open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
SunExpress

**SunExpress** () — авиокомпанија заснована во Анталија, Турција. Оперира на редовни и чартер одредишта низ Европа. Главна база на авиокомпанијата е аеродромот во Анталија.

## Историја
[мини|[Боинг 737|Боинг 737-800 на SunExpress во сервис]]
мини|Авион на SunExpress во 2010 година
Авиокомпанијата беше основана во октомври 1989. Операциите ги започна во април 1990 со чартер летови помеѓу Анталија и Франкфурт. SunExpress беше основана со заеднички капитал на Луфтханза и Turkish Airlines. Во 1995, Луфтханза го продаде својот дел од акциита на Condor Airlines, за да ги раководи сите летови кон туристички места во една единствена авиокомпанија. Во февруари 2007 акциите на Condor беа повторно откупени од страна на Луфтханза. 
Авиокомпанијата пренесе околу 2.358.000 патници во 2007. Со 617 вработени, авиокомпанијата е најголемиот работодавец во Анталија. SunExpress оперира со флота од 14 авиони со просечна старост од 8.6 години и со капацитет на седишта од 2.796 седишта. 
SunExpress е единствената авиокомпанија во Турција која е ISO 9001, ISO 14001 и Ohsas 18001 сертифицирана. 
SunExpress придонесува кон развојот на туризмот во Анталија со активно членство во Организацијата за промоција на туризмот во Анталија и проектот: одредиште Измир.

## Одредишта

Одредишта од главната база: Анталија

* Адана 
* Амстердам 
* Базел 
* Берлин Шенефелд 
* Берлин Тегел 
* Бремен 
* Келн/Бон 
* Дијарбакир 
* Дортмунд 
* Дрезден 
* Диселдорф 
* Ерфурт 
* Ерзурум 
* Франкфурт 
* Фридрихсхафен
* Грац 
* Хамбург 
* Хановер 
* Хумберсајд 
* Инсбрук 
* Измир 
* Карлсруе 
* Лајпциг 
* Линц 
* Минстер 
* Минхен 
* Нирнберг 
* Падерборн
* Приштина
* Росток 
* Саарбрикен 
* Салцбург 
* Штутгарт 
* Трабзон 
* Ван 
* Виена 
* Цирих

Одредишта од Измир:

* Адана 
* Амстердам 
* Анталија 
* Берлин Шенефелд 
* Берлин Тегел 
* Бурса
* Келн/Бон 
* Дијарбакир 
* Диселдорф 
* Ерзурум 
* Франкфурт 
* Газиантеп 
* Хановер 
* Карс 
* Кајзери 
* Малатија 
* Минхен 
* Нирнберг 
* Осло 
* Париз Де Гол 
* Самсун 
* Сивас 
* Стокхолм 
* Штутгарт 
* Трабзон 
* Ван 
* Цирих

Одредишта од Истанбул (аеродром Сабина Гокчен):

* Адана 
* Анталија 
* Келн/Бон 
* Дијарбакир 
* Ерзурум 
* Хановер 
* Карс 
* Нирнберг 
* Сивас 
* Трабзон 
* Ван

Одредишта од Бурса:

* Дијарбакир 
* Ерзурум 
* Измир
* Трабзон

## Флота

Категорија:Авиопревозници
Категорија:Луфтханза
Замок на змии

**Замокот на змиите** (турски: *Yılankale)*) е тврдина која се наоѓа во Адана, Турција. Се смета дека била изградена во времето на крстоносните војни во 12 век или 13 век и како таква била тврдина и дел на Кралство Ерменија. Во внатрешноста на замокот се наоѓа црква со неколку соби.

Категорија:Тврдини во Турција
Категорија:Адана
Категорија:Крстоносни тврдини
Четири соби (филм)

***Четири соби*** е антологиски филм од 1995 кој раскажува четири приказни од еден хотел во Лос Анџелес за време на дочек на нова година. Тим Рот го толкува главниот карактер кој ги поврзува приказните каде, помеѓу другите играат и Брус Вилис, Квентин Тарантино, Антонио Бандерас и Мадона.

Филмот е режиран од Алисон Андерс, Александер Роквел, Роберт Родригес и Квентин Тарантино, каде секој од нив режира еден сегмент од филмот.
## Наводи

Категорија:Филмови на Квентин Тарантино
Категорија:Филмови на Роберт Родригес
Категорија:Филмови со Антонио Бандерас
Категорија:Филмови со Брус Вилис
Категорија:Филмови со Мадона
Категорија:Филмови со Тим Рот
Категорија:Филмови со Квентин Тарантино
Категорија:Филмови на англиски јазик
Категорија:Филмови од 1995 година
Европски нилски коњ

**Европски нилски коњ** () — изумрен вид на нилски коњ кој живеел на територијата на Европа. Овој вид изумрел кратко пред последнето ледено време кон крајот на плеистоценот. Европскиот нилски коњ бил распространет од Пиринејскиот Полуостров до реката Рајна и од британските острови до Грција.
 
Европскиот нилски коњ е сличен по големина со *[[Hippopotamus gorgops]]*, но е многу поголем од денешниот нилски коњ (*Hippopotamus amphibius*). Овој вид се смета дека за првпат се појавил пред 1,8 милиони години (споредено до 2 милиони години за *H. amphibius*). Од средината на плеистоценот, обичниот нилски коњ исто така живеел во Европа, но не се поистоветува со европскиот вид.

Критскиот џуџест нилски коњ (*H. creutzburgi*) се верува дека потекнува од Европскиот нилски коњ преку процесот на „островска еволуција“ на островот Крит.

## Наводи

 
 

Категорија:Парнокопитни
Категорија:Нилски коњи
Декаденс

Група формирана во 1989 година од Васко Марковски (вокал, музика, текстови), Ѓорѓи Лозаноски (гитара, текстови, програмирање, продукција), Александар Гумберовски (бас гитара/гитара) и Горан Величков (тапани), формација во која настапија на Поп-рок фест 1989 (Дом на млади „25 Мај“, денес МКЦ).

Почетоците на групата се под силно влијание на Падот на Византија, Мизар, Телонаука Совршена и Скрб и утеха, влијание кое се чувствува и во подоцнежните фази на бендот, кога авторите на музиката и текстовите (Лозаноски/Марковски) почнуваат да ја откриваат својата авторска зрелост.

