open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Хамиш Хардинг

**Џорџ Хамиш Ливингстон Хардинг** (24 јуни 1964 – о. 18 јуни 2023 година) бил британски стопанственик, пилот, истражувач и вселенски турист со седиште во Обединетите Арапски Емирати. Тој бил основач на Екшн Груп и претседател на Екшн Евијејшн, меѓународна брокерска компанија за авиони со седиште во Дубаи, Обединетите Арапски Емирати. Како активен авантурист, Хардинг го посетил Јужниот пол неколкупати, се спуштил до Маријанскиот ров, го соборил Гинисовиот светски рекорд за обиколување на Земјата и полетал во вселената .

На 9-11 јули 2019 година, Хардинг бил директор на мисијата и пилот на екипажот за летачката мисија Уан Мор Орбит, која поставила светски брзински рекорд за најбрзо обиколување на Земјата со авион преку двата географски пола.

Хардинг починал со уште четири члена во подморница по имплозија во Северниот Атлантик додека бил на пат да ги види остатоците од потонатиот брод Титаник на 18 јуни 2023 година.

## Наводи

Категорија:Починати во 2023 година
Категорија:Родени во 1964 година

Категорија:Британски бизнисмени
Општина Луковица

**Општина Луковица** () — општина во источниот дел на областа Горењска region in Словенија. Седиште е селото Луковица кај Домжале. Лежи на главниот пат од Љубљана за Цеље и постои како независна општина од 1994&nbsp;г.

## Населени места
Во општината се опфатени следниве населени места::

* Благовица
* Брдо кај Луковица
* Брезовица кај Злато Поље
* Бршленовица
* В Зидех
* Велики Јелник
* Видем кај Луковица
* Вошце
* Вранке
* Врба
* Врх над Крашња
* Врховље
* Габрје под Шпилк
* Голчај
* Горење
* Градишче кај Луковица
* Дупељне
* Жировше
* Заврх кај Тројане
* Згорње Локе
* Згорње Прапрече
* Згорњи Петелињек
* Златенек
* Злато Поље
* Имовица
* Јаворје кај Благовица
* Јелша
* Компоље
* Корено
* Корпе
* Крајно Брдо
* Крашња
* Липа
* Лог
* **[[Луковица кај Домжале]]**
* Мала Лашна
* Мали Јелник
* Обрше
* Подгора кај Злато Поље
* Подмиљ
* Подсмречје
* Пољане над Благовица
* Првине
* Преваље
* Превоје кај Шентвид
* Превоје
* Пресерје кај Злато Поље
* Пресерје кај Луковица
* Прилесје
* Рафолче
* Селце
* Сподње Косезе
* Сподње Локе
* Сподње Прапрече
* Сподњи Петелињек
* Стража
* Суша
* Трновче
* Трњава
* Тројане
* Учак
* Хриби
* Чепље
* Чешњице
* Шентвид кај Луковица
* Шентожболт

## Наводи

## Надворешни врски
*
* Мрежно место на Општина Луковица


Луковица
Категорија:Среднословенечки статистички регион
Категорија:Држави и територии настанати во 1994 година
Љубљанска Котлина

[мини|Северниот дел на котлината кај селото [Жировница (Жировница)|Жировница (во заднина е Јеловица).]]
мини|Љубљанската Котлина во магла (поглед од Крим).
**Љубљанска Котлина** () — котлина во горниот слив на Сава. Претставува најнаселеното подрачје во Словенија со главниот град Љубљана и населените места во тој крај. Главни реки се Сава, Камнишка Бистрица и Љубљаница.

## Градови и паланки

* Љубљана
** Брезовица
** Шкофљица
** Иг
** Водице
** Доброва-Полхов Градец
** Медводе
* Крањ
** Церкље на Горењска
** Шенчур
** Накло
* Домжале
** Трзин
** Менгеш
** Луковица
** Моравче
* Камник
** Коменда
* Шкофја Лока
** Железники
** Жири
* Врхника
* Гросупље

800px|мини|центар|Љубљанската Котлина во магла. Поглед на исток од ридот Јавор.

## Поврзано
* Љубљанско Барје

## Наводи

## Надворешни врски
*
* Училишна презентација за Љубљанската Котлина 

Категорија:Котлини во Словенија
Симфонија бр. 86 (Хајдн)

**Симфонија бр. 86** во Де-дур, Хобокен I/86, ― петтата од шесте Париски симфонии (броеви 82–87) напишани од Јозеф Хајдн, а била напишана да биде изведена во Париз во 1787 година. Ја напишал во Естерхаза во 1786 година, но за многу поголем оркестар, на поттик на грофот Клод д'Огнеј.

## Движења
Делото е во стандарден облик на четири ставови и оркестрирано за флејта, две обои, два фаготи, две труби, две хорни, тимпани и гудачки инструменти (виолина I, виолина II, виола, виолончело, контрабас). Од шесте Париски симфонии, 86-та и 82-та се единствените две кои користат перкусии и труби. Постојат четири става:

# Адаџо,  - алегро спиритозо, 
# Капричо: ларго,  во Г-дур
# Менуето: алегрето, 
# Финале: алегро кон спирито, 

Податотека:Haydn-86-1-opening-allegro.png

Првиот став е во сонатна форма и е широко замислен. Невообичаена одлика е тоа што примарната тема на изложбата започнува „off-tonic“ и не се разрешува во Де-дур до пет такта. Слично на тоа, секундарната тематска група исто така го одложува воспоставувањето на доминантниот клуч.

Ознаката „капричо“ на бавното движење е користена само уште еднаш во симфонискиот излез на Хајдн; во финалето на „А“ верзијата на 53-та симфонија.

Финалето во облик на соната се одликува со теми кои го содржат ритмичкиот мотив од пет осмини кои водат во следното петолиние. Во повеќето случаи, овие пет ноти исто така се повторуваат и стакато.

## Наводи

## Општи извори

* Робинс Лендон, Х. Ч. (1963). *Joseph Haydn: Critical Edition of the Complete Symphonies*, Universal Edition, Виена.
* Стајнберг, Мајкл (1995). *The Symphony: A Listeners Guide*. Oxford University Press.
* Харисон, Бернард. *Haydn: The "Paris" Symphonies* (Cambridge University Press, 1998)

Категорија:Симфонии од Јозеф Хајдн
Категорија:Композиции во Де-дур
Категорија:Композиции од 1786 година
Категорија:Композиции во де-дур
Тотал ТВ

**Тотал ТВ** — сателитски телевизиски провајдер во сопственост на Србија Бродбенд и United Group. Емитува преку Еутелсат 16А (16,0И) и има покриеност над 1 милион претплатници во југоисточна Европа, особено во државите на поранешна Југославија.

