Клекнат тигар, скриен змеј

***Клекнат тигар, скриен змеј*** — епска романтична вушја драма за боречки вештини од 2000 година, режиран од Анг Ли, а напишан од Ванг Хуи Линг, Џејмс Шамус и Цаи Куо Џунг. Во филмот глумат Чоу Јун Фат, Мишел Јео, Џанг Зији и Чанг Чен. Филмот е базиран на кинескиот роман со исто име, серијализиран помеѓу 1941 и 1942 година од Ванг Дулу. Дејството се одвива во Империјална Кина во 19 век, а приказната ги следи двајцата мајстори воини, Ли Му Баи (Чоу) и Ју Шу Лиен (Јео), кои се соочуваат со нивниот најголем предизвик кога драгоцениот меч „Зелена судбина“ е украден од мистериозниот крадец Џен Ју (Џанг).

## Теми и толкувања

### Наслов
Насловот *Клекнат тигар, скриен змеј* е буквален превод на кинескиот идиом 臥虎藏龍 кој опишува место или ситуација полна со незабележани мајстори на боречки вештини. Изведен е од песна на древниот кинески поет Ју Син (513–581) која гласи 暗石疑藏虎，盤根似臥龍, што значи „зад карпата во темнината веројатно се крие тигар, а извитканиот џиновски корен наликува на клекнат змеј. Насловот „Клекнат тигар, скриен змеј“ во голема мера се однесува на двата лика во филмот, Ло Сјаоху и Ју Џиаолонг, но исто така алудира на поширокиот боречки свет, кој е исполнет со скриен гениј и непознати херои. Јазично, фразата може да се смета за комбинација од „клекнат тигар“ и „скриен змеј“, што се однесува и на главните ликови и на тајната брилијантност на Џијангху. Симболично, тигарот го означува непроменливиот, сенчест јин: Ло Сјаоху останува разбојник во текот на целиот филм, никогаш навистина не се менува. Змејот, од друга страна, го претставува активниот и светол јанг. Ју Џиаолонг, претходно затворена благородничка принудена да го крие својот вистински идентитет, постепено ја разоткрива својата сила и бунт. Таа започнува со маскирање на грабнувањето на мечот „Зелена судбина“, со намера да ја совлада техниката на мечот Сјуанпин, и на крајот се осмелува да го открие својот идентитет и да влезе сама во светот на борењето - бестрашно соочувајќи се со опасноста, предизвикувајќи хаос во јавноста и предизвикувајќи го дури и најстрашниот борец. На друго ниво, кинеската идиоматска фраза е израз што се однесува на скриените струи на емоции, страст и тајна желба што лежат под површината на учтивото општество и цивилизираното однесување, што алудира на приказната на филмот.

### Родови улоги
Успехот на анимираниот филм на Дизни *[[Мулан]]* (1998) го популаризирал ликот на кинеската жена-воин на западот. Приказната за *Клекнат тигар, скриен змеј* е главно водена од трите женски лика. Особено, Џен е водена од нејзината желба да се ослободи од родовата улога што ѝ е наметната, додека Шу Лиен, самата угнетена од родовата улога, се обидува да ја врати Џен во улогата што ја смета за соодветна за неа. Насловот на филмот се однесува на неоткриени, или скриени, мајстори на боречки вештини, што нужно подразбира жени, што пак ја истакнува предноста на женски телохранител.

### Отров
Отровот исто така игра значајна улога во филмот. Кинескиот збор 毒 (*dú*) значи не само физички отров, туку и суровост и грев. Во светот на боречките вештини, употребата на отровот се смета за кукавички и нечесен чин; и навистина, единствениот лик кој експлицитно ги исполнува овие карактеристики е Џејд Фокс. Отровот е оружје на нејзината огорченост и одмаздољубивост: таа го труе мајсторот на Вуданг, се обидува да го отруе Џен и успева да ја убие Му Баи со отровна игла. Темата се провлекува и низ крајот на филмот. Имено, додека умира Џејд Фокс, таа се осврнува на отровот од малото дете, „измамата на осумгодишното девојче“, зборувајќи за на она што таа го смета за свое духовно труење од страна на нејзината млада ученичка Џен. Самиот Ли Му Баи предупредува дека, без водство, Џен би можела да стане „отровен змеј“.

### Кина на имагинацијата
Приказната се одвива за време на династијата Чјинг (1644–1912), иако не е наведено точното време. Ли се обидел да претстави „Кина на имагинацијата“, наместо верна претстава на кинеската историја. Во исто време, Ли сакал да направи и филм, допадлив на западната публика. Така, филмот е снимен како рамнотежа помеѓу источната и западната естетика. Кај некои од сцените е очигледен невообичаениот пристап на типичен филм за боречки вештини, како што е битката во воздух, помеѓу тенките бамбусови растенија.

## Наводи

Категорија:Филмови на Columbia Pictures
Категорија:Статии со текст на традиционален кинески
Категорија:Статии со текст на упростен кинески
Категорија:Филмови од 2000 година
Категорија:Статии со текст на кинески
Категорија:Добитници на Оскар за најдобар странски филм