open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Михал Скорас

**Михал Кшиштоф Скорас** (роден на 15 февруари 2000, во Јастшембје-Здрој) — полски фудбалер, играч од одбраната или средниот ред на Гент и на полската репрезентација.

## Клупска кариера
Кариерата ја започнал во младинскиот тим на ГКС Јастшембје, од каде на многу млада возраст преминал во Лех Познањ.

Откако во почетокот играл за вториот тим на Лех, како и на позајмица во екипите на Нечеча и Ракув Ченстохова, Скорас се вратил во Лех за кој дебитирал во сезоната 2019-2020. Откако во својата прва сезона забележал само 5 настапи, во следната, тој станал важен играч на клубот играјќи 38 натпревари и постигнувајќи 3 гола. На 20 март 2021 година, Скорас го постигнал својот прв гол за клубот во натпреварот против Јагелонија Бјалисток. Во сезоната 2021-2022, тој го освоил полското првенство со клубот, а во сезоната 2022-2023 (неговата последна со Лех), тој бил дел од тимот кој стигнал до четвртфиналето на Лигата на коференеции, постигнувајќи притоа 7 гола во натпреварувањето. Вкупно во дресот на Лех Познан одиграл 131 натпревар и постигнал 21 гол.

На 26 април 2023 година, тој потпишал четиригодишен договор со белгискиот Клуб Бриж, во трансфер вреден 6 милиони евра. Приклучувајќи му се на клубот во јули 2023, своето деби го направил на 27 истиот месец, во натпревар од втората квалификациска рунда на Лигата на коференеции. Во истото натпреварување, на 14 март 2024, во победата со 3-0 над Молде во осминафиналето, Скорас го постигнал својот прв гол во дресот на Клуб Бриж. На крајот од сезоната, со клубот го освоил белгиското првенство, а во својата втора сезона и Купот на Белгија.

На 6 септември 2025 година, Скорас потпишал тригодишен договор со друг белгиски клуб, Гент, во трансфер вреден околу 3 милиони евра.

## Репрезентативна кариера
Скорас ги поминал сите младиснки селекции на Полска од под 16 до под 21 година.

На 22 септември 2022 година, дебитирал за сениорската репрезентација во натпреварот од Лигата на нации, загубен во Варшава со 0-2 од .

Во ноември 2022 година, тој бил вклучен од селекторот Чеслав Михњевич во полскиот состав кој учествувал на Светското првенство 2022 во Катар.

Две години подоцна, тој исто така, настапил и на Европското првенство 2024 во Германија.

### Хронологија на репрезентативните настапи

## Титули
### Клупски
#### Лех Познан
***[[Екстракласа]]** : 1 
: 2021-2022

#### Клуб Бриж
***[[Белгиска Про лига|Белгиско првенство]]** : 1 
: 2023-2024
***[[Фудбалски куп на Белгија|Куп на Белгија]]** : 1 
: 2024-2025

## Наводи

## Надворешни врски

*Михал Скорас на fbref
*Михал Скорас на transfermarkt

Категорија:Живи луѓе
Категорија:Полски фудбалери
Категорија:Фудбалери на ФК Лех Познањ
Категорија:Фудбалери на ФК Клуб Бриж
Категорија:Фудбалери на ФК Гент
Категорија:Родени во 2000 година
Вилијам Фокс (пират)

**Вилијам Фокс** (1718–1723) — пират активен во Карибите и покрај африканскиот брег. Тој бил индиректно поврзан со голем број поистакнати пирати како Бартоломеј Робертс, Едвард Ингланд и Ричард Тејлор.

## Историја
Почетокот на пиратството на Фокс не е запишан. Тој бил меѓу големиот број пирати (вклучувајќи ги Бенџамин Хорниголд, Полсгрејв Вилијамс, Френсис Лесли, Ричард Ноланд и други) кои ја прифатиле понудата на кралот Џорџ од 1717 година за помилување на сите пирати кои ќе се предадат во рок од една година. Тој го сторил тоа во Њу Провиденс на Бахамите, веројатно предавајќи се на капетанот Пирс од ХМС Феникс, кој отпловил до Карибите за да ја достави веста за помилувањето.

До јули 1720 година, тој се вратил во пиратството, придружувајќи се на Даниел Портер. Тие пловеле под изговор на наредба за гусарство од гувернерот Роберт Хантер од Њујорк. Гувернерот Вудс Роџерс од Бахамите напишал: „...Капетаните Портер и Фокс нè напуштија со околу 60 луѓе, а слушнав дека се заминати по наредба од њујоршкиот гувернер Хантер... Сакам да не прават ништо лошо, бидејќи почнаа многу сомнително лажејќи не и крадејќи што е можно повеќе луѓе од брегот, на кои не им било дозволено да ги напуштат овие Острови.“ Во рок од една година, тие нападнале и бродови и плантажи во областа и привлекле уште еден пират по име Милер во нивната флотила. Капетанот Едвард Вернон бил стациониран во близина во тоа време; фрустриран од растечкото присуство на пирати, тој напишал за нив: „Нивните имиња се Портер и Фокс, кои порано биле пирати кои се предале во Провиденс и го искористиле помилувањето на кралот, но сега се вратени на своите стари патеки, а јас искрено верувам дека таквите разбојници никогаш не треба да се враќаат назад освен со оглавник.“

Следното појавување на Фокс е на поранешниот *брод „Касандра“*, кој бил заробен во Индискиот Океан од страна на Едвард Ингланд. Откако Ингланд бил симнат од неговата команда, капетан станал Оливие Левасер, кој потоа го разменил со соработникот од Англија, Ричард Тејлор. Фокс можеби го преминал Атлантикот со Портер и им се придружил на враќањето: познато е дека Портер бил во близина во тоа време, каде што се сретнал со Бартоломеј Робертс заедно со друг пират со име Ричард Тукерман. Тејлор, Фокс и други отпловиле назад кон Карибите и поднеле барање до Англичаните за помилување, но биле обележани како пирати; биле одбиени и им била одбиена дозвола за истовар или трговија. Наместо тоа, тие ја предале *Касандра* на Шпанците во Панама во 1723 година во замена за помилување.

Понатамошните активности на Фокс не се познати. Познато е дека други англиски капетани кои застанале на страната на Шпанците (вклучувајќи го и Ричард Ноланд, кој добил помилување во Њу Провиденс заедно со Фокс) продолжиле да пловат како *гуарда коста* приватници во шпанска служба.

## Наводи

Категорија:Карипски пирати
Категорија:Британски пирати
Љубичево

**Љубичево** () е населено место во општината Призрен, Призренскиот Округ, Косово. Според пописот од 2024 година имало 602 жители.

