Грб на Белград

**[[Грб|Грбот на]] [[Белград]]** е официјален симбол на градот Белград и е стабилен на три нивоа - како основен или мал, среден и голем.

Историјата на хералдичкото претставување на Белград е долга и датира од времето кога градот за прв пат станал српска престолнина за време на деспотот Стефан Лазаревиќ кога овој симбол првпат индиректно бил споменат во *[[Животот на деспотот Стефан Лазаревиќ]]*. Првиот познат грб на градот со хералдички облик се појавува во шеснаесеттиот век и веројатно е од унгарско потекло. Но, како и историјата на самиот град, така и неговиот грб. Како што градот поминувал од рака на рака на различните освојувачи, така се менувала и неговата хералдичка претстава - дали градот воопшто немал свој грб како под Османлиите или дека добил сосема нов под Австријците.

Историјата на грбот на Белград, кој е во употреба денес, започнала во 1931 година кога бил официјално избран, по конкурсот на кој победи делото на Ѓорѓе Андрејевиќ-Кун. Во социјалистичката ера, грбот бил запоставен, а по демократските промени во 1990-тите претрпел реафирмација, а од 2000-тите се реорганизирал на три степени, што е во употреба и денес.

Употребата на грбот на Белград е регулирана со Градскиот статут и посебните градски прописи, кои детално ја регулираат и санкционираат употребата на грбот во различни прилики и места.

## Историја
Оригиналниот грб бил нарачан во 1931 година од градоначалникот на Белград Милан Нешиќ. Победничкиот предлог го скицирал Ѓорѓе Андрејевиќ-Кун. Грбот останал во континуирана употреба до крајот на Втората светска војна. Помеѓу 1946 и 1991 година, вклучувал црвена ѕвезда на врвот за да го симболизира комунистичкото владеење. Употребата на грбот беше изменета и регулирана во 2003 година.

### Симболизам
Грбот ги содржат српските национални бои (црвена, сина и бела). Црвената земја ја симболизира крвта поделена над градот за време на неговите многубројни конфликти. Синото небо ја симболизира надежта и вербата во подобра иднина. Белите ѕидови и кула го симболизираат „белиот град“ (Белград – Београд буквално значи „бел град). Белите реки долу ги претставуваат Дунав и Сава и исконскиот почеток на Белград додека римската триера однесува на нејзината антика. Отворените порти на градот претставуваат бесплатна комуникација и трговија со светот.

## Модерна употреба

### Мал грб
Малиот грб е оригиналниот дизајн на Ѓорѓе Андрејевиќ-Кун. Се одликува со едноставен штит.

### Среден грб
Средниот (или среден) грб е идентичен со малиот, но со додавање на златна мурална круна поставена над штитот. На круната се претставени пет забци и дијадема со пет скапоцени камења (рубини, сафири, смарагди). Според стандардите на Српското хералдичко друштво, оваа ѕидна круна со пет вдлабнатини му припаѓа само на главниот град, а дијадемата со накит на историските престолнини.

### Поголем грб
Поголемиот грб се состои од сребрен (бел) двоглав орел, со златни канџи и клун. Орелот е симбол на српската држава и е во согласност со државниот грб на Србија. На градите на орелот е грбот на Белград, кој го нагласува статусот на главниот град, а над ореловите глави е ѕидната круна на средниот грб. Под орелот има две дабови гранки, кои претставуваат граѓански доблести, а над местото каде што се вкрстуваат е првиот познат грб на Белград, кој ја претставува хералдичката историја на градот. Мечот и маслиновото гранче на големиот грб претставуваат подготвеност за борба во војна и за соработка во мир. Над дабовите гранки се украси подарени на Белград, во нивните природни бои и со соодветни ленти. Тие се залагаат за славното минато и заслугите на граѓаните на Белград. Медалите се:

# Легија на честа, основана на 19 мај 1802 година, од Наполеон Бонапарт, и е дадена како петто одделение и е највисокото одликување во Франција. Бил доделен на Белград во 1920 година, од Франше д'Епере, француски маршал и почесен фелдмаршал на српската војска. Само четири града надвор од Франција го добиле овој медал: Белград, Лиеж, Луксембург и Сталинград. Доделено на Белград како признание за славната одбрана на градот за време на Првата светска војна.
# Орден на Караѓорѓевата ѕвезда, доделен во Белград на 18 мај 1939 година. Редот е основан во четири одделенија, кралот Петар I од Србија  на 1 јануари 1904 година.
# Орден народен херој, доделен на Белград на 20 октомври 1974 година (по повод триесетгодишнината од ослободувањето на Белград за време на Втората светска војна)
# Чехословачки воен крст, доделен на Белград на 8 октомври 1925 година, основан од чехословачката влада. Тоа беше дадено за храброст во борбата против непријателот за време на Првата светска војна.

## Наводи

## Надворешни врски

* Официјална веб-страница на Град Белград

Категорија:Култура на Белград