Генетска историја на Блискиот Исток

[мини| Анализа на главна компонента на различни популации, вклучувајќи го и [Среден Исток|Блискиот Исток]]
**Генетската историја на Блискиот Исток** е предмет на истражување во областа на геномијата на човечката популација, археогенетиката и блискоисточните проучувања. Истражувачите користат Y-ДНК, мтДНК и други автосомни ДНК за да ја идентификуваат генетската историја на античките и современите популации на Египет, Персија, Месопотамија, Анадолија, Арабија, Левант и други области.

## Историја
Случувањата во секвенционирањето на ДНК во 1970-тите и 1980-тите им овозможиле на истражувачите алатки потребни за проучување на човековите генетски варијации и генетиката на човечката популација за да ги откријат основните популации на современите групи луѓе и човечките миграции.

Во 2005 година, National Geographic го лансирала т.н. Географскиот проект, предводен од 12 истакнати научници и истражувачи, за проучување и мапирање на историските модели на миграција на луѓето преку собирање и анализа на примероци од ДНК од стотици илјади луѓе од целиот свет.

## Египет
Различни ДНК иследувања откриле дека фреквенциите на генетските варијанти на северноафриканските популации се средни помеѓу оние на Блискиот Исток, Африканскиот Рог, Јужна Европа и Потсахарска Африка.

Проучувањето на Луис и сор (2004) спроведено на примерок од 147 современи Египќани покажало дека машките хаплогрупи се E1b1b (36,1%, претежно E-M78), J (32,0%), G (8,8%), T (8,2%) ), и R (7,5%). Студијата покажала дека „*Египетските фреквентни распространетости [[Y хромозом|на NRY]] се смета дека се многу послични на оние на [[Среден Исток|Блискиот Исток]] отколку на која било потсахарска африканска популација, што укажува на многу поголема [[Евроазија|евроазиска]] генетска компонента... Кумулативната фреквенција на типичните потсахарски лози ( A, B, E1, E2, E3a и E3b*) е 9% во Египет... додека хаплогрупите со евроазиско потекло (групи C, D и F–Q) сочинуваат 59% [во Египет]*“.  Круцијани и сор. (2007) сугерирале дека E-M78, E1b1b доминантен потклад во Египет, потекнува од „Североисточна Африка“, со коридор за двонасочни миграции помеѓу североисточна и источна Африка (најмалку 2 епизоди помеѓу 23,9-17,3 кј и пред 18,0-5,9 кј), трансмедитеранските миграции директно од северна Африка во Европа (главно во последните 13,0 киа) и течеле од североисточна Африка кон западна Азија помеѓу 20,0 и 6,8 киа. Исто така, авторите ја идентификувале фреквенцијата на поткладот E-M78 меѓу современите популации во североисточниот африкански регион, што во студијата се однесувало на групите примероци во Либија и Египет. Круцијани и неговите соработници исто така, предложиле дека E-M35, родителскиот клад на E-M78, потекнува од Источна Африка за време на палеолитот и последователно се проширила во регионот на Египет.

Проучувањето на мтДНК од 2004 година на 58 горноегипетски индивидуи опфатило 34 лица од Гурна, мала населба на ридовите спроти Луксор. 34-те лица од Гурна ги изложиле хаплогрупите: M1 (6/34 лица, 17,6%), H (5/34 лица, 14,7%), L1a (4/34 лица, 11,8%) и U (3/34 лица, 8,8 %). Фреквенцијата на хаплотипот М1 кај индивидуите Гурна (6/34 индивидуи, 17,6%) е слична на онаа забележана кај етиопската популација (20%), заедно со западноевроазиската компонента различна во распространетоста на хаплогрупата кај индивидуите Гурни. Сепак, хаплотиповите М1 од индивидуите Гурни покажале мутација што не е присутна кај етиопската популација; додека оваа мутација била присутна кај индивидуи со хаплотип без М1 од Гурна. Египќаните од долината на Нил не ги покажале карактеристиките што ги покажале поединците Гурна. Резултатите од проучувањето сугерираат дека примерокот од индивидуите Гурна задржале елементи на генетска структура на предците од источноафриканската популација на предците, карактеризирана со висока фреквенција на хаплогрупата М1. Друга студија на мкДНК од 2004 година ги прикажа примероците од поединците Гурна и ги групира заедно со етиопските и јеменските групи, помеѓу групите примероци од Блискиот Исток и другите африкански.

Генетското проучување од 2005 година открило блиски афинитети на источните потсахарски популации со Египет во филогенетските дрвја преку анализа на кратките секвенци на ДНК. Авторите сугерирале дека влијателната улога на реката Нил служела како миграциски пат и агент на генетскиот проток што придонела за денешна хетерогеност во Египет.

