open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Окмок

**Окмок** — највисока точка на работ на Омокската купа која се наоѓа во североисточниот дел на островот Умнак во источните Алеутски Острови на Алјаска. Оваа широка кружна купа од 9,3 км го зафаќа врвот на голем штитест вулкан. Кратерското езеро некогаш пополнувало голем дел од купата, но езерото во крајна линија се исцедило низ еродирано езеро во североисточниот раб.

## Историја

Праисториското езеро достигнало максимална длабочина од околу 150 метри, а горната површина достигнала надморска височина од околу 475 метри, при што ја надминала ниската точка на купинскиот раб. Мали, плитки остатоци од езерото останале северно од *Конус Д* на надморска височина од околу 1075 метри: мало плитко езеро сместено помеѓу работ на купата и *Конус Д*; помало езеро (наречено *Коунус Б Езеро*), подалеку од север во близина на портата на купата. По ерупцијата во 2008 година, хидрогеологијата на купата била значително изменета со пет одделни големи езера. Во прилог на купинските езера, *Конус А*, *Конус Е*, *Конус Г* и новиот *Конус Д*, во 2008 година содржале мали кратерски езера. Последните големи ерупции на Окмок се случиле  пред 8.300 и 2.400 години.

По формирањето на купата, на краците на вулканот биле формираат бројни сателитски конуси и лавини куполи. Тука спаѓаат планината Тулик (1253 метри), планината Идак (585 метри) и Џаг Пик. Тулик избувнал во 1936 година.

Вулканот моментално е оценет од страна на Опсерваторијата за вулкани во Алјаска на алармантно зелено ниво.

## Ерупција од 2008 година

Во саботата на 12 јули 2008 година, Омок експлодирал без предупредување, испраќајќи пепел до 15.000 метри во воздухот.

Во текот на следните пет и пол дена од речиси континуирана ерупција, жителите на Николски (47 милји југозападно) биле заглавени за период до три недели; Уналска (73 милји североисточно) постојано била покривана со пепел, а летањата во и надвор од овој голем риболовен центар биле често нарушувани; ниската видливост предизвикала крајбрежната стража да го затвори Умнак Лос во морскиот сообраќај. Беринг Тихи Океан бил периодично евакуиран. Ерупцијата завршила во август 2008 година. Таа имала показател на вулканска избувност од 4. Во оваа ерупција не бил забележан проток на лава, иако во минатото имало такви случаи.

Ерупцијата се одвивала на нов продор во североисточниот дел на купата, создавајќи висок конус од околу 800 метри, драматично менувајќи ја хидрологијата на купата и празнење на огромните лахари. Ерупцијата во 2008 година била далеку најголема ерупција во Омок уште од почетокот на 13 век..

## Наводи

## Надворешни врски

* 
* Volcanoes of the Alaska Peninsula and Aleutian Islands-Selected Photographs
* ''"Sulfur Dioxide from Okmok Volcano"'', JPL/NASA image 
* Okmok Volcano Ash Cloud Photo page of the Okmok Volcano ash could, July 22, 2008

Категорија:Активни вулкани
Категорија:Вулкани во Алјаска
Категорија:Калдери во Алјаска
Категорија:Кратерски езера
Категорија:Штитести вулкани
Бадниково гранче

мини|десно|250п|Палење на Баднакот во Белград
[мини|десно|250п|Внесување на Баднакот во [Битола во 1917 година со музика]]

**Бадниково гранче** или **Баднак** — отсечен дел од дабово дрво, кој според традициите на православните христијани во речиси целиот православен словенски дел на Балканот,
вклучително и во Македонија, треба да се постави во огништето или каминот и да гори  за Бадниковата вечер. Општо и целата куќа се украсува со Бадникова гранчиња.

Традицијата на украсување на домот со бадниковото гранче се забележува уште од 4 век. Бадниковото гранче, кое го симболизира здравјето, ги слави животот и вечната среќа. Тоа е гранче од дабово дрво, а во дамнешните времиња овие дрвја се сметале за најиздржливи и за највековити. За разлика од другите листопадни дрва, со почетокот на есента листовите од дабот ја менуваат својата боја, но повеќето од нив се задржуваат на гранките во текот на зимата. Според народните верувања, токму со ова дрво праведниот Јосиф запалил оган за да ги затопли штотуку родениот Исус и неговата мајка Марија.

Бадниковото гранче се нарекува и дрво на животот, исто како она дрво на животот во рајот што симболично дава вечност. Како што дабовото дрво најдолго држи жар, така оној што ќе си постави во домот верува дека го чека вечен живот дури и по смртта. Бидејќи дабот симболизира долговечност, здравје и издржливост народните верувања велат дека со внесување на дабовите гранчиња во домот неговите особини ќе се пренесат на сите оние луѓе што живеат во тој дом.

## Наводи

Категорија:Божик
Категорија:Даб
Категорија:Македонски народни обичаи
Горна Порта (археолошко наоѓалиште)

**Горна Порта** — археолошко наоѓалиште во Охрид. Претставува некропола од македонско-хеленистичкиот период, односно некаде од 3-2 век пр. н.е. Од истражувањата во 2016 година биле откриени 85 гроба, од кои 12 биле од македонско-хеленистичкиот период, односно некаде од 3-2 век пр. н.е. адругите гробови биле од османлискиот период, од периодот на 15 до крајот на 18 век.
Во гробниците од македонско-хеленистичкиот период, кои се со гробни конструкции од необработен камен, биле пронајдени најразлични прилози карактеристични за тој период на погребување, како керамички амфори, калапени чаши, делови од војничката опрема - копја, ножеви, накит - златни обетки со претстави на ерос, ѓердани со мониста од стаклена паста, приврзоци, фибули и прстени, а во три гроба биле пронајдени и бронзени садови.

Од периодот на доцната антика биле откриени и истражени единаесет јами и дел од рустикален објект, а пронајдено било и поголемо количество византиски монети, неколку сребрени венецијански гроша и една сребрена монета на кралот Волкашин. 
Гробовите од османлискиот период, пак, биле главно со христијанска насоченост и во нив се пронајдени бронзени копчиња, обетки, срма, а зачувани биле и делови од органски материјали - кожени обувки, дрво. 
Во текот на досегашните истражувања најстар наод на теренот бил праисториско камено секирче, а најмлад - османлиски монети од 19 век.

