open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Мисија (филм од 1986)

мини
**Мисија** (англиски: *The Mission*) - британско-француски филм од 1986 година, во режија на Роланд Џофе, според сценариото на Роберт Болт. Главните улоги ги толкуваат: Роберт де Ниро, Џереми Ајронс, Ејдан Квин, Лијам Нисон, Реј Меканали итн. Автор на музиката е Енио Морикон. Филмот постигнал голем успех кај филмската критика, освојувајќи 15 награди, меѓу кои еден „Оскар“ (за кинематографија), два „Златни глобуса“ (за сценарио и за музика), три награди на БАФТА и две награди на Канскиот филмски фестивал (меѓу кои и „Златната палма“).

## Синопсис
Кон средината на XVIII век, шпанскиот езуитски свештеник Габриел (го игра Ајронс) оди длабоко во џунглата во североисточниот дел на Аргентина и источниот дел на Парагвај, каде воспоставува мисија со намера локалното индијанско население да го преобрати во христијанството. Индијанците го заробуваат отец Габриел, но потоа се однесуваат добро кон него. Истовремено, Родриго Мендоса (го игра де Ниро) ги лови Индијанците и ги продава како робови. Откако неговата љубовница му кажува дека е вљубена во неговиот брат Филипе (го игра Квин), Родриго го убива Филипе, а потоа запаѓа во депресија. Отецот Габриел го посетува Родриго и го убедува да му се придружи во неговата мисија во џунглата, каде подоцна Родриго станува калуѓер.

Меѓутоа, со Спогодбата од Мадрид, заклучена во 1750 година, индијанската територија преминува од шанска во португалска власт, а папата го испраќа својот пратеник, кардиналот Алтамирано (го игра Меканали) за да донесе пресуда за статусот на езуитските мисии во таа област. Кардиналот ги посетува мисиите каде дознава дека индијанското население живее во изобилство и во правда, но препорачува мисиите да се затворат а Индијанците да се вратат во џунглата. Свештениците Габриел и Џон (го игра Нисон), заедно со Родриго, решаваат да останат во мисијата и набргу се принудени да се соочат со војската и со платениците. Притоа, отецот Габриел смета дека насилството не е добро, додека Џон и Родриго ги организираат Индијанците во одбрана на мисијата. Во борбата со напаѓачите има бројни жртви на двете страни, но на крајот Џон и Родриго се убиени, а отпорот на Индијанците е скршен. Најпосле, напаѓачите го палат селото, ги масакрираат жените и децата и го убиваат отецот Габриел.

## Наводи

Категорија:Британски филмови
Категорија:Француски филмови
Категорија:Филмови на англиски јазик
Категорија:Филмови на шпански јазик
Категорија:Филмови на латински јазик
Категорија:Филмови од 1986 година
Категорија:Филмови на Роланд Џофе
Категорија:Филмови со Џереми Ајронс
Категорија:Филмови со Лијам Нисон
Категорија:Филмови со Роберт де Ниро
Категорија:Филмови со Ејдан Квин
Категорија:Филмови со Реј Меканали
Категорија:Историски филмови
Харлот Илијан

мини|Харлот Илијан
мини|Визит картичката на Харлот во Пенсилванија.
**Харлот Илијан** (подоцна **Олсен**, 1839–1920), била првата жена шведски лекар.

Харлот Илијан била ќерка на чевлар во Хелсингборг. Нејзиното единствено образование во Шведска било основно. Во Шведска сè уште не било дозволено да студираат жени на универзитети кога таа емигрирала во Соединетите Држави во 1868 година. Во Соединетите Држави, сепак, студирала медицина на Женскиот медицински колеџ во Пенсилванија, каде што дипломирала како лекар во 1873 година. Со тоа станала првата Швеѓанка која дипломирала како лекар на универзитет, иако Каролина Видерстрем била првата жена што го сторила тоа во Шведска.

Таа се вратила во Шведска, каде што се пријавила да извршува медицина, но нејзината странска диплома не била прифатена таму. Сепак, универзитетите веќе биле отворени за жени во Шведска во 1870 година, и таа била прифатена како студент на Упсалскиот универзитет, но таа никогаш не започнала да студира таму. Истата година, таа била избрана за прва жена делегат на Конференцијата за Нордиска наука во Копенхаген.

Харлот Илијан се вратила во Соединетите Држави, каде работела како лекар во Женската болница во Филаделфија, а потоа и со своја пракса. Во 1874 година, таа се омажила за норвешкиот инженер Тиниус Олсен. Таа се пензионирала во 1889 година.

## Наводи

* Елијан Риска: Медицинска кариера и феминистички агенди: американски, скандинавски и руски...
* http://www.lakartidningen.se/Aktuellt/Kultur/Kultur/2013/12/Hon-maste-flytta-fran-Sverige--for-att-fa-jobba-som-doktor/
* Brev till Rudolf Schmidt 1866-02-21 & 1866-06-24, Håndskriftsamlingens Brevbase, Det Kongelige bibliotek, Копенхамн
* Фред Еџ, Ајрон Роуз, University of Manitoba press, 1992 година, стр. 81
* Дваесет и првото годишно соопштение за медицинскиот колеџ на Womanената во Пенсилванија, записи за публикации W / MCP 1850-денес, архиви и специјални колекции, универзитетски медицински колеџ Дрексел
* Теза за глауком, записи на студенти по медицина W / MCP 1850–1981, архиви и специјални колекции, универзитетски колеџ за медицина Дрексел
* Нилс Ериксон, „I andans kraft, på sannings stråt -“: De skandinavaviska naturforskarmötena 1839–1936, Acta Universitatis Gothoburgensis, 1991, s. 230-31
* Марија Седерскилд, En banbryterska: Skildringar från Ellen Fries’ studentår i Uppsala: Ur hennes bref och anteckningar, Стокхолм, 1913
* Brev till Johannes Steenstrup 1899–1919, Håndskriftsamlingens Brevbase, Det Kongelige bibliotek, Копенхамн

Категорија:Починати во 1920 година
Категорија:Родени во 1839 година
Категорија:Швеѓани
Категорија:Шведски лекари
Ана Стексен

мини|Ана Стексен
**Ана Магдалена Стексен** ( - ) — шведски научник, лекар и патолог. Таа била првата жена доктор на медицина во Шведска.

Ана Стексен била ќерка на генерал мајорот Јохан Олоф Билдау Штексен. Таа била дипломиран уметник на Универзитетот во Упсала во 1890 година, а истата година станала студент на институтот Каролинска. Специјализирала патологија и студирала во Тибинген и Париз 1898-99.

Таа се стекнала со титулата доктор на медицина во 1900 година со своето истражување дали има вистина во тогашната популарна теорија дека ракот е предизвикан од Saccharomyces cerevisiae. Нејзиното истражување не било убедливо, но доволно интересно за да собере средства за да продолжи со истражувањето. Починала поради инфекција предизвикана од нејзината работа во нејзината лабораторија.

