open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Дамоклоид

**Дамоклоиди** — класа на мали планети кои имаат орбити со големо занесување типични за комети како Халеевата, но без кома или опашка. Класата е наречена по првото откриено тело од овој вид, астероидот 5335 Дамокло. Според англискиот астроном Дејвид Џуит, дамоклоидот е тело со Тисеранов параметар во однос на Јупитер од 2 или помалку (), додека пак според јапонскиот астроном Акимаса Накамура, групата треба да го задоволи орбиталниот критериум:
* q  8,0 ае и e > 0,75,
* или пак i > 90°

Меѓутоа, втората дефиниција која не се осврнува на Јупитер ги изоставува објектите како ,  и .

Користејќи го Тисерановиот параметар во однос на Јупитер од 2 или помалку, денес се познати 155 потенцијални дамоклоиди. Од нив, 122 имаат орбитални лакови поголеми од 30 дена под услов на умерена орбита. Имаат просечен полупречник од 8&nbsp;км претполагајќи албедо од 0,04. Измерени се албедата на четири дамоклоиди, и утврдено е дека тие се меѓу најтемните објекти во Сончевиот Систем. Дамоклоидите имаат црвеникава боја, но не толку црвена како многу објекти од Кајперовиот Појас или кентаурите. Други членови на дамоклоидната класа се , , ,   и 20461 Диоретса.

Повратните објекти како Халеевата Комета и дамоклоидот  достигнуваат брзини (релативни на Земјата) од 81&nbsp;км/с (290.000&nbsp;км/ч).

## Потекло

Се смета дека дамоклоидите се всушност јадра на комети од халеевски вид кои го потрошиле сиот испарлив материјал испуштајќи гасови и со тоа станале „заспани“. Ваквите комети веројатно настануваат во Ортовиот Облак. Постојат низа објекти сметани за дамоклоиди (добиле привремени ознаки), кои потоа покажале кома и така биле препознаени како комети. Такви се C/2001 OG108 (LONEOS), C/2002 CE10 (LINEAR), C/2002 VQ94 (LINEAR), C/2004 HV60 (Спејсвоч) и др. Друг показател за нивното кометно потекло е фактот што некои дамоклоиди имаат повратни орбити, за разлика од останатите мали планети (астероиди).

## Список
Ова есписок на 18 тела со бројна ознака и 165 тела од SBDB на JPL кои ги задоволуваат критериумите за дамоклоиди според сознанијата во јануари 2020 г. Ова значи дека имаат повратна орбита, или го содржат следниве орбитални елементи: `q < 5,2&nbsp;ае, a > 8,0&nbsp;ае и e > 0,75`. Даден е и Тисерановиот параметар во однос на Јупитер (TЈуп). Критериумите на Акимаса Накамура и TЈуп помал од 2 во голема мера се рамносилни, бидејќи само мал број тела не го преминуваат утврдениот праг на TЈуп. Највеќето дамоклоиди се наведени во списокот на ЦМП на други необични астероиди. Орбиталните податоци се од базата на тела со и без бројни ознаки на JPL. Тука се вклучени и некои комети, но не е хиперболичните тела како A/2019 G4, Оумуамуа и 2I/Борисов, кои се две меѓуѕвездени тела.
)

## Поврзано
* Згасната комета

## Наводи

## Надворешни врски
* Прв поглед на дамоклоидите — портал на Дејвид Џуит, јануари 2005 г.


Категорија:Астероидни групи и семејства
Категорија:Херои на социјалистичкиот труд
Светски ден на радиото

Во 2013 година, Генералното собрание на Обединетите нации ја одобрила прокламацијата на УНЕСКО за **Светски ден на радиото** да биде 13 февруари. На овој ден се слави радиото како медиум кој образова, обезбедува информации и ја промовира слободата на изразување во различните култури. Целта на одбележувањето на овој ден е да се зголеми свеста на јавноста и медиумите за значењето на радиото, да се поттикнат носителите на одлуки да воспостават и да обезбедат пристап до информации преку радиото, како и да се зајакне вмрежувањето и меѓунарорната соработка меѓу радиодифузерите.Радиото, како универзален медиум кој досега до различни заедници и маргинализирани групи, нудејќи притоа забава, едукација, користење на правото на слобода на изразување, јавни дебати, е составен дел од секојдневието на многумина.Милијарди луѓе од целиот свет и натаму секојдневно се приклучуваат на радио, а тоа и натаму го држи приматот како најбројна и најголема медиумска платформа.

Според УНЕСКО, „како што радиото еволуира во дигиталната ера, тоа останува медиум со поголема публика на светско ниво отколку кој било друга медиумска форма. Тоа ги охрабрува луѓето, вклучително и младите, да се вклучат во дискусиите за темите кои ги засегнуваат. Тоа може да спаси животи во време на несреќи и природни непогоди, а им нуди на новинарите платформа да ги раскажат нивните приказни.“

## Наводи

Категорија:Меѓународни денови на Обединетите нации
Категорија:Празници во февруари
Категорија:УНЕСКО
Трајан Јовковски

**Трајан Јовковски** (, Селци) ― македонски електроинженер и кајакар на диви води, првак на Македонија и Југославија.

## Животопис
Јовковски е роден во струшкото село Селци на 15 февруари 1942 година, тогаш во проширеното Кралство Албанија. Завршил Електротехнички факултет во Скопје. Бил член на Бродарското друштво „Мирче Ацев“ во Скопје од 1957 година. Од 1959 до 1971 година бил шампион на Македонија во повеќе дисциплини. Од 1959 до 1970 година, полни 10 години бил шампион на Југославија во дисциплината слалом. Од 1961 до 1971 година бил член на југословенската кајак репрезентација со која учествувал на сите значајни меѓународни кајак натпревари. Во репрезентацијата бил неколку години капитен, а потоа од 1972 до 1975 година и нејзин тренер. 
Исклучително е заслужен за квалитетниот напредок на македонскиот кајакарски спорт на диви води. Тој е член на Олимпискиот Совет при МОК и Собранието на МОК. Член на Клубот на Великаните на МОК од 2000 година.