Студијата на Ареди и неговите соработници, кои анализирале 275 примероци од пет популации во Алжир, Тунис и Египет, како и објавени податоци од мароканските популации, сугерира дека северноафриканскиот модел на Y-хромозомска варијација, вклучително и во Египет, е во голема мера од неолитско потекло. Проучувањето ги анализирало северноафриканските популации, вклучувајќи ги североегипќаните и јужноегипќаните, како и примероците од Јужна Европа, Блискиот Исток и потсахарска Африка, и ги открила следните заклучоци за варијацијата на машката лоза во Северна Африка: „*Кладовите кои се најзастапени во Северна Африка се разликуваат од оние во регионите на непосредниот север и југ: Европа и потсахарска Африка... две хаплогрупи доминираат во Северна Африка, заедно сочинуваат речиси две третини од машките лози: E3b2 и J* (42% и 20%, соодветно). J ги достигнува своите највисоки фреквенции на Блискиот Исток*“.

Кејта (2008) испитал објавена база на податоци за Y-хромозомот на афро-азиските популации и открил дека клучната лоза E-M35 / E-M78, поткладот на хаплогрупата Е, била споделена помеѓу популациите во место на оригиналните египетски говорници и современите кушитски говорници од Африканскиот Рог. Овие лози се присутни кај Египќаните, Берберите, кушитски говорители од Африканскиот Рог и семитските говорители на Блискиот Исток. Тој истакнал дека варијантите се наоѓаат и на Егејот и на Балканот, но потеклото на поткладот М35 е во Источна Африка, а нејзините клади биле доминантни во јадрото на популациите што зборуваат афро-азиски, кои вклучуваат кушитски, египетски и берберски групи, во спротивно на тоа, семитските говорници покажале пад на фреквенцијата од запад кон исток во регионот Левант-Сирија. Кејта идентификувал високи фреквенции на М35 (> 50%) кај популациите Омоти, но изјавил дека ова произлегува од мал, објавен примерок од 12. Кејта, исто така, напишал дека мутацијата PN2 ја споделуваат лозата M35 и M2 и овој дефиниран клад потекнува од Источна Африка. Тој заклучил дека „*генетските податоци даваат профили на популација кои јасно укажуваат на мажјаци со африканско потекло, за разлика од тоа што имаат азиско или европско потекло*“, но признал дека биолошката разновидност не укажува на некој специфичен сет на бои на кожата или црти на лицето бидејќи популациите биле предмет на микроеволутивни притисоци.

Проучувањето на Холфелдер и неговите соработници (2017) анализирале различни популации и откриле дека Коптите и Египќаните покажале ниски нивоа на генетска диференцијација и пониски нивоа на генетска разновидност во споредба со североисточните африкански групи. Коптите и Египќаните покажале слично ниво на европско/блискоисточно потекло (се проценува дека Коптите имаат 69,54% ± 2,57 европско потекло, а Египќаните со 70,65% ± 2,47 европско потекло). Проучувањето заклучило дека Коптите и Египќаните имаат заедничка историја поврзана со помали димензии на популацијата и дека однесувањето во анализите на примеси е во согласност со заедничкото потекло помеѓу Коптите и Египќаните и/или дополнителен генетски нанос кај Коптите.

Генетска студија објавена во „*European Journal of Human Genetics“* (2019) покажала дека северноафриканците (вклучувајќи ги и Египќаните) од примерок од глобално население од 164 се тесно поврзани со Европејците и западноазијците, како и со југозападните Азијци. Сепак, авторите признале дека резултатите од студијата, во која бил прикажан панелот 55 AINSP, ќе имаат дополнителна тежина доколку се добијат понатамошни опсежни проучувања за населението од Мароко, Тунис и Египет бидејќи биле вклучени само девет примероци од населението за да го претставуваат северноафриканскиот регион.

### Антички Египќани
Контаминација од ракување и упад од микроби создаваат пречки за обновување на античката ДНК. Следствено, повеќето ДНК иследувања се спроведени на современите египетски популации со намера да се запознаат со влијанијата на историските миграции врз населението во Египет.

Во 1993 година, било спроведена истражување на антички мумии од 12-тата династија, која идентификувала повеќе линии на потекло, од кои некои потекнуваат од Потсахарска Африка, но други лози не биле идентификувани.

Во 2010 година, Хавас и соработниците презеле детални антрополошки, радиолошки и генетски истражувања како дел од проектот за семејството на кралот Тутанкамон. Целите вклучувале обид за утврдување на семејните односи меѓу 11 кралски мумии на Новото Кралство, како и истражување за патолошки карактеристики, вклучувајќи потенцијални наследни нарушувања и заразни болести. Во 2012 година, Хавас и неговите соработници презеле антрополошка, форензичка, радиолошка и генетска студија на мумиите од 20-тата династија на Рамзес III и непознат маж кои биле пронајдени заедно.

