open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Мадагаскарски пигмејски нилски коњ

**Мадагаскарскиот пигмејски нилски коњ** (*Choeropsis madagascariensis*) е вид кој првично бил ставен во родот hippopotamus заедно со *H. lemerlei*, со кои имаат слична големина. После дополнителни истражување на морфологијата и на живеалиштето, докажано е дека овој вид е поблизок до пигмејскиот нилски коњ (*Choeropsis liberiensis*).
 
Како и денешниот пигмејски нилски коњ, и овој вид слична поставеност на очите и слични заби. Се смета дека не поминувал премногу време во вода (како обичниот нилски коњ) поради многубројните фосили најдени длабоко во шумите на Мадагаскар.
 
## Еволуција и класификација
Фосили на двата вида на нилски коњи кои живееле на Мадагаскар покажуваат дека тие биле адаптирани за трчање низ шумите, што е адаптација поразлична од нилските коњи на африканскиот континент. Поради овие сличности се смета дека и двата вида потекнуваат од ист предок, а сличноста со денешните обични и пегмејски нилски коњ е резултат на паралелна еволуција .
 
Во 1849 година Мортон ги класифицирал овие животни во родот *[[Choeropsis]]* заедно со пигмејскиот нилски коњ, потоа во 1977 биле преместени во родот *[[Hexaprotodon]]* заедно со фосилните видови од Азија. После дополнителните истражувања е откриена е разлика помеѓу пигмејските и азиските нилски коњи, поради што првите се повторно префрлени во родот *Choeropsis* .
 
Овие нилски коњи живееле во шумите на островот Мадагаскар, но сѐ уште е непознато до кога биле присутни на островот. Најновите истражувања со јаглерод покажуваат дека фосилите датираат од 1000тата година од новата ера. Макфи и Флеминг во 1999 базирајќи се на усни преданија, предлагаат дека и можно нилски коњи да биле присутни и многу подоцна.

## Можни причини за истребување
Островските нилски коњи се смета дека биле лесен плен на човекот, што може да довело до нивно истребување. Мекфи и Барни во 1991 откриле докази за огромни гробници на нилски коњи во југозападен Мадагаскар кои датираат од првиот век од новата ера. Одтука се претпоставува дека на островот, човекот и нилските коњи живееле заедно најмалку 1000 години. Колку големо влијание имал човекот врз изумирањето на овие животни сѐ уште не е со сигурност утврдено.

## Наводи

## Надворешни врски
*   МСЗП црвена листа
 
 

Категорија:Изумрени видови
Категорија:Парнокопитни
Категорија:Нилски коњи
1540-ти

## Настани

* ...

## Личности

* ...

## Откритија

* ...

Категорија:16 век
Категорија:1540-ти
1710-ти

## Настани
* 1714 — на англискиот престол дошол Џорџ I.
* 1714 — завршил Војната за шпанското наследство.
* 1717 — Волтер осуден на година дена затвор во Бастилја заради своите сатирични текстови.
* 1717 — Шпанија ги обединила своите јужноамерикански колонии во у Поткралство Нова Гранада.
* 1717 — Португалците го основале Монтевидео во Уругвај.
* 1717 — раздорот меѓу Џорџ II и неговиот син Џорџ II довел до исфрлање на Џорџа II од кралската куќа.
* 1718 — Французите го основале Њу Орлеанс во Северна Америка.
* 1718 — Со Пожаревачкиот мир на Хабсбуршката Монархији ѝ припаднале северна Србија и Босна.

## Личности
### Родени
* 1710 — роден Луј XV, иден француски крал.
* 1711 — роден Михаил Ломоносов,  руски научник, писател, академик, енциклопедист.
* 1711 — роден Руѓер Бошковиќ.
* 1711 — роден Дејвид Хјум, шкотски филозоф, економист и историчар.
* 1712 — роден Жан Жак Русо, швајцарски филозоф.
* 1713 — роден Дени Дидро, француски писател и филозоф.
* 1713 — роден Калиник IV Цариградски, вселенски патријарх.
* 1713 — роден Алекси Клеро, француски математичар, астроном, геофизичар и интелектуалец.
* 1713 — роден Фернандо VI, крал на Шпанија.
* 1714 — роден Кристоф Вилибалд Глук, германски оперски композитор и диригент.
* 1715 — роден Петар II, император на Русија.
* 1716 — роден Томас Греј, англиски поет.
* 1716 — роден Карлос III, крал на Шпанија.
* 1717 — роден Жан ле Рон Даламбер, француски математичар и енциклопедист.
* 1717 — роден Мустафа III, отомански султан.
* 1717 — родена Марија Терезија, австриска царица.
* 1717 — роден Хорас Волпол, англиски книжевник, политичар, колекционер и архитект.
* 1717 — роден Папа Пиј VI.
* 1718 — родена Марија Гаетана Ањези, италијански математичар, јазичар и филозоф.
* 1718 — роден Жан Филип де Шезо, швајцарски астроном.
* 1717 — роден Леополд Моцарт, австриски композитор, татко на Волфганг Амадеус Моцарт.

### Починати
* 1710 — починат Оле Кристенсен Ремер, дански астроном.
* 1710 — починат Гаспар Санз, шпански композитор и свештеник.
* 1711 — починат Јосиф I (Свето Римско Царство), владетел од хабсбуршката династија како цар на Светото Римско Царство.
* 1711 — починат Неофит V Цариградски, вселенски патријарх.
* 1711 — починат гроф Ѓорѓе Бранковиќ, српски владател.
* 1712 — починат Ричард Кромвел, лорд-заштитник на Англија.
* 1713 — починат Павао Ритер Витезовиќ, хрватски писател, историчар, јазичар и издавач.
* 1714 — почината Ана, англиска кралица.
* 1715 — починат Луј XIV, француски крал.
* 1716 — починат Готфрид Вилхелм Лајбниц, германски филозоф, математичар, пронаоѓач, правник, историчар, дипломат и политички советник.
* 1718 — починат Јефрем (Јанкович), руски митрополит од српско/македонско потекло.

## Откритија
* ...

Категорија:18 век
Категорија:1710-ти
1720-ти

## Настани
* 1721 — Роберт Волпол станува премиер на Кралството Велика Британија.
* 1721 — потпишан Ништадатскиoт мир, со кој е завршена Големата северна војна.
* 1721 — Петар I ја реформирал Руската православна црква.
* 1722 — започнала Руско-персиска војна, која ќе заврши следната година.
* 1722 — Паштуните ја зазеле Персија.
* 1723 — укинато е ропството во Русија.
* 1724 — започнала градбата на најстарата сочувана зграда во Белград, дело на архитектот Никола Доксат де Морец, инженер и полковник на австриската војска.

## Личности
### Личности од Македонија
#### Родени
* 1720 — роденСвети Кипријан Слепченски, македонски православен светител.

