open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Черкези

**Черкезите** (, *Čerkesy*; ), исто така познати по нивниот ендоним **Адиги** (черкески: Адыгэхэр, *Adygekher*; , *Adygi*; ), се северозападна кавкаска етничка група која потекнува од Черкезија, а голем дел се иселени за време на руското освојување на Кавказот во 19 век, особено по Черкеската војна во 1864. Најголем дел од Черкезите се сунитски муслимани.

По доселувањето во Османлиското Царство дел од Черкезите биле населени во Македонија, особено во кумановскиот крај каде ги основале селата Черкези, Косматац и Слатина.

=Историја=
### Черкески геноцид
Во 1714, Петар I воспоставил план за окупација на Кавказот. Иако не можеше да го спроведе овој план, тој ја постави политичката и идеолошката основа за да се случи окупацијата. Екатерина II започнала да го спроведува овој план во дело. Руската армија била распоредена на бреговите на реката Терек.

Руската војска се обиде да наметне авторитет со изградба на низа тврдини, но овие тврдини за возврат станаа нови мети на напади и навистина понекогаш локалните жители всушност ги зазеле и ги држеле тврдините. Под водство на Јермолов, руската војска почна да користи стратегија за непропорционална одмазда за рациите. Руските трупи возвратиле со уништување села каде што се сметаше дека се кријат борците на отпорот, како и со атентати, киднапирања и егзекуција на цели семејства. Бидејќи отпорот се потпирал на селата од каде се добивала храна, руската војска, исто така, систематски уништувала земјоделски култури и добиток и убивала цивили. Черкезите одговориле со создавање на племенска федерација која ги опфаќа сите племиња од областа. Во 1840 Карл Фридрих Нојман проценил дека жртвите на Черкезите изнесувале околу еден и пол милион. Некои извори наведуваат дека стотици илјади други умреле за време на егзодусот.

## Наводи

Категорија:Кавкаски народи
Чоконаи театар

**Театарот Чоконаи** е најстариот и најголемиот театар во Дебрецен, Унгарија. Името го добило по еден од првите унгарски драматурзи за модерното време, Михај Чоконаи, кој живеел и создал многу свои дела во Дебрецен  . Зградата е дизајнирана од Антал Скалнитски со мавритански стил на украси ,   театарот е отворен на улица Кошут Лајош  во 1865 година, со Роза Лаборфалви како Гертруд во изведба на претставата на Јожеф Катона од 1819 година, Банк Бан. 

Внатре, театарот е богато украсен, а надвор се скулптурите на Шандор Петефи, Ференц Казинци, Михај Верешмарти, Кароли Кисфалуди, Ференц Келчи и Михај Чсоконаи Витез, по кого театарот беше именуван во 1916 година. 

Меѓу важните глумци што имаат настапувано во театарот се Лујза Блаха, Коронелија Приеле, Чортош Ѓула, Калман Рожахеѓи,  Ласло Меншарош, Иштван Деги, Ласло Маркуш, Золтан Латинович, Јожеф Сендре , и Геза Хофи. .

## Наводи

Категорија:Знаменитости во Унгарија
Градски Парк (Будимпешта)

мини|200x200пкс| Топлинска бања во Сечени
мини|200x200пкс| Лизгалиштето во Градскиот парк со замокот Вајдахунијад во позадина
**Градскиот парк** () е јавен парк близу центарот на Будимпешта, Унгарија. Тој има правоаголна површина со димензии од 1,400м должина и 970м ширина површина од 1.22&nbsp;км2 ,  сместен во Округ XIV на Будимпешта, помеѓу *Обиколница Унгарија*, *Ајтоши Дурер Шор*, *Вагани улица и Ѓерѓ и улица Ѓерѓ Дожа.* Главниот влез на паркот се наоѓа на плоштадот „Херои“, едно од местата за светското наследство на Унгарија. 

## Име
Областа порано се нарекувала Окор-диле, што значи „Ливада за волови“. Првпат името било спомнато во 1241 година во архаична форма, Укурфалд. Во 18 век, областа била наречена *Охсенрит* на германски јазик. Околу 1800-тата година официјалното име било  преименувано во Баќањ-ерде (Шума Батани) во чест на неговите купувачи - Баќањ фамилијата. Првите дрвја и асфалтирани патчиња биле направени во 1751 година, а потоа градскиот парк бил создаден во првите децении на XIX век со сегашното име, Варослигет (или неговото германско име *Stadtwäldchen)* било прифатено и станал еден од првите јавни паркови во светот. 

## Историја
Градскиот парк бил главното место на милениумските прослави на Унгарија од 1896 година, низ чие време беа изградени Авенија Андраши, Милениум Подземје и Големиот Булевар.

## Спорт
Паркот бил домаќин на моторспортски настани во 1950-тите. 

## Главни глетки
Градскиот парк ги вклучува следниве знаменитости:

* Замокот Вајдахуњад, отворен во 1896 година 
* Термо бања Сечењи 
* Зоолошката градина во Будимпешта, вклучувајќи ја и куќата на слоновите 
* Општински циркус, отворен во 1891 година 
* Ресторан Гундел, отворен во 1894 година 
* Циркусот во Будимпешта 

## Поврзано

* Народен парк (''Неплиџет'')
* Остров Маргит ( *Маргитџит* )

## Наводи


## Надворешни врски

* Страна на Будимпешта на Варослигет

Категорија:Будимпешта
Бик (планинa)

**Планините Бик** (Унгарски: **Bükk**) се дел од Северно Унгарските Планини на Внатрешни Западни Карпати. Голем дел од областа е вклучена во Националниот парк Бик.

## Географија
Иако Кекеш, највисоката точка во Унгарија, не е овде, туку во планините Матра, просечната висина на планините Бик - со повеќе од 20 врвови, е повисока 900 м - ја надминува висината на Матра. Највисоката точка на Бик е Кетеш Берц (961 м), трет највисок врв во Унгарија по Кекеш и Гаљајатете.

Во планинскиот венец има 1115 познати пештери, вклучително и Бињас-барланг (рударска пештера, 274 м) и Иштван-лапа (254 м), најдлабоките пештери во Унгарија, археолошки важната пештера Селета, Пештерската бања (главна туристичка атракција на Мишколц-Таполка ), Пештерата Ана и Пештерата Иштван. 52 од пештерите се заштитени заради нивната фауна и микроклима.

Планинскиот венец е исто така познат по своите скијачки капацитети сместени околу Банкут. Постојат голем број на одржувани скијачки падини опремени со неколку лифтови Ј-бар. Долгите традиции на скијање - на ниво на трки и рекреација - во Бик се негувани од локалните ентузијасти што се во „Ски-клубот„ Банкут“, исто така задолжени и за  работење и развој на еден од најголемите алпски скијачки центри во Унгарија .