Инаку, Горна порта е наоѓалиште каде што првпат биле откриени најстарите погребувања во регионот, а во еден од гробовите биле пронајдени прочуената златна маска, златната ракавица и уште седумдесетина други златни, сребрени, бронзени, килибарни предмети. Во 2002 година тука била откриена гробницата со седумдесетина гробни прилози од разновиден материјал (керамика, килибар, стаклена паста, железо, бронза, сребро и злато), а меѓу нив најексклузивни се: златната посмртна маска и златната ракавица со златен прстен. Ова откритие фрли дополнителна научна светлина во разјаснувањето на надалеку прочуената некропола Требеништа, која се наоѓа кај с. Горенци, во близината на Охрид, каде што пред 100, а потоа и пред 70 години се откриени четири златни маски, од кои две се наоѓаат во Белград, а две во Софија.

## Поврзано
*Список на археолошки наоѓалишта во Охридско;

## Наводи

Категорија:Древномакедонски гробници
Категорија:Знаменитости во Охрид
Драган Тренчовски

**Драган Тренчовски** (р.  во ) — македонски политичар од редовите на СДСМ, кој е тековен градоначалник на Општина Пехчево. На функцијата стапил по локалните избори во 2017 година, кога победил во првиот круг со освоени 1.680 гласа.

## Личен живот

Драган Тренчовски е роден во градот Штип на 6 мај 1982 година. Основното образование го завршил во градот Пехчево, додека средно образование во Штип, насока забен техничар.

Завршил како специјалист по заботехника на колеџот „Јорданка Филаретова“ во Софија.

Драган не е оженет. Активно се служи со англискиот јазик.

## Политичка кариера

Пред да стане градоначалник на Општина Пехчево, Тренчовски бил член на Советот на општината во периодот 2009-2013.

## Наводи

Категорија:Луѓе од Штип
Категорија:Луѓе од Пехчево
Категорија:Живи луѓе
Категорија:Политичари од СДСМ
Категорија:Градоначалници на Општина Пехчево
Еми Куси

**Еми Куси** — висок пирокластичен штитест вулкан кој се наоѓа на југоисточниот крај на планините Тибести во централната Сахара во северниот дел на Боркоу, во северниот дел на Чад. Еми Куси е највисокиот врв во Чад и во Сахара. Вулканот е еден од неколкуте на планините Тибести и достигнува 3,445 метри надморска височина, зголемувајќи се 2,3 км над околните песочни рамнини. Вулканот е широк 60 на 80 километри.

Вулканот има две купи, од кои надворешната е околу 12 на 15 километри во големина, додека на југоисточната страна се наоѓа помала купа, околу 2-3 километри широка и 350 метри длабока. Бројни лавини куполи, виолетови конуси и лава се наоѓаат и во купата и по надворешните страни на штитестиот вулкан Внатрешната купата содржи големи количества на натрит, и дел од неа се користи за домашна животинска сол од страна на месното население.

Еми Куси е проучуван како аналошки на вулканот Елизиум кој се наоѓа на планетата Марс. Една од најважните морфолошки разлики помеѓу вулканите на Марс и Земјата е раширената бразда на површината поради течената вода на копнените вулкани.

Во септември 1938 година вулканот бил освоен од Вилфред Тесигер и Идрис Дауд, како што беше запишано во автобиографијата насловена како „Животот на мојот избор“ .

## Галерија

File:Emi Koussi.jpg|Еми Куси од вселената]].)
File:Emi Koussi Volcano, Chad From ISS.JPG|Поглед од Меѓународната вселенска станица
File:Emi Koussi crater natron.jpg|Еми Куси


## Наводи

## Извори
* *Original entry was from the [[NASA Earth Observatory]]; [http://earthobservatory.nasa.gov/Newsroom/NewImages/images.php3?img_id=10845] *
*NASA Earth Explorer page 
*
* "Emi Koussi" . Peakware.com.
* "Emi Koussi, Chad" on Peakbagger

## Надворешни врски
*

Категорија:Вулкани во Чад
Категорија:Планини во Чад
Категорија:Активни вулкани
Категорија:Калдери во Африка
Категорија:Триилјадници
Категорија:Највисоки точки на земјите
Звонко Пекевски

**Звонко Пекевски** (р. ) — македонски политичар од редовите на СДСМ, кој е тековен градоначалник на Општина Берово. На функцијата стапил по локалните избори во 2017 година, кога победил во првиот круг со освоени 5.006 гласа.На Локалните избори кои се одржале на 17 октомври 2021 година, Пекевски како кандидат за градоначалник на Општина Берово од редовите на СДСМ победил во првиот круг на гласање со освоени 51,25% од гласовите

## Личен живот

Звонко Пекевски е роден на 16 февруари 1974 година. Дипломирал на Економскиот факултет во Прилеп, дел од Битолскиот универзитет на статистичко кибернетичка насока.

Од 2001 до 2005 година работел како референт во Општина Берово, а од 2005 до 2017 година бил раководител на одделот за финансиски прашања.

## Наводи

Категорија:Луѓе од Берово
Категорија:Живи луѓе
Категорија:Политичари од СДСМ
Категорија:Градоначалници на Општина Берово
Пилав Тепе

**Пилав Тепе** — вулканска купа во клисурата на Маденска Река, десна притока на Крива Лакавица, на околу 12 километри западно од Радовиш. Купата е во склоп на Дамјанско-бучимската палеовулканска област, која зафаќа површина од .

На падините на овој вулкански рид е сместено истоименото археолошко наоѓалиште, каде е откриена неолитска населба, како и градиште од римско време.

## Особености

Пилав Тепе е од десната страна на Маденска Река и има типичен конусест изглед, со истакнатост од околу 100-120&nbsp;метри и надморска височина од 566&nbsp;метри. Составена е од мошне цврсти, компактни андезити, што укажува на експлозивен вулканизам, кој е одреден како миоценски.

Освен Пилав Тепе и соседната купа Плоча, на 1 километар источно од Пилав Тепе има уште едно конусно возвишение, кое најверојатно е паразитска купа на главниот вулкански центар.

## Галерија


Податотека:Пилав Тепе 3.jpg|Воздушен поглед на Пилав Тепе
Податотека:Пилав Тепе 2.jpg|Поглед на Пилав Тепе
Податотека:Пилав Тепе 4.jpg|Воздушен поглед на Пилав Тепе


## Поврзано
* Пилав Тепе — археолошкото наоѓалиште во месноста
* Лакавичка Котлина
* Вулканизам во Македонија

## Наводи

Категорија:Ридови во Македонија
Категорија:Вулкански купи
Категорија:Вулканизам во Македонија
Категорија:Шопур
Категорија:Дамјан
Плоча (вулканска купа)

:*Оваа статија е за вулканската купа. За археолошкото наоѓалиште, видете [[Плоча (Брест)]]*

**Плоча** — вулканска купа во клисурата на Маденска Река, десна притока на Крива Лакавица, на околу 12 километри западно од Радовиш. Купата е во склоп на Дамјанско-бучимската палеовулканска област, која зафаќа површина од . Се наоѓа на 1 километар јужно од Пилав Тепе и има облик на нек.

