open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Иларион Пенчев

**Иларион** — православен духовник, прв бугарски неврокопски митрополит од 1894 до 1912 година.

## Животопис
Роден е сo световно име Иван Пенчев Станев на 5 септември 1850 година во трновското село Церова корија. Во 1871 година се замонашил под името Иларион во Капиновскиот манастир и во следната година станал ѓакон на митрополитот Григориј Доростолски и Червенски. Учел во богословското училиште во Петропавловскиот манастир од 1873 до 1878 година, после што започнал да учи во Одеската семинарија, која ја завршил во 1884 година.
[лево|мини|Првото колено матуранти во [Солунска машка гимназија „Св. Кирил и Методиј“|Солунската гимназија во учебната 1885/86 год.*Прв ред* *(учители)*: Г. Миндов, А. Кулев, Х. Димитров, К. Стателов, Ф. Сплитек, Г. Прличев, Г. Кандиларов, архимандрит К. Пречистански, ѓакон И. Пенчев, Г. Попов, П. Драганов, А. Дојкин, Ј. Буфети*Втор ред* *(матуранти):* Х. Нечев, Ј. Читкушев, Ј. Мирчев, И. Липошлиев, Д. Изов, Б. Кушев, Л. Тодев, Ј. Бомболов, Г. Стрезов, П. Мавродиев, А. Кожухарски]]
Потоа се вратил назад, а од 1884 до 1886 година предавал во Солунската гимназија. Од 1886 до 1891 година е ректор на Одринското бугарско свештеничко училиште, кое во 1890 година е преместено во Цариград. В 1891 е ракоположен за јеромонах и до 1894 година е на чело на бугарската црковна обштина во Сер. Истовремено предавал и во Серското четирикласно училиште. 

На 24 април 1894 година е ракоположен за прв бугарски неврокопски митрополит.

Во 1905 година, дејци на ВМОРО дознале дека грчкиот комитет во Драма испратил терорист да го убие Иларион Неврокопски. Деецот на ВМОРО Спас Д'маков успеал да го убие грчкиот деец во центарот на Неврокоп, преди тој да направи обид на митрополитот.

Иларион се повлекол на 30 јуни 1912 година поради влошено здравје и се населил во Трново, каде што умрел во 1925 година. Погребан е во црквата „Свети Јован Претеча“ во Церова корија. Завештал околу 200 000 лева за развојот на просветата во Неврокопско и Трновско.

## Наводи


Категорија:Учители во Солунската бугарска машка гимназија
Категорија:Родени во 1850 година
Категорија:Починати во 1925 година
Визија за бедемите

***„Визија на бедеми“*** — роман од 1965 година од Ентони Берџес, базиран на неговите искуства за време на Втората светска војна во Гибралтар, каде што тој служел во британската армија. Тоа е првиот роман на Берџес, иако не бил објавен до 1965 година, Берџес го напишал во 1949 година. Како што објаснува во воведот на романот, „Немав музика во себе но имав жар да создавам. Па затоа го напишав овој роман... за да видам дали можам да ја исчистам главата од мртвата тежина на Гибралтар“.

## Заплет

Приказната се темели на искуството на Берџес кој бил поставен во Гибралтар за време на Втората светска војна и ги сатиризира традиционалните поими за борбено херојство преку пародирање на „Енеида“. Антихеројот Ричард Енис го зазема местото на Енеј.

Насловот, покрај неговите поврзаности со Гибралтар, содржи и наводи за изгледот на одредени предмети во окото на некој што страда од астигматизам.

## Наводи

Категорија:Романи од Ентони Берџес
Категорија:Британски романи
Михали Лутар

**Михали Лутар** () — словенечки ситен благородник од 17 век. Тој бил роден во словенечкиот округ *Словенска окроглина* (денес Прекмурје), но живеел во хрватскиот град Кутњак, во близина на Леград. Во 1650 или 1651 година, ги објавил записите на Иштван Банфи и напишал белешки за семејството Лутар.

## Поврзано
* Список на словенечки писатели и поети во Унгарија

## Извори
* Szinnyei József: Magyar írók élete és munkái VIII. (Лебл–Миних). Будимпешта: Хорњансски. 1902. → ''Лутар Михали''

Категорија:Словенечки писатели
Гревопаѓање

[мини|259x259пкс|[Микеланџело Буонароти|Микеланџело. Гревопаѓањето на Адам и Ева. Фрагмент од живописот на Сикстинската капела, 1508–1512.]]
**Гревопаѓање** — поим заеднички за сите авраамски религии, кој означува прекршување на Божјата волја од страна на првиот човек. Овој чин довел до падот на човекот од состојба на највисоко, безгрешно и невино блаженство во состојба на страдање и грешност. Концептот се заснова на 3-та глава од книгата Битие.

## Во Библијата
Во книгата Битие, во 3-та глава е опишан настанот за протерувањето на првите луѓе (Адам и Ева) од Рајската градина, откако, прекршувајќи ја заповедта на Господ (еврејски: *אֱלֹהִים*, *[[Елохим]]*), вкусиле од Дрвото на познавање на доброто и злото (Бит. 3:1–7).

Адам бил предупреден дека вкусувањето на плодови од Дрвото на познавање на доброто и злото води кон смрт:

Ева (Бит. 2:22), како последица на дијалогот со змијата (еврејски: *נָּחָשׁ*, *нахаш*), вкусила од забранетиот плод и му дала да јаде на Адам, по што:

Последиците од прекршувањето на забраната и одбивањето на понуденото покајание биле: оштетување на создаденото (природата) и на човекот, протерување од рајот, губење на пристапот до Дрвото на животот и смртта.

Во јудаизмот се смета дека змијата искушувач е ангелот Самаил. Во христијанството, змијата искушувач се поистоветува со сатаната, врз основа на Откровението на Јован Богослов: „*И беше фрлен големиот змеј, старата змија, која се вика ѓавол и сатана, кој го мами целиот свет, беше фрлен на земјата, а со него беа фрлени и ангелите негови*“ (Откровение 12:9).

## Наводи

## Надворешни врски

* 
* The Fall, BBC Radio 4 Разговор со Мартин Палмер, Гризелда Полок и Џон Кери. (*In Our Time*, 8 април 2004)
Категорија:Адам и Ева
Категорија:Библиски изрази
Категорија:Христијанска космологија
Категорија:Христијанска митологија
Категорија:Христијански поими
Категорија:Исламска митологија
Категорија:Еврејска митологија
Категорија:Еврејско-христијански теми
__СОСОДРЖИНА__
__ИНДЕКС__
Спиритуал

мини|Ноти од 1899 г. за спиритуалот ''Sometimes I Feel Like a Motherless Child''
**Спиритуал** () или **црнечка духовна песна** — духовна песна на Афроамериканците протестанти. Како жанр, спиритуалот се појавил околу 60-те и 70-те години на XIX век во САД.

