open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Гале Фиданоски

**Гале Фиданоски** (Битуше, ) — македонски новинар и публицист.

## Животопис
Фиданоски е роден во 1936 година во гостиварското долнореканско село Битуше, каде што ги поминал и своите најрани детски години. По завршување на основното образование се запишал во учителската школа „Никола Карев“ во Скопје. Со дипломата народен учител, тој две години работел во ОУ „Иво Рибар Лола“ во Ростуше. Во 1962 година, тој дипломирал на Филозофскиот факултет во Скопје, и истата година е поставен за директор на ОУ „Денче Дејаноски“ во Маврови Анови. По три години работа во Маврово, во 1965 година, тој бил примен за новинар-уредник во Радио Гостивар, каде што како новинар-уредник, односно директор и главен и одговорен уредник останал сè до пензионирањето во 2000 година. Покрај активната и ангажирана новинарска работа во Радио Гостивар, нешто повеќе од 35 години бил и дописник на Радио Скопје од Гостивар. Соработува и со други електронски и печатени медиуми.

## Библиографија
*1976 - Априлскиот злостор во Ново Село;
*2010 - Копанка (се јавува како потготвувач. Книгата е печалбарски запис на неговиот татко Трпе Фиданоски);

## Наводи

Категорија:Луѓе од Битуше
Категорија:Македонски публицисти
Категорија:Македонски новинари
Категорија:Македонски уредници
Категорија:Југословенски публицисти
Категорија:Југословенски новинари
Категорија:Југословенски уредници
Категорија:Апсолвенти на Филозофскиот факултет - Скопје
Кале (Подвис)

**Кале** — археолошко наоѓалиште во прилепското село Подвис. Наоѓалиштето поради неистраженоста не е датирано и е од непознат тип. Во 1951-1957 македонскиот антрополог Јован Ф. Трифуноски при своите истражувања забележал дека според мештаните за врвот Кале (н.в. 909&nbsp;м) се наоѓал стар град. Поповршината биле забележливи ѕидови и керамика. Се наоѓа на тромеѓата на Подвис, Локвени и Норово.

## Поврзано
*Бавчи — некропола од доцноантичко време;
*Пустинско — непознато од неопределено време;
*Подвис;
*Список на археолошки наоѓалишта во Прилепско;

## Наводи

Категорија:Подвис (Прилепско)
Лутеница

**Лутенка** или **лутеница** е зачинета салата од зеленчук што е застапена најмногу во бугарската, македонската и српската кујна.

Состојките вклучуваат: пиперки, моркови, модар патлиџан, кромид, лук, црн бибер, растително масло, шеќер, сол, и може, но и не мора да се додадат домати. Moже да се види во многу варијанти. Ситна, покрупна; со домати или без, пиперки и модар патлиџан; и зачинета или блага.

Лутенката може да биде малку лута (позачинета) од другото популарно мезе, ајвар. Сепак, во различни региони и земји имаат значително различни толкувања на овие апетисани. Традиционалната бугарска лутенка е поблага од ајварот.

Во Македонија, лутенката доаѓа во тегла и често се користи за мачкање на тост и леб. Исто така, се јаде со многу месо, ќофтиња и ќебапи. Повеќето домаќинства го имаат ова во нивната куќа во текот на годината и е омилено јадење на многумина.

Во последниве години, индустриското производство на лутенка, како и ајвар, е во подем. Голем обем на производствени капацитети ги пробија овие производи  надвор од Балканот.

## Поврзано
*Ајвар
*Пинџур

Категорија:Македонска кујна
Категорија:Српска кујна
Категорија:Балканска кујна
Ждребе (расказ)

**„Ждребе“** е расказ од рускиот и советскиот писател Михаил Шолохов од 1926 година. Расказот е објавен на македонски јазик, во превод на Цветко Мартиновски, како дел од збирката „Донски раскази“, објавена во 1965 година од издавачката куќа Култура.

## Содржина
Среден бел ден, во една коњушница се ождребила кобилата на Трофим. Тоа се случило во екот на борбата меѓу Црвената армија и Козаците, а во такви услови, ждребето претставувало само товар за војската, бидејќи го забавувало нејзиното движење. Затоа, Трофим добил наредба од комесарот на ескадронот да го отепа ждребето. Така, тој ја зел пушката, отишол во коњушницата, но веднаш излегол, правдајќи се пред комесарот дека таа му се закочила. Тогаш, комесарот попуштил и дозволил ждребето да оди со неговата мајка, заедно со војската.

По еден месец, крај селото Уст-Хоперка, ескадронот на Трофим се судрил со еден козачки ескадрон и започнала тешка борба, гради в гради. Поради бавното одење на ждребето, Трофим далеку заостанал зад својата чета и поради тоа се налутил, па пукал во ждребето, но за чудо, не го погодил. Така, тој повторно се смилувал на него. Најпосле, притиснати од Козаците, ескадронот на Трофим ја преминал реката Дон на едно место крај стариот манастир, каде што водената струја била многу силна. Трофим се наоѓал во еден чамец во кој ги пренесувале седлата, додека коњите пливале преку реката. Во моментот кога првите војници на ескадронот преминале на другата страна на Дон, Трофим видел дека немоќното ждребе било зафатено од водената струја и постоела опасност да се удави во еден вител, а по него тргнала и кобилата.

Иако во тој миг, на другата страна на Дон пристигнала непријателската војска, кога го слушнал врескањето на ждребето, Трофим се возбудил, зашто тоа му заличило на детски глас, а тој пет години не ги имал видено своите деца. Поради тоа, наспроти големата опасност, Трофим се фрлил во реката и го спасил ждребето. За тоа време, козачкиот офицер од другата страна на брегот им наредил на своите војници да не пукаат, за да не ги погодат ждребето и кобилата. Меѓутоа, штом тие пристигнале безбедно на брегот на реката, само што се исправил на нозете, Трофим бил убиен со еден истрел во грбот од страна на козачкиот офицер. Гледајќи го ждребето со мајка му, на два чекора од себе, со пена од крв во устата, Трофим успеал да се насмее.

Инаку, на почетокот од кариерата на Шолохов, често се случувало уредниците во списанијата и весниците да менуваат одредени делови од неговите раскази. Таква била и судбината на расказот „Ждребе“, во кој уредниците го преправиле крајот, така што, наместо Трофим, загинало ждребето.

## Наводи

Категорија:Донски раскази
Категорија:Изданија на Култура
Бавчи (Подвис)

**Бавчи** — археолошко наоѓалиште во прилепското село Подвис. Претставува некропола од доцноантичко време. Се наоѓа на 500-700&nbsp;м западно од селото, во приватна нива на месен жител, каде се откриени гробови градени од камени плочи, во кои имало керамички садови.

