open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Белмопан

**Белмопан** е главен град на Белиз и има околу 14.000 жители.

Се наоѓа на надморска висина од 76 метри. Бил изграден источно од истоимената река, 80 километри од брегот на Карипското Море, каде се наоѓа поранешниот главен град на Белиз - Белиз. Градот Белиз бил седиште на државата Белиз сè до неговото уништување од ураган во 1961 година. Владата се преселила во Белмопан во 1970. Зградата на народното собрание е дизајнирана така што претставува преткокумбовски мајански храм. Белмопан е еден од најмалите главни градови во светот.

## Наводи

## Надворешни врски

* Карта на Белмопан 
* Онлајн-Портал за Белмопан 

Категорија:Белиз
Категорија:Градови во Белиз
Категорија:Белмопан
Категорија:Главни градови во Средна Америка
Категорија:Плански градови
Категорија:Населени места основани во 1970 година
Санто Доминго

thumb|300px|Плоштад Колон.

**Санто Доминго де Гусман** (*Света Недела*) е главен град на Доминиканската Република. Овој град има околу 2.253.437 жители. Градот се наоѓа на островот Хиспаниола, на бреговите на Карипското Море. Сместен е на устието на реката Озама. Санто Доминго е најстарата постојано населена европска населба во Америка и бил првото седиште на шпанските колонијални територии.

## Наводи

Санто Доминиго
Категорија:Градови во Доминиканска Република
Категорија:Санто Доминго
Категорија:Главни градови во Карибите
Категорија:Населени места основани во 1502 година
Писателска блокада

right|thumb|243x243px|Приказ на писателска блокада
**Писателска блокада** — феномен кој се случува кај писателите и се одликува со неволност или безидејност во нивната писателска дејност. Обично писателските блокади се случуваат по некој период на екстремна умствена креативна работа од страна на писателот, по која тој се чувствува „истрошен“ и неволен да продолжи со своето пишано дело.

Поимот „писателска блокада“ во некои јазици, па и во македонскиот, се употребува и да се означи период на некој човек во којшто тој привремено престанува да твори, без разлика дали е тоа пишано дело, музичко дело или друго.

Категорија:Психологија
Панславизам

thumb|250px|Панславистичкото знаме воведено на конвенцијата во Прага, 1848
**Панславизмот** е движење од средината на XIX век, чија цел е обединување на сите словенски народи. Во фокусот бил Балканскиот Полуостров, каде што Јужните Словени биле под контрола на две големи империи, Австроунгарија и Отоманското Царство. Од страна на Руската Империја, односно СССР подоцна, панславизмот бил користен во политички пропагандни цели.

## Потекло

Панславистичките идеи за првпат биле изложени од страна на хрватите Винко Прибојевиќ (почеток на XVI век) и Јурај Крижаниќ (среднина на XVII век). Сепак, панславизмот како движење започнува како и пангерманизмот, од чувството за единство и национализам присутен и кај етничките групи под француска доминација за време на Наполеоновите војни. Првата панславистичка конвенција била одржана во Прага, 1848 година.

Најчесто користени симболи на панславизмот се панславистичките бои (црвено, бело, сино) и панславистичката химна "Хеј, Словени". Трите пансловенски бои кои ги симболизираат слободата и револуционерните идеи се јавуваат на знамиња на држави во кои словенската нација e застапена, како Русија, Чешка, Србија, Словачка, Хрватска, Словенија, Црна Гора, но и држави кои немаат словенски нации како Велика Британија, САД, Холандија, Филипини.

## Наводи

## Поврзано
* Словени
* Словенска Европа
* Словенски јазици

Категорија:Словени

Категорија:Паннационализам
Категорија:Политички теории
Бриги

**Бригите** (или *Фриги*) се етничка заедница која во предисторискиот, протоисторискиот период и периодот на антиката го населувала просторот на Албанија, Епир и Македонија.

Бригите биле биле една од најстарите и најбројни индоевропски популации на Балканот. Ги населувале јужните предели на централниот балкански простор. Нивното присуство е посведочено на територијата на планината Пангај, на исток од реката Вардар, до Албанија, Епир, охридската облат и Пелагонија. Како бројна популација, на почетокот на 1 милениум п.н.е. Бригите исчезнале од Балканскиот Полуостров а дел од нив се преселил во Мала Азија. Меѓутоа нивните културни и лингвистички влијанија се присутни на поширокиот балкански полуостров. Како важен супстрат Бригите учествувале во етногенезата на повеќе балкански популации. Според јазичните остатоци, констатирана е блискост меѓу бригискиот јазик и јазикот на Македонците и Пајонците. Бригискиот јазик, ономастиката и елементи на нивната материјална култура станале дел од наследството и културите на Македонците и Пајонците.

## Етимологија на името
Генерално се смета дека Бригите се поврзани со Фригите, кои за време на класичниот антички период живееле во западна Анадолија. И двете имиња, *Бриги* и *Фриги*, се смета дека се варијанти на еден ист корен. Врз основа на археолошки докази, некои историчари (на пример Никола Хамонд, Ежен Н. Борза и др.) тврдат дека Бригите/Фригите биле дел од Лужичката култура кои се преселиле на јужниот Балкан за време на Доцниот бронзен период.

Нема точни податоци за потеклото на името на Бригите. Во 1844, Херман Милер сугерирал дека името можеби е поврзано со истиот индоевропски корен од германското *Berg* (гора, планина) и словенското *брег* (кое освен брег, значело и врв, рид, планина), i.e. IE . Доколку е така би било сродно со западноевропските имиња на племиња како келтските Бриганти и германските Бургунди, семантички мотивирано од некои аспекти на зборот кој значи 'висок, издигнат, благороден, познат'.

### Лични имиња

Според зачуваните лични имиња, Бригите имаат сличности со античките Македонци, Пајонци, Мигдонци, Едонци и особено со малоазиските Фригијци. Веројатно тие биле првичното етничко јадро од кое подоцна се диференцирале овие старобалкански народи.

Некои лични и географски имиња споменати од старите автори можеби етимолошки се поврзани со "Бригите":

*Бригиски острови во претпоставената јадранска делта на Истрос, спомената во епската поема Агронаутика.
*Бригијас или Бригиум, градот *[[Охрид|Лихнидос]]*.

## Историја

Најстаро спомнување на Бригите во историските извори е во врска со нивниот конфликт со Теспротијците кои го населувале просторот на јужна Албанија во времето на Тројанската војна.Античките извори ги посведочиле Бригите во близина на Лихнидското Езеро и горното течение на реката Еригон (Црна Река). На поширокиот балкански простор тие се лоцираат источно од долното течение на реката Вардар, под планината Бермион, во северозападна Грција и југоисточна, јужна и централна Албанија до Дирахион на север.