## Поврзано
* Призрен
* Призрен (округ)

## Наводи

Категорија:Населени места во Призрен
Категорија:Населени места во Косово
Питер Волас

**Питер Волас** — англиски или шкотски буканир кој, во 1638 година на бродот *„Свалоу“*, ја основал првата англиска населба во денешен Белиз. Историчноста на Волас е предмет на дебата. Тој не се споменува во никакви извори сè до *Хондурасовиот алманах* од 1829 година, а неколку научници го сметаат за легендарен протагонист на митот за основањето на земјата, а не за вистинска историска личност.

## Буканиринг
Се веувало дека во 1638 година, Волас се истоварил во Сволоу Кеј на бродот *„Сволоу“*, со екипаж од околу 80 британски лица. Ова понекогаш се смета за прва немајска, нехиспанска населба во денешен Белиз.

## Наследство

### Социјално
Волас станал предмет на локални пиратски митови и легенди до 1830-тите години, произлезени од Хондурасовиот алманах од 1829 година. Се верува дека Свалоу Кеј бил именуван по *Свалоу*. Слично на тоа, понекогаш се тврди дека топонимот „Белиз“ е шпанска посредувана измена на „Волас“.

### Научно

#### 19 век
Се смета дека најраното печатено споменување на Волас било во *Хондурасскиот алманах* од 1829 година, во кој се наведува дека „Волис“ бил „поручник помеѓу Буканирите кои порано ги напаѓале овие мориња [Хондураскиот залив]... [и кој] прв го открил устието на реката Белиз“. Истата публикација дала дополнително известување за Волас во 1839 година, забележувајќи дека основањето на Белиз се должи на Волас.

Оваа информација брзо била популаризирана од Џон Лојд Стивенс, кој на 30 октомври 1839 година, слетал во Белиз со Фредерик Катервуд на пат кон урнатините на Маите во Гватемала. Приказната била дополнително збогатена од Хусто Сиера О'Рајли на 5 септември 1849 година и повторувана низ целата научна и лаичка книжевност од 19 век.

#### Денес
Неодамнешната книжевност и теорија од 21 век се стреми кон агностицизам во однос на идентитетот и историчноста на Волас. Сепак, некои научници го сметаат овој тренд за „неточен“, тврдејќи дека Волас е очигледно апокрифен. Историчарите Барбара и Виктор Булмер-Томас во 2016 година изјавиле дека бајменските писатели Џорџ Вестби и Томас Пиксток, како и јамајканскиот историчар Џорџ Вилсон Бриџис, го рашириле извештајот за основањето на Белиз од страна на Волас во 1820-тите години, и покрај недостатокот на примарни извори. Тие понатаму забележале дека „обемното пребарување на пират по име „Волас“, „Волис“ или „Вилис“ во 17 век открива, неизненадувачки, дека не постоела таква личност“. Оваа анализа била дополнително поткрепена од историчарот Метју Рестал, кој спровел сопствено истражување и заклучил дека „доколку Волас постоел, барем еднаш ќе бил споменат во изворите од седумнаесеттиот или осумнаесеттиот век. Но, нема ниту едно спомнување за Волас во ниту еден од печатените извори од таа ера.“

## Белешки и наводи
### Наводи

### Белешки


### Извори

# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 

Категорија:Карипски пирати
Категорија:Британски пирати
Криптид

[мини|233x233пкс|Морското чудовиште [Трунко]]
**Криптид** ( — „скриен“) — суштество од современата митологија, животно или растение, чие постоење се смета за можно од страна на поборниците на псевдонауките како што се криптозоологијата и криптоботаниката, но истото не е признаено од научната заедница.

За криптид може да се смета суштество што се смета за изумрено или кое е опишано во легендите, но за чие постоење има сведоштва од очевидци. Обично, под поимот криптиди се подразбираат животни, бидејќи постоењето на недокажани растенија е полесно да се потврди или отфрли.

## Криптидни имиња
Непознатите суштества со кои се занимава криптозоологијата имаат месни (најраспространети) и латински имиња. На пример, суштеството Неси во истражувањата се опишува со латинското име *Nessiteras rhombopteryx*. Едно исто митско суштество може да биде познато под различни имиња; на пример, Бигфут и Сасквоч се месни имиња за Снежниот Човек.

## Литература

* *Eberhart, George M.* (2002). *Mysterious Creatures: A Guide to Cryptozoology*. Volume 2. Santa Barbara, CA: ABC-CLIO. ISBN 1-57607-283-5
* *Eberhart, George M.* *Mysterious Creatures: Creating A Cryptozoological Encyclopedia*. 2005. Journal of Scientific Exploration. Vol. 19, No. 1

## Наводи

## Надворешни врски
Осојане

**Осојане** () е населено место во општината Исток, Пеќкиот Округ, Косово. Според пописот од 2024 година имало 176 жители. Селото е српско.

## Поврзано
* Исток (град)
* Пеќ (округ)
* Косовски Срби

## Наводи

Категорија:Исток (град)
Категорија:Населени места во Косово
Категорија:Српски населби во Косово
Капетан Напин

**Капетанот Напин** (починал во 1718 година, името е непознато, презимето повремено Напинг) —пират активен во Карибите и покрај американскиот источен брег. Тој пловел заедно со Бенџамин Хорниголд.

## Историја
Малку е запишано за раниот живот на Напин. Во април 1717 година, тој пловел заедно со Бенџамин Хорниголд. Тие ограбиле неколку бродови еден по друг кај Портобело и Јамајка, сè додека не биле избркани од бродот „Винчелзи“ во близина на Куба. Напин се разделил од Хорниголд до летото 1717 година, иако продолжил спорадично да плови со Хорниголд до тој октомври.

Натаниел Брукер од бродот „*Реставрација“* известил дека бил нападнат во август 1717 година од Напин и Томас Николс додека пловел од Лондон до Бостон (Хорниголд не бил присутен). Пиратите ја ослободиле *„[[Реставрација]]“* откако ограбиле сè, од намирници и трговски стоки до котлиња и тави. Брукер го опишал знамето на Напин дека имало „глава на смртта и песочен часовник“. Напин и неговиот слуп со 12 топови и 100 луѓе  исто така стоеле зад самостојниот напад врз розовиот брод наречен *„[[Адвенчер]]“* во септември, и пристаништето на брод во близина на Тринидад во октомври.

Капетанот Винсент Пирс од бродот отпловил кон Насау на почетокот на 1718 година за да донесе вест за општото помилување на кралот Џорџ I за пиратите за оние што ќе се предадат до септември. Николс и Хорниголд го прифатиле помилувањето, Пирс напишал дека „има уште еден брод предводен од капетанот. Тие го очекувале Напин да пристигне во Дејли, но Напин никогаш не пристигнал за да го прифати помилувањето. Постојат малку записи за активностите на Напин откако било објавено дека пловел помеѓу Бразил и африканскиот брег во март 1718 година.

