Национален парк Драј Тортугас

**Националниот парк Драј Тортугас** е национален парк во САД на околу (109 км) западно од Западен Ки во Мексиканскиот Залив. Паркот ги зачувува Форт Џеферсон и седумте острови Сува Тортугас, најзападниот и најизолираниот од Флорида Ки. Коралните гребени на архипелагот најмалку се вознемируваат од гребените на Флорида Ки.

Паркот е познат по изобилството на море, животни за размножување на тропски птици, шарени корални гребени и легенди за бродоломи и потонати богатства. Централниот парк е Форт Џеферсон, масивно, но недовршена крајбрежна тврдина. Форт Џеферсон е најголемата конструкција од тули на Западната полутопка, и е составена од повеќе од 16 милиони тули. Помеѓу тврдините на Соединетите Американски Држави по големина го надминуваат само Форт Монро, Вирџинија и Форт Адамс, Род Ајленд. Драј Тортугас е единствен во својата комбинација во голема мера на непречен тропски екосистем со значајни историски артефакти. Паркот е достапен само со хидро-авион или брод и има просечно околу 63,000 посетители годишно во периодот од 2008 до 2017 година.  Активностите вклучуваат нуркање, излети, гледање птици, кампување, нуркање под вода, риболов со солена вода и кајак. Кампувањето преку ноќ е ограничено на 8 примитивни кампови на кампот Гарден Ки - сместен јужно од Форт Џеферсон.

Националниот парк Драј Тортугас е дел од биосферниот резерват Еверглајдс и сува тортугас, основан од УНЕСКО во 1976 година во рамките на програмата Човекот и биосферата.

## Географија
Драј Тортугас е мал архипелаг на корални острови околу (110 км) западно од Западен Ки, Флорида. Тие претставуваат најзападен степен на Флорида Кис, иако неколку гребени и подморници брегови продолжуваат кон запад надвор од паркот, над Тортугас. Областа на паркот е повеќе од 99 проценти вода. Седумте главни острови, каде сите во паркот се приближно од запад кон исток, Логерхед, Градинарски остров, Буш и др. Паркот се граничи на исток, југ и запад со националното морско светилиште Флорида Ки, а на северозапад со еколошкиот резерват Тортугас.  Вкупната површина на земјиштето во паркот е (0.4 км2).

Северните и западните делови на паркот, вклучително и групата од централниот остров, беа назначени како   „истражување на природна област“ од (120 км2) на 19 јануари 2007 година, во кое не смее да се одвива поморски живот, ниту, пак, пловните објекти може да се закотват. Садовите кои сакаат да се закачат во природната област на истражувањето, мораат да користат назначени знаци за прицврстување или пристаништа. Околу 54 проценти од паркот останува отворен за риболов.

Посета на паркот со приватен брод е тешко поради неговата оддалеченост, па повеќето посетители доаѓаат со траект или хидроавион од Ки Вест. Официјалните фериботи и транспортните услуги до „Сувиот тортугас“ вклучуваат услуги на катамаран и хидроавион „Yankee Freedom III“.

## Геологија
Сувата Тортугас е западно продолжение на лачен ланец на плеестоценски гребен и олитски варовнички острови, со источна граница во близина на Мајами. Овие клучеви од Флорида се израз на површината на (3.7 км2) дебела платформа на карбонат во јужна Флорида, која се таложи на седименти уште од раната креда. Две стратиграфски единици се изложени на површината, варовникот Ки Ларго и варовникот Мајами. Варовникот Ки Ларго се гребени до (61 м) дебел, паралелен на работ на полицата, кој се состои од херматипични корали и калкаренити. Варовникот во Мајами е помалку од (15 м) густ, и се наоѓа зад гребенот од варовник Кир Ларго, но го надминува во западниот дел од островите. Се состои од Мовести животински фацијали и хулитски фацијали и претставува Литорал (плитка вода). Дополнително, одлични примери на наслаги на карбонат-песок од холоцен се наоѓаат во Драј Тортугас, кои се состојат главно од *дестикулирани* плочи Халимеда. Помеѓу Сува Тортугас и Ки Вест се наоѓа (12 м) дебел пример за овие наслаги на песок, познат како „ живи песоци“.

