Европска морска есетра

**Европската морска есетра** (***Acipenser sturio***), позната и како **атлантска есетра** или **обична есетра** — вид есетра која живее во Европа. Порано била изобилна, се наоѓала во крајбрежните живеалишта низ цела Европа.  Најконкретно, тие стигнуваат до Црното и Балтичкото Море.  Таа е анадромна и се размножува во реките. Моментално е критично загрозен вид. Иако понекогаш се користи името **балтичка есетра**, денес е утврдено дека есетрата од балтичкиот регион е *[[Атлантска есетра|Атлантска естера]]*, вид кој инаку е ограничен на атлантскиот брег на Северна Америка. 

## Опис
лево|мини|Глава на европска морска есетра
лево|мини|
Клинестата глава на европската морска есетра завршува со долг врв. На лицето има многу чувствителни мрени. Грбните перки се наоѓаат многу позади на телото. На телото на рибата се наоѓаат пет надолжни линии на големи коскени плочи. Стомакот е жолт, а грбот е кафеаво-сив. 

Оваа есетра може да достигне 6 метри и 400 килограми во тежина, но почеста должина е 1,25 метри. Тие можат  достигнат возраст од 100 години и имаат доцна сексуална зрелост (12 до 14 години за мажјаците и 16 до 18 години за женките).

## Распространетост и живеалиште
Тие се наоѓаат на бреговите на Европа, освен во најсеверните региони и балтичкиот регион, и ретко е познато дека го преминуваат Атлантскиот Океан до бреговите на Северна Америка. Како и многу други есетри, тие се мрестат во реките во внатрешноста од брегот. Видот може да толерира широка соленост и го поминува поголемиот дел од својот живот во солена вода, но се преселува за мрестење во слатка вода.

## Зачувување
До првите децении на 20 век, овие риби биле локално изобилни во Европа и биле ловени екстензивно поради нивниот кавијар, но остриот пад поради прекумерниот риболов (кој значително се забрзал од втората половина на 19 век па наваму) довело до нивно исчезнување од огромното мнозинство од нивниот поранешен опсег. Тие се заштитен вид во Европа од 1982 година. И покрај нивниот проценет опсег на распространетост, тие станале толку ретки што се размножуваат единствено во сливот на реката Гарона во Франција.  Проектите за зачувување што го вклучуваат овој вид вклучуваат реинтродукции врз основа на примероци од аквакултура со првите пуштања во 1995 година. На пример, 87 есетри биле експериментално пуштени во реката Рајна во близина на Најмеген во 2012 и 2015 година.  Понатамошни проекти за пуштање се во тек на реката Елба. 

## Исхрана
Како и другите есетри, тие јадат полихетни црви и ракови кои ги наоѓаат со своите мрени. 

## Население
Иако не се достапни конкретни проценки за нивната бројност, изобилството на дива, зрела европска есетра се проценува на помалку од 800 единки. Последниот пат кога видот се извел бил во реката Гарона во Франција во 1994 година, а генетската анализа открила дека потомството од 1994 година било формирано само од еден пар за парење. Бидејќи дивата популација е толку мала, програмата за размножување и порибување во заробеништво е од витално значење за опстанокот на видот. Иако операциите за реставрација, како што е вештачки одгледуваното единечно повторно порибување, биле успешни во Жиронда и реката Елба (Германија), закрепнувањето на европската есетра е долг процес што може да трае 30-50 години. Споредниот улов со комерцијални трали и мрежи, загадувањето, климатските промени и потенцијалната конкуренција со други видови се опасности за видот. Се проценува дека има 20-750 зрели единки во дивината во моментот на проценката, што било во 2020 година. 

## Закани
Европската морска есетра се соочува со разни закани кои историски гледано ја намалувале популацијата и продолжуваат да го попречуваат закрепнувањето на самоодржливите популации. Спротивниот улов, првенствено, претставувал значајна закана со потенцијал да ги попречи напорите за зачувување. Дополнително, неколку други фактори придонесуваат за предизвиците со кои се соочува овој вид. 

Спротивниот улов се јавува како примарна закана за популациите на европските морски есетри, бидејќи одиграл клучна улога во намалувањето на нивниот број во минатото. Оваа тековна закана претставува значителен ризик за закрепнувањето на самоодржливите популации, што бара насочени мерки за заштита за решавање на проблемот и ублажување на неговото влијание. 

Екстракцијата на чакал во реката Гарона во Франција и Шпанија претставува потенцијална закана за популациите на европските морски есетри. Оваа активност, заедно со изградбата на брани, придонесува за деградација на живеалиштата, влијаејќи на достапноста на соодветни места за мрестење и хранење. Зачувувањето на овие критични живеалишта станува неопходно за долгорочниот опстанок и закрепнување на видот. 

Изградбата на брани, загадувањето и регулирањето на реките дополнително ги влошуваат предизвиците со кои се соочува европската морска есетра. Овие антропогени фактори довеле до губење и деградација на клучните места за мрестење и хранење. Дополнително, воведувањето на туѓи предатори е идентификувано како значајно влијание, кое го попречува закрепнувањето на популациите на есетра, како што истакнала Конвенцијата за заштита на морската средина на Североисточниот Атлантик во 2019 година. 

## Наводи

## Надворешни врски

* ARKive - слики и видеа од европската морска есетра ''(Acipenser sturio)''
Категорија:Критично загрозени видови според МСЗП
Категорија:Есетри