Каллив вулкан

[мини|[Ел Тотумо каллив вулкан во Санта Каталина, Колумбија.]]
[мини|Капачи во калта на кратерот на калливиот вулкан  Ел Тотумо, [Колумбија]]
[мини|Хидратични седименти, кои често се поврзани со активност на калливите вулкани. Извор: [Геолошки топографски институт на САД|USGS, 1996.]]
**<span>К</span>**аллив вулкан**** или **каллива купола** е земјиште создадено од ерупција на кал или вода и гасови. Постојат неколку геолошки процеси кои може да предизвикаат формирање на калливи вулкани. Калливите вулкани, не се м<nowiki/>агматско карпести вулкани бидејќи не произведуваат лава и не мора да се поттикнати од магматска активност. Местото од каде од земјата постојано избива каллива материја понекогаш може да се нарече "каллив вулкан". Калливите вулкани можат да бидат високи и широки од само 1 или 2 метри а понекогаш можат да бидат високи и до 700 метри со 10 километарска широчина. Помалите калливи вулкани понекогаш се наречени *калливи лонци*. Најширокиот каллив вулкан, предизвикан од човечка активност, е вулканот "Луси" во Јава, Индонезија, чиј обем изнесува 10 километри.

Калта произведена од калливиот вулкан  најчесто се формира како топла вода која се загрева длабоко под површината на почвата, почнува да се меша и да се соединува со подземните минерални талози, создавајќи каллива кашеста смеса. Овој материјал избива нагоре преку отвор или пукнатина поради локалниот подземен нерамномерен притисок. Калливите вулкани се поврзани со подвлекувачките зони и 1100 биле идентификувани на или во близина на копното. Температурата на кој било активен каллив вулкан генерално останува прилично стабилна и е многу помала отколку типичните температури на огнените магматско-карпести вулкани. Температурите на калливиот вулкан може да варираат од близу  на повремено , некои се користат како популарни "калливи бањи."

Околу 86% од гасот ослободен од овие структури е метан, со многу помалку јаглерод диоксид и азот. Исфрлените материјали се најчесто кашеста маса на цврсти материи размешани во вода коишто можат да содржат мешавина на соли, киселини и разни јаглеводороди. Можни калливи вулкани се идентификувани и на Марс.

## Опис
Калливиот вулкан може да биде резултат на пирцементна структура создадена од дијапир од кал под притисок кој ја нарушува Земјината површината или дното на океанот. Нивните температури може да бидат ниски, до точка на замрзнување на исфрлениот материјал, особено кога каналот е поврзан со создавањето на јаглеводород<nowiki/>ни клатратно-хидратни депозити. Калливите вулкани често се поврзани со нафт<nowiki/>ените депозити и со тектонските подвлекувачки зони и орогенетични појаси. Од нив честопати избиваат јаглеводородни гасови . Тие се исто така често поврзани со лавините вулкани. Во случај на таква близина, калливите вулкани емитуваат несогорливи гасови вклучително и хелиум, додека кај осамениот каллив вулкан поголема е веројатноста да емитува метан.

Приближно околу 1,100 калливи вулкани се идентификувани на крајбрежлето и во плитките води. Се проценува дека над 10.000 можат да постојат на континенталните падини и рамнини.

### Особености
* **Грифон**: стрмностран конус пократок од 3 метри кој исфрла кал
* **Каллив конус**: висок конус пократок од 10 метри кој исфрла кал и карпести фрагменти
* **Слоевит конус**: конус формиран со загревање на калливи депозити во тек на пожари
* **Каллив салс**: базени каде доминира вода со соли
* **Каллив поток**: место каде доминира вода, помало од 0,5 метри
* **Каллив штит**

### Емисии
[мини|Серија калливи вулкани во [Национален резерват Гобустан|Гобустан, Азербејџан]]
Повеќе течни и цврсти материјали се испуштаат во тек на ерупциите, а излевања се случуваат и за време на хибернација. Калта е богата со халит (карпеста сол).

