open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Симпсонови

**Симпсонови** — американски анимиран ситком создаден од Мет Гронинг за Fox Broadcasting Company. Серијата е сатиричен опис на животот на работничката класа, олицетворена од семејството Симпсон, која се состои од Хомер, Мардж, Барт, Лиза и Меги. Шоуто е поставено во измислениот град Спрингфилд и пародира американската култура и општество, телевизија и човечката состојба.
Семејството било замислено од Гронинг непосредно пред покана за серија анимирани шорцеви со продуцентот Џејмс Л. Брукс. Гронинг создал дисфункционално семејство и ги именуваше ликовите по членовите на неговото семејство, заменувајќи го Барт за своето име. Шорцевите станаа дел од шоуто "Траси Улман" на 19 април 1987 година. По трката за три сезони, скитањето беше развиено во половина час премиерно време и стана првичен хит за Фокс, станувајќи прва серија на мрежата за слетување во Топ 30 рејтингот во сезона (1989-90).

Од своето деби на 17 декември 1989 година, емитувал 627 епизоди на Симпсонови. Нејзината 29-та сезона започна на 1 октомври 2017 година. Таа е најдолготрајната американска комедија и најдолготрајната американска анимирана програма, а во 2009 година го надмина "Гансмок" како најдолготрајна американска телевизиска серија. Филмот "Симпсонови", филм со долгометражни филмови, бил објавен во кината во светот на 27 јули 2007 година и изнесувал 527 милиони долари. На 4 ноември 2016 година серијата била обновена за дваесет и девет и триесет сезони од 22 епизоди секоја, проширувајќи го шоуто до 2019 година.
мини|Сите ликови во Симпсонови
Пол Роџерс

**Пол Бернард Роџерс** (роден на 17 декември 1949) ― англиски пејач, текстописец и музичар, најпознат по неговиот успех во 1960-тите и 1970-тите години како пејач на Free и Bad Company.

Сега живее во Канада како натурализиран канадски државјанин. По неколкуте помалку успешни бендови во 1980-тите и раните 1990-ти, Фирмата и Законот, тој започнал соло-кариера. Подоцна посетил и снимал со кралицата. Роџерс е наречен "Гласот" од неговите обожаватели поради неговиот моќен блуз-глас. Анкетата во магазинот Ролинг Стоун го рангираше број 55 на списокот на "100 најголеми пејачи на сите времиња". Во 2011 година, Роџерс ја доби наградата на Британската академија за Ајвор Новело за одличен придонес во британската музика.

Роџерс е познат како значајно влијание врз голем број значајни рок-пејачи, меѓу кои и Дејвид Ковердејл, Џон Вајт, Стив Оверленд, Лу Грам, Џими Џејмисон, Ерик Мартин, Стив Волш, Џо Лин Тарнер, Пол Јанг, Брус Дикинсон, Робин Макаули , Џими Барнс, Ричи Котзен. Џо Бонамаса, и починатиот Рони Ван Жан. Во 1991 година, Џон Мелленкамп го нарекол Роџерс "најдобриот рок пејач некогаш". На Фреди Меркјури, оригиналниот пејач на Queen, особено му се допаѓал Роџерс и неговиот агресивен стил.

Роџерс оставил белег на британската музичка сцена во 1968 година како пејач и текстописец на блуз-рок групата Free. Во 1970 година, тие ги освоија меѓународните радио-топ листи со "Сите во право", за што Роџерс напиша со басистот на групата Енди Фрејзер. Песната се искачила на прво место во преку 20 држави, а ASCAP во 1990 година ја внел во клубот „Еден милион“ за преку еден милион радио-емитувања во САД. Песната играла улога во воведувањето на вокалниот стил на Роџерс, истовремено помагајќи да се воспостави звукот на британската блуз / рок инвазија. За кратко време, Free,  заедно со Лед Цепелин биле меѓу најпопуларните британски дела, иако статусот на Free не се одржал. Free издале четири албуми кои се пласирале во топ-пет на Британската топ-листа за албуми. Кога во 2000 година, песната "Сите право сега" постигна знак од два милиони радио драми во Велика Британија, наградата му беше доделена на Роџерс како еден од двата текстописци.

По првото распаѓање на Free во пролетта 1971 година, Роџерс кратко формирал три дела наречен Мир. Заедно со басистот Стјуарт Мекдоналд и тапанарот Мик Андервуд, Роџерс свирел гитара и пеел главен вокал. Мирот ја поддржал британската турнеја на Мот Хоуп во 1971 година, но се распаднала кога била реформирана слободата на почетокот на 1972 година. Две песни од Мир беа на крајот вклучени на петтиот диск од 2000 Free Compilation Songs of Вчера, заедно со песната што Роџерс ја сними со Maytals. Подигната нога е распространета од појавувањето на Мир од 22 декември 1971 година на програмата Топ Би-Би-си.
мини|лево|Слика од негов настап

Категорија:Добитници на наградата „Ајвор Новело“
Вивијан Фукс

**Сер Вивиан Ернест Фухс** (анг. *Sir Vivian Ernest Fuchs*; Фрешватер, 11 февруари 1908 - Кембриџ, 11.11.1999) бил британски истражувач чиј експедициски тим за го направил првиот копнен пат преку Антарктик во 1958 година.

## Животопис

Фукс е роден 1908 година во Фрешватер, на островот Вајт, и го посетувал *колеџот Брајатон* и колеџот *Сент Џон* во Кембриџ.  Фукс ја изучувал геологијата. Неговата прва експедиција била онаа од 1929 година во Гренланд со неговиот учител, Џејмс Варди. По дипломирањето во 1930 година, тој отпатувал со експедицијата на Универзитетот во Кембриџ за да ја проучи геологијата на езерото во источна Африка. Подоцна му се придружил на антропологот Луис Лики во експедиција во клисурата *Олдувај*. Во 1933 година, Фуко се оженил со Џојс Конел. Таа го придружувала на експедиција до езерото Рудолф  во 1934 година. Наодите на оваа експедиција, во која исчезнале двајца негови колеги, го донеле Фукс на докторат во Кембриџ во 1937 година.

Во февруари 1936 година се родила неговата ќерка Хилари. Во 1937 година, Фукс организирал експедиција за истражување на сливот на езерото Руква  во јужна Танзанија. Се вратил во 1938 година и открил дека неговата втора ќерка, Розалин, страдала од тешка церебрална парализа. Починала во 1945 година. Неговиот син Петар е роден во 1940 година.

На возраст од триесет години, Фукс и се придружил на Територијалната армија и бил распореден на Златниот брег од 1942 до јули 1943 година. Тој се вратил во Лондон и бил поставен во седиштето на Втората армија каде што бил надлежен за цивилни прашања. Втората армија се преместила  во Портсмут за слетување на Нормандија. Фукс пристигнал во Германија навреме за да сведочи за ослободување на затворениците од концентрациониот логор Бланк. Подоцна тој управувал со областа Плен во Шлезвиг-Холштајн до октомври 1946 година, кога бил ослободен од воената служба со ранг на мајор.