## Галерија

File:Bukkszentkereszt-03.JPG|Шума
File:Istállós-kő-barlang.jpg| Влез во една од пештерите
File:Ski lifts at Bánkút, Hungary (2006).jpg|Ски лифт


## Наводи

### Белешки

### Литература

*   
* 
* 

## Надворешни врски

* канцеларија miskolc / ARC покажете ја картичката  
* Национален парк Бакк 
* Клуб за печење на Марсел Лобес 
* Сместување во Бакк

Категорија:Планини во Унгарија
Халер парк

десно|мини|280x280пкс| Халер парк во октомври
**Халер парк** е најголемиот парк во средина на Ференцварош, 9-та област Будимпешта, Унгарија. Тој  се граничи со Халер улица на запад, Мештер улица на југ, Вагохид на исток и Обестер улица на север.

## Објекти
Паркот има различни објекти за рекреација, вклучувајќи и полиња за игри со топка, добро дизајнирани игралишта во согласност со ЕУ, ридови за санкање и патеки за прошетки. Паркот е особено популарен кај семејства со деца и стари лица кои се релаксираат во тишина.

Некои станбени згради се сместени по должината на границата, додека еднокатна градинка и забавиште се наоѓаат во северниот дел на паркот.

Како одговор на загриженоста на јавноста, системот за заштита на паркот започна да функционира во мај 2008 година, докажувајќи се веднаш успешно.

## Флора и фауна
Паркот Халер има бројни видови дрвја: костени, тополи, црни тополи, врби, липи и чинари. Птици, исто така, изобилува: обичен кос,сипка, модроглава сипка, црвеногушка,гулаби, врапчиња, па дури и врани. Што се однесува до цицачите, ежеви и верверички можат да се видат прилично ретко. За разлика од нив, кучињата се премногу честа глетка.

## Наводи
Категорија:Паркови во Унгарија
Пилиш (планини)

**Пилиш** се планински предел во Прекудунавски Планини. Највисок врв е Пилиш-тето со 756 метри. Тоа е популарно планинарско одредиште во Унгарија.

Планините се јужен сосед на Вишеградските Планини, кои се засновале на вулкански карпи, додека Пилиш е прилично седиментен.

Историјата и потеклото на името на областа е до денес спорно, таканаречените истражувачи на Пилиш тврдат дека тоа било центарот на Кралството Унгарија со некои историски градови и херметиците на Палошкиот ред (*Pálos Rend).*

Она што се чини дека е сигурно е дека регионот бил користен како ловиште за средновековните кралеви. Бројни ловни куќарки преживеале до денес. Една од најфреквентните области била околу селото Пилишсенткерест .

## Планини од опсегот

* Пилиш-тети (Самит на Пилиш), втора највисока точка на Прекудунавска Унгарија.
* Опсег на Кевејек
* Чиковараља 

Податотека:A háttérben a Nyerges-hegy.jpg|
Податотека:Pilisi látkép.jpg|
Податотека:A Kevélyek felé nézve, 2018 Békásmegyer.jpg|
Податотека:Csobánka mellett rálátás a hegykre - panoramio.jpg|
Податотека:Dorog látképe 2.JPG|


## Наводи

Категорија:Биосферни резервати во Унгарија
Категорија:Планини во Унгарија
Цитадела

десно|мини| Цитаделата на Гилерт Хил, Будимпешта
десно|мини| Цитаделата одозгора
**Цитадела** — тврдина што се наоѓа на врвот на Гелерт брдото во Будимпешта, Унгарија. *Цитадела* е унгарски збор за еден вид тврдина. Зборот се користи исклучиво од други јазици за да се повика на тврдината Гелерт Хил која зафаќа место кое имало стратешко значење во воената историја на Будимпешта.

Тврдината била изградена во 1851 година од Јулиуш Jaцоб фон Хајнау, командант на Австриска Империја, а ја дизајнирале Емануел Зита и Ференц Кашелик, по унгарската револуција од 1848 година. Зафаќа скоро целата висорамнина височина од 235 метри. Тврдината е градба во форма на буквата У, изградена околу централниот двор, долга 220 метри, широка 60 метри и висока 4 метри. Тврдината содржела комплет од шеесет топови.

Всушност изградена од унгарски принудени работници, таа била завршена во 1854 година. Во јуни 1854 година австриските војници се населиле во тврдината. По австроунгарскиот компромис од 1867 година и основањето Австроунгарија, Унгарците барале уништување на Цитаделата, но гарнизонските војници заминале дури во 1897 година, кога главната порта била симболично оштетена. Не било касно до крајот на 1899 година, кога градот ја презеде Цитаделата. Неколку месеци подоцна, во 1900 година, ѕидовите биле срушени.

Во унгарската револуција од 1956 година, советските војници ја окупираа Цитадела и ја нападнаа во градот за време на нападот што ја собори унгарската влада во Наѓ. 
лево|мини| Оружјето до Цитадела
До ѕидот од страната на реката Дунав, Цитадела, има отворен приказ на мала колекција на оружје на Црвената армија, поголем дел од Втората светска војна. Парчињата се следниве:

* 76мм М1942 преградена пушка,со дизајн од 1942 
* 57мм М1943 против-тенковска пушка,со дизајн од 1943 
* 82мм ВМ-37 минофрлач, со дизајн од 1937 
* 85мм D- преградена пушка, со дизајн од 1944 
* 57мм AZP S-60 против-воздушен топ, со дизајн од 1950

Од врвот на Цитаделата, достапен е панорамски поглед на градот, Дунав и неговите осум моста.

## Наводи

Категорија:Знаменитости во Будимпешта
Категорија:Згради и градби во Будимпешта
Визиварош

десно|мини| Рид на замокот
десно|мини| Христијански Музеј
**Визиварош** (унгарски:Víziváros) е населба во Естергом, во Унгарија на десниот брег на Дунав, под кралскиот замок и основната базилика „Свети Адалберт“. Името во буквален превод *Воден град* и потекнува од бројните топли извори во областа.

Визиварош е основан од Матијас Ратот, архиепископ на Естергом во 1239 година. Градот паднал под отоманска власт во 1543 година, потоа ослободен од страна на христијанските сили во 1683 година. За време на тие 140 години, Турците изградиле бањи, верски згради и го засилиле замокот. Џамијата Озицели Хаци Ибрахим, која што се наоѓа на улицата Берењи Жигмонд, е најстарата џамија која што сè уште опстанала од времето на Отоманското Царство до реката Дунав.

