open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Апел (појаснување)

**Апел** може да се однесува на следново:

* Апел — повик за солидарност, за помош
* Апел (Германија) — општина во округот Харбург, Долна Саксонија, Германија
Регесбостел

**Регесбостел** () — општина во округот Харбург, во сојузната покраина Долна Саксонија, Германија.

## Географија
### Општински единици

Општината Регесбостел се состои од местата Холторфсбостел и Рамсторф. Кон нив припаѓаат единиците Регесбостел, Холторфсбостел, Холторфер Хајде и Рамсторф.

## Наводи

## Надворешни врски

Категорија:Харбург (округ)
Холенштет

**Холенштет** () — општина во округот Харбург, во сојузната покраина Долна Саксонија, Германија. Се наоѓа околу 25 километри југозападно од Хамбург и 12 километри јужно од Букстехуде.

Холенштет претставува административно седиште на истоимената општинска заедница.

## Географија
### Местоположба

Холенштет се наоѓа западно од Харбуршките ридови, во близина на автопатот А1.

### Општински единици

Кон општината Холенштет припаѓаат следниве места:

* Холенштет
* Емен
* Охтмансбрух
* Охтмансбрух-Зидлунг
* Штерсбек
* Волесбостел

## Наводи

## Надворешни врски

Категорија:Харбург (округ)
Мојсбург

**Мојсбург** () — општина во округот Харбург, во сојузната покраина Долна Саксонија, Германија.

## Географија
### Местоположба

Мојсбург се наоѓа северозападно од Линебуршкото Поле на реката Есте.

### Општински единици

Кон општината Мојсбург припаѓаат следниве места:

* Мојсбург
* Апелбек
* Подендорф

Исто така, во општината се наоѓа и селскиот имот Румансхоф.

## Наводи

## Надворешни врски

Категорија:Харбург (округ)
Разбој (гимнастика)

thumb|right|Гимнастичар на разбој

**Разбој** – гимнастичка справа чија висина обично изнесува метар и 75 сантиметри. При изведувањето вежби на гимнастички разбој, мора да бидат застапени вртењата околу надолжната и попречната оска. Сите вежби кои ги изведува гимнастичарот подразбираат комплетна употреба на разбојот по должина, под и над шипките.

Потребно е многу вежбање и истрајност за да гимнастичарот ги совлада сите предизвици кои му ги поставува разбојот.

Акробатските вештини кои се присутни и гимнастичките елементи, обединети во една целина, со завршница која се состои од скок од справата и контролиран доскок, укажуваат на грациозност, снага и умешност на гимнастичарот.

## Наводи

## Надворешни врски

Категорија:Гимнастика
Категорија:Германски пронајдоци
Разбој (појаснување)

**Разбој** може да се однесува на:

* Разбој (ткаење) — справа (машина) која служи за ткаење на платна, јамболлии и килими и е една од најбитните справи во историјата.
* Разбој (гимнастика) — гимнастичка справа.
* Разбој (музички албум) - музички албум на македонскиот етно-музичар Драган Даутовски, објавен во 2008 година од издавачката куќа „DDQ“.
* Разбој (роман) — роман на македонскиот писател Владо Малески.
Список на археолошки наоѓалишта во Радовишко

Ова е список на **[[археолошко наоѓалиште|археолошките наоѓалишта]]** во **[[Радовишко]]**, односно на наоѓалиштата кои се наоѓаат на територијата на Општина Радовиш и Општина Конче. Подредени се по азбучен редослед на населените места во или кај кои се наоѓаат. Списокот веројатно не е целосен.

## Наводи

*
Радовишко
Колонизација на Марс

[алт=|десно|мини| Уметничко поимање на човечка база на Марс, со пресека која открива внатрешен [Хортикултура|градинарски простор ]]
Хипотетичката **колонизација на [[Марс]]** вроди интерес кај јавни вселенски агенции и приватни корпорации, како и обемно внимание во научнофанатастични написи, филмови и други видови на уметност.

Повеќе организации имаат предложено планови за човечка мисија на Марс, прв чекор кон какви било напори за колонизација, но ниту една личност нема стапнато на планетата. Сепак, земјопоседници и ровери успешно ја истражувале планетарната површина и имаат доставено информации за состојбите на теренот.

Причините за колонизирање на Марс вклучуваат чиста човечка љубопитност; откривање на потенцијалот на луѓето за обезбедување повеќе длабински истражувачки набљудувања од оние кои би ги дале беспилотните ровери; економски интерес за ресурсите на планетата, и можноста со населување на други планети да се намали веројатноста за појава на човечко истребување.

Тешкотиите и опасностите на ваквите напори вклучуваат изложеност на зрачење, токсична почва, мала гравитација, изолацијата што ја придружува растојанието на Марс од Земјата, недостаток на вода и студени температури.

Најновите заложби за истражување на постојаното населување се оние од јавните вселенски агенции - НАСА, ЕСА, Роскосмос, ISRO и CNSA и приватни организации - SpaceX, Локхид Мартин и Боинг.

Категорија:Научна фантастика
Категорија:Колонизација на вселената
Категорија:Проучување на Марс
Категорија:Колонизација на Марс
Категорија:Човечка мисија на Марс
Список на светско наследство во Македонија

Заклучно со 2021 година, во Македонија има две места на светско наследство кое е впишано во списокот на УНЕСКО — Охридскиот регион, поречието на Длабока Река, и уште четири на опитниот список. Природното и културното наследство на Охридскиот регион е прогласено за светско наследство на третата седница на УНЕСКО во 1979 година. Во 2019 година, ова подрачје е проширено за да го вклучи и албанскиот дел од езерото, и со тоа стана меѓудржавно светско наследство. Поречието на Длабока Река во мавровско е прогласено во јули 2021 г.

## Список

### Опитен список
Покрај местата кои што се впишани на списокот на светското наследство, земјите-членки водат итн. опитен список (на ) којшто ги вклучува местата кои може да се земат предвид за номинација. Согласно правилата, некое место пред да се најде на списокот на светско наследство мора прво да е вклучено во опитниот список. Согласно 2021 година, Македонија има регистрирано четири места во овој список:

## Наводи

Категорија:Списоци за Македонија
Категорија:Македонска култура
Категорија:Списоци на туристички одредишта во Македонија
Планетоод

[мини|350п|Три поколенија на марсооди разработени од [НАСА: Спирит/Опортујнити, Соџорнер и Кјуриосити]]
**Планетоод** (од „планета“ + -о- + „од“; ) или **ровер** () — средство за истражување на планетарна површина што е предвидено да се движи на цврстата површина на одредена планета или на други небесни тела што имаат планетарна маса.

Досега се разработени две возила за одење по вонземски површини: месечиноодите (за Месечината) и марсоодите (за планетата Марс).

