Записи од мртвиот дом (роман)

**Записи од мртвиот дом** (руски: *Записки из Мёртвого дома*) - роман на рускиот писател Фјодор Михајлович Достоевски од 1860-1861 година.

## Содржина
Романот ги содржи следниве делови:
* Вовед

*Прв дел*

* I Мртвиот дом 
* II-IVПрви впечатоци 
* V-VI Првиот месец 
* VII Нови познанства - Петров 
* VIII Решителни луѓе. Лучка 
* IX Исај Фомич. Бањата. Расказот на Баклушина 
* X Божиќ 
* XI Претставата

*Втор дел*

* I Болница
* II-III Продолжение 
* IV Маж ѝ на Акбљка (расказ) 
* V Летно време
* VI Затворските животни
* VII Претензија
* VIII Другари
* IX Бекство
* Излегувањето од затворот

## Критички осврт кон романот
Романот „Записи од Мртвиот дом“ претставува оаза во новата идејна ориентација на Достоевски. Епската линија во него е поизразена отколку во кое било друго дело од постсибирскиот период: романот претставува детална, објективна слика на затвореничкиот живот со сите негови хронолошки подробности - од стапувањето во ќелијата, преку затворската бања, болницата, секојдневноста, тажните затворски празници, сѐ до пуштањето на слобода. Описот на затворот открива галерија ликови со извонредни човечки својства. Никој дотогаш толку потресно и беспоштедно не ја беше насликал вистинската состојба и животот во царистичката зандана. Но тежиштето на реалистичното набљудување е одново врз субјектите на затвореничкиот круг. Достоевски не штеди зборови укажувајќи на високото чувство за справедливост и на огромната енергија скриена и неискористена во луѓето што од разни причини се нашле на робија.

Книгата на Достоевски е ,пред сѐ, потресно сведоштво за една малку позната стварност, за која литерaтурата дотогаш, дури и онаа најдобрата (Иго, Балзак) имаше само снисходлива насмевка, сликајќи преувеличени, романтизирани херои. Во центарот на писателовото внимание се одново обичните луѓе, зад чија скромна надворешност и неупадливост се кријат силни карактери, кревки души, необични истории. Романот вонредно го потврди насетувањето и онаа душевна ведрина со која Достоевски тргна на робија, пишувајќи му на брата си: „Не сум малодушен и не паднав со духот. Животот е насекаде живот, животот е во нас самите, а не во надворешното. Околу мене ќе бидат луѓе, и, да се биде човек помеѓу луѓето и да се остане таков засекогаш, во какви-годе несреќи да не очајуваш и да не паднеш - ете во што се состои животот, неговата задача...“. Херцен ги споредуваше „Записите од Мртвиот дом“, со „Пеколот“ на Данте, со фреските на Микеланџело.

Книгата содржи при сето тоа една силна и дискретно проткаена катарза: во мрачната куќа на *Мртвиот дом* Достоевски догледува живи луѓе во дното на животот и ја доловува светлата радосна нишка што тлее во дното на секој човек. Крајот на Записите е ведар и оптимистички: секаде каде што минува човекот, дури и во *Мртвиот дом* постои една светла и радосна трага што го осветлува патот.

## Изданија на Македонски јазик
Во 1955 година, романот бил објавен од издавачката куќа „Кочо Рацин“ во рамките на библиотеката „Светски класици“, а во превод на Цветко Мартиновски. Книгата има 521 страница и не е каталогизирана, ниту пак ја поседува меѓународната ознака ISBN. Технички уредник на книгата бил Кочо Пендов, а таа била испечатена во погонот I на печатницата „Гоце Делчев“ во Скопје во декември 1954 година, во тираж од 3.000 примероци.

## Влијание
Една песна на полскиот полскиот поет Збигњев Херберт е насловена „Господин Когито - Записи од мртвиот дом“.

## Наводи

## Надворешни врски
*Целосен текст од „Записи од мртвиот дом“ на руски јазик
*Целосен текст од „Записи од мртвиот дом“ на англиски на *Internet Archive*
*

Категорија:Дела на Фјодор Достоевски
Категорија:Руски романи
Категорија:Изданија на Кочо Рацин