open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Обердраубург

**Обердраубург** е пазарен град во областа Шпитал ан дер Драу на западниот раб на австриската држава Корушка.

## Географија
лево|мини| Плоштад на пазарот
Обердраубург се наоѓа во близина на *Кернтнер Тор* (Каринтската порта), тесно место во долината Драва помеѓу Галталските Алпи на јужната страна и групата Кројцек од масивот Хохе Тауерн на северната страна, каде што реката ја преминува границата од Источен Тирол до Корушка. Градот се наоѓа околу 20 километри источно од Лиенц ; на запад ја дели својата граница со тиролската општина Николсдорф. Општинската област ги опфаќа катастарските заедници Флашберг и Цвикенберг.

Обердраубург се наоѓа на автопатот Драутал-Страсе што се протега од Спитал ан дер Драу до Лиенц. Овде се разгранува автопатот *Плукенпрас штрасе 110*, кој води преку планинскиот премин Галиберг Седл до Кутшах-Маутен во долината Гејл. Железнички транспорт е достапен на станицата Обердраубург на линијата Драуталбан (Железничка долина Драва).

Името на градот одговара со градот Дравоград во Словенија, каде што Драва ја преминува границата од Корушка до историскиот регион Штаерска.

## Историја
лево|мини| замок Хоенбург
Археолошките наоди укажуваат на континуирано населување на областа низ келтско и римско време. Замокот Обердраубург за првпат бил споменат во 1240 година како имот на војводата од Корушка Бернхард фон Спанхајм. За време на 13 век се појавила населба под замокот во близина на разгранокот на патот Гејлберг Седл.

Во 1292 година, Обердраубург бил држен од куќата на Мајнхардинер во Горица во Лиенц. Во 1308 година се јавила како феуд на Салцбуршката архиепископија. Таа добила пазарни права во 1325 година и дополнително имала корист од неговата погодна локација на раскрсницата. Од 1385 година ги држеле грофовите од Ортенбург, а со поседите на Ортенбург го наследил грофот Херман II од Цеље во 1418 година. По смртта на внукот на Херман, грофот Улрих II од Цеље во 1456 година, преминало во австриската куќа на Хабсбург. Австрискиот надвојвода Фердинанд I му ги доделил имотите на својот благајник Габриел фон Саламанка во 1524 година.

## Политика
мини|Градското собрание
Места во општинското собрание после локалните избори во 2015 година:

* Австриска народна партија (ÖVP): 7
* Социјалдемократска партија на Австрија (SPÖ): 4
* *Иницијатива Нагорна линија Обердраубург* (Независна): 4

## Збратимени градови
Обердраубург е збратимен со:

*  Туркенфелд, Германија од 1990
*  Сигна, Италија од 1996
*  Палуца, Италија

## Значајни луѓе
Значајни луѓе кои биле родени или живееле во Обердраубург:

* Фридрих Маркс (1830-1905), австриски писател и офицер
* Франц Јохум (роден 1944), политичар 
* Хелмут Маркс (1915–2002), скулптор
* Роланд Шварцл (роден 1980 година), олимписки спортист во атлетика

## Наводи

Категорија:Австриско-словенечки гранични премини
Категорија:Координати на Википодатоците
Категорија:Населени места во Австрија
Lavandula canariensis

мини|Lavandula canariensis
***Lavandula canariensis*** (заедничко име, **лаванда од Канарските острови** ) е вид на цветни растенија од фамилијата Lamiaceae, нативно на Канарските Острови.  За прв пат била опишана од Филип Милер во 1768 година.  

## Опис
*Lavandula canariensis* е  дрвенеста, зимзелена грмушка. Листовите се двојни, јако зелени,  и покриени со фини влакненца. Цветовите се појавуваат во шилци, се со сина боја и миризливи, отворајќи се од темно виолетови пупки и се носени на разгранети стебла во лето. 
Податотека:Anthophora_alluaudi_fuerteventurae_(macho)_on_Lavandula_canariensis_-_Flickr_-_S._Rae_(1).jpg|алт=Flowers with pollinator (Anthophora alluaudi)| Цветови со опрашувач (*Anthophora alluaudi*)


## Наводи

Категорија:Таксони опишани од Филип Милер
Категорија:Растенија опишани во 1768 година
Категорија:Лаванда
Категорија:Флора на Канарските Острови
Зоолошка градина Љубљана

**Љубљанската зоолошка градина** () е зоолошка градина која се протега до 19,6 хектари во Љубљана, Словенија. Таа служи како национална зоолошка градина на Словенија и е отворена во текот на целата година. Зоолошката градина содржи 119 видови и (не сметајќи ги инсектите) вкупно 500 животни.
мини
## Историја
Љубљанската зоолошка градина е основана на 10 март 1949 година од страна на градскиот одбор на Љубљана. Најпрво билa сместенa во округот Центар и се преселилa на сегашната локација во 1951 година.

Во 2008 година било најавено целосно реновирање на зоолошката градина што ќе било завршено до 2016 година. Во 2009 година, нова колонија на саимри пристигнале во нивниот нов ограден простор. Истата година пристигнале нови алпаки и црвени панди. Кон крајот на 2009 година, започнала изградбата на нов заграден простор за фоки и од 2013 година зоолошката градина станала домаќин на три калифорниски морски лава. Во 2010 година и двата сибирски тигри починале од старост. Од 1996 година, биле сместени и два лава, мажјак и женка, од зоолошката градина Карлсруе. Мажјакот починал по ортопедска операција во 2011 година, а женката починала од рак во 2013 година.

Во 2011 година бил изграден нов простор за домаќинство на четири ракуни. Зоолошката градина добила и нов пар рисови. Во 2012 година пристигнале пар сибирски кранови, а во другиот дел од зоолошката градина биле поставени 40 поголеми фламинга. Во 2013 година зоолошката градина го добила првиот пар гепарди во својата историја. Дојдени биле од Борас Зоопарк во Шведска и биле сместени во поранешната заграда за сибирски тигри, која била редизајнирана. Исто така, било најавено дека нов пар сибирски тигри би пристигнале на крајот на август 2017 година.

## Галерија

Податотека:Ljubljana_(ZOO)_-_lev_Boy_(Panthera_leo),_2005.jpg|алт=A lion, possibly a Barbary lion| Лав од Зоолошка градина Љубљана


## Наводи

Категорија:Зоолошки градини во Словенија
Категорија:Знаменитости во Љубљана
Категорија:Згради и градби во Љубљана
Студенец (Љубљана)

**Студенец** (во постарите извори *Калтенбрун* е поранешна независна населба во југоисточниот дел на главниот град Љубљана во централна Словенија. Припаѓа на градската општина Љубљана. Тој е дел од традиционалниот регион Горењска и е вклучен со остатокот од општината во Среднословенечки статистички регион. 