Кон крајот на 1718 година, група морнари предводени од Томас Боулинг биле заробени од шпански гусари на *Крајбрежна стража* покрај Куба. На крајот биле ослободени, но биле принудени да остават еден човек зад себе. Подоцна пристигнал извештај во кој се наведува дека „Се чини дека еден од  шпанските бродови на Диего Филип го однел Напинг, кој бил заробен со капетанот Боулинг, и го испратиле на брегот на островот Сент Ендрус, испраќајќи го со неговиот митралезец и двајца вооружени црнци, а еден од тројцата потоа го застрелал Напинг, а пукањето од пиштолот било јасно видливо од многумина од четата на бродот“. Гувернерот Вудс Роџерс ја потврдил неговата смрт, забележувајќи дека „Напинг бил убиен, бидејќи неговиот череп е донесен овде, а неговите коски се закопани од Англичаните кои биле оставени на островот Ендрус“.

## Наводи

Категорија:Починати во 1718 година
Категорија:Карипски пирати
Роберт Лејн (пират)

**Роберт Лејн** (починал во 1719 година) — поранешен активен пират во Карибите и покрај брегот на Африка. Најпознат е по тоа што пловел со Едвард Ингланд.

## Историја
Едвард Ингланд го презел бродот *„Перл“* (преименуван во *„Ројал Џејмс“*) кон крајот на 1718 година, пиратирајќи меѓу Азорските Острови и Зелен ’Рт. Во пролетта 1719 година, тој презел голем број бродови во близина на Гамбија. Неколку од бродовите запалил или ограбил и ги пуштил, но сепак задржал два. Еден од нив бил *„Меркјури“* со 4 топови и 18 луѓе, командуван од капетанот Магот од Лондон, кој го заробил на 29 мај, надградувајќи го на 14 топови и 30 луѓе. Неколку пирати од екипажот  *„Меркјури*“ се придружиле на пиратите на Англија. Англија го пополнила и го пренаменила „*Меркјури“* и го преименувала во *„Одмазда на кралицата Ана“*, назначувајќи го Роберт Лејн за капетан.

Лејн пловел заедно со Роберт Семпл, кој бил капетан на другиот брод што Англија го пренаменила. Тие отпловиле до Карибите, ограбувајќи неколку бродови пред да ги срушат своите бродови. Откако го срушиле својот брод на Бахамите во ноември (неколку луѓе од заробениот брод *Нептун* им се придружиле на пиратите), потоа биле бркани од пиратски ловци испратени од гувернерот Вудс Роџерс. Пиратските ловци ги вратиле своите заробени бродови, но Лејн и *„Одмаздата на кралицата Ана“* избегале. Потоа тие отпловиле до Бразил „и направиле многу зла“, ограбувајќи португалски бродови. Им се приближил португалски воен човек („многу непожелен гостин за нив“) кој ги бркал двајцата пирати. Семпл бил принуден да го напушти својот брод и бил заробен. Лејн избегал од воениот човек, но тој и неговиот екипаж загинале кога *„Одмаздата на кралицата Ана“* била закотвена на брегот.

Бродот на Роберт Лејн *„Одмаздата на кралицата Ана“* не треба да се меша со Црнобрадовиот брод „*Одмаздата на кралицата Ана“*, кој бил закотвен и уништен кај заливот Топсејл во пролетта 1718 година.

## Наводи

Категорија:Карипски пирати
Категорија:Починати во 1719 година
Категорија:Британски пирати
Дон Бенито (пират)

**Дон Бенито** (роден 1725, вистинско име веројатно **Бенито Сокарас и Агуеро**) — шпански пират и крајбрежна стража гусар активен во Карибите.

## Историја
Дон Бенито пловел со својот брод *„Св. Франциск де ла Вега“* со мешан екипаж од шпански, француски и англиски морнари. Тој ја делел командата со капетанот Ричард Холанд, Ирец кој пловел со шпанската морнарица и како гусар уште во 1718 година. Некои од неговиот англиски екипаж претходно пловеле со „Едвард Ингланд“ и „Ричард Тејлор“. Тие можеби биле од бродот *„Касандра“* од Источна Индија, кој бил заробен во Индискиот Океан од Англија а потоа тргуван со „Тејлор“, кој им го предале на Шпанците во Панама во замена за помилување.

Иако бил овластен од гувернерот на Куба, Дон Бенито отпловил дури на север до Вирџинските ’ртови. Таму, во јуни 1724 година, го заробил бродот со робови *„Џон и Мери“*, како и „ *Прудент Хана“* и *„Долфин“* по еден брз пат, земајќи ги сите три како бродови-награда. Тие го ограбиле бродот *„Џон и Мери“* од неговите робови, рум, злато и речиси сите негови залихи. Соочени со петтокласниот воен брод *„ХМС Ентерпрајз“*, тие ги ставиле своите затвореници на бродот *„Џон и Мери“* и го ослободиле пред да избегаат. Кратко потоа, морнарите што ги принудиле да работат на бродот *„Прудент Хана“* се побуниле, заробувајќи го или убивајќи го екипажот. Тие го отпловиле бродот до Њујорк каде што сите освен еден од гусарите биле судени и обесени.

Шпанскиот капетан Бенито Сокарас и Агуеро е веројатно истиот капетан познат како Дон Бенито. Тој крстарел по Карибите од својата база во Санто Доминго како гусар и *крајбрежна стража*. Бенито Сокарас и Агуеро бил активен повеќе од 30 години, од војната на кралот Вилијам до најмалку 1725 година.

## Поврзано

* Џорџ Бонд (пират), Филип Фицџералд (пират) и Џон Бер (пират) – тројца други англиски капетани кои, како Холанд, пловеле во шпанска служба.
* Августин Бланко – уште еден Шпанец кој ги делел капитенските должности со Англичанец (Ричард Хенкок).
* Хенри Џонсон и Педро Полеас - уште еден англиски и шпански пар кои заедно воделе пиратски брод.

## Наводи

Категорија:Карипски пирати
Категорија:Починати во непозната година
Категорија:Родени во непозната година
Категорија:Шпански пирати
Трифун Паскалов

**Трифун Паскалов** (р.  во Нестрам) — македонски инженер, научен работник од областа на земјотресното инженерство.

## Животопис
Паскалов е роден на 17 август 1934 г. во костурското село Нестрам, егејскиот дел на Македонија. Основното образование до шестто одделение на грчки јазик го завршил во родното место, а гимназија и Технички факултет завршил во Скопје во 1961 година. Звањето магистер по технички науки го стекнал во 1967 година, а доктор по техничките науки станал во 1973 година. Паскалов престојувал на повеќе универзитети во светот: во Обединетото Кралство, Калифорнија во Соединетите Држави, во Москва и Тбилиси.