## Наводи

## Надворешни врски


Категорија:Теренски возила
Категорија:Вселенски роботи
Категорија:Советски пронајдоци
Категорија:Руски пронајдоци
Категорија:Неологизми
Категорија:Зборови што ги нема во ТРМЈ
De Luxe (музички албум)

**De Luxe** – музички албум на македонската рок-група „Д’ Далтонс“ од 2004 година, издание на „Авалон продукција“. 

## Содржина
Албумот содржи 11 песни плус извадок од песната „Words of Love“ на Бади Холи:
* Кама Сутра
* Л’жга
* 1001-ви
* Град
* Ја и ти
* К...
* Дете
* Пикавец!
* Она и таа (се две)
* Куче?
* Шаржер

Музиката, текстовите, аранжманите на песните и дизајнот на албумот се дело на групата. Исто така, песните се снимени, миксани и мастеризирани од членовите на групата во Д.О.С. „Пролет“, освен песните „1001-ви“, „Град“ и „Она и таа (се две)“, кои се снимени во студиото „До Ре Ми“ во 1996 година.

## Наводи

Категорија:Албуми на Д' Далтонс
Категорија:Изданија на Авалон продукција
Категорија:Појавено во 2004 година во Македонија
Македонија во 1910-те

Оваа страница е список на настани во **1910-те во Македонија**.

## 1912
мини|десно|1913 - Жени од Смилево
* 23 - 24 октомври - Во Битката кај Кумановo српската војска ја победи османлиската

## 1916
* 6 јануари - Во село Горни Манастирец, Порече, бугарската војска извршила масакр на 103 жители од селото и од околината

## Родени
* 19 мај 1910 - Љупчо Арсов, партизан
* 26 август 1910 - Мајка Тереза, католичка калуѓерка, мисионерка и светица
* 23 јуни 1915 - Кузман Јосифоски - Питу, партизан и народен херој
* 20 октомври 1915 - Мирче Ацев, партизан и народен херој
* 3 мај 1917 - Киро Глигоров, прв претседател на Македонија
* 22 февруари 1918 - Кире Гаврилоски, партизан и народен херој
* 31 октомври 1919 - Димитар Богоевски, партизан и народен херој
* 24 ноември 1919 - Вера Ацева, партизанка и народен херој

## Починати
* 4 мај 1912 - Пере Тошев, револуционер
* 10 април 1915 - Јане Сандански, револуционер

Категорија:Македонија во 20 век
Без здив (филм од 1960)

**„Без здив“** (француски: *À bout de souffle*) — француски филм од 1960 година, во режија на Жан-Лик Годар по сценариото на Франсоа Трифо. Главните улоги ги толкуваат: Жан-Пол Белмондо, Џин Себерг, Даниел Буланже, Анри-Жак Уе, Жан-Пјер Мелвил, Ришар Балдучи, Жан-Лик Годар. Филмот бил награден со „Сребрена мечка“ на Берлинскиот филмски фестивал.

## Содржина
Мишел (го игра Белмондо) вози украден автомобил со голема брзина поради што го брка полициска потера. Притоа, тој убива еден полицаец, а потоа заминува во Париз каде посетува неколку познаници. Таму ја среќава Американката Патриција (ја игра Себерг) и се сместува во нејзината хотелска соба. Во меѓувреме, весниците известуваат за убиството, а полицијата го идентификува Мишел и започнува потрага по него. Еден случаен минувач на улицата го препознава Мишел и го пријавува и полицијата, која ја испрашува Патриција. Таа успева да му побегне на полицискиот агент и го предупредува Мишел. Тој краде неколку автомобили, а потоа се среќава со Антонио (го игра Уе), кој треба да му предаде одреден износ пари што треба да му овозможат на Мишел да побегне во Рим. Мишел и Патриција се кријат во еден стан, но Патриција се јавува во полицијата и потоа му кажува на Мишел дека го предала. Иако има можност да побегне, Мишел решава да остане. Полицијата пристигнува во мигот кога Антонио му ги предава парите и пука во него. Смртно ранет, Мишел трча по улицата, следен од Патриција, но на крајот паѓа и умира.

## Наводи

Категорија:Француски филмови
Категорија:Филмови на француски јазик
Категорија:Филмови од 1960 година
Категорија:Култни филмови
Категорија:Црно-бели филмови
Категорија:Филмови на Жан-Лик Годар
Категорија:Филмови со Жан-Пол Белмондо
Категорија:Филмови со Џин Себерг
Категорија:Филмови со Жан-Лик Годар
Категорија:Филмови со Даниел Буланже
Категорија:Филмови чие дејствие се одвива во Париз
Категорија:Криминалистички филмови
Категорија:Филмови на англиски јазик
Божјиот прототип

**Божјиот прототип** – музички албум на македонскиот рапер Да Џака Накот од 2012 година, издание на „Suriken Records“. 

## Содржина
Албумот се состои од два диска при што првиот диск содржи 15 песни од „Божјиот прототип“, додека вториот диск, со наслов „Сè под рајот“ содржи девет постари песни во форматот MP3.

### Дикс 1: Божјиот прототип
* Нитро
* Ontruerp
* Рап-шмап
* Златна бубашарба
* Панта реи
* Душа на мајк
* Ода на гадоста
* СК сленг 101
* Школа живота
* Мојата девојка
* Аха!
* Апостол
* Болен ум
* Клошар
* Фала за сè

### Диск 2: Сè под рајот
* Неопходно зло (2001)
* Нема повеќе тајни (2004)
* Биомеханика I (2006)
* Биомеханика II (2006)
* Темни улици (2007)
* Прирачник за модерна војна (2008)
* Президенте (2010)
* Ретко и ремиксано (околу 1997-2010)
* Еквилибриум (2012)

Автор и продуцент на сите песни е Џака Накот, освен „Onetruerp“ која е продуцирана од baze dsc. Песните се миксани и снимени во „Suriken records“ и во „Bootlegs basement“.

## Наводи

Категорија:Македонски Рап
Амаркорд

**Амаркорд** (италијански: *Amarcord*) - италијански филм од 1973 година, во режија на Федерико Фелини, кој е и еден од авторите на сценариото. Главните улоги ги толкуваат: Пупела Маџо, Армандо Бранча, Магали Ноел, Бруно Занин, Џузепе Јанигро, Јосиане Танцили, Чичо Инграсија итн. Филмот освоил 18 магради, меѓу кои и: „Оскар“ за најдобар странски филм.

