Мухаџири (Отоманско Царство)

**Мухаџири** се проценуваат на 10 милиони османлиски муслимански граѓани и нивните потомци родени по почетокот на распадот на Отоманското Царство (вклучително Турци, Албанци, Македонци-муслимани, Бошњаци, Грци, Черкези, Кримски Татари, Помаци и Срби) кои емигрирале во Тракија и Анадолија од крајот на XVIII век до крајот на XX век, побегнувајќи од постојаното етничко чистење и прогонство во нивните татковини. Најголемото погодено население биле Черкезите кое било етнички исчистено од 90  -95%  и депортирани во Анадолија.. Денес, меѓу една третина и една четвртина од речиси 80 милиони жители на Турција имаат потекло од овие Мухаџири.

Приближно 5-7 милиони муслимански мигранти од Балканот (од Бугарија 1,15 милиони - 1,5 милиони; Грција 1,2 милиони; Романија, 400 000; Југославија, 800 000), Русија (500 000), Кавказ (од кои 900 000 2/3 останале во Сирија, Јордан и Кипар) и Сирија (500 000 најмногу како резултат на Сириската граѓанска војна) пристигнале во Османлиска Анадолија и современа Турција од 1783 до 2016 година од кои 4 милиони до 1924 година, 1,3 милиони дошле од 1934 до 1945 година од 1,2 милиони пред почетокот на Сириската граѓанска војна. 170.000 муслимани биле протерани од делот на Унгарија, преземен од Австријците во 1699 година.

Приливот на миграција кон крајот на XIX век и почетокот на XX век се должи на загубата на скоро целата османлиска територија за време на Балканската војна од 1912-13 и Првата светска војна. Овие мухаџири, или бегалци, го гледале Отоманското Царство, а последователно и Република Турција, како заштитна „*татковина*“. Голем дел од Мухаџирите избегале во Анадолија како резултат на широко распространетиот прогон на отоманските муслимани што се случил во последните години на Отоманското Царство.

Потоа, со основањето на Република Турција во 1923 година, голем прилив на Турци, како и други муслимани, од Балканот, Црното Море, Кавказ, Егејските Острови, островот Кипар, Санџак Александрета , Средниот Исток и Советскиот Сојуз продолжиле да пристигнуваат во регионот, од кои повеќето се населиле во урбаната северозападна Анадолија. Во 1923 година повеќе од половина милион етнички муслимани од различни националности пристигнале од Грција како дел од размената на население помеѓу Грција и Турција (размената на население не се засновала на етничка припадност, туку на верска припадност). По 1925 година, Турција продолжила да прифаќа муслимани кои зборуваат турски јазик и не ја обесхрабрила емиграцијата на припадниците на нетурските малцинства. Повеќе од 90 проценти од сите имигранти пристигнале од балканските земји. Од 1934 до 1945 година, во Турција дошле 229.870 бегалци и имигранти. На пример, од 1935 до 1940 година, околу 124 000 Бугари и Романци со турско потекло се доселиле во Турција, а помеѓу 1954 и 1956 година околу 35 000 муслимански Словени од Југославија. Во педесет и петгодишниот период кој завршува во 1980 година, Турција примила приближно 1,3 милиони имигранти; 36 проценти дошле од Бугарија, 25 проценти од Грција, 22,1 процент од Југославија и 8,9 проценти од Романија. На овие имигранти од Балканот, како и помал број на имигранти од Турција од Кипар и Советскиот Сојуз, им било доделено целосно државјанство по нивното пристигнување во Турција. Имигрантите се населени првенствено во регионите Мармара и Егеј (78 проценти) и во Централна Анадолија (11,7 проценти).

Од 1930-тите до 2016-та миграцијата додала два милиони муслимани во Турција. Мнозинството од овие имигранти биле Балкански Турци кои се соочувале со малтретирање и дискриминација во своите татковини. Новите бранови на Турците и другите муслимани протерани од Бугарија и Југославија помеѓу 1951 и 1953 година биле проследени во Турција со друг егзодус од Бугарија во 1983-89 година, со што вкупниот број имигранти се искачил на скоро десет милиони луѓе.

Во поново време, Турците Месхети емигрирале во Турција од земјите на поранешниот Советски Сојуз (особено во Украина - по анексијата на Крим од Руската Федерација во 2014 година), и многу ирачки Туркмени и сириски Туркмени се засолниле во Турција поради неодамнешната Ирачка војна (2003-2011) и Сириска граѓанска војна (2011 година - денес).