Тој се појавил како преработена песна на робови од Афроамериканците на американскиот Југ (во тие години бил користен поимот „џубилиз“).

## Историја
Извор на афроамериканските спиритуали се духовните химни донесени во Северна Америка од белите доселеници.

Европските емигранти од шкотско-гелско потекло со себе ја донеле традицијата на изведување риспонс (од англ. response — „одговор“) — хорски пеења карактеристични за Методистичката црква. Овој вокален облик им се пренел на афроамериканските изведувачи на спиритуали во голема мера благодарение на делото на англискиот проповедник Исак Вотс, чие издание од 1820 г. било многу популарно на југот на Соединетите Американски Држави.

Тематиката на спиритуалите ја сочинувале библиски старозаветни приказни, особено оние поврзани со темата на ослободување (Мојсеј, Даниил). Честопати се користеле и сцени од Книгата на Откровението. Песните биле приспособувани кон конкретните услови на секојдневието и бит на Афроамериканците и биле подложени на фолклорна обработка.

## Стилистички особености
Спиритуалите сврзуваат карактеристични елементи на африканските изведувачки традиции (колективна импровизација, карактеристична ритмика со изразена полиритмија, глисандови звуци, нетемперирани акорди, особена емоционалност) со стилските црти на американските пуритански химни, кои потекнуваат од англо-келтска основа.

Спиритуалите имаат прашално-одговорна (респонсорна) структура во дијалог меѓу проповедникот и парохијаните: проповедникот, изведувајќи ја вокалната партија, ја „прашува“ паствата; паствата, пак, хорски му „одговара“ на проповедникот, исто така со вокална партија (ова е познато како *call and response* или на македонски „повик и одговор“). Честопати, пеењето било придружено со плескање со дланките, тропање со нозете, а поретко и со танци.

Спиритуалите значително влијаеле на зародишот, обликувањето и развојот на џезот. Многу од нив, џез-музичарите ги користат како теми за импровизација.

## Наводи

## Надворешни врски

* Sweet Chariot: the story of the spirituals
* Fisk Jubilee Singers
* Marian Anderson: A Life in Song
* Historical Notes on African American melodies
* Free Gospel sheet music
* The Spirituals Database

Категорија:Американска народна музика
Категорија:Видови песни
__СОСОДРЖИНА__
__ИНДЕКС__
Анастас Наумов

мини|десно|Анастас Наумов
**Анастас Николов** с псевдоним **Високополски** е просветен деец, новинар, директор на Солунската машка гимназија (1896 — 1897).

## Биография
Роден е во 1861 година или во 1863 година во Битола, тогаш во Османлиската империја, а според некои извори во Прилеп. Во 1880 година завршува богословско училиште во Самоков и станал учител во Етрополе. Од 1882 до 1884 година учел во Кралската препарандија во Загреб. Потоа специјализирал филозофија во Виена. Од 1888 до 1891 година е директор на машкото класно училиште во Прилеп. Во Прилеп извршил коренита реформа во методите на предавање и се стекнал со голем авторитет помеѓу граѓаните. Потоа заминал да предава во Солунската машка гимназија, а во периодот од 1896 до 1897 година е нејзин директор. В 1896/1897 година предавал и во Солунската женска гимназија.

## Наводи

Категорија:Учители во Солунската бугарска машка гимназија
Сев (езеро)

**Езерото Сев** (ерменски: Սև լիճ, романизација: *Sev lich;* ; обете значат „*Сјајно црно езеро“*) — езеро што се наоѓа на границата помеѓу Ерменија и Азербејџан. Поделено е помеѓу покраината Сјуник во Ерменија и округот Лачин во Азербејџан, при што најголемиот дел од езерото се наоѓа во Ерменија.

## Топографија
Езерото се наоѓа источно од планината Мец Ишкханасар на надморска височина од 2,666 метри  и има површина од околу 2 км2. Езерото е долго 1,6 км, широко 1.2 км и има максимална длабочина од 7,5 метри. Водата е студена и бистра, а во езерото живеат севански пастрмки. Водата од езерото се користи за наводнување. Се наоѓа веднаш до помало езеро наречено Џанлих или Џинли.

## Природен резерват
Езерото Сев и околната област е заштитено природно подрачје наречено Природниот резерват на езерото Сев, во покраината Сјуник на источната падина на Мец Ишкханасар. Било повторно отворено во 2001 година на територијата на истоименото заштитено подрачје, создадено во 1987 година. Има површина од 240 хектари. Резерватот е создаден со цел да го зачува екосистемот на езерото Сев.

## Граничната криза меѓу Ерменија и Азербејџан во 2021 година
Езерото Сев и околината моментално се предмет на гранична криза меѓу Азербејџан и Ерменија. На 12 мај 2021 година, азербејџанските трупи навлегле околу 3,5 км на ерменска територија во близина на езерото и го окупирале блискиот врв Мец Ишкханасар. Иако меѓународната граница меѓу Ерменија и Азербејџан никогаш не била формално обележана, картите од советската ера покажуваат дека поголемиот дел од езерото Сев е на ерменска територија, што значи дека каков било обид езерото да се опколи би претставувал инфилтрирање. Конкретно, картата на Генералштабот на вооружените сили на СССР од 1975 година со број J-38-21 во размер 1:100 000 прикажува дека источниот, западниот и јужниот брег на езерото Сев се сместени на територијата на ерменската ССР, додека само дел од северниот брег на езерото, односно речиси 10% од езерото, се наоѓа во азербејџанската ССР. Исто така, според картата, соседното помало езеро Џанлих (Џинли) е целосно на ерменска територија. 

## Наводи

Категорија:Меѓународни езера во Азија
Категорија:Езера во Азербејџан
Категорија:Езера во Ерменија
Категорија:Врамена карта без назнака за OSM-однос на Википодатоците
Категорија:Координати на Википодатоците
Марни (филм)

**„Марни“** (англиски: *Marnie*) — филм на режисерот Алфред Хичкок од 1964 година. Главните улоги ги играат: Типи Хедрен, Шон Конери и Мартин Гејбел.

## Синопсис
Марни Едгар постојано лаже и краде. Кога ќе се вработи како секретарка, веќе по неколку месеци ја ограбува фирмата во која работи и бега. Откако се вработува во фирмата на Марк Ратланд, таа го привлекува вниманието на згодниот сопственик, кој ја принудува да се омажи за него. Нивното брачно патување е катастрофа, зашто таа не може да поднесе да ја допира маж. По враќањето дома, Марк ангажира приватен детектив да го истражи нејзиното минато. Кога  дознава што ѝ се случило во детството, Марк организира соочување на Марни и нејзината мајка. Тој знае дека Марни може да се спаси само, ако повторно ги доживее страшните настани од детството и да ги изнесе на површината потиснатиет спомени.

