Стафилококи

**Стафилококи** (, од , *staphylē*, "грозје" и κόκκος, *kókkos*, "зрнце") е род на Грам-позитивни бактерии. Под микроскоп, тие изгледаат како топчести зрнца (коки) и формираат гроздовидни формации.

Родот *Staphylococcus* вклучува најмалку 40 видови. Од овие, девет имаат два подвида, еден има три подвида, а еден има четири подвида. Повеќето се безопасни и живеат нормално на кожата и слузниците кај луѓето и другите организми. Најдено е дека стафилококите се дел од микробите кои го населуваат цветниот нектар. Во светски рамки тие сочинуваат релативно мал дел од почвената микробна флора.

## Таксономија
Таксономијата е заснована на секвенци од 16S рРНК, а повеќето видови можат да се групираат во 11 кластери:

# *S. aureus* група – *[[S. argenteus]]*, *[[Staphylococcus aureus|S. aureus]]*, *[[S. schweitzeri]]*, *[[S. simiae]]*
# *S. auricularis* група – *[[S. auricularis]]*
# *S. carnosus* група – *[[S. carnosus]]*, *[[S. condimenti]]*, *[[S. massiliensis]]*, *[[S. piscifermentans]]*, *[[S. simulans]]*
# *S. epidermidis* група – *[[S. capitis]]*, *[[S. caprae]]*, *[[S. epidermidis]]*, *[[S. saccharolyticus]]*
# *S. haemolyticus* група – *[[S. devriesei]]*, *[[S. haemolyticus]]*, *[[S. hominis]]*
# *S. hyicus-intermedius* група – *[[S. agnetis]]*, *[[S. chromogenes]]*, *[[S. felis]]*, *[[S. delphini]]*, *[[S. hyicus]]*, *[[S. intermedius]]*, *[[S. lutrae]]*, *[[S. microti]]*, *[[S. muscae]]*, *[[S. pseudintermedius]]*, *[[S. rostri]]*, *[[S. schleiferi]]*
# *S. lugdunensis* група – *[[S. lugdunensis]]*
# *S. saprophyticus* група – *[[S. arlettae]]*, *[[S. cohnii]]*, *[[S. equorum]]*, *[[S. gallinarum]]*, *[[S. kloosii]]*, *[[S. leei]]*, *[[S. nepalensis]]*, *[[S. saprophyticus]]*, *[[S. succinus]]*, *[[S. xylosus]]*
# *S. sciuri* група – *[[S. fleurettii]]*, *[[S. lentus]]*, *[[S. sciuri]]*, *[[S. stepanovicii]]*, *[[S. vitulinus]]*
# *S. simulans* група – *[[S. simulans]]*
# *S. warneri* група – *[[S. pasteuri]]*, *[[S. warneri]]*
Дванаеста група – таа на *S. caseolyticus* – сега е преместена во нов род, *[[Macrococcus]]*, кој е најсроден со родот *Staphylococcus*.

Два нови вида беа опишани во 2015 - *[[Staphylococcus argenteus]]* и *[[Staphylococcus schweitzeri]]* - кои претходно беа сметани за варијанти на *S. aureus*.

Нов коагулаза-негативен вид, - *[[Staphylococcus edaphicus]]* - беше изолиран од Антарктикот. Овој вид е веројатно член на *S. saprophyticus* групата.

### Подвидови
*S. aureus* subsp. *aureus*

*S. aureus* subsp. *anaerobius*

*S. capitis* subsp. *capitis*

*S. capitis* subsp. *urealyticus*

*S. carnosus* subsp. *carnosus*

*S. carnosus* subsp. *utilis*

*S. cohnii* subsp. *cohnii*

*S. cohnii* subsp. *urealyticus*

*S. equorum* subsp. *equorum*

*S. equorum* subsp.* linens*

*S. hominis* subsp. *hominis*

*S. hominis* subsp. *novobiosepticus*

*S. petrasii* subsp.* croceilyticus*

*S. petrasii* subsp. *jettensis*

*S. petrasii* subsp. *petrasii*

*S. petrasii* subsp. *pragensis*

*S. saprophyticus* subsp. *bovis*

*S. saprophyticus* subsp. *saprophyticus*

*S. schleiferi* subsp. *coagulans*

*S. schleiferi* subsp. *schleiferi*

*S. sciuri* subsp. *carnaticus*

*S. sciuri* subsp.* rodentium*

*S. sciuri* subsp. *sciuri*

*S. succinus* subsp. *casei*

*S. succinus* subsp. *succinus*

## Биохемиска идентификација
Критериуми за еден вид да биде класифициран во родот *Staphylococcus* е тој да биде Грам-позитивна кока која формира кластери, произведува каталаза, има соодветна градба на клеточниот ѕид (вклучувајќи присуство на пептидогликан и теихоинска киселина) и G + C содржината на ДНК да биде во опсег од 30-40&nbsp;mol%.

Стафилококите можат да бидат диференцирани од другите аеробни и факултативно анаеробни, Грам-позитивни коки со неколку едноставни тестови. Стафилококус видовите се факултативно анаеробни (способни да растат и во аеробни и во анаеробни услови), а сите видови можат да растат во присуство на жолчни соли.

Порано се сметаше дека сите видови се коагулаза-позитивни, но ова мислење е побиено.