## Наводи

## Надворешни врски
* Total TV
Чака

**Чака** () владеел како цар на Бугарија од 1299 до 1300. Тој бил син на монголскиот владетел Ногај и неговата жена Алака. Некаде после 1285 Чака се оженил со Елена, ќерка на бугарскиот цар Георги Тертер I. Во доцните 1290ти, Чака го поддржал неговиот татко Ногај во војната против законскиот хан на Златната Орда, Токтај. Токтај го победил и го убил Ногај во 1299.

Чака ги предводел неговите поддржувачи во Бугарија, ги набркал царот Иван II и неговата мајка која била регент, и се поставил за владетел на Трново во 1299. Не е сосема познато дали владеел како цар на Бугарија или едноставно дејствувал како сизерен на братот на неговата жена, Теодор Светослав. Од бугарската историографија е прифатен како владетел на Бугарија.

Чака не уживал долго во својата нова позиција на моќ, бидејќи војските на Токтај го следеле во Бугарија и го опседнале Трново. Теодор Светослав, кој бил клучен во преземањето на власта од страна на Чака, организирал заговор во кој Чака бил затворен и убиен во 1300. Неговата глава била испратена на Токтај, кој за возврат ја осигурал позицијата на Теодор Светослав за нов цар на Бугарија. Изгледа дека соработката на Теодор Светослав придонела за повлекување на монголското мешање во Бугарија.

Категорија:Бугарски монарси
Категорија:Монголски канови
Категорија:Починати во 1300 година
Центар за стратешки истражувања (Иран)

**Центар за стратешки истражувања** () ― водечки ираннски аналитички центар за стратегиски прашања. Тоа е истражувачка група на Советот за целесобразност. Последниот шеф на организацијата бил Али Акбар Велајати кој го заменил поранешниот шеф Хасан Рухани, поранешен претседател на Иран. Основана е во 1989 година. Го објавува *[http://frqjournal.csr.ir/?lang=en Кварталот за надворешни односи]*, ''Рахборд'' (Стратегија)  на персиски и *[http://irfajournal.csr.ir/ Ирански преглед на надворешни работи]* на англиски јазик. 

## Одделенија
ЦСИ има шест поврзани одделенија:

* Оддел за истражување на надворешната политика (Овој оддел објавува 3 списанија: *Pazhouhesh* (Истражување), *Gozaresh Tahlili* (Аналитички извештај) и *Gahnameh* (Периодичен билтен))
* Оддел за истражување за меѓународни односи (Овој оддел го објавува *Гозареш Рахборди* (Стратешки извештај))
* Оддел за економски истражувања (Овој оддел го објавува *Gozaresh-e Pazhouheshhay-e Eqtesadi* (Извештај за економски истражувања))
* Оддел за културолошки истражувања (Овој оддел го објавува *Gozareshat-e Rahbordi* (Стратешки извештаи))
* Одделение за правни истражувања и јудиспруденцентни студии (Публикација: *Gozaresh-e Rahbordi* (Стратешки извештај))
* Извршен и информативен оддел

## Луѓе

; Претседатели

* Мохамад Мусави Хоеиниха (1989–1992)
* Хасан Рухани (1992–2013)
* Али Акбар Велајати (2013–2017)

; Истражувачи

* Саид Хаџаријан

## Наводи

## Надворешни врски

* Службена мрежна страница

Категорија:Истражувачки институти прекинати во 2017 година
Категорија:Престаноци во 2017 година во Иран
Категорија:Аналитички центри со седиште во Иран
Категорија:Поранешни истражувачки институти
Категорија:Истражувачки институти во Иран
Категорија:Истражувачки институти основани во 1989 година
Категорија:Појавено во 1989 година во Иран
Категорија:Политички истражувачки институти
Андаруни

[мини|262x262пкс| Андаруни во палатата Голестан, [Техеран.]]
 
**Андаруни** () во иранската архитектура, е внатрешните простории во која живееле жените. Таквите простории, на арапски се наречени харем.

## Приватен простор
Во традиционалната персиска станбена архитектура андаруни е дел од куќата во која се сместени приватните конаци. Ова е особено местото каде жените од куќата се слободни да се движат без да бидат видени од странец („на махрам“). Ова е исто така место каде жените можат да општат со своите роднини ( *махарим* ) без да го следат кодексот на облекување или без да носат хиџаб.

Во случај кога патријархот на куќата имал повеќе од една жена, секоја жена добива свој дел во андаруните како што е случајот со нејзината свекрва или снаа ако живеат со семејството. Единствените мажи што се дозволени во оваа област се оние кои се директно поврзани со господарот на куќата (неговите синови) и самиот господар, кои може да вклучуваат момчиња на возраст под пубертет и гости кои се дозволени под посебни околности.

Дворот (обично во таларот) на куќата обично се наоѓал во андаруните.

## Дихотомија
Еднаквиот простор андаруни за мажи е наречен бируни. Овие два дела, кои и двата се изградени околу градина, се дел од таканаречената внатрешно-надворешна дихотомија на персиските куќи, што ја означува просторната поделба помеѓу сегментот андаруни и бируни. Првиот е приватен простор, додека вториот го претставува јавните простории бидејќи е исто така место каде што се одржуваат деловни активности и церемонии. Гласниците, кои обично се млади момчиња, се вработени во меѓудејствијата помеѓу двете простории.

## Поврзано

* Простор само за жени
* Зенана

## Наводи

* *Farhang-i Vazhe- Haaye- Memari-i Sonnati-i Iran* (Речник на термини во традиционалната иранска архитектура). Фалафар, С. 2000 г. Техеран. 

## Дополнителна литература

* м-р Џамалзадех. *[https://iranicaonline.org/articles/andarun Андарун]*. Енциклопедија Ираника.
* Набизадех, Сима; Ураз, Туркан Улусу. *[http://jfa.arch.metu.edu.tr/archive/0258-5316/articles/metujfa2017108.pdf The Modern Woman Vis-À-Vis The Modern House: The Hallmarks Of Modern Nationhood Through The 1920s-1940s Iran] *. јуни 2017 година. МЕТУ весник на Архитектонски факултет 34(1). DOI: 10.4305/METU. JFA.2017.1.8

Категорија:Иранска архитектура
Категорија:Ирански изуми
Категорија:Персиски зборови и изрази
Категорија:Куќи во Иран
Болница „Ајатолах Мусави“

**Болница „Ајатолах Мусави“** ― државна болница сместена во Занџан и моментално има сместивост од 320 легла.

## Наводи

## Надворешни врски

* Местоположба на болницата „Ајатолах Мусави“
Категорија:Координати на Википодатоците
Категорија:Врамена карта без назнака за OSM-однос на Википодатоците
Категорија:Болници во Иран
Ирански кран

мини| Монета од 2000 динари/2 крани од времето на Мохамад Али Шах Каџар.
**Кран** () ― поранешна валута на Иран помеѓу 1825 и 1932 година. Бил поделен на 20 шахи или 1000 динари и вредел десетина од еден томан. Ријалот го заменил кранот со сооднос 1:2 во 1932 година, иако бил поделен на сто (нови) динари. Кран повеќе не е службена деноминација, но поимот сè уште ужива широка употреба кај Иранците.

