Пукање во училиште

**Пукање во училиште** — вооружен напад во образовна установа, како основно училиште, средно училиште, или универзитет, со употреба на огнено оружје. Многу престрелки во училиштата исто така се категоризираат како масовно пукање поради тоа што има повеќе жртви. Феноменот е најраспространет во Соединетите Американски Држави, кои имаат најголем број престрелки поврзани со училиштата, иако престрелки во училиштата се случиле и на други места во светот.

Според студиите, факторите зад пукањето во училиште вклучуваат лесен пристап до огнено оружје, семејна дисфункција, недостаток на семеен надзор и друго. Меѓу највисоките мотиви на напаѓачите биле: малтретирање (75%) и одмазда (61%), додека 54% изјавиле дека имаат повеќе од една причина. Останатите мотиви вклучуваат обид за решавање на проблем (34%), самоубиство или депресија (27%) и барање внимание или признание (24%).

Особено во Соединетите Држави, престрелките во училиштата предизвикале политичка дебата за насилство со оружје, политики на нулта толеранција, права за оружје и контрола на оружјето .

## Профилирање
Тајната служба на САД ги објавила резултатите од студијата во врска со 37 инциденти со пукање во училиште, во кои биле вклучени 41 лице во САД од декември 1974 година до мај 2000 година. Во претходниот извештај за 18 престрелки во училиштата од страна на Федералното истражно биро (ФБИ), тие објавиле профил кој ги опишал напаѓачите како: припадници на средната класа, осамени т.е. отуѓени, незгодни, белци, машки, кои имале пристап до оружје. Најновиот извештај е против претпоставката дека сторителот може да се идентификува според одреден „тип“ или профил. Резултатите од студијата покажале дека сторителите имаат различно потекло, што го отежнува единствениот профил при идентификување на можниот напаѓач. На пример, некои сторители биле деца на разведени, живееле во згрижувачки домови или потекнувале од обични семејства. Мнозинството од поединците ретко или никогаш немале проблеми на училиште. Некои, како психологот Алан Липман, предупредиле на недостатокот на емпириска валидност на методите за профилирање.

### Пол
Речиси сите извршители на престрелките во училиштата се родени како машки пол и се идентификувани како мажи во моментот на пукањето.

### Возраст
Според британскиот психолог Андријан Рејн (2002), незрелоста е еден од многуте идентификувани фактори кои ја зголемуваат веројатноста поединецот да изврши криминални дејствија на насилство и изливи на агресија. Овој факт е поддржан од наодите за развојот на мозокот што се случува кај поединците од раѓање.

Според австралиската мрежа Рејзинг чилдрн и Центарот за адолесцентно здравје (и други извори): главната промена што се случува во развојот на мозокот за време на адолесценцијата е (т.н.) синаптичко кастрење на неискористените врски во размислувањето и обработката. Додека ова се случува во мозокот, задржаните врски се зајакнуваат. Синаптичкото кастрење настанува затоа што нервниот систем кај луѓето се развива прво со прекумерно производство на делови од нервниот систем, нервни влакна, неврони и синапси, за подоцна во развојот на нервниот систем да ги направи вишок тие делови, т.е. прави *кастрење* (или апоптоза, инаку позната како *клеточна смрт*). Овие промени се случуваат прво во одредени делови од мозокот, предфронталниот кортекс, локацијата на мозокот каде се случува донесувањето одлуки, е крајната област за развој.

Додека се развива предфронталниот кортекс, децата и тинејџерите можеби повеќе се потпираат врз делот од мозокот познат како амигдала, и размислување што е емоционално, вклучувајќи агресија и импулсивност. Како последица на тоа, секој поединец е поверојатно да сака да прави поризични избори и тоа да го прави почесто.

### Семејна динамика
Една претпоставка за причините за пукање во училиштата доаѓа од „нетрадиционално“ домаќинство, што се фокусира на тоа како структурата на семејството и стабилноста на семејството се поврзани со резултатите на децата. Општо земено, поборниците на оваа хипотеза тврдат дека семејните структури како што се самохраните родители, истополови родители, поширокото семејство или заедничкиот живот се поштетни за развојот на менталната благосостојба на детето, отколку хетеросексуални, родители во брак.

Сепак, овие претпоставки за штетните ефекти на „нетрадиционалните“ семејни структури се покажале како лажни, при што вистинските прашања лежат во социо-економската реалност. Лонгитудиналните истражувања ги покажаа силните, позитивни ефекти на повисоките приходи и повисоките нивоа на образование врз благосостојбата и емоционалниот развој на детето, што се одразува на *стабилноста* на семејството, а не на семејната структура. Понатаму, поборниците на оваа хипотеза често цитираат семејна статистика за оние кои вршат кривични дела, но изоставуваат споредби со другите популации, вклучително и општата популација.

На пример, истражување од 2009 година, спроведено од страна на Управата за злоупотреба на супстанции и ментално здравје открило дека злоупотребата на супстанции кај децата израснати од самохрани родители е поголема од децата што ги одгледувале двајцата нивни биолошки родители. Сепак, процентот на злоупотреба на супстанции кај децата израснати од самохрани мајки не само што бил неверојатно низок (5,4%), туку и само 1,2% повисок од децата што ги одгледуваат двајцата родители. Според истражувањата нарачани од Националниот институт за злоупотреба на дрога, помеѓу 20 и 30% од тинејџерите користеле односно злоупотребувале недозволени супстанции, што е многу повисока стапка од домаќинствата со самохрани мајки.

