Крстоар

[мини|десно|[Богојавление во Крстоар во 1903 г.]]
**Крстоар** (познато и како **Крстовар** и **Христофор**) — село во Општина Битола, во околината на градот Битола.

## Географија и местоположба
Селото Крстоар се наоѓа во подножјето на Баба Планина во Битолското Поле (Пелагонија), оддалечено 5,5 километри јужно од градот Битола.

## Историја
Вкупно 2 жители на оваа населба се заведени како жртви во Втората светска војна.

## Стопанство

## Население

Според податоците на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) од 1900 година, во селото Крстоар имало 280 жители, сите Македонци. 

На Етнографската карта на Битолскиот Вилает од 1901 година, *Крстофор* се води како чисто македонско село во Битолската Каза на Битолскиот Санџак со 35 куќи.

По податоците на секретарот на Бугарската егзархија, Димитар Мишев („La Macédoine et sa Population Chrétienne“) во 1905 година во Крстоар имало 256 Македонци под врховенството на Бугарската егзархија.

Според германска карта издадена во 1941 година, а заснована на пописот на Кралството Југославија од 1931 година, селото имало 300 Македонци.

Според пописот од 2002 година, селото Крстоар брои 167 жители, од кои 164 Македонци, 2 Срби и 1 останат.

Според последниот попис од 2021 година, во селото живееле 239 жители, од кои 200 Македонци, 21 Албанец, 5 Турци, 2 Срби и 11 лица без податоци.

### Родови
Крстоар е македонско село.

Родови во Крстоар се:

* **Староседелци:** *Ѓоревци (11 куќи), Јоновци (8 куќи), Кундевци (7 куќи), Јосифовци (3 куќи), Чанчуковци (3 куќи), Мочковци (2 куќи), Котевци (2 куќи) и Ѓелдановци (1 куќа).*
* **Доселеници:** *Ситновци (4 куќи)* потекнуваат од предокот Пеше кој се доселил во втората половина на XVIII век, он се оженил со девојка од некој од староседелските родови; *Видиновци (8 куќи)* доселени се од некое село во Преспа; *Гулевци (8 куќи)* доселени се од некое место во денешна Албанија; *Мошенци (4 куќи)* доселени се во турско време од селото Сетина, леринско; *Домазетовци (2 куќи)* родот го основал домазет доселен од селото Клабучишта, леринско; *Трифуновци (2 куќи)* доселени се во турско време од Буково; *Апостоловци (1 куќа) и Петревци (1 куќа)* доселени се однекаде; *Милошевци (2 куќи)* доселени се после турското владеење од некое село во Преспа.

## Општествени установи

## Самоуправа и политика

### Избирачко место

Во селото постои избирачкото место бр. 154 според Државната изборна комисија, сместени во просториите на основното училиште.

На претседателските избори во 2019 година, на ова избирачко место биле запишани вкупно 157 гласачи.

## Културни и природни знаменитости
;Цркви
*Црква „Св. Петар и Павле“ — главната селска црква изградена 1878 година;
*Црква „Св. Христифор“ - главна манастирска црква на Крстоарскиот манастир;
*Црква „Св. Ѓорѓи“ — манастирска црква. Се наоѓа во месноста Сребрена Вода на 200 метра погоре од Св. Христофор;
*Црква „Св. Петка“ — црква во месноста Сребрена Вода;
*Црква „Св. Теодор Тирон“ — црква во месноста Сребрена Вода;

;Археолошки наоѓалишта
*Грамаѓе — населба од средниот век;
*Мирои Орници  — базилика од старохристијанско време;

## Редовни настани

## Личности
* Георги Поп Христов (1876 - 1962) —  револуционер, војвода на ВМОРО, раководител на крилото на протогеровистите;
*Тодор Наумов Ѓоревски — македонски револуционер од ВМОРО.
*Вангел Стевановски — македонски партизан.

## Култура и спорт

## Иселеништво
Иселеници од селото има во Битола, Скопје, прекуокеанските земји (САД, Канада и Австралија) и низ Европа.

## Наводи

## Надворешни врски

Категорија:Села во Македонија
Категорија:Битолски села
Категорија:Села во Општина Битола