Фукс бил член на британскиот центар за набљудување на Антарктикот од 1947 година. Целта на оваа организација беше да ги пропагира британските права на Антарктикот и да ги поддржи научните истражувања. Фуко побара во 1950 година да формира нова лондонска научна канцеларија на здруженија за планирање истражувања на Антарктикот. Директорот на оваа организација беше од 1958 година (по враќањето од успешна експедиција до Антарктикот) до 1973 година. Неговата сопруга, Џојс, почина во 1990 година од срцев удар. Следната година се оженил со Елеонор Хонивил, поранешен личен асистент во Британската Антарктичка Мрежа.

Починал на 11 ноември 1999 година.
## Наводи

## Надворешни врски
* Медал именуван според него 
* Scott Polar Истражувачки институт
*Биографија

Категорија:Британски истражувачи
Категорија:Витези-бакалауреати
Категорија:Починати во 1999 година
Категорија:Истражувачи на Антарктикот
Категорија:Родени во 1908 година
Бомба

мини|десно|Бомба
**Бомба** — експлозивно оружје кое ја користи егзотермичната реакција на експлозивен материјал за да обезбеди исклучително ненадејно и насилно ослободување на енергија. Детонациите нанесуваат штета главно преку механички стрес што се пренесува преку земјата и атмосферата, влијанието и продирањето на проектили под притисок, оштетување на притисокот и ефекти генерирани од експлозија. Бомбите биле во употреба уште од 11 век во династијата Сонг во Кина.

Изразот „бомба“ обично не се користи за експлозивните направи што се користат за цивилни цели, како што се градежништвото или рударството, иако луѓето што ги користат овие уреди понекогаш ги нарекуваат „бомба“. Воената употреба на изразот „бомба“ обично се однесува на ненадејно оружје кое најчесто се користи од страна на воздушните сили и поморското воздухопловство. Други воени експлозивни оружја, кои не се класифицирани како „бомби“, вклучуваат гранати, торпеда (користени во вода), боеви глави на проектили или мини. 
мини|лево|Цртеж на бомба од времето на династијата Минг

## Бомбата како тема во уметноста и популарната култура
* „Бомба“ (англиски: *The Bomb*) - песна од истоимениот албум на американскиот рапер Ајс Кјуб (*Ice Cube*) од 1990 година.
* „Бомба“ — песна на српската рок-група Електрични оргазам од 1982 година.
* „Шпански бомби“ (англиски: *Spanish Bombs*) - песна на англиската рок-група Клеш (*The Clash*) од 1979 година.
* „Граната“ (англиски: *Bombshell*) - песна на американската рок-група *Operation Ivy*.
* „Темпирана бомба“ (англиски: *Timebomb*) - песна на американската рап-група Паблик енеми (*Public Enemy*) од 1987 година.
* „Погласно од бомба“ (англиски: *Louder Than A Bomb*) - песна на американската рап-група Паблик енеми]] од 1988 година.
* „Темпирана бомба“ (англиски: *Time Bomb*) - песна на американкста панк-група Ренсид (*Rancid*) од 1995 година.
* „Тивко како бомба“ (англиски: *Calm Like a Bomb*) - песна на американската рок-група *Rage Against the Machine* од 1999 година.
* „Кога ќе падне бомбата“ (англиски: *When The Bomb Drops*) — песна на британската панк-рок група Сабхјуманс (*Subhumans*).
* „Бомби и бонбони“ (хрватски: *Bombe i Bomboni*) — песна на хрватската рок-група Структурне птице.
* „Темпирана бомба“ (англиски: *Timebomb*) - песна на британската панк-рок група *G.B.H.* од 1982 година.
* „Направи ми бомба“ (англиски: *Build Me A Bomb*) — песна на американската хард-кор група *[[Jerry's Kids]]* од 1983 година.

## Наводи

Категорија:Бомби
Категорија:Кинески пронајдоци
Гистав Доре

**Пол Гистав Доре** (), (,  — , ) — француски уметник, графичар и сликар.

Својата прва илустрација ја објавил кога имал 15 години. Тој направил илустрација на книга со темата на Париз, а потоа добил наредби да ги илустрира делата на Рајл, Балзак и Данте. Како млад, тој веќе заработил повеќе од Онореа Домиjа.

Во 1853 година добил налог да ги илустрира делата на Лорд Бајрон. Тој исто така ја илустрирал новата верзија на англиската Библија, како и познатото дело на Едгар Алан По, Гавранот.

## Галерија

Податотека:Gustave Doré - Miguel de Cervantes - Don Quixote - Part 1 - Chapter 1 - Plate 1 "A world of disorderly notions, picked out of his books, crowded into his imagination".jpg|El ingenioso hidalgo Дон Кихот.
Податотека:Little Red Riding Hood (136547330).jpg||Црвенкапа
File:Dore woodcut Divine Comedy 01.jpg|Илустрација Доре дрворез од „Божествената комедија“
File:Paradiso Canto 31 (148200393).jpg|Данте *[[Божествената комедија]]*


## Наводи

*(80 illustrations, earliest photogravures of Dore paintings)
*(141 illustrations)
*(138 illustrations)
*(314 illustrations)
*(103 illustrations)
*(30 illustrations)
*(521 illustrations, reprinting most of the Delorme photogravures)
*(exhibition book: 591 illustrations)
*(343 illustrations)
*(500 illustrations)
* (exhibition book: 250 illustrations, 40 in full-color, sometimes incorrectly listed as, "40 b/w, 120 color illustrations")
* (catalog of the exhibition held at Musée d'Orsay and National Gallery of Canada, 335 pages)
* (annual listing of the books published in France)

## Надворешни врски

* 
* 
*Колекција на Доре 

Категорија:Француски сликари
Категорија:Француски графичари
Категорија:Француски илустратори
Категорија:Погребани на гробиштата „Пер Лашез“
Јасна Шекариќ

мини|десно|Јасна Шекариќ
**Јасна Шекариќ** (Белград,  година како **Јасна Брајковиќ**) е српски спортист и српски претставник во стрелаштво. Таа е повеќекратен, олимписки, светски и европски шампион.

## Приватен живот
Таа израснала во Осиек, каде што почнала да учи стрелаштво. Во училишниот дел таа прво се натпреварувала со пушка и имала добри пласмани на регионалните женски натпреварувања. Некаде подоцна почнала да користи пиштол. Во 1990 година, таа се вратила во Белград, а потоа успеала по успешни години на спортски и приватен план.

Таа е разведена и има две деца, Лео и Лука.