Друг пример на лошо цитирана статистика за продолжување на овој наратив може да се најде кај деца кои изгубиле барем еден родител. Во САД, стапката на родителска смрт пред 16-годишна возраст е 8%. Стапката на родителска смрт е непропорционално висока за затворениците (30-50%), но исто така е непропорционално висока за научниците со високи перформанси (26%) и американските претседатели (34%). Професорката на Фондацијата Бејкер на Харвард, д-р Тереза М. Амабиле, вели: „Таквите настани можат да го скршат детето, можат да доведат до многу проблеми, може да доведат до злоупотреба на супстанции, може да доведат до различни форми на емоционална болест. Тие, исто така, можат да доведат до неверојатна издржливост и речиси натчовечки однесувања, навидум, ако луѓето можат да ги преживеат тие искуства недопрени. Не знам дали ние откривме кои се клучните елементи што ја прават разликата за децата.“

Разбирањето дека социо-економските фактори имаат поголеми ефекти врз развојот на детето и емоционалната стабилност, наведе многумина да тврдат дека на домаќинствата со еден родител и на другите нетрадиционални домаќинства треба да им се овозможат еквивалентни стимулации од државата, како што им се овозможува на домаќинствата во брак, и дека фокусирањето на семејството структурата наместо стабилноста на семејството ги попречува напорите да се разбере реалноста на масовните напаѓачи.

### Родителски надзор
„Студиите покажаа дека во семејствата на прекршителите често постои недостаток на надзор, ниска емоционална блискост и интимност“. Во публикација од 2018 година, д-р Џорџ С. Еверли, Џуниор, од Медицинскиот факултет Џон Хопкинс и Факултетот за јавно здравје Џон Хопкинс Блумберг, наведе акумулација од седум периодични теми кои налагаат да се разгледаат во врска со напаѓачите во училиштата. Еден фактор е тоа што напаѓачите во училиштата имале тенденција да се изолираат и „покажувале опсесивност, што често доведува до детално планирање, но иронично се чинеше дека немаат разбирање за последиците од нивното однесување и на тој начин може да имаат историја на неповолни средби со органите на редот. Критиката во медиумите на минатите напаѓачи било прашањето како може да започне толку многу планирање без да се алармираат родителите или старателите за она што го прават нвните деца. Сепак, ова се покажало како тешко прашање да се одговори.

Податоците од Националниот центар за анализа на насилен криминал и Центрите за контрола и превенција на болести, кои опфаќаат децениски престрелки во училиштата во САД, откриваат дека 68% од напаѓачите набавиле оружје од нивниот дом или од домот на роднина. Од 1999 година, од 145 пукања во училиштата во САД извршени од деца или адолесценти, 80% од употребените пиштоли биле земени од нивните домови или од домот на роднините. Достапноста на огнено оружје има директно влијание врз веројатноста за пукање во училиште. Ова доведе многумина да се запрашаат дали родителите треба да се сметаат за кривично невнимателни за злосторствата на нивните деца поврзани со оружје. До 2018 година, вкупно четворица родители беа осудени затоа што не ги заклучиле пиштолите со кои нивните деца пукале во училиштата во САД.

ФБИ нуди водич за помагање да се идентификуваат потенцијалните училишни напаѓачи.

**„Владее со кокошарникот“** „Родителите поставуваат малку или никакви ограничувања на однесувањето на детето и редовно попуштаат на неговите барања. Ученикот инсистира на преголем степен на приватност, а родителите имаат малку информации за неговите активности, училишниот живот, пријателите или другите врски. Родителите изгледаат исплашени од своето дете. Тие може да се плашат дека физички ќе ги нападне ако му се спротивстават или ако го фрустрираат, или можеби не се подготвени да се соочат со емоционален излив, или може да се плашат дека вознемирувањето на детето ќе предизвика емоционална криза. Традиционалните семејни улоги се обратни: на пример, детето се однесува како да е авторитет, додека родителите се однесуваат како да се деца“.

**„Без ограничувања или надгледување на ТВ и интернет“** „Родителите не го надгледуваат, ограничуваат или надгледуваат гледањето телевизија на ученикот или неговата употреба на интернет. Ученикот може да има телевизор во својата соба или на друг начин е слободен без никакви ограничувања да поминува онолку време колку што сака гледајќи насилни или на друг начин несоодветни емисии. Ученикот поминува многу време гледајќи телевизија наместо во активности со семејството или пријателите. Слично на тоа, родителите не ја следат употребата на компјутер или пристапот до интернет. Ученикот може да знае многу повеќе за компјутерите отколку родителите, а ученикот е таинствен околу користењето на компјутерот, што може да вклучува играње насилни игри или интернет истражување за насилство, оружје или други вознемирувачки теми“.

Овој последен пасус го вклучува мислењето дека насилните видео игри доведуваат до пукање во училиштата. ФБИ нуди три предупредувања со својот водич: 1) Ниту една особина или одлика не треба да се разгледува изолирано или да ѝ се даде поголема тежина од другите; 2) Еден лош ден може да не ја одразува вистинската личност или вообичаеното однесување на ученикот и 3) Многу од овие особини и однесувања се забележани кај адолесцентите со други, ненасилни, проблеми.

