open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Социјалдемократска партија на Македонија

**Социјалдемократска партија на Македонија (СДПМ)** - македонска политичка партија.

## Историја
Партијата е формирана во 1990 и е една од првите регистрирани партии во Македонија чиј претседател и еден од основачите бил Славко Милосавлевски. На парламентарните избори во 1990 година освоила 1,6% од гласовите во првиот круг односно 0,6% во вториот. Во некои подрачја учествувала во коалиција заедно со Сојузот на реформски сили, но не успеала да освои пратеничко место.

И покрај помалиот број на гласови добиени од претходните избори, на парламентарните избори во 1994, партијата успеала да освои едно пратеничко место во Собранието.

СДПМ не учествувала на парламентарните избори во 1998, но повторно учествувала на следните избори во 2002 година каде што освоила само 0,3% од вкупниот број на гласови и не успеала да освои пратеничко место. На парламентарните избори во 2006 година, партијата забележала благ пораст, односно добила 0,9% од вкупниот број на гласови и не успеала да освои пратеничко место. На парламентарните избори во 2008 година партијата освоила 0,6% од вкупниот број на гласови повторно не успевајќи да освои пратеничко место. Сличен процент партијата добила и на парламентарните избори во 2011 и подоцна во 2014 каде што освојува 0,6% односно 0,2% од вкупниот број на гласови. Партијата не учествувала на парламентарните избори во 2016 година.

## Контроверзност
Многумина сметале дека одржливата бројка која варирала од околу 4.000 до околу 8,000 гласови на парламентарните избори во 2006, 2008 и 2014 се должела на тоа што на кандидатските листи коишто СДПМ ги пријавувала на тие избори, стоеле слични имиња и презимиња на кандидати од најголемите две партии (ВМРО-ДПМНЕ и СДСМ).

Партијата повторно се обидела да го направи истиот потег при пријавување на кандидатски листи на изборите во 2016 година, но Државната изборна комисија ги одбила.

## Наводи

Категорија:Политички партии во Македонија
Категорија:Појавено во 1990 година во Македонија
Стенли (планина)

**Стенли** () — највисока планина во масивот Рувензори, на границата меѓу ДР Конго и Уганда. Со 5.109&nbsp;м е трета планина по висина во Африка, веднаш по Килиманџаро (5.895&nbsp;м) и Кенија (5.199&nbsp;м). Наречена е во чест на истражувачот Хенри Мортон Стенли. Планината е дел од Националниот парк Рувензори, кој е прогласен за светско наследство на УНЕСКО. Неколку од врвовите имаат ледници.

Планината има повеќе врвови:
::

## Прво искачување

Планината првпат е освоена во 1906&nbsp;г. од дружината на Војводата од Абруци во состав на Ж. Петига, К. Олје, и Ж. Брошерел. Највисокиот врв е наречен по италијанската кралица Маргарита.

## Наводи

## Надворешни врски

* Планината Стенли и масивот Рувензори
* Планината Стенли — Peak Bagger
* Планина Стенли  — Светска енциклопедија на планините на Peakware
* Планина Стенли — SummitPost

Категорија:Планини во Уганда
Категорија:Планини во Демократска Република Конго
Категорија:Петилјадници
Категорија:Највисоки точки на земјите
Категорија:Меѓународни планини во Африка
Категорија:Голема Раседна Долина
Религија во Сенегал

**Религијата во Сенегал** има значајна улога во секојдневниот живот на земјата. Најголема религија во земјата според последниот попис е исламот со 92%, додека втора по големина е христијанството со 7%. Традиционалните верувања официјално се практикуваат од околу 1% од населението, но припадниците на другите религии честопати се придржуваат на традиционалните практики.

Верската слобода во Сенегал, како секуларна држава, е заштитена со закон. Сенегалската култура, општо земено, е религиозно толерантна.

## Ислам

За речиси еден милениум, има присуство на ислам во Сенегал. Влијанието на исламот во областа започнало со преобраќање на кралот Такур во 1040 година кога го примил исламот. Кралот се обидел да ги конвентира своите поданици, кои денеска се нарекуваат Тукулори. Во текот на XVII и XVIII век, исламот се користел како структура на моќ и милитаризам. Во 17 век, исламот станал религија на елитните и трговските класи . Во 1776 година, Тукулори ја собориле од власт на династијата Денијанке и изградиле теократска олиархија. Под влијание на други исламски движења низ цела Западна Африка, тие работеле милитаристички за да ги преобраќаат паганските региони и да основаат муслимански теократски држави.

Околу 92% од населението во Сенегал е муслиманско, а оваа популација го практикува сунитскиот ислам заснован на теоријата на Ашарите. Приближно 1% од муслиманската популација го следат движењето Ахмадија. Суфизмот е претставен во Сенегал со следниве братства: Тиџанија, Муридизам, Кадирија и Лаинизам. Неодамна, движењето Набилах се појавило и ја изградила својата прва џамија.

## Христијанство

Христијанството е втора по големина религија во Сенегал со 7% од населението. Најголемиот дел од христијаните припаѓаат на народот Серер.

## Литература
*Cox, Pamela; Kessler, Richard. "'Après Senghor'--A Socialist Senegal?" *African Affairs*, Vol. 79, No. 316 (July 1980), pp.&nbsp;327–342
*"La tolérance religieuse, reflet de l'aspiration d'une nation à la démocratie : dans la vie et l'œuvre de quatre auteurs sénégalais : Birago Diop, Cheikh Anta Diop, Léopold S. Senghor, Abdoulaye Sadje," Fondation Konrad Adenauer, 2007, 65 p.
*Markovitz, Irving Leonard. "Traditional Social Structure, the Islamic Brotherhoods, and Political Development in Senegal." *The Journal of Modern African Studies* 8.01 (1970): 73. Print.

## Наводи
Диспепсија

**Диспепсија** е состојба на нарушена дигестија. Симптомите може да вклучуваат жиговина, наузеа, ждригање, или абдоминална болка. Пациентите исто така може да се чувствуваат сити порано од очекуваното кога јадат. Диспепсијата често е предизвикана од гастроезофагеална рефлуксна болест (ГЕРБ) или гастрит.  Во помал број на случаи може да биде првиот симптом на пептичен чир (чир на желудникот или дуоденумот) и повремено на канцер. Оттука, необјаснетa новооткриена диспепсија кај луѓе над 55 години или присуството на други алармантни симптоми може да бараат дополнителни испитувања.

