open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Горно Крушево

**Горно Крушево** или **Горно Крушово** (поретко се сретнува само како **Крушево** или **Крушово**; , *Ано Кердилио*; до 1927 г. *Άνω Κρούσοβο*, *Ано Крусово*) — поранешно село во Зихненско, Егејска Македонија, на територијата на денешната општина Ениќој во областа Централна Македонија, Грција.

## Географија и местоположба
Селото се наоѓало во областа Зихна, југоисточно од Нигрита и 4 км северно од Струмскиот Залив, во источните падини на Орсова Планина, на надморска височина од 320 м.

## Историја
лево|мини|Остатоците од градот Кердилија на врвот Градишко

### Антика
На врвот Градишко во Орсова Планина, во близина на селото се остатоците на древниот град Кердилија.

### Во Отоманското Царство
Во XIX век Горно Крушево било мешано грчко-турско село во Зихненската Каза на Серскиот Санџак. Според грчка статистика од 1866 г. во *Крусова* (Κρούσοβα) живееле 100 Турци.

Во „Етнографија на вилаетите Адријанопол, Монастир и Салоника“ се вели дека во 1873 г. во *Ано Крушово* (Ano Krouchovo) имало 49 домаќинства со 50 муслимани 95 жители Грци.

Во 1889 г. хрватскиот етнограф Стефан Верковиќ („Топографическо-этнографическій очеркъ Македоніи“) напишал за Горно Крушево:Во 1891 година Георги Стрезов за селото напишал:Според податоците на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) од 1900 г., во селото Горно Крушево имало 330 жители, сите Грци. 

### Во Грција
Во Првата балканска војна во 1912 г. селото е окупирано од бугарска војска. По Втората балканска војна во 1913 г. истото е припоено кон Грција. Таа година селото броело 460 жители, кои во 1920 г. се намалиле на 429 лица. Во 1927 г. селото е преименувано во *Ано Кердилио* (Άνω Κερδύλιο).**'

Во октомври 1941 г. Горно и [[Долно Крушево]] биле [[Крушевски масакр|опожарени]] од германските окупациски сили, а целото машко население од 16 до 65-годишна возраст убиено. По крајот [[Граѓанската војна во Грција]] (1946–1949), јужно од селата била подигната населбата [[Ново Крушево]].

Црквите „[[Црква „Св. Теодор Тирон и Теодор Стратилат“ - Горно Крушево|Св. Теодор Тирон и Теодор Стратилат]]“ и „[[Црква „Пресв. Богородица Себлагословена“ - Горно Крушево|Пресв. Богородица Себлагословена]]“ се денес единствени преостанати градби од селото.

== Културни и природни знаменитости ==
[[Податотека:Άνω Κερδύλιο - Εκκλησία Αγίων Θεοδώρων 2.jpg|мини|Поглед на црквата „Св. Теодор Тирон и Теодор Стратилат“]]
**Цркви'''

* Црква „Св. Теодор Тирон и Теодор Стратилат“  — изградена во 1836 г.
* Црква „Пресв. Богородица Себлагословена“

## Наводи

Категорија:Историски села во Ениќој
Горно Караџово

**Горно Караџово** или **Големо Караџово** (, *Моноклисија*; до 1926 г. *Καρατζά Κιόι*, *Караѕа Ќој*,, **Караџаќој**)  — село во Серско, Егејска Македонија, денес во општината Сер на Серскиот округ, Грција. Сè до 1920-тите било населено исклучиво со Македонци, а денес е мешано во бројна полза на грчките доселеници.

## Географија
Селото се наоѓа во средиштето на Серското Поле, на левиот брег на Струма. Лежи 25 км западно од градот Сер и 1 км јужно од Ениќој.

## Историја
### Во Отоманското Царство
Во XIX век Горно Караџово било македонско село во Серската каза на Серскиот санџак. Во „Етнографија на вилаетите Адријанопол, Монастир и Салоника“ се вели дека во 1873 г. *Големо Караџа* (Golémo-Karadja) било село со 56 домаќинства на 150 жители Македонци и 12 муслимани. Според Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) во 1900 г. во Горно Караџово живееле 480 души Македонци христијани.

По Илинденското востание во 1904 г. целото село прешло под врховенството на Бугарската егзархија и во него работела бугарската пропаганда. По податоци на егзархискиот секретар Димитар Мишев („La Macédoine et sa Population Chrétienne“) во 1905 г. во Горно Караџово имало 480 Македонци егзархисти и во селото имало бугарско основно училиште. Во 1910 г. егзархискиот училиштен инспектор  Константин Георгиев забележал дека во Горно Карадџово црквата и училуштето биле во еден ист двор, а учител бил К. Румчев со 42 ученици (30 машки и 12 женски).

Егзархизмот во селото бил трн во окото на гркоманските андарти. На 25 октомври 1906 г. гркоманскиот капетан Димитар Гоголаков извршил масакр и палежи во селото, убивајќи 17 жители и ранувајќи 8. Истиот ден во околината на селото биле убиени десетина овчари во жесток напад со ладно оружје. Злосторството на андартите предизвикало реакции во некои европски престолнини. Истрагата на властите покажала дека во подготовката на нападот учествувале грчкиот конзул во Сер и митрополитот Хрисостом Драмски.

### Во Грција
По Балканските војни во 1913 г. селото е припоено кон Грција согласно Букурешкиот договор. Таа година населението броело 312 жители. За време на Првата светска војна на 2 октомври 1916 г. близу селото се одиграла битка помеѓу бугарската и британската војска во која загинал истакнатиот бугарски поет Димчо Дебељанов. Во 1918 г., по повлекувањето на бугарската војска, грчката власт наметнала принудно иселување во Бугарија. Затоа, во 1920 г. во селото се попишани само 87 лица. Власта во Горно Караџово доселила грчки колонисти. Во 1926 г. селото е преименувано во Моноклисија. На пописот од 1928 г. Горно Караџово броело 427 жители, од кои 346 лица (79 семејства) биле грчки дојденци.

Во 1955 г. е изградена црквата „Св. Константин и Елена“.

## Личности
* Стојо Белдонев — револуционер, деец на ВМОРО, загинал пред 1918 г., роден во Горно или Долно Караџово

## Население

## Културни и природни знаменитости
* Црква „Св. Константин и Елена“ од 1955 г.

## Наводи

Категорија:Сер (општина)
Вишен

**Вишен** или **Вишени** (, *Висани*) — поранешно село во Серско, Егејска Македонија, на територијата на денешната општина Сер на Серскиот округ, Грција. Било населено исклучиво со Македонци.

## Географија
Урнатините на селото се наоѓаат на 9 км северозападно од градот Сер, во пазувите на планината Шарлија. Лежи на 2 км западно од Долно Метох. Источно од селото е манастирот „Пресв. Богородица Вишенска“.

## Историја
### Средновековие
На исток од селото се остатоците од доцносредновековната Вишенска тврдина. Во грчки извори името на селото се среќава како Βίσεν, Βίσανη, Βίσενη, Βίσιανη, Βήσ(ι)ανη, Βύσ(ι)ανη, Βίστανη, Βίσσιεν, Βίστανη.