По опсадата во 1683 година започнала реконструкцијата на градот, но за време на војнатата на Ракоци за независност бил уништен во зимата 1705–1706 година. Визиварош го населиле Германците. Во 1827 година, неговото население било 697. До 1891 година во градот имало 1158 унгарски жители. Катедралната библиотека била отворена во 1853 година. Зградата на библиотеката е дизајнирана од Јожеф Хилд. Христијанскиот музеј бил основан од страна на архиепископот Јанош Симор во 1875 година, кога тој ја отворил својата приватна колекција на религиозна уметност. Примарната палата била изградена во 1883 година. Во 1895 година, Водениот Град се споил со Кралскиот Естергом, како трета област. Во исто време соседниот Сентѓерѓмезе стана четврт и Сентамаш стана втора област. 
Податотека:Esztergom-Mindszenty square.jpg|Плоштад Миндсенти
Податотека:Esztergom.zárdatemplom.1.jpg|Улицата Петер Пазмањ
Податотека:Esztergom.Bibliotheca.jpg|Библиотека


## Наводи
Т-Мobile Македонија

**Т-Mobile Македонија** е првиот мобилен оператор формиран во Република Македонија. Профункционира во септември 1996 година, под името МобиМак. Најпрво МобиМак е купен од Deutsche Telekom, а на 7 септември 2006 година МобиМак се преименува и го добива името од T-Mobile групацијата - T-Mobile Македонија. Притоа по повод ребрендирањето, на плоштадот Македонија во Скопје го организираа концертот на кој настапи позната група Pet Shop Boys. Како една од поуспешните компании во Македонија, Т-Мобиле преку фондацијата “Т-Мобиле за Македонија” поддржува голем број хуманитарни активности, но исто така го поддржува развојот на македонскиот спорт и музика. Т-Мобиле МК има над 1.100.000 корисници, а покриеноста со сигнал на територија на Република Македонија изнесува 98,5%. Претставки кои ги има Т-Мобиле се 070, 071 и 072.

## Услуги
Т-Мобиле нуди разни услуги за нивните корисници. Меѓу нив се: 
* Услугата роаминг која е достапна во над 90 земји и околу 200 оператори.
* Relax тарифните модели за постпејд корисниците.
* Клуб 360 програмата за постпејд претплатниците.
* Програмата Припејд + за припејд корисниците.
* Easy Talk/ Easy SMS припејд тарифните модели со најниски цени за минута разговор.

## Надворешни врски
* T-Mobile Macedonia
* Фондација Т-Мобиле за Македонија 
* Facebook страница за T-Mobile Македонија

Категорија:Мобилни оператори во Македонија
Лутеранска црква во Будавар

**Лутеранската црква во Будавар** е најстарата лутеранска црква во Буда. Изградена е во 1895 година во Бечи Капи, во Област I од Будимпешта, Унгарија.

Првата црква за лутеранците од Буда ја изградила Марија Доротеја, трета сопруга на Палатин Јосиф, во 1846 година, во хотел: Дис Тер. Местото било преземено од Министерството за одбрана, за да се изгради нова црква во близина на Бечи Капу.

Зградата била дизајнирана од Мар Калина и истата била осветена во 1895 година од страна на Шамуел Шаркан, епископ на Лутеранската епархија во Бања. Има еклектичен необарок стил со необарокна фасада. Влезот бил опкружен со две Коринтински колони во форма на ред со раменици. Имал висока, тесна квадратна кула чијшто срп е повторно необарски во стил. Над влезот имало двојно мансарда. 
лево|мини|213x213пкс
Поголемиот дел од црквата била уништена од експлозија на бомба за време на опсадата на Будимпешта во 1945 година. Само надворешните sидови избегнале уништување. Олтарот, клупите и органот беа изгубени. Плановите за реконструкција ги изработија Лоран Фредрих и Џуниор Ѓула Брец. Новата црква е осветена од епископот Лајош Ордаш на Цветници, 1948 година. Додека надворешноста го задржала својот необароен вкус во поедноставена форма, ентериерот станал многу построг. Постои огромен крст зад масата на дрвениот олтар и прозорецот од мозаик над него, кој придонесува да има малку светло. На олтарот има црвена мермерна хрженица и бронзена таблета за викарот Габор Стехло.

Оваа црква денес е центар на литургискиот живот за Лутеранската епархија на Будавар. Постојат неколку услуги секоја недела и на празници. Станови и канцеларии за викарите, простории за собранието и центарот за германскојазичката Лутеранска епархија на Будавир ја приближуваат црквата. Од 1952 година, таа исто така е центар на Северната лутеранска епархија. Неколку епископи беа ракоположени овде.

Кулата и поплоченото место пред црквата беа реновирани во 2008 година.

**Пулпа**

Црквата нема говорница бидејќи оригиналната е уништена во 1945 година заедно со сите други парчиња мебел. Оваа говорница била драгоцена бидејќи нејзиниот горен дел бил пренесен тука од срушената зграда. Плановите на Мор Калина, датирани во 1894 година, покажуваат монументална олтар-пулпа, во согласност со Централно-Европската лутеранска традиција. Овие планови за внатрешни работи беа делумно извршени, а пулпитот е изграден наместо тоа како посебна структура од левата страна на апсидата. Пристапот бил од сакрахијата преку стрмните скали. Шестаголниот дрвен балкон бил поддржан од огромен шестаголен столб. Површината имитира мермер фурнир со позлатени украси.

Релјефот на средната табла ја прикажува Сејачот како Унгарски селанец меѓу дрвјата и нивите. Другите четири панели се украсени со христијански симболи, вклучувајќи списанија, крстови, факели и ловоров венец. На долната страна на абажур имало Око на Промисла помеѓу зраците на светлината. Шестаголна крошна била крунисана со таблети од камен поставени на сребрени облаци и врамена со гранки од позлатени дланка и ловоров гранки.

## Наводи


## Надворешни врски
Опис за црквата

* Главна страница на собранието

Категорија:Цркви во Будимпешта
Симјан Алексов Илијоски

**Симјан Алексов Илијоски** — македонски револуционер во ВМОРО. Активен учесник во борбите за ослободувањето на Македонија.

## Животопис
**Симјан Алексов Илијоски** е роден во 1870 година, во селото Мраморец.

Тој бил верен деец на револуционерната организација, и како таков водел борби со отоманските сили за слобода на својата земја. Како деец на ВМОРО во охридскиот крај, тој соработувал со најпознатите дејци на револуционерната организација од родниот крај, како. Смиле Војданов, Дејан Војвода, Методи Патчев, Христо Узунов, Петар Чаулев. Во текот на својата активност како деец на револуционерната организација учествувал во битките кај селата Арбиново (арбиновската битка), Издеглавје, околината на Мраморец. По борбата кај селото Издеглавје, тој бил затворен во Дијарбекир, а оттму се вратил како еден од ретките преживеани.

