед на 606 W UMa-двојки во Џонсон-Казенсовиот фотометриски систем.

Светлинските криви им се разликуваат од оние на класичните затемнувачки двојки, претрпувајќи постојани елипсоидни промени наместо одделни затемнувања. Ова се должи на тоа што ѕвездите меѓусебно гравитациски се изобличуваат, а со тоа и проектираната површина. Длабичните на сјајносните минимуми обично се истоветни бидејќи обете ѕвезди имаат речиси еднакви површински температури.

Прототип на оваа класа е ѕвездата W Голема Мечка (W UMa).

## Примери

## Наводи
Кеплер-51

**Кеплер-51** — сонцевидна ѕвезда во соѕвездието Лебед со старост од само 500 милиони години. Околу неа кружат три супернадуени планети Кеплер-51b, Кеплер-51c и Кеплер-51d, и имаат најмала густина од сите познати планети. Секоја од нив е со големина на Јупитер, но со маса само неколкупати поголема од Земјината.

## Планети

## Наводи

## Литература
* Кеплер-51 е дом на три супернадуени планети — Sci-News, Натали Андерсон, 20 декември 2019 

Категорија:Жолти џуџиња
Категорија:Сончеви двојници
Категорија:Планетарни системи со три потврдени планети
Категорија:Лебед (соѕвездие)
Димитар Исаковски

**Димитар Исаковски** ( во  —  во ) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.

## Животопис
Израснал во сиромашно семејство. Во потрага за подобар живот се доселил во Скопје. Работел како општ работник. Започнал организирано да работи за народноослободителната борба. Бил учесник во разни диверзантски акции, во растурањето на летоци, собирање материјална помош и слично. Во почетокот на септември 1944 година, стапил во борбените редови на македонска ударна бригада. Бил борец во третата чета на првиот баталјон. Често бил ангажиран да врши курирски задачи, што ги исполнувал со успех. Во борбата што бригадата ја водела против балистичките банди во Долно Соње, храбро загинал близу селските гробишта во селото.

## Наводи


Категорија:Учесници во НОБ
Драган Јакимовски

**Драган Б. Јакимовски** ( во  —  во ) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.

## Животопис
Завршил неполно средно образование, а потоа работел како службеник во Скопје. Рано се вклучил во народно-ослободителното движење и активно учествувал во акциите за собирање материјална и друга помош за партизаните. Во 1944 година стапил во борбените редови на Дванаесеттата македонска ударна бригада. Со бригадата учествувал во борбите против германските колони на железничката линија Скопје - Велес. Посебно се истакнал во борбите за конечното уништување на балистичките банди на терените на Китка и Водно. Кога бригадата добила задача да ги потисне балистите концентрирани на десната страна на Треска, Драган бил убиен на 10 октомври 1944 година.

## Наводи


Категорија:Учесници во НОБ
Александар Јаневски

**Александар Јаневски** ( во  —  во ) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.

## Биографија
Произлегува од сиромашно семејство. Завршил основно училиште, а потоа како напреден младинец бил вклучен во акциите за помагање на оруженото востание против окупаторот. На 7 септември 1944 година стапил во борбените редови на Дванаесеттата македонска ударна бригада и бил распореден во првата чета на вториот баталјон. Со бригадата учествувал во борбите против непријателот, во близина на Скопје. Бил учесник во уличните борби и заземањето на големото германско упориште во зградата на училиштето „*Гоце Делчев“*. Токму во таа битка го изгубил и својот живот во битките за ослободување на Скопје.

## Наводи

Категорија:Учесници во НОБ
Категорија:Жртви во битките за слобода на Скопје
Лазо Јаневски

**Лазо Ј. Јаневски** ( во  —  во ) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.

## Животопис
Заедно со семејството се преселил во Скопје. Произлегол од работничко печалбарско семејство. Завршил основно училиште, а потоа изучил занает. Работел како кројачки работник. Уште пред Втората светска војна учествувал во штрајковите на УРС-овите синдикати. Есента 1944 година стапил во Дванаесеттата македонска ударна бригада. Во составот на третата чета, втор баталјон, се покажал како храбар борец во борбите против балистичките банди концентрирани на теренот на Китка и Водно. Потоа учествувал против истиот непријател на терените околу Треска и Бел Камен. Учествувал и во борбата за заземање на Радио-станицата Скопје. Во овој судир храбро го дал својот млад живот. Неговите останки биле закопани на скопските гробишта.