Во 2012 година, мумиите од 20-тата династија на Рамзес III и друга мумија, наречена „Непознат човек Е“ за која се верува дека е синот на Рамзес III, Пентавер, биле анализирани од Алберт Зинк, Јехија Гад и тим истражувачи под Захи Хавас, тогашен генерален секретар на Врховниот совет на Антиквитети, Египет. Анализите на генетското сродство откриле идентични хаплотипови во двете мумии користејќи го предвидувачот на хаплогрупата Whit Athey, предвидена е Y хромозомската хаплогрупа E1b1a (E-M2). Во 2012 година, ДНК племињата проучувале 8 пара STR слотови, споредувајќи ја ДНК од Долината на кралевите со современите популации. Резултатите покажале дека автосомните STR профили на мумиите од периодот Амарна биле најчести кај современите популации во неколку делови на Африка. Овие резултати се засноваат на 8-те STR маркери за кои се тестирани овие фараонски мумии, иако резултатите не мора да укажуваат на исклучиво африканско потекло. Според историчарот Вилијам Стиблинг и археологот Сузан Н. Хелфт, спротивставената ДНК анализа на неодамнешните генетски примероци, како што се кралските мумии Амарна, довеле до недостаток на консензус за генетскиот состав на древните Египќани и нивното географско потекло.
лево|мини|396x396пкс| Од десно кон лево: Египќанец, Асирец, Нубиец и Либиец од гробот на Сети I
Во 2013 година, *Nature* го објавил објавувањето на првата генетска студија која користи секвенционирање на следната генерација за да ја утврди лозата на предците на поединец од Стариот Египет. Истражувањето го предводеле Карстен Пуш од Универзитетот во Тибинген во Германија и Рабаб Каират, кои ги објавиле своите наоди во *Журналот за применета генетика*. ДНК била извлечена од главите на пет египетски мумии кои биле сместени во институцијата. Сите примероци се датирани помеѓу 806 п.н.е. и 124 година од нашата ера, временска рамка која одговара на доцниот династички период. Истражувачите забележале дека една од мумифицираните индивидуи најверојатно припаѓале на мтДНК хаплогрупата I2, мајчина клада за која се верува дека потекнува од Западна Азија.

Во проучувањето од 2017 година објавено во Nature, биле добиени три древни египетски мумии кои опфаќаат околу 1.300 години египетска историја од доцното Ново Кралство до римскиот период. Проучувањето користело 135 современи египетски примероци. Двајца од тројцата древни Египќани биле доделени на хаплогрупата Ј и еден на хаплогрупата E1b1b1 и двата се носат од современите Египќани. Анализите на древните египетски примероци откриле повисоки афинитети со блискоисточните популации во споредба со современите Египќани, најверојатно поради зголемувањето на африканската компонента за 8% што се случило претежно во последните 2000 години. „*Генетскиот континуитет меѓу античките и современите Египќани не може да се исклучи и покрај овој понов потсахарски африкански прилив, додека континуитетот со современите Етиопјани не е поддржан*“. Авторите забележале дека древните египетски примероци биле добиени од една местоположба и можеби не се репрезентативни за целиот древен Египет. Тие изјавиле дека ќе бидат потребни повеќе генетски студии за мумифицираните остатоци од јужен Египет и Судан за да се постигне убедлив став. Гурдин, Анселин и Кејта ја критикувале методологијата на студијата на Шунеман и неговите соработници и тврделе дека потсахарските „*генетски афинитети*“ може да се припишат на „*раните доселеници*“ и „*релевантните потсахарски генетски маркери*“ не соодветствуваат со географијата на познатите трговски патишта". Сепак, една последователна студија во 2022 година зела примероци од шест различни локации за ископување по целата должина на долината на Нил, опфаќајќи 4000 години од египетската историја и 18 висококвалитетни митохондриски геноми кои биле реконструирани за кои авторите тврделе дека ги поддржуваат резултатите од претходната студија ај Абусир ел-Мелек. Во 2023 година, Кристофер Ехрет ги критикувал заклучоците од студијата од 2017 година, која предложила дека древните Египќани имале левантска позадина заснована на недоволно земање примероци и „пристрасно“ толкување на генетските податоци.

Во 2018 година, гробот на двајца Египќани со висок статус, Нахт-Анх и Кнум-Нахт бил откриен од Сер Вилијам Флиндерс Петри и Ернест Мекеј во 1907 година. Нахт-Анк и Кнум-Нахт живееле за време на 12-тата династија (1985–1773 п.н.е.) во Средеб Египет и биле на возраст од 20 години. Нивниот гроб бил целосно непречен пред неговото ископување. Секоја мумија има различна физичка морфологија и во ДНК анализата на Универзитетот во Манчестер, разликите помеѓу СНП на хромозомот Y укажуваат на различни татковски лози, заклучувајќи дека Нахт-Анх и Кнум-Нахт биле полубраќа, но секвенците на хромозомот Y не биле доволно целосни за да се утврди татковска хаплогрупа. Идентитетите на SNP биле конзистентни со мтДНК хаплогрупата M1a1 со 88,05-91,27% степен на доверба, со што се потврдува африканското потекло на двете индивидуи.