#### Починати

### Личности од светот
#### Родени
* 1721 — родена Мадам де Помпадур, љубовница на Луј XV. 
* 1723 — роден Адам Смит, шкотски економист и морален филозоф.
* 1723 — роден Матирен Жак Брисон,  француски зоолог и природонаучник.
* 1723 — роден Џошуа Рејнолдс, англиски сликар.
* 1724 — роден Имануел Кант, германски филозоф. 
* 1725 — роден Абдул Хамид І, дваесет и седмиот султан на Отоманското Царство. 
* 1725 — роден Жан Батист Грез, француски сликар. 
* 1725 — роден Даниил Москополец, влашки научник, гркоман, автор на Речник на четири јазици кои се зборувале во Македонија. 
* 1725 — роден Никола Кињо, француски пронаоѓач кој го измислил првото возило на сопствен погон - автомобилот. 
* 1725 — роден Џон Њутон, англиски свештеник. 
* 1726 — роден Франсоа-Андре Даникан Филидор, француски шахист и музички композитор. 
* 1726 — роден Џејмс Хатон, шкотски природонаучник, геолог, физичар и хемичар. 
* 1727 — роден Томас Гејнсборо, британски сликар. 
* 1727 — роден Максимилијан III Јосиф, владетел од династијата на Вителсбаховците како Изборен кнез на Баварија. 
* 1728 — роден Фердинандо Галијани,  италијански економист и истакнат деец на просветителството. 
* 1728 — роден Џејмс Кук,  англиски морепловец. 
* 1728 — роден Антон Рафаел Менгс,  германски сликар од Чешка. 
* 1728 — роден Петар III,  император на Русија. 
* 1729 — родена Катерина II Велика, царица на Русија. 
* 1729 — роден Александар Суворов,  четвртиот и последен руски генералисимус. 
* 1729 — роден Едмунд Берк, британски државник, политички теоретичар и филозоф.

#### Починати
* 1721— починат Антоан Вато, француски сликар.
* 1721— починат Папа Климент XI.
* 1721— почината Мери Рид, англиски пират.
* 1722— починат Џон Толанд, англиски филозоф.
* 1723— починат Антони ван Левенхук, холандски трговец и научник.
* 1724— починат Папа Инокентиј XIII.
* 1724— починат Луис I, крал на Шпанија.
* 1725— починат Петар Велики, цар на Русија.
* 1725— починат Алесандро Скарлати, италијански барокен композитор.
* 1726— починат Мишел-Ришар Делаланд, француски барокен композитор и оргулар.
* 1726— починат Калиник III Цариградски, вселенски патријарх.
* 1726— починат Максимилијан II Емануел, владетел од баварската династија Вителсбах како изборен кнез на Баварија.
* 1727— почината Катерина I, втора сопруга на Петар I Велики и царица на Русија.
* 1727— починат Свети Агатангел Битолски.
* 1727— починат Исак Њутн.
* 1728— починат Кирил IV Цариградски, вселенски патријарх.

## Откритија

* ...

Категорија:18 век
Категорија:1720-ти
1800-ти

## Настани
### Настани во Македонија

### Настани во светот
* 1800 —  Наполеон Бонапарт на чело на француската војска ги победил австриските трупи кај италијанското село Маренго и повторно ја освоил Италија.
* 1800 — Малта  била освоена од Велика Британија.
* 1801 — Кралството Велика Британија и Кралството Ирска се обединиле во Обединето Кралство на Велика Британија и Ирска.
* 1802 — Вест Поинт, познатата воена академија на САД е отворена во истоимениот град во државата Њујорк.
* 1803 — САД ја удвоиле својата површина со купување на Луизијана од Наполеон Бонапарт.
* 1803 — започнале Наполеоновите војни кои ќе траат сè до 1815 година.
* 1804 — Хаити изборил независност од Франција
* 1804 — Франц Јосиф станал првиот цар на Австриското Царство.
* 1804 — Наполеон Бонапарт се крунисал за цар на Франција како Наполеон I.
* 1804 — започнало Првото српско востание.
* 1805 — француско-шпанската флота била поразена од Британците во Битката кај Трафалгар.
* 1805 — Наполеон Бонапарт крунусан за цар на Италија во Миланската катедрала.
* 1805 — Наполеон Бонапарт ги победил руските и австриските трупи кај Аустерлиц (место кај Брно, во Чешка). Француската војска (околу 73.000 војници) ги поразила сојузничките сили на Русија (околу 70.000 војници) и на Австрија (околу 15.000 војници). Австрискиот цар Франц II утредента склучил примирје со Наполеон. Аустерлиц подоцна станал поим за брза победа.
* 1806 — со одлуката на Луневилскиот мир престанало да постои Светото Римско Царство.
* 1806 — Француската војска влегла во Дубровник.
* 1806 — Велика Британија го окупирала ’Ртот на Добра Надеж.
* 1806 — По големата победа над Прусија, Наполеон Бонапарт триумфално влегол во Берлин.
* 1807 — Потпишан договор помеѓу Наполеон Бонапарт и Карлос IV за поделба на Португалија.
* 1807 — Обединетото Кралство на Велика Британија и Ирска ја прогласило трговијата со робје за незаконска.
* 1807 — Првиот американски пароброд, изработен од Роберт Фултон, тргнува на првото комерцијално поморско патување во светот.
* 1807 — Британската морнарица го бомбардирала Копенхаген со огнени бомби и фосфорни ракети за да го спречи предавањето на Данска на флотата на Наполеон Бонапарт.
* 1808 — започнала Војната за шпанска независност.
* 1808 — укината Дубровничката Република.
* 1808 — Лудвиг ван Бетовен ја одржал премиерата на својата Петта симфонија во Виена
* 1809 — завршила Финската војна, после која Русија од Шведска ја презела Финска.
* 1809 — Наполеон Бонапарт го расформирал Тевтонскиот ред.

## Личности

* ...

## Откритија
* 1801 — Јохан Вилхелм Ритер го открил ултравиолетовото зрачење.
* 1801 – откриен астероидот Церера кој во 2006 година е преквалификуван во планета.
* 1802 – откриен астероидот Палада.
* 1804 – откриен астероидот Јунона.
* 1804 – од опиумот бил издвоен морфиумот.
* 1807 – откриен астероидот Веста.

Категорија:19 век
Категорија:1800-ти
1810-ти

## Настани
* 1811 — во Обединетото Кралсто се појавило лудистичкото движење (1811—1816).
* 1812 — Наполеон Бонапарт тргнал во поход на Русија.
* 1813 — француската војска под водство на Наполеон Бонапарт доживеала тежок пораз во Битката кај Лајпциг.
* 1813 — задушено Првото српско востание.
* 1814 — започнал Виенскиот конгрес.
* 1814 — силите на шесте коалиции го зазеле Париз, Наполеон Бонапарт  абдицирал и бил прогонет на островот Елба.
* 1815 — Наполеон Бонапарт повторно се вратил на власт. Во Војната на седмата коалиција бил поразен во Битката кај Ватерло и бил прогонет на островот Света Елена во јужниот Атлантски Океан.
* 1815 — започнало Второто српско востание.
* 1815 — завршил Виенскиот конгрес, на кој биле одредени новите граници на Европа. На Австроунгарија ѝ припаднала Далмација и западна Истра и поседи во Северна Италија.
* 1818 — Вук Стефановиќ Караџиќ ја спровел реформата на српската кирилица.
* 1819 — Шпанската колонија Нова Гранада прогласила независност како Република Гран Колумбија под водство на претседателот Симон Боливар.

