Пуертасаурус

***Пуертасаурус*** — род на титаносауриски сауроподски диносаурус. Тој бил член на Титаносаурија, кои биле масивни сауроподи, и кои биле вообичаени на јужните копнени подрачја за време на периодот креда. Познат е од еден примерок пронајден од седиментни карпи на формацијата Серо Форталеза во југозападна Патагонија, Аргентина, која е веројатно по старост од кампан илимастрихт. Единствениот вид е ***Puertasaurus reuili*** . Опишан од палеонтологот Фернандо Новас и неговите колеги во 2005 година, *Пуертасаурусот* бил именуван во чест на Пабло Пуерта и Сантјаго Реил, кои го откриле и подготвиле примерокот. Се состои од четири добро сочувани пршлени, вклучително и еден вратен пршлен, еден дорзален и два опашкасти пршлени . *Пуертасаурусот* е член на Титаносаурија, доминантна група на сауроподи за време на креда.

*Пуертасаурусот* бил многу големо животно. Неговата големина е тешко да се процени заради недостигот на неговите остатоци, но сегашните проценки го поставуваат околу 30 метри должина и 50 метри во маса. Најголемата од четирите зачувани коски е грбниот пршлен, кој е на 1,68 метри широк е најширокиот познат пршлен од кој било сауропод. Формацијата Серо Форталеза е во неизвесна возраст, поради недоследноста на стратиграфската номенклатура во Патагонија. Кога бил жив *Пуертасаурусот*, формацијата Серо Форталеза била влажна, пошумен пејзаж. *Пуертасаурусот* би го споделил своето живеалиште со други диносауруси, вклучувајќи го и другиот голем сауропод, *[[Дреднаутус]]*, покрај другите влекачи и риби .

## Откривање и именување
Холотипот и единствениот познат примерок на *Puertasaurus reuili* е откриен во провинцијата Санта Круз, јужна Патагонија, Аргентина. Остатоците биле пронајдени во Серо Лос Хорнос, близу реката Ла Леона и биле пријавени од формацијата Серо Форталеза (која, во тоа време, била наречена Пари Аике формација ). Холотипот бил откриен во сива леќа од песочник, кој исто така ги зачувал карбонизираните остатоци од цикади и четинари . Даден е примерокот број MPM 10002 и се состои од четири пршлени, поточно еден цервикален, еден грбен и два kaudalni (околу 3% од скелетот).  Од овој материјал, само грбниот пршлен бил завршен. Зачуван е поголем дел од цервикалниот пршлен, но познато е само центарот на каудалните пршлени. *Puertasaurus reuilli* бил опишан од палеонтолозите Фернандо Новас, Леонардо Салгадо, Хорхе Калво и Федерико Агнолин во 2005 година, и бил именуван по ловците на фосили Пабло Пуерта и Сантјаго Реил, кои го откриле холотипот во јануари 2001 година и го подготвиле потоа Неговото откритие било објавено во јули 2006 година, во Аргентинскиот музеј на природни науки во Буенос Аирес . *Пуертасаурус*от бил првиот откриен џиновски титаносаурус кој имал сочувано цервикални пршлени.

## Опис
[десно|мини| Враќање на животот врз основа на сродни [таксони]]
Поради недостаток на подобар материјал, големината на *Портасаурусот* е тешко да се процени. Новас проценил дека новиот вид е приближно од 35-40 метри долг и тежок меѓу 80-100 метрички тони . Ова би го сместило како еден од најголемите диносауруси, со кој по големина се натпреварувал само со неговиот роднина *[[Аргентиносаурус]]*, кој се проценува на 39,7 метри во должина и 90 тони тежина. Откривањето на поцелосниот *[[Футалогнкосаурус|Футалогнокосаурус]]* открило дека овие претходни проценки биле веројатно превисоки и сугерирал дека гиганти како што се *Пуертасаурус* и *Аргентиносаурус* веројатно биле помалку од 33 метри долги. Во 2012 година, Томас Холц проценил дека *Пуертасаурусот* бил потенцијален 30 метри и 72,5-80 тони (80-88 кратки тони). Во 2013 година, се проценува дека целиот врат бил долг 9 метри од Мајк Тејлор и Мет Ведел . Подоцна истата година, Скот Хартман направил реконструкција што сугерирала на вкупна должина од 27 метри, нешто пократок од другите проценки. Во 2016 година, Грегори С. Пол проценил должина од 30 метри и тежина од најмалку 50 метрички тони . Во 2017 година, палеонтологот Хосе Карбалидо и неговите колеги ја процениле неговата маса на приближно 60 метрички тони, што е полесно од *[[Патаготитан]]он*, поцелосен џиновски сауропод. Во 2019 година, Грегори Паул проценил дека масата на *Пуертасаурусот* е во опсегот на големината на *[[Патаготитан]]от* на 45-55 метрички тони .