## Содржина
Во филмот се прикажани разни сцени од животот на жителите на еден мал италијански приморски град: прославата на пристигнувањето на пролетта, проследена со палење на кукла на вештерка; ситните проблеми што ги прават учениците; нивните сексуални фантазии и копнежот по жената наречена Градишка (ја игра Ноел) по која лудува целиот град; бесрамното однесување на проститутката Волпина; подемот на фашизмот; хотелот во кој престојуваат странските туристи; престојот во хотелот на еден емир кој пристигнал со своите 30 жени; снегот кој паѓа неколку дена; возбудата на жителите од поминувањето на големиот прекуоекански брод; автомобилската трка итн. Притоа, посебно се прикажани доживувањата на едно семејство: сослушувањето и мачењето на таткото Аурелио (го игра Бранча) поради инцидентот за време на прославата во чест на Дуче; заедничкиот излет со Тео (го игра Инграсија), лудиот брат на Аурелио,  кој се качува на дрво, одбивајќи да слезе; несуденото сексуално искуство на синот Тита (го игра Занин) со продавачката на цигари; и болеста и смртта на мајката Миранда (ја игра Маџо). Филмот завршува со свадбата на Градишка, која потоа го напушта градот.

## Наводи

Категорија:Италијански филмови
Категорија:Филмови на италијански јазик
Категорија:Филмови од 1973 година
Категорија:Филмски комедии
Категорија:Култни филмови
Категорија:Филмови на Федерико Фелини
Категорија:Филмови со Пупела Маџо
Категорија:Филмови со Чичо Инграсија
Категорија:Филмови со Армандо Бранча
Категорија:Филмови со Магали Ноел
Категорија:Филмови со Бруно Занин
Категорија:Филмови чие дејствие се одвива во Италија
Список на археолошки наоѓалишта во Струшко

Ова е список на **[[археолошко наоѓалиште|археолошките наоѓалишта]]** во **[[Струшко]]**, односно на наоѓалиштата кои се наоѓаат на територијата на Општина Струга и Општина Вевчани. Подредени се по азбучен редослед на населените места во или кај кои се наоѓаат. Списокот веројатно не е целосен.

## Наводи

*
Струшко
Нишки Санџак

**Нишки санџак** бил административна единица на Османското царство од 15 век до 1878 година. Во почетокот бил во состав на Румелискиот вилает. Границите му се менувале, а повеќепати бил укинуван и повтоно основан. Во 1846 година бил издигнат во ранг на вилает (административна единица од прво ниво). После 18 години постоење Нишкиот пашалук бил укинат, а неговата територија била прво припоена кон Дунавскиот вилает, потоа кон Призренскиот и на крај кон Косовскиот вилает.

Последните неколку години, Нишкиот санџак се состоел од следните кази: Нишка, Пиротска, Лесковачка, Врањска, Куршумлиска, Прокупачка и Трнска (денес Бугарија).

## Извори

## Литература
* 

Категорија:Санџаци на Отоманското Царство во Европа
Категорија:Санџаци во Румелискиот вилает
Категорија:Држави и територии распаднати во 1878 година
Јестебург (општинска заедница)

алт=Грб на општината Јестебург|мини|Грб на  општината Јестебург
**Јестебург** () — општинска заедница во округот Харбург, во сојузната покраина Долна Саксонија, Германија. Нејзино седиште е селото Јестебург.

Општинската заедница Јестебург се состои од следниве општини:

# Бендесторф
# Хармсторф
# Јестебург

Категорија:Општински заедници во Долна Саксонија
Бендесторф

**Бендесторф** () — општина во округот Харбург, во сојузната покраина Долна Саксонија, Германија.

## Географија

Местото се наоѓа неколку километри јужно од Елба, сместено на околу 30 километри јужно од градот Хамбург.

## Историја

Првото споменување на Бендесторф е од 970 година.

Во повоениот период, Бендесторф станал познат по своите филмски студија, каде се правеле бројни германски филмови.

## Наводи

## Надворешни врски

Категорија:Харбург (округ)
Хармсторф

**Хармсторф** () — општина во округот Харбург, во сојузната покраина Долна Саксонија, Германија.

## Географија

Хармсторф се наоѓа северно од Линебуршкото Поле и јужно од Елба, на источните делови од Харбуршките ридови.

Од градот Хамбург е оддалечен 23 километри, додека од окружниот град Винзен е оддалечен 15 километри на исток.

### Соседни општини

Хармсторф се граничи со општините Зеветал, Бендесторф и Розенгартен.

## Наводи

## Надворешни врски

Категорија:Харбург (округ)
Јестебург

**Јестебург** () — општина во округот Харбург, во сојузната покраина Долна Саксонија, Германија. Се наоѓа околу 25 километри јужно од Хамбург и 6 километри источно од Буххолц во Нордхајде.

Општината претставува административно седиште на истоимената општинска заедница.

## Географија

Јестебург се наоѓа 10 километри северно од Линебуршкото Поле.

### Општински единици

Општината Јестебург се состои од местата Иценбител, Рајндорфер Остербер, Лилау и Виденхоф.

## Историја

Првото официјално споменување на Јестебург е во 1202 година, во документ потпишан од Хартвиг II, надбискуп на Бремен.

Замокот од каде местото го добило името се верува дека го чувал преминот на Зеве до  век. Остатоци од овој замок денес не постојат.

Во 1872/73 година била изградена железничката линија помеѓу Буххолц во Нордхајде и Линебург низ самото место која работи и денес.

При сојузничките напади на големиот град Хамбург во јануари 1943 година, неколку бомби завршиле во Јестебург, при што неколку градби биле уништени. На 19 април 1945 година, железничкиот мост бил разнесен од Вермахтот за да го успорат напредувањето на британските трупи.

Помеѓу 1933 и 1945 година, населението на Јестебург скоро се удвоило, главно поради бегалците.

## Наводи

## Надворешни врски

Категорија:Харбург (округ)
Зворнички Санџак

**Зворнички Санџак** (, ) — санџак кој припаѓал на Босанскиот Пашалак во рамките на Отоманското Царство. градот Зворник (во денешна Босна и Херцеговина) бил административен центар на санџакот. Санџакот бил поделен на четири кази: Жепече, Маглај, Тузла и Кладањ. Санџакот бил создаден помеѓу 1478 и 1483 година. По неговото распаѓање во 1878 година, откако Австроунгарија ги победила Османлиите, Зворник станал дел од Зворник Котар.

За време на османлискиот период, Зворник бил главен административен град и имал голема улога во економијата на санџакот главно поради неговата стратешката важност. Санџкот бил еден од шесте отомански санџаци со најразвиена бродоградба (покрај Видин, Никопол, Пожега, Смедерево и Мохач).

## Наводи

Категорија:Санџаци на Отоманското Царство во Европа
Категорија:Отоманска Босна и Херцеговина
Категорија:Зворник
Категорија:Држави и територии распаднати во 1878 година
Јанински Санџак

**Јанински Санџак** () — санџак кој припаѓал на Румелискиот Пашалак во рамките на Отоманското Царство, а со реформите во 19 век, на Јанинскиот Пашалак. Градот Јанина (во денешна Грција) бил административен центар на санџакот.