;Светски првенства
*Хеинсберг, ДДР Ф-1 - 13-то место; 
*Мерано, Италија - 3-то место;
*Шпитал, Австрија - 2-ро место;

## Наводи

Категорија:Луѓе од Селци
Категорија:Живи луѓе
Категорија:Македонски кајакари
Категорија:Македонски инженери
Категорија:Југословенски кајакари
Категорија:Југословенски инженери
Мигел Лопес де Легаспи

**Мигел Лопес де Легапи** (шп. Miguel López de Legázpi, Зумарага, околу 1502 - Манила, ), исто така познат како **Ел Аделантадо** (шп. El Adelantado) и **Ел Вјејо** / Постариоѕ (шп. El Viejo), бил баскиско-шпански морепловец и гувернер кој ја основал првата шпанска населба во источна Индија со експедицијата преку Тихиот Океан од вицекралството на Нова Шпанија до денешен Мексико, која минала и низ Себу (Филипинските Острови) во 1565 година. Тој бил првиот генерален гувернер на шпанската Источна Индија, во кој биле вклучени Филипините и другите тихоокеански архипелази, односно Гвам и Маријанските острови. Откако успеал да се здобие со почит кон многу други автохтони народи и кралства, Де Легапси ја прогласи Манила како главен град на шпанската Источна Индија во 1571 година. Главниот град на провинцијата Албај на Филипините, Легаси Сити, го носи неговото име.

## Мексико

Ернан Кортес (1485-1547), авантурист и конквистадор кој ја освоил државата на Ацтеките, во 1528 година започнал да формира населби во Северна Америка. Во тоа време, Лопес де Легаспи патувал во денешното Мексико (тогаш Нова Шпанија) за да започне нов живот. Де Легаспи го сторил тоа поради смртта на родителите и поради лошите односи со својот најстар брат кој го наследил семејното богатство. Работел со Хуан Гарсесо и Хуановата сестра Изабел Гарсес во Тласкал. Де Лепаспи се оженил со Гарсес и имал девет деца; сепак, Изабел умрела во средината на 1550-тите.

Во периодот од 1528 до 1559 година, Де Легаспи работел како шеф на одделот за финансии и како градоначалник на Град Мексико.

## Наследство

Експедицијата на Легаспи и Андрес де Урданета на Филипините делотворно создадала трговски пат, односно патот Манила—Акапулко, по кој среброто копано во Мексико и Потоси, е трампано за кинеска свила и порцелан, индонезиски зачини, индиски скапоцени камења и други вредни стоки за Европа во тоа време. Трговскиот пат што се појавил бил важна трговска врска помеѓу Латинска Америка и Азија-Тихоокеанија, а производите и робата дури стигнувале и до Европа (преку Хаванските галеони), кои обезбедиле голема финансиска поддршка за Шпанската Империја.

Во следните 333 години, од 1565 година, кога Шпанија за првпат воспоставила колонијално владеење во земјата до Парискиот договор од 10 декември 1898 година, Филипините биле шпанска колонија (вклучувајќи го и периодот 1762-1764, кога британската власт ја контролирала Манила и градот Кавита но не и целата земја).

## Во медиумите
 
Марк Гил го глумел Де Легаспи во Филипинската историска драма и епска фантастична ТВ серија во 2013 година, Индио.

## Наводи

Категорија:Шпански морепловци
Категорија:Родени во 1502 година
Категорија:Шпански конквистадори
Категорија:Основачи на градови
Франсиско де Орељана

**Франсиско де Орељана** (; Трухиљо, 1511 — 1546) бил шпански морепловец, истражувач и конквистадор. Во историјата е запамтен како човек кој ја открил реката Амазон.

Орељана заедно со Франсиско Писаро го освојиле Царството на Инките (денешен Перу). Исто така учествувал во експедицијата под водство на Гонсало Писаро, гувернант на градот Кито 1541, на кого му била доверена задчата да ја најде т.н. **Земја на Цимет**, митска земја за чии богатства се зборувало помеѓу шпанските конквистадори. Го поминале и планинскиот венец Анди. Затоа што немало резултати, одлучиле да направат брод и да продолжат по реката Коко (Coca). Во текот на таа експедиција загубиле 140 од 220 Шпанци и 3.000 индијанаци од вкупно 4.000 кои пошле на пат. Орељана на 22 февруари 1542 го продолжил патот со 50 луѓе по должината на реката во потрага по храна. Гонсало Писаро во меѓувреме се вратил во Кито само со 80 Шпанци кои преживееале. Орељана го продолжил патот и после 7 месеци пловидба и поминати 4.800&nbsp;км по реките Напо, Тринидад, Негро и Амазон,  стигнал до устието на реката Амазона на 26 август 1542, од каде продолжил за Нов Кадис во Кубагви (денешна Венецуела).

Реката добила име Амазон по една случка која се случила на овој пат. Орељана запишал дека експедицијата ја нападнале злобни жени, слични на Амазонките од старогрчката митологија, но веројатно во прашање биле Индијанци со долга коса.

Потоа се вратил во Европа, прво во Португалија,  на која и припаднале новооткривените земји а потоа во родната Шпанија. Преземал уште неколку експедиции на Амазон. Умрел од отровна стрела на карипските домородци на една од експедициите.

## Надворешни врски

## Наводи

Категорија:Родени во 1511 година
Категорија:Шпански конквистадори
Категорија:Историја на Латинска Америка
Категорија:Починати во 1546 година
Категорија:Истражувачи
Категорија:Морепловци
Голанска Висорамнина

**Голанска Висорамнина** (  или   , ,  ) или едноставно **Голан** — регион на Блискиот Исток кој зазема околу 1800&nbsp;км2. Регионот е денес под контрола на Израел, како директна последица од Шестдневната војна, а претходно бил под сириска контрола. ООН го смета регионот за „окупиран“ од страна на Израел, и „интегрален дел на Сирија“.

Геолошки, географски и биогеографски регионот ја опфаќа територијата од базалтската висорамнина помеѓу реката Јармук на југ, Галилејското Езеро и долината Хула на запад, Хермонската Планина на север  Вади Ракад на исток.

## Потекло на поимот
Арапските имиња за висорамнината се *Џавлан* и  *Џолан* ().
Во Библијата Голан е споменат како град за прибежиште кој се наоѓа во Башан. Авторите од 19 век го толкувале значењето на зборот како „нешто опколено“. Во Мишнах името на регионот е *Габлан*, а во арамејскиот јазик *Гавлана*, *Гувлана* или *Гублана*.

## Географија

Голан се граничи со северниот округ на Израел, Либан, Јордан и Сирија. Според Израел под негова контрола се 1150&nbsp;км2, а сириските извори наведуваат дека Голам има вкупна површина од 1860&nbsp;км2, од кои 1500 се под израелска контрола. Според ЦИА, Израел контролира 1300&nbsp;км2.

Регионот е планински и е на висока надморска височина, кој има преглед на јорднската долина, каде се наоѓа Галилејското Езеро и реката Јордан. На север се наоѓа високата планина Хермон. Просечната надморска височина на Голан е 1000 метри, односно на север е некаде највисока точка со 2814 метри, а кај Галилејското Езеро е под нивото на морето.

Регионот е значаен извор на свежа вода, особено во повисоките места. Голанската Висорамнина снабдува 15% од потребната вода на Израел.

