Антон Рафаел Менгс

мини|десно|Автопортрет (1773)  
**Антон Рафаел Менгс** (,  – ) — германски сликар од Чешка кој работел во Рим, Мадрид и Саксонија и претставува еден од предвесниците на неокласичното сликарство.

## Животопис
мини|десно|Автопортрет

Менгс е роден во 1728 г. во Усти на Лаба (Аусиг), Чешка во семејството на данскиот сликар Исмаел Менгс кој работел во Дрезден.

Во 1741 г. Менгс бил одведен во Рим по желба на татко му. Во 1749 г. е назначен за главен сликар на саксонскиот изборен кнез Фридрих Август, но продолжувал да проведува време во Рим. Таму се оженил со Маргарита Гваци, која позирала за неговите слики во 1748 г. Таму ја примил католичката вера, и во 1754 г. станал директор на Ватиканската сликарска школа. Се истакнал како познат мајстор со живописот *Парнас* во дворецот Вила Албани.

Во 1749 г. Менгс примил нарачка од војводата од Нортамберленд да ја преслика во масло на платно Рафаеловата фреска *Атинската школа* за неговиот војводски дом во Лондон. Сликата е изработена во квадратен формат во периодот од 1752 до 1755 г. и ги опфаќа сите застапени ликови и некои други. Денес стои во збирката на музејот „Викторија и Алберт“.

Починал во 1779 г. во Рим и погребан е во црквата „Св. Михаил и Магно“.

## Творештво

На два наврата бил поканет да работи во Мадрид од шпанскиот крал Карло III. Таму создал низа извонредни дела, од кои се издвојува салата за гозби во Кралскиот дворец со живописите *Триумфот на [[Трајан]]* и *Храм на славата*. Откако ја завршил нарачката, во 1777 г. се вратил во Рим, каде починал во сиромаштија по две години, оставајќи дваесет деца, од кои седум добиле пензија од шпанскиот крал.

Историската важност на Менгс е дотолку поголема поради блискоста со Јохан Јоахим Винкелман. Менгс ја делел неговата страст за антиката и работел на втемелување на неокласицизмот како правец во уметноста. Менгсовите дела сепак истовремено го покажуваат влијанието на римскиот барок, особено во сликите со верска тематика. Иако сакал да биде првиот неокласичар, Менгс веројатно е воедно и последниот барокен сликар.  Во *Винкелман и неговото столетие* Гете изразил жалење (за Менгс) што еден толку учен човек не се посветил на иницијативност и новина, туку на насила извештачен маниризам.
мини|десно|300п|''Парнас'' — студија за фреската во Вила Албани
Менгс бил пријател со славниот Џакомо Казаова, кој го опишал неговиот карактер и углед преку анегдоти запишани во делото *Приказна за мојот живот*. Менгс имал и свои ученици, од кои Антон фон Марон во Италија и Агустин Естеве во Шпанија.

Меѓу поважните дела на Менгс се вбројуваат голем број живописи во Мадрид, *Вознесение* и *Свети Јосиф* во Дрезден, *Персеј и Андромеда* во Санкт Петербург и таваницата во дворецот Вила Албани.

## Теоретски спици
Менгс е автор на текстови за теоријата на уметноста на шпански, италијански и германски јазик. Во нив тој зазема еклектичен став, сметајќи дека извонредната уметност подразбира употреба на старогрчки мотиви, со изразот на Рафаел, светлосенката на Кореџо и бојата на Тицијан.

## Некои дела
* *Вознесение* (Дрезден, дворска црква), 1751/1766
* *Свети Јосиф* (Дрезден, дворска црква), 1751/1766
* *Славата на Свети Евсевиј* (таванска фреска во црквата „Св. Евсевиј“ во Рим), 1757
* *Карло III*, 1761
* *Престолонаследникот Дон Луис Бурбонски*

Anton Raphael Mengs, Prince of Asturias, Future Charles IV of Spain (са 1765) - 02.jpg|*Принцото од Астурија, идниот [[Карло IV (Шпанија)|Карло IV]]* (~ 1765) 
Anton Raphael Mengs - Infantin Maria Ludovica (1745-1792), Gemahlin von Leopold II.jpg|*Портрет на [[Марија Лујза (Шпанија)|Марија Лујза Шпанска]]*
Mengs, Helios als Personifikation des Mittages.jpg|*[[Хелиј]] како олицетворение на пладнето* (~ 1765)
Anton Raphael Mengs - St. John the Baptist Preaching in the Wilderness - Google Art Project.jpg|*[[Св. Јован Крстител]] проповеда во дивината*
Mengs, Diana als Personifikation der Nacht.jpg|*[[Дијана]] како олицетворение на ноќта* (~ 1765)
Anton Rafael Mengs - Retrato de la marquesa de Llano - Google Art Project.jpg|*Маркизата од Љано*
Anton Raphael Mengs 014.jpg|*Богородица и Исус*
Anton Raphael Mengs 017.jpg|*[[Свети Петар]]*
Anton Raphael Mengs, The Triumph of History over Time (Allegory of the Museum Clementinum), ceiling fresco in the Camera dei Papiri, Vatican Library, 1772 - M0tty.jpg|*Триумф на историјата над времето*, таваница.
William Burton Conyngham.jpg|*Портрет на Вилијам Бартон Конингам* (1733–1796)


## Наводи

## Извори

* 
* 
* Neil Jeffares, Dictionary of pastellists before 1800, online edition
* Paintings by Anton Raphael Mengs at WikiGallery.org 

Категорија:Германски сликари
Категорија:Чешки сликари
Категорија:Неокласични сликари
Категорија:Луѓе од Усти на Лаба
Категорија:Личности овековечени во споменикот „Валхала“