Источно боиште (Руска инвазија на Украина)

Најисточните области на Украина, Донецк, Луганск и Харков, се место на тековно боиште од почетокот на руската инвазија на Украина во февруари 2022 година.

Битката за Донбас претставува голема офанзива во источното боиште што се случила во средината на 2022 година. До кулминацијата на офанзивата во јули 2022 година, руските сили и нивните сепаратистички сојузници ги освоиле градовите Северодонецк, Лисичанск, Рубижне  и Изјум. Сепак, на почетокот на септември, Украина започнала голема контраофанзива на исток, која ги вратила градовите Изјум, Балаклија, Купјанск, Свјатогорск  и стратешкиот град Лиман. Контраофанзивата запрела источно од реката Оскил, а кампањата во источна Харковска Област и западна Луганска Област продолжила, иако Донечката Област останала најактивната област на фронтот.

Во зимата 2022-2023 година, Русија се фокусирала на освојување на градот Бахмут, во голема мера уништувајќи го градот во една од најкрвавите битки во војната и целосно заземање во мај 2023 година. Во јуни 2023 година, Украина започнала уште една голема контраофанзива низ целата линија на боиштето, заземајќи некои руски позиции по должината на периферијата на Бахмут и во југозападната Донечка област, иако не ги остварила големите придобивки во Донбас што се барале. До ноември 2023 година, оваа контраофанзива во голема мера била заглавена на исток и Русија почнала да спроведува нови офанзивни операции за заземање територија, стекнувајќи контрола над Авдејевка,и Маринка во Донечката Област до февруари 2024 година.

По заземањето на Авдејевка, руските сили напредувале со цел да формираат северозападно од него и ја освоиле населбата Очеретино во април 2024 година и почнале да се борат против Красногоровка, југозападно од Донецк и Часов Јар, западно од Бахмут, и започнале офанзива кон градот Торецк во јуни 2024 година. Кон крајот на јули 2024 година, Русија ги зголемила офанзивните маневри во насока на стратешки важниот град Покровск, значително напредувајќи кон градот во август 2024 година.

## Позадина
Од 2014 година се воделе спорадични борби помеѓу украинските сили и сепаратистите од Донечката Народна Република поддржани од Русија за време на војната во Донбас.

## Кампања

### Првични руски напади (февруари-март 2022 година)

#### Харковска Област
[мини| Руски конвој за снабдување во [Харковска Област|Харков, март 2022 година]]
На 24 февруари, откако рускиот претседател Владимир Путин објавил специјална воена операција во Украина, руските сили ја преминале руско-украинската граница и почнале да напредуваат кон Харков. Украинските војници биле распоредени на позициите по должина на клучните правци во градот, а жителите почнале да волонтираат за воена служба неколку часа по инвазијата. Руска ракета ја погодила воздушната база Чугујев  во која биле сместени беспилотни летала Бајрактар TB2. Според разузнавачките информации со отворен код, нападот оставил штета на местата за складирање гориво и инфраструктурата.

На 25 февруари продолжиле жестоките борби во северните предградија на Харков, особено во селото Циркуни. На 26 февруари, гувернерот на Харковската Област, Олег Синегубов, изјавил дека градот Харков сè уште е под украинска контрола и најавил полициски час во градот.

Во раните утрински часови на 27 февруари, гасовод во Харков бил уништен од руските сили. Руски лесни возила упаднале во градот, при што половина од нив наводно биле уништени од украинските сили во борбите кои следеле. До попладневните часови, украинските власти изјавиле дека Харков сè уште е под украинска контрола и покрај нападот на руските сили во текот на ноќта. Во меѓувреме, Генадиј Мацегора, градоначалникот на Купјанск, се согласил да ја предаде контролата врз градот на руските сили и ги обвинил украинските сили дека го напуштиле кога започнала инвазијата. Подоцна тој бил обвинет за предавство од украинската главна обвинителка Ирина Венедиктова.

На 2 март, руските падобранци слетаале во Харков во раните утрински часови и почнале да се судираат со украинските сили. Судири се случиле и во близина на воената болница во градот додека руските падобранци се спуштале на неа. Шефот на полицијата на Харковската Област Володимир Тимошко подоцна изјавил дека ситуацијата била под контрола.

Врховната Рада во меѓувреме соопштила дека руското гранатирање на Изјум убило осум лица. Руските сили во текот на денот влегле во градот Балаклија.

На 4 март, украинските сили започнале контранапад во Харковската Област, наводно туркајќи ги руските сили кон Сумската Област и стигнувајќи до дел од руско-украинската граница. До 7 март, Украина соопштила дека го вратила Чугујев во близина на Харков во контранапад во текот на ноќта. Во текот на денот, Украина, исто така, соопштила дека го убила рускиот генерал-мајор Виталиј Герасимов, додека исто така убила и ранила други високи офицери на руската армија за време на Битката кај Харков.

На 8 март, Украина изјавила дека го одбила нападот на руските сили врз Изјум.

#### Донечка област
Утрото на 25 февруари, руските сили, заедно со сојузничките сепаратисти, напредувале од територијата контролирана од Донечката Народна Република (ДНР) кон Мариупол, наидувајќи на украинските сили во Павлопил. Украинците победиле, уништувајќи најмалку 20 руски тенкови. Во вечерните часови, руската морнарица започнала амфибиски напад на 70 километри (43 милји) од Мариупол, по должина на брегот на Азовското Море. Руските сили го бомбардирале Мариупол во текот на 26 февруари; Градоначалникот на градот Вадим Бојченко тврдел дека биле погодени училишта и станбени згради.
лево|thumbtime=0:04|мини| Украински цивили се евакуираат од Волноваха во регионот на Донецк
Утрото на 27 февруари било објавено дека руска тенковска колона брзо напредувала кон Мариупол од територијата под контрола на ДНР, но нападот бил спречен од украинските сили. Шест руски војници биле заробени.

Истиот ден, гувернерот на Донечката област Павло Кириленко изјавил дека Волноваха поминува низ хуманитарна криза, бидејќи руското гранатирање практично го уништило целиот град.

На 1 март, украинските сили започнале контраофанзива кон Горловка, која била контролирана од ДНР од 2014 година.

На 2 март, Донецк, кој бил под контрола на сепаратистите, бил цел на гранатирање неколку дена. Некои населби немале напојување со струја, а по улиците имало изгорени автомобили.

Украинскиот официјален претставник Олексиј Арестович соопштил дека украинските сили за првпат тргнале во офанзива за време на војната, напредувајќи кон Горловка. Игор Жданов подоцна тврдел дека „постојат извештаи“ дека дел од градот бил заземен од украинските сили. Според украинските извештаи, 95-та воздушна ударна бригада на Украина почнала да го напаѓа градот претходниот ден.
[лево|мини| Епицентарот К пламнал среде [Опсада на Мариупол|руските бомбардирања во Мариупол.]]
Украинските власти на 3 март соопштиле дека 34 цивили биле убиени во руското гранатирање во Мариупол во претходните 24 часа.

На 5 март бил прогласен прекин на огнот во Волноваха за да им се овозможи на цивилите да се евакуираат, но подоцна бил уништен со украински официјални лица обвинувајќи ги дека руското гранатирање продолжило за време на процесот на евакуација. Тие додале дека околу 400 цивили се уште можеле да го напуштат градот. Меѓутоа, рускиот претседател Владимир Путин ги обвинил украинските сили за рушење на договорот за прекин на огнот.

На 6 март, двете страни се обвинувале меѓусебно за неуспехот на вториот обид за евакуација на цивили од Мариупол.

На 9 март, зградата која служела како породилно и детска болница во Мариупол била бомбардирана од страна на руските воздухопловни сили околу 17:00 часот, при што загинале пет цивили, а биле повредени 17 лица.

На 11 март, руското Министерство за одбрана изјавило дека силите на ДНР ја зазеле Волноваха. Исто така, соопштило дека напреднале 6 километри и дополнително ја заостриле опсадата на Мариупол. Видеата подоцна објавени на социјалните мрежи ги покажале руските сили во многу населби на Волноваха.

На 12 март, Асошијетед прес независно потврдил дека Волноваха била освоена од проруските сепаратисти и голем дел од неа бил уништен во борбите. Павло Кириленко, гувернерот на Донечката Област, изјавил дека додека населбите Николске, Мангуш и Урзуф биле окупирани од руски војници и дека тие допрва треба да заземат еден клучен град, со исклучок на Волноваха.

Во северната Донечка Област, манастирот Сетогорска Успенска Лавра била бомбардирана околу 22:00 часот на 12 март, при што биле повредени 30 луѓе и бил оштетен манастирот.

Руското Министерство за одбрана на 13 март изјавило дека руските сили ги зазеле населбите Николске, Благодатное, Володимиривка и Павливка во Донечката област, во обид да стигнат до Велика Новосилка. Украинската војска соопштила дека руските сили во текот на денот ги зазеле населбите Старомлинивка, Евгеновка, Павливка и Егоровка.