## Вредност
Од 1874 до 1895 година, вредноста на кранот била намалена за половина во однос на фунтата, од 1 кран еднаков на 9,6 пенија до 4,8 пенија (50 крани за 1 фунта), што потоа ја задржа таа вредност во следните неколку години.

Во 1930 година, тој бил врзан со фунтата на 59,75 крани = 1 фунта, иако постоеше регулиран напореден пазар каде цената на фунтата била многу повисока од гореспоменатата законска стапка.

## Монети
До 1876 година, сребрените монети биле ковани во апоени од ⅛, ¼, ½ и 1 кран. Во 1876 година била воведена бланширана кованица, со апоени од 12, 25, 50, 100 и 200 динари, ¼, ½, 1, 2 и 5 кирани. Златните монети и банкнотите биле деноминирани во томани.

## Наводи

## Надворешни врски

* http://irancollection.alborzi.com Iran Collection , мрежна страница за персиски банкноти и монети од каџарското време

Категорија:Престаноци во 1932 година
Категорија:Појавено во 1825 година во Иран
Категорија:Економска историја на Иран
Категорија:Современи поранешни валути
Категорија:Валути на Иран
Орден на Исламската револуција

**Орден на Исламската револуција** () ― највисокиот орден на почесните ордени во Исламската Република Иран, воспоставен од „Советот на министрите на Иран“ на 21 ноември 1990 година. Според „член 2“ од „Регулативата за доделување владини наредби“ на Иран, „Орден на Исламската револуција“ е еден број за секој претседателски мандат што му се дава на претседателот на Иран на церемонијата на претседателската инаугурација.

## Приматели

* Мохамад Катами (1997)
* Махмуд Ахмадинежад (2005)
* Хасан Рухани (2013)
* Ебрахим Раиси (2021)

## Поврзано

* Орден за заслуги и управување
* Орден на слободата (Иран)
* Орден на алтруизмот
* Орден за работата и производството
* Орден за истражувањето
* Орден на Мехр
* Орден на правдата (Иран)
* Орден за изградбата
* Орден за знаењето
* Орден за образованието и педагогијата
* Орден за персиската учтивост
* Орден за независноста (Иран)
* Орден за храброст (Иран)

## Наводи

## Надворешни врски

* Мрежна страница за доделување владини ордени во Иран 
* Видови на ордени на Иран и нивните придобивки (персиски) 
Категорија:Појавено во 1990 година во Иран
Категорија:Граѓански награди и почести во Иран
Категорија:Награди воведени во 1990 година
Категорија:Статии кои содржат текст на ирански јазик
Законодавство на Иран

**Законодавството на Исламската Република Иран** () се состои од два дела, еднодомна парламентарна комора наречена Исламско советодавно собрание (Меџлис) и рецензиона власт, Гардискиот совет на Уставот кој е помоќен.

Според член 93 од Уставот на Исламската Република Иран, Парламентот претежно нема правен статус без истовремено постоење на Советот. Како последица на тоа, постоењето на Советот е предуслов за ефикасност на законодавната власт бидејќи сите предлог-закони усвоени од Парламентот треба да бидат доставени до Советот за да се донесат. Советот има овластување да стави вето на нацрт-законот доколку најде дека е несоодветен со шеријатот и уставот.

Во случај Собранието и Советот да спорат за блокиран предлог-закон и да одбијат да прифатат ставови меѓусебно, предлог-законот се доставува до Советот за целесообразност, создаден за решавање на судирите. Нејзините членови ги именува Врховниот водач.

## Поврзано

* Специјализирани комисии на Парламентот на Иран

## Наводи

Категорија:Управување со Исламска Република Иран
Категорија:Современа историја на Иран
Категорија:Религиозна политика во Иран
Категорија:Управување со Иран
Категорија:Законодавство на Иран
Виза за во иднина

***Виза за во иднина*** (босански: ***Viza za budućnost***) е босанска хумористична серија која започна со прикажување на сепрември 2002, а заврши во април 2008 година. 

Оваа серијата се емитуваше и во Македонија на A1.

## Концепт
Серијата на хумористичен начин ги отсликува проблемите на жителите на повоено Сараево како и нивната желба да продолжат со нормален тек на животот.

Главен лик во серијата е Србин Милан Голијанин, поранешен дипломат кој по извесно време се враќа од Норвешка во Сараево, заедно со неговата сопругата Даница. Кога Милан и Даница се враќаат во Сараево, во нивниот стан го наоѓаат бошњачко семејството Хусика, чиј стан бил уништен во војната и кои одбиваат да се иселат од станот на Голијанините. Немајќи друг избор, Милан и Даница бараат привремено сместување кај соседите Миро и Сена. 

Преку вкупно 206 епизоди, во текот на 6 сезони, гледачите ја следеа судбината на семејството Хусика и семејството Голијанин и беа сведоци на повторното воспоставување на пријателството меѓу нив.

## Епизоди
Првата епизода на *Виза за во иднина* се емитуваше на 22 септември 2002 година. Првата сезона има 44 епизоди, втората има 37 епизоди, третата има 19 епизоди, четврата има 42 епизоди, петтата сезона има 34 епизоди, а шестата и последна сезона има 30 епизоди. Последната епизода се емитуваше на 17 април 2008 година на ФТВ. Серијата има вкупно 206 епизоди.

*Виза за во иднина* стекна голем успех на ФТВ за време својата премиера, а серијата беше прикажана и во други земји од регионот.

## Улоги

## Наводи
* 

Категорија:Босански телевизиски серии
Категорија:Телевизиски серии со почеток во 2002 година
Ганзак

мини|300x300пкс| Ганзак во картата на Атропатенa.
**Ганзак** (, Ганзак*;* , Газака*;* латински: Gaza, Gazaca, Ganzaga; арапски: Џанза, Џазнак, , *Гандзак*), ― антички град основан во денешен северозападен Иран. Градот стоел некаде јужно од езерото Урмија, и се претпоставува дека персискиот благородник Атропат го избрал градот за свој главен град. Точната местоположба, според Минорски, Шипман и Бојс, е идентификувана како урнатините (37.011555°N, 46.193187°E) во Лејлан, Округ Малекан, во рамнината на градот Миандоаб.

## Етимологија
Зборот значи „ризница“ и е од медиско потекло (**), а бил преземен на персиски јазик од Ахеменидската Империја. Името е поврзано со персискиот збор за ризница т.е „ганџ“ (گنج).