## Поврзано
*Пустинско — неопределено наоѓалиште од непознат период;
*Кале — неопределено наоѓалиште од непознат период;
*Подвис;
*Список на археолошки наоѓалишта во Прилепско;

## Наводи

Категорија:Подвис (Прилепско)
Врбјанска Чука (Славеј)

**Врбјанска Чука** — археолошко наоѓалиште во прилепското село Славеј. Претставува неолитска населба и средновековни јами. Се наоѓа на 2&nbsp;км источно од селото, во кругот на ЗИК „Прилеп“, погон во селото Славеј. Се работи за тумба делумно оштетена со изградбата на некогашниот живинарник. Во 1979 и 1981 година Заводот и музеј од Прилеп извршил ископување при што е откриена населба од времето на велушко-породинската културна група, со голем број артефакти од керамика, камен, кремен и коска и култен објект – жртвеник, со димензии од 12 × 9&nbsp;м, со систем од повеќе правоаголни касети со разни димензии, градени од глина и кал. Откриени се и повеќе кружни јами со фрагменти од средновековна керамика и црепни, кои најверојатно служеле како силоси за чување на жито. Наодите се чуваат во Заводот и музеј во Прилеп.

## Поврзано
*Пустинско — неопределено наоѓалиште од непознат период;
*Кале — неопределено наоѓалиште од непознат период;
*Славеј;
*Список на археолошки наоѓалишта во Прилепско;

## Наводи

Категорија:Славеј (село)
Феде Галиција

**Феде Галиција** (1578 -1630) била италијански ренесансен сликар, пионер на жанрот мртва природа.

Уште од млада возраст, Галиција веќе беше успешен портретист создавајќи многу нарачани дела. Таа беше често ангажирана да слика верски, како и световни теми. Неколку од нејзините слики се врз основа на девтероканонската приказна за Џудит и Олоферн, популарна тема во уметноста во овој период, особено кај женските уметници како Артемизија Џентилески, Елизабета Сирани и Барбара Лонги. Стилот на нејзините портрети е добиен од натуралистичките традиции на ренесансата во Италија со остро реален пристап. Една од нејзините потпишани слики на мртва природа направена во 1602 се смета за првата слика на мртва природа од страна на италијански сликар, и го докажува нејзиното влијание во овој нов стил на сликање.

Модерната мртва природа е создадена целосно под нејзино влијание. Во моментов, не е познато за колку многу слики таа е одговорна. Многу дела кои би можеле да бидат нејзини се припишуваат на нејзиниот машки современик Панфило Нуволон, кој беше значително инспириран од Галиција.

## Наводи

Категорија:Родени во 1578 година
Категорија:Починати во 1630 година
Категорија:Италијански ренесансни сликари
Лавинија Фонтана

**Лавинија Фонтана** (24 август 1552 - Август 11, 1614) била италијански сликар. Таа е сметана за првата жена-уметник која работила во истата сфера со своите машки современици, надвор од двор или манастир.

Во прилог на портретите, подоцна создавала големи слики со религиозни и митолошки теми. Фонтана се омажила за Паоло Запи во 1577. Таа родила 11 деца, но само 3 ја надживеале. По венчавката, Фонтана продолжила да слика за да го поддржи нејзиното семејство. Запи се грижеше за домаќинството и служеше како сликарски асистент на неговата сопруга, понекогаш сликајќи мали елементи како драперии.

Некои од нејзините портрети, често раскошно платени, биле погрешно припишани на Гвидо Рени. Главен меѓу овие се *Венера*; *Богородица дигајќи го превезот од малиот Христос*; и *[[Царицата од Сава|Кралицата на Шева]] во посета на Соломон*. Нејзиниот автопортрет - во младоста се велеше дека била многу убаваа - беше нејзиното ремек-дело.

Постојат повеќе од 100 дела кои се документирани, но само 32 потпишани и датирани дела се познати денес. Постојат 25 повеќе што можат да се припишат на неа. Се смета дека Софонисба Ангисола имала влијае на нејзината кариера.

## Наводи

Категорија:Луѓе од Болоња
Категорија:Родени во 1552 година
Категорија:Починати во 1614 година
Категорија:Италијански ренесансни сликари
Бенка (расказ)

**„Бенка“** е расказ од рускиот и советскиот писател Михаил Шолохов. Оригинално, расказот бил објавен во декември 1924 година, во весникот „Млад ленинец (*Молодой ленинец*)“. Расказот е објавен на македонски јазик, во превод на Цветко Мартиновски, како дел од збирката „Донски раскази“, објавена во 1965 година од издавачката куќа „Култура“.

## Содржина
Николај Кошевој е командир на ескадрон на Црвената армија, иако има само 18 години. Тој потекнува од козачко семејство и се сеќава како, уште кога имал пет-шест години, татко му го качувал на својот коњ. Во меѓувреме, мајка му на Николај умрела, а татко му не се вратил дома уште од Првата светска војна. Од него, Николај ја наследил големата решителност, големата љубов кон коњите и бенката, голема колку јајце на гулаб, на левата нога, веднаш над глуждот. До петнаесеттата година, Николај работел како аргат, а кога еднаш низ селото поминувала Црвената армија, тој ѝ се приклучил и заминал да се бори против војската на Врангел.

Кога една соседна наслеба ќе биде нападната од козачките банди, Николај е замолен да оди да помогне во борбата против Козаците. Тој е веќе уморен од борбите и посакува да се пресели во градот за да го продолжи школувањето.

Еден атаман, со својата банда од педесетина донски и кубањски Козаци три дена бега од потерата на четата на Николај Кошевој. Атаманот не го видел својот дом цели седум години: најпрвин бил заробен од германската војска, потоа служел во армијата на Врангел, па некое време поминал во Цариград и пак се вратил на степите околу Дон. Тој со својот одред пристигнува кај воденицата на старецот Лукич од кого бара да му даде жито за коњите. Старецот лаже дека нема жито, но кога е фатен во лагата, тој мора да ја јаде земјата под нозете на атаманот во замена на својот живот. Ноќта, додека пијаните Козаци спијат во неговата воденица, Лукич оди во блиското село и ги известува војниците на Црвената армија за нивното присуство.