Функционална диспепсија (претходно нарекувана нечирна диспепсија) претставува диспепсија „без присуство на болест на органите, која би ги објаснила присутните симптоми“. Се проценува дека околу 15% од населението во западните земји имаат функционална диспепсија.

## Наводи

Категорија:Болести на системот за варење
Категорија:Зборови што ги нема во ТРМЈ
Српска странка во Македонија

**Српска странка во Македонија** () — политичка партија на Србите во Македонија. Формирана е на 12 март 2014 година. Претседател на оваа партија е Мирослав Јовановиќ.

## Историја
По формирањето, ССМ стапува во коалиција со СДСМ на парламентарните избори во 2014, 2016 и 2020 година. На парламентарните избори во 2016 и 2020 година, ССМ освојува едно пратеничко место.,

## Обележје на партијата
Обележјето на партијата е составено од народното знаме на Србија каде што во центарот се наоѓа малата верзија на грбот на Србија без круна. Во белото поле од знамето е испишано името на партијата.

## Наводи

Категорија:Политички партии во Македонија
Ињаки Вилијамс

**Ињаки Вилијамс Артуер** (роден на 15 јуни 1994, во Билбао) — шпанско-гански фудбалер, напаѓач на Атлетик Билбао и на ганската репрезентацијата.

## Наводи

## Надворешни врски
* Ињаки Вилијамс на soccerway
* Ињаки Вилијамс на transfermakt
* Ињаки Вилијамс на whoscored
* Ињаки Вилијамс на espn

Категорија:Гански фудбалери
Категорија:Шпански фудбалери
Категорија:Фудбалери на ФК Атлетик Билбао
Категорија:Родени во 1994 година
Категорија:Баскиски фудбалери
Категорија:Баскиски фудбалски репрезентетивци
Суфиски приказни

**Суфиски приказни** - збирка суфиски приказни, објавена во 2017 година од страна на издавачката куќа „Темплум“, а во превод на Никола Гелевски и Александра Бубевска.

## Технички податоци

Книгата е објавена како 119. книга од библиотеката „Магма“. Книгата е отпечатена во мал формат (17 сантиметри), во мек повез и има 101 страница. Каталогизацијата е извршена во Националната и универзитетска библиотека „Св. Климент Охридски“ - Скопје и ја носи ознаката ISBN 978-608-4658-65-8. Графичкото уредување и дизајнот на книгата е дело на фирмата „Кома“, лектурата ја извршил Бобан Карапејовски, а книгата е испечатена во печатницата „Пропоинт“, во тираж од 300 примероци. На предната корица е ставен портрет на суфи од раниот 17 век. На задната корица се наоѓа мал осврт врз делото.

## Содржина
Збирката содржи 80 приказни, а на крајот од книгата е ставен список со избрана литература за суфизмот:
* Опит
* За божјата суштина
* Скапоцениот камен
* Безвредна молитва
* Стомната за вода
* Вредноста на царствата
* Алчноста, услужливоста и невозможното
* Махмуд и дервишот
* Одговорот на старицата
* Чистач на нужници
* Чевли
* Три вистини
* Кучето и дервишите
* Приказната за Фази Раби
* Јадењето и восхитувањето
* Расипаниот човек и дервишот
* Секој со своето
* Исправка
* Цветот и каменот
* Оние што знаат
* Зошто го направив тоа?
* Направи повеќе отколку само да му се смееш на будалиот
* Мојсеј и пастирот
* Сè во свое време
* Стариот ковчег на Нури бег
* Награда
* Глава од магаре
* Градинар
* Зарем постои поголем?
* Вистинскиот верник
* Конак
* Пари
* Штедливиот ученик
* Учителот и песот
* Богохулник
* Знаци
* Одговорот на калифот
* Судбина
* Апсурд
* Врата
* Вистина
* Претпоставки
* Калифот Ал-Мансур и поетот
* Суфито кој себе се нарекувал џукела
* Загубениот клуч
* Идиот во голем град
* Исусовиот одговор
* Омер и винопиецот
* Погрешен правец
* Глувиот
* Учење
* Крадецот и ќебето
* Барбари и имитаторот
* Нахас
* Имамот Бакир
* Мов
* Халаби
* Абуд од Обдурман
* Речиси јаболко
* Чувство
* Книга на мудроста
* Цената на симболот
* Сиапош
* Прашање
* Халкави
* Рабија Ал-Адавија
* Тројцата од Туркестан
* Можности
* Три толкувања
* Вистинската добрина
* Караван
* Тешко
* Ардабили
* Кокошарник
* Бахаудин
* Авицена и Абу Саид
* Гледање

## Осврт кон книгата
Најголем дел од приказните во книгата се преземени од книгите на Идриз Шах. Набљудувано жанровски, суфиските раскази се движат низ широка територија, т.е. вклучуваат: басни, случки, биографии, шеги, анегдоти итн. Низ вековите, тие служеле за пренесување на суфиската мудрост, а често го афирмирале ведриот бунтовнички дух кој мудроста ја смета за преиспитување на строгите норми.

## Наводи

Категорија:Суфизам
Категорија:Исламска книжевност
Категорија: Изданија на Темплум
Религија во Сејшелите

**Религијата во Сејшели** има значајна улога во секојдневниот живот на луѓето во земјата. Најголема религија во земјата според последниот попис од 2010 година е христијанството со 89.2%, додека втора по големина е хиндуизмот со 2.4%, трета религија е исламот со 1,6% а 6.8% спаѓаат во групата на останати или нерелигиозни.

## Христијанство
thumb|десно|250п|Хиндуистички храм

Од вкупниот број на население, 82% се римокатолици и 6% се англиканци. Помали христијански деноминации се баптисти,адвентисти,  Црквата на Исус Христос на светиите од подоцнежните дни, назарени, презвитеријани, Јеховини сведоци итн.

Првичните бели доселеници во Сејшелите биле Римокатолиците, а земјата останала католичка и покрај неефикасните британски напори за формирање протестантство на островите во текот на 19 век. Во 1890 година била формирена епархија а училиштата за мисионерство имале виртуелен монопол врз образованието сè додека владата не ги презела таквите училишта во 1944 година. англиканците потекнуваат од семејства кои на островот пристигнале во кон крајот на 19 и почетокот на 20 век. Евангелските протестантски цркви се активни и растечки.