## Наводи

Категорија:Починати во 1904 година
Категорија:Родени во 1870 година
Категорија:Шведски лекари
Категорија:Апсолвенти на Упсалскиот универзитет
Алма Сундквист

**Алма Марија Катарина Сундквист** (1872–1940) била шведски лекар и пионер специјалист за лекување на венерични болести. мини|Алма Сундквист
Посветена активистка за женски права, таа водела кампања за подобри услови за работа на жените, ги решавала проблемите поврзани со нехигиенските домови и проституцијата и ја промовирала потребата за сексуално образование за девојчиња. Таа се борела за правото на глас на жените, придонесувајќи за инаугуративниот состанок на Шведското здружение за право на глас на жените (ФКПР) во јуни 1902 година. На меѓународно ниво, во 1919 година таа ја претставувала Шведска на основањето на Меѓународната асоцијација на медицински жени во Њујорк и присуствувала на Првиот меѓународен конгрес на работничките жени во Вашингтон, во раните 1930-ти, во име на Друштвото на народите, таа била една од тројцата соработници на извештајот за трговија на робови со жени и деца во земјите од Азија.

## Смрт и наследство
Алма Сундквист починала во Стокхолм на 7 јануари 1940 година. Таа е запаметена како една од најистакнатите шведски пионери венеролози во првата половина на дваесеттиот век, активно ангажирана во решавањето на социјалните и политичките предизвици со кои се соочуваат жените. Преку својата работа, таа ги донела последиците од сексуално преносливите болести до шведските власти и се консултирала за развивање политика за превенција и третман на нив.Таа била посветена на менување на законите за подобрување на условите за жените, како и за искоренување на заштитното законодавство кое ги третира луѓето различно врз основа на полот.

Категорија:Починати во 1940 година
Категорија:Родени во 1872 година
Категорија:CS1: јулијанско-грегоријанска датумска несигурност
Категорија:CS1: долга вредност за volume
Категорија:Статии со извори на шведски (sv)
Категорија:Швеѓани
Категорија:Шведски лекари
Категорија:Апсолвенти на Упсалскиот универзитет
Катарина Сунерхаген

**Катарина Стибрант Сунерхаген** е лекар, истражувач и едукатор  специјалист за медицина за рехабилитација. Таа е позната по своите истражувања во рехабилитација по мозочен удар. Во моментов е професор и раководител на истражувачката група за медицина на рехабилитација на Универзитетот во Гетеборг.

## Кариера
Сунерхаген дипломирала медицина на универзитетот во Гетеборг. Поминала специјалистичка обука за медицина за рехабилитација. Таа се стекнала со докторат по филозофија за нејзиниот докторски труд насловен како *Регионално ѕидно движење во левата комора*. Санерхаген била вклучена во изготвување препораки за рехабилитација по мозочен удар во Европа на Светските конгреси за мозочен удар во 2010 и 2012 година. Член е на научни совети во организации за мозочен удар, вклучително и Здружението на жртвите од мозочен удар, Фондацијата „Хандларен Јалмар Свенсон“ и Фондацијата „Грета“ и „Еинар Акерс“. Таа е член на одборот на списанието за медицина за рехабилитација (од 2003 година), Акта неврологија (од 2009 година) и истражување и практика за рехабилитација (2010 година). Во моментов, работи како консултант во Универзитетската болница Салгренска и како гостин професор во болницата Сунас, Норвешка. Била избрана за член на одборот на директори во Европската организација за мозочен удар во 2016 година. Објавила повеќе од 200 рецензирани оригинални написи и повеќе поглавја во учебниците.

## Наводи

Категорија:Живи луѓе
Категорија:Швеѓани
Категорија:Шведски лекари
Петра Меде

**Петра Марија Меде** (родена на  година) е шведска комичарка, танчерка, глумица и телевизиска водителка. Родена е во Стокхолм, а пораснала во Гетеборг. Меде е позната по неколку улоги во комични емисии и како телевизиски водител. Таа е позната надвор од Шведска како домаќин на Евровизија во 2013 година и кодомаќин во 2016 година .

## Кариера
Во 2009 година, таа била домаќин на „Мелодифестивален 2009“, каде што била одбрана песната на Шведска за Евросонг 2009  и била избрана за најдобра женска комичарка во Шведска истата година.

Во мај 2013 година, Петра била домаќин на Евровизија 2013 во Малме, Шведска по победата на Лорин во Баку претходната година. Нејзиниот настап бил широко признат од ТВ критичарите и новинарите низ Европа и таа настапила во интервалот за време на големото финале. Таа била прва самостојна водителка по скоро 20 години откако Мери Кенеди била домаќин во Даблин уште во 1995 година. Сепак, во 1995 година, натпреварот се состоел од само едно шоу, додека во 2013 се одржале три претстави (две полуфиналиња и финале), и сите биле предводени од Меде.

Во 2015 година, Меде, заедно со Грем Нортон, биле домаќини на концертот *Најголемите хитови* на *Евровизија EBU/BBC* по повод 60-годишнината снимен на 31 март во Евентим Аполо, во Хамерсмит, Лондон и емитуван во 27 земји.

Во 2016 година, Меде била ко-домаќин на првото полуфинале на шведскиот Мелодифестивален 2016 со Гина Дирави на Скандинавиум во Гетеборг.

На 14 декември 2015 година, СВТ на прес-конференција објавиле дека Меде и Монс Зелмерлав ќе бидат ко-домаќини на Евровизија 2016. Тоа било вторпат Меде да биде домаќин на натпреварот, придружувајќи им се на Кети Бојл и Жаклин Жуберт како единствени луѓе кои биле домаќини на натпреварот повеќе од еднаш.

## Личен живот
Меде е полиглот, зборувајќи шведски, англиски, шпански, италијански и француски. Заедно со нејзиниот поранешен партнер Матијас Гинтер, таа има една ќерка родена во 2012 година. Во 2015 година, било потврдено дека таа и Гинтер се разделиле.

## Филмографија

### Телевизија
[мини|Петра Меде и [Монс Селмерлев на Евровизија 2016 со изведба на „Љубов, љубов, мир, мир“.]]

### Филм

* ** (2014)

## Наводи

## Надворешни врски
* Официјално мрежно место
* 

Категорија:Луѓе од Стокхолм
Категорија:Живи луѓе
Категорија:Родени во 1970 година
Категорија:Шведски комичари
Категорија:Апсолвенти на Стокхолмскиот универзитет
Мериен Линдстен - Томасон

**Мериен Линдстен-Томасон** (6 октомври 1909 година &ndash; 26 мај 1979 година) била шведски лекар и пионер-член на Меѓународното здружение на жени медицинари. Линдстен-Томасон е родена во земјоделско семејство во Гетеборг, учела во локалната гимназија, а потоа на Лундскиот универзитет каде се стекнала со медицинска диплома. Таа практикувала медицина во различни градови низ Шведска.