Во 2020 година, Јехија Гад и другите истражувачи од тимот Хавас објавиле резултати од анализа на митохондриски и Y-хромозомските хаплогрупи на неколку мумии од 18-та династија, вклучувајќи го и Тутанкамон, во списанието Human Molecular Genetics, том 30, број 21, март 20, R1, Страници R24–R28, Резултатите биле искористени за да се обезбедат информации за филогенетските групи на членовите на неговото семејство и нивното присуство меѓу пријавените современи податоци за египетското население. Анализата ги потврдила претходните податоци за потеклото на Тутанкамон со повеќекратни контроли кои ги потврдуваат сите резултати. Сепак, специфичната клада на R1b не била одредена и профилите за Тутанкамон и Аменхотеп III биле нецелосни, а анализата дала различни бројки на веројатност и покрај тоа што имало усогласени резултати од алели. Бидејќи односот на овие две мумии со мумијата KV55 било претходно потврден во претходната студија, предвидувањето на хаплогрупата на двете мумии може да се изведе од целосниот профил на податоците за KV55. Предложената братска врска помеѓу родителите на Тутанкамон, Ехнатон и мумијата позната како „*помладата дама*“ (KV35YL) е дополнително поддржана.

Во 2022 година, Кејта анализирал 8 податоци за кратки тандемски локуси (STR) објавени како дел од овие студии од Хавас и неговите соработници. Користејќи ги овие три опции, Кејта заклучил дека студиите покажале дека „мнозинството имаат афинитет со „ потсахарските“ Африканци во една анализа. Сепак, Кејта предупредил дека тоа не значи дека на кралските мумии „*немале други припадности*“ за кои тој тврди дека биле замаглени во типолошкото размислување. Кејта понатаму додал дека различните „*податоци и алгоритми може да дадат различни резултати*“, што ја одразува сложеноста на биолошкото наследство и поврзаното толкување.

Крвната група и земање примероци од ДНК на древните египетски мумии се малку; сепак, едно проучување од 1982 година за типот на крв на династичките мумии покажало дека фреквенциите на АБО се најслични на современите Египќани. Распределбата на крвната група АБО покажува дека современите Египќани формираат сестринска група со северноафриканските популации, вклучувајќи ги Берберите, Нубијците и жителите на Канарските Острови.

## Иран

### Врски до халколитска Анадолија
Проучувањтео од 2017 година ја анализирало автосомната ДНК и геномот на ирански примерок од железното време земен од Тепе Хасанлу (Хасанлу, датиран од 971-832 п.н.е.) и открил дека има блиски афинитети со халколитска северозападна Анадолија поединец од Кумтепе, дури и поблиска од Иранците од неолитот. Ова имплицира мешање помеѓу античките популации на Иран и Анадолија.

### Гилаци и Мазандерани
Генетско истражување во 2006 година било спроведено од Насиџе и неговите соработници на северноиранските популации на Гилаците и Мазандарините, кои се протегаат на југозападниот брег на Каспиското Море, до границата со соседен Азербејџан. Гилаците и Мазандарите сочинуваат 7% од иранското население. Студијата сугерира дека нивните предци потекнуваат од регионот на Кавказ, можеби преместувајќи ја претходната група во јужниот дел на Каспиското Море. Лингвистичките докази го поддржуваат ова сценарио, со тоа што јазиците на Гилаците и Мазандарините (но не и другите ирански јазици) споделуваат одредени типолошки карактеристики со кавкаските јазици, а особено со јужнокавкаските јазици. Имало анализирани обрасци на варијации на мтДНК и Y хромозомот во Гилаците и Мазандарините.

Врз основа на секвенците мтДНК HV1 тестирани од Насидзе и соработниците., Гилаците и Мазандарините најмногу личат на нивните географски и јазични соседи, имено на другите ирански групи. Сепак, нивните типови на Y хромозом најмногу наликуваат на оние кои се наоѓаат во групи од Јужен Кавказ. Сценариото што ги објаснува овие разлики е јужнокавкаското потекло за предците на Гилаците и Мазандарините, проследено со навлегување на жени (но не и мажи) од локалните ирански групи, веројатно поради патрилокалитет. Имајќи предвид дека и мтДНК и јазикот се пренесуваат од мајката, инкорпорирањето на локални Иранки би резултирало со истовремена замена на кавкашките предци и мтДНК типови на Гилаците и Мазандарините со нивниот сегашен ирански јазик и типови мтДНК. Истовремената замена на јазикот и мтДНК може да биде поопшт феномен од претходно препознаен.

