Московско торнадо од 1904 година

**Московското торнадо од 29 јуни 1904 година** било само едно од трите катастрофални торнада што се случиле во централна Русија во пишаната историја (торнадото во Јарослав од 1984 година се случило на 9 јуни 1984 година, во Иваново со Јарославските региони, а торнадото во Краснозаводск од 2009 година се случило во Краснозаводск на 3 јуни 2009 година, кое се наоѓало во Московската област). Катастрофата од 1904 година започнала како бура во Тулската област. Таа патувала кон север, минувајќи низ источните предградија на Москва во Јарославската област. Кога облакот се приближил до оддалечените московски предградија, формирал три инки од торнадо, уништувајќи ги приградските населби и областа Лефортово во самиот град.

## Современи извештаи
Главното торнадо го запишале илјадници сведоци во Москва, но малкумина надвор од градот. Деканот на црквата Суханово известил дека облакот поминал околу 18 километри западно од неговиот град, низ селата Капотња (200 уништени домови), Чагино (65 од 67 домови) и Хохловка; сите три од овие населби сега се во рамките на границите на Москва. Поблиските околни населби на Љублино и Карачарово исто така биле целосно уништени.

Многу сведоци во Москва, вклучувајќи го и новинарот Владимир Гилјаровски, ја прикажуваат истата слика од бурата што се приближува: необичен црн облак, широк 15-20 километри, кој се движел од југоисток со брзина од околу 25 метри во секунда (не се направени инструментални мерења на ветерот). Торнадото било најавено со град и брз пад на температурата. Две црни инки, едната од небото, а другата од земјата, се споиле во широко торнадо со жолта светлина слична на оган во средината. Сведоците ја помешале оваа светлина со експлозија кај некои резервоари за нафта кои, навистина биле блиску до патот на торнадото, но биле поштедени од уништување.

Торнадото удрило во самиот град во Лефортово, уништувајќи го товарниот двор на Курската железница, а потоа ја избришал шумата Аненхоф - стар, запуштен парк во Лефортово (северно од денешната станица на метрото „Авијамоторнаја“). Поминал низ касарната Лефортово, кинејќи покриви од ѕидани згради, поминал и преку Басманскиот округ во паркот. Градот го напуштил во северна насока, кон Соколники. Очигледно, торнадото исчезнало, па затоа уништувањето во густо населениот Басмани било многу помало отколку во Лефортово.

## Проценка од денешно време
Современите научници ги рангираат торнадата од 1904 година на F2–F3 на скалата Фуџита. Сепак, оценката за торнадото била покачена од F3 на F4 како што е наведено во ESWD.

Вкупната штета се проценува на 3.000 едносемејни куќи (Разуваев), сè додека бројот на жртви не е прецизно утврден. (Гилјаровски известил дека видел само еден мртов). Катастрофата се случила во средината на Руско-јапонската војна, а расчистувањето на урнатините и броењето на телата не било врвен приоритет; полициските извештаи и формалните проценки на штетите не биле објавени поради цензурата од воено време. Се претпоставува дека многу од жртвите биле сквотери на приградските паркови и шумата Аненхоф, која била исчистена од паднати дрвја години по инцидентот.

## Други торнада
Други торнада биле регистрирале во 1945 година во Москва и во 1951, 1956, 1970, 1971, 1984 година (за време на избувнувањето на торнадото на 9 јуни), 1987, 1994 и 1997 година во Московската област 100 км југоисточно од Москва (во близина на Зарајск).  Најскорешно торнадо било во јуни 2009 година во близина на Сергиев Посад .

## Наводи

## Литература
* В.Разуваев. Времето во Русија, 20 век 
* В.А. Гилјаровски, Ураганот 
* VA Gilyarovsky, Russkoye Slovo 
* Проценка на ураганот од 1904 година  
* А.С. Никулин. Ураган од 1904 година 

Категорија:Торнада во Европа