През октомври 1338 година Теодора Кантакузина (1332 - 1381), ќерка на царот Јован V и петта сопруга на султанот Орхан I, му го подарила манастирот на манастирот „Пресв. Богородица Елеуса“ на манастирот Кутлумуш  како и други имоти како лозја на различни места, наречени Вишани (της Βήσσιανις), Кори (της Κόρης), Пигадин (του Πηγαδιού) и Нивишта (των Νηβίστων). Ова е првото спомнување на Вишен во историјата, кое најверојатно постоело од XIII век, а можеби и пред средновизантискиот период.

### Во Отоманското Царство
Селото се споменува како *Vīsen* во османлиски дефтер од 1454/55 г. со население од 170 жители. Се спомнува и во 1641 г. по повод смртта на 15-годишно девојче, „погребано таму во Вишани“ (ετάφη εκεί εις την Βήσανη).

На крајот на XIX век Вишен било чисто македонско село во Серската каза. Во „Етнографија на вилаетите Адријанопол, Монастир и Салоника“ се вели дека во 1873 г. Вишен (Vichène) имал 30 домаќинства сочинети од 92 жители Македонци.

Во 1881-1889 г. селото имало 92 жители.

Во 1891 г. Георги Стрезов напишал за селото:

Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) во 1900 г. во Вишен живееле 200 Македонци христијани.

Во ова време целото село веќе било под врховенството на Бугарската егзархија. По податоци на егзархискиот секретар Димитар Мишев („La Macédoine et sa Population Chrétienne“) во 1905 г. во Вишени (Vicheni) имало 80 Македонци егзархисти.

Во 1910 г. селото имало 80 жители

### Во Грција
За време на Првата балканска војна селото е окупирано од бугарска војска, а по Втората балканска војна во 1913 г. е припоено кон Грција согласно Букурешкиот договор. Истата година населението броело 25 жители, укажува на тоа дека селото настрадало во Втората балканска војна. Мешто подоцна бројот се накачилна 30, а во 1920 г. селото е попишано со 28 жители.

Голем дел од преостанатите жители почнале да се иселуваат во Бугарија во 1916 г. за време на Првата светска војна. Во 1928 г. во Вишен останале 28 жители, но тие набргу биле прунудени да го напуштат, и потоа селото е избришано од евиденција.

Во 1968 г. месноста е преименувана од *Вишани* (*Βήσανη*) во *Халасмата* (*Χαλάσματα*).

На местото на селото во 1972 г. е изграден Вишенскиот манастир „Пресв. Богородица“. Во 1984 г. е изградена црквата „Св. Димитриј“, на местото на истоимен постар храм.

## Културни и природни знаменитости
* Вишенски манастир („Успение на пресв. Богородица“)

## Наводи

Категорија:Историски села во Сер
Везник

**Везник** () — село во Општина Довишта во Серскиот округ, Егејска Македонија, денес во областа Централна Македонија, Грција.

## Географија и местоположба

Селото се наоѓа на 23 километри источно од градот Сер и на 3 километри северозападно од Довишта.

Селото се наоѓа на надморска височина од 334 метри.

## Историја
### Отоманско Царство

Селото во текот на XIX век се наоѓало во Серската каза во составот на Отоманското Царство. Во „Етнографија на Адријанопол, Монастир и Салоника“ се вели дека во 1873 г. селото се состоело од 177 семејства со 30 жители Турци и 400 Грци

Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) во 1900 година, селото имало 125 жители Турци и 1120 Грци. Според податоците на секретарот на егзархијата Димитар Мишев *(„[[La Macédoine et sa Population Chrétienne]]“)* во 1905 година во селото живееле 1380 Грци, и функционирало грчко училиште.

### Грција

По крајот на Балканските војни, селото било вклучено во составот на Грција. На пописот од 1913 година биле евидентирани 1693 жители, додека на пописот од 1920 година во селото биле евидентирани 1616 жители.

Според Лозанскиот договор потпишан помеѓу Турција и Грција, во селото било населено грчко население од Турција додека муслиманското население ги напуштило своите домови.

Во 1930 година, селото било преименувано во Агион Пневма.

## Знаменитости
;Цркви
* „Св. Ѓорѓи“ од 1929 г.
* „Св. Петка“ од 1805 г.

;Манастири
* „Воздвижение на Чесниот Крст“ од 1964 г.
* „Св. Илија“ од 1990 г.
* „Св. Константин“ од 1872 г.
* „Св. Дух“ од 1857 г.

## Наводи

## Надворешни врски
* http://www.airphotos.gr/sisamia.htm 

Категорија:Довишта
Агова Маала

**Агова Маала** (, *Аделфико*; до 1927 г. *Άγκω Μαχαλά*, *Аго Махала*) — село во Серско, Егејска Македонија, денес во општината Сер на Серскиот округ, Грција. Сè до 1920-тите било населено исклучиво со Македонци, а денес е мешано.

## Географија
Селото се наоѓа во Серското Поле, југозападно од Сер. Лежи близу до левиот брег на Струма.

## Историја
### Во Отоманското Царство
Во XIX и почетокот на XX век Агова Маала било чисто македонски чифлик во Серската каза. Во „Етнографија на вилаетите Адријанопол, Монастир и Салоника“ се вели дека во 1873 г. Агова Маала (Ago-mahala) имала 35 домаќинства сочинети од 118 жители Македонци. Грчка статистика од 1886 г. го води *Аго Махалас* (Άγκο Μαχαλάς) како село со 150 христијани.

Во 1891 г. Георги Стрезов напишал за селото:

Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) од 1900 г. селото броело 240 жители Македонци-христијани.

На почетокот XX век населението на Агова Маала (Agova-Mahala) било под врховенството на Цариградската патријаршија. По податоци на егзархискиот секретар Димитар Мишев („La Macédoine et sa Population Chrétienne“) во 1905 г. селото се состоело од 248 Македонци патријаршисти и 18 Роми. Грчка статистика од 1908 г. го води *Аго Махале* (Άγκο Μαχαλέ) како село со 210 егзархиски жители.

Селаните од Агова Маала се жалеле до европските конзули и властите го осудиле кметот на селото.

### Во Грција
За време на Првата балканска војна селото е окупирано од бугарска војска, а по Втората балканска војна во 1913 г. е припоено кон Грција согласно Букурешкиот договор. Таа година населението броело 292 жители, кои во 1920 г. се намалиле на 152 лица. Во 1923-1924 г. 4 жители под притисок на власта се иселиле во Бугарија, а државата довела грчки колонисти. На пописот од 1928 г. Агова Маала имала 564 жители, од кои 344 лица (74 семејства) биле грчки дојденци, а останатите македонски староседелци.

Во 1952–1953 г. на сретселото е изградена црквата „Св. Атанасиј“.

