Цркви и манастири во Гоа

**Црквите и манастирите во Гоа** претставуваат збир на верски споменици сместени во Гоа Вела (или Стара Гоа), во државата Гоа, Индија, прогласени за светско наследство во 1986 година од УНЕСКО.

Гоа бил главен град на португалска Индија и Азија и претставувал центар за евангелизација од шеснаесеттиот век. Причините  за вклучувањето на верските споменици во Гоа во списокот на светско наследство се: 1) влијанието на спомениците во ширењето на западните уметнички форми - мануелинските стилови, маниристички и барокни - низ Азија секаде каде што беа основани католичките мисии; 2) вредноста на спомениците на Гоа како исклучителен пример што ја илустрира работата на евангелизацијата и 3) специфичната вредност на присуството во базиликата Бом Исус на гробот на Франсиско Хавијер, што илустрира голем светски настан: влијанието на католичката религија во Азија во модерната ера.

## Историја
Градот Гоа е основан во XV век од страна на муслиманскиот султанат Биџапур како пристаниште на бреговите на реката Мандови. Градот бил преземен во 1510 година од страна на Афонсо де Албукерке со помош на гоанскиот хинду војвода Тимоја, останувајќи постојано под португалска власт до дваесеттиот век. Забележано е дека градот имал над 200.000 жители на својот врв и бил познат по титулата „Рим на истокот“, особено по неговите прекрасни и бројни католички верски објекти.
мини|Црквата Росарио е  изградена во стилот на доцниот Манулин, и е најстарата во Гоа.
мини|Сао Франсиско Хавијер, ''Апостоло до Ориенте'' .
Првите преобратени во христијанството во Гоа биле домородните Гоанки кои се омажиле за Португалци кои пристигнале со Афонсо де Албакерки за време на португалското освојување на Гоа во 1510 година. Во средината на 16 век, градот Гоа бил центар на христијанизацијата на исток. Језуити, Францисканци, Доминиканци и други католички религиозни редови се населиле во Гоа од шеснаесеттиот век. Тие го користеле градот како нивна база за ширење на католицизмот во Индија. Шеснаесеттиот и седумнаесеттиот век биле златното доба на Гоа, која имала процут на трговијата и имала административни привилегии слични на оние во Лисабон.

Во првите два века од португалското присуство биле подигнати повеќето цркви и манастири кои сè уште го населуваат градот, привлекувајќи го восхитот на патниците кои минуваат низ Гоа. Овие споменици ја рефлектираат културната размена и наследството на Португалците: додека архитектонските форми го следат европскиот канон, внатрешната декорација на олтари, жртвеници, слики и мебел го одразуваат трудот, работата на локалните уметници. Ова било овозможено со присуството на домашни уметници и работници од Гоа, поради што не било неопходно да се увезуваат европски уметници или африкански робови (за разлика од современиот колонијален Бразил).

Од крајот на XVII век, трговската конкуренција со Холанѓаните и Британците довела до економски пад на градот Гоа. Неколку епидемии го опустошиле градот и реката Мандови станала неадекватна за помодерните бродови. Вицекралот се преселил во Пангим (Нова Гоа) во 1759 година, а Вела Гоа официјално го изгубила статусот на главен град во 1843 година.

Република Индија ја нападнала и анектирала Гоа во 1961 година, и на тој начин ставила крај на повеќе од 451-годишното континуирано португалско владеење. Сепак, културното влијание продолжува до ден-денес и тоа е очигледно во верските споменици на Гоа, прогласени за светско наследство од УНЕСКО во 1986 година.

## Споменици

### Игрежа де Носа Сењора до Росарио
Црквата на Пресвета Богородица од Росарио, изградена во 1543 година, е најстарата од црквите на Старата Гоа која сè уште постои. Во почетокот била парохиска црква, а потоа соборна. Однадвор, црквата изгледа како мала тврдина; влезниот трем опкружен со мали цилиндрични кули со куполи е типичен за доцноготската и мануелинската Португалија, особено во регионот Алентехо. Внатре, ги истакнува мануелинските сводови на капелите. Во канцеларот, покрај олтарниот дел посветен на Пресвета Богородица од Росарио, на ѕидот има врежан кенотаф од алабастер во персиски или индиски стил, со натпис: „Тука лежи Дона Катарина, сопругата на Гарсија де Са, бара од оние што го читаат ова да побараат милост од Бога за душата“ Под подот е гробот на Гарсија де Са (починал во 1549 година), наследникот на Жоао де Кастро како гувернер на Индија.