Утредента, Николај го поведува својот одред во потера по Козаците и се разгорува борба. Атаманот гледа како му се приближува еден млад коњаник, кој стрела кон него. Кога на коњаникот му завршува муницијата, атаманот набрзина му се доближува и го пресекува со сабјата. Додека тој умира, атаманот слегува од својот коњ за да му ги земе чизмите. Едната чизма е заглавена и тој ја трга со сета сила. Тогаш, атаманот ја гледа бенката на левата нога и сфаќа дека го убил својот син, Николај. Во очај, атаманот го гушка мртвиот син, а потоа се убива, пукајќи си со пиштолот во устата. Вечерта, на бојното поле доаѓаат коњаници, а од главата на атаманот, еден јастреб-мршојадец полетува кон небото.

## Наводи

Категорија: Донски раскази
Категорија: Изданија на Култура
Елизабета Сирани

**Елизабета Сирани** (8 јануари 1638 година во Болоња, Италија - 28 Август 1665 година, Болоња) била италијански барокен сликар која починала во сè уште необјаснети околности на 27-годишна возраст.

Кога била 17 години таа веќе била полноправен сликар и гравер и насликала повеќе од 90 дела. До времето кога починала на 27-годишна возраст, таа додала најмалку 80 повеќе на нејзиниот репертоар. Покрај тоа што била независен сликар на возраст од 19, Елизабета исто така ја водела работилницата на нејзиното семејство. Кога нејзиниот татко стана онеспособен, таа била оптоварена со обврската да ги поддржува нејзините родители, нејзините браќа и сестри и самата себеси, целосно преку нејзината уметност. Стресот произлезен од таквите тешки одговорности можеби е и причината за нејзината прерана смрт. Пред да почине, таа создала над 200 слики и цртежи.

## Наводи

Категорија:Луѓе од Болоња
Категорија:Италијански сликари
Категорија:Родени во 1638 година
Категорија:Починати во 1665 година
Категорија:Уметници
Барбара Лонги

**Барбара Лонги** (21 септември 1552 - 23 декември 1638) била италијански сликар. Таа беше многу восхитувана во нејзиниот живот како портретист, иако поголемиот дел од нејзините портрети сега се изгубени или неатрибутирани. Нејзините дела, како многу од сликите на Мадона со дете, ѝ заработиле добар углед како уметник.

Меѓу сликите на Лонги кои не ја прикажуваат Мадона е *Џудит со главата на Олоферн* (околу 1570-1575). Оваа тема исто така беше насликана од други женски уметници, како Феде Галиција, Елизабета Сирани и Артемизија Џентилески. Се смета дека Софонисба Ангисола имала влијае на нејзината кариера.

Голем дел од нејзините дела се непотпишани, не е познато колку слики насликала или колку сè уште се во постоење. Само околу 15 дефинитивно ѝ се припишуваат на неа. Од нив, околу 12 се слики на Богородицата со дете, таквите слики биле многу популарни во текот на контра-реформацијата. Се смета дека некои од нејзините дела погрешно се припишуваат на нејзиниот татко.

Лонги е една од малкуте жени уметници споменати во второто издание (1568) на епското дело *[[Животите на најизвонредните сликари, вајари и архитекти]]* од италијанскиот сликар и историчар на уметноста Џорџо Вазари. Вазари пишува дека Лонги "црта многу добро, и таа почна да бои некои работи со добра грација и манер." Но, според Жермен Грир таквите "случајни" селекции на жените уметници, меѓу кои е и Лонги ретко добиваат "сериозни критики за нивните дела". Грир потоа ја понуди сопствената проценка: "Работата на Барбара е значителна, сите мали слики, извонредни поради чистотата на линијата и нежната брилијантност на бојата" и "Барбара Лонги му дава на нејзиното конзервативно сликарство едноставност и интензитет на чувство прилично неприсутно кај нејзиниот маниристички татко и нејзиниот брат дилетант."

Музио Манфреди го оцени талентот на Лонги во 1575 за време на предавање во Болоња:

И покрај славата во нејзиниот роден град Равена, Лонги не била добро позната на друго место во текот на нејзиниот живот. Нејзините слики обезбедуваат увид во влијанието на контра-реформација за регионалната уметност.

## Наводи

Категорија:Родени во 1552 година
Категорија:Починати во 1638 година
Категорија:Сликари
Категорија:Уметници
Лусија Ангисола

**Лусија Ангисола** (1536 или 1538 - пред 1568) била италијански маниристички сликар при крајот на ренесансата.

Многу малку се знае за животот на Лусија. Само неколку слики на Лусија се познати и само две преживеани се потпишани.

Родена е во Кремона, Италија, таа беше трета од петте ќерки од кои сите биле сликари. Нејзиниот татко, Амилкер Ангисола, беше член на Џеновско мало благородништво и ги охрабри сите од неговите ќерки да развијат уметнички вештини. Лусија веројатно била обучена со нејзината најстара сестра Софонисба Ангисола и нејзините дела, главно портрети, се слични во стил и техника. Лусија беше најталентирана од сестрите на Софонисба.

Еден од нејзините постоечки слики, *Портрет на Пјетро Марија*, доктор во Кремона, (почетокот на 1560-тите) бил пофален од страна на Вазари, кој го виде кога го посети семејството по нејзината смрт. Вештината на Лусија е докажана во нејзината способност да ја илустрира личноста на ликот.

Лусија почина во своите 20-тите години, и немала можност стане соперник на попознатата сестра Софонисба.

## Наводи

*Perlingieri,Ilya Sandra, *Sofonisba Anguissola,*, Rizzoli International, 1992 ISBN 0-8478-1544-7
***Harris, Anne Sutherland and Linda Nochlin**, *Women Artists: 1550-1950*, Los Angeles County Museum of Art, Knopf, New York, 1976

Категорија:Родени во 1530-тите
Категорија:Починати во 1560-тите
Категорија:Италијански сликари
Категорија:Ренесансни сликари
Категорија:Уметници
Архимед (кратер)

**Архимед** — голем месечев ударен кратер којшто се наоѓа на источните рабови од Езерото на Дождовите ().

## Надворешни врски
*

Категорија:Кратери на Месечината
Категорија:Архимед
Категорија:Четириаголник LQ04
Шибалково семе

**„Шибалково семе“** е расказ на рускиот и советскиот писател Михаил Шолохов од 1925 година. Расказот е објавен на македонски јазик, во превод на Цветко Мартиновски, како дел од збирката „Донски раскази“, објавена во 1965 година од издавачката куќа Култура.