Групите Гилаците и Мазандарините спаѓаат во голем кластер кој се состои од популации од Кавказ и Западна Азија и се особено блиски до групите од Јужен Кавказ - Грузијци, Ерменци и Азербејџанци. Иранците од Техеран и Исфахан се наоѓаат подалеку од овие групи.

### Ирански Азербејџанци
Компаративната студија од 2013 година за целосната разновидност на митохондриската ДНК кај Иранците покажала дека Иранските Азери се повеќе поврзани со народот на Грузија, отколку со другите Иранци (како Персијците), додека Персијците, Ерменците и Кашкаите од друга страна биле повеќе поврзани едни со други. Понатаму, се покажало дека севкупно, комплетната анализа на секвенцата на мтДНК открила екстремно високо ниво на генетска разновидност кај проучуваните ирански популации што е споредливо со другите групи од Јужен Кавказ, Анадолија и Европа. Истото истражување од 2013 година понатаму забележало дека „резултатите од анализите на AMOVA и MDS не поврзуваат ниту една регионална и/или јазична група на популации во регионот на Анадолија, Кавказ и Иран, што укажува на силен генетски афинитет на Индоевропските Персијци и кои зборуваат турски Кашкајци, со што се сугерира нивното потекло од заеднички генски базен на предците на мајката. Студијата исто така забележува дека „Вреди да се истакне позицијата на Азербејџанците од регионот на Кавказ, кои и покрај нивното наводно заедничко потекло со иранските Азербејџанци, се групираат сосема одделно и заземаат средна позиција помеѓу Азербејџанците/Грузијците и Турците/Иранците“. Резултатите од мтДНК од примероците севкупно во просек наликуваат на оние пронајдени во соседните региони на Кавказ, Анадолија и во помала мера (Северна) Месопотамија.

Меѓу најчестите лози на мтДНК во нацијата, имено U3b3, се смета дека е ограничена на популациите на Иран и Кавказ, додека под-кластерот U3b1a е вообичаен во целиот регион на Блискиот Исток.

## Ирак

### Врски до Јужна Азија
Иследување од 2013 година засновано на ДНК извлечена од забни остатоци на четири лица од различни временски епохи (200–300 н.е., 2650–2450 п.н.е., 2200–1900 п.н.е.) откопана во Тел Ашара (античка Терка, во современа Сирија) и Тел Масаик (антички Кар-Асурнасирпал) сугерирало „можна“ генетска врска помеѓу некои луѓе од бронзеното време на Месопотамија и Северна Индија. Овие врски биле пронајдени само кај мал број луѓе, при што огромното мнозинство остатоци од Месопотамија имаат локална ДНК од Западна Азија, и веројатно се должат на трговските врски меѓу Западна и Јужна Азија. Студијата од 2014 година, која се проширува на студијата од 2013 година и се базира на анализа на 15751 примероци на ДНК, доаѓа до заклучок дека „*хаплогрупите M65a, M49 и/или M61 што носат древни Месопотамијци можеби биле трговци од Индија*“.

### Асирци
Во книгата *„Историјата и географијата на човечките гени“* од 1995 година, авторите напишале дека: „*[[Асирци]]те се прилично хомогена група на луѓе, за која се верува дека потекнуваат од земјата на стара Асирија во северен Ирак, и Античка Месопотамија воопшто[...] се христијани и се искрени потомци на нивните древни имењаци*“. Во едно проучување од 2006 година на ДНК на хромозомот Y на шест регионални популации, вклучувајќи ги, за споредба, Асирците и Сиријците, истражувачите откриле дека „*двете семитски популации (Асирците и Сиријците) се многу различни едни од други според обете [ компаративни] оски. Оваа разлика поткрепена и со други методи на споредба укажува на слабиот генетски афинитет меѓу двете популации со различни историски судбини*“.

Студија од 2008 година за генетиката на „*старите етнички групи во Месопотамија*“, вклучувајќи 340 субјекти од седум етнички заедници („Овие популации вклучувале Асирци, Евреи од Ирак (Мизрахи), Персиски Зороастријци, Ерменци, Арапи и Туркмени (што ги претставуваат етничките групи од Иран, ограничени од правила на нивната религија), и ирачкото и кувајтското население од Ирак и Кувајт.“) открило дека Асирците се хомогени во однос на сите други етнички групи земени во студијата, без оглед на верската припадност.