## Географија
Студенец е населба која се простира покрај тераса северно од реката Љубљаница. Почвата е направена од чакал. Куќите се протегаат покрај патот од Љубљана до Залог и на брегот под патот кон Љубљаница. 

## Име
На локалниот дијалект, името е изведено од словенечката заедничка именка *студенец* „мал извор“, што се однесува на локална геолошка карактеристика. Во овој случај, името произлегува од извор кој се наоѓа покрај патот во населбата. Во минатото германското име било *Студенц*.  

## Историја
За време на изградбата на Австриската јужна железница, во Студенец биле откриени артефакти од културата на Урнфилд, кои сведочеле за рано населување на областа. Во првата половина на XVI век, во Студенец стоел окружен совет со шест сали кои припаѓале на помалото благородништво. Во 1875 година, на иницијатива на лекарот Карел Блејвеис (1834–1909), Карњското собрание ја купил менажеријата Криспер во јужниот дел на Студенец со цел да се изгради психијатриска болница. Изградбата започнала во 1881 година, а во 1887 година на комплексот биле додадени две дополнителни трикатни згради. На 12 септември 1933 година се урнал патнички авион во Студенец при што загинале осум патници;  настанот се одбележал со плакета. Студенец бил припоен кон градот Љубљана во 1982 година, со што го прекинала своето постоење како независна населба.  

## Значајни луѓе
Значајни луѓе кои биле родени или живееле во Студенец вклучуваат:

* Виктор Коцијанчич (1901–1944), лекар и новинар 

## Наводи

Категорија:Љубљана
Salvia broussonetii

***Salvia broussonetii*** е грмушесто повеќегодишно растение кое е нативно на океанските карпи на Канарските Острови и се среќава на Тенерифе и Ланзароте, расте во базалтна карпа. Растението го добило името по Пјер Мари Огист Брусонет.  Расте околу 60 цм во висина и ширина, со дрвенест корен и цврст изглед, со големи 10 цм долги жолто-зелени, елиптични, лепливи листови. Има мали бели цветови на кратки соцветија со големина од 20-25 цм . 

## Наводи

Категорија:Жалфија
Категорија:Флора на Канарските Острови
Echium leucophaeum

мини|Echium leucophaeum
***Echium leucophaeum*** е вид на цветни растенија од фамилијата Boraginaceae. Ендемичен е на Канарските Острови, каде што е ограничен на островот Тенерифе.  Неговото име на шпански е *taginaste de Anaga*.  Специфичното име *leucophaeum* е од грчки и значи „сивкасто бело“. 

## Опис
Тоа е силно разгранета дрвенеста грмушка, со просечна висина 120 цм, максимална висина 200 цм. Листовите се кожести и во облик на копје. Нејзините цветови се бели до розево бели, сместени во средно големи соцветија. 

## Наводи

Категорија:Змијоглавка
Категорија:Флора на Канарските Острови
Категорија:Флора на Тенерифе
Erythina sandwicensis

***Erythina sandwicensis*** (виливили**)** е вид на дрво од семејството на грашок, Fabaceae, кое е ендемично на Хавајските острови. Тоа е единствениот вид на *Erythina* што природно се среќава таму. Обично се наоѓа во хавајските тропски суви шуми на подветрени островски падини до надморска височина од 600 метри.

*Виливили* значи „постојано извиткувано“ на хавајски јазик и се однесува на на семената обвивка, која се откинува или се извртува и отвора за да се открие семето.

## Наводи

## Надворешни врски

* ''Еритрина''  на: култивирани растенија  на: бази на податоци за ботаника  Archived   На: HBS 
* На: Библиотека за наследство на биодиверзитетот :

:* ''Еритрина'' Во: ''Вид Plantarum''
:* ''Еритрина'' Во: Encyclopédie Méthodique: Botanique
:* Еритрина во: ''Ботаниката на патувањето на капетан Бичи''
:* ''Еритрина'' Во: ''Флора на Хавајските острови''

Категорија:Украсни дрва
Категорија:Ранливи видови според МСЗП
Категорија:Флора на Хаваи
Список на ендофити

**Ендофитите** се микроорганизми кои живеат во ткивото на растението како ендосимбионти, без да предизвикуваат симптоми на болест. Некои од нив се мутуалистички симбионти со корисни ефекти врз нивниот домаќин, како што се подобрен раст или отпорност против болести или стрес од животната средина, и се користат како микробни инокуланти. Сепак, патогените и сапрофитите исто така може да бидат ендофитски во одреден момент од нивниот животен циклус. Ендофитите се разликуваат од микоризните габи или микробите од ризосферата по тоа што живеат целосно во растението. Повеќето познати ендофити се бактерии или габи, иако има и некои ендофитски алги и оомицети. *Neotyphodium coenophialum* во листови од висока власатка*Bradyrhizobium japonicum* во коренски нодули на сојаОвој список содржи родови со ендофитски видови (но кои исто така може да имаат и не-ендофитски видови). Видовите се наведени само во значајни случаи. Кога специфични варијанти или култивирани сорти на вид се ендофитски, ова е детално опишано на страницата на таксонот. Опсегот на домаќини е „широк“ кога не вклучува само специфична лоза на растенија; во тој случај, лозата е наведена.

## Бактерии
*Поврзано:* Rhizobia *се бактериите што го врзуваат азотот во корените на мешунките ([[Бобови|Fabaceae]]).*

## Габи

## Алги и оомицети

## Поврзано

* Список на симбиотски организми
* Список на симбиотски врски
* Патологија на растенијата
* Растителна употреба на ендофитни габи во одбрана

Категорија:Ендофити
Фриц Хофман (хемичар)

десно|мини| Фриц Хофман
**Фриц Хофман** (Фридрих Карл Алберт) (2 ноември 1866 година во Келеда – 22 октомври 1956 година во Хановер) бил германски органски хемичар кој прв синтетизирал синтетичка гума .

Фриц Хофман студирал хемија во Росток.  На 12 септември 1909 година поднел патент за производство на првата синтетичка гума во светот. 

## Почести

* Во 1912 година, Фриц Хофман го добил медалот Емил Фишер од Германското хемиско друштво за неговото истражување на синтетичка гума.