## Наводи

Категорија:Древни народи
Чаир

:*Оваа статија се однесува на населбата Чаир. За општината, видете [[Општина Чаир]].*

thumb|right|200px|Улица во Чаир
**Чаир** () — високоурбанизирана населба во Скопје која се наоѓа на левата страна на реката Вардар, на 2&nbsp;км оддалеченост од центарот на градот. Постојат докази дека просторот каде сега се простира населбата бил населен уште пред 7000-8000 години. Чаир се наоѓа во северниот дел на Скопје и припаѓа кон општина Чаир. На север се граничи со населбата Бутел II, на исток со ридот Гази Баба, на запад со населбата Топанско Поле, а на југ со Центар.

Чаир била прогласена за посебна општина во 1976 година кога бил донесен Законот за образување општини во градот Скопје и за утврдување на нивните подрачја. Во 2005 година Општина Чаир со територијална поделба добила нови граници, односно во нејзината територија се припиваат населбите „Битпазар“ и „Јаја Паша“, кои претходо биле дел од општина Центар, а се издвојува населбата Бутел со околните села кои заедно формираат нова Општина Бутел.

## Историја
мини|лево|Црквата „Св. Ѓорѓи“ во Чаир

Денешната Општина Чаир името го добила од Турците, и потекнува од турскиот збор *çair* што на турски значи ливада. Кога Турците Османлии го зазеле Скопје, голем дел од нив се населиле на левиот брег на реката Вардар. Овој дел од градот бил послабо населен, па затоа Турците тука ги подигнале своите домови. Територијата на денешната населба Чаир во тоа време била речиси ненаселена и била ливада, па од таму новото маало кое почнале да го населуваат Турците го нарекле ливада (''Çayır'). Ова маало се протегало од Пајко маало и Карадак маало по течението на реката Серава сè до тогашната периферија на градот, односно до денешна Гази Баба. Со текот на времето, во овој дел почнале да се населуваат и Македонци кои во Скопје се доселувале од разни делови на Македонија. Во Чаир населението претежно живеело во куќи. Преовладувале изолирани одделни куќи со дворови и големи порти кои ја криеле интимната домашна атмосфера, што е карактеристично за муслиманскиот начин на живеење. Османлиите подигнале и неколку згради од кои денес има само остатоци. На самиот крај на населбата Чаир се наоѓале христијански гробишта. Но во 1888 година турските власти им забраниле на христијаните на овие гробишта да ги погребуваат покојниците. Од нив денес нема траги. Главно обележје на Чаир била реката Серава. Секој викенд по течението на Серава се собирале жените, и муслиманки и Македонки, и переле на реката.

## Демографија
Според Пописот од 2002 година, населба Чаир има 39.179 жители.

Категорија:Географија на Скопје
Институт за историја на уметност и археологија

**Институтот за Историја на уметноста со археологија** при Филозофскиот факултет е наследник на Групата за историја и уметност основана во учебната 1946/47 година. Групата привремено била затворена во 1951 година, но наставата по Историја на уметноста во различен обем и степен е одвивана во рамките на Групата за историја. Наставата од почетокот е изведувана со научен кадар од Македонија и од други места на тогашна Југославија. Со време, создаден е наставно-научен кадар кој е вклучен во повторно основаната Наставно-научна студиска група за историја на уметноста со археологија, која започнала со работа учебната 1973/74 година. Таа прерасна во сегашниот Институт за историја на уметноста со археологија. 
## Библиотека
Библиотеката на Институтот за историја на уметноста и археологија е наследник на библиотеката којашто функционирала во рамките на Групата за историја на уметноста при Филозофскиот факултет во Скопје, оформена во учебната 1946/47 година. Таа располага со специјализирана литература на повеќето светски јазици од областа на дисциплините коишто се изучуваат на Институтот, археологијата и историјата на уметноста, од предеисторискиот период до денес. Таа располага со околу 8000 книги и периодични изданија од домашни и странски издавачи. 
## Денешни наставници и соработници
* Елица Манева, редовен професор 
** Средновековна археологија 
** Ранохристијанска археологија
* Владимир Величковски, вонреден професор 
** Модерна и современа уметност 
** Современа македонска уметност
* Елизабета Димитрова 
** Вовед во историја на уметноста 
** Историја на уметноста на македонскиот народ-среден век 
** Ранохристијанска археологија
* Драги Митревски, редовен професор 
** Праисториска археологија 
** Протоисториска археологија 
** Методологија на теренските археолошки истражувања
* Виктор Лилчиќ, вонреден професор
** Вовед во археологијата 
** Класична археологија II (Римска археологија) 
** Методологија на кабинетските археолошки истражувања
* Никос Чаусидис, доцент 
** Музеологија и конзервација 
** Музеологија 
** Занаетчиски технологии и конзервација 
** Ликовна семиотика
* Анета Серафимова, доцент 
** Историја на византиската уметност 
** Историја на македонскиот народ од 15.век до 1900.
* Снежана Филипова, доцент 
** Средновековна европска уметност 
** Хералдика
* Татјана Филиповска, доцент 
** Западноевропска уметност на новиот век
* Марјан Јованов, асистент 
** Историја на уметноста на старите народи 
** Класична археологија I

Историја на уметност и археологија
Историја на уметност и археологија
Хавана

**Хавана** () е главен град на Куба кој со своите 2,5 милиони жители е најголем град во Куба и на Карибите. Хавана се наоѓа на околу 160 км југозападно од Ки Вест на Флорида Киз. Градот Хавана (официјално: "*Ciudad de la Habana*") е една од покраините на Куба.

Хавана се наоѓа на брегот на Флоридскиот Проток. На островот Куба, овој град е сместен во неговиот северозапад и е опкружен од провинцијата Хавана на југ, исток и запад.

Конквистадорот Диего Веласкес де Куељар ја основал Хавана во 1515 година, на јужниот брег на островот, блиску до денешниот град Сиргидеро де Батабано. Градот Хавана бил преселен на сегашната локација (тогаш позната како Карењас) во 1519 година.

Хавана била првобитно трговско пристаниште, а станала главен град на шпанската колонија Куба во 1607 година, како и главно пристаниште на шпанските колонии во Новиот Свет.

### Општини
Градот е поделен на 15 општини или „околии“, кои потоа се делат на 105 маала наречени „народни совети“ (*consejos populares*).