Во близина на овој рид се наоѓа истоименото археолошко наоѓалиште, каде е откриено градиште од средниот век.

## Особености

Истакнатоста ѝ е околу 150-200&nbsp;м, а надморската височина изнесува 658&nbsp;метри По состав е иста како Пилав Тепе, односно од компактни андезитски лави. Речиси од сите страни околу Плоча се наоѓаат напласти од пирокластичен материјал во облик на бречи и туфови, посебно на југоисточната страна кон селото Дамјан. Двете купи се пресечени со долината — клисурата на Маденска Река, поради што нивната истакнатост и релативна височина во квартерниот период е зголемена. Поради селективната ерозија, на Плоча има речиси вертикални карпести отсеци, кои во поново време се користат за алпинизам. Врвот на Плоча е мошне зарамнет, поради што го добила името.

## Поврзано
* Лакавичка Котлина
* Вулканизам во Македонија

## Наводи

Категорија:Ридови во Македонија
Категорија:Вулкански купи
Категорија:Вулканизам во Македонија
Категорија:Брест (Штипско)
Категорија:Ново Село (штипско село)
Здравчи Камен

**Здравчи Камен** — рид и вулканско грло со висина од 844&nbsp;м на левата долинска страна на Кратовска Река, јужно од с.&nbsp;Живалево. Се протега во правец северозапад-југоисток до с.&nbsp;Шлегово, во должина од 2,5&nbsp;км, а широчината му изнесува 0,5-0,8&nbsp;км. Грлото е изградено од андезитски карпи, кои при истиснување низ вулканскиот канал, добиле столбесто лачење. Околу некот се дебели напласти на туфови, кои се доста еродирани со речносоголувачките процеси.

## Релјеф и структура
На источната страна Здравчи Камен длабоко е пресечен од Кратовска Река, а на западната — од Шлеговска Река. Крупните цврсти андезити, поради селективната ерозија, се издигаат во релјефот и на целата структура и даваат изглед на добро сочувана вулканска купа, со релативна височина од 300&nbsp;м. Со механичко разорување, во андезитските карпи се изградени интересни соголени облици, особено остенци, чашки, стапалки и др. Во највисокиот дел се сочувани остатоци на езерска тераса од 780-800&nbsp;м.

## Поврзано
* Кратовско
* Вулканизам во Македонија

## Наводи

Категорија:Ридови во Македонија
Категорија:Вулкански купи
Категорија:Вулканизам во Македонија
Категорија:Шлегово
Васов Град

**Васов Град** — палеовулканска купа во јужна Македонија, најзабележителната во Кожуфско-витачевската палеовулканска релјефна област. Се издига на западните падини на планината Кожуф југоисточно од с.&nbsp;Мрежичко. Висока е 500-600&nbsp;м над околниот релјеф, а највисоката точка е на надморска височина од 1.401&nbsp;м.

На купата се наоѓа истоименото археолошко наоѓалиште, кое претставува утврдена населба од доцноантичко време.

## Геолошки состав
Купата е составена главно од андезитска лава. Околу купата има напласти на туфови и пирокластичен материјал, што укажува на експлозивниот тип на избув. Околу Васов Град има неколку паразитски купи како: Острец (1.550&nbsp;м), Цврстец (1.535&nbsp;м) и други.

## Поврзано
* Васов Град (археолошко наоѓалиште) — утврдена населба од доцноантичко време на ридот
* Турски Рид
* Кожуф
* Мрежичка Река
* Вулканизам во Македонија

## Наводи

Категорија:Врвови во Македонија
Категорија:Мрежичко
Категорија:Кожуф
Категорија:Вулкански купи
Категорија:Вулканизам во Македонија
Уво-Буковец

**Уво-Буковец** — пар вулкански купи на 4&nbsp;км источно од планината Плавица, над селото Близанци, Кратовско. **Буковец** на запад е висок 1.423&nbsp;м, а **Уво** на исток е на висина од 1.472&nbsp;м. Ги двои плитко седло на растојание од 1&nbsp;км, поставено со расед во правец ССИ-ЈЈЗ. Купите се прилично симетрични, и обете се со истакнатост од околу 250&nbsp;м.

Не е точно познато дали во минатото купите биле дел од една целина на чиј врв стоел кратер (подоцна уништен со раседната структура) или пак станува збор за главна и паразитска купа со сопствен механизам на дејствување (полифазност). По страните на купите се забележуваат траги од радијално течење на лавата, особено кон јужната и југозападната страна. Изливите биле претежно сочинети од дацити (дацитски игнимбрити). Од паразитските купи подобро се изразени Куновска Чука (1.347&nbsp;м) на исток, Лески (1.073&nbsp;м) на север и неколку други послабо изразени. 

Целата структура Уво-Буковец, заедно со паразитските кратери, се протега на површина од околу , а лавно-вулканокластичниот материјал е распространет на површина од . Староста на оваа структура веројатно е олигоценска. Поради тоа, палеовулканските облици значително се уништени и видоизменети со подоцнежните водосоголителни процеси.

## Куновска Чука
Купата **Куновска Чука**, набљудувана од долината на Злетовска Река има особено величествен изглед, поради стрмното издигање над долинското дно во висина од околу 600&nbsp;м. Ваквата истакнатост впрочем се должи на длабокото всекување на Злетовска Река од источната страна, кое се случило многу подоцна од настанокот на купата.

## Поврзано
* Плавица
* Здравчи Камен
* Вулканизам во Македонија

## Наводи

Категорија:Ридови во Македонија
Категорија:Близанци
Категорија:Вулкански купи
Категорија:Вулканизам во Македонија
Давиде Ѕапакоста

**Давиде Ѕапакоста** (роден на 11 јуни 1992 година, во Сора) — италијански фудбалер,  на Аталанта и на италијанската репрезентација.

## Наводи

Категорија:Италијански фудбалери
Категорија:Фудбалери на ФК Аталанта
Категорија:Фудбалери на ФК Торино
Категорија:Фудбалери на ФК Челзи
Категорија:Фудбалери на ФК Рома
Категорија:Фудбалери на ФК Џенова
Категорија:Родени во 1992 година
Дувало

**Дувало**, позната и како **Коселска Чадилка** — чадилка, остаток од некогашниот активен вулкан што се наоѓа во близина на селото Косел, во сливот на Коселска Река, која се влева во Охридското Езеро.

Надморската висина на фумаролата е 740 метри. Тоа е кратер со пречник од 0,5 метри и длабина од околу 30 сантиметри од кој избива сулфур диоксид и јаглерод диоксид. Мирисот на сулфур се чувствува во пречник од околу три километри. Дувало е заштитено како споменик на природата.

