Вестерлунд 1

**Вестерлунд 1** (скратено **Wd1**, понекогаш наречена и **Ara Cluster**) — збиено младо ѕвездено суперјато на околу 3,8 Килопарсеци (12,000 светлосни години) оддалеченост од Земјата. Се смета за најмасивниот млад ѕвезден кластер во Млечниот Пат, и бил откриен од Бенгт Вестерлунд во 1961 година, но останал главно неистражен поради високата меѓуѕвездена апсорција во неговиот правец. Во иднина, веројатно ќе се развие во збиено ѕвездено јато.

Кластерот содржи голем број на ретки, развојни, масивни ѕвезди, вклучувајќи: 6 жолти суперџинови, 4 црвени суперџинови, вклучувајќи ја и Вестерлунд 1-26, една од најголемите познати ѕвезди, 24 Волф-Рајеови ѕвезди, една светла сина варијабила, многу OB-суперџинови, и необична суперџиновска [sgB[e]-ѕвезда](https://mk.wikipedia.org/wiki/B%28e%29-%D1%95%D0%B2%D0%B5%D0%B7%D0%B4%D0%B0) која е предложена како остатоци од неодамнешниот ѕвезден судир.

Дополнително, рендгенските набљудувања откриле присуство на аномалски X-зрачен пулсар CXO J164710.20-455217, бавно ротирачка Неутронска ѕвезда која мора да е формирана од високо масивна претходна ѕвезда.

## Набљудувања
Најсветлите ѕвезди од главната низа O7-8V во Wd1 поседуваат фотометриски величини на V-појасот околу 20,5, и затоа на визуелните бранови должини Wd1 е доминирана од високо светлечки ѕвезди од пост-Главната низа (величини на V-појас од 14,5-18, апсолутни величини -7 до −10), заедно со помалку светлечките ѕвезди од пост-Главната низа со класа на сјајност Ib и II (величини на V-појас од 18–20). Поради екстремно високото меѓуѕвездено црвенило кон Wd1, многу е тешко да се набљудува во U- и B-појасите, а повеќето набљудувања се направени во R- или I-појасите на црвениот крај на спектарот или во инфрацрвената. Ѕвездите во јатото генерално се именувани со класификација воведена од Вестерлунд, иако посебна конвенција за именување често се користи за Волф-Рајеовите ѕвезди.

На бранови должини на рендгенските зраци, Wd1 покажува дифузна емисија од меѓуѕвездениот гас и точкеста емисија и од ѕвездите со висока маса и од постглавната низа и со мала маса, пред-главната низа. Вестерлунд 1 магнетар е најсветлиот точен извор на Х-зраци во јатото, со sgB[e]-ѕвезда W9, (претпоставена) бинарна W30a и Волф-Рајеовите ѕвезди WR A и WR B, сите силни извори на Х-зраци. Приближно 50 други точкести извори на Х-зраци се поврзани со светлечки оптички колеги. Конечно, на радио бранови должини, ѕвездата sgB[e] W9 и црвените суперџинови W20 и W26 се силни радиоизвори, додека поголемиот дел од студените хиперџинови и неколку OB суперџинови и Волф-Рајеовите ѕвезди се исто така откриени.

## Возраст и развојна состојба
[лево|мини|Уметнички впечаток за [магнетар CXOU J164710.2-455216 во ѕвезденото јато Вестерлунд 1 ]]
Возраста на Wd1 се проценува на 4-5 мегагодини од споредбата на населението на развојни ѕвезди со моделите на ѕвезден развој. Присуството на значителен број на Волф-Рајеови ѕвезди и црвени и жолти суперџинови во Wd1 претставува силно ограничување на возраста: теоријата сугерира дека црвените суперџинови нема да се формираат до околу 4 мегагодини бидејќи најмасивните ѕвезди не поминуваат низ фаза на црвениот суперџин, додека населението на Волф-Рајеовите ѕвезди нагло се намалува по 5 мегагодини. Овој опсег на возраст е во голема мера усогласен со инфра-црвените набљудувања на Wd1 кои откриваат присуство на ѕвезди од главната низа доцна-О, иако пониска возраст од околу 3,5&nbsp;Myr е предложен од набљудувањата на ѕвезди со помала маса во Wd1.
мини|Ѕвезди слични на комета во Вестерлунд 1
Доколку Wd1 формирал ѕвезди со типична функција на почетната маса, тогаш јатото првично би содржело значителен број на многу масивни ѕвезди, како оние што моментално се забележани во помладото јато Арка. Тековните проценки за староста на Wd1 се поголеми од животниот век на овие ѕвезди, а моделите на ѕвездениот развој  сугерираат дека веќе би имало 50-150 супернови во Wd1, со стапка на супернова од приближно една на 10.000 години во последните милион години. Сепак, до денес е откриен само еден дефинитивен остаток од супернова - магнетар Вестерлунд 1 - и недостатокот на други компактни објекти и бинарни податоци со рендген со висока маса е збунувачки. Изнесени се голем број предлози, вклучително и високите ударни брзини на супернова што ги нарушуваат двојните системи, формирањето на бавно собирачките (и затоа незабележливи) црни дупки со ѕвездена маса или двојни системи во кои и двата објекти сега се компактни објекти, но проблемот допрва треба да се реши.

Бидејќи ѕвездите во Вестерлунд 1 имаат иста возраст, состав и растојание, јатото претставува идеална средина за разбирање на развојот на масивните ѕвезди. Истовременото присуство на ѕвезди кои се развиваат кон и исклучуваат од Главната низа претставува робустен тест за моделите на ѕвездениот развој, кои исто така во моментов не се во можност правилно да ја предвидат набљудуваната распространетост на подтиповите во Вестерлунд 1.

## Бинарна фракција
Голем број на докази укажуваат на висока двојна фракцијапо меѓу ѕвездите со висока маса во Wd1. Некои масивни двојни елементи се детектираат директно преку фотометрија  и набљудувања на радијалната брзина , додека многу други се заклучуваат преку секундарните карактеристики (како што се високата осветленост на Х-зраците, нетермалните радио спектри и вишокот на инфрацрвена емисија) кои се типични за двојни ветрови кои се судираат или Волф-Рајеовите ѕвезди кои формираат прашина. Севкупните бинарни фракции од 70% за населението на Волф-Рајеовите ѕвезди и повеќе од 40% за OB супергигантите во моментов се проценети, иако и двете може да се нецелосни.

## Наводи

## Надворешни врски

* 
* Artist’s impression of a magnetar X-ray satellites catch magnetar in gigantic stellar ‘hiccup’, ESA website, 2007
* Image of Westerlund 1
* Neutron star found where black hole expected

Категорија:Астрономски тела откриени во 1961 година
Категорија:ESO-објекти
Категорија:Олтар (соѕвездие)
Категорија:Расеани ѕвездени јата
Категорија:Ѕвездени суперјата