Стаорец (хороскопски знак)

**Стаорец** или **глушец** (, , ) — прво од дванаесетте животни во кинескиот зодијак, дел од кинескиот календар.

Лицето родено со овој знак е родено во „Година на стаорецот“ (). Стаорецот го носи симболот на првата земска гранка  (*zǐ*), со која започнува повторливиот циклус од дванаесет години. Постои и месец на стаорецот и час на стаорецот (поточно двоен час, од 23:00 до 01:00 ч.). Годините на стаорецот се разликуваат по циклусот на небесни стебла, поради што имаме повторлив циклус од пет години на стаорецот во текот на 60-годишен период, и секоја година на стаорецот е поврзана со елемент: „петте фази“ се оган ( *хуо*), вода ( *шуеј*), дрво ( *му*), метал ( *ѓин*) и земја ( *ту*).

## Име
Кинескиот збор *шу* () значи глодач, но обично се применува за различни членови на таа група како стаорци и глувци, но може да се однесува и на полјанки, ’рчковци, леминзи, скокајглувци и многу други сродници.

## Прва година на стаорецот

Според кинеската трдиција, првата година е еквивалентна на 2637 г. п.н.е. Главниот министер на на првиот цар, нарчен Жолт Цар таа година го разработил шеесетгодишниот зодијачки циклус. Дел од ова постигнување е откривањето и вклопувањето на 19-годишниот Метонов циклус кој ги става во врска месечевите и сончевите датуми како дел од системот (користејќи престапни месеци).

## Годините и петте елементи

За луѓето родени во овие временски опсези се вели дека се родени во „Година на стаорецот“ и може да имаат еден од следниве елементни знаци:

## Месечев дом

Во традиционалната кинеска астрологија и астрономија небото е поделено на различни астеризми, наречени и кинески соѕвездија. Ова е послично на зодијакот во западната астрологија отколку циклусот од дванаесет животни. Ѕвездите долж еклиптичката рамнина се поделени на групи наречени Дваесет и осум домови. Се сметало дека Месечината секоја ноќ преоѓа од еден до друг дом (или „логор“), па затоа овие се нарекуваат и Месечеви домови. Овие домови се делат на четири групи (од по седум) и се поврзуваат со четирите духовни суштества. Стаорецот е во небесната област на мистичниот воин или Сјуенву (玄武), поконкретно во домот Су (虛), кој пак се поврзува со северот и најтемниот дел од зимата на северната полутопка. Су (虛) е горе-долу истоветен на ѕвездата Садалсууд, наречена и Бета Водолија).

## Час на стаорецот

Во стара Кина деноноќието било поделено на 12 двојни часови, секој од нив наречен по знак од кинескиот зодијак со слична симболика и астролошко значење. Првиот од овие часови е околу полноќта, односно од 23:00 до 01:00 ч., и наречен „Час на стаорецот“ или час *ѕе* ().

## Основни астролошки елементи

## Трката на животните

Популарна приказна за настанокот на зодијакот е онаа за трката приредена од митскиот Жаден Цар. Неговите советници избрале дванаесет кандидати, меѓу кои стаорецот и мачката. Мачката му побарала на глушецот да ја разбуди навреме за трката; но бидејќи не сакал конкуренција, стаорецот не ја разбудил и таа преспала. Огорчена, оттогаш мачката почнала да лови глодачи. Царот се зачудил што се појавиле само единаесет животни и им наредил на слугите да најдат уште едно животно, па тие ја довеле свињата. Стаорецот ја започнал трката свирејќи на флејта, седнат врз волот. Ова го воодушевило царот, и тој го ставил стаорецот да биде прво животно во зодијакот (волот го добил второто место бидејќи се согласил да го носи на грб).

## Поврзано
* Кинески зодијак
* Кинеска астрологија
* Кинеска митологија

## Наводи

## Библиографија
* Alston, Isabella and Kathryn Dixon (2014). *Chinese Zodiac*. (China: TAJ Books International) 
* Hale, Gill (2002). *The Practical Encyclopedia of Feng Shui*. New York: Barnes and Noble Books. 
* Wu, Zhonxian and Karin Wu (2014, 2016). *Heavenly Stems and Earthly Branches:TianGan DiZhi*. London and Philadelphia: Singing Dragon. 

## Надворешни врски

* Страница за стаорецот — Астромагазин 

Категорија:Кинески хороскопски знаци