## Останати

Околу 2% од населението се приврзаници на други вери, вклучувајќи го и хиндуизмот со 2.4% и исламот со 1,6%. Во Махе постои хиндуистички храм и џамија. Ниту една од деноминациите не им наметнува ограничување на религиозното обожавање, а статусот на ослободување од данок е одобрен од владата.

## Наводи
Ристо Димовски

** Ристо Димовски** (,  - , ) — македонски сликар, иконописец и вајар, добитник на многубројни награди во Македонија и странство, меѓу кои и прв добитник на награда за животно дело доделена од ДЛУБ во 2016 година.

## Животопис
Димовски е роден во Битола во 1947 година.  Работел во Македонија, во соседството и во Европа. Неговите дела се наоѓаат низ целиот свет, како Италија, Грција, Германија, Шведска, Америка, Австралија.
Кај него поминале многу ученици кои денеска творат и го носат неговото уметничко наследство. Починал на 21 јуни 2017 година во Битола.

## Наводи

Категорија:Луѓе од Битола
Категорија:Македонски сликари
Категорија:Македонски зографи
Категорија:Македонски вајари
Марсел Десаи

**Марсел Давид Десаи** (; роден Оденке Абеу, 7 септември 1968 година) — пензиониран француски фудбалер, кој настапувал како одбранбен и дефанезивен играч од средниот ред за француската фудбалска репрезентација, со која го освоил Светското првенство во фудбал 1998 година, како и Европското првенство во фудбал 2000 година, кое се одржало во Белгија и Холандија. Во текот на успешната кариера, на клупско ниво, од 1986 до 2006 година, Десаи двапати ја освојувал Лигата на шампионите, со Марсеј и Милан, и исто така настапувал за францускиот Нант и англискиот Челси, меѓу другите.

## Клупска кариера

## Наводи

## Надворешни врски
*
*Marcel Desailly – UEFA competition record
*Premier League profile
*
*Chelsea legend profile
*Chelsea profile (archived)

Категорија:Француски фудбалери
Категорија:Фудбалери на Милан
Категорија:Фудбалери на ФК Челзи
Категорија:ФИФА 100
Категорија:Витези на Легијата на честа
Категорија:Живи луѓе
Категорија:Родени во 1968 година
Движење за национално единство на Турците во Македонија

**Движење за национално единство на Турците во Македонија (ДНЕТ)** () — политичка партија на Турците во Република Македонија. Претседател на партијата е Ердоган Сарач.

## Учество на избори
Партијата за првпат учествувала самостојно на парламентарните избори во 2006 година, освојувајќи околу 600 гласови. Партијата повторно учествувала самостојно на следните парламентарни избори во 2008 кога забележала пораст од околу 3.000 гласови, односно, освоила околу 3.700 гласови. На парламентарните избори во 2011 партијата учествувала во коалиција предводена од СДСМ и освоила 1 пратенички мандат. Партијата не учествувала на парламентарните избори во 2014. На парламентарните избори во 2016 се приклучила во коалицијата предводена од ВМРО-ДПМНЕ, но не освоила пратенички мандат.
На парламентарните избори во 2020 година, партијата учествувала во коалиција предводена од ВМРО-ДПМНЕ, но не освоила пратенички мандат.

## Наводи

Категорија:Политички партии во Македонија
Религија во Јужен Судан

**Религијата во Јужен Судан** има значајна улога во секојдневниот живот на луѓето во земјата. Постојат конфликтни извештаи за религиозните верувања во Јужен Судан, иако сите се согласуваат дека трите главни религии се Африканската традиционална религија, христијанството и исламот. Претседателот на земјата, римокатолик по вероисповед, зборувајќи во катедралата Света Тереза во Џуба, изјавил дека Јужен Судан ќе биде нација која ќе ја почитува слободата на религијата. Според различните извештаи е забележливо дека варираат процентите на приврзаниците на африканската традиционална религија и христијанството.

## Показатели

Во раните 1990-ти години, официјалните документи на Судан како целина (Судан и Јужен Судан) покажале дека голем процент се придржува на африканската традиционална религија (17%) и христијанството (8%). Меѓу христијаните, поголем процент зазимаат Римокатолиците и англиканците, иако други деноминации се исто така активни, а верувањата на африканските традиционални религии често се помешани со христијанските верувања .

Според најновите податоци спроведени од *[[Pew Research Center]]* од декември 2012 година, во 2010 година имало 6 милиони христијани (60,46%), 3 следбеници на африканската традиционална религија (32,9%), 610.000 муслимани (6.2%) и 50.000 останати од вкупно 9.940.000 луѓе во Јужен Судан.

## Христијанство

Христијанстово е најголема религиозна група во земјата. Најголем процент од христијанските деноминации зазимаат Римокатолиците со 55,83%, англиканците со 24,23%, Протестантите со 18,14 %, Пентекости со 0,58 %, Баптисти со 0,38 % итн.

## Наводи
Хеликаза

**Хеликазите** се класа на ензими витални за сите живи организми. Тие се движат по должината на ДНК катализирајќи го одвиткувањето на дуплексот. Приближно 1% од еукариотските гени кодираат хеликази. Многу клеточни процеси, како што се репликација на ДНК, транскрипција, транслација вклучуваат одвиткување на веригите што бара употреба на хеликази.

## Наводи

Категорија:Репликација на ДНК
Рабија ел-Адевија

**Рабија ел-Адевија ал Кајсија** (арапски: *رابعة العدوية القيسية‎‎*) (родена меѓу 714 и 718 - починала во 801 година) - муслиманска (суфиска) светица. Некаде е позната и како **Хазрат Биби Рабија Басри** или како **Рабија Басри**.

## Учењето на Рабија ел-Адевија
Рабија ел-Адевија е најпозната по тоа што аскетската традиција ја споила со посебен вид љубовен мистицизам. Притоа, нејзината љубов кон Бога била апсолутна и ексклузивна во однос на сè, не допуштајќи место за страв од пеколот, омраза кон ѓаволот или страст за рајот.
мини|Рабија ел-Адевија прикажана во периски речник.

