Облека во антички Египет

мини|394x394пкс|Облеката на мажите и жените од неколку општествени слоеви на антички Египет е прикажана на овој надгробен мурал од Осумнаесеттата династија (15 век п.н.е.).
**Термиот облека во антички Египет** се однесува на облеката, накитот, обувките и периките што ги носеле во Египет од крајот на неолитскиот период (пред 3100 година п.н.е.) до пропаѓањето на Птоломејското кралство во 30 година п.н.е. Модата во антички Египет се менувала бавно со текот на времето и била под влијание на странски стилови. Познати аспекти на старата египтска облека се: бели ленени килтови, фустани, туники и мантии; усех јаки; сандали и перики.

## Елементи на египетска облека
[лево|мини|Примерок од древен египетски лен од [Сакара, датиран од 390-343 п.н.е. (доцен период)]]
мини|Модерна илустрација на машка туника во стилот популарен во Новото Кралство
Ленот бил убедливо најчестиот текстил во антички Египет. Им помагал на луѓето да се чувствуваат удобно во суптропската топлина. Се изработува од растението лен со предење на влакната од стеблото на растението. Предењето, ткаењето и шиењето биле многу важни техники за египетското општество. Растителни бои можеле да се нанесуваат на облеката, но облеката обично се оставала во својата природна боја. Волна се користела и во помала количина, како и влакна од типот кокосово дрво како што се коноп, трева и трска, иако ткаенината направена од втората група не била вообичаена. Мислењето дека волната ја сметале за нечиста од страна на античките Египќани може да се припише на Херодот.

Селаните, работниците и другите луѓе биле скромни и честопати не носеле ништо, освен шенти (направен од лен) го носеле сите луѓе, а робовите честопати работеле голи.

Исклучителнте украси за глава вклучувале кат, лабава покривка за глава што ја носеле мажите од благороднички ранг, и немес, пругаста ткаенина наменета за монарсите.

## Божества
Постоеле неколку древни египетски божества кои биле поврзани со ткаенини, облека и ткаење, а главно биле поврзани богот Хеџхотеп и божицата Тајт. 

## Фараони
[мини|Пекторал на [Рамзес II ]]
Особено добро документирана кралската облека, како и хат, немес и круните на фараоните. Фараоните често носеле животинска кожа, обично леопард или лав, како знак на нивната положба. 

## Мажи
мини|Типичен приказ на египетски маж во стандардна облека
Облеката била едноставна околу 2130 година п.н.е. за време на Старото Кралство. Мажите носеле здолништа што се обвиткувале околу половината и се носеле со ремен. Овој стил на облекување бил постојан кај сите класи, но Египќаните од повисоките класи носеле пофино изработени парчиња облека. 

Додека за време на Средното Кралство женската облека останала прилично иста, машката облека се променила (како што е потврдено од достапната уметност). Двете најзначајни промени биле плисирањето на здолништата и усвојувањето на триаголната престилка од страна на мажите од повисоката класа. Овој украсен килт обработен и штиркан се држел со појас и се носел преку прекривка за слабините. 
[мини|Две туники и сандак со облека, гробница на Ха и Мерит, 14 век п.н.е., Егизиски музеј во [Торино]]
Најголемата еволуција во машката облека ја покажуваат уметничките остатоци од Новото Кралство. Уметноста од Новото Кралство ја прикажува употребата на проѕирни блузи со сложено набрани ракави, како и посложени набори на здолништата со проѕирни надздолништа. Сепак, само побогатите луѓе можеле да си ги дозволат овие материјали. 

## Жени
мини|Типичен приказ на Египќанка во облека од Новото Кралство
лево|мини|Мрежеста облека. Фајанс, сини и црни цилиндрични монистра, две капи за гради и две низи од монистра Митра. 5-та династија. Од погребување 978 во Кау (Тјебу), Египет. Музејот Петри за египетска археологија, Лондон
мини|291x291пкс|Египетска жена во каласирис
[алт=Female statue with clothing|мини|219x219пкс|Женска статуа со облека, 2118 - 1980 п.н.е., Егизиски музеј ( [Торино, Италија )]]
За време на Старото, Средното и Новото Кралство, жените од антички Египет најчесто носеле едноставен фустан од ткаенина наречен каласирис,  кој е прикажан како ги покрива градите кај статуите, но на сликите и релјефите е изложена едната града прикажана во профил. Женската облека во антички Египет била поконзервативна од машката облека. Фустаните се држеле со еден или два ремени и се носеле до глуждот, додека горниот раб можеле да го носат над или под градите.Општествената класа на носителот ја означувала должината на фустанот. Исто така се користеле монистри и пердуви како украс на фустанот. Врз фустанот, жените имале избор да носат шалови, наметки или мантии. Шалот бил парче тенка ленена ткаенина широка околу 121 сантиметри и долга 396 или 426 сантиметри, која најчесто се носела наборена. Останатите фустани се состојат од главен дел направен од материјал зашиен на едната страна, која се држеле не на ремени, туку на корсет со ракави. Ваквите ленени облеки за разлика од фустаните прикажани во уметноста имаат тенденција да бидат широки и го кријат, а не да го откриваат телото. Биле изработени од лен, материјал кој има тенденција да се спушта, но се покажува дека го прегрнува телото без да се спушта. 