## Кариера
Јасна Шекариќ била прогласена за најдобар спортист и стрелач на Југославија, Хрватска, Србија и Црна Гора, по неколкупати. Во 1988 и 1994 година го добила „златниот знак за Спорт“, наградата за најдобар спортист во Југославија, а во 2008 година ја добила „Мајската награда“ од Српската спортска асоцијација. Трипати, 1990, 1995 и 2005 година била прогласена за најдобар стрелец во светот, а во 2000 година, Меѓународната федерација за спортско стрелаштво (ISSF) ги именуваше најдобрите стрелци на 20 век. Има освоено повеќе од 90 медали на големи натпревари во својата кариера (Олимпијада, Светско и Европско првенство, Светски првенства, Средоземни игри, итн.).

На Олимписките игри таа освоила пет медали, едно злато, три сребрени и една бронза. Таа е единствениот стрелец кој успеа да се пласира во финалето на секој настан на Олимписките игри. Во Барселона во 1992 година, таа го изгубила својот златен медал и покрај фактот што го имала истиот резултат како и победничката, Марина Логвиненко. Ситуацијата била повторена на Олимписките игри во Атина во 2004 година, кога Јасна, по основниот дел и квалификациите, го имала истиот резултат како и шампионот Олена Костевич (Украина). Украина беше подобра од Шекариќ во „растурање“. На Олимписките игри во Пекинг во 2008 година на церемонијата на отворањето го носела српското знаме, а на натпреварот го освоила шестото место.

## Надворешни врски
* Официјална страница  Јасна Шекариќ **(српски)**
* Портрет на Јасна Шекариќ на страницата на ИССФ.  

Категорија:Српски спортисти
Категорија:Живи луѓе
Мила Јовович

**Мила Јовович** (англиски: Milla Jovovich) или целосно име **Милица Богдановна Јовович** (*Milica Bogdanovna Jovovich*,  година) — американска глумица, музичар, и модел.

Јовович ја започнала својата кариера како манекенка на својата 11 година. Во 1988 година ја добила својата прва професионална улога во телевизискиот „Ноќен воз за Катманду“, а подоцна таа се појавила во нејзиниот прв високобуџетен филм „Два месеци порасна“. По неколку помали телевизиски и филмски улоги, таа станала позната по својата улога во „Враќање во сината лагуна“ (1991). Следната значајна улога била во филмот „Петтиот елемент“ (1997), а подоцна глумела во „Гласник: Приказна за Јованка Орлеанка“ (1999). Во 2002 година, таа ја играла главната улога во филмот „Притаено зло“, кој имал пет продолженија: *Притаено зло: Апокалипса* (2004), *Притаено зло: Истребување* (2007), *Притаено зло: Задгробен живот* (2010), *Притаено зло: Одмазда* (2012) и Притаено зло*: Последно поглавје* (2017).

Покрај нејзината глумечка и глумечка кариера, Мила Јовович го издала албумот *Божествена комедија* во 1994 година.

## Животопис
### Младост

Мила Јовович е родена во Киев, Украина (во тоа време дел од Советскиот Сојуз). Нејзиниот татко е српскиот лекар Богдан Јовиќ, а мајка на руската глумица Галина Логинова Јовиќ. Семејството се преселило во Лондон, а во 1981 година во Сакраменто, Калифорнија, кога Милица имала пет години. Седум месеци подоцна се преселиле во Лос Анџелес.

Нејзиното семејство е од Црна Гора и има имоти во Метохија во Злопок кај Пеќ. Нејзиниот прадедо Богиќ Чамиќ Јовиќ бил од племето Васоевиќ и чувар на кралот Никола I Петровиќ; Името на неговата сопруга била Милица, по што Мила го добила нејзиното име. Нејзиниот дедо, Богдан Јововиќ, бил командант на приштинската воена област, а подоцна бил воен финансиски инспектор во воените подрачја во Скопје и Сараево, каде што открил голема лоша злато. Тој бил казнет поради одбивањето да го обвини својот пријател за тоа злосторство. Подоцна, комунистичката влада на Југославија го принуди на островот Голи. Стравувајќи дека повторно ќе биде уапсен, тој побегна во Албанија, а подоцна се пресели во Советскиот Сојуз, во Киев. Втората верзија на приказната е дека тој всушност го зел златото. Таткото на Милин, Богдан Јовиќ, подоцна му се придружи на својот дедо во Киев, каде што тој и неговата сестра дипломираа по медицина.

## Кариера
Веќе на 11 години, фотографот Ричард Аведон ја забележал во рекламите на Реклон "Најпознатите жени на светот". Во октомври 1987 година, таа била претставена на насловната страница на италијанското списание „Леи“, кое било прво од многуте наслови на кои се појавила. Таа продолжила со својата кариера како манекенка, но било пуштено музичко ЦД, албум, пред да се појави во првиот филм  во 1988. Нејзината изведба во филмот *Враќање на сината лагуна* во 1991 година доведе до неизбежна споредба со други модели и била забележана од светските играчи во филмската индустрија.

## Наводи

## Надворешни врски

* 
* 
* 
* 
* 

Категорија:Американски глумици
Категорија:Срби во САД
Категорија:Луѓе од Киев
Категорија:Живи луѓе
Кизилкум

**Кизилкум** (узбечки: *Qizilqum*; Казашки: Қызылқұм,  „црвен песок“) е пустина која се протега низ Казахстан, Узбекистан и, во помала мера, низ Туркменистан, југоисточно од Аралско Езеро, помеѓу Аму Дар и реката Сер Дари.

Таа се наоѓа во близина на градот Бухара. Зафаќа површина од км2, што ја прави 11-та пустина по големина во светот. Земјоделските населби се наоѓаат околу реката и оаза, каде што се одгледуваат памук, ориз и пченица.

Водата ја носат Сер Дарја од Тјан Шан и Кришката Гора, додека водите од Памир и Хиндукуса се преплавени со водскиот вод Ају Дарје. Поради поплавување на реката, честопати се губат ретки појави на низините, а сега Сер Дарџи изгради систем за браната што ги спречува поплавите и овозможува наводнување на жедната почва.

Повеќето од големите дабки на Кизилкум се наоѓаат по должината на периферијата на пустината, каде што каналите биле ископани пред неколку години за да ги фатат водите на планинските реки. Оазите добиваат електрична енергија од хидроелектраните на сер Дарје (централа на Ферат и други). Извалканите почви се претвораат во памучни полиња.

## Географија

Територијата претежно прави голема рамнина на надморска височина до 300 метри над нивото на морето, со неколку депресии и висорамнини. Површината е главно покриена со песочни дини (баркани); Во северозападниот дел се опфатени големи површини со такси (слој од глина); Исто така постојат и неколку оази. Постојат земјоделски населби долж реките и оазите.