* Аројо Наранхо
* Бојерос
* Гванабакоа
* Диез де Октубре („10 Октомври“)
* Которо
* Лиса
* Маријанао
* Плаза де ла Револусион (Плоштад на револуцијата)
* Плаја
* Регла
* Сан Мигел дел Падрон
* Сентро Хабана
* Серо
* Хабана Веха (Стара Хавана)
* Хабана дел Есте (Источна Хавана)

## Хавана како тема во уметноста
* „Поетот пристига во Хавана“ - циклус песни на шпанскиот поет Федерико Гарсија Лорка.
* „Блек енд вајт“ (руски: *Блек энд уаҋт*) - песна на рускиот поет Владимир Мајаковски од 5 јули 1925 година.
* „Ла Хабанера“ (шпански: *La Habanera*) — песна на швајцарската електро-поп група Јело (*Yello*) од 1987 година.
* „Хаванска афера“ (англиски: *Havana Affair*) - песна на американската панк-рок група Рамоунс (*Ramones*) од 1976 година.

## Надворешни врски

* Карта на Хавана 
* Слики на луѓе и места во Хавана 
* Марк Моксон, патописец - Страница за посетата на писателот на Хавана во 2005 година (со фотографии)

## Наводи


Категорија:Градови во Куба
Хавана
Категорија:Покраини во Куба
Категорија:Главни градови во Карибите
Категорија:Главни градови во Азија
Категорија:Населени места основани во 1515 година
Хрватски месеци

**Хрватските месеци** кои се користат со грегоријанскиот календар од Хрватите се разликуваат од латинските имиња на месеците во другите земји бидејќи се зачувани во нивниот црковнословенски облик, исто како традиционалните македонски месеци (дадени за споредба), иако може да се види дека постојат значајни разлики:

## Поврзано
* Македонски месеци

Категорија:Календари
М
Сан Хуан

[thumb|right|200px|Сан Хуан гледан од [вселената, јули, 1997 година.]]
218px|thumb|десно|Градското собрание на Сан Хуан, со Плаца де Армас на предниот дел.

**Сан Хуан** (на шпански: *San Juan*) е главниот и најголемиот град во Порторико, сместен на североисточниот дел од островот. Според  пописот од 2020 година, градот има 342,259 жители , правејќи го 42 најголем град под јурисдикција на САД. Сан Хуан е ѝ најстарата европска населба во САД.

## Историја

Сан Хуан е основан од шпанските колонисти во 1521 година, а тој е најстариот град во Порторико. Денес, Сан Хуан е најважното пристаниште, како и главниот производствен, финансиски, културен и туристички центар на островот. Сан Хуан со околните општини (Бајамон, Каролина, Гвајнабо итн.) има околу 1,3 милиони жители, како резултат на што од 3 Порториканци, барем само еден живее во оваа област. Главните аеродроми во областа се Луиз Муњос, сместен во Каролина и Фернандо Рибас Доминики, сместен на Исла Гранде во Сан Хуан.
## Наводи

## Надворешни врски

* Карти на Гугл
* Град Сан Хуан
* Национален парк сервис - Сан Хуан
* Фотографии од Сан Хуан - Тера Галерија
* Plaza Las Américas 

Сан Хуан
Категорија:Порторико
Категорија:Главни градови во Карибите
Категорија:Главни градови во Азија
Категорија:Населени места основани во 1508 година
Убава наша татковино

**Убава наша татковино** () е државната химна на Хрватска. Истата била химна на Социјалистичка Република Хрватска, и со независноста во 1991 г. станала и химна на независна Хрватска.

Оригиналниот текст го напишал поетот Антун Михановиќ и првпат ја издал под насловот *Horvatska domovina* („Хрватска татковина“) во 1835 година. Музиката ја компонирал српскиот пограничен жител по име Јосиф Руњанин во 1846 г. Според некои извори, мелодијата е преземена од делото „Лучија ди Ламермур“ на Гаетано Доницети.

Целосната песна била обработена и хармопнизирана од Ватрослав Лихтенегер во 1891 годнина, и за првпат била изведена како хрватска химна истата година, под насловот „Lijepa naša“. Оттогаш текстот има доживеано мали исправки.

## Текст
### Хрватски
:Lijepa naša domovino, 
:Oj junačka zemljo mila, 
:Stare slave djedovino, 
:Da bi vazda sretna bila!

:Mila kano si nam slavna, 
:Mila si nam ti jedina, 
:Mila kuda si nam ravna, 
:Mila kuda si planina!

:Teci Dravo, Savo teci, 
:Nit'ti Dunav silu gubi! 
:Sinje more, svijetu reci, 
:Da svoj narod Hrvat ljubi!

:Dok mu njive sunce grije, 
:Dok mu hrašće bura vije, 
:Dok mu mrtve grobak krije, 
:Dok mu živo srce bije!

### Македонски
:Наша убава татковино, 
:Ој јуначка земјо мила. 
:Старославна дедовино, 
:Вечно да си ми среќна!

:Мила си ни колку што си славна, 
:Мила си ни ти единствена, 
:Мила си ни кај си рамна, 
:Мила кај си планина!

:Течи Драво, Саво течи, 
:Ни ти Дунав, сила не губи, 
:Сино море кажи му на светот, 
:Дека својот народ хрватот го љуби!

:Додека нивите му ги грее сонце, 
:Додека дабовите бура му ги вие, 
:Додека мртвите гробот му ги крие, 
:Додека срцето живо му бие!

## Поврзано
* Хрватска
* Грб на Хрватска
* Знаме на Хрватска

## Надворешни врски
* Убава наша татковино на Викиизвор.
* „Лијепа наша домовино“ на RealAudio stream (20.6 кбит/с) 
* „Лијепа наша домовино“ во MP3 формат

## Наводи


Категорија:Национални химни
Категорија:Хрватски културни симболи
Категорија:Национални симболи на Хрватска
Категорија:Композиции во це-дур
Тегусигалпа

мини|Катедралата во градот

**Тегусигалпа** (кратко име: **Tegus**) е главниот град на Хондурас. Има 1.682.725 жители (2006) и е најголем град во републиката.

Градот се наоѓа во долина со истото име. Името е изведено од нахуатлскиот јазик *Teguz-galpa*, со значење *сребрени ридови*. Индустријата на градот вклучува текстилна, шеќерна и индустрија за производство на цигари.

## Надворешни врски

* Интерактивна карта на Тегусигалпа 
* Туристички водич за Тегусигалпа и Хондурас 

тегуси
Категорија:Градови во Хондурас
Категорија:Хондурас
Категорија:Тегусигалпа
Категорија:Главни градови во Азија
Категорија:Населени места основани во 1578 година
Домус

right|thumb|250px|План на римски домус
right|thumb|250px|План на римски домус со грчки додаток
**Домус** (лат. *domus*) била куќа во Стариот Рим и сите други градови во империјата која ја поседувале богатите патриции. (Средната класа и сиромашните живееле во станбени згради наречени *[[инсула|инсули]]*.) *Домусот* имал повеќе соби, и два внатрешни двора: *[[Атриум (архитектура)|атриум]]*, кој бил средиштето на домусот, околу кои се наоѓале *кубикулите* (спални соби) и олтар за куќните богови, *[[триклинум]]* каде гостите лежеле на каучи и јаделе, *таблинум* (дневна соба, или работна соба) и продавници кои биле отворени нанадвор.

