Исак Розенберг

**Исак Розенберг** (роден на 25 ноември 1890 – починал на 1 април 1918) — англиски поет и уметник. Неговите *„Поеми од рововите“* се признати како една од најистакнатите поезии напишани за време на Првата светска војна. 

## Ран живот
Исак Розенберг е роден во Бристол на 25 ноември 1890 година на улицата Аделаида број 5 во близина на Сент Мери Редклиф.  Тој бил второ од шест деца и најстар син (неговиот брат близнак починал при раѓање) на неговите родители, Барнет (порано Довбер) и Хача Розенберг, кои биле литвански еврејски имигранти во Велика Британија од Двинск (денес во Латвија). Во 1897 година, семејството се преселило во Степни, сиромашна населба во Ист Енд на Лондон, и еден од оние со голема еврејска заедница.  Исак Розенберг го посетувал основното училиште „Сент Пол“ на плоштадот Велклоуз, Свети Ѓорѓи во источната парохија. Подоцна, тој одел во Одборот на училиштето „Бејкер Стрит“ во Степни, кое имало силно еврејско присуство.  Во 1902 година, тој добил награда за добро однесување и му било дозволено да посетува часови во Училиштето за уметност и занаети во Степни Грин. Во декември 1904 година, тој го напуштил училиштето „Бејкер Стрит“, а во јануари 1905 година започнал чиракување кај Карл Хенчел, гравер од Флит Стрит. 

Тој се заинтересирал и за поезија и за ликовна уметност и почнал да посетува вечерни часови на Биркбековиот колеџ. Се откажал од своето чиракување во јануари 1911 година. По случајната средба во март 1911 година со Лили Делиса Џозеф во Националната галерија, таа, нејзината сестра Хенриета Леви и г-ѓа Херберт Коен го спонзорирале неговото аплицирање во октомври 1911 година за да се запише на Школата за ликовни уметности „Слејд“ при Универзитетскиот колеџ во Лондон (УКЛ).   За време на неговото студирање во школата „Слејд“, Розенберг студирал заедно со Дејвид Бомберг, Марк Гертлер, Стенли Спенсер, Пол Неш, Едвард Вадсворт, Дора Карингтон, Вилијам Робертс и Кристофер Невинсон.  Тој бил прифатен од Лоренс Бињон и Едвард Марш и почнал сериозно да пишува поезија, но страдал од лошо здравје.  Тој објавил памфлет со десет песни, *„Ноќ и ден“*, во 1912 година. Исто така, изложил слики во галеријата Вајтчепел во 1914 година.

Плашејќи се дека неговиот хроничен бронхит ќе се влоши, Розенберг се надевал дека ќе се излечи преку преселување во 1914 година во потоплата клима на Јужна Африка, каде што неговата сестра Мина живеела во Кејптаун.  Еврејското здружение за образовна помош од Лондон помогнало со плаќање на билетот.

Откако пристигнал во Кејптаун кон крајот на јуни 1914 година, тој ја составил песната „*За добивање вести за војната*“. Додека многумина пишувале за војната како патриотска жртва, Розенберг бил критичен кон неа уште од самиот почеток. Сепак, чувствувајќи се подобро и надевајќи се дека ќе најде работа како уметник во Британија, Розенберг се вратил во март 1915 година. Објавил втора збирка песни, *„Младост“*, а потоа, откако не можел да најде постојана работа, се пријавил во Британската армија кон крајот на октомври 1915 година. Тој побарал половина од неговата плата да ѝ биде испратена на неговата мајка. 

Во лично писмо, Розенберг го опишал својот став кон војната: „*Никогаш не се приклучив на војската од патриотски причини. Ништо не може да ја оправда војната. Претпоставувам дека сите мора да се бориме за да ги решиме проблемите*.“ 

## Прва светска војна
мини|301x301пкс|Војник Розенберг, личен број на служба 22311
Розенберг бил распореден во 12-тиот баталјон Бантам на Сафолкскиот полк, *бантам* е ознака за мажи под вообичаената минимална висина од 175 см. Откако очигледно одбил унапредување во каплар, Розенберг бил префрлен, најпрвин, во Јужниот Ланкаширски полк, а потоа во Кралскиот Ланкастерски полк. Тој бил испратен со својата единица да служи на Западниот фронт во Франција, каде што пристигнал на 3 јуни 1916 година. Тој продолжил да пишува поезија додека служел во рововите, вклучувајќи ги „*Поминување на денот во рововите*“, „*Враќајќи се, ги слушаме чучурлигите*“ и „*Депонија на мртовец*“. Во декември 1916 година, списанието *Poetry* објавило две од неговите песни. 

Во јануари 1917 година, Розенберг пријавил дека е болен, а неговото семејство и пријателите ги замолиле неговите претпоставени да го отстранат од военото боиште; бил префрлен во Работниот баталјон на Четириесеттата дивизија и започнал да доставува бодликава жица до рововите. Во овој период ја напишал својата поема *„Депонија на мртовецот“*. Во јуни, привремено бил распореден во 229-та полева чета, Кралски инженери. Во септември 1916 година, поминал десет дена во Лондон на отсуство. Откако се вратил во својата стара единица, се разболел во октомври и поминал два месеци во 51-та Општа болница. По ослободувањето, бил префрлен во 1-виот баталјон на Кралскиот ланкастерски полк. Тој аплицирал за преместување во баталјон составен исклучиво од еврејски членови, но историчарите не можеле да ја пронајдат неговата апликација. 