## Поврзано

* Сергеј Васиљевич Лебедев

## Наводи

## Надворешни врски

* Newspaper clippings about Fritz Hofmann in the 20th Century Press Archives of the ZBW
Категорија:Починати во 1956 година
Категорија:Родени во 1866 година
Категорија:Носители на Заповедничкиот крст на Орденот за заслуги за СР Германија
Категорија:Апсолвенти на Хумболтовиот универзитет
Категорија:Хемичари
Категорија:Хемичари по националност
Barringtonia asiatica

***Barringtonia asiatica***, познат и како **рибно отровно дрво**, **путат** или **морско отровно дрво**, е вид на *[[Barringtonia]]* нативна во живеалишта на мангрови од островите на Индискиот Океан на запад до тропска Азија и островите на западниот Тихи Океан.  

## Опис
Тоа е мало до средно дрво кое расте до 7-25 метри. Листовите се тесни обојади, 20–40 cm во должина и 10–20 cm во ширина. Плодот мери 9-11 cm во дијаметар, каде што дебел сунѓерест фиброзен слој го покрива семето со дијаметар од 4-5 cm .  

## Таксономија
Овој вид првпат бил опишан во 1753 година како *Mammea asiatica* од Карл Линеј, врз основа на материјалот собран од Јава од Пер Озбек, шведски натуралист и еден од следбениците на Линеј. Тој бил пренесен во родот *Barringtonia* од германскиот ботаничар Вилхелм Сулпиз Курц во 1875 година. Голем број други ботаничари собрале примероци од ова растение и ги опишувале под различни имиња, од кои сите сега се препознаваат како синоними (види список со синоними).  

### Етимологија
Името на родот е создадено во чест на англискиот адвокат, антиквар и натуралист, Дејнс Барингтон,  додека епитетот на видот *asiatica* се однесува на регионот каде се среќава овој вид.

## Екологија
Плодот се распрснува на ист начин како и кокосот - со океанска струја - и е исклучително водоотпорен и пловен.  Може да опстане до петнаесет години; тоа било една од првите растенија што го колонизирало Анак Кракатау кога овој остров првпат се појави по ерупцијата на Кракатау. Кога испливуваат на брегот и по натопување со дождовница, семињата 'ртат.

## Човечка употреба
Сите делови на дрвото се отровни, активните отрови вклучуваат сапонини. Плодовите се доволно силни за да се користат како рибен отров. Семињата се мелат во прав и се користат за зашеметување или убивање на рибите за лесно фаќање, гушејќи ја рибата додека месото не е засегнато. 

## Галерија

Податотека:Barringtonia asiatica Tenerife.jpg|Листови
Податотека:Barringtonia asiatica plod.jpg|Зрел плод
Податотека:Barringtonia asiatica (seed).jpg|Незрел плод
Податотека:Barringtonia asiatica, Box Fruit Tree (13883670469).jpg|Листови со плодови
Податотека:Barringtonia asiatica (439411709).jpg|Цветови
Податотека:Flower of Barringtonia asiatica in Ishigaki Island.jpg|Цветови


## Наводи

Категорија:Таксони опишани од Карл Линеј
Категорија:Растенија опишани во 1753 година
Категорија:Статии со извори на латински (la)
Категорија:Незагрозени видови според МСЗП
Haikyu!!

***Haikyu!!*** (, буквално: *Одбојка!!*) — спортска манга за одбојка создадена од Харуичи Фурудате. Мангата била серијализирана од февруари 2012 до јули 2020 г. во списанието *[[Weekly Shonen Jump]]* на Shueisha. Приказната за првпат била претставена и објавена во списанието J*ump NEXT!* на издателството Shueisha пред целосно објавување. Биле објавени вкупно 45 тома од мангата.

Врз основа на неа била објавена аниме-серија, неколку играни филмови, радиопостановки, компјутерски игри и многу повеќе.

## Содржина
Шојо Хината е момче, кое, откако на телевизија видел национално првенство во одбојка, се вљубува во спортот. Вдахнат од играчот со прекар „Малиот Џин“, тој сонувал да стане исто како него, и покрај неговата мала висина.

Одлучен, Хината започнува одбојкарски клуб во основно и вежба самостојно. Бидејќи немал доволно членови, клубот останал мал. Меѓутоа, во неговата последна година, се приклучуваат уште пет ученици, што му овозможило да основа екипа и да влезе на турнир. Нивната екипа составена од претежно неискусни играчи, се соочува со моќното училиште „Китагава Даичи“, предводено од надарениот Тобио Кагејама, познат како „Кралот на Салата“. Иако екипата на Хината губи, тој ги воодушевува сите со својата неверојатна способност за скокање, привлекувајќи го вниманието на Кагејама.

Одбивајќи да се откаже, Хината ветува дека еден ден ќе го победи Кагејама. Но кога се запишува во средното „Карасуно“, бил шокиран кога го нашол својот соперник таму како негов соиграч. Иако нивната врска на почетокот е непостојана, тие набрзо учат да соработуваат и нивното патешествие како одбојкари започнува.

## Наводи

## Надворешни врски

* 
* 

__СОСОДРЖИНА__
__ИНДЕКС__

Категорија:Манги
Категорија:Аниме-серии
Категорија:Манга од 2012 година
Категорија:Манга од 2019 година
Категорија:Аниме на Crunchyroll
Општа идеја за револуцијата во деветнаесеттиот век

***Општата идеја за револуцијата во деветнаесеттиот век*** е влијателен манифест напишан во 1851 година од страна на анархистичкиот филозоф Пјер-Жозеф Прудон. Книгата нуди визија за совршено општество без граници, во кое националните држави не постојат, а централната власт и владините закони се укинати. Наместо тоа, моќта се распределува низ заедници и локални здруженија, кои функционираат врз основа на договорно право. Подоцна, идеите претставени во ова дело станале основи на либертаријанската и анархистичката теорија, а книгата денес се смета за еден од класиците на анархистичката филозофија.

Неговото прво издание било објавено во јули 1851 година, во 3.000 примероци и брзо било распродадено, а второто издание е објавено во август. Во тој период, Прудон ја отслужувал последната година од затворската казна, која започнала во 1849 година, поради неговата критика кон Луј-Наполеон Бонапарт, кого го нарекол реакционер.

Носечка тема на книгата била историската потреба од револуција и неможноста истата да се спречи. Дури и реакционерните сили несвесно придонесуваат за револуцијата, зашто ја поттикнуваат нејзината самосвест, додека во обид да го задушат неминовното, прибегнуваат кон сè побрутални методи. Прудон сметал дека токму експлоататорската природа на капитализмот ја создава потребата за влада и дека вистинската трансформација на општеството зависи од трансформацијата на неговата економска основа. Оттука, авторитарното владеење станувало непотребно.

Тој предложил Банката на Франција да стане „Банка на размена“, автономна демократска институција наместо монопол контролиран од државата. Железницата и големите индустриски капацитети требало да бидат дадени во рацете на самите работници. Неговата визија за иднината била самоуправувачко општество изградено од демократски организации, без централизирана власт што би ги контролирала.

