open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Хранопровод

**Хранопроводот** (латински: *esophagus*) е мускулен орган со должина од околу 25 cm, кој го поврзува голтникот со желудникот. Со неговите контракции, залакот за време од 8 - 9 секунди се пренесува до желудникот. Хранопроводот на патот од градната во стомачната празнина, заедно со крвните садови и нервот луталник (*nervus vagus*), преку посебен отвор, ја преминува дијафрагмата.
Во својот горен дел е во непосреден контакт со трахејата и големите крвни садови (аорта, пулмонални вени и артерии, горната шуплива вена). Заради тие односи доаѓа до стеснување на хранопроводот. Првото стеснување е во висина на крикоидната рскавица. Оддалечено е од долните секачи околу 15 см и пречникот на оваа место е околу 14мм. Другото стеснување е во делот каде хранопроводот е во непосреден допир со аортата и левата главна бронхија, оддалечено е од долните секачи 19 до 21 см а пречникот е околу 16 до 17 мм. Третото стеснување е во делот каде хранопроводот минува низ дијафрагмата т.е. од градниот кош во абдоменот. Оддалечено е од долните секачи 40 см а пречникот е од 15 до 17 мм. Овие стеснувања на хранопроводот се многу важни при различни прегледи на желудникот, кога е потребно да се внесе сонда до истиот. Тогаш треба да внимаваме на овие места да не го повредиме хранопроводот.

Категорија:Систем за варење
Морфологија (појаснување)

**Морфологија** може да значи:
* Морфологија (лингвистика), изучување на структурата на зборовните форми.
* Морфологија (биологија), изучување на обликот на еден организам или негов составен дел.
* Математичка морфологија, теоретски модел заснован на т.н. Решеткина теорија кој се користи за обработка на дигитални слики.
* Морфолошка анализа, генерален метод за неквантификувано моделирање.
* Морфологија (астрономија), обликот на еден астрономски објект, како маглина, галаксија или други проширени објекти.
* Морфологија (фолклористика), структурата на расказите како народните приказни.
* Морфологија (архитектура), проучување на обликот и формата на градбите.
Атанас Вангелов

**Атанас Вангелов** (Богданци, 6 февруари 1946 — Скопје, 24 октомври, 2021) — македонски поет, раскажувач, критичар, есеист, книжевен теоретичар, драмски автор, преведувач. 

## Животопис
Роден е во Богданци. Завршил Филолошки факултет во Скопје. Тој бил доктор по филолошки науки. Тој бил професор на Филолошкиот факултет „Блаже Конески“. Бил претседател на Советот на СВП. Бил лектор по македонски јазик и книжевност во Париз. Работел како новинар во Радио Скопје. Бил член на редакцијата на списанието „*Разгледи*“. Тој станал член на ДПМ во 1967 година.

Атанас Вангелов извршувал и политички функции, во 1994 година бил избран за пратеник во Собранието кога бил и член на Парламентарното собрание на Советот во Стразбур, а во 2004 година бил назначен за амбасадор во Унгарија.

## Творештво
* Земјата на цветот (поезија, 1966), 
* Препев на планината (поезија, 1970), 
* Мистер Порфирие (телевизиска драма, 1971), 
* Живеалиште (поезија, 1974), 
* Глетки и пивиденија (поезија, 1977), 
* Песме / Песни (1978), 
* Артизмот и современата македонска поезија (студија, 1978), 
* Преданија (поезија, 1978), 
* Литературни студии (1983), 
* Строго доверливо (поезија, 1985), 
* Решето (критики, 1985), 
* Неодредени лични заменки (драма, 1986), 
* Семантички фигури во македонската народна лирика (студија, 1987), 
* Траги (поезија, 1991), 
* Преписите на Божин Павловски (студија, 1992), 
* Микрочитања (критики, 1993), 
* На безгласје глас (поема, 1994), 
* Гласови и траги (поезија избор, 1995), 
* Исказот и стварноста (критики), 
* Водопад (поезија, 1998), 
* Морфологија на бо(љ)шевизмот(студија, 1998), 
* Pro et contra македонизми (критики, 1998).

