Франциск Асишки

[мини|Најстариот преживеан приказ на Свети Франциск е [Фрескопис|фреска во близина на влезот на бенедиктинската опатија Субијако, насликана помеѓу март 1228 и март 1229 година. Тој е прикажан без стигмата, но сликата е религиозна слика, а не портрет.]]
**Џовани ди Пјетро ди Бернардоне**, ОФМ, попознат како **Франциск Асишки ( )**  — 3 октомври 1226) — италијански мистик и католик што ги основал Францисканците. Тој бил инспириран да води живот во сиромаштија како патувачки проповедник. Една од најпочитуваните фигури во христијанството,  тој бил канонизиран од папата Григориј IX на 16 јули 1228 година. Тој обично е прикажан во наметка со јаже како појас.

Во 1219 година, тој отиде во Египет во обид да го преобрати султанот Ал-Камил и да стави крај на конфликтот во Петтата крстоносна војна. Во 1223 година, тој ја организирал првата сцена на Христовото раѓање во живо како дел од годишната Божиќна прослава во Гречио.  Според христијанската традиција, во 1224 година тој ја добил стигмата за време на појавувањето на серафички ангел во религиозна екстаза.

Тој го основал машкиот Ред на мали браќа, женскиот Ред на Св. Клара, Третиот ред на Свети Франциск и старателството на Светата земја. Откако неговата заедница била овластена од папата, тој сè повеќе се повлекувал од надворешните работи.

Франциск е поврзан со покровителство на животните и животната средина. Стана вообичаено црквите да одржуваат церемонии за благословување на животните на неговиот празник на 4 октомври. Тој е познат по посветеноста на Евхаристијата. Заедно со Катерина од Сиена, тој бил прогласен за заштитник на Италија.

## Биографија

### Ран живот
Франциск Асишки е роден кон крајот на 1181 година, едно од неколкуте деца на татко Италијанец, Пјетро ди Бернардоне деи Морикони, просперитетен трговец со свила и французинка мајка, Пика де Бурлемон, за која малку се знае освен дека била благородничка по потекло од Прованса. Пјетро бил во Франција на дело кога Франциск се родил во Асизи, а Пика го крстил Џовани. По враќањето во Асизи, Пјетро почнал да го нарекува својот син Франциск („Слободен човек“, „Французин“), веројатно во чест на неговиот комерцијален успех и ентузијазам.

Задоволство од неговите родители, Франциск живеел живот со висок дух типичен за богат млад човек. Како млад, Франциск станал приврзаник на трубадури и бил фасциниран со сè што е трансалпско. Тој бил убав, духовит, галантен и носел секогаш убава облека. Тој раскошно трошел пари. Иако многу хагиографи забележуваат за неговата светла облека, богатите пријатели и љубовта кон задоволствата, неговите прикази на разочарување кон светот што го опкружува се појавиле прилично рано во неговиот живот, како што е прикажано во „приказната за просјакот“. Во таа приказна, тој продавал ткаенина и кадифе на пазарот во името на својот татко,  кај него дошол просјак и побарал милостина. По завршувањето на неговата работа, Франциск ја напуштил својата стока и трчал по просјакот. Кога го нашол, Франциск му дал на човекот сè што имал во џебовите. Неговите пријатели го исмевале за неговиот добротворен гест; го искарал и татко му во бес.

Околу 1202 година, тој се приклучил на воената експедиција против Перуџа и бил фатен како затвореник во Колестрада. Тој поминал една година како заробеник за време на која болест го натерала повторно да го процени својот живот. Меѓутоа, по неговото враќање во Асизи во 1203 година, Франциск се вратил на својот безгрижен живот. Во 1205 година, Франциск заминал за Апулија за да се пријави во војската на Валтер III, грофот Бриен. Чудна визија го натерала да се врати во Асизи и да го изгуби интересот за световниот живот. Според хагиографските извештаи, потоа почнал да ги избегнува спортовите и гозбите на своите поранешни придружници. Еден пријател го прашал дали размислува да се ожени, на што тој одговорил: „Да, со поубава невеста од која било кој од вас некогаш  видел“, значи неговата „Дама сиромаштија“.

На аџилак во Рим, тој им се придружил на сиромашните во просење во базиликата Свети Петар. Поминал некое време на осамени места, барајќи од Бог духовно просветлување. Тој рекол дека имал мистична визија за Исус Христос во напуштената селска капела во Сан Дамјано, веднаш надвор од Асизи, во која иконата на Распнатиот Христос му рекла: „Франциск, Франциск, оди и поправи ја мојата црква која, како што можеш да видиш., паѓа во урнатини“. Тој го сфатил ова како разурната црква во која моментално се молел, и затоа продал малку ткаенина од продавницата на неговиот татко за да му помогне на свештеникот таму. Кога свештеникот одбил да ги прифати незаконски стекнатите добивки, огорчен Франциск ги фрлил монетите на подот.