## Поврзано
* Израел
* Сирија

## Наводи

## Литература
* Biger, Gideon (2005). *The Boundaries of Modern Palestine, 1840–1947*. London: Routledge. .
* Bregman, Ahron (2002). *Israel's Wars: A History Since 1947*. London: Routledge. .
* Louis, Wm. Roger (1969). "The United Kingdom and the Beginning of the Mandates System, 1919–1922". *International Organization*, 23(1), pp.&nbsp;73–96.
* 
* 
* Morris, Benny (2001). *Righteous Victims*. New York, Vintage Books. .
* 
* 
* 

## Надворешни врски

* Сирискиот Голан –  постјана мисија на СИрија во ООН
* Гаилонитис, Еврејска Енциклопедија
* Голан, Меѓународна стандардна Библиска енциклопедија
* Кацрин 
* Што е спорно со Голанската Висорамнина? 

Категорија:Голанска Висорамнина
Категорија:Вулкански полиња
Категорија:Голема Раседна Долина
Кевин Киган

мини|Киген и напаѓачот на Ливерпул, Лаури Дала Вале во 2007 година
**Џозеф Кевин Киган** (анг. Joseph Kevin Keegan; ) е поранешен англиски репрезентативец и тренер на државниот тим. Како играч тој се натпреварувал за повеќе англиски клубови со кои ги освои Купот на УЕФА, КЕШ, Лига Купот и ФА Купот.

## Кариера
### Играчка

Како играч во текот на 1970-тите и 1980-тите, тој бил опишан како "веројатно првата англиска фудбалска ѕвезда која го привлекува вниманието на модерните медиуми". Ја започна својата кариера во Скаунторп јунајтед во 1968 година, а потоа се пресели во Ливерпул во 1971 година, кој потоа играл во Првата англиска дивизија. Во Ливерпул, Киган ја освоил трипати Првата дивизија, два Куп на УЕФА, еден ФА Куп и еден Куп на Шампиони. Првиот натпревар за  репрезентацијата на Англија го одиграл во 1972 година, а во 1977 година се пресели во германскиот клуб Хамбург. Во Хамбург, тој бил прогласен за Европски фудбалер на годината за 1978 и 1979 година, а во сезоната 1978/79 ја освоил Бундеслигата со клубот и дошол до финалето на Европското првенство следната година. Тој се преселил во Саутемптон во лелото 1980 година и таму поминал две сезони, а потоа се преселил во Њукасл Јунајтед во 1982 година, а потоа играл во Втората дивизија. Тој се повлекол од фудбалот во 1984 година. Тој за репрезентацијата играл 63 пати и постигна 21 гол.

### Тренерска
Својата тренерска кариера ја започнал во Њукасл во 1992 година откако клубот се вратил во Првата лига, Премиер Лига. Во сезоната 1995/96. Њукасл го освоил второто место на табелата иако го предводеше најголемиот дел од сезоната. По кратко време во Фулам, тој го зазел местото на селекцијата на репрезентацијата во 1999 година, но оваа работа била запрена во есента 2000 година, по поразот од Германија во квалификациите за Светското првенство (ова бил и последниот натпревар на стариот стадион Вембор). Потоа тој станал тренер на Манчестер Сити во 2001 година и по четири години поминати во клубот поднел оставка во 2005 година. Без тренинг ангажман тој бил речиси три години, кога во 2008 година по вторпат го зел Њукасл во јануари. Сепак, клубот го водел само осум месеци, а дал оставка на 4 септември 2008 година по неколку дена шпекулации за спорот со директорите на клубот.

## Наводи

Категорија:Англиски фудбалери
Категорија:Офицери на Редот на Британската Империја
Категорија:Живи луѓе
Домбровска мазурка

**Домбровска мазурка** (), позната и како **Полска уште не згаснала** (*Jeszcze Polska nie zginęła*) — државна химна на Полска. Текстот го напишале полските војници на 1797 година во  Италија.

## Текст

Категорија:Национални химни
Категорија:Национални симболи на Полска
Категорија:Композиции во еф-дур
Жоао Ваз Кортереал

**Жоао Ваз Кортереал** (порт. João Vaz Corte-Real) (1420 – 1496) бил португалски морепловец и истражувач.

 
## Животопис
Во 1474 добил имот на Азорските Острви, поради откривање земја  која е наречена Terra Nova do Bacalhau (Нова земја бакаларите). Постојат мислења дека тоа било Њуфаундленд. Неговите синови, Гаспар Кортереал и Мигел Кортереал, исто така биле  истражувачи на брегот на Канада.

Можно е да ја открил Америка дваесет години пред Колумбо.
Бидејќи не постојат сигурни докази, тврдењата за неговите откритија истануваат остануваат да бидат шпекулации.

## Наводи

Категорија:Истражувачи
Категорија:Морепловци
Категорија:Родени во 1420 година
Категорија:Починати во 1496 година
Морепловство

[мини|250x250пкс|[Галија (брод)|Галија]]
**Морепловство** или **поморство** — дејност поврзана со транспорт на луѓе и носење стоки по морски пат, и зафаќа најмногу место во севкупен преглед. Текот на развојот се одвивал во три периоди:
:# период на чамци и бродови на рачно управување (веслање), 
:# период на бродови со погон на силата на ветрот (едрилици), 
:# период на бродови со механички погон (пареа;  мотори со клипови и турбини, дизел мотор, и јадрен погон).

## Историја на морепловството
Почетоците на морепловството се поврзани со праисториско време; дрвен сплав од вкрстени стебла, примитивно поврзани, било првото пловно средство. Во бронзено доба и во рано и доцно железно доба трговијата била толку развиена што се граделе и големи чамци односно бродови. Познато е дека првите бродоградители биле  Египќаните кои со своите бродови пловеле по  Црвеното Море (околу 1700 г. п.н.е.) и сè до Сомалија. Феникијците се сметале за најдобри морнари на тоа време; пловеле по цело Средоземно Море , а во 12. век п.н.е. тие стигнале до  Гибралтар во Атлантски Океан веќе околу 600. година п.н.е. тие пловеле по должината на Западниот брег и околу Африка. Во тоа време грчките бродови развиле трговија со сите крајбрежни средоземни земји, и околу 300 година п.н.е. пловеле по Атлантикот крај брегот на Западна Европа и стигнале до Велика Британија и Балтичките земји.

## Наводи

Категорија:Воден сообраќај
Смреков губар

**Смреков губар** (науч. *Lymantria monacha*) — средноголема ноќна пеперуга. Има дебело, кусо и влакнесто тело со широки крилја. Живее во иглолисни шуми. Презимува
во стадиум на јајце. Гасениците се хранат со иглички од смрека и од бор, но напаѓаат и листопадни дрвја, како бреза. Во поголеми популации предизвикува штети. Распространет е во цела Европа. Во Македонија овој вид се среќава поретко.

