Кинематографија на Србија

мини
Кинематографијата на Србија опфаќа уметност на филмот и креативните филмови снимени или на територија на Србија или од страна на српските филмски работници во странство.

Србија (и како независна држава и како дел од поранешна Југославија) ​​е дом на голем број на меѓународно признати филмови и режисери.

## Српски театар и кино
Србија има богата театарска традиција со мноштво на театри. Српскиот народен театар е основан во 1861 година, а зградата во која се наоѓа е изградена 1868 година. Операта почнала да се прикажува кон крајот на 19 век за да во 1947 година претставите бидат на постојан репертоар. Истата година е основана е балетската група.

Битеф, Белградски меѓународен театарски фестивал, е еден од најстарите театарски фестивали во светот. Нови театарски тенденции е постојаниот поднаслов на фестивалот. Основан во 1967 година, Битеф континуирано ги следеше најновите театарски трендови. Тој стана еден од петте најважни и најголеми европски фестивали и еден од најзначајните културни институции во Србија.

Почетоците на српската кинематографија беа воспоставени прилично рано, така што веќе 12 филма беа снимени пред почетокот на Втората светска војна. Најпознат од предвоените филмови е *Битката за Косово* на режисерот Михајло Поповиќ од 1939 година.

Српската кинематографија напредуваше и по Втората светска војна. Најзначајниот послевоен режисер е Душан Макавеев, кој беше меѓународно признат за филмот *Љубовна случка или трагедија на поштенската службеничка *од 1969 година, фокусирајќи се на тогашната југословенска политика. Неговиот филм *Црна Гора* беше снимен во Шведска во 1981 година. Зоран Радмиловиќ беше еден од најзначајните глумци во послевоениот период.

Српската кинематографија продолжи да напредува во 1990-тите и покрај превирањата од тој период. Емир Кустурица освои две Златни Палми за најдобар филм на Канскиот филмски фестивал, за филмот *Татко на службен пат* од 1985 година, а потоа и за филмот *Андерграунд* од 1995 година. Во 1998 година, Кустурица го освои Сребрениот лав за режија на филмот *Црна мачка, Бел мачор*.

До 2001 година, во Србија биле отворени 167 кина (со исклучок на Косово) и повеќе од 4 милиони Срби посетиле кино во текот на таа година. Во 2005 година филмот *Сон на зимската ноќ* од Горан Паскалевиќ предизвикал контраверзии околу неговата критика за улогата на Србија во југословенските војни од 1990-тите години.

Неколку српско-американски режисери создадоа лабава, интелектуална мултимедијална традиција и работат во истакнати академски институции, а исто така создаваат дела карактеристични по високите стилски експерименти. Во оваа група се вбројуваат: Славко Воркапиќ, творец на познати монтажни секвенци за холивудски филмови и декан на филмската школа USC; Влада Петриќ, телевизиски и филмски режисер, архивист и основачки куратор на хардвардската филмска архива; и Владан Николиќ, творец на *Зенит филм* и трансмедиален проект, а истовремено е професор во Новата школа за социјални медиуми во Њујорк.

## Значајни личности од српската кинематографија

### Глумци
Некои од најзначајните српски глумци се:

* Мија Алексиќ
* Слободан Алигрудиќ
* Раде Шербеџија
* Неда Арнериќ
* Мира Бањац
* Предраг Бјелац
* Драган Бјелогрлиќ
* Жарко Лаушевиќ
* Петар Божовиќ
* Предраг Милетиќ
* Саша Алехандер
* Војислав Брајовиќ
* Зоран Цвијановиќ
* Богдан Диклиќ
* Аница Добра
* Милена Дравиќ
* Сергеј Трифуновиќ
* Предраг Ејдус
* Беким Фехмиу
* Мирјана Карановиќ
* Бранка Катиќ
* Никола Којо
* Бранислав Лечиќ
* Мики Манојловиќ
* Драган Мићановиќ

* Драган Николиќ
* Миодраг Петровиќ Чкаља
* Зоран Радмиловиќ
* Лазар Ристовски
* Оливера Марковиќ
* Јелисавета Сека Саблиќ
* Мирјана Јоковиќ
* Љубиша Самарџиќ
* Данило Стојковиќ
* Мира Ступица
* Наташа Шолак
* Славко Штимац
* Соња Савиќ
* Љуба Тадиќ
* Бора Тодоровиќ
* Весна Тривалиќ
* Бора Тодоровиќ
* Срѓан Тодоровиќ
* Павле Вујисиќ
* Бата Живојиновиќ
* Слободан Бештиќ
* Стево Жигон

* Небојша Глоговац
* Дубравка Мијатовиќ
* Миодраг Кривокапиќ
* Никола Ѓуричко
* Петар Краљ
* Данило Лазовиќ
* Никола Пејаковиќ
* Горица Поповиќ
* Ташко Начиќ

### Режисери
* Тимоти Џон Бајфорд
* Срѓан Драгојевиќ
* Емир Кустурица
* Петер Богдановиќ
* Душан Макавеев
* Горан Марковиќ
* Гојко Митиќ
* Горан Паскаљевиќ
* Живојин Павловиќ
* Александар Петровиќ
* Лазар Ристовски
* Слободан Шијан
* Желимир Жилник
* Боро Драшковиќ
* Никола Лежаиќ

## Познати српски филмови
* Полицаецот од Петлово брдо
* Тито и јас
* Ние не сме анѓели 
* Три карти за Холивуд 
* Небесна јадица
* Нечиста крв
* Убави села убаво горат 
* Три палми за две битанги и рипче
* Црна мачка бел мачор 
* Лаење на ѕвезди

## Надворешни врски

* Српски филм и кинематографија (1896-1993)  (Проект Растко)
* Фестивал Српског филма 
* Национални филмски фестивал Србије 
* Холивуд је остао неосвојива тврђава за наше ауторе („Политика”, 23. март 2018)

Категорија:Српски филмови
Категорија:Српска култура
Категорија:Кинематографија на Србија
Категорија:Српски медиуми