## Наводи

* Греам, Роберт, „Општата идеја за револуцијата на Прудон“, Архива за анархија на колеџот Пицер .

## Надворешни врски

* *[http://fair-use.org/p-j-proudhon/general-idea-of-the-revolution/ Општа идеја за револуцијата во деветнаесеттиот век]* 1923 англиски превод од Џон Беверли Робинсон во складиштето за фер употреба

Категорија:Анархизам
Категорија:Пјер Жозеф Прудон
Категорија:Револуции во 19 век
Корпоративен капитализам

Во општествените науки и економијата, **корпоративниот капитализам** е вид капиталистички пазар кој се карактеризира со доминација на хиерархиски и бирократски корпорации.

Корпоративниот капитализам е критикуван поради количината на моќ и влијание што корпорациите и големите деловни интересни групи го имаат врз владината политика, вклучувајќи ги политиките на регулаторните агенции и поради влијанието врз политичките кампањи. Многу општествени научници ги критикуваат корпорациите дека не дејствуваат во интерес на народот, и дека нивното постоење се чини дека ги заобиколува принципите на демократијата, која претпоставува еднакви односи на моќ меѓу поединците во едно општество. 

Двајт Д. Ајзенхауер го критикувал поимот за сливот на корпоративната моќ и *де факто* фашизмот,  но сепак го привлече вниманието на „спојот на огромниот воен естаблишмент и голема индустрија за оружје“ (воено-индустрискиот комплекс) во неговиот говор од 1961 година, и ја нагласил потребата од одржување на рамнотежа во националните програми - рамнотежа помеѓу приватната и јавната економија, рамнотежа помеѓу трошоците и надежните предности“.

## Поврзано

* Корпорација
* Корпоратократија

## Наводи

## Надворешни врски

* 
** 

Категорија:Економски идеологии
Категорија:Капитализам
Dypsis decaryi

***Dypsis decaryi*** е вид на цветно растение од фамилијата Arecaceae. Познато е како **триаголна палма**. Потекнува од дождовните шуми на Мадагаскар. Некои примероци растат до висина од околу 15 метри во дивината. Релативно е ново во одгледувањето, па надвор од своето природно живеалиште ретко достигнува таква висина. Листовите се долги околу 2,5 метри, растат речиси исправено од стеблото и грациозно се закривуваат нанадвор на околу еден метар од врвовите. Основите на листовите се распоредени во три вертикални колони на околу 120 степени една од друга на главното стебло, формирајќи триаголна форма во пресек. Оваа форма го дала вообичаеното име на палмата.

Соцветијата се разгрануваат од пазувите на долните лисја. Тие продуцираат жолти и зелени цветови кои подоцна даваат кружен црн плод околу 25 милиметри во дијаметар. 

## Загрозен статус
Иако овој вид сега најчесто се одгледува во различни климатски услови, има само околу 1.000 единки останати во неговото родно живеалиште на мала област во Националниот парк Андохахела, јужен Мадагаскар. Под закана е и од пожар и од берба на семето за извоз. 
Податотека:DypsisDecaryi.jpg
Податотека:Dypsis_decaryi_MHNT.BOT.2019.18.3.jpg| *Dypsis decaryi* - MHNT
Податотека:三角椰子_Dypsis_decaryi_20210402190205.jpg|алт=New branche growing from a leaf| Нова гранка расте од лист


## Наводи

Категорија:Ранливи видови според МСЗП
Hibiscus genevei

лево|мини|380x380пкс|''Hibiscus genevei''
***Hibiscus genevei*** е вид на цветни растенија од семејството Malvaceae. Локално е познат како *mandrinette blanc* и е ендемичен за островот Маврициус .

Тој е еден од четирите видови *[[Слезовина|Hibiscus]]* кои се автохтони на Маскаренските Острови (Маврициус, Реинион, Родригес) и е најтесно поврзан со *[[Hibiscus liliiflorus]]* од Родригес и *Hibiscus fragilis.* Се сметало дека е исчезнат повеќе од еден век, но повторно бил откриен во 1968 година. Расте како мала грмушка до 2-3 метри во висина.

## Наводи

Категорија:Слезовина
Pseudophoenix vinifera

лево|мини|389x389пкс|Pseudophoenix vinifera
***Pseudophoenix vinifera*** (доминикански шпански: **cacheo**, хаитски креолски: **katié** )  е вид палми ендемичен на карипскиот остров Хиспаниола, во Доминиканската Република и Хаити.

## Употреба
*Pseudophoenix vinifera* некогаш се користела во производството на палмино вино. Дрвјата биле исечени и срцевината била извадена, особено од здебелениот дел од стеблото. Сокот потоа бил екстахиран и ферментиран.  

## Наводи

Категорија:Флора на Доминиканска Република
Категорија:Палми
Philodendron davidsonii

мини|322x322пкс|Philodendron davidsonii
***Philodendron davidsonii*** е вид на цветна билка од фамилијата Araceae, која е опишана од Томас Бернард Кроат. Растението е нативно за Костарика и Панама, каде расте на надморска височина од 0-200 м. *Philodendron davidsonii* е дел од родот Philodendron и фамилијата Araceae.

## Подвидови
лево|мини|334x334пкс|Philodendron davidsonii
Видот е поделен на следниве подвидови:

* *P. d. bocatoranum*
* *P. d. davidsonii*

## Наводи


Категорија:Филадендрон
Божана Богоевска

**Божана Богоевска** ( во  — ) — учесник во НОВ на Македонија.

## Животопис
Учествувала вo НОД во родното село од јуни 1943 година. Собирала храна и облека за партизанските одреди, месела и печела леб за борцнте. Поради покажаната активност на нејзиниот син Цветко, кој бил стрелан од бугарската полиција, Божана била изложена на терор.

## Поврзано

* Среќко Богоевски

## Наводи

Категорија:Учесници во НОБ
Категорија:Жени во НОБ
Милица Богоевска

**Милица Боро Богоевска** ( во  — ) — учесник во НОВ на Македонија.

## Животопис
За време на италијанската окупација на Западна Македонија живеела во селото Збажди. Од 1943 година носела храна за Првата македонска ударна бригада на Караорман. Со заминувањето на бригадата во Егејска Македонија била изложена на терор од балистите. Но, нејзиниот дом и понатаму останал сврталиште на борците на НОВ. Во пролетта 1944 година кога бригадата се вратила на овој терен, во нејзиниот дом била сместена привремена партизанска болница и радиостаница. 