Професионалната кариера ја започнал како проектант во ГП „Бетон“ во Скопје (1961–1965), а потоа, до 1990 година, работел во ИЗИИС, почнувајќи од асистент па сѐ до редовен професор. Бил заменик-директор во ИЗИИС (1974–1980) и проректор на „Универзитетот „Кирил и Методиј“ во Скопје (1980–1982). Работел како посебен советник во ГП „Рад“, Белград од 1990 до 1996 година.

Паскалов е истакнат научник од областа на земјотресното инженерство, посебно за разни видови инженерски згради. Автор и соавтор е на многу научни и стручни трудови издадени во Македонија и во странство. Автор е на книгата „*Земјотреси, сеизмичка опасност и основни принципи на земјотресното инженерство*“.

Добитник е на повеќе државни и меѓународни признанија.

## Наводи

Категорија:Македонски инженери
Категорија:Македонски сеизмолози
Категорија:Македонски универзитетски професори
Категорија:Македонски писатели
Категорија:Југословенски инженери
Категорија:Југословенски сеизмолози
Категорија:Југословенски универзитетски професори
Категорија:Апсолвенти на универзитетот „Св. Кирил и Методиј“
Циркус со три сцени

**„Циркус со три сцени“** (англиски: *3 Ring Circus*) – филм на режисерот Џозеф Певни од 1954 година. Главните улоги ги играат: Дин Мартин, Џери Луис и Џоан Дру.

## Синопсис
Џери и Пит се пријатели без пари, кои бараат каква и да било работа. Започнуваат да работат во циркус, но Џери има поинакви соништа, т.е. сака да стане кловн. Двајца штотуку демобилизирани воени ветерани, Пит Нелсон и Џери Хочкис, откако остануваат без работа, му се придружуваат на циркусот. Џери најпрвин е распореден како помошник на скротителот на лавови, полковникот Фриц Шлиц, каде, соочен со лавовите се соочува со својот страв...

## Наводи

Категорија:Американски филмови
Категорија:Филмови на англиски јазик
Категорија:Филмови од 1954 година
Категорија:Филмски комедии
Категорија:Филмови на Џозеф Певни
Категорија:Филмови со Дин Мартин
Категорија:Филмови со Џери Луис
Категорија:Филмови со Џоан Дру
Категорија:Филмови на Paramount Pictures
Пари од дома

**„Пари од дома“** (англиски: *Money from Home*) – филм на режисерот Џорџ Маршал од 1953 година. Главните улоги ги играат: Дин Мартин, Џери Луис и Марџи Милар.

## Синопсис
Херман има голем долг поради играњето комар. За да ги исплати долговите, тој ѝ ветува на мафијата дека ќе ја намести трката со коњи. За таа цел, тој го намамува неговиот роднина Вирџил да му помогне. Вирџил, кој е голем љубител на животни и ветеринарски приправник, не знае ништо за намерите на Херман. Вирџил запознава една ветеринарка, додека Херман  се заљубљубува во сопственичката на коњот кој треба да изгуби во трката. Во меѓувреме, тие се под надзор на мафијашите...

## Наводи

Категорија:Американски филмови
Категорија:Филмови на англиски јазик
Категорија:Филмови од 1953 година
Категорија:Филмски комедии
Категорија:Филмови на Џорџ Маршал
Категорија:Филмови со Дин Мартин
Категорија:Филмови со Џери Луис
Категорија:Филмови со Марџи Милар
Категорија:Филмови на Paramount Pictures
Категорија:Филмови чие дејствие се одвива во Њујорк
Радовишки чинар

**Радовишки чинар** — платан во градот Радовиш прогласен за природна реткост..

## Местоположба
Чинарот се наоѓа се наоѓа во стариот дел од градот Радовиш. Околу деблото на платанот е направен заштитен камен ѕид со висина од 0,6 м кој почнал да се распаѓа на некои места. Целокупниот простор под платанот е со асфалт. Истиот на некои места под влијание на површинските корени почнува да се подига и изобличува. Во непосредна близина на чинарот се наоѓаат објекти за живеење-куќи и приватна болница. Исто така во негова близина е и „Паркот на младите“.

## Опис
Крошната на чинарот е широко разгранета во сите правци со три главни дебели гранки. Самото дрво е високо 24,0 м, деблото е високо 5,0 м, а висината на крошната е 19,0 м.

Обликот на крошната е полутопчест, подеднакво распоредена во сите правци со обем од 102,6 м, а ширината мерена кон: 
север 18 м, 
исток 18,5 м, 
југ 12,3 м, 
запад 16,6 м.

Во основа кореновиот врат на деблото има обем од 7,9 м со пречник на кореновиот врат 2,5 м. Обемот на градна висина е 6,0 м, а пречникот 1,9 м.

Кората по деблото е длабоко браздесто испукана со јасно испакнати многуаголни плочки со шпицесто делтоиден облик. Ваквата кора посебно е изразена на северната и јужната експозиција. По гранките кората е мазна, сивопепеласта маскирно панаширана.

## Проценка на староста
Официјални податоци за староста на овој чинар не постојат. 

Во „Анализата на радовишкиот Јавор од м-р Ристо Климовски“ од 2019 година чинарот бил проценет на 607 години.

За утврдување на староста (возраста) на чинарот, при изработката на „Елаборатот за ревалоризација на Платаново стебло (Platanus orientalis L.) во Радовиш“, во 2021 година, се користела методата на вадење извртоци од стеблото со Преслеров сврдел и броење на годовите, па староста била проценета на приближно 625 години.

## Наводи

## Надворешни врски
* „Стебла со историја – кои се најдревните старци меѓу дрвјата!?“, „Вечер“, 1.1.2026.

Категорија:Поединечни дрва
Категорија:Чинари
Категорија:Радовиш
Категорија:Флора на Македонија
Категорија:Природни реткости во Македонија
Да се преживее (филм)

**„Да се преживее“** (англиски: *Living It Up*) – филм на режисерот Норман Таурог од 1954 година. Главните улоги ги играат: Дин Мартин, Џери Луис и Џенет Ли.

## Синопсис
Убавата Воли Кук, репортерка на весникот „Њујорк кроникл“, го убедува својот уредник да ѝ дозволи да напише низа статии за Хомер Флаг, момче од Ново Мексико за кого се верува дека умира од последиците на радиоактивноста. Пред таа да го посети Хомер, тој дознава од својот лекар дека дијагнозата била погрешна и дека е потполно здрав. Меѓутоа, тие ја прифаќаат понудата на Воли да заминат во Њујорк, каде им се платени сите трошоци. Таму, сите го сожалуваат Хомер, а тој и неговиот лекар се трудат да ја одржат лажната слика.