## Наводи

Категорија:Починати во 1979 година
Категорија:Родени во 1909 година
Категорија:Швеѓани
Категорија:Шведски лекари
Нана Сварц

мини|Нана Шарлот Сварц
**Нана Шарлот Сварц** (25 јули 1890  Вастерос - 3 април 1986  Стокхолм ) билашведски лекар и прва жена професор на јавен универзитет во Шведска. Нејзиното истражување се фокусирало на гастроинтестиналните заболувања и ревматологијата .

## Наводи

Категорија:Починати во 1986 година
Категорија:Родени во 1890 година
Категорија:Жени професори
Категорија:Професори
Категорија:Швеѓани
Категорија:Шведски лекари
Категорија:Феминистки
Аника Линде

**Герда Аника Линде** (родена на 26 февруари 1948 година) — шведска лекарка, вирусолог и пензионирана државна службеничка. Од 2005 до 2013 година служела како државен епидемиолог во Шведскиот институт за контрола на заразни болести.

## Животопис
Линде е родена во Скавде и пораснала таму. Таа била инспирирана од романот „ *Егзодус“* од Леон Урис за да студира медицина. Линде се запишала на Универзитетот во Гетеборг во 1968 година, студирајќи медицина и социологија, стекнувајќи се со медицинска диплома во 1974 година. По стажирањето во болницата Дандерид, таа продолжила да работи како специјалист за инфективни болести во моментално непостоечката болница Рослагстул во Стокхолм. Во 1979 година започнала да работи на вирусолошкиот оддел во Шведската национална бактериолошка лабораторија, а докторирала клиничка вирусологија во 1987 година Во 1993 година станала шеф на шведскиот центар за грип на СЗО и започнала да работи за Одделот за вирусологија на Шведскиот институт за контрола на заразни болести, каде што во 2002 година станала шеф на одделот. Во 2005 година станала шеф на Одделот за епидемиологија и истата година била назначена за државен епидемиолог. Таа служела во оваа улога сè до нејзиното пензионирање во 2013 година.

Истражувањето на Линд е главно насочено кон прилагодување на основните резултати од истражувањата кон нивна клиничка апликација. Таа ја истражувала реакцијата на човечкото тело на различни видови вируси и правела евалуација на дијагностичките методи. Најпрво се фокусирала на херпес вирусите, но на крајот својата работа ја насочила претежно на вируси на грип и респираторни органи. Таа има објавено повеќе од 200 рецензирани научни трудови.

## Наводи

Категорија:Живи луѓе
Категорија:Родени во 1948 година
Категорија:Епидемиолози
Категорија:Шведски лекари
Категорија:Виролози
Елена Петреска

**Елена Петреска** (роденa на 1 август 1980 година) - македонска поп-пејачка од Прилеп. Кариерата ја започнала со пеење на детски фестивали и продолжила со студиите на Музичката академија во Скопје. Во моментов работи на нејзиниот втор албум кој сè уште нема име.

Елена завршила на петтото место со 67 бода на Скопскиот фестивал 2007 (македонски избор на Евровизија) со песната „Пеам“. На црногорскиот фестивал, Будва 2007, Петреска го освоила деветтото место со песната „Кад Лептир Слети“ („Кога пеперутката слетува“).

## Синглови

* „Симни ми ѕвезди“
* „Не гледај назад“ - Прва награда од жирито и трета од публиката на фестивалот „Охридски трубадури“
* „Маска“
* „Река“ - трето место на фестивалот „Макфест“
* „Галебе“ - 1. место на ОхридФест (поп/рок вечер) 2006
* „Пеам“ - 5-то место на националниот избор на Евросонг
* „Кад Лептир Слети“ („Кога пеперутката слетува“) - 9-то место на Будва 2007
* „НЛО“ - 2. место на ОхридФест (поп/рок вечер) 2007
* „Дали си мој“

## Албуми

* „Одам до крај“ - декември 2003 година

## Надворешни врски

* Инфо за Елена Петреска на мрежната страница „Macedonian Babes“

Категорија:Луѓе од Прилеп
Категорија:Македонски поп-пејачи
Категорија:Живи луѓе
Категорија:Родени во 1980 година
Атиџе Муратова

**Атиџе Муратова** (р.  во Бекирлија) — македонска пчеларка и глумица, позната по улогата во документарниот филм „*[[Медена земја]]*“.

## Животопис
Атиџе потекнува од турско јуручко семејство, зборува македонски и турски, и живее во селото Дорфулија. Нејзина мајка е Назифе Муратова.

## Медена земја

## Наводи

## Надворешни врски
* Атиџе Муратова на IMDB
* Медена земја https://honeyland.earth/story/ 

Категорија:Луѓе од Бекирлија
Категорија:Македонски глумици
Категорија:Македонски филмски глумци
Категорија:Македонски Турци
Македонија (албум-алманах)

**Албум-алманах „Македонија“** (бугарски: *Албум-алманах „Македония“*) — историска книга, фото-документарен труд кој го брани бугарскиот етнички карактер во Македонија и идејата за автономија на Македонија. Објавено во Софија во 1931 година.

Во периодот од 1944 до 1989 година книгата била забранета и во Бугарија и во СР Македонија, а сите нејзини копии биле конфискувани и уништувани. Инаку, книгата е испишана на над 1.000 страни и има околу 3.500 фотографии.

Уредувачкиот комитет е составен од Илија Иванов - револуционер и активист на ВМОРО од Прилеп, Вардарска Македонија; Александар Развигоров - револуционер и активист на ВМОРО од Штип, Вардарска Македонија; Димитар Ризов - револуционер и активист на ВМОРО од Велес, Вардарска Македонија; Лазар Томов - револуционер и активист на ВМОРО од селото Годлево, Разлог, Пиринска Македонија и Стефан Аврамов - револуционер и активист на ВМОРО од градот Чирпан, Тракија.

Покрај уредничкиот комитет, голем број истакнати бугарски и странски јавни личности и културни дејци помогнаа во пишувањето на Алманахот, меѓу кои:

Иван Снегаров - историчар од Охрид, Вардарска Македонија; Љубомир Милетиќ - научник од Штип, Вардарска Македонија; Константин Станишев - лекар од Кукуш, Егејска Македонија; Апостол Фрчковски - сликар од Галичник, Вардарска Македонија; Густав Вајганд - германски јазичар специјализиран за балкански јазици од Дисбург, Германија; Леон Ламуш - француски офицер и јавна личност, близок до бугарско-македонската ослободителна кауза од првата половина на 20 век. Алманахот е разгледан и одобрен од Македонскиот национален комитет.