## Римскиот ''домус''
Во градовите, ширум Римското Царство богатите живееле во куќи со малку надворешни прозорци. Ова било за да се спречи бучавата од улиците. Богатите често ги издавале под наем двете предни соби од нивната куќа на трговци ако живееле на прометни улици. Богатиот римјанин живеел во голема куќа поделена на два дела, и поврзаа со таблинум или работна соба или пак мал ходник.

Главниот влез во куќата се наоѓал на улицата, и се состоел од двокрилна врата, зад која се наоѓал краток ходник кој водел во атриумот. Атриумот бил најважниот дел од куќата, каде се примале гостите и штитениците. Тој имал високи тавани и често имал малку мебел за ефект на голем простор. Во средиштето на таванот имало квадратeн отвор наречен комплувиум низ кој доаѓала дождовница, која се лизгала навнатре по ќерамидниот покрив. Директно под комплувиумот бил имплувиумот, кој бил плиток квадратен базен во кој се собирала дождовницата, и истиот често бил украсен со мермер. Околу него се наоѓал подот или мал мозаик.

Околу атриумот биле главните соби на семејството: мали *[[кубикулум|кубикули]]* или спални соби, *[[таблинум]]* или работна соба, и *[[триклинум]]* или трпезарија. Во главната спална имало дрвен кревет и кауч. Во секоја друга спална соба обично имало само кревет. Триклинумот имал три кауча околу една маса. Триклинумот често бил со слична големина на главната спална соба. Работната соба/таблинумот поврзувал соби. Ако господарот на куќата бил банкар или трговец таблинумот бил поголем заради чување на документација.
 
Во задниот дел од куќата се наоѓал перистил околу кој се наоѓале други соби. *Перистилот* била мала градина која била опкружена со колонада. Околу перистилот се наоѓале бањите, кујната и летниот триклинум. Кујната обично била многу мала соба со рабонта површина и печка. Богатите имале роб кој работел како готвач. На лето семејството јадело во летниот триклинум за да ја избегнат жештината. Најголемиот дел од светлината доаѓала од комплувиумот и отворениот перистил.

## Поврзано
* Римска архитектура
* Римски градини
* Римски санитет

Категорија:Римска архитектура
Викиншки метал

**Викиншкиот метал** (анг. *viking metal*) е фузиран жанр на метал музиката кој опфаќа голем број на групи и се однесува пред сè на тематиката на песната, а не нејзината музика. Групите кои припаѓаат на овој жанр се припадници на многу правци на метал музиката, како фолк метал, блек метал, дет метал, а во последно време и на пауер металот.

## Развој

Викиншкиот метал најверојатно потекнува од групата Bathory и нивните албуми *Blood Fire Death* и *Hammerheart*.  Овие албуми прават спој помеѓу блек металот и нордиската народна музика за да постигнат една епска, паганска атмосфера, полна со сцени од нордиската митологија. Друг важен албум за овој жанр е *The Wayward Sons Of Mother Earth* од бендот Skyclad, кој заедно со *Hammerheart*, помага во дефинирањето на жанрот фолк метал.

## Музички белези
Иако викиншкиот метал не може да се класифицира технички како жанр со свои посебни белези, разните викиншки метал бендови делат некои слични елементи. Скоро универзална е почитта кон паганската германска и викиншка култура, како и одбивноста кон христијанството и негова замена со неопагански и асатру верувања. Самата музика е често романтизирана и епска, слична на нордискиот фолклор и создава атмосфера збогатена со паганска и метал традиција.

## Изведувачи и албуми типични за прaвецот на викиншки метал
* Bathory «Blood Fire Death» (1988)
* Einherjer «Blot» (2003)
* Ensiferum «Iron» (2004)
* Falkenbach «Ok Nefna Tysvar Ty» (2003)
* Moonsorrow «Suden Uni» (2001)
* Thyrfing «Vansinnesvisor» (2002)
* Vintersorg «Ödemarkens Son» (1999)
* Windir «Likferd» (2003)

## Наводи

*
Категорија:Поджанрови на метал
Поп-музика

**Поп-**музиката, во зависност од контекстот, се користи или како скратена форма за популарна музика или како поим за нејзин поджанр. Општо земено, поп-музиката содржи едноставни мелодии со певливи рефрени. Поп-песните често имаат „кука“, една или повеќе музички идеи повторувани за да го привлечат („закачат“) вниманието на слушателот. Кука може да биде било кој дел од песната и може да претставува музичка мелодија, ритам, вокал или како што е често случајот, мешавина од сите нив. Поп-музиката е обично лесна за слушање за било којшто е културно наклонет да земе учество во неа, дури и за музичкиот новајлија. Поп-музиката се смета за најкомерцијализиран вид на музика.

## Светски поп
* Џастин Бибер
* Мајкл Џексон — нарекуван и „Крал на поп-музиката“
* Бритни Спирс — нарекувана "Принцеза на поп-музика"
* Кристина Агилера 
* Мадона — нарекувана "Кралица на поп-музика"
* Роби Вилијамс
* Џастин Тимберлејк
* Ли Рајан
* Селин Дион
* One Direction
* Шерил Кол
* Little Mix
**The Vamps*

## Македонски поп
* Тоше Проески
* Александар Митевски
* Александра Пилева
* Ѓоко Ѓорчев
* Биба Додева
* Владо Јаневски
* Дарио
* Дуле и Коки
* Елена Ристеска
* Јован Јованов
* Калиопи
* Каролина Гочева
* Кристина Арнаудова
* Куку Леле
* Маријан Стојановски
* Мартин Вучиќ
* Ребека
* Ристо Самарџиев
* Тамара Тодевска
* Ален Хасановиќ
* Филип Пешевски

## Продуценти на македонска поп-музика
* Александар Митевски
* Валентино Скендеровски
* Дарко Димитров
* Јован Јованов
* Кристијан Габровски
* Роберт Билбилов

## Поп-музиката како тема во уметноста
* „Господинот Когито и попот“ — песна на полскиот поет Збигњев Херберт.
* „Ова е поп“ (англиски: *This Is Pop*) — песна на американската рок-група *XTC* од 1978 година.