## Извори


Категорија:Родени во 1870 година
Категорија:Дејци на ВМОРО
Категорија:Добитници на Илинденска пензија
Категорија:Македонски револуционери
Категорија:Луѓе од Мраморец
Категорија:Учесници во Илинденското востание
Ванчо Вељанов Јуруковски

**Ванчо Вељанов Јуруковски** — македонски револуционер во ВМОРО. Активен учесник во борбите за ослободувањето на Македонија.

## Животопис
**Ванчо Вељанов Јуруковски** е роден на 12 април 1868 година.

Во револуционерната организација се вклучил во 1898 година. Тој бил курир и одел од едно во друго село. Тој исто така учествувал и во борбите со османските сили кај Крушево, Прибилци, Ново Село. А бил дел од четите на војводите Јордан Пиперката и Димитрија Мартинов. Курирската должност ја извршувал сè до 1912 година.

## Извори

Категорија:Дејци на МРО
Категорија:Луѓе од Брезово
Категорија:Родени во 1868 година
Категорија:Македонски револуционери
Категорија:Добитници на Илинденска пензија
Берзаска

мини|250п|Берзаска

**Берзаска** ( *Брзаска*,   ) е населба и седиште на општина со исто име, која припаѓала на округот Караш-Северин во Романија .

## Историја
Според „Романската енциклопедија“, местото за првпат се појавило во документи во 1692 година. По ослободувањето на Банат од Турците, била изградена првата православна црква во 1722 година, која  ја заменила новата осветена црква на архангелите Михаил и Гаврил, од цврст материјал во 1836 година. Во 1777 година, во населбата биле запишани 115 семејства, претежно Власи.

Империјален ревизор Ерлер 1774 година забележува дека *Persaska* била милитаристичка населба во округот Ракаждија во областа Новопаланац, населена со мнозинство Власи.

Купувачот на српска книга бил во 1864 година од Виктор Станисављевиќ, поручник и полковник-граничар од Брзаска.

## Население
Според пописот од 2002 година, имало 1.490 жители. Најголем дел се 87,8% Романци, следуваат Чесите со 10,3% и Србите со 0,8% од населението.

## Наводи

## Надворешни врски
* Комуна Берзаска (језик: румунски)

Категорија:Населени места во Романија
Категорија:Општини во Романија
Категорија:Караш-Северин (округ)
Џек Ајкел

**Џејк Роберт Ајкел**   - Челмсфорд, 28 октомври 1996 година) е професионален американски хокеар кој игра на центарските позиции.

Тој бил член на Сениорската репрезентација на Соединетите Држави, а своето меѓународно деби на Светскиот куп 2015 година, го имал кога Американците освоиле бронзен медал.

Тој учествувал на влезниот драфт во НХЛ Лигата во 2015 година каде бил избран за 2-ор избор во првото коло од тимот на Бафало Сејберс. Пред да влезе во лигата, Ајкел на 17-годишна возраст бил опишан како „новото лице на американскиот хокеј“, и тој се смета за член на растечката класа на генерациски таленти во спортот.

Пред да игра за Сејберс во НХЛ-лигата, тој играл во колеџ лига една сезона за универзитетот во Бостон. Го одиграл првиот натпревар на дресот на Сејберс на 8 октомври 2015 година, со што станал најмладиот прв играч на тимот во историјата на франшизата. Ја завршил сезоната на дебитантите со 56 бода (24 гола) на 81 натпревар, што го прави еден од најдобрите стрелци во својот тим.

## Поврзано

* Тим на хокеј на мраз на САД

## Наводи

## Надворешни врски

* Џек Ајкел на сајту EliteProspects.com (језик: енглески)
* Џек Ајкел на сајту IHDb (језик: енглески)
* 

Категорија:Американски хокеари
Категорија:Родени во 1996 година
Категорија:Живи луѓе
Ретиже

[мини|десно|250п|[Водно лутиче во разлиено место на Ретиже.]]

**Ретиже** — река во Разлошко (Општина Банско), Пиринска Македонија, десна притока на Места. Долга е 18,5&nbsp;км.

## Течение и особености
Реката потекнува од Поповоезерскиот Цирк, образувајќи се од слевањето на неколку потоци. Од север доаѓа потокот кој се спушта од врвот Мангар (Полежан); од запад потокот што почнува од Долното Полежанско Езеро и минува низ Банските Езера, кој е најсилен може да се смета за почеток на реката; од југ — потокот кој доаѓа од Поповото Езеро (на 2.234&nbsp;м.н.в., најголемо и најдлабоко езеро на Пирин). Овие три се соединуваат на подрачјето на Рибните Попови Езера на 2.174&nbsp;м.н.в. Малку подолу во Ретиже од десно се влева Кременски Поток, кој доаѓа од Кременските Езера. Потоа Ретиже се спушта на североисток како буен планински поток во длабока живописна долина, со брзаци и водопади. Подолу долината уште повеќе се продлабочува и станува густо пошумена. На 4&nbsp;км пред устието Ретиже свртува на исток и образува длабока и непроодна клисура. Завршува како десна притока на Места кај селото Места.

Сливот на реката зафаќа , што претставува 1,33&nbsp;% од вкупниот слив на Места. Главна притока е Кремешница (десна), која се влева во Ретиже пред споменатото устие. Средниот наклон на течението е 95&nbsp;‰, а средниот годишен истек изнесува ; најполноводна е во јуни, а најслабоводна во февруари.

Единствено населено место по течението е селото Места в Општина Банско.

Иако Ретиже има многу потенцијал, по нејзиното течението се изградени само пет мали хидроцентрали со вкупна моќност од околу 10.000 киловати.

## Топографска карта
* Лист од карта K-34-84. Размер: 1 : 100 000

## Поврзано
* Попово Езеро
* Кременски Езера

## Наводи

## Надворешни врски

Категорија:Реки во Пиринска Македонија
Категорија:Пирин
Категорија:Општина Банско
Категорија:Притоки на Места
Мишко Дејанов Горески

**Мишко Дејанов Горески** — македонски револуционер во ВМОРО. Активен учесник во борбите за ослободувањето на Македонија.

## Животопис
**Мишко Дејанов Горески** е роден во кичевското село Кленоец.

Како активен деец на македонската револуционерна организација дејствувал како комита во охридско и кичевско. Во текот на 1903 година, учествувал во повеќе битки водени против отоманските сили. Како Битката кај село Извор, потоа во планината Домовица, како и во арбиновската битка.

## Поврзано

* Ставре Дејанов Ѓорески

## Извори

Категорија:Луѓе од Кленоец
Категорија:Дејци на МРО
Категорија:Македонски револуционери
Категорија:Учесници во Илинденското востание
Категорија:Добитници на Илинденска пензија
Матница (река)

**Матница** () — река во Неврокопско (Општина Хаџидимово) Пиринска Македонија, десна притока на Места. Долга е 31&nbsp;км.