## Личности

* ...

## Откритија

* ...

Категорија:19 век
Категорија:1810-ти
1820-ти

## Настани
## Настани
* 1820 — била основана Либерија.
* 1821 — Мексико после 11 години војна изборил независност од Шпанија.
* 1821 — Перу прогласил независност од Шпанија.
* 1821 — во Грција започнала Грчката војна за независност од Османлиското Царство.
* 1822 — Бразил прогласил независност од Португалија.
* 1825 — во Англија била отворена првата модерна железничка пруга.
* 1827 — Грција изборила независност од Османлиското Царство.
* 1828 — завршила Аргентинско-бразилска војна, започната три години порано, која резултирала со независност на Уругвај од Бразил.

## Личности
### Родени

### Починати
* 1821 — починал Наполеон Бонапарт.

## Откритија
* Откриена е фотографијата.

Категорија:19 век
Категорија:1820-ти
1830-ти

## Настани
* 1830 — била основана Мормонската црква.
* 1830 — Белгија прогласила независност од Холандија.
* 1830 — Република Гран Колумбија се распаднала на Колумбија (со денешна  Панама), Еквадор и Венецуела.
* 1830 — Србија со хатишериф добила статус на вазално кнежевство во  Османлиското Царство.
* 1831 — Франција го окупирала Алжир.
* 1833 — со  актот за укинување на ропството било забрането ропството во Британската Империја.
* 1835 — во Тексас започнала Тексашката револуција.
* 1837 — на англискиот престол дошла кралицата Викторија.
* 1839 — започнала Првата опиумска војна меѓу Обединетото Кралство и Кина под власта на династијата Ќинг.
* 1839 — започнала Уругвајската граѓанска војна.

## Личности

* ...

## Откритија
* 1831 — Мајкл Фарадеј ја открил електромагнетната индукција.

Категорија:19 век
Категорија:1830-ти
1840-ти

## Настани
* 1840 — бил основан је Нов Зеланд.
* 1842 — завршила Првата опиумска војна меѓу Кина и Обединетото Кралство. Според одредбите на Спогодбата од Нанѓинг Хонгконг им бил предаден на владеење на Британците, а истото завршило во 1997 година.
* 1844 — започнала Доминиканската војна за независност.
* 1845 — Големиот глад во Ирска довел до масовна емиграција.
* 1846 — започнала Американско-мексиканската војна.
* 1848 — завршила Американско-мексиканската војна со која САД оствариле контрола над Тексас и ги анектирале дотогашните мексикански поседи Аризона, Калифорнија и Ново Мексико.
* 1848 — Европа била погодена од бран револуции.
* 1848 — првпат е издадено делото на Карл Маркс и Фридрих Енгелс „Комунистички манифест“.
* 1848 — банот Јосип Јелачиќ го укинал кметството во Хрватска.
* 1849 — Доминиканската Република изборила независност од Хаити.

## Личности

* ...

## Откритија

* ...

Категорија:19 век
Категорија:1840-ти
1730-ти

## Настани
* 1730 — Махмуд I станал султан после немирите во Османлиското Царство.
* 1733 — започнала Војната за полското наследство.
* 1735 — започнала Руско-турска војна, која ќе трае во следните четири години.
* 1735 — царот Ќианлонг започнал голема територијална експанзија на Кина.
* 1738 — завршила Војната за полското наследство.
* 1739 — со Белградскиот мир, Османлиското Царство успеало да поврати дел од териториите што претходно ги изгубило.

## Личности
### Родени
* 1730 — роден Едмунд Берк,  ирско-британски државник.
* 1730 — роден Шарл Месје, француски астроном.
* 1731 — роден Хенри Кевендиш,  англиски природен филозоф, научник и значаен експериментален и теориски хемичар и физичар.
* 1731 — роден Виктор Луј, француски архитект.
* 1732 — роден Џорџ Вашингтон, првиот американски претседател.
* 1732 — роден Карл Готхард Лангханс, пруски градител и архитект.
* 1732 — роден Јозеф Хајдн, австриски композитор.
* 1733 — роден Џозеф Пристли, англиски материјалистички филозоф, психолог, физичар и хемичар.
* 1734 — роден Прокопиј Цариградски, вселенски патријарх.
* 1734 — роден Џорџ Ромни, англиски портретист.
* 1735 — роден Џон Адамс, американси политичар и вториот претседател на Соединетите Американски Држави.
* 1735 — роден Јосиф Николај Лауренти,  австриски природонаучник од италијанско потекло.
* 1736 — роден Шарл Огистен де Кулон,  француски физичар.
* 1737 — роден Лујџи Галвани,  италијански физичар.
* 1738 — роден Вилијам Хершел,  англиски астроном од германско потекло.

### Починати
* 1730 — починат Антоан Ломе де Ламот-Кадилак, основач на Детроит.
* 1730 — починат Папа Бенедикт XIII.
* 1730 — починат Папа Климент XII.
* 1730 — починат Патрона Халил, поттикнувач на востанието од 1730 година.
* 1730 — починат Петар II, император на Русија.
* 1731 — починат Даниел Дефо, англиски автор, новинар и памфлетист.
* 1732 — починат Франц Лудвиг Фалечко-Нојбуршки,  германски епископ и архиепископ (надбискуп) на неколку епархии и Голем мајстор на Тевтонскиот ред.
* 1733 — починат Франсоа Купрен, француски барокен композитор, оргулар и чембалист.
* 1733 — починат Кристијан Пецолд,  германски композитор и оргулар.
* 1735 — починат Еремија III Цариградски, вселенски патријарх.
* 1736 — починат Ахмед III, дваесет и третиот султан на Отоманското Царство.
* 1736 — починат Козма III Цариградски, вселенски патријарх.
* 1736 — починат Даниел Габриел Фаренхајт, германски потчиненик на полската круна, физичар и инженер.

## Откритија

* ...

Категорија:18 век
Категорија:1730-ти
1850-ти

## Настани
* 1850 — завршило Малото ледено доба.
* 1850 — започнало Тајпиншкото востание.
* 1851 — започnala Викториската златна грозница во Австралија.
* 1852 — Наполеон III Бонапарт се прогласил за цар, со што било воспоставено Второто Француско Царство.
* 1854 — Јапонија ја прекинала политиката на изолација и се отвора кон светот.
* 1854 — започнала Кримската војна меѓу Франција, Обединетото Кралство, Османлиското Царство и Русија.
* 1856 — во Романија била отворена првата рафинерија за нафта во светот. 
* 1856 — завршила Кримската војна.
* 1859 — Молдавија и Влашка се обединиле со што настанала Романија.
* 1859 — се водела кратката Австриско-сардиниска војна меѓу Франција и Пиемонт–Сардинија и Австриското Царство.