## Рабија ел-Адевија како тема во книжевноста
* „Рабија ел-Адевија“ - суфиска приказна.
* „Рабија“ (*Rabia*) - турски филм од 1973 година, во режија на Осман Ф. Седен. 
* „Рабија, првата жена-светица“ (*Rabia, İlk Kadın Evliya*) - турски филм од 1973 година, во режија на Суреја Дуру.

## Наводи


Категорија:Ислам
Категорија:Мистицизам
Категорија:Несигурна година на раѓање
Категорија:Починати во 801 година
Сојуз на Ромите од Македонија

**Сојуз на Ромите од Македонија (СРМ)** — македонска политичка партија чиј претседател е Амди Бајрам. Партијата е основана во 1996.

## Историја и учество на избори
Партијата по своето формирање во 1996 за првпат самостојно учествувала на парламентарните избори во 1998, каде што освојува 3.577 гласови (0,3%) во првиот, односно 7.294 (0,9%) гласови во вториот круг со тоа освојувајќи 1 пратеничко место, кое претставува прво пратеничко место кое што е освоено од партија на Ромите во Република Македонија. Партијата го губи пратеничкото место на следните парламентарни избори во 2002. На парламентарните избори 2006 партијата се приклучила на коалицијата предводена од ВМРО-ДПМНЕ и повторно освојува едно пратеничко место. Партијата продолжила да учествува во коалицијата предводена од ВМРО-ДПМНЕ и на парламентарните избори во 2008, 2011, 2014 и 2016. На сите овие избори партијата освојувала по едно пратеничко место.

Во 2017 година, по повеќегодишно учество во коалициите предводени од страна на ВМРО-ДПМНЕ, водачот на партијата, Амди Бајрам изјавил дека партијата нема повеќе да учествува во коалицијата.

На парламентарните избори во 2020 година, партијата учествувала во коалиција предводена од СДСМ.

## Наводи

Категорија:Политички партии во Македонија
Децимален знак

**Децимален знак** — знак кој се користи за одбележување на границата меѓу целите и дробниот дел од децималните броеви.

На почетокот (приближно кон крајот на првиот милениум од нашата ера) се користела црта поставена на цифрата за единиците. Подоцна постепено се наметнал раздвоен знак (раздвојник, сепаратор) – краток, речиси вертикална цртичка, нанесена со перцето за пишување, меѓу единиците и десеттинките. Со појавата на печатарството, погодно било за таа цел да се користи постојната запирка, поретко точка или подигната точка (на полувисочина на редот).

Од овие причини во повеќето земји се користи запирката за одбележување на местото на декадните единици, додека претежно во англофонските земји најчесто за таа цел се користи точката или подигнатата точка.

Согласно решението на Советот на Меѓународната организација за стандардизација, дадена во стандардот ISO 80000-2, децималниот знак во документите на таа организација е „запирка“.

Во врска со тоа треба да се спомне, дека како знак за множење во тие документи се користи крвчето (&times;) или подигнатата точка. Првиот знак се користи при множење на броеви, а вториот при множење на величини. На пример: 220 &times; 4 = 880, но P = U • I

Кај калкулаторите најчесто се користи децималната точка затоа што најчесто се произведуваат во земјите кои официјално користат точка (Кина, Јапонија, САД). Добрите софтверски калкулатори за компјутери поддржуваат и децимална запирка и децимална точка, во зависност од избраните нагодувања за јазик на оперативниот систем или на самиот калкулатор.

## Земји кои ја користат запирката како децимален знак
: Албанија, Андора, Аргентина, Австрија, Беларус, Белгија, Боливија, Бразилија, Бугарија, Венецуела, Германија, Гренланд, Грција, Данска, Еквадор, Естонија, Зимбабве, Индонезија, Исланд, Шпанија, Италија, Канада (во Квебек), Колумбија, Куба, Латвија, Литванија, Луксембург, **[[Македонија]]**, Молдавија, Норвегија, Парагвај, Перу, Полска, Португалија, Романија, Русија, Словакија, Словенија, Србија, Украина, Унгарија, Уругвај, Финска, Франција, Холандија, Хрватска, Чешка Република, Чиле, Швајцарија, Шведска, Јужноафриканска Република

## Земји кои ја користат точката како децимален знак
: Австралија, Боцвана, Гватемала, Доминиканска Република, Израел, Индија, Ирска, Канада (без Квебек), Кина, Кореја (Северна и Јужна), Костарика, Малезија, Мексико, Никарагва, Обединетото Кралство, Панама, Порторико, Ел Салвадор, Саудиска Арабија, САД, Сингапур, Тајланд, Филипини, Хондурас, Хонгконг, Јапонија.

## Надворешни врски
* ISO

Категорија:Математички симболи
Категорија:Пунктуација
Категорија:Положбени бројни системи
Пентоксифилин

**Пентоксифилинот** е ксантински дериват кој се користи во третманот на мускулна болка кај пациенти со периферна артериска болест.

Во 2024, е седумнаесетти најчесто пропишуван лек во Македонија, со повеќе од 410.000 рецепти.

## Терапевтски индикации
Пентоксифилинот се употребува при:
* нарушувања на пеериферниот артериски крвоток при атеросклероза, дијабетес и вазоспазми
* нарушувања на венската циркулација
* нарушувања на церебралната циркулација
* нарушувања на очната перфузија

## Механизам на дејство
Пентоксифилинот ги подобрува реолошките својства на крвта преку зголемување на нивото на ATP, cAMP и други циклични нуклеотиди во еритроцитите.

## Наводи

Категорија:Ксантини
Категорија:Вазодилататори
Категорија:Кетони
Џорџо Манганели

**Џорџо Манганели** (италијански: *Giorgio Manganelli*, 15 ноември 1922, Милано - 28 мај 1990, Рим) - италијански писател, есеист, новинар и универзитетски професор.

## Животопис
Манганели работел како професор на „Универзита ди Рома“. Паралелно со писателската активност, Манганели соработувал со „Кориере дела сера“ и во повеќе познати неделници во Италија.