## Алжир
Првично, првиот бран на миграција се случил во 1830 година кога многу алжирски Турци биле принудени да го напуштат регионот откако Французите ја презеле контролата над Алжир; приближно 10.000 Турци биле испратени во Измир, во Турција, додека многу други мигрирале во Палестина, Сирија, Арабија и Египет.

## Бугарија
[лево|мини|250x250пкс| Давање на облека на турските бегалци во [Шумен|Шумла, 1877 година.]]
[лево|мини|250x250пкс| Турски имигранти од [Бугарија кои пристигнале во Анадолија во 1912 година.]]

Првиот бран имигранти од Бугарија се случил за време на Руско-турската војна (1828–1829) кога околу 30 000 бугарски Турци пристигнале во Турција. Вториот бран од околу 750.000 емигранти ја напуштиле Бугарија за време на Руско-турската војна од 1877-78 година, но приближно една четвртина од нив починале на патот.  Повеќе од 200.000 од останатите останале во сегашните граници на Турција, додека другите биле испратени во други делови на Отоманското Царство.  Последиците од војната довеле до големо демографско преструктуирање на етничката и верската слика на Бугарија. Како резултат на овие миграции, процентот на Турците во Бугарија е намален од повеќе од една третина од населението веднаш по Руско-турската војна на 14,2% во 1900 година. Значителен број Турци продолжиле да емигрираат во Турција за време и следните Балкански војни и Првата светска војна, во согласност со задолжителната размена на договори за население меѓу Грција, Бугарија и Турција. До 1934 година, турското население паднало на 9,7% од вкупното население во Бугарија и продолжило да опаѓа во текот на следните децении.

Комунистичкото владеење по Втората светска војна ја прекинало најголемата емиграција од Бугарија, но понатамошните билатерални договори биле договорени во раните 1950-ти и доцните 1960-ти за регулирање на одливот на бугарските Турци. Големото оданочување, национализацијата на приватните малцински училишта и мерките против турската култура во име на модернизацијата на Бугарија, создале голем притисок турското малцинство да емигрира и, кога во 1950 година биле ублажени ограничувањата за излез, многу етнички Турци се пријавиле да заминат. Во август 1950 година бугарската влада објавила дека 250 000 етнички Турци поднеле апликации за емиграција и ја притискале Турција да ги прифати во рок од три месеци.  Сепак, турските власти изјавиле дека земјата не може да ги прифати овие бројки за толку кратко време и ги затвориле своите граници во текот на следната година. следниот период продолжие притисоците да ги напуштат своите домови етничките Турци, а до крајот на 1951 година околу 155.000 Турци ја напуштие Бугарија. Повеќето го напуштиле својот имот или го продале далеку под неговата вредност; повеќето од овие емигранти успешно се населиле првенствено во регионите Мармара и Егеј, помогнати од распределбата на земјиштето и обезбедувањето домување. Во 1968 година бил постигнат друг договор меѓу двете земји, со кој било дозволено заминување на роднините на оние што заминале до 1951 година за да се обединат со поделените семејства, а уште 115.000 луѓе ја напуштиле Бугарија помеѓу 1968-78 година.

Последниот бран на турска емиграција започнал со масовниот егзодус во 1989 година, познат како „Голема екскурзија“, кога бугарските Турци избегале во Турција со цел да избегаат од кампањата на присилна асимилација. Ова ја означило драматичната кулминација на долгогодишната напнатост меѓу турската заедница, која се интензивирала со асимилационата кампања на бугарската влада во зимата 1985 година, која се обидела да ги натера етничките Турци да ги сменат своите имиња во бугарски словенски имиња. Кампањата започнала со забрана за носење традиционална турска облека и зборување на турски јазик на јавни места, проследена со присилна кампања за промена на името.  До мај 1989 година, бугарските власти започнале да ги протеруваат Турците; кога пропаднале напорите на турската влада да преговара со Бугарија за уредна миграција, Турција ги отворила своите граници кон Бугарија на 2 јуни 1989 година. Сепак, на 21 август 1989 година, Турција повторно ги вовела имиграциските визни услови за бугарските Турци. Се проценува дека околу 360.000 етнички Турци заминале за Турција, иако повеќе од една третина подоцна се вратиле во Бугарија откако се укинела забраната за турски имиња во декември 1989 година.  Како и да е, откако паднал бугарскиот комунистички режим и на бугарските граѓани повторно им било дозволено слобода на патување, околу 218 000 ја напуштиле земјата упатувајќи се кон Турција. Последователниот емиграциски бран бил поттикнат од континуирано влошување на економските услови; понатаму, на првите демократски избори во 1990 година, победини од преименуваната комунистичка партија, резултирало со напуштање на земјата на 88.000 луѓе, уште еднаш, повеќето од нив бугарски Турци. До 1992 година, емиграцијата во Турција продолжила со поголемо темпо. Сепак, овој пат тие биле поттикнати од економски причини, бидејќи економскиот пад на земјата ги погодило особено етнички мешаните региони. Бугарските Турци останале без државни субвенции или други форми на државна помош и доживеале длабока рецесија.  Според пописот од 1992 година, околу 344.849 Бугари со турско потекло мигрирале во Турција помеѓу 1989 и 1992 година, што резултирало со значителен демографски пад во јужна Бугарија.