### Сé Катедрала во Гоа
Гоа била издигната во седиште на епископија во 1534 година од страна на папата Павле III, а високата катедрална црква посветена на Катерина од Александрија била изградена во првите децении од колонизацијата. Оваа мала црква, била повторно изградена од 1562 година, време на управата на вицекралот Дом Франциско Кутињо. Изградбата била исклучително бавна, бидејќи во 1619 година билo завршенo само телото на црквата, а фасадата што недостасувала била завршена во 1631 година.

Седиштето во Гоа е најголемата зграда изградена од Португалците во Азија, долга 91 метар и неверојатно широка, што веројатно придонело за бавното темпо на работите. Црквата има три кораби со еднаква висина, во форма на сала-црква, како и другите португалски катедрали на времето како Седиштата на Миранда до Дуро (започната во 1552 година), Леирија (започната во 1559 година) и Порталегре (започната во 1556 година). Тешката фасада со три портали, има една кула: десната била уништена за време на бура во 1766 година. Црковните кораби се засводени и одделени со два реда столбови. Внатрешната декорација се издвојува со величествениот жртвеник на олтарот во позлата.

### Базилика Бом Исус
мини|Базиликата Бом Исус е почитувана католичка локација и ги зачувува посмртните останки на Свети Франсиско Хавијер (Сао Франсиско Хавијер)
Исусовците пристигнале во Гоа во 1542 година, а нивен најважен претставник во овие рани денови бил Франсиско Хавијер, кој се сметал за апостол на Истокот за неговата работа во евангелизацијата на Азија. Некаде по нивното пристигнување, Језуитите создале центар за религиозно образование, Колеџот Свети Павле или колеџот Сао Роке, кој имал огромна библиотека и печат, но овој комплекс бил уништен во 1830 година. Големиот језуитски споменик што преживеал е базиликата Бом Исус, започната во 1594 година и осветена во 1605 година, за која работеле Гоанскиот инженер Јулиус Симон и езуитскиот Португалец Домингос Фернандес. Следејќи го моделот  на португалските језуитски цркви како Црквата на Светиот Дух во Евора и црквата Свети Роке во Лисабон, Бом Исус е еднокорабен храм; ова е покриено со закривена дрвена облога и нема странична капела освен две капели во делот трансепто . Фасадата на црквата, дело на Домингос Фернандес, е во маниристички стил и има три портали и три ката преградени за корнизи; На фасадата има големо тело театрално украсено со фронтон со картуш со рацете на Друштвото на Исус и опкружено со свитоци.

Најголемото богатство во внатрешноста на црквата е трансептната капела каде што од 1655 година лежат посмртните останки на Франсиско Хавијер, во сребрена урна фино изработена од локални уметници. Урната се наоѓа во мавзолеј, изведен од фирентинскиот уметник Џовани Батиста Фоџини во 1697 година. Овој споменик во италијански мермер, бил понуден од големиот војвода од Тоскана, Козимо III од Медичи, а поставен од специјално испратениот уметник Пласидо Франческо Рампони, кој пристигнал во Гоа во 1698 година за таа цел. Главната капела има златен олтар, кој датира од околу 1699, посветена на малиот Исус со ликот на Игнатиј Лојолски, основачот на Редот.

Базиликата Бом Исус во Гоа била рангирана во 2009 година како едно од седумте чуда со португалско потекло во светот.
десно|мини| Главен олтар на црквата Свети Фрањо од Асизи

### Црквата СветиФранциск Асишки
Францисканскиот ред бил првиот што се населил во Гоа, добивајќи во 1517 година дозвола од кралот Мануел I да изгради манастир. Раната црква била завршена во 1521 година, но била целосно обновена од 1661 година. Притоа, на маниристичката фасада на новата црква била зачувана и изградена врата во мануелински стил.  Фасадата е тесна и висока, со две кули од октагонален пресек. Напред има голем гранитен крст.