## Награди
Добитник на наградите: 
* „Млад борец“, 
* „Браќа Миладиновци“, 
* „Божидар Настев“, 
* „Димитар Митрев“, 
* „Златно перо“, 
* „Григор Прличев“.
* „11 Октомври“ за животно дело во областа на науката и образованието (2021)

## Извори

Категорија:Луѓе од Богданци
Категорија:Македонски раскажувачи
Категорија:Македонски поети
Категорија:Македонски преведувачи
Категорија:Македонски есеисти
Категорија:Македонски драматурзи
Категорија:Македонски книжевни теоретичари
Категорија:Македонски филолози
Категорија:Југословенски писатели
Категорија:Македонски новинари
Категорија:Македонски амбасадори
Категорија:Македонски пратеници
Категорија:Југословенски поети
Категорија:Југословенски новинари
Категорија:Југословенски филолози
Категорија:Апсолвенти на универзитетот „Св. Кирил и Методиј“
Категорија:Професори на Филолошкиот факултет „Блаже Конески“ - Скопје
Категорија:Добитници на наградата „Браќа Миладиновци“
Категорија:Добитници на наградата „Григор Прличев“
Категорија:Добитници на наградата „11 Октомври“
Категорија:Членови на ДПМ
Хокаидо

thumb|240px
**Хокаидо** (, , букв. „северноморска траса“; ), порано познат како Езо, е вториот најголем остров во Јапонија. Протокот Цугару го одделува од Хоншу, иако е поврзан со Хоншу со подземниот тунел Сејкан. Најголемиот град на Хокаидо е главниот град Сапоро.


Категорија:Острови во Јапонија
Категорија:Префектури во Јапонија
Илиноис

**Илиноис** (англиски: *Illinois*) е петтата најнаселена сојузна држава во САД. Таа е најнаселената држава на Средниот Запад. И покрај тоа што околу 65 % од населението е концентрирано во регионот на Чикаго, поголемиот дел од државата има рурален или карактер со мали гратчиња.
Главен град е Спрингфилд, додека најголем е Чикаго.

## Име
## Историја

## Илиноис како мотив во популарната култура
* „Џонсбург, Илиноис“ (англиски: *Johnsburg, Illinois*) — песна на американскиот музичар Том Вејтс (*Tom Waits*) од 1983 година.

## Белешки


Податотека:Lincoln Home 1.jpg
Податотека:Chicago downtown view from Sears.JPG
Податотека:Illinois State Capitol and busses.jpg


Категорија:Сојузни држави на САД
Њу Хемпшир

**Њу Хемпшир** е сојузна држава од САД. Сместена е во североисточниот дел на земјата. Главен град е Конкорд.

## Белешки


Податотека:Jackson, covered bridge, NH, White Mountains.jpg
Податотека:New hampshire in autumn .jpg
Податотека:Nashua NH Main Street 50.JPG


Категорија:Сојузни држави на САД
Категорија:Поранешни колонии на Британија
Хаваи

**Хаваите** (хавајски: *Hawaii*) се сојузна држава од САД. Тоа се група на острови кои се наоѓаат во Тихиот Океан. Главен град е Хонолулу.
## Потекло на поимот

## Историја

## Географија и клима
* Хавајски Острови

## Политички систем

## Административна поделба

## Стопанство

## Население, јазик и религија

## Култура во Хаваи

## Музика во Хаваи

## Спорт во Хаваи

## Хаваи како тема во уметноста и во популарната култура
* „Сините Хаваи“ (англиски: *Blue Hawaii*) — американски филм од 1961 година, во режија на Норман Таурог.
* „Одмор во Ваикики“ (англиски: *Holiday In Waikiki*) — песна на британската рок-група Кинкс (*The Kinks*) од 1966 година.