Реката извира на надморска височина од 1.685&nbsp;м, на 1&nbsp;км североисточно од врвот Муторок (1.971&nbsp;м) на Јужен Пирин. Во најгорното течение оди во југоисточен правец, во релативно длабока и добро пошумена долина, а потоа до устието долината ѝ е обесшумена и еродирана. Во подрачјето на с.&nbsp;Л’ки прескува широк мермерен појас, каде губи дел од водите. По утоката на најголемата притока Буровица (десна) свртува на исток, а по с.&nbsp;Либјахово (Илинден) — на североисток. Завршува како десна притока на Места, 2,6&nbsp;км југоисточно од градот Хаџидимово, а на мало растојание од границата со Егејска Македонија.

Сливот на реката зафаќа , што претставува 5,11&nbsp;% од вкупниот слив на Места. Главни притоки се Селска Река, Буровица (најголема), Орешки Дол, Длабоки Дол и Дервенска Река, сите десни.

Матница има мошне променлив режим и повлекува големо количество наноси, поради што го носи своето име. Летно и есенско време во средното и долното течение пресушува.

По течението на реката има населени места: селата Либјахово (Илинден) и Петралик (Петрелик), обете во Општина Хаџидимово.

Мал дел од водите во долното течение се користат за наводнување.

## Поврзано
* Неврокопска Котлина
* Хаџидимовска Клисура
* Матеница — слично наречена река во Пиринска Македонија

## Наводи

Категорија:Реки во Пиринска Македонија
Категорија:Притоки на Места
Категорија:Пирин
Категорија:Општина Хаџидимово
Безбошка Река

**Безбошка Река** () или **Дуиловица** — река во Разлошко (Општина Банско), Пиринска Македонија, десна притока на Места.

Извира од Безбошкото Езеро (на 1.375&nbsp;м.н.в.) на Северен Пирин. Тече на североисток и завршува како десна притока на Места во месноста Лушин.

Реката е долга 16&nbsp;км. Богата е со пастрмка. Во горниот и долниот дел, долината е дълбоко врежана во гранит, гнајс и амфиболит, а во долниот дел — во песочник и конгломерат. Поречието е обраснато со кривул во горното и со смрча, ела, бор и други во средното и долното течение.

## Поврзано
* Безбог

## Наводи

Категорија:Реки во Пиринска Македонија
Категорија:Пирин
Категорија:Општина Банско
Категорија:Притоки на Места
Бабјачка Река

**Бабјачка Река** () — река во Разлошко (Општина Белица), Пиринска Македонија која тече низ пределите на Велиичко-виденичкиот Дел на Западните Родопи. Во горното течение се нарекува **Грбница**, а главното име го добива откако ќе стаса во с.&nbsp;Бабјак. Извира од југозападната страна на Орцев Врв (Кавунтепе, 1.703,3&nbsp;м).

Најпрвин реката тече на југозапад, а по с.&nbsp;Бабјак свртува на запад. Пред с.&nbsp;Лутово повторно свртува во југозападен правец. Завршува како лева притока на Места, јужно од с.&nbsp;Краиште. Долга е 16,9&nbsp;км, а најголема притока е Чирек (десна). Долината на Бабјачка Река е сочинета од гранит, а поречието ѝ е покриено претежно со иглолисни шуми. Сливот зафаќа , при средна надморска височина од 1.250&nbsp;м.

Реката тече крај селата Лутово, Бабјак и Хахњово (Горно Краиште), сите во Општина Белица. Водите се користат за наводнување.

## Поврзано
* Западни Родопи

## Наводи

Категорија:Реки во Пиринска Македонија
Категорија:Западни Родопи
Категорија:Општина Белица
Категорија:Притоки на Места
Категорија:Родопи
Вграден систем

десно|мини| ''Вграден систем'' на картичка со приклучок со обработувач, меморија, напојување и надворешни интерфејси
**Вграден систем** е компјутерски систем &mdash; комбинација на компјутерски обработувач, компјутерска меморија и периферни уреди со влез / излез &mdash; кој има посветена функција во поголем механички или електричен систем. *Вграден е* како дел од целосен уред, честопати вклучувајќи електричен или електронски хардвер и механички делови. Бидејќи вградениот систем обично ги контролира физичките операции на машината во која е вграден, тој често има ограничувања во компјутерот во реално време. Вградените системи контролираат многу уреди кои се вообичаени денес. Деведесет и осум проценти од сите произведени микрообработувачи се користат во вградените системи.

Современите вградени системи честопати се засноваат на микроконтролери (т.е. микрообработувачи со интегрирана меморија и периферни интерфејси), но обичните микрообработувачи (користејќи надворешни чипови за меморија и кола на периферни интерфејси) се исто така чести, особено кај покомплексните системи. Во секој случај, користените обработувачи (и) може да бидат типови кои се движат од општа намена до оние специјализирани во одредена класа на пресметки, или дури и обичај дизајнирани за применливата апликација. Заедничка стандардна класа на посветени обработувачи е обработувачот за дигитален сигнал (DSP).

Бидејќи вградениот систем е посветен на специфични задачи, инженерите за дизајн можат да го оптимизираат за да ја намалат големината и цената на производот и да ја зголемат сигурноста и перформансите. Некои вградени системи се масовно произведени, а имаат корист од економијата на обем .

Вградените системи се движат од преносни уреди како што се дигитални часовници и MP3 плеери, до големи стационарни инсталации како контролори на семафори, контролирани контролори за логика и големи комплексни системи како хибридни возила, системи за медицински слики и авионика . Комплексноста варира од ниска, со еден микроконтролер чип, до многу висока со повеќе единици, периферни уреди и мрежи поставени во решетката за голема опрема .

## Историја

## Наводи

Категорија:Сметачко инженерство
Категорија:Електротехника
Категорија:Вградени системи
Математички софтвер

**Математички софтвер** е софтвер што се користи за моделирање, анализирање или пресметување на бројчени, симболични или геометриски податоци.

Тоа е еден вид на апликативен софтвер кој се користи за решавање математички проблеми или математичка студија. Постојат различни гледишта за тоа што е математика, така што има различни погледи на категоријата математички софтвер што се користи за нив, од тесна до широка смисла.

Еден вид математички софтвер (математичка библиотека) исто така се користи од вграден во дел од друг научен софтвер. Најмногу основно (на пример, да се пресмета основната функција со аритметика на подвижна точка ) може да биде во категоријата математички софтвер. Тие обично се градат во системите за општа намена како среден софтвер. Треба да се каже дека математичкиот софтвер не е само апликативен софтвер туку и основа на друг научен софтвер. И тоа е една од одликите на математичкиот софтвер како што значи. Неколку математички софтвер често имаат добар кориснички интерфејс за образовни цели (види образовен математички софтвер). Но, основните делови на решавање на нив *директно* зависат од алгоризмот со математичко знаење. Значи, може да биде здравиот разум дека не се обработува ако барем не се реши на *математичка конструкција*. (Постои физичко ограничување на хардверот). Тоа е типична разлика на математички софтвер за друг апликативен софтвер.