## Наводи


Категорија:Учесници во НОБ
Категорија:Жртви во битките за слобода на Скопје
Николче Јаневски

**Николче Јаневски** ( во  —  во ) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.

## Животопис
Произлегува од работничко семејство. Завршил основно училиште и поради лошите материјални услови бил принуден да го прекине натамошното образование. Се вработил како општ работник. Откако стапил во Дванаесеттата македонска ударна бригада бил распореден во третата чета на првиот баталјон. Во сите борби на бригадата против непријателот се покажал како бестрашен борец. Бил учесник во борбите во непосредна близина на Скопје. При нападот на неговиот роден град, третиот баталјон добил борбена задача да ја заземе хидроцентралата Матка. Всушност, штабот на бригадата бил известен дека германците потпомогнати од балистичките сили сакаа да ја минираат хидроцентралата и да го поплават Скопје. Затоа со својата единица се упатил да ја оневозможи оваа намера на Германците. Точно во таа борба против балистичките банди и Германците храбро загинал. Бригадата успеала да ја спаси хидроцентралата, а со тоа и градот Скопје.

## Наводи


Категорија:Учесници во НОБ
Категорија:Жртви во битките за слобода на Скопје
Променлива ѕвезда од типот на Гама Касиопеја

**Променлива ѕвезда од типот на Гама Касиопеја** (**γ Cas-променлива**) — вид променлива ѕвезда наречена по нејзиниот прототип γ Касиопеја (γ Cas).

## Променливост
γ Cas-променливите покажуваат неправилни промени во сјајноста во децениски временски рамки. Имаат замави во големина од еден величински ред. на пример γ Ксаиопеја обично има велличина од 2,5, а се колеба меѓу 1,6 и 3,0 величини. Ова е поврзано со промените во спектарот, помеѓу нормалнен спектар на впивање и спектар на Be-ѕвезда, честопати вклучувајќи и особености на обвивна ѕвезда.

Плејона и самата γ Касиопеја се променливи ѕвезди со повремени обвивни епизоди, каде силните обвивни елементи се јавуваат на спектарот и сјајноста се зголемува или намалува во голема мера. Во друго време обвивката не е воочлива на спектарот, а може да ги снема дури и оддавните линии.

Општиот каталог на променливи ѕвезди (ОКПЗ) ги категоризира γ Cas-ѕвездите како избувни променливи и ги опишува как о брзовртечки џинови и подцинови од класата B, иако многу од нив се ѕвезди од главната низа. Ова ги разликува од оние Be-ѕвезди кои имаат помал замав и помали сјајносни колебања. ОКПЗ им го дава кодот GCAS.

## Механизам
γ Cas-променливите важат за врели ѕвезди кои имаат екваторски дискови од ѕвезден материјал кои повремено ги снемува и повторно се составуваат, или пак доживуваат драматична промена во размерот. Веројатно сите тие се вртат доста брзо и највеќето би се класификувале како Be-ѕвезди. Исто така, овие ѕвезди се обвивни барем дел од времето, каде дискот гледан по работ дава мошне тесни впивни линии покрај пошироките фотосферни и можните оддавни линии. Без разлика дали се обвивни ѕвезди според најтесната дефиниција, периодите кога образуваат силни дискови и појавите на зголемена сјајност се нарекуваат обвивни настани.

## Примери
* 27 Големо Куче
* Бета Мало Куче
* Плејона

## Наводи

## Литература
* 
* 


Категорија:Видови ѕвезди
Be-ѕвезда

[мини|десно|исправено=1.0|Приказ на [Ахернар — најсјајната Be-ѕвезда.]]
**Be-ѕвезди** — збир на разнообразни ѕвезди со спектрални типови B и оддавни линии. Во потесна смисла, оние наречени *класични Be-ѕвезди* се несуперџиновски B-ѕвезди чиј спектар има (или некогаш имал) една или повеќе Балмерови оддавни линии.