## Администрација

Санџакот се состоел од следниве кази: централната каза Јанина, Ајдонат, Филат, Мегва, (сите во денешна Грција), Лесовик, Конице, Погон и Пермеди (сите во денешна Албанија).

Од 1430 до 1670 година санџакот бил дел од Румелија. Од 1670 до 1787 година, санџакот бил дел од Јанинскиот Пашалак. Во 1788 година Али-паша ја стекнал контролата врз Јанина и го споил со Трикалскиот Санџак. Али-паша бил убиен во 1822 година. Во 1834 година, Махмуд Хамди-паша бил назначен да управува со Делвинскиот, Јанинскиот и Белградскиот Санџак. Во 1867 година, санџакот бил споен со Белград, Ѓирокастро, Превеза и Касторија во рамките на Јанинскиот Пашалак.

За време на владеењето на Бајазит II (1481-1512), санџак-бег на Јанина бил Давуд Паша-Зиде Мустафа-бег.

Областа беше окупирана од грчките трупи за време на Првата балканска војна, и била вклучена во составот на Грција на мировната конференција во Лондон во 1913 година.

## Наводи

## Извори
* 
* 

Категорија:Санџаци на Отоманското Царство во Европа
Категорија:Отоманска Грција
Категорија:Отоманска Албанија
Категорија:Јанина
Категорија:Држави и територии распаднати во 1913 година
Дедеагачки Санџак

**Дедеагачки Санџак** (, ) — санџак кој припаѓал на Одринскиот вилает во рамките на Отоманското Царство. Градот Дедеагач (во денешна Турција) бил административен центар на санџакот. Санџакот бил создаден во 1878 година. По неговото распаѓање во 1912 година, санџакот станал дел од Турција и Грција.

## Историја
Санџакот бил создаден во 1878 година од територијата на санџаците на Галиполе и Одрин, како и на островот Самотракија, кој до тогаш припаѓал на Архипелашкиот Пашалак. Главниот град бил првично во Диметока, но бил преместен во Дедеагач во 1884 година. Диметока подоцна била вратена кон Одринскиот Санџак..

Санџакот се состоел од три кази, кои понатаму биле поделени на неколку нахии:

* Каза Дедеагач (денес Александрополис): Ферес, Мекри, Сахинлер, Самтракија, Доганхисар
* Каза Софулу (мод. Суфли): Питикли, Песани, Камберлер-и Бала, Дервент, Еде, Ипсала
* Каза Енез: Енез или Коџа Али.

Од нив, Дедеагач и поголемиот дел од казаните Софулу денес се наоѓаат во Грција, додека казата Енез со делови од казата Софулу источно од реката Марица во Турција.

Санџакот преживеал сè додека не бил окупиран од страна на бугарските трупи во Првата балканска војна (1912-1913), по што делот западно од Марица станал бугарски (по 1919 година, грчки), додека источниот останал под турска контрола (освен за периодот 1919-1922 година, кога бил под сојузничка и грчка контрола).

## Наводи

Категорија:Санџаци на Отоманското Царство во Европа
Категорија:Дедеагач
Категорија:Отоманска Тракија
Категорија:Отоманска Грција
Категорија:Одрински Вилает
Категорија:Држави и територии распаднати во 1912 година
Делвински Санџак

**Делвински Санџак** (, ) — санџак кој припаѓал на Румелија во рамките на Отоманското Царство. Градот Делвина (во денешна Албанија) бил административен центар на санџакот. Санџакот бил создаден во 16 век. По неговото распаѓање во 1913 година, територијата на некогашниот санџак станала дел од Грција и Албанија.

## Наводи

Категорија:Санџаци на Отоманското Царство во Европа
Категорија:Отоманска Албанија
Категорија:Отоманска Грција
Категорија:Делвина
Категорија:Држави и територии распаднати во 1913 година
КК ТФТ

**КК ТФТ** —  кошаркарски клуб со седиште во населбата Тафталиџе, Општина Карпош. Клубот се натпреварува во Првата македонска кошаркарска лига.

## Историја
Клубот бил основан во 2010 година, во населбата Тафталиџе и оттаму името на клубот (**Т**а**фт**алиџe).

Во сезоната 2018/19, клубот пријавил сениорска екипа во Втората лига. Тогаш ТФТ завршил на четвртото место во Источната лига и стигнал до четвртфиналето на разигрувањето. Следната сезона, првенството било прекинато поради COVID-19 пандемијата, а ТФТ како екипа на моменталното прво место на Истокот, бил унапреден во Првата лига. Истата сезона, ТФТ се пријавил да учествува во Балканската лига.

## Состав

Извор: Кошаркарска федерација на Македонија  eurobasket.com

## Поврзано
* Прва македонска кошаркарска лига 
* Втора македонска кошаркарска лига 
* Куп на Македонија 
* Кошаркарска федерација на Македонија
* Кошарка во Македонија

## Наводи

## Надворешни врски
* Профил на КК ТФТ на eurobasket.com

Категорија:Прва македонска кошаркарска лига
Категорија:Македонски кошаркарски клубови
Список на археолошки наоѓалишта во Охридско

Ова е список на **[[археолошко наоѓалиште|археолошките наоѓалишта]]** во **[[Охридско]]**, односно на наоѓалиштата кои се наоѓаат на територијата на Општина Охрид и Општина Дебрца. Подредени се по азбучен редослед на населените места во или кај кои се наоѓаат. Списокот веројатно не е целосен.

## Наводи

*
Охридско
Вучитрнски Санџак

**Вучитрнски санџак** (; ;  / *Vučitrnski sandžak*), исто така познат како **Приштински пашалук**, бил санџак (административна единица од второ ниво) во текот на Османското царство во Румелискиот вилат (Балканскиот Полуостров), денашна Србија. Името го добил по административниот центар Вучитрн.

## Наводи

Категорија:Отоманска Србија
Категорија:Санџаци на Отоманското Царство во Европа
Категорија:Држави и територии распаднати во 1864 година
Херцеговински Санџак

**Херцеговински санџак** е османска административна единица од второ ниво која постоела на просторот на Херцеговина од 1481 до 1833 година и од 1851 до 1878 година. Помеѓу тие два периоди (од 1833 до 1851 година) овој санџак бил издигнат во покраина од прво ниво, Херцеговински пашалук (вилает).
Првобитното седиште на Херцеговинскиот санџак било во Фоча, а првиот херцеговински санџак-бег бил Хамза-бег. Главниот град подоцна бил пренасочен во Пљевља (поранешен назив *Брезница*). Херцеговинскиот санџак во почетокот бил дел од Румелискиот вилает, а со основањето на Босанскиот вилает, во 1580 година влегува во негов состав, како би во 1867 година станал дел од новооснованиот Босански вилает.