Специјално, може да биде сигурен здрав разум дека треба да се внимава дека постои таков следен случај во математички софтвер користејќи:

# Тоа не е секогаш решливо. 
# Тоа може да се реши теоретски, но најтешко да се реши всушност или физички од компјутер предизвикано од не во полиномско време. Софтверот за криптирање го применува вториот случај.

## Наводи

## Надворешни врски
* База на податоци за математички софтвер swMATH

Категорија:Информатика
Категорија:Математика
Посреден софтвер

[мини| Се што е помеѓу [Јадро на оперативен систем|јадрото и апликациите на корисниците, се смета за посреден софтвер.]]
**Посреден софтвер** е компјутерски софтвер кој обезбедува услуги на софтверски апликации надвор од оние што се достапни од оперативниот систем. Може да се опише како „софтверско лепило“.

Посредниот софтвер им овозможува полесно на развивачите на софтвер да развиваат комуникација и влез/излез, за да можат да се фокусираат на специфичната цел на нивната примена. Тој се здобил со популарност во 1980-тите како решение за проблемот како да се поврзат поновите апликации со постарите системи на наследство, иако овој термин бил во употреба уште од 1968 година.

## Наводи

Категорија:Системско инженерство
ХК Спорт

**ХК Спорт Васа** (  ) бил професионален фински хокеј на мраз клуб од Васа. Тој се натпреварувал во елитната хокеарска лига на Финска.

Тој ги играл своите домашни игри во вашата арена со капацитет од 4.448 места за хокеј игри.

## Историја
Клубот бил основан во 1939 година во рамките на *ИФ Спорт* (), додека станал посебен хокеј клуб само во 1962 година.

Клубот „Спорт хокеј“ бил еден од основачите на сегашната елитна лига на Финска, основана во 1975 година под името СМ-лига, но веќе по дебитантската сезона 1975/76 година испадна од лигата. Во следните години, клубот се натпревалувал во првата лига од која во сезоната 1991/92. Отстранети во втората дивизија (Трето лига ниво на конкуренција). Тие се вратиле во првата дивизија во сезоната 1997/98.

Иако во сезоната 2008/09 година успеа да ја освои втората титула во лигата ( Местис лига ), не успеа да се квалификува за елитната ранг-листа, откако загуби од „ Есет“ од Пори. Откако екипата на okerокерит ја напуштил Лигата и се пресели во КХЛ, тоа било на нивно место уште од сезоната 2014/15 наведен Спортски тим од Васа.

## Успејте

* Местис лига: Злато 2008/09

## Поврзано

* Финска хокеј лига 
* Местис лига 
* Васа (град)

## Надворешни врски

* Официјално мрежно место на клубот ( (језик: фински) )
* Официјалната страница на навивачкиот клуб ''Црвените армии''
Ханс Милд

thumb|десно|200п|Ханс Милд
**Ханс алалмар „Кале“ благо** (  ; Стокхолм, 31 јули 1934 година - Стокхолм, 23 декември 2007 година ) бил еден од најразновидните шведски спортисти кој бил активен во фудбалот, хокеј на мраз и игри во бандите за време на неговата спортска кариера. Тој бил еден од само 12 шведски спортисти што ја претставуваше својата земја на меѓународни натпревари и во хокеј и во фудбал, и еден од само неколкумина за да победи на националните првенства во двата спорта. Како хокеј играч, тој играл на позицијата напаѓач на левата страна, додека ја градел својата фудбалска кариера играјќи на позицијата дефанзивец.

Тој ја започнал својата кариера во хокеј во 1954 година во екипата на evевлеа, но следната сезона се приклучил на екипата на Јургорден во чиј дрес освоил дури шест титули во националниот шампион (1957/58, 1958/59, 1959/60, 1960/61, 1961/62 и 1963/64), и тој ја завршил својата кариера во хокеј во редовите на Стокхолмскиот Хамарби. Во 1963 година бил вклучена во идеалниот амбиент на Шведското првенство. Тој играл за шведскиот хокеарски тим од 1955 до 1964 година и во тој период одиграл 63 натпревари. Со хокејскиот тим, тој освоил сребрени медали на Зимските олимписки игри во 1964 година во австриската Инсбрук и на СП 1963 година, чиј домаќин бил шведската престолнина Стокхолм. Беше вклучено и во идеалниот состав на Светскиот куп во 1963 година.

Паралелно со хокејот, тој изградил и фудбалска кариера, а како фудбалер го постигнал својот најголем успех играјќи за фудбалската секција „ Јургорден “, со која освоил две титули во националниот шампион (1959 и 1964), а во 1964 година бил прогласен за најдобар Шведски фудбалер (трофеј). За фудбалскиот тим од 1960-1965 година тој одиграл 31 натпревар и постигнал еден гол.

Тој исто така неколкупати бил на списокот на националните банди, но никогаш не играл на меѓународната сцена.

На крајот на својата играчка кариера, тој работел како тренер и во двата спорта.

## Поврзано

* Репрезентацијата на Шведска во хокеј на мраз 
* Фудбалска репрезентација на Шведска 
* Хокеј на мраз на Зимските олимписки игри во 1964 година. 
* HK Jurgorden and FK Jurgorden

## Наводи

## Надворешни врски

* Ханс Милд     
* Олимписки статистики на страницата  
* Фудбалска статистика на страницата

Категорија:Шведски фудбалски тренери
Категорија:Шведски фудбалери
Категорија:Починати во 2007 година
Категорија:Родени во 1934 година
Мрежен сервис

Во компјутерското мрежно поврзување, **мрежниот сервис или услуга** е апликација што се извршува во мрежниот слој на апликација и погоре, што обезбедува складирање на податоци, манипулации, презентација, комуникација или друга можност, која често се спроведува со помош на клиент-опслужувач или корисник на корисник, заснована на мрежни протоколи за апликацискиот слој.

Секоја услуга обично се обезбедува од опслужувачката компонента што работи на еден или повеќе компјутери (честопати посветен опслужувачки компјутер што нуди повеќе услуги) и се пристапува преку мрежа од компонентите на клиентот што работат на други уреди. Како и да е, компонентите на клиентот и опслужувачот можат да работат со иста машина.

Клиентите и опслужувачите често имаат кориснички посредник, а понекогаш и друг хардвер поврзан со него.