## Историја
Ганзак бил изграден од Ахеменидите и бил седиште на сатрапот на Медија. Во текот на 4 век п.н.е., градот станал дел од доменот на персискиот аристократ Атропат, кој дезертирал кај Александар Македонски и веројатно го направил Ганзак негов главен град. Кралството на Атропат станало познато како „Атропатена“. За време на владеењето на ова кралство бил изграден светиот огнен храм Адур Гушнасп.

Во околу. 148 п.н.е., Кралството Атропатена станало вазална држава на Партската Империја. Во 36 п.н.е., Римјаните го опседнале Ганзак. Сепак, тие биле поразени од здружените сили под атропатскиот крал Артавазд I и партскиот крал Ород II. Во околу. 224 н.е., сасанскиот крал Ардашир I (вл. 224-242) ставил крај на атропатенското кралство. Сепак, името сè уште преживеало, и наместо да се спои со Медија, била своја покраина, каде што Ганзак продолжил да биде главен град.

Во 591 година, Битката кај Бларатон се случила во близина на Ганзак помеѓу сасанскиот крал Хосрое II (590-628) и узурпаторот Бахрам Чобин (вл. 590-591). Битката завршила со пораз на Бахрам Чобин, кој побегнал во Хорасан. Во 622 година, Ганзак бил уништен од римскиот император Ираклиј, кој исто така го уништил светиот огнен храм Адхур Гушнасп. Римските извори известуваат дека Ганзак бил голем град со „околу 3.000 куќи“.

Управникот на Атропатена, Фарух Хормизд, не им се спротивставил на Римјаните поради сојузот што го склучил со нив заедно со воениот бунтовник Шахрбараз. Во 651 година, за време на муслиманското освојување на Персија, управникот на Атропатена, Исфандијад, станал вазал на Праведниот Калифат. Меѓутоа, неколку години подоцна, Исфандијад исчезнал од споменувањето, а Атропатена на тој начин мора да бил вклучена во администрацијата на Калифатот. Ганзак, кој повеќе не бил главен град на Атропатена, преживеал под муслиманите, но бил уништен некаде во текот на доцниот средновековен период. Лејлан, град блиску до Ганзак, станал негов наследник.

## Поврзано

* Евстатиј Мцхетски

## Наводи

## Извори

* 
* 
* 
* 
*
* 

Категорија:Атропатена
Категорија:Ахеменидски градови
Категорија:Партски градови
Категорија:Сасанидски градови
Категорија:Поранешни населени места во Иран
Центар за човекови права во Иран

**Центар за човекови права во Иран** (порано **Меѓународна кампања за човекови права во Иран**; **МКЧПИ**/**ICHRI**) ― невладина организација од Соединетите Држави, која има за цел да ги промовира човековите права во Иран.

Групата започнала кон крајот на 2007 година кога неколку активисти за човекови права кои работелеа за холандската невладина организација „Фондација за човекова безбедност на Блискиот Исток“ сакале да се насочуваат на ситуацијата во Иран.

## Заднина
Хади Гаеми е извршен директор (од 2019 година). Дипломирал на Бостонскиот универзитет во 1994 година, а потоа предавал физика на Њујоршкиот универзитет до 2000 година. Оттогаш работел во полето за човекови права и во 2003 година добил грант за истражување од Фондацијата „Мекартур“.

Во октомври 2015 година, глумецот и активист Назанин Бониади се приклучил на Одборот на директори на Центарот за човекови права во Иран.

## Поврзано

* Човекови права во Исламска Република Иран

## Наводи

## Надворешни врски

* Главна мрежна страница

Категорија:Граѓански права и слободи
Категорија:Организации основани во 2007 година
Категорија:Човекови права во Иран
Категорија:Гласноговорнички групи за граѓански слободи во Соединетите Држави
Хамадански камен лав

мини| Остаток од Лавовската порта во Хамадан.
**Хамадански камен лав** (, шир-е санги-је хамедан) ― историски споменик во Хамадан, Иран.

Камениот лав – еден дел од Лавовската порта – седи на рид каде што се вели дека се наоѓале гробишта од партското време.

Кога првпат била изградена, оваа статуа имала двојник за кој и двајцата ја сочинувале старата порта на градот. За време на исламското освојување на Персија, победниците Арапи ја нарекувале портата како „баб ул-асад“ (, „лавовска порта“).
мини| Камениот лав или ''Шир-е санги'' од Хамадан.
Портите биле урнати во 931 н.е. кога Дејламидите го зазеле градот.

Мардавиџ неуспешно се обиде да пренесе еден од лавовите во градот Реј. Налутен поради тоа што не ги преместил, нареди да ги урнат. Едниот лав е целосно уништен, додека на другиот му е скршена раката и влечена на земја. Полуурнатиот лав лежел на страна на земја до 1949 година, кога повторно бил подигнат, користејќи дополнителна рака што била вградена во него.
Во 1968 година Хајнц Лушеј покажа дека лавот е хеленистичка скулптура и дека споменикот на лавот во Хајронеја (подигнат во 338 п.н.е.) е споредлив. Неговото толкување дека бил изграден по наредба на Александар Македонски за да ја одбележи смртта на неговиот близок сопатник Хефестион во 324 година п.н.е. е усвоен од Организацијата за културно наследство на Иран.

## Наводи

; Општи извори

* Luschey, H. Der Löwe von Ekbtana, Archäologische Mitteilungen aus Iran 1, 1968, 115-129
* *Simaye Miras-i Farhangi-i Hamedan*, Организација за културно наследство на Иран, , 2003 година
* *Фокс, Р. Л. Alexander the Great* (Број на страница: 434), Penguin Books, Лондон


Категорија:Национални дела во Иран
Категорија:Туристички атракции во Хамадан (покраина)
Категорија:Згради и градби во Хамадан (покраина)
Категорија:Надворешни скулптури во Иран
Категорија:Скулптури на лавови
Муган (покраина)

[десно|мини|218x218пкс| Муган во [Абасидски Калифат|Абасидскиот Калифат.]]
**Муган** ― покраина на Абасидскиот Калифат, во денешниот историски регион Азербејџан во Иран. Главен град бил Баџраван. Други градови биле Барзанд, Пилсавар, Махмуд Абад и Дезхман. Муганската земја се наоѓала западно од Каспиското Езеро и јужно од реката Аракс, опфаќајќи го Муганската Рамница.

## Извори

Категорија:Историја на Талиш
Категорија:Азербејџан под Абасидскиот Калифат
Категорија:Ардабил (покраина)
Категорија:Административни единици во Абасидскиот Калифат
Младински комунистички сојуз на Персија

**Младински комунистички сојуз на Персија** () ― поранешна комунистичка младинска организација во Персија. Организацијата била основана во средината на Гиланската револуција. Таа била створена по расколот на 31 јули 1920 година помеѓу комунистичките и некомунистичките *џангалски* елементи. МКС на Персија водел агитациски и пропагандни активности и организирал вооружени дејствија против следбениците на Кучик Кан. Организацијата беше уништена по поразот на Гиланската Социјалистичка Советска Република.

