Западна мода во 1910-тите

**Модата од 1910-1919 година во западниот свет** се одликува со богат и егзотичен раскош во првата половина на деценијата за разлика од необичната практичност на облеките за време на Првата светска војна. Машките костуми биле облечени во манжетни до должина на глуждот. Фустаните продолжиле да се скратуваат од должина на подот до далеку над глуждот. Големо влијание врз модата во овој период имала добата на џез музиката.

### Женска мода

За време на раните години на 1910-тите, модерната силуета станала многу повеќе латирана, флуидна и мека отколку во 1900-тите. Кога била изведена балетската претстава *Шехеразада* во Париз во 1910 година, следувал период на манија за ориентализам. Дизајнерот Пол Пуаре бил еден од првите дизајнери кои го вовеле стилот во светот на модата. Движењето „*[[ар деко]]*“ започнало да се појавува во ова време и неговото влијание било видливо во дизајните на многу дизајнери од тоа време. Едноставните капи и турбани ги замениле стиловите на шамиите, популарни во 1900-тите години. Забележително е и дека првите реални модни ревии биле организирани во овој период, и тоа од страна на првиот женски кутриер Жана Пакен, која исто така била и вториот париски кутриер што отворила странски филијали во Лондон, Буенос Аирес и Мадрид.

#### Туники и фустани

Екстраваганциите на париските кутрири биле претставени во најразлични форми, но најпопуларната силуета во текот на целата деценија била долгата туника која се носела под фустанот. Во почетокот на периодот, линијата на половината била голема (веднаш под градата), одразено преку стиловите *Ампир* или *Директориум* од почетокот на 19 век. Туниката со должина на колкот се носела над тесни, драпетни фустани. До 1914 година, фустаните биле најшироки на колковите и многу тесни на глуждот. Овие фустани со ги правеле невозможни долгите чекори.

#### Корсети

Бидејќи жените започнале да стануваат поактивни со танцот и спортот, тие започнале и да ги отстрануваат своите корсети на забавите за да можат слободно да се движат. Како одговор на производителите на корсети, се продавал танчерскиот корсет, кој бил помалку ограничен, полесен и пофлексибилен. Со оваа промена жените требало да поседуваат повеќе видови на корсети бидејќи сите тие имале различни функции.

#### Прва светска војна

Променетите фустани за време на Првата светска војна биле диктирани повеќе по потреба отколку од мода. Бидејќи сè повеќе жени влегувале во работната сила, тие барале облека што им одговарала подобро за нивните нови активности. Социјалните настани биле одложени во корист на поинтензивните ангажмани и потребата да се жали поради зголемениот број мртви, посети на повредените или општата тежина на тоа време. Тоа значело дека потемните бои и поедноставните кројки станале норма во модата. Се појавил нов монохроматски изглед кој бил запознаен со младите жени во удобни околности. Женските фустани од овој период биле поедноставени и истите биле долги до потколеницата. Овој тренд бил наречен „*патриотски*“ и „*практичен*“.

Освен тоа, луѓето се облекувале помалку екстравагантно поради финансиските средства што биле наменети за воените напори. Според Ајлин Колар, Коко Шанел го забележала ова и вовела накит на костимот. Таа ги заменила скапите ѓердани со стакло или кристални монисти.


File:Women playing hockey outside Varsity Arena Toronto.jpg|1 – c. 1910
Image:Edith Lyle crop.jpg|2 – 1910
Image:HobbleSkirtPostcard.jpg|3 – c. 1911
File:Mode. Hattar. Modeplansch från 1911 - Nordiska Museet - NMA.0033994.jpg|4 - 1911
Image:Paquin3.jpg|5 – 1912
Image:Tatianacropped5.jpg|6 – 1912
Image:Manteau de Zibeline.jpg|7 – 1912
Image:Victoriaocampo.jpg|8




File:Lesoirtombe.jpg|1 – 1913–14
Image:The Black Hat.png|2 – 1914
Image:Fashion Plate 1914 Excursion Costume.jpg|3 – 1914
Image:Douglas Volk Artist's Daughter 1914.jpg|4 – 1914
Image:Woman in 1910s fashions.jpg|5 – 1914
Image:Woman in 1914 fashions.jpg|6 – 1914
Image:Irene Castle bobbed hair 1914.jpg|7 – 1914