### Мочуришни Арапи
Проучувањето објавено во 2011 година, кое ја разгледува врската помеѓу ирачките мочуришни Арапи и древните Сумери, заклучиило дека „современите мочуришни Арапи од Ирак имаат мтДНК и Y хромозоми кои (како оние на Асирците) се претежно од месопотамиско потекло. Затоа, одредени културни карактеристики на области како што се одгледувањето на водни биволи и одгледувањето ориз, кои најверојатно биле воведени од Индискиот Потконтинент, само маргинално влијаеле на генскиот фонд на автохтоните луѓе во регионот од јужен Ирак имплицира дека, доколку мочуришните Арапи се потомци на древните Сумери, исто така Сумерите не биле од индиско или јужноазиско потекло“. Истата студија од 2011 година, кога се фокусирала на генетиката на народот Мадани во Ирак, ги идентификувала хаплотиповите на хромозомот Y што ги споделуваат мочуришни Арапимочуришните Арапи, многу Ирачани што зборуваат арапски, Асирци, ирачки Евреи и Мандејци „*поддржуваат заедничка локална позадина*“.

## Левант
мини|Арапски Полуостров/источноафрикански компоненти

Левантинска компонента на предцитеДруги компоненти
мини|Анализа на главната компонента на целиот геном на светските популации со кластерот Левант засенчен во розова боја

### Период на халколит и бронзено доба
Истражувањата од 2018 година анализирала 22 од 600 луѓе кои биле закопани во пештерата Пекин од халколитскиот период, и открила дека овие поединци имале и локални левантски, како и анадолиски и загросовски предци. Оваа група има необични фенотипски карактеристики невидени во претходните Левантски, како што се сините очи.

Студијата од 2020 година, објавена во Cell, анализирала човечки останки од долината Амук од халколит, како и градовите од бронзеното време, Ебла и Алалах во Левант. Халколитските жители на Тел Курду во долината Амук биле моделирани како мешавина од неолитски левантски, анадолски и предци поврзани со Загрос. Од друга страна, на жителите на Ебла и Алалах им било потребно дополнително иранско и јужно левантинско потекло од халколитски период веднаш до нивната халколитска долина Амук, што имплицирало дополнителен придонес за време на транзицијата од доцниот халколит-раната бронзена доба. Потеклото на бронзените старосни групи во долината Амук остануваат дебатирани, и покрај бројните ознаки во тоа време (на пример, Аморејци, Хури, Палео-Сиријци). Една хипотеза го поврзува доаѓањето на овие групи со климатско принудно движење на населението за време на настанот долг 4,2 килогодини, мега суша што довела до напуштање на целата долина на реката Кабур во Горна Месопотамија во потрага по области погодни за живеење.

### Хананци и Феникијци
Залуа и Велс (2004), под покровителство на грант од списанието National Geographic, го испитувале потеклото на хананските Феникијци. Дебатата помеѓу Велс и Залуа била дали хаплогрупата Ј2 (М172) треба да се идентификува како онаа на Феникијците или онаа на нејзината „матична“ хаплогрупа М89 на филогенетското дрво Y-ДНК. Првичниот консензус сугерирал дека J2 треба да се идентификува со хананско-феникијското (северно левантско) население, со отворени патишта за идни истражувања. Како што коментирал Велс, „*[[Феникија|Феничаните]] биле Хананци*“. Во описот на PBS на специјалната телевизија на National Geographic за оваа студија насловена „Потрага по Феникијците“ било објавено дека древната ДНК била вклучена во оваа студија како извадена од кладот на 2500-годишна феникиска мумија. Велс ја идентификувал хаплогрупата на Хананците како хаплогрупа Ј2 која потекнува од Анадолија и Кавказ.

### Кипар
Иследувањето од 2016 година на 600 кипарски мажи тврди дека „*студиите на ниво на геном покажуваат дека генетскиот афинитет на [[Кипар]] е најблизок до сегашните популации на [[Левант]]*“. Анализите на кипарските хаплогрупи се конзистентни со две фази на праисториско населување. E-V13 и E-M34 се широко распространети, а PCA предлага да се набават на Балканот и Левант / Анадолија, соодветно. Контрастните хаплогрупи во PCA биле користени како сурогати на родителската популација. Анализите на мешавини сугерирале дека поголемиот дел од компонентите G2a-P15 и R1b-M269 се придонесени од изворите од Анадолија и Левант, соодветно, додека Грција / Балканот го испорачал најголемиот дел од E-V13 и J2a-M67. Времето на проширување засновано на хаплотип бил на историски нивоа што укажуваат на неодамнешната демографија. Од друга страна, поновите анализи на главни компоненти засновани на автосомна ДНК, ги поставиле Кипарците јасно одвоени од левантските и блискоисточните групи, или на најисточното крило на јужноевропскиот кластер, или во средна позиција помеѓу јужноевропејците и северните Левантијци. Во студијата на генетичарот од Харвард, Јосиф Лазаридес и неговите колеги, која го истражува генетското потекло на Минојците и Микенците, Кипраните се второто најмалку диференцирано население од Микенците од бронзеното време врз основа на индексот FST и исто така генетски диференцирани од Левантијците.