## Наводи

Категорија:Филмови со Типи Хедрен
Категорија:Филмови со Шон Конери
Категорија:Филмови со Мартин Гејбел
Категорија:Филмови од 1964 година
Категорија:Филмови на Алфред Хичкок
Категорија:Филмови на англиски јазик
Категорија:Трилери
Категорија:Филм ноар
Категорија:Американски филмови
Зелена патрола

**„Зелената патрола“** — збирка раскази на хрватскиот писател Данко Облак.

## Содржина
* Зелената патрола
* Патниот знак
* Дрва на патот
* „Краставиците“
* Торба

## Изданија на македонски јазик
Книгата била објавена на македонски јазик во 1958 година од издавачката куќа „Детска радост“. Преводот го направил Борис Благоевски, а автор на илустрациите е Андра Андрејевиќ. Книгата била испечатена во печатницата „Миладин Поповиќ“ во Приштина, во тираж од 3 000 примероци.

## Наводи

Категорија:Дела на Данко Облак
Категорија:Хрватски раскази
Категорија:Детска книжевност
Рита Ојоку

**Рита Ојоку** (24 декември 1977) — нигериски филантроп и хуманитарец. Таа е комесар за трговија и инвестиции на Република Вануату во Нигерија, со мандат да ги подобри трговските и економските односи меѓу двете земји од февруари 2023 година.

## Образование
Рита Ојоку била родена во државата Делта, Нигерија. Основно образование завршила во Военото училиште за деца, кантонот Икеја во Лагос (1983–1989). Потоа студирала на колеџот Хоупбеј во Лагос (1990–1995). Помеѓу 2009 и 2011 година, студирала бизнис маркетинг на Лондонското учичиште за менаџментско образование, Велика Британија.

## Кариера
Во 2013 година, Ојоку ја основала Фондацијата Рита Ојоку, непрофитна организација фокусирана на јакнење на заедниците преку иницијативи за образование, здравство и социјален развој во Нигерија и пошироко. Во 2016 година, таа ја започнала Меѓународната иницијатива „Глобален претставник за хармонија“ за справување со основните причини за нерегуларната миграција преку економско јакнење, патишта за легална мобилност и прекугранична соработка со владите и граѓанското општество. Од 2021 до 2023 година, таа била специјален советник за надворешна трговија на градоначалникот на Белмопан, Белизе. Во 2021 година, Рита била именувана меѓу членовите на привремените комитети на Федерацијата за пикадо на Нигерија.** Подоцна истата година, таа била назначена за претседателка на Федерацијата.

Во февруари 2022 година, Ојоку била назначена за комесарка за трговија на Република Вануату во Нигерија. Таа е одговорна за зајакнување на билатералните односи, промовирање на трговијата и инвестициите и истражување на пошироки стратешки партнерства меѓу Вануату и Нигерија.

## Наводи

Категорија:Нигериски стопанственици
Категорија:Родени во 1977 година
Категорија:Луѓе поврзани со пикадо
Тодор Танев

**Тодор К. Танев** е просветен деец от Македонија.

## Биографија
Роден е во 1855 година во Велес, Османлиската империја. Образованието го здобил во Загреб и во Пловдивската гимназија во 1875 – 1876 година.

Откако завршил, работел како учител во продолжение на 35 години во разни краишта на Македонија и Кнежевството Бугарија. Учителствува во Велес во 1876 - 1878 година, во Софија до 1879 година, во 1880/1881 година во бугарското училиште во Битола кога тоа прераснува во четирикласно со учители Григор Прличев, Димитар Узунов, Тодор Танев и Пантелеј Баџов. Во Солунската гимназија предавал меѓу 1882 и 1883 година.

Во Бугарија е подначалник во Министерството за народна просвета, а во Цариград 4 години е секретар на училишниот оддел при Бугарската егзархија. До 1900 година е директор на егзархиската гимназија во Одрин.

Работел како учител по бугарски јазик во бугарската гимназија во Солун. Во учебната 1902/1903 и од 1904 до 1910 година предавал во Солунската женска гимназија. За кратко време е и управител на гимназијата.

## Наводи

Категорија:Учители во Солунската бугарска машка гимназија
Категорија:Родени во 1855 година
СС Колвил

**СС ''Колвил*** бил [[Пароброд|пароброд на]] [[Винипег (езеро)|езерото Винипег]] изграден за компанијата Хадсонс Беј во Гранд Форкс, на територија Дакота. Колвил бил изграден со употреба на некои делови од бродот наречен *„Главен комесар“*, кој пак користел котел земен од друг брод наречен  *„Ансон Нортап“*. Колвил бил еден од најголемите бродови изградени за „ХБЦ“. Компанијата го ангажирала капетанот Џ. Ривс да ја надгледува изградбата на бродот.

До 1878 година, Колвил имал битна улога во трговијата на HBC на патиштата Црвена река на север и реките Саскачеван. Кога била изградена железница до Селкирк, Манитоба, на брегот на реката било изградено складиште. Подоцна, ова место стана познато како *Колвил Лендинг*. Изградена е железничка пруга од станицата Селкирк до слетувањето.

*Колвил'' бил уништен од пожар во 1894 година додека бил закотвен во градот Гранд Рапидс во северозападниот агол на езерото Винипег. Пожарот, исто така, уништил и неколку згради покрај пристаништето.

## Наводи
СС Принцеза

**СС ''Принцеза*** бил [[пароброд]] што пловел на [[Винипег (езеро)|езерото Винипег]] во [[Канада]] од 1881 до 1906 година. Бродот бил изграден во [[Винипег (езеро)|Винипег]], [[Манитоба]], од страна на бродоградилиштето „Џарвис и Буриџ“, и се сметал за гордост на езерото Винипег и за најдобар езерски пароброд западно од [[Големи Езера|Големите езера]] и источно од [[Карпести Планини|Карпестите Планини]]. Бродот имал вкупно 40 пространи патнички кабини, а однадвор личел на многу од паробродите [[Мисисипи (река)|на реката Мисисипи]]. Бродот имал максимална брзина од приближно 25 јазли.

Во 1885 година, заедно со SS Колвил, *принцезата,'' ги преместиле илјада луѓе кои учествувале во Северозападниот бунт од Гранд Рапидс, Манитоба, во Винипег.

Нејзината кариера завршила со есенска бура во 1906 година. На 24 август, СС Принцезата пловела од Пајажините Острови и била упатена кон островот Литл Џорџ, носејќи 1600 кутии риба. Времето било убаво сè додека, околу 18:00 часот, не задувал силен североисточен ветер. Откако СС Принцезата го заобиколила островот Литл Џорџ, капетанот Хоуз ја насочил кон островот Беренс. Бидејќи ветровите се претвориле во бура, екипажот го натерал капетанот да побара засолниште од островот Џорџ .