## Надворешни врски

*Албум-алманах Македонија

## Наводи

Категорија:Книги за Македонија
Чуригеризам

[мини|Манастир Сантјаго де Компостела во [Шпанија .

Влезна фасада и саат кула.]]
**Чуригеризам** (  Шпански : *Churrigueresco),* во помала мера, исто така се нарекува "Ултра барок", и се однесува на шпанскиот барок стил на т.н вајарски архитектонски орнамент  кој се појавил како вид на штуко декорација Шпанија кон крајот на XVII век и се користел до околу 1750тата година, обележан со екстремни, експресивни и прецизни декоративни детали, кои обично се наоѓаат над влезот на главната фасада на објекот.

## Потекло
Архитектонскиот стил е наречен по архитектот и вајарот, Хосе Бенито де Чуригера (1665–1725), кој е роден во Мадрид и кој работел првенствено во Мадрид и Саламанка, а потеклото на стилот се поврзува со  архитектот и вајарот по име Алонсо Кано, кој ја дизајнирал фасадата на катедралата во Гранада, во 1667тата година.

## Развој
Развојот на стилот поминал низ три фази. Помеѓу 1680тата и 1720тата година, Чуригера ја популаризирал мешавината на Гварино Гварини од соломонски (спирални) столбови и композитниот ред, познат како „врвниот ред“. Помеѓу 1720тата и 1760тата година, видот на столб или пиластер наречен естипит, во форма на превртен конус или обелиск, бил означен како централен елемент на украсната декорација. Во годините од 1760тата до 1780тата интересот за испревртено движење и прекумерно украсување се свртел кон неокласичната рамнотежа и трезвеност.

## Шпанија
Првиот од фамилијата Чуригера бил Хосе де Бенито Чуригера (1665-1725), обучен за конструкција на олтари, цртал за многу различни видови на цркви во Саламанка, Мадрид, Ваљадолид и други градови во Шпанија. Некои од нив веќе ги нема во Шпанија и се зачувани само како археолошки наоѓалишта.

* Нуево Баздан, Мадрид
** Црквата Свети Франциско Хавиер и палатата Гојенече
* Саламанка, Кастиља и Леон
** Олтарот на манастирот Сан Естебан
** Хорот на Новата катедрала .
** Големиот плоштад .
** Капија де ла Вера Круз
** Колеџот на Калатрава
* Севиља
** Палатата на Сан Телмо

## Мексико
Во Мексико, катедралната базилика Закатекас,  главниот град на државата Закатекас и Темпло де Санта Приска, сместени во Такско, и државата Гереро, се сметаат за ремек-дела во стилот на Чуригеризам. Олтарот на црквата Сан Франциско Хавиер      (Национален музеј) во Тепоцотлан, Држава Мексико, исто така, заедно со својата фасада, се смета за едно од најважните барокни дела на чуригеризамот создадени од језуитите во Нова Шпанија .

## Поврзано

* Барок
* Архитектура на шпанската ренесанса
* Шпанска колонијална архитектура
* Рококо
* Шпанска архитектура
* Мексиканска архитектура

## Користена литература

Категорија:Историја на архитектурата
Сузана Ал-Салкини

**Сузана Ал-Салкини** (родена во 1984 година во Скопје, Република Македонија) ― македонска сопственичка на титулата за избор на убавина. Таа го освоила правото да ја претставува својата земја на Мис на светот 2008 во Јоханесбург, Јужна Африка, на 13 декември 2008 година, но поради финансиски проблеми и недостаток на спонзорство, не и било дозволено да патува во Јужна Африка за да се натпреварува за круната. Наместо тоа, таа добила можност да се натпреварува на Мис на светот 2009, исто така во Јоханесбург, Јужна Африка на 12 декември 2009 година.

## Наводи

Категорија:Луѓе од Скопје
Категорија:Живи луѓе
Категорија:Родени во 1984 година
Ина Иванова

**Ина Иванова** (родена на 26 јуни 1986 година) - носител на титули за убавина која официјално била крунисана за Мис на Нов Зеланд Интернационал 2010 на 19 јуни 2010 година. Таа го претставувала Нов Зеланд на 50-тиот избор за убавина Мис Интернационал во Ченгду, Кина во ноември 2010 година. Мис Интернешнл е една од четирите натпреварувања за Грен Слем во светот, а другите три се Мис Универзум, Мис на светот и Мис на Земјата.

## Претходни титули (победи)
На Мис Туи 2005, Иванова победила над 70 натпреварувачи за титулата, по што добила бројни учества на списанија.

Мис универзитет Велингтон 2006.

Мис универзитет Нов Зеланд 2006. Таа го претставувала Нов Зеланд на Светскиот мис универзитет во Сеул, Кореја во 2006 година.

Мис на Хавајско тропски Нов Зеланд 2009 - Првопласирана и најдобра во вечерна облека.

Во 2007 година била именувана во списанието Ралф Магазин на „200 најсекси жени на планетата“.

## Наводи

## Надворешни врски

* https://web.archive.org/web/20081023023052/http://www.miss-international.org/
Категорија:Живи луѓе
Категорија:Родени во 1986 година
Светски ден за борба против ракот

**Светскиот ден за борба против ракот** е меѓународен ден одбележан на 4 февруари  со цел да се подигне свеста за ракот и да се поттикне неговата превенција, откривање и лекување. Светскиот ден на ракот е предводен од Унијата за меѓународна контрола на ракот (UICC) за поддршка на целите на Светската декларација за ракот, напишана во 2008 година. Примарната цел на Светскиот ден на ракот е значително да се намалат болестите и смртта предизвикана од рак  и е можност да се собере меѓународната заедница за да се стави крај на неправдата на страдањето од рак што може да се спречи. Денот го почитуваат и Обединетите нации.

Светскиот ден за борба против ракот ја  подигнува свеста и ја намалува стигмата. Повеќе светски иницијативи се спроведуваат на Светскиот ден за борба против ракот за да се покаже поддршка на заболените од рак. Едно од овие движења е #NoHairSelfie, глобално движење за да учесниците да ги избричат своите глави физички или виртуелно за да покажат симбол на храброст за оние кои се под третман за рак. Сликите на учесниците потоа се споделуваат низ сите социјални медиуми. Исто така, се случуваат стотици настани низ целиот свет  .

## Историја
Светскиот ден за борба против ракот е воспоставен на 4 февруари 2000 година на Светскиот самит за борба против ракот за новиот милениум, што се одржа во Париз.

Повелбата на Париз против ракот, која беше создадена за унапредување на истражувањето, спречување на ракот, подобрување на услугите на пациентите, исто така вклучуваше и напис за утврдување на годишнината од официјалното потпишување на документот како Светскиот ден за борба против ракот, беше потпишан на Самитот од тогашниот генерал Директор на УНЕСКО, Кшичира Мацура, а потоа и францускиот претседател Жак Ширак во Париз на 4 февруари 2000 година.