За да го избегне гневот на својот татко, Франциск се криел во пештера во близина на Сан Дамијано околу еден месец. Кога се вратил во градот, гладен и валкан, татко му го одвлекол дома, го претепал, врзал и го заклучил во мало складиште. Ослободен од неговата мајка за време на отсуството на Бернардоне, Франциск веднаш се вратил во Сан Дамјано, каде што нашол засолниште кај свештеникот што служел, но набрзо бил наведен пред градските конзули од неговиот татко. Неговиот татко, незадоволен и со тоа што го вратил расфрланото злато од Сан Дамјано, се обидел и да го принуди својот син да се откаже од своето наследство по пат на реституција. Во екот на правната постапка пред бискупот од Асизи, Франциск се откажал од својот татко и неговото наследство. Некои извештаи велат дека тој се соблекол гол во знак на ова одрекување, а епископот го покрил со сопствената наметка.
мини|Куќата во која живеел Франциск од Асизи кога бил млад
мини|Свети Франциск се откажува од својот земен татко.
Следните неколку месеци, Франциск талкал како просјак по ридовите зад Асизи. Извесно време поминал во соседниот манастир работејќи како скулар. Потоа отишол во Губио, каде што еден пријател му дал како милостина наметка, појас и стап на аџија. Враќајќи се во Асизи, тој го поминал градот и молел за камења за обновување на Свети Дамијано. Ги носел во старата капела, сам ги поставил и така долго време успеал да ја обнови. Во текот на две години, тој го прифатил животот на покајник, за време на кој обновил неколку уништени капели во селата околу Асизи, меѓу кои и Сан Пјетро во Спина и малата капела на Света Марија на Ангелите во рамнината веднаш под градот. Ова подоцна станало негово омилено живеалиште. Постепенено, тој одел да негува лепрозни, во лазарските куќи во близина на Асизи.

### Основање на фрањевските редови

#### Малолетници
Едно утро во февруари 1208 година, Франциск учествувал на миса во капелата Света Марија на Ангелите, во близина на која дотогаш си изградил колиба. Евангелието на тоа време било „Отставување на дванаесетте“ од Книгата на Матеј. Учениците требало да појдат и да објават дека Царството Божјо е близу. Франциск бил инспириран да се посвети на животот во сиромаштија. Откако се здобил со груба волнена туника, фустан што го носеле најсиромашните умбриски селани, го врзал околу себе со јаже и тргнал наоколу да ги поттикнува луѓето од селата на покајание, братска љубов и мир. Франциск не им проповедал на обичните луѓе, бидејќи тој немал дозвола за пропагирање.

Неговиот пример ги привлекло другите. Во рок од една година Франциск имал единаесет следбеници. Браќата живееле едноставен живот во напуштената лазарска куќа на Риво Торто во близина на Асизи; но тие поминале голем дел од своето време талкајќи низ планинските области на Умбрија, оставајќи длабок впечаток врз своите слушатели со нивните искрени опомени.
[лево|мини| [Папа Инокентиј III|Папата Инокентиј III ги одобрува статутите на Редот на Францисканците, од Џото, 1295–1300]]
Во 1209 година тој составил едноставно правило за своите следбеници („браќа“), *Регула примитива* или „Примитивно правило“, кое доаѓало од стихови во Библијата. Правилото било „да се следи учењето на нашиот Господ Исус Христос и да се оди по неговите стапки“. Потоа водел единаесет следбеници во Рим за да побараат дозвола од папата Инокентиј III да основаат нов религиозен ред. По влегувањето во Рим, браќата се сретнале со епископот Гвидо од Асизи, кој бил во друштво со Џовани ди Сан Паоло, кардинал бискуп од Сабина. Кардиналот, кој бил исповедник на папата Инокентиј III, веднаш сочувствувал со Франциск и се согласил да го претстави Франциск пред папата. По неколку дена, папата се согласил да ја прими групата неформално, додавајќи дека кога Бог ќе ја зголеми групата во благодат и број, тие би можеле да се вратат на официјална аудиенција. Групата била со постриг. Ова било делумно важно затоа што со тоа го препознаваат црковниот авторитет и ги спречувало неговите следбеници од обвинувања за ерес, како што им се случило на Валдензијците децении порано. Иако голем број советници на папата сметале дека начинот на живот предложен од Франциск е небезбеден и непрактичен, по сонот во кој го видел Франциск како ја држи Латеранската базилика, тој одлучил да го одобри барањето на Франциск. Ова се случило, според традицијата, на 16 април 1210 година и го сочинувало официјалното основање на Францисканскиот ред. Групата, потоа „Помалите браќа“ (*Редот на малите браќа,* исто така познат како *Францискански ред* или *Серафички ред*), биле центрирани во Порзиункола и проповедале прво во Умбрија, пред да се прошират низ Италија. Франциск подоцна бил ракоположен за ѓакон, но не и за свештеник.

#### Сиромашните Кларас и трет ред
Оттогаш, новиот поредок брзо се зголемил. Слушајќи го Франциск како проповеда во црквата Сан Руфино во Асизи во 1211 година, младата благородничка Клара од Асизи се обидела да живее како нив. Нејзиниот братучед Руфино исто така се обидел да се придружи. Ноќта на Цветници, 28 март 1212 година, Клара тајно ја напуштила палатата на своето семејство. Франциск ја примил во Порзиункола и со тоа го основал Орденот на сиромашните Кларисинки. Тој ѝ дал на Клара облека слична на неговата, пред да ја смести неа, нејзината помлада сестра Катерина и другите млади жени во блискиот манастир на бенедиктински калуѓерки додека да им обезбеди соодветен манастир. Подоцна ги префрлил во Сан Дамјано, во неколку мали колиби или ќелии. Ова бил првиот манастир од Вториот францискански ред, сега познат како Сиромашните Кларисинки.

За оние кои не можеле да ги напуштат своите работи, Франциск подоцна го формирал Третиот ред на браќата и сестрите на покајание, братство составено или од мирјани или свештени лица, чии членови ниту се повлекле од светот, ниту зеле религиозни завети. Наместо тоа, тие ги применувале принципите на францисканскиот живот во нивниот секојдневен живот. Наскоро, Третиот ред - сега наречен Световен фрањевски ред - се зголемил и надвор од Италија.

