Руапеху

мини|300п|Поглед на Руапеху од исток. Зад него се забележува постариот еродиран вулкан Хаухунгатахи, а десно е стожецот на Нгаурухое.

**Руапеху** (, од  - „бучна јама“) — активен стратовулкан во Националниот парк Тонгариро, Нов Зеланд. 23&nbsp;км на североисток од гратчето Охакуне и исто толку југозападно од брегот на езерото Таупо. Геолошки му припаѓа на вулканското подрачје на Таупо. На падините се сместени најзначајните скијалишта на Северниот Остров на земјата и неговите единствени ледници.

Ова е најголемиот активен вулкан во земјата и највисока планина на Северниот Остров со неговите три врва, Тахуранги (2.797&nbsp;м), Те Хеухеу (2.755&nbsp;м) и Парететаитонга (2.751&nbsp;м). Помеѓу нив е вгезден длабокиот и активен кратер кој се полни со вода во периодите помеѓу поголемите избуви.

## Вулканска активност
Руапеху е претежно составен од андезит и почнал со својата активност пред барем 250.000&nbsp;години. Во поново време откога постојат записи за него, вулканот прави поголеми избуви на секои 50&nbsp;години, и тоа во 1895, 1945 и 1995–1996 г. Помалите изливи се почести — барем 60 пати од 1945 г. наваму. Некои помали избуви во 1970-тите произвеле скромно количество на пепел и лахари (калотеци) кои ги оштетиле скијалиштата. Последното забележително избувнување се случило на 25 септември 2007 г.

Во периодите меѓу поголемите избуви, истопениот снег се слева во кратерот и создава топло кисело езеро. При поголеми избуви, оваа вода целосно се исфрла. Позначајните извбиви таложат наноси од тефра и образуваат брана, која потоа прска при преполнување на езерото и истекува како голем лахар. Во 2000 г. е поставен систем за навремено предупредување на надлежните органи за ваквите изливи.

## Скијалишта
мини|300п|Скијалиштето „Туроа“
Руапеху има две јавни (наплатни) скијалишта: „Факапапа“ на северната и „Туроа“ на јужната падина — обете најголеми во земјата. Клупското скијалиште „Тукино“ се наоѓа на источната страна на планината и исто така е отворено за јавноста. Скијачката сезона почнува во јуни и трае до октомври, иако ова може да зависи од количеството на снег и временските прилики.

До двете скијалишта се стасува со автомобил и седечки жичници. Имаат патеки со разна тежина, од почетнички до напредни. Факапапа има пет седечки жичници, со ограничени сместувачки капацитети и гостилница во пристапниот влез и освежување на други места по планината. Искачувачите можат да се послужат со планинарски колиби, претежно во сопственост на приватни клубови.

## Ледници
На Руапеху се сместени единствените ледници на Северниот Остров. Сите се мали, со должина не повеќе од 1,6&nbsp;м. На број се осумнаесет, вклучувајќи ги оној со кратерот; најголеми од нив се Мангатоетоенуи, Самит Плато и Фангаеху.

## Во популарната култура
На падините на Руапеху се снимени некои сцени од областа Мордор и планината Ородруин (Кобната Планина) во филмската трилогија *[[Господарот на прстените (филмски серијал)|Господарот на прстените]]* на Питер Џексон.

## Поврзано
* Национален парк Тонгариро
* Список на планини во Нов Зеланд

## Наводи

## Надворешни врски

* 
* Опасности од вулканот Руапеху — GNS Science 
* Вулканска камера на Руапеху  — секојчасовни слики од GeoNet 
* Блог за сите избуви на Руапеху од 1995 до денес  

Категорија:Вулкани во Нов Зеланд
Категорија:Планини во Нов Зеланд
Категорија:Активни вулкани
Категорија:Стратовулкани
Категорија:Кратерски езера
Категорија:Манавату-Вангануи