На 14 март, Донецк бил погоден од ракетен напад. Денис Пушилин, шефот на Донечка Народна Република, изјавил дека тие собориле украински проектил Точка-У истрелан врз градот Донецк, но делови од проектилот паднале во центарот на градот, при што загинале повеќе цивили. Руското Министерство за одбрана соопштило дека загинале 23 цивили, а уште 28 биле ранети. Сепак, украинската војска негирала дека го извршила нападот и изјавила дека тоа е „*непогрешливо руска ракета или друга муниција*“, кое било поддржано од проценката на Тимот за разузнавање на судири, истражувачка новинарска група.

Украинските сили подоцна соопштиле дека руските трупи на 336-та гардиска поморска пешадиска бригада и 11-та гардиска воздушна ударна бригада се обиделе да напредуваат во Донечката Област во 17:00 часот, но биле одбиени со до 100 убиени војници и уништени шест од нивните возила.

На 20 март, руските власти потврдиле дека Андреј Палиј, заменик командант на Црноморската флота, бил убиен во Мариупол.

#### Луганска Област
[мини| Руските и [Луганска Народна Република|ЛНР единиците се состануваат во Новоајдар, март 2022 година]]
мини|Украински војници со заробен руски БРДМ, март 2022 година
мини|Горење згради во Северодонецк по руско гранатирање, 13 март
На 24 февруари, украинската војска соопштила дека руските сили се обидуваат да ја преминат реката Сверски Донец и да навлезат во украинската одбранбена линија во услови на тешки судири за Счастје и Станица Луганскаја. До 27 февруари, гувернерот на Луганската Област Сергиј Гајдај признал дека и двата града биле под руска окупација и практично биле уништени од руското гранатирање.

На 25 февруари, украинската војска тврдела дека нејзината артилерија нанела штета на руска колона која се подготвувала да ја премине реката Ајдар во близина на Старобилск, принудувајќи ги Русите да се повлечат.

На 2 март, силите на Луганската Народна Република и руските трупи го зазеле Новоајдар, преземајќи ја базата на 79-та бригада на Украина. Понатаму на север, руски конвој од 60 возила влегол во Старобилск низ полињата во близина на селата Шулгинка, Омелкове и Хворостијанивка. Внатре во градот, Русите се соочиле со протестирачки локални жители кои вееле украински знамиња и ја пееле украинската национална химна. Колоната продолжила во правец на Сватово.

Следниот ден, цивили кои носеле украински знамиња протестирале против руските војници во Сватово. По разговорите со местното население, војниците се повлекле од градот. Исто така, на 3 март, претставниците на ЛНР објавиле дека покрај Новоајдар и Старобилск, нивните сили ја презеле контролата врз Степниј Јар, Епифанивкаи Краснориченско, сите лоцирани на периферијата на Северодонецк.

Гајдај на 6 март изјавил дека борбите се водат на периферијата на Лисичанск, Северодонецк и Рубижне, бидејќи украинските единици се вратиле на нова линија на фронтот со цел да избегнат опкружување или руски пробив. Тој додал дека украинските сили ја изгубиле контролата врз Сватово, Старобилск и Новопсков, иако руските сили не биле распоредени во голем број во градовите. Тој исто така изјавил дека Попасна и Хирске биле континуирано гранатирани.

На 8 март, украинските власти изјавиле дека десет цивили биле убиени, а осум биле ранети во гранатирањето на Северодонецк во текот на денот.  Гајдај, пак, изјавил дека руските сили окупирале 70% од Луганската Област.

На 12 март, украинските сили ја потврдиле смртта на полковникот Валери Хуц, командант на украинската 24-та механизирана бригада, додека се борел на фронтот во Луганск. Украинските власти ја обвиниле Русија за употреба на муниција од бел фосфор во градот Попасна, кој се наоѓа во Луганската Област, во текот на ноќта меѓу 12 и 13 март.

На 15 март, Гајдај изјавил дека четворица цивили биле убиени поради руско гранатирање болница, установа за згрижување деца со оштетен вид и три училишта во Рубижне.

На 22 март, шефот на ЛНР, Леонид Пашечник, соопштил дека „*речиси 80% од територијата*“ на регионот Луганск е под сепаратистичка контрола, а Попасна, Лисичанск, Рубижне, Северодонецк и Кремина останале под контрола на Украина. Тој истакнал дека ситуацијата на бојното поле станала „*стабилно напната*“ и дека единиците на Народната милиција на ЛНР се стремат да ги заземат Попасна и Рубижне.

### Битката за Донбас (април-септември 2022 година)

#### Април 2022 година
[лево|мини| Руски дрон Орлан-10 соборен од Националната гарда на Украина во [Луганска Област|Луганската Област, април 2022 година]]
На 25 март, руското Министерство за одбрана соопштило дека е подготвено да започне втора фаза од воените операции со цел да ги окупира големите украински градови во источна Украина. Според Министерството, сепаратистите поддржани од Русија имале контрола над 93% од Луганската Област и 54% од областа Донецк.

Откако Русија се откажала од офанзивата за заземање на Киев, го насочила своето внимание кон источна и јужна Украина. Руската војска почнала да ги прераспоредува единиците од северна Украина на исток, но голем дел од овие војници се сметало дека се речиси борбено неефикасни поради големите загуби. Сепак, Русија сè уште поседувала десетици илјади војници, прогласувајќи ја својата цел целосно да ги заземе областите Донецк и Луганск. Русија го освоила Изјум на 1 април, иако тешките борби продолжиле околу населбата во текот на следните неколку дена. Според местните власти 80% од станбените згради на Изјум биле уништени во битката.  На 3 април, според украинската влада, двајца руски војници загинале, а 28 други биле хоспитализирани откако украински цивили им делеле отровни колачи на војниците на руската трета дивизија во Изјум.

Русија и проруските сепаратисти продолжиле да го опсадуваат Мариупол, каде што постигнале мал напредок. Сепак, руските трупи успеале да ги поделат украинските заштитници во Мариупол на два или три џебови на 10 април. Во исто време, Русија направила концентрирани напори да ги освои стратешки важните градови Северодонецк, Попасна и Рубижне. Таа започнала повторени напади на овие места од 10 април. Русија постигнала мал напредок во овие напади, и Украина соопштила дека и нанела тежок пораз на руската 60-та независна моторизирана пешадиска бригада на 11 април. Во блиската Кремина, 128-та бригада на Украина соопштила дека ги потиснала руските сили на 6-10 километри од градот.

За да ги поддржи операциите насочени кон Севродонецк, Попасна и Рубижне, Русија извршила пробив јужно од Изјум кон Барвинкове и Славјанск. Украина одговорила со префрлање на повеќе единици за да ги задржи Русите во Изјум. Во исто време, Русија нападнала околу Харков за да ги утврди местните украински сили. Русија имала само ограничени придобивки во Изјум до 12 април, но повеќе руски сили продолжиле да пристигнуваат, за да ја засилат офанзивата.

На 13 април, било објавено дека Русија се обидува да собере сила доволно голема за пет пати да ги надмине украинските војници во источна Украина, во обид конечно да извојува решавачка победа во Донбас. На 16 април, Русија ги предупредила преостанатите бранители на Мариупол да се предадат; Украинците го игнорирале барањето. На 18 април, Украина започнала контранапади и повторно зазела неколку мали градови и села во близина на Харков и Изјум.

Исто така, на 18 април, Зеленски објавил дека „битката за Донбас“ започнала, бидејќи руските сили започнале офанзива преку боиштето од 300 милји. Според руските власти, 1.260 воени цели биле погодени со ракети и артилерија. Првичното руско бомбардирање се фокусирало на Рубижне, Попасна и Маринка.

Истиот ден било соопштено дека руските и трупите на ЛНР влегле во градот Кремина, заземајќи го по неколкучасовни судири со украинската армија. Во оваа битка загинал командантот на ЛНР, Михаил Кишчик. Во текот на следните денови, Русија добила мала територија и покрај нападите низ целата линија на боиштето. Соочувајќи се со силен украински отпор, руските и сепаратистичките сили успеале да напредуваат во делови на Рубижне, Попасна и Севродонецк. Некои извештаи, исто така, сугерираат дека борбите во Кремина биле уште се во тек. На 21 април, Русите тврделе дека убиле над 4.000 украински војници во Мариупол и дека заробиле уште 1.478. До 23 април, украинските контранапади наводно дополнително го закочиле рускиот напредок.

Во следните денови, Русија продолжила со обидите да ја пробие украинската одбрана, веројатно со цел да го опколи истакнатиот град Изјм-Донецк. Борбите биле концентрирани во Северодонецк, Рубижне, Попасна, Маринка, Харков и Изјум. Русија, ЛНР и ДНР оствариле ограничени придобивки, заземајќи голем број села и градови Попивка, Пишане, Житливка и Кремина. Сепак, нивното севкупно напредување одело бавно и било закочено во повеќето области на линијата на фронтот. Украина, исто така, организирала сè поголем број контра-напади на Изјум и Харков, постепено протерувајќи ги руските сили од голем број населби.

