Европска повелба за регионални и малцински јазици

**Европската повелба за регионални јазици и јазици на малцинствата** е меѓународна конвенција која се занимава со заштита на јазичните права на традиционалните културни заедници на Европа.
мини|Двојазичните табли во Норвешка - натписот на јужнолапонски и норвешки јазик
Повелбата била усвоена од страна на Советот на Европа во 1992 година, а стапила во сила на 1 март 1998 година. Денес повелба е ратификувана од страна на 25 земји-членки на Советот на Европа (Велика Британија, Лихтенштајн, Луксембург, Романија, Словачка, Украина, Швајцарија, Австрија, Босна и Херцеговина, Данска, Ерменија, Кипар, Унгарија, Германија, Норвешка, Полска, Словенија, Србија, Финска, Холандија, Хрватска, Црна Гора, Чешката Република, Шведска, Шпанија) и уште 8 држави потпишале и се очекува нивна ратификација.

Србија ја ратификувала Повелбата на 15 февруари 2006 година. Како малцински јазици од страна на Србија биле препознаени: албански, хрватски, влашки, босански, бугарски, унгарски, романски, руски, ромски, словачки и украински јазик.

## Правата што ги штити Повелбата
Мерките за заштита се однесуваат на доменот на образованието (член 8), судските органи (член 9), контрола и државен сектор (член 10), медиуми (член 11), културни активности и културни објекти (член 12), економски и социјален живот (член 13) и прекугранична  размена (член 14).

Повелбата се однесува само на автохтоните јазици во рамките на државата, а ги исклучува јазиците на мигрантите.

## Јазици заштитени според Повелбата

*&nbsp;Ерменија (датум на ратификација: 25 јануари 2002)
** Асирски новоарамејски јазик
**Грчки јазик
**Руски јазик
**Курдски јазик
*&nbsp;Австрија (датум на ратификација: 28 јуни 2001)
**Хрватски јазик
**Словенечки јазик
**Унгарски јазик
**Чешки јазик
**Словачки јазик
**Ромски јазик
*Босна и Херцеговина (датум на ратификација: 21 септември 2010)
**Албански јазик
**Црногорски јазик
**Чешки јазик
**Италијански јазик
**Унгарски јазик
**Македонски јазик
**Германски јазик
**Полски јазик
**Романски јазик
** Западноруски јазик
**Словачки јазик
**Словенечки јазик
**Турски јазик
**Украински јазик
**Еврејски јазик
*&nbsp;Хрватска (датум на ратификација: 5 ноември 1997)
**Италијански јазик
**Српски јазик
**Унгарски јазик
**Чешки јазик
**Словачки јазик
** Западноруски јазик
**Украински јазик
*Кипар (датум на ратификација: 26 август 2002)
**Еменски јазик
** Циприотски арапски јазик
*Чешка (датум на ратификација: 15 ноември 2006)
**Словачки јазик
**Полски јазик
**Германски јазик
**Ромски јазик
*Данска
**Германски јазик
*Финска
**Лапонски јазици
**Шведски јазик
*&nbsp;Германија
**Дански јазик
** Горнолужичкосрпски јазик
** Долнолужичкосрпски јазик
** Севернофризиски јазик
** Сатерландски фризиски јазик
**Ромски јазик
** Долногермански јазик
*Унгарија
**Хрватски јазик
**Германски јазик
**Романски јазик
**Српски јазик
**Словачки јазик
**Словенечки јазик
*Лихтенштајн
***нема регионални и малцински јазици*
*Луксембург
***нема регионални и малцински јазици*
*&nbsp;Црна Гора
**Албански јазик
**Ромски јазик
*Холандија
** Западнофризиски јазик
** Лимбуршки јазик
** Долносаксонски јазици
**Ромски јазик
**Јидиш 
*Норвешка
**Лапонски јазици
**Квенски јазик
**Ромски јазик
** Скандо-ромски јазик
*&nbsp;Полска
**Белоруски јазик
**Чешки јазик
**Хебрејски јазик
**Караимски јазик
**Кашупски јазик
**Литвански јазик
** Источноруски јазик
**Германски јазик
**Ерменски јазик
**Ромски јазик
**Руски јазик
**Словачки јазик
**Татарски јазик
**Украински јазик
*Романија
**Албански јазик
** Ерменски јазик<br />
** Грчки јазик
** Италијански јазик
** Македонскиот јазик
** Полски јазик
** Ромски јазик
** Источноруски јазик
** Кримскотатарски јазик
** Јидиш јазик<br />
** Бугарски јазик
** Хрватски јазик
** Чешки јазик
** Германски јазик
** Унгарски јазик
** Руски јазик
** Српски јазик
** Словачки јазик
** Турски јазик
** Украински јазик
* (датум на ратификација: 15 февруари 2006)
**Албански јазик
** Босански јазик
** Бугарски јазик
** Хрватски јазик
** Унгарски јазик
** Ромски јазик
** Романски јазик
** Руски јазик
** Словачки јазик
** Украински јазик