Во текот на постоењето (последните активности се регистрирани околу 2006 г.) групата сними петнаесетина демо снимки, во три периоди од своето постоење - *првите*, (Исчезнувам, Еден си, Скрб и утеха, ...) снимени во домашното студио на Дориан Јовановиќ (ex. Плавајс, Девијант, Сет, Стринг Форсис..), *вторите*, (Исчезнувам, Еден си, Летаат, Да можеш далеку да леташ) снимени во студиото на Зоран Михаилов „Нашински звук“ (Драчево) и *третите*, снимени повторно во студиото Нашински звук, (П.С., Твојот лик, Третата боја, Помен, Малку светлина за нас, Нем..), продуцирани од Ѓорѓи Лозаноски и Зоран Михаилов. Дел од снимениот материјал се и *траките* „Малку светлина за нас“, снимена во студиото М2 на Македонската радио-телевизија (продуцент Коле Кимов) и Летаат (2), снимена во студиото Макотон (продуцент Владо Петровски - Картер).

Низ групата поминуваат дваесетина членови, на различни позиции во креативниот и изведувачкиот процес: гитаристи - Ѓорѓи Лозаноски, Сашо Блажевски, Александар Гумберовски, Киро Пенов), басисти - Александар Гумберовски, Саша Круниќ, Зоран Дабовски, Киро Пенов, *тапанари* - Горан Величков, Драги Тошев, Александар Тошев, Круме Стефановски, Венцислав Смаќоски, клавијатуристи - Елени Новаковска, Александар Колов.

Снимки на Декаденс се објавени на неколку компилациски касети и ЦД-а во и надвор од Македонија и на неколку мрежни места.

Категорија:Македонски дарквејв групи
Оскар за најдобар режисер

**Оскар за најдобар режисер** е награда што ја доделува Академијата за филмски уметности и науки (АМПАС) на најдобриот режисер во филмската индустрија за изминатата година. Академијата избира еден режисер од пет номинирани.

Иако се смета дека оваа награда им се доделува на најдобрите режисери, некои од многу ценетите никогаш не ја добиле: Роберт Алтман (5 номинации), Ингмар Бергман (3 номинации), Џон Касаветис (1 номинација), Чарли Чаплин (1 номинација), Федерико Фелини (4 номинации), Хауард Хокс (1 номинација), Алфред Хичкок (5 номинации), Стенли Крамер (3 номинации), Стенли Кјубрик (4 номинации), Акира Куросава (1 номинација), Серџо Леоне (ниедна номинација), Ернст Љубич (3 номинации), Сидни Лумет (4 номинации), Дејвид Линч (3 номинации), Теренс Малик (1 номинација), Артур Пен (3 номинации), Ридли Скот (3 номинации), Кинг Видор (5 номинации), Питер Вир (4 номинации), Џорџ Лукас (2 номинации) и Орсон Велс (1 номинација).

Кетрин Бигелоу е единствената жена која добила Оскар во оваа категорија (2010 г.), а номинација добиле уште и режисерките Џејн Кемпион, Софија Копола, Лина Вертмилер и Грета Гервиг.

Досега најнаградуван режисер е Џон Форд (4 пати), а потоа следат Френк Капра и Вилијам Вајлер кои имаат добиено по три Оскари. Вилијам Вајлер со 12 номинации е најноминираниот режисер. Најноминиран режисер кој не освоил Оскар е Кларенс Браун, кој зад себе има шест номинации.

## Добитници и номинирани
### 1920-ти
На првото доделување на наградите биле доделени два Оскари за најдобра режија, еден за режија на драма и еден за режија на комедија.

### 1930-ти

### 1940-ти

### 1950-ти

### 1960-ти

### 1970-ти

### 1980-ти

### 1990-ти

### 2000-ти

### 2010-ти

## Наводи

Режија
*
Руперт Гринт

**Руперт Алксандар Лојд Гринт** () (роден ) е британски глумец најдобро познат по улогата како Рон Визли во *Хари Потер* филмовите.

## Наводи

Категорија:Родени во 1988 година
Категорија:Живи луѓе
Палата Адиле Султан

**Палатата Адил Султан** () — поранешна османлиска палата која се наоѓа во Истанбул, Турција. Овој објект бил наменет за принцезата Адил Султан, ќерка на султанот Махмуд II (1785-1839). Нејзин архитект е ерменецот Саркис Балјан и има вкупно 55 соби со површина од 17,000 m².
## Наводи

Категорија:Султански резиденции во Турција
Категорија:Градби на Саркис Балјан
Категорија:Музеи во Турција
Категорија:Знаменитости во Истанбул
Категорија:Босфор
Категорија:Реконструирани проекти во Истанбул
Категорија:Усќудар
Категорија:Отомански палати во Истанбул
Палата Чираган

**Палатата Чираган** () — поранешна османлиска резиденција кој се наоѓа во Истанбул, Турција. Овој објект бил изграден во времето на султан Абдул Азис (1830-1876) во периодот од 1863 до 1867 година. Негов архитект е Саркис Балјан. Денеска, објектот е претворен во хотел.

Категорија:Султански резиденции во Турција
Категорија:Хотели во Истанбул
Категорија:Знаменитости во Истанбул
Категорија:Градби на Саркис Балјан
Категорија:Градби на Гарабет Балјан
Категорија:Босфор
Категорија:Архитектура од 19 век
Категорија:Реконструирани проекти во Истанбул
Категорија:Бешикташ (Истанбул)
Категорија:Отомански палати во Истанбул
Палата Есма Султан

**Палата Есма Султана** () — палата која служела како резиденција на османлиската династија. Палатата се наоѓа во Истанбул, Турција, во близина на џамијата Ортаќој.

Овој објект бил изграден во времето на султан Абдул Азис (1830-1876) во 1875 и бил посветен на неговата ќерка Есма Султан. Негов архитект е Саркис Балјан.

Категорија:Султански резиденции во Турција
Категорија:Знаменитости во Истанбул
Категорија:Градби на Саркис Балјан
Категорија:Босфор
Категорија:Ресторани во Истанбул
Категорија:Бешикташ (Истанбул)
Категорија:Отомански палати во Истанбул
Палата Ихламур

**Палата Ихламур** () — поранешна османлиска палата која се наоѓа во Истанбул, Турција. Овој објект бил изграден во времето на султан Абдул Меџит I (1839-1860).

Категорија:Шишли (Истанбул)
Категорија:Султански резиденции во Турција
Категорија:Знаменитости во Истанбул
Категорија:Отомански палати во Истанбул
Категорија:Музеи во Истанбул
Спиреи

**Спиреите** (науч. *Spiraeoideae*) се потсемејство на цветни растенија од редот Розовидни (*Rosales*).

Повеќето видови се грмушки, но постојат и тревести растенија. Повеќето имаат прости листови, но родовите *Aruncus* и *Sorbaria* имаат пересто насечени сложени листови. Плодните листови се одделни и неколку (2-5). Повеќето членови на ова потсемејство даваат цветови кои, по опрашувањето, созреваат и даваат плодови составени од агрегати на фоликули.