## Содржина
Јаков Шибалок е митралезец во Црвената армија. Носејќи го на раце својот малечок син дури 40 километри, тој доаѓа во еден детски дом, каде го предава детето на чување. Бидејќи управителката на домот не сака да го прими детето, тој ѝ ја раскажува својата лична приказна:

По долината на Дон, неговиот ескадрон ја гонел бандата на Игнатјев. Еден ден, војниците здогледале на патот жена, гола, речиси безживотна. Таа им кажала дека ја силувале Козаците, а потоа ја фрлиле на патот. Јаков се сожалил на жената (Дарја) и ги замолил своите другари да ја задржат во одредот, иако тие се противеле на тоа. Најпрвин, таа им помагала на борците, извршувајќи разни „женски“ работи, а потоа дури станала и возач на митралеската кола. Со текот на времето, Јаков и Дарја се зближиле и таа останала бремена. Еднаш, борејќи се против козачките банди, одредот на Јаков останал без муниција, но војниците го криеле тоа. Сепак, утредента, се случило предавство, бидејќи некој им кажал на Козаците дека црвеноармејците немаат повеќе куршуми. Така, одредот на Јаков бил опколен и половина од борците на одредот биле убиени. Утредента, остатокот на одредот се прибрал во една шума, а Дарја добила породилни болки. Затоа, таа се тргнала настрана во шумата и започнала да се пораѓа, а Јаков бдеел над неа. За време на пораѓањето, Дарја му признала на Јаков дека таа го извршила предавството и дека ја измислила приказната за силувањето. Исто така, таа признала дека му била љубовница на Игнатјев и дека Козаците ја испратиле како шпион во одредот на Јаков. Јаков им раскажал на другарите за признанието на Дарја, а тие му наредиле да ја убие, заедно со бебето. Сепак, по неговото упорно молење, тие му дозволиле да го задржи бебето, а потоа, тој ја убил Дарја. Во тоа време, во ескадронот се ождребила една кобила, а војниците го убиле ждребето за да може бебето да цица од кобилата. Така, некое време, Јаков се грижел за бебето, а кога наполнило повеќе од една година, го зел и го донел во детскиот дом.

## Наводи

Категорија:Донски раскази
Категорија:Изданија на Култура
ФК Дарданија Лозана

**ФК Дарданија Лозана** е швајцарски фудбалски клуб од градот Лозана.

Клубот е основан во 1950 година и се натпреварува во 2. Лига Интеррегионал, петтото ниво на швајцарскиот фудбалски систем.

## Надворешни врски
* Страна на Дарданија Лозана на transfermarkt

Дарданија Лозана
Категорија:Лозана
Бостанџија (расказ)

**„Бостанџија“** е расказ од рускиот и советскиот писател Михаил Шолохов од 1925 година. Расказот е објавен на македонски јазик, во превод на Цветко Мартиновски, како дел од збирката „Донски раскази“, објавена во 1965 година од издавачката куќа Култура.

## Содржина
Селскиот атаман, Анисим Петрович се вратил дома радосен и пред семејството ја соопштил веста дека бил назначен за командант на селскиот суд. На неговата вест воопшто не се израдувал постариот син Фјодор, кој соработувал со болшевиците. Поради тоа, помеѓу него и татко ми започнала караница, по што татко му го удрил со бакарно лонче. Вечерта, Фјодор ѝ придружил на Црвената армија, а во тоа му помогнал помалиот брат, четиринаесетгодишниот Миќка. Поради тоа, утредента, Анисим брутално го претепал својот син.

Еден ден, Козаците дотерале во селото заробени војници на Црвената армија, кои ги затвориле во селската плевна. Жалејќи ги заробениците, Миќка започнал редовно да им носи храна, која ја приготвувала неговата мајка. Еднаш, кога Миќка морал да замине на работа по наредба на татко му, наместо него, мајка му им однела храна на заробените војници. Меѓутоа, Анисим дознал за тоа и затоа брутално ја претепал својата жена, а Миќка морал да избега од дома.

По еден месец, тој се главил за бостанџија во едно село покрај Дон, служејќи бесплатно, само за малку храна. Чувајќи го бостанот, тој постојано гледал како Козаците ги водат заробените црвеноармејци на стрелање во близината на реката. Еднаш, на полноќ, во неговата колиба дошле Козаците, барајќи тројца заробеници кои им побегнале. Во мугрите, Миќка забележал еден од нив како се крие во бостанот, а тоа бил неговиот брат Фјодор. Така, Миќка започнал да се грижи за него, сè додека еден ден, во неговата колиба не дошол татко му, барајќи го Фјодор. Миќка не признавал дека го крие братот, а кога татко му го открил Фјодор и сакал да го убие со револверот, Миќка го убил, удирајќи го со секирата по тилот. Потоа, двајцата браќа го препливале Дон, префрлајќи се на другиот брег, каде што биле безбедни од Козаците.

## Наводи

Категорија:Донски раскази
Категорија:Изданија на Култура
Семеен човек

**„Семеен човек“** е расказ на рускиот и советскиот писател Михаил Шолохов од 1925 година. Расказот е објавен на македонски јазик, во превод на Цветко Мартиновски, како дел од збирката „Донски раскази“, објавена во 1965 година од издавачката куќа Култура.

## Содржина
Еден демобилизиран војник сака да ја премине реката Дон во едно село. Притоа, силната водена струја го занесува чамецот во потопените врби, така што тој и сплаварот Микишара мора да ја поминат ноќта на гранките од една врба. Тогаш, сплаварот започнува да ја раскажува својата приказна:

Тој се оженил многу млад, а жената му умрела при раѓањето на деветтото дете. Најстариот син се викал Иван, додека вториот син, Данила, му бил најмил. Кога му дошло времето, Иван се оженил и добил син, а и Данила бил зрел за женење. Тогаш, во селото се кренало востание против советската власт, а Иван и Данила им се придружиле на болшевиците. Нивниот татко, кој останал да се грижи за седумте малолетни деца, бил присилно мобилизиран во војската на Козаците. Околу Велигден, во селото донеле деветмина заробени војници на Црвената армија, меѓу кои и Данила. Тогаш, Микишара бил присилен да го тепа својот заробен син, зашто во спротивно, Козаците му се заканиле дека ќе го убијат него. Така, за да остане жив и да продолжи да се грижи за своите седум деца, тој почнал да го тепа синот, кого подоцна го убиле Козаците. Подоцна, во една борба крај градот Балашов бил заробен и неговиот најстар син Иван, а на Микишара му наредиле да го однесе заробениот Иван во штабот на полкот. Кога стигнале на половина пат, Микишара го пуштил синот да бега, но кога тој се оддалечил малку, го убил. Додека Иван умирал, татко му се правдал дека морал да го убие за да остане жив и да продолжи да се грижи за децата.

Така, Микишара ја завршува својата приказна, признавајќи му на сопатникот дека оттогаш никако не може да се ослободи од вината дека ги убил своите двајца сина.