#### Прва украинска контраофанзива во Харков и повторно заземање на Мариупол и Северодонецк (мај-септември 2022 година)
[мини| Украинските трупи се предале по [Опсада на Мариупол|заземањето на Азовстал во Мариупол, 19 мај 2022 година]]
[мини| Претседателот [Володимир Зеленски во посета на 24-та механизирана бригада на источниот фронт, во близина на Бахмут и Лисичанск, 5 јуни 2022 година]]
[мини| Изгорени згради во [Луганска Област|Луганската Област по руско гранатирање, 13 јуни 2022 година]]
На 30 април, Украина започнала голема контраофанзива во Харков, враќајќи ги предградијата на градот и уште неколку градови во текот на следните денови.

До 4 мај, руските сили биле потиснати на такво растојание што поголемиот дел од нивната артилерија повеќе не можела да го нападне Харков. Во меѓувреме, руските и сепаратистичките сили на ДНР/ЛНР продолжиле да се обидуваат да ја пробијат украинската одбрана во Изјум и боиштето Донецк-Луганск. На 6-ти мај, Институтот за проучување на војната ја опишал украинската контраофанзива „по широкиот лак“ во близина на Харков, известувајќи дека Украина повторно зазела „*неколку села*“, вклучувајќи ги Циркуни, Перемога и дел од Черкаски Тишки. Институтот за проучување на војната, исто така, објавил дека Украина „*може успешно да ги истисне руските сили од артилерискиот дострел во [[Харков]] во наредните денови*“.

На 7 мај, руските сили уништиле неколку мостови во обид да ја забават украинската контраофанзива кај Харков. Истиот ден, Русија и сепаратистичките трупи ја зазеле и Попасна. По заземањето на Попасна, Русија почнала да се обидува да го опколи Сверодонецк.

На 7-ми мај, било објавено дека украинските сили успешно ги потиснале руските сили стационирани околу Харков, при што градот станал подалеку од опсегот за руските сили. Истиот ден, украинските сили исто така објавиле дека повторно зазеле пет села североисточно од Харков. Цитирајќи украински функционер, *[[The New York Times|„Њујорк тајмс“]]* напишал дека битката за Харков не е завршена, но дека во тој момент Украина доминирала и дека руските војници уништуваат мостови додека се повлекуваат. На 11 мај, украинските сили тврделе дека повторно зазеле четири населени места. Контраофанзивата имала потенцијал да ги доведе украинските сили на неколку километри од руската граница.

На 10 мај, Украина остварила дополнителни придобивки на Харковската Област, принудувајќи ја Русија да ги прераспореди силите од Изјум на север.

Покрај тоа, украинската артилерија уништила цела тактичка група на руски баталјон, која се обидела да премине преку река во Битката кај Сверски Донец. Во меѓувреме, Русија и ДНР се обиделе да ја зацврстат својата окупација во источна Украина преку политички и економски средства, најверојатно во обид да ги интегрираат овие области во постојните сепаратистички републики или да воспостават нови. Од друга страна, украинските цивили почнале да организираат движења на отпорот. Додека украинските сили ја вратиле територијата околу Харков, местните цивилни соработници побегнале во Русија.

На 12 мај, руските сили го освоиле Рубижне и блискиот град Воеводовка. Тешки борби потоа се воделе во селото Довенке јужно од Изјум. На 13 мај, било објавено дека Русија одлучила да ги повлече своите сили од Харковската Област. На 14 мај, Институтот за проучување на војната известил дека „*Се чини дека Украина ја доби Битката кај Харков*“. Градоначалникот на Харков изјавил за Би-Би-Си: „*Немаше гранатирање во градот во последните пет дена. Имаше само еден обид од Русите да го погодат градот со ракета во близина на аеродромот* во *[[Харков]], но проектилот беше елиминиран од украинската воздушна одбрана*“.

Русија продолжила со обидите да го опколи Северодонецк и започнала да се фокусира на пресекување на автопатот кај Бахмут. До 14 мај, Украинците тврделе дека убиле над 6.000 руски војници во Мариупол. Тие, исто така, тврделе дека уништиле 78 тенкови и 100 други оклопни возила. На 15 мај, украинските сили стигнале до границата во близина на Харков, додека продолжиле да ги потиснуваат руските и ЛНР единиците. Следниот ден, опсадата на Мариупол била формално завршена бидејќи украинскиот воен персонал во градот Азовстал се согласил постепено да се евакуира и да им се предаде на руските сили. Четири дена подоцна, Русите објавиле дека зеле дополнителни 2.439 Украинци во Мариупол, со што вкупниот број заробени за време на опсадата достигнал 3.917. Покрај тоа, било објавено дека немиривклучително и јавни протестирастеле меѓу проруските соработници и сепаратисти во источна Украина, бидејќи тие ги обвиниле руските сили за корупција, неспособност и принудна мобилизација.

Во текот на следните денови, Русија направила малку или никаков напредок на фронтот во Изјум, но зазела одредена територија околу Попасна и Северодонецк, сè повеќе заканувајќи им се на Северодонецк и Лисичанск со опкружување. Русија, исто така, ги засилила воздушните и артилериските напади насочени кон украинските местоположби околу Изјум, веројатно за да се подготви за обновени напади. На северното боиште, Русија и сепаратистичките сили вратиле неколку села и ги зацврстиле своите позиции за да ја запрат украинската контраофанзива.

По украинската контраофанзива, руските сили биле вратени на одбранбените позиции, од кои некои биле на неколку километри од меѓународната граница меѓу Русија и Украина. И покрај тоа, тие продолжиле да гранатираат различни предградија на Харков, како и самиот град, убивајќи голем број цивили и ранети уште десетици. Престрелките по должината на руско-украинската граница во областа на североисточна Украина продолжиле меѓу руските и украинските сили и по 14 мај.

На 20 мај, руските сили повторно гранатирале неколку села во Харковската Област, вклучувајќи го и самиот град Харков, користејќи повеќе ракетни фрлачи БМ-21 Град, БМ-27 Ураган и БМ-30 Смерч. На 21 мај, украинската полиција го потврдила извлекувањето на телата на шест воени службеници, вклучително и руски полковник, во населбата Золочив.

На 22 мај, руските сили постигнале минимален напредок во источна Украина. Новите извештаи потврдиле дека руските трупи го окупирале Рубижне во северната Харковска Област на 19 мај. Во северниот дел на Харков, руските сили донеле засилување за да ги задржат своите местоположба на западниот брег на реката Северски Донец, наместо да се повлечат преку реката за да ја користат како одбранбена позиција, за да спречат понатамошен напредок на Украина на север или на исток што може да ги загрози руските комуникациски линии по должината на линијата со Изјум. На 24 мај, руските сили се обиделе да ја вратат Тернова во северната Харковска Област.

На 23 мај, руските сили ја презеле контролата врз Лиман и ја нападнале Авдејевка. На 24 мај, руските сили нападнале од Попасна со цел да ги отсечат Бахмут, Лисичанск и Северодонецк, освојувајќи одредено место. Украинските сили извршиле контролирано повлекување југозападно од Попасна за да ја зајакнат својата одбранбена позиција кај Бахмут. Русија потоа го зазела Светлодарск.

Во тоа време, украинскиот советник за одбрана Јуриј Сак јавно побарал повеќе повеќекратни ракетни системи за лансирање за да ги зацврсти украинските артилериски способности. На 31 мај, Соединетите Американски Држави објавиле пакет воена помош што вклучува прецизни ракетни системи со дострел од 80nbsp;км.

По жестока едномесечна битка која уништила голем дел од градот, руските и силите на ЛНР го зазеле Северодонецк покрај реката Сверски Донецк на 25 јуни. Истиот ден започнала Битката кај Лисичанск, која исто така забележала руска победа на 2 јули. Следниот ден руските и силите на ЛНР објавиле целосна контрола врз целиот регион Луганск. На 4 јули, *Гардијан* објавил дека по заземањето на областа Луганск, руските трупи за инвазија ќе ја продолжат својата инвазија во соседната Донечка Област за да ги нападнат градовите Славјанск и Бахмут. Руската војска прогласила „*оперативна пауза*“ за одмор и надополнување на силите на фронтот во Луганск. На 9 јули, во руски ракетен напад врз две станбени згради во Часов Јар загинале најмалку 48 луѓе.

На 25-26 јули, по завршувањето на оперативната пауза на Русија, руски извори објавиле дека градовите Берестове, Новолуганске и блиската електрана Угледар биле заземени. Институтот за проучување на војнатасугерирал дека украинските бранители најверојатно спровеле намерно повлекување од областа.

На 13 август, руското Министерство за одбрана соопштило дека неговите сили го зазеле селото Уди, северозападно од Харков.

Заменик-началникот на Главната оперативна дирекција на Генералштабот на Украина, Олексеј Хромов, на 1септември обвинил дека рускиот претседател Владимир Путин им наредил на руските сили да ја освојат целата Донечка Област до 15 септември преку обновена офанзива. Хромов понатаму соопштил дека Русија ќе го ротира својот неодамна формиран 3-ти армиски корпус на Донечкото боиште. Висок американски одбранбен функционер го отфрлил наводното распоредување на „постариот, неспособен и лошо обучен“ персонал на Третиот армиски корпус како неспособен да ја зголеми севкупната борбена моќ на Русија во Украина.

