Балатон

мини|300п|десно|Балатон
мини|200п|десно|Мапа на Балатон
мини|200п|десно|Сателитска снимка на Балатон
[десно|мини|200п|[Зала (река)|Зала притока на Балатон]]

**Балатон** (унг. *Balaton*, лат. *Lacus Pelso*, гер. *Plattensee*) — најголемо езеро во Средна Европа и се наоѓа во Унгарија. Реката Зала е најголемата притока на езерото, а канализираниот Шио е единствената истека од езерото.

Со површина од 592 км2, должина од 77 метри и широчина од 14 километри, езерото се наоѓа на 104 метри надморска височина, со најголема длабочина од 12,2 метри (просечна длабочина од 3,2 метри).

## Име
Постојат неколку варијанти за потеколот на името Балатон:
* Описниот превод би го дал значењето Блатно езеро, што оди во прилог на тезата дека името потекнува од словенскиот збор блато. Меѓутоа Бала, веќе нема никакво значење во модерниот унгарски јазик, додека тон (унг. ton) има значење на езеро.
* За време на Римското Царство езерото се нарекувало Плитко езеро (лат. Lacus Pelso), додека германците го користеле името (гер. Plattensee), кое има исто значење како и на латински јазик.

## Клима
Езерото Балатон, со зголемени атмосферски врнежи, влијае врз климата на околината. Има многу облачни денови, помала варијација на температурата за разлика од останатиот дел на Унгарија. Во текот на зимата површината на езерото обично е замрзната.

## Туризам
Туризмот е доста развиен, најголем промет се остварува од јуни до септември, кога просечната температура на водата е 25&nbsp;°C. За време на силните зими се организира риболов на лед и така се продолжува туристичката сезона.

## Населби околу Балатон
### Северна страна
Од исток кон запад:
Балатонфекајар (*Balatonfőkajár*) - Балатонкаратја (*Balatonakarattya*) - Балатонкенеше (*Balatonkenese*) - Балатонфизфе (*Balatonfűzfő*) - Балатоналмади (*Balatonalmádi*) - Алшоерш (*Alsóörs*) - Палознак (*Paloznak*) - Чопак (*Csopak*) - Арач (*Arács*) - Балатонфиред (*Balatonfüred*) - Тихањ (*Tihany}*) - Асофе (*Aszófő*) - Ервењеш (*Örvényes*) - Балатонудвари (*Balatonudvari*) - Февењеш (*Fövenyes*) - Балатонакали (*Balatonakali*) - Занка (*Zánka*) - Балатонсепезд (*Balatonszepezd*) - Сепездфирде (*Szepezdfürdő*) - Ревфилеп (*Révfülöp*) - Палкеве (*Pálköve*) - Абрахамхеќ (*Ábrahámhegy*) - Балатонрендеш (*Balatonrendes*) - Бадачоњтомај (*Badacsonytomaj*) - Бадачоњ (*Badacsony*) - Бадачоњтеремиц (*Badacsonytördemic*) - Сиглегет (*Szigliget*) - Балатонедерич (*Balatonederics*) - Балатонќерек (*Balatongyörök*) - Воњарцвашхеќ (*Vonyarcvashegy*) - Ќенешдиаш (*Gyenesdiás*) - Кестхељ (*Keszthely*).

### Јужна страна
Од исток кон запад:
Балатонакаратја (*Balatonakarattya*) - Балатоналига (*Balatonaliga*) - Балатонвилагош (*Balatonvilágos*) - Шошто (*Sóstó*) - Сабадифирде (*Szabadifürdo*) - Шијофок (*Siófok*) - Сеплак (*Széplak*) - Замарди (*Zamárdi*) - Сантоди (*Szántód*) - Балатонфелдвар (*Balatonföldvár*) - Балатонсарсо (*Balatonszárszó*) - Балатонсемеш (*Balatonszemes*) - Балатонлеле (*Balatonlelle*) - Балатонбоглар (*Balatonboglár*) - Фоњод (*Fonyód*) - Белателеп (*Bélatelep*) - Балатонфењвеш (*Balatonfenyves*) - Балатонмаријафирде (*Balatonmáriafürdő*) - Балатонкерестур (*Balatonkeresztúr*) - Балатонберењ (*Balatonberény*) - Фенекпуста (*Fenékpuszta*)

## Историја и занимливости
* Битка под името Балатонска офанзива (гер. Operation Frühlingserwachen) во текот на Втората светска војна. Битката била контраофанзива на Германија на 6-та СС Панцир дивизија против надојдената Црвена армија. Се одвивала помеѓу 6 март 1945 и 16 март 1945 година и резултирала со победа на црвената армија.
* Неколку Уљушини се најдени и извлечени од езерото, што е остаток од времето на Комунистичка Унгарија.

## Галерија

податотека:Balaton1.jpg|Балатон, плажа
податотека:Balaton2.jpg|Балатон, мотив
податотека:Balaton3.jpg|Траект на Балатон
податотека:Balaton4.jpg|Балатон, пристаниште
податотека:Balaton winter.jpg|Зимски пејзаж на Балатон
податотека:Plattensee in Ungarn S3000086.jpg|Заоѓање на сонцето на Балатон
податотека:BalatonAtNight.jpg|Балатон ноќе
податотека:Balaton on a rainy day.jpg|Мотив од Балатон


## Надворешни врски

* Официјално мрежно место на Балатон (Унгарски, Германски, Англиски)
* Туристички информации (Англиски)
* Водич низ Балатон 
* Туристички информации со слики - OHB (Англиски)
* Галерија 
* Балатон - Светска база на податоци  (Англиски)

## Литература
* Pongrác Galsai: *Der Balaton. Landschaft und Geschichte*, Corvina Verlag, Budapest, 1978, ISBN 3876807492
* László Trunko: *Sammlung geologischer Führer Band.91*,  2000, ISBN 344315073X
* Anasztázia Koncz: *Balaton: Bildband*, Corvina Verlag, Budapest, 1986, ISBN 963-13-2206-8
* Francé, R.: Balaton-Ausschuß der Ungarischen Geographischen Gesellschaft: *Resultate der wissenschaftlichen Erforschung des Balatonsees*, Wien, Commissionsverlag

## Наводи

Категорија:Езера во Унгарија
Категорија:Езера во Европа