Првични проценки на емисиите на калливите вулкани биле направени (1 Tg = 1 милиони метрички тони).
* 2002: Л И. Димитров проценил дека годишно се ослободува 10.2–12.6 Tg метан од калливите вулкани на брегот и плиткото крајбрежје.
* 2002: Етиоп и Клусман процениле дека годишно најмалку 1-2 и до 10-20 Tg метан може да се ослободи од копнените калливи вулкани.
* 2003: Етиоп вршел проценка врз основа на 120 калливи вулкани: "резултатите на емисиите обично биле помеѓу 5 и 9&#x20;Tg/годишно, што е 3-6% од природните извори на метан кои официјално се сметаат за исфрлени од вкупниот метан во атмосферата."
* 2003: анализата од страна на Милков и др.. укажува на тоа дека глобалното испуштање на гас може да биде високо и до 33 Tg/год (15.9 Tg/год за време на непостојаните периоди плус 17.1 Tg/год за време на ерупциите). Шест тераграми годишно на стакленички гасови потекнуваат од крајбрежните и плитководните калливи вулкани. Изворите во длабоките води може да ослободат 27 Tg/год. .
* 2003: Алексеј Милков проценува дека годишно околу 30.5 Tg на гасови (главно метан и CO<sub>2</sub>) може да избега од калливите вулкани во атмосферата и во океаните.
* 2003: Аким J. Копф проценил дека 1.97×1011 до 1.23×1014 м3 на метан е испуштен од страна на сите калливи вулкани годишно, од кои 4.66×107 до 3.28×1011 м3 е од површинските вулкани. Што би се претворило во 141-88,000 Tg/год од сите калливи вулкани, од кои 0.033–235 Tg е од површински вулкани.

## Локации

### Европа
[мини|Два калливи вулкани на [Тамански Полуостров|Таманскиот Полуостров, во близина на Таманска Станица]]
Десетици калливи вулкани можат да се најдат на Таманскиот Полуостров во Русија и Керчкиот Полуостров на Крим заедно со југозападниот дел на Бугарија, во близина на Ширбаново. Во Италија, тие се чести во северниот дел пред А<nowiki/>пенините и на Сицилија. На 24 август 2013, каллив вулкан се појавил во Фјумичино во близина на Рим.

Калливи вулкани можат да се најдат во областа на Берканските калливи вулкани во близина на Берка во округот Б<nowiki/>узау, во Романија, во близина на К<nowiki/>арпатите.

### Азија

#### Индонезија
Дупчење или земјотрес во Поронг во Источна Јава, Индонезија, можеби ја предизвикал Сидоарџанската поплава од кал на 29 мај 2006 година. Калта опфатила околу 440 хектари, 1087 акри (4.40 км2), и поплавила четири села, домови, патишта, оризови полиња и фабрики, раселувајќи 24,000 луѓе со биланс од 14 загинати. Оваа природна катастрофа ѝ била припишувана на една компанијата за гас или на земјотрес со јачина 6.3, односно на Јогјакартанскиот земјотрес на 27 мај 2006 кој се наведувал како можна причина за предизвикување на калливиот вулкан.  Во 2008 година, тој бил прогласен за најголемиот каллив вулкан на светот. Според геолозите кои го набљудуваат вулканот и околината, вулканот почнува да покажува знаци на катастрофален колапс. Во март 2008 година, научниците забележале падови до 3 метри во една ноќ. Една студија од страна на група индонезиски геолози предводена од Бамбанг Истади предвидела дека за 10 години областа ќе биде погодена од поплава од кал. Неодамнешните студии спроведени во 2011 година предвидуваат дека калта ќе продолжи да избива уште 20 години, па дури и подолго. Сега именуван Луси – скратенка од *Лумпур Сидоарџо*, каде *лумпур* е индонезиски збор за "кал". Овој каллив вулкан е јаглеводороден/хидротермален хибрид.

#### Средна Азија
[мини|Сателитска слика на каллив вулкан во [Пакистан]]
Многу калливи вулкани постојат на брегот на Црното Море и Каспиското Море. Тектонските сили и големи седиментарни депозити создале неколку области на калливи вулкани и многу од нив емитуваат метан додека други емитуваат јаглеводороди. Во Азербејџан има вулкани високи над 200 метри, со големи ерупции кои понекогаш произведуваат пламен. Постојат калливи вулкани и во Грузија, како на пример во Ахтала.

Иран и Пакистан поседуваат калливи вулкани во планинската област Макран во јужниот дел на двете земји. Голем каллив вулканот се наоѓа во Белуџистан, Пакистан. Тој е познат како *Баба Чандракуп* на патот за Хингалај и е место за хиндуистичко поклонение.

