Хаплогрупа M30 (мтДНК)

**Хаплогрупа М30** — човечка митохондријална ДНК (mtДНК) хаплогрупа.

## Потекло
Хаплогрупата М30 (кодирачки регион: 195A-514dCA-12007-15431) е јужноазиска или специфична за Индија мајчина лоза од макрохаплогрупата М идентификувана со мутациите T195A, G15431A и G2.

Хаплогрупата М30 порано беше дел од хаплогрупата М4 која се одликуваше со G15431A. Хаплогрупата М30 дели заедничка мутација на кодирачкиот регион (12007) заедно со хаплогрупите М4, М18, М37 и М38 од коренот на хаплогрупата М (суперхаплогрупа М4'30). Супер-клад M4'30 е единствениот клад што дели средна лоза помеѓу 2 хаплогрупи, додека остатокот од сите M лоза потекнува независно од коренот на макрохаплогрупата М; со што се поддржува идејата за брзо растурање на современите луѓе долж азискиот брег откако тие ја напуштиле Африка, проследено со долг период на изолација.

Хаплогрупата М30 беше идентификувана во 2005 година врз основа на комплетните митохондријални геномски секвенци од 24 индиски примероци. Беше назначен како нова лоза со под-хаплогрупи M30a, M30b, M30c, M30d врз основа на набљудуваните места на мутации. Мутациите што ја карактеризираат оваа лоза беа забележани во пет примероци од источниот дел на Индија, тоа се Бихар (Курми, Јадав и Банија), Западен Бенгал (Машија), Ориса (Саора) и два примероци од јужна Индија (христијаните од Карнатака и Ламбади од Андра Прадеш). Претходно идентификуваната Хаплогрупа М18 беше срушена за да живее во М30 како под-лоза.

Во 2006 година, дефиницијата за М30 беше стеснета со тоа што беше идентификувана со мутациите T195A, 15431A и G12007A. Студијата детализираше поединец од населението Реди во Андра Прадеш категоризирана во M30a; примерок од Андра Прадеш класифициран во M30b; присуството на M30c во Тогатавеера од Андра Прадеш и Чатурведи од Утар Прадеш, и конечно, идентификацијата на M30d во Бхаргава од Утар Прадеш и Тогатавеера од Андра Прадеш. Во 2009 година, Подхаплогрупа M30e беше идентификуван меѓу Катоди, Катакур и Матакур во западниот регион на Индија.

Во 2006 година, Саху и Кашјап ја пријавија хаплогрупата М30 во Орија Брамини, Каранамс, Кандајатс, Гопе (познато како Гур или Јадавс); и во племињата на Хуанг и Саора од Ориса. Саора покажа висока честота од М30 (од околу 32% од големината на примерокот) проследена со Каранамс (24%), Орија Брамини (20%) и Хуанг (20%). Хандајат и Гопе покажале помала честота (околу 6%) од M30. М30, исто така, беше откриен на ниски честоти (1,5%–2,5%) во племенските населенија Пардхан, Најкпод Гонд и Анд во Андра Прадеш.

Возраста на лозата M30 беше проценета на 33.042 ± 7.840 години пред сега. Меѓутоа, *Тангарајах и сор.* (2006) го датира на 15.400 ± 6300 п.н.е. Рајкумар и др. го постави проценетото време на спојување на хаплогрупата M30 да биде 15.400 ± 6300 п.н.е., а она на нејзините под-хаплогрупи M30a и M30c да биде 5100 ± 3600 п.н.е. Возраста на M30b и M30d беше пресметана на 4177 ± 2800 години и 12.800 ± 5700 п.н.е. соодветно. Овој период кореспондира со доцниот мезолит во Индија и Левант.

## Распространетост
М30 се наоѓа во широк спектар на етнички и јазични групи и во Северна и во Јужна Индија. Откриен е кај Палестинците и се смета дека се должи на неодамнешниот проток на гени од Индија во тој регион. Исто така, се наоѓа во населенијата на источниот дел на Јемен, Горен Египет и Кесра (Тунис), додека единките M30 сочинуваат 7,5% од вкупното население на Хадрамавт (Јемен). Освен во Саудиска Арабија, М30 е откриен и во мајчината лоза на Кина. Пенг *и сор.* (2017) пронашле еден поединец кој припаѓа на mtДНК хаплогрупата M30c1 во примерок од 28 Таџикистанци од Душанбе, Таџикистан, две лица кои припаѓаат на mtДНК хаплогрупата M30h (со мутации на 16093, 4394, 4491 и 124) во примерок од 68 Киргистанци од Такскорган, Ксинџијанг, Кина, еден поединец кој припаѓа на mtДНК хаплогрупата М30* (со дополнителни мутации на локусите 11437 и 16274) во примерок од 66 Вахии од Такскорган и една единка која припаѓа на mtДНК хаплогрупа дополнителни мутации на локусите 16234 и 16153, веројатно означувајќи пред-M30e гранка) во примерок од 86 Sarikolis од Taxkorgan. Јајасекара *и сор.* најде многу носители на M30 и неговата гранка M30c1 меѓу жителите на Шри Ланка.

Сумирајќи, поединци од хаплогрупата М30 се пронајдени во

* Јемен
* Египет
* Тунис
* Палестина
* Саудиска Арабија
* Иран
* Таџикистан
* Индија
* Шри Ланка
* Непал
* Кина

## Поткладови

### Дрво
Ова филогенетско дрво на поткладовите на хаплогрупите се заснова на дрвото *Ван Овен* 2008 и последователните објавени истражувања.

* **M30** T195A G15431A
** **M30a** G513A
*** **M30a1** G6366A
*** **M30a2** T11935C
** **M30b** T152C G5147A
** **M30c** T146C A12234G
*** **M30c1** A16166-
** **M30d** C15259T
*** **M30d1** G1598A
*** **M30d2** C10160T
** **M30-C16234T**
*** **M30e** T152C T6620C C13303T
** **M30f** A5894G T16368C
** **M30g** T204C C6119T

## Наводи

## Надворешни врски

* Општо
** Phylotree на Манис ван Овен
* Хаплогрупа М30
** Место на митохондријална ДНК на Иан Логан: Хаплогрупа М30

Категорија:Човечки мтДНК хаплогрупи