## Творештво
Манганели се појавил во италијанската книжевност релативно доцна: Во 1964 година, на возраст од 42 години, тој ја објавил својата прва книга, „Пресмешна трагедија“ (*Hilarotragoedia*), трактат за „паднатата“ природа на човекот. Во 1967 година се појавил најважниот теоретски текст на Манганели, „Литературата како лага“ во кој ја изложува својата антивиртуистичка и антивиталистичка програма, одбивајќи да му даде на светот друга реалност освен онаа на хиероглифското пишување. Во неговата богата есистичка дејност централно место зазема интересот за англосаксонската книжевност. Во текот на 1960-тите, Манганели бил еден од најистакнатите претставници од неоавангардното движење наречено „Група 63“. Во 1969 година, Манганели го објавил делото „Нов коментар“ (*Nuovo commento*) со кое се пробил кон врвот на апстракцијата; во 1972 година, со делото „На последните богови“ (*Agli dei ulteriori*), запливал во занес на мегаломанска езгалтација. Потоа следеле делата: „Отзаклучок“ (*Sconclusione*) од 1976 година, „Центурија“ (*Centuria*) од 1979 година, „Љубов“ (*Amore*) од 1981 година и „Дискурс за сенката и грбот“ (*Discorso del ombra e dello stemma*) од 1982 година.

## Критички осврт кон творештвото на Манганели
Во предговорот кон француското издание на „Центурија“ од 1985 година, Итало Калвино го оценува Манганели како автор кој не наликува на никој друг во италијанската книжевност, непогрешлив во секоја реченица, неисцрпен пронаоѓач на играта со јазикот и со идеите. Според Калвино, Манганели се појавил зрел и наоружан со сите негови квалитети уште со првата објавена книга. Исто така, според Калвино, Манганели е најиталијански од сите италијански писатели, но и најизолиран во италијанската книжевност. Најиталијански бидејќи се раѓа директно од италијанската проза од XVIII век, со елаборирана синтакса и неочекувани именки, глаголи и придавки, како и вител од аналогии и смешни досетки. Истовремено, тој е најизолираниот бидејќи безмилосно ги урива сите поучни намери кои доминирале во италијанската книжевност во XIX и во XX век. Понатаму, Калвино истакнува дека Манганели истовремено ги претставува традицијата и авангардата. Традицијата бидејќи секогаш поаѓа од идеалот на формата, како во синтаксата така и во логиката на аргументирањето; авангардата, бидејќи не постои предизвик во употребата на мислата и изразните форми пред кои тој би се повлекол.

## Наводи

Категорија:Италијански писатели
Категорија:Луѓе од Милано
Категорија:Родени во 1922 година
Категорија:Починати во 1990 година
Ноктарче

**Ноктарче** или **грицкалка** – направа за сечење нокти. Со притискање на краевите на ноктарчето доаѓа до спојување на сечивата кои отсекуваат дел од површината на ноктот.

## Дизајн
[лево|220п|Лево е ноктарче во облик на клешти, десно е ноктарче кое работи на принцип на [лост]]
Најчесто ноктарчињата се изработуваат од не’рѓосувачки челик. Во нивен склоп може да се најде и мал нож или турпија за нокти. Најчесто се прави модел кој работи на принцип на лост, но постојат и модели во облик на клешти.

## Историја
Направите за сечење нокти, датираат од периодот меѓу деветтиот и шестиот век пред новата ера. Првото ноктарче, во денешниот облик, е патентирано во 1875 година во Соединетите Американски Држави. Сопственик на патентот бил извесен Валентин Фогерти.

## Поврзано
* Маникир
* Педикир

## Наводи

## Надворешни врски
*

Категорија:Хигиена
Категорија:Алати
Категорија:Зборови што ги нема во ТРМЈ
Меѓународен фестивал за кратки филмови „Во дворецот“

мини|Лого - во палатата 2016 година
**"Во Палатата" Интернационален Фестивал за кратки филмови** () е еден од најголемите и најпрестижните кино фестивали во Бугарија, кој прикажува филмови од сите стилови и жанрови со должината до 27 минути. Фестивалот премиерно се одржал во Velingrad во 2003 година, но по раст на популарноста во 2015 година, фестивалот се сели во Софија во декември, а потоа и во Велико Трново, Варна и Balchik. 14- то издание на фестивалот се одвива во четири различни градови, со почеток во Софија (декември 2016 година), Велико Трново (април / мај 2017), Варна (мај / јуни 2017) и на крајот во фасцинантниот град на Црно Море - Balchik (јуни /јули 2017) до 1 јули 2017 кога е свеченото затворање на фестивалот.

Главната цел на фестивалот е да презентира и придонесе за развојот на современата филмска уметност во Бугарија, Европа и во светот, да создаде поволна средина и платформа за младите филмаџии и веќе докажани професионалци. Организацијата функционира со помош на млади волонтери од многу Европски земји.

## Програма
IN THE PALACE е организиран од страна на Format SFF Foundation  и Центар на заедницата Veshtina во партнерство и со поддршка од општина Софија, бугарското министерство за култура, бугарскиот Национален Филмски Центар, Национална Палата на Културата, Софија и Универзитетот "Св. Климент Охридски"- Софија.

Фестивалот има натпреварувачки карактер меѓународни, национални и студентски натпревари. 
Филмовите кои учествуваат се определени од комитет за селекција и оценети од меѓународно жири. Постои фонд за доделување награди кој е распределен по категории т.е. фантастика, документарен филм, анимација и експериментални филмски категории. 

Традиционално, во рамките на Фестивалот се одржуваат програми за обука, семинари, предавања, мастер класи во режија, кинематографија, развој на филмски проекти, дигитална уметност, пост-продукција, односи со јавност и квалификуван пазар и контакти за кратки филмови и проекти.

## Историја
Првично замислен како форум за студентски филмови, фестивалот за првпат се одржува 2003 година во Velingrad. Од неговото второ издание, Фестивалот е хостиран од страна на градот Balchik, кој се наоѓа на северниот дел на Црното Море. Местото на одржување на фестивалот е архитектонски парк и комплекс "Палас", поранешна резиденција на британската принцеза и романската Кралица Марија од Единбург.

## Победници

## Наводи

### Новинарски стаии
* Novinite.com, 20 Мај 2014 Година
* Фокус Вест, 27 Април 2017
* Член 6 Мај 2017
* Исклучување Вести, 10 Мај 2017
* MediaPool, 17 Мај 2017
* Веб Cafè, 29 Мај 2017
* Филм Freeway

## [Уреди] надворешни врски
* Во Палатата Интернационален Краток Филм Фестивал - Официјално мрежно место
* Министерството за Култура, Бугарија 
* Националната Палата на Културата
* Националниот Филмски Центар
Религија во Судан

**Религијата во Судан** има значајна улога во секојдневниот живот на луѓето во земјата. Најголема религија во земјата е исламот со 97%, додека втора по големина е христијанството со 1.5% и Африканската традиционална религија со 1.5%. Најголемиот дел од муслиманите се сунити кои припаѓаат на Маликиската школа, под влијание на суфизмот.