## Позначајни видови

* Козја брада (*Aruncus dioicus*)
* Лажна спирејеа (*Sorbaria sorbifolia*)
* Јапонска спирjеа (*Spiraea japonica*)

## Наводи
* Спиреи  - Универзитет на Илиноис, 29 мај 2002 


Категорија:Рози
Јаболка (потсемејство)

**Јаболка** () — големо потсемејство од семејството на розите со близу 1100 видови распространети низ целиот свет, но најголем дел од видовите се среќаваат во умерената северна полутопка. Некои автори, оваа група ја рангираат и како посебно семејство — *Malaceae*.

Ова потсемејство се состои од грмушки и мали дрвја кои се одликуваат по присуството на плод наречен пом (типично јаболко), вид на придружен плод, како и по основниот хромозомски број кој изнесува 17 (наместо 7, 8 или 9 како во другите потсемејства). Цветовите кај членовите на оваа група се најчесто синкарпни (со сраснати плодни листови) и имаат два до пет плодни листа. Освен што се сраснати меѓусебно, тие се сраснати и со хипанциумот (цветната чашка). Плодникот е речиси потцветен и созрева во јаболков плод (пом).

Овие одлики делумно ја одделуваат ова потсемејство од останатите потсемејства на Розите, каде плодните листови се слободни (несраснати) или солитарни, а плодникот е натцветен. Но, и во оваа група се среќаваат видови со апокарпни цветови (со несраснати плодни листови), како оние од родовите *[[Cotoneaster]]*, *[[Heteromeles]]* и *[[Pyracantha]]* (каде тие се целосно одделни), додека родот *[[Dichotomanthes]]* е перигински (венечните и чашкините ливчиња и прашниците се наоѓаат околу работ на плодникот) и има натцветен плодник.
[thumb|left|[Цветен дијаграм на оскоруша.]]
Пом е плод единствен за ова потсемејство. Тој расте по пат на отекување на аднатниот хипанциум. Листовите на растенијата во ова потсемејство се зимзелени или едногодишни. Доаѓаат во различни форми, од прости листови со целосен, назабен или перест раб, до пересто насечен раб. Тие може да бидат тенки и мембранозни или со кожеста текстура.

Скорешните таксономски проучувања предлагаат проширување на ова потсемејство со четири родови на тревести растенија кои се поблиску поврзани со традиционалната група *Maloideae* отколку со другите видови на *Rosaceae*. Овие родови се *[[Kageneckia]]*, *[[Lindleya]]* и *[[Vauquelinia]]*, кои имаат хаплоиден хромозомски број од 15 или 17, но носат плодови кои се капсули (кутијки), и родот *[[Gillenia]]*, со хаплоиден хромозомски број од 9.

Родот *Sorbus s.l.* е полифилетски и е разделен на пет нови родови: *Sorbus sens. str.*, *Cormus*, *Chamaemespilus*, *Aria* и *Torminalis*. *Eriolobus* и *Docyniopsis* се одделни од *Malus*. Од друга страна, *Micromeles* е вклучен во *Aria*, а *Stranvaesia* и *Aronia* се вклучени во *Photinia*.

Оваа група се состои од одреден број на растенија кои се комерцијално важни овошја, како јаболките и крушите, додека останатите се одгледуваат како украсни растенија.

## Белешки

## Наводи
* Joseph R. Rohrer, Kenneth R. Robinson, James B. Phipps - *Floral Morphology of Maloideae (Rosaceae) and its systematic Relevance*; American Journal of Botany, 81 (5), стр. 574-581; 1994


Категорија:Рози
Охридска синагога

**Синагогата Ахрида** (позната и како Охридска синагога) (турски:*Ahrida Sinagogu*) е еврејски храм кој се наоѓа во Истанбул, Турција.

Овој објект бил изграден во 15 век од страна на евреите по потекло од Охрид, Република Македонија, кои имигрирале во Отоманското Царство. Синагогата е една од двете кои се наоѓаат на Златниот Рог.

во текот на нејзината историја, најчесто за името на синагогата се користел Ахрида, според името на градот. Евреите во Истанбул пристигнале од Пиринејскиот Полуостров во 1492 година, за време на Реконквистата.

Објектот бил реновиран во 1992 година, по повод 500-годипнината од пристигнувањето на евреите во Отоманското Царство.

Категорија:Синагоги во Истанбул
Категорија:Фатих (Истанбул)
Категорија:Златен Рог
Категорија:Отомански синагоги
Спортска сала Билјанини Извори

**Спортска сала Билјанини Извори** — една од најголемите мултифункционални спортски сали во Македонија. Салата била отворена во август 1998 година со ракометниот турнир *Трофеј Македонија*, а има сместивост од 3,000 гледачи. Салата била домаќин на Европското првенство во ракомет за жени одржано во 2008.

## Поважни настани одржани во салата
* Трофеј на Македонија во ракомет жени август 1998 година
* Европско првенство во кошарка младинци јули-август 2000&nbsp;г.
* Квалификациони натпревари на машка и женска репрезентација во кошарка
* Квалификации за ЕП ракомет јуниори
* Балканско полициско првенство
* Куп на Македонија во кошарка 2001
* Куп на Македонија во кошарка 2002
* Балкански младински олимписки денови 2002 година
* Професионални бокс мечеви
* Европско првенство во ракомет за жени 2008
* Куп на Македонија во кошарка 2009
* Куп на Македонија во кошарка 2014
* Куп на Македонија во ракомет 2014
* Кошаркарски меѓународен турнир 2014 (Подготовки за квалификации за Евробаскет 2015)
* Кошаркарски меѓународен турнир 2015 (Подготовки за Евробаскет 2015)
* Суперкуп на Македонија во кошарка 2015

## Спортски комплекс “Билјанини извори“
Салата е дел од спортскиот комплекс Билјанини извори во чиј состав се наоѓаат и стадионот Билјанини извори, атлетска патека и помошни игралишта за фудбал. Овој комплекс се користи како тренинг камп на Македонската фудбалска репрезентација. Исто така овој терен го користат и спортски клубови од Македонија и соседните држави за подготовки и тренинзи.

## Извори

Категорија:Кошаркарски собиралишта во Македонија
Билјанини Извори
Категорија:Спортски зданија во Охрид
Категорија:Македонската архитектура во 1998 година
0-ти п.н.е.

## Настани

* ...

## Личности

* ...

## Откритија

* ...

