Истарска скала

десно|мини|150x150пкс| Сопила: мали/тенки/високи и големи/масни/ниски ()
мини|175x175пкс| Истарска скала во Шубертовата симфонија бр. 8 во б-мол (1922), 1. мв., тактови 13–20 ( ); рамна петта означена со ѕвездичка
**Истарска скала** се однесува и на „уникатна“ музичка скала и на жанровите на народната музика од Истра и Кварнерскиот Залив кои ја користат таа скала. Името го добила по полуостровот Истар. Истарската народна музика се заснова врз карактеристична музичка скала со шест тонови (т.н. Истарска скала) и дводелното, малку назално пеење на полуостровот. Дводелното пеење и свирење во истарска скала, традиционална практика на пеење карактеристична за истарскиот регион и севернојадранското крајбрежје и островите, било впишано во *списокот на нематеријално културно наследство* на УНЕСКО во 2009 година.   

Жанровите  ги вклучуваат *канат* и *таранкање*; техниките вклучуваат назален тон, варијација и импровизација и разрешување до унисон или октава; а инструментите вклучуваат двојни трски како што се *сопеле*, шалмај, гајди и други инструменти како што се флејта и *[[тамбурица]]* лаути. Првпат бил именуван од Иван Матетич Роњгов на почетокот на дваесеттиот век, помагајќи му на неговото проучување и нотација на хрватската музика.

## Опис
десно|мини|212x212пкс| Сопилас
Нерамномерно, скалата може приближно да се означи како: EFGA  -B  -C  [хексатоничен] (види: енхармоничен), првите шест ноти на октатонска скала на E. Може да се размислува на различни начини, како што е грегоријанскиот фригиски режим со спуштени 4-ти, 5-ти и 6-ти степени (на E: EFGA  -B  -C  -D [хептатоничен]). Претставите ја карактеризираат дијафонијата и фригиската каденца (во E: F и D се движат кон E).

Иако, „релативната интонација варира значително од пример до пример [и помеѓу инструментите]“, скалата е исто така опишана како изведена од само интонација : субхармонија од седум до четиринаесет (приближно D, E, F, G , A , B , C, D') ( и ).

Во гудачкиот квартет на Јозеф Хајдн во фа-мол, оп. 20 бр. 5, се наоѓа нешто како истарскиот режим, но без неговата горна нота. Урош Крек ја користел „на маскиран начин“. Тартини можеби ја проучувал скалата, и Бела Барток ја забележал скалата. Циклусот од 15 дела на Карол Пахор, *Истријанка* (1950), била резултат на проучување на истарскиот модус, како и *камерата* Симфонија од истарски начин на Данило Швара (1957). Истарскиот режим се јавува во *Балканофонијата* на Јосип Штолчер-Славенски (1927).

Низ областите на Истра и Кварнерскиот Залив се ширело карактеристичното вокално пеење, кое се состоело од наизменични полу и цели чекори, особено во изведбите на постарите пејачи и инструменталисти. Песните ги пееле парови пејачи (машки, женски или мешани) во карактеристична дводелна полифонија во мали третини (или големи шестини) со каденца до дует или октава.   

## Наводи

## Литература
* Безиќ, Јерко. „Југославија, народна музика: Хрватска“, *Њу Гроув речник* 2:594.

## Надворешни врски
* „ Дводелно пеење и свирење во истарска скала “ (УНЕСКО), *YouTube.com* .
* „ Малку зборови за традиционалната истарска музика и оро “, *Истра од Смрикве* .
* „ option=com_content&view=article&id=4&Itemid=15&option=com_content Народната музика на островот Крк “, *Златни и сребрени точки* .

Категорија:Музички скали
Категорија:Нематеријално културно наследство