Во 1927 година, се споиле различни комунистички младински групи, повторно создавајќи го МКС на Персија. Тоа било дел од Младата комунистичка интернационала. Во есента 1928 година, организацијата била потисната заедно со другите леви групи.

## Наводи

Категорија:Младински крила на комунистичките партии
Категорија:Младински крила на политички партии во Иран
Категорија:Појавено во 1920 година во Иран
Звуци на тишината (филм од 2006 година)

**Звуци на тишината** ― документарен филм од 2006 година на Амир Хамз и Марк Лазарз за музиката во Иран. Бил прикажан на Филмскиот фестивал Трибека во 2006 година, вклучувајќи музика од О-Хум, Баробакс и Хич-Кас.

## Наводи

Категорија:Документарни филмови за Иран
Категорија:Иранска музика
Пат 47 (Иран)

**Пат 47** ― пат во северозападен Иран. Го поврзува поважниот град Исфахан со градот Арак, градот Хамадан и градот Занџан. Се наоѓа во покраината Хамадан, покраината Исфахан, покраината Маркази и покраината Занџан.

## Наводи

## Надворешни врски

* Патоказ на Иран на Клуб на млади новинари
Категорија:Превоз во Арак
Категорија:Превоз во Занџан (покраина)
Категорија:Превоз во Маркази
Категорија:Превоз во Исфахан (покраина)
Категорија:Превоз во Исфахан
Категорија:Превоз во Хамадан (покраина)
Категорија:Патишта во Иран
Категорија:Статии кои содржат текст на ирански јазик
Пат 46 (Иран)

**Пат 46** ― пат низ планините Загрос, кој се наоѓа во покраината Хамадан и во покраината Курдистан во западен Иран.

## Рута
Го поврзува градот Хамадан со градовите Санандаџ и Мариван во покраината Курдистан.

Овој пат е дел од патниот систем Техеран-Санандаџ.

## Поврзано

* 

## Наводи

## Надворешни врски

* Патоказ на Иран на Клуб на млади новинари
Категорија:Превоз во Курдистан (покраина)
Категорија:Превоз во Хамадан (покраина)
Категорија:Патишта во Иран
Категорија:Статии кои содржат текст на ирански јазик
Пат 32 (Иран)

**Пат 32** ― пат во северозападниот дел на Иран. Започнува од Техеран и оди до Казвин и потоа до Табриз по автопатот 2 и од Табриз до Базарган, на турската граница.

## Наводи

## Надворешни врски

* Патоказ на Иран на Клуб на млади новинари
Категорија:Превоз во Занџан (покраина)
Категорија:Превоз во Западен Азербејџан
Категорија:Превоз во Источен Азербејџан
Категорија:Превоз во Казвин (покраина)
Категорија:Превоз во Техеран (покраина)
Категорија:Превоз во Техеран
Категорија:Патишта во Иран
Категорија:Азиски пат 1
Категорија:Статии кои содржат текст на ирански јазик
Пат 37 (Иран)

**Пат 37** ― пат кој го поврзува градот Такестан со покраината Хузестан. Дел од него е дел од автопатот Ахваз-Техеран.

## Наводи

## Надворешни врски

* Патоказ на Иран на Клуб на млади новинари
Категорија:Патишта во Иран
Категорија:Статии кои содржат текст на ирански јазик
Долина на Ѕвездите

**Долина на Ѕвездите**, или **Долина Адеоба**, ― долина која се наоѓа на Кешм, ирански остров во Ормускиот Проток во покраината Хормозган. Се наоѓа северно од селото Беркех-је Калаф.

## Наводи

Категорија:Долини во Азија
Категорија:Координати на Википодатоците
Категорија:Туристички атракции во Хормозган
Категорија:Кешм (округ)
Категорија:Земјишни облици во Хормозган
Европско првенство во фудбал за играчи под 21 година 2023

**Европско првенство во фудбал за играчи под 21 година 2023** — 24-то издание на европските првенства во фудбал за играчи под 21 година, фудбалско натпреварување кое се одржува на секои две години за репрезентациите за играчи под 21 година, организирано од страна на УЕФА.

Турнирот е организиран од две земји домаќини Романија и Грузија. Воведниот натпревар се одиграл во Романија, додека Грузија била домаќин на финалето. Романија претходно веќе еднаш била домаќин на Европско првенство до 21 година, на изданието во 1998, додека за Грузија ова било првпат да биде домаќин на турнир од ова натпреварување.

Исто како и на претходните првенства до 21 година што се одржале една година пред Олимпијадата, овој турнир служи како квалификации за европските репрезентации за пласман на Летните олимписки игри 2024. Покрај Франција кои автоматски се квалификуваат како олимписки домаќини, најдобро пласираните три екипи на ова првенство ќе се квалификуваат на Летните олимписки игри 2024 во Париз, каде ќе можат да настапат играчи на возраст до 23 години со максимум 3 повозрасни.

Германија била бранител на титулата, но испаднале уште во групната фаза.

Првенството завршило на 8 јули 2023 со финалето во Батуми, во кое Англија ја победила Шпанија со 1-0 и стигнала до својата трета титула во ова натпреварување.

## Квалификации
### Квалификувани репрезентации
Следните репрезентации се квалификувале за завршниот турнир.

Инфо: Сите настапи и статистики ја вклучуваат само У-21 ерата на првенството (од 1978).

;Инфо

## Стадиони
### Романија

### Грузија

## Фаза по групи

Позициите на табелата се одредуваат на следниов начин:
# Освоени бодови (3 бода за победа, 1 за нерешено, 0 за пораз);
# Меѓусебен скор помеѓу екипите кои се изедначени на табелата;
# Гол разлика помеѓу екипите кои се изедначени на табелата;
# Број на постигнати голови помеѓу екипите кои се изедначени на табелата;
# Гол разлика во сите одиграни натпревари од групната фаза;
# Број на постигнати голови во сите натпревари од групната фаза;
# Постигнати голови од пенал само ако две екипи имаат исти број на бодови;
# Фер плеј бодови во сите одиграни натпревари од групната фаза (само едно одземање на бодови за фер плеј листата може да се примени на еден играч на еден натпревар): 
# Позиција на ранглистата на УЕФА.

### Група А

----

----

### Група Б

----

----

### Група Ц

-----

----

### Група Д

;Инфо

-----

----

## Нокаут фаза
Во нокаут фазата, ќе се користат продолженија и изведување пенали ако е потребно за да се одреди победникот.