## Личности

* ...

## Откритија

* ...

Категорија:19 век
Категорија:1850-ти
1870-ти

## Настани
* 1870 — усвоен 15. амандман на Уставот на САД, со кој и бившите робови добиле право на глас.
* 1870 — започнала Француско-прускаta војна, која завршила година дена подоцна со создавање на Германското Царство и обединување на Италија, пад на Второто Француског Царства и создавање на Третата Република.
* 1871 — основана Париската комуна.
* 1871 — за време на големиот глад во Персија, кој траел две години умреле 2 милиони луѓе. 
* 1871 — започнала Втората индустриска револуција.
* 1872 — основан Јелоустоунскиот национален парк.
* 1873 — укината воената граница во Бачка и Банат.
* 1874 — распуштена Британската источноиндиска компанија.
* 1874 — прогласена Првата шпанска република, која траела две години.
* 1875 — започнал големиот глад во Индија од кој во следните 25 години умреле 26 милиони Индијци.
* 1875 — започнало Херцеговското востание.
* 1876 — Бугарскижо априлско востание против Отоманското Царство.
* 1876 — започнала Српско-турската војна.
* 1876 — во следните три години во Кина умреле 13 милиона луѓе од глад. 
* 1877 — одржан првиот турнир во тенис на Вимблдон.
* 1877. — започнал Берлинскиот конгрес .
* 1877 — потпишан Санстефанскиот договор.
* 1878 — завршил Берлинскиot конгрес, на кој Србија, Црна Гора и Romanija биле меѓународно признати како самостојни држави, додека Бугарија добила автономија, Кипар му припаднал на Обединетото Кралство, додека Австроунгарија ја окупирала Босна и Херцеговина.

## Личности

* ...

## Откритија

* ...

## Наводи

Категорија:19 век
Категорија:1870-ти
1880-ти

## Настани
* 1880 — започнала Првата бурска војна, која траела две години.
* 1881 — започнала Махдиската војна во Судан.
* 1882 — Британците го окупирале Египет.
* 1882 — Кнежевството Србија , благодарение на поддршката на Австроунгарија била подигната на ранг на кралство и станала Кралство Србија, а Милан Обреновиќ станал нејзин прв нововековен крал.
* 1883. — експлодирал Кракатау, вулкан во Индонезија, притоа усмртувајќи 36.000 лица, повеќето жители на околните острови кои настрадале од цунамито, кое го покренала ерупцијата.
* 1883 — на власт во Хрватска дошол банот Куен Хедервари, кој спроведувал политика на унгаризација.
* 1884 — на Берлинската конференција била договорена колонијална поделба на Африка.
* 1884 — започнала Кинеско-француската војна која довела до формирање на Француска Индокина.
* 1884 — во Франција биле легализирани  синдикатите.
* 1884 — Гриничкиот меридијан бил востановен како универзален, нулти меридијан, од кој се сметаат географските должини и часовните појаси на Земјата.
* 1885 — започнала Српско-бугарската војна.
* 1886 — основан Скореновац.
* 1886 — основан Јоханесбург.
* 1886 — Руско-черкеската војна завршила со пораз и протерување на многу Черкези.
* 1888 — во Бразил било укинато ропството.
* 1888 — Србија добила нов устав.
* 1889 — срушено Бразилското Царство и била прогрласена Република Бразил.
* 1889 — завршила Махдиската војна во Судан.

## Личности

* ...

## Откритија

* ...

Категорија:19 век
Категорија:1880-ти
1890-ти

## Настани

* ...

## Личности

* ...

## Откритија

* ...

Категорија:19 век
Категорија:1890-ти
1960-ти

## Настани

* ...

## Личности

* ...

## Откритија

## Музика
Во Северна Америка ,Европа и Океанија деценијата била  особено револуционерна во смисла на забавната музика, како што е формирањето и еволуцијата на рок.Во почетокот на 1960-тите ,поп и рокенрол трендовите на 1950-тите продолжиле;рокенролот на деценијата пред да почне да прераснува во повеќе меѓународен ,електрична варијанта познати како рок.Во средината на 1960-тите ,рокенролот во неговата најчиста форма била постепено преземена од попрокд (анг. pop rocked ) ,бит (анг.beat ) ,психоделичен рок (анг.psychedelican rock ) ,блуз рок (анг.  blues rock )  и фолк рок ( анг.folk rock ) ,којшто станале славни.Кантри и фолк влјателниот стил поврзан со втората  половина на 1960-тите ,рок-музиката предизвика генерација на забавни пејачи-текстописци кој пишувале и изведувле  нивни дела .Кон крајот на деценијата ,жанровите како барок поп (анг. baroque pop ) ,саншајн поп (анг.sunshine pop )  ,бублегум поп (анг.bubblegum pop) ,прогресивен рок (анг.progressive rock ) и хеви метал (анг.heavy metal ) започнале да стануват славни ,каде последните две нашле голем успех во следната деценија.Понатаму , во 1960-тите ,фанк и соул музиката станале славни ;ритам и блуз генерално станале славни ,и овој стил обично се поврзувал со женски групи од времето ,чија спојување на R&B и госпел  (анг .gospel )  со рокенрол уживале успех сè до средната половина  на деценијата.Настрана од популарноста  на рок и R&B музиката во 1960-тите ,Латино Американската како и Јамајската и Кубанската музика достигнале успех на популранос низ деценијата ,со жанровите како босанова ( анг.bossa nova )  ,ча –ча- ча (анг.cha-cha-cha ) ,ска (анг.ska ) и калипсо(анг.calypso ) станувајќи  популарни.Од една класична гледна точка ,1960-тите биле исто така важна деценија ,како што тие го согледуваат развојот на екпериментална ,џез и современа класична музика ,особено минимализмот и слободната импровизација.

Во Азија ,различните трендови ја одбележувале забавната музика  на 1960-тите .Во Јапонија ,деценијата согледала пораст на популарноста на неколку западни забавни музички групи како што се Битлси ,како и рокенрол.Успехот на рок-музиката и бендовите во Јапонија започнале нов жанр ,познат како груп саундс (енг. Group Sounds ) којшто бил популарен во втората половина на деценијата.

Во Јужна Америка ,жанрови што се како босанова (анг. bosa nova ) ,нуева кансион (анг.nueva canción )  и нуева ола (анг.nueva ola ) започнале да се појавуваат.Рок-музиката започнала да го остава својот белег ,и достигнал успех во 1960-тите .Покрај тоа ,саласа (анг.salsa ) постигнала слава кон крајот на оваа деценија.

