Отпад од остри предмети

**Отпадот од остри предмети** — форма на биомедицински отпад кој е составен од употребени „*остри предмети*“, што вклучува секој уред или предмет што се употребува за прободување или раскинување на кожата. Отпадот од остри предмети е класифициран како биолошки опасен отпад и со него мора внимателно да се ракува. Вообичаени медицински материјали што се третираат како отпад од остри предмети се хиподермични игли, скалпели и сечила за еднократна употреба, контаминирано стакло и одредена пластика, како и жици што се користат во хирургијата.

## Квалификациски материјали
Покрај иглите и сечилата, сè што е прикачено на нив, како што се шприцеви и уреди за инјектирање, исто така се смета за отпад од остри предмети.

Сечилата може да вклучуваат бричеви, скалпели, X-Acto ножеви, ножици или други предмети кои се употребуваат за сечење во медицинска или биолошка истражувачка средина, без оглед на тоа дали се контаминирани со биолошки опасен материјал. Иако стаклото и острите пластични делови се сметаат за отпад од остри предмети, методите за нивно ракување може да бидат различни.

Стаклените предмети кои се контаминирани со биолошки опасен материјал се третираат со иста грижа како иглите и сечилата, дури и доколку се нескршливи. Доколку стаклото е контаминирано, тоа сè уште често се третира како остро, бидејќи може да се скрши за време на процесот на отстранување. Контаминираните пластични предмети кои не се остри може да се отстранат во контејнер за биолошки опасен отпад наместо во контејнер за остри предмети.

## Вклучени опасности

Повредите од отпад од остри предмети можат да претставуваат голема загриженост за јавното здравје, бидејќи искористените остри предмети може да содржат биолошки опасен материјал. Можно е овој отпад да шири патогени што се пренесуваат преку крвта доколку контаминираните остри предмети навлезат во кожата. Ширењето на овие патогени е директно одговорно за пренесување на болести што се пренесуваат преку крвта, како што се хепатит Б (HBV), хепатит Ц (HCV) и ХИВ. Здравствените работници се изложуваат на ризик од пренесување на овие болести при ракување со отпад од остри предмети. Големиот обем на работа со кој ракуваат здравствените работници на дневна основа ја зголемува можноста за повреда.

Општата јавност повремено може да биде изложена на ризик од повреди од отпад од остри предмети, како и кога корисниците на инјектирани дроги неправилно ги фрлаат хиподермичните игли.

## Контејнери за остри предмети

Садовите од тврда пластика, познати како корпи или контејнери за остри предмети, се употребуваат за безбедно отстранување на хиподермични игли и други остри медицински инструменти, како што се интравенски катетри и скалпели за еднократна употреба. Тие често се запечатливи и самозаклучувачки, како и цврсти, што спречува отпадот да навлезе или да ги оштети страните на контејнерот. Во Соединетите Американски Држави, контејнерите за остри предмети обично се црвени и означени со универзалниот симбол за биолошка опасност за полесно препознавање. На други места, тие често се жолти. Отпадот се товари во таа корпа сè додека не достигне одредена висина, што обично е околу три четвртини од полнењето. Во тој момент, контејнерот се празни или се фрла.

Корпите за остри предмети може да бидат за еднократна употреба, во кој случај се отстрануваат заедно со отпадот што го содржат, или за повеќекратна употреба, во кој случај се празнат и стерилизираат роботски пред да се вратат за повторна употреба. Аеродромите и големите институции најчесто имаат контејнери за остри предмети достапни во тоалетите за безбедно отстранување од страна на корисниците на инјектирани дроги, како што се дијабетичари зависни од инсулин. Медицинските установи и лабораториите се опремени и со контејнери за остри предмети, како и со опрема потребна за нивна безбедно стерилизирање или отстранување. Ова го минимизира растојанието што контејнерите треба да го поминат и бројот на луѓе што ќе дојдат во контакт со отпадот од остри предмети. Помалите клиники или ординации во САД без вакви објекти се обврзани, според федералните прописи, да ангажираат услуги на компанија специјализирана за транспорт и правилно отстранување на опасниот отпад.
## Отстранување

Мора да се внимава многу при управувањето и отстранувањето на отпадот од остри предмети. Целта во управувањето со отпад од остри предмети е безбедно ракување со сите материјали сè додека не можат правилно да се отстранат. Последниот чекор во отстранувањето на отпадот од остри предмети е нивното отстранување во автоклав. Помалку вообичаен пристап е нивното согорување; обично се согорува само отпадот од хемотерапија. По патот мора да се преземат чекори за да се минимизира ризикот од повреда од овој материјал, а воедно да се максимизира количината на фрлен остри предмети. Строгите болнички протоколи и владини регулативи што им даваат инструкции на давателите на здравствени услуги како да управуваат со отпадот од остри предмети помагаат да се обезбеди дека отпадот се ракува што е можно поефикасно и побезбедно