## Клима
Паркот е во тропска клима за савана (Aw), со сезоната на дождови што се совпаѓа со сезоната на урагани во Атлантикот од мај до октомври и сушната сезона што се протега од ноември до април. И покрај повремената изложеност на тропски системи, Тортугас се најсушните места во Флорида со годишни врнежи од околу . Нема голема џунгла или шума со крошна на островите, а песочната почва (која брзо се исцедува) и интензивното сонце само ги подобруваат условите слични на суша што често се наоѓаат на островите. Сезонски има мала варијација на температурата, со високи температури во лето околу  и ниски температури во зима околу  . Зона на цврстина на растението кај Логер Хед Островот е 11a со просечна годишна екстремна минимална температура од  .

## Историја
Првиот Европеец што го видел островот Драј Тортугас бил Хуан Понсе де Леон, кој го посетил на 21 јуни 1513 година. Понсе де Леон таму фатил 160 морски желки и потоа ги нарекол островите како „Тортугас“ (желки). Тие се нарекуваат *Суви* поради отсуството на површинска свежа вода на островот. Архипелагот вклучува голема концентрација на историски значајни бродоломи кои датираат од 17 век до денес. Драј Тортугас бил значајна американска поморска база од колонијалното време до почетокот на 20 век, обезбедувајќи заштитена станица за прицврстување и прицврстување преку Шпанско-американската војна.

Флорида е стекната од Шпанија од Соединетите Американски Држави во 1822 година. Драј Тортугас се сметал за стратешка точка за контрола на теснецот на Флорида и Мексиканскиот Залив. Работата на светилникот на Гарден Ки започнал во 1825 година. Планирањето за утврдување започнало скоро веднаш, а градбата започнала во 1847 година. Во 1856 година започнал да работи на нов, помоќен светилник во островот „Логерхед“ за да се замени светлото на „Градинскиот Остров“.

Работата била половина завршена во 1860 година. Изградбата продолжила во текот на Американската граѓанска војна, но на крајот запрела, а тврдината се користела како воен затвор. Тука биле затворени др. Самуел Муд и уште тројца обвинети за заговор во атентатот врз претседателот Абрахам Линколн. Муд бил помилуван во 1869 година откако спречил вирусна епидемија. Оваа употреба како воен затвор продолжил до 1874 година. Со воведувањето на бродови со гориво, Драј Тортугас станал станица за јагленување на бродовите на американската морнарица.

### Форт Џферсон
мини|Арха на тули во Форт Џеферсон
Форт Jeеферсон е масивна, но незавршена крајбрежна тврдина. Тоа е најголемата Ѕидарска конструкција на Западната полутопка, и е составена од повеќе од 16 милиони тули.

### Историја на паркови
Сочинуваат (190.7 км2), Националниот споменик Форт Џеферсон бил назначен од претседателот Френклин Д. Рузвелт според законот за антиквитети на 4 јануари 1935 година. Споменикот бил проширен во 1983 година и со акт на Конгресот бил редизајниран како Национален парк Драј Тортугас на 26 октомври 1992 година. Со Драј Тортугас управува персоналот на Националниот парк Евергладес. Паркот е основан за да ги заштити островот и морските екосистеми на Драј Тортугас, да ги зачува Форт Џеферсон и потопените културни ресурси како бродоломи и да овозможи пристап на јавноста на регулиран начин.

За време на затворањето на федералната влада на Соединетите Американски Држави во периодот 1995-1996, Драј Тортугас бил затворен заедно со сите други национални паркови. Гледајќи дека ова има штетен ефект врз нивната економија зависна од туризам, жителите на Ки Вест, Флорида, собрале пари за да го одржат отворен Сува Тортугас. Напорот бил инспириран од институцијата Смитсонијан, која собрала приватни донации за да ги задржи своите музеи отворени за време на исклучувањето.