### Патувања
Решен да им го донесе Евангелието на сите народи и да дозволи Бог да ги преобрати, Франциск во неколку наврати се обидел да ја однесе својата порака од Италија. Кон крајот на пролетта 1212 година, тој тргнал кон Ерусалим, но бил спречен од невреме на далматинскиот брег, поради што бил принуден да се врати во Италија. На 8 мај 1213 година, му била дадена употребата на планината Ла Верна (Алверна) како подарок од грофот Орландо ди Чиуси, кој ја опишал како „извонредно погодна за секој што сака да се покае на место оддалечено од човештвото“. Планината станала едно од неговите омилени места за молитва.

Истата година, Франциск отпловил за Мароко, но болеста го принудила да го прекине патувањето додека бил во Шпанија.

Во 1219 година, придружуван од фратарот Илуминат од Арце и надевајќи се дека ќе го преобрати султанот од Египет или ќе биде маченик во обидот, Франциск отишол во Египет за време на Петтата крстоносна војна каде крстоносната војска била логорувана повеќе од една година опсадувајќи го заградениот град Дамиета. Султанот, ал-Камил, внук на Саладин, го наследил својот татко како султан на Египет во 1218 година и бил сместен спротиводно од Дамиета. На 29 август 1219 година, христијаните започнале крвав и залуден напад врз градот, по што двете страни се согласиле на прекин на огнот кој траел четири недели. Веројатно за време на овој прекин Франциск и неговиот придружник ги преминале муслиманските линии и биле изведени пред султанот, останувајќи во неговиот логор неколку дена. Извештаите не даваат информации за тоа што се случило за време на средбата, освен тоа што султанот го примил Франциск љубезно и дека Франциск им проповедал на муслиманите. Тој се вратил неповреден. Ниту еден познат арапски извор не ја спомнува посетата.
мини|Франциск и други кои лекуваат жртви на лепра или сипаници
На таков инцидент се алудира во сцена од циклусот на фрескоживописот од крајот на 13 век, припишана на Џото, во горната базилика во Асизи.

Според некои доцни извори, султанот му дал дозвола на Францис да ги посети светите места во Светата земја, па дури и да проповеда таму. Сè што може безбедно да се тврди е дека Франциск и неговиот придружник го напуштиле логорот на крстоносците за Ако, од каде што тргнале за Италија во втората половина на 1220 година. Повикувајќи се на проповедта на Бонавентура од 1267 година, подоцнежните извори известуваат дека султанот тајно го преобратил или прифатил крштевањето во смртна постела како резултат на средбата со Франциск.

Поради овие настани во Ерусалим, Францисканците се присутни во Светата земја речиси непрекинато од 1217 година. Тие добиле отстапки од султанот Мамелук во 1333 година во однос на одредени свети места во Ерусалим и Витлеем, и (што се однесува до Католичката црква) јурисдикторни привилегии од папата Климент VI во 1342 година.

### Реорганизација на Францисканскиот ред
лево|мини| Свети Франциск им проповеда на птиците надвор од Бевања (Господар на Свети Франциск ).
Растечкиот ред на браќата бил поделен на провинции ; групите биле испратени во Франција, Германија, Унгарија и Шпанија и на исток. Откако добил дојава за мачеништвото на пет браќа во Мароко, Франциск се вратил во Италија преку Венеција. Кардиналот Уголино ди Конти тогаш бил номиниран од папата за заштитник на редот. Друга причина за враќањето на Франциск во Италија било тоа што Францисканскиот ред пораснал со невидена брзина во споредба со претходните религиозни редови, но неговата организациска софистицираност не била во чекор со овој раст и имало малку повеќе да управува со него од примерот и едноставното правило на Франциск. За да го реши овој проблем, Франциск подготвил ново и подетално Правило, „Прво правило“ или „Правило без  папски бик “ (средновековен папски документ), кој повторно ја потврдува посветеноста на сиромаштијата и апостолскиот живот. Сепак, тој вовел и поголема институционална структура, иако тоа никогаш не било официјално одобрено од папата.

На 29 септември 1220 година, Франциск му го предал управувањето со наредбата на брат Петар Катани во Порзиункола, но Петар умрел само пет месеци подоцна.
[лево|мини| ''[Папа Хонориј III|Хонориј III Одобрување на владеењето на Свети Франциск Асишки*, Бартоломе дел Кастро, околу 1500 г. (Музеј на уметност во Филаделфија)]]
Брат Петар бил наследен од брат Илија како [[викар]] на Франциск. Две години подоцна, Франциск го изменил „Првото правило“, создавајќи го „Второто правило“ или „Правило со бик“, кое било одобрено од папата Хонориј III на 29 ноември 1223 година. Како официјално правило на наредбата,  ги повикува монасите „да го почитуваат Светото Евангелие на нашиот Господ Исус Христос, живеејќи во послушност без ништо наше и во целомудрие“. Освен тоа, поставил прописи за дисциплина, проповедање и влегување во редот. Откако правилото било одобрено од папата, Франциск се повеќе се повлекувал од надворешните работи. Во текот на 1221 и 1222 година, тој ја преминал Италија, најпрво на југ до [[Катанија]] во Сицилија, а потоа на север до [[Болоња]].

=== Стигмата, последните денови и светоста ===
[[Податотека:Cigoli,_san_francesco.jpg|мини| Франциск ја сметал својата [[стигма]] како дел од *имитирањето на Христос*. Циголи, 1699 година]]
Додека се молел на планината Верна, за време на четириесетдневниот пост како подготовка за Михаилмас (29 септември), се вели дека Франциск имал видение на или околу 13 септември 1224 година, празникот [[Крстовден]], поради што добил [[стигма]]. Брат Лео, кој бил со Франциск во тоа време, оставил јасен и едноставен приказ на настанот, првиот дефинитивен приказ за феноменот на стигмата. „Одеднаш видел видение на серафим, шесткрилен ангел на крст. Овој ангел му го дал дарот на петте Христови рани. Страдајќи од овие стигми и од [[трахома]], Франциск добил нега во неколку градови ([[Сиена]], Кортона, Ночера), но безуспешно. На крајот, тој бил вратен во една колиба до Порзиункола. Тука ги поминал своите последни денови диктирајќи го својот духовен тестамент. Тој умрел вечерта во саботата, 3 октомври 1226 година, пеејќи го Псалмот.