Методите за отстранување се разликуваат во зависност од земјата и местото, но вообичаени методи за отстранување се или со камионска услуга или, во Соединетите Американски Држави, со отстранување на остри предмети по пошта. Сервисирањето со камиони вклучува обучен персонал кој собира отпад од остри предмети, а често и медицински отпад, на местото на неговото создавање, и го транспортира со камион до објект за уништување. Слично на тоа, методот за отстранување на остри предмети по пошта им овозможува на генераторите да го испраќаат отпадот од остри предмети до објектот за отстранување директно преку поштата на САД во специјално дизајнирани и одобрени контејнери за испорака. Отстранувањето на остри предмети по пошта им овозможува на создавачите на отпад поекономично да отстрануваат помали количини остри предмети отколку ако би изнајмиле услуга со камион. Неодамнешен закон во Франција наведува дека фармацевтските компании што снабдуваат лекови за самоинјектирање се одговорни за отстранување на потрошените игли. Претходно популарните ножици за игли и капачиња повеќе не се прифатливи како безбедносни уреди, а потребни се или кутија за остри предмети или уреди за уништување на игли.

Извештајот на Канадското здружение за ментално здравје покажал дека местата за инјектирање под надзор помагаат да се намали количината на фрлени игли на улиците.

## Технологија на вбризгување

Со повеќе од шеснаесет милијарди инјекции што се администрираат годишно низ целиот свет, иглите се најголемиот фактор за отпад од остри предмети. Поради оваа причина, развиени се многу нови технологии поврзани со инјекциите, главно поврзани со безбедносни механизми. Со развојот на овие технологии, владите направиле обид да ги направат вообичаени за да обезбедат безбедност од отпад од остри предмети. Во 2000 година, бил донесен Законот за безбедност и превенција од убоди со игла, заедно со Стандардот за патогени што се пренесуваат преку крвта од 2001 година.

Безбедносните шприцеви помагаат да се намали појавата на случајни убоди со игла. Еден од најновите случувања е уредот за автоматско оневозможување на инјектирање. Овие уреди за инјектирање автоматски се исклучуваат по еднократна употреба. Ова може да се направи со враќање на иглата во шприцот или со тоа што клипот на шприцот ќе се направи нефункционален. Бидејќи уредот за инјектирање сега е нефункционален, не може да се користи повторно. Заштитата на иглата по инјекцијата е друг пристап за безбедно справување со остри предмети. Ова се методи без раце кои обично вклучуваат капаче на шарка што може да се притисне на маса за да се запечати иглата. Друга технологија во управувањето со отпад од остри предмети поврзана со инјекции е отстранувачот на игли. Може да се преземат различни пристапи со главна цел да се одвои иглата од шприцот. Ова овозможува острата игла да се стави во карантин и да се отстрани одделно од шприцот. Постои дебата околу употребата на овие уреди, бидејќи тие вклучуваат дополнителен чекор во ракувањето со отпад од остри предмети.

## Земји во развој

Отпадот од остар материјал е од голема загриженост во регионите во развој и транзиција во светот. Фактори како што се високата преваленца на болести и недостатокот на здравствени професионалци ги зголемуваат опасностите поврзани со отпадот од остри предмети, а цената на поновите технологии за отстранување ја намалува веројатноста за нивна употреба. Како и во остатокот од светот, отпадот од инјектирање го сочинува најголемиот дел од отпадот од остри предмети. Сепак, употребата на инјекции е многу пораспространета во земјите во развој. Еден од факторите што придонесуваат за ова зголемување е поголемиот акцент ставен на инјекциите за терапевтски цели. Проценето е дека 95% од сите инјекции во регионите во развој се за терапевтски цели. Се проценува дека просечното лице прима 1,5 инјекции годишно. Новоразвиените технологии за инјектирање ретко се користат за обезбедување на овие инјекции поради дополнителни трошоци. Затоа, поголемиот дел од инјекциите се даваат со стандардни шприцеви за еднократна употреба во регионите во развој.

Инфраструктурата на регионите во развој не е опремена за справување со овој голем обем на контаминиран отпад од остри предмети. За разлика од индустријализираниот свет, инсинераторите за отстранување на отпад и транспортните мрежи не се секогаш достапни. Ограничувањата на трошоците го прават купувањето контејнери за еднократна употреба нереално. Установите често се преполни со пациенти и имаат недостиг од образовани работници. Побарувачката за овие објекти може да го ограничи акцентот или спроведувањето на протоколите за отстранување на отпад. Овие фактори оставаат опасна количина отпад од остри предмети во животната средина. Контрастите помеѓу сегментот на индустријализираниот и оној во развој може да се видат кај случајните повреди од убод со игла. Овие се јавуваат со стапка од 0,18 до 0,74 по лице годишно во индустријализираните земји и од 0,93 до 4,68 по лице годишно во земјите во развој и транзицијата (Хутин, Хаури, Армстронг, 2003).

Неправилното ракување со остри предмети е главен фактор вклучен во она што се категоризира како небезбедни инјекции. Годишно, овие бројки сочинуваат 21 милион, 2 милиони и 260.000 нови инфекции со HBV, HCV и HIV. 40-65% од новите инфекции со HBV и HCV се должат на перкутана професионална изложеност.

## Дополнително читање
* 

## Надворешни врски
*EPA Recommended Needle Disposal Options for Self Injectors
*WHO Health Care Waste Management

Категорија:Биолошки ризици
Категорија:Медицинска етика
Категорија:Медицински отпад