Атирау

**Атирау** (, **'أتيرا و; ), познат до 1991 година како **Гурјев*' (), е град во [[Казахстан]] и главен град на [[Атирауска област|регионот Атирау]]. Атирау е трансконтинентален град во [[Евроазија]], кој се наоѓа на устието на реката [[Урал (река)|Урал]] на [[Касписко Езеро|Каспиското Море]], 2.700 километри западно од [[Алмати]] и 351 километар источно од [[Русија|рускиот]] град [[Астрахањ|Астрахан]].

Атирау е позната по својата индустрија за нафта и гас. Има 290.700 жители (2020 година), од кои 90% се етнички [[Казаци|Казахстанци]], а останатите се претежно [[Руси]] и други етнички групи како што се [[Татари]] и [[Украинци]].

== Историја ==
[[Податотека:Atyrau - Oural.JPG|лево|мини|320x320пкс|Мост на реката [[Урал (река)|Урал]]]]Дрвената тврдина на устието на реката [[Урал (река)|Урал]] е основана во 1645 година како *Нижни Јаицки городок* (буквално, *Долна Јаик тврдина* ) од страна на рускиот трговец Гури Назаров, роден во [[Јарослављ|Јарослав]]. Тврдината била ограбена од [[Јаик Козаци|Уралските Козаци]], што довело семејството Гуриев да ја обнови тврдината во камен (1647–62). [[Алексеј I Романов|Цар Алексеј]] испратил гарнизон за да ја заштити тврдината од козачките упади. И покрај овие напори, козачкиот бунтовник Степан Разин го држел градот под своја контрола во 1667 и 1668 година. Тврдината постепено го губи своето стратешко значење и е срушена во 1810 година. Помеѓу 1708 и 1992 година градот бил познат како *Гурјев* . Казахстанското име *Атирау* значи „ [[речна делта]] “.
== Географија ==
Атирау (заедно со [[Актау]] ) е главниот [[Пристаниште|пристаништен град]] на Казахстан на [[Касписко Езеро|Каспиското Море]]. Градот Атирау е околу 20 метри [[Надморска височина|под нивото на морето]]. Градот се смета дека се наоѓа и во [[Азија]] и во [[Европа]], бидејќи е поделен од реката [[Урал (река)|Урал]], која според преовладувачкото научно мислење, служи како граница помеѓу континентите.
[[Податотека:Atyrau in Atyrau Region.svg|лево|мини|320x320пкс|Атирау во [[Атирауска област|Атирауската област]]]]
Градот е центар на богатата со [[нафта]] [[Прикасписка Низина]]. Нафтовод поминува од Атирау до [[Самара]], каде што се приклучува на рускиот гасоводен систем. Посебен нафтовод поминува од полето [[Поле Тенгиз|Тенгиз]] до руското црноморско пристаниште Новоросииск.

== Клима ==
Климата на Атирау е полусушна со топли лета и студени зими. Врнежите се мали во текот на целата година. Снегот е вообичаен, иако слаб во зима. Најниската регистрирана температура е −37,9&nbsp;°C, регистрирана во 1909 година, а највисоката температура е 42,7&nbsp;°C, евидентирана во 1984.


[[Податотека:Atyrau Asia.JPG|мини|Атирау - Азија]]
[[Податотека:Atyrau Europe.JPG|мини|Атирау - Европа]]

== Население ==
На почетокот на 2020 година, во градот има 290.700 жители, додека заедно со околните места и руралните средини бројот изнесува 355.117 луѓе.

=== Етнички состав ===
Етничкиот состав на жителите на Атирау (на почетокот на 2020 година):

[[Податотека:Atyrau, Kazakhstan - panoramio.jpg|мини|300x300пкс|Атирау панорама]]

== Индустрија ==

=== Нафтена индустрија ===
Третата најголема рафинерија во Казахстан се наоѓа во Атирау. Рафинеријата е управувана од компанијата „KazMunayGas“ и има капацитет од 16.600 м³ / ден. Во изградба е последната фаза од целосната реконструкција на рафинеријата, проект дизајниран да преработува 2,4 милиони тони суровини годишно.

== Спорт ==
Градот е дом на кошаркарскиот тим Б.Ц. Барси Атирау. Тимот се натпреварува на меѓународниот Куп на шампиони на [[ФИБА Азија]] и во кошаркарското првенство на Казахстан. Своите домашни натпревари ги игра во *комплексот за спорт и рекреација Атирау''.

## Галерија

Податотека:Katedra Atyrau.jpg|Катедрала во Атирау
|Џамијата Манџали
Податотека:Atma Atyrau Airport.jpg|Аеродромот
Податотека:Atyrau filarmonia(dom radio).jpg|Филхармонија Атирау
Податотека:Atyrau new Palace for newlyweds.jpg|Палата Атирау


## Збратимени градови

*  Актау, Казахстан
*  Орал, Казахстан
*  Актобе, Казахстан
*  Ширван, Азербејџан
*  Астрахањ, Русија
*  Абердин, Обединето Кралство
*  Ашдод, Израел
*  Ашхабад, Туркменистан

## Поврзано

* Казахстан
* Атирауска област
*Градови во Казахстан

## Наводи

## Надворешни врски

* Атирау website
* Информации за Казахстан

Категорија:Градови во Казахстан
Категорија:Населени места основани во 1640 година