Вакцина против грип

**Вакцина против грип** ()) — вакцинa што штити од заразување со вирусот на грип. Нови верзии на вакцината се развиваат двапати годишно бидејќи вирусот на грип брзо се менува. Иако нивната ефикасност се менува од година во година, повеќето обезбедуваат скромна до висока заштита од грип. Вакцинираните деца можат да ги заштитат оние околу нив.

Светската здравствена организација (СЗО) и Центрите за контрола и превенција на болести (ЦДЦ) препорачуваат годишна вакцинација за речиси сите луѓе на возраст над шест месеци, особено оние со висок ризик. Европскиот центар за спречување и контрола на болести (ECDC) исто така препорачува годишна вакцинација на високоризичните групи. Овие групи вклучуваат бремени жени, постари лица, деца меѓу шест месеци и пет години, оние со одредени здравствени проблеми и оние кои работат во здравството.

## Влијание
Метаанализа од 2012 година утврдила дека вакцината против грип била ефективна 67 проценти од времето. Најмногу ја користеле ХИВ-позитивни возрасни на возраст од 18 до 55 години (76%), здрави возрасни на возраст од 18 до 46 години (приближно 70%) и здрави деца на возраст од шест до 24 месеци (66%). Вакцината против грип штити и од срцев удар со придобивки кои се движат од 15 до 45%.

### Деца
ЦДЦ препорачува сите, освен доенчиња на возраст под шест месеци, да ја примат сезонската вакцина против грип. Кампањите за вакцинација обично се сосредоточуваат на луѓето кои се изложени на висок ризик од сериозни компликации доколку заболат од грип, како што се бремени жени, деца под 59 месеци, постари лица и лица со хронични заболувања или ослабен имунолошки систем, како и оние на кои се изложени, како што се здравствените работници.

Се чини дека кај децата го намалува ризикот од грип и можни болести слични на грип. Податоците се ограничени за деца под две години. За време на сезоната на грип 2017 – 2018, директорот на ЦДЦ укажал дека 85% од децата кои починале „не биле вакцинирани“.

### Возрасни
Кај невакцинираните возрасни, 16% добиваат симптоми слични на грип, додека околу 10% од вакцинираните возрасни добиваат вакви симптоми. Вакцинацијата ги намали потврдените случаи на грип од околу 2,4% на 1,1%. Не бил пронајден ефект врз хоспитализацијата.

Преглед на здравствените работници во 2006 годината покажал чиста корист. Од осумнаесетте студии во овој преглед, само две ја оцениле поврзаноста на смртноста на пациентите со примањето на вакцината против грип од персоналот. И двете откриле дека повисоките стапки на вакцинација на здравствените работници се во сооднос со намалената смртност на пациентите. Со преглед во 2014 година биле потврдени придобивките за пациентите кога здравствените биле имунизирани, поддржани со умерени докази засновани делумно на забележаното намалување на смртноста од сите причини кај пациентите имунизирани од HCWs во споредба со пациентите во споредба со работниците на кои не им била понудена вакцината.

### Стари лица
Доказите за делувањето кај постарите од 65 години не се јасни. Систематските прегледи на случајно проверувани студии и случаи утврден е недостаток на квалитетни докази. Со преглед на испитувани случаи утврдени се ефектите кај лабораториски потврден грип, пневмонија и смрт кај постарите лица во заедницата.

Групата најподложна на непандемиски грип, постарите лица најмалку имаат корист од вакцината. Постојат многу причини зад ненадејниот пад на ефективноста на вакцините, а најчести се опаѓањето на имунолошката функција и чувствителноста поврзана со староста. Во непандемиска година, едно лице во Соединетите Држави на возраст од 50 до 64 години има речиси десет пати поголема веројатност да умре од грип отколку помладо лице, а лице на возраст над 65 години има повеќе од десет пати поголеми шанси да умре од заболување поврзано со грип од старосната група од 50 до 64 години.

### Трудници
Покрај заштитата на мајката и детето од ефектите на зараза со грип, имунизацијата на трудниците ги зголемува нивните шанси за успешна целосна бременост.

Тривалентна инактивирана вакцина против грип има ефективна заштита кај трудниците инфицирани со ХИВ.

## Препораки
Различни јавноздравствени организации, вклучително и Светската здравствена организација (СЗО), препорачуваат вакцината против грип да се нуди рутински, особено на луѓето со ризик од компликации од грип и на оние кои живеат со или се грижат за лица со висок ризик, вклучувајќи:

* стари лица (препорака на Велика Британија за оние на возраст од 65 и повеќе години)
* луѓе со хронични белодробни заболувања (астма, КОРБ, итн.)
* луѓе кои имаат хронични срцеви заболувања (вродени срцеви заболувања, хронична срцева слабост, исхемична срцева болест)
* луѓе со хронични заболувања на црниот дроб (вклучувајќи цироза)
* луѓе со хронична бубрежна болест (како што е нефротски синдром)
* луѓе на кои им е отстранета слезината или на кои слезината не работи правилно
* луѓе кои се имуносупримирани (луѓе со ХИВ, оние кои примаат лекови за потиснување на имунолошкиот систем и луѓе на хемотерапија) и контакти со нивните домаќинства
* луѓе кои живеат заедно во голем број во средина каде што грипот може брзо да се шири, како што се затвори, домови за стари лица, училишта и домови.
* здравствени работници (и за спречување на болеста и за спречување на ширење на пациентите)
* трудни жени.

Вакцината против грип е контраиндицирана за оние помлади од шест месеци и оние со сериозна, опасна по живот алергија на вакцината против грип или која било од состојките на вакцината.

## Вакцинација против грип во Македонија
Во Македонија се обезбедува бесплатна вакцинација против грип за следните ризични групи:
* Лица на возраст над 65 години
* Лица со хронични заболувања
* Здравствени работници
* Бремени жени
* Деца на возраст од 6 месеци до 5 години.

На крајот на март 2024 биле вакцинирани вкупно 61.823 лица, од кои 59.182 лица со бесплатна и 2.641 лице со комерцијална вакцина.

## Поврзано
* Грип
* Вакцина

## Наводи

Категорија:Вакцини
Категорија:Грип