## Наводи

Категорија:Учесници во НОБ
Категорија:Жени во НОБ
Vonitra crinita

***Vonitra crinita***, синоним *Dypsis crinita*, е вид на цветни растенија од фамилијата Arecaceae. Го има само во Мадагаскар. Му се заканува губење на живеалиште.

## Наводи

## Надворешни врски

* 
* 
Категорија:Речиси загрозени видови според МСЗП
Категорија:Палми
Категорија:Ендемична флора на Мадагаскар
Василка Богоевска

**Василка Богоевска** ( во  — ) — учесник во НОВ на Македонија.

## Животопис
Учествувала во НОД од октомври 1941 година. Нејзиниот дом бил ставен на располагање на партиската организација. Чувала илегалци и борци од партизанскиот одред. За нив приготвувала храна и собирала народна помош. Чувала пропаганден и воен материјал. Била изложена на терор од бугарската полиција. 

## Поврзано
* Мите Богоевски
* Илија Богоевски

## Наводи

Категорија:Учесници во НОБ
Категорија:Жени во НОБ
Везирка Богоевска

**Везирка Богоевска** ( во  — ) — учесник во НОВ на Македонија.

## Животопис
Таа била монополска работничка. Зела активно учество во мартовските и априлските настани во 1941 година организирани од КПЈ. Окупацијата ја затечува во Скопје. Активно работела за НОД во село Долно Лисиче, Скопско. каде се преселила во ноември 1942 година. Собирала народна помош, носела храна на политичките затвореници, aгитирaлa меѓу cимпатизерите на НОД за одење во партизани, чувала илегалци и слично. 

## Наводи

Категорија:Учесници во НОБ
Категорија:Жени во НОБ
Lawsonia inermis

***Lawsonia inermis***, исто така познaта како **к'на**, **хина**, **дрвото хена**, **дрвото мињонета** и **египетскиот лугавец**, е цветно растение и еден од единствените два вида од родот *[[Lawsonia]]*, а другиот е *[[Lawsonia odorata]]*. Се користи како традиционално лековито растение.  Видот е именуван по шкотскиот лекар Исак Лосон, добар пријател на Линеј.

## Опис
К'на е високa грмушка или мало дрво, кое достигнува висина од 1,8 до 7,6 метри.  Има мазни гранки и е разгранета, со гранчиња кои завршуваат со трн. Листовите растат спротивно еден на друг на стеблото. Тие се мазни, субсесилни, елиптични и ланцетни (долги и пошироки во средината; просечни димензии се 1,5–5,0&nbsp;cm x 0,5–2&nbsp;cm, заострени (се стеснуваат во долг врв) и имаат вдлабната иневатура на грбната површина. Цветовите на к'на имаат четири чашкини ливчиња и 2&nbsp;mm долга цевка на чашката, со 3&nbsp;mm раширени лобули. Нејзините ливчиња се овални, со бели или црвени прашници кои се наоѓаат во парови на работ од цевката на чашката. Овариумот е четириклеточен, долг 5&nbsp;mm и исправен. Плодовите на  к'на се мали, кафеави капсули, со дијаметар од 4–8&nbsp;mm, со 32–49 семиња по плод и неправилно се отвораат во четири дела.

## Распространетост и живеалиште
Растението  к'на потекнува од северна Африка, Азија и северна Австралија, во полусуви зони и тропски области.

## Одгледување
Најмногу боја произведува кога се одгледува на температури помеѓу 35-45°Ц. На почетокот на врнежливите периоди, растението расте брзо, испуштајќи нови изданоци. После тоа растот се забавува. Листовите постепено пожолтуваат и паѓаат за време на долги суви или ладни интервали. Не успева каде минималните температури се под 11°Ц . Температури под 5°Ц   ќе го убие растението.

## Боја
Неговите исушени лисја се извор на бојата  к'на што се користи за боење на кожа, коса и нокти на рацете, како и ткаенини вклучувајќи свила, волна и кожа.

Листовите имаат и антигабични и антисептички својства.

## Галерија со слики

Податотека:Lawsonia_inermis_henna_Egyptian_privet_Vijayanrajapuram_01.jpg|алт=Henna flowers| Цветови од  к'на
Податотека:Lawsonia_inermis_henna_Egyptian_privet_Vijayanrajapuram_02.jpg|алт=Henna flowers| Цветови од  к'на
Податотека:Lawsonia_inermis_henna_Egyptian_privet_Vijayanrajapuram_05.jpg|алт=Henna flowers- night view| Цветови од  к'на - ноќен поглед
Податотека:Lawsonia_inermis_henna_Egyptian_privet_Vijayanrajapuram_07.jpg|алт=Henna fruits| Плодови од  к'на


## Наводи

Категорија:Растителни вапсила
Категорија:Врбици
Категорија:Таксони опишани од Карл Линеј
Категорија:Растенија опишани во 1753 година
Посета (тв-филм од 1986)

**„Посета“** (српскохрватски: *Posjet*) — југословенски тв-филм од 1986 година, во режија на Зринко Огреста, снимен по истоимениот расказ на Јиржи Марек. Монтажата е дело на Крунослав Кушец, автор на музиката е Богдан Гагиќ, а сниматели се Зденко МИхаљевиќ, Драган Рамаџа и Илија Срдар. Улогите ги играат: Златко Црнковиќ, Јован Личина, Зоја Одак, Круно Валентиќ, Иво Фици и Вера Зима.

## Синопсис
Филмот е приказна за моралната дилема на еден угледен раководител кој е соочен со молбата на пријателот од училишниет денови, а кого го среќава првпат по дваесетина години...

## Наводи

Категорија:Југословенски филмови
Категорија:Хрватски филмови
Категорија:Филмови на српскохрватски јазик
Категорија:Филмови на хрватски јазик
Категорија:Филмови засновани на раскази
Категорија:Филмови на Телевизија Загреб
Категорија:Филмови од 1986 година
Категорија:Филмови на Зринко Огреста
Категорија:Филмови со Вера Зима
Категорија:Филмови со Иво Фици
Категорија:Филмови со Круно Валентиќ
Категорија:Филмови со Зоја Одак	
Категорија:Филмови со Златко Црнковиќ
Категорија:Филмови со Јован Личина
Таса Богоевска

**Таса Исак Богоевска** ( во  — ) — учесник во НОВ на Македонија.

## Животопис
По директива на МК КПМ во селото од август 1943 година била определена за пренесување храна во партизанската база на Караорман. Со враќањето на Првата македонска ударна бригада на нивниот терен во пролетта 1944 година, во нејзиниот дом била сместена партизанска болница, а Таса целосно се ангажирала околу негувањето на болните и ранетите борци. 