## Фауна
Фауната на Кизил Кума вклучува исклучително ретки видови, како што се степата, хипопотамусот (Saiga tatarica) и големата варана, која може да достигне должина од 1,6 метри. Постои природен резерват Кизилкум, во провинцијата Букара, основана во 1971 година. Резерватот опфаќа 101.000 км² и се наоѓа на сината почва на Аму-Дарје, во близина на селото Дарган Ата. Фауната вклучува: букарски елен (локална варијанта на редовни елени), дива свиња (Sus scrofa), фазани (Phasianus colchicus), орел (Aquila chrysaetos) и други.

Втората резервација (или еколошки центар), "Џиран", се наоѓа на 40 километри јужно од Букурешт. Вкупната површина на резерватот е 51.450 км². Во неа се одгледуваат ретки животински видови, како што се: газела (Gazella subgutturosa), диви коњи Equus przewalskii, kulan (Equus hemionus) и големи капки (Otis tarda). Резерватот е основан во 1977 година.

## Економија
Месното население на голема површина на Кизиликум се користи за пасење добиток (претежно овци, бактриски камили и единечни оџаци).
Кизиликум е познат по злато, ураниум, бакар, алуминиум, сребро, природен гас и нафтени депонии. Развојот на најпознатите златни депозити во Марантау започна во раните 1960-ти. Рударски центри и топење индустрија се Навои, Зарафшан, Учудук. Големи индустриски претпријатија се: NGMK и узбежно-американско заедничко вложување "Zarafshan-Newmont". Центри за производство на гас се Газли и Мубарек.

## Наводи

## Надворешни врски

* Преку празната срцевина на Азија 

Категорија:Пустини во Азија
Категорија:Географија на Казахстан
Категорија:Географија на Узбекистан
Глобица

**Глобица** — историско село во Осоговијата, во атарот на денешното село Бунеш, Општина Пробиштип. Денес, месноста е популарно одморалишно место и во него се наоѓа црквата „Св. Ѓорѓи“.

## Географија

Селото било сместено во Осогово, на десниот брег на Злетовска Река, меѓу селата Ратавица од север и Трипатанци од југ. Денес, месноста е популарно одморалишно место.

## Историја

Селото е споменато како владение на блискиот Лесновски манастир во грамотата на цар Стефан Душан околу 1350 година, но отсуствува во грамотата на деспотот Константин Драгаш од 1381 година.

## Население

Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија, Етнографија и статистика“) од 1900 година, во Глобица живееле 65 жители, сите Македонци. Според егзархискиот секретар Димитар Мишев, („La Macédoine et sa Population Chrétienne“) во 1905 година во Бучиште имало 40 Македонци, под врховенството на Бугарската егзархија.

Според германска карта издадена во 1941 година, а заснована на пописот на Кралството Југославија од 1931 година, селото имало 25 до 50 Македонци.

## Самоуправа и политика

Кон крајот на  век, Глобица било село во Кратовската каза на Отоманското Царство.

## Културни и природни знаменитости

;Цркви 
* Црква „Св. Ѓорѓи“ — манастирска црква.

;Манастири
* Глобички манастир — нов манастир

## Личности

;Родени во или по потекло од Глобица
* Коце Лазаров - Коцо (1877/1880) — деец на ВМОРО, член на четата на Славчо Абазов

## Галерија


Податотека:Црква „Св. Ѓорѓи“ - Глобица.jpg|Манастирската црква „Св. Ѓорѓи“
Податотека:Објект во Глобица.jpg|Објект во селото


## Поврзано
* Осоговија
* Бунеш

## Наводи

## Надворешни врски


Категорија:Историски села во Македонија
†
†
†
Категорија:Бунеш
Вардар Чифлик

**Вардар Чифлик** — историско село во Тиквешијата, чие земјиште денес е во атарот на Црвени Брегови, Општина Неготино.

## Географија
Селото било сместено на левиот брег на реката Вардар, спроти селото Криволак.

## Историја
Во XIX век Вардар Чифлик ѝ припаѓал на Штипска каза. Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) во 1900 г. селото имало 90 жители, сите Македонци.

Населението потпаднало под врховенството на Бугарската егзархија. Во статистиката на егзархискиот секретар Димитар Мишев („La Macédoine et sa Population Chrétienne“) во 1905 г. *Вардар чифлик* (*Vardar-Tchiflik*) имал 48 жители, Македонци.

На етничката карта од 1927 г. Леонард Шулце Јена го означил *Вардар чифлик* (*Vardar čiflik*) како македонско село.

Според германска карта издадена во 1941 година, а заснована на пописот на Кралството Југославија од 1931 година, селото имало 10 до 25 Македонци.

## Поврзано
* Криволак
* Црвени Брегови

## Наводи

## Надворешни врски

Категорија:Историски села во Македонија
†
†
Кара Синанли

**Кара Синанли** — историско село во Тиквешијата, чие земјиште денес е во атарот на Јаношево, Општина Неготино.

## Географија
Селото се наоѓало на реката Саријар, во северозападното подножје на Конечка Планина (Серта), северозападно од Јаношево.

## Историја
Во XIX век Кара Синанли било турско село во Штипската каза. Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) во 1900 г. *Кара Синанли* имало 35 жители, сите Турци.

На етничката карта од 1927 г. Леонард Шулце Јена го означува Кара Синанли (kara Sinanli) како турско село.

### Родови
Кара Синанли било турско село.

Според истражувањата од 1920-1924, родови во селото:

* **Доселеници:** *Халиламиџалар (3 к.)* стари доселеници од Турција, по потекло Јуруци.

## Иселеништво
Иселеници има во Турција.

## Поврзано
* Саријар
* Јаношево

## Наводи

## Надворешни врски

Категорија:Историски села во Македонија
†
†
Вермут

thumb|Шише вермут
**Вермут** — посебно ароматизиран пијалак којшто се произведува од вино (винскиот дел не би требал да биде помал од 60 %), екстракти од ароматични треви (најчесто пелин), алкохол и шеќер. Вермут е вид на вино во кое се додаваат билки за да се подобри вкусот на виното. Во себе има помеѓу 15 и 18 % алкохол. Се користи како состојка на различни коктели, но и како замена за бело вино во кулинарството.

## Историја
Вермутот првпат е направен во Италија во 18 век, а од 19 век се произведувал и во Франција. Од видовите вина, составот на тревата и количината на додадениот шеќер зависи дали ќе се произведе бел, розов или црвен, горчлив, сув или сладок. Почетокот на производството на  ваквите пиења се  поврзува  со името на грчкиот лекар Хипократ.  Според долгата традиција  за овие производства  зборувале Цицерон и Плиниј зборувајќи за „*absinthianum vinum*“. Подоцна, општоприфатено име на овој пијалак е од германскиот збор *wermuth*, од каде преку францускиот vermouth преоѓа во италијанскиот *vermut*.