## Наводи

Категорија:Американски филмови
Категорија:Филмови на англиски јазик
Категорија:Филмови од 1954 година
Категорија:Филмски комедии
Категорија:Филмови на Норман Таурог
Категорија:Филмови со Дин Мартин
Категорија:Филмови со Џери Луис
Категорија:Филмови со Џенет Ли
Категорија:Филмови чие дејствие се одвива во Ново Мексико
Категорија:Филмови чие дејствие се одвива во Њујорк
Брушит

мини|Брушит (бел) на монтморилонит**Брушитот** — фосфатен минерал со хемиска формула CaHPO4·2H2O. Кристалите на чистото соединение припаѓаат на моноклината просторна група C2/c и се безбојни. Тоа е фосфатен аналог на фармаколитот арсенат.

## Откривање и појава
Брушитот првпат е опишан во 1865 година како појава на островот Авес, Нуева Еспарта, Венецуела, и именуван по американскиот минералог Џорџ Џарвис Браш (1831–1912). Се верува дека е претходник на апатитот и се наоѓа во пештери богати со гуано, формирани со интеракција на гуано со калцит и глина при ниска pH вредност. Се јавува во фосфоритни наслаги и формира енцестрации на стари коски. Може да биде резултат на истекување од полиња кои примиле големи количини ѓубрива. Поврзани минерали вклучуваат таранакит, ардеалит, хидроксилапатит, варисцит и гипс. 

Брушитот е оригиналниот материјал за таложење на бубрежни камења од калциум фосфат. Тој е исто така еден од минералите присутни во забен камен.

## Наводи

Категорија:Моноклински минерали
Категорија:Фосфатни минерали
Категорија:Минерали на калциумот
Категорија:CS1: долга вредност за volume
Категорија:Минералогија
Калцит

**Калцитот** — минерал од карбонатната група, чија хемиска формула е CaCO3. Друга полиморфна модификација, со иста хемиска формула, е минералот арагонит, кој е нестабилен на температури над 470°C. Калцитот е многу распространет минерал во природата, бидејќи создава варовник.  

## Карактеристики
Кристализира ромбоедарски, иако природните кристали на калцит во ромбоедарскиот кристален систем се ретки. Сепак, кристализира во различни варијанти на кристална структура - примитивна ромбоедарска, скаленоедарска.

На Мосовата скала за тврдост на минералите, калцитот има тврдост од 3. Специфичната тежина е 2,71. Тој е безбоен до бел, транспарентен, со стаклест сјај. Има совршено расцепување по ромбоедарската рамнина. 
центар|мини|360x360пкс|Сликата покажува како изгледа калцитот во природна светлина и како флуоресцира во ултравиолетова светлина.

## Потекло
мини|250x250пкс|Калцитни кристали со ромбоедар - Историски примерок од Музејот на Модена (Италија)
Може да се случи на неколку начини:

* **хидротермална**, кога придружува разни минерализации на руда;
* **седиментен**, во варовник;
* **метаморфно**, во мермер.

## Употреба
Може да се употребува за:

* **добивање [[вар]]**:

* **во [[Градежен занает|градежништвото]]**, како украсен камен (каде што се користи мермер).

## Наводи

## Литература

* 
* 

## Надворешни врски

* Човек и камен: Рајкова Пеќина - Калцит (РТС Образовна и научна програма - Официјален канал)
* Човек и камен: Таорска - Калцит (РТС Образовна и научна програма - Официјален канал)

Категорија:Проѕирни материјали
Категорија:Карбонатни минерали
Категорија:Варовник
Категорија:Оптички материјали
Категорија:Минерали на калциумот
Категорија:Минералогија
Нашец

**Нашец** () е населено место во општината Призрен, Призренскиот Округ, Косово. Според пописот од 2024 година имало 1.389 жители.

## Поврзано
* Призрен
* Призрен (округ)

## Наводи

Категорија:Населени места во Призрен
Категорија:Населени места во Косово
Џон Расел (пират)

**Џон Расел** (активен во 1722–1723 година) — португалски пират активен од Нова Шкотска до Карибите и африканскиот брег. Тој бил најпознат по неговата поврзаност со Едвард Лоу и Френсис Спригс, како и по неговата вмешаност во две добро познати и добро документирани марунинзи.

## Биографија
Најпознат како Англичанецот „Џон Расел“, тој всушност бил португалски католик чие вистинско име веројатно било Хуан или Џон Лопез. Како и голем број други пирати од Златното доба, тој бил јакобит кој изјавувал поддршка за соборениот католички крал на Англија, Џејмс II, против неговите протестантски наследници. Различни извори го прикажуваат наизменично како капетан по сопствено право или само како интендант на Лоу. Тој бил аргументативен и добро упатен во пиратските наредби, а ги користел и за обезбедување на сопствените цели. Наместо да го вее знамето на Веселиот Роџер, Расел веел англиски знамиња за да ги изненади своите противници.

## Наводи

## За понатамошно читање
* (целосен текст; достапен и ).
*Ештонов споменик. Историја на чудните авантури и значајните избавувања на г-дин Филип Ештон, кој, откако избегал од пиратите, живеел сам на пуст остров околу шеснаесет месеци итн.  (целосен текст)

Категорија:Карипски пирати
Категорија:Британски пирати
Вилијам Муди

**Вилијам Муди** (починал во 1719 година) — пират роден во Лондон, а активен во Карибите и крајбрежјето на Африка. Тој бил најпознат по неговата поврзаност со Оливие Левасур и Томас Коклин, членови на екипажот кои го наследиле како капетани.

## Историја

Муди пловел по Карибите уште во јуни 1718 година со неговиот брод *„Рајзинг Сан*, кој се викал *„Резолуција“* пред да биде заробен од пирати, и кој бил „опремен со 36 топови и со 130 луѓе, белци и црнци". Муди пловел заедно со Ричард Фроуд и друг пират, ограбувајќи бродови во близина на Свети Кристофер. Тие наизменично ги палеле, ги населувале и ги ограбувале бродовите што ги заробиле.

Во есента 1718 година, покрај брегот на Каролините бил пријавен „Капетан Муди“. Откако слушнал гласини за неговото приближување и откако неговите извидувачи пријавиле два сомнителни брода на брегот, гувернерот Роберт Џонсон вооружил четири брода за да го нападнат. Откако ги заробил двата брода, Џонсон наместо Муди пронашол Ричард Ворли и Џон Кол . ден морнар подоцна известил дека „Капетан Муди“ (веројатно Вилијам) слушнал за флотата на Џонсон и избегал подалеку од брегот.