Категорија:20 век
Категорија:1960-ти
1860-ти

## Настани
* 1861 — започнала Американската граѓанска војна меѓу Унијата и отцепените Конфедерацијата.
* 1861 — во Русија со руската либерална реформа било укинато кметството.
* 1861 — собранието во Торино го прогласила Виторио Емануел II за крал на обединетото Кралство Италија.
* 1861 — започналае Француско-мексиканската војна.
* 1861 — во Сремски Карловци се состанал Благовештенски собор.
* 1863 — основан Црвениот крст, кој после година дена ја усвојува Првата женевска конвенција.
* 1863 — започнало Полското востание против Руското Царство, кое било задушено две години подоцна.
* 1864 — започнала Шпанско-јужноамериканската војна, шпански обид да ги поврати бившите колонии, која завршила после две години со шпански неуспех.
* 1864 — започнала Парагвајската војна.
* 1865 — завршила Американската граѓанска војна 
* 1865 — убиен претседателот на САД Абрахам Линколн.
* 1866 — успешно биле воспоставени прекуокеански телеграфски врски по првиот неуспех во 1858 година.
* 1866 — Австриско-пруската војна се завршила со распад на Германскиот Сојуз и создавање на Северногермански Сојуз.
* 1866 — во Австриско-пруската војна, во која Италија била на страната на Прусија, Австријанците кај островот Вис ја уништиле италијанската флота. Погинале повеќе од 600 луѓе.
* 1866 — под династијата Меиџи, Јапонија започнува со програма за брза модернизација.
* 1867 — завршила Француско-мексиканската војна.
* 1867 — САД ја купиле Алјаска од Русија.
* 1867 — се формирала модерна Канада со прогласување на Британскиот акт за Северна Америка.
* 1867 — последните отомански трупи ја напуштиле Србија, а кнезот Михаило Обреновиќ ги добил клучевите на поголемите српски градови, со што Србија де факто станала независна.
* 1867 — со потпишување на Австроунгарската спогодба била створена Австроунгарија.
* 1868 — потпишана Хрватско-унгарска спогодба, спрема членот 66. т.н. *[[Риечка крпица]]*, Риека на измама станала дел од Унгарија.
* 1868 — атентат на кнезот Михаило Обреновиќ.
* 1869 — во сообраќај била пуштена првата прекуконтинентална железничка пруга во САД
* 1869 — во промет бил пуштен Суецкиот Канал.
* 1869 — донесен Намеснички устав, кој ќе овозможи прв продор на парламентаризмот во Србија.
* 1869 — основано Ѓурѓево.

## Личности

* ...

## Откритија

* ...

Категорија:19 век
Категорија:1860-ти
Pastoralis Praeeminentiae

**Pastoralis Praeeminentiae** е името на папската була издадена од страна на папата Климент V на 22 ноември 1307, со која се наредувало витезите-темплари да се апсат насекаде, со цел да се префрлат нивните имоти во сопственост на црквата. Одлуката на папата Климент била под влијание на францускиот крал Филип IV кој ги спровел првите апсења, на 13 октомври 1307.

Според волјата на папата, сите верници не реагирале веднаш. Англискиот крал Едвард II, отпрвин не верувал во обвиненијата против темпларите, но подоцна и тој работел според одлуката на папата.

По апсењата, некои од испитувањата биле казнувани со мачење и присилно признавање.

## Поврзано

* Темплари
* Була

## Наводи

Категорија:Темплари
Категорија:Папски були од 14 век
Була

[мини|десно|250п|Була издадена од папата [папа Урбан VIII|Урбан VIII, 1637]]
**Була** (лат. *bulla*, „шишенце“) — основен средновековен папски документ, кој се печател со олово, а во посебни случаи и со злато. Од XV век наваму, се издава поретко.

## Историја

Во средниот век, була бил назив за метален печат, односно шишенце во кое се распоредувал печатот. Овој печат се удирал само на државни акти (императорски и папски). Во подоцнежните векови, називот останал само за важните папски укази и документи.

## Наводи

## Надворешни врски и извори
* „Була“. На *[[Енциклопедија Британика]]* Online.
* Папски енциклики во Ватикан
* Папски енциклики онлајн
* Чејмберс, Ефрејм. "Була. *[[Циклопедија]]*. 1728. (on-line)
* Список на папски документо во теолошката библиотека http://www.shc.edu/theolibrary/docs.htm 


Категорија:Христијански списи
Категорија:Латинизми
1980-ти

**1980-ти** позната и како „осумдесеттите години“ е декада од грегоријанскиот календар што започнала на 1 јануари 1980 година и завршила на 31 декември 1989 година.

## Настани

* ...

## Личности

* ...

## Откритија

* ...

Категорија:20 век
Категорија:1980-ти
Романска азбука

**Романската азбука** (романски: *Alfabetul limbii române*) е романска варијанта на латиницата и содржи 31 буква:

Буквите Q, W, и Y официјално влегле во азбуката во 1982 г., но се користеле и порано. Тие се јавуваат само во заемки од туѓи јазици, како во *quasar*, *watt* и *yacht*. Буквите *K* и *X* се ретки. Буквата *K* е релативно постара, и се користи главно за мерни единици (*kilo*), но не во романски зборови, и сѐ уште се смета за странска буква бидејќи се јавува само во заемки, кои сѐ уште се неологизми.

Во случаите каде заемката е директно преземена од друг јазик и има дијакритички надзнаци од оригиналот, правописот вели дека истите се задржуваат и треба да се применуваат (на пр. *München*, *Angoulême*).

## Букви и изговор

Романскиот правопис е главно фонетски. Оваа табела ги прикажува буквите и нивните гласови, како и нивна транскрипција на македонски јазик. Некои букви можат да се прочитаат на неколку можни начина, дури и кога не се земаат предвид алофоните. Кога самогласките , ,  и  се менуваат во нивните соодветни полусамогласки, ова не се бележи во пишувањето. Буквите K, Q, W и Y се јавуваат само во заемки; изговорот W и Y зависи од потеклото на зборот во кој се јавуваат.

## Наводи
#### Белешки

#### Библиографија
* Mioara Avram, *Ortografie pentru toţi*, Editura Litera Internaţional, 2002
* 

## Поврзано
* Романска кирилица
* Молдавска кирилична азбука
* Романски јазик
* Молдавски јазик
* Фонологија на романскиот јазик

Категорија:Латинични азбуки
Азбука
Категорија:Романска азбука
Санде Стојчевски

**Санде Стојчевски** (роден на  година во ) — македонски поет, есеист, книжевен критичар и преведувач.

## Животопис
Дипломирал на Филолошкиот факултет во Скопје. Бил новинар, а потоа уредник во образовната редакција во Радио Скопје, уредник, главен уредник и директор на книгоиздателството „Македонска книга“ - Скопје, главен уредник на списанието „*Стремеж*“ - Прилеп и претседател на Управниот одбор на балканската книжевна манифестација „Рацинови средби“ - Велес. Работел во Националната и универзитетска библиотека „Свети Климент Охридски“ - Скопје и уредник е на списанијата „*Стремеж*“ - Прилеп и „*Акт*“ - Скопје. Член е на Македонскиот ПЕН центар и на Друштвото на писателите на Македонија.