На 16 јули 1228 година, тој бил прогласен за светец од папата [[Папа Григориј IX|Григориј IX]] (поранешниот кардинал Уголино ди Конти, пријател на Францис и кардинал заштитник на редот). Следниот ден, папата го поставил камен-темелникот на базиликата Свети Франциск во Асизи. Франциск бил погребан на 25 мај 1230 година, под Долната базилика, но неговиот гроб набрзо бил скриен по наредба на брат Илија, за да се заштити од сараценските напаѓачи. Неговото гробно место останало непознато сè додека не бил повторно откриен во 1818 година. Потоа, Пасквал Бели за остатоците изградил крипта во Долната базилика. Тој бил преуреден помеѓу 1927 и 1930 година во сегашната форма од Уго Тарчи. Во 1978 година, посмртните останки на Франциск биле испитани и потврдени од комисија на научници назначена од [[Папа Павле VI|папата Павле VI]] и ставени во стаклена урна во античката камена гробница.
[[Податотека:Francis_wolf.JPG|десно|мини| Свети Франциск разговара со волкот од Губио (Карл Вајдемајер, 1911)]]
Франциск тргнал да го имитира Христос и буквално да ја изврши неговата работа. Ова е важно за разбирање на карактерот на Франциск, неговиот афинитет кон Евхаристијата и почитта кон свештениците кои ја извршиле тајната. Тој проповедал: „Вашиот Бог е од вашето тело, Тој живее во вашиот најблизок ближен, во секој човек“.

Тој и неговите следбеници ја славеле, па дури и ја почитувале сиромаштијата, која била толку централно за неговиот лик што во неговото последно напишано дело, Заветот, тој рекол дека апсолутната лична и корпоративна сиромаштија е суштинскиот начин на живот за членовите на неговиот ред.

Тој верувал дека самата природа е огледало на Бога. Тој ги нарекол сите суштества свои „браќа“ и „сестри“, па дури и им проповедал на птиците. и наводно убедил волк во Губио да престане да напаѓа некои локални жители доколку се согласат да го нахранат волкот. Неговото длабоко чувство за братство под Бога ги прегрнало другите и тој изјавил дека „се смета себеси за пријател на Христос ако не ги цени оние за кои Христос умре“.

Посетата на Франциск на Египет и обидот за зближување со муслиманскиот свет имале далекусежни последици, одамна по неговата смрт, бидејќи по падот на [[Ерусалимско Кралство|Кралството на крстоносците]], на Францисканците, од сите католици, ќе им биде дозволено да останат во  Светата земја и да бидат признати како „ Чувари на Светата земја “ во име на [[Римокатоличка црква|Католичката црква]].

Во Гречио во близина на Асизи, околу 1220 година, Франциск го прославил Божиќ со поставување на првиот познат *преспио* или *јасли* ( сцена на Рождество ). Неговите слики за раѓањето ја рефлектираат сцената во традиционалните слики. Тој користел вистински животни за да создаде жива сцена за да можат верниците да размислуваат за раѓањето на детето Исус на директен начин, користејќи ги сетилата, особено видот. И Томас од Селано и Бонавентура, биографи на Франциск, раскажуваат како тој користел само јасли наполнети со слама (корито за хранење) поставено помеѓу вистински вол и [[магаре]]. Според Томас, тоа било прекрасно со својата едноставност, а јаслите делувале како олтар за Божиќната миса. 
[[Податотека:St_Francis_Statue_2.JPG|лево|мини| Градинарска статуа на Францис од Асизи со птици]]
Франциск ја проповедал христијанската доктрина дека светот е создаден добар и убав од Бога, но има потреба од откуп поради човечкиот грев. Како што некој што го видел Бог како се одразува во природата, „Свети Франциск бил голем љубител на Божјото создание. . .“ Во Сонцето му се заблагодарува на Бога за братот Сонце, сестрата Месечина, брат Ветер, Водата, Огнот и Земјата, а сето тоа го сметал за фалба на Бога.

Многу од приказните кои го опкружуваат животот на Франциск велат дека тој имал голема љубов кон животните и околината. „Фиорети“ („Мали цветови“) е збирка на [[Легенда|легенди]] и фолклор што се појавиле по неговата смрт. Еден извештај опишува како еден ден, додека Франциск патувал со некои придружници, се случиле на место на патот каде што птиците ги исполнувале дрвјата од двете страни. Франциск им рекол на своите придружници „да ме чекаат додека одам да им проповедам на моите сестри птиците“. Птиците го опколиле, заинтригирани од моќта на неговиот глас, а ниту една од нив не одлеталс. Тој често е прикажан со птица, обично во рака.

Друга легенда од *Фиорети* кажува дека во градот Губио, каде што Франциск живеел некое време, се наоѓал волк „застрашувачки и жесток, кој ги напаѓал луѓето, но и животните“. Франциск се искачил во ридовите и кога го нашол волкот, го крстил и му заповедал на волкот да дојде кај него и да не повредува никого. Потоа Франциск го одвел волкот во градот и опкружен со изненадени граѓани склучил пакт меѓу нив и волкот. Бидејќи волкот „направил зло од глад“, жителите на градот требало редовно да го хранат волкот. За возврат, волкот повеќе не би ги пленел нив или нивните стада. На овој начин Губио бил ослободен од заканата на предаторот.