Во декември тие зазеле неколку бродови во близина на Сент Томас, држејќи ги нивните капетани како заложници и заканувајќи се дека ќе ги запалат бродовите ако островјаните одбијат да ги снабдуваат пиратите.  Гувернерот Хамилтон бил принуден да побара дополнителен воен брод од Англија, „бродот што е на оваа станица не е способен да направи никаква услуга против тој штетник“.

На почетокот од 1719 година, Муди отпловил за Сиера Леоне на африканскиот брег. Според заробениот морнар Вилијам Снелгрејв, во близина на Зелен ’Рт, група морнари на *„Рајзинг Сан*“ се обиделе да кренат бунт, предводен од Томас Коклин. Муди ги испратил Коклин и уште 25 други на брегот и им го одзел делот од пленот. Преостанатиот екипаж на Муди негодувал од неговиот третман кон Коклин и му возвратил, принудувајќи ги Муди и неговите 12 поддржувачи да се качат на мал чамец и оставајќи ги да отпловат, при што се претпоставувало дека се изгубиле на море. Фроуд веројатно не бил со Муди во тоа време, бидејќи не бил споменат во деталниот извештај на Снелгрејв. Откако се ослободиле од Муди, екипажот го избрал Оливие Левасер за капетан. Интендант на Левасур бил Полсгрејв Вилијамс, кој претходно пловел со Семјуел Белами, кои двајцата пловеле со Левасур на почетокот од 1717 година. Тие им се придружиле на изолираните морнари, кои совладале брод што се приближувал по реката и го избрале Коклин како лидер. Снелгрејв известил дека тие „го избрале Коклин за свој командант поради неговата бруталност, бидејќи биле решени, како што рекле, никогаш повеќе да немаат господин командант каков што бил Муди“.

*„Општа историја на пиратите“* тврди дека Муди се вратил во Њу Провиденс за да ја заврши својата кариера, прифаќајќи го помилувањето од кралот.

## Поврзано

* Едвард Ингланд – Неколку капетани и/или бродови поврзани со Муди евентуално пловеле со Едвард Ингланд.

## Наводи

Категорија:Карипски пирати
Категорија:Починати во 1719 година
Категорија:Британски пирати
Категорија:Страници со повеќеделни слики во автоматски размер
Бенџамин Хорниголд

**Бенџамин Хорниголд** (околу 1680–1719) — англиски пират од крајот на Златното доба на пиратството.

Роден во Англија кон крајот на 17 век, Хорниголд ја започнал својата пиратска кариера во 1713 година, напаѓајќи трговски бродови на Бахамите. Тој помогнал во воспоставувањето на „ Република на пиратите“ во Насау и до 1717 година бил капетан на еден од најтешко вооружените бродови во регионот, наречен „*Ренџер“*. Во тоа време тој го назначил Едвард Тич, најпознат во книгите по историја како „Црнобрадиот“, за свој заменик-командант. Тој одбегвувал да ни предводени од Британија за време на неговата кариера, неговиот екипаж на крајот се заморил од тактиката и Хорниголд бил изгласан за капетан. Во декември 1718 година, Хорниголд прифатил кралско помилување за своите злосторства и станал ловец на пирати, гонејќи ги своите поранешни сојузници во име на гувернерот на Бахамите, Вудс Роџерс . Тој бил у.бн кога неговиот брод бил уништен на гребен во близина на Нова Шпанија за време на сезоната на урагани во 1719 година.

## Популарна култура
[мини|Хорниголдовото знаме од ''[Црни едра (ТВ-серија)|„Црни едра“*]]

* Хорниголд бил во телевизиската мини-серија од 2006 година *„Црнобрадиот“*. Бил толкуван од актерот Стејси Кич.
* Хрниголд се појавил како [[неиграчки лик]] во видео играта *Assassin's Creed IV: Black Flag* од 2013 година. Неговиот глас бил Ед Стопард.
* Хорниголд бил спореден лик во серијата на Старз наречена *„Црни едра“*. Го толкувал актерот Патрик Листер.
* Хорниголд го толкувал актерот Сем Калис во оригиналната серија на Нетфликс од 2021 година *„Изгубеното пиратско кралство“.*
* Хорниголд се појавил во втората сезона на *„Нашето знаме значи смрт“.'' Го играл актерот Марк Мичинсон.

## Наводи

## Библиографија

*
*

* 

## Надворешни врски
*Benjamin Hornigold at TheWayofthePirates.com
*Benjamin Hornigold at AgeofPirates.com 
*
*
*Captain Benjamin Hornigold at SevenOceans.com
*

Категорија:Англиски пирати
Категорија:Англичани од 18 век
Категорија:Починати во 1719 година
Категорија:Родени во 1680-тите
Френсис Спригс

**Френсис Спригс** (починал во 1725 година?) — британски пират кој бил поврзан со Џорџ Лоутер и Едвард Лоу. Тој бил активен во Карибите и во Хондураскиот Залив во раните 1720-ти години.
мини|Илустрација од подоцнежниот 19 век која покажува заробен португалски морнар принуден да трча од Спригс и неговиот екипаж.
мини|Знаме на Френсис Спригс, Чарлс Харис, Едвард Лоу и други.
Еден весник сугерирал дека Спригс бил сè уште активен до 1726 година, кога бил заробен на остров со Шиптон и уште еден познат пират, Едвард Лоу. Извештајот бил од *„Пост-Бој“* од 25 јуни 1726 година. Единствениот познат оригинал од весникот *„Пост-Бој“* што сè уште постои е во сопственост на Ерик Бјотвед и наведува, во извештај на насловната страница, дека еден брод од Хондураскиот Залив бил запленет од шпански брод, но дека подоцна Шпанците биле заробени и „...ставени на бродот „Дијамантски човек на војната“, кој запленил „Пиратски брод“, командуван од еден Купер, и имал многу затвореници на бродот, и бил вратен до Јамајка со нив... [и] дека Лоу и Спригс биле изолирани и биле фатени помеѓу Индијанците Мускету“. Според друг извор, Спригс и Шиптон сè уште биле гонети од „ХМС *Дајмонд* и *Спенс“*; пиратите на Спригс биле заробени заедно со заспаниот Шиптон, додека и Спригс и Лоу повторно избегале, а Купер го разнел својот брод со барут за да не бидат заробени.

## Наводи

## Надворешни врски
*Flemming, Gregory. *At the Point of a Cutlass: The Pirate Capture, Bold Escape, and Lonely Exile of Philip Ashton.* (http://gregflemming.com), ForeEdge (2014) 
*"America's Worst Pirates" from gregflemming.com 
**Rob Ossian's* Pirate Cove: Francis Spriggs

Категорија:Починати во 1725 година
Категорија:Британски пирати
Категорија:Карипски пирати
Протојереј-ставрофор

**Протојереј-ставрофор** — највисокиот мирски презвитерски чин во Православната црква.

Овој чин одговара на највисокиот монашки презвитерски чин архимандрит. Ова највисоко црковно одликување во презвитерскиот чин на свештенството од световниот ред се доделува на истакнати постари свештеници, обично кон крајот на нивната пастирска служба, кои се истакнале себеси и целиот свој живот во Црквата преку својот живот и дело.

