DTD

**Document Type Definition (DTD)** - претставува мета-јазик со множество на декларации кои ни овозможуваат да дефинираме определен XML јазик. DTD е предвесник на XML Schema и имаат слична функција. DTD користи формална синтакса односно список на правила кои ги дефинираат **елементите** и **атрибутите**, односно укажува на тоа кои елементи се дозволени, ограничувања за дозволените елементи, редоследот на појавување на елементите ,кои атрибути може определен елемент да ги содржи и ограничувања за вредностите на елемнтите и атрибутите. DTD може да биде вклучен во самиот XML документ, или да биде поврзан со него надворешно. Document Type Declarations се јавува во синтаксички фрагмент doctypedecl уште во почетокот на XML документот.

## Внатрешно дефиниран DTD

Ако DTD е дефиниран во внатрешноста на XML податотеката, таа треба да се дефинира со DOCTYPE,и со следнава синтакса: 
  

Пример на XML документ со внатрешен DTD:

  
  
  
  
  
  
  ]>
  
  Tove
  Jani
  Reminder
  Don't forget me this weekend
  

## Надворешно дефиниран DTD

Ако DTD е дефиниран како надворешен податотека,треба да се дефинира со DOCTYPE,и со следнава синтакса:
  

Пример на XML документ со надворешен DTD:

  
  
  
  Tove
  Jani
  Reminder
  Don't forget me this weekend!


## Елементи во DTD

* Елементи
* Атрибути
* Ентитети
* PCDATA
* CDATA

### Елементи во DTD

Секој таг кој се користи во рамки на еден валиден XML документ мора да биде дефиниран преку декларација на елемент во рамки на соодветниот DTD.Елементите кои се појавуваат во содржината на друг елемент уште се нарекуваат деца на елементот каде се појавуваат. Еден елемент може да биде дете на повеќе други елементи, но се декларира само еднаш.Елементите можат да содржат текст, други елементи, или да бидат празни. Општиот облик на декларација на елемент е следниот:
     (Content Model )>
Постојат повеќе типови на клучни зборови и карактери кои ја дефинираат содржината на елементот, тие се:
* **EMPTY** специфицира дека дефинираниот елемент нема содржина, односно со овој симбол се дефинира празен елемент,
* **ANY** специфицира дека дефинираниот елемент има каква било содржина,
* **мешовита содржина**, што значи дека содржината може да вклучи најмалку еден текст елемент и нула или повеќе именувани елементи, но нивниот редослед и бројот на појавувања не можат да бидат ограничени, тоа може да се:
-( #PCDATA ): ова значи дека само од еден текст елемент е дозволен во содржината,
-( #PCDATA | element name | ... )*: низа на карактери, може да се користи во било кој редослед и број на појавувања во содржината.
* **содржина на елемент**, што значи дека децата на елементот не смеат да содржат текст елементи.

### Атрибути во DTD

Елементите и нивните атрибути се декларираат одделно во DTD. Општиот облик на декларација на атрибут за определен елемент во рамки на DTD е следниот:
  
  
Секој атрибут, содржи:
* име на атрибутот,
* неговиот тип на податок,
* и неговата вообичаена вредност.
На пример:
  
Редоследот на дефинирање на атрибутите во рамки на DTD е небитен. Секој атрибут припаѓа на точно еден елемент. Доколку во рамки на DTD постојат повеќе елементи кои имаат атрибут со исто име, атрибутот мора да се дефинира за секој елемент посебно. Постојат неколку типови на атрибути:

; CDATA: овој тип значи дека атрибутот може да содржи каков било текст, освен карактерите.
; ID: секој атрибут мора да има свое уникатно име по кое ќе се разликува од другите атрибути во истиот DTD. Погрешно е ако два - атрибути имаат ист ID. Еден елемент може да има најмногу еден атрибут од типот ID.
; IDREF или IDREFS: вредност која одговара на еден ID тип на атрибут и тој мора да се референцира на уникатен елемент дефиниран во DTD.
; NMTOKEN или NMTOKENS:  вредноста на атрибутот одговара на еден ID тип, но не е ограничено да има еден единствен ID во рамките на документот.Повеќе XML имиња.
; ENTITY или ENTITIES:  вредност која одговара на име на ентитет дефиниран во истото DTD.Поврзува интерни или надворешни податоци/документи (дефинирани преку некој ентитет во рамки на DTD) во рамки на XML документот.
; NOTATION (*notation1*|...):  се дефинира список на вредности одделени меѓусебно со | и атрибут може да прими само една од вредностите. Вредноста за атрибутот (default делот) може да биде само од редот на листата вредности. Вообичаената вредност може да дефинира дали атрибутот мора да го има задолжително(#REQUIRED) или подразбирливо (#IMPLIED),или пак дали да има фиксна вредност (#FIXED), а исто така која вредност треба да се користи како вообичаена врдност ("…"), во случај дадениот атрибут да е изоставен во XML тагот.

### Ентитети во DTD

Ентитетот е сличен на macro. Ентитетот доделува вредност која се задржува во текот на документот. Во употреба името треба да е попрепознатливо отколку некој број за непознати карактери .  Ентитетите помагаат да се подобри читливоста на XML текстот.Тие може да се сметаат како единици наменети за складирање на делови од еден XML документ.Генерално, постојат два типа на ентитети: **внатрешни** и **надворешни**. Внатрешните ентитети ја имаат следната декларација: 
  
и истите служат за единствено дефинирање на текст кој често се повторува во рамки на XML документот. Со повик од облик &name; во XML документот, во рамки на истиот на местото од повикот се вметнува текстот дефиниран во декларацијата како replacement text.
Општиот облик на декларација на надворешен ентитет за податоци во XML формат е следната:
  
Надворешните ентитети се однесуваат на надворешното чување на објекти. Тие се декларирани со уникатно име во документот, и со јавен идентификатор (FPI) и/или систем индентификатор (кој се толкува како URI) наведувајќи каде е изворот на нивната содржина. Тие всушнотс постојат во два факти: разложени надворешни субјекти и неразложени надворешни субјекти.

Пример за внатрешен ентитет:
  
    
    
    
    
    ]>
    &question;&signature;
Забележете дека внатрешните ентитети може да се дефинираат во било кој редослед, сè додека тие не се наведени и разложени во DTD или во телото на документот.

## Користена литература

*В. Трајковиќ: *Експертни системи - скрипта*. ФЕИТ, УКИМ, Скопје, 2010.

## Наводи

## Дополнителни врски

* Definition of the XML document type declaration from Extensible Markup Language (XML) 1.0 (Fourth Edition) on W3.org
* XML DTD Quick Reference
* The XML FAQ has some DTD-specific entries
* DTD Tutorial from W3schools 
* Zvon DTD Tutorial - in 7 languages
* Interactive DTD tutorial  from XMLzoo
* Different doctypes for HTML
* XMLPatterns.com - Design Patterns for developing DTDs
* dtd2xs  Converts a DTD to an XML Schema
* PlainXML Converts a DTD to POJO objects
* DTD Statistics 

Категорија:Вештачка интелигенција
Категорија:Информациски системи
Категорија:Сметачки системи
Категорија:XML-based standards