### Втора украинска контраофанзива во Харков (септември-октомври 2022 година)
мини|Претседателот Зеленски со украинските војници во близина на линијата на фронтот во Харковската област, септември 2022 година
мини|Уништена руска опрема од Битката кај Лиман
На 6 септември 2022 година, украинските сили започнале ненадејна контраофанзива на Харковското боиште што резултирало со повлекување на руските сили на над 1.000 квадратни километри кон исток. На 4 септември, Зеленски објавил ослободување на село во Донечката област. Украинските власти објавиле видео од нивното влегување во Озерне. На 8 септември, украинските сили повторно зазеле повеќе од 20 населби во Харковската Област, вклучувајќи ги градовите Балаклија и Шевченкове и навлегле во руските одбранбени позиции до 50&nbsp;km' според Генералштабот на вооружените сили на Украина. Истиот ден, претставник на руските власти објавил дека „*одбраната на Купјанск започнала*“ и дека дополнителни руски сили се на пат да ги поддржат напорите, што сугерира дека украинските елементи биле блиску до градот.

На 9 септември, украинските сили стигнале до периферијата на Купјанск и го уништиле главниот мост на реката Оскил во центарот на градот, ограничувајќи ја способноста на руската армија да се повлече или да донесе засилување. Утрото на 10 септември, украинските војници објавиле слики од подигнување на украинското знаме пред градското собрание. Исто така, на 10 септември, Изјум, централно командно место на Русите во регионот, паднало во рацете на украинските сили, „*со илјадници руски војници кои ги напуштаа резервите на муниција и опремата додека бегаа*“. На 11 септември, било објавено дека Украинците повторно го зазеле Велики Бурлук во Харковската Област, на само 24 километри од границата со Русија. Русија одговорила со ракетни напади врз цивилни области и врз невоени инфраструктурни објекти како електрани. Руското Министерство за одбрана тогаш официјално го објавило повлекувањето на руските сили од поголемиот дел од Харковската Област на 11 септември, при што Русија контролирала само делови од регионот на источниот брег на реката Оскил.

До октомври 2022 година, украинските сили повторно освоиле неколку села и градови во северниот дел на Луганск и северниот дел на Донецк, вклучувајќи ги Јацкивка, Новолубивка, Невске, Грековка, Авдејевка, Стелмаховка. На 1 октомври, украинските сили влегле во Лиман по кратка опсада. Руските сили се вратиле на автопатот П-66 во близина на границата Харков-Луганска област, закотвен од населбите Сватове и Кремина, првиот град што бил заземен за време на Битката кај Донбас. На 2-3 октомври, украинските сили почнале да напаѓаат кон Кремина и Сватове во обид да ја пробијат руската линија на боиштето по должина на П-66 во северен Луганск.

### Прва руска зимска кампања (ноември 2022-мај 2023)

#### Рана зима (ноември-декември 2022 година)
[мини| Ничија земја за време на [Битка за Бахмут|Битката кај Бахмут, ноември 2022 година]]
Руските сили започнале обновена офанзива во јужниот и северниот дел на Донечката област на почетокот на ноември, при што руските трупи ги интензивирале своите обиди да ги пробијат украинските одбранбени линии во Бахмут, Соледар, Павливка и Угледар. На 11 ноември, било пријавено дека силите на ДНР влегле во Павливка. Руските сили, вклучително и борците ПМЦ на групата Вагнер, ги прегазиле одбранбените линии јужно од Бахмут кон крајот на ноември, тврдејќи дека ги освоиле населбите Курдиумивка, Озарјановка, Зеленопилија и Авдејевка до 30 ноември, додека судирите во Опитне продолжиле.

До декември 2022 година, Донбас бил местото на најжестоките борби во Украина. Руските и украинските сили испратиле засилување од другите боишта кон линијатаБахмут - Соледар, додека источната контраофанзива на Украина во голема мера заглавила по должината на линијата Лиман-Кремина-Сватов. Русија поминала голем дел од месецот консолидирајќи ги одбранбените линии по должината на Кремина-Сватов, настојувајќи да го спречи украинскиот пробив до автопатот П-66; Украинците, вклучително и 92-та механизирана бригада, се обиделе со прекини локални контранапади преку линијата на контакт додека одбивале многу местни руски напади. Линијата Кремина-Сватов станала одбранбена точка на удар за Русија, која, наводно, ја засилила областа со два баталјони тенкови Т-90 и неколку оклопни борбени возила БМПТ, и наводно мобилизирала елементи на 144-та гардиска дивизија и 8-та комбинирана армија. И Русите и Украинците тврделе дека спроведуваат офанзивни операции по оваа линија на боиштето и одбиваале местни  непријателски напади; на 10 декември, руското Министерство за одбрана изјавило дека прави нови напредоци источно од Лиман  додека Институтот за проучување на војната оценило дека Украина „веројатно“ ја контролира спорната населба на Червонопоповка од 22 декември.

Во меѓувреме, повеќе руски извори известиле дека борците на Вагнер ја зазеле и ја расчистувале Јаковлива, која се наоѓа покрај североисточното крило на Соледар, до 7 декември. Русите, исто така, соопштиле дека собориле украински хеликоптер Ми-8 во Јаковливка на 8 декември. Украина, наводно, ротирала во нови единици во Донбас до средината на декември, особено од Херсонското боиште. 57-та моторизирана бригада, 36-та поморска бригада и 46-та воздушна бригада го зацврстиле боиштето околу Бахмут заедно со 24-та механизирана бригада, ослободувајќи ја 93-та, која со месеци ги бранела Бахмут и Соледар. 28-та бригада, наводно, ротирала во Костијантинивка и 18-тиот морски пешадиски баталјон, 35-та морска бригада ги засилила Невелске и Првомајские.

Тешките судири по должина на линијата Бахмут-Соледар продолжиле до 10 декември, карактеристични со исцрпувачки рововски војни, борби со беспилотни летала, артилериски дуели и помали копнени напади во услови на ниски температури. Зеленски ја обвинил Русија дека го „уништила“ Бахмут, велејќи дека „*нема станбен простор кој долго време не бил оштетен со гранатирање*“. На 10 декември, украинскиот Генералштаб соопштил дека повеќе од 20 населби биле бомбардирани во борбите само во областа Бахмут. Украинските падобранци на 71-та одделна бригадаобјавиле дека одбиваат руска „*диверзантско-извидувачка група*“ со минофрлачки оган во близина на Бахмут, „*елиминирајќи*“ најмалку двајца напаѓачи. На 16 декември, силите на Вагнер, наводно, го завршиле расчистувањето на Јаковливка, дополнително загрозувајќи го североисточното крило на Соледар.

Во јужниот и западниот дел на Донечката област, Битката кај Маринка продолжила, при што претседателот на ДНР Денис Пушилин на 15 декември соопштил дека 80% од градот бил заземен во услови на тековни тешки урбани борби. Русија, исто така, продолжила со проектите за уривање и реконструкција во Мариупол, наводно сакајќи да го претвори разурнатиот град во гарнизон. Набљудувачите ја обвиниле Русија дека ги користи напорите за обнова за да ги прикрие и уништи доказите за воените злосторства во Мариупол, особено воздушниот напад на театарот во Мариупол во март 2022 година.

Руските редовни, сепаратистички и вагнерски сили продолжиле со обидите да ги пробијат одбранбените линии на јужното и источното крило на Бахмут преку мали истражни напади; Борците на Вагнер ги предводеле копнените напади во градот и неговите сателитски предградија, од кои секое место во Украина се претворило во упориште. Медиумите, владините претставници и очевидците ги опишале борбите во Бахмут како „*мелница за месо*“, бидејќи и украинските и руските војници, наводно, секојдневно трпиле големи загуби со занемарливи промени на линијата на фронтот.

Институтот за проучување на војната оценил дека темпото на напредување на рускиот Донбас во ноември и декември е приближно еднакво на темпото во октомври. Според Институтот за проучување на војната, руските сили освоиле вкупно 192 квадратни километри во секторот Бахмут помеѓу 1 октомври и 20 декември. Снимките објавени на интернет од руски новинар потврдиле дека руските сили го освоиле Авдејевка, на 10 километри јужно од Бахмут, до 22 декември. Новинарот тврдел дека борците на Вагнер се бореле во близина на Клештиевка, каде што Украина наводно воспоставила силни одбранбени позиции. Во меѓувреме, Украина продолжила да ја држи северната половина на Опитне и западната половина на Маринка. На 26 декември, Зеленски ја нарекол ситуацијата на Украина во Донбас како „тешка“, велејќи дека Русите „*ги користат сите ресурси што им се достапни... за да направат барем одреден напредок*“. Источната воена команда на Украина известила дека областа Бахмут била гранатирана 225 пати само на 26 декември.