#### Азербејџан
[мини|Каллив вулкан во Гобустан, [Азербејџан]]
* Азербејџан и неговото касписко крајбрежје се дом на речиси 400 калливи вулкани, повеќе од половина од вкупниот број на континентите. Во 2001 година, еден каллив вулкан на 15 километри од Баку го привлекол вниманието кога започнал да исфрла пламен висок 15 метри.
* Во Азербејџан, ерупциите се предизвикани од длабок каллив резервоар кој е поврзан со површината, дури и за време на хибернацијата кога избива вода со длабинско потекло. Изливите имаат температури кои се генерално над Земјината температура од  - . Калливиот вулкан Лекбатан, од 1998 година е ставен на списокот на УНЕСКО како светско наследство.
* Дури и мрежата CNN Travel го вклучил ова место на листата како еден од светските 50 природни чуда.

#### Иран
Постојат многу калливи вулкани во Иран: во провинција Х<nowiki/>омозган, во провинцијата Систан и Балуџистан каде се наоѓа калливиот вулкан Пиргел и провинцијата Голестан.
[мини|Каллив вулкан во [Хормозган, на југот на Иран]]

#### Индија
Островот Баратанг, како дел од Големите Андамани во архипелагот на Андаманските Острови, во Индискиот Океан, има неколку локации на каллива вулканска активност. Тука се случила значителна ерупција во 2003 година.

#### Пакистан
Во Пакистан има повеќе од 80 активни калливи вулкани во провинцијата Белуџистан. На запад, во округот Гвадар, калливите вулкани се многу мали и главно се сместени во јужниот дел на Џабал-e-Мехди кон Сур Бандар. Многу повеќе ги има во североисточниот дел на Ормара. Остатокот се во округот Ласбела и се расфрлани помеѓу јужниот дел на Горангати од Кох Хинглаџ до Кох Кук во северниот дел на Мјани Хор во долината Хангол. Во овој регион, височините на калливите вулкани се движи од 240 до 470метри. Најпознат е Чандрагуп. Најголемиот кратер најден на 25°33'13.63"N. 65°44'09.66"E изнесува околу 137,16 метри во пречник. Повеќето калливи вулкани во овој регион се надвор од пристапните области. Неактивните калливи вулкани стојат како столбови од кал и во многу други области.

#### Филипини
На Желкините Острови, во провинцијата Т<nowiki/>ави-Тави, каде југозападниот раб на Филипините граничи со Малезија, присуството на калливи вулкани е евидентно на три острови – островите Лихиман, Голем Бакунган и Боан. Североисточниот дел на островот Лихиман се разликува по тоа што има понасилни видови на калливи избуви помешани со големи парчиња карпи, создавајќи 20-м широк кратер на ридскиот дел на островот. Избувите биле придружени со благи земјотреси и доказ за екструдиран материјал може да се најде високо во околните дрвја. Подводни калливи избуви надвор од островот биле забележани од страна на месните жители.

#### Другите азиски локации
мини|Каллив вулкански пејзаж на Оесило, Окуси Округ, Тимор.
* Кина има голем број на калливи вулкани во провинција Синкјанг.
* Постојат калливи вулкани во Мин Бу, во дивизијата Магвеј на Мјанмар (Бурма).
* Постојат два активни калливи вулкани во Јужен Тајван и неколку неактивни. Вушанските калливи вулкани се во областа Јанчао на градот Каосјонг. Постојат активни калливи вулкани во Вандан во областа Пингтунг.
* Постојат калливи вулкани на островот Пулау Тига, на западниот брег на малезиската држава на С<nowiki/>абах на Борнео.
* Несреќа при дупчење на Брунеи во Борнео, во 1979 година предизвикала каллив вулкан со 20 излевачки бунари и требале речиси 30 години за истекот на кал да запре.
* Активни калливи вулкани се случиле во Оесило (во обкаста Окуси, источен Тимор). Калливиот вулкан во Бибилуто (округ Викеке) избил помеѓу 1856 и 1879.

### Северна Америка
[мини|Ладен каллив лонец во Гленблер, [Калифорнија]]
[лево|мини|Воздушен поглед на каллив вулкан на висорамнината [Нахлин, Британска Колумбија. Секој вулкан има околу 20 метри во пречник.]]
мини|Ладен каллив лонец во Северна Калифорнија.|231x231пкс
Калливите вулкани на Северноамериканскиот континент вклучуваат:
* Поле на мали (2 2]] и азот. Вулканите се поврзани со м<nowiki/>агматски процеси.
* Неименуван каллив вулкан висок 30 метри и со широк врв од околу 100 метри, на 24 километри од Редондо Бич, Калифорнија, и 800 метри под површината на Тихиот Океан.
* Поле на мали (32]].
* Калливиот вулкан Смут Риџ во 1000 вода во близина на Монтерејскиот Залив, Калифорнија.
* Калливиот вулкан Каглулик, на 43 метри под површината на Бофортовото Море, во близина на северната граница на Алјаска и Канада. Нафтени депозити се верува дека постојат во областа.
* Калливиот вулкан Маквина, кој се наоѓа 16-18 км западно од островот Ванкувер, Британска Колумбија, Канада.