Растот може да се појави и во 6.5% раствор на NaCl. На Baird Parker медиум, стафилококите растат ферментативно, освен видот *S. saprophyticus*, кој расте оксидативно. Стафилококите се резистентни на бацитрацин (0.04 U диск: резистентност = 2O2) на вода и кислород. Каталаза-тестот се користи за да се издвојат стафилококите од ентерококите и стрептококите .

*[[S. pseudintermedius]]* живее на кожата на домашните кучиња и мачки и понекогаш може да предизвика инфекции кај овие животни. Многу ретко причинува инфекции кај луѓето.

*[[S. epidermidis]]*, е коагулаза-негативен вид, кој е коменсал на кожата, но може да предизвика сериозни инфекции кај имуносупресирани пациенти и тие со имплантиран централен венски катетер. *[[S. saprophyticus]]*, друг коагулаза-негативен вид, кој е дел од нормалната вагинална флора, кај млади сексуално активни жени може да предизвика полово-мочни инфекции. Во последно време и неколку други *Staphylococcus* видови, како *[[S. lugdunensis]]*, *[[S. schleiferi]]*, и *[[Staphylococcus caprae|S. caprae]]*, се обвинуваат за инфекции кај човекот.

## Геномика и молекуларна биологија
Првите геноми на *[[Staphylococcus aureus|S. aureus]]* беа секвенционирани во 2001 година. Мноштво на комплетирани геноми на *S. aureus* се објавени во јавните бази на податоци, што ја прави една од највеќе секвенционираните бактерии. Употребата на геномски податоци сега е широко распространета и е значаен ресурс за истражувачите што работат со *S. aureus*. Технологиите на секвенционирање на целиот геном, како што се проектите за секвенционирање и микрочиповите, покажаа огромна разновидност на вариетети на *S. aureus*. Секој одделен вариетет содржи различни комбинации на површински белковини и различни токсини. Поврзувањето на овие информации со патогеното однесување на бактериите е една од главните области на истражување на стафилококите. Развојот на molecular typing методите го овозможува следењето на различните вариетети на *S. aureus*. Ова може да доведе до подобра контрола на патогените. Разбирањето на тоа како стафилококите еволуираат, особено поради примањето на мобилни генетски елементи кои кодираат за резистентност и вирулентност помага да се идентификуваат нови патогени, а дури може да ја спречи нивната појава.

Честата појава на антибиотска резистентност кај различните вариетети на *S. aureus*, или кај различните видови на *Staphylococcus* се припишува на хоризонталниот пренос на гени. Неодамнешна студија покажа дека степенот на хоризонтален пренос на гени меѓу стафилококите е почест отколку што порано се мислеше, и опфаќа гени со функции различни од стекнување на антибиотска резистентност и вирулентност.

## Опсег на домаќини
[мини|Непознат вариетет на ''Staphylococcus'' бактерии, обоени по Грам. Нумерираните црти на скалата се на растојание од 11&#x20;[Микрометар|µm. |346x346пкс]]
Членовите на родот *Staphylococcus* често ја колонизираат кожата и горниот респираторен тракт на цицачите и птиците. Забележана е специфичност на стафилококите кон одреден домаќин, така што одредени *Staphylococcus* видови кои живеат на одредено животно ретко се јавуваат на животни кои не се сродни со домаќинот.

Некои од набљудуваните домаќин-специфичности се:

*S. arlattae* – кокошки, кози

*S. aureus* - луѓе

*S. auricularis* – елени, кучиња, луѓе

*S. capitis* – луѓе

*S. caprae* – кози, луѓе

*S. cohnii* – кокошки, луѓе

*S. delphini* – делфини

*S. devriesei* – добиток

*S. epidermidis* – луѓе

*S. equorum* – коњи

*S. felis* – мачки

*S. fleurettii* – кози

*S. gallinarum* – кокошки, кози, фазани

*S. haemolyticus* – луѓе, *Cercocebus*, *[[Патас|Erythrocebus]]*, лемури, *Macca*, *Microcebus*, шимпанзо

*S. hyicus* – свињи

*S. leei* – луѓе

*S. lentus* – кози, зајаци, овци

*S. lugdunensis* – луѓе, кози

*S. lutrae* – видри

*S. microti* – полски глушец (*Microtus arvalis*)

*S. nepalensis* – кози

*S. pasteuri* – луѓе, кози

*S. pettenkoferi* – луѓе

*S. pseudintermedius* – кучиња

*S. rostri* – свињи

*S. schleiferi* – луѓе

*S. sciuri* – луѓе, кучиња, кози

*S. simiae* – *Saimiri sciureus*

*S. simulans* – луѓе

*S. warneri* – луѓе, Cercopithecoidea, Pongidae

*S. xylosus* – луѓе

## Клиника
Стафилококите можат да предизвикаат широк спектар на болести кај луѓето и животните или преку лачењето на токсини или преку пенетрација. Токсините се честа причина за труење со храна, бидејќи ги лачат бактериите кои растат во храна која неправилно се чува и складира. Воспаленијата на плунковите жлезди често се предизвикани од стафилококни инфекции.

## Наводи

## Надворешни врски
* Staphylococcus  геноми и слични информации на PATRIC, биоинформатички ресурсен центар финансиран од NIAID


Категорија:Грампозитивни бактерии
Категорија:Бактерии
Категорија:Прокариоти