## Надворешни врски

## Поврзнно
* Хаваи (остров)

## Наводи

Категорија:Сојузни држави на САД
Категорија:Хаваи
Категорија:САД
Категорија:Држави и територии настанати во 1959 година
Делавер

**Делавер**, официјално **Држава Делавер** (, ), е една од педесетте сојузни држави на САД која се наоѓа во источниот дел на САД. Името на државата доаѓа од англискиот благородник и првиот колониски гувернер на Вирџинија Томас Вест, трет барон Де Ла Вер

Делавер се наоѓа на североисточниот дел од полуостровот Делмарва и е втората најмала држава во САД по површина, веднаш по Род Ајленд. Според податоците од 2007 година, Делавер се наоѓа на 45. место во САД по население, но на шесто место според густина на население. Делавер е поделен на три окрузи, Њу Касл, Кент и Сасекс. Њу Касл е индустриска зона, додека другите два се земјоделски зони. Државата е втора по број на научници и инженери, како процент од работната сила и бројот на патенти регистрирани на компании или личности на 1000 работници. Историјата на економскиот и индустрискиот развој на државата е тесно поврзан со влијанието на семејството ду Понт, основачи и потомци на *[[DuPont|E. I. du Pont de Nemours and Company]]*, една од најголемите хемиски компании во светот.

Пред доаѓањето на Европејците на брегот на Делавер, областа била населена од неколку староседелски народи, меѓу кои најзначајни биле Ленапе (познати и како Делавери) на северот и Нантикок на југот.. На почетокот бил колонизиран од холандски трговци во 1631 година, близу денешниот град Луис. Делавер е една од тринаесетте колонии кои учествувале во Американската револуција и на 7 декември 1787 година станала првата држава која го ратифукувала уставот на САД, со што станала „Првата држава“, како што гласи нејзиниот прекар (*The First State*). Главен град на Делавер е Довер.

## Белешки

## Надворешни врски

* Мрежно место на Делавер 
* 
* База на податоци на Делавер 
* Портал за туризам на Делавер
* Карти на Делавер 
* Проекции за населението на Делавер 
* The Kalmar Nyckel Foundation & Tall Ship Kalmar Nyckel.
* Податоци за енергијата и околината на Делавер
* Ресурси за Делавер
* Пописно биро на САД 
* Delaware Newspapers 
* Државни факти за Делавер 


Image:Delaware College of Art and Design, Wilmington DE.jpg
Image:Lewes Outer Harbor.JPG
Image:Milton Delaware.jpg



Категорија:Сојузни држави на САД
Категорија:Држави и територии настанати во 1787 година
Категорија:Поранешни колонии на Британија
Џорџија

**Џорџија** е сојузна држава на Соединетите Американски Држави и е една од 50 држави. Се наоѓа во југоисточниот дел од земјата и излегува на Атлантскиот Океан. Главен град е Атланта, кои воедно е и најголем град во Џорџија. Според површината која ја има е на 24 место во САД. Површината изнесува 154 077&nbsp;км2. Широка е околу 370&nbsp;км, а долга 480&nbsp;км. Џорџија има околу 9 363 941 жител.Службен јазик е англискиот. Густината на населението изнесува околу 55 жители/ km2. На 2 јануари 1788 година Џорџија влезе во сојузот на САД. Џорџија е позната како “Држава на праските” и како “Империската држава на Југот”. Нејзиното мото е “Мудрост, правда и умереност”.

## Белешки


Image:StoneMountain.jpg
Image:Road to Brasstown Summit.jpg
Image:Atlanta cityscape.jpg


Категорија:Сојузни држави на САД
Категорија:Поранешни колонии на Британија
Индијана

**Индијана** (англиски: *Indiana*) е сојузна држава во САД. Таа се наоѓа во источниот дел од земјата, а главен град, кој воедно е и најголемиот град, е Индијанаполис.

## Индијана како мотив во уметноста
*  „Празник во Индијана“ — книга на американскиот писател Теодор Драјзер од 1916 година.
* „Песната на Хамонд“ (англиски: *Hammond Song*) — песна на американската фолк-рок група Роучис (*The Roches*) од 1979 година.