## Ислам
Најголемиот дел од суданските муслимани се приврзаници на сунитскиот огранок на исламот. Огромното мнозинство припаѓаат на Маликиската школа, иако има приврзаници и на Шафиската школа и Ханифиската школа. Шиизмот неодамна пораснал во популарна вера во Судан.

Суфизмот и шиитскиот ислам ја поддржуваат крвната линија на пророкот Мухамед, Ахл ал-Бејт. Некои шиити претпочитаат да ја практикуваат својата вера под чадорот на суфизмот заради безбедност, бидејќи суфизмот има тенденција да биде помалку социјално и политички контроверзен во Судан отколку шиитскиот ислам. Сепак, салафистите и џихадистите извршиле крвави напади врз суфистите, шиитите и други секти за кои тврдат дека се еретички.

Сепак, сунитскиот ислам во Судан не е обележан со еднообразно тело на верување и пракса. Некои муслимани се спротивставиле на аспектите на сунистичката ортодоксија, а обредите што не биле од исламско потекло беле широко распространети и прифатени како да се составен дел на исламот или понекогаш да бидат признати како посебни. Големо мнозинство муслимани во Судан се придржуваат кон суфизмот или се под силно влијание од него, со што Судан е едно од најтолерантните земји со муслиманско мнозинство во светот.

## Христијанство
Судан бил претежно христијански во времето пред доаѓањето на исламот во 7 и 8 век. Домородните нубијски коптски христијани продолжиле да составуваат значителен дел од населението на регионите до 19 век, кога повеќето биле присилени да се преобратат во ислам под махдистичката држава (1881-1898). Влијанието на Коптската православна црква сѐ уште е маргинално присутно во Судан, со неколку стотици илјади останати приврзаници. Во 2011 година, претежно христијанските области во Јужен Судан се отцепиле од земјата, формирајќи нова држава. Христијаните кои живеат околу Нубијските планини често се предмет на прогонство. Воените дејства на суданската влада против народот Нуба се етикетирани како етничко чистење.

## Наводи
Религија во Мавританија

**Религијата во Мавританија** има значајна улога во животот на земјата. Најголема религија во земјата е исламот и скоро сите се приврзаници на сунитскиот ислам. Мавританија е земја во Африка, која се граничи со Алжир, Мали, Сенегал и Западна Сахара (моментално контролирана од Мароко). Официјално, 100% од граѓаните во земјата се муслимани, иако постои мала заедница на христијани, главно од странско потекло. Два најголеми редови на суфизмот се Кадрија и Тиџанија. Поради етничките и племенските поделби во земјата, религијата владата ја гледа како суштинска за националното единство.
	
Во земјата со странско потекло има околу 4.500 римокатолици. Исто така, постојат неколку приврзаници на јудаизмот кои работат во земјата..

## Ислам

Исламот во земјата бил донесен од страна на муслиманските трговци во 8 век. Династијата Алморавиди се кренале на власт во западниот дел на Магреб за време на 11 век и го зацврстиле исламот низ целиот регион. Иако исламот постоел во регионот пред Алморавидите, нивното владеење го забрзало ширењето на исламот и ги отстранило анимистичките влијанија врз локалните исламски практики. Во околу 1040 година, еден од нивните поглавари Јаја ибн Ибрахим бил во Мека. На враќање престојувал во една џамија во Тунис. Таму, верските службеници успеале да го убедат дека неговото племе доста слабо го цени и познава исламот како религија. Теолозите од Тунис го советувале дека треба нешто да преземе во тој поглед. Така, заедно решиле дека најдобро решение би било да му го испратат верскиот мисионер Абдула ибн Јасин, кој во тој регион бил застапник на сунитската школа на исламот.

Денеска, околу 99% од населението на земјата е муслиманско.

## Христијанство

Христијанството е малцинска религија во земјата. Во државата има околу 4.500 римокатолици, во рамките на една бискупија - Римокатоличка бискупија во Нуакшот. Во државата нема повеќе од 200 Протестанти, меѓу кои и странци. И покрај строгиот државен закон и терор против евангелизацијата, мавританските христијани растат во бројот и се проценува дека има од 400 до 1000 етнички мавритански христијани. Во еден период од осум месеци, Miracle Channel, норвешко-шведски ТВ канал, емитувал христијански собири во мавританската пустина со по над 160 луѓе. Распространувањето на христијанската книжевност и евангелизацијата на муслиманите во државата е забранета. Библиите ретко се печатат и се распространуваат. Државната опресија вклучува и апсење на христијани поради нивните верувања. Има и затворање на цркви. Преобратот од ислам во христијанство е казниво со смрт и другите религии не се признати од државата. Сето ова ја прави државата една од најнеразвиените во светот со еден од најнискиот индекс на демократија, слобода на верско изразување и почитување на основните човекови права.

## Наводи
Религија во Есватини

**Религијата во Есватини** има значајна улога во секојдневниот животот на луѓето во земјата. Најголема религија во земјата според последниот попис на *Pew Research* е христијанството со 88.1% или  1,2 милиони жители, додека повеќе од 10% не немаат определена религија или се нерелигиозни.. Според извештајот за верска слобода на американскиот Стејт департмент од 2012 година, локалните верски водачи проценуваат дека 90% од населението на Есватини е христијанин, 2% муслимани, додека под 10% припаѓаат на други верски групи. Според *CIA world factbook*, 40% припаѓаат на Сионската христијанска црква, 20% на Римокатоличката црква додека 10% се муслимани, а дополнителни 30% припаѓаат на Англиканската црква, Бахајствотото, Методизмот или Јудаизмот. Во други извори според *Clay Potts*, религиозната демографија е 80% христијанска и 20% традиционална религија..

Англиканските, протестантските и домородните африкански цркви, меѓу кои и африканските сионисти и римокатолиците, го сочинуваат мнозинството христијани во земјата. На 18 јули 2012 година, Елина Вамукоја била избрана за англикански епископ од Есватини. На 17 ноември 2012 година станала првата жена која е посветена како епископ во Африка.