## Галерија

Lymantria monacha MHNT.CUT.2012.0.357 col de Crocheto Corse-du-Sud Female.jpg|♀ Женки
Lymantria monacha MHNT.CUT.2012.0.357 col de Sarcoggio Corse-du-Sud Male.jpg|♂ Мажјаци


Moths of the British Isles Plate046.jpg|Примероци на пеперутки од Британските Острови
Lymantriidae - Lymantria monacha.JPG|Гасеница
Pupa of Lymantria monacha (Lymantriinae) - Puppe der Nonne (14758288538).jpg|Млада гасеница
Feromon trap lymantria monacha 2 beentree.jpg|Феромонска стапица за *Lymantria monacha*


## Наводи

## Надворешни врски

*Black arches on UKmoths
*Lepiforum.de

Категорија:Губари
Категорија:Таксони опишани од Карл Линеј
Аљоша Асановиќ

мини|десно|Аљоша Асановиќ

**Аљоша Асановиќ** (роден на  во ) — поранешен хрватски и југословенски фудбалер кој настапувал како играч од средниот ред. 

## Кариера

Аљоша Асановиќ се преселил во Хајдук Сплит, каде ја започнал својата сениорска кариера. Со Хајдук во 1987 тој го освоил Купот на Југославија а во 1990 година се преселил во францускиот Мец. Во Мец одиграл една сезона, како во Кан, а потоа заминал во Монпелје.

По две сезони поминати во Монпелје, Асановиќ се вратил во Хајдук и со тимот постигнуал успех во сезоната 1994/95 учествувајќи во Лигата на шампионите. Хајдук ја поминал групната фаза, но бил поразен во четвртфиналето од Ајакс, кој подоцна го освоил трофејот. Истата сезона, Асановиќ со Хајдук го освоил првенството и Купот на Хрватска.

Во јануари 1996 година се преселил во Дарби Каунти, каде повторно бил соиграч Игор Штимац. За Дарби Каунти одиграл 38 натпревари и постигнал 8 голови.

По одличната изведба на Светското првенство 1998, Асановиќ се преселил во Панатинаикос. Во текот на две сезони во Грција, одиграл 44 натпревари и постигнал 9 голови. Во 2002 година, по третпат настапувал во Хајдук, каде ја завршил кариерата.

## Репрезентација

Асановиќ го имал своето деби за репрезентацијата на Југославија на 25 март 1987 година во пријателски натпревар против Австрија. Тој одиграл 3 натпревари за Југославија.

Своето деби за репрезентацијата на Хрватска било во пријателски натпревар против САД на 17 октомври 1990, кој бил првиот натпревар од хрватската репрезентација. Хрватска победила со 2:1, додека Асановиќ бил првиот стрелец во натпреварот.

На Европското првенство во 1996 и Светското првенство во 1998, Асановиќ бил еден од најважните играчи во репрезентацијата. Со Хрватска тој стигнал до четврт-финалето на Европското првенство 1996 година, а на Светското првенство 1998 година го освоил третото место и бронзен медал. Во полуфиналниот натпревар против Франција тој му помогнал на Давор Шукер преку асистенција во неговиот гол, но Хрватска била поразена со резултат од 2:1.

Последниот натпревар за Хрватска го одиграл против Франција на 28 мај 2000 година. Тој има одиграно 62 натпревари за репрезентацијата и постигнато 3 гола. 

## Трофеи
* Југословенски куп: 1987
* Прва лига на Хрватска: 1995
* Куп на Хрватска: 1995

## Наводи

Категорија:Југословенски фудбалери
Категорија:Хрватски фудбалери
Категорија:Фудбалери на ФК Хајдук Сплит
Категорија:Фудбалери на ФК Мец
Категорија:Фудбалери на ФК Кан
Категорија:Фудбалери на ФК Монпелје
Категорија:Фудбалери на ФК Дарби Каунти
Категорија:Фудбалери на ФК Наполи
Категорија:Фудбалери на ФК Панатинаикос
Категорија:Фудбалери на ФК Австрија Виена
Категорија:Живи луѓе
Валхала

[300п|десно|мини|Валхала (1896) [Макс Брикнер]]
**Валхала** — во нордиската митологија е живеалиште на војници загинати во борба. Поимот Валхала се јавува уште во  викиншките времиња, но сепак е понова појава во однос на старите верувања, по кои сите загинати одат во подземјето.

Избраните од Один, пола од тие што загинале во борба, ќе заминат за Валхала по смртта водени од валкирите, додека другата половина ќе одат во Фолквангр, кај божицата Фреја. Во Валхала, загинатите се придружуваат во масите на тие што загинале во борба познати како Еинхерјар, како и на бројните легендарни германски херои и кралеви, коишто се подготвуваат да му помогнат на Один во текот на настаните од Рагнарок. Пред холот има златно дрво, Гласир, а таванот е украсен со златни штитови. Различни суштества живеат околу Валхала, како што е еленот Еикпирнир и козата Хеидрун, двете се опишани како да стојат на врвот на Валхала.

Валхала е спомената во „Поетската еда“, создадена во 13 век од претходни традиционални извори, „Прозата еда“ (напишана во 13 век од Снори Стурлусон), „Хеимскрингла“ (исто така напишана во 13 век од Снорри Стурлусон) и во строфата од анонимната поема од 10 век, во која се опева смртта на Ерик Блодаксе, познат како Еирксмал. Валхала има вдахнато разни уметнички дела, наслови и елементи од популарната култура, и станала синоним на боречката сала на избраните мртви.

## Надворешни врски

Категорија:Нордиска митологија
15760 Албион

**15760 Албион**  () — првиот заднептунец откриен по Плутон и неговата месечина Харон. Пронајден е во 1992 г. од астрономите Дејвид Џуит и Џејн Лу во опсерваторијата „Мауна Кеја“ на Хаваите. Ова е класичен објект од Кајперовиот Појас или *кубевано* — класа на објекти наречена по ова тело, чиј назив е изведен од  во неговата ознака. Во јануари 2018 г. биле познати преку 2.400 заднептунци, од кои добар дел се кубевана.

Откривачите го предложиле името „Смајли“. но истото веќе било зафатено од астероидот 1613 Смајли, наречен по американскиот астроном Чарлс Хју Смајли. Телото го добило бројот 15760 и останало безимено сè до јануари 2018 г. кога било наречено по земјата Албион (Британија) во митологијата на англискиот писател Вилијам Блејк.

