Кисел трн

**Кисел трн** или **обична жолтика** () — разгранета листопадна грмушка од семејството на жолтиките (*Berberidaceae*).

## Опис на растението
Расте како листопадна разгранета грмушка чие дрво може да достигне висина од околу 3 m, гранките се претежно исправени, покриени со трње и жолти под кората. Кората е мазна, светло сива до сиво-кафеава. Трњата можат да бидат трокраки или петкраки и настанале со трансформација на листовите. Останатите листови се елипсовидни, кожести, собрани во снопови и ситно назабени по работ. Цврсти се, со лисна дршка, елипсовидно превртено јаести. На врвот листовите се зашилени, ретко заоблени и влакнести. Догги се од 3 до 6 см. Цветовите се висечки кластери направени од шестчлени двополови цветови чии што листови од чашка и крунасти се жолти. Има шест листови чашка и тие се распоредени во два пршлени кои лесно паѓаат, има исто така и шест крунести листови, жолти и долги 5-7 мм, во облик на јајце, и секој има по два нектари во основата. Има шест прашници, тие се наредени во два пршлени и, кога се допираат, се потпираат на внатрешната страна на јајниците . Прашничните конци се широки, поленовите вреќички се свртени кон внатрешноста на цветот, со две комори кои се отвораат со капаци. Имаат еден толчник кој е краток, надцветан, со широк, рамен жиг. Плодот е долгнавеста, црвена јадлива бобинка со кисел вкус. Долга е 1 см, а внатре се сместени 2-3 семиња богати со ендосперма .

## Живеалиште
Распространет е сè до 1200 m надморска височина. v. најмногу на теренот богат со варовник, во сончеви и карпести предели, како и во зоната на грмушки и грмушки, во борови шуми, на подот на грмушките, во заедниците Руд. ем Јов., Диклиќ, Јов., Јов. Распространет е речиси низ цела Европа, освен во северна Скандинавија, северна Русија, Грција и Турција. Се јавува и на Кавказ.

## Хемиски состав на дрога
Како дрога се користат Речиси сите делови на растението:

* Плодови (*Berberidis fructus*)
* корен (*Berberidis radix*)
* кора (*Berberidis кортекс*).

Во сите бијни органи  установени се поедини состојки:

* изохинолински алкалоиди (до 8%): берберин, бербамин, винетин и палмитин, во сите органи, а особено во обоената кора;
* деривати на антрахинон, кои ги има во коренот;
* органска киселина (околу 6%), шеќери (околу 5%), пектин, гума и др.присутни во плодовите.

## Употреба
Плодот, бобинката, со пријатен вкус, е богат со јаболкова киселина, а се користи за правење на сирупи и компоти Од кората и дрвјата се добива жолта боја берберин со која може да се бојадисува кожа и волна. Кората на дрвото и корените содржат голем број на алкалоиди .

Киселиот трн се користи за болести на жолчните канали бидејќи го олеснува излачувањето на жолчката, го спречува воспалението, појавата на песок и камења во жолчните канали. Во форма на капки, чија главна состојка е берберинот, го намирува воспалението на очите и очните капаци. Покрај тоа може да се дава и против повраќање.

Условно не е шттен, што значи дека треба да се користи само во пропишаните дози и под контрола на стручни лица.

## Галерија

File:Berberis-vulgaris-flowers.jpg|Листови
File:歐洲小蘗 Berberis vulgaris -匈牙利布達佩斯 Budapest, Hungary- (9216101912).jpg|Цветови
File:Berberis vulgaris .jpg|Плодови


## Наводи

## Литература

* Гостушки, Р: Лечење лековитим биљем, Народна книга, Белград, 1979 г.
* Грлиќ, Љ: Enciklopedija samoniklog jestivog bilja, Август Цесарец, Загреб, 1986 г.
* Дјук, А, Џ: Зелена аптека, политика, Белград, 2005 г.
* Јанчиќ, Р: Лековити растенија со клуч за определување, Naucna knjiga, Белград, 1990 г.
* Јанчиќ, Р: Botanika farmaceutika, Službeni list SCG, Белград, 2004 г.
* Јанчиќ, Р: Сто од нашите најпознати лековити растенија, Naucna knjiga, Белград, 1988 година.
* Којиќ, М, Стаменковиќ, В, Јовановиќ, Д: Медицински растенија на југоисточна Србија, ЗУНС, Белград 1998 г.
* Лакушиќ, Д: Водич низ флората на Националниот парк Копаоник, ЈП Национален парк Копаоник, Копаоник, 1995 г.
* Марин, П, Татиќ, Б: Етимолошки речник, ННК Интернационал, Белград, 2004 г.
* Миндел, Е: Витаминска Библија, ФаМилет, 1997 година.
* Mišić Lj, Lakušić R: Livadske biljke, ZUNS Sarajevo, ZUNS Beograd, IP *Svjetlost*, 1990
* Стаменковиќ, В: Наше нешкодљиве лековите биљке, Тренд, Лесковац
* Туцаков, Ј: Хербална медицина, Рад, Белград, 1984 г.
* Диклиќ Н: Флора Ср Србија, поглавје Фам. Berberidaceae, Српска академија на науките и уметностите, Белград, 1970 г.

## Надворешни врски

* Flora Europaea: Распространетост на ''Berberis vulgaris''
* Berberis vulgaris во NRCS
* Berberis vulgaris кај абхомеопатија

Категорија:Жолтика
Категорија:Статии со микроформати за вид
Категорија:Лековити растенија
Категорија:Грмушки
Категорија:Ботанички таксони опишани од Карл Линеј
Категорија:Растенија опишани во 1753 година
Категорија:Зачини
Категорија:Флора на Македонија