Категорија:1 век п.н.е.
Категорија:0-ти п.н.е.
Харолд Ламб

мини|Ламб во 1935 г.
**Харолд Алберт Ламб** (1892 - ) — американски историчар, пишувач на раскази, текстови за филм и романи. Тој се родил во Њујорк , се запишал на Колумбија Универзитет и токму тогаш се пројавил кај него интерес за луѓето од Азија и историјата од Азија. Тој стекнал кариера како автор од рани години. Тој започначл со пишување во едно списание, потоа почнал да пишува за реномираното списание *Adventure Magazine*. Сѐ до 1927 тој пишувал фикција, измислени содржини, а додека во 1927 година ја напишал неговата прва историска книга за Џингис Кан. Потоа, Ламб продолжил да пишува различни книги за историски личности и настани, а во Македонија е познат по неговата книга Александар Македонски: Патување до крајот на светот.

## Библиографија
### Фикција
* *Марширачки песоци* (1920) 
* *The House of the Falcon* (1921)
* *The Grand Cham* (1922)
* *White Falcon* (1926)
* *Дурандал* (1931)
* *Нур Махал* (1932)
* *Кирди* (1933)
* *Омар Кајам* (1934)
* *A Garden to the Eastward* (1947)
* *The Curved Saber* (1964)
* *The Mighty Manslayer* (1969)
* *Тројцата Паладинци* (1977)
* *Дурандал* (1981)
* *The Sea of the Ravens* (1983)
* *Волкот од степите* (2006)
* *Воините од степите* (2006)
* *Јавачите од степите* (2007)
* *Мечевите на степите* (2007)

### Историски
* *Џингис Кан: Императорот на сите луѓе* (1927)
* *Tamerlane* (1928)
* *Пламенот на Исламот* (1930)
* *Железен човек и Светци* (1930)
* *The Crusades* (1931)
* *Маршот на Варварите* (1940)
* *Александар Македонски: Патување во крајот на светот* (1946)
* *Маршот на Мускови: Иван Ужасниот и воздигнувањето на Руската Империја, 1400-1648* (1948)
* *Градот и Царот: Петар Велики и преместувањто кон запад, 1648-1762* (1948)
* *Тресачи на земјата* (1949)
* *Сулајман Величествениот* (1951)
* *Теодора и Императорот: Драмата на Јустинијан* (1952)
* *Шарлемањ: Легендата и човекот* (1954) 
* *Џингис Кан и Монголската Орда* (1954)
* *Новиот откриен свет: Како Северна Америка беше откриена и истражувана* (1955)
* *Ханибал: Еден човек против Рим* (1958)
* *Цариград: Раѓање на Империја* (1958)
* *Chief of the Cossacks*(1959)
* *Cyrus the Great* (1960)
* *Бабур Тигарот: Првиот од Могулците* (1962)
## Наводи

Категорија:Американски писатели
Категорија:Апсолвенти на универзитетот „Колумбија“
Категорија:Родени во 1892 година
Критски џуџест нилски коњ

**Критскиот џуџест нилски коњ** (*Hippopotamus creutzburgi*) е изумрен вид на нилски коњ кој припаѓа на семејството Hippopotamidae. Живеел на островот Крит за време на плеистоценот.
 
Идентифицирани се два подвида:
* ***Hippopotamus creutzburgi creutzburgi***
* ***Hippopotamus creutzburgi parvus*** 
*H. c. parvus* е помал од *H. c. creutzburgi*, меѓутоа и двата подвида се поголеми од Кипарскиот џуџест нилски коњ.
 
Коски од овој вид се пронајдени од Доротеја Бате во источниот дел на Крит во 1920-те години.
 
Критскиот џуџест нилски коњ се смета дека е потомок на вропскиот нилски коњ, кој настанал преку процесот на „островска еволуција“ (џуџеста еволуција) на островот Крит.

## Наводи

 
 

Категорија:Парнокопитни
Категорија:Нилски коњи
Кипарски џуџест нилски коњ

**Кипарскиот џуџест нилски коњ** (*Hippopotamus minor*) е изумрен вид на нилски коњ кој го населувал островот Кипар до почетокот на холоценот.
 
Овој 200&nbsp;кг тежок нилски коњ бил со слична големина како и пигмејскиот нилски коњ. За разлика од денешниот пигмејски нилски коњ, се смета дека овој вид ја добил својата големина преку процесот на инсуларна еволуција која е последица на ограничениот простор (најчесто острови) на кои нема многу голем генетски диверзитет меѓу единките. Истиот еволуциски процес се забележува и кај џуџестите слонови и пигмејските мамути. Кипарскиот џуџест нилски коњ се проценува дека бил висок 76 сантиметри и долг 121 сантиметар.
 
Во времето кога овој вид изумрел пред 11 000-9 000 години, кипарскиот џуџест нилски коњ бил најголемото животно на островот Кипар. Овој хербивор се смета дека немал природни грабливци.
 
Некои археолошки места на Кипар не снабдуваат со докази кои укажуваат на тоа дека овој вид можно е да бил истребен од првите луѓе кои го населувале овој остров.
 
Сличен вид е и критскиот џуџест нилски коњ, кој живеел на островот Крит за време на плеистоценот.

## Наводи

 
 

Категорија:Парнокопитни
Категорија:Нилски коњи
Југ

мини|десно|Југ на компас
**Југ** е правец во географијата и една од четирите страни на светот. Се наоѓа на спротивната страна од север и на 90 степени од исток и запад. Во навигацијата со компас, југ е означен со агол од однос 180°.

**Географски југ** е во правецот на јужниот крај на оската околу која се врти Земјината топка, завршувајќи со Јужниот Пол.

**Магнетен југ** е во правецот на јужната магнетна точка која е обично далеку од јужниот географски пол.

## Југ како тема во уметноста и во популарната култура
* „Југ“ - расказ на аргентинскиот писател Хорхе Луис Борхес.
* „Оди на југ“ (*Go South*) - песна на американската хард-кор група „Воид“ (*Void*) од 1981 година.
* „Север, југ, исток и запад“ (*North, South, East and West*)  - песна на австралиската рок-група „Чрч“ (*The Church*) од 1988 година.

## Наводи

Категорија:Насоченост
Категорија:Страни на светот
Север

мини|десно|Север на компас
**Север** е правец во географијата и една од четирите страни на светот. Се наоѓа на спротивната страна од југ и на 90 степени од исток и запад. Во навигацијата со компас, север е означен со агол од однос 0° или 360°.

**Географски север** е во насоката на северниот крај на оската околу која се врти земната топка, завршувајќи со Северниот Пол.

**Магнетен север** е во насоката на северната магнетна точка која варира и е обично далеку од северниот географски пол.

## Север како тема во уметноста и во популарната култура
* „Север“ — роман на францускиот писател Луј-Фердинанд Селин од 1960 година.
* „Север“ — песна на ирскиот поет Шејмас Хини.
* „Север, југ, исток и запад“ (англиски: *North, South, East and West*) — песна на австралиската рок-група Чрч (*The Church*) од 1988 година.
* „Голем ден на север“ (англиски: *A Big Day in the North*) — песна на британската поп-рок група Хепи Мандис (*Happy Mondays*) од 1995 година.

