Мал потковичар

мини|Мал потковичар во лет
**Мал потковичар** (*Rhinolophus hipposideros*) е вид на мал европски и северноафрикански инсективојаден лилјак. Како и кај сите лилјаци потковичари, овој вид го добил своето име по неговиот карактеристичен нос во форма на потковица.

## Физички опис
Мал потковичар е еден од најмалите лилјаци во светот, кој тежи само 5 до 9 грама, со распон на крилјата од 192–254 мм и должина на телото од 35–45 мм. Има силни стапала кои ги користи за да ги фаќа карпите и гранките и може добро да гледа и покрај малите очи. Како и повеќето лилјаци, помалите лилјаци потковичари живееле во колонии и го ловат својот плен со ехолокација, испуштајќи ултразвук од специјализирани тркалезни влошки во устата.

Основата на неговото крзно, кое било меко и меко, имал светло сива боја, со крзно од грбната страна било кафеаво чадено и вентралната страна сива, со исклучок на малолетните лилјаци кои биле целосно темно сиви. Ушите и мембраните на крилата биле светло сивокафени.

Кога ловат, тие се брзи и агилни, често летаат на пет метри од земјата, додека избегнувале контакт со грмушки. Мал потковичар јаде мали инсекти, од кои повеќето се собрани од камења и гранки. Нивните омилени видови на плен вклучуваат муви, комарци, пеперутки, молци и пајаци. Просечниот животен век на *Rhinolophus hipposideros* е 3 години, иако било познато дека некои поединци живееле многу подолго.

Деталните набљудувања направени во Тунис не покажале очигледни морфолошки разлики помеѓу северноафриканските и европските примероци.

## Размножување
Лилјаците од видот Мал потковичар се парат наесен. Женките раѓаат едно младенче, обично помеѓу средината на јуни и почетокот на јули. Младенчињата тежат околу 1,8 грама при раѓањето, ги отвораат очите по околу 10 дена и стануваат независни на возраст од шест до седум недели. Лилјаците хибернираат во зимските месеци во темни пештери, рудници, стари згради, а понекогаш и во визби.

Женките стануваат сексуално зрели во првата година, со студија во Чешка која покажала дека околу 15% од женките раѓале на една година. Забележано било дека животните се бркале едни со други како прелиминарно за парење,  мажјакот се обесувал зад и над женката.

При рамножување често се мешаат со други видови, како што е лилјакот со уши од глувче, но немало директно мешање со други видови. Преместувањето во расадници се случувало од април наваму, со меѓу 10 и 100 присутни женски и меѓу 2 и 20 мажјаци. Приближно две третини од женките  раѓале помеѓу средината на јуни и средината на јули.

## Живеалиште
мини|Мал потковичар во пештера во зима.
Мал потковичар живее во потоплите региони во подножјето и висорамнините, особено шумските области или областите со варовник, каде што се наоѓал во пештерите. Во лето, неговиот опсег бил забележан до 1160 м надморска височина, а до 2000 м во зима, со највисоко познато расадник на 950 m. Видот бил седентарен, со просечно движење помеѓу летните и зимските живеалишта помеѓу 5 и 10 километри, иако најдолгото регистрирано растојание е 153 километри.

## Распространетост
Видот може да се најде во западна Ирска и југозападна Британија, со некои поголеми популации во делови од Германија и баварските подножји на Алпите. *Rhinolophus hipposideros* е широко распространет во средоземната област, се јавува во Северна Африка и на повеќето поголеми острови до Мала Азија и околу Црното Море. Во Азија, може да се најде во Кашмир, Блискиот Исток, Иран, Ирак и Арапскиот Полуостров, како и дел од Источна Африка.

### Обединето Кралство

Дистрибуцијата во Обединетото Кралство на Мал потковичар може да се најде на веб-страницата на Националната мрежа за биоразновидност, но тие најчесто се наоѓаат во Велс и југозападниот дел на Англија.
лево|мини| Торпиден мал потковичар, Глостершир, ОК
Голема колонија за размножување на лилјаци потковичари го населува најмалиот SSSI (Малиште со посебен научен интерес) во ОК, штала од 7 м2 во Глостершир, Англија.

Видот бил загрозен од голем број фактори, вклучително и нарушување или уништување на живеалиштата, промени во земјоделските практики (како што била зголемената употреба на инсектициди, кои ја намалувале достапноста на пленот) и губење на соодветни живеалишта за потрага по храна.

Сепак, Истражувањето за хибернација на *Bat Conservation Trust* покажувал дека бројките во ОК значително се зголемувале - во просек за 4,5% годишно помеѓу 1999 и 2012 година, што претставувал вкупно зголемување од 77,2% во тој период.

### Ирска
Мал потковичар бил забележан во окрузите Голвеј, Јужен Мајо, Клер, Лимерик, Корк и Кери.

### Израел
Мал потковичар е редок во Израел.

### Балеарските Острови
На Балеарските Острови, *Rhinolophus hipposideros* живее на сите три главни острови: Мајорка, Менорка и Ибица, како и на помалите острови Кабрера и Фурмантера. Во пештерите како што е Кова де Ка На Реа (Ибица) биле пронајдени живеалишта кои содржат до 50 единки, иако повеќето групи имале тенденција да бидат помали. Во Балеарските Острови, лилјакот потковица патувал само кратки растојанија, обично околу 2 км, а исто така бил најчестиот вид лилјаци на Ибица.

### Тунис
Во Тунис, Мал потковичар, иако поредок од другите видови лилјаци, е присутен во влажната климатска зона (т.е. најсеверниот дел од земјата). Претежно се пријавено како изолирани единки или мали групи лилјаци кои хибернираат до 2011 година. Потоа, била пронајдена породилна колонија во напуштениот Хотел де Ченес, јужно од Аин Драхам. Присуството на оваа прва позната породилна колонија во земјата ги изненадила иследниците: лилјаците легнале под покривот и во различни простории наместо дрвја или напуштени рудници: Затоа би можело да биде интересно да се бараат породилни колонии на овој вид во Северна Африка., не само во шумски области и подземни локации, туку и во напуштени отворени згради.

## Ехолокација
Честотите што ги користел овој вид лилјак за ехолокација лежеле помеѓу 93 и 111&nbsp;kHz, имале најмногу енергија на 110&nbsp;kHz и имале просечно времетраење од 31,7 мс. Поради зачестеноста на нивните ехолокациски повици, постоеле преклопувања со оние на јужниот потковичар и Мехелиевиот потковичар.

## Конзервација
Овој вид бил заштитен во Европската Унија според Директивата за живеалишта. Овој вид бил исто така наведен во Бернската конвенција и бил конкретно цел на конвенцијата UNEP- EUROBATS. Неколку национални законодавства исто така го штителе овој вид и неговите живеалишта во многу земји и региони.

Со цел да се истакне важноста на заштитата на овој вид на европско ниво, овој вид бил избран за вид на лилјаци 2018-2019 година од страна на паневропската невладина организација BatLife Europe.

## Наводи

## Литература

* 

## Надворешни врски

* Фотографии, видео на ARKive.
* Водич за управување со шуми за лилјаци 

Категорија:Статии со микроформати за вид
Категорија:Потковичари
Категорија:Незагрозени видови според МСЗП
Категорија:Лилјаци во Македонија