## Наводи

Категорија:Донски раскази
Категорија:Изданија на Култура
Вител (расказ)

**„Вител“** е расказ од рускиот и советскиот писател Михаил Шолохов од 1925 година. Расказот е објавен на македонски јазик, во превод на Цветко Мартиновски, како дел од збирката „Донски раскази“, објавена во 1965 година од издавачката куќа Култура.

## Содржина
Пахомич ја терал колата натоварена со жито, кога на сред пат го пресретнала кочијата на полковникот Борис Александрович Чернојаров. Бидејќи патот бил тесен и не можеле да се разминат двете коли, Пахомич го замолил полковникот да се тргне настрана, зашто ако тој ја тргнел колата, сигурно ќе загалвел во снегот. Полковникот се налутил и со камшикот го претепал Пахомич, а колата му ја турнал во насипаниот снег. Така, Пахомич се заколнал дека цел живот ќе го памети полковникот.

Еден ден, во домот на Пахомич се вратил нивниот син Михаил, кој служел како козачки потпоручник. Неколку дена подоцна, Михаил го видел татко му како ја ора земјата што му припаѓала на полковникот Чернојаров и сакал да го истепа, но побегнал кога на татко му му се придружил синот Григориј, со железна прачка во рацете.

По некое време, за да ја избегнат мобилизацијата во војската на Козаците, Пахомич и неговите двајца сина, Григориј и Игнат, ѝ се придружиле на Црвената армија. Еднаш, нивниот одред бил потиснат од козачката војска, така што Пахомич и Игнат биле заробени, додека Григориј, за да се спаси, се фрлил во Дон, заедно со својот коњ. Еден ден, додека жената на Пахомич била во градината, заедно со детето на Игнат, на брегот од реката го здогледала телото на некој умрен војник, заедно со неговиот коњ. Кога се приближила поблизу, таа видела дека тоа е нејзиниот син, Григориј. Во меѓувреме, другиот син, Михаил, поради заслугите во борбата против болшевиците, бил унапреден во службата.

Заробените Пахомич и Игнат ги донеле во родното село, каде разбеснетите селани сакале да ги убијат. Во плевната, каде што биле затворени, дошла жената на Пахомич, заедно со синот на Игнат. Детето го прашало својот татко, зошто е врзан и удрен, а тој му кажал дека тоа е само некаква игра. Пахомич ја замолил жена си за прошка и ѝ дал завет да се грижи за внукот. Михаил им наредил на војниците да ги одведат татко му и брат му во близината на селото, каде потоа ги стрелале. Во тоа време, скриена во долот, се пораѓала една волчица, кога се слушнале два истрела.

## Наводи

Категорија:Донски раскази
Категорија:Изданија на Култура
Убавка Гајдова

**Убавка Гајдова** (,  - , ) — македонски јазичар -македонист и дијалектолог, универзитетски професор, научен советник во Институтот за македонски јазик „Крсте Мисикров“ и публицист.

## Животопис
Гајдова е родена на 19 јули 1965 година во Куманово, каде што го стекнала основното и средното образовение. На Катедрата за класични студии при Филозофскиот факултет во Скопје дипломирала. Во 1997 година магистрирала на тема „Граматичката категорија време во македонските дијалекти во Егејска Македонија“, а докторирала во 2005 година на тема „Условниот период во дијалектите на македонскиот јазик“, на Филолошкиот факултет „Блаже Конески“. Работела во Институтот за македонски јазик од 1993 година во Одделението за дијалектологија.
Во фокусот на нејзиниот научен интерес беше македонската дијалектологија и граматичкиот систем на македонскиот јазик во рамки на балканскиот јазичен сојуз. Била раководител на проектот Македонски дијалектен атлас, претседател на Советот за македонски јазик при Владата на Македонија, долгогодишен член на Советот при Институот за македонски јазик и претседател на Советот во половина мандат.
Активно била вклучена во редакцискиот одбор на институтските списанија: „Македонски јазик“ и „Македонистика“, како и претседател на редакцијата на спиасанието „Литературен збор“, гласило на Сојузот на друштвата за македонски јазик и литература на Македонија. Била професор на предметот **Македонска дијалектологија** на државниот унивезитет во Тетово, како и професор на постдипломските студии при Институтот за македонски јазик. Починала во Скопје на 6 декември 2014 година.

## Библиографија
*Темпоралната одлика на финитните глаголски конструкции во југоисточните македонски говори, Посебни изданија на Институтот за македонски јазик „Крсте Мисирков“, кн. Скопје 2002.
*Условниот период во дијалектите на македонскиот јазик, Посебни изданија на Институтот за македонски јазик „Крсте Мисирков“, кн. Скопје 2008.
*Македонскиот дијалектен атлас, Институт за македонски јазик „Крсте Мисирков“, кн. Скопје, 2010

## Наводи

Категорија:Луѓе од Куманово
Категорија:Македонисти
Категорија:Македонски публицисти
Категорија:Професори на Државниот универзитет во Тетово
Џудит Лејстер

**Џудит Јанс Лејстер**  (28 јули 1609 - 10 февруари 1660) била сликарка од холандското Златно доба. Лејстер сликала жанровски дела, неколку портрети и мртви природи. Бројот на преживеани дела кои ѝ се припишуваат на неа варира помеѓу 20 и 35.

## Наводи

## Надворешни врски

* Artist Profile , National Museum of Women in the Arts 
* Artist Profile at Artcyclopedia
*Works and literature on Judith Leyster

## Галерија

Image:Judith_Leyster_Head_of_a_Child.jpg|*Глава на дете*
Image:Judith Leyster The Proposition.jpg|*Препозицијата*
Image:Judith_Leyster_-_round_portrait_of_a_boy_with_beret.jpg|*Портрет на момче свртено на десно*
Image:Judith Leyster A Game of Tric Trac.jpg|*Игра Трик Трак*
Image:Judith Leyster A Game Of Cards.jpg| *Игра со карти*
Image:Judith Leyster Young Flute Player.jpg|*Млад свирач на флејта*
Image:Judith Leyster A Youth with a Jug.jpg|*Младич со бардак*
Image:Judith Leyster - Jolly Toper - WGA12957.jpg|*Весел пијаница*
Image:Judith Leyster Merry Trio.jpg|*Среќно трио*
Image:Judith Leyster - Blompotje 1654.jpg|*Цвеќиња во вазна*
Image:The Jester - Judith Leyster.png|*Шутот*, по Франс Халс


Категорија:Сликари од златното време на Холандија
Категорија:Родени во 1609 година
Категорија:Починати во 1660 година
Категорија:Уметници
Потеклото на семејството, приватната сопственост и државата

**Потеклото на семејството, приватната сопственост и државата** е историски материјалистичка расправа напишана од страна на Фридрих Енгелс и објавени во 1884 година. Таа е делумно врз основа на забелешките од Карл Маркс за книгата *Античко општество* од Луис Хенри Морган. Книгата е една од првите големи дела во рамките на семејната економија.