## Белешки

Категорија:Сојузни држави на САД
Ајова

**Ајова** е сојузна држава во состав на САД. Се наоѓа во централниот северен дел на земјата. Главен град е Де Мојн.

## Белешки

Категорија:Сојузни држави на САД
Канзас

**Канзас** (англиски: *Kansas*) е сојузна држава од САД. Главен град е Топика, а најголем град е Вичита.

## Белешки

Категорија:Сојузни држави на САД
Кентаки

**Кентаки** е сојузна држава од САД. Главен град е Френфорт, а најголем е Луисвил.

## Кентаки како тема во уметноста и во популарната музика
* „Стариот дом во Кентаки“ (*Old Kentucky Home*) - песна на американскиот поп-рок пејач Ренди Њумен (*Elvis Presley*) од 1970 година.

## Белешки

## Наводи

Категорија:Сојузни држави на САД
Мериленд

**Мериленд** (англиски: *Maryland*) е сојузна држава од САД. Се наоѓа во источниот дел од земјата. Главен град е Анаполис, а најголем е Балтимор.

## Белешки

Категорија:Сојузни држави на САД
Категорија:Поранешни колонии на Британија
Мичиген

thumb|220px|Мичиген

**Мичиген** (англиски: *Michigan*) е сојузна држава во северниот дел на САД. Главен град е Ленсинг. Најголем град e Детроит. Се наоѓа на Среден Запад.

Категорија:Сојузни држави на САД
*
Небраска

мини|Знаме на Небраска
**Небраска** е сојузна држава од САД, којашто се наоѓа во централниот дел од земјата. Главен град на Небрсака е Линколн, а најголем град е Омаха, кој се наоѓа на границата со сојузната држава Ајова.

## Небраска како тема во уметноста и во популарната култура
* „Небраска“ (англиски: *Nebraska*) — песна од истоимениот албум на американскиот рок-музичар Брус Спрингстин (*Bruce Springsteen*) од 1982 година.

## Наводи

Категорија:САД
Категорија:Сојузни држави на САД
Минесота

**Минесота** (англиски: *Minnesota*) е сојузна држава од САД. Се наоѓа во централниот северен дел од земјата. Релјефот е претежно низински и мочурлив. Од Минесота извира и реката Мисисипи. Главен град е Сент Пол, а најголем е Минеаполис.

## Минесота во популарната култура
* „Џордан, Минесота“ (англиски: *Jordan, Minnesota*) — песна на американската рок-група Биг Блек (*Big Black*) од 1986 година.

## Наводи

Категорија:Сојузни држави на САД
Ново Мексико

**Ново Мексико** (англиски: *New Mexico*, шпански: *Nuevo México*) е сојузна држава во склоп на САД која се наоѓа во југозападниот дел од земјата. Главен град е Санта Фе, а најголем е Албакерки.

## Белешки


Image:6.18.08SanFelipeDeNeriByLuigiNovi3.jpg
Image:Very Large Array, New Mexico.jpg
Image:Sandia Peak Tramway New Mexico adamselby.jpg



Категорија:Сојузни држави на САД
Категорија:Поранешни колонии на Шпанија
Категорија:Држави и територии настанати во 1912 година
Mozilla Firefox

**Mozilla Firefox** (македонски „огнена лисица“, транскрипција: *Мозила фаерфокс*) — популарен прелистувач којшто спаѓа во категоријата на слободен софтвер, или софтвер со отворен код. Некои од можностите на Firefox се: прелистување со јазичиња, блокирање на несакани скокачки прозорци, активни обележувачи, интегрирано пребарување со Google или било кој друг сличен сервис кој ќе го додадете и огромен број на проширувања кои можете сами да ги инсталирате за да го прилагодите Firefox на своите потреби.

Firefox работи на оперативните системи Windows, Linux и Mac OS X. Mozilla Firefox овозможува брзо и безбедно прелистување по интернет.