## Примери

## Наводи

Категорија:Информатика и општество
Еколошка информатика

**Еколошка информатика**, **зелена ИКТ** според Меѓународната федерација за светска и зелена ИКТ „ИФГИКТ“, **зелената ИТ** или **одржливоста на ИКТ**, е изучување и практика на еколошки одржливи компјутери или ИТ. 

Целите на еколошката информатика се слични со оние на еколошката хемија: да се намали употребата на опасни материјали, да се зголеми енергетската ефикасност за време на животниот век на производот, рециклибилноста или биоразградливоста на непостоечките производи и фабрички отпад. Еколошката информатика е важна за сите класи на системи, почнувајќи од рачни системи до големи центри за податоци.  

Многу коорпоративни ИТ оддели имаат еко-компјутерски иницијативи за да го намалат ефектот на животната средина од нивните ИТ операции. 

## Потекло
десно|мини|102x102пкс|Логото Енергетска ѕвезда
## Наводи

## Надворешни врски
Категорија:Одржливи технологии
15 Лебед

**15 Лебед** е единечна ѕвезда во северното  coѕвездие Лебед. Со привидна ѕвездена величина од 4,90,  е слабосјајна ѕвезда, но е видлива со голо око. Растојанието до 15 Лебед може да се процени од годишната паралакса од  mas, што е пак растојание од околу 296 светлосни години. Се приближува кон Сонцето со околусончева радијална брзина од 23,6&nbsp;км/с.

Ова е остарена џиновска везда со ѕвездена класификација, G8 III, во која водородот од јадрото е целосно искористен и се развива надвор од главната низа. Тоа е припадник на џиновите од црвеното згрутчување, што значи дека енергијата се создава преку соединување на хелиумот во неговото јадро. Ѕвездата е со старост од 1,50 милијарди години со 2,3 пати поголема од маса од онаа на Сонцето, и е проширена од сончевиот полупречник за 12 пати. Зрачи со јачина поголема 93 пати од светлината на Сонцето, поради зголемената фотосфера на делотворна температура од 4.920 &nbsp;К.

## Наводи

Категорија:HR-објекти
Категорија:HIP-објекти
Категорија:HD-објекти
Категорија:Флемстидови објекти
Категорија:Тела од Бонскиот преглед
Категорија:Лебед (соѕвездие)
Категорија:Ѕвезди на хоризонталната гранка
Категорија:Жолти џинови
29 Лебед

**29 Лебед** е единечна  ѕвезда во северното соѕвездие Лебед .Таа е слабо видлива со голо око како ѕвезда со бела боја, со привидна ѕвездена величина од 4,93 mas.  Растојанието до 29 Лебед, како што се проценува од годишната промена на паралаксата на  mas,  е на растојание од 131 &nbsp; светлосни години . Ѕвездата се приближува кон Земјата со околусончева радијална брзина од 17 &nbsp; км / с.  Таа е член на 30–50 милиони години старото јато Аргус на -ѕвезди кои се придвижуваат.

Ова е  А-тип ѕвезда од главната низа со ѕвездена класификација на А2 5.  Родригес и др. (2000) ја класифицирале  како променлива од типот на Делта Штит променлива со честота од 0,0267 циклуси на ден.  Таа е Ламбда Воловар хемиски особена ѕвезда и прва ваква ѕвезда, класифицирана како пулсирачка променлива. 29 Лебед е повекепериодична, малоамплитудна променлива ѕвезда со промена на привидната ѕвездена величина од околу 0,02 и доминантен период од 39 &nbsp;минути. Забележано е магнетно поле со просечна јачина од . Ѕвездата има умерена брзина на вртење, и има  предвидена брзина на вртење од 65&nbsp;км/с. Има двојно поголема  маса од Сонцето и зрачи со поголема сјајност за 25  пати од сончевата сјајност од  фотосферата на ефикасна температура од приближно 8.790 К.

29 Лебед е наведена во повеќе каталози на ѕвезди и има неколку придружни ѕвезди на растојанаие од ', вклучувајќи ја меѓу нив и жолтата  HD 192661 ѕвезда со привидна величина 7. Всушност сите тие се ѕвезди во позадина кои не се физички поврзани со 29 Лебед. Ѕвездите кои можат да се набљудуваат со голо око b<sup>1</sup> Лебед  и b<sup>2</sup> Лебед, се  оддалечени околу еден и два степени, а исто така се наоѓаат на различни растојанија до 29 Лебед.

## Наводи

Категорија:Променливи ѕвезди со ознаки
Категорија:HR-објекти
Категорија:HIP-објекти
Категорија:HD-објекти
Категорија:Флемстидови објекти
Категорија:Тела од Бонскиот преглед
Категорија:Лебед (соѕвездие)
Категорија:Променливи ѕвезди од типот на Делта Штит
Категорија:Ѕвезди од главната низа од типот A
Категорија:Ѕвезди од типот на Ламбда Воловар
Трка ОАЕ 2020

**Трка ОАЕ 2020** — 2. издание на велосипедската етапна трка Обединети Арапски Емирати, која се одржала помеѓу 23 и 27 февруари како трет настан во сезоната на Светската турнеја. Трката првично требало да се одржи помеѓу 23 и 29 февруари.

Трката била одржана во моментот на избувнувањето на коронавирусот САРС-КоВ-2 и по петтата етапа, двајца членови на персоналот од една од екипите биле позитивни на вирусот. Поради тоа, локалните власти наредиле карантин и тестирање на сите учесници, вклучувајќи ги и возачите, организаторите и членовите на екипите и ги откажале преостанатите две етапи. До 3 март 2020 година, повеќето екипи ја напуштиле земјата и се вратиле на нивните нормални распореди во сезоната, не некои екипи биле сѐ уште држени во Обединетите Арапски Емирати со многу мали разјаснувања. На крајот им било кажано дека ќе го напуштат нивниот хотел на 14 март.

Трката на крајот била освоена од Британецот Адам Јејтс од , кој ја предводел трката пред откажувањето. Јејтс ја презел водечката маичка по третата етапа, една од двете планински завршници, освојувајќи чиста етапна победа со предност од над минута пред Тадеј Погачар () и го одржал неговото водство на втората планинска етапа, освоена од Погачар, кој на крајот бил втор во генералниот пласман и ја освоил белата маичка во пласманот за млад возач. Алексеј Луценко од  го заокружил подиумот со над минута и половина зад Јејтс, благодарение на силните завршници на двете планински етапи.

Во другите пласмани, покрај освојувањето на Погачар на пласманот за млад возач, Кејлеб Јуан од  освоил најмногу бодови во бодовниот пласман благодарение на победата на втората етапа и постојаните високи места на другите рамни етапи. Спринтерскиот пласман бил освоен од Вељко Стојниќ од , додека благодарение на високите пласмани на Погачар, Диего Улиси и Давиде Формоло,  го освоиле екипниот пласман, завршувајќи три минути пред второпласираната екипа, .