#### Руски напади (декември 2022-март 2023)
лево|мини| Шефот на украинското разузнавање Кирило Буданов во посета на војниците во Бахмут, декември 2022 година
лево|мини| Борците на групата Вагнер позираат по заземањето на селото Миколаивка, северно од Соледар, 2 февруари 2023 година
Руските сили ги интензивирале своите обиди за опкружување на Бахмут во зима, кога Вагнер ги пробил украинските одбранбени линии во градот Соледар кој ископува сол на 27 декември, заземајќи го Бахмутске. Самиот Соледар бил преземен до 16 јануари 2023 година, деградирајќи ги североисточните одбранбени крила на Бахмут. Повторното заземање на Соледар им овозможило на руските сили, предводени од ловците на Вагнер, дополнително да го заградат Бахмут од североисточниот правец и да воспостават контрола над дел од автопатот Т0513 кон Сиверск. Одбраната по должината на северното крило на Бахмут пропаднала кога Украинците се повлекле од Красна Гора на 11 февруари. Вагнер напредувал 2-3 километри западно од Благодатне, освојувајќи ја областа во близина на главниот автопат М-03 што води во Бахмут. И Министерството за одбрана на Обединетото Кралство и гувернерот на Украина на Донецк, Павло Кириленко, изјавиле дека Русите се обидуваат да го придвижат Бахмут, обвивајќи го градот од повеќе правци и воспоставувајќи контрола на огнот над повеќето украински патишта за снабдување во него.

Во средината на јануари се случила битка во Водјане. На 15 јануари, околу 9-10 часот наутро, елементи на 1-та посебна механизирана бригада на Словјанска на ДНР го нападнале источниот дел на Водјане од замрзнатото поплавено подрачје западно од Опитне. Овие елементи не биле поддржани од артилерија. Во 12 часот, конвојот од осум до девет руски БМП-2, кој се движел кон западно Водјане, под контрола на Украина, бил погоден од украински оган, при што биле повредени 70% од вклучените војници, според рускиот командант на нападот. Два Т-72Б потоа се приближиле до градот, но биле уништени. Третиот и последен напад се случил попладнето, кога некои БМП се обидиле да се приближат до мостот помеѓу Водјане и Опитне (кој бил уништен за време на борбите), но исто така биле уништени од артилерија. Постоеле и напади на Северне, западно од Авдејевка. На 10 февруари 2023 година, руските борци во Водјане тврделе дека „*нема ниту едно живо суштество во градот*“ од уништувањето. Група руски војници од одредот „Бура“ од Калининград објавиле видео во март 2023 година, тврдејќи дека претрпеле големи загуби додека се бореле во Водјане.

До 22 февруари, руските единици го преминале патот М-03 и почнале да ги напаѓаат Јагодное и Берховка, северозападно од Бахмут, при што Украинците тврделе дека ги одбиле нападите во услови на тешки борби. Вагнер соопштил дека ги освоил двете села до 26 февруари, но генералниот штаб на Украина изјавил дека руските напади останале „неуспешни“ поради силно гранатирање. Геолокацираната снимка на 4 март покажала дека руските трупи напредуваат по двата брега на акумулацијата Берховка лоцирана на околу 4 километри северозападно од Бахмут, на приодите кон селата Хромово и Дубово-Василивка, соодветно. На 7 март, Украина им го отстапила источен Бахмут на руските сили, повлекувајќи се западно од реката Бахмутка. Вагнер соопштил дека напредувал долж М-03 и ја проширил тампон зоната северно и западно од Бахмут, заземајќи ги селата Дубово-Василивка и Зализнјанское до 16 март, меѓутоа украинските бранители го запреле напредувањето по оваа линија до 19 март, одбивајќи ги кон Орехово-Василевка, и села Хромово.

На почетокот на март 2023 година, Зеленски ги нарекол тековните борби во Донбас како „*болни и тешки*“. Судирите околу Авдејевка ескалирале во февруари и март, бидејќи Украинците тврделе дека руските сили започнале обид за опкружување на градот. Руските сили го зголемиле бројот на воздушни напади во областа додека копнените единици напредувале кон периферијата на Авдејевка од север и североисток, заземајќи ја Красногоривка (9&nbsp;км северно од Авдејевка) и Веселе (7&nbsp;км северно од Авдејевка) до 21 март. Понатаму на југ, тешката битка за Маринка го намалила градот на „пост-апокалиптични“ урнатини бидејќи руските копнени единици оствариле минимални придобивки во услови на жестока урбана борба со украинските бранители. Водачот на ДНР, Денис Пушилин, соопштил дека Украина постојано ги пренесува резервите на Маринка.

#### Освојување на Бахмут и украински крилни контранапади (април-мај 2023 година)
[десно|мини| Поглед на западен Бахмут за време на [Битка за Бахмут|битката, 5 април 2023 година]]
Борбите во Бахмут продолжиле во април и мај 2023 година. Руските сили контролирале 95% од градот до 18 мај, откако ги навеле украинските бранители во југозападниот кварт на повеќекатните станбени згради, кои Русите го нарекувале „гнездо“, каде што Украина наводно концентрирала голем број одбранбени единици. Како што борците на Вагнер постигнале постепени придобивки во Бахмут, Украина започнала контранапади на јужните и северозападните крила на градот почнувајќи од околу 10 мај, што резултирало со напуштање на руските единици во близина на резервоарот Беркивка и јужно од Иванивске, на приодот кон Клештиевка. Третата ударна бригада на Украина, наводно, учествувала во повторното заземање на 2&nbsp;км територија, во она што украинскиот командант Олександар Сирски го нарекол „*првата успешна офанзивна операција во одбраната на градот*“.

И покрај украинските контранапади кои им се заканувале на нивните крила, Вагнер продолжил да напредува внатре во градот и соопштил дека целосно го освоил на 20 мај, додавајќи дека планирале да се повлечат од линијата на боиштето и да бидат заменети со редовни руски трупи по завршувањето на операциите за расчистување. Украина, сепак, негирала дека Бахмут паднал и тврдела дека нивните сили биле во процес на делумно „заобиколување“ на градот преку нивните повеќекратни „локализирани“ придобивки на околината. До 21 мај, силите на Вагнер ја консолидирале контролата врз Бахмут и го запреле нивното напредување, при што украинските сили сè уште оперираат во соседните локалитети западно и јужно од градот. Институтот за проучување на војната оценил дека украинските сили се повлекле од самиот град, но сè уште вршиле контранапад на периферијата.

### Украинска контраофанзива 2023 и обновени напади на Авдејевка (јуни-октомври 2023 година)
[мини| Руски тенк во селото Рајгородок во [Луганска Област|Луганската област, јули 2023 година]]
[мини| Руски ракетен напад врз железничката станица Межова во [Днепропетровска Област|Днепропетровската Област, август 2023 година. Видео објавено од руското Министерство за одбрана.]]
мини|Руските сили распоредуваат запалива муниција против украинските позиции кај Бахмут, октомври 2023 година
На почетокот на јуни 2023 година, Украина започнала голема контраофанзива низ првите линии, вклучително и на крилата на Бахмут. Овие напади се фокусирале на области како што се Андреевка, Клештиевка, и Берховка, каде што украинските сили оствариле „маргинални“ придобивки. Напредокот на Украина бил значително попречен од густите руски мински полиња, при што Русите, наводно, користеле ракетни системи за распоредување мини во областите што украинските војници претходно ги зазеле и ги исчистиле. До јули 2023 година, руските сили во голема мера одржувале одбранбена положба по должина на огромната линија на боиштето, при што Луганск бил едно од ретките места каде што, наводно, останале во офанзива.

Во меѓувреме, внатрешните тензии меѓу руското Министерство за одбрана и Групата Вагнер се зголемиле кога групата започнала еднодневен бунт против руската влада на 23 јуни, кој бил завршен со посредство на Белорусија. Водачот на Вагнер, Евгениј Пригожин подоцна објавил на 19 јули дека групата повеќе нема да се бори во Украина. Русија, наводно, го зголемила својот надзор над силите на Вагнер откако Пригожин и уште двајца команданти на Вагнер загинале во авионска несреќа на 23 август. Рускиот воен блог Rybar објавил дека борците на Вагнер ќе се вратат на линијата Бахмут за да помогнат во враќањето на загубените позиции. На 27 септември, украинската војска изјавила дека „*максимум неколку стотини*“ борци на Вагнер се вратиле во Украина, но го отфрлил нивното влијание на бојното поле како занемарливо, опишувајќи ги како „остаток“ од сила што повеќе не се бори како единствена единица - наместо тоа се дисперзирани низ редовните руски единици. Подоцна, на 27 ноември, портпаролот на украинските копнени сили изјавил дека „*поранешните членови на групата Вагнер*“ биле забележани како се борат на линијата Лајман-Купјанск заедно со единиците Storm-Z.

До октомври 2023 година, Украина водела „активна одбрана“ на линијата Бахмут откако ги вратила Андреевка и Клиштиевка, држејќи ја линијата додека спроведувала офанзивни операции за да ги подобри тактичките позиции кога е можно. Сепак, украинските напади почнале полека да кулминираат на ова боиште до крајот на месецот. Институтот за проучување на војната на 27 октомври објавил дека руските сили спроведувале успешни контранапади на крилата на Бахмут, враќајќи ги позициите јужно од резервоарот Берхивка што ги изгубиле неколку месеци пред тоа, заедно со маргиналните придобивки западно од Курдумивка, лоцирана 13.&nbsp;км југозападно од Бахмут. За возврат, украинските војници, наводно, ги турнале Русите од неколку позиции источно од железничката линија Бахмут-Горловка во областа Андреевка.