## Наводи

## Надворешни врски
* 

Категорија:Заднептунци
Категорија:Кубевана
Категорија:Откритија на Дејвид Џуит
Категорија:Откритија на Џејн Лу
Категорија:Астероиди наречени по митолошки ликови
Категорија:Астрономски тела откриени во 1992 година
Рам (езеро)

**Рам** (, "Brekhat Ram"; , "Buhāir Mas'ade")  —  кратерско езеро во североисточниот дел на Голанската Висорамнина, во Израел. Езерото се наоѓа во близина на планината Хермон. Езерото се снабдува со вода по пат на дождовница и подземни извори и нема одливи. Името на хебрејски значи „висок базен“, а на арапски *Масадејско езеро* (по селото Масаде). Ова езеро и регионот  е поврзан со етно-религиската група Друзе.

## Геологија
Повеќето геолози веруваат дека езерото настанло во кратер на исчезнат вулкан.

## Легенди
Според преданијата на Талмудот, Рам е едно од трите подземни извори, заедно со Хамат Гадер и Хамат Тиберијас, кои се отвориле за време на Големиот потоп (од времето на Ное) и не се затвориле по завршувањето на потопот.

## Поврзано
*Голанска Висорамнина

## Наводи

Категорија:Голанска Висорамнина
Категорија:Езера во Израел
Категорија:Вулкани во Израел
Категорија:Кратерски езера
Категорија:Изгаснати вулкани
База на мали небесни тела на JPL

**База на мали небесни тела на JPL** (, **SBDB**) — астрономска база на податоци посветена на мали тела во Сончевиот Систем. Базата е во надлежност на Лабораторијата за реактивен погон (JPL) и НАСА, и одржува податоци за сите познати астероиди и неколку комети, вклучувајќи орбитални параметри и дијаграми, физички шеми и библиографија на дела во кои се обработува телото. Базата се подновува секојдневно

## Податоци за доближувања
Базата располага со податоци за доближувањето на поважните планети и 16 најмасивни астероиди. Се добиваат со придодавање на „;cad=1“ на крајот од адресата.

## Поврзано
* Мало тело во Сончевиот Систем

## Наводи

## Надворешни врски
* Прелистувач по Базата на малите небесни тела на JPL 

Категорија:Бази на астрономски податоци
Категорија:Набљудувачка астрономија
Категорија:Астрономски каталози
Ла Ринконада (Перу)

**Ла Ринконада** е град сместен на перуанските Анди сместен во близина на рудник за злато. Се наоѓа на надморска височина од 5,100 m, со што претставува највисоко постојано населено место во светот.

## Географија

### Клима
Климата во градот е планинска.
## Наводи

Категорија:Населени места во Перу
4Q106

**4Q106** (или **4QCant<sup>a</sup>**) е една долга и три помали фрагменти од три колони на свиток што содржи делови од  Песна над песните на хебрејски јазик. Ова е една од трите свитоци најдени во пештерата 4 кај Кумран што е реконструирана како копија на „Песна над песните“. Овој свиток и свитокот 6Q6 од пештерата 6, се единствените засега познати свитоци со содржина од „Песна над песните“.

## Опис
Пергаментот на 4Q106 е потемен. Текстот е со маргини, горе со ширина од 1,3&nbsp;cm, долната маргина е 1,5&nbsp;cm, а маргината меѓу колоните изнесува 1,1&nbsp;cm. Ада Јардени во приватна комуникација со Емануел Тов, текстот го датира од времето на Иродската династија.

## Соджина
Долгиот дел и еден од помалите фрагменти имаат во најголем дел зачуван текст — од колона II. Другите два фрагменти се од колона I и III. Од колона I може да се прочита:
*[3:4... Го фатив и не]** му дозволив да замине додека** [го однесов во куќата на мајка ми, во]
*[собата на жената што ме родила. 5Ве преколнувам]** ќерки на** [Ерусалим ...]

## Наводи

## Литература
*Yardeni, Ada. *The Book of Hebrew Script*. The British Library: London, 2002. .

## Надворешни врски
*Emanuel Tov. 'A Categorized List of All the "Biblical Texts" Found in the Judean Desert.' *Dead Sea Discoveries* **8** (2001): 67-84.

Категорија:Свитоци од Мртвото Море
Репрезентација на Русија во хокеј на мраз

**Репрезентација на Русија во хокеј на мраз** е националниот хокеј на мраз тим на Русија, надгледуван од страна на Федерација на Русија во хокеј на мраз. Од 2016 година, тие се рангирани како втори на Ранг списокот на Светската хокеарска федерација. Тимот се натпреварува на меѓународно ниво од 1993 година, и е призната од страна на Светската хокеарска федерација како наследник на Советскиот Сојуз и го имаат положено својот пласман на Русија. Рускиот тим ја заменил обединетата екипа на олиписките игри во 1992 година  и е членка на т.н."Голема Шесторка", неофицијалната група од шест најсилните машки хокеарски репрезентации на мраз, заедно со Канада, Чешка, Финска, Шведска и Сад. Русија има вкупно 84,270 играчи, околу 0,05% од населението. Нивниот тренер е Олег Знарок, кој е тренер од 2014 година.

## Историја

## Наводи

Категорија:Репрезентации на Русија
Тетрис

thumb|200 px|десно|Играта тетрис
***Тетрис*** — логичка игра во која се појавувааат плочки, првично измислена и разработена од рускиот дизајнер на игри Алексеј Пажитнов. Била издадена на 6 јуни 1984 година, додека работел за Компјутерскиот центар на Дородницин на Академијата за наука на Советскиот Сојуз во Москва. Играта го добила своето име од старогрчката бројчена претставка **тетра-** (сите делови на играта содржат четири сегменти) и тенис, омилениот спорт на Пажитнов.

Тетрис бил првиот софтвер за забава што се извезувал од Советскиот Сојуз во САД, каде што бил објавен од Spectrum HoloByte за Commodore 64 и IBM PC. Играта на тетрис е популарна употреба на тетроминои, специјален случај на полиоминози со четири елементи. Полиоминозите се користат во популарните загатки од најмалку 1907 година, а името го дал математичарот Соломон В. Голом во 1953 година. Сепак, дури и попишувањето на пентоминосите е датирано во антиката.

Играта (или една од многуте негови варијанти) е достапна за скоро секоја конзола за видео игри и компјутерски оперативен систем, како и за уреди како графички калкулатори, мобилни телефони, преносни медија плеери, PDA-уреди, музички плеери за музика, па дури и како Велигден јајце на немедиумски производи како осцилоскопи. Има дури и вдахновение на јадења за тетрис и се игра на страните на разни згради.

## Надворешни врски

* Tetris.com, Официјална мрежна страница

## Наводи

Категорија:Видеоигри
Категорија:Руски пронајдоци
Категорија:Советски пронајдоци
Форд Ескорд

thumb|десно|Прва Генерација на Форд Ескорд
**Форд ескорд** е мал семеен автомобил кој беше произведен од Форд Европа од 1968 до 2004 година. Името на Форд ескорд беше применето и за неколку различни мали автомобили произведени во Северна Америка од страна на Форд помеѓу 1981 и 2003 година.