## Наводи

Категорија:Санџаци на Отоманското Царство во Европа
Категорија:Санџаци во Румелискиот вилает
Категорија:Отоманска Босна и Херцеговина
Категорија:Отоманска Црна Гора
Категорија:Држави и територии распаднати во 1833 година
Катарина Бранковиќ

**Катарина Бранковиќ** (, ; 1418/19–1492) била цељска грофица, жена на Улрих II Цељски и ќерка на српскиот деспот Ѓураѓ Бранковиќ и Јерина.

## Животопис
Катарина се омажила на 20 април 1434 за цељскиот гроф Улрих II. Тоа било политички брак со намера да се осигура поддршката од запад на Српското Деспотство. Нејзината сестра Мара Бранковиќ била омажена за султанот Мурат II за да се осигура поддршката од исток. Катарина родила три деца Херман (†1451), Георг (†1441) и Елизабета (1441—1455). Папата Пиј II еднаш рекол дека Катарина е убава и чесна (лат. alioquin facie et moribus honestam). Го нарачала Вараждинскиот апостол, православна литургиска книга и најстар зачуван кириличен ракопис на територијата на денешна Хрватска.

мини|лево|Манастирот „Свети Стефан“ во Конче
По смртта на нејзиниот маж во Опсадата на Белград во 1456, Катарина се одрекла од сите свои поседи во денешна Словенија и Хрватска, освен Кршко, во замена за одреден годишен надомест од 2000 дукати, а во 1460 година ги продала сите свои поседи во Славонија на Фридрих III за 29000 златни гулдени. Ја пропатувала Италија, Крф, Дубровник и на крајот се вратила на теритооријата на Македонија кај својата сестра Мара, вдовица на султанот Мурат II. Заедно со својата сестра помогнале во склучување на Цариградскиот мир после Отоманско-венециската војна. За таа цел праќала делегати во Венеција помеѓу 1470 и 1472 година, и заедно со сестра ѝ ги водела венециските пратеници во Цариград. По смртта на сестра ѝ во 1487 година, ја презела грижата за светогорските манастири. Пред смртта се одрекла од своите поседи во Кршко во замена за годишен надомест. Умрела во 1491 во селото Конче, каде и била погребана во локалната црква посветена на Свети Стефан.

## Предци

## Наводи

Категорија:Српско Деспотство
Категорија:Родени во 1418 година
Категорија:Починати во 1492 година
Категорија:Цељски грофови
Македонија во 1920-те

Оваа страница е список на настани во **1920-те во Македонија**.

## 1920
[мини|десно|[Иван Мрквичка *Мома од Радибуш*, 1929.]]
* 16 декември - Започнала наставата на Филозофскиот факултет во Скопје, како дел од Белградскиот универзитет, кој во тоа време е првата високообразовна институција во Македонија

## 1923
* 16 јануари - Четата на Иван Јанев-Брло извршила масакр врз српското колонизирано население во село Кадрифаково, при што биле убиени 23 селани и членови на нивните семејства
* 3 март - Како одговор на масакрот во Кадрифаково, од страна на српска воена чета по наредба на штипскиот жупан Добрица Матковиќ во село Гарван биле застрелани без судење 29 селани

## 1924
* 24 април - Отворена е Прилепска Пиварница
* 24 декември - Во Прилеп е основана Опитна станица за проучување на тутунот под раководство на академик Рудолф Горник, која подоцна ќе прерасне во Институт за тутун

## Родени
* 15 јануари 1920 - Петар Божиновски, партизан и народен херој
* 25 јануари 1920 - Златко Билјановски, партизан и народен херој
* 19 декември 1921 - Блаже Конески, филолог и поет
* 5 март 1923 - Ристо Лозаноски, сликар
* 20 декември 1923 - Ацо Шопов, поет
* 10 февруари 1927 - Петар Мазев, сликар
* 24 септември 1929 - Спасе Куновски, сликар

Категорија:Македонија во 20 век
Клиски Санџак

**Клискиот Санџак** (; изговорено Килис Санџа) бил санџак на Османлиското Царство чие седиште било во Клиската тврдина во Клис (денешна Хрватска) до заземањето од страна на Венецијанската Република во 1648 година, подоцна во Ливно меѓу 1648-1699 година.

## Заднина
Клискиот Санџак бил основан на 12 март 1537 година, по османлиската победа во Опсадата на Клис. Клис бил упориште на Ускоците и трн и на венецијанската и на османманската страна. Тврдината била заземена од османлиските сили командувани од Мурат Бег Тардиќ во име на Гази Хусрев-бег кој бил санџакбег на Босанскиот Санџак.

## Административна поделба
Територијата на Клискиот Санџак била составена од ново заземените територии на западна Босна, Далмација (со реките Цетина, Крка и Зрмања), Лика и Крбава. Хрватскиот Вилает бил прекинат кога бил припоен од новосоздадениот Клиски Санџак во 1537 година.

Првиот попис на земјата во Клискиот Санџак бил направено во 1540 година во рамките на пописот на Босанскиот Санџак. Дефтерот од 1550 година е најстариот сочуван дефтер на Клискиот Санџак. Овие рани дефтери на почетокот на 15 век покажуваат дека територијата на овој санџак била однаселена. Османлиите населиле неплодни земји со нов бран на овчари и козари.

Клискиот Санџак бил дел од Босанскиот Ејалет уште од основањето во 1580 година, како што го опишал познатиот османлиски патник Евлија Челебија.

## Управници
Мурат-бег Тардиќ бил назначен за прв санџакбег на Клискиот Санџак. Тардиќ останал на таа позиција сè до 1544 година кога бил назначен на местото санџакбег од Пожешкиот Санџак. Малкоч-бег починал во 1545 година како санџакбег на Клис. Синан, син на сопругата на султанот и санџакбег на Клискиот Санџак, починал во 1593 година во битка. Во 1596 година, санџакбег бил Мустафа-паша Пијаде-пашиќ. Во периодот 1609 - 1615 санџакбег бил Зулфикар-паша Атлагиќ чиј наследник Пири-паша го убил во 1616 година. Во 1645 година, санџакбег бил Миралем, кој беше Албанец. Во 1648 година, санџакбег бил Мехмед Мустајбеговиќ кој го загубил Клис од Венецијанците.

## Наводи

Категорија:Отоманска Босна и Херцеговина
Категорија:Отоманска Хрватска
Категорија:Санџаци на Отоманското Царство во Европа
Порнографија

алт=„ХХХ“ често се користи за означување порнографски материјал |мини|„ХХХ“ често се користи за означување порнографски материјал
**Порнографија** — прикажување сексуални материјали со единстеван намена за сексуално возбудување и задоволување. Порнографијата се прикажува низ различни медиуми, како: филмови, фотографии, цртежи, книги, списанија, анимација, видео, видео игри итн. Поимот „порнографија“ не ги опфаќа некои изведби во живо, како што е стриптизот. Денес, главни учесници во порнографското прикажување се моделите кои позираат за порнографските фотографии и глумците кои играат во порнографскиет филмови.