Даниел Шехтер, клинички психијатар, напишал дека за бебето да се развие во проблематичен адолесцент кој потоа станува смртоносно насилен, мора да дојде до спојување на повеќе фактори, што е „комплицирано... како што е формирањето на торнадо на еден прекрасен пролетен ден во Канзас“. Така, се зајакнува прашањето дека напаѓачите во училиштата не мора да потекнуваат од „лоши“ родители. Ништо повеќе од тоа што може да потекнуваат од внимателни, образовани, несовесни, слободни, оженети, навредливи или сакани родители.

### Училишно малтретирање
Дороти Еспелаж од Универзитетот во Флорида забележала дека 8% од жртвите на малтретирање стануваат „лути и агресивни“. Таа додава: „Тие стануваат многу лути, може да се однесуваат агресивно на интернет. Можеби нема да возвратат, но дефинитивно размислуваат.“

„Малтретирањето е вообичаено во училиштата и се чинеше дека игра улога во животите на многумина од училишните напаѓачи“. Типична интеракција со малтретирање се состои од три дела, сторител т.е. насилник, жртва и еден или повеќе случајни минувачи. Оваа формула од три му овозможува на насилникот лесно да создаде јавно понижување за својата жртва. Учениците кои се малтретирани имаат тенденција да развиваат проблеми во однесувањето, депресија, помала самоконтрола и послаби социјални вештини и да имаат полоши резултати на училиште. Откако ќе бидат понижени, жртвите никогаш повеќе не сакаат да бидат жртва и се обидуваат да го вратат својот имиџ со приклучување кон групи. Честопати, тие се отфрлени од своите врсници и продолжуваат со враќање на правдата во она што тие го сметаат за неправедна ситуација. Нивниот план за реставрација многупати резултира со насилство: 75% од напаѓачите во училиштата жртви на малтретирање.

Пукачот Увалде кој убил 21 лице често бил малтретиран во 4-то одделение во основното училиште Роб.

### Ментална болест
Се дебатира за степенот до кој менталната болест придонесува за пукање во училиштата.

Иако огромното мнозинство од ментално болните поединци се ненасилни, некои докази сугерираат дека менталната болест или симптомите на ментално здравје се речиси универзални меѓу напаѓачите во училиштата. Извештајот од 2002 година на американската тајна служба и американското Министерство за образование открил докази дека мнозинството напаѓачи во училиштата покажале докази за симптоми на ментална болест, често недијагностицирани или нетретирани. Криминолозите Фокс и Делатер забележуваат дека менталната болест е само дел од проблемот, сепак, и масовните стрелци имаат тенденција да ги екстернализираат своите проблеми, обвинувајќи ги другите и веројатно нема да побараат психијатриска помош, дури и ако е достапна. Според една статија напишана за огнено насилство и ментална болест, постоењето на насилство како излез за ментално болните е доста истакнато во некои случаи. Написот наведува од една студија дека 12% од луѓето со сериозни ментални болести извршиле мало или сериозно насилство во текот на минатата година, во споредба со 2% од луѓето без болест кои ги извршиле истите тие дела. Други научници заклучиле дека масовните убијци покажуваат заедничка констелација на хронични симптоми на ментално здравје, хроничен гнев или асоцијални особини и тенденција да ги обвинуваат другите за проблемите. Сепак, тие забележуваат дека обидот да се „профилираат“ училишните убијци со таква констелација на особини, најверојатно, ќе резултира со многу лажни позитиви, бидејќи многу поединци со таков профил не се впуштаат во насилни однесувања.

Мекгинти и неговите колеги спровеле студија за да откријат дали луѓето имаат тенденција да го поврзуваат насилството од пукањето во училиштата со ментална болест, на сметка на други фактори. Речиси 2.000 учесници прочитале вест за пукање во која на напаѓачот му била дијагностицирана ментална болест и имал шаржер со голем капацитет. Една група прочитала напис во кој биле претставени само фактите на случајот. Различна група прочитала статија за истото пукање, но во неа авторот се залагал за ограничување на оружјето за луѓето со ментална болест. Друга група прочитала за пукањето во напис во кој се предлагала забрана на шаржер со голем капацитет, и се залагало дека пукањето може да потекнува од општествен проблем, а не од индивидуален проблем. Контролната група не прочитала ништо. Потоа од сите учесници било побарано да пополнат прашалник во кој се прашуваат за нивните ставови за контролата на оружјето и дали мислат дека треба да има ограничувања за шаржери со голем капацитет. 71% од контролната група сметале дека ограничувањата за оружје треба да се применат на луѓе со ментална болест, а речиси 80% од учесниците кои ги читале написите се согласиле. И покрај фактот што написот ги изложил читателите и на менталната болест на напаѓачот и на фактот дека тој имал шаржер со голем капацитет, учесниците повеќе се залагале за ограничување на оружјето за лицата со ментална болест, наместо за забрана за шаржери со голем капацитет. Ова сугерира дека луѓето веруваат оти менталната болест е виновникот за пукање во училиштата наместо достапноста на оружјето или другите фактори на животната средина. Авторите изразиле загриженост дека предлозите за таргетирање на законите за контрола на оружјето кон лицата со ментална болест не ја земаат предвид сложената природа на врската помеѓу сериозните ментални болести и насилството, од кои голем дел се должи на дополнителни фактори како што е злоупотребата на супстанции. Сепак, врската е нејасна, бидејќи истражувањата покажале дека насилството кај ментално болните луѓе се јавува повеќе во лични средини.