Косел во поранешна Југославија во учебниците по географија за основно образование бил опишан како ретка геолошка појава, единствен активен вулкан на Балканот. Според Институтот за географија при Природно-математичкиот факултет во Скопје, Дувало не е вулкан, тука немало излевање на магма, туку пукнатина од која излегуваат гасови.

## Историја

Солфатарата низ историјата станала култно место во Охридско. Поради лечење на кожни болести тука доаѓале луѓе и од другите оддалечени краеви на државата. Исто така, мештаните потврдуваат дека поради споменатиот сулфур во воздухот, селото било поштедено од маларични комарци и маларија, која била редовна појава во другите села.

## Галерија


Податотека:Поглед на Дувало (2).jpg|
Податотека:Поглед на Дувало.jpg|


## Поврзано
* Сулфат
* Вулкан

## Наводи

## Литература
* 
* Повеќе автори (1968): Мала енциклопедија Просвета, Просвета, Београд; књига 1 (А-Љ)

## Надворешни врски

* „Дувало“ кај селото Косел 
* Duvalo (Kosel) Natural Monument 
* геолокалитетот Дувало

Категорија:Географија на Македонија
Категорија:Вулкани
Категорија:Косел
Мензура

thumb|Различни големини на мензури: 10mL, 25mL, 50mL и 100mL
**Мензура** е цилиндричен градуиран сад за мерење на волумен на течности.  Може да бидат со различна големина.
Големите мензури вообичаено се прават од полипропилен поради неговата хемиска отпорност или полиметилпентен поради неговата транспарентност, што ги прави полесни и помалку кршливи од стаклото.

Изразот *ад мензурам* (лат. *ad mensuram*) значи „спрема мерката и тежината“.

## Наводи


Категорија:Лабораториска опрема
Категорија:Лабораториски садови
Хановер-Брауншвајг-Гетинген-Волфсбург

**Метрополитенска област Хановер-Брауншвајг-Гетинген-Волфсбург** () — економска и културна област во Северна Германија. Метрополитенската област опфаќа една третина од површината на сојузната покраина Долна Саксонија и скоро една половина од нејзините жители. Има околу 3,9 милиони луѓе во 20 окрузи со вкупно 431 општина и според сојузното министерство за транспорт, градежништво и урбанистички работи е одредена како средно урбанизирана област во Германија.

## Опис на областа

Помеѓу градови во областа постојат големи земјоделски површини. Урбаната инфраструктурна мрежа се состои од автопатиштата А2, А7 и А39, како и брзи железнички врски.

Областа главно се заснова на услужниот сектор и производството. Најголемата група е Фолксваген во Волфсбург. Во областа се присутни седум универзитети (меѓу кои Гетингенскиот универзитет), девет високи школи, како и други 60 научно-истражувачки установи.

## Членови

мини|250п|Метрополитенската областа е означена со број 5 на картата на Германија

Членови на метрополитенската област се:

* Целе (округ)
* Гифхорн (округ)
* Гетинген (округ)
* Гослар (округ)
* Хамелн-Пирмонт (округ)
* Хилдесхајм (округ)
* Холцминден (округ)
* Нинбург (округ)
* Нортхајм (округ)
* Остероде (округ)
* Пајне (округ)
* Шаумбург (округ)
* Золтау-Фалингбостел (округ)
* Град Алфелд
* Град Бад Пирмонт
* Град Брауншвајг
* Град Целе
* Град Ајнбек
* Град Гарбзен
* Град Гетинген
* Град Хан. Минден
* Хановер
** Град Хилдесхајм
** Град Холцминден
** Град Лацен
** Град Лангенхаген
** Град Лерте
** Општина Ленгеде
** Град Нинбург
** Град Нортхајм
* Горен Харц (општинска заедница)
** Град Остероде на Харц
** Град Патензен
** Град Пајне
** Град Залцгитер
** Град Зезен
** Град Штатхаген
** Град Валсроде
** Град Волфенбител
** Град Волфсбург
* Хановер (округ)
* Хановер (регион)

## Поврзано
* Метрополитенски области во Германија

## Наводи

## Надворешни врски
*Официјална страница 

Категорија:Метрополитенски области во Германија
Категорија:Брауншвајг
Категорија:Хановер
Категорија:Гетинген
Категорија:Волфсбург
Категорија:Географија на Долна Саксонија
Милан Марковски

лево|мини|250п|Корицата на „Лажна веридба“, 1920 г.

**Милан Марковски** (,  - ) — македонски просветен деец од време на првата половона на XX век.

## Животопис
Марковски е роден во 1895 година во Берово. Во 1922 година пристигнал во Преспа и започнал да работи како учител во селото Јанковец, а подоцна и во Ресен. Пишувал научни трудови за падагогијата. Истовремено пишувал драми и скечови, кои ги поставувал на сцена. По иницијатива на група млади ресенчани, меѓу кои и Марковски на 10 јули 1919  година било основано спортското друштво „Преспа” во Ресен и истоимениот фудбалски клуб како прва екипа-член на друштвото и еден од најстарите фудбалски клубови во Македонија. Го создал ансамблот „Разпејани ресенчани“ и Културно-уметничкото друштво „Таше Милошевски“. Автор е на драмите „Овчарот народен јунак од село Златари“, „Партизани“, „Лихвари“ и много други. Марковски има и голем принос за развојот на овоштарството во Преспа. За време на бугарската окупација на Македонија во Втората светска војна, Марковски бил во Србија. Во почетокот на 1945 година се вратил. Во 1952 година бил осуден на 6 месеци затвор и целиот имот му бил конфискуван.

Марковски починал во 1961 година. Во 2003 година бил рехабилитиран.

## Наводи

Категорија:Луѓе од Берово
Категорија:Македонски просветари
Гетингенски универзитет

мини|Гетингенски универзитет
**Гетингенски универзитет** (; службено наречен **Гетингенски универзитет „Георг Август“**) — истражувачки универзитет во градот Гетинген, Германија. Бил основан во 1734 година од Џорџ II, крал на Велика Британија и изборен кнез на Хановер и започнал со работа во 1737 година, со што универзитетот е најстар во сојузната покраина Долна Саксонија и најголем по број на студенти, што е околу 31.500 студенти. Дом на многу познати личности, универзитетот претставува една од историските и традиционални установи во Германија. Гетинген е наречен „град на науката“.

Гетингенскиот универзитет бил претходно поддржуван од иницијативата на сојузното министерство за извонредност, има членство во „Група Коимбра“ и се поврзува со над 40 добитници на Нобелова награда. Понатаму, универзитетот одржува силни врски со големи истражувачки институти со седиште во Гетинген. Со околу 8 милиони единици материјал, Гетингенската државна и универзитетска библиотека спаѓа меѓу најголемите библиотеки во Германија.