## Наводи

Категорија:Насоченост
Категорија:Страни на светот
Запад

мини|десно|Запад на компас
**Запад** е правец во географијата и една од четирите страни на светот. Се наоѓа на спротивната страна од исток и на 90 степени од север и југ. Запад е спротивниот правец во кој земната топка се врти околу нејзината оска и генералната насока во која очигледно зајдува сонцето. Во навигацијата со компас, запад е означен со агол од однос 270°.

## Запад како тема во уметноста и во популарната култура
* „Исток-запад“ - книга на Јадранка Владова и Н. Кнеѓевиќ.
* „Чекори по западната страна“ - роман на американскиот писател Нелсон Олгрин.
* „Чекори по западната страна“ - американски филм од 1962 година.
* „Оди на запад (тркала кои се вртат лудо)“ (*Go West (Crazy Spinning Circles)*) - песна на британската рок-група „Калт“ (*The Cult*) од 1984 година.
* „Север, југ, исток и запад“ (*North, South, East and West*)  - песна на австралиската рок-група „Чрч“ (*The Church*) од 1988 година.

## Наводи

Категорија:Насоченост
Категорија:Страни на светот
Гривна (оклоп)

thumb|right|Грчки гривни, 500 п.н.е.

**Гривни** (**ногавици** или **ногалки**) — оклопен штитник за нозете. Се среќаваат во парови и од најразлични материјали, од наполнет текстил, па до челична ламарија. Некои видови го штитат само долниот дел (*полугривна*) или пак го покриваат и горниот дел, за заштита на бутините.

Гривните најчесто се среќаваат во оклопната опрема кај тешката пешадија од античко време. Македонските фалангити носеле бронзени гривни. Тријариите, подобро опремените римски војници пред времето на Сула, носеле гривни на обете нозе како егејските. Принципите и хастатите често носеле само една гривни (на левата нога), или пак ниедна. Римските центуриони носеле посебни гривни, преиначени од стандардната униформа. Во времето на империјата, легионерите не носеле гривни, освен центурионите, кои ги задржале.

Во средниот век почнале да се изработуваат гривни кои ја штитат ногата од сите страни, и така настанал поимот полна гривна (наспроти античките, кои се нарекувале полугривни).

Гривните се споменати и во Стариот завет (таму наречени „ногавици“ или „ногалки“) (1 Самуил, 17:6 ) како ножни штитници на џинот Голијат во неговата борба со еврејското овчарче Давид.


Image:ThracianOcree2.png|Тракиска гривна пронајдена во Романија
Image:Thracianocree1.png|Тракиска гривна пронајдена во Романија


## Поврзано
* Доколеници

Категорија:Старогрчка воена опрема
Категорија:Воена опрема во Античка Македонија
Категорија:Римска воена опрема
Категорија:Средновековен оклоп
Категорија:Оклоп
Фламингоси (група)

**Фламингоси** се музичка група од Србија и Црна Гора, составена од ТВ водителот Огњен Амиџиќ и глумецот Маринко Маџгаљ. Со џез пејачот Луис, групата го освоила првото место на Беовизија во 2006 со песната „*Луди летни плес/Ludi letni ples*“ (македонски: *Луд летен танц*).

## Српско-црногорски избор за песна на евровизија 2006

На српско-црногорскиот избор за песна на Евровизија, кој се одржал на 11 март 2006 во „*Сава центар*“ во Белград, Фламингоси го освоиле второто место. Најголем број бодови на изборот имала групата *No name* со песната „*Моја љубави“* (македонски: *Моја љубов*), откако жири-комисијата од РТЦГ не доделила ниту еден бод на двете најдобро пласирани песни на Беовизија, меѓу кои и „*Луд летен танц*“. Со гласни негодувања, свирења и фрлање на шишиња на сцената, публиката во Сава центар не дозволила да се изведе победничката песна, која победила благодарејќи на комисијата од РТЦГ. Инаку второпласираната „Луд летен танц“ била прва на телевоутингот.

Како епилог на спорот околу резултатот од гласањето, РТС и РТЦГ соопштиле дека не е избран претставник на Србија и Црна Гора за Евровизија 2006 во Атина.

Категорија:Српски поп групи
Синагога Бет Израел

**Синагогата Бет Израел** (турски:*?*) е еврејски храм кој се наоѓа во Истанбул, Турција. Овој објект бил изграден во 1920 година.

Б
Категорија:Синагоги во Турција
Италијанска синагога

**Италијанска синагога** () — еврејски храм кој се наоѓа во Истанбул, Турција, на Златниот Рог. Овој објект бил изграден од страна на италијанските евреи во 1800 година. Во 1931 година синагогата била разрушена и на истото место била подигнета нова.

Категорија:Синагоги во Истанбул
Категорија:Златен Рог
Категорија:Бејоглу (Истанбул)
Категорија:Неоготска архитектура во Турција
Еврејски музеј во Турција

**Еврејскиот музеј во Турција** (турски:*500. Yıl Vakfı Türk Musevileri Müzesi*) е музеј кој се наоѓа во Истанбул. Се смета дека овој објект бил изграден како синагога уште во 1671 година, и бил познат како *Сулфариска синагога*. Во 2001 година бил претворен во музеј.

Категорија:Синагоги во Истанбул
Категорија:Бејоглу (Истанбул)
Категорија:Музеи во Турција
Категорија:Отомански синагоги
Синагога Нев Шалом

**Синагогата Нев Шалом** (турски:*Neve Şalom Sinagogu*) е еврејски храм кој се наоѓа во Истанбул, Турција. Овој објект бил изграден во 1951 година, а нејзин архитект е Елјо Вентура и Бернар Мотола. Оваа е најголемата синагога во Истанбул. Честопати претставувала мета на терористички напади, и тоа во 1986, каде биле убиени 22 турски евреи, 1992 и 2003.

Н
Категорија:Бејоглу (Истанбул)
Синагога Малем

**Синагогата Малем** (турски:*Maalem Sinagogu*) е еврејски храм кој се наоѓа во Златниот Рог, Истанбул, Турција. Овој објект бил изграден во 1960 година.

М
Категорија:Синагоги во Турција
Категорија:Златен Рог
Синагога Јеникој

**Синагога Јениќој** (турски:*Yenikoy Sinagogu*) — еврејски храм кој се наоѓа во Јениќој, Истанбул, северно од Босфорот.  Овој објект бил изграден околу 1800 година од страна на Абрахам Саломон Командо.