## Наводи

* Поп музика евидентирана во ВБУ Музички регистар 

Категорија:Музички жанрови
Категорија:Поп-музика
Ринхини

**Ринхини** — јужнословенско племе кое според *Чудата на св. Димитрија* во VII век биле населени во близина на Солун, односно на просторот на Халкидичкиот Полуостров,на исток до реката Струма. Кај нив особено било развиено рударството и топењето на железната руда. Во борбите против Византија учествувале со тешка пешадија. Во една хроника на светогорскиот манастир Кастамони се вели дека биле покрстени во времето на императорите иконоборци (византиска династија која владеела во периодот од 730-787 и 814-842) заедно со Сагудатите. 

Категорија:Словенски племиња во Македонија
Категорија:Склавини
Сагудати

мини|десно|Византија по смртта на императорот Ираклиј во 641 г.|289x289пкс

**Сагудати** ― јужнословенско племе населено во Македонија кон крајот на VI и почетокот на VII век, кое го населувало просторот околу реката Бистрица (грч.: *Αλιάκμονας*, *Алијакмонас*), односно  на териториите западно и југозападно од Солун, во рамничарските предели помеѓу Солун и Бер. Учествувале, заедно со другите племиња, во нападите на Солун (616–618, 674–677) и гусареле по крајбрежјето на Егејското Море. По походот на Ставракиј (783) ја признале византиската власт.

Северно од Сагудатите било населено словенското племе Драговити.

Солунчанецот Јован Каменијат во неговото дело „За заземањето на Солун“ во 904&nbsp;година вели:

...*На запад (од Солун) се простира една рамнина, која завршува до едни други планини, каде се издига еден град, нарекуван Вероја (Бер), град познат како по жителите, така и по сите особини, со кои може да се пофали еден град по конструкција. Во средното пространство на таа рамнина, се наоѓаат некои распрснати села, од кои едни близу до градов (Солун), нарекувани со име Драгувити и Сагудати*...

## Наводи

Категорија:Историја на Егејска Македонија
Категорија:Словенски племиња во Македонија
Категорија:Склавини
Струмјани

мини|десно|Византија по смртта на императорот Ираклиј во 641 г.|289x289пкс
**Струмjаните** биле јужнословенско племе кое во раниот среден век ја населувало Источна Македонија и областа околу реката Струма во Пиринска Македонија. Потеклото на Струмјаните е венетско, т.е. припаѓале на Западните Словени и биле во крвно сродство со Полјаците - Шлези.

## Потекло
Татковината на Струмјаните била Шлеска во денешна Полска. Во нивната прататковина сè уште постои областа Струмиен, каде што има град *Strumień*http://en.wikipedia.org/wiki/Strumie%C5%84 и река Струмиен. Во полскиот јазик постои и зборот Струга, кој означува река. Во Полска и денеска постојат многу струмјански етнотопоними како *Strumiany*http://pl.wikipedia.org/wiki/Strumiany. Името *Strumiany*http://pl.wikipedia.org/wiki/Strumiany го носат многу села и мали градови во Полска. До 1945 година, Шлеска била дел од Германија, а претходно под австриската монархија на Хазбурговците, кои придонеле за германизација на словенските народи од Шлеска.

Категорија:Историја на Пиринска Македонија
Категорија:Словенски племиња во Македонија
Категорија:Склавини
Книга на промените

мини|лево|130п|Корица на македонско издание
**„Книга на промените“** (кин. трад. 易經; упр. 易经; трскр. „И чинг“ или „Ји ѓинг“) е најстариот од класичните кинески текстови. Тој опишува древен систем на космологија и филозофија што лежи во срцето на кинеските културни верувања. Филозофијата се фокусира на идеите за *динамичната рамнотежа помеѓу спротивностите*, *еволуцијата на настаните како процес*, и *прифаќањето на неизбежноста на промената*. Во западните култури, одреден број лица го гледаат ова дело само како систем за пророкување; но многумина веруваат дека тој ја искажува мудроста и филозофијата на древна Кина. Во секој случај, текстот зазема значајно место во историјата на кинеската мисла и може да се смета за уникатно дело во својата област.

Она што е карактеристично за овој текст е што состојбите на светот и нивната еволуција се прикажани со серија на 64 бројчени фигури наречени хексаграми, секој симболизирајќи една состојба и нејзините можни промени. Хексаграмите се фигури засновани на комбинација на 6 линии од кои секоја може да ги има следниве форми: непрекината линија (Јанг) и прекината линија (Јин). Секој од овие хексаграми има свое име, а исто така, надополнети се со краток текст со кој се укажува на дејствијата што се соодветни на конкретната "космичка форма".

Текстот е изработен во првиот милениум пред нашата ера, во времето на династијата Џоу. Тој е плод на многугодишниот развој на кинеската филозофска мисла. Неговата математичка структура ќе му остави силен впечаток на германскиот филозоф Лајбниц, кој во нив ќе ја види првата формулација на бинарната аритметика.

Категорија:Кинеска книжевна класика
Категорија:Кинеска култура
Инсула

[right|thumb|250px|Реконструкција на инсула во [Остија]]
**Инсула** — станбена зграда каде живееле за римјаните од ниска и средна класа (плебејците). На приземјето на зградата имало таверни, продавници и занаетчиски дуќани, а на спратовите се наоѓале станови.

Урбанизацијата на големите рисмки градови значела голема побарувачка на станови во релативна близина на центарот, и затоа недвижностите биле скапи. Затоа куќите биле луксуз кој само богатите можеле да си го дозволат. Поради ова најголемиот дел од луѓето во урбаниот Рим живееле во станбени згради наречени инсули.

Овие згради често биле градени со најмал можен трошок. Така, инсулите не биле многу квалитетно изградени и биле подложни на пожар и колапс, како што ги опишал Јувенал. Заради небезбедноста и поголемиот број на скалила, најгорните спратови биле најнепожелни, и затоа најевтини за изнајмување. Инсулата имала до 6-7 спрата (а некои дури и 8 и 9 пред ограничувањата).

Заради опасноста од пожар и колапс, Октавијан Август ја ограничил висината на инсулите на 70 стапки (20,7&nbsp;м), а потоа Нерон ја ограничил на 60 стапки (17,75&nbsp;м) по Големиот пожар во Рим. Во градот Рим имало околу 50.000 инсули, во споредба со само 2000 домуси (приватни куќи) во доцните 200-ти н.е., кога градот бил во опаѓање и бројот на жителите бил помал.

Меѓутоа не секоја инсула била со низок квалитет. Постоеле и инсули кои имале огромни раскошни станови и биле сместении во екслузивните делови од градот.

Речиси сите инсули имале водовод и санитарии.

Називот „инсула“ доаѓа од латинскиот збор за остров. Зградата била наречена така заради тоа што личела на остров гледано од птичја перспектива заради тоа што била опкружена со улици од сите четири страни.