Исто така, може да се спомене дека големината на училиштето може да игра улога во присуството на проблеми со менталното здравје на напаѓачите. Во студија од истражувачите Бард, Ролке и Зејфман, од Соушал Сајанс Журнал, претставено е дека големината на училиштето и нивото на внимание што им се посветува на учениците може да претходат на насилни дејствија, бидејќи учениците кои вршат масовни пукања во поголемите училишта таму преминале од помали училишта. Ова додава важна нијанса на идејата дека поголемите училишта се повеќе склони кон масовно насилство со тоа што покажува дека стресот поврзан со губењето на личната поддршка дадена во помала заедница е тежина за учениците.

Студија објавена во 2016 година заклучува дека 22% од масовните убиства се извршени од луѓе кои страдаат од сериозна ментална болест, а 78% не. Оваа студија, исто така, заклучила дека многу луѓе со ментални болести не се впуштаат во насилство врз другите и дека повеќето насилни однесувања се должат на други фактори освен на ментална болест.

### Собирачи на неправда
Во есеј на *Нова Република* од 2015 година, авторот на *Колумбајн*, Дејв Кален, опишал подгрупа на училишни напаѓачи (и други масовни убијци) познати како „собирачи на неправда“ или луѓе кои „никогаш не забораваат, никогаш не простуваат [и] никогаш несе олабавуваат“ пред да удрат надвор. Есејот ја опишува и ја проширува работата на пензионираната профилистка на ФБИ, Мери Елен О'Тул, која објавила рецензирана статија во списанието на оваа тема. Во него се цитира и Гери Носнер, кој помогнал во создавањето и водењето на единицата за преговори за заложници на ФБИ, и служел како главен преговарач десет години.

### Теорија на насилни медиуми
Долго време се дебатира дали постои корелација помеѓу сторителите на пукање во училиште и видот на медиумите што тие ги користат. Популарен профил за училишни напаѓачи е некој што бил изложен или уживал да игра насилни видео игри. Сепак, овој профил многу истражувачи го сметаат за погрешен. Фергусон (2009) тврди дека поголемиот дел од напаѓачите во училиштата се млади мажи, кои се значително поагресивни од остатокот на населението. Мнозинството гејмери се исто така млади мажи.

Идејата за профилирање на напаѓачите во училиштата според видео игрите што ги играат потекнува од верувањето дека играњето насилни видео игри го зголемува нивото на агресивност на една личност, што пак може да предизвика луѓето да вршат екстремни акти на насилство, како што е пукање во училиште. Има малку или никакви податоци за поддршка на оваа хипотеза (Фергусон, 2009).

Некои истражувања за насилството во видео игри открива дека видео игрите имаат мало или никакво влијание врз агресијата. (Андерсон, 2004; Фергусон, 2007 и Спенсер, 2009)

### Озлогласеност или слава
[мини| Луѓе и свеќи пред училиштето за угостителство Каухајоки (во Каухајоки, [Финска) еден ден по пукањето во училиште во 2008 година.]]
Масовни пукања во земјите од англиското говорно подрачје често се случуваат временски блиску едно по друго. Во летото 1966 година, се појавиле две главни приказни на вестите: Ричард Спек убил осум жени во една ноќ во Чикаго, а Чарлс Витман застрелал и убил 15 луѓе од кулата на часовникот на Универзитетот во Тексас во Остин. Се смета дека ни двајцата не барале слава, но со новата клима на телевизиските вести, сепак ја добиле. Гледајќи го ова, 18-годишниот Роберт Бенџамин Смит купил пиштол и на 12 ноември 1966 година убил четири жени и едно мало дете во Розе-Мар колеџот за убавина во Меса, Аризона. „Сакав да станам познат, само сакав да си добијам име“, објаснил Смит. Тој се надевал дека ќе убие речиси десет пати повеќе луѓе, но пристигнал во кампусот на колеџот за убавина прерано. По апсењето, тој бил без каење, велејќи едноставно: „Сакав луѓето да знаат кој сум јас“. Тауерс (2015), открил мало, но значително зголемување на веројатноста за второ масовно пукање во рок од две недели после првото.

Сепак, потребна е многу повеќе работа со поголем обем на истраги, за да се разбере дали ова е реален феномен или не. Некои го припишуваат ова на однесувањето на копирање, што може да се поврзе со нивото на медиумска изложеност. Во овие копирани престрелки, често сторителите го гледаат напаѓачот од минатото како идол, па сакаат да извршат уште поуништувачко, убиствено пукање со надеж дека ќе добијат признание или почит. Некои масовни убијци ги проучуваат медиумските извештаи за претходните убијци.

### Преземање влијанија од литературата
Една од озлогласените книги, романот *Бес* од 1977 година на Стивен Кинг (напишан под псевдонимот Ричард Бахман), била поврзана со пет престрелки во училиштата и заложнички ситуации кои се случиле помеѓу 1988 и 1997 година, најновото од нив, пукањето во средното училиште Хит во 1997 година, на крајот влијаело врз одлуката на Стивен Кинг засекогаш да ја повлече книгата од печатење.

## Фреквентни трендови
десно|мини| Во 2007 година, студентот Сеунг-Хуи Чо убил 32 луѓе во кампусот на Вирџинија Тех.
Престрелките во училиштата се „модерен феномен“. Имало случаи на вооружени напаѓачи или бомбаши кои ги напаѓале училиштата во годините пред пукањето во Граничното средно училиште во Мозес Лејк, Вашингтон во 1996 година, „но тие биле од понизок профил“, според новинарот Малколм Гладвел во 2015 година. Конкретно во САД, најновиот тренд е надолен следејќи ги скоковите од 1990-тите години, но во исто време тие имаат тенденција кон поголема веројатност да бидат однапред смислени и извршени со строг план во умот.