## Наводи

## Литература
* 
* 
* 
* 

Категорија:Алкохолни пијалаци
Категорија:Аперитиви
Один

мини|десно|Один

**Один** (старонордиски: *Óðinn*) — врховен бог во нордиската митологија. Често се нарекува и Сетатко (*Allfodr*), а има и многу други имиња: *Herran* или *Herjan* (Големоуништувач), *Nikar* или *Hnikar* (Подјаривач), *Nikuz* или *Hnikud* (Воденбог), *Fjolnir* (Многузнаечкиот), *Oske* (Желбоостварител), *Omi* (Јачиговор), *Biflidi* или *Biflindi* (Тресикопје), *Svidar* (Господар на времињата), Свидрир (Копјебог) ... 
Один е бог на војната и мудроста, а се чини дека бил и бог на поезијата, ловот и магијата. По него среда го добила името во германските јазици (шведски: *onsdag*, англиски: *Wednesday* од *Wōden*...).

Син е на  Бора и Бестле, внук на Бурија кој од лед го извадила кравата Аудхумла на самиот почеток. Брат е на Вили и Ве, сопруг на божицата Фриг со која ги има синовите Балдер, Ход и Хермод. Со Јорд има син Тор, кој е негов најстар син. Со Ринд го има Вали, а со Грид го има Видар.

Категорија:Нордиски божества
Категорија:Богови-создатели
Алтамира

**Алтамира** — дилувијална пештера во Шпанија, познато палеолитско археолошко наоѓалиште кое се наоѓа во покраината Кантабрија, недалеку од местото Сантиљана дел Мар. УНЕСКО во 1985 година ја прогласи Алтамира за Светско наследство.
мини|250px|лево|Шематски приказ на распоредот на животните по ѕидот на главната дворана, т.н. ''Поликромен свод''.

Пештерата е долга 296 метари, се состои од повеќе премини и соби. Главниот премин варира во висина од 2 до 6 метри.

Во текот на археолошките ископувања отркиени се артефакти кои се датирани во период на доцниот солитрен и раниот магдален. Пештерата е позната по цртежите кои се насликани на ѕидовите. Формите се цртани едни преку други, нема композиција, користени се земјени бои, а се претпоставува дека животинска маст е користена како сврзник за смесата.

Предисторискиот уметник сликал скоро исклучително животни кои ги ловел, така што на таваните и во Алтамира се насликани бизони, елени, коњи, диви свињи.

## Ранет бизон
[мини|лево|240px| '''Бизон од Алатамира''', илустрација во книгата «La caverne d'Altamira à Santillane, près Santander», издена во Монако [1906.]]
Ранет бизон е праисториска слика во Алтамира, настаната помеѓу 15.000 и 10.000 п.н.е.

Сликана е само со две бои - црвена и темна. Како позадина е искористена природната карпа, чија пукнатина, испакнатините и вдлабнатините праисторискиот уметник вешто ги користел. Претставеното животно одвоено  е со темна линија, поразлична во светлина. На места каде е линијата посветла, формата се отвора, а се затвора таму каде е потемна.

Не се прикажани непотребни детали кои би ја оптовариле сликата. Ефектот е постигнат со контролирано сенчање, кое на формите им дава пластичност.

## Поврзано
* Ранет бизон
* Пештера Ласко

## Надворешни врски

* Алтамира, Национални музеј
* Прича о Алтмири 
* Алтамира на списку светске баштине

Категорија:Шпанија во праисторија
Категорија:Палеолит
Категорија:Светско наследство во Шпанија
Чешмедере

**Чешмедере** или **Чешме Дере** — историско село во Тиквешијата, чие земјиште денес е во атарот на Јаношево, Општина Неготино.

## Географија
Селото било сместено во областа Сландол северно од Јаношево.

## Историја
Во XIX век Чешмедере било турско село в Штипската каза. Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) во 1900 г. *Чешме Дере* имало 80 жители Турци.

### Родови
Чешмедере било турско село.

Според истражувањата од 1920-1924, родови во селото:

* **Доселеници:** *Дилберлерден (5 к.) и Мендолер (5 к.)* стари доселеници од Турција, по потекло Јуруци.

## Иселеништво
Селото е раселено, а Турците се иселени во Турција.

## Поврзано
* Сландол
* Кара Синанли

## Наводи

## Надворешни врски

Категорија:Историски села во Македонија
†
†
Боздоган

Индиско-персиски боздогани|мини

**Боздоган** или **топуз** — рачно ударно и фрлачко ладно оружје.Се развил од окована палка, па може да се смета за подобрен стап. Боздоган може да биде направен од цврсто дрво (за дршка) со метално појачување, иако постојат и боздогани направени од метал чија глава е обложена со камен, бакар, бронза или челик.

Други имиња за боздоган се засновани на бројот на метални пера кои ги има. По бројот на пера се нарекува и троперец, шестоперец или шестопер, десетопер и друго. Овие имиња се чести во Српските епски народни песни. Војник наоружан со боздоган се нарекувал  *боздоганлија*, а кој го носел боздоганот на старешината *боздоганер*.

## Наводи

## Надворешни врски

* 
* Музеј Хант  
* Heraldica.org 

Категорија:Ладно оружје
Категорија:Турцизми
Викторија и Алберт (музеј)

**Музејот на Викторија и Алберт** (англиски: *Victoria and Albert Museum*), често e наречен само **V & A**, е музеј во  Лондон е најголемиот музеј за применета уметност и дизајн во светот. Тој има постојана колекција од 4,5 милиони експонати. Таа е основана во 1852 година и беше именувана по британската кралска двојка, принцот Алберт и кралицата Викторија.

Денес се протега на површина од 2, 2 км2  и во својот комплекс на згради и анекси 145 галерии. Музејските збирки имаат опсег од 5.000 години, од почетокот на цивилизацијата до најновите денови, од сите гранки на уметноста и од сите континенти. Музејот има збирки од керамика, стакло, текстил, облека, сребро, метали, накит, мебел, средновековни предмети, скулптури, слики од стари мајстори, цртежи и фотографии, и е далеку најголем и неспоредлив со секој музеј во светот.

**V & A** има најголема колекција на неокласични скулптури во светот, како и најголема збирка експонати на италијанската ренесанса надвор од Италија. Неговата колекција од Далечниот Исток (Јужна Азија, Кина, Јапонија, Кореја е најдобра во Европа, а колекција на исламска уметност оди во ранг на Париз Лувр и Музејот на уметност во Митрополитот, Њујорк.

Се наоѓа во јужниот дел на Кенсингтон, музејскиот дел на Лондон, популарно познат како Албертополис, бидејќи во него има и други важни културни институции, како и два големи музеи; Природо научниот музеј и Музејот за наука. Најпознати дела на музејот се: Вилијам Блејк, Сандра Ботичелија, Џон Констебл, Рафаела, Вилијам Тарнер, Диего Веласкес, многу други.