На почетокот на октомври 2023 година, додека поголемата контраофанзива на Украина номинално продолжила на други боишта, руските сили започнале локализирана офанзива против Авдејевка, обидувајќи се да го опколат утврдениот град.

На 30 октомври 2023 година, украинскиот генерал Олександр Сирски изјавил дека руските сили ги префрлаат резервите и „значително“ ја зацврстуваат својата групација на Бахмут како подготовка за обновена офанзива за враќање на загубените позиции по должината на крилата на Бахмут. Портпаролот на украинската војска, Володимир Фитјо, цитирајќи разузнавачки извештаи, изјавил дека Русите се подготвувале од почетокот на октомври 2023 година и дека украинските војници ги зајакнувале „*одбранбените позиции, инженерските утврдувања и повлекувале резерви*“ како одговор. Руски извори, вклучително и руското Министерство за одбрана, соопштиле дека елементи од 331-от гардиски воздушно-десантен полк, 98-та и 106-та гардиска воздушнодесантна дивизија, 200-та одделна моторна бригада, одредот „Викинг“ на Спецназ и „Александар Невски“ биле меѓу персоналот што оперирал околу Бахмут тоа време.

### Втора руска зимска кампања (ноември 2023-април 2024)

#### Рана зима (ноември-декември 2023)
На почетокот на ноември, позициските битки јужно од Бахмут продолжиле по должината на железничката линија Клештиевка-Андејевка-Курдиумивка, додека руските извори тврделе дека има зголемени офанзивни операции на линијата на акумулацијата Берховка северозападно од Бахмут. На 6 ноември, украински и руски извори известиле дека руските трупи направиле „маргинален“ напредок јужно од акумулацијата Берховка, иако во тоа време не било јасно дали тие повторно го зазеле целиот резервоар или само јужниот брег. На 10 ноември, руски извори објавиле дека руските трупи ги вратиле загубените позиции северно од Клештиевка и дрворедите северно од Андејевка, туркајќи ги украинските сили подалеку од железничката линија и автопатот Т0513, но украинските мини, беспилотни летала и артилерија го комплицирале напредувањето. За возврат, украинскиот Генералштаб известил за одбивање на напади во близина на Богдановка, Иванивске, Клештиевка и Андејевка.

Во средината на ноември, генералот Сирски потврдил дека руските сили ги интензивирале своите напади северно и јужно од Бахмут во обид да ја вратат иницијативата и да ги вратат загубените места.

На 13-14 ноември, руските трупи - вклучително и елементи на дивизијата „Бура“ на 98-та гардиска воздухопловна дивизија - напредувале западно од Јагодное  напредувајќи по дрворедот југозападно од Орохово-Василивка кон Богдановка и обезбедувајќи нови позиции во близина на резерватот Берховка. Руските трупи, наводно, ја преминале пругата северно од Клештиевка и ги консолидирале позициите, иако 93-та механизирана бригада на Украина тврдела дека артилерија ги турнала назад преку железницата. Јуриј Федоренко, командант на специјалистите за беспилотни летала „Ахил“, потврдил дека ситуацијата во правецот Бахмут станува комплицирана, заслужна за постојано менување на тактиката на руските трупи и тешката употреба на беспилотни летала на бојното поле. Во меѓувреме, украинскиот Генералштаб објавил дека одбил бројни напади северно и јужно од Бахмут во своите дневни извештаи, вклучително и кон Богдановка, Иванивске, Андејевка, Клештиевка и западно од Дубово-Василивка. На 16 ноември, Максим Жорин, заменик-командантот на 3-та ударна бригада, ги обвинил руските трупи за распоредување на хемиско оружје за време на судирите во близина на Бахмут.

До 19 ноември, Русите продолжиле со нападите кон селото Хромово, Богдановка, и против Клештиевка, каде што Украинците продолжиле да ги држат тактичките височини западно од селото. На 29 ноември Русија соопштила дека нејзините сили ја презеле контролата над Хромово.

До ноември 2023 година, и Русите и Украинците, наводно, користеле касетна муниција на источното боиште, при што руската касетна муниција била лансирана од воздух, а украинската касетна муниција, обезбедена од Соединетите Американски Држави, била истрелана преку артилерија. Околу 20 ноември, на интернет се појавило видео на кое руските сили, наводно, ги таргетираат украинските позиции во близина на Старомајорске со касетна муниција РБК-500 опремена со комплети за UMPK. Според онлајн магазинот *[[The War Zone (magazine)|The War Zone]]*, РБК-500 вградените во UMPK се сметаат за високо ефективни против персонал и меки цели, што ги прави логично оружје на избор за Русија во источна Украина, каде што борбите доминираат со рововски војни среде дрвореди и отворен терен. Според еден украински командант на вод на боиштето во Бахмут, нивната касетна муниција станувала сè понеефикасна како што Русите се прилагодувале; Руските трупи почнале да ги напаѓаат позициите во помалите единици и ги копале нивните ровови подлабоко и го отежнувале ударот.

Помеѓу 8 и 9 декември, на линијата Бахмут-Соледар, руските трупи, наводно, напредувале 1,5 километри и вкупно 3,5 километри во очигледен обид да го опколат Весело, кој се наоѓа на 20 километри североисточно од Бахмут. Повеќе од еден месец подоцна, на 18 јануари 2024 година, руското Министерство за одбрана тврдело дека руските трупи го зазеле Весело. Иако се наоѓа во близина на Соледар, таа ја означило првата населба освоена на јужниот приод кон линијатаСиверск - Белогоровка, дел од источното боиште кое останало главно стагнирано во текот на 2023 година. Руските тврдења за напредок не биле независно потврдени во тоа време.

Руските сили ја освоиле Маринка на 25 декември. Според *Њујорк Тајмс*, заземањето на разурнатиот град е дополнителен доказ дека руските сили ја презеле иницијативата во војната по главно неуспешната летна контраофанзива на Украина. Закочената украинска офанзива и обновените руски напади резултирале со тоа што руските сили на крајот зазеле повеќе територии во 2023 година отколку што изгубиле.

#### Пробивот на Авдејевка и истакнат Очеретино (јануари 2024-април 2024)
мини|Маринци од руската Пацифичка флота се борат во Новомихајловка, февруари 2024 година. Видео објавено од руското Министерство за одбрана.
Руската офанзива на боиштето кај Бахмут продолжило во јануари 2024 година, полека туркајќи на запад кон Часив Јар, со тековни судири во и во близина на Богдановка, и по должината на линијата Иванивске -Андејевка-Клештиевка. Генералот Олександар Сирски изјавил дека руските сили користат беспилотни летала камикази и електронско војување заедно со ударните групи поддржани од артилерија за да ја пробијат украинската одбрана на Бахмут. На 20 јануари 2024 година, украинскиот портпарол полковник Олександр Штупун изјавил дека Русија ги фокусира своите ударни операции во Донецк на Авдејевка и Новомихајловка, додавајќи дека руските копнени напади главно биле составени од пешадија, со многу ограничена поддршка за оклопни возила. Руските сили извршиле 592 артилериски напади и извршиле три ракетни напади на Донечкото боиште во изминатите 24 часа, според Штупун.

Кон крајот на јануари - почетокот на февруари 2024 година, руските сили ја пробиле украинската одбрана во Авдејевка и почнале да ги опкружуваат трупите на борбената 110-та механизирана бригада, што предизвикало украинско повлекување и резултирало со освојување на руските сили на утврдениот град по неколкумесечни смртоносни борби. Русите продолжиле да напредуваат западно од Авдејевка, наводно, заземајќи ги Ласточкино, Степове и Сверное до 27 февруари. Сирски изјавил дека 3-та ударна и 25-та воздушна бригада ги потиснале руските војници од Орловка на 29 февруари. Судирите продолжиле и за Новомихајловка, при што Русија соопштила дека ја освоила Побједа на 22 февруари, дополнително загрозувајќи го северното крило на Новомихајловка и ја проширила тампон зоната јужно од Маринка.

Во февруари-март 2024 година, руските сили продолжиле со офанзивните операции на правецот Богдановка-Часив Јар, имено по автопатот О0506, северно и североисточно од Иванивско, и со обид да ги заобиколат височините северно и северозападно од Клештиевка, според украинскиот воен набљудувач Костјантин Машовец. На 21-23 февруари, руски извори соопштиле дека руските трупи, вклучително и елементи на 98-та гардиска воздушнодесантна дивизија, влегле во источната периферија на Иванивско и напредувале кон улицата Садова среде жестоки судири. До 3 март, руските трупи стигнале до центарот на Иванивско. Украинската оперативно-стратешка група Таврија соопштила дека бранителите успеваат да изградат изолирани бедеми, бункери и противтенковски ровови среде борбите. По неколкунеделни борби, руското Министерство за одбрана соопштило дека е заземен Иванивско на 23 март, иако мапирањето на DeepState тврдело дека градот сè уште бил оспоруван од 2 април. Сепак, Русите го продолжиле напредувањето кон Часив Јар, наводно заземајќи ги оперативно важните височини северно од градот и Иванивско, соодветно.