## Наводи

Категорија:Учесници во НОБ
Категорија:Жени во НОБ
Latania verschaffeltii

***Latania verschaffeltii***, **жолта латан палма**, е вид на цветно растение од фамилијата Arecaceae. Го има само на островот Родригес во Индискиот Океан, дел од Република Маврициус, 560 км источно од островот Маврициус.  Сепак, се одгледува на други места како украсно растение. Во дивината, на видот му се заканува губење на живеалиште.

## Наводи

Категорија:Критично загрозени видови според МСЗП
Категорија:Палми
Роберт де Клари

**Роберт де Клари** бил витез од Пикардија. Тој учествувал во Четвртиот крстоносен поход со својот господар, грофот Петар Амиенски, и неговиот брат, Алеум, и оставил хроника на настаните напишана на старопикардски јазик, *[[De la Conquête de Constantinople]]*. Приказот на Роберт за крстоносниот поход е особено значаен поради неговиот статус на понизок вазал; повеќето од другите описи кои доаѓаат од учесниците во војната доаѓаат од водачите, како Вилардуен. Описите на Роберт честопати фрлаат светлина врз некои од настаните кои инаку се премолчени во изворите кои доаѓаат од повисоките чиновници.

## Наводи

Категорија:Христијани од Четвртата крстоносна војна
Плумбен

**Плумбенот** е материјал составен од еден слој атоми на олово. Материјалот е создаден во процес сличен на оној на графен, силицен, германен и станен, во кој висок вакуум и висока температура се користат за таложење на слој од атоми на олово на подлогата. Висококвалитетните тенки фолии од водоводот откриле дводимензионални структури на саќе. Прво било истражувано од индиски научници, понатамошни испитувања се прават низ цел свет.

## Подготовка и структура
Во април 2019 година, Ј. Јухара и други пријавиле таложење на дебелина на еден атом со епитаксија на молекуларен зрак со метод на структура со Милерови индекси(111). Структурата била потврдена со микроскопија за скенирање тунели (STM) која открива речиси рамна саќе структура. Нема докази за тридимензионални острови, но може да се забележи уникатна наноструктурирана структура низ сите тераси што изгледаат како полиедарска пена што го исполнува просторот, намалена до димензија 2.

## Својства
Електронските и оптичките својства на **Плумбенот** се утврдени од пресметки *од почеток*, што укажува на јазот на опсегот од 0,4 eV.

## Наводи

Категорија:Олово
Категорија:Дводимензионални наноматеријали
Категорија:Хемиски елементи и изотопи
Команден мост

мини|242x242пкс|Команден мост
**Команден мост** — местото од кое се управува бродот. Обично се поставува високо или на предниот дел на бродот така што екипажот има непречен поглед. Кога бродот е на пат, на мостот е расположен дежурниот офицер, често потпомогнат од способен морнар што дејствува како набљудувач. За време на критичните маневри, капетанот ќе се приклучи на мостот, поддржан од дополнителни офицери, кормилар за кормилото, а понекогаш и поморски пилот ако е потребно.

## Историја
Првично, бродот бил управуван од квартердекот — задниот дел на палубата, обично подигнат за подобра видливост. Местото на квартердекот во непосредна близина на кормиларскиот уред овозможува максимално поедноставување на кормиларскиот механизам. Таму, во внатрешноста на крмената палуба, обично се наоѓала каитата на капетанот, што му овозможувало брз пристап до квартердекот.

## Наводи

## Надворешни врски

* Video clips of (nautical) bridges aboard various ships

Категорија:Поморски погони
Категорија:Поморски поими
__СОСОДРЖИНА__
__ИНДЕКС__
Јанко Равник

мини| Јанко Равник
**Јанко Равник** (7 март 1891 – 2 септември 1981) - словенечки пијанист, учител, филмски режисер и композитор.

Роден е во Бохињска Бистрица, а починал во Љубљана. Во 1928 и 1929 година, тој го снимал *[[Кралство Голдхорн|Во Кралството Голдхорн]]*, првиот словенечки игран филм. Филмот се карактеризира со искачување на група студенти на врвот на планината Триглав. Во 1929 година, Равник снимил голема национална церемонија во Љубљана на 120-годишнината од формирањето на Илирските провинции, при што на плоштадот на Француската револуција бил подигнат споменик на Наполеон и Илирија. Еден од неговите ученици бил Павел Шивиќ.

## Наводи

Категорија:Композитори од 20 век
Категорија:Починати во 1981 година
Категорија:Родени во 1891 година
Категорија:Словенечки композитори
Станко Премрл

мини|Станко Премрл
**Станко Премрл** (28 септември 1880 – 14 март 1965) бил словенечки римокатолички свештеник, композитор и професор по музика. Најпознат бил како композитор на музиката за словенечката национална химна „Здравица“.

Премрл е роден во селото Шент Вид (сега Поднанос) во горната долина Випава, во тогашното австроунгарско Војводство Крањска (сега во Словенија).

Дипломирал на музичкиот конзерваториум во Виена. Од 1909 до 1939 година служел како музички директор во Љубљанската катедрала. Помеѓу 1908 и 1939 година бил раководител на школата за организатори во Љубљана.

Тој имал значително влијание врз развојот на словенечката црковна музика. Тој бил еден од најплодните словенечки композитори на 20 век, објавувајќи над 2.000 песни. На 24 септември 1905 година ја компонирал музиката за патриотската поема *[[Здравица (поема)|Здравица]]* на Франце Прешерен. Композицијата на Премрл наскоро преовладувала како најпопуларна музика за песната; до 1940-тите, таа станала една од најпопуларните словенечки патриотски песни. Во 1989 година, песната била официјално усвоена како регионална химна на Социјалистичка Република Словенија, која тогаш била дел од Југославија. Во 1991 година станала национална химна на независна Словенија.

Станко Премрл бил вујко на словенечкиот партизански борец на отпорот Јанко Премрл, познат како Војко.

Категорија:Писатели на државни химни
Категорија:Починати во 1965 година
Категорија:Родени во 1880 година
Категорија:Композитори на химни
Георг Пренер

**Георг Пренер** (познат како **Бренер** или **Пиренеј**, роден во Лајбах, денешна Љубљана; починал во Сент Полтен, 4 февруари 1590 година) бил активен како композитор во Прага во текот на 1560-тите, кога 39 негови мотети биле отпечатени во различни антологии. Неколку дополнителни дела преживеале кaко ракописи, а се појавило модерно издание како *Monumenta artis musicae Sloveniae*, xxiv, Љубљана, 1994 година.