На 29 ноември 1979 година, [[Јован Павле II|папата Јован Павле Втори]] го прогласи Франциск за заштитник на екологијата. На 28 март 1982 година, Јован Павле Втори рече дека љубовта и грижата на Франциск за создавањето е предизвик за современите католици и потсетување „да не се однесуваат како дисидентски предатори кога е во прашање природата, туку да ја преземат одговорноста за тоа, внимавајќи се за да сè останува здраво и интегрирано, за да им понудиме пријатна и пријателска средина дури и на оние што нè наследуваат“. Истиот Папа по повод Светскиот ден на мирот, 1 јануари 1990 година, напишал дека Франциск „го поканил целото создание – животните, растенијата, природните сили, дури и братот Сонце и сестрата Месечина – да му оддадат чест и пофалба на Господа. Кутриот човек од Асизи ни дава впечатливо сведоштво дека кога сме во мир со Бог, подобро можеме да се посветиме на градењето на тој мир со целото создание, кое е неразделно од мирот меѓу сите народи.“

Во 2015 година, [[Папа Франциск|папата Франциск]] го објавил своето енциклично писмоза еколошката криза и „грижата за нашиот заеднички дом, кој го земал своето име од Светилиштето на сонцето што го составил Франциск од Асизи. Тој го претставува Франциск како „пример пар екселанс за грижа за ранливите и за интегрална екологија која се живее радосно и автентично“. Ова го инспирирало раѓањето на движењето Лаудато Си, глобална мрежа од речиси 1000 организации кои ја промовираат пораката на Лаудато Си и францисканскиот пристап кон екологијата.

Популарна практика е на неговиот празник, 4 октомври, луѓето да ги носат своите миленици и други животни во црква за благослов.

=== Ден на празникот ===
[[Податотека:Tomb_of_Saint_Francis_-_Basilica_di_San_Francesco_-_Assisi_2016.jpg|мини| Последното почивалиште на Франциск во [[Асизи]]]]
Празникот на Франциск се одбележува на 4 октомври. Секундарниот празник во чест на [[стигма]]та што ја примил Франциск, прославен на 17 септември, бил вметнат во Општиот римски календар во 1585 година (подоцна од Тридентинскиот календар ) и потиснат во 1604 година, но бил обновен во 1615 година. Во Новиот Римски Мисал од 1969 година, повторно бил отстранет од Генералниот календар, како нешто како дуплирање на главниот празник на 4 октомври, и оставен на календарите на одредени локалитети и на Францисканскиот ред. Меѓутоа, каде и да се користи тридентинскиот мисал, празникот Стигмата останува во Општиот календар.

Франциск е почестен со Малиот фестивал во Црквата на Англија, Англиканската црква во Канада, Епископската црква САД, Старите католички цркви, Евангелистичката лутеранска црква во Америка и другите цркви и верски заедници на [[4 октомври]].

=== Папско име ===
На 13 март 2013 година, по неговиот избор за папа, [[Аргентина|аргентинскиот]] надбискуп и кардинал Хорхе Марио Бергољо го избрал Франциск за негово папско име во чест на Франциск од Асизи, станувајќи [[папа Франциск]].

На својата прва аудиенција на 16 март 2013 година, папата Франциск им рекол на новинарите дека го избрал името во чест на Франциск од Асизи и го направил тоа затоа што бил особено загрижен за благосостојбата на сиромашните. Папата раскажал дека кардиналот Клаудио Хумс му рекол: „Не заборавај на сиромашните“, веднаш по изборите; тоа го натерало Бергољо да помисли на Франциск. Ова е прв пат папа да го земе неговото име.

=== Покровителство ===
[[Податотека:Our_Lady_of_Perpetual_Help_Catholic_Church_(Grove_City,_Ohio)_-_St._Francis_of_Assisi_relic.jpg|десно|мини|313x313пкс| [[Мошти]]те на Франциск од Асизи]]
На 18 јуни 1939 година, [[Папа Пиј XII|папата Пиј XII]] го именувал Франциск за заеднички [[светец заштитник]] на Италија заедно со Катерина Сиена со апостолското писмо. Папата Пиј, исто така, ги спомнал двајцата светци во пофалниот говор што го говорел на 5 мај 1949 година, во црквата [[Црква Санта Марија сопра Минерва|Санта Марија Сопра Минерва]].

Франциск е покровител на животните и екологијата.  Како таков, тој е светец заштитник на Движењето Лаудато Си', мрежа која ја промовира францисканската еколошка парадигма како што е наведено во енцикликата Лаудато Си'.

Тој исто така се смета за покровител против умирањето сам; против оган; покровител на Францисканскиот ред и католичката акција; на семејства, мир и игла. и голем број верски конгрегации.

Тој е покровител на многу цркви и други локации низ светот, меѓу кои: Италија; Сан Паул ил-Бакар, Малта; Фрајзинг, Германија; Ланкастер, Англија; Котапурам, Индија; Генерал Триас, Филипини; [[Сан Франциско|Сан Франциск, Калифорнија]]; [[Санта Фе (Ново Мексико)|Санта Фе, Ново Мексико]]; [[Колорадо]]; Салина, Канзас; Метухен, Њу Џерси; и Квибдо, Колумбија.

=== Надвор од католицизмот ===

==== Протестантство ====
Од 19 век се појавиле неколку протестантски групи кои се стремат да се придржуваат до учењата на свети Франциск.