Судирите продолжиле западно и јужно од Авдејевка во март и април 2024 година, особено по должината на линијата Тоненко - Орливка - Бердичи  и линијата Водјано - Првомајско. До 1 март, Русите имале упориште на источните предградија на Бердичи, влегле во централна Орливка и се заканувале на северното и источното крило на Тоненко. Русите подоцна соопштиле дека ја зазеле Орливка на 19 март и Тоненко на 21 март. На 12 март, руското Министерство за одбрана соопштило дека е заземено Невелско, село лоцирано на јужното крило на Првомајско и помалку од 15 километри (9,3 милји) северно од Красногоривка. Русите соопштиле дека го зазеле Водјано на 5 април и наводно го зазеле Првомајско до 10 април.

На 14-16 април, руските сили почнале да го прошируваат северното крило на Авдејевка, заземајќи ги дачите Зарија и брзо преминале кон воспоставување упориште во Очеретино. Руските трупи го искористиле пробивањето на одбраната, заземајќи го Очеретино до 28 април. Руските сили се прошириле значајното со брзо заземање на селата Новобахмутовка до 28 април и Соловеово до 1 мај долж јужното крило на Очеретино. Русите истовремено напредувале на втората оска линија север, источно од Очеретино, кон Новокалиново и Керамик, кои, наводно, биле освоени до 30 април, според DeepStateMap.live. По заземањето на Очеретино и Керамик, Русите дополнително напредувале кон север и го зазеле Архангелск до 5 мај, според DeepState; Русија подоцна тврдела дека го освоил Архангелск на 25 мај.
мини|Оштетени згради во Часов Јар, 30 март 2024 година
На 25 април, Институтот за проучување на војната оценил дека иако Русија барала дополнителни „тактички придобивки“ северозападно од Авдејевка, Часов Јар останал примарна цел на пролетната кампања.

### Руска кампања пролет-зима (април 2024 година – денес)

#### Донечка област
Руските медиуми на 5 април објавиле дека нивните војници влегле во источните предградија на Часов Јар. Источната команда на Украина ги негирала овие извештаи, но признала дека ситуацијата во периферијата на градот станала „напната“. На 6 април, генерал-полковник Олександр Сирски – кој го наследил Валериј Залужни како врховен командант на Украина на 8 февруари – изјавил: „*Денес се водат најжестоките битки во областите Првомајско и Водјано, како и источно од Часов Јар, каде што се обидува да ги пробие нашите одбранбени линии*“.

На 13 април, Сирски изјавил дека ситуацијата на источното боиште „*значително се влошила*“ во последните денови и дека борбите се интензивирале по руските претседателски избори во 2024 година. Сирски делумно ги припишал неодамнешните руски придобивки во Донечката Област на нивното супериорно вооружување и зборувал за потребата од обука на повеќе украински пешадиски единици. Истиот ден, DeepStateMap.live објавил дека руските сили ја зазеле Богдановка, која се наоѓа на помалку од 6 милји (10&nbsp;км) источно од Часов Јар; руското Министерство за одбрана подоцна го потврдило неговото освојување на 21 април.

Истовремено со битките за Часов Јар и Красногоривка, руските трупи, исто така, продолжиле со копнениот напредок на другите линии во Донецк до мај 2024 година. Руските трупи, наводно, влегле во Уманско на 9 мај. По локална офанзива, руските трупи ги вратиле Клештиевка и Андејевка до 23 мај, завршувајќи со месечната позициска војна откако Украина ги вратила разурнатите села во септември 2023 година. Русија соопштила дека го освоила селото Нетајлово на 27 мај, кое се наоѓа на помалку од 15 километри северозападно од периферијата на градот Донецк. Украинскиот Генералштаб објавил „напнати“ судири во близина на Нетајлово, но не го потврдил или негирал заземањето на селото.
[мини| Руски војници управуваат со беспилотни летала FPV против украинските позиции во [Донечка Област|Донечката област, 6 јуни 2024 година. Видеото го објавило руското Министерство за одбрана.]]
По неколкумесечни судири по падот на Маринка, руските извори објавиле заземање на Георгиевка околу 14 јуни 2024 година. Министерството за одбрана на Обединетото Кралство навело во своето ажурирање на разузнавањето од 18 јуни дека руските сили најверојатно ја зазеле Новолександровка. Селото се наоѓа на нешто повеќе од 12 милји западно од Авдејевка и се наоѓа на пристапот до патот Т-05-04, еден од главните патишта за снабдување на украинските сили на Донечкото боиште што ги поврзува Покровск, Костијантинивка и Бахмут.

На 18 јуни, Русија започнала нова офанзива кон градот Торецк, и до 21 јуни зазела село источно од него, Шуми. Борбите започнале во сателитските населби источно од Торецк, Пивден, Зализно, Дружба и Пивнично, а до крајот на јуни руските сили имаа упориште во сите овие населби. На 2 јули, руските сили напреднале 4 километри на север за да стигнат до јужниот дел на Њу-Јорк, рурална населба јужно од Торецк, обидувајќи се да го заземе Торецк од исток и југ.

Паралелно со напредокот во близина на Торецк, руските сили продолжиле да се прошируваат по Авдејевка по заземањето на Новолександривка; Сокил до 6 јули  и Восход до 11 јули  и двете места биле освоени, западно од Очеретино. Урожајно, источно од Старомајорско, бил преземен околу 13 јули, и во правец на Сиверск, руските сили повторно започнале со офанзивните маневри за да ги заземат Спирно и Ивано-Даривка околу 17 јули.

На 18 јули, руските сили влегле во Прохрес, западно од Очеретино, и го зазеле на 19 јули, означувајќи нова фаза за битката северозападно од Авдејевка, додека руските сили напредувале и се надевале дека ќе го заземат градот Покровск, клучен украински логистички центар што поврзува два автопати за снабдување. Руските сили ги освоиле и селата Лозуватско и Волче, северно и јужно од Прогрес, во неделата по заробувањето на вториот. Ситуацијата, опишана како „напната и тешка“, и неодамнешниот руски напредок на Покровскот боиште, се припишуваат на недостатокот на украински резерви и работна сила.  На 24 јули, Русија започнала голем механизиран напад кон Курахово, со големи загуби; друг бил лансиран од Русија кон Костијантинивко во Покровски Рајон истиот ден, повторно преземајќи значителни загуби, но сепак стекнувајќи основа во селото.

Русија продолжила да прави значителен напредок во насока на Покровск во август, додека ја проширила својата контрола во областа во и околу Торецк. Покровското боиште станало најактивната област на боиштето како главна цел на Русија во источна Украина до почетокот на август. По упадот на Украина во руската Курска област на почетокот на август, стапката на руско напредување во близина на Покровск се зголемила, каде што руските сили на линијата на напредување биле засилени. До средината на август, Русија наводно била на 10 километри од Покровск, и продолжила да напредува низ населбите источно од градот, вклучително и во Гродовка, град кој се наоѓа на последната одбранбена линија (линија што минува низ Гродовка–Новогродивка–Селидовка од север кон југ) пред самиот Покровск. Кон крајот на август, Русија влегла во Торецк од две линии на напредување, влегувајќи во него од Пивнични на исток и Зализно на југ. На 27 август, Русија го зазела клучниот град Новогродивка, девет километри источно од Покровск, во ангажман кој наводно траел само три дена. Следниот ден, наводно, започнале борби над Селидово, бидејќи руските сили влегле во градот од исток, заземајќи делови од автопатот Е50 југоисточно од Покровск.

Русија истовремено зазела значителни делови од автопатот што се протега од Маринка до Угледар и веројатно целосно го зазела селото Костијантинивка, пресечено со патот на 27-ми август. Кон крајот на август била започната обновена офанзива кон Угледар. Селата Пречистивка и Водјано биле заземени на 3 и 8 септември, западно и североисточно од Угледар, додека се појавиле напади во близина на самиот Угледар. Руските сили напредувале околу градот и развиле опкружување околу него, отежнувајќи го преносот на украински резерви во градот и способноста на бранителите да се движат надвор од него. Градот бил заземен од Русија на 1 октомври.

На 9 септември бил заземен градот Красногоровка. На 17 септември, Русија го зазела градот Украинск, југоисточно од Покровск, откако нивните сили наводно влегле во градот до 6 септември. Во септември, во близина на Украина, започнале борби околу населбата Цукурин  и градот Горник, додека руските сили дополнително притискале кон Курахово. До 10 октомври, Русија ја зазела населбата Цукурин јужно од Селидове, и Миколаивка, Красни Јар до Мирноград. Русија ги зазела градовите Селидове  и Горник кон крајот на октомври.

Источно од Курахово, руските сили презеле целосна контрола над Максимилијанивка во средината на октомври, како и населбата Остривско кај акумулацијата Курахово. По заземањето на селото, започнале борбите за Курахово. Руските сили ја зазеле рударската населба Курахово  и напредувале кон селото Курахов кон крајот на октомври.