### Жреб и резултати


### Четвртфинале

----

-----

-----

-----

### Полуфинале

-----

-----

### Финале

## Победник

## Листа на стрелци



## Наводи

## Надворешни врски
*

2023
Пат 48 (Иран)

**Пат 48**, неслужбено наречен **Автопат Карбала**, ― пат кој се наоѓа во покраините Маркази, Хамадан и Керманшах во западен Иран.

Тоа е многу важно за иранската влада и иранскиот народ, бидејќи многу луѓе одат во Карбала и Наџаф (два шиитски свети градови) по овој пат. Стигнува до меѓународниот граничен премин „Хосрави“ со Ирак.

Автопатот 6 оди напоредно со патот од Савех до Куриџан со планови да се движи напоредно сè до границата со Ирак кај селото Хосрави. Поврзан е со М40 на арапската меѓународна патна мрежа Машрек.

## Поврзано

* Пат 17

## Наводи

## Надворешни врски

* Патоказ на Иран на Клуб на млади новинари
Категорија:Превоз во Маркази
Категорија:Превоз во Керманшах (покраина)
Категорија:Превоз во Хамадан (покраина)
Категорија:Патишта во Иран
Категорија:Статии кои содржат текст на ирански јазик
Монторо (Италија)

**Монторо** (, ; месно: ) — општина во покраината Авелино на регионот Кампанија, јужна Италија. Седиште е гратчето **Пјано**.

## Историја
Општината е создадена на 3 декември 2013 г. по одржаниот референдум со кој се споени дотогашните општини Монторо Инфериоре и Монторо Супериоре (Долно и Горно Монторо). Во 2015 г. добил статус на град со претседателски указ потпишан од Серџо Матарела.

## Географија
Општината се наоѓа во југозападниот дел на покраината, на границата со покраината Салерно. Се граничи со општините Брачиљано, Калванико, Контрада, Фишано, Форино, Меркато Сан Северино и Солофра.

## Поделоци
Општината има 15 поделоци:
* Атерана
* Банѕано
* Боро
* Калијано
* Кјуза
* Мишано
* Пјано
* Пјаца ди Пандола
* Претуро
* Сан Бартоломео
* Сан Пјетро
* Сан Феличе
* Сант'Еустакио
* Торкјати
* Фиљоли
 
## Сообраќај
Монторо го опслужуваат три железнички станици на линијата Беневенто-Авелино-Салерно: Монторо-Форино (во Пјано), Борго и Монторо Супериоре (меѓу Торкјати и Банцано).

До општината водат два излеза од автопатот RA2 Салерно-Авелино: „Монторо Југ“ (*Montoro Sud*) кај Пјаца ди Пандола и „Монторо Север“ (*Montoro Nord*) кај Торкјати.

## Личности
* Агостино Кардамоне (р. 1965) — боксер
* Џузепе Де Фалко (1908-1955) — политичар
* Лионело Де Феличе (1916-1989) — филмски режисер

## Наводи

## Надворешни врски

* Официјално мрежно место на Монторо 
* Монторо на порталот „Италијански општини“ 
* Монторо на порталот „Цела Италија“ 

Категорија:Градови во Кампанија
Категорија:Општини во Авелино (покраина)
Категорија:Држави и територии настанати во 2013 година
Дара (остров)

**Дара** (персиски: دارا) ― ирански остров во Персискиот Залив. Островот се наоѓа во устието на заливот Муса. Овој остров е живеалиште за водни и крајбрежни птици, вклучително и Sterninae и корални гребени во Персискиот Залив.

## Наводи

Категорија:Острови во Иран
Категорија:Острови во Персискиот Залив
Категорија:Статии кои содржат текст на персиски јазик
Маранак

**Маранак** ― село во близина на градот Дамавенд, Иран, сместено во Техеран. Тоа е место на стари еврејски гробишта. Изворното име на ова место (вклучувајќи дијакритици) е Маранак. Во 2004 година, селото било место на програма за подучување на младите ирански студенти за интернет и други сметачки технологии.

## Наводи


## Надворешни врски

* Сателитски снимки на Маранак

Категорија:Населени места во Техеран (покраина)
Киш (остров)

**Киш** () — мал остров во Персискиот Залив, на југот на Иран. Тоа е дел од останот на Хормозган. Тоа е главното одморалиште на Иран и едно од најпопуларните места за одмор во Персискиот Залив. Целата територија на островот има статус на слободна економска зона.

## Наводи

Категорија:Хормозган
Категорија:Острови во Иран
Категорија:Острови во Персискиот Залив
Ѓоко Дончев

**Ѓоко Дончев** ( во  -  во ) — македонски пејач на народна музика и фолк музика.

## Кариера
Ѓоко Дончев е на македонската естрада повеќе од 35 години, и има создадено голем број на песни, од кои има три големи хитови „*О доме мој*“', „*Чуј ги куме свирачите*“ и „*Сношти Кате пак те видов*“. И има еден дует со Петранка Костадинова „*Македонија името не го менува*“. Тој е добитник на голем број на награди и признанија, од кои последните години, ги има добиено наградите за животно дело на Фолк Фест Роса во 2014 година, Гоце Фест во 2020 година, и постхумно му била доделена наградата за животно дело на Фолк Фест Валандово во 2023 година.

## Надворешни врски
* Ѓоко Дончев на YouTube

Категорија:Македонски пејачи
Категорија:Југословенски пејачи
Ѓоко Ѓорчев

**Ѓоко Ѓорчев** (р.  година во ) — македонски поп фолк пејач.

## Животопис
Ѓорчев е роден во Неготино во 1955 година. Со музика почнува да се занимава од најрана возраст кога во 1970 година победува на "Златен глас" на Македонија со песната "Марија". Професионалната кариера на Ѓорчев започнува во 1992 година со настап на фестивалот Будва фест во Будва со песната **Заборави** од Григор Копров, 1994 година настапува на Макфест со композицијата **За еден ден молам**, неговиот најголем хит. 1997 година со песната **Последен танц** од Сашо Ѓорѓиев со групата Нели ти реков и Катерина Танева освојува 3-та награда на Макфест, која станува голем евергрин. Во својата кариера **Ѓоко Ѓорчев има снимено осум студиски албуми**, **1996 и 2000 година беше избран за пеач на годината на манифестацијата Дванаесет величествени.** Ја претставува Македонија на големиот концерт во **Москва** на Црвениот плоштад по повод 850години од постоењето на градот Москва со имиња од светската сцена. Учесник е и на **Славјански базар** во **Витебск-Белорусија, Киев-Украина.** Настапува на просторот на бивша ЈУ, во Корчула на фестивалот Марко Поло, Сунчане скале во Црна Гора, Бања фест во Врњачка бања во Србија. Во Бугарија настапува на Златен орфеј во Бургас. Три пати освојува Гранд при на фестивалот Евро фест во Скопје, повеќе пати е наградуван и на фестивалот Охридски трубадури во Охрид како и на Макфест во Штип. Неговата соработка започнува со Григор Копров во 1992 со чиј композиции има снимано неколку студиски албуми, големи успеси постигнува и со композиторот Сашо Ѓорѓиев со кој ги има големите хитови **Последен танц, Засекогаш ти,** **Моја златокоса.** Голема соработка има низ целата своја кариера со текстописецот Огнен Неделковски.                                                                                                                                                       Дуети има снимено со Катерина Танева** Последен танц, Земјо библиска, Море сокол пие вода**, со Катерина Брезева-**Јовано, Јованке и големиот светски евергрин Help me make it through the night.** Неговиот интерес се проширува и во доменот на класичната музика каде со оперската певица Кристина Палија ги има снимено композициите **The Phantom of the Opera** од истоимениот мјузикл на Ендрју Лојд Вебер, **Besame Mucho** и **Parla piu piano** од култниот филм Кум.