Како што бурата станувала сè посилна, капетанот Хоуз наредил бродот да се сврти и наредил „со полна брзина напред“. Оваа двојна наредба се покажала како нејзина судбина. Како што бродот се свртел, и се свртел околу половина пат, трупот бил растргнат од бесот на 8 метри големи бранови, заробувајќи тројца од екипажот поклопени. Патниците и екипажот брзо се избегале во два мали чамци за спасување, но капетанот Хоуз, 17-годишната слугинка во кабината Флора Мекдоналд од Селкирк и 19-годишната готвачка Јохана Палсдотир никогаш не стигнале до последниот чамец. Исто така, загинале и 19-годишниот морнар Јохан Џонсон, Лофтур Гудмундсон од Гимли и Чарлс Грејис, роден Канаѓанец.

И двата чамци за спасување ја преживеале бурата. Првиот стигнал на островот Беренс, а другиот стигнал до брегот во близина на селото Беренс Ривер, каде што преживеаните биле спасени следниот ден од страна на SS Градот Селкирк.

Шест лица си го изгубиле животот во несреќата, а само две тела биле пронајдени. Едно од телата бил капетанот Хоуз, на кого не му беа нанесени ништо освен ремените од појасот за спасување. Сè друго беше искинато.

## Наводи

*
Воден коњ

**Воден коњ** е митско суштество кое се појавува во повеќе форми во келтскиот и скандинавскиот фолклор, како што е агисаки, келпи итн.

## Потекло на името
[мини|Хипокампот (како што се гледа на оваа скица од [Помпеја) е водно суштество кое е наречено воден коњ.]]
Терминот „воден коњ“ првично бил име дадено на келпи, кое е суштество кое е слично на хипокампот, кое има глава, врат и грива на обичен коњ, предни нозе како на коњ, мрежести стапала и долга, дволобусна, но и опашка слична на кит. Терминот бил употребен и како прекар за езерски чудовишта, особено Огопого и чудовиштетот од Loх Нес. Името „келпи“ честопати било употребено како прекар за многу други шкотски езерски чудовишта, како што се агиски и Мораг од Лох Морар и Лизи од Лох Лохи. Други имиња за овие морски чудовишта вклучуваат „морски коњ“ (не се однесува на рибата морско коњче) и „хипокампус“ (што е име на родот за морски коњчиња).

Употребата на „воден коњ“ или „келпи“ можно е исто така да биде извор на забуна, бидејќи некои ги сметаат двата термина за синоними, додека други го разликуваат водниот коњ како жител на езера и келпи на турбулентни води како што се реки, бродови и водопади. Некои автори го нарекуваат едно суштество од одредено место келпи, додека други го нарекуваат воден коњ. Името „воден бик“ е користено за кое било суштество.
мини|Летот на кралот Градлон: Морварч, магичниот коњ на кралот Градлон од Јс.

## Други езерски чудовишта
Водниот коњ честопати станува основен опис на други езерски чудовишта како што се чудовиштето Лох Нес и чудовиштето од езерото Шамплен познато како Шамп. Лох Морар се вели дека е дом на „Мораг“, езерско чудовиште кое е прикажано како воден коњ.

## Поставки
Додека поголемиот дел од шкотскиот/келтскиот фолклор го сместува водниот коњ во езеро (особено езеро кое е познато по езерско чудовиште, како што се Лох Нес, Лох Морар или Ломонд), некои бретонски и корнволски приказни за водни коњи ги сместуваат во океанот, правејќи ги морски чудовишта.

Повеќето езера во планинските средини имаат некаква традиција за употреба на водни коњи, иако студијата за литературата од 19-тиот век од тоа време покажува дека само околу шеесет езера и лохани заслужуваат да бидат споменати од илјадниците водни површини во Шкотска. Водниот коњ за кој се вели дека живее во Лох Нес добил најмногу споменувања во литературата за планинските средини.

## Видувања
Видувањата на водни коњи редовно се пријавувале во текот на 18 век, но дури во 19 век биле евидентирани.

## Поврзано

* Агиски
* Каппа (фолклор)
* Селки
* Симболизам на коњи

## Наводи

### Библиографија

Категорија:Статии со текст на норвешки

Категорија:Келтска митологија
Размаѓепсан свет

**„Размаѓепсан свет“** (српски: *Рашчарани свет*) — збирка со раскази на српската писателка Јелена Ленголд од 2016 година. За неа, писателката ја освоила Андриќевата награда. 

## Содржина
Книгата содржи десет раскази:
* Недофатливост
* Верност
* Дрворед
* Дали се сеќаваш на мене
* Снег
* Лизи
* Недела
* Размаѓепсан свет
* Време
* Завеса

## Наводи

Категорија:Дела на Јелена Ленголд
Категорија:Српски раскази
Категорија:Книги од 2016 година
Категорија:Книги на српски јазик
Категорија:Книги наградени со Андриќевата награда
Џамија (Бродец)

**Џамија (Бродец)** — главна селска џамија во тетовското село Бродец, Општина Тетово.

## Местоположба

Џамијата се наоѓа во средиштето на селото Бродец.

## Наводи

## Надворешни врски

Категорија:Бродец (Тетовско)
Бродец
Бродец
Јелена Ленголд

**Јелена Ленголд** (Крушевац, 1959) — српска писателка.

## Животопис
Десетина години, Јелена Ленголд работела како новинарка и уредничка во редакцијата за култура при Радио Белград. Од септември 2011 година била проектен координатор на Нансенсколен академијата во Лилехамер, Норвешка. Таа живее во Белград, каде работи како професионален писател.

## Творештво
Ленголд пишува проза и поезија, а се бави и со преведување. Нејзините творби се преведени на повеќе јазици, како: англиски, италијански, дански, француски, бугарски, романски, македонски, руски, украински, чешки, албански и словенечки. Покрај тоа, нејзините раскази и песни се објавени во неколку антологии на современата српска книжевност. За стихозбирката „Сликички од животот на капелмајсторот“ ја добила нагрдата „Ѓура Јакшиќ“, додека збирката „Бунарот на тешките зборови“ била наградена со „Везот на Ефимија“. Исто така, за збирката раскази „Панаѓурски магионичар“ ги добила Европската награда за книжевност, како и наградите „Женско перо“, „Биљана Јовановиќ“ и „Златен Хит Либер“. Најпосле, нејзината збирка „Рзмаѓепсан свет“ ја освоила престижната „Андриќева награда“.

