Задна Река (Витолиште)

**Задна Река** или **Грмајте** — археолошко наоѓалиште во прилепското село Витолиште. Претставува населба со некропола од доцноантичкото време и некропола од средниот век.

## Местоположба

Наоѓалиштето се наоѓа на 1,2 километри северно од селото, на благи терасести падини од двете страни на коритото на Задна Река.

## Опис

За ова археолошко наоѓалиште има податоци кај повеќе автори од постаро и поново време. Во периодот од 1983 до 1990 година, од страна на Заводот и Музеј во Прилеп биле вршени истражувања при што биле пронајдени остатоци од доцноантичка населба со некропола, како и средновековна некропола.

Од населбата се откриени темели од ѕидови на поголем станбен објект, ѕидани од камен и кал, со лоша техника на поврзување и големи отстапувања од основниот правец. Објекот бил покриен со дрвена конструкција врз која биле поставени тегули и имбрекси и најверојатно настрадал во пожар. Од доцноантичката некропола се откриени 4 гроба со конструкции од големи лискунови плочи - цисти, и од тегули „на две води“. Според монетите и други наоди населбата и некрополата постоеле од почетокот на II век до првите децении на V век. Подоцна, на просторот од населбата и некрополата била создадена словенска некропола со гробови во редови, која се проширила на двата брега на Задна Река. Со поместувањето на коритото поголем дел од некрополата е уништен. Најзачувани се гробовите на левиот брег на кој се истражени 47 гроба со насоченост исток-запад. Како гробни конструкции се издвојуваат камари од поголеми и помали камења или плочи делумно оградени јами, јами со делумно оградени надолжни страни со штици, и гробови директно вкопани во земјата и без оградување.

Гробниот инвентар го сочинуваат предмети што служеле за лично украсување на покојниците, како што се обетки, наушници, прстени од бронза и белезици од бронза и стакло. Некрополата ѝ припаѓала на селска населба чија локација сè уште не е утврдена. Според гробните наоди, таа се развивала во X до XI век, а згаснала на крајот од XII век. Наодите се чуваат во Завод и Музеј во Прилеп..

## Поврзано
* Бојков Дол — населба од доцноантичкото време;
* Влајкова Чешма — населба од римското време;
* Вртко Ливада — населба од доцноантичкото време;
* Горе Река - Пртева Ливада — населба од римското време;
* Гробишта Св. Илија — некропола од римското време;
* Ѓерек — населба од римското време;
* Заградничка Чука — утврдена населба од доцноантичко време;
* Каравашчина — населба од доцноантичкото време;
* Ковачево — населба од доцноантичкото време;
* Лачникот — некропола од римското време;
* Лигораса — населба од доцноантичкото време;
* Моклиште — населба од римското време;
* Полените — населба од римското време;
* Пртева Ливада — населба од доцноантичкото време;
* Св. Петка – Голем Даб — населба од доцноантичкото време и раниот среден век;
* Св. Харалампија — некропола од римското време;
* Сињак — населба од доцноантичкото време;
* Царичина Нива — населба од неолитското и римското време;
* Црква Св. Атанас — осамен наод од римското време;
* Црквиште - Урвич — населба од средниот време;
* Шупливец — населба од римското време;
* Св. Петка-тумули — некропола од железното време;
* Витолиште; и
* Список на археолошки наоѓалишта во Прилепско.

## Наводи

Категорија:Витолиште