## Надворешни врски
* Ѓоко Ѓорчев на YouTube

Категорија:Македонски пејачи
Категорија:Македонски музичари
Пордим

**Пордим** () — гратче во Северна Бугарија, административен центар на општината Пордим во Плевенската Област. Има население од околу 2.020 жители (2022).

## Географија и местоположба
Гратчето се наоѓа на 21 км од регионалниот центар Плевен и 202 км од главниот град Софија. Сместено е во централниот дел на Дунавската Рамнина.

## Историја
За време на Руско-турската војна (1877-1878) командата на романската војска била воспоставена во Пордим. Помеѓу 1904-1907 година во зградата во која живеел кралот Карол I за време на воените операции во Бугарија бил основан музеј посветен на учеството на Романија во Руско-турската војна помеѓу 1877-1878 година.

По повод 100-годишнината од ослободувањето на Бугарија од 13 јануари 1978 година Пордим добил статус на град.

## Наводи

## Надворешни врски
*Мрежно место на Општина Пордим 

Категорија:Градови во Бугарија
Категорија:Населени места во областа Плевен
Белене

**Белене** () — град во Северна Бугарија, административен центар на општината Белене во Плевенската Област. Има население од околу 7.144 жители (2022).

## Географија и местоположба
Белене се наоѓа на 60&nbsp;km во североисточен правец од регионалниот центар Плевен и во близина на градот Свиштов - 26&nbsp;km. Другите блиски градови се Никопол - 37 км западно од Белене и Левски на југ - 46 км. Градот се наоѓа во северно-централниот дел на Дунавската Рамнина, на десниот брег на реката Дунав во плодната Свиштовско-Беленска Низина.

## Историја
Белене бил прогласен за град во 1964 година, кој се слави секоја година во првата недела од септември со пазар и културни настани.

Градот е познат и по концентрациониот логор Белене на комунистичкиот режим, кој се наоѓа на островот Белене.

Проектот за јадрена централа „Белене“ беше во изградба 25 години е напуштен и се се наоѓа на 7 километри источно од градот.

Жителите на градот се христијани главно од католичка вероисповед. Во Белене има две католички цркви (една изградена во 1860 година и една изградена во 1874 година) и една православна (изградена во 1893 година).

## Наводи

## Надворешни врски
*Мрежно место на Општина Белене

Категорија:Градови во Бугарија
Категорија:Населени места на Дунав
Категорија:Населени места во областа Плевен
Орјахово

**Орјахово** (, до 1945 г. *Орѣхово*) — град во Северна Бугарија, административен центар на општината Орјахово во Врачанската Област. Има население од околу 4.779 жители (2022).

## Географија и местоположба
Градот се наоѓа во ридско подрачје на десниот брег на Дунав, веднаш источно од устието на реката Огоста. 
Фериботот Орјахово-Бекет, кој го минува Дунав, е еден од главните транспортни коридори од Бугарија до Романија.

## Историја
Подрачието на современиот град била населена уште од античко време. Спроведените археолошки истражувања докажуваат постоење на населби од сите историски епохи — од раниот неолит до средниот век. Во градот биле пронајдени бакарни тракиски мечеви, коњски потковици и остатоци од антички римски тврдини. Две крстоносни војни се одржале низ Орјахово, првата во 1396 година била предводена од унгарскиот крал Сигизмунд од Луксембург и втората во 1444 година била предводена од полскиот крал Владислав Јагело. Во 1726 година Орјахово бил еден од главните градови на Дунав. За време на Преродбата градот бил една од главните точки за снабдување на Отоманската Империја со стоки од Западна Европа. Во 1837 година била изградена црквата „Свети Георги“, која денес е споменик на културата од национално значење во Бугарија. Во 1871 година било основано првото читалиште. Градот бил ослободен  од османлиската власт на 21 ноември 1877 година. Во почеток на 20 век, зградите биле изградени во западен стил, а речното пристаниште на градот било важна точка за поврзување со Европа.

Некои од првите индустриски компании во градот — фабрика за резервни делови и претпријатието за обработка на метал биле отворени уште во 1961 година. Атомската централа „Козлодуј“, која се наоѓа западно од Орјахово, е исто така главен работодавец.

## Јавни институции
*Археолошки музеј
*Етнографски музеј
*Уметничка галерија „Савчеви“

## Наводи

## Надворешни врски
*Мрежно место на Општина Орјахово

Категорија:Орјахово
Категорија:Градови во Бугарија
Категорија:Населени места на Дунав
Категорија:Населени места во областа Враца
Буквален превод

**Буквален превод,** директен превод или превод од збор до збор — превод на текст од еден јазик на друг, збор по збор ().

## Истражување на верноста
Во случајот на светите текстови, имало обиди за буквални преводи заради автентичност и верност на изворните текстови. Ова е на пример случајот со буквалниот превод на Библијата на англиски од изворните хебрејски и грчки текстови објавени во 1862 година од самоукиот шкотски библиски научник Роберт Јанг (1822–1888). Роберт Јанг во својот предговор пишува: „Словото Божјо е застарено поради традициите на луѓето“ .

## Автоматски превод
Раните машински преводи (барем од 1962 година ) биле познати по овој вид на превод бидејќи тие едноставно користеле база на податоци на зборови и нивни преводи. Подоцна, имало обиди да се користа вообичаени изрази, со што се подобрила граматичката структура и биле вклучени идиоматските изрази, но со многу зборови оставени на изворниот јазик. За превод на синтетички јазици неопходни се морфосинтаксички анализатор и синтисајзер.

Најдобрите системи денес користат комбинација од горенаведените технологии и применуваат алгоритми за што поверно да дојдат до „природниот“ звук на преводот. На крајот на краиштата, професионалните преведувачки агенции кои користат машински превод го користат како алатка за создавање груб превод кој потоа се уредува од човечки, професионален преведувач.

## Наводи

Категорија:Преведување
Бјала Слатина

**Бјала Слатина** (, до 1945 г. *Бѣла Слатина*) — град во Северна Бугарија, административен центар на општината Бјала Слатина во Врачанската Област. Има население од околу 11.244 жители (2022).