Уставот на Есватини, кој стапил на сила на 8 февруари 2006 година, предвидува слобода на религијата. Владата ја почитува слободата на религијата., но сепак има извештаи од 2012 година за општествена дискриминација врз основа на верска припадност, верување или практика..

## Наводи
Религија во Того

**Религијата во Того** има значајна улога во секојдневниот живот на луѓето во земјата. Според податоци на *[[CIA Factbook]]*, 51% од населението ја практикува Африканската традиционална религија, 29% се христијани и 20% се муслимани.

Околу 50% од населението се придржува кон традиционалните африкански верувања, вклучувајќи го и анимализмот, фетишизмот, култот на предците, силите на природата итн.

Христијанството во Того започнало да се шири од средината на 15 век, по доаѓањето на португалските колонизатори. Најголемиот дел од муслиманите се сунити кои припаѓаат на Маликиската школа, под влијание на суфизмот.

## Наводи
Религија во Танзанија

**Религијата во Танзанија** има значајна улога во секојдневниот живот на луѓето во земјата. Тековните статистички податоци за религијата во Танзанија се недостапни затоа што верските истражувања биле елиминирани од извештаите на владините пописи од 1967 година. Религиозните водачи и социолози проценуваат дека муслиманските и христијанските заедници се приближно еднакви по големина, од кои секој учествува со 30 до 40 проценти од населението, додека остатокот се состои од практичари на други религии или на домородните религии и луѓе без религија.

## Статистички податоци

Долго време според поголемиот дел од податоците, се проценува дека околу една третина од населението го следи исламот, христијанството и традиционалните религии.

Анкетата на Pew од 2010 година покажа дека 19,8% од испитаниците се муслимани, 74,2% се христијани, 3,2% ги следат традиционалните африкански религии, 2,7% се останати или нерелигиознии и 0,1% се хиндуисти. Статистиката поврзана со религијата за Танзанија се смета за заштитена и несигурна во поглед на добиените резултати.

Околу 98% од населението во Занзибар е муслиманско. Исто така постојат и активни заедници на други религиозни групи, како што се будисти, хиндусти, сики и бахаи.

## Аврамски религии
### Христијанство

Христијанството во Танзанија е најголемата религија во државата. Според студијата на Бирото за демократија, човекови права и труд на САД од 2009, 62% од вкупното население се христијани, 35% се муслимани и 3% останати религии. Според ЦИА, 30% од населението се христијани, муслиманите биле 35%, а локални религии се 35%.

Христијаните во државата се претежно Католици, но и лутеранци, англиканци, Мормони и Јеховини Сведоци. Православната црква тврди дека има околу 60.000 приврзаници во Танзанија. Студијата од 2015 година проценува околу 180.000 христијански верници од муслиманско потекло во земјата, од кои повеќето се протестанти од некоја деноминација.

### Ислам

Исламот е религија на околу 15% од луѓето од Танзанија или околу 16.73 милиони (35%) според други извори. На копното, муслиманските заедници се концентрирани во крајбрежните области, а некои големи муслимански мнозинства ги има и во внатрешноста на урбаните средини, особено по должината на поранешните патни каравани. Повеќе од 99% од населението на Занзибарскиот Архипелаг е муслиманско.

Најголемиот дел од муслиманите се сунити кои припаѓаат на Шафиската школа, под влијание на суфизмот, но постојат и мали заедници кои го следат Ахмадија или пак се шиити. Според истражувачкиот центар на Pew, две третини од муслиманското население во Танзанија е сунитско, додека останатото е шиитско (20%) или припадници на Ахмадија (15%).

### Бахајство

Бахајството во Танзанија било донесено во 1950 година, додека првиот жител кој го прифатил бахајството било во 1952 година. Во 1956 година било избрано регионално собрание Во 2005 година верниците на бахајството биле проценети на околу 163.800 приврзаници.

## Наводи
Коце Крстев

**Коце Крстев**  (,  – , ) бил македонски бранител, полициски резервист и учесник во воениот конфликт во Македонија во 2001 година. Загинува на 10 октомври 2001 година во тетовската касарнa во несреќен случај.

## Животопис
### Живот, војната 2001 година и смрт

Коце Крстев е роден во 1961 година во Радовиш, Источна Македонија. Тој уште рано останува без неговите родители. Не бил женет и живеел до неговата смрт со неговата парализирана тетка која му е единствен род. Тој од почетокот на воениот конфликт 2001 година бил активен полицаец. Во октомври 2001 година бил стациониран во тетовската касарна. На 10 октомври 2001 година им подлегна на повредите кои ги здобил ден претходно. Според официјални информации од МВР, Крстев се здобил со тешки повреди на главата откако паднал од транспортер при извршување на задача во кругот на касарната.

Инцидентот се случил наутро на 9 октомври 2001, по што повредениот полицаец бил префрлен во скопскиот Клинички Центар на Неврохирургија каде е извршена операција на главата. Полицаецот Крстев при падот се здобил со длабоки нагмечувања на мозокот, се појавило венско крвавење меѓу мозочните обвивки, а се појавиле и промени на функциите на мозокот. Поради тешките повреди Коце беше приклучен на апарати. Им послегнува на повредите на 10 октомври 2001 година.

Погребан е на гробиштата во родното Радовиш. Коце Крстев посмртно е одликуван со медал за храброст од Претседателот на Р Македонија.

## Наводи

Категорија:Македонски бранители
Категорија:Луѓе од Радовиш
Сашко Манасков

**Сашко Манасков**  (,  – , ) — македонски бранител, полициски резервист и учесник во воениот конфликт во Македонија во 2001 година. Загинува на 20 октомври 2001 година на магистралниот пат Скопје - Граничен премин Блаце во несреќен случај.

## Животопис
### Живот, војната 2001 година и смрт

Сашко Манасков е роден во 1968 година во Велес. Тој од почетокот на воениот конфликт 2001 година бил активен полицаец. На 20 октомври, во околу 22:15 часот загинува во тешка сообраќајна незгода. Настанот се случил во моментот кога возачот на товарното возило „МАН“ сопственост на ДОО Гас Петрол - Колашин, што го управувал црногорскиот државјанин Миленко Миомановиќ, со возилото манерирал наназад. Тој без да забележи дека му се отворило десното крило од вратата, го удрил резервниот полицаец. Од ударот Сашко Манасков задобил тешки телесни повреди од кои починал на самото место. За сообраќајката била известена и полицијата која заедно со истражен судија и заменик на скопскиот Основен јавен обвинител извршиле увид. Телото на загинатиот било предадено на институтот за судска медицина на обдукција.