## Население

## Културни и природни знаменитости
* Црква „Св. Атанасиј“ од 1953 г.

## Наводи

Категорија:Сер (општина)
Глобо

**Реде Глобо** (англиски: *Globo Network*, *TV Globo* или наједноставно *Globo*) е една од најголемите телевизиски компании во Бразил на португалски јазик. Почетокот на компанијата датира од 26 април 1965 година. Во Македонија се емитувани повеќе бразилски новели од оваа компанија, меѓу кои најпозната и со најголем успех била Клон, а прва која била прикажана, а воедно и прва теленовела на Балканот, била серијата „Робинката Исаура“.

## ТВ Компании во [[Латинска Америка]]
* Телевиса
* ТВ Ацтека
* Канал 13
* Телефе
* Веневизион
* РЦН
* Реде Рекорд

## Надворешни врски
* Официјално мрежно место
* 

Категорија:Телевизиски претпријатија
Категорија:Бразилски телевизии
Лондондери (грофовија)

[right|200px|thumb|карта на грофовијата, [1837.]]
**Лондондери ** или  **Дери** (ирски: *Contae Dhoire*, англиски *County Londonderry* или *County Derry*, алстерски шкотски  *Coontie Lunnonderrie / Coontie Derrie*) е една од шесте грофовии Северна Ирска. Сместен е во покраината Алстер. Има 213.000 жители и главен град е Дери со 90.663 жители.
 
Името на грофовијата е тема на расправа, бидејќи името **Дери** го претпочитаат Ирците националисти, додека името **Лондондери** унионистите и централата од Лондон. Но сега името Дери се користи од ирска страна, а Лондондери од британските авторитети. 

## Поврзано
  
* Алстер
* Северна Ирска
* Административна поделба на Ирска
* Велика Британија
* Ирци
* ИРА

## Наводи


Категорија:Грофовии во Северна Ирска
Категорија:Алстер
Фермана

мини|Поглед кон замокот во Енискилен
**Фермана** (ирски: *Contae Fhear Manach*, англиски: *County Fermanagh*), е најзападната грофовија во Северна Ирска, сместена во покраината Алстер. Оддалечен е само 120 км од Белфаст и 160 км од Даблин.   
Фермана е претежно рурална средина. Главен град е Енискилен со 13.599 жители (2001).

Во слободен превод името „Фермана“ значи **Грофовија на монасите**  или  **Место на мажите од родот Мана** (наречено по нивниот поглавар).

## Поврзано
* Алстер
* Северна Ирска
* Административна поделба на Ирска
* Велика Британија
* Ирци
* ИРА
## Наводи

## Надворешни врски
* Clogherhistory.ie
* Photos of Enniskillen
* Fermanagh GAA 


Категорија:Грофовии во Северна Ирска
Категорија:Алстер
МХД Генератор

thumb|upright=1.5|МХД генератор
МХД(магнетенхидродинамичен)генератор ја претворa топлинската или кинетичката енергија во електрична струја.МХД генераторите се различни од традиционалните електрични генератори затоа што тие можат да работат при високи температури.Основниот концепт на механичкото МХД динамо и МХД динамото со течност е ист.Кај динамото со течност се користи движењето на течноста или плазма,  додека кај механичкото динамо се користи механичката работа произведена од електромотор или мотори на внатрешно согорување.

Категорија:Електроника
Категорија:Американски пронајдоци
Категорија:Хемиско инженерство
Тирон

мини|Омаг во зимско време, 2006 година
**Тирон**  (ирс. *Contae Thír Eoghain*, англ. *County Tyrone*) е втора по големина грофовија од сите девет во покраината Алстер и најголем од шесте грофовии во Северна Ирска. Зафаќа површина од 3,270 км2 и има 188.383 жители.

## Поврзано
* Алстер
* Северна Ирска
* Административна поделба на Ирска

## Наводи

## Надворешни врски
* Вкусот на Тирон 
* Службена страница на грофовијата Тирон


Категорија:Грофовии во Северна Ирска
Категорија:Алстер
Интермедијари

Од економски аспект **интермедијарите** се добра кои посредуваат во производството на еден производ. Односно добра коишто својата финална валоризација на пазарот не ја доживуваат во првобитната форма.

Односно, да замислиме една економија која функционира само со две претпријатија, при што претпријатието А произведува млеко, а претпријатието Б произведува сирење. Во 2006 претпријатието А произвело млеко во износ од 200$ и истото му го продало на претпријатието Б. Од ова млеко претпријатието Б произвело сирење во вредност од 400$.

Ако сакаме да го утврдиме вкупното производство во економијата:
* Млеко 200$
* Сирење 400$

На прв поглед изгледа дека вкупното производство е 600$, но тоа не е точно пресметано поради фактот што во 400$ вредност на сирењето е содржана вредноста од 200$ на млекото. Во овој случај млекото е интермедијар.

Ако во 2007 претпријатието А произвело млеко во вредност од 1.000$, а претпријатието Б произвело сирење во износ од 1.000$ а откупило млеко во износ од 500$. Во овој случај вкупното производство е 1.500$. Во овој случај млекото во износ од 500$ се однесува како интермедијар односно преминува во понатамошна обработка во сирење и добива вредност од 1.000$ како што и ја доживува својата пазарна валоризација, додека пак останатите 500$ од млекото се валоризираат без преработка. Оттука, 1.000$ сирење и 500$ непреработено млеко = 1.500$.

Категорија:Микроекономија
Населби во Окленд

Ова е список на населби во градот Окленд во Нов Зеланд.

## А
* Авондејл, Нов Зеланд
* Албани, Нов Зеланд
* Албертов рид, Нов Зеланд
* Аркин рид, Нов Зеланд

## Б
* Баклендска плажа
* Балморал, Нов Зеланд
* Бејзвотер, Нов Зеланд
* Белмонт, Нов Зеланд
* Биркдејл, Нов Зеланд
* Беркенхед, Нов Зеланд
* Ботански низини, Нов Зеланд
* Браунс Беј
* Еднодрвен Рид

## В
* Ваикофаи
* Ваима
* Вијадуктски базен
* Вири
* Везли, Нов Зеланд
* Велингтонов рид, Окленд
* Вестмир, Нов Зеланд
* Вестфилд, Нов Зеланд
* Воксал, Окленд
* Вотервју, Нов Зеланд
* Вудленски парк, Нов Зеланд

## Д
* Девонпорт, Нов Зеланд
* Долински рај, Нов Зеланд

## Г
* Глен Инс, Нов Зеланд
* Глендауи, Нов Зеланд
* Гленден, Нов Зеланд
* Гленфилд, Нов Зеланд
* Горски парк, Нов Зеланд
* Графтон, Нов Зеланд
* Гринлејн
* Гринхајт, Нов Зеланд
* Греј Лин

## Ѓ

## Е
* Елерсли, Нов Зеланд
* Епсом, Нов Зеланд

## Ж

## З
* Залив Ваи О Таки
* Залив Маиранги
* Бунер Беј
* Заливи на Источниот Брег
* Западни височини, Нов Зеланд
* Западни извори
* Западно пристаниште, Нов Зеланд
* Зелен залив, Нов Зеланд

## Ѕ

## И
* Иднов рид
* Иднова тераса
* Источна плажа, Нов Зеланд
* Источен Окленд
* Источен Тамаки
## Ј
* Јужен Окленд

## К
* Карекаре, Нов Зеланд
* Келстон, Нов Зеланд
* Кингсленд, Нов Зеланд
* Кливдон, Нов Зеланд
* Кокл Беј
* Конини
* Кохимарама