## Порнографијата како мотив во уметноста и во популарната култура
* „Карневал“ — расказ на српскиот писател Игор Маројевиќ.
* „Војна за честа на Моана Поци“ (српски: *Rat za čast Moane Poci*) — расказ на Игор Маројевиќ.
* „Глас во врска со порнографијата“ — песна на полската поетеса Вислава Шимборска.
* „Порнографија“ (англиски: *Pornography*) — песна од истоимениот албум на британската рок-група Кјур (*The Cure*) од 1982 година.

## Наводи

Категорија:Сексуалност
Категорија:Порнографија
Стејт департмент

[мини|десно|260п|Зградата посветена на Хари Труман во главниот град [Вашингтон, седиште на Стејт департментот]]
**Стејт департмент** (на  или *United States Department of State*, буквално преведено како Државен оддел на САД) — сојузен орган на извршната власт на САД, надлежен за водење на надворешната политика и меѓународните односи, кој е еквивалент на министерство за надворешни работи во некои земји. Основан во 1789 година како прв извршен оддел на САД, дел од надлежностите на одделот се: советување на претседателот на САД, управување со дипломатските мисии на нацијата, преговори со странски ентитети и застапување на САД во Обединетите нации.

Со овој орган раководи државниот секретар, кој е номиниран од претседателот на САД и одобрен од Сенатот на САД. Државниот секретар е главен дипломат и претставник на нацијата во странство, тој е прв по важност меѓу членовите на т.н. Кабинет на Соединетите Држави, дел од извршната гранка на сојузната влада на САД, како и четврти по ред на претседателската линија на заменици, која предвидува кој ќе ја преземе функцијата доколку актуелниот претседател на САД умре, поднесе оставка, биде сменет од функцијата или не е способен да ја извршува функцијата.

Стејт департментот е сместен во зградата именувана по Хари Труман, во населбата Фоги Ботом во главниот град Вашингтон, на само неколку блокови од Белата куќа. Од јануари 2021 година, тековен државен секретар на САД е Ентони Блинкен, кој стапува на функцијата како дел од администрацијата на Џо Бајден.

## Наводи

## Надворешни врски
* Официјално мрежно место

Категорија:Министерства на САД
Категорија:Надворешни односи на САД
Категорија:Министерства за надворешни работи
Сојузни извршни оддели на САД

мини|десно|240п|Раководителите на извршните оддели во администрацијата на Трамп присуствуваат на првата средба на Кабинетот
**Сојузните извршни оддели на САД** се главните единици на извршната гранка на сојузната влада на САД. Тие се аналогни на министерствата, кои се вообичаени во парламентарните или полупретседателските системи (САД имаат претседателски систем), но за разлика од нив одделите се под раководство на претседателот на владата, кој исто така е и шеф на државата. Денес постојат 15 извршни оддели во САД.

Раководителите на извршните оддели го добиваат називот *секретар* на соодветниот оддел (*на пример: Секретар на Финансии*), освен раководителот на Одделот за правда кој се нарекува јавен правобранител. Раководителите ги именува претседателот на САД и стапуваат на функцијата по потврда од Сенатот. Сите раководители на извршните оддели се и членови на Кабинетот на Соединетите Држави, извршен орган кој практично служи како советодавно тело на претседателот.

Најстариот извршен оддел е Стејт департментот, кој е создаден во јули 1789 година, како надлежен за надворешните работи. Покрај овој оддел, останатите 14 оддели кои денес постојат се: Финансии; Одбрана; Правда; Внатрешни работи; Земјоделство; Трговија; Труд; Здравје и човечки услуги; Домување и урбан развој; Транспорт; Енергија; Образование; Односи со ветераните, и Домашна безбедност.

Категорија:Министерства на САД
Веење (жетва)

[мини|Веење ориз, [Утараканд, Индија]]
[upright|мини|десно|Користење на [вила (полска)|вила за веење]] 
**Веење** — земјоделски метод развиен во античките култури за одвојување на зрната од плевата. Може да се користи и за отстранување на штетници од складирано жито.

Во наједноставен облик веењето се состои од фрлање на мешавината од зрна и плева во воздух така што ветерот ја дува настрана плевата која е полесна, а зрната паѓаат за повторно долу и се собираат. Се користеле разни техники како посебно обликувана корпа која се тресела за да се подигне плевата или користење на вила или лопата за веење. 

## Во Кина
[upright|мини|лево|Кинеска [веалка од енциклопецијата *[[Тијангонг Каиву]]* (1637)]]
Во древна Кина, методот бил подобрено со развој на вртечки проветрувач кој користел рачен проветрувач за добивање на воздушна струја. Ова било претставено во книгата Нонг Шу од 1313 година.

## Во Европа

Во саксонските населби како што е идентификуваната во Нортамберленд како Бедовиот Ад Гефрин  (денес Јеверинг) било покажано (со реконструкција на ископините) дека градбите  имале влезови еден наспроти друг. Промајата создадена во амбарите од вака поставените врати се користела за веење.

Техниката развиена од Кинезите била прифатена во Европа дури во 18 век, кога веалките користеле „едрени проветрувачи“. Вртливите проветрувачи за веење биле донесени во Европа, од холандски морнари, меѓу 1700 и 1720 година. Очигледно ги добиле од холандската населба Батавија на Јава, Холандска Источна Индија. Швеѓаните ја донеле **веалката** од јужна Кина отприлика во исто време, а језуитите донеле неколку машини во Франција од Кина околу 1720 година.

## Во Македонија
[мини|250px|десно|[Веалка од 1839 година]]
Веалката во Македонија се користела многу доло време, но во 1950-тите и 1960-тите веењето на житни култури во Македонија и на Балканот почнува да исчезнува со воведувањето на механизирано комбинирано жнеење, вршење и веење со комбајни.

## Наводи

Категорија:Жетва
Категорија:Постапки на двоење
Пелистерска битка

**Пелистерска битка** – последна битка од Илинденското востание која се одиграла на 22 септември 1903 година, во која загинале 48 од 92-те востаници, на Баба Планина над селото Цапари во месноста денес позната како Палиснопје.

## Борба
Војводата Ацко Трајков од село Базерник, Демирхисарско, заедно со војводата Лефко Магаревчето од потпелистерското село Магарево, со уште стотина комити од Демирхисарско и Битолско, по неуспешното Илинденско востание требало да го му го предадат оружјето на ѓаконот Евстатиј кој бил задолжен за прибирање, складирање и обезбедување. Меѓутоа биле предадени и опколени од турски аскер. Со цел да избегнат запалување на селото Цапари, како што претходно се случило во селата Ѓавато и Смилево, војводата Ацко Трајков наредил повлекување кон Пелистер и така опколени, со големи загуби успеале да го пробијат обрачот кон високите делови од Пелистер.