## Библиографија
Ленголд е авторка на следниве дела:
* Распад на ботаниката (поезија, 1982)
* Вретено (поезија, 1984)
* Поднебјето на макот (поезија, 1986)
* Минувањето на ангелите (поезија, 1989)
* Сликички од животот на капелмајсторот (поезија, 1991)
* Накиснати лавови (збирка раскази, 1994)
* Лифт (збирка раскази, 1999)
* Балтимор (роман, 2003, 2011)
* Панаѓурски магионичар (збирка раскази, 2008, 2009, 2012)
* Пресечи ме со пила (збирка раскази, 2009)
* Бунар на тешките зборови (поезија, 2011)
* Во три кај Кандински (збирка раскази, 2013, 2014)
* Избери едно место (поезија, 2016)
* Размаѓепсан свет (збирка раскази, 2016)
* Откажување (роман, 2018)

## Наводи

Категорија:Српски писатели
Категорија:Српски поети
Категорија:Луѓе од Крушевац
Категорија:Родени во 1959 година
Георги Волканов

**Георги (Гоно) Волканов** (познат како **Маската** или **Мјаската**) (Гуменџе,  – Кајмакчалан, ) — македонски револуционер, учесник во македонското револуционерно движење и член на Внатрешната македонска револуционерна организација.

## Животопис
Волканов е роден во 1891/92 или 1897 г. во гратчето Гуменџе, Егејска Македонија, тогаш во Отоманското Царство, денес во Грција. Стапил во ВМОРО и станал четник на Христо Димитров.

За време на Првата балканска војна е доброволец во Македонско-одринските доброволни чети во четите на Иван Паљошев, Христо Димитров и во третата чета на петнаесетата штипска дружина.

По 1919 г. е војвода на ВМРО во Дојранско. На крајот на 1926 г. влегува во четата на Христо Андонов, која ја бомбардира железничката пруга за Солун кај с. Клисура. Убиен е на 8 октомври 1933 г. на Кајмакчалан во борба со српска војска.

## Наводи

Категорија:Дејци на ВМОРО
Категорија:Дејци на ВМРО
Категорија:Македонски револуционери
Ричер (ТВ-серија)

***Ричер*** () — американска телевизиска серија во жанрот акција, трилер, драма, криминалистика и детектив, заснована на циклусот книги за Џек Ричер од Ли Чајлд.

Премиерата на првата сезона, која се заснова на книгата „Кат на смртта“ (прва во циклусот книги за Џек Ричер), се одржала на 4 февруари 2022 г., на преносната платформа Amazon Prime Video. Само три дена по премиерата на првата сезона, на 7 февруари 2022 г., серијата била обновена за втора сезона. Таа се заснова на единаесеттата книга, „Лоша среќа и неволји“, а премиерата се одржала на 15 декември 2023 г.

На почетокот на декември 2023 г., пред да започне втората сезона, серијата била продолжена за трета сезона, која се заснова на книгата „Убедлив доказ“ (седма книга во циклусот). Во октомври 2024 г., пред премиерата на третата сезона, серијата била продолжена и за четврта сезона. Премиерата на третата сезона се одржала на 20 февруари 2025 г.

## Содржина
Џек Ричер е поранешен мајор во воената полиција на американската армија што поседува големо истражувачко и борбено искуство. Тој намерно претпочита да живее како скитник, патувајќи од град во град низ Соединетите Американски Држави, без определен престој или постојана врска со надворешниот свет.

Во првата сезона, Ричер пристигнува во селскиот град Маргрејв, Џорџија, каде што е погрешно уапсен за убиство на човек, за кого подоцна се открива дека е неговиот брат. Откако е ослободен, тој се здружува со двајца чесни полициски службеници, Оскар Финли и Роско Конклин. Заедно истражуваат местен заговор во кој се вмешани корумпирани чиновници, политичари и богат тајкун со неговиот син, кои водат моќен синдикат за фалсификување пари.

Втората сезона започнува кога со Ричер контактира Франсес Нигли, поранешен член на неговата стара армиска единица за специјални истраги. Таа го известува за убиството на друг нивен колега, по што тие ги собираат преостанатите членови на единицата со цел да ја одмаздат неговата смрт. Нивната истрага ги води до технолошка компанија што има корумпиран безбедносен оддел и е во заговор со опасен трговец со оружје.

Во третата сезона, Ричер се посветува на мисија за спасување разузнавач на ДЕА (Агенцијата за борба против дрога). Тоа го вовлекува во мрачното јадро на бизнис со увоз на теписи, кој служи како параван за големо претпријатие за трговија со оружје. Оваа злосторничка мрежа ја предводи Ксавиер Квин, непријател што потекнува непосредно од минатото на Ричер.

## Улоги

|-
| Алан Ричсон
| Џек Ричер
|-
| Малколм Гудвин
| Оскар Финли
|-
| Вила Фицџералд
| Роско Конклин
|-
| Крис Вебстер
| Кеј-Џеј Клајнер
|-
| Брус Макгил
| Гровер Тил
|-
| Марија Стен
| Франсес Нигли
|-
| Серинда Свон
| Карла Диксон
|-
| Шон Сајпс
| Дејвид О’Донел
|-
| Фердинанд Кингсли
| А. М.
|-
| Роберт Патрик
| Шејн Лангстон
|-
| Сонја Касиди
| Сузан Дафи
|-
| Џони Бертолд
| Ричард Бек
|-
| Роберто Монтесинос
| Гиљермо Виљануева
|-
| Оливје Рихтерс
| Паул ван Ховен
|-
| Брајан Ти
| Франсис Ксавиер Квин
|-
| Ентони Мајкл Хол
| Закари Бек
|-
|}

## Епизоди

## Наводи

## Надворешни врски

* Матична страница

Категорија:Американски телевизиски серии
__СОСОДРЖИНА__
__ИНДЕКС__
Категорија:Американски телевизиски трилери
Георги Миндов

**Георги А. Миндов** (Гуменџе,  – Софија, ) — македонски преведувач и писател во Бугарија, учител на Солунската машка гимназија.

## Животопис
[лево|мини|Руско-бугарскиот речник на [Димитар Благоев|Д. Благоев и Г. Миндов, 1914 г.]]
Миндов е роден на 18 јануари 1863 г. во гратчето Гуменџе, Егејска Македонија, тогаш во Отоманското Царство, денес во Грција. Во 1885 г. дипломирал на Физичко-математичкиот факултет во Москва. Работел како учител. Во учебната 1885/1886 год. предавал во Солунската машка гимназија „Св. Кирил и Методиј“.

На 15 мај 1913 г., како претставник на Ениџевардарското добротворно братство, тој го потпишал Меморандумот за заедничката македонска емиграција.

Тој објавил бројни преводи од руски јазик во бугарскиот печат,  а неговите преводи на Чехов биле критички пофалени од Ана Карима. Во 1914 година, заедно со Димитар Благоев, тој го составил првиот и најкомплетен „Руско-бугарски речник“. 