## Теми на Светскиот ден за борба против ракот
[мини|Светски ден на ракот 2011 година во [Виена]]
Темата на кампањата 2019-2021 е „Јас сум и јас ќе бидам“. Темата се обидува да се спротивстави на негативниот став и фаталистичкото верување дека ништо не може да се направи против ракот, и наместо тоа промовира како нашите лични постапки можат да бидат моќни и влијателни.

Во 2016 година, Светскиот ден за борба против ракот започна тригодишна кампања под насловот „Можеме. Можам.’’, Што ја истражуваше моќта на колективните и поединечните активности за намалување на влијанието на ракот. Пред 2016 година, темите на кампањата биле „Не надвор од нас“(2015) и „Отфрли на митовите“(2014).

## Наводи

Категорија:Рак
Категорија:Празници во февруари
Категорија:Меѓународни денови на Обединетите нации
Аника Далстрем

**Аника Далстрем** (родена 1941 година) — шведски лекар и професор Емерита по хистологија и невронаука на Одделот за медицинска хемија и биологија на клетките на универзитетот Гетеборг .

Истражувањето на Далстрем се фокусира на тоа како нервните клетки складираат и пренесуваат сигнали, но таа исто така таа има објавено истражувања за многу други области од хистологијата и невронауката. Далструм има објавено над 340 научни трудови.  Докторирала на 25 години како најмлад шведски лекар кој се стекнал со докторат.  Таа била професор по хистологија и невронаука на универзитетот Гетеборг од 1983 година до пензионирањето во 2008 година.

Далстрем учествувала во дебатата за односот помеѓу полот и функцијата на мозокот . Во 2007 година, таа ја објавила книгата *Könet sitter i hjärnan* (Полот е во мозокот), деко кое таа го опишала како концентрат на последните 15 години меѓународно истражување на мозокот и како мозокот влијае на однесувањето на човекот. Оваа книга, претежно повикувајќи се на студии извршени пред 1990 година, била јавно критикувана за неточности.

Нејзиниот најцитиран научен труд, „Доказ за постоење на неврони што содржат моноамин во централниот нервен систем“, бил цитиран над 5.500 пати заклучно со 2013 година.

## Наводи

Категорија:Хистолози
Категорија:Шведски биолози
Категорија:Родени во 1941 година
Валборг и Карин Јота

**Валборг** и **Карин Јота** (ж. 1350) — две Швеѓанки кои, според легендата, биле именувани за службени лица на дворот по големата Црната чума. Ако легендата е вистинита, тие имале единствена позиција за своето време.

Легендата вели дека кога судијата на округот Вермланд повторно го составил судот, откако големата црна чума ја поминала Шведска во 1350 година, тие биле покуси за два члена. Наместо предвидените дванаесет службеници, останале само десет. Не било можно да се изберат двајца нови мажи за да ги пополнат овие места, поради големиот број смртни случаи од чумата. Затоа судијата одлучил да ги повика овие две жени, Карин Јота од Калхитан и Валборг од Нордмаршитан, да ги пополнат местата во судот. Овие не биле само формални позиции; двете жени зеле активно учество во работите на судот. Според легендата, судијата имал голема почит кон нивниот суд и мудрост, тој често барал нивно мислење и совет.

## Надворешни врски

* Вилхелмина Шилберг: *[http://runeberg.org/sqvinnor/0433.html Anteckningar om svenska qvinnor]* („Белешки за шведските жени“) (на шведски)

Категорија:Родени во непозната година
Категорија:Средновековни легенди
Категорија:Починати во 14 век
Категорија:Црна смрт
Воз без возен ред

**Воз без возен ред** (хрватски: *Vlak bez voznog reda*) - југословенски филм од 1959 година, во режија на Вељко Булајиќ, кој е автор и на сценариото, заедно со Иво Браут. Главните улоги ги толкуваат: Столе Аранѓеловиќ, Оливера Марковиќ, Велимир Бата Живоиновиќ, Инге Илин, Зденка Трах, Тана Маскарели, Лиа Ро-Барбиери, Љиљана Вајлер, Ивица Пајер, Милан Милошевиќ, Сима Јаниќијевиќ итн. Филмот бил награден со четири награди на Пулскиот филмски фестивал, а Булајиќ ја добил и наградата за најдобар дебитантски филм на Канскиот филмски фестивал.

## Синопсис
Во едно село во Далмација, партизанскиот офицер Ловре (го игра Аранѓеловиќ) ги убедува селаните да се преселат во Барања. Некои од селаните ја прифаќаат понудата, верувајќи дека таму ќе имаат подобар живот, додека други се спротивставуваат. Сепак, голема група селани поаѓаат на пат, а меѓу нив и Ловре, заедно со браќа му Дује (го игра Живоиновиќ) и Периша (го игра Милошевиќ). Притоа, Периша го среќава својот другар од војната Николица (го игра Пајер) кој, исто така, заминува во Барања. Тие запознаваат две девојки при што Периша се вљубува во Дана (ја игра Илин), додека другата девојка е вљубена во Николица. Него, пак, го привлекува вдовицата Ике (ја игра Марковиќ), но таа ја одбива неговата љубовна понуда. Патем, Периша и Дана се зближуваат, но нејзиниот татко сака да ја омажи за едно момче во Барања. Кога дознава за врската, Периша е лут на Дана, но таа му кажува дека не го сака нејзиниот свршеник. Кога селаните пристигнуваат во Барања, тие добиваат големи поседи и сите се задоволни, освен Николица, кој не сака да стане селанец и настојува да го продаде својот имот. За време на свадбата, Дана отворено кажува дека не го сака зетот и свадбата се прекинува. Николица се простува со Ике и заминува, а Периша го испраќа. На патот кон селото, нему му приоѓа Дана, која му се фрла во прегратка, додека Ловре ја посетува Ике.

## Наводи

Категорија:Југословенски филмови
Категорија:Хрватски филмови
Категорија:Црно-бели филмови
Категорија:Филмови на хрватски јазик
Категорија:Филмови од 1959 година
Категорија:Филмови на Вељко Булајиќ
Категорија:Филмови со Сима Јаниќијевиќ
Категорија:Филмови со Лиа Ро-Барбиери
Категорија:Филмови со Столе Аранѓеловиќ
Категорија:Филмови со Оливера Марковиќ
Категорија:Филмови со Бата Живоиновиќ
Категорија:Филмови со Инге Илин
Категорија:Филмови со Зденка Трах
Категорија:Филмови со Тана Маскарели
Категорија:Филмови со Љиљана Вајлер
Категорија:Филмови со Ивица Пајер
Категорија:Филмови со Милан Милошевиќ
Категорија:Филмови чие дејствие се одвива во Далмација
Категорија:Филмови чие дејствие се одвива во Барања
Категорија:Филмови чие дејствие се одвива во Загреб
Пенингтон Институт

Институтот **Пенингтон** е организација за јавно истражување и политика за лековите, со седиште во Карлтон, Викторија, Австралија. 