## Деца
Децата до 6 години не носеле облека. Кога ќе наполнеле шест години им било дозволено да носат облека за да се заштитат од сувата топлина. Популарна фризура која ја носеле децата била страничната локна, небричена коса на десната страна од главата. Иако децата обично не носеле облека, тие носеле накит како што се нараквици за нозе, гривни, огрлици и додатоци за коса. 

## Перики
лево|мини|Перика на Мерит од гробницата на Ка и Мерит, 14 век п.н.е.
мини|Слика на жена со перика и конус на главата, околу 1250–1200 година п.н.е.
Периките ги носеле богатите од двата пола. Изработени од човечка коса, а понекогаш дополнети со влакна од урми, тие често биле стилизирани во тесни кадрици и тесни плетенки. За посебни пригоди, и мажите и жените можеле да ги наполнат периките со конуси од парфимирана маст што се топеле за да го ослободат својот мирис и да ја негуваат косата. 
лево|мини|Пекторал на Сенусрет II, Метрополитен музеј на уметност
Накитот бил многу популарен во антички Египет, без оглед на општествената класа. Бил тежок и доста обемен. Главната причина за носењето накит е неговата естетска функција. Египќаните биле доста трезвено облечени во бели ленени ткаенини, а накитот нудел можност за контраст. Египќаните веќе прочитале употреба на светли бои, сјајни камења и скапоцени метали. Златото го добивале во големи количини во источната пустина на Египет, но исто така со векови доаѓало и од египетска колонија Нубија.

Од друга страна, среброто било ретко и се увезувало од Азија. Затоа, среброто често се сметало за поскапоцено од златото. Источната пустина била исто така важен извор на шарени полускапоцени камења како што се карнеол, аметист и јаспис. На Синај имало рудници за тиркиз, а темносиниот лапис лазули морал да доаѓа од далечниот Авганистан. Стаклото и фајансот (глазура врз јадро од камен или песок) биле омилени за замена на камењата бидејќи можеле да се произведуваат во многу бои. 

Египќаните станале многу способни во врска со изработката на накит од тиркиз, метали како злато и сребро, како и мали монистри. Луѓето се украсувале со обетки, нараквици, прстени, ѓердани и јаки за вратот во светли бои. Оние кои не можеле да си дозволат накит од злато или други камења, си изработувале свој накит од обоени грнчарски монистри. 

Едно специфично творештво за антички Египет била горгерината, склоп од метални дискови што ги носеле на градите, преку гола кожа или преку кошула, и се прицврстувале на задниот дел.
мини|Антички египетски козметички сет од околу 1550–1458 година п.н.е., кој содржи, од лево кон десно, туба од Кол, брич, пинцета, острилка и огледало.
мини|Сандали од 18-та династија, околу 1390–1352 п.н.е.

## Козметика
Балсамирањето овозможило развој на козметика и парфеми. Најбројни биле парфемите во Египет, но исто така биле најбарани и најскапи во антиката, која широко ги користела. Египќаните користеле шминка најмногу од сите антички луѓе. Ноктите и рацете биле бојадисани со кана.

Црниот кол, кој го користеле за обележување на очите, се добивал од галена. Сенката за очи ја правеле од кршен малахит. Црвената, која се нанесувала на усните, доаѓала од окер. Овие производи ги мешале со животинска маст за да ги направат цврсти и да ги зачуваат. Мажите и жените носеле ајлајнер од галена или малахит за да ги заштитат очите и да ја зголемат нивната убавина.

Наодите објавени од Американското хемиско друштво во списанието *„Аналитичка хемија“* сугерираат дека употребата на олово во шминката била намерна. Наодите сугерираат дека оловото во комбинација со соли произведени природно од телото произведува азотен оксид кој го зајакнува имунолошкиот систем. Се верува дека производството и резултатот биле намерни. Зголемувањето на имунолошката продуктивност би помогнало во спречувањето на инфекции како што е конјунктивитисот. 

Обувките биле исти за двата пола. Тие се состоеле од спирални сандали од кожа, или за свештеничката класа, од папирус. Бидејќи Египќаните обично не носеле обувки, сандалите ги носеле во посебни пригоди или во време кога можеле да им се повредат стапалата. 

## Новото Кралство Египет
Во овој период женската мода била посложена од било која претходна ера. Мажите и жените во Египет често ги бричеле главите за да спречат вошки и да го намалат времето потребно за одржување на коса. Перики носеле и двата пола за заштита на скалпот и за церемонијални цели. 

## Поврзано

* Библиска облека
* Облека во антички Рим
* Облека во античка Грција
* Облека во античкиот свет

## Наводи

Категорија:Фараони
Категорија:Голотија
Категорија:Антика
Категорија:Староегипетска култура
Категорија:Историја на облекувањето