## Дефиниција и класификација
Многу ѕвезди имаат спектри од типот B и бавни водородни оддавни линии, меѓу кои суперџиновите, Хербиговите Ae/Be-ѕвезди, масопренесувачките двојни системи и [B[e]-ѕвездите](https://mk.wikipedia.org/wiki/B%28e%29-%D1%95%D0%B2%D0%B5%D0%B7%D0%B4%D0%B0). Се претпочита поимот „Be-ѕвезда“ да се ограничи на несуперџиновски ѕвезди со една или повеќе оддавни линии на Балмеровата низа. Овие понекогаш се нарекуваат класични Be-ѕвезди. Оддавните линии може да бидат присутни само во извесни периоди.

Иако спектарот од Be-тип е највпечатлив кај ѕвездите од класата B, истиот се забележува и кај обвивните ѕвезди од класите O и A, и овие понекогаш се вбројуваат под рубриката „Be-ѕвезда“. Be-ѕвездите претежно се сметаат за ѕвезди од главната низа, но тука се вклучени и некои подџинови и џинови.

## Откривање
Првата Be-ѕвезда прогласена за таква е Гама Касиопеја, забележана во 1866 г. од италијанскиот свештеник и астроном Анџело Секи; воедно и првата ѕвезда забележана со оддавни линии. Утврдени се слични спектри кај многу други сјајни ѕвезди, иако доста од нив повеќе не се сметаат за класични Be-ѕвезди. Најсјајната е Ахернар, иако таа е препознаена како Be-ѕвезда дури во 1976 г.

## Модел
Со стекнатиот увид во процесот на создавањето на оддавни линии на почетокот на XX век станало јасно дека овие линии кај Be-ѕвездите мора да доаѓаат од околуѕвезден материјал исфрлен од ѕвездата и потпомогнат од нејзиното брзо вртење . Сите одлики согледани при набљудување на Be-ѕвездите сега се знае дека се солжат на гасовит диск кој се образува од материјалот исфрлен од ѕвездата. Инфрацрвениот вишок и полазирацијата се последица на расејувањето на ѕвезената светлина во дискот, а оддавните линии настануваат со преобработката на ѕвездената ултравиолетова светлина во гасовитиот диск.

## Обвивни ѕвезди

Некои Be-ѕвезди имаат спектрални одлики кои се толкуваат како одделена „обвивка“ од гас што ја обиколува ѕвездата, или поточно диск или прстен. Оваа појава се јавува кога гасовитиот диск присутен околу многу Be-ѕвезди гледа кон нас со работ (ободот) и така создава мошне тесни впивни линии во спектарот.

## Променливост

Be-ѕвездите честопати се видливо и спектроскопски променливи. Можат да се класификуваат како променливи од типот на Гама Касиопеја кога ќе се забележи минлив или променлив диск. Be-ѕвездите што покажуваат променливост без јасна претстава за механизмот се наведени просто како BE во Општиот каталог на променливи ѕвезди. За некои од нив се смета дека се пулсирачки ѕвезди и напати се нарекуваат променливи од типот на Ламбда Еридан.

## Наводи

## Литература
*

## Надворешни врски
* Истражување на врели и активни ѕвезди — странца на Филип Сте 
* Be-ѕвезди — напис на Оливер Тизи 

Категорија:Star types

Категорија:Астрономски тела откриени во 1866 година
Категорија:Видови ѕвезди
Орионска променлива ѕвезда

**Орионска променлива ѕвезда** — променлива ѕвезда која покажува неправилни и избувни колебања на нејзината сјајност и обично се поврзани со принадлежни расеани маглини. Се смета дека овие млади ѕвезди подоцна стануваат правилни и непроменливи ѕвезди од главната низа со нулта старост. Сјајносните колебања може да бидат во размер од неколку величини.

## Ѕвезда од типот на T Бик

Ѕвездите од типот на T Бик (T Tau-ѕвезди) се орионски променливи кои имаат својствена флуоресцентни виолетови оддавни линии од единечно јонизирано железо (FeII) во нивните ѕвездени спектри, како и линии од литиум — метал кој обично се уништува при јадреното соединување во ѕвездите.