Внатрешноста има единечен засводен кораб со странични капели и трансепт, покриени со штуко и слики. На подот на црквата, како и другите цркви во Гоа, има многу гробови со натписи и палта. Главната капела има неколку слики за животот на свети Франциск Асишки и голем позлатен олтар датира од околу 1670 година со слика на Исус на крстот прегрнат со едната рака Франсиско Хавијер. Зад олтарот, видлив преку неговиот отвор, има врежан шатор, поддржан од статуи на четворицата евангелисти, кој се користел за прикажување на Светата Тајна и цибориумот.

### Капелата на Санта Катарина
мини|Капелата на Санта Катарина
Во 1510 година, Афонсо де Албукерке го освоил градот Гоа. На вратата на муслиманскиот ѕид во Гоа, каде што Португалците нападнале, била изградена капела. Оваа капела се наоѓала во близина на местото на Кралската болница, која стоела северно од манастирот Свети Фрањо во близина на Арсенал. Тоа е околу 100 метри западно од црквата Свети Франциск Асишки. Во 1534 година, капелата добила статус на катедрала од папата Павле III и потоа била повторно изградена; во издлабен камен натписот додаден за време на обновата наведува дека Афонсо де Албакерки всушност влегол во градот на ова место, и затоа се верува дека капелата стои на она што порано била главната порта на муслиманскиот град, тогаш познат како Ела.

Станува збор за објект со правоаголен план со еднокораб, со четириаголна глава. Обликот е едноставен, а фасадата со три тела одделени со пиластри. Централното тело има аксијален пристаништен директно надвратен камен со триаголен фронтон на врвот со прозорец опкружен со две камбанарија со квадратен пресек и покривен двокрилен покрив. Внатрешноста на црквата е еднокорабна, со предградие од камен, со тавански цилиндричен када, исто така во камен.

### Урнатини на црквата Свети Августин
мини|Урнатини на камбанаријата на црквата Свети Августин
Августинците исто така пристигнале во Гоа во шеснаесеттиот век, основајќи манастир и црковна зграда од 1597 година. Во моментов и двете се во урнатини; сводот на црквата се урнал во 1842 година, а фасадите паднале во 1936 година. Од остатоците од црквата, највпечатлив е дел од кула која сè уште стои. Познато е дека првобитната фасада била опколена со две огромни кули од пет ката, а домашната страна била еднокорабна со странични капели и трансепт.

### Црква на Божествената Промисла (Сао Каетано или Свети Кајетан)
мини|Црквата на Божествената Промисла (Свети Каџетан)
Во 1639 година, верниците од Театин стигнале до Гоа за да основаат манастир . Тие се изградени на Св Сајетан црква од 1665 година, посветена на Св. Сајетан и на Пресвета Богородица на Провиденс, дизајниран од страна на италијанските архитекти Карло Ферарини и Франческо Марија Милацо со план во форма на грчкиот крст. Фасадата ја имитира фасадата дизајнирана од Карло Мадерно за базиликата Свети Петар во Рим. Крунисана е со огромна хемисферична купола, по моделот на римската базилика Свети Петар. Меѓутоа, наместо две куполи изложени се две четириаголни кули. Црквата прикажува извонредни примери на архитектурата на Коринт.

Четири базалтни статуи на Св. Дом на молитва“ (оцртано преку порталот).

## Зачувување и зачувување
Бирото на УНЕСКО беше информирано дека Центарот за светско наследство презеде мисија во Гоа во јануари 1999 година за да развие предлог проект заснован на соработка помеѓу локалните власти на Стара Гоа (Индија), Гимараеш (Португалија) и Брајтон и Хов (Велика Британија) за поднесување до Програмата на *Европската Унија Азија Урбс .* За време на оваа мисија, беше забележано дека иако се прави важен напор за зачувување на поединечните споменици, целокупната локација не е кохезивна, и визуелно и просторно. Проширувањето на патиштата, занемарувањето на археолошките урнатини и новата просторна организација и уредување ги затворија поединечните споменици во градинарски плоштади кои немаат никаква врска со историската урбана форма, со што локалитетот стана збирка споменици што го поткопува интегритетот на локацијата како поранешен пристаништен град.