### Пршлени
[мини| [Граден пршлен]]
Од четирите пршлени зачувани во холотипот, најголем е грбниот пршлен (се смета дека е втор дорзален пршлен), со димензии 1,06 метар висок и 1,68 широк. Ова е најширокиот познат пршлен на сауропод, а две третини од неговата ширина се состои од огромни *transverse processes* (структури што излегуваат од страната на пршлените), кои се силно проширени и имаат многу длабоки основи, формирајќи структури слични на крилја гледано од напред. Кај другите титаносауруси, како што е *[[Дреднаутус]]*, тие се далеку помалку широки и длабоки.  *Пуертасаурусот*, овие процеси се нормални на осната рамнина . Краниокаудално (напред од назад), пршленот е прилично краток, пократок од просекот кај титаносаурусите. Артикулацијата на хипосфен-хипантум (две структури на два пршлени кои се вклопуваат едни во други и формираат дополнителен зглоб) не е присутна, како и другите титаносауруси.

Цервикалниот пршлен бил исто така значително голем, со попречна ширина од 140 сантиметри. Се смета дека е деветтиот пршлен во вратот. Цервикалните ребра се споени до центарот. Центарот е особено дорзовентрално компресиран. Пред-и после-рбетниот јазол на нервниот ’рбет се широки и длабоки. Ова, заедно со проширениот дистален (преден) крај на пршлените, даваат докази за моќни лигаменти на вратот и мускулите. Овие одлики се познати и кај другите титаносаури, но се исклучително истакнати во *Пуертасаурусот*. Нервниот ’рбет бил особено висок и странично се проширил, до степен кога ќе ја надмине должината на центарот. Ова би го натерало да има еден од пропорционално најголемите нервни кичми на кој било титаносаурус. Врвот на нервниот ’рбет бил позициониран на задната страна на' рбетниот среден ред.  spinoprezygapophyseal laminae  се одделени едни од други и само ја допираат средината на нервниот' рбет.

## Класификација
[мини| Грбниот пршлен (десно) во споредба со пршлен на ''[Аргентиносаурус*, привремено изложен во Музејот Кениг]]
[[Податотека:Sauropod_neck_reconstructions.png|десно|мини| Реконструкции на вратот на *Пуертасаурусот* и други сауроподи]]
*Пуертасаурусот* се разликува од другите сауроподи врз основа на единствена комбинација на одлики. Овие одлики се состојат од силно проширени нервни кичми на цервикалните пршлени, што резултира да нервните ’рбети да бидат пошироки од' рбетниот дел од телото, силни дорзолатерални гребени на овие нервни ’рбети, робусни спинопрезигапофизни ламини (проекции пред нервен ’рбет) на задните цервикални пршлени, предните дорзални пршлени кои се многу кратки од напред до назад и огромната големина на животното.

*Пуертасаурусот* припаѓал на [[клад]]от Титаносаурија, една од најразновидните групи на сауроподи. Тој е член на групата Логнокасаурија, која вклучува неколку други големи титаносауруси, вклучувајќи ги [[Футалогнкосаурус]]от, [[Патаготитан]]от, [[Нотоколосус]], [[Аргентиносаурус]]от и [[Мендозасаурус]]от. *Пуертасаурусот* генерално се опоравува како стабилен (цврст член на групата) лонгосаур, иако во 2017 година, Карбалидо сметал дека (заедно со Кветесаурус) се најмалку стабилни членови на групата.

Следниот [[клад]] ја покажува позицијата на во Логнокасауриа според Гонсалес Рига и колегите, 2018 година. 


== Палеоекологија ==
[[Податотека:Talenkauen.jpg|лево|мини]]
*Пуертасаурусот* потекнува од доцниот период на креда во јужна Патагонија. Тој е од еден примерок пронајден од [[Седиментна карпа|седиментни карпи]] на формацијата Серо Форталеза во југозападна [[Патагонија]], [[Аргентина]], која е веројатно по старост од [[кампан]] или[[Мастрихт (период)|мастрихт]].

Формацијата Серо Форталеза претставува копнен екосистем. Присуството на палеосоли и лигнит сугерира на влажна средина со големи количини на врнежи и висока водостојна маса. Другите диносауруси од истиот локалитет вклучуваат орнитопод *Таленкауен*, [[Терoподи|теропод]] *Оркораптор* и *Австрохеирус* и сауроподот *Дрендноут''. Фауната вклучува крокодили, желки, коскени риби и ламниформни ајкули .

## Наводи

## Надворешни врски
* 

Категорија:Диносауруси од доцната креда во Јужна Америка
Категорија:Литостротија