## Поврзано
* Гетинген

## Наводи

## Надворешни врски

* Официјална страница

Категорија:Гетинген
Категорија:Универзитети во Германија
Хамелн-Пирмонт

**Хамелн-Пирмонт** () — округ (*[[Окрузи во Германија|Landkreis]]*) во сојузната покраина Долна Саксонија, Германија. Се граничи со (од север надесно) окрузите Шаумбург, Хановер, Хилдесхајм и Холцминден и сојузната покраина Северна Рајна-Вестфалија (округот Липе).

## Историја

Округот Хамелн бил основан во 1885 година во рамките на пруската покраина Хановер. Во тоа време градот Пирмонт бил дел од Кнежевството Валдек-Пирмонт. Во 1921 година, Пирмонт на референдум одлучил да го напушти Валдек-Пирмонт и да се приклучи на Прусија. Пруската администрација го ставила градот во округот Хамелн, поради што округот бил преименуван во Хамелн-Пирмонт.

Во 1923 година, Хамелн станал слободен окружен град и не бил дел од округот до 1973 година, кога повторно бил припоен. Поголеми проширувања на територијата на округот се случиле во 1974 и во 1977 година, кога градовите Бад Миндер и Хесиш Олдендорф станале дел од округот.

## Географија

Округот се наоѓа во северниот дел на масивот Везерско Средногорје. Реката Везер влегува во округот од југ, тече низ Хамелн и излегува во северозападниот дел кај Ринтелн.

## Грб

Лавот е хералдичко животно на Грофовијата Еверштајн, кои ја владееле областа до 1429 година. Црвениот крст во рацето на лавот бил симбол на Пирмонт.

## Градови и општини

мини|300п|десно|Градовите и општините во округот Хамелн-Пирмонт

## Поврзано
* Хановер-Брауншвајг-Гетинген-Волфсбург

## Наводи

## Надворешни врски

*  


Категорија:Окрузи во Долна Саксонија
Започна во Неапол (филм од 1960)

**Започна во Неапол** (англиски: *It started in Naples*) - американски филм од 1960 година, во режија на Мелвил Шејвелсон, според сценариото на Мајкл Пертви и Џек Дејвис. Главните улоги ги толкуваат: Софија Лорен, Клерк Гебл, Виторио де Сика, Марјето, Паоло Карлини и Џовани Филидоро. Филмот е снимен на изворни италијански локации (во Рим и на островот Капри). Во него, Софија Лорен ја пее познатата песна „Tu vuo' fa l'americano“ на Ренато Карозоне, а во филмот глумат и познатиот американски глумец Клерк Гебл, кому ова му било претпоследна улога во кариерата, како и италијанскиот режисер Виторио де Сика.

## Содржина
Мајкл Хамилтон (го игра Гебл) е успешен правник од Филаделфија кој мора да отпатува во Неапол, зашто таму умрел брат му. Иако веќе ја има закажано својата венчавка, тој е решен најпрвин да ги среди работите околу преземањето на имотот на брат му и за таа цел го ангажира италијанскиот адвокат Витали (го игра де Сика). Во Италија, Мајкл не може да се навикне на лежерниот живот, а таму го чекаат и бројни изненадувања, зашто брат му има седумгодишен син кого го одгледува неговата тетка, заводливата Лучија (ја игра Лорен), која работи како танчерка во ноќен клуб...

## Наводи

Категорија:Американски филмови
Категорија:Филмови од 1960 година
Категорија:Филмови со Софија Лорен
Категорија:Филмови со Клерк Гебл
Категорија:Филмови со Виторио де Сика
Категорија:Филмски комедии
Категорија:Филмови на англиски јазик
Мауна Кеја

**Мауна Кеја** ( - „бела планина“) — неактивен штитест вулкан на островот Хаваи во американската сојузна држава Хаваи. Тој е највисок од петте вулкани кои се наоѓаат на островот Хаваи.

Неговата надморска висина изнесува 4.207&nbsp;м, а од морското дно висока е 9100 м. Надморската висина на соседниот вулкан Мауна Лоа изнесува 4.169&nbsp;м.

На хавајски јазик името на вулканот значи „Бела Планина“ заради тоа што врвот на вулканот е редовно прекриен со снег, иако постојат теории дека името на вулканот потекнува од „Мауна-о-Вакеја“ што би значело „Планина на божеството Вакеја“.

На врвот на планината е изградена опсерваторија, па заради поволните климатски и временски услови како и нејзината положба, се смета за едно од најдобрите места за посматрање на семирот.

Вулканот последен пат избил околу 2460 г.п.н.е. (± 100 години)

## Наводи

## Надворешни врски

Категорија:Штитести вулкани
Категорија:Планини на Хаваите
Категорија:Вулкани во САД
Категорија:Четириилјадници
Ослободување (филм од 1972)

**Ослободување** (англиски: *Deliverance*) - американски филм од 1972 година, во режија на Џон Бурман, според сценариото на Џејмс Дики, засновано врз неговиот роман. Главните улоги ги толкуваат: Берт Рејнолдс, Џон Војт, Нед Бити и Рони Кокс. Поради скромниот буџет, филмот бил снимен без каскадери, така што главните глумци морале самите да ги снимаат опасните сцени. Притоа, Берт Рејнолдс сериозно се повредил, кога паднал во речните брзаци, Џон Војт самиот се качувал по стрмните карпи, а во филмот глумеле и месните жители. Филмот постигнал голем успех кај критиката и кај публиката, а бил номиниран за наградите „Оскар“ (во три категории - најдобар филм, режија и монтажа) и „Златен глобус“ (во четири категории). Исто така, голема популарност постигнала и песната „Двобој со бенџо“.

## Содржина
Луис (го игра Рејнолдс) и тројца негови пријатели, Ед (го игра Војт), Дру (го игра Кокс) и Боби (го игра Бити), сакаат да ја поминат реката Кахулаваси со кану, зашто целиот тој крај набргу треба да биде потопен од вештачкото езеро за потребите на една хидроцентрала. Притоа, нивното мирно патување се претвора во тешка борба за опстанок. Најпрвин, Ед и Боби застануваат на брегот од реката, но таму ги заробуваат двајца од месните жители, кои го силуваат Боби. Тогаш, Луис го убива едниот од насилниците, додека другиот успева да побегне. Тие го закопуваат убиениот и продолжуваат низ реката, но набргу, нивните кануи се превртуваат при што Луис ја повредува ногата, а Дру умира. Останатите мислат дека Дру се удавил, но Луис им кажува дека бил убиен, најверојатно од избеганиот насилник. Додека Луис и Боби остануваат долу во кањонот, Ед успева да се искачи по карпите и среќава човек со пушка. Ед го убива човекот, но тогаш утврдува дека тој не е побегнатиот насилник, туку некој ловец. Најпосле, тројцата другари успеваат да стигнат во најблиското населено место и Луис го задржуваат во болницата, а другите двајца ги испитува полицијата. Тие се договараат да кажат лажна приказна за случајот, со цел да го прикријат двојното убиство. Локалниот шериф се сомнева во нивните изјави, но бидејќи нема докази, најпосле ги ослободува.