Во 2014 година, Форд го обнови името на придружба за автомобил заснован на втората генерација на Форд Фокус, продаден на кинескиот пазар.

Првата генерација на Форд ескорд беше воведена во Ирска и во Обединетото Кралство на крајот од 1967 година, правејќи го своето деби на Саемот во Брисел во јануари 1968 година. Тоа ја замени успешната, долготрајната Англија. Автомобилот бил претставен во континентална Европа како производ на Фордовата европска операција. Производството на придружба започна во фабриката Halewood во Англија за време на последните месеци од 1967 година, и за пазарите на левата рака во текот на септември 1968 година во фабриката Форд во Генк. Првично, континенталното придружба малку се разликуваше од изградените во Велика Британија под кожата. Предната суспензија и управувачката опрема беа различно конфигурирани и сопирачките беа опремени со двојни хидраулични кола; исто така, тркалата поставени на Генк-изградените придружба имале пошироки краци.На почетокот на 1970 година континенталното европско производство премина во нова фабрика на работ на Сарлуј, Западна Германија.

## Наводи

Категорија:Автомобили Форд
Хемохроматоза

**Хемохроматоза** претставува акумулација на железо во организмот од било која причина.

## Знаци и симптоми
Органи кои најчесто се погодени од хемохроматоза се црниот дроб, срцето, и ендокрините жлезди.

Хемохроматозата може да биде присутна со следниве клинички синдроми:
* Цироза на црниот дроб: варира од зонално депонирање на железо до фиброза (цироза).
* Дијабетес поради селективното депонирање на железо во бета клетките на панкреасните островчиња што доведува до функционален дефект и клеточна смрт.
* Кардиомиопатија
* Болка во зглобовите и коските

## Наводи

## Надворешни врски

Категорија:Метаболизам на железото
Александар Петровиќ

**Александар Саша Петровиќ** (Париз, 14 јануари 1929 - Париз, 20 август 1994) — српски режисер, професор на Факултетот за драмски уметности во Белград, писател и филмски теоретичар. Тој се смета за еден од основачите на Југословенската култура. Напишал и неколку книги за филмови.

## Биографија
Александар Саша Петровиќ е роден во Париз во 1929 година. Студиите за режија ги започнал на ФАМУ, (позната филмска академија) во Прага. Дипломирал во 1955 година на Универзитетот во Белград, за историја на уметност. Неговиот филм  бил номиниран за Оскар во 1966 година, а  следната година добил награда на Канскиот филмски фестивал за филмот  Собирачи на пердуви. Еден од неговите најпознати филмови е ремек-делото Скоро ќе биде крајот на светот“, кое се смета за едно од врвните достигнувања на југословенската кинематографија. Петровиќ најде инспирација за тој филм во романот „ Злобни души “ на Фјодор Достоевски.

## Филмографија

* Со друг е пријател ( 1955 )
* Лет над мочуриштето ( 1956 )
* Петар Добровиќ ( 1957 )
* Единствениот излез ( 1958 )
* Патишта (1958)
* Војна - војна ( 1960 )
* Два ( 1961 )
* Денови ( 1963 )
* Минути ( 1964 )
* Три ( 1965 )
* Сабори (1965)
* Собирачи на пердуви ( 1967 )
* Ќе биде скоро крај на светот ( 1968 )
* Мајсторот и Маргарита ( 1972 )
* Групен портрет со дама ( 1977 )
* Миграција ( 1989 )

## Наводи
 

## Литература
* Властимир Судар, Портрет на уметникот како политички дисидент: Животот и делото на Александар Петровиќ (Бристол: Интелект. 2013.  978-1-84150-545-9  . )

## Надворешни врски

* Официјален сајт aleksandarpetrovic.org
*  
* http://www.allmovie.com/artist/118453 
* Александар Петровиќ - Собирачи на пердуви
* Сеќавања на Саша Петровиќ („Политика“, 01.12.2011)
* Властимир Судар - интервју („Политика“, 09.12.2018)

Категорија:Добитници на наградата „АВНОЈ“
Категорија:Луѓе од Париз
Категорија:Југословенски режисери
Категорија:Српски сценаристи
Категорија:Српски филмски режисери
Категорија:Починати во 1994 година
Категорија:Родени во 1929 година
Категорија:Погребани на гробиштата „Пер Лашез“
Репрезентација на Словенија во хокеј на мраз

мини|300п|десно|Словенечки играчи на Светското првенство во 2008 година

**Репрезентација на Словенија во хокеј на мраз** — национална екипа водена од Хокејски сојуз на Словенија. Моментално, екипата се наоѓа на 15. место на Светскиот пласман (2017). Нивен најдобар резултат е 13. место на Светското првенство, додека најдобар пласман на IIHF е 12. место.

Шест играчи од Словенија биле одбрани во НХЛ од 1998 година; Анже Копитар и Јан Муршак играле во лигата.

## Наводи

## Надворешни врски

* Официјална страница
* Профил на IIHF

Категорија:Репрезентации во хокеј на мраз
Хокеј
Репрезентација на Јужна Кореја во хокеј на мраз

**Репрезентација на Јужна Кореја во хокеј на мра**з ( *Daehanminguk Aiseuhaki Gukgadaepyotim*) е националниот машки тим на хокеј на мраз на Република Кореја (Јужна Кореја). Тие во моментов се рангирани на 21-то место на Ранг списокот на Светската хокеарска федерација и во моментов се натпреваруваат на Светското Првенство во топ дивизијата. До сега, Корејскиот тим имал најуспешен настап како второпласирана на групниот турнир во Дивизијата I во 2017 година и на тој начин тие се квалификувале за топ дивизијата во 2018 година. Тие ќе се натпреваруваат за првпат на едни Зимски олимписки Игри во 2018 како домаќин нација во Пјонгчанг.

## Историја

## Наводи

## Надворешни врски

*Official website
*IIHF profile
*National Teams of Ice Hockey profile
Каваларион

**Каваларион** — средновековно утврдување во Демирхисарско. Го освоил византискиот цар Андроник III Палеолог во 1330 година, заедно со Бучин, Деврица и Сидерокастрон, но набргу повторно дошло под српска власт. Се лоцира на 19&nbsp;км северозападно од Битола, на ридот на левиот брег на реката Шемница, помеѓу селата Лопатица и Габалавци.

## Наводи

Категорија:Археолошки наоѓалишта во Битолско
Дејан Тиаго Станковиќ

**Дејан Тиаго Станковиќ** (); (, (1965) е писател и книжевен преведувач. Натурализиран жител е на Португалија.

## Животопис

Станковиќ дипломирал архитектура во 1989, пред да се пресели во Португалија во 1996. Всушност, живее помеѓу Лисабон и Белград. Пишува и преведува на својот мајчин јазик, српско-хрватски, и на португалски. Освен белетристика, пишува и есеи и текстови за бројни медиуми во Србија, Хрватска, Бразил, Португалија и Босна и Херцеговина.