## Л
* Линколн
* Линфилд, Нов Зеланд

## Љ

## М
* Мангере
* Мангере Исток
* Мангерски мост (населба), Нов Зеланд
* Манурева
* Марлборо, Окленд
* Масеј, Нов Зеланд
* Масеј Исток, Нов Зеланд
* Масеј Запад, Нов Зеланд
* Мидоубенк, Нов Зеланд
* Мекларенов парк, Нов Зеланд
* Мелонов залив, Нов Зеланд
* Механикс Беј
* Мидлмор
* Милфорд, Нов Зеланд
* Мишн Беј
* Мјузик Поинт
* Морнингсајд, Нов Зеланд

## Н
* Нов Виндзор, Нов Зеланд
* Нов Лин, Нов Зеланд
* Норткоут, Нов Зеланд

## Њ
* Њумаркет, Нов Зеланд
* Њутн, Нов Зеланд
## О
* Оваирака
* Онеханга
* Оракеи
* Оранга
* Отара
* Отахуху

## П
* Панмјур, Нов Зеланд
* Пакуранга
* Пакурангски височини
* Папатоетое
* Парнел, Нов Зеланд
* Пенроуз, Нов Зеланд
* Плажен рај, Нов Зеланд
* Поинт Ингланд, Нов Зеланд
* Понсонби, Нов Зеланд

## Р
* Ремуера
* Ројал Оук
* Роскилов рид, Нов Зеланд
## С

* Санихилс, Нов Зеланд
* Санивејл, Окленд
* Саутдаун, Нов Зеланд
* Свети Мариин залив, Нов Зеланд
* Северно пристаниште, Нов Зеланд
* Сендригем, Нов Зеланд
* Сент Хелиерс, Нов Зеланд
* Сент Џонс, Нов Зеланд
* Слободнички залив

## Т
* Таканини
* Такапуна
* Тамаки, Нов Зеланд
* Те Атату
* Те Атату Југ
* Те Ататувски полуостров
* Те Папа
* Тесен Врат, Нов Зеланд
* Титиранги
* Три Крала, Нов Зеланд
* Торбеј, Нов Зеланд

## Ќ

## У

## Ф
* Фавона
* Фенуапаи
* Фармска драга, Нов Зеланд

## Х
* Хавик, Нов Зеланд
* Хајбури, Окленд
* Хаураки
* Хеленсвил, Нов Зеланд
* Хендерсон, Нов Зеланд
* Хернов залив, Нов Зеланд
* Хилкрест, Нов Зеланд
* Хилсборо, Нов Зеланд
* Хомаи

## Ц
* Централен Норткоут

## Ч
* Челтенем, Нов Зеланд
* Чатсвуд, Нов Зеланд

## Џ

## Ш
* Поинт Шевалиер
* Шели Парк, Нов Зеланд
* Шумски рид, Нов Зеланд

Категорија:Окленд
Категорија:Населени места во Нов Зеланд
Словенска антитеза

**Словенска антитеза** — стилска фигура дадена во вид на прашање, негирање на прашањето и точен одговор. Оваа стилска фигура е присутна во многу песни од македонската народна книжевност, но ја има и во уметничката. 
Пр.
* прашање
дал' град полињата житородни ги беше фатил? 
ил' рој од скакулци се вдал? 
дал' султанот арачлии час предвреме им пратил 
да збира арач лут без жал?
* негирање на прашањето
ни град полињата житородни ги беше фатил, 
ни рој од скакулци се вдал, 
ни султанот арачлии час предвреме им пратил, 
да збира арач лут без жал.
* точен одговор
Та Кузман, јунак славен, падна убиен од Гега, 
тој сердар прочут падна в бој, 
и ќе ги гази пљачкашот планините ни сега, 
а да ги брани нема кој.

**„Сердарот“** - Григор Прличев

## Наводи

Категорија:Фигури (стилистика)
Михаил Ренџов

**Михаил Ренџoв** (, — , ) — македонски поет, прозаист и преведувач.

## Животопис
Поет, прозаист и преведувач. Завршил Правен факултет на Универзитетот „Кирил и Методиј“ во Скопје. Работел во Националната и универзитетска библиотека „Св. Климент Охридски“ во Скопје како советник по библиотекарство.

Бил член на Македонскиот ПЕН центар и на Друштвото на писателите на Македонија.

## Творештво
* Иселеник на огинот, (поезија, 1965)
* Ноќно растење на зборот, (поезија, 1967)
* Каде од оваа страна, (поезија, 1968)
* На работ од сонот, (поезија, 1972)
* Страв, (поезија, 1976)
* Полноќ, (поезија, 1979)
* Нерези, (поезија, 1982)
* Аутодафе, (поезија, 1985)
* Феникс, (поезија, сонети, 1987)
* Земја. Потоп, (поезија, 1991)
* Сонување патување, (книга за деца, 1991)
* Тој, (лирска поема, 1993)
* Шпил, (поезија, 1994)
* Вечната бесконечната, (поезија, 1996)
* Јас оксиморон, (поезија, 1998)
* Ангела сонува, (поезија за деца, 1998)
* Псалми, (поезија, 2000)
* Апокалипса, (драмска поема, 2002)
* Раскази за Захариј, (раскази, 2004)
* Сонети (поезија, 2010)
* Зраци (поезија, 2023)

## Препеви
* Гилгамеш, **асиро-вавилонски еп** (3 изданија: 1994, 1997, 2000).
* Тиранија на сонот од Каролина Илика
* Мудрости и горчини  од Дритеро Аголи

## Награди
* 1964 Награда на СВП за необјавена песна
* 1966 Ноемвриска награда на градот Штип за книгата „Иселеник на огнот“
* 1982 Награда „Браќа Миладиновци“ за книгата „Нерези“
* 1982 Награда „11 октомври“ за книгата „Нерези“
* 1983 Григор Прличев (награда за препев) за препевот на книгата „Тиранија на сонот“ од Каролина Илика
* 1993 Григор Прличев (награда за поема) за „Тој"
* 1997 Grand prix international, за севкупно творештво - Романија
* 1998 Златно перо, за препевот на книгата „Мудрости и горчини“ од Дритеро Аголи
* 1999 Ацо Шопов (награда), за „Јас Оксиморон“
* 2000 Македонска номинација за наградата Балканика
* 2004 Награда „Рациново признание“, за „Раскази за Захариј“
* 2007 Награда на Фондацијата Рамковски
* 2009 Григор Прличев (награда за поема) за „Предвесница"
* 2013 Награда „23 Октомври“, за долгогодишни остварувања во областа на културата и уметноста
* 2020 Награда „Книжевен жезол“ 2020 од ДПМ

