Црква „Св. Никола“ - Велмеј

**Свети Никола** — главна селска црква во селото Велмеј, која претставува седиште на Велмејската парохија.

Црквата се наоѓа на самото сретсело, а околу нејзе се наоѓаат и селските гробишта. На самиот влез во црквата се наоѓа големата камбанарија.

## Опис

Стариот дел од црквата е подигнат уште во 13 век и поради дотрајноста забележливи се значителни оштетувања. Влагата и другите влијанија направиле внатрешните сводови да се значително потемнети и ликовите на светителите одвај да се препознаваат. Пред повеќе децении бил ангажиран фрескосликар, кој ни од далеку не бил на рамниште на најпознатите македонски зографи, па затоа фреските на ѕидовите се со слаб квалитет. На сводот доминира итн. масонско око што постои и во некои други македонски цркви. И иконостасот со повеќе икони кои датираат од  и  век е во лоша состојба, исто како и владичкиот престол на кој му недостигаат повеќе делови.

Од десна страна на иконостасот на посебен постамент се наредени околу дваесетина стари црковни книги кои сè уште се чуваат.

Стариот дел од црквата има влез од јужната страна и на неговиот надворешен дел веднаш се забележува насликаната икона на Пресвета Богородица со малиот Исус Христос. Малиот Исус има обетка на едното уво, што е симбол кој во тој период се користел за да се покаже дека е дете единец. Ваков мотив на Исус со обетка на уво е мошне редок на фреските во македонските цркви и постои само на уште една фреска. Поради тоа, велмејската фреска е мошне значајна.

До неа се и други фрески на кои се забележува дека им се ископани очите, што често се правело во минатото од страна на луѓето заради верувањето дека делови од малтерот и боите се лековити. Се забележува дека ѕидовите на стариот дел од црквата се дебели и до 80-ина сантиметри и дека во нив може да се направи доволен простор за криење на книгите. Целта на криењето била да се сочуваат книгите од кражбите на грчките фанариоти.

Новиот дел од црквата бил граден некаде околу 1840 година и неговата функција била да служи како селско училиште. Затоа внатрешните сводови никогаш не биле осликани со фрески за сводовите и на тој начин да се спојат со стариот дел. И неговите камени ѕидови се дебели најмалку 60-ина сантиметри.

Постои пишани документи, но најповеќе како усна легенда фактот дека во црковните ѕидови се закопани многу книги.

## Галерија

;Надворешноста

Податотека:Викиекспедиција Дебарца 105.jpg|Влезот преку камбанаријата во црквата
Податотека:Викиекспедиција Дебарца 106.jpg|Дел од селските гробишта
Податотека:Викиекспедиција Дебарца 107.jpg|Гробиштата околу црквата
Податотека:Викиекспедиција Дебарца 108.jpg|Камбанаријата заедно со гробиштата


;Фрескоживописот

Податотека:Icon-Church of St Nikola-Velmej.jpg|Фреска во црквата
Податотека:Nicholas Icon-Church of St Nikola-Velmej.jpg|Икона на Свети Никола
Податотека:Викиекспедиција Дебарца 109.jpg|Стариот дел на црквата
Податотека:Викиекспедиција Дебарца 110.jpg|Иконостасот и фрескоживописот на црквата
Податотека:Викиекспедиција Дебарца 111.jpg|Горниот дел на фрескоживописот во црквата
Податотека:Викиекспедиција Дебарца 112.jpg|Дел од фрескоживописот во црквата
Податотека:Викиекспедиција Дебарца 113.jpg|Фрески на новиот дел од црквата
Податотека:Викиекспедиција Дебарца 114.jpg|Ретка фреска на Свети Петар
Податотека:Викиекспедиција Дебарца 115.jpg|Ретката фреска на Пресвета Богородица со малиот Исус со обетка


## Наводи

## Поврзано
* Велмеј
* Велмејска парохија
* Црква „Св. Ѓорѓи“ — се наоѓа на североисточниот дел од селото, на едно возвишение;
* Црква „Св. Богородица Пречиста Ќелија“ — се наоѓа надвор од селото, на југоисточната страна;
* Црква „Вознесение Христово“ — најновата селска црква. Градена во периодот 2001-2014;

## Надворешни врски

Велмеј
Категорија:Велмеј