Црква „Св. Никола“ - Габровник

**Свети Никола** — главна селска црква во азотското село Габровник, Македонија.

Црквата е без покрив, со руинирана внатрешност и од важниот живопис се останати само фрагменти.

## Местоположба

Црквата е гробишен храм, сместен на половина километар североисточно од селото и до него се доаѓа по земјен пат.

## Историја

Црквата е изградена во XVII и обновена во XIX век.

## Архитектура

Покривот е срушен и во целост зачувани се само западниот и источниот ѕид, а другите два се делумно урнати. Црквата е еднокорабна градба со полукружна апсида на исток. Од западната страна е имала дограден трем со дрвена камбанарија од која се зачувани само темелите. Градбата е масивна, изградена од дробен камен и имала покрив од камени плочки. Од јужната и северната страна има две прозорски окна, додека пак источната горе има крстовиден отвор и тенка линија под него. Порталните и прозорските окна се од делкан камен и се засводени во горниот дел. Од постарата документација се се гледа дека црквата е имала касетирана таваница, дрвена брановидна галерија во западниот дел, двокатен иконостас со икони и црковен мебел.

Влезот на црквата е од западната страна и над него има покровителска ниша со претстава на Свети Никола насликан за време на обновата во XIX век. Тој е претставен во свечена архијерејска одежда со митра на главата, со десната рака благословува, а во левата држи затворено евангелие.

### Фрескоживопис

Оригиналниот живопис од XVII век е зачуван само на источниот ѕид. Во конхата на апсидата е насликана Пресвета Богородица Знамение до појас со Младенецот во медалјон на градите. Богородица е со подигнати раце во молитва; Христос благословува со десната рака рака, а во левата држи затворен свиток. Претставата на Богородица денес е уништена и позната е од стари фотографии што се чуваат во Националниот козерваторски центар. Светлосиниот медалјон на Христос е поставен врз црвен квардрат, кој пак седи врз син квадрат. Тој карактерстичен медалјон е истоветен на оној во црквата „Свети Никола“ во Мрзен Ораовец.


Saint Nicholas in Gabrovnik Fresco 01.png | Христос во медалјон на апсидата
Saint Nicholas in Gabrovnik Fresco 02.png | Оригиналната фреска на Богородица во апсидата
Saint Nicholas in Gabrovnik Fresco 03.png | Св. Јован Златоуст во олтарот
Saint Nicholas in Gabrovnik Fresco 04.png | Св. Василиј Велики во олтарот
Saint Nicholas in Gabrovnik Fresco 05.png | Св. Симеон Столпник во олтарот
Saint Nicholas in Gabrovnik Fresco 06.png | Архиѓакон Стефан во проскомидијата


Во првото подрачје на апсидата, во службата на светата литургија учествуваат само двајца архијереи свртени кон средишниот простор, каде место Агнецот поставен на Чесната трпеза е отворен тесен отвор. Литургистите се облечени во полиставриони, епитрахили и омофори со големи крстови. Во рацете држат отворени свитоци со старогрчки богослужебни текстови. Од северната страна е св. Јован Златоуст, а од јужната е св. Василиј Велики.

Во просторот меѓу апсидата и проскомидалната ниша е насликан Симеон Столпник. Светецот е до појас во монашка облека на столб, како благословува со левата рака, а со десната држи крст. Во самата проскомидална ниша е Архиѓакон Стефан, до појас, облечен во бел стихар и орар на кој е насликан трисагионот. Носи дарохранилница во левата покриена рака, а со десната благословува.

Останатите фрески во наосот се од XIX век и се познати само од документацијата на Националниот конзерваторски центар. На северниот ѕид од запад во првото подрачје биле насликани св. Харалампиј, св. Петка, св. Катерина, св. Марина, св. Игнатиј, св. Атанасиј и пророкот Илија, а во второто подрачје Апостол Филип, Апостол Тома, св. Трифун, св. Пантелејмон, св. Кузман и Дамјан и светите Константин и Елена. На јужниот ѕид во првото подрачје биле пророкот Даниил и св. Никола, а во второто св. Ѓорѓи и св. Ѓорѓи Јанински.

## Галерија


Податотека:Гроб во Габровник.jpg|Гроб во дворот на црквата
Податотека:Црква „Св. Никола“ - Габровник 10.jpg|Ниша во црквата
Податотека:Црква „Св. Никола“ - Габровник 11.jpg|Ниша во црквата
Податотека:Црква „Св. Никола“ - Габровник 12.jpg|Остатоци од фрески на северниот ѕид
Податотека:Црква „Св. Никола“ - Габровник 13.jpg|Јужниот ѕид
Податотека:Црква „Св. Никола“ - Габровник 14.jpg|Поглед на црквата
Податотека:Црква „Св. Никола“ - Габровник 2.jpg|Поглед на црквата
Податотека:Црква „Св. Никола“ - Габровник 3.jpg|Ниша над влезот
Податотека:Црква „Св. Никола“ - Габровник 4.jpg|Влезот
Податотека:Црква „Св. Никола“ - Габровник 5.jpg|Крст во дворот
Податотека:Црква „Св. Никола“ - Габровник 6.jpg|Апсидата
Податотека:Црква „Св. Никола“ - Габровник 7.jpg|Внатрешноста
Податотека:Црква „Св. Никола“ - Габровник 8.jpg|Олтарот
Податотека:Црква „Св. Никола“ - Габровник 9.jpg|Внатрешноста на апсидата


## Поврзано
* Велешко архијерејско намесништво
* Богомилска парохија
* Габровник

## Наводи

## Надворешни врски

Габровник