## Наводи

## Надворешни врски
* Lyrikline — Михаил Ренџов рецитира 10 негови песни
* Михаил Ренџов: Верник во надежта

Категорија:Луѓе од Штип
Категорија:Македонски поети
Категорија:Македонски прозаисти
Категорија:Македонски преведувачи
Категорија:Југословенски поети
Категорија:Добитници на наградата „23 октомври“
Категорија:Добитници на наградата „Браќа Миладиновци“
Категорија:Добитници на наградата „Рациново признание“
Категорија:Добитници на наградата за поема „Григор Прличев“
Категорија:Добитници на наградата за препев „Григор Прличев“
Категорија:Добитници на наградата „Ацо Шопов“
Категорија:Апсолвенти на Правниот факултет „Јустинијан I“ - Скопје
Категорија:Членови на ДПМ
ФК Гурник Забже

**Гурник Забже** е полски фудбалски клуб од Забже.

## Историја

## Титули
* **[[Екстракласа|Полско првенство]]: (14)**
: 1957, 1959, 1961, 1962/63, 1963/64, 1964/65, 1965/66, 1966/67, 1970/71, 1971/72, 1984/85, 1985/86, 1986/87, 1987/88 
: ** ''Вицешампиони'' (4) :** 1962, 1968/69, 1973/74, 1990/91

* **[[Фудбалски куп на Полска|Куп на Полска]]: (6)**
: 1964/65, 1967/68, 1968/69, 1969/70, 1970/71, 1971/72 
: ** ''Вицешампиони'' (7) :** 1955/56, 1956/57, 1961/62, 1965/66, 1985/86, 1991/92, 2000/01 
* **[[Суперкуп на Полска]]: (1)**
:  1988

## познати играчи

*  Аркадиуш Милик

## Надворешни врски
*  
* Форум  
* Гурник Забже 


Категорија:Фудбалски клубови од Полска
КК АБА Струмица

**КК АБА Струмица** е поранешен македонски кошаркарски клуб со седиште во Струмица. Клубот бил поранешен учесник
во Првата македонска кошаркарска лига.

## Историја

АБА Струмица била формирана во 2005 година со спојувањето на АБА Струмица со клубот Јака Радовиш и започнал со работа претежно со младински категории. Нивното име "АБА" значи "Adonai Basketball Academy" бидејќи нивниот спонзор била Протестантската Црква од САД која намената и била ширење на христијанството преку вложување на спортски проекти. Во сезоната 2007/2008 клубот дебитирал во Втората македонска кошаркарска лига. По добрата 2009/2010 сезона, клубот се пласирал во Првата Лига. Во сезоната 2011/12, екипата завршила на последното место во Плејаут-от, со што заминала во Втората Лига за следната сезона. Меѓутоа, во летото 2012 година, АБА Струмица со повеќе струмички кошаркарски клубови се фузирала и се создал нов клуб **[[КК Струмица|Струмица]]**.

## Состав
Просечната висина на играчите на АБА Струмица била 197.15&nbsp;cm,  додека просечната старост е 25.3 години.
Составот на АБА Струмица за сезоната 2010/11 е:

## Поврзано
* Прва македонска кошаркарска лига
* Втора македонска кошаркарска лига 
* Куп на Македонија
* Македонска кошаркарска федерација
* Спорт во Струмица
* Кошарка во Македонија

## Наводи

## Надворешни врски
* Фан клуб на Кајгана форум 

Категорија:Кошаркарски клубови од Струмица
Категорија:Спортски клубови од Струмица
Категорија:Македонски кошаркарски клубови
Категорија:Појавено во 2005 година во Македонија
Категорија:Престаноци во 2012 година во Македонија
Гисен

200px|thumb|Гисен.
**Гисен** () — град во германската сојузна држава Хесен. Градот има 91,255 жители.
мини|Железничката станица во Гисен, Германија
## Наводи

Категорија:Градови во Хесен
Категорија:Универзитетски градови во Германија
Фулда

150px|десно|Локација на Фулда.
200px|thumb|Фулда.
**Фулда** (на германски: **Fulda**) — град во германската сојузна држава Хесен. Населението брои 63.886 жители.

## Поврзано
* Фулда (река)

Категорија:Градови во Хесен
Категорија:Универзитетски градови во Германија
Категорија:Хесен-Насау
Категорија:Населени места основани во 8 век
Категорија:Каролиншка архитектура
Офенбах на Мајна

150px|десно|Локација на Офенбах.
200px|thumb|Офенбах.
**Офенбах на Мајна** () — град во сојузната покраина Хесен, Германија. Има 117.559 жители.


Категорија:Градови во Хесен
Категорија:Безокружни градови во Хесен
Категорија:Дармштат (административен округ)
Висбаден

десно|Местоположбата на Висбаден.
thumb|Висбаден.

**Висбаден** () — град во јужна Германија. Тој е главен град на Хесен со околу 280.000 жители во градот и околу три милиони во неговата околина.

## Културни установи
* Висбаденски музеј


Категорија:Градови во Хесен
Категорија:Безокружни градови во Хесен
Категорија:Хесен-Насау
Категорија:Бањски градови во Германија
Категорија:Населени места основани во 2 век
Категорија:Дармштат (административен округ)
Менует

мини|десно|Двојка како игра менует
**Менует** (од  = „ситен“) — стара француска игра во ¾ такт. Потекнува од францускиот збор menu- ситен, мал. Се игра во парови подредени во ред. Движењата се грациозни, со елегантни фигури. На секој збир чекори ( 2 мали чекора и 2 чекора на прсти) одговараат два такта од музиката.

Менуетот првпат се споменува во 14 век, но со залагањата на Луј 16 од 1650 година, станува службена дворска игра, за потоа нагло да се прошири и во останатите европски дворови. Ж. Б. Лили го внесува менуетот во своите опери и балети. Обично биле по два менуета, а нивниот редослед бил М1-М2-М1-М2. Вториот менует М2 секогаш бил напишан во три гласа ( на пр. –за две обои и фагот) а од него подоцна ќе се развие и триото. Околу 1700 година менуетот се применува и во инструменталната суита, балетот и операта. Во времето на класицизмот, Ј. Хајдн го воведува и во сонатата, а Моцарт истото го прифаќа.

Иако менуетот се среќава во класицизмот, а подоцна и во романтизмот и импресионизмот, сепак бил цврсто врзан за духот на барокот за кој останал музички симбол. Побрзата варијанта на менуетот се нарекува паспје.

## Поврзано
* Скерцо
* Паспје

## Наводи

## Надворешни врски

*Пример за менуетска кореографија 

Категорија:Танци
Категорија:Музички облици
Категорија:Галицизми
Фокстрот

**Фокстротот** настанал во 20-тите години на минатиот век и името го добил по Хари Фокс, американски танчер шоумен. Триесеттите години 
се сметаат за златно доба на овој танц, кога се создадени и најголемиот број музички дела со овој ритам. Интересно е дека има бројни варијации за овој танц со едноставни чекори. Но навидум лесни, чекорите имаат најтешка техника од сите стандардни танци. Тајната на фокстротот е тоа што движењето не смее да престане, а танчерите слеани како еднен мораат постојано да пловат по подиумот.

Категорија:Танци
Категорија:Салонски танци
Касел

150px|десно|Локација на Касел.
200px|thumb|Касел.
**Касел** (на германски: **Kassel**) — град во германската сојузна држава Хесен. Градот има 192.121 жител.