## Наводи

## Надворешни врски

* 
* Список на минати изложби
* Изградба на музејот 
* Музејот пред отворањето

Категорија:Музеи во Англија
Зеленчуков сок

десно|мини|Краставица, целер и сок од јаболко
**Зеленлуков сок **е сок пијалак направен првенствено од помешан зеленчук и исто така е достапен во форма на прав. Растителните сокови често се мешаат со овошје како јаболка или грозје за да се подобри вкусот. Тоа често се смета за низок шеќер алтернатива на овошен сок, иако некои од комерцијалните брендови на растителни сокови користат овошни сокови, како засладувачи, и може да содржат голема количина на натриум.

## Домашно направени сокови
Правење на сок од зеленчук дома,  е алтернатива за купување на комерцијални сокови, и може да се зголеми диеталноста со малку зеленчук и овошје.На поевтино и побрзо алтернативни користи центрифугалните сили за да се постигне поделба. На забавување на брзината на *masticating* процес се смета за заштита на зеленчукот од оксидација и топлина (од триење), намалување на хранливи состојки во дефект. Застапниците на masticating juicers често се цитираат на зачувување на ензимите, иако тврдењата се ретко наведени и неосновани од академската поддршка.

## Наводи
Стефан Ласме

десно|thumb|250px|Стефан Ласме
**Стефан Ласме** (, Порт Гентил, Габон, 17 декември 1982) е габонски кошаркар. Игра на позицијата крилен центар, а моментално настапува за КК УНИКС Казањ.

## Кариера
Лазме играл кошарка на колеџ за Универзитетот во Масачусетс, а во 2007 тој бил избран од страна на "Голден Стејт", како 46-ти врв. Тој играл во Воини, Лос Анџелес бранители (во НБА) и Мајами Хит. Тој е член на тимот на Габон.

Боите на Партизан ги бранел во сезоната 2008/09. и по тој повод освои тројно круна со него - Купот Радивој Корач, Јадранската лига и Српското првенство.

Од 2012 до 2014 година тој настапил за грчкиот Панатенаикос. Тој бил избран за најдобар бранител на Евролигата за сезоната 2012/13. Тој освоил два грчки купа и во првенствата со Зелените бил именуван како најкорисен играч на грчкото првенство во сезоната 2013/14.

Во јуни 2014 година Лазме потпишал двегодишен договор со Анадол Ефес и во својот дрес го освои Купот на Турција за 2015 година. Во јули 2015 година, тој се преселил во Галатасарај.

## Успеси

### Клупски
Партзизан:
Првенство на Србија: 2008/09.
Куп на Радивоја Кораћа: 2009.
Јадранска лига: 2008/09.
Макаби Тел Авив:
Првенство на Израел: 2009/10.
Куп на Израел: 2010.
Панатинаикос:
Првенство на Грција: 2012/13, 2013/14.
Куп на Грција: 2013, 2014.
Анадолу Ефес:
Куп на Турска: 2015.
Галатасарај:
Еврокуп: 2015/16.

### Поединечни
Најдобар одбранбен играч на Евролига: 2012/13.
Идеален тим  на Евролига - втора постава: 2013/14.
Најкористен играч  во финалето на Еврокупот: 2015/16.
Прва постава  во идеалниот тима на Еврокупот: 2015/16.
Најкористен играч во Првенството на Грција: 2012/13.

Категорија:Габонски кошаркари
Категорија:Родени во 1982 година
Топ

[мини|десно|200п|Топ ЗИС-3, [Втора светска војна.]]
**Топ** — артилериско оружје со голема цевка, со голема брзина на проектилот, голема прецизност, која обично ја погодува целта  директно. За разлика од хаубица, минофрлач и мерзер, почетните агли (помеѓу целта и целите) се под 45 степени. Во поширока смисла, под топ понекогаш се смета и секое друго артилериско оружје, особено во популарната литература. Оружјето кое по особините се наоѓа меѓу топот и хаубицата понекогаш се вика топ-хаубица.

## Топот како тема во уметноста и во популарната култура
мини|Топ во Бон, Германија
* „Топот беше жежок“ (српски: *Топ је био врео*) — роман на српскиот писател Владимир Кецмановиќ од 2008 година.
* „Топовско ѓуле“ (англиски: *Cannonball*) — песна на американската рок група Бридерс (*The Breeders*) од 1993 година.

## Наводи

Категорија:Артилериско оружје
Категорија:Огнено оружје
Категорија:Кинески пронајдоци
Категорија:Турцизми
Амедео Авогадро

**Амедео Авогадро** (итал. *Amedeo Avogadro*; Торино, 9 август 1776 — Торино, 9 јули 1856) бил италијански физичар, професор на универзитетот во Торино. 
Најпознат по Авогадровската хипотеза од 1811, која кажува дека: *сите гасови при еднаков волумен, притиска и температурата содржи ист број молекули*. Ова било голем чекор во материјалистичките науки во тоа време. После 50 години хипотезата е прифатена како закон, кој е основа на современата физика и хемија. Бројот на молекули во грам-молекулата (мол) на кое било прашање е именуван по него со бројот на Авогадрон, кој изнесува 6.023 • 1023 молекули.

## Наводи

* 
* 
* 
* Morselli, Mario. (1984). *Amedeo Avogadro, a Scientific Biography.* Kluwer. .
** Review of Morselli's book: 
* Pierre Radvanyi, "Two hypothesis of Avogadro", 1811 Avogadro's article analyzed on *[https://www.bibnum.education.fr/chimie/theorie-chimique/les-deux-hypotheses-d-avogadro-en-1811 BibNum] * (click 'Télécharger').

## Надворешни врски
*

Категорија:Италијански физичари
Категорија:Хидродинамичари
Категорија:Членови на Торинската академија на науките
Категорија:Родени во 1776 година
Категорија:Починати во 1856 година
Тристан Цара

thumb|200px|десно|Потрет на Тристан Цара
**Тристан Цара** — романски поет и есеист, значајна врска во француската книжевност.
Роден е во Монешти, Бакау, Романија, во семејството на романски Евреи. Неговото вистинско име било Сами Розенсток. Како млад човек со напредни ставови, тој отишол во Париз, каде што станал дел од заедницата на авангардни уметници во областа Монпарнас. Првите дела се објавиле додека Првата светска војна (1916 и 1918) продолжила, а главното дело "Седумте манифести на дадаизмот" било објавено во 1924 година. Со ова, тој станал водач на авангардното движење наречено Дадаизам.
Според една теорија, дадаизмот бил именуван по зборот дада, што всушност е зборот "да, да" на романски. Сепак, според друг извор, Тристан го избрал зборот Дада од речникот на француски и германски. Зборот дада тука означува детска играчка во форма на дрвен коњ за занишанство. Надреализмот произлегол од Дадаизмот. Ова движење го сочинувале Андре Бретон, Луј Арагон, Филип Супо, и други.
Подоцна станал лирски поет, достапен за луѓето. Тој објавил серија колекции, како што се "Приближно човекот", "Говорејќи" и други.
Француската комунистичка партија станала институција која е уморна од нихилизам и уништување. Кога избувнала Втората светска војна, тој се приклучил на француското движење на отпорот. Тој ја напуштил партијата во 1956 година, протестирајќи на овој начин за советското осиромашување на унгарската револуција. Починал на Божиќ во 1963 година и бил погребан на гробиштата Монпарнас.