Како книжевен преведувач, ги има направено првите преводи на Жозе Сарамаго на српски, како и на Иво Андриќ на португалски.

## Книжевни дела
- **Есторил, воен роман** (македонско издание објавено во 2017, Слово, Скопје)

- **Од каде што бев, веќе не сум и други лисабонски приказни** (македонско издание објавено во 2015, Слово, Скопје)

## Награди и признанија:
За романот **Есторил**
- добитник на Наградата Бранко Ќопиќ која ја доделува САНУ
- Тесен избор за НИН-овата награда

## Надворешни врски:
*Осврт кон „Есторил“ на македонски

Категорија:Српски писатели
Категорија:Починати во 2022 година
Категорија:Родени во 1965 година
Категорија:Погребани на Новите гробишта (Белград)
Репрезентација на Финска во хокеј на мраз

**Репрезентација на Финска во хокеј на мраз** е репрезентација на Финска во хокеј на мраз која е под контрола на Хокеарскиот сојуз на Финске. Репрезентација меѓународно се натпревраува од 1928 година.

Финската хокеарска репрезентација досега има освоено два златни медали на Светските првенства во хокеј на мраз во 1995 во Шведска и 2011 во Словачка. Покрај златото имаат освоено уште шест сребрени и три бронзени медали.

На Олимписките игри учествувале четирнаест пати и имаат две сребрени и три бронзени медали.

Вкупно во државата има 67.336 регистрирани играчи.

Првиот натпревар во својата историја Финска го одиграла во Хелсинки против Шведска, на 29. јануари 1928 година и во тој двобој била поразена со 8-1. Најтешкиот пораз Финска го доживеала од Канада во 1947 година со резултат 24-0, додека највисоката победа ја памтат од 1994 година кога ја совладале Норвешка со 20-1.

Најмногу настапи за финската репрезентација има Раимо Хелминен, кој одиграл 331 натпревар во националниот дрес, а истиот играч е и најефикасен со вкупно 207 голови.

## Настапи на натпреварувања
### Олимписки игри

## Наводи

## Надворешни врски
*Официјално мрежно место
*Профил на IIHF

Категорија:Репрезентации во хокеј на мраз
Хокеј
Драган Киќановиќ

**Драган Киќановиќ** (Чачак, ) е поранешен југословенски кошаркар. Тој играше на задната позиција.

## Кариера

Почнал да работи со кошарка на возраст од 13 години во локалниот клуб КК Железничар, каде што тренирал од 1966 до 1971 година. Во сезоната 1971/72. тој настапи за Борац, а потоа се пресели во Партизан. Тој играше за Партизан од 1972 до 1981 година, а во тој период освоил три титули на Југославија (1976, 1979 и 1981), Југословенскиот куп во 1981 и два Куп Радивој Корац (1978 и 1979). По Партизан играше две години за италијанскиот Скаволини, со што го освои Купот во 1983 година. Ја заврши кариерата во 1984 година во францускиот Расинг.

### Репрезентација

Тој играше за репрезентацијата на Југославија во 1973 година во пријателска игра со Советскиот Сојуз, кој Југославија освои 77:67. Тој освои златен медал на Европското првенство 1973, 1975, 1977 година, сребрен медал во 1981 година и бронзени медали во 1979 година. Тој освои Балкански првенства во 1973, 1974, 1975 и 1976 година.Од Светското првенство тој има златен медал од Светското првенство 1978 во Манила, сребро од Светското првенство во Порторико во 1974 година и бронзен медал од Светското првенство 1982 во Калви, Колумбија. Тој освои златен медал на Олимписките игри во 1980 година во Москва, но тој не го доби медалот лично, по завршувањето на натпреварот против Италија во болница откако беше тешко повреден од италијанскиот центар Дино Менен неколку секунди пред крајот на натпреварот. Наместо тоа, Зоран Славниќ го прими медалот. За репрезентацијата играше вкупно 211 натпревари и постигна 3290 бода.

Во 1982 година го доби златниот знак на Спорт, наградата за најдобар спортист во Југославија.

## Функционер

По кошаркарската кариера тој стана директор на Партизан за време на најголемиот успех на овој клуб. Во еден момент бил министер за спорт во Владата на Србија, а потоа и претседател на ЈОК. Од септември 2013 година, ја извршува функцијата генерален конзул на српскиот конзулат во Трст.

## Интересно

* Драган Киќановиќ е познат по својот одбојкарски натпревар со Зоран Славниќ во финалето на Европското првенство во 1977 година во Лиеж против Советскиот Сојуз.

## Наводи

Категорија:Југословенски кошаркари
Категорија:Српски кошаркари
Николија Јовановиќ

**Николија Јовановиќ** (Загреб,  година) — српска пејачка.

## Животопис

Николија е родена во Загреб. Нејзината мајка е позната народна пејачка Весна Змијанац, а нејзин татко е Владо Јовановиќ, поранешен маркетинг директор на ПГП РТС. Студираше во Атина, каде дипломираше на Американскиот универзитет за меѓународен бизнис на возраст од 23 години.

Во 2011 ја сними нејзината прва песна наречена Никол, дует со DJ Кас Луда 2 ноќ (Crazy Tonight). Во јули 2013 година ја сними својата втора песна, дует со Ана Николиќ "Милион долари". На првиот ден од песната, Јутјуб имаше 85.000 прегледи, но подоцна беше забранет за малолетници. Потоа следеше дует "Чао Здраво" со Теча, а подоцна и четвртата песна "Николија". 31 август 2014 беше пуштена и новата песна, во соработка со Елитни Одреди и DJ Млаџа "Алкохол литар". 3 октомври Николија Јовановиќ ја објави песната "Како по мене", за која постави провокативен видео спот, потоа во 2015 "Опасна игра" и "Љубовен манекен". 18 јули 2016 ја претстави новата песна и видео спот "Никој како ние". На 14 октомври 2016 претстави три нови песни и спотови "101 пропуштен повик", "Пукај поради нас" и "Сино море". На 9 март 2017 ја претстави новата песна и спот "Промени ми планови", потоа на 21 јули ја објави песната "Лошо момче".

Во брак е со пејачот на поранешната група Елитни Одреди, Реља Поповиќ со кој ја имаат нивната ќерка Реја.

Учествуваше во Survivor Serbia VIP: Филипини и во првата сезона на српската верзија на Танц со ѕвездите.