## Кавказ
Настаните од геноцидот на Черкезите, имено етничко чистење, убиства, присилна миграција и протерување на мнозинството Черкези од нивната историска татковина на Кавказ, резултирале со смрт на приближно 600 000 жители на Кавказ  до 1.500.000  смртни случаи и успешна миграција на преостанатите 900.000 - 1.500.000 Кавкази кои емигрирале во Анадолија поради наизменични руски напади од 1768 до 1917 година; останале околу две третини од нив, а останатите биле испратени во Аман, Дамаск, Алеп и Кипар. Денес има до 7.000.000  луѓе со черкешко потекло што живеат во Турција.

## Крим
Од 1771 година до почетокот на 19 век приближно 500 000 Кримски Татари пристигнале во Анадолија.

## Кипар
[мини| [Кипарски Турци|Семејство на кипарските Турци кое мигрирало во Турција во 1935 година.]]
Првиот бран на имиграција од Кипар се случил во 1878 година кога Османлиите биле обврзани да го изнајмат островот на Велика Британија ; во тоа време, 15.000 кипарски Турци се преселиле во Анадолија. Протокот на емиграција на кипарските Турци кон Турција продолжил и по Првата светска војна, а најголемата брзина ја стекнал во средината на 1920-тите и продолжил со флуктуирачка брзина за време на Втората светска војна. Миграцијата на кипарските Турци продолжила од конфликтот во Кипар.

Економските мотиви одиграле важна улога во миграцискиот бран на кипарските Турци бидејќи условите за сиромашните во Кипар во текот на 1920-тите биле особено тешки. Ентузијазмот да се исели во Турција бил надуен од еуфоријата што го поздравило раѓањето на новооснованата Република Турција, а подоцна и од ветувањата за помош на Турците кои емигрирале. Одлуката донесена од Турската влада на крајот на 1925 година, на пример, забележала дека Турците на Кипар, според Договорот од Лозана, имале право да емигрираат во републиката, и затоа, на семејствата што емигрирале ќе им се даде куќа и доволно земјиште. Точниот број на оние кои емигрирале во Турција е прашање што останува непознато. Печатот во Турција објавил во средината на 1927 година дека од оние кои се одлучиле за турска националност, 5.000-6.000 кипарски Турци веќе се населиле во Турција. Сепак, многу кипарски Турци веќе емигрирале дури и пред да стапат на сила правата што им биле дадени според Договорот од Лозана.

Сент Џон-Џонс се обидел точно да го процени вистинското демографско влијание на емиграцијата на кипарските Турци во Турција помеѓу 1881-1931 година. Тој претпоставува дека:

Според Али Суат Билге, имајќи ги предвид масовните миграции од 1878 година, Првата светска војна, раната ера на турските републиканци во 1920-тите и Втората светска војна, вкупно, околу 100 000 кипарските Турци го напуштиле островот кон Турција помеѓу 1878 година -1945 година. До 31 август 1955 година, во изјавата на државниот министер на Турција и вршител на должноста министер за надворешни работи, Фатин Рушту Зорлу, на Лондонската конференција за Кипар, се вели дека:

До 2001 година, Министерството за надворешни работи проценило дека 500.000 кипарски Турци живеат во Турција.