Студијата на Универзитетот Нортистерн покажала дека „четири пати повеќе деца биле убиени во училиштата во раните 1990-ти отколку денес“.

На 27 август 2018 година, радиото НПР објавило дека извештајот на американското Министерство за образование, објавен претходно во таа година, за учебната 2015-2016 година вели дека „речиси 240 училишта ... пријавиле најмалку 1 инцидент со пукање поврзано со училиште“. Меѓутоа, кога радиото го истражувало ова „тврдење“, можело да потврди само 11 вистински инциденти.

## По региони
### Африка
Следното е список на инциденти со престрелки што се случиле во училиштата во Африка.

### Азија
Следува список на нинциденти со престрелки што се случиле во училиштата во Азија.

### Европа
Следува список на инциденти со престрелки што се случиле во училиштата во Европа.

### Канада
Оваа статија е наведена по хронолошки редослед и дава дополнителни детали за инцидентите во кои било пукано со огнено оружје во училиште во Канада, вклучително и инциденти со пукање во училиштен автобус. Масовните убиства во Канада се опфатени со Список на масакри во Канада.

### Мексико
Следува список на инциденти со престрелки што се случиле во училиштата во Мексико.

### Океанија
Следува список на инциденти со престрелки што се случиле во Океанија.

### Јужна Америка
Следува список на инциденти со престрелки што се случиле во училиштата во Јужна Америка.

### Соединети Американски Држави

десно|мини|244x244пкс| Жртви од пукање во Колумбајн на училиштен марш против оруженото насилство
Престрелките во училиштата се „уникатна американска криза“, според *[[Вашингтон пост]]* во 2018 година. Престрелките во училиштата се сметаат за „премногу американски“ феномен поради достапноста на огнено оружје во САД. Децата во училиштата во САД имаат активни вежби за стрелање. Според *[[USA Today]]*, во 2019 година „околу 95% од државните училишта имаат ученици и наставници кои практикуваат да се гушкаат во тишина, криејќи се од имагинарен напаѓач“.

Помеѓу масакрот во средното училиште Колумбајн во 1999 година во Колорадо и пукањето во основното училиште Сенди Хук во 2012 година во Конектикат, имало 31 престрелка во училишта во САД и 14 во остатокот од светот заедно. Помеѓу 2000 и 2010 година, броејќи ги инцидентите од 37 земји во кои некој бил повреден или убиен на училиште, со две или повеќе жртви, а не сметајќи ги „самоубиствата, убиствата надвор од кампусот, убиствата предизвикани од владини акции, војска, терористи или милитанти“, бројот на такви инциденти во САД бил за еден помалку отколку во другите 36 земји заедно; во огромното мнозинство на инциденти во САД, сторителите користеле пиштоли.

Федералната влада на Соединетите Американски Држави ги следи престрелките во училиштата, и како што е наведено погоре, извештајот на американското Министерство за образование, објавен претходно за учебната 2015-2016 година, вели дека речиси 240 училишта ... пријавиле најмалку 1 инцидент во кој имало пукање“. Радиото НПР независно го оценувале ова тврдење и потврдиле само 11 од 240 наведени инциденти. Решавањето на престрелките во училиштата во САД било отежнато со усвојувањето на Амандманот на Дики од Конгресот на Соединетите Американски Држави во 1996 година, кој наложил да не се користат средства од Центрите за контрола и превенција на болести „да се застапува или промовира контрола на оружјето“. Наместо тоа, Конгресот се потпира на независно истражување направено од непартиски организации за добивање податоци за оруженото насилство во САД.

Помеѓу масакрот во Колумбајн и пукањето во средното училиште Санта Фе во 2018 година во Тексас, повеќе од 214.000 ученици доживеале огнено насилство во 216 училишта, а најмалку 141 дете, воспитувачи и други луѓе биле убиени, и уште 284 биле повредени. 38% од учениците кои доживеале пукање во училиште биле Афроамериканци, иако Афроамериканските ученици биле 16,6% од училишната популација. Училиштата во најмалку 36 држави и округот Колумбија доживеале пукање.

Многу престрелки во училиштата во САД резултираат со една нефатална повреда. Видот на огнено оружје што најчесто се користи при пукање во училиштата во САД е пиштолот. Три престрелки во училиштата (масакрот во Колумбајн, масакрот во Сенди Хук и пукањето во средното училиште Паркленд во 2018 година во Флорида), ги даваат 43% од жртвите, а типот на огнено оружје што се користел во најсмртоносните училишни престрелки била пушката. Шаржерите со голем капацитет, што му дозволуваат на сторителот да испука десетици куршуми без да мора повторно да се наполни, биле користени во престрелките во Колумбајн и Сенди Хук.