На наведените јазици се применуваат:

член 8 став 1 и (iii) (iv) б (iv) c (iv) d (iv) e (ii) f (iii) g;

член 9 став 1 (ii) и (iii), b (ii) c (ii), d, став 2. а, б, в, точка 3,

член 10 став 1 и (iv), (v), в, став 2. b, c, d, g, став 3. c,
став 4 c став 5

член 11 став 1 и (iii), b (ii) c (ii) d, e (и) f (ii), став 2. став 3

член 12 став 1 а, б, в, с, став 2

член 14 а, б,

во областите каде што регионалните или малцинските јазици во службена употреба се во согласност со националното законодавство

*&nbsp;Словачка
**Бугарски јазик
** Хрватски јазик
** Чешки јазик
** Германски јазик
** Унгарски јазик
** Полски јазик
** Ромски јазик
** Источноруски јазик
** Украински јазик
*&nbsp;Словенија
**Унгарски јазик
** Италијански јазик
** Ромски јазик
*Шпанија
**Арагонски јазик
**Астурлеонски јазик
**Баскиски јазик
**Каталонски јазик
** Валенсиско наречје
** Галицијански јазик
*&nbsp;Шведска
**Фински јазик
**Мејанкиели јазик
**Лапонски јазици
**Ромски јазик
**Јидиш јазик<br />
*&nbsp;Швајцарија
**Италијански јазик
**Романш
*Украина
**Белоруски јазик
**Бугарски јазик
**Кримскотатарски јазик
**Гагауски јазик
**Грчки јазик
**Германски јазик
**Унгарски јазик
**Јидиш
**Молдавски јазик
**Романски јазик
**Полски јазик
**Руски јазик
**Словачки јазик
*Велика Британија
**Корнски јазик
**Ирски јазик
**Мански јазик
**Шкотски јазик
**Шкотски гелски јазик
**Велшки јазик

## Литература

* Официјалното мрежно место на Европската повелба за регионални и малцински јазици (англиски јазик)
* Текстот од повелбата во рускиот јазик (латински)
* Текстот од повелбата во рускиот јазик (кирилица)
* Јазици заштитени под повелба (на англиски јазик)
* Јазици заштитени под Повелба (на германски)
* Втор извештај на Комитетот на експерти за примената на повелбата во Србија (англиски), 11 јуни 2013.
* Третиот извештај на Република Србија за примена на повелбата во Србија (англиски јазик), 2 февруари 2015 година.
* Третиот извештај на Комитетот на експерти за примената на повелбата во Србија (англиски јазик), 4 ноември 2015 година.
* Четвртиот извештај на Република Србија за примена на повелбата во Србија (српски јазик), октомври 2017. 


Категорија:Човекови права
Категорија:Лингвистика
Категорија:Меѓународно право
Категорија:Социолингвистика