## Поврзано

* Протојереј
* Протонамесни
* Јереј
Категорија:Православни цркви
Категорија:Верски занимања
Категорија:Црковни титули
Категорија:Зборови што ги нема во ТРМЈ
Категорија:Грцизми
Дон Делило

**Доналд Ричард Делило** (англиски:*Donald Richard DeLillo*), познат како **Дон Делило** (англиски: *Don DeLillo*; 20 ноември 1936) — американски писател.

## Творештво
Делило е еден од најзначајните современи американски писатели. Тој а автор на околу 20 романи, неколку драми и десетици раскази и есеи. Исто така, тој е добинтник на бројни американски и меѓународни награди и одликувања, меѓу кои и: Националната награда за белетристика (1985, за романот „Бел шум“), наградата ПЕН/Фокнер за проза (1992, за романот „Мао II“), Наградата Ерусалим за целокупното творештво (1992), орденот Вилијам Дин Хаулес (2000) кој го доделува Американската академија на уметностите, Орденот на честа кој го доделува Националното здружение на уметниците (2008, за исклучителните остварувања во книжевноста), наградата ПЕН/Сол Белоу (2010, за посебни достигнувања во американската книжевност), наградата „Карл Сандбург“ која ја доделува Универзитетот на Илиноис во Чикаго (2012), Наградата за американска белетристика која ја доделува Конгресната библиотека (2013), а која им се доделува на писателите кои се одликуваат со оригиналност и со „силен, единствен и јасен глас за американското искуство“, медалот за исклучителниот придонес во американската книжевност (2015) итн. Неговите најважни дела се: романите „Американа“ (1971), „Космополис“, „Боди артист“, „Подземје“, „Паѓач“, „Точка Омега“, „Нула К“, „Тишина“, „Бел шум“ (1985), како и збирката раскази „Ангелот Есмералда“ (2012) со која бил финалист за две награди: Наградата за расказ и наградата ПЕН/Фокнер за фикција. Неговиот роман „Подземје“ од списанието „Њујорк тајмс бук ривју“ (*The New York Times Book Review*) бил прогласен за еден од триет најдобри романи што се појавиле во последните 25 години.

## Наводи

Категорија:Американски писатели
Категорија:Родени во 1936 година
Iron Lung (филм)

***Iron Lung*** (македонски: *Железен бел дроб*) — американски научнофантастичен филм на ужасите од 2026 г., напишан и режиран од Марк Фишбах (потпишан со неговиот интернет-псевдоним Маркиплаер) во неговото деби како режисер на долгометражен филм. Филмот е заснован на истоимената игра од 2022 г. на Дејвид Шимански. Главните улоги ги толкуваат Фишбах, Каролин Роуз Каплан, Трој Бејкер, Елси Лавлок, Ел Ламонт, Шон Маклоклин и Ајзак Меки.

Дејството го следи осуденикот по име Сајмон (Фишбах), кој е принуден да управува со подморница низ океан од крв на пуста месечина, откако настанот познат како „Тивко грабнување“ предизвикува исчезнување на поголемиот дел од човештвото и на сите ѕвезди без никакво предупредување.

Iron Lung бил пуштен во кинораспределба во Северна Америка, како и во делови од Европа и Океанија, на 30 јануари 2026 г. Филмот добил мешани одзиви од страна на критичарите и постигнал успех во кината, заработувајќи 50 милиони долари со буџет за производство помал од 3 милиони долари.

Премиерата на филмот во Македонија била на 13 февруари 2026 г.

## Содржина
Во постапокалиптична иднина по настанот „Тивкото грабнување“, осуденик истражува крвав океан на пуста месечина користејќи подморница наречена „Железен бел дроб“ за да бара исчезнати ѕвезди/планети.

## Улоги

|-
| Марк Фишбах || Сајмон
|-
| Каролин Роуз Каплан || Ава
|}

## Наводи

## Надворешни врски
* Матична страница

Категорија:Американски филмови
Категорија:Филмови на англиски јазик
Категорија:Американски хорор-филмови
Категорија:Филмови од 2026 година
Категорија:Американски научнофантастични филмови
Џозеф Ланкастер

**Џозеф Ланкастер** (1778–1838) бил англиски квакер и пионер во масовното образование на сиромашните деца.

Тој го развил мониторијалниот систем, каде понапредните ученици (монитори) ги предаваа знаењата на другите под надзор на еден главен учител, што овозможи евтино и брзо образование на илјадници деца.

## Биографија
Џозеф Ланкастер е роден во 1778 година во сиромашно семејство во Саутворк, Лондон. Како дете од квакерско семејство имал ограничено формално образование, но покажувал голема љубопитност и чувствителност кон неправдите што ги гледал околу себе.

На дваесетина години, во 1798, отворил мало бесплатно училиште за деца од најсиромашните слоеви. Бидејќи немал пари за повеќе учители, измислил систем во кој постарите и понапредните ученици сами ги предавале лекциите на помладите – така наречен мониторијален или заемноучителен метод. Тој начин му овозможил на еден возрасен учител да работи со стотици деца истовремено, што го направило образованието достапно за огромен број сиромашни деца кои дотогаш воопшто не оделе на училиште.

Во 1803 година ја објавил книгата „*Подобрувања во образованието*“, која брзо станала многу влијателна и го проширила неговото име низ Британија и подоцна низ светот. Неговите идеи биле применети во многу земји, а тој самиот патувал низ Америка и Латинска Америка отворајќи училишта и ширејќи го системот.

И покрај големиот успех, имал многу конфликти со црквата, со ривалите и со финансиери, па кон крајот на животот останал без пари и без контрола врз сопственото движење. Починал во сиромаштија во Њујорк во 1838 година, на 59-годишна возраст, откако го удрил коњска кочија.

Денес е познат како еден од пионерите на масовното бесплатно образование за сиромашните деца.

Категорија:Образование
Стерилизација

Терминот **стерилизација** има повеќе значења.

* Стерилизација (медицина) - хируршка процедура што го прави мажот или жената неспособен за репродукција.
* Стерилизација (ветерина) - ветеринарна постапка со која животното станува неспособно за репродукција.
* Стерилизација (микробиологија) - процес на отстранување на микроорганизми од храната при конзервирање на храна на температура од 100-125 степени Целзиусови.&nbsp;°C.
* Стерилизација (биологија) или стерилитет - губење на способноста за биолошка репродукција поради повреда или болест.
* Стерилизација (економија) - се однесува на монетарната политика насочена кон потиснување на негативните последици од движењата на валутниот пазар.
* Присилна стерилизација - е социјална програма што се појавила во почетокот на дваесеттиот век, како дел од негативната евгеника, со цел да се спречи ширењето на непожелните карактеристики на поединецот преку репродукција.