Иследувањето од 2017 година покажало дека патрилинеалното потекло и на кипарските Турци и на кипарските Грци потекнува првенствено од единствениот пред-отомански локален генски базен. Фреквенцијата на вкупните хаплотипови споделени меѓу кипарските Турци и Грците е 7-8%, а анализата покажала дека ниту еден од нив не е пронајден во Турција, со што не се поддржува турско потекло за заедничките хаплотипови. Не биле забележани заеднички хаплотипови меѓу кипарските Грци и турското население на копното, додека вкупните хаплотипови споделени меѓу кипарските Турци и Турците на копното е 3%. Кипарските Турци, исто така, делат хаплотипови со северноафриканците во помала мера, и имаат источноевроазиски хаплогрупи (H, C, N, O, Q) - што се припишуваат на доаѓањето на Османлиите - со фреквенција од ~ 5,5%. Двете кипарски групи покажуваат близок генетски афинитет со калабриско (јужна Италија) и либанско потекло. истражувањето наведува дека генетскиот афинитет помеѓу Калабријците и Кипарците може да се објасни како резултат на заедничкиот антички грчки (ахајски) генетски придонес, додека либанскиот афинитет може да се објасни преку неколку миграции што се случиле од крајбрежниот Левант до Кипар од неолитот (раниот земјоделците), железното време (Феникијците) и средниот век (маронитите и другите левантски доселеници за време на периодот на Франките). Доминантните хаплогрупи и кај кипарските Турци и кај Грците се J2a-M410, E-M78 и G2-P287.

### Израел и Палестина
мини|Повеќедимензионална анализа на скалирање на различни популации, вклучително и Евреи и Палестинци
Иследувањето кое било објавено од Националната академија на науките покажало дека „*[[Y хромозом|татковските генски]] базени на [[Евреи|еврејските]] заедници од [[Европа]], [[Северна Африка]] и [[Среден Исток|Блискиот Исток]] потекнуваат од заедничко население на предци* од *[[Среден Исток|Блискиот Исток]]*“ и сугерира дека „*повеќето еврејски заедници останале релативно изолирани од соседните нееврејски заедници за време и по еврејската дијаспора*“. Според генетичарот Дорон Бехар и неговите колеги (2010), ова е „*во согласност со историската формулација на еврејскиот народ како потомок од древните Израелци* “. Приближно 35% до 43% од еврејските мажи се во татковската линија позната како хаплогрупа Ј и нејзините под-хаплогрупи. Оваа хаплогрупа е особено присутна на Блискиот Исток, Северна Африка, Африканскиот Рог, Кавказ, како и во Јужна Европа. 15% до 30% се во хаплогрупата E1b1b (или E-M35). Користејќи ДНК на Y-хромозомот од машки Евреи, студијата се обидела да ја пронајде патрилинеалната лоза на еврејските свештеници (Коханими). Резултатите откриле заеднички хаплотип на предците на Y-хромозомот пред околу 2650 години, веројатно поврзан со историските настани од уништувањето на Првиот храм во Ерусалим во 586 година п.н.е. и со распрснувањето на свештенството. Студиите за митохондриската ДНК на еврејските популации се понови, дискутабилни и похетерогени.

Во една генетска студија на Y-хромозомски STRs во две популации од Израел и од областа на палестинската автономија: христијанските и муслиманските Палестинци покажале генетски разлики. Мнозинството палестински христијани (31,82%) биле потклад на E1b1b, проследено со G2a (11,36%) и J1 (9,09%). Мнозинството од палестинските муслимани биле хаплогрупата Ј1 (37,82%), проследено со E1b1b (19,33%) и Т (5,88%). Примерокот од студијата се состоел од 44 палестински христијани и 119 палестински муслимани.

Во 2004 година, тим генетичари од Универзитетот Стенфорд, Хебрејскиот универзитет во Ерусалим, Универзитетот Тарту (Естонија), Медицинскиот центар Барзилај (Ашкелон, Израел) и Медицинскиот центар Асаф Харофех (Зерифин, Израел), ја проучувале современата самарјанска етничка заедница која живее во Израел во споредба со современите израелски популации за да се истражи античката генетска историја на овие групи луѓе. Нивните наоди известувале за четири семејни лози меѓу Самарјаните: Цдака, Џошуа-Мархив, Данфи и семејството Коен. Сите самарјански семејства биле  пронајдени во хаплогрупите J1 и J2, освен семејството Коен кое било пронајдено во хаплогрупата E3b1a-M78. Оваа статија претходела на поткладите E3b1a врз основа на истражувањето на Круцијани и неговите соработници.