Починал на 6 септември 1924 г. во Софија, Бугарија.

## Наводи

Категорија:Македонски просветители
Категорија:Македонски писатели
Категорија:Македонски преведувачи
Категорија:Македонски учители
Категорија:Учители во Солунската бугарска машка гимназија
Категорија:Македонски преселници во Софија
Категорија:Дејци на Македонските братства
Чурилек

**Чурилек** или **Чуриљак** — историско село во Кочанско, денес маало на Јастребник.

## Географија
Селото се наоѓало јужно од Чурилска Чука (1.337&nbsp;м). Традицонлано имало две маала – Горен и Долен Чурилек.

## Историја
На крајот од XIX век Чурилек било чисто македонско село во Кочанската Каза. Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) од 1900 г. *Чурилякъ* имал 100 жители, сите Македонци христијани.

На почетокот на XX век населението било под врховенството на Бугарската егзархија. По податоци на егзархискиот секретар Димитар Мишев (*[[La Macédoine et sa Population Chrétienne]]*) во 1905 г. во *Чурилек* (Tchourilek) имало 56 Македонци, сите под егзархијата.

Подоцна селото станало дел од Јастребник како негово маало.

## Личности
* Јордан Илиев — револуционер, четник на војводата Симеон Георгиев во 1915 г.

## Поврзано
* Јастребник

## Наводи

Категорија:Историски села во Македонија
†
†
Категорија:Јастребник
Долги Дел

**Долги Дол** или **Д’лги Дол** — историско село во Кочанско, денес маало на Полаки.

## Географија
Селото се наоѓало високо на планината Осогово, северно од градот Кочани.

## Историја
Најстарите турски записи за селото се од пописните дефтери од 1570-73 г. каде селото е заведено со 14 даночни обврзници.

На крајот од XIX век Долги Дол бил чисто македонско село во Кочанската Каза. Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) од 1900 г. *Дълги Долъ* имал 70 жители, сите Македонци христијани.

По податоци на егзархискиот секретар Димитар Мишев („La Macédoine et sa Population Chrétienne“) во 1905 г. *Дали дол* (Dali-dol) имал 104 жители, сите Македонци, сите под врховенството на Бугарската егзархија.

Во септември 1910 г. селото настрадало за време на разоружувачката акција на младотурците и 96 лица од Мишино и Долги Дел пребегале во Бугарија.

Подоцна селото станало дел од Полаки како негово маало.

## Личности
*  Апостол Заов (Завов, Захов) — борец во VII Кумановска дружина на МОП, земјоделец по занимање
* Мите Заов Велков — борец во II Скопска дружина на МОП, земјоделец по занимање
* Христо Петрев — револуционер, четник на војводата Симеон Георгиев во 1914 г., а четник и на Јане Велинов

## Поврзано
* Полаки

## Наводи

Категорија:Историски села во Македонија
†
†
Категорија:Полаки
Врати се, љубов моја

**„Врати се, љубов моја“** (англиски: *Lover Come Back*) или **„Пижама за двајца“** – филм на режисерот Делберт Ман од 1961 година. Главните улоги ги играат: Рок Хадсон, Дорис Деј и Тони Рендал.

## Синопсис
Џери Вебстер (го игра Хадсон) и Керол Темплтон (ја игра Деј) работат во конкурентски агенции за рекламирање. Изнервирана од Џериевите методи — употребата на алкохол и жени за да обезбеди договори за својата агенција - Керол се обидува да го исфрли Џери од професијата. Како противмерка, Џери подмитува една девојка да сведочи против него, а тој ѝ дава главна улога во ТВ-рекламата за измислениот производ наречен „ВИП“. Меѓутоа, рекламата случајно се прикажува на телевизијата и Џери, за да ја задржи работата,мора да го измисли производот „ВИП“, а во тоа му помага доктор Лајнус Тајлер. Керол го посетува докторот со намера да дојде до производот, но бидејќи таа и Џери никогаш претходно не се виделе, помислува дека Џери е докторот. Џери ја користи ситуацијата за да ја освои. 

## Наводи

Категорија:Американски филмови
Категорија:Филмови на англиски јазик
Категорија:Филмови од 1961 година
Категорија:Филмови на Делберт Ман
Категорија:Филмови со Рок Хадсон
Категорија:Филмови со Дорис Деј
Категорија:Филмови со Тони Рендал
Џамија (Гајре)

**Џамија (Гајре)** — главна селска џамија во тетовското село Гајре, Општина Тетово.

## Местоположба

Џамијата се наоѓа во средиштето на Гајре.

## Галерија


Податотека:Џамија во Гајре 2.jpg|Влезот
Податотека:Џамија во Гајре.jpg|Поглед на џамијата


## Наводи

## Надворешни врски

Категорија:Гајре
Гајре
Гајре
Горна џамија (Голема Речица)

**Горна џамија (Голема Речица)** — една од двете селски џамија во тетовското село Голема Речица, Општина Тетово.

## Местоположба

Џамијата се наоѓа во горниот дел на селото Голема Речица.

## Историја

Џамијата била подигната околу 1870-тите години и е понова од двете селски џамии.Џамијата била изградена околу 1860-тите години на место на некоја изгорена џамија.

## Галерија


Податотека:Горна џамија во Голема Речица 2.jpg|Поглед на џамијата


## Наводи

## Надворешни врски

Категорија:Голема Речица
Голема Речица
Голема Речица
Долна џамија (Голема Речица)

**Долна џамија (Голема Речица)** — една од двете селски џамија во тетовското село Голема Речица, Општина Тетово.

Во непосредна близина на џамијата се наоѓаат 16 липови стебла, кои се прогласени за споменик на природата на Македонија.

## Местоположба

Џамијата се наоѓа во средишниот дел на селото Голема Речица.

## Историја

Џамијата била изградена околу 1860-тите години на место на некоја изгорена џамија.

## Наводи

## Надворешни врски

Категорија:Голема Речица
Голема Речица
Голема Речица
Џамија (Вешала)

**Џамија (Вешала)** — главна селска џамија во тетовското село Вешала, Општина Тетово.

## Местоположба

Џамијата се наоѓа во средиштето на Вешала.

## Историја

Џамијата во селото била изградена кон крајот на XIX век. Во 1930 година, старата џамија била срушена и на нејзино место била изградена нова.

## Галерија


Податотека:Џамија во Вешала.jpg|Поглед на минарето


## Наводи

## Надворешни врски

Категорија:Вешала
Вешала
Вешала
Џамија (Ѓермо)

**Џамија (Ѓермо)** — главна селска џамија во тетовското село Ѓермо, Општина Тетово.

## Местоположба

Џамијата се наоѓа во средиштето на Ѓермо.