Категорија:Појаснителни страници
Калдерит

**Калдерит** — минерал од групата на гранати со хемиска формула (Mn2 +, Ca)3(Fe3 +, Al)2(SiO4)3.

Има темноцрвеникаво-кафеава до темножолтеникава боја и генерално грануларна масивна форма.

Името го добил по геологот Џејмс Калдер, кој работел на геологијата на Индија. Името првпат било употребено за карпа во наоѓалиштата на манган во Каткамсанди, округ Хазарибаг, Бихар и во Нетра, округ Балагат, Мадја Прадеш, Индија. Подоцна се префрлило на неговиот доминантен минерал. Во 1909 година бил опишан како минерал од Отјосонду, регион Отјозонџупа во Намибија. 

## Наводи

## Поврзано

* 

Категорија:Коцкести минерали
Категорија:Гранати (минерали)
Категорија:Минерали на алуминиумот
Категорија:Минерали на калциумот
Категорија:Минералогија
Голдманит

**Голдманит** е зелен или зеленикаво-кафеав силикатен минерал од гранатната група со хемиска формула Ca3(V3+,Al,Fe3+)2(SiO4)3.

## Откритие
Првпат е опишан во 1964 година за појава во округот Лагуна, округот Цибола, Ново Мексико и е именуван по Маркус Исак Голдман (1881–1965), американски петролог. Локалитетот од типот, рудничка област Јужна Лагуна (или Сенди), се наоѓал во глина богата со ванадиум во рамките на метаморфозиран ураниум - ванадиумски наслаги во песочник. При проучувањето на овие наслаги, било забележано дека гранатот во релативно неминерализиран песочник е безбоен, додека гранатот во темна добро минерализирана карпа, која содржи изобилство ванадиумска глина и ураниумски наслаги, бил темно зелен или кафеаво зелен. За да се потврди дека зелената боја се должи на ванадиум, два примерока гранат биле одвоени од темната руда, анализирани и утврдено е дека се богати со ванадиум. Рудничката област Јужна Лагуна била проучувана во 1955 и 1956 година како дел од истражувањето на геологијата и ураниумските наслаги во округот Лагуна од страна на Геолошки топографски институт на САД.

## Појава
Покрај типската локација во рудникот Сенди во Ново Мексико, пријавен е и од , Арморски Брегови, Франција, во јадро за дупчење од Северното Море, од Клатови, Чешка, Ишимскаја Лука, северен Казахстан, комплексот Сљудјанка, Сајанските Планини, во близина на регионот Бајкалско Езеро во Русија и рудникот Јамото, префектурата Кагошима, Јапонија.  Едно од најголемите наоѓалишта на златманит во светот може да се најде во областа Пезинок, Словачка. Исто така, се наоѓа во металоидните црни шкрилци на Корејскиот Полуостров.

## Композиција
Голдманот е составен од калциум (24,79%), алуминиум (3,34%), ванадиум (12,6%), железо (2,3%), силициум (17,37%) и кислород (39,59%).  Неговата хемиска формула еCa3(V3+,Al,Fe3+)2(SiO4)3.

## Својства
Приближната густина (3,74 ± 0,03) на голдманитот била определена со одредување на густината на разредениот раствор на Клеричи во кој малите фрагменти останаа суспендирани. Поради големината на фините зрна, не бил направен обид за попрецизно одредување на густината. Пресметаната густина (3,737) се совпаѓала со приближната вредност. Индексот на прекршување бил утврден со потопување дека е 1,821 ± 0,001, користејќи натриумова светлина и прилагодувајќи се на мали температурни промени. Како и многу калциумови гранати, се покажало дека голдманитот е слабо анизотропен. Клеточниот раб на голдманитот е 12,011 Å, како што е утврдено со анализа на дифракција на прашок со рендгенски зраци.

## Наводи

Категорија:Коцкести минерали
Категорија:Гранати (минерали)
Категорија:Минералогија
Василица (река)

**Василица** — река во јужниот дел на Македонија, во источниот дел на Струмичкото Поле.

## Тек

Реката поминува низ селата Стиник и Самоилово.

## Галерија


Податотека:Василица во Самоилово.jpg|Поглед на реката кај Самоилово
Податотека:Василица во Стиник 2.jpg|Поглед на реката кај Стиник
Податотека:Василица во Стиник.jpg|Поглед на реката кај Стиник


## Поврзано
* Самоилово
* Стиник
* Струмичко Поле

## Наводи

## Надворешни врски

Категорија:Самоилово
Категорија:Стиник
Категорија:Реки во Македонија
Василица

**Василица** може да се однесува на следново:

* Василица (планина) — планина во Егејска Македонија, на границата со Епир;
* Василица (празник) — прославување на Нова година по јулијанскиот календар (наречена и Стара нова година); и
* Василица (река) — река во Струмичко.
Дресерит

**Дресерит** — минерал од групата дресерити, именуван во чест на геологот Џон Александар Дресер. Тој бил одобрен од IMA во 1968 година, но бил објавен дури една година подоцна. Овој редок  може да се најде само во каменоломот Франкон, Канада. Каменоломот се наоѓа во средината на градот Монтреал, но бил затворен во 1981 година и нема да се опланови твори повторно во иднина.

## Својства
Овој минерал е член на семејството карбонати, и главно се состои од кислород (44,29%), бариум (34,56%) и алуминиум (13,58%), но исто така содржи и јаглерод (6,05%) и водород (1,52%). Поврзан е со велоганитот, довзонитот, кварцот и плагиоклазот. Расте во стеснети ацикуларни кристали, издолжени по [001] и со сечила на {010}. Типично е во дивергентни сферични и хемисферични агрегати. Се јавува во шуплини во алкален праг во варовник. Неговата глемина е обично до 5 mm. Тој е растворлив во разреден водород хлорид и лесно се раствора со ефервесценција. Тој е бариумски аналог на дандазит. Дресеритот воопшто не покажува никаков вид луминисценција. Измерената густина на минералот, поради неговата фиброзна природа, е премногу ниска. Кривата на диференцијалната термичка анализа (ДТА) на минералот е слична по изглед со таа на дандазитот. Главниот ендотермен врв е на 384°C, кога се загрева до овој степен, дресеритот ја губи целата своја вода и јаглерод диоксид.

## Наводи

Категорија:Минерали
Категорија:Орторомпски минерали