## Развој на човечкото општество и семејството
Според книгата првата домашна институција во историјата на човештвото не беше семејството, но матрилинеарниот клан. Енгелс тука ја следи тезата на Луис Х. Морган. Морган бил американски бизнис адвокат кој се залагаше за правата за земјиштето на Индијанците и стана усвоен како почесен член на племето Сенекски Ирокези. Традиционално, Ирокезите живееле во комунални куќи врз основа на матрилинеарното потекло и матрилокалниот престој, аранжман кој им давал на жените многу солидарност и моќ.

Нечовечкото примарно општество и најраното човечко општество, ја идентификувале сексуалната конкуренција и љубомората на мажите како важен проблем кој треба да се надмине, и со тоа се овозможи појавата на најстарата форма на семејството. Примитивниот комунизам е со седиште во матрилинеарниот клан каде жените живееле со своите сестри - применувајќи го принципот "детето на сестра ми е моето дете". Оваа сродствена солидарност ги овласти жените да преземат акција против  мажите кои не соработувале. Енгелс го идентификувал "светскиот историски пораз на женскиот пол" - преминот од она што тој го нарече "мајчино право" во "татково право" - со почетокот на говедарството и пасторализмот.

Општествената револуција која Енгелс верувал дека ќе се случи ќе ги елиминира класните разлики, а со тоа и проституцијата и поробувањето на жените. Ако мажите треба да се занимаваат само со љубов, а веќе не со имот и наследство, тогаш моногамијата ќе дојде природно.

## Наводи

## Надворешни врски
* Engels was Right: Early Human Kinship was Matrilineal 
* Full English text of ''The Origin of the Family, Private Property and the State''
* Full original-language German text of ''The Origin of the Family, Private Property and the State''

Категорија:Дела на Фридрих Енгелс
Категорија:Историја
Категорија:Економија
Категорија:Феминизам
Категорија:Книги од 1884 година
Епиметеј (месечина)

[мини|Епиметеј сликан од страна на [Касини-Хајгенс|Касини]]

**Епиметеј** — внатрешна месечина на Сатурн. Позната е и по името Сатурн XI.

Понекогаш месечините кои кружат околу една планета на меѓусебно растојание од 50 километри. Тие се наречени коорбитални месечини, бидејќи виртуелно делат иста орбита. Двете месечини, Епиметеј и Јанус, чија орбита е веднаш зад прстенот Ф, се пример за овој вид месечини. Тие ги заменуваат орбитите на секои 4 години и наизменично се доближуваат до Сатурн. Епиметеј е грутчеста месечина и е 28 километри подолга отколку што е широка или длабока. Таа е една од 16. месечини што се наоѓаат внатре во системот од прстени. Епиметеј има синхронизирана ротација - тоа значи дека секогаш со истата страна е свртен кон Сатурн, зашто неговата ротација и орбиталните периоди се еднакви. Додека кружи околу Сатурн, се однесува како месечина-водач и ги заробува честичките од прстените во прстенот Ф.

Прометеј се однесува исто во внатрешната страна на прстенот. Во 1967 година постоело сомневање за постоењето на Епиметеј, кој не било потврдено сè до 26 февруари 26 февруари 1980 година. Епиметеј била една од 8. месечини што таа година ги открил „Војаџер 1“.

## Потекло на поимот
Месечината го носи името на еден од титаните, семејство на џинови во старогрчката митологија, кое многу одамна владеело на Земјата. Прометеј е еден од петте браќа на Епиметеј.

## Користена литература
* Андоновска, Ема и Шувака-Хоџиќ, Лавинија (2008). „Вселена“. Скопје: Младинска книга. ISBN 978-9989-2721-8-9.

## Надворешни врски
* Профил на Епиметеј  на официјалниот портал за истражување на Сончевиот Систем на НАСА

Категорија:Сатурнови месечини
Категорија:Астрономски тела откриени во 1966 година
Јанус (месечина)

[мини|Јанус сликан од страна на [Касини-Хајгенс|Касини]]

**Јанус** — внатрешна месечина на Сатурн. Позната е и по името Сатурн X.

Јанус е месечина со многу кратери и со неправилен облик, кружи околу Сатурн веднаш зад прстенот Ф и само 50 километри подалеку од неговиот сосед - Епиметеј. Неговото постоење било потврдено во декември 1966 година и е наречена според римскиот бог Јанус, закој се верувало дека истовремено може да гледа напред и назад. Сепак, статусот на месечина го добила во февруари 1980 година, откако биле проучени податоците на „Војаџер 1“.

## Користена литература
* Андоновска, Ема и Шувака-Хоџиќ, Лавинија (2008). „Вселена“. Скопје: Младинска книга. ISBN 978-9989-2721-8-9.

## Надворешни врски
* Профил на Јанус  на официјалниот портал за истражување на Сончевиот Систем на НАСА

Категорија:Сатурнови месечини
Категорија:Астрономски тела откриени во 1966 година
Универзитет за национална и светска економија

мини|Библиотека на универзитетот
**Универзитетот за национална и светска економија** е најголемиот и најстариот економски универзитет во Бугарија. Наследник е на **Слободниот универзитет за политички и економски науки**, формиран во 1920 година  На универзитетот се изучуваат економски, правни, менаџерски, информациски и социјални специјалности - 45 во редовна форма, што го прави и најголемиот економски универзитет во Југоисточна Европа.

Универзитетот во својот состав вклучува  8 факултети, 3 институти и 14 центри.

Внесениот кредитен систем на универзитетот овозможува  студентите  од целиот свет да земаат наставни кредити од УНСС, и тие завршуваат со диплома од странски универзитети во одредени програми. Универзитетот издава Aлманах, годишник и зборник "Научни трудови", научно списание "Економски и социјални алтернативи" и весникот "Економист", а од 2009 година - "Весник на УНСС".

## Наводи


## Надворешни врски
* Официјално мрежно место на УНСС

Категорија:Универзитети во Софија
ФК Санкт Гален

**ФК Санкт Гален** е швајцарски фудбалски клуб од градот Санкт Гален. Моментално се натпреварува во Швајцарската Супер лига, највисокото ниво на швајцарскиот фудбал.

Клубот е основан во 1879 година и е најстариот клуб во Швајцарија. Во својата долга историја двапати ја освоиле титулата во швајцарското првенство во сезоните 1903-04 и 1999-00, а еднаш го освоиле и Купот на Швајцарија во 1969 година.