## Наводи

Категорија:Американски филмови
Категорија:Филмови од 1972 година
Категорија:Трилери
Категорија:Култни филмови
Категорија:Филмови засновани на книги
Категорија:Филмови на Џон Бурман
Категорија:Филмови со Берт Рејнолдс
Категорија:Филмови со Нед Бити
Категорија:Филмови со Џон Војт
Категорија:Филмови со Рони Кокс
Категорија:Филмови на англиски јазик
Халејакала

мини|десно|250px|Изгрејсонце на Халејакала

**Халејакала** – вулканска купа која формира повеќе од 75% од хавајскиот остров Мауи во северниот Тихи Океан. Останатиот дел од островот исто така е со вулканско потекло и настанал од работата на вулканот Мауна Кахалава. Највисокиот врв на вулканот лежи на надморска висина од 3.055 метри. Под самиот врв се наоѓа до 800 метра длабока депресија долга повеќе од 11 км, широка околу 3,2 км. Падините стрмо се спуштаат кон дното на депресијата на која се наоѓаат бројни мали секундарни купи.

Името на вулканот Халејакала кое во превод значи „куќа на Сонцето“ доаѓа од локалните племиња кои на тој остров живееле пред доаѓањето на европските истражувачи. Спрема локална легенда на самиот врв на вулканот живеела бабата на полубогот Мауи, која му помогнала на својот внук да го зароби Сонцето и да го принуди да го успори својот пат преку небесниот свод, и на тој начин го продолжила траењето на денот.

## Наводи

## Надворешни врски

* summitpost.org/Haleakalā

Категорија:Вулкани
Категорија:Планини на Хаваите
Категорија:Вулкани во САД
Категорија:Триилјадници
Долно Нерези

мини|десно|220п|Станбени објекти во Долно Нерези, 1964 г., подарок од Норвешка по скопскиот земјотрес.

**Долно Нерези** — скопска населба во западниот дел на Општина Карпош. На југ се граничи со планината Водно, на исток со населбите Жданец, Козле и Тафталиџе 2, на север со Карпош 4, додека на запад со реката Вардар, односно населбите Хром и Влае.

## Историја
На крајот на XIX век Долно Нерези било село во Скопската каза на Отоманското Царство. Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) во 1900 г. во Нерези (Горно, Долно и Средно) живееле 260 Македонци христијани и 300 Арнаути муслимани.

На почетокот на XX век целото христијанско населени на селото било под врховенството на Бугарската егзархија. По податоци на егзархискиот секретар Димитар Мишев („La Macédoine et sa Population Chrétienne“) во 1905 во Нерези имало 288 Македонци под егзархијата.

На етничката карта на Северозападна Македонија од 1929 г. Афанасиј Селишчев го обележал *Нерези* како мешано македонско-албанско село.

## Опшествени установи
* Црква „Св. Пантелејмон“ — единствената црква во населбата; 
* Џамија

## Културни знаменитости
* Долно Нерези — археолошко наоѓалиште од римско време каде се најдени две латински плочи, од кои едната посветена божицата Деја Сирија (Атаргатис)

## Демографија
Според пописот од 2002 година Долно Нерези било попишано со Средно Нерези и заедно имале 12 418 жители.

## Поврзано
* Средно Нерези

## Наводи

## Надворешни врски


Категорија:Населби и маала во Скопје
Категорија:Водно
Рајчанска Купа

**Рајчанска Купа** — вулканска образба во Кочанско која се протега меѓу селата Врбица, Соколарци, Спанчево и Рајчани. Претставува најјужната морфолошки подобро изразена вулканска структура во Кратовско-злетовската област. Целата структура зафаќа површина од околу . Денес од некогашната купа со големи димензии останале две калдери, надворешна и внатрешна, (подобро морфолошки сочувани од северната страна).

Надворешната калдера ја чинат гребените на **Рајчански Рид** (867&nbsp;м) на север и Илиица (803&nbsp;м) на запад.

Внатрешната калдера е подобро изразена во релјефот и ја сочинуваат сртовите на **Блатец** (835&nbsp;м) на север, **Божурњак** (767&nbsp;м) на исток и неколку помали возвишенија на запад. Двете калдери од јужната страна се пресечени со изворишните делови на Змијарник и Соколарска Река, што ја отежнува нивната морфолошка реконструкција. Трагите од течење на андензитската лава, подобро се воочливи на северната страна. Вулканокластичниот материјал е претставен со вулкано-наносни бречи и во помала мерка андезитски туфови, претежно таложени во водена средина. Нивната положба и состав укажуваат на долноплиоцена вулканска активност. Инаку пространи-те калдери и моќниот вулканокластичен материјал се доказ за жестоките избуви на овој простор. Околу Рајчанските калдери се забележани неколку ниски возвишенија, кои претставуваат мали паразитски купи. Тоа се: Св. Ѓорѓи (570&nbsp;м), Голак (559&nbsp;м) од јужната страна; Баково (596&nbsp;м) над с.&nbsp;Трипатанци на запад и други

## Поврзано
* Рајчани
* Кочанско Поле
* Вулканизам во Македонија

## Наводи

Категорија:Ридови во Македонија
Категорија:Вулкански купи
Категорија:Вулканизам во Македонија
Категорија:Рајчани
Категорија:Врбица (Кочанско)
Категорија:Соколарци
Последниот предизвик (филм од 1967)

**Последниот предизвик** (англиски: *Last Challenge*) - американски филм од 1967 година, во режија на Ричард Торп, според сценариото на Џон Шери. Главните улоги ги играат: Глен Форд, Енџи Дикинсон, Чед Еверет, Гари Мерил, Џек Елам и Кевин Хаген.

## Содржина
Шерифот Ден Блејн (го игра Форд) е познат како најбрзиот револвераш на Западот. Во неговиот град пристигнува младиот револвераш Лот Мегваер (го игра Еверет), кој сака да го убие шерифот и така да се здобие со слава. При првата средба, тие се спријателуваат при што Блејн гледа со симпатија кон младото момче кое го потсетува на него во младоста. Од друга страна, кога Лот ќе сфати дека неговиот нов пријател е всушност шерифот кого треба да го убие, тој не се откажува од својата намера. Девојката на Блејн, убавата сопственичка на салунот Лиса Дентон (ја игра Дикинсон) се обидува на сите начини да го спречи нивниот двобој.