## Историја

Истражувачот Јован Трифуноски во 1947 година забележал дека џамијата не е толку стара и дека била покриена со плочи.

## Наводи

## Надворешни врски

Категорија:Ѓермо
Ѓермо
Ѓермо
Џамија (Вејце)

**Џамија (Вејце)** — главна селска џамија во тетовското село Вејце, Општина Тетово.

## Местоположба

Џамијата се наоѓа во средиштето на Вејце.

## Наводи

## Надворешни врски

Категорија:Вејце
Вејце
Вејце
Видојевица

**Видојевица** — планина во централна Србија, во близина на градот Прокупље. Нејзиниот највисок врв, Бандера, има надморска височина од 1,115 метри.

## Астрономска станица
На врвот на планината се наоѓа астрономска опсерваторија управувана од Белградската опсерваторија. Објектот се наоѓа на надморска височина од 1,150 метри и има минимално светлинско загадување.

60 сантиметарски Касегренов рефлектор бил инсталиран во пролетта 2011 година. Именуван бил „Недељковиќ“, по Милан Недељковиќ (1857–1950), првиот директор и основач на Белградската опсерваторија во 1887 година. Во следната фаза, во пролетта 2016 година, бил поставен роботизиран телескоп од 1,4 метри на станицата. Именуван е „Миланковиќ“, по геофизичарот, градежен инженер и астроном Милутин Миланковиќ, кој бил директор на опсерваторијата од 1948 до 1951 година.

## Наводи

Категорија:Родопски планински предел
Категорија:Астрономијата во Србија
Категорија:Планини во Србија
Категорија:Координати на Википодатоците
Категорија:Астрономски опсерватории
Кандо (река)

**Кандо** — река во источен Сан Марино. Извира источно од Монте Сан Кристофоро, течејќи североисточно за да се спои со Марано во близина на градот Фаетано.

## Наводи

Категорија:Реки во Сан Марино
Категорија:Координати на Википодатоците
Категорија:Врамена карта без назнака за OSM-однос на Википодатоците
Афрера (езеро)

**Афрера** — хиперсолено езеро во северна Етиопија. Сместено во Килбет Расу во регионот Афар, тоа е едно од езерата на депресијата Данакил. Има површина од 117 километри квадратни. Максималната длабочина на езерото е 80 метри во северниот слив и 76 метри во јужниот слив. Ниедна поголема река не истекува од езерото. Во него се влеваат топли извори по должината на брегот.

Езерото е познато како езеро Џулиети, име кое било дадено од Рајмондо Франкети откако италијанскиот истражувач Џузепе Марија Џулиети бил убиен од Афарите.  Друго име за оваа водна површина е Егоги (или Егоги Бад), кое е името што му го дал водичот Афар на Л.М. Несбит кога италијанскиот истражувач станал првиот Европеец што го видел во 1928 година. 

Островот Франкети (исто така познат како „Десет“), којшто е единствениот остров на езерото се смета за најниско поставен остров во целиот свет.

Пе-ха вредноста на езерото Афрера е ниска, во киселиот опсег, што го прави различно од другите езера во Етиопија. Покрај малата проученост на езерото, сепак се познати неколку видови риби коишто живеат во езерото Афрера, вклучувајќи два ендемити : *Danakilia franchettii* (циклид) и *Aphaniops stiassnyae.*

## Поврзано

* Карум
* Асалско Езеро

## Наводи

Категорија:Езера во Етиопија
Категорија:Координати на Википодатоците
Азевка

**Азевка** (; ) — река во Агришкиот округ во Република Татарстан, Русија. Таа е лева притока на Иж во сливот на Кама.

## Географија
Азевка извира во ридовите на десниот брег на реката Кама, на надморска височина од 200 метри надморска височина и тече западно. Подолу паѓа десната притока Сангас. Зад селото Џамурдино, десната река се влева во Чушкан. Подолу, на левиот брег на селото Уразаево, реката се влева во Иж. Всушност, се влева во резервоарот Кама Залив, формално 17 километри од устието на реката. По предвидениот датум на полнење на резервоарот Кама, делот од реката под Уразаево влегува во зона на поплавување. Реката е долга 23 километри, а неговиот дренажен слив опфаќа 174 километри квадратни 

## Наводи

Категорија:Реки во Татарстан
Категорија:Координати на Википодатоците
Категорија:Врамена карта без назнака за OSM-однос на Википодатоците
Куркуреу-Суу

**Куркуреу-Суу** — река што извира во Киргистан. Таа се наоѓа во сливот на реката Талас, но не се поврзува со неа. Таа е река која минува низ Киргистан и Казахстан, каде што се влева.

## Хидрологија

### Течение
Реката се формира во киргистанските планини на северните падини на Талас Ала-Тоо. Таа тече низ клисура и низ гребенот Кара-Тоо, кадешто се спојува со притока на реката Терс и да ја формира реката Аса во Казахстан. Потоа Аса тече на север, променувајќи правец кон запад близу до Тараз, за да се влее во езерото Биљукол.

### Класификација и мерења
Тоа е река од типот Тианшан, со фаза на висока вода меѓу март и септември и фаза на ниска вода меѓу октомври и февруари. Се напојува со леден и снежен истек од планините и беше каталозирана од Советскиот Сојуз во 1970-тите како река со 3% ледена површина, т.е. 13.6 километри квадратни.

## Наводи

### Библиографија

* 
* 
* 
Категорија:Реки во Казахстан
Категорија:Меѓународни реки во Азија
Гампринер Зеле

**Гампринер Зеле** или **Гампринер Зелајн** — единственото езеро во Лихтенштајн. Создадено било од поплава на реката Рајна со огромна ерозија во 1927 година. Езерото се наоѓа на 435 метри надморска височина во селото Бендерн - Гамприн.

Гампринер Зеле е опкружен со густа листопадна шума која се состои од растенија како трски, грмушки и дрвја. Езерото било ставено под природна заштита од страна на владата во 1961 година. По отстранувањето на ѓубрето, квалитетот на водата се стабилизирал на ниво Б. Цевковод до близок канал го снабдува езерото со свежа вода и соодветен кислород од 1979 година. Една година подоцна, ракови биле населени во езерото.

Лебеди почнале да се размножуваат во близина на езерото од 1970-тите години. Тие прв пат биле видени во општина во 1972 година во Сегавајхер во Ненделн. Во следните години тие почнале да го населуваат и Гампринер Зеле.

