Штрајк против зголемување на кириите во Њујорк (1907)

**Штрајкот против зголемување на кириите во Њујорк од 1907 година** или **штрајкот против зголемување на кириите од Источна страна** траел од 26 декември 1907 година до 9 јануари 1908 година. Штрајкот против зголемување на кириите започнал како одговор на предложеното зголемување на киријата како последица на паниката од 1907 година, во која имало десетици илјади невработени. Започнал во Долната источна страна  и доминантни организатори биле еврејските имигрантки во соседството, како што е Полин Њуман, која одиграла голема улога во организирањето на штрајкот. На крајот се проширил и во други области на Менхетен и Бруклин, со околу 10.000 станари. Штрајкот бил превземен од Осмиот собраниски округ на Социјалистичката партија на Америка на почетокот на 1908 година. Поради масовните иселувања и полициската бруталност, штрајкот бил прекинат, иако околу 2.000 станари успешно го прекинале зголемувањето на киријата.

## Опис
Во раните 1900-ти, киријата во областа се зголемила поради приливот на имигранти, уривањето на постојните станови и побавната стапка на градење нови згради поради Законот за станбени куќи од 1901 година. Сето ова довело до шпекулативен пазар на домување. Во 1904 година, станоиздавачите повикале на општо зголемување на киријата од 20-30% почнувајќи од 1 мај. Како одговор, станарите се организирале во синдикати на станари и започнале масовен штрајк за изнајмување во Долната источна страна, првиот штрајк против зголемување на кириите во Њујорк. Штрајкот опфатил 800 станбени куќи од кои 2.000 станари се соочиле со иселување. Организирањето првично било неформално, потпирајќи се на вмрежување меѓу еврејската заедница и првенствено потпирајќи се на жените. Првата организација од соседството, Здружението за заштита на кирии во Њујорк, била формирана од социјалистичките лидери како сеопфатна организација. На станарите што штрајкувале им се обезбедил адвокат за да им помогне со оспорување на случаите на технички основи за да добијат одложувања. Помеѓу 1902 и 1908 година, кириите на становите се зголемиле за приближно 25%.

Депресијата од 1907 година довела до тоа 75-100 илјади мажи во Долната источна страна да бидат невработени. Во декември 1907 година, сопствениците објавиле дека киријата ќе се зголеми за 1-2 долари, што е последното во серијата покачувања на киријата во последните неколку години.

## 1907 штрајк против зголемување на кириите
Штрајкот против зголемување на кириите започнал на 26 декември 1907 година и траел до 9 јануари 1908 година, првенствено предводен од локалните домаќинки кои ги преплавиле становите во соседството за поддршка. Полин Њуман, тогаш 16-годишна вработена во фабриката Триангл Ширтвејст, помогнала во организирањето на штрајкот и била означена во градските весници како „Новата Јованка Орлеанка. До 26 декември таа организирала околу 400 вработени девојки да го надгледуваат соседството во текот на вечерните часови. До 28-ми декември, станарите направиле списоци со прекршувањата на кодовите на зградите во соседството и им ги презентирале на градските власти, предизвикувајќи внимание од инспекторите во Одделот за станбени куќи и Одделот за здравство. Весниците како што е *[[Дејли напред|The Daily Forward]]* повикале на штрајкови против зголемување на кириите.

Во 1908 година, штрајкот против зголемување на кириите бил спроведен под Осмиот собраниски округ на Социјалистичката партија на Америка. Додека првичното организирање го правеле жени, партијата била составена главно од мажи. Социјалистичката работничка партија, ривалската социјалдемократска организација, го критикувала штрајкот, водејќи сметка за организирањето на работниците како потрошувачи. Во рамките на партијата, штрајкот против зголемување на кириите се проширил во Бруклин и Харлем, станарите од Њуарк, Њу Џерси, исто така испратиле делегација за да разговараат за организирање на сопствен штрајк. Биле организирани штрајкови на поддршка во Вилијамсбург, Бруклин и Менхетен Долната источна страна и Горна Западна страна. Станарите биле организирани во италијанските, како и во еврејските населби. Организирани, станарите закачиле фигури од нивните станоиздавачи и закачувале црвени знамиња, често обоени подздолништа, од нивните прозорци.

Поради поврзаноста на штрајкот со Социјалистичката партија, голем дел од њујоршката јавност го сметала за левичарска активност. Како резултат на тоа, тој станал подложен на бранови на антикомунистичко чувство. Медиумите помалку го поддржувале штрајкот од оној во 1904 година, нарекувајќи го „востание на станарите“, „војна за кирии“ и „бунт на станарите“. На 5 јануари 1908 година, под водство на земјопоседниците, полицијата брутално ги нападнала штрајкувачите откако тие одбиле да ги растурат групите и да ги симнат црвените знамиња и протестните знаци кои биле закачени.

## Последици и наследство
[мини| Политички цртан филм во весникот на [Луис Милер *Ди Вархајт* - „Како сопственикот се слика себеси во големата војна за кирија“.]]
Судиите издале илјадници известувања за иселување, со што практично го прекинале штрајкот. Од 10.000 учесници, само околу 2.000 добиле намалување на киријата. Барањето за ограничување на киријата на 30% од платите не било исполнето. Штрајкот не резултирал со долготрајни организации или промени во Долната источна страна.

На 12 јануари 1908 година, јидскиот поет Морис Розенфелд објавил драма во еден чин со наслов „*Штрајк за Кирија* во *Дејли Форвард“.*

Ништо споредливо не се случило до по Првата светска војна. Штрајкот го привлекол вниманието на жените лидери во движењето за населени куќи, кои потоа ќе го воведат концептот на контрола на киријата во политиката на Њујорк. Во 1917 година, започнал бран штрајкови за кирија што довело до воспоставување на контрола на киријата во 1920 година.

## Поврзано

* Војна против изнајмување
* Штрајк на станарите од 1907 година
* Стариот закон станбен
* Нов станбен закон 
* Штрајк на појас на кошулата во Њујорк од 1909 година

## Надворешни врски

* 

## Наводи

Категорија:Штрајкови за изнајмување
Категорија:Домување во Њујорк
Категорија:Домување во Соединетите Држави