Својте домашни натпревари ги игра на АФГ Арена, која има капацитет од 19,568 седечки места.

## Бои и амблеми
Официјалните бои на клубот се зелена и бела (20px).

Досега клубот променил 6 амблеми. Последниот е воведен во 2008 година.


Податотека:FCSG Logo 1879.png
Податотека:FCSG Logo bis 1980.png
Податотека:FC St. Gallen Logo.svg
Податотека:Fcsg logo 2008.png
Податотека:FCSG Jubiläums Logo 2004.png
Податотека:FC St. Gallen logo.svg


## Титули
* ** [[Швајцарска Супер лига]]**
** **Победник (2) :** 
1903-04, 1999-00.
* ** [[Фудбалски куп на Швајцарија|Куп на Швајцарија]]**
** **Победник (1) :** 
1969.
* **[[Лига куп на Швајцарија во фудбал|Лига куп на Швајцарија]]**
** **Победник (1) :** 
1978.
* **[[Челенџ лига]]**
** **Победник (2) :** 
2009, 2012.

## Надворешни врски

* Официјална страна на ФК Санкт Гален  
* Страна на Санкт Гален на soccerway

Санкт Гален
Категорија:Санкт Гален
Црква „Воведение на Пресвета Богородица“ - Драчево

**Воведение на Пресвета Богородица** или само **Света Богородица Пречиста** претставува православна црква во Драчево. Таа се наоѓа веднаш после скоспката населба Пинтија, на влезот во Драчево, до дворот на компанијата Графички ценар Бато & Дивајн. Осветувањето и поставувањето на камен-темелник било извшено на  11 јуни 2008 година лично од Архиепископот Охридски и Македонски г.г. Стефан. Ктитор на црквата е сопственикот на компанијата каде што се наоѓа црквата, Зоран Росоманов.

## Наводи

## Поврзано
*Црква „Св. Спас“ - главната црква на Драчево;
*Црква „Св. Петка“ - се наоѓа во месноста Три Круши над Драчево;
*Црква „Св. Лазар“ - гробјанска црква;
*Црква „Св. Преполовение“ - главна манастирска црква на манастирот Пеленица;
*Црква „Св. Климент Охридски“ - параклис во православната богословија;
*Црква „Св. Нектариј Егински“ - параклис изграден во 2004. Храм на расколничката ПОА;
*Драчево;

Драчево
Категорија:Драчево
Категорија:Македонската архитектура во 2008 година
Ицехо

**Ицехо** (; ) — град во сојузната покраина Шлезвиг-Холштајн, Германија.

Градот претставува административен центар на округот Штајнбург. Исто така, градот претставува административен центар на општинската заедница Ицехо-Ланд, иако самиот град не претставува нејзин член.

Се наоѓа на реката Штер, пловна притока на Елба, 51 километар северозападно од Хамбург и 24 километри северно од Гликштат.

Црквата Св. Лаврентиј, потекнува од  век, а како друга знаменитост се издвојува дворецот на Холштајн. Градот има манастир основан во 1256 година, повеќе училишта, болница и други институции.

Ицехо е најстар град во Холштајн. Негов никулец бил замокот, изграден во 809 година од Егберт, еден од грофовите на Карло Велики, против Данците. Населбата која се развила околу него била понекогаш нарекувана како Есевелдобург, Еселсфлет и Ецехо. Во 1201 година, градот бил уништен, но бил обновен во 1224 година. Новиот град добил градски права во 1238 година, а стариот град во 1303 година. Во текот на Триесетгодишната војна Ицехо бил двапати уништен од Шведска, во 1644 година и во 1657 година, но бил изграден секој пат. Преминал на Прусија во 1867 година.

Во градот се наоѓа музеј посветен на Венцел Хаблик.

## Луѓе
* Забине Зинјен (1942-1995) — глумица
* Антје Блументал (р. 1947) — политичарка
* Силвија Конвај (р. 1948) — уметник
* Хајгер Остертаг (р. 1953) — историчар
* Свен Бутеншен (р. 1976) — хокеар на мраз

## Наводи

Категорија:Штајнбург
Сереј Дие

**Сересо Жофроа Гонзаруа Дие** (роден на 7 ноември 1984 во Абиџан), познат како **Сереј Дие**, е фудбалер од Брегот на Слоновата Коска, играч од средниот ред на Базел.

Категорија:Живи луѓе
Категорија:Брежански фудбалери
Категорија:Фудбалери на ФК Базел
Категорија:Фудбалери на ФК Штутгарт
Категорија:Фудбалери од Бундеслигата
Категорија:Фудбалери на Светско првенство 2014
Категорија:Родени во 1984 година
Ицехо-Ланд

мини|Поглед кон административен објркт во Ицехо

**Ицехо-Ланд** () — општинска заедница во округот Штајнбург, во Шлезвиг-Холштајн, Германија. Се наоѓа околу градот Ицехо, кој претставува седиште на општинската заедница, но не е нејзин член.

Општинската заедница Ицехо-Ланд се состои од следниве општини:

Категорија:Општински заедници во Шлезвиг-Холштајн
Винзелдорф

**Винзелдорф** () — општина во округот Штајнбург, во Шлезвиг-Холштајн, Германија.

## Наводи

Категорија:Штајнбург
Штер

**Штер** () — река во сојузната покраина Шлезвиг-Холштајн, Германија, десна притока на Елба. Нејзината вкупна должина е 87 километри. Штер извира источно од Нојминстер и тече западно низ Нојминстер, Келингхузен и Ицехо. Штер се влева во Елба близу Гликштат.

## Поврзано
* Список на реки во Шлезвиг-Холштајн

## Наводи

Категорија:Реки во Шлезвиг-Холштајн
Драге

**Драге** може да се однесува на следниве места во Германија:

* Драге (Елба) — општина во округот Харбург, Долна Саксонија
* Драге (Северна Фризија) — општина во округот Северна Фризија, Шлезвиг-Холштајн
* Драге (Штајнбург) — општина во округот Штајнбург, Шлезвиг-Холштајн
Олдендорф

**Олдендорф** може да се однесува на следниве места во Германија:

* Олдендорф (Холштајн) — општина во округот Штајнбург, Шлезвиг-Холштајн
* Олдендорф (Штаде) — општина во округот Штаде, Долна Саксонија
* Олдендорф (Луе) — општина во округот Линебург, Долна Саксонија

**Поврзано:**
* Хесиш Олдендорф — град во округот Хамелн-Пирмонт, Долна Саксонија
* Пројсиш Олдендорф — град во округот Минден-Либеке, Северна Рајна-Вестфалија
* Штатолдендорф — град во округот Холцминден, Долна Саксонија
Пајсен

**Пајсен** може да се однесува на следниве места во Германија:

* Пајсен (Холштајн) — општина во округот Штајнбург, Шлезвиг-Холштајн
* Пајсен (Бернбург) — село и поранешна општина во округот Залцланд, Саксонија-Анхалт
* Пајсен (Залекрајс) — село и поранешна општина во округот Зале, Саксонија-Анхалт
Феба (месечина)

мини|Феба сликана од Касини
**Феба** — неправилна месечина на Сатурн позната и по името **Сатурн IX**.