70% од напаѓачите во училиштата биле на возраст под 18 години, со просечна возраст од 16 години. Повеќе од 85% од сторителите го набавиле огненото оружје од дома или од пријатели или роднини. Целните престрелки во училиштата, оние што се случувале на пример во контекст на расправија, биле трипати почести од оние што изгледале како неселективнои. Повеќето извршители на престрелки во училиштата не покажале знаци на ослабувачко ментално растројство, како што се психоза или шизофренија, иако повеќето масовни убијци обично имаат или покажуваат знаци на депресија. Од друга страна, асовниот убиец Ерик Харис речиси сигурно бил психопат, како што забележа ФБИ. Помеѓу масакрот во Колумбајн и 2015 година, „повеќе од 40 луѓе“ биле „обвинети за заговори во стилот на Колумбајн“, речиси сите биле бели машки тинејџери и речиси сите го проучувале нападот во Колумбајн или ги навеле сторителите на Колумбајн, Ерик Харис и Дилан Клеболд како инспирација.

Најмалку 68 училишта во кои имало пукање, во училиштето вработиле полицаец или чувар, во сите освен неколку, пукањето завршило пред какво било посредување. Чувари или други службени лица биле присутни за време на четири од петте инциденти со пукање во училиштата со најголем број мртви или повредени: Колумбајн, пукањето во средното училиште Сантана во 2001 година во Калифорнија, пукањето во средното училиште округот Маршал во Кентаки во 2018 година и Стоунмен Даглас.

#### Список на пукање во училиштата во САД
мини|Сторителите на масакрот во Колумбајн фатени на сигурносна камера
До 1 јануари 2023 година, десетте најсмртоносни престрелки во училиштата во САД од масакрот во средното училиште Колумбајн во 1999 година во Колорадо во кој биле убиени 13 се:

* Пукање во техничкото училиште Вирџинија  во 2007 година (33 мртви)
* Пукање во основното училиште Сенди Хук 2012 година во Њутаун, Конектикат (27 мртви)
* Пукање во основното училиште Роб во 2022 година во Увалде, Тексас (22 мртви)
* Пукање во средно училиште во Паркленд во 2018 година во Паркленд, Флорида (17 мртви)
* Пукање во средното училиште Санта Фе во 2018 година во Тексас (10 мртви)
* Пукање во колеџот Умпква во 2015 година во близина на Роузбург, Орегон (10 мртви)
* Пукање во Ред Лејк во Минесота во 2005 година (10 мртви)
* Пукање на Универзитетот Оикос во 2012 година во Оукленд, Калифорнија (7 мртви)
* Пукање на Универзитетот во Северен Илиноис во 2008 година (6 мртви)
* 2006 година пукање во западното училиште за рудници на никел во Барт Тауншип, округот Ланкастер, Пенсилванија (6 мртви)

Други престрелки во училиштата што се случиле во САД го вклучуваат пукањето од кулата на Универзитетот во Тексас во 1966 година во Остин, во кое биле убиени 16 лица, пукањето во средното училиште Сантана во 2001 година во Санти, Калифорнија, во кое биле убиени двајца; пукањето во средното училиште во округот Маршал во 2018 година во Бентон, Кентаки, во кое биле убиени двајца; и пукање во средно училиште Оксфорд во 2021 година во Оксфорд Тауншип, Мичиген, во кое биле убиени четворица.

#### Студии за пукање во училиштата во САД
Во текот на 1996 година, Центрите за контрола и превенција на болести заедно со Министерството за образование на САД и Министерството за правда на Соединетите Американски Држави, објавиле преглед на смртни случаи поврзани со училишта кои настанале како резултат на насилство, вклучително и експлицитно „смрт ненамерно поврзана со огнено оружје“, за учебните години 1992–1993 и 1993–1994 година. Втората студија (Андерсон; Кауфман; Симон 2001), продолжение од студијата од 1996 година, била објавена на 5 декември и го опфатила периодот 1994-1999 година.

Студија на американската тајна служба заклучила дека училиштата полагаат лажна надеж во физичката безбедност, кога треба да обрнат повеќе внимание на однесувањето на учениците пред нападот. Политиките за нулта толеранција и детекторите за метал „не се корисни“, откриле истражувачите на Тајната служба, бидејќи пукачите често не прават напор да го скријат оружјето. Истражувачите се фокусирале и на прашањата за потпирање на обучени полициски тимови, но се знае дека повеќето напади завршуваат пред да пристигне полицијата. Некорисно е и протерување на учениците за мали прекршоци, кога се знае дека тоа може да е искрата што некои од нив ги тера да се вратат на училиште со пиштол.

Во мај 2002 година, Тајната служба објавила извештај во кој се испитуваат 37 пукања во училишта во САД. Тие ги имале следните наоди:

* Инцидентите на насочено насилство во училиштето ретко биле ненадејни, импулсивни чинови.
* Пред повеќето инциденти, некој друг знаел за идејата или планот на напаѓачот да нападне.
* Повеќето напаѓачи не се заканувале на своите цели директно пред да го извршат нападот.
* Не постои точен или корисен профил на ученици кои учествувале во насилство во училиштата.
* Повеќето напаѓачи покажале некое однесување пред инцидентот што требало да предизвика загриженост кај другите или да укаже на потреба од помош.
* Повеќето напаѓачи имале тешкотии да се справат со значителни загуби или лични неуспеси. Освен тоа, многумина размислувале или се обиделе да се самоубијат.
* Многу напаѓачи се чувствувале малтретирани, прогонувани или навредени од други пред нападот.
* Повеќето напаѓачи имале пристап до оружје или користеле оружје пред нападот.
* Во многу случаи, други ученици биле вклучени во нешто.
* И покрај брзата реакција на органите за спроведување на законот, повеќето инциденти со пукање биле прекинати на друг начин, а не со интервенцијата на органите за спроведување на законот.