#### Јелоустоунскиот "каллив вулкан"
мини|Јелоустоунски "каллив вулкан"
*Јелоустоунскиот "каллив вулкан"* се состои од извори на топла вода, калливи лонци и ф<nowiki/>умароли и тој не е вистински каллив вулкан. Во зависност од прецизна дефиниција на поимот *каллив вулкан*, Јелоустоун формацијата може да се смета хидротермички калливо-вулкански кластер. Формацијата е многу помалку активна, иако оваа област е доста динамична. Јелоустоун е активна геотермална област со магматско огниште во близина на површината и активните гасови се главно пареа, јаглерод диоксид и водороден сулфит.

Сепак, постојат калливи вулкани и калливи гејзери на друго место во Јелоустоун. Еден од нив, "*Вертикално цикличниот каллив лонец*" понекогаш делува како гејзер, со фрлање кал до 30 метри висока.[мини|Фотографија на каллив вулкан во јужен [Тринидад (Куба)|Тринидад околу. 1967]]
#### Карибите
* Постојат многу калливи вулкани во Т<nowiki/>ринидад и Тобаго на Карибите, во близина на нафтените резерви во јужните делови на островот Тринидад. На 15 август 2007 година, калливиот вулкан наречен Моруга Буфе, исфрлал метан што покажало дека е активен. Постојат неколку други калливи вулкани на тропскиот остров, и тоа:
** Девилс Вудјард, каллив вулкан во близина на Т<nowiki/>ринидад и Тобаго
** Моруга Буфе, каллив вулкан во близина на Моруга
** Пипаро, каллив вулкан
** Чатам каллив подводен вулкан во Колумбискиот Канал. Овој каллив вулкан периодично произведува краткотраен  остров.
* Голем број на големи калливи вулкани се идентификувани и наБ<nowiki/>арбадос.

### Јужна Америка

#### Венецуела
[мини|[Јагрумито каллив вулкан во Монагас, Венецуела (6&#x20;км од Матурин)]]
Источниот дел на Венецуела содржи неколку калливи вулкани (или калливи куполи), сите од нив имаат потекло поврзани со маслени депозити. Калта на 6 километри од Матурин, Венецуела, содржи вода, биогенички гас, хидрокарбонати и значајна количина на сол. Стада животни од савана<nowiki/>та често се собераат за да ја лижат засушената кал заради нејзината солена содржина.

#### Колумбија
Вулканот Ел Тотумо, кој ја одбележува границата помеѓу Боливар и Атлантико во Колумбија. Овој вулкан е околу 15 метри висок и во својот кратер може да прими од 10 до 15 луѓе. Многу туристи и месното население го посетуваат вулканот поради наводното лековито дејство на калта. Заради овој вулкан постои спор помеѓу областите Боливар и Атлантико поради неговата туристичка вредност.

## Поврзано
* Асфалтен вулкан
* Хидротермален отвор
* Лахар – каллив тек
* Метански клатрат
* Песочен вулкан
* Подводна планина
* Вулкан – магматски вулкан

## Наводи

## Надворешни врски
* Потеклото на калливите вулкани
* Билтен за Калливите вулкани на Азербејџанска академија на науките (англиски)
* Здивот на Геја —Метанот и иднината на природниот гас  – USGS, јуни 2003
* Редондо Бич каллив вулкан со метан, хидратни депозити
* Хидротермичка активност и испуштање на јаглерод диоксид во Шраб и калливиот вулкан Горен Клаваси, Врангел, Алјаска – Геолошко истражување на САД за водните ресурси (Извештај 00-4207)
* Ерупција на каллив Вулкан во Баратанг, Средни Андамани
* Напис за калливите вулкани на Азербејџан
* Калливи вулкански поплави на Јава, август 2006
* Запрена активност на каллив вулкан, 25 февруари 2007 година, Ал Џезира на англиски јазик
* Можен каллив вулкан на Марс (Би-би-си вести)
* Калливите вулкани на западната делта на Нил (видео) Центар за океанско истражување Кил

Категорија:Петрологија
Категорија:Вулкански земјишни облици
Категорија:Вулканологија
Категорија:Земјишни облици