## Ѕвезда од типот на FU Орион

Ѕвездите од типот на FU Орион (FU Ori-ѕвезди, наречени и „фуори“) се орионски променливи кои се накачуваат за 5–6 величини, па се спуштаат на една величина и остануваат такви многу децении. Нивниот прототип е FU Орион, а други примери се V1057 Лебед и V1515 Лебед.

## Промненливост
Од оваа разновидна класа на ѕвезди, некои орионски променливи имаат периодични промени во мал замав (до 1 величина), некои нагло избледуваат, а пак трети имаат спектрални особености кои укажуваат на пад на масата (YY Ori-ѕвезди). Поголем број од овие особености може да се јават во било која орионска променлива.

Поимот „орионска променлива“ е згоден сеопфатен поим, но во поново време се смета за застарен; задржан е на места како Општиот каталог на променливи ѕвезди од историски причини. Астрономите користат поспецијализирани поими кои се однесуваат на фактичките физички разлики меѓу разните млади променливи, како што се „класична ѕвезда од типот на T Бик“ или „ѕвезда од типот на UX Орион“.

## Наводи
* Samus N.N., Durlevich O.V., et al. *Combined General Catalog of Variable Stars (GCVS4.2, 2004 Ed.)*
* Glasby, J. S. * The Nebular Variables: International Series of Monographs in Natural Philosophy*
* 

## Надворешни врски
* Видови на променливост во Општиот каталог на променливи ѕвезди
Апулеј

мини|Доцноантичка слика на таван ок. 330 година, веројатно на Апулеј.
**Луциј Апулеј** (латински: *Apuleius*, 125 - 180) — латински писател, научник, реторичар и маг.

## Животопис
Апулеј е роден во градот Мадаур, во денешен Алжир. Во Атина студирал платонистичка философија, а во Рим реторика. Често патувал низ земјите на денешна Италија, Мала Азија и Египет. Освен од традиционалната религија, своите искуства ги црпел и од ориенталните култови на Изида, Митра и Озирис кои ги комбинирал со новопитагорејското учење и со платонскиот спиритуализам. Тој се гордеел со својот почесен назив *philosophus Platonicus*. Патувајќи во Александрија, се оженил со една богата вдовица, но бил обвинет дека искористил магија за да ја убеди на бракот со него.

## Творештво
Апулеј е најпознат по романот во 11 книги, „Златното магаре“  - единственото целосно сочувано дело на латинската книжевност. Други негови дела се: „Апологија (Беседи за магијата)“ (*Apologia (Apulei Platonici pro Se de Magia*), „За Платон и неговото учење“ (*De Platone et dogmate eius*), „За Сократовите богови“ (*De Deo Socratis*), „Флорида“ (*Florida*) и „За вселената“ (*De Mundo*).

## Наводи

Категорија:Римски писатели
Категорија:Писатели на латински јазик
Категорија:Римјани од 2 век
Категорија:Родени во 124 година
Категорија:Починати во 170 година
Видова Пештера

**Видова Пештера** — сува пештера на севернiot отсек на планината Тара и е во рамките на НП Тара. Пештерата се наоѓа над Перуќац, на 490 м.н.в. и нејзината должина изнесува 25 m.

Формирана е во карбонатни седименти — банковити микроспарити. Отворот е висок 8 m, широк 10 m, ориентиран кон североисток. Од отворот кон внатрешноста хоризонталниот канал се смалува, така што на седмиот метар, висок е 3 м, а широк 1м. Во продолжение се доаѓа до мала сала широка 3м и долга 4м. Оттаму вертикално се двојат два канала долги по 8 м. Пештерата е без накит, со парчиња варовник од таванот. Во подножјето на пештерата, благо североисточно, се наоѓа Перуќачкиот вруток, кој во пораната фаза најверојатно истекувал од пештерата. Опкружувањето на пештерата е обраснато со густ шумски покривач.

## Поврзано
* Национален парк Тара

## Литература
* 

Категорија:Пештери во Србија
Категорија:Национален парк Тара