## Наводи

Категорија:Американски филмови
Категорија:Филмови од 1967 година
Категорија:Филмови на англиски јазик
Категорија:Вестерни
Категорија:Филмови на Ричард Торп
Категорија:Филмови со Џон Глен
Категорија:Филмови со Енџи Дикинсон
Бипериден

**Бипериден**, е лек кој се користи во третманот на Паркинсонова болест. Не се препорачува при тардивна дискинезија. Се администрира преку уста, интравенска, или интрамускулна инјекција.

Несаканите ефекти вклучуваат замаглен вид, сува уста, поспаност, констипација, и конфузија. Не треба да се користи кај луѓе со мегаколон или глауком. Бипериденот спаѓа во групата на антихолинергични лекови.

Бипериденот бил одобрен за медицинска употреба во САД во 1959 година. Во 2024, е шеесет и деветти најчесто пропишуван лек во Македонија, со повеќе од 61.000 рецепти.

## Наводи

Категорија:Лекови со дејство на нервниот систем
Категорија:Неопходни лекови според Светската здравствена организација
Категорија:Третични алкохоли
Категорија:Фенилни соединенија
Караши

**Караши** () — род риби од семејството на краповите (*Cyprinidae*). Освен обичниот караш, најпознат член на родот е златната рипка (*C. auratus*), која е распространета ширум Евроазијаn и потекнува позападно од типичните краппови (*Cyprinus*).

Видовите од овој род не се во особено блиско сродство со типичните крапови, туку образуваат побазална лоза на потсемејството на краповите (*Cyprininae*).

## Видови
* *Carassius auratus* (Linnaeus, 1758) — златна риба, златен караш
* *[[Carassius carassius]]* (Linnaeus, 1758) — обичен караш
* *[[Carassius cuvieri]]* Temminck & Schlegel, 1846 — јапонски караш
* *[[Carassius gibelio]]* (Bloch, 1782) — пруски крап, бабушка, сребрен караш
* *[[Carassius langsdorfii]]* Temminck & Schlegel, 1846 — јапонска бабушка

## Наводи

## Надворешни врски

*
Ерџијес

**Ерџијес** (турски: Erciyes Dağı) — вулкан кој се наоѓа во Турција. Тој претставува голем стратовулкан кој е опкружен со многу моногенетски вулкански полиња и лавини куполи, и еден мар. Најголемиот дел од вулканот се формирал со лавини текови на андезитски и дацитски состав. Во некое време во минатото, дел од врвот пропаднал кон источната страна. Ерџијес е историски познат како Аргеј, име што произлегува од македонскиот крал Аргеј I (678 - 640 п.н.е.). До 1950-тите, името на вулканот било *Ерџијес*. Алтернативна теорија е дека името на планината во Хетејски значело „*бела планина*“ и дека сегашното име исто така значи „бела планина“.

Ерџијес се наоѓа во провинцијата Кајсери. Градот Кајсери се наоѓа на 15 километри, 25 километри или 20 километри северно од вулканот Ерџијес. Другите градови во регионот се Талас и Хаџилар, исто така северно од Ерџијес, но поблиску до вулканот (19 километри и 12 километри), и Девели, сместен јужно од вулканот. Пристигнувањето до самиот вулкан бара планински вештини. Наводно, планинарите во антиката известиле дека и од Црното Море и од Средоземјето можат да се види врвот на вулканот.

Вулканот започнал да се формира во миоценот. Најпрвин, постоел вулкан наречен Коч Даг, и истиот бил формиран од лавини текови. Потоа, повторно на исток, големите експлозивни ерупции ја формирале купата. За време на плеистоценот, во внатрешноста на купата, заедно со група куполи, започнал да се развива вулканот Ерџијес. Латералните ерупции на Ерџијес можеби создале слоеви на пепел во Црното Море и Средоземјето за време на раниот холоцен.

Последните ерупции се случиле за време на раниот холоцен и можеби депонирале пепел далеку до Палестина. Појавата на историскиот вулкан е непознато. Идните ерупции на вулканот би можело да ги загрозат градовите на север.

Вулканот бил смрзнат за време на плеистоценот, и еден редок ледник сè уште постои, но е оддалечен.

## Наводи

## Надворешни врски
* Ski Resort
* Global Volcanism Program page about Mount Erciyes

Категорија:Стратовулкани
Категорија:Вулкани во Турција
Категорија:Планини во Турција
Категорија:Триилјадници
Список на вулкани во Костарика

Ова е список на вулканите во Костарика. Костарика има голем број на вулкани кои се наоѓаат во средишниот дел на земјата и се наредени во редица, како ѓердан со бисери. Нивната локација се должи на североисточното подвлекување на Тихоокеанската Плоча под Карипската .

## Список

## Наводи

Костарика

Категорија:Географија на Костарика
Хенгил

**Хенгил** — вулкан кој се наоѓа во Исланд, во југозападниот дел на езерото Тингватлаватн.

Хенгил е вулкански систем кој се состои од два вулкани, од кои едниот е Хенгил, а другиот - Хромандутиндур. Нивната вкупна површина е приближно 100 км² и висина од 803 метри.

Последната ерупција на Хенгил била пред повеќе од 2000 години. И до денес има траги од застанатата лава на југ и на север од вулканот. Хенгил не е целосно изгаснат вулкан, тука сè уште има бројни жешки извори и на доста места од земјата се гледа излегување на пареа.

Хенгил се користи како важен извор на енергија, а во таа област се градат електроцентрали.

Според преданијата во овие места живеела жената-трол Јора која ги пречекувала патниците на големиот пат и ги изедувала.

## Наводи

## Надворешни врски

* Hengill  in the Catalogue of Icelandic Volcanoes
* https://www.or.is/sites/default/files/welcome_to_the_hengill_area_hiking_map.pdf  Map

Категорија:Штитести вулкани
Категорија:Вулкани во Исланд
Категорија:Планини во Исланд
Категорија:Активни вулкани
Колумбо (вулкан)

**Колумбо** — активен подводен вулкан кој се наоѓа во Егејско Море во Грција. Вулканот се наоѓа на 8 километри североисточно од островот Санторини,.

Колумбо е вулкан со најголем конус во Европа, со пречник од 3 километри и 1,5 километри заедно со купата. Во близина на овој подводен вулкан има уште околу 20 помали активни подводни вулкански жаришта, кои заедно го формираат прстенот во форма на синџир од вулкани на Санторини.