## Знаменитости

## Политика и администрација
мини|лево|Градската куќа во Касел
мини|лево|Градскиот грб на Касел

## Сообраќај
мини|лево|Главната железничка станица во Касел
мини|лево|Улица во Касел
мини|лево|Трамвај во Касел

## Култура

## Забава

## Галерија

Податотека:Рингишпил-Касел.jpg|мини|Рингишпил на Фридрихплац во Касел
Податотека:Dokumenta Halle.jpg|мини|Documenta Halle
Податотека:Staatstheater Касел.jpg|мини|Покраинскиот театар во Касел
Податотека:Ottoneum-Kassel.jpg|мини|Природонаучниот музеј „Отонеум“ во Касел
Податотека:Museum-Fridericianum-Kassel.jpg|мини|Museum Fridericianum 
Податотека:Museum-Fridericianum.jpg|мини|Влезот на Museum Fridericianum
Податотека:Neue Galerie-Kassel.jpg|мини|Новата галерија во Касел
Податотека:Palais Bellevue-Kassel.jpg|мини|Палатата Белви (Palais Bellevue) во Касел
Податотека:Treppenstrasse-Kassel.jpg|мини|Скалестата улица во Касел
Податотека:Обелиск-Касел.jpg|мини|Обелиск на Скалестата улица во Касел
Податотека:Druselturm 1415.jpg|мини|Средновековната кула во Касел (1415 год.)
Податотека:Zwehrenturm-Kassel.jpg|мини|Одбранбената кула (Zwehrenturm) во Касел
Податотека:Commerzbank-Kassel.jpg|мини|Зградата на Комерцбанк на Кралскиот плоштад во Касел
Податотека:Elisabeth hospital2.jpg|мини|Болницата „Елизабета“ во Касел
Податотека:Elisabeth Hospital.jpg|мини|Грб на ѕидот на болницата „Елизабета“ во Касел
Податотека:Konigsplatz1.jpg|мини|Кралскиот плоштад во Касел
Податотека:Konigsplatz2.jpg|мини|Кралскиот плоштад во Касел
Податотека:Friderico II 1783.jpg|мини|Споменикот на Фридрих II во Касел
Податотека:Landgraf Karl 1670-1730.jpg|мини|Споменикот на месниот гроф Карл (1670-1730) во Касел
Податотека:St Martin-Kassel.jpg|мини|Црквата св. Мартин во Касел
Податотека:St Martin 3-The bell.jpg|мини|Старата камбана во црквата св. Мартин во Касел
Податотека:St Martin-the altar.jpg|мини|Олтарот на црквата св. Мартин во Касел
Податотека:St Martin 5.jpg|мини|Оргулите во црквата св. Мартин во Касел
Податотека:St Martin 6.jpg|мини|Внатрешноста на црквата св. Мартин во Касел
Податотека:St Martin2-Kassel.jpg|мини|Главниот влез на црквата св. Мартин во Касел
Податотека:St Martin3.jpg|мини|Страничниот влез на црквата св. Мартин во Касел


Категорија:Градови во Хесен

Категорија:Универзитетски градови во Германија
Категорија:Безокружни градови во Хесен
Категорија:Хесен-Насау
Пасо добле

**Пасо добле** ( = „двоен чекор“) — танц со потекло од Шпанија кој претставува имитација на основните чекори во движењето на матадорите во текот на борбата со бикови (корида). Од сите 10 танци, во овој мажот (матадорот) е во ценатрот на вниманеието. На девојката ѝ останува да ја одигра улогата на плаштот или на бикот. Овој танц обично се учи последен бидејќи се заснова на претходно утврдена кореографија која мора да има три фрази, за да ја следи музиката и на крајот на секоја фраза постои таканаречен Хиглигхт кој мора да се одигра во точно одредено време, така што нема многу простор за интерпретација и водење, а камоли за импровизација.

## Поврзано
* Пасквал Маркина Наро

## Надворешни врски
* Видеа од изведби на пасо добле 

Категорија:Шпанска музика
Категорија:Латиноамерикански танци
Категорија:Салонски танци
Категорија:Шпански танци
Дух (филм)

**Дух** — романтична драма од 1990 година со Патрик Свејзи, Деми Мур , Тони Голдвин и Вупи Голдберг во главните улоги. Сценариото е на Брус Џоел Рубин , а режијата на Џери Цукер. Филмот бил номиниран за повеќе оскари меѓу кои и за најдобар филм, а добил оскар за најдобро оригинално сценарио и најдобра споредна женска улога за Вупи Голдберг.

## Синопсис
Сем Вит (Патрик Свејзи) и Моли Џенсен (Деми Мур) се среќна и заљубена двојка од Њујорк. Единствениот проблем во нивната врска е потешкотијата на Сем да ѝ каже на својата девојка „Те сакам“. Ова и пречи на Моли која чувстува потреба да ги чуе тие зборови назад кога таа ќе му го каже истото на Сем.

Една вечер додека се шетаат назад кон својот нов стан по вечер помината на театар, ги пресретнува крадецот Вили Лопес. Крадецот вади пиштол и Сем е повреден. Сем го брка Вили, но не успева да го фати. Се враќа назад и ја гледа моли над своето мртво тело. Тогаш тој сфаќа дека е дух, заглавен помеѓу двата света. Се спуштаат светла (се претпостаува од рајот) за да го однесат, но тој бега.

Сем сфаќа дека грабежот е планиран кога ќе го види Вили како влегува во куќата и бара нешто низ неговите работи. Сем го следи Вили и дознава дека неговиот близок пријател и колаге Карл Брунер (Тони Голдвин), го најмил Вили за да го ограби сем со цел да ја земе неговата лозинка од службениот компјутер. Карл е вклучен во перење пари во банката каде тој и Сем работат, а Сем скоро ја променил својата лозинка со што му го спречил пристапот на својот колега до лажните сметки каде биле сместени парите. Сем е фрустриан од постпките на својот таканаречен најдобар пријател, но сфаќа дека како дух може да направи многу малку.

Категорија:Филмови од 1990 година
Категорија:Филмови на англиски јазик
Мазурка

thumb|right|250px|Ритамот на мазурка.
**Мазурка**  (на полски **mazurek**,  множина *mazurki*) е полски народен танц за неколку парови, во триделна мерка, во ¾ или 3/8 такт. За мазурката е карактеристичен пунктураниот ритам и чести нагласувања на второто и третото тактово време.

## Историја
 

Претходници на *мазурката* се две други полски музички форми: бавната *[[Кујавјак]]* и брзата *[[оберек]]*. Мазурката од народот влегува во салите за танц, а својата популарност  ја достигнува  во 19 век кога започнува да се игра и низ другите европски земји. Државната химна на Полска е со ритам на *мазурка*, но сепак премногу бавна за да биде *мазурка*.

На полски јазик оваа музичка форма се вика *мазурек*, збор што доаѓа од *мазур*, збор штодо 19 век се однесувал на жител од регионот Мазовија, и бил корен за *[[Мазурија]]*. На полски, *мазурка* е всушност генитив од *мазурек*.