## Споменик
Во спомен на оваа битка, во непосредна близина на Ротинска Река, на патот кон врвот Пелистер во 1968 година подигнато е скромно спомен-обележје.

## Наводи

Категорија:Илинденско востание
Фудбалски сојуз на Словачка

**Фудбалска федерација на Словачка** (, **SFZ**) е управно тело за фудбал во Словачка, сместено во Братислава.

## Надворешни врски
* Official site (in Slovak, Hungarian and English)
* Slovakia  at FIFA site
* Slovakia at UEFA site
Ротинска Река

**Ротинска Река** или **Ротска Река** — река во северниот дел на Баба Планина, западно од градот Битола.

## Течение
Реката извина на Баба Планина, поминува низ селото Ротино, Цапарско Поле и се влева во реката Шемница кај селото Лера.

По течението на реката е изградено вештачкото Ротинско Езеро.

## Хидрографија
Зафаќа сливно подрачје од 23,52 км2.

## Наводи

## Поврзано
* Баба
* Ротино
* Цапарско Поле
* Лера

Категорија:Реки во Македонија
Категорија:Ротино
Парк

**Парк** е природен, полуприроден или уреден простор со зелена површина (дрва, грмушки, трева, цвеќиња и други растенија), наменет за разонода, рекреација и одмор на луѓето. Парковите може да се состојат од тревнати површини, карпи, дрвја, но и градежни објекти и други објекти, како: угостителски објекти, споменици, фонтани, направи за вежбање, направи за играње на децата или домашните миленици итн. Исто така, некои паркови вклучуваат и посебни терени за разни спортови, како и патеки за пешачење, велосипедизам итн. Најпосле, парковите се опремени со разна урбана опрема, како: клупи, маси, скари итн.

## Паркот како мотив во уметноста и во популарната култура
* „Во паркот“ — песна на полската поетеса Вислава Шимборска.
* „Прошетка во паркот“ (англиски: *Walking Thru The Park*) — песна на американскиот блуз-музичар Мади Вотерс (*Muddy Watres*)“ од 1981 година.

## Наводи

Категорија:Паркови
Категорија:Урбанизам
Категорија:Предел
Антонио Амури

**Антонио Амури** (), (,  – , ) бил италијански автор, писател на радио и телевизиски сценарија, лиричар.

Роден бил во Анкона, Амури бил автор на некои од најпопуларните ревии на РАИ - Радио - телевизија Италија, како што се Канзонисима, Гран Вариета, Фантастико и Студио Уно. Тој исто така бил автор на четиринаесет книги, неколку од нив биле со голем тираж и бројна читателска публика, најчесто тоа  биле збирки раскази, кои се состоеле од сатирични мотиви за семејни проблеми и недоразбирања.

Амури бил татко на телевизиската писателка Валентина Амури и на филмскиот режисер Франко Амури;  тој бил и  дедо на американската глумица Ева Амури,.

## Наводи

## Надворешни врски
* 
* 

Категорија:Италијански текстописци
Категорија:Италијански писатели од 20 век
Категорија:Италијански радио писатели
Категорија:Родени во 1925 година
Златен гол

**Златен гол** било правило во фудбалот користено од страна на ФИФА од 1993 до 2004 година.

## Регулатива
Родено по писмо што се појавило во *[[The Times|Times]]* на 16 април 1992 година, правилото за златен гол важело во продолженијата на фудбалските натпревари во нокаут-фазата: откако натпреварот завршил со нерешен резултат по регуларното време, првиот постигнат гол во продолженијата ќе му ја донесе победата на тимот кој го постигнал; ова се засновало на концептот на *[[Ненадејна смрт (спорт)|Ненадејна смрт]]* присутен во екипните спортови во Северна Америка.

Во 2002 година, варијантата „сребрен гол“ била воведена од УЕФА, која според правилата му носела победа на тимот кој бил во водство по крајот на едно од продолженијата (небитно дали се работи за првото или второто). Двете правила биле укинати од ИФАБ по крајот на Европското првенство 2004.

## Критики
Оригиналната идеја на „Златниот гол“ била да се поттикнат екипите да играат поофанзивно, со што ќе се намали употребата на изведување пенали како параметар кој ќе го одлучува победникот; наместо тоа, се верувало дека правилото дало спротивен ефект, бидејќи екипите на теренот често имале тенденција да се затворат и да се бранат со цел да избегнат да примат одлучувачки погодок кој ќе ги елиминира моментално.

## Натпревари решени со ''златен гол''
### Репрезентативни натпревари

### Клупски натпревари

## Останати спортови
Освен во фудбалот, „Златниот гол“ имал и има примена и во некој други споротви како хокеј на трева, хокеј на мраз, рагби, американски фудбал, бејзбол и др.

## Поврзано
* Гол
* Сребрен гол
* Продолженија
* Изведување пенали

## Наводи

Категорија:Фудбалски правила
Категорија:Фудбалска терминологија
Американски геофизички сојуз

**Американски геофизички сојуз** (**АГС**, ) е непрофитна организација за геолози, хидролози, океанографи, атмосферски, планетарни и вселенски научници со повеќе од 60.000 члена од 137 земји. Активностите на АГУ се во насока на организација и распространување на научни информации во меѓудисциплинарни и меѓународни области на науките за Земјата и вселената. Геофизичките науки покриваат четири основни области: атмосферски и океански науки, науки за Земјината кора, хидролошки науки и вселенски науки. Седиштето на АГУ е на авенијата „Флорида“ во Вашингтон, САД.

## Надворешни врски

* Официјално мрежно место: http://www.agu.org/

## Наводи

Категорија:Научни друштва во САД
Боуен Јанг

[мини|Јанг во [2025|2025 година.]]
**Боуен Јанг** (, , р.  година во Бризбејн, Квинсленд, Австралија) е американски глумец, комичар, поткастер и писател од Аурора, Колорадо, САД. Заедно со Мет Роџерс, го води „Las Culturistas“, комедиски поткаст за поп-култура. На Твитер е активен со споделување на видеа со усна синхронизација на теми поврзани со поуларната култура. Од 2018 година, Јанг е дел од сценарискиот тим на „Сабота вечер во живо“ (SNL), каде веќе следната година почнал да се појавува во живо со што станал првиот кинески Американец, трет геј маж и четврти азиски Американец како дел од тимот водители.