Image:Mariainkimono1915.jpg|1 – 1915
Image:Gazette du Bon Ton fashion plate 1915 rain.jpg|2 – 1915
Image:Gladys Hulette - Motion Picture, July 1915.jpg|3 - 1915
Image:Evening dress by the Callot Soeurs, c.1915.jpg|4 – 1915
Image:La Femme Chic No. 84.jpg|5 – c.1915–16
Image:McCalls Magazine Fashion Print c 1916.jpg|6 – c. 1916
Image:Garment workers parading on May Day, New York.png|7 – 1916



Image:Conde nast fortuny.jpg|1 – 1917
Image:Irene Castle Summer Costume before 1917.jpg|2 – 1916–17 
Image:William Strang portrait Cynthia 1917.jpg|3 – 1917
Image:Irene Castle Shoe 1917.jpg|4 – 1917
File:East Indian turban in reseda crepe and multi-colored satin braid 1917.png|5 – 1917
File:Tasseled toque of Yo-San silk and chenille embroidery 1917.png|6 – 1917
File:Elzee 1917.png|7 – 1917
File:Fabric hat 1917.png|8 – 1917
File:Chinese and Spanish style notes 1917.png|9 – 1917
File:Glossy black and platinum gray 1917.png|10 – 1917
File:Fall1918womansfashions.jpg|11 - 1918
Image:Vogue fashion plate day dresses June 1919.jpg|12 – 1919
Image:Woman from 1919.jpg|13 – 1919
Image:Eaton's advertisement January 1919.JPG|14 – 1919 
Image:Lady of fashion 1919.jpg|15 – 1919


### Машка мода

Во принцип, стиловите останале непроменети од претходната деценија. Косата главно се носела кратко. Широките мустаќи често биле завиткани. Носењето на кратка коса, тренд што започнал околу почетокот на векот, продолжил и во текот на деценијата.

#### Палта, елек и панталони

Дневното палто продолжило да го заменува официјалното за повеќето неформални и полуформални прилики. Машката официјална облека се состоела од палто, елек и панталони. Панталоните биле со должина на глуждот. Блејзерот главно се носел за спортски или други обични активности. Јакната Норфолк останала модерна за стрелаштво. Утринското палто сè уште се носело за официјални пригоди во Европа и поголемите градови, во комбинација со шарени панталони. Најформалниот вечерен костум се состоел од палто со опашка и темни панталони. Најчесто белата кошула се носела под палтото. Во текот на студените периоди се носеле крзнени палта. Платните мантили во коленото и палтото со должина на теле беа носени во зима. Крзнените палта се носеле во најстудените климатски услови.


Image:August Macke - Bernhard Koehler.jpg|1 – 1910
File:Mensfashionsummer1911.jpg|2 - 1911
Image:Leopold von Kalckreuth - Porträt Alfred Lichtwark (1912).jpg|3 – 1912
Image:Malczewski-Portret Ludwika Żeleńskiego.jpg|4 – 1912
File:BenjaminSuitsNOLARiverfront1912.jpeg|5 – 1912
File:Mensshoestyle1913.jpg|6 - 1913
Image:Mens Overcoat and spats 1914.jpg|7 – 1914
Image:Wallace Beery (circa 1914).jpg|8 – c. 1914
File:Seasidefashionformen1915.jpg|9 - 1915
File:Manandhisdog1916.jpg|10 - 1916
File:Winterovercoatsformen1917.jpg|11 - 1917
File:Mensspringfashion1918.jpg|12 - 1918
File:Louisiana Five Contracts.jpg|13 – 1919
File:Edward Prince of Wales in Canada 1919.jpg|14 – 1919


### Детска облека

Детската мода во 1910-тите се развила во две различни насоки, секојдневно и формално облекување. Момчињата биле облечени во костуми со панталони, кои се протегале на коленото, а облеката на девојчињата започнала да станува помалку „*возрасна*“, бидејќи должините на здолништето биле скратени.

File:Anastasia.jpg|Големата војвотка Анастасија Николаевна, 1910
Image:Philip Burne-Jones Irene Spencer 1912.jpg|Портрет на Ирена Спенсер, 1912
File:New York City school children. 2 girls with shining faces, opening day.png|Њујорк, 1915


## Наводи

## Надворешни врски

*1910s Fashion Plates of men, women, and children's fashion from The Metropolitan Museum of Art Libraries
*Ladies' and Men's Evening Dress for the Ragtime Era 1910–1920 (vintage images)
* 

Категорија:Модата во 1910-тите