Категорија:Романски поети
Категорија:Родени во 1896 година
Категорија:Починати во 1963 година
Категорија:Погребани на гробиштата „Монпарнас“
Ерскин Колдвел

**Ерскин Престон Колдвел** (англиски: *Erskine Preston Caldwell*, 17 декември 1903 - 11 април 1987) бил американски романописец и раскажувач.  Неговите списи за сиромаштијата, расизмот и социјалните проблеми во родната Јужна Соединетите Држави во романите како што се *Тутунов пат* (1932) и *Божјата Мала Акри* (1933) му дале критички признанија, но исто така го направиле контроверзен меѓу јужњаците од времето што сметаше дека е неценето за луѓето од регионот.

## Животопис
Колдвел е роден на 17 декември 1903 година, во малата заедница ВајтОук во Ковета, Џорџија. Тој бил единственото дете на свештеникот на Реформистичката презвитеријанска црква *Ира Силвестер Колдвел* и неговата сопруга *Каролина Престон* (родена *Бел*) *Колдвел*. Службата на Калдвел го довело семејството во јужниот дел на земјата, вклучувајќи ги и државите Флорида, Вирџинија, Тенеси, Јужна Каролина и Северна Каролина. Кога имал 15 години, неговото семејство се доселило во Вренс, Џорџија. Неговата мајка Кери беше од Вирџинија. Нејзиното потекло вклучувало англиско благородништво кое држело големи грантови во источна Вирџинија. И нејзините предци на англиски и предците од Шкотланѓаните се бореле во американската револуција. Предците на Ира Калвел биле шкотски-ирски и исто така биле во земјата од пред револуцијата и се бореле во тоа.

Колдвел  присуствувал, но не дипломирал од колеџот Ерскин, презвитерско училиште во близина во Јужна Каролина. Неговите политички симпатии лежеа во работните класи и ги искористи своите искуства со земјоделците и обичните работници да пишуваат приказни кои ги прикажуваат нивните животи и борби. Подоцна во животот тој презентираше јавни семинари за типичните услови на закупувачи-популатори на Југ.

## Наводи

## Литература
*
*
*

## Надворешни врски
* Текстови на Ерскин 
*New Georgia Encyclopedia: Erskine Caldwell 
*„Животот на Ерскин“
*Статија од Силвија Кук
* 
* 

Категорија:Американски писатели
Категорија:Родени во 1903 година
Категорија:Починати во 1987 година
Срем

**Срем** е географски регион во Панонската Низина меѓу реката Дунав, на север и исток реката Сава до Дунав, на југ. Западната граница не е јасно дефинирана. По едно мислење, Срем е на запад ограничен со реките Босут и Вук, додека од друга страна западната граница на Срем ја сочинува денешната граница на Вуковарско-сремската област.

## Географија
мини|200п|лево|Планината Фрушка Гора во Срем кај Врдник

Срем е во најголем дел рамничарска низина со просечна надморска височина од 70-80м ако одиме од југ таа расте од Сава, до Дунав на север. Највисокиот врв се наоѓа на Фрушката гора. Се вика Црвен Чет и неговата висина изнесува 539м. Фрушката Гора е долга од 78км, а најголемата ширина изнесува 15км. Повришината на Фрушка Гора е околу 500&nbsp;км2. Се смета за спој помеѓу Словенската и Шумадиската планина. Настанала во палеозоикот и претставува заостанат дел од старото Панонско копно, чија главна маса длабоко потонала. Освен Фрушката Гора, покрај Сава се простираат ниски алувијални рамнини, над нив се ниже терасна заравна, а после нив Сремскиот зараван, кој се простира околу Фрушката Гора, од Земун до Вуковар.

## Население
Градовите и селата во Срем припаѓаат на панонското население. Во овој дел на Војводина, ако го приклучиме и Мачва, има околу 100 населени, од кој десет припаѓаат на градското население. Тоа се Сремска Митровица покрај Сава, Нов Белград покрај Сва и Дунав, Земун, Сремски Карловци и Петроварадин покрај Дунав, додека воо внатрешноста на Срем се наоѓа Шид, Рум, Нова Пазова, Стара Пазова и Инѓија. Најмногу населени во Срем се Земун и Нов Белград, меѓутоа тие се приклучени на градската територија на Белград, па земаат улога во Срем има Сремска Митровица.

## Наводи

*
*
*
*
*
*
*
*
*
* 
*

Категорија:Историски области во Хрватска
Категорија:Историски области во Србија
Категорија:Поделени региони

Категорија:Региони во Хрватска
Шап и лигавка

**Шап и лигавка** (***Aphthae epizooticae***) е вирусно заболување, кое понекогаш може да резултира и со смрт кај папкарите, вклучително домашни и диви копитари. Вирусот предизвикува висока треска која вообичаено трае од 2 до 6 дена, проследено со појавување на цисти во устата и на папките.

Болеста шап и лигавка има големи последици врз сточарството, бидејќи истата  е многу заразна и може да се прошири меѓу стоката. Ширењето настанува преку контакт, директен или индиректен.  Болеста побарува силни напори во однос на вакцинирање, набљудување и грижа за да се спречи ширењето на болеста. Покрај тоа, со појавата на болеста се ограничува и трговијата на животното, и преземање мерки карантин,

Можни животни кои може  да се заразат се добиток, бафало, коза, прасе, антилопа, елен и бизон. Исто така е познато дека може да биде заразно и за ежот и слонот; ламата и алпакатата исто така може да појават слични симптоми, но не се пренесуваат на останатите единки .

## Наводи

## Поврзано
* Вирус
* Домашни животни

Категорија:Вирусни болести
Категорија:Болести кај животните
Салата

десно|мини|200x200пкс|Чинија за салата
**Салата** е еден вид на храна која обично се јаде како гарнир со главно јадење а ретко  самостојно (на пример, овошна салата). Салата често се прави од сиров зеленчук. Може да се додадат тестенини, варено месо, сирење, мајонез, разни преливи и слично. Во некои салати се додава и овошје, на пример јаболки сецкани во коцки. Овошна салата е еден вид на десерт салата во која  главните состојки се различни видови на овошје.