#### Во културата

##### Филм
Бројни филмови и ТВ емисии за пукање во училиште биле снимени и во САД и од меѓународни продуцентски компании. Филмовите *„[[Слон (филм од 2003)|Слон]]“, [[Треба да зборуваме за Кевин]]“, „[[Убаво момче (филм од 2010)|Убаво момче]]“ и „[[Исповед (филм од 2021)]]“* се фокусирани само на чинот или на последиците. Многу од емисиите како што се *„Криминални умови“, „Деграси: следната генерација“, „Закон и ред “ и [[Три Хил|„Три Хил“]] го* истражуваат злосторството во една епизода или го користат како заговор за околу половина сезона.

##### Музика
Калифорниската панк-рок група Офспринг имаат две песни за престрелките во училиштата во САД. Во „Излези и играј“ (1994), фокусот е на судирите со училишните банди, жалејќи се дека „[децата] добиваат оружје со најголема леснотија“. Во песната „Hammerhead“ од 2008 година, вооружен напаѓач од кампусот мисли дека е војник во воена зона.

Една од попровокативните песни што се појавиле од пукањето во средното училиште во Паркленд, Флорида биле „мислите и молитвите“ од алтернативниот уметник/ внук на рапер (роден Џордан Бенџамин). Песната е критика на политичарите кои ги испраќаат своите „мисли и молитви“ до жртвите на пукањето во средното училиште Стоунмен Даглас и други масовни престрелки, придружени со она што тој го гледа како постојан отпор кон законите за контрола на оружјето.

„I Don't Like Mondays“ од ирскиот њу вејв бенд The Boomtown Rats била директно инспирирана од пукањето во основното училиште во Кливленд во 1979 година.

#### Политичко влијание
Пукањето во училиштата и другите масовни убиства имаат големо политичко влијание. Владите разговараат за законите за контрола на оружјето. Исто така, создаден е училиштен прибор отпорен на куршуми, вклучувајќи ранци, клупи, панели на вратите отпорни на куршуми, и бели табли во училницата (или огласни табли) кои ги зајакнуваат ѕидовите или се лизгаат преку вратите за да ги одвратат куршумите. Националната асоцијација за пушки на Америка предложила да им се дозволи на наставниците да носат оружје на училишните терени како средство за заштита на себе и на другите како можно решение. Во 2018 година, 14 држави имаа најмалку една училишна област во која наставниците биле вооружени. Во државата Њујорк, потребна е писмена дозвола од училиштето за да се носи огнено оружје на училишна територија.

Поради политичкото влијание, ова поттикнало некои да извршат притисок за построги закони за контрола на оружјето. Во САД, Националната асоцијација за пушки се спротивставува на таквите закони, а некои групи повикале на помалку закони за контрола на оружјето, наведувајќи случаи на вооружени студенти кои ставиле крај на пукотниците и го запреле понатамошното губење на животи, и тврдејќи дека забраните за носење пиштол во училиштата не ги одвраќаат вооружените напаѓачи. Еден таков пример е масакрот во Мерказ Харав, каде напаѓачот бил запрен од студентот Јицак Дадон, кој го застрелал со неговото лично огнено оружје кое тој законски го носел скриено. На правниот факултет во Вирџинија, постои спорно тврдење дека тројца студенти извадиле пиштоли од своите автомобили и го запреле напаѓачот без да испукаат куршум. Исто така, во средното училиште во Мисисипи, заменик-директорот извадил огнено оружје од неговото возило, а потоа на крајот го запрел напаѓачот додека се возел од училиштето. Во други случаи, како што се пукањето во средните училишта Колумбајн и Ред Лејк, присуството на вооружен полицаец не помогнал ништо за да ги спречи убиствата.

## Полициска реакција и контрамерки
Анализата на пукањето во училиштето во Колумбајн и другите инциденти каде што првите реакции биле чекање помош, резултирало со променети препораки во врска со тоа што треба да прават случајните минувачи и оние кои први ќе се најдат среде настанот. Анализата на 84 случаи на масовно пукање во САД од 2000 до 2010 година покажала дека просечно време на доаѓање на полицијата било 3 минути. Во повеќето случаи тоа го надминува времето кога напаѓачот е ангажиран во убивањето. Иако непосредната акција може да биде крајно опасна, таа може да спаси животи кои би биле изгубени доколку луѓето вклучени во ситуацијата останат пасивни или полициската реакција се одложува додека не се распореди огромна сила. Се препорачува од страна на американското Министерство за домашна безбедност цивилите вклучени во инцидентот да преземат активни чекори за евакуација, криење или да му се спротивстават на пукачот, а поединечните службеници за спроведување на законот присутни или кои први пристигнуваат на местото на настанот да се обидат веднаш да стапат во контакт со сторителот. Во многу  примери, итна акција од цивили или органи за спроведување на законот спасила животи.

## Училишни контрамерки

### Вооружени училници

### Превентивни мерки
Поради зголемувањето на оружјето во САД, многу училишта и локални заедници ги земаат работите во свои раце обезбедувајќи им на младите ученици курсеви за безбедност од оружје за да ги освестат за опасностите што ги претставуваат овие предмети, исто така, за да спречат пукање во училиштата. Според студија на д-р Кетрин А. Фаулер, во Центрите за контрола и превенција на болести, просечно 1.297 деца годишно умираат (две деца на 100.000), а 5.790 се лекуваат од повреди предизвикани од пиштоли секоја година. Шест отсто од овие смртни случаи се случајни, 38 отсто се самоубиства, 53 отсто се убиства, а останатите 3 отсто се од законска интервенција или неутврдени причини. Огнено оружје повредува деца со стапка од 8 на 100.000 деца, но оваа стапка е веројатно значително повисока поради непријавените повреди.