## Поврзано
* Јениќој (Истанбул)
* Список на синагоги во Турција

Јениќој
Јениќој
Ашкенашка синагога (Истанбул)

**Ашкенашка синагога** (турски: *Ashkenazi Sinagogu*) — еврејски храм кој се наоѓа во Истанбул, Турција, блиску кулата Галата во Бејоглу.

Оваа синагога е една од ретките храмови кои се отворени за верниците и посетителите. Овој објект бил изграден во 1900 година од страна на евреите по потекло од Австрија, кои имигрирале во Турција.

## Наводи

Категорија:Бејоглу (Истанбул)
Категорија:Синагоги во Истанбул
Категорија:Отомански синагоги
Јамболска синагога

**Јанболската синагога** (турски:*Yambol Sinagogu*) е еврејски храм кој се наоѓа во Истанбул, Турција. Оваа синагога била изградена од страна на бугарските евреи од Јамбол за време на Византија. Во текот на XVIII век била реконструирана. Синагогата е една од двете преостанати антички синагоги во оваа област.

## Наводи

## Надворешни врски
* Chief Rabbinate of Turkey 
* Shalom Newspaper - The main Jewish newspaper in Turkey 

Категорија:Синагоги во Истанбул
Категорија:Отомански синагоги
Категорија:Фатих (Истанбул)
Категорија:Златен Рог
Синагога Бет Аврам

**Синагогата Бет Аврам** (турски:*Bet Avraam Sinagogu*) е еврејски храм кој се наоѓа во Истанбул, Турција.

Б
Категорија:Фатих (Истанбул)
Синагога Бакирќој

**Синагогата Бакирќој** (турски:*Bakırköy Sinagogu*) е еврејски храм кој се наоѓа во Истанбул, Турција. Била изградена околу 1880 година .

Бакирќој
Категорија:Бакирќој
Синагога Хемдат Израел

**Синагогата Хемдат Израел** (турски:*?*) е еврејски храм кој се наоѓа во Истанбул, Турција. Била изградена околу 1899 година .

Х
Категорија:Кадиќој
Категорија:Отомански синагоги
Синагога Кал Кадос

**Синагогата Кал Кадос** (турски:*?*) е еврејски храм кој се наоѓа во Истанбул, Турција. Била изградена од страна на руските евреи околу 1880 година .

К
Категорија:Синагоги во Турција
Синагога Хасед Ли Аврам

**Синагогата Хасед Ли Аврам** (турски:*?*) е еврејски храм кој се наоѓа во Истанбул, на Златниот Рог, Турција. Била изградена околу 1960 година.

Х
Категорија:Синагоги во Турција
Категорија:Златен Рог
Бургаска синагога

**Бургаската синагога** (турски:*?*) е еврејски храм кој се наоѓа во Истанбул, Турција. Била изградена околу 1950 година.  
## Наводи

Категорија:Синагоги во Истанбул
Категорија:Синагоги во Турција
Булгарец

**Булгарец** (албански *Bulgarec*) — село во источна Албанија во состав на општината Горица. Претставува седиште на општинска единица под името **Центар Булгарец**. Координати: 40°39′N 20°45′E﻿.

## Наводи

## Наводи

Категорија:Села во Албанија
Категорија:Горица (Албанија)
Синагога Ортакој

**Синагогата Ортакој** (турски:*?*) е еврејски храм кој се наоѓа во Истанбул, Турција. Била целосно изгорена во 1941 година а потоа реконструирана.

О
Категорија:Бешикташ (Истанбул)
Сократов метод

**Сократoвиот метод** — метод на учење прво применуван од страна на атинскиот филозоф Сократ (470 п.н.е. — 399 година пр. н. е). Тоа е форма на кооперативен аргументиран дијалог помеѓу поединци, заснован на поставување и одговарање на прашања за стимулирање на критичко размислување и извлекување идеи и основни претпоставки.

Сократ одел меѓу луѓето, разговарал со нив, ги терал на размислување, едностојно им поставувал прашања, а на одговорите други прашања. За него основен проблем бил човекот, пред сѐ, неговото однесување во етичката сфера и во политичката.

## Како настанал
Во втората половина на V век пр. н. е., се појавиле софистите. Тие биле првите ангажирани и платени наставници по мудрост и реторика, кои се специјализирале за забавување, воодушевување или убедување на публиката да го прифати гледиштето на говорникот. Сократ не ги сакал софистите бидејќи тие ја злоупотребувале мудроста за свои интереси и ја одбивале вистината и правдата. Затоа, Сократ рекламирал алтернативен метод на настава, кој започнал да се нарекува Сократов метод.

## Методот
Нашето знаење за Сократ потекнува главно од Платон, кој бил еден од неговите ученици, бидејќи Сократ ништо не пишувал.

Сократ бил познат по тоа што не одговарал прашања на директен начин. „Знам дека ништо не знам“, рекол тој. Наведениот став на Сократ (како што е претставен во дијалозите на Платон) е дека другото лице веќе го знаело одговорот на прашањето. Тој (С.) го извлекол само она што веќе му било во умот на другиот. Оттука произлегува неговата позната изрека: „Сознај се себеси!“

Во раните дијалози на Платон, еленхусот (англ. Elenchus; потекло: старогрчко) е техника што ја користел Сократ за да ги испита етичките концепти, како што се правдата или доблеста. Според еден научник, ги има следниве чекори:

# Ученикот или партнерот на Сократ наведува теза, на пример: „Храброста е издржливост на душата“.
# Сократ ја обезбедува својата теза за понатамошни премиси, на пример: „Храброста е добра работа“ и „Неука издржливост не е добра работа“.
# Потоа Сократ тврди, а партнерот се согласува, дека овие понатамошни премиси (претпоставки) го подразбираат спротивното на оригиналната теза — во овој случај тоа доведува до: „Храброста не е издржливост на душата“.
# Сократ тогаш тврди дека покажал дека тезата на неговиот партнер е лажна и спротивна.

Точната природа на техниката е предмет на голема расправа. Особено, без разлика дали станува збор за позитивен метод што води кон знаење или негативен метод што се користи исклучиво за да се побијат лажните тврдења за знаењето.

Според В.К.Ц. Гатри, Сократовиот метод имал за цел да покаже нечие незнаење. Сократ, за разлика од софистите, верувал дека знаењето е возможно, но верувал и дека првиот чекор кон знаењето е признавање на нечие незнаење. Гатри пишува: „Сократ бил навикнат да вика дека тој самиот не знаел ништо и дека единствениот начин на кој тој бил помудар од другите мажи било тоа што тој бил свесен за сопственото незнаење, додека тие не биле. Суштината на Сократовиот метод е да го убеди соговорникот дека иако тој смета дека знае нешто, всушност тој не знае“.