Институтот издава годишен извештај за смртните случаи од предозирање во Австралија. Извештајот од 2018 година покажал дека смртните случаи од предозирање, претежно од опиоиди, од 2003 година постојано се зголемуваат низ целата земја и значително ги надминуваат смртните случаи од сообраќајот.  Бројките се однесуваат на смртните случаи за одделни области. 

Институтот го иницирал Меѓународниот ден за свесност за предозирање во 2015 година. 

## Наводи

Категорија:Австралиски организации
Маргарет I од Данска

**Маргарет I** (), (,  - , ) — кралица која ја основала Калмарската Унија во која биле обединети кралствата на Данска, Норвешка и Шведска, опфаќајќи ја Скандинавија повеќе од еден век. Маргарет била позната како мудар, енергичен и способен водач, кој управувал со „далековидост и претпазливост“,  со што го добила прекарот „Семирамида на Северот“. Подбивно била нарекувана „Крал Брихелс“, еден од неколкуте погрдни прекари измислени од нејзиниот соперник Алберт од Мекленбург  но исто така била позната меѓу нејзините поданици како „Лејди кралот“, овој прекар станал широко користен во препознавање на нејзините можности.    Кнут Герсет ја нарекува „прва голема владејачка кралица во европската историја“.
[мини|Алегорија за основањето на [Калмарска Унија|Калмарската Унија: кралицата Маргарет го крунисала Ерик од Померанија за крал на Норвешка, како што е прикажано на витраж во палатата Пена, Португалија]]
лево|мини|Печат на Маргарет, познато дека се употребувал во периодот 1381–1409

## Наводи

Категорија:Владејачки кралици
Категорија:Норвешки монарси
Дениел Хејс

**Дениел Хејс** (родена на 18 февруари 1991 година) е моден модел на Нов Зеланд, позната по тоа што е прва победничка Маорка во серијалот *Следниот топ модел* на *Нов Зеланд, циклус 2* во 2010 година.

## Кариера
Хејс претходно потпишала кај „62 Models“ во Окленд, Нов Зеланд, но сега е застапувана од „Unique Model Management“. Таа во моментов е потпишана со „Darley Models“ во Австралија. Во 2013 година, таа исто така потпишала со „One Management“ во Њујорк, „Kismet Management“ во Лос Анџелес, „D Management“ во Кејптаун, „IZAIO“ во Берлин и „CITY MODELS“ во Париз. Откако се појавила на „Следниот топ модел“, Хејс се појавила во списанието „Cleo“, списанието „Metro“ (насловна страница), списанието „The Dominion Post Autumn/Winter“, списание „Black“, списание „Remix“, списание „Karen“, списание „Faint“, списание „Ellements“, списание „Unfolded“. Таа била модел за продавниците за накит „Zoe and Morgan“, „Glamuzina“ и „Te Rongo Kirkwood“ и се појавила на модниот фестивал во Нов Зеланд (моделирајќи за Ана Стретон, Рикоше, Ванила Инк, Тања Карлсон и Мачи Мотчи). Хејс била видена и на салонот за модни писти „Fashion For Relief“ во Крајстчрч. Хејс била поканета да се занимава со манекенство за Жан Пол Готје на Париската модна ревија 2014.

## Наводи

Категорија:Живи луѓе
Категорија:Родени во 1991 година
Беатрис од Баварија

**Беатрис од Баварија** (1344 - 25 декември 1359) — **кралица на Шведска** и сопруга на кралот Ерик XII од Шведска (1339–1359) кој заедно со неговиот татко кралот Магнус IV владеел во Шведска.

## Животопис
Беатрис била ќерка на Лудвиг IV, Светиот римски цар (1282–1347) и неговата втора сопруга Маргарет Втора, грофицата од Хано (1311–1356). Во 1356 година таа била венчана за Ерик, кој како постар од два сина, станал ко-монарх по бунтот против неговиот татко, Магнус IV (1316–1374), кој бил монарх и на Норвешка и на Шведска. Помладиот син Хокон (1340–1380) требало да стане владетел на Норвешка. Беатрис била кралица заедно со нејзината свекрва Бланш од Намур (1320–1363).

Беатрис и Ерик починале во 1359 година. Се верува дека нејзиниот сопруг починал од црна смрт, и дека Беатрис, која родила мртвороден син, исто така починала од чума. Некои историчари веруваат дека таа и нејзиниот син биле погребани во манастирот „Црни Францисканци“ во Стокхолм .
мини|200x200пкс|Спомен камен во манастирот Црна Фритри во Стокхолм

## Наводи

Категорија:Починати во 1359 година
Категорија:Родени во 1344 година
Категорија:Вителсбаховци
Категорија:Шведски кралици
Ники Филипс

**Ники Филипс** (родена 1983 година) е модел, блогер и телевизиски водител на Нов Зеланд.

Филипс е родена во Окленд. Таа започнала да се занимава со моделирање на 14 години и се преселила во Австралија во 2002 година. Таа се појавила како специјален судија-гостин во првата серија на „*Следниот топ модел на Нов Зеланд*“ во 2009 година. Во декември 2015 година таа започнала да го води „Garage Movie Block“, телевизиска емисија во Нов Зеланд.
лево|мини|200x200пкс|Филипс во 2013 година
Филипс се омажила за нејзиниот сопруг Дејн Рамбл во Бали во 2014 година.

## Наводи

## Надворешни врски

* 
Категорија:Луѓе од Окленд
Категорија:Родени во 1983 година
Категорија:Живи луѓе
Ана Азерли

**Ана Азерли** (родена на 17 ноември 1989 година, во Велингтон, Нов Зеланд) е италијанска поп-оперска пејачка, глумица и модел, родена во Нов Зеланд.

Родена во Велингтон, Нов Зеланд, Ана има италијанско државјанство, а во текот на својата кариера настапувала на познати сцени како Ла Скала, Метрополитен опера, Карнеги Хол, а потоа потпишала договор со „Universal Music“.

Во 2014 година, таа станала популарна откако снимила песна на руски јазик насловена «Возьмите меня замуж, президент! » („ Омажи се за мене, господине претседател! “) упатена до рускиот претседател Владимир Путин.