## Наводи

## Надворешни врски
* Македонската страница на Firefox 

Категорија:Мрежна програмска опрема
Категорија:Прелистувачи
Васка Илиева

**Васка Илиева** ( во  -  во ) — македонска пејачка, доајен на македонската народна песна и една од најпознатите македонски изведувачи на народна музика.

Васка Илиева е родена во скопската населба Чаир на 21 декември 1923 г. во семејство на музичари. Нејзиниот татко, Тодор Бошков Велков, бил познат гајдаџија. Васка Илиева својата музичка кариера ја започнува пред 1950 г. во Државниот ансамбл за народни песни и игри „Танец“. Поради ненадминатиот стил на пеење и неповторливиот глас, Васка Илиева многу брзо станува многу популарна и настапува на безброј концерти, не само во татковинатa, туку и во тогашна Југославија, како и секаде во светот каде што живеат Македонци.

Станува препознатлива со песните: „Земјо македонска“, „Имала мајка“, „Излегол Невен Пејо“, „Аир да не сториш мајко“, „Сестра кани брата на вечера“ и многу, многу други. За време на долгата музичка кариера, во Република Македонија и насекаде по светот каде што живеат Македонци ја нарекуваа „Жива легенда“ на македонската народна песна, „Кралица на македонската народна песна“, како и „Амбасадор на македонската народна музика“.

Починала на 4 мај 2001 г. во родното Скопје на возраст од 77 години, оставајќи зад себе богато културно и духовно наследство. Во нејзина чест, а по повод 10 години од нејзината смрт, беше организиран и одржан концерт во Македонската опера и балет, на кој настапија познати музички имиња, како и нејзиниот наследник Сузана Спасовска.

## Надворешни врски
* Песни 

Категорија:Македонски музичари
Категорија:Македонски народни музичари
Категорија:Луѓе од Скопје
Браќа Рајт

**Браќата Вилбур и Орвил Рајт** се едни од најзначајните личности на 20 век и едни од најзаслужните за развојот на воздухопловството во последниве 100 години, а со тоа и напредокот на целата економија и технологија во денешниот свет. На 17 декември 1903 година, со леталото „Флаер - 1“, Орвил го извршил првиот лет со машина потешка од воздухот (дотогаш летањето единствено било можно се балон на топол воздух). Првиот лет бил долг 36,5 метри, со брзина од 48 км. на час и на височина од 2,5 до 3,5 метри, и траел само 12 секунди. Иако летот бил мошне кус, со ова тие ги крунисале бројните напори од тоа време за изработка на летачки машини, и со тоа влегле во историјата на воздухопловството.

## Биографски податоци
[left|thumb|125px|Орвил Раjт на 4 години, април [1876.]] 
thumb|left|125px|Вилбур Рајт, околу 1877 година

Родени се во семејството на бискупот Милтон Рајт, и се двајца од четворицата синови на Сузан Катрин Рајт. Во нивната фамилија постои и едно женско дете Катерина. Вилбур, третородениот, е роден на мала фарма во близина на Миливил, Индијана на 16 април 1867 година, додека Орвил (1871-1948) и подоцна Катерина се родени во Дејтона. Нивниот татко константно ги менувал работните места, така што целата фамилија менувала живеалишта, иако куќата во Дејтона останала долго време во сопственост на семејството.
thumb|right|400 px|Браќата Вилбур и Орвил Рајт

Нивното домаќинство било место каде што децата постојано биле стимулирани за својот ментален напредок. Орвил за своето детство пишува: „*Ние ја имавме среќата да живееме во оклина во којашто постојано бевме охрабрувани да ги гониме своите интелектуални интереси; да истражуваме и прнаоѓаме сѐ што ќе нѝ паднеше на памет*“. Куќата поседувала две библиотеки: книгите за теологија биле чувани во канцеларијата на бискупот, додека на подолниот кат се чувала голема и разновидна колекција. Иако бискупот Рајт бил строг човек, двата родители биле грижливи кон своите деца.