Многумина композитори пишувале мазурки, но на целиот свет мазурката станала позната преку клавирските композиции на Фредерик Шопен. Во 1825 година Марија Шимановска напишала голема колекција на мазурки за пијано кои биле објавени пред делата на Шопен. Хенрих Бенјавски исто така напишал две за виолина и пијано, а во 1920-те години, Карол Шимановски напишал комплет од дваесет мазурки за пијано, и ја завршил кариерата како композитор со последните две во 1934 година. Александар Скрјабин, за кој сметале дека е слеедбеник на Шопен, напишал 24 мазурки.

Шопен започнал со компонирање на мазурки во 1824 година, но ова не било сериозно до 1830 година, годината на „Ноемвриското востание“, односно полското востание против рускиот цар. Шопен продолжил да пишува мазурки до 1849 година, односно до својата смрт. Стилистички и музички мазурките на Шопен се разликуваат од традиционалните, со што се смета дека создал нов жанр на мазурки. Со вклучување на повеќе хармонија, Шопен ги направил мазурките технички поинтересни од традиционалните.

Мазурката се појавила како танц за четири и осум парови, а потоа била создадена и соло мазурка за жени.

## Поврзано
* Полска музика
* Полонеза

## Наводи

## Надворешни врски
*Историја на мазурката 
*Мазурка во Ница, Франција
*Руска мазурка
*Проект Мазурка
**http://www.broekmans.com/nl/product_details.cfm?ArtikelId=720270 
*Мазурка во изведба на Винсент Кампбел

Категорија:Европски народни танци
Самба (танц)

:*За други значења на Самба, види [[Самба (појаснување)]].*

**Самбата** е вид латиноамерикански танц. По своето потекло танцот е африкански, но подоцна е развиен во Бразил. Музиката за самба има карактеристичен ритам создаден од барабани и има 50-52 такта во минута (4/4). Самбата е национален танц на Бразил најголема латиноамериканска земја. На познатите бразилски карневали се играат повеќе варијации на овој популарен танц, со нешто изменети ритми. За да се долови вистинскиот карактер на танцот, танчерот мора да создаде впечаток на лагоден живот полн со забава и флерт. Повеќетo танчери се согласуваат дека самбата го прикажува сексуланиот нагон кај луѓето во својата првобитна (животинска) форма, чија цел е уживање и репродукција, поштедена од лажните цивлизациски правила и лажната куртоазија. Големиот број на фигури во денешната самба се засновуваат на два вида движења: боунце и контракции. Ова е многу тешко, но без овие два елементи танцот губи од својата изворна форма. Исто така, за разлика од другите латино танци каде двојките незачително се движат, самбата е патувачки танц и паровите користат големи делови од подиумот, користејќи се со прошетки, спинови и сл.

Категорија:Латиноамерикански танци
Орде Чопела

**Јордан Чопела** или **Орде Чопела** (,  - , ) — македонски комунист, учесник во НОБ. Одликуван е со Орден народен херој на Југославија, на 2 август 1949 година.

## Животопис
Јордан Чопела е роден во Варош, во семејство на печалбари. Многу млад се запишал во соколаната и бил еден од најдобрите вежбачи на справите, поради што бил испратен на слет во Софија, во 1930 година. Во 1933 и 1934 година служел војска, а потоа се оженил, и имал две ќерки. На изборите во 1938 година, Јордан бил активен агитатор.

Во 1940 година, тој станал член на Комунистичката партија на Југославија. Активен бил во здружението на тутунопроизводителите. Поради учеството во организирање на штрајк против Монополот, со цел да бидат зголемени откупните цени на тутунот, му била испратена покана за воена служба. Таму, исто така, организирал бунт поради квалитетот на храната и бил осуден на три месеци затвор.

## Учество во НОБ
лево|мини|216x216пкс|Орде Чопела
Чопела бил активно вклучен во Народноослободителното движење за време на Втората светска војна во Македонија. На 16 јули 1941 година во неговиот стан во Прилеп е формирана Прилепска воена комисија. По директива на Покраинскиот комитет на КПЈ за Македонија, во јануари 1942 година престојувал во Битола, каде што требало да подготви партизански одред во Битолско.

На 8 април 1942 година во Битола Јордан Чопела бил предаден, и по куса борба бил смртно ранет од страна на бугарската фашистичка полиција. Починал на 9 април 1942 година.

За народен херој бил прогласен на 2 август 1949 година.

Во негова чест, едно од средните училишта во Прилеп го носи неговото име.

## Наводи

Категорија:Луѓе од Варош
Категорија:Народни херои на Југославија од Македонија
Категорија:Македонски партизани
Категорија:Македонски комунисти
Категорија:Југословенски комунисти
Категорија:Југословенски затвореници и притвореници
Категорија:Затвореници и притвореници во Југославија
Гастрономија

thumb|right|250px|Регионални производи од Франција
**Гастрономија** (од старогрч. *гастрос* „стомак“, и *номос* „знаење“ или „закон“) е наука за соодносот помеѓу културата и храната. Честопати поимот гастрономија погрешно со поврзува исклучиво само со готвењето. (видете Кулинарство), но тоа е само мал дел од оваа дисциплина: не секој готвач е и гастроном. Гастрономијата изучува различни културни компоненти со храната како точка на фокус. Така, таа е сродна на убавите уметности и општествените науки, па дури и на природните науки во контекст на варењето на храната во човековото тело.

Главните активности на гастрономот се откривање, испробување, искусување на храна, вршење истражувања за храна, утврдување на наученото и пишување за истата. Затоа гастрономијата е интердисциплинарна активност. Проникливото набљудување нѐ доведува до заклучокот дека околу храната постојат и танц, драматургија, сликарство, вајарство, книжевност, архитектура и музика; со други зборови, убави уметности. Но таа подразбира и физика, математика, хемија, биологија, геологија, агрономија, како и антропологија, историја, филозофија, психологија и социологија. Примената на научните знаења врз готвењето и гастрономијата се нарекува молекуларна гастрономија.

Прв формален третман на гастрономијата наоѓаме во книгата *Психологија на вкусот* од францускиот гастроном Жан Антелм Брија-Саварен (ран XIX век). Наспроти традиционалните готварски книги, ова дело го изучува соодносот помеѓу сетилата и храната, третирајќи го уживањето на трпезата како наука. Во последно време забележуваме посебна посветеност на принципите на гастрономијата со основањето на движењето Бавна храна (Slow Food) во 1986 година, кое во 1989 година прераснува во организација, денес пристуна во 160 земји со 1300 локални ограноци, наречени конвивиуми. Организацијата во 2004 година отвора Универзитетот за гастрономски науки во Бра, Италија.