## Наводи

Категорија:Римска архитектура
Микенски јазик

**Микенски јазик** — најстариот докажан облик на грчкиот јазик, кој се зборувал на грчкото копно и на Крит од XVI до XI п.н.е., пред дорската инвазија. Јазикот е зачуван во записи во линеарното писмо Б, писмо измислено на Крит пред XIV век п.н.е.. Највеќето примери за ова писмо се наоѓаат на глинени таблици во Кносос и Пилос. Јазикот го носи името по Микена, првата пронајдена палата.

Таблиците долго време никој не можел да ги дешифрира, сè до дефинитивниот успех на Мајкл Вентрис во 1952 кога тој успешно покажал дека тоа бил ран облик на грчкиот јазик.

Текстовите на таблиците се главно пописни листи. на тој јазик нема зачувано никаква проза, приказни, поезија или митологија. Но сепак, од нив можеме да заклучиме многу за луѓето кои ги напишале, и за Микенскиот период воочи т.н. Грчко Темно доба.

## Фонологија и правопис
[thumb|250px|лево|Карта на [Грција во Бронзеното доба по описот во Хомеровата *[[Илијада]]*]] 

Микенскиот јазик е зачуван во облик на писанија во линеарното писмо Б, и се состои од 200 слоговни знаци и логограми. Бидејќи линеарното писмо Б се развило од линеарното писмо А, писмото на недешифрираниот минојски кој не бил воопшто сроден со грчкиот, тоа наполно не ја рефлектира микенската фонетика: согласните грстови мораат да се разложуваат правописно, и буквите *р* и *л* не се сѐ уште правилно подвоени, нити пак имаме подвојување за грчките фонолошки категории гласовни/безгласовни (освен денталите *д*, *т*) и аспирираните/неаспирираните; крајносложните *л*, *м*, *н*, *р*, *с* се испуштени.

Писмото разликува пет самогласки, *а*, *е*, *и*, *о*, *у*, полусамогласките *w* (кратко у) и *ј*, трите звучни букви, *м*, *н*, *р* и седум затворени букви, *д*, *к*, *п*, *q* (ку), *с*, *т*, *з* (сосе ,  и , гласови кои подоцна станале грчко ζ).

Така **крусос*, „злато“ се пишувало со слоговните знаци 𐀓𐀬𐀰 *ку-ру-со*,  **гвоус*, „крава“ со знаците 𐀦𐀄 *куо-у* и **калкос* „бронза“ до 𐀏𐀒 *ка-ко*.

Микенскиот грчки јазик се одликува со некои од архаичните караткеристики на индоевропскиот јазик, како усненозаднонепчена согласки кои се промениле по звук во зависност од контекстот со времето кога алфабетското грчко писмо почнало да се употребува неколку стотини години подоцна.

## Корпус
:*Главна статија: [[Линеарно писмо Б#Корпус|Корпус на Линеарното писмо Б]]*
Корпусот на микенските записи се состои од околу 6000 таблици и керамички фрагменти запишани со линеарното писмо Б, од LMII до LHIIIB. Сè уште не се пронајдени преводи на ова писмо или пак споменици напишани на него.

Доколку е вистинско, Кафканиското камче кое датира од XVII век п.н.е., е најстариот микенски напис, и така најраното зачувано сведоштво за грчкиот јазик.

## Извори

* 
* 
* Ventris, Michael, "Evidence for Greek dialect in the Mycenaean archives", in *Journal of Hellenic Studies,* LXXVII (1953), pp 84ff.
* 
* 

## Надворешни врски

* Jeremy B. Rutter, "Bibliography: The Linear B Tablets and Mycenaean Social, Political, and Economic Organization" 
* The writing of the Mycenaeans
* Program in Aegean Scripts and Prehistory (PASP)

Категорија:Хеленски јазици и дијалекти
Категорија:Егејска цивилизација
Таблинум

Кај римската архитектура, **таблинум** (или табулинум, од *tabula*, табла, слика) е соба која била обично сместена по страната на атриумот и наспроти влезот; од задната страна таа гледала на перистилот, или преку голем прозорец, претсобје или завеса. Ѕидовите биле богато украсени со фрески и бисти на семејството биле наредени на пиедестали по двете страни на собата.

## Извори
* 

Категорија:Римска архитектура
Категорија:Соби
Имплувиум

[thumb|right|250px|Имплувиум во римска куќа, [Херкуланеум]]
**Имплувиум** е вграден базен во атриумот на грчка или римска куќа. Служел за да ја собира водата која доаѓала од *[[комплувиумот]]* кој бил отвор на покривот, и обично бил направен од мермер и бил длабок околу 30 см.

## Поврзано
* Домус
* Римска архитектура
* Старогрчка архитектура

Категорија:Старогрчка архитектура
Категорија:Римска архитектура
Пребарувач

**Пребарувач** — програм што служи за пребарување на информации на семрежјето (пред сè со впишување на клучни зборови или изрази). Резултатите од пребарувањето најчесто се прикажани како список на адреси/страници кои ги содржат бараните информации.

мини|десно|280п|Трите најкористени пребарувачи и нивна приближна користеност на крајот од 2010 година.

Пребарувачите бараат информации од севкупните информации достапни на семрежјето а потоа ги ставаат на располагање на нивните корисници. Некои од нив користат т.н. пајаци (*spiders*), односно автоматизирани разгледувачи, кои ги крстосуваат страниците „скокајќи“ од врска до врска. Други пак, меѓу кои и Најди! ги примаат податоците од други извори, на пример директно од мрежните места кои изработуваат нови содржини.

## Поврзано
* Метапребарувач
* Семантичка пајажина
* Список на пребарувачи
* Колаборативен пребарувач

## Надворешни врски

* google
* https://duckduckgo.com/
* https://bing.com/
* https://yandex.ru/
* https://www.seznam.cz/

## Наводи

## Литература
* 
*  ISBN 978-0-910965-76-7
* 
* 
* 
* 


Категорија:Семрежни услуги
Категорија:Зборови што ги нема во ТРМЈ
Категорија:Неологизми
Порт оф Спејн

right|thumb|Народниот музеј во Порт оф Спејн.

**Порт оф Спејн** (на англиски *Port of Spain*, *Пристаниште на Шпанија*) е главниот град на Тринидад и Тобаго кој има 49.000 жители. Овој град излегува на заливот Парија, на северозападниот дел на островот Тринидад. Градот служи првенствено како административен центар. Тој е исто така и финансиски центар и транзитен центар за извоз кон Венецуела. Најголема зграда во Порт оф Спејн е кулата Николас.