## Дискографија

### Студио албуми
*  №1(албум) (2016)
*  Yin & Yang (2019)
*  Аурора (2022)
*  Лавина (2024)
*  Сила (2025)

### Спотови

## Наводи

Категорија:Живи луѓе
Категорија:Родени во 1989 година
Категорија:Луѓе од Загреб
Категорија:Српски турбо-фолк пејачи
Категорија:Српски поп-фолк пејачи
Категорија:Срби од 20 век
Категорија:Срби од 21 век
Категорија:Луѓе од Белград
Репрезентација на Канада во хокеј на мраз

**Репрезентација на Канада во хокеј на мраз** (популарно познат како *Тим Канада*, француски: *Équipe Canada*) —  rепрезентација за хокеј на мраз кој ја претставува Канада на меѓународно ниво. Тимот е под Канадскта федерација по хокеј, член на Интернационалната хокеј-федерација. Од 1920 до 1963 година, меѓународна застапеност на Канада била од страна на високи аматерски клубови. Канадскиот национален машки тим е основан во 1963 година од страна на Дејвид Бауер како дел од канадската аматерска асоцијација, играјќи на Универзитетот во Британска Колумбија. Прекарот *Тим Канада* за првпат се користел во 1972 година и оттогаш се користи за да се идентификува канадската репрезентација.

Канада е водечка репрезентација за хокеј на мраз во меѓународно ниво, и има освоено четири од пет Канадски првенства кои датираат од 1976 година, девет олимписки златни медали (најмногу во светот), меѓу кои и три од последните четири: 2002, 2010 и 2014 година. Тие биле 26 пати светски шампиони во Светскиот куп и победници на Светското првенство во хокеј во 2004 и 2016 година. Канада е членка на т.н. „Голема шесторка“, неофицијална група од шесте најсилни машки нации по хокеј, заедно со Чешка, Финска, Русија, Шведска и САД.

## Наводи

Канада
Категорија:Репрезентации на Канада
Центар за мали планети

**Центар за мали планети** (, **MPC**) — официјална светска организација надлежна за прибирање на набљудувачки податоци за мали планети (како астероиди и комети), ги пресметува нивните орбити и го објавува овие информации во билтенот *Minor Planet Circulars*. Организацијата работи под покровителство на Меѓународниот астрономски сојуз (IAU) во Смитсоновата астрофизичка опсерваторија, дел од Центарот за астрофизика, заедно со Харвардската опсерваторија.

Организацијата нуди низа бесплатни семрежни услуги кои им помагаат на астрономите во набљудувањата на малите планети и кометите.  Целосниот каталог на орбити на малите планети исто така се нудат за слободно преземање. Покрај астрометриските податоци, центарот прибира фотометриски податоци за светлосните криви на телата. Центарит е задолжен даги ускладува истражните набљудувања во потрага по можни околуземски објекти пријавени преку семрежниот образец и наменскиот блог. Надлежен е за препознавање на околуземјените објекти и предупредување за опасноста од судир со Земјата неколку недели по нивното откривање *(погл. [[потенцијално опасен објект|потенцијално опасни објекти]] и )*.

## Историја

Центарот за мали планети е основан во 1947 г. при Синсинатскиот универзитет под водство на Пол Хергет. Со неговото пензионирање на 30 јуни 1978 г. установата е преместена во Смитсоновата астрофизичка лабораторија и раководното место му припаднало на Брајан Марсден. Од 2006 до 2015 г. со неа директорувал Тимоти Спар, предводејќи петчлен кадар. Почнувајќи од февруари 2015 г. на чело на центарот е привремениот директор Метју Холман.

## Периодика

Центарот повремено издава астрометриски наоди од набљудувања на мали планети, некои комети и месчеини. На мрежното место е достапна опширен архив на изданија во PDF. Најстарата единица во архивот е од 1 ноември 1977 г. (MPC 4937–5016). 
* *Minor Planet Circulars* (*M.P.C.* или *MPCs*), прев. *Расписи за мали планети*
* *Minor Planet Electronic Circulars* (*MPECs*), прев. *Електронски расписи за мали планети*
* *Minor Planets and Comets Supplement* (*MPS*), прев. *Додаток за мали планети и комети*
* *Minor Planets and Comets Orbit Supplement* (*MPO*), прев. *Додаток за орбитите на малите планети и кометите*

## Поврзано
* Централно биро за астрономски телеграми
* Список на мали планети

## Наводи

## Надворешни врски
* Центар за мали планети — матична страница 
* Архив на издаваштвото на Центарот за мали планети, сите расписи од 1977 г. наваму 
* База на орбитни податоци за мали планети (MPCORB) 
* Статусен извештај на Центарот за мали планети , Метју Џ. Холман, *8 ноември 2015* 
* Електронски расписи за мали планети — список на поновите изданија 

### Видеа
*    
*    
*    

Категорија:Астрономски организации
Категорија:Истражувачки институти во САД
Лак на набљудување

**Лак на набљудување** (или **лачна должина**) — поим во набљудувачката астрономија кој го означува временскиот период (во денови или години) помеѓу првото и најновото набљудување на едно небесно тело кое ја исцртува неговата патека. Највеќе се приемнува во откривањето и следењето на астероиди и комети.

Лакот одредува колку точно е позната орбитата на едно тело. Доколку е мошне краток, лакот опишува многу објекти во најразлични орбити и оддалеченост од набљудувачот. Во некои случаи, ова е недоволно за да се утврди дали објектот кружи во орбита околу Земјата или далеку во астероидниот појас. Со лак на набљудување од еден ден, се сметало дека  е заднептунска џуџеста планета, но сега е познато дек асе работи за астероид од главниот појас со големина од 1&nbsp;км. Со лак од три дена,  се сметал за марсопресекувачки астероид и опасен по Земјата, но подоцна е увидено дека тој се наоѓа гланвиот појас.

Кога едно тело има лак помал од 30 дена, неговото повторно пронаоѓање е изводливо до една година подоцна; во спротивно, станува случај на изгубена мала планета.

## Поврзано
* Центар за мали планети

## Наводи

## Надворешни врски
* Како се определува орбитата на една комета? — ESA, 7 март 2014 г. 
*    
*    

Категорија:Астероиди
Категорија:Набљудувачка астрономија
Категорија:Орбити
4Q107

**4Q107** (или 4QCantb) е фрагмент од Песна над песните на хебрејски јазик најден во пештера 4 крај Кумран. Овој свиток е дел од Свитоците на Мргвото Море. Фрагментот е датиран дека потекнува од времето на Иродската династија, односно околу 30-31 година п.н.е. Се знае дека пишувачот на овој ракопис не го напишал  ракописот 4Q108 бидејќи постојат разлики во стилот на пишување. 

Фрагментите на Песна над песните најдени кај Кумран се обележани како: 4Q106, 4Q107, 4Q108, и 6Q6, а свитокот 4Q240 е најверојатно коментар на Песна над песните. 

Категорија:Свитоци од Мртвото Море