## Наводи


## Надворешни врски

* Ана Азерли на Фејсбук
* Ана Азерли на Твитер
* Ана Азерли на Мајспејс
* Ана Азерли во pinterest
* Ана Азерли на линкедин

Категорија:Италијански оперски пејачи
Категорија:Живи луѓе
Категорија:Родени во 1982 година
Катерина од Шведска

мини|Скулптура на Катерина во црквата во Троно, Хелсингланд.
**Катерина од Шведска** (околу 1332 година - 24 март 1381 година) — шведска благородничка. Таа е почитувана како светица во Римокатоличката црква. Нејзиниот татко бил Улф Гудмарсон, Господар на Улвуса, а мајка и била Бригита Шведска (позната како Биргита Биргерсдотер од Финста во нејзиниот живот).

## Живот
На возраст од дванаесет или тринаесет години се венчала за лорд Егерт ван Кирен, религиозен млад благородник со германско потекло, кого го убедила да даде завет на апсолутна чистота и двајцата живееле во состојба на невиност. Катерина ја придружувала нејзината мајка во Рим во 1349 година и наскоро по пристигнувањето дознала за смртта на нејзиниот сопруг. За Катерина се вели дека напишала посветено дело насловено *Утеха на душата,* датирана копија од 1407 година сè уште постои.

Останала со нејзината мајка, ја придружувала на неколку патувања, вклучително и едно до Светата земја. При смртта на Бриџит, Катерина се вратила во Шведска со телото на нејзината мајка, кое било погребано во манастирот Вадстена. Кетрин станала главна сестра на манастирот Бригит во опатијата Вадстена, основана од нејзината мајка. Таа ја презела задачата да ја формира заедницата според правилата што нејзината мајка ги напишала и го водела Редот на Светиот Спасител или Бриџитини. Подоцна, се вратила во Рим да работи на канонизацијата на нејзината мајка. Останала таму пет години и склучила блиско пријателство со Катерина Сиенска.

## Светост
Во 1484 година, папата Инокентиј VIII дал дозвола за издигнување на Катерина како светица и нејзиниот празник бил доделен на 22 март во римската мартирологија. Катерина е генерално претставена со заден (женски елен ) покрај неа, за кој се вели дека и помогнал „кога нечесни младинци се обиделе да ја заробат“.

Во 1488 година, папата Инокентиј VIII дал дозвола за пренесување на нејзините мошти во Вадстена. Формалниот процес на беатификација и канонизација, кој исто така ги документирал потребните чуда, никогаш не бил завршен заради протестантската реформација.

Во Шведската црква празникот Света Катерина се слави на 2 август.

## Наводи

Категорија:Христијански светци од 14 век
Категорија:Починати во 1381 година
Категорија:Родени во 1332 година
Категорија:Светици
Жибек Нукеева

**Жибек Нукеева** (27 февруари 1995 година - 16 јули 2017 година) била киргистанска манекенка и носител на титулата за избор на убавина, кога била крунисана за Мис на Киргистан 2013.

## Ран живот
Нукеева била студент по бизнис менаџмент и зборувала киргистански и француски јазик. Порано живеела неколку месеци во Гренобл, Франција. Научила француски јазик во училиштето „Француски сојуз“ (Alliance Française), со седиште во Гренобл.

## Семејство
Жибек Нукеева станала мајка на машко бебе родено во ноември 2016 година, со нејзиниот сопруг Бакит.

## Избор за убавица

### Мис на Киргистан 2013
Нукеева била крунисана за Мис на Киргистан 2013, претставувајќи го Бишкек. 

### Мис на светот 2013
Нукеева се натпреварувала на Мис свет 2013 во Нуса Дуа, Бали, Индонезија.
&#x5B; *[[Википедија:Се бара извор|<span title="This claim needs references to reliable sources. (September 2017)">потребно е цитирање</span>]]* &#x5D;

## Смрт
Жибек починала на 16 јули 2017 година од хондросаркома, редок рак кој влијае на коските и зглобовите. Таа живеела во Бишкек, Киргистан, но нејзиното семејство ја испратило во Турција да добие поквалитетно лекување. За лекувањето, на „GoFundMe“ за Жибек и биле потребни 80.000 долари (САД), за да се оперира во Прага, Чешка. Но, откако собрале 6.172 долари, таа починала бидејќи ракот веќе се проширил на другите делови од телото.
&#x5B; *[[Википедија:Се бара извор|<span title="This claim needs references to reliable sources. (June 2018)">потребно е цитирање</span>]]* &#x5D;

## Наводи

## Надворешни врски

* Службена мрежна страница

Категорија:Починати во 2017 година
Категорија:Родени во 1995 година
Катарина Вентин

**Катарина Вентин** (1637-1707) — шведска (првично германска) бабица, официјална бабица на кралскиот двор. Таа е посочувана како најпозната бабица во историјата на Шведска.

Вентин била повикана во Шведска од Германија за да помогне при раѓањето на идниот шведски крал Карл XII во 1682 година. На нејзина сопствена иницијатива, таа добила престој во близина на кралската палата, титула Кралска бабица и кралски декрет за да ја извршува својата работа во Стокхолм под кралска заштита, наместо под надзор на медицинските власти. Поддржана од кралицата, Улрика Елеонора од Данска, била активна и меѓу сиромашните во главниот град. Вентин имала големо знаење во медицината и била почитувана во медицинските кругови. Иако самата не објавила книга, Јохан фон Хорн се осврнал на неа во неговата книга за акушерството, од 1697 година.

## Литература

* Пија Хојеберг (шведски): „Jordордемор“ (бабица), Карлсонс Бокфарлаг 1991 година. .

Категорија:Починати во 1707 година
Категорија:Родени во 1637 година
Категорија:Акушери по националност
Јохана Хеден

десно|мини|239x239пкс|Јохана Хеден
**''Јохана'' Марија Хеден**, родена во *Боуал* (21 јули 1837 - декември 1912) била шведска бабица, берберски хирург, аптекар и бербер. Таа е првата позната лиценцирана жена-фелдшер во Шведска и како таква прва позната формално образована и обучена жена-хирург во Шведска.

## Живот
Јохана Хеден е родена во сиромашно семејство. Нејзината мајка починала при породување поради неспособна бабица. Нејзиниот татко не и дозволувал да се образува заради нејзиниот пол и и обезбедил позиција на домаќинка во Стокхолм. Нејзиниот работодавец, сепак, го убедил нејзиниот брат да и дозволи да студира.

Хеден се стекнала со лиценца за бабица во 1858 година, по што учела и за аптекар. Во тоа време, Фелдшер и бербер биле титула за хирург кој вршел помалку комплицирани хируршки операции. Јохана Хеден ја дала заклетвата и го полагала испит за хирург-*бербер* и *фелдшер* во *Сундхецколегиум* на 7 август 1863 година, со што и официјално станала првата обучена жена-хирург во Шведска.