Категорија:Главни градови во Средна Америка
Категорија:Тринидад и Тобаго
Категорија:Градови во Тринидад и Тобаго
Категорија:Порт оф Спејн
Категорија:Главни градови во Азија
Категорија:Населени места основани во 1560 година
Квестор

**Квестор** (латински: *quaestor*) бил изгласан функционер во Римската република кој ја надгледувал ризницата и финансиските работи на државата, армиите и офицерите. Функцијата датира од времето на римските кралеви. По ~420 п.н.е. имало четири квестора кои биле изгласувани секоја година од страна на т.н. *[[Комитиа Трибута]]*, а по 267 п.н.е. имало десет. Некои квестори работеле во самиот град Рим, додека други работеле при персоналот на генералите или служеле како заменици на римските управници во провинциите. Трети пак, имале задача да ги надгледуваат воените финансии.

За време на реформите на Сула во 81 п.н.е., минималната старосна граница за квестор била регулирана на 28 за патриции и 30 за плебејци, со тоа што доаѓањето на функција автоматски значело и членство во Сенатот. Пред тоа Цензорите биле тие кои ги ревидирале улогите на Сенатот поретко отколку квесторите. Бројот на квестори тогаш бил накачен на 20.

## Поврзано
* Курсус хонорум
* Римска република

Категорија:Римски титули
Флора (божица)

Во римската митологија, **Флора** била божица на цвеќињата и пролетта. Иако била релативно низок лик во римската митологија, како една од неколкуте божици на плодноста и заради нејзината поврзаност со пролетта, таа сепак играла некоја улога, посебно при доаѓањето на ова годишно време. Нејзиниот фестивал, *[[Флоралии]]* се одржувал на 28. април или рано во мај и го симболизирал обновувањето на животниот циклус. Одлики на овој фестивал биле играњето, пеењето и цвеќињата. Нејзиниот грчки еквивалент била Хлора. Флора била омажена за Фавонј (Зефир), богот за ветерот. Заради нејзината поврзаност со растенијата, поимот „флора“ се однесува на растителниот свет. Флора добила на поголемо значење во неопаганската обнова кај Ренесансните хуманисти отколку што имала во Стариот Рим.


мини|Флора или Хеба од Марија Луиза Елизабета Виже-Лебрун.
[мини|Флора статуа во [Шчеќин, Полска]]
[мини|Флора статуа во [Валенсија (град)|Валенсија, Шпанија]]


## Наводи

Категорија:Римски божици
Категорија:Божици на плодноста
Помона

[мини|лево|„Помона“ од [Никола Фуше (о. 1700)]]
**Помона** — божица на плодовите во римската митологија. Таа ја презирала љубовта на Силван и Пик, но се омажила со Вертумноо откако тој ја надитрил, преправен како старица. Нејзиниот висок свештеник бил наречен *[[фламен|flamen]] Pomonalis*. Ножот за кроење бил нејзин атрибут. Таа е исклучиво римска божица и особено била поврзувана со цветањето на дрвјата пред берба.

Помона исто така се поврзувала со изобилството. На статуи и фасадни украси од XIX век таа е прикажана како носи голема чинија со овошје или рог на изобилството („корнукопија“).

## Поврзано
* Римска митологија
* 32 Помона — астероид наречен по божицата

Категорија:Земјоделски божици
Категорија:Римски божици
Луперк

Во римската митологија, **Луперк** било име на богот Фаун како и уште еден друг бог.

Луперк бил богот на овчарите. Неговиот фестивал (заедно со тој на Фаун) се нарекувал Луперкалии и се славел на годишнината од основањето на неговиот храм, 15 февруари. Неговите свештеници (Луперки) носеле козји кожи и ги удирале посматрачите со појаси од козја кожа. Лупрерк бил позврзуван со пештерата каде Ромул и Рем ги доела волчицата. Тој исто така би поврзуван со кози и кучиња.

Категорија:Богови на природата
Категорија:Римски богови
Бриџтаун

thumb|right|Предградија на Бриџтаун со пристаништето во позадина.
thumb|right|Центарот на Бриџтаун.

**Бриџтаун**(UN/LOCODE: BB BGI), поранешен **Сент Мајкл**, е главниот град на Барбадос. Има 5.928 жители. Градот се наоѓа на југозападниот дел од островот и излегува на Карипското Море.

Местоположбата на денешниот град е утврдена од Британците во 1628 година. Бриџтаун е главно карипско одредиште и игра важна улога на финансиски, информатички и конвенциски центар во карипскиот регион.

Иако Барбадос бил наполно напуштен или ненаселен кога Британците допловиле, како единствена трага од домородното население кое живеело тука бил еден многу примитивен мост, конструиран над реката Керинаж во центарот на Бриџтаун.

Се претпоставува дека овој мост бил создаден од луѓе, автохтони за Карибите, познати како Араваци. По овој мост, градот најпрво бил наречен *Индијански Мост*, а дури подоцна го добил своето денешно име - Бриџтаун.
## Наводи

Брџтаун
Категорија:Барбадос
Категорија:Бриџтаун
Категорија:Градови во Барбадос
Категорија:Главни градови во Карибите
Категорија:Главни градови во Азија
Категорија:Населени места основани во 17 век
Категорија:Населени места основани во 1628 година
Панкреас

thumb|Панкреасот и дванаесетпалечното црево
**Панкреасот** или **поджелудочната жлезда** е жлезда со двојно лачење - егзокрино (надворешно) и ендокрино (внатрешно). Оваа жлезда е сместена под желудникот, веднаш до дванаесетпалечното црево, со кое е и анатомски поврзана преку панкреасниот канал.

Егзокрината функција на панкреасот е претставена со лачењето на панкреасниот сок, кој има важна улога во варењето на храната во дигестивниот систем. Токму затоа често панкреасот се смета како дел од овој систем. Ендокрината функција на поджелудочната жлезда се состои во лачењето на два мошне значајни хормони - инсулин и гликагон, кои учествуваат во регулацијата на нивото на гликоза (во секојдневието познато како шеќер) во крвта, односно состојбите на хипогликемија и хипергликемија.

## Физиологија
### Егзокрина функција на панкреасот
Панкреасниот сок се излачува од панкреасот преку панкреасниот канал во дванаесетпалечното црево. Тој е смеса од протеолитички ензими во форма на проензими (неактивна форма на ензимот) - трипсиноген и химотрипсиноген. Тие се активираат во тенкото црево во трипсин и химотрипсин. Овие ензими ги разложуваат белковините до прости белковини и аминокиселини. Во панкреасниот сок има и два ензими кои ги разложуваат нуклеинските киселини (ДНК и РНК) до мононуклеотиди. Дневната количина на излачен панкреасен сок е од 800 до 1500&nbsp;cm3.

