Восток (поларна станица)

**Станица Восток** (, , што значи „Станица Исток“) е руски истражувачка станица во внатрешноста Земја на принцезата Елизабет, Антарктик. Основана од Советскиот Сојуз во 1957 година, станицата се наоѓа на јужниот Пол на Студената, со најниска веродостојно измерена природна температура на Земјата од { {convert|−89.2|C|F K|abbr=on}}. Истражувањето вклучува ледено јадро дупчење и магнетометрија. Восток (руски за *"исток"*) беше именуван по *[[Vostok (sloop-of-war)|Vostok]]*, водечкиот брод на Првата руска антарктичка експедиција со капетан од Фабијан фон Белингсхаузен. Станицата Белингсхаузен беше именувана по овој капетан (вториот брод, *[[Mirny (sloop-of-war)|Mirny]]*, со капетан од Михаил Лазарев, стана истоименик за [ [Станица Мирни]]).
## Опис
Истражувачката станица Восток е околу  од Географскиот јужен пол, на средината на источниот Антарктичкиот мраз.

Восток се наоѓа во близина на Јужен пол на непристапност и Јужен геомагнетен пол, што го прави едно од оптималните места за набљудување на промените во магнетосфера. Други студии вклучуваат актинометрија, геофизика, медицина и климатологија.

Станицата е на  над морско ниво и е една од најизолираните воспоставени истражувачки станици на континентот Антарктик. Станицата беше испорачана од Станица Мирни на брегот на Антарктикот. Станицата обично содржи 25 научници и инженери во лето. Во зима, нивниот број паѓа на 13.

Единствената постојана истражувачка станица сместена  подалеку на југ е станицата Амундсен-Скот, управувана од Соединетите Американски Држави на географскиот Јужниот Пол. Кинеската станица Кунлун е појужно од Восток, но е окупирана само во лето.

Некои од предизвиците со кои се соочуваат оние што живеат на станицата се опишани во книгите на Владимир Санин како што се „Новби на Антарктикот“ (1973), „72 степени под нулата“ (1975) и други.
## Историја

Станицата Восток е основана на 16 декември 1957 година (во текот на Меѓународната геофизичка година) од втората советска антарктичка експедиција и била управувана во текот на целата година повеќе од 37 години.

Во 1974 година, кога британските научници на Антарктикот извршија воздушно пробивање на мразот радар  открија чудни радарски отчитувања на локацијата, присуството на течно, слатководно езеро . Во 1991 година, Џеф Ридли, специјалист за далечинско набљудување со Лабораторија за вселенска наука Малард во Универзитетскиот колеџ во Лондон, раководеше со европски сателит наречен ERS-1 за да ја сврти својата високочестотна низа кон центарот на ледената капа на Антарктикот. Тоа го потврди откритието од 1974 година, но откритието дури во 1993 година беше објавено во *Весник за глациологија*. Вселенскиот радар откри дека подледничката површина на свежа вода е едно од најголемите езера во светот - и едно од околу 140 подглацијални езера на Антарктикот. Руските и британските научници го разграничија езерото во 1996 година со интегрирање на различни податоци, вклучително и набљудувања со радарски слики што продираат во воздух и радари во вселената алтиметрија. Езерото Восток лежи околу  под површината на централниот мраз на Антарктикот и зафаќа површина од .

Во 2019 година, руската влада започна со изградба на нова, модерна зграда на станица која ќе ги замени старите објекти. Изградбата на новиот објект заврши во Св. Петербург, ќе се транспортира до станицата Восток со брод, но континуираните одложувања го одложија завршувањето на новата станица не порано од 2023 година.

### Историски споменици
**Трактор на станицата Восток'': Тежок [[трактор]] АТТ 11, кој учествуваше во првиот [[Traverse (преглед)|траверс]] на југ [[Геомагнетен пол]], заедно со [[комеморативна плоча|плоча]] за да го одбележи отворањето на станицата во 1957 година, беше означена како [[Историски места и споменици на Антарктикот|Историско место или споменик]] (HSM 11) по предлогот на Русија до [[Антарктичкиот договор систем|Консултативен состанок на договорот за Антарктикот]].

**Зграда на комплексот за дупчење на професор Кудрјашов*': Зградата на комплексот за дупчење стои блиску до станицата Восток на надморска височина од . Изграден е во летната сезона 1983–1984 година. Под водство на професорот Борис Кудрјашов, беа добиени антички [[ледено јадро]] примероци. Зградата е означена како [[Историски локалитети и споменици на Антарктикот|Историско место или споменик]] (HSM 88), по предлогот на Русија до [[Систем на антарктички договор|консултативен состанок на антарктичкиот договор]].
==Клима==
Станицата Восток има [[клима на ледена капа]] (*EF*), со температури под нулата во текот на годината, типични како и за поголемиот дел од Антарктикот. Годишните врнежи се само  (сите се случуваат како снег), што го прави едно од најсушните места на [[Земјата]]. Во просек, станицата Восток добива 26 дена снег годишно. Исто така е едно од најсончевите места на Земјата, и покрај тоа што воопшто нема сонце помеѓу мај и август; има повеќе сончеви часови годишно дури и од најсончевите места во [[Јужна Африка]], [[Австралија]] и [[Арапскиот Полуостров]], каде што се приближуваат до оние од [[Сахара]] во [[Северен Африка]]. Восток има највисока вкупна сончева светлина за кој било календарски месец на Земјата, во просек од 708,8 сончеви часови во декември или 22,9 часа дневно. Исто така, има најниско сонце за кој било календарски месец, со апсолутен максимум од 0 сончеви часови месечно за време на поларната ноќ.
 