Еден од резултатите на Оксфордското движење во Англиканската црква во текот на 19 век било повторното воспоставување на религиозни редови, вклучително и дел од францисканската инспирација. Главните англикански заедници во францисканската традиција се Заедницата на Свети Франциск (жени, основана 1905 г.),

Редот основан во САД во рамките на англиканската светска заедница е редот на Кларас во Сиетл (Епархија на Олимпија), основан од Сиетл, Малите сестри на Св. Клара.

Исто така, постојат некои мали францискански заедници во рамките на европското протестантство и Старата католичка црква . Постојат некои францискански редови во лутеранските цркви, вклучувајќи го Редот на лутеранските францисканци, Евангелистичкото сестринство на Марија и Евангеличе канан Францискус-Брудершафт (Канаански францискански браќа).

Англиканската црква ја задржа католичката традиција на благословување животни на или во близина на празникот на Франциск на 4 октомври, а од неодамна лутеранските и другите протестантски цркви ја усвоија оваа практика.

==== Православни цркви ====
Празникот на Франциск се слави во [[Православие|православната христијанска]] монашка заедница во Кембриџ, Њујорк.

==== Други религии ====
Надвор од христијанството, други поединци и движења се под влијание на примерот и учењата на Франциск. Тие го вклучуваат популарниот филозоф [[Екхарт Толе]], кој има направено видеа за духовноста на Франциск.

Меѓурелигиската духовна заедница на Сканда Вале во Велс, исто така, зема инспирација од примерот на Франциск и се моделира како меѓуверски францискански ред.

=== Главни списи ===

* *Canticum Fratris Solis* или *Laudes Creaturarum*; Сонцето на сонцето
* Молитва пред Распетието, 1205 година (сочувана во оригиналниот умбриски дијалект, како и во современ латински превод)
* *Regula non bullata*, претходното правило, 1221 година
* *Regula bullata*, Подоцнежното правило, 1223 година
* *Завет*, 1226 година
* *опомени*

За целосен список, видете го *Францисканското искуство* 

Франциск се смета за првиот италијански поет од некои книжевни критичари. Тој верувал дека обичните луѓе треба да можат да му се молат на Бога на својот јазик, и често пишувал на дијалект на Умбрија наместо на латински.

Анонимната молитва од 20 век „ Направи ме инструмент на твојот мир“ нашироко му се припишува на Францис, но нема докази за тоа.

== Во уметноста ==
Францисканскиот ред ја промовирал посветеноста на животот на Франциск од неговото канонизирање па наваму. Тие нарачале многу дела за фрањевските цркви, покажувајќи го или со свети фигури или епизоди од неговиот живот. Постојат големи рани циклуси [[Фрескопис|на фрескопис]] во базиликата Сан Франциск д'Асизи, чии делови се прикажани погоре.

Има безброј прикази од седумнаесеттиот и осумнаесеттиот век на Свети Францис Асишки и музички ангел во црквите и музеите низ западна Европа. Насловите на овие прикази се многу различни, понекогаш опишувајќи го Франциск како „утешен“, „утешен“, во „екстаза“ или „занес“; присуството на музичкиот ангел може или не може да се спомене.<gallery>
Податотека:Master of the bardi saint francis . St. Francis and scenes from his life 13 cent Santa croce.jpg|Свети Франциск и сцени од неговиот живот, 13 век
Податотека:Saint Francis of Assisi Receiving the Stigmata.jpg|Свети Франциск Асишки примајќи ја стигмата, Јан ван Ејк, в. 1430–1432, верзија на Торино
Податотека:Domenico Veneziano - The Stigmatization of St Francis (predella 1) - WGA06432.jpg|alt=
Податотека:Giovanni Bellini - Saint Francis in the Desert - Google Art Project.jpg|Свети Франциск во пустината Џовани Белини, в. 1480 година
Податотека:Carlo Crivelli - Saint Francis Collecting the Blood of Christ - Google Art Project.jpg|Свети Франциск со Крвта Христова, Карло Кривели, в. 1500
Податотека:El Greco - Saint Francis Receiving the Stigmata - Google Art Project.jpg|alt=
Податотека:Ribalta-san francisco-prado.jpg|alt=
Податотека:Francisco de Zurbarán 053.jpg|Свети Франциск во медитација, Франциск де Сурбаран, 1639 година
Податотека:Saint Francis of Assisi by Jusepe de Ribera.jpg|Свети Франциск Асишки во молитва, Јузепе де Рибера, 1639 година
Податотека:Saint Francis of Assisi in Ecstasy-Caravaggio (c.1595).jpg|Свети Франциск Асишки во екстази, Караваџо, в. 1595 година
Податотека:Josep Benlliure Gil19.jpg|Франциск Асишки го посетува својот манастир додека е далеку, во огнена кочија, Хосе Бенлиур и Гил (1855–1937)
</gallery>

== Медиуми ==
[[Податотека:Assisi_San_Francesco_BW_2.JPG|мини|Базилика Свети Франциск, Асизи]]
[[Податотека:Chania_-_Katholische_Kirche_-_Innenhof.jpg|мини| Статуа на Свети Франциск пред католичката црква во [[Хања]].]]