## Книжевно творештво
* Кралот на лебедите (поезија, 1972), 
* Фенери низ маглата (поезија, 1977), 
* Златна гранка (поезија, 1980), 
* Возбудата на јадрото (есеи и критики, 1982), 
* Вечерна (поезија, 1985), 
* Абор гора (поезија, 1987), 
* Големата побуда (есеи и критики, 1988), 
* Лов на блесок (поезија, 1990), 
* Залив пред јасното (поезија, 1990), 
* Есен во вселената (поезија, 1991), 
* Радоста од читањето (есеи и критики, 1991), 
* Ни ден без габи (книга за природата и ведрината, 1991), 
* Кубоа (поезија, 1993), 
* Кралицата од корицата (поезија, 1994), 
* Пофалба на разговорот (есеи и разговори, 1994), 
* Страв од тишината (есеи и критики, 1995), 
* Скалд (поезија, 1995), 
* Врв (поезија, 1996), 
* Совршенство или совршенство (поетички есеи, 1997), 
* (З)аум (поема, 1999), 
* Великата лирска песна (есеи, 1999)
* Трмка (поезија, 2001)
* Опсада на загатката (есеи и критики, 2002)
* Сипкава преѓа е свет (поезија, 2003)
* Патот до песната (есеи и разговори, 2006)
* За восхитот и за пораката (теорија на книжевноста и полемика, 2007)
* Доречувања (есеи, 2008) 
* Узда од ѕвезда (поезија, 2009)

Соавтор е на петтомната едиција Македонска книжевност во книжевната критика (1973). 
Главен уредник на редакцијата на проектот 130 тома македонска книжевност (2008) 
Главен уредник на редакцијата на проектот Нобеловци (2008-2009)

## Награди
Добитник е на наградите: 
* Награда „Кочо Рацин“, 
* Награда „Григор Прличев“, 
* 2001 - Награда „Браќа Миладиновци“ 
* Награда „Димитар Митрев“
* 2011 - Награда Книжевен жезол
* 2021 - Награда „Ацо Шопов“

## Наводи

Категорија:Македонски писатели
Категорија:Македонски поети
Категорија:Македонски новинари
Категорија:Македонски уредници
Категорија:Македонски книжевни критичари
Категорија:Југословенски писатели
Категорија:Југословенски поети
Категорија:Југословенски новинари
Категорија:Југословенски уредници
Категорија:Југословенски книжевни критичари
Категорија:Луѓе од Студена Бара
Категорија:Членови на ДПМ
Категорија:Добитници на наградата „Книжевен жезол“
Категорија:Добитници на наградата „Браќа Миладиновци“
Категорија:Добитници на наградата „Ацо Шопов“
Категорија:Апсолвенти на универзитетот „Св. Кирил и Методиј“
Категорија:Живи луѓе
Блаже Миневски

**Блаже Миневски ** (роден 1961 год. во Гевгелија) — македонски раскажувач, романописец и драматург. Дипломирал на интердисциплинарните студии по новинарство на Правниот факултет - Скопје. Како новинар работел во повеќе весници и списанија. Член е на Друштвото на писателите на Македонија. Моментално пишува за весникот „*Денешен*“.

## Книжевно творештво
**Миневски е автор на следниве прозни дела:**
* „Солзи во очите на тате“ (раскази, 1984) 
* „Ниски вежби“ (раскази, 1988)
* „Црниот пердув“ (роман, 1990)
* „Заседи за белиот сон“ (раскази, 1992)
* „Ледно око“ (раскази, 1996)
* „Балкан за деца“ (роман, 1996)
* „Требаше да се сликаме пред да се замразиме“ (роман, 1998)
* „Сезона на глуварките“ (раскази, 2001)
* „Приказна за третиот“ (роман, 2003)
* „Нишан“ (роман, 2007)
* „Црна лисица“ (роман, 2012)
* „Ако се родат некакви чувства“ (роман, 2023)
* „Опаш во уста“ (раскази, 2025)

**Миневски е автор и на драмите:**

* „Крик“, изведена во 1991 година
* „Лулка“, изведена во 1992 година
* „Женски прилог за ноќта“, изведена во 1993 година
* „Подготовки за добра смрт“, изведена во 1994 година
* „Немушт јазик“, изведена во 2000 година.

Сите драми на Блаже Миневски се објавени во книгата со наслов „*Бивши луѓе*“ (2000).

## Награди и признанија
**Миневски е добитник на високи новинарски признанија:**

* Награда „Крсте Мисирков“ на Здружението на новинарите на Македонија, (двапати)
* Прва награда за репортажа на „Нова Македонија“, (двапати)

**Добитник е и на следниве книжевни награди:** 

* „Bookstar“, за збирката раскази „Опаш во устата“ (2025)
* „Рациново признание“ (2002 и 2023)
* „Стале Попов“ (2007 и 2023)
* „Роман на годината“ (2007)
* Повеќе награди за краток расказ.

Миневски е застапен во сите понови антологии на македонскиот расказ, а неговите дела се преведени на англиски, француски, српски, бугарски, шпански, турски и албански јазик.

Врз основа на податоците од регистрираните позајмувања на книги во 26 јавни библиотеки во Македонија, Миневски бил најчитан писател во 2013 година.

## Наводи

Категорија:Родени во 1961 година
Категорија:Луѓе од Гевгелија
Категорија:Македонски драмаски автори
Категорија:Македонски новинари
Категорија:Македонски романописци
Категорија:Југословенски писатели
Категорија:Југословенски новинари
Категорија:Членови на ДПМ
Категорија:Добитници на наградата „Стале Попов“
Категорија:Добитници на наградата „Рациново признание“
Категорија:Добитници на наградата „Крсте Мисирков“
Категорија:Апсолвенти на Правниот факултет „Јустинијан I“ - Скопје
Идолопоклонство

thumbnail|„Обожување на златното теле“ од Николас Пузин
**Идолопоклонство** — најчесто се дефинира како обожување на каква било слика, идол или предмет, која е спротивна на монотеизмот. Во аврамските религии идолопоклонството е грев, а во религиите каде не се смета за грев, не постои ни изразот „идолопоклонство“.

## Потекло на поимот
Меѓународниот поим „идолатрија“ доаѓа од грчкиот збор *eidololatria*, кој е составен од *eidolon*, „слика“ или „фигура“ и *latreia*, „обожување“. Денес терминот „идолатрија“ не е ограничен само на религиозните концепти, туку се користи и за опишување на општествените феномени кога нешто се обожува, а се користи и во светот на филмската индустрија.

