Хаплогрупа Q-M3

**Хаплогрупа Q-M3 (Y-DNA)** — хоплогрупа на ДНК на Y-хромозомот. Хаплогрупата Q-M3 е поткладот на Хаплогрупата Q-L54. Хаплогрупата Q-M3 претходно била позната како Хаплогрупа Q3; моментално Q-M3 е Q1b1a1a под Q1b-M346.

Во 1996 година, истражувачката група на Универзитетот Стенфорд, предводена од д-р Питер Андерхил, првпат ја откри SNP која требаше да стане позната како М3. Во тоа време, тој беше наречен DYS191. Подоцнежните студии го комплетираа генетскиот мост со тоа што утврдија дека Q-M3 е поврзан со населенијата што носат Q-M242 кои патувале низ Средна Азија до Источна Азија.

## Потекло и распространетост
Хаплогрупата Q-M3 е една од хаплогрупите на Y-хромозомот поврзана со домородните народи на Америка (над 90% од домородните луѓе во Месо и Јужна Америка). Денес, таквите лози вклучуваат и други гранки Q-M242 (Q-M346, Q-L54, Q-P89.1, Q-NWT01 и Q-Z780), гранки од хаплогрупата C-M130 (C-M217 и C-P39) и R-M207, кои речиси исклучиво се наоѓаат во Северна Америка. Хаплогрупата Q-M3 е дефинирана со присуството на (M3) еднонуклеотидниот полиморфизам. Q-M3 се случи на лозата Q-L54 пред приближно 10-15 илјади години додека преселбата во Америка беше во тек. Има одредена дебата за тоа на која страна од Беринговиот теснец се случила оваа мутација, но дефинитивно се случила кај предците на домородните народи на американскиот континент.

### Америка
Населенијата што носат Q-M3 се широко распространети низ Америка. Од откривањето на Q-M3, неколку поткладови на населенија кои носат Q-M3 се откриени и во Америка. Пример е во Јужна Америка каде некои населенија имаат висока преваленца на SNP M19 што го дефинира поткладот **Q-M19**. М19 е откриен кај 59% од амазонските мажи Тикуна и кај 10% од мажите од Вају. Поткладовите Q-M19 и Q-M199 се чини дека се единствени за јужноамериканските населенија и сугерираат дека изолацијата на населението, а можеби дури и образувањето на племиња започна веднаш по преселбата во Америка. Човекот Кеневик има Y хромозом кој припаѓа на најчестиот поткладот Q1b1a1a-M3 додека Анзиковиот Y хромозом припаѓа на малата лоза Q1b1a2-M971.

### Азија
Q-M3 е присутен во некои сибирски населенија во Азија. Не е јасно дали тоа се остатоци од основачката лоза или докази за назад преселби од Берингија во Источна Азија.

### Европа
Лозата Q-M3 не е откриена кај европското население.

### Распространетост на поткладот
**Q-M19** M19 Оваа лоза се наоѓа меѓу домородните јужноамериканци, како што се Тикуна и Вају. Потекло: Јужна Америка пред околу 5.000 до 10.000 години.

**Q-M194** Пронајден е само кај јужноамериканските населенија.

**Q-M199** Оваа лоза е пронајдена само кај јужноамериканските населенија.

**Q-PAGES104** Оваа лоза беше откриена од истражувачката група во Институтот Вајтхед предводена од д-р Дејвид К. Пејџ. Познати се само ограничени демографски информации.

**Q-PAGES131** Оваа лоза беше откриена од истражувачката група во Институтот Вајтхед предводена од д-р Дејвид К. Пејџ. Познати се само ограничени демографски информации.

**Q-L663** Оваа лоза е откриена од граѓански научници. Тој е поврзан со домородните населенија во Централно Мексико и е поврзан со Отомиите (*Хнахнус,* како што се самоидентификуваат) од Идалго, Мексико (Gómez et al, 2021). Татковската линија на Q-L663 била образувана околу 550 п.н.е. Човекот кој е најновиот заеднички предок на оваа линија се проценува дека е роден околу 1250 година од нашата ера. Опсежните истражувања за оваа хаплогрупа се спроведуваат од членовите на Генеалошкото друштво на Ново Мексико, со најмалку 16 NGS Y-DNA тестови од 2023 година. Најраните познати генеалошки записи за потомок Q-L663 биле за човек по име Николас де Еспиноза, роден во Вилата де лос Лагос, Нуева Галиција, Мексико, *кој е роден околу 1673 година.*

### Гомез, Р., Вилар, МГ, Мераз-Риос, м-р, Велиз, Д., Зунига, Г., Хернандез-Тобијас, ЕА, Фигуероа-Корона, М., Овингс, АС, Гајески, ЈБ, Шур, ТГ, (2021).
**Q-SA01** Оваа лоза беше откриена од истражувачката група предводена од д-р Теодор Г. Шур.

**Q-L766** Оваа лоза ја откриле граѓански научници. Тоа може да биде поврзано со домородните населенија во југозападниот дел на САД и Мексико.

**Q-L883** Оваа лоза е откриена од граѓански научници.

**Q-L888** Оваа лоза е откриена од граѓански научници.

## Поврзани СНП
Q-M3 е дефиниран со SNPs M3 и L341.2.

## Популарна култура
Таткото на американската глумица Џесика Алба, кој има мексиканско потекло, припаѓа на Хаплогрупата Q-M3. Нејзиниот татко учествуваше во генеалошката серија на Хенри Луис Гејтс *[[Наоѓање на вашите корени|„Наоѓајќи ги своите корени“]]*.

### Y-DNA Q-M242 поткладови

### Филогенетско дрво

## Наводи

## Надворешни врски

* Проектот за американски Индијанци на Y-DNA Хаплогрупа Q1a3a
* Проектот Y-DNA Haplogroup Q
* Дознајте за Y-DNA Haplogroup Q

Категорија:Човечки Y-ДНК хаплогрупи