## Грција
[мини| Турско семејство од [Крит се населило во Смирна ( Измир ), 1923 година.]]
Имиграцијата на Турците од Грција започнала во раните 1820-ти со формирањето на независна Грција во 1829 година. До крајот на Првата светска војна околу 800 000 Турци имигрирале во Турција од Грција. Потоа, во согласност со Договорот од Лозана од 1923 година, според Конвенцијата од 1923 година за размена на грчко и турско население, Грција и Турција се согласиле на задолжителна размена на етничко население. Терминот „ Мубадил “ се користел конкретно на оваа миграција. Меѓу 350 000 и 500 000 муслимански „ Турци “ емигрирале од Грција во Турција, а околу 1,3 милиони православни христијански „ Грци “ од Турција се преселиле во Грција. „Грчки“ и „турски“ биле дефинирани со религија отколку со јазична и со културолошка смисла. Според член 1 од Конвенцијата „... се изврши задолжителна размена на турски државјани од грчката православна религија основана на турска територија и на грчки државјани од муслиманска религија основана на грчка територија. Овие лица нема да се вратат да живеат во Турција или Грција без одобрение од турската влада или од грчката влада “.

Во една статија објавена во *[[Тајмс|„Тајмс“]]* на 5 декември 1923 година се вели дека:

Единствените исклучоци од присилното пренесување биле Грците кои живееле во Цариград (Истанбул) и Турците од Западна Тракија. Останатите Турци кои живееле во Грција оттогаш континуирано емигрирале во Турција, процес што е олеснет со членот 19 од законот за грчка националност што грчката држава го искористила за да негира повторно влегување на Турците кои ја напуштаат земјата, дури и за привремени периоди, и им го одзела државјанството. Од 1923 година, помеѓу 300.000 и 400.000 Турци од Западна Тракија го напуштиле регионот, повеќето од нив заминале во Турција.

## Романија
[мини| Некогаш турска ексклава, островот Ада Калех бил преплавен од изградбата на [Ѓердапска Клисура|браната во Ѓердапска Клисура во 1971 година, принудувајќи ги нејзините жители да мигрираат во различни делови на Романија, како и на Турција.]]

Имиграцијата од Романија во Анадолија датира од раните 1800-ти кога руските армии напредувале во регионот. За време на османлискиот период, најголемите имиграциски бранови се случиле во 1826 година кога приближно 200 000 луѓе пристигнале во Турција, а потоа во 1878-1880 со 90 000 пристигнувања. По периодот на републиканците, склучен договор, на 4 септември 1936 година, помеѓу Романија и Турција им овозможило на 70 000 романски Турци да го напуштат регионот Добруџа и да заминат кон Турција. До 60-тите години на минатиот век, жителите кои живеле во турската ексклава Ада Калех биле принудени да го напуштат островот кога тој бил уништен со цел да се изгради хидроцентралата „Ѓердап I“, што предизвикало истребување на локалната заедница преку миграцијата на сите поединци во различни делови на Романија и Турција.

## Сирија
Во декември 2016 година, потсекретарот на Министерството за надворешни работи на Турција, Емит Јалчин, изјавил дека Турција ги отворила своите граници за 500.000 сириски туркменски бегалци кои бегаат од Сириската граѓанска војна.

## Југославија
Имиграцијата од Југославија започнала во 1800-тите, како последица на српската револуција. Приближно 150 000 Турци се имигрирале во Анадолија во 1826 година, а потоа, во 1867 година, сличен број Турци се преселиле во Анадолија. Во 1862–67 година муслимани прогонети од Кнежевството Србија се населиле во Босанскиот Вилает. По прогласувањето на Република Турција, 350.000 Турци пристигнале во Турција помеѓу 1923 и 1930 година.  Дополнителни 160.000 лица имигрирале во Турција по воспоставувањето на Комунистичка Југославија од 1946 до 1961 година. Од 1961 година, имигрантите изнесувале 50 000 луѓе. 
 
## Библиографија
 
*. 
*.
*.
*.
*.
*.
*.
*.
*.
*.
*.
*.
*.
*.
*.
*.
*
*. 
*.
*.
*. 
*.
*
* 
*.
*.
*.
*.
*.
*.
*.
*.

## Наводи

## Надворешни врски
* Музеј за размена на население 

Категорија:Историја на Балканот
Категорија:Народи во Турција
Категорија:Турско општество
Категорија:Доселување
Категорија:Турцизми