Феба била откриена во 1898 година од страна на Вилијам Хенри Пикеринг и до 2000 година се сметало дека е единствената надворешна месечина на Сатурн. Феба има долг орбитален период и се движи по многу закосена орбита - особеност на надворешните месечини. Орбитата на Феба е закосена за 175,3° и затоа се движи наназад (наназад во споредба со повеќето месечини). Половина од надворешните месечини се движат на овој начин. Феба е многу голема надворешна месечина; другите најчесто имаат пречник од само 20 километри. Снимките на „Касини“ покажуваат дека станува збор за тело богато со мраз, обвиткано со тенок слој од темен материјал.

## Користена литература
* Андоновска, Ема и Шувака-Хоџиќ, Лавинија (2008). „Вселена“. Скопје: Младинска книга. ISBN 978-9989-2721-8-9.

## Надворешни врски
* Информации за Феба  на официјалниот портал за истражување на Сончевиот Систем на НАСА

Категорија:Сатурнови месечини
Категорија:Астрономски тела откриени во 1899 година
Категорија:Неправилни месечини
Категорија:Нордиска група
Категорија:Астрономски тела откриени во 1898 година
Категорија:Месечини со повратна орбита
Хиперион (месечина)

мини|Хиперион снимен од Касини

**Хиперион** — позната и како **Сатурн VII**, е месечина на Сатурн откриена од страна на Вилијам Кренч Бонд, Џорџ Филипс Бонд и Вилијам Лејсел во септември 1848 година. Браќата Бонд и Вилијам Лејсел ја откриле оваа месечина независно едни од други во период од два дена.

Хиперион е месечина со неправилен облик, со средна ширина од 280 километри. Поради ова тоа е едно од најголемите тела што нема топчест облик во Сончевиот Систем. Се движи по елиптична орбита веднаш зад најголемата месечина на Сатурн, Титан. Додека кружи, та се движи хаотично; оската на ротирање се ниша, па изгледа дека месечината се тркала при своето движење. На површината има кратери и делови од спили. Нејзиниот облик и оштетената површина, можеби, се доказ дека Хиперион е дел од поранешно поголемо небесно тело што било уништено при поголем удар.

## Користена литература
* Андоновска, Ема и Шувака-Хоџиќ, Лавинија (2008). „Вселена“. Скопје: Младинска книга. ISBN 978-9989-2721-8-9.

## Надворешни врски
* Профил на Хиперион  на официјалниот портал за истражување на Сончевиот Систем на НАСА
* Информации за Хиперион  на официјалниот портал на мисијата Касини

Категорија:Сатурнови месечини
Категорија:Астрономски тела откриени во 1848 година
Диона (месечина)

мини|Диона снимена од Касини

**Диона** — месечина на Сатурн откриена од страна на Касини во 1684. Името го добила според титанката Диона од старогрчката митологија. Позната е и под името **Сатурн IV**.

Диона е најоддалечената месечина во системот од прстени на Сатурн, но не и единствена во надворепниот дел на прстенот Е. Уште две месечини, Елена и Полидевк, се движат по истата орбита. Елена е 60° пред Диона, а Полидевк е 60° зад неа. Елена била откриена во март 1980 година. Полидевк го открил „Касини“, 24 години подоцна, веднаш откако сондата пристигнала на Сатурн. Џовани Доменико Касини ја открил Диона во 1864 година, истиот ден кога ја открил и Тетида. На Диона има многу повеќе карпи во смесата од мраз и карпи во однос на другите месечини (повеќе има само Титан), па затоа е втора најцврста месечина на Сатурн. Нејзиниот состав покажува дека на месечината имало тектонски активности и обновување на површината. Таму има гребени, долини и амбиси. Има и кратери кои во некои области се многу почести отколку во други - на пример, предната страна има повеќе кратери отколку задната страна. Најголемито кратер има пречник над 200 километри. Површината на Диона, исто така, има и сјајни пруги. Овие пругави облици имаат тенки, сјајни, ледени линии.

## Користена литература
* Андоновска, Ема и Шувака-Хоџиќ, Лавинија (2008). „Вселена“. Скопје: Младинска книга. ISBN 978-9989-2721-8-9.

## Надворешни врски
*Профил на Диона  на официјалниот портал за истражување на Сончевиот Систем на НАСА

Категорија:Сатурнови месечини
Категорија:Откритија на Џовани Доменико Касини
Категорија:Астрономски тела откриени во 1684 година
Израз (математика)

мини|десно|300п|Составни делови на еден алгебарски израз:<br>1 – степен, 2 – коефициент, 3 – член, 4 – знак, 5 – постојана, <math>x, y</math> - променливи
**Израз** — поим во математиката кој означува конечен состав од знаци кој е добро сточен согласно правилата што важат во тој контекст. Математичките знаци може да означуваат бројки (постојани), променливи, операции, функции, децимали, групирање, и други аспекти на сиктансата.

## Примери

Изразите имаат широка примена, и тоа од простите како:

::0+0

::8x-5 &nbsp;&nbsp;(линеарен полином)

::7+4x-10 &nbsp;&nbsp;(квадратен полином)

::\frac{x-1}+12} &nbsp;&nbsp;(рационален израз)

па до сложените: 

::f(a)+\sum_{k=1}^n\left.\frac{1}{k!}\frac{d^k}{dt^k}\right|_{t=0}f(u(t)) + \int_0^1 \frac{(1-t)^n }{n!} \frac{d^{n+1}}{dt^{n+1}} f(u(t))\, dt.

## Облици

Во математичките изрази спаѓаат аритметички изрази, полиноми, алгебарски изрази, затворени изрази и аналитички изрази. На табелава што следи се покажани сличностите и разликите помеѓу овие видови изрази.

## Поврзано
* Равенка
* Формула
* Формална граматика
* Функционално програмирање
* Член (математика)

## Наводи

* Redden, John. ''Elementary Algebra'' . Flat World Knowledge, 2011.

## Надворешни врски
* Алгебарски израз  — „Математика за сите“ 

Категорија:Апстрактна алгебра
Категорија:Вреднување