Од официјалните метеоролошки станици кои моментално работат, Восток е најстудена на земјата во однос на просечната годишна температура. Сепак, спорно е дека станицата Восток е најстудената позната локација на земјата. Сега неактивната станица „Плато“, сместенаво средишниот дел на [[Антарктичка Висорамнина|Антарктичката Висорамнина]], се верува дека забележала просечна годишна температура која била постојано пониска од онаа на станицата Восток во текот на 37-месечниот период кога била активна кон крајот на 1960-тите.


Восток е едно од [[Полот на студот|најстудените места на Земјата]]. Просечната температура на студената сезона (од април до септември) е околу , додека просечната температура на топлата сезона (од октомври до март) е околу .

[[најниска веродостојно измерена температура]] на Земјата од  беше во Восток на 21 јули 1983 година во 05:45 [[време во Москва]], што беше 07:45 за часовниот појас на Восток и 01:45 [[Координирано универзално време|UTC]] (Види *Список на временски записи''). Ова го надмина поранешниот рекорд на станицата од  на 24 август 1960 година. површина.

Најстуденото заладување на ветерот беше  на 24 август 2005 година со реална температура од .

Иако е непотврдено, објавено е дека Восток достигнал температура од  на 28 јули 1997 година.
Најтоплата забележана температура во Восток е , која се случи на 5 јануари 1974 година.

Најстуден месец бил август 1987 година со средна температура од , а најтоплиот месец бил декември 1989 година со просечна температура од .

Покрај екстремно ниските температури, други фактори го прават Восток едно од најтешките места на Земјата за живеење на луѓе:
*Речиси целосен недостаток на влага во воздухот.
*Просечна брзина на ветерот од , понекогаш искачувајќи се до .
*Недостатокот на кислород во воздухот поради неговата висока надморска височина на .
*Поголема јонизација на воздухот.
* поларна ноќ која трае приближно 120 дена, од крајот на април до средината на септември, вклучувајќи 85 континуирани денови цивилна поларна ноќ (т.е. премногу темна за читање, при што сонцето е повеќе од 6 степени под хоризонтот. )

Аклиматизација на такви состојби може да трае од една недела до два месеци и е придружена со главоболкаи, грчеви во очите, болки во увото, крвавење од носот, забележано гушење, ненадејно зголемување на крвен притисок, губење на сон, намален апетит, повраќање, болки во зглобовите и мускулите, артритис и губење на тежината од  (понекогаш и високо како ).
## Дупчење на ледено јадро

Во 1970-тите, Советскиот Сојуз проби сет од јадра длабоки . Тие се користени за проучување на составот на изотопот на кислородот на мразот, што покажа дека мразот од последниот глацијален период бил присутен под околу 400 метри длабочина. Потоа беа дупчени уште три дупки: во 1984 година, дупката 3G достигна конечна длабочина од 2202&nbsp;m; во 1990 година, дупката 4G достигна конечна длабочина од 2546&nbsp;m; и во 1993 година, дупката 5G достигна длабочина од 2755&nbsp;м; по краткото затворање, дупчењето продолжи во текот на зимата 1995 година. Во 1996 година беше запрено на длабочина 3623 m, по барање на Научниот комитет за истражување на Антарктикот кој изрази загриженост за можна контаминација на Езерото Восток . Ова ледено јадро, издупчено во соработка со Французите, произведе рекорд на минати услови на животната средина кои се протегаат наназад 420.000 години и опфаќа четири претходни глацијални периоди. Долго време тоа беше единственото јадро кое покрива неколку глацијални циклуси; но во 2004 година тоа беше надминато со јадрото EPICA, кое, иако е поплитко, покрива подолг временски распон. Во 2003 година, дупчењето беше дозволено да продолжи, но беше запрено на проценетото растојание до езерото од само 130&nbsp;м.

Античкото езеро конечно беше пробиено на 5 февруари 2012 година кога научниците престанаа да дупчат на длабочина од 3.770 метри и стигнаа до површината на подледничкото езеро.

кршлива зона е приближно помеѓу 250 и 750 m и одговара на Последниот глацијален максимум, со крајот на Холоцен климатски оптимум на или во близина на длабочина од 250 метри.

Иако јадрото на Восток достигна длабочина од 3623&nbsp;m, употребливите климатски информации не се протегаат толку далеку. Самото дно на јадрото е мраз повторно замрзнат од водите на езерото Восток и не содржи информации за климата. Вообичаените извори на податоци даваат информации за прокси до длабочина од 3310&nbsp;m или 414.000 години. Под ова има докази за деформација на мразот. Предложено е дека записот во Восток може да се продолжи до 3345&nbsp;м или 436.000 години, за да вклучи повеќе од интересниот период MIS11, со превртување на дел од записот. Ова потоа произведува запис во согласност со поновиот, подолг запис EPICA, иако не дава нови информации.

## Поврзано

* Злосторство на Антарктикот
* Список на истражувачки станици на Антарктикот
* Список на теренски кампови на Антарктикот
* Список на аеродроми во Антарктикот
* Езерото Восток
* Советска антарктичка експедиција
* Восток траверс
* Станица Конкордија
* Станица Амундсен-Скот на јужниот пол

## Наводи

## Насворешни врски

* Official website Arctic and Antarctic Research Institute 
* Vostok Station page
* Vostok average temperature data
* Vostok current met data
* Antarctic Connection article on Vostok Station
* COMNAP Antarctic Facilities
* COMNAP Antarctic Facilities Map

Категорија:Антарктички станици
Категорија:Ленд на принцезата Елизабета
Категорија:Русија на Антарктикот
Категорија:Советски Сојуз и Антарктик
Категорија:Историски локалитети и споменици на Антарктикот
Категорија:Установи во 1957 година на Антарктикот
Категорија:Временски екстреми на Земјата
Категорија:Историски места и споменици на Антарктикот