Јасен

мини|Гранче од полски (долголисен) јасен
мини|Семе на обичниот јасен
мини|Црн јасен
**Јасен** () — род на цветни растенија од семејството на маслинките (*Oleaceae*). Опфаќа 45-65 вида на средни до големи дрва кои се претежно листопадни, со неколку суптропски зимзелени видови. Листовите се спротивно поставени и непарно перести, но и прости кај неколку вида. Семето се содржи во плодови кои се крилести оревчиња.

Во Република Македонија, како автохтони се застапени белиот или обичен јасен (*F. excelsior*), полскиот јасен (*F. angustifolia*) и црниот јасен (*F. ornus*).

## Некои видови
;западен Палеарктик (Европа, северна Африка и југозападна Азија)
* *[[Fraxinus angustifolia]]* Vahl &ndash; полски јасен, теснолисен јасен
** *[[Fraxinus angustifolia]]* subsp. *oxycarpa* &ndash; кавкаски јасен
* *[[Fraxinus dimorpha]]*
* *[[Fraxinus excelsior]]* L. &ndash; бел јасен, обичен јасен, горски јасен
* *[[Fraxinus holotricha]]* Koehne
* *[[Fraxinus ornus]]* L. &ndash; црн јасен
* *[[Fraxinus syriaca]]*
* *[[Fraxinus pallisiae]]* Wilmott &ndash; Палисов јасен

;источен Палеарктик (средна и источна Азија)
* *[[Fraxinus apertisquamifera]]*
* *[[Fraxinus baroniana]]*
* *[[Fraxinus bungeana]]* DC. &ndash; Бунгеов јасен
* *[[Fraxinus chinensis]]* Roxb. &ndash; кинески јасен
* *[[Fraxinus chiisanensis]]*
* *[[Fraxinus floribunda]]* Wall. &ndash; хималајски јасен
* *[[Fraxinus griffithii]]*C.B.Clarke &ndash; Грифитов јасен
* *[[Fraxinus hubeiensis]]* Ch'u & Shang & Su &ndash; хубејски јасен
* *[[Fraxinus japonica]]* &ndash; јапонски јасен
* *[[Fraxinus lanuginosa]]*
* *[[Fraxinus longicuspis]]*
* *[[Fraxinus malacophylla]]*
* *[[Fraxinus mandschurica]]* Rupr. &ndash; манџурски јасен
* *[[Fraxinus mariesii]]* &ndash; Мариин јасен
* *[[Fraxinus micrantha]]* Lingelsh.
* *[[Fraxinus paxiana]]* Lingelsh.
* *[[Fraxinus platypoda]]*
* *[[Fraxinus raibocarpa]]* Regel
* *[[Fraxinus sieboldiana]]* Blume &ndash; јапонски цветен јасен
* *[[Fraxinus sogdiana Bge]]*
* *[[Fraxinus spaethiana]]* Lingelsh. &ndash; Спетов јасен
* *[[Fraxinus trifoliata]]*
* *[[Fraxinus xanthoxyloides]]* (G.Don) Wall. ex DC. &ndash; авганистански јасен

;западна и југозападна Северна Америка
* *[[Fraxinus anomala]]* Torr. ex S.Watson &ndash; еднолисен јасен
* *[[Fraxinus berlandieriana]]* DC. &ndash; мексикански јасен
* *[[Fraxinus cuspidata]]* Torr. &ndash; мирислив јасен
* *[[Fraxinus dipetala]]* Hook. & Arn. &ndash; калифорниски јасен
* *[[Fraxinus dubia]]*
* *[[Fraxinus gooddingii]]* &ndash; Годингов јасен
* *[[Fraxinus greggii]]* A.Gray &ndash; Грегов јасен
* *[[Fraxinus latifolia]]* Benth. &ndash; орегонски јасен
* *[[Fraxinus lowellii]]* &ndash; Ловелов јасен
* *[[Fraxinus papillosa]]* Lingelsh. &ndash; чивавански јасен
* *[[Fraxinus purpusii]]*
* *[[Fraxinus rufescens]]*
* *[[Fraxinus texensis]]* (A.Gray) Sarg. &ndash; тексашки јасен
* *[[Fraxinus uhdei]]* (Wenz.) Lingelsh. &ndash; шамелски јасен
* *[[Fraxinus velutina]]* Torr. &ndash; кадифен јасен

;источна Северна Америка
* *[[Fraxinus americana]]* L. &ndash; американски јасен
* *[[Fraxinus caroliniana]]* Mill. &ndash; каролински јасен
* *[[Fraxinus nigra]]* Marshall &ndash; црн американски јасен
* *[[Fraxinus pennsylvanica]]* Marshall зелен јасен
* *[[Fraxinus profunda]]* (Bush) Bush &ndash; јасен тиквар
* *[[Fraxinus quadrangulata]]* Michx. &ndash; син јасен

## Екологија
Јасеновите лисја се храна за гасеницитее на некои видови пеперуги и молци.

## Употреба
Јасеновото дрво е тврдо и густо (над 710&nbsp;кг/м3 кај обичниот јасен и 670&nbsp;кг/м3 (±20%) кај американскиот), со значајна жилавост и голема цврстина, но сепак свитливо. Поради тоа се користи за изработка на лакови, рачки на алат, бејзбол-палки и други видови прачки што бараат голема сила и издржливост.

Честопати јасеновото дрво се користи за изработка на електрични гитари, тапани и куќна столарија, и се добива фурнир за канцелариски мебел. Од него не се изработуваат предмети што стојат на отворено бидејќи срцевината не издржува контакт со земја, и гние во рок од пет години.

Во столарството, јасеновото дрво се смета за мошне погодно поради пријатниот конечен изглед, лесна обработка со струк и згодно за шајки, завртки и лепила. Во минатото, каросеристите правеле трупови за кочии и автомобили, кои биле предвидени да се свиткуваат за амортизација. Од истата причина, јасенот бил многу важен за изработка на авиони во раните години на воздухопловството.

Јасенот е мошне ценет и како огревно дрво, ќумур и како дрвен материјал за чадење. Од внатрешната кора на синиот јасен (*F. quadrangulata*) порано се добивала сина боја.

## Наречено по дрвото

* Јасен (резерват) — природен резерват именуван по дрвото
* Јасеново - село во Велешко
* Јасеновац — село во Хрватска, место на познатиот логор
* „Селото зад седумте јасени“ (1952) — роман од Славко Јаневски

## Наводи


Категорија:Маслинки
Категорија:Лековити растенија