## Наводи

Категорија:Многубоштво
Категорија:Исламот и другите религии
Категорија:Еврејско-христијански теми
Категорија:Верско право
Категорија:Христијанско право
Данило Коцевски

**Данило Коцевски** (, Куманово - ) — македонски книжевен критичар, раскажувач, романописец, драматург и поет. Дипломирал на Филозофскиот факултет во Скопје. Работел во весникот „*Млад борец*“ и Македонската радио-телевизија. Бил главен уредник на списанието „*Разгледи*“ - Скопје. Членувал во Друштвото на независните писатели на Македонија и во Македонскиот ПЕН центар. Познат е како хроничар на градот Скопје поради своите статии објавувани во „*[[Нова Македонија]]*“ и емисиите на Македонската телевизија. Бил директор на Струшките вечери на поезијата.

## Книжевно творештво
; Критики и есеи
* „Да и не“ (1981)
* „За новите тенденции“ (1984)
* „Сепак се движи“ (1985)
* „Критиката како заблуда“ (1988)
* „Поетиката на постмодернизмот“ (1989)
* „Антиномиите на критиката“ (1989)
* „Модерно и постмодерно“ (1993)
* „Постмодерни текови“ (1996)
* „Нови есеи“ (2001)
* „Побуна на интелектуалците“ (2007)

; Романи
* „Одисеј“ (1991)
* „Ќе одиме ли кај Џо“ (1992)
* „Јустинијана, градот кој го нема“ (1999)
* „Роман за Ное“ (2003)
* „Пиколомини пред портите на Скопје“ (2005)

; Проза
* „Патување за Аркашон“ (1989)
* „Магијата на Скопје“ (1997)

; Поезија
* „Каде се раѓа песната“ (1992)
* „Поетовата смрт“ (1995)

Одделни текстови му се објавени на англиски, француски, руски, романски и португалски.

Три негови кратки раскази се застапени во антологијата на македонскиот краток расказ, „Џинџуџе во земјата на афионите“ (Темплум, 2022).

## Награди
* „Рациново признание“
* „13 Ноември“
* „Млад борец“

## Наводи

Категорија:Луѓе од Куманово
Категорија:Македонски книжевни критичари
Категорија:Македонски историчари
Категорија:Македонски романописци
Категорија:Југословенски писатели
Категорија:Југословенски историчари
Категорија:Југословенски книжевни критичари
Категорија:Членови на ДПМ
Категорија:Апсолвенти на Филозофскиот факултет - Скопје
Упернавик

**Упернавик** (гренландски: *Upernavik*, „Пролетно Место“) — гратче на западниот брег на Гренланд. Во општината Упернавик живеат околу 3.000 жители, додека самото гратче Упернавик брои 1.144 жители. Остатокот од жителите живеат во десет места во општината, меѓу кои и Кулорсуак, со население од околу 400 жители. Авиокомпанијата Ер Гренланд сообраќа до Упернавик.

Во 1824 г., близу Упернавик е пронајден т.н. „Кингигторссуашки рунски камен“. На него се испишани знаци оставени од Викинзите, веројатно од доцниот XIII век. Со рунското писмо се испишани имињата на три Викинзи, и се споменува изградбата на могила во близината. Ова е најсеверното место каде се пронајдени викиншки артефакти, и ја означува крајната северна точка на викиншките патешествија.

## Населени места во општината Упернавик

## Галерија

Image:Upernavik town aerial 1 2007-07-11.jpg|Аероснимка
Image:Upernavik church 2007-08-20 rectangular cropped downsampled.jpg|Новата црква
Image:Upernavik old church 2007 06 02.jpg|Старата црква, втор најстар објект во Упернавик
Image:Upernavik_cemetery_2007-06-27_1.jpg|Гробиштата; гробовите се украсени со вештачко цвеќе.
Image:Unloading vestlandia upernavik 2007-06-03.jpg|Работа на пристаништето
Image:Greenland dogs upernavik 2007-06-19.jpg|Влечни кучиња врзани во двор
Image:Dog sleds upernavik 2007-06-19.jpg|Кучешки санки
Image:Duda lasø upernavik 2007-07-05 cropped.jpg|Бротчето „Дуда Ласе“ всидрено на пристаништето
Image:Bell 212 air greenland upernavik 2007-07-05.jpg|Окружниот хеликоптер (Bell 212)
Image:Fire station upernavik 2007-06-01.jpg|Пожарникарска станица


## Литература

* Bjerregaard, Peter и Beth Bjerregaard. *Disease Pattern in Upernavik in Relation to Housing Conditions and Social Group*. Copenhagen: Kommissionen for videnskabelige Undersøgelser i Grønland, 1985. ISBN 87-17-05231-9
* Haller, Albert Arno. *The Spatial Organization of the Marine Hunting Culture in the Upernavik District, Greenland*. Ottawa: National Library of Canada, 1981.
* Hjarnø, Jan, Jørgen Balslev Jørgensen и Morten Vesely. *Archaeological and Anthropological Investigations of Late Heathen Graves in Upernavik District*. København: C.A. Reitzels Forlag, 1974. ISBN 87-421-0096-8
* Jørgensen, Jørgen Balslev, Jens Dahl и Sanjai Sangvichien. *Anthropometrical Studies on Greenlanders from Two Villages in the Upernavik Area*. København: Nyt Nordisk Forlag, 1976. ISBN 87-17-02125-1
* Vibe, Christian. *Preliminary Investigations on Shallow Water Animal Communities in the Upernavik- and Thule-Districts (Northwest Greenland)*. København: C.A. Reitzel, 1939.


Категорија:Општина Касуитсуп
Категорија:Населени места во Гренланд
Категорија:Населени места основани во 1772 година
Едвард Блор

[thumb|right|200px|Изглед на [Бакингемска палата|Бакингемската палата по изградбата во 1850 г., дело на Блор. Подоцна истата е префасадирана и преградена од Сер Астон Веб во 1913 г.]]
[thumb|right|200px|Влез на [Воронцовски дворец|Воронцовскиот дворец.]]
**Едвард Блор** (анг. *Edward Blore*;  - ) е британски архитект и старинар. Роден е во Единбург, Шкотска. (Неко извори велат дека по потекло бил од Дерби, Англија.)

Блор е најпознат по изведбата на нацртот за Бакингемската палата на Џон Неш, по Нешовото отпуштање. Тој ја извел палатата во сличен, но поедноставен стил од оној замислен од Неш. Во 1847 Блор се навратил на палаата и ја дизајнирал големата фасада која гледа кон Шеталиштето, така заградувајќи го четириаголниот двор. Работел и на Ламбетскиот дворец и Сент Џејмсовата палата во Лондон, како и голем број други проекти во Англија и Шкотска, меѓу кои и реставрацијата на Солсберската кула на замокот Виндзор.