Превентивната мерка предложена за запирање на пукањето во училиштата е насочена кон обезбедување на огнено оружје во домот. Во пукотницата во Спаркс, Невада на 21 октомври 2013 година загинале наставникот и напаѓачот, дванаесетгодишен ученик, а двајца тешко биле повредени. Пиштолот употребен во пукањето ученикот го зел од дома. Основното училиште Сенди Хук во Њутаун, средното училиште во Ред Лејк, Минесота во 2005 година и средното училиште Хит во Западна Падука, Кентаки во 1997 година, исто така, вклучувале легални пиштоли земени од дома.

Студија од 2000 година за складирање огнено оружје во САД покажала дека во домовите во кои живеат деца и имаат огнено оружје, 55% имаат едно или повеќе огнено оружје на отклучено место, 43% изјавиле дека чуваат пиштоли без заклучување на чкрапалото на отклучено место. Во 2005 година било направено истражување за практиките за складирање огнено оружје за возрасни во САД, кое покажало дека над 1,69 милиони млади под 18 години живеат во домови со наполнето и отклучено огнено оружје. Исто така, 73% од децата под 10 години кои живеат во домови со пиштоли изјавиле дека ја знаеле локацијата на огненото оружје на нивните родители.

Повеќето држави имаат закони дизајнирани да ги спречат децата да пристапат до огнено оружје. Секоја држава варира во степенот на сериозноста на овие закони. Најстрогите закони спроведуваат кривична одговорност кога малолетник ќе дојде до невнимателно складирано огнено оружје. Најслабите им забрануваат на луѓето директно да му даваат огнено оружје на малолетно лице. Исто така, постои широк опсег на закони кои спаѓаат помеѓу двете крајности. Еден пример е закон кој спроведува кривична одговорност за невнимателно складирано огнено оружје, но само кога малолетникот го користи огненото оружје и предизвикува смрт или сериозна повреда. Пример за послаб закон е закон кој спроведува одговорност само во случај на несовесно, свесно или намерно однесување од страна на возрасното лице.

Во 2019 година, Тајната служба на Соединетите Држави објавила анализа на насоченото насилство во училиштата, заклучувајќи дека најдобрата практика за превенција е формирањето „мултидисциплинарен тим за проценка на заканите, во врска со соодветните политики, алатки и обука“. Претходниот извештај објавен во 2018 година заклучил дека нема единствен профил на ученик-напаѓач и наместо тоа ја нагласува важноста на процесот на проценка на заканите. Опишаниот процес на проценка на заканите вклучува собирање информации за однесувањето на учениците, негативните или стресните настани и кои ресурси се достапни за ученикот да ги надмине тие предизвици.

### Контрамерки
Во 2015 година Југозападното средно училиште во Шелбивил, Индијана, било прикажано како веројатно „најбезбедното училиште во Америка“. Училиштето се користело како „Безбедно училиште предводник“ на можни контрамерки на активен стрелец.

* Сите наставници имаат копче за паника што ја алармира полицијата.
* Училниците имаат автоматско заклучување на вратите, а прозорците имаат „зацврстено надворешно стакло“ за да ги одвратат куршумите и физичкиот напад.
* Камерите, опишани како „воено одделение“, кои го пренесуваат видеото директно до Канцеларијата на шерифот на округот Шелби се поставени низ училиштето.
* Канистри за чад монтирани на покривот на ходниците може далечински да се испуштат за да се забави движењето на напаѓачот.

Други контрамерки вклучуваат алатки како што се загради на вратите, и системи за балистичка заштита.

Во 2019 година, средното училиште „Фрутпорт“ во Мичиген станало првото училиште во САД што било повторно изградено со бетонски бариери во ходниците за учениците да се скријат од куршуми. Би-би-си, исто така, известува дека „ходниците се закривени за да се спречи напаѓачот да има јасен видик при каков било потенцијален напад“. Училниците се редизајнирани за учениците полесно да се сокријат. Иако ова чини 48 милиони долари за обнова, Боб Шимониак, управител на средното училиште Фрутпорт, верува дека овие измени ќе станат дел од структурата на сите училишта во САД. „Тоа се дизајнерски елементи кои природно се дел од зградите за иднината.

## Последици
По искусувањето на заканата од пукање во училиште, како и промените во училиштето преку контрамерки, учениците продолжуваат да ја доживуваат траумата. Во неколку рецензирани статии за последиците по менталното здравје од пукањето во училиштата од Лоу и Галеа, покажано е дека масовните пукања можат да доведат до појава на посттрауматско стресно нарушување и континуирана депресија. Во градовите кои се дом на вакви настани, градот може да доживее континуирана параноја и претерано чувство на страв. Лоу и Галеа велат дека континуираното истражување е неопходно за прецизно да се утврдат точните ментални симптоми кои се јавуваат кај жртвите на пукање во училиштата.

## Наводи

## Надворешни врски

* БиБиСи времеплов за пукање во училишта во САД
* Водич за систем за оцена и управување со закани за учениците
* Ужасни школски пукања – слајдшоу од списанието Лајф
* School Shooters.info – база на информации и документи кои се однесуваат на училишни напаѓачи

Категорија:Пукање во училиште