## Географија и местоположба
Градот се наоѓа на околу 50 километри североисточно од регионалниот центар Враца. Бјала Слатина се наоѓа во низок дел од рамнината и е еден од ретките градови изградени со распоред со прави и долги улици. Реката Ск’т тече покрај градот од север-североисток.

## Историја
Најстарата населба околу денешниот град е од средниот неолит, втората половина на шестиот милениум п.н.е. Остатоците од оваа населба се откриени на самиот брег на реката Ск’т и се протегаат на југ до градската бања и до паркот. При ископувањата на темелите на зградата на градското читалиште југоисточно од центарот на градот, се откриени остатоци од населба и некропола што постоела во бронзеното време. Пронајдени се глинени садови и бронзен врв на кама кои се чуваат во Националниот археолошки музеј на Бугарија. Источно од градот, покрај изворот „Сладница“, се пронајдени траги од античка тракиска населба.

Од османлиските документи од 15 век е јасно дека населбата била освоена со сегашното име. Во 1766 година бил подигнат селански бунт против султанот, по што Бјала Слатина и целиот реон претрпеле многу. Селата биле депопулирани, а други останале со население од помалку од половина. Поради тоа во овој крај турската управа населувала Помаци од Ловешко и Тиквешко. Според список од 1876 година, бугаро-мухамеданите во Бјала Слатина броеле близу 100 куќи и 156 жители (се избројале само мажите). По ослободувањето, Помаците постепено емигрирале во Анадолија.

Со указ бр. 317 од 26 јуни 1880 година Бјала Слатина била прогласена за околијски центар сè до 1959 година. При избувнувањето на Првата балканска војна во 1912 година, тројца луѓе од Бјала Слатина доброволно се пријавиле во Македонско-одринското ополчение. Бјала Слатина била прогласена за град со декрет на царот Фердинанд на 27 јуни 1914 година.

## Наводи

## Надворешни врски
*Мрежно место на Општина Бјала Слатина

Категорија:Градови во Бугарија
Категорија:Населени места во областа Враца
Корито (појаснување)

**Корито** може да означува следново:

* Корито — длабок издолжен сад од дрво, лим или пластика што се користи за перење, капење или за хранење добиток
* Корито (Гостиварско) — село во Македонија
* Корито (Албанија) — село во Албанија
Мијо Лончариќ

мини|Мијо Лончариќ во 2018**Мијо Лончариќ** (хрватски: *Mijo Lončarić;* 1 септември 1941, Река, Хрватска – 21 јуни 2023, Загреб) хрватски јазичар, лексичар, дијалектолог и експерт во кајкавско наречје.

Во 1973 магистрирал во Загреб. Докторската дисертација ја одбранил во 1980. Учествувал на бројни научни собири, конференции и конгреси во Хрватска и во други земји (Словачка, Холандија, Унгарија, Словенија, Германија, Босна и Херцеговина, Македонија, Србија). Објавил бројни дијалектолошки трудови, особено за кајкавско наречје, а извршил теренски истражувања на околу стотина локални дијалекти.

## Надворешни врски
* DR. SC. MIJO LONČARIĆ (Životopis)
* Preminuo dr. Mijo Lončarić (Institut za hrvatski jezik i jezikoslovlje)
* Lončarić, Mijo (Leksikografsi Zavod Miroslav Krleža)

Категорија:Родени во 1941 година
Категорија:Починати во 2023 година
Категорија:Хрватски јазичари
Категорија:Хрватски научници
Масло на бакар

[мини| Самопортрет на [Рембрант, 1630 година. Пример за сликање во масло на бакар.]]
**Сликањето со масло на бакар** ― постапка на создавање уметнички дела со користење на маслени бои со бакар како подлога. Ова понекогаш се нарекува „бакар како платно“ бидејќи платното е најпознатиот површински материјал што е користено за слики во масло.

## Историја
Сликите со масло на бакар биле распространети во средината на XVI век во Италија и Северна Европа. Употребата на бакар како подлога за сликање во масло датира од средновековно време. Фламанските мајстори и други уметници, вклучувајќи ги Јан Бројгел Постариот, Клод Моне, Ел Греко, Гвидо Рени, Гверчино, Рембрант, Карло Сарачени, Амбросиус Бошерт II, Копли Филдинг и Верне насликани на бакар. Тие го претпочитале бакарот поради неговата мазна површина што овозможувал фини детали и неговата издржливост. Бакарот е поиздржлив од платното или дрвениот панел како потпора за бојадисување во масло, бидејќи нема да скапува, мувла или да го јадат инсекти. Современите сликари, исто така, користат бакар како основа за слики, некои од нив дозволуваат металот или патината да се покажат.

## Постапка
Старите мајстори го подготвувале бакарот за боење најпрво со триење со фин пемзен абразив. Површината на бакар потоа била третирана со сок од лук за кој се верува дека ја подобрува адхезијата на бојата. Конечно, како прв слој бил нанесуван бел или сив мелен слој од маслена боја. По сушењето, бакарната плоча била подготвена за уметникот да почне да слика. Подоцна уметниците ја користеле постапката на патина, во кој бакарот се оксидирал со употреба на разни кисели раствори, како дел од самото уметничко дело. Добиената патина или вердигрис вклучувал затемнување на металните, зелените и сините тонови, во зависност од употребениот хемиски раствор. Патина се одликува со прекрасни разновидни модели и текстури кои се појавуваат на површината на металот.

## Дела

* *[[Остров на мртвите (слика)|Остров на мртвите]]*
* *Св. Јероним*
* *Марс и Венера* (1605-1610), (Музеј на уметноста, Саун Пауло)
* *Богородица и младенец со Света Ана и ангел*, (околу 1608–1610) Музеј на уметноста, Хонолулу
* *Мртва жаба со муви*
* Самопортрет на Рембрант, 1630 година
* Скила од Филипо Лаури

## Материјали

* Бакарна подлога
* Маслена боја

## Техники
Спреј, четка, прскалка, вердигрис, нож за палета со тркалце.

## Слики со масло на бакар

Податотека:The Francesco St Jerome - 2018.jpg|*Св. Јероним*

Податотека:Image of the painting Dead Frog with Flies.jpg|*Мртва жаба со муви*

Податотека:Carlo Saraceni - An Angel Appearing to the Wife of Manoah - WGA20826.jpg|Карло Сарачени - *Ангел кој се појавува пред сопругата на Маноа*

Податотека:Guido Reni - St Francis Consoled by Angelic Music - WGA19280.jpg|Гвидо Рени - *Св. Франциско утешуван од ангелска музика*


## Наводи

## Надворешни врски

* 

Категорија:Сликарски материјали
Категорија:Сликарски техники
Категорија:Маслени слики