## Екипи

Бидејќи трката била додадена на Светската турнеја во 2019 година, сите UCI World Tour екипи биле поканети на трката, но не биле обврзани да учествуваат. Осумнаесет од деветнаесетте екипи настапиле на трката. Дополнително, две професионални континентални екипи се натпреварувале со што се заокружила главната група од 20 екипи. Секоја екипа имала седум возачи, со што вкупно настапиле 140 возачи, од кои 133 завршиле.

## Рута

## Етапи
### Етапа 1

### Етапа 2

### Етапа 3

### Етапа 4

### Етапа 5

### Етапа 6

Етапата била откажана од локалните власти по позитивните тестови на двајца членови од персоналот на една од екипите на коронавирусот САРС-КоВ-2.

### Етапа 7

Етапата била откажана од локалните власти по позитивните тестови на двајца членови од персоналот на една од екипите на коронавирусот САРС-КоВ-2.

## Поредок
### Завршен пласман

## Пласмани

## Список на учесници

## Белешки

## Наводи

## Надворешни врски
* 
* 

Категорија:Трка ОАЕ
Категорија:Светска турнеја на UCI 2020
Категорија:Обединети Арапски Емирати во 2020 година
Вељко Стојниќ

**Вељко Стојниќ** (; р. ) — српски професионален друмски велосипедист, кој вози за професионалната континентална екипа .

## Достигнувања

;2016
: Национално јуниорско првенство
::1. 20п Хронометар
::2. Друмска трка
;2017
: Национално јуниорско првенство
::1. 20п Друмска трка
::1. 20п Хронометар
: 2. Краен пласман Белграфски трофеј Милан Паниќ
: 8. Европско хронометарско јуниорско првенство
: 9. Краен пласман Мировна трка јуниори
;2018
: 1. 20п Национално хронометарско првенство
: 6. Средоземни игри, хронометар
;2019
: Државно првенство
::2. Друмска трка
::2. Хронометар
;2020
: 1. 20п Спринтерски пласман Трка ОАЕ

## Наводи

## Надворешни врски

* 
* 
* 

Категорија:Родени во 1999 година
Категорија:Живи луѓе
Категорија:Српски велосипедисти
Јанка Атанасова

**Јанка Атанасова** ( во  — 1980 во ) — македонска балерина.

## Животопис

Јанка Атанасова завршила на Балетското училиште во Скопје во класата на Ѓорѓи Македонски и Нина Кирсанова.

Од 1950 до 1961 година била член на Балетот при МНТ. Подоцна, станала член на Народното позориште во Белград (1961-1980).

Јанка била изразито лирска балерина со добра класична балетска техника и убава развојна линија на движењето.

Починала во Скопје во 1980 година.

## Наводи

Категорија:Македонски балерини
Гордана Бабиќ-Ѓорѓевиќ

**Гордана Бабиќ-Ѓорѓевиќ** ( во  —  во ) — српска историчарка на уметноста и академик.

## Животопис

Таа била соавтор на книгата „Иконе“, каде што ги обработува средновековните икони од Македонија.

## Наводи

Категорија:Српски историчари на уметноста
Смилка Здравковска

**Смилка Здравковска** (Скопје, 14 јануари 1947) — македонска математичарка.

## Животопис
Родена е во Скопје на 14 јануари 1947 година. Неколку пати била победник на градските и републичките натпревари по математика. Во 1964 година била во југословенскиот тим на Шестата меѓународната олимпијада по математика во Москва. Дипломирала на Московскиот државен универзитет „Ломоносов“ во 1969 година, а докторирала на Манчестерскиот универзитет во 1973 година на тема „Тополошки објекти во теоријата на хомотопијата“. Во 1978 година била избрана за вонреден професор на Природно-математичкиот факултет во Скопје.

Во својата научна кариера објавила трудови во областа на топологијата, теоријата на категориите и историјата на математиката. Во 1980 година била уредник на списанието „Mathematical Reviews“. Особено е заслужна за развојот на топологијата во Македонија.

Соуредник е на книгата Golden Years of Moscow Mathematics издадена во 1993 од страна на Американското математичко друштво и на Лондонското математичко друштво.

## Наводи

Категорија:Македонски математичари
Категорија:Македонски универзитетски професори
Цветанка Зојчевска

**Цветанка Зојчевска** (Прилеп, 27 февруари 1946) — македонска новинарка и театарска критичарка.

## Животопис
Родена е во Прилеп на 27 февруари 1946 година. Дипломирала на Филозофскиот факултет во Скопје. Работела долги години како новинар во весникот „Вечер“, а во 2000 година станала уредник на културната рубрика во весникот „Вест“. Во 1990 година започнала да се занимава со театарска критика и оттогаш има напишано над 700 критики. Автор е на книгата „Идентитетот не е нејасна магла“.

## Наводи

Категорија:Македонски новинари
Категорија:Македонски театарски критичари
Кетамин

**Кетамин** е лек кој се користи за започнување и одржување на анестезија. Тој предизвикува удобна состојба, истовремено овозможува нечвуствителност на болка, седација и губење на меморијата. Другите примени вклучуваат седација во интензивната нега и третман против болка и депресија. За време на лекувањето со кетамин, срцевата функција, дишењето и рефлексите на дишните патишта остануваат во функција. Кога се дава преку инјектирање, ефектот обично започнува во рок од пет минути и трае отприлика 25 минути.

Чести несакани ефекти се агитација, збунетост или халуцинации кога дејството на лекот е веќе истечено. Покачен крвен притисок и потрес на мускулите се релативно чести ефекти. Ретко можат да се појават и грчеви на гркланот. Кетаминот е антагонист на NMDA-рецепторот, но исто така може да има и други дејствија.

Кетаминот бил откриен во 1962 година и најпрво бил тестиран кај луѓето во 1964 година, а бил дозволен за употреба во 1970 година во Америка. Со оглед на неговата безбедност, бил доста користен во Виетнамската војна како хируршка анестезија. Се наоѓа на списокот на есецијални лекови на Светската здравствена организација како најбезбеден и доста делотворен лек во човечкиот систем. Достапен е како генерички лек. Цената во светот за една доза изнесува помеѓу 0.84 и 3.22 долари. Кетаминот исто така се користи и како рекреативен лек поради неговите халуциногени и дисоцијативни ефекти.

## Наводи

Категорија:Амини
Категорија:Антидепресиви
Категорија:Општи анестетици
Категорија:Кетони
Категорија:Седативи
Категорија:Неопходни лекови според Светската здравствена организација
Категорија:Аналгетици
Категорија:Ветерина