Не успеале да најдат никого да ги прифати парите за повторно отворање на паркот, жителите на Ки Вест, под покровителство на сатиричната Микронационална Република Конч, испратиле флотила цивилни бродови и противпожарни чамци до Форт Џеферсон со цел повторно отворање на националниот парк. Кога службениците се обиделе да влезат во тврдината, биле цитирани. Наводот билоспорен на суд следната година, а како резултат на случајот, (*Соединетите Американски Држави* - *Питер Андерсон)*, брзо падна.

Паркот е место за слетување на имигрантите кои пристигнуваат од Куба во изградени бродови наречени „чави“. Приемот и сместувањето на мигрантите е посебен проблем за Сува Тортугас, кој има ограничени ресурси за такви пристигнувања и е на неколку часа од најблиската единица на крајбрежната стража или граничната патрола. Комуникациите со Ки Вест се остваруваат со помош на сателитски заснован систем на глас-преку-ИП, кој е склон на ѓубре и одложувања и со радиорелеен систем со користење на напуштена кула на Военото воздухопловство помеѓу Ки Вест и Драј Тортугас.

Посетата постојано растела неколку децении, достигнувајќи врв од 83.704 во 2000 година. Оттогаш, посетата полека опаѓала, со просек од околу 63,000 годишно во периодот од 2007 до 2016 година.

## Екологија
мини|Корал и разни риби, вклучувајќи пругаст вид познат како мајор наредник
Архипелагот Драј Тортугас е класифициран како граничен суптропски  тропски екосистем, домаќин на видови кои вообичаено не се размножуваат и обично не се наоѓаат на друго место, континенталниот дел на САД или островите и водите што го опкружуваат.

Кога студениот бран во јануари 1977 година збришал 96 проценти од разгранетите корали, еднаш обемните разгранувачки корални формации станале полиња со урнатини. Националниот парк Драј Тортугас сега се состои од крпен гребен и разгранети корални урнатини.

### Птици
Националниот парк Драј Тортугас има официјален список со птици од 299 видови. Од нив, само осум видови често се гнездат во паркот: саѓи, сина, кафеава китка, кафеав пеликан, прекрасна фрегата-птица, маскиран гребен, роза-роса, надуен раб и жалостен гулаб . Во паркот се наоѓаат единствените гнездени колонии на птици како што е прекрасната фрегата-птица и многу други во Континетални САД.

Активностите за набљудување на птици достигнуваат врв секоја пролет (обично во април) кога десетици миграторни видови птици можат да поминат низ паркот за еден ден. Многу птици слетуваат во рамките на парадниот терен на Форт Џеферсон, каде што тие често се набљудуваат од непосредна близина. Заеднички преселните птици песнопојки вклучуваат: северниот парула, маскирано шаварче, црно-бело шаварче, и Грлач од Кејп Меј (*Setophaga tigrina*), со повеќе од 20 дополнителни видови на грабливци се појавени барем еднаш. Неколку видови раптори често се гледаат како ловат мали птици. До почетокот на 2013 година мала слатководна фонтана постоела под неколку Melicytus ramiflorus и Conocarpus erectus дрвја, и бил единствениот слатководен извор долг многу километри. Прашањата за одржување налагале за негово отстранување, но замена на буре со вода е закажана за инсталација во есента 2013 година. Секоја година неколку водичи за птици нудат обиколки на Националниот парк Драј Тортугас во текот на април и почетокот на мај кога дневните списоци со птици честопати достигнуваат 100 или повеќе видови.

### Инвазивни видови и напори за искоренување
Активна програма за искоренување резултираше во отстранување на инвазивните дрвја *Касуарина* и агавата од Логхегхед Ки, со сечење и третман со хербициди. Птероа, општо позната како **лав** риба, исто така се пронајдени во водите на паркот, а Националната служба за паркови го разгледувал планот за управување со лав риба (во 2015 година) за да утврди кои активности треба да се преземат за управување со ширењето на овој инвазивен вид во Националниот парк Драј Тортугас и Национален парк Еверглајдс.

## Поврзано

* Сув ферибот Тортугас до Форт ffеферсон
* Список на птици на Националниот парк Сува Тортугас
* Список на национални паркови на САД

## Наводи

## Надворешни врски
* 

Категорија:Биосферни резервати во САД
Категорија:Координати на Википодатоците
Категорија:МСЗП-Категорија II
Драј Тортугас