## Наводи

__ИНДЕКС__

Категорија:Филозофија
Синагога Бет Нисим

**Синагогата Бет Нисим** (турски:*Bet Nisim Sinagogu*) е еврејски храм кој се наоѓа во Истанбул, Турција. Била изградена околу 1840 година .

Б
Категорија:Усќудар
Синагога Кадебостан

**Синагогата Кадебостан** (турски:*?*) е еврејски храм кој се наоѓа во Истанбул, Турција. Била изградена околу 1953 година. Нејзин архитект е Алберт Ардити.

К
Категорија:Кадиќој
Филип Рикер

мини|140п|Официјален портрет на Филип Рикер
**Филип Томас Рикер** (на ; роден на  година во ) — американски дипломат, амбасадор на САД во Република Македонија од 2008 до 2011 година.

Рикер работел како помошник службеник за информации во Будимпешта (1993–1996) и како службеник за јавни работи во Скопје (1997–1999). Од 1999 до 2000 година е директор за односи со печатот во Стејт департментот. Рикер бил портпарол на Кристофер Хил, амбасадор на САД во Македонија, специјален пратеник за Косово во 1998 и 1999 година. Од 2000 до 2003 година Рикер работел во Бирото за јавни работи како заменик-портпарол и заменик помошник секретар. Бил награден со награда за извонредност во јавната дипломатија „Едвард Р. Мароу“ во 2003 година. Во 2003 и 2004 година патувал во САД и во странство како портпарол на Стејт департментот, држејќи говори и давајќи интервјуа на тема дипломатијата и надворешната политика на САД. Од 2004 до 2007 година е заменик шеф на мисијата во Будимпешта, Унгарија. Во 2007 година Рикер е префрлен во амбасадата на САД во Ирак, каде што работел како советник на амбасадорот за јавни работи.

Филип Рикер е номиниран за амбасадор на САД во Република Македонија од страна на претседателот на САД Џорџ В. Буш. Тој е потврден од американскиот Сенат и станал петтиот амбасадор на САД во Македонија на 29 септември 2008 година, доаѓајќи на местото на Џилијан Миловановиќ. Рикер е амбасадор на САД во Македонија до 15 јули 2011 година. Потоа, на неговото место дошол Пол Д. Волерс. Во август 2011 година Рикер станал заменик помошник државен секретар за европски и евроазиски прашања и бил одговорен за односите на САД со Албанија и поранешните југословенски републики, без Словенија. Во 2014 година е назначен за генерален конзул на САД во Милан, Италија. Од 2017 година Рикер работел во Европската команда на САД, воено заповедништво на Одделот за одбрана на САД со седиште во Штутгарт, Германија, и учествувал во програмата *POLAD* (*Foreign Policy Advisor Program*).

Во отсуство на постојан функционер, Рикер е вршител на должноста помошник државен секретар за европски и евроазиски прашања од март 2019 година, предводејќи го Бирото за европски и евроазиски прашања задолжено за спроведување на американската надворешна политика во Европа и Евроазија и за советување на заменик-секретарот за политички прашања за прашања поврзани со дипломатските мисии во регионите.

Рикер дипломирал на Универзитетот Јејл во 1986 година и магистрирал на Школата за глобален менаџмент „Тандерберд“ во Аризона во 1991 година. Тој ги поминал средношколските години во Австралија. Покрај англискиот како мајчин јазик, Рикер го познава и македонскиот и други јазици.

## Наводи

Категорија:Американски дипломати
Категорија:Амбасадори на САД во Македонија
Категорија:Апсолвенти на Јејл
100-ти п.н.е.

## Настани

* ...

## Личности

* ...

## Откритија

* ...

Категорија:2 век п.н.е.
Категорија:100-ти п.н.е.
2013

**2013** (**[[Римски бројки|MMXIII]]**) — година според грегоријанскиот календар. Тоа била 2013 година од новата ера, 13 година од третиот милениум и 21 век, како и четврта година од 2010-тите.

## Други календари
Годината е броена од страна на различни народи, па се среќава во бројни други календари. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.

Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509&nbsp;г.&nbsp;п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 7521 и 7522 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г.&nbsp;п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 6763 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г.&nbsp;п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 5773 и 5774 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г.&nbsp;п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како *[[Ab urbe condita]]*), годината е избројана како 2766.

Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт Цар или 2637 г.&nbsp;п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот Цар станал владетел, т.е. 2697 г.&nbsp;п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 2013 година се протега во 4649 и 4650, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 4709 и 4710 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543&nbsp;г.&nbsp;п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 2556. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 1434 и 1435 исламска година.

## Настани

## Надворешни врски

Категорија:21 век
Човек (род)

**Човек** (латински: *Homo*) — род во кој спаѓаат денешните луѓе и ним блиско-сродните суштества. Се смета дека овој род датира од пред 2,5 милиони години, кој еволуирал од австралопитечки предци со појавувањето на *[[Homo habilis]]*. Јавувањето на *Homo* се совпаѓа со најраните наоди на камени орудија, и така, по дефиниција, ова го означува почетокот на Долниот палеолит.

Денес сите видови, освен *[[Homo sapiens]]* (современиот човек) се изумрени. *[[Homo neanderthalensis]]*, кој по традиција се смета за последниот жив роднина, изумрел пред 24.000 години, но скорешните наоди укажуваат на друг вид, *[[Homo floresiensis]],* кој можеби опстоил подолго, изумирајќи пред само 12.000 години.

Зборот *homo* на латински значи „човек“ (т.е. „човеко битие“).

## Видови

Статусот на *Homo rudolfensis*, *H. ergaster*, *H. georgicus*, *H. antecessor*, *H. cepranensis*, *H. rhodesiensis* и *H. floresiensis* како видови сѐ уште се предмет на спор. *H. heidelbergensis* и *H. neanderthalensis* се во мошне блиско сродство и се сметаат за подвид на *H. sapiens*, но анализата на митохондриска ДНК земена од фосили на *Homo neanderthalensis* укажува на тоа дека *H. neanderthalensis* е генетски поблизок до шимпанзата отколку што е *H. sapiens*, што би значело дека *H. sapiens* е поизведениот од двата вида.

## Наводи
* 

## Надворешни врски

* Хоминидни видови 
* Микова филогениска архива  

Категорија:Човеколики мајмуни
Категорија:Таксони опишани од Карл Линеј
Интелигенција

[мини|Претставување на човечкиот [дух (1619.)]]
**Интелигенција** или **интелект** — поим со кој се опишува квалитетот на умот што опфаќа и многу други способности, како капацитетот за разум, за планирање, за решавање проблеми, за апстрактно размислување, да се здобиваме со идеи, да го користиме јазикот и за учење. Има повеќе начини со кои можеме да го дефинираме поимот интелигенција. Во некои случаии, интелигенцијата може да вклучува особини како креативност, личност, карактер, знаење или мудрост. Сепак, повеќето психолози не сакаат да ги вклучуваат овие особини во дефинирањето на интелигенцијата.