Колумбо бил откриен во 1649-1650 година, благодарение на „нарушувањето“ на површината на морето. Избувнувањето во овие години било доволно за да се направи веднаш аналогија со опишаното во антиката ерупција на Санторини.

Настанот во средината на 17 век останал незаборавен за неговите современици. Како резултат на експлозијата, околу 70 луѓе и многу животни умреле. Ерупцијата на вулканот предизвикала оштетување на околните острови на растојание од 150 километри. Како резултат од тоа избувнување, висината на Колумбо се намалила за 10 метри под површината на морето, но неговата активнос не престанува до денес.

Во 2006 година биле спроведени студии на вулканскиот подводен кратер, чија подморска височина е 505 метри, наспроти онаа на морското дно во соседството. Како резултат на студијата, било откриено дека кога избувнал во 1649 година, Колумбо испуштил во атмосферата околу 60 кубни метри магма, која е споредлива со онаа на Тамбора во 1815 година.

## Наводи

Категорија:Подводни вулкани
Категорија:Вулкани во Грција
Категорија:Активни вулкани
Фатмир Дехари

**Фатмир Дехари** ( во ) — македонски политичар од редовите на ДУИ и поранешен припадник на ОНА.

## Животопис
### Учество во терористичката ОНА за време на Воениот судир 2001 година

Во 2001 година, Дехари преминал во редовите на Ослободителната Народна Армија (ОНА), каде дејствувал како воен офицер. Пред почетокот на Војната во Македонија Дехари во два наврати престојувал во Призрен - Косово и Метохија, каде што слушал предавање и учествувал во обуката на Косовскиот заштитен корпус, организирана од тајната служба на ОВК, која во тој период била под водство на Кадри Вејсели. Во досието понатаму пишува дека по враќањето во Македонија, веќе обучен, Дехари организирал два семинари за обука за боречки вештини и ракување лесно оружје во Албанија, во кампот кај Драч. Подоцна, за време на војната во Македонија, по предлог на Гзим Острени, Дехари е избран за шеф на обезбедувањето на главниот штаб на ОНА, со посебни задачи за обезбедување на Али Ахмети и Фазли Велиу. За таа цел тој командува одбрана група од 15 - 20 лица, добро обучени за гаѓање и ракување лесно оружје. Групата е составена од лица од Кичево, Дебар, Струга, која од Дехари во повеќе наврати е нарекувана „раководство на разузнавачката служба на ОНА“. На Косово беше зачленет во т.н. движење за независно Косово. Неговото име, покрај Хазби Лика, често се поврзува со масакрот кај Вејце и според разузнувачки сознанија тој учествувал во злосторството.

### После воениот конфликт 2001 година

По завршување на воениот конфликт во 2001 бил назначен за заменик директор на УБК (2002–2004), а потоа и за заменик-министер за внатрешни работи (2004–2006). Дехари средно училиште завршил во Елбасан, а дипломирал на факултетот за физичко воспитание при универзитетот во Приштина во 1998 година. По дипломирањето работел како професор во гимназијата „Џевдет Дода“ во Приштина, а во 2001 станал асистент на тетовскиот универзитет.

Во 2008 бил именуван за директор на ЈП Македонски пошти во Кичево. На локалните избори во 2009 станал градоначалник на Општина Осломеј, која во 2013 била припоена кон Општина Кичево. На локалните избори во 2013 станал градоначалник на Кичево победувајќи го заедничкиот кандидат на ВМРО-ДПМНЕ и СДСМ и дотогашен градоначалник Благоја Деспотовски со околу две илјади гласови разлика. Втор мандат како кичевски градоначалник освоил на локалните избори во 2017 остварувајќи победа во првиот изборен круг.

Дехари говори македонски, албански, и српски, а има делумно познавање од англиски и француски јазик. Тој е оженет и татко на три деца. Во 2011 година, тојмагистрирал на Катедрата за социјални работи и политики при Универзитетот во Тирана, а работел и како професор на Државниот универзитет во Тетово.

## Наводи

## Надворешни врски
*Фатмир Дехари на Facebook

Категорија:Живи луѓе
Категорија:Македонски политичари
Категорија:Македонски Албанци
Категорија:Југословенски Албанци
Категорија:Политичари од ДУИ
Категорија:Градоначалници на Општина Кичево
Категорија:Професори на Државниот универзитет во Тетово
Марсили (вулкан)

**Марсили** — голем подводен вулкан кој се наоѓа во Тиренско Море, на околу 175 километри јужно од Неапол.

## Опис

Должината на вулканот е околу 3.000 метри (9.800 стапки). Неговиот врв и кратер се околу 450 метри под морската површина. Иако никогаш не се појавил над водната површина во запишаната историја, вулканолозите веруваат дека Марсили има релативно кревка структура, составена од ниска густина и нестабилни карпи кои се хранат со основното плитко магматско огниште . Вулканолозите од италијанскиот национален институт за геофизика и вулканологија (ИНГВ) на 29 март 2010 година објавиле дека Марсили може да еруптира во секое време и може да доживее катастрофален колапс што одеднаш ќе ослободи огромни количини на магма преку подморска ерупција и би предизвикал лизгање на земјиштето, кое пак би можело да доведе до деструктивно цунами на италијанскиот брег и блиските средоземни крајбрежја.

## Геоморфологија

Марсили припаѓа на вулканскиот лак Липарски Острови, долг 70 километри и широк 30 километри (покривајќи површина од 2.100 квадратни километри). Тој е најголемиот активен вулкан на ланецот, поголем од планината Етна. Вулканот бил откриен во текот на 1920-тите и именуван по италијанскиот геолог Лујџи Фердинандо Маршили. Опсежните студии биле спроведени само во 2005 година, кога Италијанскиот Национален совет за истражување започнал програма за истражување на вулканологијата на ова подрачје.

Вулканот се издига од плато на тенка океанска (или псевдоокеанска) кора со дебелина од само 10 километри, која формира свој морски слив. Кората на сливот е направена од толеитскибазалт, кој е најтипичен за задниот дел од океанските вулкански лакови. Се чини дека сливот на Марсили се формирал пред околу 2 милиони години како последица на растот на вулканскиот лак и на планината. Се смета дека Марсили може да биде резултат на топлинска инфлација на тенка кора во центарот на сливот. Почетокот на активноста на вулканот најверојатно да се појавил уште пред 200.000 години. Биле пронајдени докази за магматски текови на планинските страни. Исто така бил пронајден и доказ за катастрофални падови на претходни други подводни вулкани во истата област.

## Наводи

Категорија:Подводни вулкани
Категорија:Вулкани во Италија
Категорија:Активни вулкани