Салата е обично зачинета со масло и сирење, со додавање на сол, црн пипер и лимонов сок. Сезонските салати се направени од свеж зеленчук  за тоа време од годината. Салатите имаат хранлива вредност, и содржат витамини и минерали. Најчесто салатите се сметаат за диетална храна, затоа што содржат малку калории, а големи количини на вода и растителни влакна.

## Видови на салата
Главната поделба на салата е зимна и летна.  Летни салати се: салата од свежи краставици, зелена салата, салата од домати, пиперки и кромид и сл. Зимски салати се: салата од >кисела зелка, салата од цвекло, туршија, кисели краставици итн.

## Салатата како тема во уметноста и во популарната култура
* „Салата од стаорци“ (*Rat Salad*) - песна на британската хард-рок група „Блек сабат“ (*Black Sabbath*) од 1970 година.

## Наводи

## Литература
* 

Категорија:Салати
Џејмс Макферсон

мини|Џејмс Макферсон
**Џејмс Макферсон** (англ. *James Macpherson*, шкотски: *Seumas Mac a' Phearsain или Seumas MacMhuirich*; 27 октомври 1736-17 февруари 17 1796) бил шкотски писател, автор на песни, колекционер на книжевни дела и политичар, познат е како ""преведувач"" на Осијановите циклусни песни.

Категорија:Шкотски писатели
Категорија:Луѓе од Абердин
Категорија:Луѓе од Инвернес
Категорија:Родени во 1736 година
Категорија:Починати во 1796 година
Џорџ Вудкок

**Џорџ Водкок** (англиски: *George Woodcock*) бил канадски писател. Пишувал поезија, есеи, критики, биографии и историски дела. Денес во Канада, најпознат за основање на дневниот весник "Канадската литература" во 1959 година, првиот весник посветен на канадските писатели и литература. Весникот сè уште се објавува денес. Во светот Вудкок е познат по книгата Анархизмот (1962), еден од најдобрите погледи на анархизмот.

## Животопис
Вудкок е роден во Винипег, Канада, но се преселил со неговите родители во Англија. Бидејќи неговото семејство било многу сиромашно, Вудкок добил стипендија за студии. Тој ја одбил стипендијата затоа што се вработил како службеник.

## Успеси
Наместо тоа, тој се ангажирал како асистент на Големата западна железница, а потоа се заинтересирал за анархизмот. Анархистите останале до крајот на својот живот, пишувал многу работи, вклучувајќи и книги анархизмот, на анархистички Reader и биографии на Пјер Жозеф Прудон, Вилијам Годвин, Оскар Вајлд и Петар Кропоткин.

## Наводи

## Литература

* 
* 

## Надворешни врски
*Службено мрежно место.
*George Woodcock fonds  at Архива за Вудкок.
*Canada India Village Aid  
*Биографија на Џорџ Вудкок

Категорија:Канадски писатели
Категорија:Книжевни теоретичари
Категорија:Родени во 1912 година
Категорија:Починати во 1995 година
Паул Алберт Гордан

**Паул Алберт Гордан** (гер. *Paul Albert Gordan*; Бреслау, 27 април 1837 — Ерланген, 21  декември 1912) бил германски математичар.

## Теорема
Гордан покажал дека прстените инварианти на бинарните квадратни форми се конечно генерирани, односно дека секоја бинарна форма го одредува конечниот систем на рационални инварианти и коварианти со кои можат да се генерираат сите други рационални инварианти и коварианти..  Горенаведената теорема била докажана во 1869 година, а денес е позната како Горданова теорема. Ова достигнување било генерализирано од Давид Хилберт во 1890 година, докажувајќи дека теоремата се однесува на алгебарски облици со произволен број на променливи. Заедно со Алфред Клебш го дизајнирал коефициентот на Клебш-Гордан за сферични хармоници.

## Наводи

## Литература
*, available at DigiZeitschirften.
*, available at DigiZeitschirften.

## Надворешни врски
* 

Категорија:Германски научници
Категорија:Апсолвенти на Хумболтовиот универзитет
Категорија:Алгебристи
Категорија:Германски Евреи
Категорија:Членови на Баварската академија на науките
Категорија:Членови на Пруската академија на науките
Категорија:Членови на Гетингенската академија на науките
Категорија:Родени во 1837 година
Категорија:Починати во 1912 година
Џаба Џигаури

**Јамбул “Јаба”Џигаури** (8 јули 1992) е фудбалер на Грузија кој моментално игра за ФК Вардар.

## Кариера

### Клупска кариера
Џигаури ја започнал својата кариера во Динамо Тбилиси, дебитирајќи за првиот тим  на 22 мај 2011 година против Торпедо Кутаиси,и давајќи гол во 55 минута за нерешено,но на крај губејќи со 1-2 на Динамо Арена.

### Интернационална кариера
Џигаури го играл својот прв интернационален меч со репрезентацијата до 21 година на 3 јуни 2011 година со победата со 0-1 против Хрватска. Во март 2016 година,тој бил повикан за првиот тим на Џорџиа за првпат.Тој дебитирал на 27 сепрември со губејќи против Словакиа со 3-1,менувајќи го Валери Казаишвили за последните 12 минути.

## Достигувања
* Умаглеси Лига: 2012–13, 2015–16
* Куп на Џорџа: 2012–13, 2014–15, 2015–16
* Супер Куп на ЏорџаGeorgian Super Cup: 2015

## Наводи

Категорија:Грузиски фудбалери
Категорија:Фудбалери на ФК Вардар (Скопје)
Категорија:Живи луѓе
Категорија:Родени во 1992 година
Безалкохолен пијалак

**Безалкохолен пијалак** е пијалак кој обично содржи сода вода, засладувачи и природна и вештачка арома. Засладувач може да е шеќер, високофруктозен сируп од пченка (во диеталните пијалаци) или некоја комбинација од нив. Безалкохолните пијалаци исто така содржат кофеин, боја, и други состојки. Овие пијалаци немаат алкохол.

Безалкохолните пијалаци се спротивни од алкохолните пијалаци. Мали количини можат да бидат присутни во безалкохолните пијалаци, ама таа количина мора да биде помала од 0,5 % да може пијалакот да се именува како безалкохолен. Овошен сок, чај и други слични пијалаци се по дефиниција безалкохолна, но обично не се нарекуваат така.

## Безалкохолните пијалаци во популарната култура
* „Кока кола“ (*Koka Kola*) - песна на англиската рок-група „Клеш“ (*The Clash*) од 1979 година.
* „Сок од портокал“ (англиски: *Orange Juice*) — шкотска рок-група.

## Поврзано
*Алкохолен пијалак

## Наводи

Категорија:Пијалаци