Погребан е на гробиштата во родното Велес. Сашко Манасков посмртно е одликуван со медал за храброст од Претседателот на Р Македонија.

## Наводи

Категорија:Луѓе од Велес
Категорија:Македонски бранители
Демократска унија на Албанците

**Демократска унија на Албанците** () — политичка партија на македонските Албанци во Република Македонија. Партијата била основана во јуни 2007 од страна на Бардуљ Махмути.

## Учество на избори
Партијата учествувала самостојно за првпат на парламентарните избори во 2008 година на кои освоила 6.484 гласови (0,6%), а на следните избори забележала пад од околу 1.900 гласови, односно освоила 4.517 гласови (0,4%). На двата парламентарни изборни циклуси партијата не успеала да освои пратеничко место.

## Наводи

## Надворешни врски
* [Платформата на партијата](http://www.mojotizbor.mk/images/programi/4.%20DUA%202011%20(alb).pdf), 21.03.2011, mojotizbor.mk

Категорија:Политички партии во Македонија
Коста Трифковиќ

**Коста Трифковиќ** (), (,  - , ) — српски писател.

## Животопис
Роден е 1843 година во Нови Сад. Таму го завршил основното и средно образование, а кратко време учел и во поморското училиште во Риека. Краток период бил морнар, но кога воочил дека морнарскиот живот не е толку романтичен како што му изгледал, тој го напуштил и во Риека завршил гимназија. Подоцна студирал право и на почетокот бил општински злужбеник, а подоцна и адвокат во Нови Сад, каде живеел сè до својата смрт во 1875 година.

## Надворешни врски

Категорија:Српски писатели
Категорија:Српски драматурзи
Партија за демократска акција - Исламски пат

**Партија за демократска акција - Исламски пат (ПДА-ИП)** — поранешна македонска политичка партија.

## Историја
Партијата била создадена како резултат на панисламска поделба во Партијата за демократска акција На парламентарните избори во 1994 година, учествувала сама и во коалиција со Демократската партија на Турците на Македонија. Партијата не успеала да освои пратенички мандат со сопствената кандидатска листа, но коалицијата во која учествувала освоила едно пратеничко место (Ќенан Хасипи).

По изборите во 1994, партијата не учествувала на ниедни понатамошни избори..

## Наводи

Категорија:Поранешни политички партии во Македонија
Категорија:Појавено во 1994 година во Македонија
Диоскорид

**Педаниј Диоскорид** (, Pedianos Dioskorides;  40 – 90 AD) бил грчки лекар, фармацевт, ботаничар и автор на *[[De Materia Medica]]* () — 5-томна енциклопедија за хербалната медицина и сродните медицински супстанции (фармакопеја), која на широко била употребувана повеќе од 1,500 години. Диоскорид работел како лекар во римската армија.

Родот на растенија *[[Dioscorea]]* бил наречен во чест на Диоскорид од страна на Лине.

Категорија:Старогрчки лекари
Категорија:Фармаколози
Категорија:Писатели од 1 век
Категорија:Родени во 40 година
Категорија:Починати во 90 година
Санџачка лига

**Санџачка лига** () — политичка партија на македонските Бошњаци. Претседател на партијата е Сафет Хајровиќ

## Политичка активност
Партијата за првпат се појавила на парламентарните избори во 2011 кога се приклучила на коалицијата предводена од СДСМ, но не освоила пратенички мандат. Партијата ги бојкотирала локалните избори во 2013 поради како што изјавил нивниот претсавник Сафет Бишевац:

## Наводи

## Надворешни врски

Категорија:Политички партии во Македонија
Јанко Веселиновиќ

мини|Споменик на Јанко Веселиновиќ во градскиот парк во Шабац
**Јанко Веселиновиќ** (Црнобарски Салаш, 13 мај 1862 — Глоговац, 26 јуни 1905) бил српски книжевник.

## Животопис

Татко му бил свештеник Милош Веселиновиќ. Основно училиште завршил во Глоговац, а потоа четири разреда гимназија во Шабац (1878). Потоа запишал богословија, која не ја завршил, а во 1878 година се запишал во учителско училиште, кое исто така не го завршил. За тогашно време и то било доволно да биде со неполни 18 години учител во Свилеуви. Тука бил на должност до 1882 година. Во Свилеуви ја запознал својаа идна сопруга Јованка Јоку Јовановиќ со која и се венчал 1881. Положил практичен испит за учител во Свилеуви 1884 година. Истата година е распореден во село Костур кај Пирот. 1886 година поставен е за учител во Свилеуви. Тоа го одбил бидејќи изразил желба да заврши во Виена телеграфски курс. Поради болест се вратил во Србија каде го продолжил курсот, проведувајќи време по кафеани така што курсот не го завршил.

Првиот обид за печатење расказ 1886 година завршил со неуспех. Koста Арсенијевиќ, уредникот на "Мисли", му го вратил ракописот со совет "младиот учител да прекине со оваа работа". Обесхрабрен Веселиновиќ сакал да ги запали сите свои ракописи. Од тоа го одвратил неговиот драг пријател Јова Алексиќ. Подоцна Јанко бил претседник на општината Коцељево, па повторно учител. Работел и како помошник на главниот уредник на листот Српски весник (Српске новине), од каде потекнува и неговото големо пријателство со главниот уредник Милован Глишиќ. Бил и коректор во Државна печатница (Државне штампарије), драматург во Народен театар (Народног позоришта), покренувач и уредник на листот Ѕвезда (Звезда), уредник на листовите Побратим, Дневен лист (Дневни лист). Раскажувач, романописец, драмски писател.

Неуредниот живот оставил траги, па се разболел од туберкулоза, од која и умрел. На неговиот погреб присуствувале дури и Алекса Шантиќ и Светозар Ќоровиќ, кои поради тоа допатувале од Мостар.

Категорија:Родени во 1862 година
Категорија:Починати во 1905 година
Категорија:Српски книжевници
Категорија:Драмски писатели
Категорија:Српски романописци
Категорија:Српски писатели
Категорија:Починати од туберкулоза