=== Филмови ===

* *Цветовите на Свети Францис*, филм од 1950 година во режија на Роберто Роселини и косценарист на [[Федерико Фелини]]. Франциск го играше Назарио Џерарди, вистински францискански фраер од манастирот [[Ночера Инфериоре]].
* *Франческо Асишки*, филм од 1961 година во режија на Мајкл Куртиз, заснован на романот *Радосен просјак* од Луис де Вол, со Бредфорд Дилман како Франциск. Долорес Харт, која ја игра [[Клара Асишка|Клара]], подоцна стана бенедиктинска калуѓерка.
* *Франциск од Асизи*, телевизиски филм од 1966 година, режиран од Лилијана Кавани, со Лу Кастел како Франциск.
* *Јастребите и врапчињата*, филм од 1966 година во режија на [[Пјер Паоло Пазолини]]
* *Брат Сонце, сестра Месечина*, филм од 1972 година на Франко Зефирели, со Греам Фокнер во улогата на Франциск.
* *Франциск*, филм од 1989 година на Лилијана Кавани, со контемплативно темпо, ја следи еволуцијата на Францис Асишки од син на богат човек во религиозен хуманитарец, и на крајот во полноправна самоизмачена светица. Франциск го игра [[Мики Рурк]].
* *Свети Франциск*, филм од 2002 година во режија на Микеле Соави, со Раул Бова како Францис.
* *Клара и Франциск*, филм од 2007 година во режија на Фабрицио Коста, со Мери Петруоло и Еторе Баси во главните улоги
* *Султанот и светецот*, филм од 2016 година во режија на Александар Кронемер, со Александар Мекферсон во главната улога
* *Во потрага по Свети Франциск Асишки*, документарен филм со францискански монаси и други
* *Писмото: Порака за нашата Земја*, филм од 2022 година на Николас Браун, кој ја раскажува приказната за Свети Франциск.

=== Музика (избор) ===

* [[Франц Лист]]:
** *Cantico del sol di Francesco d'Assisi*, S.4 (свето хорско дело, 1862, 1880–81; верзии на Прелудиумот за пијано, S. 498c, 499, 499a; верзија на прелудиум за оргули, S. 665, 760; верзија на Хосана за орган и бас тромбон, S.677)
** *Сент Франсоа д'Асиз: La Prédication aux oiseaux*, бр. 1 од *Deux Légendes*, S.175 (пијано, 1862–63)
* Габриел Пјерне: *Свети Франсоа д'Асиз* (ораториум, 1912)
* Вилијам Хенри Дрејпер: *Сите суштества на нашиот Бог и крал* (химна парафраза на *Canticle of the Sun*, објавена 1919 година)
* Марио Кастелнуово-Тедеско: *Фиорети* (глас и оркестар, 1920)
* Џан Франциск Малипиеро: *Сан Франциск д'Асизи* (солисти, хор и оркестар, 1920–21)
* Херман Сутер: *Ле Лауди* (Пофалби) или *Ле Лауди од Сан Франциск д'Асизи*, базиран на *кантикулата на сонцето*, ([[ораториум]], 1923)
* [[Паул Хиндемит]]:*Nobilissima Visione* (балет 1938)
* Франсис Пуленк: *Quatre petites prières de St. François d'Assise* (машки хор, 1948)
* Сет Бингам: *The Canticle of the Sun* (кантата за хор од мешани гласови со soli ad lib. и придружба за орган или оркестар, 1949 година)
* Вилијам Волтон: *Кантико дел сол* (хор, 1973-74)
* [[Оливие Месијан|Оливие Месијаен]]: *Свети Франсоа д'Асиз* (опера, 1975–83)
* Питер Јансенс: *Франц фон Асизи*, *Музикшпил* (Музичка претстава, текст: Вилхелм Вилмс, 1978)
* [[Џон Мајкл Телбот|Џон Мајкл Талбот]]: *Трубадор на големиот крал* (1981), двојна ЛП компонирана во чест на 800-тиот роденден на Свети Франциск од Асизи.
* [[Карлхајнц Штокхаузен]]: *Luzifers Abschied* (1982), сцена 4 од операта *Samstag aus Licht*
* Либи Ларсен: *Ќе пеам и ќе подигнам псалм* (SATB хор и оргули, 1995)
* [[Софија Губајдулина]]: *Соненгесанг* (соло виолончело, камерен хор и перкусии, 1997 година)
* Анџело Брандуарди: *L'infinitamente piccolo* (албум, 2000)
* Луис Нилсон: *Свети Франциск им проповеда на птиците* (камерен концерт за виолина, 2005)
* Питер Рулејн (композитор) / Хелмут Шлегел (либрето): *Laudato si*' ( [[ораториум]], 2016)

=== Книги за Франциск (избор) ===
За него се напишани и стотици книги. Следниве предлози се од фрањевскиот монах Конрад Харкинс (1935–2020), директор на Францисканскиот институт на Универзитетот Сент Бонавентура.

* Пол Сабатиер, Животот на свети Франциск Асишки (Скрибнер, 1905).
* Јоханес Јургенсен, Свети Франциск од Асизи: биографија (преведено од Т. О'Конор Слоун; Лонгманс, 1912 година).
* Арналдо Фортини, Франциск од Асизи (превод Хелен Моак, Crossroad, 1981).
* Никос Казанџакис, Свети Франциск (Ο Φτωχούλης του Θεού, на грчки; 1954)
* Џон Мурман, Свети Франциск од Асизи (SPCK, 1963)
* Џон Мурман, Духовноста на Свети Франциск од Асизи (Наш неделен посетител, 1977).
* Ерик Дојл, Свети Францис и песната на братството (Seabury, 1981).
* Раул Мансели, Свети Франциск од Асизи (превод Пол Дуган; Францискански, 1988).