## Наводи

Категорија:Координати на Википодатоците
Категорија:Езера во Лихтенштајн
Хварска опсерваторија

**Хварската опсерваторија**, дел од Геодетското училиште на Загрепскиот универзитет, — астрономска истражувачка опсерваторија сместена над градот Хвар (куполата на опсерваторијата е помеѓу 173 и 245 метри надморска височина). Отворена била 1972 година, истражувањата во опсерваторијата се фокусираат на сончевата физика; фотометријата на ѕвездите, особено ѕвездите од променлива класа Be; и ѕвездените јата и галаксиите. Двоен телескоп се користи за набљудување на сонцето: едниот телескоп ја набљудува фотосферата (дијаметар на отворот 217 мм, фокусна должина 2450 мм), а другиот ја набљудува хромосферата (дијаметар на отворот 130 мм, фокусна должина 1950 мм) со теснопојасен спектрален филтер. За набљудување на ѕвездите се користи Касегренов рефлектор со дијаметар на отворот од 65 см. Од 1997 година, за набљудување на ѕвездите се користи и заеднички австро-хрватски телескоп, кој има дијаметар на огледалото од 1 м и е исто така Касегренов рефлектор.

Опсерваторијата се наоѓа над градот Хвар, на југозападниот дел од островот Хвар, на стрмен рид на 240 метри надморска височина во историските наполеонски утврдувања изградени од француската армија за време на Наполеоновите војни на почетокот на 19 век.

Опсерваторијата била основана во 1972 година преку заеднички напори на Советот за наука на Социјалистичка Република Хрватска и Астрономскиот институт на Чехословачката академија на науките во Ондрешов, како еден од институтите на Геодетското училиште на Загрепскиот универзитет.

## Поврзано

* Список на астрономски опсерватории

## Наводи

Категорија:Врамена карта без назнака за OSM-однос на Википодатоците
Категорија:Координати на Википодатоците
Категорија:Астрономски опсерватории
Категорија:Хвар (град)
Мим (езеро)

**Езерото Мим**, првично познато како **Анвомасу**, — вештачко езеро кое се наоѓа на периферијата на Мим во општинскиот округ Асунафо Север во регионот Ахафо во Гана. Езерото е летна туристичка локација и има потенцијал да биде одморалиште покрај езеро. Љубителите на забава често го посетуваат за одмор.

## Географија
Езерото Мим се наоѓа покрај патот Мим - Кенијаси, околу 1 км северно од општината Мим. Главните заедници околу ова езеро се квартовите на стариот аеродром Мим, Асукесе и Нкенсере.

## Инциденти
Имало неколку одделни инциденти кога две лица, на возраст од 57 и 31 години, во различни случаи се удавиле во езерото.

## Наводи

Категорија:Езера во Гана
Категорија:Координати на Википодатоците
Кинканон, извидникот од границата

**„Кинканон, извидникот од границата“** (англиски: *Quincannon, Frontier Scout*) – филм на режисерот Лесли Селандер (Lesley Selander) од 1956 година, снимен по сценариото на Вил Кук (Will Cook), Дон Мартин (Don Martin) и Џон Ц. Хигинс (John C. Higgins). Главните улоги ги играат: Тони Мартин (Tony Martin), Пеги Кесл (Peggie Castle), Џон Бромфилд (John Bromfield), Џон Смит (John Smith) и Рон Рендел (Ron Randell).

## Синопсис
Поранешниот граничен извидник, Линус Кинканон, се враќа во војската за да ја испита кражбата на пушките. Патем, тој го открива предавството во редовите на војската, доаѓа во судир со индијанското племе Арпахо и ѝ помага на Мејлин Мејсон да го пронајде братот...

## Наводи

Категорија:Американски филмови
Категорија:Филмови на англиски јазик
Категорија:Филмови од 1956 година
Категорија:Вестерни
Категорија:Црно-бели филмови
Категорија:Филмови чие дејствие се одвива во САД
Категорија:Филмови на Лесли Селандер
Категорија:Филмови со Тони Мартин
Категорија:Филмови со Пеги Кесл
Категорија:Филмови со Рон Рендел
Категорија:Филмови со Џон Смит
Категорија:Филмови со Џон Бромфилд
Категорија:Филмови на United Artists
Канал за контрола на поплави

**Каналите за контрола на поплави** се големи и празни базени низ кои може да тече површинска вода, но не се задржува (освен за време на поплави), или суви канали што течат под нивото на улиците во некои поголеми градови, така што ако се случи неочекувана поплава, вишокот вода може да се пренесе по овие канали во река или други водни површини. Понекогаш се градат канали за поплави на местата каде што претходно течеле природни реки или потоци, со цел да се намали ризикот од поплави.

Иако ваквото канализирање било честа практика во 1960-тите, денес се преземаат мерки за негово отстранување, заменувајќи го со „реканализирање“ низ природни, кривулести, вегетирани и порозни корита. Ова е затоа што канализирањето на протокот во бетонски канал честопати ги влошувало поплавите.
лево|мини|Навистина лошите поплави се предизвикани од навистина кратки скокови на нивото на реката. Канализацијата во бетонските канали го забрзува надојдениот тек на водата и го зголемува врвот на поплавата, додека забавувањето на водата го распределува протокот со текот на времето и го намалува врвот на поплавата.
Нивото на водата за време на поплава често се зголемува, а потоа се намалува, исклучително брзо. Сè што го забавува површинското истекување (мочуришта, меандри, вегетација, и др.) ќе го успори протокот во некои делови повеќе отколку во другите, со што ќе се прошири текот со текот на времето и ќе се намали најголемиот наплив. Дури и малку пригушување на скокот значително го намалува нивото на поплава при врв. Општо земено, колку е повисоко нивото на поплава при врв, толку е поголема штетата од поплавата. Правите, чисти, мазни канали со бетонски ѕидови го забрзуваат протокот и затоа веројатно ќе ги влошат поплавите низводно. Денес, контролата на поплавите има за цел да го успори текот на водата и намерно да поплави одредени ниски, по можност обраснати, области. Тие места функционираат како сунѓери, кои потоа се празнат додека нивото на поплавните води се намалува.
## Насипи
Каналите за контрола на поплави не треба да се мешаат со водотеци кои се едноставно ограничени помеѓу насипите. Овие конструкции можат да бидат целосно направени од бетон, со бетонски страни и изложено дно, со страни од рип и изложено дно или целосно необложени. Честопати во нив вградуваат прагови за контрола на наклонот или брани за да се спречи ерозија и да се одржи рамно корито на реката.

## Дистрибуција
По дефиниција, големината на каналите за контрола на поплави се движи од истата ширина како олук на улица, па сè до неколку стотици метри. Каналите за контрола на поплави се наоѓаат во најразвиените области во светот.  Лос Анџелес е град со многу вакви канали, бидејќи тие станале задолжителни со донесувањето на Законот за контрола на поплави од 1941 година, донесен по поплавата во Лос Анџелес од 1938 година.

## Наводи

## Надворешни врски

* Канал за контрола на поплави на реката Лос Анџелес
* Канал за контрола на поплави на реката Гвадалупе
Категорија:Реки
Категорија:Канали