Третиот аргумент

**Третиот аргумент** е наградуван стрип, графички роман, по мотивите на книжевноста на Милорад Павиќ. Стрипот го направија уметникот Зоран Туциќ и писателот Зоран Стефановиќ.

Стрипот од 1995 година постигнувал успеси кај публиката и критиката во Југоисточна Европа (Југославија, Кипар), каде што ги освоил сите значајни национални награди. Потоа е претставуван и на планетарната публика низ Соединетите Американски Држави и списанието *Хеви Метал* (1998-2000, во просек околу 100.000 продадени примероци), потоа во Франција и во други земји.

## За проектот
Стрипот го направија Туциќ и Стефановиќ по мотиви на книжевноста на Милорад Павиќ, и тоа по приказните: „Веџвудовиот прибор за чај“, „Коњите на Свети Марко или Романот за Троја" и „Третиот аргумент" и песните „Партија шах со мексиканските фигури" и „Романот за Троја". Учествуваат и костимографот Јасмина Игњатовиќ (женски костими во првата приказна); сликарот и вајар Јасна Николиќ (фигури-концепти) и уметничкиот фотограф Милинко Стефановиќ.

Според мислењето на најавторитетни критичари, *Третиот аргумент* е стрип-загатка, необичен, дури и во светски рамки. Настанал по приказните на српскиот кандидат за Нобелова награда, „првиот писател на 21 век“, Милорад Павиќ (1929-2009). Трите приказни формираат целина, која го разгледува „европското прашање“ од историска, антрополошка, психолошка, мистична и политичка гледна точка — предрасудите, траумите и митовите. Љубовната романса ја крие приказната за материјата, историските настани ја кријат бездната на времето, а третиот аргумент е оној што е одлучувачки за судбината не само на Европа, туку и на човекот и цивилизацијата...

Во постмодерниот начин, роман на Павиќ *Кутија за пишување* (1999), врз основа на приказната „Веџвудовиот прибор за чај“, директно воведува *Третиот аргумент* во своето дејствување.

## Критички оценки
* „Вистинска визуелно брилијантна графичка новела.“ — Арчи Гудвин
* „Кај вистинските сликари Ѓорѓе Миловиќ, Жељко Пахек и Зоран Туциќ имаме современи творци од вистинско меѓународно значење.“ — Пол Гравет
* „Авторите на најпрецизен начин го погодиле духот, есенцијата на ониричното, на заплетениот па расплетениот стил, кој толку многу читатели привлекол кон Павиќевата проза. (...) Цивилизацијата на Византија е сеприсутна во *Третиот аргумент*, и тоа му служи на чест.“ — Павле Зелиќ
* „Најдобра адаптација на книжевноста во историјата на српскиот стрип." — Васа Павковиќ
* „Работена по рецептот од три бои — бела, црвена и сина, приказните сами нудат толкување на својот спектар, кој за разлика од слоганот на просветеноста, рационалните европски мисла за 'слободата, еднаквоста и братството', ги сведува на постојаните балкански категории на иднината, сегашноста и минатото.” — Јелена Тасиќ
* „Веџвудовиот прибор за чај е митолошко трагање по смислата, раскажано со богат ликовен јазик и строг раскажувачки саспенс.Симулацијата ја надминува стварноста иво потполност ја збива во декоративен симболизам. Вакво внатрешно осветлување видов единствено уште кај Куросава во Додескаден и во Соништата.“ — Слободан Шкеровиќ
* „Доаѓа до прекин на програмата, а поројот на воодушевување почнува да излегува од вас. Овие приказни престануваат, а зад себе оставуваат безброј прашања без одговор. Каков е овој свет во кој живееме.” — Александар Микиќ
* „Во прашање е зрел, вреден труд кој претставува двајца талентирани автори за кои самата суштина на стрипот медиум не е тајна.“ — Илија Бакиќ
* „Деталите за мистеријата на овој интересен потфат чекаат на секој од читателите да ги открива сам, еден по еден, како некоја игра на табла за која е потребно да се фрли коцка со одреден број за да би се дошло до некое место.“ — Марко Фанчовиќ
* „Студенилото на боите е во складност со етеричноста на ликовите, кои се повеќе симболи, со ритамот на прозната предлошка." — Александар Жикиќ
* „Се ја чини целината која го разгледува 'балканското прашање' и односот со регионот на Европа, што од историско, антрополошко, психолошко, мистично и политичко гледиште, се разбира, преку суптилно и деликатно вообличени метафори, што низ предрасудите, митовите, траумите, конкретните искуства...” — Слободан Ивков
* „Чувствителниот стрип 'Веџвудовиот прибор за чај на двоецот Туциќ и Стефановиќ привлечекува со боите и со техниката на изведување. Лесно е да се потоне во таа прекрасна приказна (...) Течното раскажување не води низ нови перипетии на неверојатна љубов, опишувајќи ги наредните обиди машки прифатените порази — како и навистина изненадувачката поента, која открива сосема друга страна од приказната. Кога вакви стрипови барем би можеле да настанат и во Полска...” — Артур Длугош, Полска

## Извори

## Надворешни врски
* „Трећи аргумент Зорана Туцића, Милорада Павића и Зорана Стефановића“ (информација), Библиотека на Милорад Павиќ, Проект Растко, 19 август 2016. 
* Казарс.ком, Официјално мрежно место на Милорад Павиќ   

Категорија:Стрип