=== Друго ===

* Во песната на Рубен Дарио „Причините на волкот“ Свети Франциск скротува страшен волк само за да открие дека човечкото срце има помрачни желби од оние на ѕверот.
* Во „*Браќа Карамазови*“ на [[Фјодор Михајлович Достоевски|Фјодор Достоевски]], Иван Карамазов се повикува на името „Паттер Серафикус“, епитет што се применува на свети Франциск, за да го опише духовниот водич на Аљоша Зосима. Референцата се наоѓа во Гетеовиот *Фауст*, Дел 2, Акт 5, редови 11,918-25.
* Во *Мон Сент Мишел и Шартр*, поглавјето на Хенри Адамс за „Мистиците“ опширно дискутира за Франциск.
* *Пријателскиот свет на Франциск* - христијанска анимирана серија директно-видео од 1996-1997 година, продуцирана од студиото Лирик, која се однесуваше на Франциск и неговите пријатели животни што зборуваат додека ја обновуваат црквата Сан Дамијано.
* Рич Малинс го напиша мјузиклот *Canticle of the Plains*, заедно со Мич Меквикер. Објавен во 1997 година, беше заснован на животот на свети Франциск од Асизи, но раскажан како вестерн приказна.
* Романот „*Помошник“* (1957) на [[Бернард Маламуд]] го прикажува главниот лик, Френк Алпин, кој го прикажува животот на Свети Францис во средината на 20 век во Бруклин, Њујорк.

=== Молитви ===

* Светилка на сонцето, молитва од Франциск
* Малата канцеларија на страста, составена од Франциск
* Молитва на Свети Франциск, молитва честопати погрешно му се припишува на Франциск

== Белешки ==


== Наводи ==


=== Општи референци ===

*  Брејди, Игнатиј Чарлс; Канингем, Лоренс (29 септември 2020 година). „Свети Франциск Асишки“. Енциклопедија Британика. Encyclopædia Britannica, Inc. преземено на 5 октомври 2020 година..
* Брук, Розалинд Б. (2006). Сликата на Свети Франциск: Одговори на светоста во тринаесеттиот век. Кембриџ: University Press.
* Делио, Илија (20 март 2013 година). „Франциск од Асизи, мистик на природата“. Вашингтон пост.
* Scripta Leonis, Rufini et Angeli Sociorum S. Francisci: The Writings of Leo, Rufino and Angelo Companions of St. Francis, оригинален ракопис, 1246 година, составен од брат Лео и други придружници (1970, 1990, препечатени со корекции), Оксфорд: Окс Универзитетскиот печат, уреден од Розалинд Б. Брук, на латински и англиски, , кој содржи сведоштва снимени од интимни, долгогодишни придружници на Свети Франциск.
* Францис од Асизи, Малите цвеќиња (Фиорети), Лондон, 2012. limovia.net .
* Бонавентура; Кардинал Менинг (1867). Животот на Свети Франциск Асишки (од Legenda Sancti Francisci) (1988 ed.). Рокфорд, Илиноис: TAN Books & Publishers .
* Честертон, Гилберт Кит (1924). Свети Францис Асишки (14-то издание). Градина Сити, Њујорк: Книги со слики.
* Енглеберт, Омер (1951). Житијата на светците. Њујорк: Барнс и Нобл.
* Karrer, Otto, ed., St. Francis, The Little Flowers, Legends, and Lauds, превод. Н. Вајденбрук, (Лондон: Шид и Вард, 1979).
* Tolan, John V. (2009). Свети Франциск и султанот: љубопитна историја на средба меѓу христијаните и муслиманите. Оксфорд: Универзитетски печат. .

== Литература ==

*  Акочела, Џоан (14 јануари 2013 година). „Богат, сиромав човек: радикалните визии на Свети Франциск“. Њујоркер. Vol. 88, бр. 43. стр. 72–77. Преземено на 23 јануари 2015 година..
* Бонавентура, Свети Кардинал (1910). Мали цветови на Свети Франциск од Асизи. J.M. Дент; Њујорк: Е.П. Датон.
* Брејди, Кетлин (2021). Франциск и Клара: Борбите на светците од Асизи. Лодвин Прес, Њујорк. .
* Малите цветови [Фиорети] на Свети Францис (Превод Рафаел Браун), Даблдеј, 1998. .
* Валери Мартин, Спасението: Сцени од животот на Свети Францис, Њујорк: Алфред А. Нопф, 2001. .
* Џовани Морело и Лоренс Б. Кантер, уредници, Ризницата на Свети Францис од Асизи, Електа, Милано, 1999 година.
* О'Рајли, Бернард (1897). „Изреки на брат Гилс, еден од првите ученици на свети Франциск Асишки“. . Прекрасни бисери на католичката вистина. Хенри Сфар и Ко.
* Пол Мојсеј, Светецот и султанот: Крстоносните војни, Исламот и Мисијата на мирот на Францис од Асизи, Њујорк: Даблдеј, 2009 година.
* Доналд Спото, неволниот светец: Животот на Францис од Асизи, Њујорк: Викиншки компас, 2002. .
* Андре Ваучес, Франциск од Асизи: Животот и задгробниот живот на средновековниот светец, Универзитетот Јеил, 2012. .

== Надворешни врски ==

* [https://www.britannica.com/EBchecked/topic/216793/Saint-Francis-of-Assisi „Свети Франциск Асишки“], *Encyclopædia Britannica* онлајн
* [http://www.bartleby.com/210/10/041.html „Свети Франциск Асизиски, исповедник“], *Батлерови животи на светците''
* Францисканската архива
* Свети Франциск од Асизи – католички светци и ангели
* Еве го следи животот на свети Франциск од преводот на Какстон на Златната легенда
* Статуа на колонада на плоштадот Свети Петар
* Основачка статуа во базиликата Свети Петар

Категорија:Англикански светци
Категорија:Христијани од Петтата крстоносна војна
Категорија:Средновековни италијански светци
Категорија:Римокатолички светци од Италија
Категорија:Испосници
Категорија:Христијански светци од 13 век
Категорија:Христијански светци од 12 век
Категорија:Починати во 1226 година
Категорија:Родени во 1180-тите
Категорија:Италијански католици