По заземањето на Угледар, руските сили го искористиле падот на градот за да направат значителен напредок северно и северозападно од него; населбите Богојавленка, Новокраинка, Јасна Полјана Першотравенск, и Максимивка  биле освоени кон крајот на октомври до почетокот на ноември 2024 година.

По два месеци борби, руските сили го освоиле Курахово кон крајот на декември 2024 година. Било потврдено дека електраната Курахово била под руска контрола на почетокот на јануари 2025 година. Кон крајот на јануари, руските сили ја зазеле утврдената населба Велика Новосилка.

#### Северна Харковска област
мини|Оштетени и уништени згради во Вовчанск, 2 јуни 2024 година
Како што руските сили продолжиле со постепен напредок во областите Донецк и Луганск, тие започнале и нова офанзива во украинската Харковска Област на 10 мај, користејќи гранатирање, воздушни напади и пешадија за да ја нарушат одбраната во правците Вовчанск и Харков. На 17 мај, генерал-полковникот Олександр Сирски изјавил дека новата офанзива „*ја прошири зоната на активни непријателства за речиси 70 километри*“. До 21 мај, Русија повторно окупирала 13  села и населби во Харковската Област и напредувала до северниот брег на реката Вовча во Вовчанск.

Во врска со целта на операцијата, раните шпекулации се движеле од тоа како заеднички напор да се заземе Харков до тоа што служел како место за растегнување на украинските одбранбени линии, принудувајќи ги да ги префрлат резервите подалеку од другите боишта, особено во Донбас. На 17 мај, претседателот Владимир Путин изјавил дека Русија има за цел да создаде „тампон зона“ во Харковската Област за да спречи понатамошни напади врз Белгород, додека негирал дека има планови за заземање на градот Харков. Претходно истата недела, украинскиот претседател Володимир Зеленски изјавил дека рускиот напредок бил запрен на првата линија на одбрана, додека шефот на украинската разузнавачка служба Кирило Буданов, наводно, предупредил дека Русија може да изврши нов копнен упад во Сумската Област.

До 23 мај, руските трупи биле „целосно заглавени“ среде урбаната борба во Вовчанск, според Сирски. На 24 мај, Генералштабот на Украина изјавил дека украинските сили ја „запреле“ офанзивата во Харков и спроведувале контранапади, додавајќи дека најинтензивните борби во Украина се воделе во областите Харков и Донецк.

#### Луганска област и источна Харковска област
На 20 мај, руското Министерство за одбрана соопштило дека целосно ја вратило Белогоровка во Луганската Област, но украинскиот Генералштаб изјавил дека украинските сили сè уште ги задржиле руските сили во близина на населбата.

На 27 мај, Русија го објавила освојувањето на селото Иванивка во североисточната Харковска Област, кое се наоѓа на околу 20 километри источно од Купјанск. На 9 јуни, Институтот за проучување на војната оценил дека руските сили „најверојатно неодамна го зазеле“ селото Иванивка во Харковската Област цитирајќи геолокацирани снимки.

На 20 јули, било потврдено дека Русија повторно го зазеле Песчано во источната Харковска Област.

На 29 август, снимката покажала дека Русија напредувала во центарот на Синкивка, а некои извори соопштиле дека селото било заземено. На 30 август, Русија го зазела селото Стелмаховка.

До 6 септември, руските сили целосно ја зазеле Синкивка. Дополнителен напредок на југ во следната недела бил направен во северна Петропавловка.

До 10 октомври, руските сили ја зазеле Мјасожаровка.

## Жртви

### Воени жртви
Според украински извори, повеќе од 500 ранети руски војници, повеќето од нив неодамна мобилизирани, биле хоспитализирани во окупираниот град Горловка помеѓу 10 и 16 ноември 2022 година.

На 1 октомври 2023 година, украински снајперски тим од 20 мажи наречени „*Духовите на Бахмут*“, соопштил дека убиле 558 Руси за време на битката досега, а нивниот водач (наречен „Дух“) наводно бил одговорен за 113 од нив. Тие, исто така, соопштиле дека само двајца од нив биле ранети.

Од јануари 2024 година, украинските некролози ги запишале имињата на 7.644 украински војници убиени за време на Битката кај Бахмут.

Во април 2024 година, Украинската здружена оперативна група Хортица соопштила дека Русија претрпела „вкупни загуби“, само во источниот правец, од 24.156 персонал, 308 тенкови, 671 оклопни возила, 575 пиштоли и минофрлачи, 19 MLR, плус 871 друг систем за опрема.

Во мај 2024 година, Украинците соопштиле дека руските загуби во источниот правец биле 25.665 персонал, 408 тенкови, 814 АФВ, 816 пиштоли и минофрлачи, 26 MLR, 1.363 возила, 79 противтенковски оружја, 5 тешка опрема „210 парчиња пламено фрлачи“, бројни системи „210 огнени фрлачи“, 5 парчиња огнено оружје и други видови опрема.

Во јуни 2024 година, групата „Хортиција“ повторно соопштила за руски загуби на исток, тврдејќи дека „елиминирале“ 31.936 луѓе од персоналот, 342 непријателски тенкови, 592 оклопни борбени возила, 1.084 пиштоли и минофрлачи, 13 MLR, 1.302 воздушни одбранбени системи, 4 противтенковски системи и еден авион, плус разни други системи за оружје.

Во јули 2024 година, Украинците соопштиле дека вкупните руски загуби биле 31.748 војници (вклучувајќи 6.460 убиени за една недела помеѓу 15 и 22 јули) само во источниот сектор. Потврдени загуби на опрема се 282 тенкови, 608 AFV, 1.121 пиштоли и минофрлачи, 14 MLR, 5 тешки фрлачи, 64 противтенковски оружја, 5 пиштоли АА, 1.423 возила, 264 парчиња „специјална опрема“ плус друга опрема и 3 авиони.

Во август 2024 година, Украина соопштила дека им нанела 32.988 жртви на Русите тој месец, со 184 тенкови, 502 AFV, 1.143 артилериски системи, 34 MLR, 51 противтенковски оружја, 1.510 возила, 391 возила, 391 тешка специјална опрема.

Институтот за проучување на војната објавил дека руските сили претрпеле околу 80.110 жртви за време на засилените офанзивни напори против Купјанск во Харковската Област и Селидове, Курахово и Угледар во Донечката област во септември и октомври 2024 година, или „приближно 20.000 американски сили во текот на операциите на Ирак и Авганистан претрпеле речиси 20.000 повеќе жртви во текот на 20 години“. Според министерот за одбрана на Обединетото Кралство, Џон Хили, Русија губела 1.345 војници дневно, или околу 41.980 жртви, во октомври 2024 година, со 1.271 дневни загуби или околу 38.130 жртви во септември. Податоците собрани од Орикс покажуваат дека руските сили изгубиле и 197 тенкови, 661 оклопен транспортер (АПЦ) и 65 артилериски системи поголеми од 100 мм, додека зазеле 1.517 квадратни километри територија, „*површина помала од една третина од големината на Делавер*“.

Групата Хортица соопштила и дека Русите претрпеле „колосални“ загуби од над 35.000 жртви во нивната оперативна зона во текот на ноември 2024 година. Институтот за проучување на војната објавил дека украинскиот воен набљудувач Петро Черник на 3 декември соопштил дека руските сили губат 1.700 војници дневно и претрпеле вкупно 45.000 жртви во ноември 2024 година „*како што се обидувале да одржат засилени офанзивни операции во источна Украина*“. Министерството за одбрана на Обединетото Кралство се согласило со оваа проценка, тврдејќи дека руските сили претрпеле околу 45.690 вкупни жртви, трпејќи 1.523 жртви дневно во ноември 2024 година и нешто повеќе од 2.000 жртви во еден ден за прв пат на 28 ноември 2024 година. Покрај тоа, било соопштени и дека биле уништени 307 руски тенкови, 899 борбени возила и 884 артилериски системи. Институтот за проучување на војната понатаму објавил дека руските сили претрпеле околу 125.800 жртви „*во период на засилени офанзивни операции*“ во септември, октомври и ноември 2024 година во замена за 2.356 квадратни километри добивка, „*приближно 53 руски жртви на освоен квадратен километар од украинската територија*“.

На 3 декември, потполковникот Назар Волошин соопштил дека руските сили изгубиле 9.000 жртви и 40 тенкови во источна Украина во текот на претходната недела.

### Цивилни жртви
Според Људмила Денисова, комесар за човекови права во Украина, четворица цивили загинале кога граната го погодила нивниот дом во текот на ноќта на 9 март во селото Слобожанске, кое се наоѓа во Изјумскиот регион.

Во руското гранатирање на Дергачи на 11 март, наводно, загинале тројца цивили.

На 14 март, двајца цивили, наводно, биле убиени во руско гранатирање на куќи во Харков, а едно дете загинало откако руско гранатирање погодила градинка во Чугујев. На 17 март, најмалку 21 лице, наводно, биле убиени по руското гранатирање во Мерефа.

## Белешки

## Наводи

Категорија:Боишта во Руската инвазија на Украина

Категорија:Статии со извори на руски (ru)
Категорија:Статии со извори на украински (uk)