### Ендокрина функција на панкреасот

Делот од панкреасот кој има ендокрина функција е изграден од приближно 3 милиони панкреасни островчиња. Секое островче е изградено од четири главни видови на клетки. Тие релативно тешко можат да се разликуваат меѓу себе со употреба на стандардните техники за боење, но можат да се класифицираат во зависност од нивната секреција на: α алфа клетки кои секретираат гликагон (ја зголемува концентрацијата на гликоза во крвта), β бета клетки кои секретираат инсулин (ја намалува концентрацијата на гликоза во крвта), δ делта клетки кои секретираат соматостатин (ја регулира/запира секрецијата од α и β клетките) и PP клетки, или γ (гама) клетки, кои секретираат панкреасен полипептид.

Основната физиолошка улога на инсулинот е намалување на концентрацијата на гликозата во крвта (хипогликемично дејство) и го овозможува преносот на гликоза преку клеточната мембрана. Гликагонот има спротивно, антагонистичко дејство од инсулинот врз концентрацијата на гликоза во крвта. Тоа значи дека гликагонот, при состојба на хипогликемија, ја зголемува концентрацијата на гроздовиот шеќер во крвта. Тоа го остварува преку разградување на резервниот јаглехидрат гликоген во црниот дроб до гликоза (процес познат и како гликогенолиза).

Регулацијата на лачењето на овие два хормона од страна на панкреасот се остварува со количеството на гликоза во крвта. Врз секрецијата на инсулинот влијае и вегетативниот нервен систем. Притоа, парасимпатикусот ја зголемува, а симпатикусот ја намалува неговата секреција.

## Наводи


Категорија:Егзокрини жлезди
Категорија:Ендокрини жлезди
Алајдин Абази

**Алајдин Абази** (Тетово, ) — македонски теоретски електротехничар и академик, универзитетски професор и член на МАНУ.

## Животопис
Абажи е роден во Тетово, Република Македонија. Завршил на тетовската гимназија, а дипломирал во 1965 г. на Електро-техничкиот Факултет при Универзитетот во Загреб, Хрватска, каде што и магистрирал во 1973 година, а во 1977 и докторирал на истиот универзитет бранејќи ја докторската дисертација на тема *"Складирање и неутрализирање на електрично полнење на изолациони филмови”*. Во моментот е ректор на Универзитетот на Југоисточна Европа во Тетово.

Од 1966 до 1969 тој работел како професионален инжeнер во регионот. Во 1969 тој се вработил на Универзитетот во Приштина каде и бил Декан на Техничкиот Факултет (1979-1981), а во 1985 бил назначен за редовен професор на Одделот за Теоретска Електротехника.

Од 1982 до 1990, паралелно со неговата академска работа бил избран и за Претседател на Одборот на Институтот за истражување и развој „Инкос“ и Заменик претседател на одборот за Електро-Економија во Косово. Тој бил член на Одборот на ЈУ-САД за Научна и Истражувачка Соработка.

Неговите интереси за образованието, умешноста и способноста за зборување на странски јазици му овозможиле да предава и истражува и надвор од земјата, вклучувајќи ја и работата на Универзитетот во Северен Велс во Велика Британија, Јаш во Романија, Тирана во Албанија и на Академијата за Науки и Уметности во Кина. Тој како стипендист на Фулбрајт има поминато една година на Универзитетот Западна Вирџинија во САД. Д-р Абази има издадено повеќе од педесет научни статии и има учествувано во голем број научни проекти.

Во 2001 г. професор Абази е назначен за директор на фондацијата ЈИЕУ  во Тетово. По изградбата и отворањето на тетовскиот универзитет ЈИЕУ (Штулов универзитет), д-р Абази е назначен за ректор на универзитетот.

## Наводи

Категорија:Македонски академици
Категорија:Македонски Албанци
Категорија:Академици на МАНУ
Категорија:Луѓе од Тетово
Категорија:Македонски електроинженери
Бона Деја

Во римската митологија, **Бона Деја** („добрата божица“) била божица на плодноста, лекувањето, девственоста и жените. Таа била ќерка на Фаун и понекогаш била нарекувана Фауна.

Храмт на Бона Деја во Рим стоел на Авентинскиот Рид. На 4 декември, во куќата на некој познат магистрат биле вршени тајни обреди во нејзина чест. Ова било сосема женско случување; дури и слики од мажи и машки животни биле забранети, заедно со зборовите „вино“ и мирта заради тоа што Бона Деја еднаш била истепана од нејзиниот татко со миртов стап зошто била пијана.

Нејзиниот јавен фестивал бил на 1 мај. Учеството на мажи било забрането.

Болните биле негувани во градините на нејзините храмови, каде свештеничките одгледувале лековити билки.

Таа исто така била поврзувана со рогот на изобилството, змиите и монетите. Нејзиниот лик често бил ставан на монети.
thumb|left|200px|Бона Деја
## Наводи

Категорија:Римски божици
Категорија:Божици на плодноста
Категорија:Божици на здравјето
Фауна (божица)

Во римската митологија, **фауна** е име на:

* Бона Деја, која била божица на плодноста, лечењето, девственоста и жените. Таа исто така е позната како Марика.
* Опс, божество на плодноста и божица на земјата од сабинско потекло.
* Тера (божица),  божица на Земјата.

Категорија:Римски божици
Палес

Во римската митологија, **Палес** бил божество на овчарите, крдата и добитокот. Некои го сметале ова божество за машки, а некои за женско, а постои и можност да биле две божества во пар (бидејќи *Pales* може да биде и еднина и множина на латински). Палес бил малку познато божество за кое имаме многу малку информации.

Фестивалот на Палес се нарекувал Парилии, и се славел на 21 април. На овој ден добитокот се водел преку логорски огништа. Друг фестивал во чест на Палес, но сега посветен на „двата Пала“ (*Palibus duobus*) се одржувал на 7 јули.

Марко Атилиј Регул изградил храм на Палес во Рим по неговата победа над Салентините во 267 BC. Се смета дека тој бил сместен на Палатинското Брдо, но, можно е и да се наоѓал на патот на тиумфот, на Марсовото Поле или на Авентинското Брдо.

## Извори
* Richardson, L. (1992). *A New Topographical Dictionary of Ancient Rome*. Baltimore and London: The Johns Hopkins University Press. (стр. 282)
* Scullard, H.H. (1981). *Festivals and Ceremonies of the Roman Republic*. London: Thames and Hudson. (стр. 104–105)

Категорија:Римски божици
Категорија:Земјоделски божества
Деја Дија

Во римската митологија, **Деја Дија** била божица на растењето и порастот.

Нејзината слава била на фестивалот Амбарвалии, во мај. Нејзините свештеници се нарекувале Арвалски браќа.

Категорија:Земјоделски божици
Категорија:Римски божици