## Наводи

Категорија:Живи луѓе
Категорија:Луѓе од Бризбејн
Категорија:Австралијци
Категорија:Американци со кинеско потекло
Категорија:Американски писатели
Категорија:Американски глумци
Категорија:Американски водители
Едоардо Албинати

**Едоардо Албинати** (), (, ) италијански романописец.

## Живот и кариера

Роден е во Рим, 1956 година. Албинати ја започнал својата кариера како преведувач, уредник на сценарија    уредник на списанието „ Нови Аргоменти“.

Своето деби како писател го направил во 1988 година, со збирката раскази „Арабески од моралниот животот“ .

Неговиот роман „Полскиот мијач на стакло“ во 1989 година беше адаптиран во филм „Баладата за мијачите на ветробраните“ од Питер Дел Монте.

Од средината на 90-тите години, тој работи во затворо  како учител.

Во 2002 и во 2004 година учествувал во две мисии на Високата комисија на ООН за бегалци во Авганистан и Чад, исто така пишувајќи неколку извештаи објавени од страна на весниците „Кориера де ла Сера“ и „Ла Република“.

Во 2004 година Албинати ја освои наградата Вијареџо  за романот „Свенименти“.

Во 2006 година заедно со глумецот Филипо Тими го  напиша  романот „Приказна за приказните“, кој подоцна Тими го адаптираше во театаеска претстава.

Во 2015 година соработуваше со Матео Гароне на сценариото за  филмот „Приказна за приказните“.

Во 2016 година ја освои наградата Стрега со полуавтобиографскиот роман „Католичката школа“.

## Селектирани дела
### Романи
* * Полскиот мијач на стакло *.
* * Свенименти *
* * Католичкото училиште *
* * Фанатички срца *

### Раскази
* * Арабески текстови за моралниот живот *
* * 19 '
* * Гласови во мракот '
* * Војна на тагата! *

### Поезија
* * Елеги и поговорки *
* * Причестување на стоките *
* * Италијанска синтакса *

## Филмски сценарија
* * Едно за мене, едено  за вас и едено на Рафаеле ”
* *Приказната за приказните ”
* '' Направи убави соништа”
## Наводи

## Надворешни врски
* 

Категорија:Италијански писатели од 21 век
Ланец

**Ланец**, **верига**  или **синџир** е низа од поврзани делови, наречени алки, вообичаено направени од метал, слична на јажето според флексибилноста и виткањето, но поцврста и отпорна на притисок. Ланците се разликуваат според намената: едни служат за кревање, прицврстување, врзување, обезбедување; други служат како накит; трети служат за пренос на механичка сила во машините.

## Ланецот како мотив во книжевноста
* „Ланци“ — песна на полската поетеса Вислава Шимборска.
* „Врзан во ланец“ (англиски: *Tied Up In Chain*) — песна на новозеландската рок-група Чилс (*The Chills*) од 1990 година.

## Наводи

Категорија:Механика
Категорија:Накит
Чај Ју

**Чај Ју** (, , р. 1965 година во Сингапур) е американски драматург и театарски режисер. Тој бил уметнички директор на театарот „Виктори Гарденс“ во Чикаго, Илиноис, САД меѓу 2011 и 2020 година.

## Наводи

Категорија:Сингапурци
Категорија:Американци
Категорија:Американци со сингапурско потекло
Категорија:Апсолвенти на Бостонскиот универзитет
Категорија:Драматурзи
Категорија:Театарски режисери
Категорија:Луѓе од Сингапур
Категорија:Родени во 1965 година
Категорија:Живи луѓе
Елио Виторини

**Елио Виторини ** (), (,  – , ) бил италијански писател и романописец . Тој бил современик на Чезаре Павезе и значаен италијански романописец. Негово најпознато дело бил романот  „ Разговори во Сицилија“ кој како главен мотив го имал антифашизмот , поради што беше затворен кога беше објавен во 1941 година. Првото издание на романот на САД  , објавен во 1949 година, беше со предговор од  Ернест Хемингвеј, чиј стил влијаел особено на Виторини особено во тој роман..

## Животопис
Виторини е роден во Сиракуза, Сицилија , уште од раното детство често се селел, заедно со неговиот татко кој бил работник во железницa. Сицилија со неговиот татко, работник во железницата. Неколкупати побегнал од дома, а во 1924 година ја напуштил  Сицилија. Се преселил во Фиренца каде што работел како линотипер во печатница,  1934 година поради труење со олово, ја напуштил работата во печатницата.

Од  1927 година, започнал да објавува, најпрво во литературни списанија. Од овој период се многу негови дела, особено раскази  и романот „Црвениот Каранфил“, но не биле објавувани до Втората светска војна   поради фашистичката цензура. Во 1937 година, тој бил протеран од Националната фашистичка партија поради неговата писмена форма за поддршка на републиканците во Шпанската граѓанска војна .

Во 1939 година се преселил, овој пат во Милано .  Останал отворен критичар на режимот на Бенито Мусолини, Виторини беше уапсен и затворен во 1942 година. Тој се приклучил на италијанската комунистичка партија и започна да зазема активна улога во Отпорот, што беше главен мотив во неговиот роман од 1945 година „Мажи, а не мажи“. Исто така во 1945 година, тој кратко станал уредник на италијанскиот комунистички дневен весник „Л’ Унита“ и неделникот „Ил Политчетнико“.

По војната, Виторини главно се посветил на својата работа како уредник, помагајќи  на младите писатели , како  Итало Калвино и Феноглио. 
Неговото последно главно објавено дело  за време на неговиот живот беше “Ерика и нејзините браќа“ во 1956 година .

Веста за настаните на унгарското востание, длабоко ги потресле , особено поради неговите убедувања за  комунизмот, тоа била причина поради што во голема мера се откажал од  пишувањето, оставајќи недовршени дела кои биле објавени  посмртно.

До крајот на животот работел како уредник. Во 1959 година, заедно со  Калвино  го основале литературното списание Ил Менаби. Тој исто така се кандиддирал за член  на италијанската социјалистичка партија.

Починал во Милано во 1966 година. Тој бил атеист.

## Творештво
* * Ситни буржоаски приказни *, 1931
* * Црвениот каранфил *,1933 
* * Разговори во Сицилија * , 1941
* * Мажи а не мажи *, 1945 
* * Жените на Месина * ,1949
* * Ерика и нејзините браќа *, 1956
Тој ги превел на италијански јазик делата на: Даниел Дефо, Едгар Алан По, Џон Стајнбек, Вилијам Фокнер, Д. Х. Лоренсс, Вилијам Сомерсет Мом и други.

## Библиографија
**Un padre e un figlio. Biografia famigliare di Elio Vittorini* / Demetrio Vittorini. Bellinzona [Switzerland]: Salvioni, 2000. (Demetrio Vittorini is Elio Vittorini's son.)

## Наводи

Категорија:Италијански писатели од 20 век
Категорија:Починати во 1966 година