Во едно истражување од 2005 година за варијанти на генот ASPM, Мекел-Бобров и неговите соработници откриле дека израелските Друзи од регионот Кармел имаат меѓу највисоката стапка на новоразвиената ASPM хаплогрупа D, со 52,2% појава на алелот стар приближно 6.000 години. Иако сè уште не е познато точно каква селективна предност ја обезбедува оваа генска варијанта, се смета дека алелот на хаплогрупата D бил позитивно избран кај популациите и дека дал одредена суштинска предност што предизвикало нејзината фреквенција брзо да се зголеми. Според ДНК- тестирањето, Друзите се извонредни по високата фреквенција (35%) од мажјаците кои ја носат Y-хромозомската хаплогрупа L, што инаку е невообичаено на Блискиот Исток. Оваа хаплогрупа потекнува од праисториска Јужна Азија и се проширила од Пакистан во јужен Иран.

### Либан
Во една генетска студија од 2011 година од Хабер и неговите соработници, кои ја анализирале генетиката на машката линија на Y-хромозомот на различните религиозни групи во Либан, не открила забележлива или значајна генетска диференцијација помеѓу Маронитите, грчките православни христијани, грчките католички христијани, сунитските муслимани, шиитите. Муслиманите и Друзите од регионот на почестите хаплогрупи. Големи разлики помеѓу либанските групи биле пронајдени помеѓу поретките хаплогрупи. Во интервјуто од 2013 година, Пјер Залуа, истакнал дека генетската варијација претходела на религиозните варијации и поделби: „*Либан веќе имаше добро диференцирани заедници со свои генетски особености, но не и значајни разлики, а религиите се појавија како слоеви на боја на врвот*“. Во студија од 2007 година, генетичарот Пјер Залуа открил дека генетскиот маркер кој ги идентификува потомците на древните Феникијци се наоѓа меѓу членовите на сите верски заедници во Либан.

Проучувањето од 2017 година објавено од Американскиот Журнал за човечка генетика, заклучило дека денешните Либанци го добиваат поголемиот дел од своето потекло од популација поврзана со Хананците (Хананец е префеникиско име), што значи значителен генетски континуитет во Левант од најмалку бронзеното доба. Генетичарот Крис Тајлер-Смит и неговите колеги од институтот Сангер во Британија споредиле „*примерок од античка ДНК од пет луѓе од Хананците кои живееле пред 3.750 и 3.650 години*“ со современите луѓе; Споредбата открила дека 93 отсто од генетското потекло на луѓето во Либан потекнуваат од Хананците, а останатите 7 отсто се од евроазиско степско население.

Студијата од 2019 година спроведена од Институтот „Велком Сангер“ ги анализирала останките на девет крстоносци пронајдени на гробница во Либан и заклучила дека „*спротивно на популарното верување, крстоносците не оставиле траен ефект врз генетиката на либанските христијани*“. Наместо тоа, според студијата, денешните либански христијани се „*генетски повеќе слични на локалното население од римскиот период, кој му претходеше на крстоносните војни повеќе од четири века*“. Студијата на Макоул и неговите соработници за хетерогеноста на бета таласемија во Либан открила дека мутациите кај некои либански христијани се слични на оние забележани во Македонија, што „*може да го потврди [[Антички Македонци|античкото македонско]] потекло на одредени либански христијани*“.

Според иследувањето од 2020 година објавена во Американскиот весник за хумана генетика, постои значителен генетски континуитет во Либан и Левант од 91-67% од бронзеното доба (3300-1200 п.н.е.) прекината со три значајни мешани настани за време на железното време. Хеленистички и отомански период, секој придонесува со 3%–11% од нелокалното потекло на мешаното население. Се претпоставувало дека примесите се поврзани со морските народи, Централна/Јужна Азија и Отоманските Турци соодветно.

## Турција
мини|Распространетост на хромозомот Y на хаплогрупата во Турција.

Турската геномска варијација, заедно со неколку други западноазиски популации, изгледа најслично на геномската варијација на јужноевропските популации, како што се јужните Италијанци. Податоците од античка ДНК – кои ги покриваат периодите на палеолитот, неолитот и бронзеното време – покажале дека геномите од Западна Азија, вклучувајќи го и турскиот, биле под големо влијание од раните земјоделски популации во областа; Подоцнежните движења на населението, како што се оние на турски говорители, исто така придонеле за тоа. Првата и единствена (од 2017 година) студија за секвенционирање на целиот геном во Турција била направена во 2014 година. Покрај тоа, генетската варијација на различни популации во Средна Азија „*е слабо карактеризирана*“; *Населението од Западна Азија, исто така, може да биде „тесно поврзано со населението на исток*“. Претходниот преглед од 2011 година сугерира дека „*мали, неправилни индиректни миграциски настани*“ предизвикале промени во јазикот и културата „меѓу разновидните автохтони жители на Анадолија“, што го објаснува денешниот профил на анадолското население.

## Наводи

## Извори
* 
* 
* 
*Zalloua, P., Wells, S. (2004) "Who Were the Phoenicians?" *National Geographic Magazine*, October 2004.

Категорија:Човечка популациона генетика
Категорија:Историја на Блискиот Исток
Категорија:Генетика по етничка припадност
Категорија:Древни блискоисточни народи