Тој првпат е документиран во 1554 година како препишувач во Прашката капела на надвојводата Максимилијан, подоцна царот Максимилијан II. На 20 август 1572 година, Пренер бил назначен за игумен на манастирот Св Доротеа.

## Надворешни врски

Категорија:Починати во 1590 година
Категорија:Ренесансни композитори
Категорија:Словенечки композитори
Зорко Преловец

**Зорко Преловец** бил словенечки композитор, добро познат по своите хорски дела и Лид. Активен бил и како хорски диригент, раководејќи го хорот Љубљански Меркур од 1900 година. Се зборува дека тој бил музички поет и дека неговите композиции за хорови биле исполнети со мека, нежна сентименталност.

## Наводи

## Надворешни врски

Категорија:Починати во 1939 година
Категорија:Родени во 1887 година
Категорија:Словенечки композитори
Матија Барл

**Матија Барл** (17 февруари 1940 – 3 август 2018) бил словенечки актер, продуцент и преведувач. Во 1962 година го основал и го организирал првиот, најстариот и најважниот словенечки музички фестивал наречен Словенска Попевка.

Барл е роден во Љубљана. Кога имал 11 години, отишол на аудицијата за филмот *Кекец* каде бил избран меѓу повеќе од илјада деца. Ја добил улогата на главниот лик Кекец, силно и бестрашно дете суперхерој, по што е најпознат денес. Сите го идентификувале со оваа улога толку силно што сите деца во реалниот живот сакале да се борат со него. Затоа морал да оди на часови за боречки вештини како што се борење и џудо. 

Подоцна ја посетувал Академијата за театар, радио, филм и телевизија во Љубљана каде студирал драматургија. Во 1962 година се преселил во Германија каде работел како независен продуцент, преведувач и повремен актер. Живеел во Марезиге, Словенија.

## Дела
Барл е најпознат по улогата на ликот Кекец. Напишал и текстови за песни на значајни словенечки музички уметници, работел како продуцент, настапувал во документарни филмови. Неговите дела се:

* *Кекец* (1951) - актер
* *Црно-бело како денови и ноќи* (ТВ филм, 1978) - актер, водач на продукција
* *Заборавено богатство* (2006) - актер
* *Мадам Помпадур* (ТВ филм, 1974) - менаџер на единицата
* *Приказната за г-дин П.Ф.* (документарен филм, 2002) - композитор
* *Бог не верува повеќе во нас* (ТВ филм, 1982) - продуцент
* *Заљубениот ѓавол* (ТВ филм, 1971) - помошник режисер
* *Летечкиот циркус на Монти Пајтон* (ТВ филм, 1971) - менаџер на локација

## Надворешни врски

* 

Категорија:Апсолвенти на Љубљанскиот универзитет
Категорија:Починати во 2018 година
Категорија:Родени во 1940 година
Категорија:Глумци од Словенија
Јанез Боле

мини| Јанез Боле
**Јанез Боле** (7 март 1919 - 21 февруари 2007 г. во Љубљана) бил словенечки композитор.

## Поврзано

* Список на словенечки композитори

Категорија:Словенечки композитори
Категорија:Починати во 2007 година
Категорија:Родени во 1919 година
Звонимир Циглич

**Звонимир Циглич** (20 февруари 1921 – 21 јануари 2006) — словенечки композитор, диригент и академски учител.

## Животопис
Циглич бил роден во 1921 година во Љубљана. Се школувал на Академијата за музика во Љубљана (до 1948 година), каде што студирал со Луцијан Марија Шкерјанц и Данило Швара. Подоцна заминал во Салцбург каде што работел на неговото диригирање со Ловро фон Матачиќ (1957). Бил диригент на Сараевската опера (1948–49), а подоцна бил на позиција во оркестарот Ламоре (1958–59). Предавал и во ПО и Музичкото училиште во Суботица (1955–56), а подоцна бил на различни функции во Љубљана.

Починал во Голник во 2006 година.

## Композиции
Циглич е познат по неговата оркестарска музика, вклучувајќи три симфонии (1948, 1956), симфониската поема „Брегот на танчерот“; 1952 и Харфа Кончертино (1960). Волфганг Бурде го опишува Концертот на харфа како „делумно импресионистички и лут, а делумно во традицијата на слаба мелодичност култивирана во француската оркестарска музика“. Напишал и други инструментални дела, како и хорска музика и песни. Според Ниал О'Лафлин во записот на композиторот во *Гроув Мјузик Онлајн*, неговите влијанија ги вклучуваат Вагнер и Дебиси.

Се смета дека тој спаѓа во „трета модерна генерација“ на словенечки композитори кои почнале да компонираат по Втората светска војна.

## Поврзано
* Список на словенечки композитори

## Наводи

Категорија:Родени во 1921 година
Категорија:Починати во 2006 година
Категорија:Луѓе од Љубљана
Категорија:Словенечки композитори
Категорија:Југословенски композитори
Категорија:Словенечки диригенти
Категорија:Југословенски диригенти
Национална сала Цеље

мини| Разгледница на Националната сала Цеље од 1906 година
**Национална сала Цеље** (сло: Narodni Dom) е градско собрание во Цеље, град во централно-источна Словенија. Изграден е помеѓу 1895 и 1896 година и денес e седиште на општината. Дизајниран е од чешките архитекти Јан Владимир Храски  и Јан Вејрич и била мултимодална зграда. Ваквите национални сали обично се користеле во словенечките земји од тој период.

## Наводи

## Надворешни врски

Категорија:Словенечка архитектура
Урош Крек

**Урош Крек** (21 мај 1922 – 3 мај 2008) бил словенечки композитор. Роден е во Љубљана, а починал во Јесенице. Работел за Радиотелевизија Словенија и компонирал голем број саундтракови. Крек бил ученик на Луцијан Марија Шкерјанц .
## Биографија
Студирал во Музичката академија во Љубљана, кај Луцијан Марија Шкерјанц, а подоцна дипломирал во 1947 година. Бил и уредник на симфониски преноси, а подоцна и главен уредник на музика на Радиотелевизија Словенија. Од 1968 до 1982 година предавал на Музичката академија во Љубљана на Институтот за етномузикологија, како професор за композиција и теорија на музика. Урош Крек исто бил претседател на Друштвото на словенечките композитори. 

Крек бил редовен член на Словенечката академија на науките и уметностите (САСА) и дописен член на Хрватската академија на науките и уметностите .

Иако бил под силно влијание на класичната музика од почетокот на 20-тиот век и употребата на неокласицистичката естетика, исто така инкорпорирал елементи од фолклорот во неговите композиции. 