Блор бил пријател со Сер Волтер Скот, и како него, пројавувал силен интерес во баронската архитектура на шкотските замоци. Ова го навело кнезот Михаил Семјонович Воронцов да го покани да биде градител на неговиот Воронцовски дворец во Алупка, Крим (денешна Украина). Овој дворец е изграден во периодот од 1828 до 1846 г., во комбинација од стилови од неоготски, па до неомаваритански стил. Книгата-водич на дворецот го опишува зданието како „Блорово укажување на почит кон исламската архитектура“. Градбата има две фасади, спротивставувајќи ја „голотијата на шкотскиот баронски стил кон копнената страна, со арапската фантазија кон морето“ .

Како признат и зацврстенархитект, Блор бил ангажиран во многубројни проекти на Британската Империја. Тука се вбројуваат Владиниот дом во Сиднеј, Австралија, кој го проектирал околу 1870 г. во облик на готски замок. Ваквите проекти биле необични и прикажуваат една авантуристичка страна на Блоровите дела која не може да се види во Лондон. Неговата јавна (источна) фасада на Бакингемската палата уште од почетокот била критикувана како банална улична архитектура, став кој го делел и кралот Џорџ V, кој се погрижил за редизајн на фаасадата во 1913 г. Во 1841 г. бил избран за член на Кралското друштво.

Блор починал во 1879 г., и погребан е во Хајгејтските гробишта (западни), во Хајгејт, Лондон. Ги подучувал архитектите Филип Чарлс Хардвик и Фредерик Марабл.

## Ученици
* Хенри Клатон

## Наводи

## Згради
* Воронцовски дворец
* Бакингемска палата
* Питова зграда на Издателството на Кембричкиот универзитет
* Сент Џејмска палата (преправки)
* Вестминстерска опатија - Хор и параван
* Бедфордско современо училиште (1834-1974, now the Harpur Centre facade)
* Ламбетски дворец

## Литература
* Sir Banister Fletcher: *Banister Fletcher's A History of Architecture - Editor: Dan Cruickshank* (Architectural Press, Oxford, 1996) ISBN 0-7506-2267-9
* Charlotte Gere and Michael Whiteway: *Nineteenth-Century Design: From Pugin to Mackintosh* (Weidenfeld & Nicolson, London, 1993) ISBN 0-297-83068-6

## Надворешни врски
* Воронцовски дворец  

Категорија:Британски архитекти
Категорија:Членови на Кралското друштво
Пророк

[thumb|''Усните на Исаија миропомазани со оган'', од [Бенџамин Вест.]]

Во религијата, **пророк** е човек кој го сретнал натприродното или божественото и служи како посредник со луѓето.

Пророци постоеле во многу култури низ историјата, вклучувајќи ги религиите христијанство, јудаизам, пророкот Заратустра во Персија, пророчиштето Делфи во Стара Грција, потоа во исламот, и во многу други. Традиционално, на пророците им се припишува улога на доносители на промените кои зависат од пораките што ги носат. Епитетот „пророк“ е субјективен, бидејќи оној што од едни се смета за пророк, од други може да се смета за лажен пророк. Кон крајот на XX век, епитетот „пророк“ се ставал на некој кој е успешен во анализата на економските ситуации, или на оние кои ги коментираат кризите во општеството.

Германскиот философ Фридрих Ниче, пророците ги нарекува „мелези на болестите и на волјата за власт“.
[мини|Еремија, детаљ од фреска на [Микеланџело Буонароти|Микеланџело во Систинската капела, 1512 г.]]
## Пророкот како тема во уметноста и во популарната култура
[мини|Прозорец во Келнската катедрала со пророците [Исаија (лево) и Еремија (десно)]]
* „Пророци“ — песна на македонскиот поет Анте Поповски.
* „Пророк“ — песна на рускиот поет Александар Пушкин.
* „Двајцата пророци. Проба на гласот“ - песна на полскиот поет Збигњев Херберт.
* „Монолог за Касандра“ - песна на полската поетеса Вислава Шимборска.
* „Пророчко око“ (англиски: *The Prophets Eye*) — песна на американската рок-група Бед брејнс (*Bad Brains*) од 1986 година.
* „Пророци за гневот“ (*Prophets Of Rage*) - песна на американската рап-група Паблик енеми (*Public Enemy*) од 1988 година.

## Белешки

Категорија:Предвидување
Категорија:Пророштва
Категорија:Библиски пророци
Категорија:Старозаветни пророци
Палата Ајналикавак

**Палатата Ајналикавак** () — отоманска резиденција која се наоѓа во Бејоглу, Истанбул, Турција. Овој објект бил изграден во времето на султанот Ахмед I со неколку измени со текот на годините.

Во  оваа палата бил потпишан истоимениот договор меѓу Руската и Османлиското Царство во 1779 година.

## Историја

Палатата Ајналикавак претставувала отоманска резиденција, изградена во времето на султанот Ахмед I со неколку измени со текот на годините. За ова место постојат извори според кој местото претставувало и место за одмор на византиските императори. По освојувањето на градот познато е дека овде одмарале османлиските благородници. Познатиот патописец Евлија Челебија наведува дека објектот бил изграден во времето на султанот Мехмед II. Комплексот бил реновиран во времето на Селим III (1789-1807) и го добил денешниот изглед.

Ајналикавак е единствениот кој постои денес од целиот комплекс како и еден од последните изградени во класичен османлиски стил.

## Наводи

## Надворешни врски

* Department of National Palaces | Aynalıkavak Palace 

Категорија:Султански резиденции во Турција
Категорија:Златен Рог
Категорија:Музеи во Истанбул
Категорија:Знаменитости во Истанбул
Категорија:Бејоглу (Истанбул)
Категорија:Отомански палати во Истанбул
Антикабир

**Антикабир** (турски: *Anıtkabir)*) е мавзолеј кој се наоѓа во Анкара, Турција. Во овој мавазолеј се наоѓа гробот на “таткото на Турција“ Кемал Ататурк. Неговата градба била завршена во 1941 година а негов архитект е професор Емин Онат

Категорија:Мавзолеи во Турција
Категорија:Анкара
Категорија:Музеи во Турција
Римски бројки

**Римските бројки** се броен систем кој потекнува од Стариот Рим, а доста се користел и во средниот век, со мали измени.
Броевите наведени во табелата се третирале како „основни“ и за нив постоеле основни знаци.

Останатите броеви се добиваат со додавање или одземање на знаци. На пример броевите после основниот број во горната табела се добиваат со додавање на знаци до „трето ниво“ а броевите непосредно до основниот број се добиваат со одземање на знак лево од претходниот основен број.

Пример 2 се добива со додавање на еден знак I до I, 3 со додавање на 2 знака II до I, 8 со додавање на 3 знака до V, 30 додавање на 2 знака XX до X. Додека пак броевите 4, 9, 40 итн. се добиваат на следниот начин. Пред бројот 5 (V) се става знак I (што значи 5-1 = 4) и IV e бројот 4. Пред X се става знакот I и се добива бројот IX (односно 10 - 1 = 9). Пред L се става X и се добива XL (т.е. 50-10=40). Пред М се става C и се добива CM (т.е. 1000-100=900), итн.

Еве некои римски броеви:

Категорија:Броеви