На 21 март 1918 година, германската армија ја започнала својата Пролетна офанзива на Западниот фронт. Една недела подоцна, Розенберг го испратил своето последно писмо со песната „*Низ овие бледи студени денови*“ во Англија пред да замине на фронтовските линии како засилување. Откако штотуку завршил ноќна патрола, тој бил убиен ноќта на 1 април 1918 година со уште десет војници на одредот; постои спор околу тоа дали неговата смрт се случила од рацете на снајперист или во блиска борба. Во двата случаи, тој починал во град наречен Фампу, североисточно од Арас. Најпрвин бил погребан во масовна гробница, но во 1926 година неидентификуваните останки на шесте војници на КОРЛ биле поединечно повторно погребани на гробиштата Бајел Роуд Ист, парцела V, Сен Лоран-Бланжи, Па де Кале, Франција.  Надгробната плоча на Розенберг е означена со неговото име и зборовите „*Погребан во близина на ова место*“, како и - „*Уметник и поет*“.

## Наследство
мини|Споменик на поетите од Првата светска војна, Вестминстерска опатија
* Автопортретите на Розенберг се изложени во Националната портретна галерија  и во галеријата Тејт Британија. 
* Спомен-сина плоча во негова чест се наоѓа пред галеријата Вајтчепел, поранешна библиотека Вајтчепел, која ја открил англо-еврејскиот писател Емануел Литвиноф. 
* На 11 ноември 1985 година, Розенберг станал меѓу 16-те поети од Големата војна кои беа одбележани на камен од шкрилец откриен во Поетскиот агол на Вестминстерската опатија.  Натписот на каменот е земен од „*Предговорот*“ на Вилфред Овен кон неговите песни и гласи: „*Мојата тема е војната и сожалувањето на војната. Поезијата е во сожалувањето*.“ 
* Розенберг се појавува во романот *„Grosse Fugue“* од Ијан Филипс.
* Во *„Големата војна и современото сеќавање“*, значајната студија на Пол Фасел за книжевноста од Првата светска војна, Фасел ја идентификува „*Прекрасниот ден во рововите*“ на Розенберг како „*најголемата поема на војната*“.
* BBC Radio 4 емитувал документарец за неговиот живот насловен „*Никој не ми рече да ги подмачкувам чизмите*“, напишан и режиран од Нил Каргил, а нарацијата ја направиле Сер Ентони Шер и Сајмон Шацбергер – повторно емитуван од Radio 4Extra.

## Наводи

## Извори
* Geoff Akers – *Beating for Light: The Story of Isaac Rosenberg* (2006)
* Jean Moorcroft Wilson – *Isaac Rosenberg, poet and painter* (1975)
* *Word and Image VI. Isaac Rosenberg 1890–1918* (National Book League, 1975)
* Jean Liddiard – *Isaac Rosenberg; the Half Used Life* (1975)
* J. Cohen – *Journey to the Trenches: The Life of Isaac Rosenberg 1890–1918* (1975)
* Deborah Maccoby – *God Made Blind: The Life and Work of Isaac Rosenberg* (1999 Symposium Press; )
* Harold Finch – *The Tower Hamlets Connection – a Biographical Guide* (Stepney Books )
* *Six Poets of the Great War: Wilfred Owen, Siegfried Sassoon, Isaac Rosenberg, Richard Aldington, Edmund Blunden, Edward Thomas, Rupert Brooke and Many Others.* (edited by Adrian Barlow) Cambridge University Press, 1995; 
* *Poets of the Great War: Wilfred Owen, Siegfried Sassoon, Isaac Rosenberg, Richard Aldington, Edmund Blunden, Edward Thomas, Rupert Brooke, and Many Others.* (Naxos AudioBooks; )
* Isaac Rosenberg – *Selected Poems and Letters* ed. Jean Liddiard (Enitharmon, 2003)
* Jon Stallworthy, ‘Rosenberg, Isaac (1890–1918)’, Oxford Dictionary of National Biography, Oxford University Press, 2004 accessed 2 October 2013
* Isaac Rosenberg – *Selected Poems and Letters* ed. Jean Liddiard (Enitharmon, 2003)
* William Baker– *Whitechapel at War: Isaac Rosenberg and his Circle* (Ben Uri Gallery and Museum, 2009; )
* Charles Tomlinson, ''Isaac Rosenberg of Bristol'' (Bristol Historical Association pamphlets, no. 53, 1982), 19 pp.

## Надворешни врски
* 
* The Isaac Rosenberg Collection  in The First World War Poetry Digital Archive  by Oxford University contains images of all Rosenberg's War poetry manuscripts, letters, plus a searchable full text corpus.
* Rosenberg's Early Poetry and Related Documents at the University of South Carolina Library's Digital Collections Page
* Lost Poets of the Great War , a hypertext document on the poetry of World War I by Harry Rusche, of Emory University. It contains a bibliography of related materials.
* Selected Poetry of Isaac Rosenberg – Biography and 5 poems (Dead Man's Dump, God, The Jew, Louse Hunting, Through These Pale Cold Days)
* 
* 
* Isaac Rosenberg profile and poems at Poets.org

Категорија:Починати во 1918 година
Категорија:Родени во 1890 година
Категорија:Еврејски поети
Категорија:Англиски поети
Категорија:Англиски сликари
Категорија:Британци од Првата светска војна