Композициите на Крек ги опфаќаат практично сите музички состави, но неговото најдобро дело било создадено за гудачки инструменти. Неговата музика се изведувала и во драма, и во театарска и филмска музика. Меѓу неговите композиции се Синфониета од 1951 година,  Концертот за виолина и оркестар, Концертното за пиколо и оркестар и Концертот за хорна и гудачки оркестар. Тој, исто така, создал хорска музика и камерна музика како што се Втората соната за виолина и пијано и Канто за виола и харфа. 

## Награди
Концертот за виолина на Крек му ја донел првата Прешеренова награда во 1949 година. Во 1975 и 1976 година ја добил наградата за баџуровска музика. Во 1988 година бил назначен за почесен член на Словенечката филхармонија, а во 1995 година се здобил со уште една титула на Универзитетот во Љубљана . Во 1992 година ја добил Прешеренова награда за животно дело. 

## Смрт и наследство
Крек починал на 3 мај 2008 година, по долго боледување. На 20 ноември 2008 година, во салата Галус на Цанкар Центарот во Љубљана, во негов спомен се одржал концерт на Словенечкиот симфониски оркестар. Во оркестарот, под диригентство на Марко Летоња, настапил солистот Јоже Котар на кларинет.  Тие извеле голем број дела како Концертната фантазија на Крек за кларинет и оркестар, но исто така и свитата Кавалер со ружа на доцниот романтичен Рихард Штраус. 

## Поврзано

* Список на словенечки композитори
* Список на лауреати од Прешерен

## Наводи

Категорија:Југословенски музичари
Категорија:Членови на Европската академија на науките и уметностите
Категорија:Членови на Словенечката академија на науките и уметностите
Категорија:Апсолвенти на Љубљанскиот универзитет
Категорија:Добитници на Прешерновата награда
Категорија:Починати во 2008 година
Категорија:Родени во 1922 година
Милан Апих

**Милан Апих** (1906–1992) бил словенечко - југословенски учител, политички активист и писател.

Апих е роден во Цеље, во Војводството Штаерска на Австроунгарската империја (денешна Словенија). Во 1925 година дипломирал на Учителскиот факултет. Извесно време работел како учител во училиште. Во 1932 година се приклучил на Сојуз на комунистите на  Југославија. Поради активно членство бил уапсен и 1934 година четири години бил затворен во Сремска Митровица. Се вратил во Цеље, каде во 1940 година бил повторно уапсен, овој пат девет месеци затвор во Билеќа. Таму ја напишал добро познатата песна *Билеќанка* и компонирал музика.

Во 1941 година им се придружил на југословенските партизани во Словенија и набрзо се искачил на истакната воена позиција. За време на окупацијата на Оската на Југославија, неговото семејство претрпело неколку трагедии. Две од неговите деца починале поради неухранетост. Неговиот прв син Јуре Апих ја преживеал војната како бегалец криејќи се од властите во Загреб.

По Втората светска војна, Апих станал важен комунистички функционер. Тој бил еден од  соработниците на југословенскиот министер за внатрешни работи Александар Ранковиќ, задолжен за финансии и набавки. Во 1954 година се преселил од Белград во Словенија, назначен на повеќе должности: директор на Радио Љубљана, подоцна претседател (градоначалник) на округот Марибор, потоа пратеник во парламентот, во 1963 година станал член на Уставниот суд на СР Словенија. Меѓутоа, во 1960-тите, тој станал критичен кон режимот. Во 1980-тите, се поврзал со алтернативното дисидентско списание *Нова ревија*. За време на судењето за ЈБТЗ во 1988 година, тој бил меѓу поддржувачите (заедно со Аленка Пухар и Драго Јанчар ) на првите масовни демонстрации во комунистичкиот режим, барајќи промени.

Во текот на 1962-1990 година објавил мемоари, стихозбирка, превел некои странски автори и ја уредувал книгата со револуционерни песни од целиот свет, насловена „Стани ги робовите“. Во 1980-тите тој ја бранел идејата за помирување (меѓу борците обединети во соработниците на Ослободителниот фронт и Оската) изнесена од Споменка Хрибар во нејзиниот есеј Вината и гревот посветен на Едвард Коцбек.

Апих починал во Љубљана во 1992 година. Неговата необична животна судбина, од комунистички активист до борец на отпорот, комунистички функционер, до дисидент и на крајот антикомунистички активист, бил изворот на романот на Драго Јанчар  „Градител“.
Категорија:Композитори од 20 век
Категорија:Починати во 1992 година
Категорија:Родени во 1906 година
Категорија:Словенечки писатели
Милан Деклева

**Милан Деклева** (роден на 17 октомври 1946 г.) е словенечки поет, писател, драматург, композитор и новинар.

Деклева е роден во Љубљана во 1946 година. Дипломирал компаративна книжевност на Универзитетот во Љубљана и работи како новинар. Тој е најпознат по својата поезија и објавил над дваесет колекции, голем број романи и збирки раскази. Тој е првиот поет кој објавил хаику на словенечки јазик (*Муши муши*, 1971).  Многу од неговите песни се занимаваат со модерната човечка состојба во отсуство на Бога. 

Добил голем број награди, вклучително и наградата на Фондацијата Прешерен во 1989 година за неговата поетска збирка *Заприсежен прах*,  Големата Прешеренска награда во 2006 година за неговото доживотно поетско и писателско дело  и наградата Кресник за неговиот романТриумфот на стаорците исто така во 2006 г. . Двапати ја добил наградата Вероника, во 2003 година за неговата поетска збирка *Во жив заб* и повторно во 2008 година за *Одри Хепберн, дали ја слушаш метлата на будистичкиот ученик?*

## Збирки Поезија

* Муши муши, (1971) 
* Кореспонденција, (1978)
* Убедувања, (1979)
* Дијалект на телото, (1984)
* Покриена прашина, (1987)
* Јадење Божја храна, (1988)
* Паничен човек, (1990)
* Надминатиот човек: Изреки, (1992)
* Кванта стихови, (1994)
* Куци сонети, (1995) Рапсодија на јазикот; Импровизација на непозната тема, (1996)
* Видете ја чашката на отворот на цветот, (2001)
* Следбеници, (2001)
* Во живиот заб, (2003)

## Драма

* *Игра на врбот*, (1993)

## Проза

* *Око на небото*, роман, (1997)
* *Пимлико*, роман, (1998)
* *Птица спасител*, раскази (1999)
* *Триумфот на стаорците*, роман, (2005)
* *Искуство на далечина*, раскази, (2006)

## Наводи

Категорија:Апсолвенти на Љубљанскиот универзитет
Категорија:Добитници на Прешерновата награда
Категорија:Родени во 1946 година
Категорија:Живи луѓе
Категорија:Словенечки драматурзи
Категорија:Словенечки поети