Постојат неколку коефициенти на интелигенција:
# Екстремно ниска интелигенција (до 70)
# Незабележително интелигентен (70-90)
# Нормално развиена интелигенција (90-110)
# Натпросечно ниво (110-130)
# Високоинтелигентен (130 и повеќе)

## Интелигенцијата како мотив во популарната музика
* „Вонземска интелигенција“ (англиски: *E.T.I. (Extra Terrestrial Intelligence)*) — песна на американската рок-група Блу ојстер калт (*Blue Öyster Cult*) од 1976 година.

## Поврзано
* Вештачка интелигенција
* Мислење

## Наводи

Категорија:Интелигенција
Категорија:Развојна психологија
Перлис

*Оваа статија е за малезиска држава. За кибернетскиот научник видете [[Алан Перлис]].*

**Перлис** (јави ﭬﺮليس‎) , е најмалечката држава на Малезија. Се наоѓа на северниот дел на западниот брег на Полуостровска Малезија и се граничи со тајландските провинции Сатун и Сонгхла на север.

Перлис има вкупно население од 210.000. Етничкиот состав во 2000 г. изнесувал: малајци (174.805 или 79,74%), кинези (21.058 или 9,6%), индијци (2.658 или 1,21%) и други (20.690 или 9,45%).

Главен град на Перлис е Кангар додека кралска престолнина е Арау. Друг поважен град е Паданг Бесар, на мналајско-тајландската граница. Главното пристаниште е малечкото село Куала Перлис, кој е најмногу поврзан со островот Лангкави. Во Перлис се наоѓа и фарма за змии која е главна туристичка атракција.

## Наводи

## Надворешни врски
* Official Perlis State Government web site 
* Web site of His Majesty, the Raja of Perlis 
* Perlis caves and tin mines 
* Perlis page on the official portal of the ministry of tourism malaysia 

## Галерија

Слика:National Museum KL 2008 (100).JPG|Капата на Раџата од Перлис
Image:Limestone formations in Perlis.jpg|Варовнички карпи во Перлис 


Категорија:Перлис
Категорија:Држави и територии на Малезија
Сантјаго

**Сантјаго**, офиц. **Сантјаго де Чиле** (шпански: *Santiago de Chile*) — главен град на Чиле и центар на најголемата контрибуција на државата — Големо Сантјаго. Сместено е во средината на државата, на надморска височина од 520 м. Иако е административен центар, законодавната власт се наоѓа во градот Валпараисо.

Апроксимирано од две декади непреќинлив економски развој градот е престорен во еден од најмодерните центри на Јужна Америка со екстензивиран приградски развој, градот има многу шопинг центри, и импресивна вискоградбена архитектура. Градот ја има една од најмодерните Неалатина транспортна архитектура. Сантјаго е седиште на важни компании како управа на нивните регионални експозитури.

## Историја
[мини|лево|Основањето на Сантјаго во 1541. Слика на [Педро Лира]]
Сантјаго е основан од страна на Шпанскиот конквистадор Педро де Валдивија на 12 февруари во 1541 година под името Сантјаго дел Нуево Екстремо како респект на Св. Јован и Екстрамадура, родното место на Валдивија во Шпанија. Церемонијата на основање на градот е одржана ридот Хуелен (подоцна преименуван во Церо Санта Лусија). Валдивија ја избрал локацијата на Сантјаго поради климата на областа.
Првите градби се издигнати со помошта на домордното население Пицунче. Градот е изграден на рефлексија на традиционалната шпанска архитектура во американските колонии. Советот на градот станал и администрација на цело Чиле додека шпанците ги продолжувале освојувањата на југ. Советот ги загубил административните и воени права кога шпанскиот крал именувал управник на Чиле. Поради тоа што резиденцијата на управникот била во градот, градот станал и престолнина на Кралство Чиле.
11 септември 1541 г. градот е уништен од домородците. Во 1550-тите градот се консолидирал благодарение на изградбата на пристаништето Валпараисо. Шпанскиот крал го признал напредокот на градот и му ја подигнал титулата од населено место во град на 5 април 1552.
Градот бил разрушуван од земјотреси во 1647 и во 1730. По војната за независност (1810-1818) Сантјаго станал главен град на Чилеанската Република.
Во 19 век бил мал град со малку згради, цркви и цивилни згради. Забележителности биле изградени во 1910 за време на славењето на независноста од Шпанија. Трансформацијата во модерна агломерација почнала во 1930. Во денешни денови е еден од најважните финансиски центри на Латинска Америка.

## Демографија
Урбаната агломерација на Сантјаго нараснала од 902.000 жители во 1940 г. на 2.820.800 жители во 1970 г., до 4.750.000 во 1992 г.
Во 2006 достигнува 6.670.000 жители.


Категорија:Градови во Чиле
Категорија:Општини во Чиле
Категорија:Главни градови во Јужна Америка
Категорија:Населени места основани во 1541 година
Кангар

thumb|Кангар
thumb|Карта на Кангар
**Кангар** е главен град на државата Перлис во Малезија. Има население од 48.898 жители и површина од 2.619,4 ha. Се наоѓа на најсеверната точка на Полуостровска Малезија и низ него тече Перлиската Река.

Се верува дека името *Кангар* се развило од една врста на птицата сокол наречена *Kangkok* односно *Spizaetus Limnaetu*.

## Надворешни врски
* Municipal Council of Kangar

Категорија:Градови во Малезија
Категорија:Перлис
Малтешки нилски коњ

**Малтешкиот нилски коњ** (*Hippopotamus meltensis*) е изумрен вид кој припаѓа во семејството Hippopotamidae. Овој вид живеел на островот Малта за време на плеистоценот.  Најголемиот дел од останките на овие животни се пронајдени во Гар Далам, пештера на Малта која е позната по големиот број на фосили од периодот плеистоцен. Овој вид, специфичен само за овој остров, бил многу помал од останатите континентални нилски коњи. Некои фосили укажуваат на тоа дека возрасната единка не достигнувала ни до 1 метар.
 
За време на леденото доба, нивото на морето било пониско од денешното ниво, и Малта била поврзана со копното и Сицилија преку земјени мостови. Ова поврзување им овозможило на нилските коњи да дојдат до Малта. На крајот на последното ледено доба, топењето на мразот го зголемило нивото на морето и ги заробило животните на островот. Поради ограничената вегетација, нилските коњи биле принудени да еволуираат во вид со многу помала големина (инсуларна еволуција).

### Наводи

 
 

Категорија:Парнокопитни
Категорија:Нилски коњи