Централната влада на Индија, по консултации со црквата Стара Гоа (католичка епархија), државата Гоа и локално со седиште експерти на Фундасао Ориент (португалска институција), меѓу другите институции и невладини организации, и во тесна соработка со локалниот огранок на Археолошкиот институт на Индија, подготви предлог-проект за урбана конзервација и зачувување. Споменатиот предлог сега чека одобрување од централната индиска влада пред да се достави до донаторите. Последователните дискусии со *португалскиот генерален директор за национални споменици и згради (DGEMN)* резултираа со посветеност на соработка помеѓу централната влада (Индија) и DGEMN за да се изврши попис на локацијата како прв чекор во елаборирањето на покохерентно управување со конзервацијата план.

## Поврзано

* Список на теми за Португалската империја на исток

## Галерија

Податотека:Goa-StFrancis-Facade1.jpg|Фасада на црквата Свети Франциско Асишки, црква која најдобро го означува мешањето на португалско-мануелинскиот стил во подоцнежниот тоскански стил
Податотека:Goa-StFrancis-Nave1.jpg|За разлика од едноставната надворешна фасада, внатрешноста на црквата Свети Фрањо е раскошно украсена во барокен стил користејќи коринтски влијанија
Податотека:Sé de Santa Catarina.jpg|Тосканската катедрала Санта Катарина (Света Катерина) долга преку 76 метри и 55 метри е најголемата црква во Азија
Податотека:Old Goa, Interiors of Se Cathedral.jpg|Внатрешноста на катедралата Санта Катарина (Света Катерина).
Податотека:Goa-BomJesus-Nave1.jpg|Главен олтар (наос) на базиликата Бом Исус, познат низ римокатоличкиот свет по ковчегот на Свети Франсиско Хавијер сместен во наос (не се гледа на сликата) покрај главниот олтар
Податотека:Goa-BomJesus-FXavierTomb2.jpg|Сребрениот ковчег на Свети Франсиско Хавијер во базиликата Бом Исус има триесет и две епизоди од неговиот живот прикажани на сите четири страни од сребрените чинии
Податотека:Ruins of the Church of St Augustine.jpg|Кулата Свети Августин, висока 46 метри се наоѓа на врвот Монте Санто (Светиот рид) и била дел од манастирот од Августинскиот ред.
Податотека:Churcholdgoa (64).JPG|Капелата Санта Катарина изградена од Афонсо де Албакерки во 1510 година за да го одбележи неговиот триумфален влез на Денот на Света Катерина
Податотека:St Cajetan Goa.jpg|Црквата на Божествената Промисла покрај манастирот Свети Кајетан е направена по моделот на почетната базилика Свети Петар и има две кули, како и коринтски столбови и пиластри кои поддржуваат фронтон, во кои се чуваат статуи на апостолите.
Податотека:Churches and Convents of Goa-109275.jpg|Завршено во 1589 година под способен надзор на Бр. Домингос Фернандес, Каса Професа или „Професионална куќа“ според језуитскиот закон е онаа што е наменета за вршење на министерствата на Друштвото на Исус во Гоа.
Податотека:Church and Convent of St. Francis Assisi 05.jpg|Околните области се преполни со вековни крстови, од кои сите се почитуваат во Гоа и денес
Податотека:Church and Convent of St. Francis Assisi 04.jpg|Португалските топови служат како потсетник на славните денови на трговскиот центар Гоа
Податотека:Churches and Convents of Goa-109273.jpg|Далечен поглед на Старата Гоа денес со величествени цркви и катедрали кои се издигнуваат над бујните зелени површини што ги опкружуваат
Податотека:Churches and Convents of Goa-109269.jpg|Помал страничен олтар, заедничка одлика што ги краси повеќето цркви во Гоа
Податотека:Churches and Convents of Goa-109266.jpg|Урнатините на религиозните простори на поранешниот град служат како богатство за патниците да размислуваат за размерите на некогаш моќниот град за кој се грижеа
Goa vecchia, cappella reale di sant'antonio, interno 04.jpg|Внатрешноста на кралската капела на Свети Антониј


## Наводи

Категорија:Светско наследство во Индија
Категорија:Координати на Википодатоците