## Поврзано
* Кујна
* Кулинарство

## Наводи

## Надворешни врски
* Гастрономски блог „Food Art“ 
* Гастрономија, Блогерај 

Категорија:Храна и пијалаци

Категорија:Готвење
Категорија:Прехранбена култура
Категорија:Грцизми
Ча-ча-ча

десно|мини|Видео на танцот „ча-ча-ча“
**Ча-ча-ча** — еден од најновите латино-танци. Настанал од мамбото во танцовите сали на Америка, во почетокот на 50-те години на минатиот век. Како и сите други танци и ча-ча-ча има повеќе приказни повразани за неговото создавање, а меѓу приказните што ја следат неговата кореографија е таа за кубанските проститутки и муштериите кои се ценкале, кога тие се обоидувале да им докажат колку навистина вредат и оти вредело времето што го минале со нив. Од ова произлегува дека ча-ча-ча е мошне предизвикувачки и слободен танц, со движење на колковите и многу сугестивни фигури. Поради ваквата приказна танчерската двојка може да игра на дистанца и практично без допири во текот на целата кореографија.

Категорија:Танци
Категорија:Салонски танци
Покраини во Иран

**[[Иран]]** е поделен на 31 покраина (персиски: استان *ostān*, множина استان‌ها *ostānhā*), секоја со свој административен центар (обично најголемиот град). На чело на покраините стојат управници (استاندار *ostāndār*).

## Покраини


Категорија:Административна поделба на Иран
Категорија:Списоци за Иран
Категорија:Првостепени административни единици на земјите
Категорија:Списоци на административни единици на земјите
Стадион „Петар Милошевски“

**Стадион „Петар Милошевски“**, поранешен **Стадион Тумбе Кафе**, познат и како *Градски стадион Битола* — повеќенаменски стадион сместен на ридот Тумбе Кафе во Битола, кој од 21.12.2021 година го носи името на легендарниот голман Петар Милошевски. Моментално се користи најчесто за фудбалски натпревари и е домашниот стадион на ФК Пелистер. Стадионот има сместивост за 8.587 гледачи.

## Историја
Во април 2015 започнала реконструкцијата на стадионот, односно на фудбалскиот терен, како дел од проектот „Хет-трик 4“.

Во декември 2016 година, започнала реконструкцијата на трибинскиот простор на северната трибина. Градежните активности околу новата северна трибина продолжиле и во 2019 година. Со тие градежни зафати, северната трибина требала да има 4.500 седишта, а и стадионот да добие рефлектори.

## Поврзано
* Петар Милошевски

## Наводи

Тумбе Кафе
Категорија:Спортски зданија во Битола
Категорија:ФК Пелистер
Категорија:Стадиони во Европа
Устав на Иран

**Уставот на Исламската република [[Иран]]** стапи насила 3 декември 1979. Во 1989 во уставот беа внесени некои поправки.

## Преамбула
Во преамбулата е опишан патот на Иран кон Исламската револуција. Таму пишува дека **Уставот создава услови за продолжување на револуцијата во државата и создавање на предуслови за развој на општеството и образованието во еден мировен исламски дух**.

## Содржина
* **Глава I** — Основни принципи
* **Глава II** — Јазик, азбука, историја и државно знаме
* **Глава III** — Правото на народот
* **Глава IV** — Економија и финансии
* **Глава V** — Суверенитетот на народот и органите на власта
* **Глава VI** — Законодавна власт
* **Глава VII** — Совет
* **Глава VIII** — Водач на државата или Совет за раководство на државата
* **Глава IX** — Извршна власт
* **Глава X** — Надворешна политика
* **Глава XI** — Право
* **Глава XII** — Радио и телевизија
* **Глава XIII** — Виш совет за национална беѕбедност
* **Глава XIV** — Ревизија на уставот

## Поврзано
* Исламска република 
* Шеријат

## Надворешни врски
Текст на уставот на Иран

Категорија:Политика на Иран
Иран
Врховен водач на Иран

**Врховниот водач на Иран** (фарси: رهبر انقلاب, *Rahbare Enqelab* ***рахбар*** прев. **Водач на револуцијата**, или مقام رهبری, *Maghame Rahbari* прев. **водачки авторитет**) е највисокиот религиозен и политички авторитет на нацијата во Иран, воспоставена со доктрината „*Велајат-е-факих*“.

Врховниот водач се избира од страна на Советот на експерти, кој е овластен да го контролира Врховниот водач и евентуално да го отповика. Врховниот водач е надреден во однос на Претседателот на Иран и согласно Иранскиот устав ја има конечната одлука во однос на внатрешната и надворешната политика, ги контролира вооружените сили и државната радиотелевизија. Тој го именува и раководителот на судската власт во земјата.

## Досегашни врховни водачи на Иран
* февруари 1979 — 3 јуни 1989 — **Сејед Големиот Ајатолах** Рухола Хомеини
* Од 1989 - 28 февруари 2026 **Сејед Ајатолах** Али Хаменеи (убиен во израелско-американски напади врз Иран)
* Моџтаба Хаменеи (2026-), син на Али, назначен по татковата смрт

## Надворешни врски
* Официјална страница на Врховниот водач на Иран
* Ирански устав 
* WorldStatesmen- Iran

Категорија:Политика на Иран
Али Хаменеи

**Сејед Али Хосеини Хаменеи** (;  — ) — Висок раководител на Иран (рахбар) од 1989 до 2026 година. Пред тоа бил претседател на Иран меѓу 1981—1989 година. По потекло бил ирански Азербејџанец. Ја носел титулата **Големиот Ајатолах**

Во октомври 1981 бил избран за претседател на Иран. Повторно бил одбран во 1985 година

На 4 јуни 1989, веќе еден ден по смртта на основоположникот на исламската република Големиот Ајатолах Рухолла Мусави Хомеини избран бил за висок раководител на Иран, односно Ајатолах.

Бил убиен во атентат со бомби во израелско-американските напад врз Иран на 28 февруари 2026 г. заедно со ќерката, зетот и нивното дете, кои исто така загинале.

### Резултати од претседателските избори

## Наводи

## Надворешни врски

* Официјално мрежно место 
* А.Хаменеи: СБ на ООН не е должен да расправа за атомската програма на Иран

Категорија:Ирански политичари
Категорија:Исламски верски водачи
Категорија:Антиимперијалисти
Категорија:Ирански револуционери
Претседател на Иран

Иран станал република после монархијата во 1979 год. Моментален претседател е Хасан Рухани. Претседателот на Иран ги исполнува класичните претседателски должности како надворешна политика и сл. Претседателот на Иран не може да биде двапати реизбран.

## Право на учество на кандидирање

* Да бидеш помеѓу 25 и 75 години
* Да немаш криминално досие
* Да не си бил поврзан со Монархијата
* Да бидеш верник
* Да бидеш лојален на исламската држава

## Список на претседатели на [[Иран]] (1980-до сега)

Категорија:Политика на Иран
Политика на Иран

**[[Иран]]** според уставот од 1979 година е исламска република. Исламската република Иран (ИРИ) била основана 1 април 1979 како резултат на исламската револуција 1978—1979. Шиитскиот Ислам е уставна религија во Иран.

Органи во Иран е:

* Висок раководител
* Извршна власт
** Претседател на Иран
** Потпретседател на Иран
* Совет на експерти
* Меџлис (парламент)
* Административна поделба на Иран

## Поврзано
* Иран
* Административна поделба на Иран

Категорија:Политика на Иран