## Наводи

Категорија:Починати во 1912 година
Категорија:Родени во 1837 година
Категорија:Хирурзи по националност
Бригита Шведска

мини|Бригита Шведска
**Бригита Шведска** (околу 1303 - 23 јули 1373 година); родена како **Биргита Биргерсдотер**, исто така *Биргита од Вадстена* или *Света Биргита* (  ) — мистик и светица, и основач на монахињите и монасите на Бригитини по смртта на нејзиниот сопруг. Надвор од Шведска, таа била позната и како *принцеза на Нерисија*  и била мајка на Катерина од Вадстена . (Иако била именувана како *Бригита Шведска*, таа не била член на шведското кралско семејство. )

Таа е една од шесте светци заштитници на Европа, заедно со Бенедикт од Нурсија, светите Кирил и Методиј, Катерина Сиенска и Едит Штајн .

## Наводи

Категорија:Христијански светци од 14 век
Категорија:Починати во 1373 година
Категорија:Родени во 1303 година
Сенди Мекарти

**Александра Ли Мекарти** (позната како **Санди**) - академик за медицинска нега од Нов Зеланд и од септември 2018 година е редовен професор на Универзитетот во Оукланд.  

## Академска кариера
По докторските науки во 2005 година со наслов *„Бунтовен народ : Фуколска историја на рак на дојка до 1900 година на* Универзитетот во Квинсленд, таа се пресели на Универзитетот во Окланд, станувајќи редовен професор.  На почетокот на 2017 година беше назначена за шеф на Универзитетската факултет за медицинска сестра. 

## Избрани дела

* Хеги, Десли, Александра Мекарти, Кет Роџерс ‐ Кларк и Дон Горман. „Зошто медицинските сестри ги привлекува руралната и оддалечена пракса“. Австралиски журнал за рурално здравје 10, бр. 3 (2002): 178-186.
* Хегни, Десли, Александра Мекарти, Кет Роџерс-Кларк и Дон Горман. „Одржување на медицински сестри во руралните и оддалечените области: Искуството во Квинсленд, Австралија“. Весник на медицинска сестра администрација 32, бр. 3 (2002): 128-135.
* Хегни, Десли и Александра Мекарти. „Задоволство од работата и медицински сестри во рурална Австралија“. Весник за медицинска сестра 30, бр. 7/8 (2000): 347-350.
* Хегни, Десли, Алан Пирсон и Александра Мекарти. Улогата и функцијата на руралната медицинска сестра во Австралија. Кралски колеџ за медицинска сестра, Австралија, 1997 година.
* Алмутаири, Адел Ф., Глен Е. Гарднер и Александра Мекарти. „Практично упатство за употреба на шема technique техника на совпаѓање во случај ‐ истражување на студија: Презентација на случај“. Медицински сестри и здравствени науки 16, бр. 2 (2014): 239-244.
* Маркс, Волфганг М., Лаиза Телени, Александра Л. Мекарти, Луис Витета, Дан МекКавана, Демиен Томсон и Елизабет Исенринг. „Ingerумбир (Zingiber officinale) и гадење и повраќање предизвикано од хемотерапија: систематски преглед на литературата“. Прегледи за исхрана 71, бр. 4 (2013): 245-254.

## Користена литература

## Надворешни врски

* 
Категорија:Живи луѓе
Категорија:Медицински истражувачи
Категорија:Медицински сестри
Категорија:Жена академик
Зана Бериша

**Зана Бериша** (родена 1995 година) е косовско-албански модел и носител на титулата за избор на убавина, која ја освоила Мис на Косово 2018 на 29 јуни 2018 година Таа го претставувала Косово на изборот за Мис Универзум 2018.

## Личен живот
Зана живее во Феризовиќ, Косово. Таа доаѓала од Суварека и дипломирала на насоката економија. Таа работи како макекенка, исто така под фокусот на познатиот фотограф Фадил Бериша.

## Мис на Косово 2018
Бериша се приклучила на „Мис на Косово 2018“, каде се закитила со изборот за Мис Универзум Косово 2018. Таа  ја проследила Мис Универзум Косово 2016, Камила Бараза.

## Мис Универзум 2018
Бериша го претставувала Косово на изборот за Мис Универзум 2018 во Бангкок, Тајланд. Но, таа останала без пласман.

## Наводи

## Надворешни врски

* www.revistavip.club 
* missuniverse.com

Категорија:Косовски Албанци
Категорија:Родени во 1995 година
Категорија:Живи луѓе
Мари Коуан

**Мари Џенет Џонсон Коуан** (20 јули 1938 година - 22 февруари 2008 година) — американска медицинска сестра и академик која спроведувала кардиоваскуларни истражувања. Член на факултетот на Универзитетот Сиетл и Универзитетот во Вашингтон, Кауан била ангажирана како декан на медицинската нега во УЦЛА во 1997 година. Таа била жива легенда на Американската медицинска академија.

## Животопис
Мери е родена во Албукерки, Ново Мексико, во 1938 година. Таа отишла во Минхен преку програма за размена со Универзитетот во Мериленд, каде се сретнала со студентот по име Самуел Коуан. Во 1961 година, на денот откако Мери ја завршила дипломата за медицинска сестра во болницата за помош во Мери во Сан Франциско, таа и Самуел се венчале. По завршувањето на диплома за медицинска сестра и магистер по физиологија и биофизика, Мери се стекнала со д-р. на Универзитетот во Вашингтон во интердисциплинарна програма комбинирајќи патологија, биофизика и физиологија.

Мери ја започнала својата академска кариера како професор на универзитетот Сиетл. Подоцна, таа спровела истражување на основни науки и медицински сестри како професор на Универзитетот во Вашингтон. Таму, таа одржала заеднички состаноци во медицинската сестра и во одделите за медицина и кардиологија на медицинското училиште. Континуирано била финансирана од Националниот институт за здравство (НИХ) по 1977 година.

Во 1997 година, Мери била ангажирана како декан на медицинското училиште во УЦЛА. Таа воспоставила основни научни акценти во медицинско д-р. програма, и во 2006 година таа ја воспоставила програмата за додипломски медицински сестри во училиштето, која била изгубена пред нејзиното пристигнување на универзитетот поради недостаток на финансирање. Мери служела на првата група за рецензии на NIH основана за медицински сестри.

Во 2007 година, Мери била назначена за жива легенда на Американската медицинска академија. Таа починала во 2008 година откако десет години страдала од рак на дебелото црево. Таа била во брак со Самуел Коуан од 1961 година. Советот на Американското здружение за срце за кардиоваскуларна и медицинска нега за мозочен удар ја доделува наградата Мари Коуан, ветувачки млад истражувач, за да им оддаде почит на истражувачите во раната кариера во оваа област.

## Користена литература

Категорија:Луѓе од Албакерки
Категорија:Починати во 2008 година
Категорија:Родени во 1938 година
Категорија:Медицински сестри
Категорија:Легенди во медицината