Семејството се преселува од Ричмонд, Индијана, назад во Дејтона во јуни 1884 година истиот месец кога Вилбур требало да дипломира. За несреќа, тој го напушта Ричмонд без да ја подигне својата диплома и наредната година се враќа во Централната Гимназија за понатамошни студии по старогрчки јазик и тригонометрија.

## Наводи

Категорија:Американски воздухопловци
Категорија:Воздухопловни пионери
Категорија:Историја на воздухопловството
Категорија:Воздухопловството во САД
Категорија:Носители на Златниот медал на Конгресот
Категорија:Американски авиоконструктори
Гастритис

**Гастритис** означува хистолошка слика на воспаление на желудочните структури предизвикано од бактерии од родот *[[Helicobacter]]* или од прекумерно лачење на желудочна киселина. Може да се појави како краткотрајна епизода или да биде долготраен. Симптомите може да изостанат, но кога се присутни најчеста е горноабдоминална болка. Други можни симптоми се наузеа (мачнина) и повраќање, надуеност, губење на апетит и жиговина. Компликации кои може да настанат се крвавење, чир на желудникот и желудочни тумори. Кога причинителот има автоимуно потекло, може да настане намалување на бројот на еритроцити поради недостиг на витамин B12, состојба позната како пернициозна анемија.

Чести причинители на гастритис се инфекција со *[[Helicobacter pylori]]* и употреба на нестероидни антиинфламаторни лекови (НСАИЛ). Поретки причинители се алкохолот, пушењето, кокаинот, тешка болест, автоимуни нарушувања, радијациона терапија и Кронова болест. Ендоскопијата, тип на радиографија позната како горногастроинтестинални серии, крвните тестови, и тестовите на столицата можат да помогнат во поставувањето на дијагноза. Симптомите на миокарден инфаркт честопати се слични со оние на гастритис. Други состојби со слични симптоми вклучуваат воспаление на панкреасот, билијарна колика, и чир на желудникот.

Гастритисот се превенира преку избегнување на причинителот. Третманот вклучува лекови како антациди, H2 блокатори, или инхибитори на протонската пумпа. За време на акутен напад може да помогне пиење на вискозен лидокаин. Ако гастритисот се појавил поради употреба на НСАИЛ, потребно е да се прекине нивната употреба. Ако е присутен *H. pylori* третманот вклучува комбинација од антибиотици како амоксицилин и кларитромицин. Кај оние со пернициозна анемија потребно е земање на додатоци со витамин B12, преку уста (орално) или инјекциски. Пациентите се советуваат да избегнуваат надразнителна храна.

Се смета дека гастритис имало половина од светското население. Во 2013 имало приближно 90 милиони нови случаи. Почесто е присутен кај постарата популација. Гастритисот, заедно со сличната на него состојба која го зафаќа почетниот дел на тенкото црево позната како дуоденитис, резултирале со 50.000 смртни случаи во 2015 година. *H. pylori* бил откриен во 1981 година од Бари Маршал и Робин Ворен.

## Третман
Антацидите се терапија од избор кај благ до умерен гастритис. Кога тие не можат да овозможат доволно олеснување на симптомите, се користат лекови како H<sub>2</sub> блокатори и инхибитори на протонската пумпа кои ја намалуваат секрецијата на желудочна киселина.

## Наводи

## Надворешни врски

Категорија:Болести на желудникот
Ученичка дружина „Вардар”

**Ученичката дружина „Вардар“** беше основана во 1893 год. од Македонците кои се школувале во Белград, а создадено веднаш по задушувањето на Младата Македонска Книжовна Дружина во Софија (1893). 

Основачи на дружината се Крсте Петков Мисирков, Петар Попарсов, Даме Груев, Георги Баласчев, Димитар Мирчев, Христо Попкоцев и др. Претседател на друштвото бил Никола Попов(иќ), а членови на управата: Крсте Мисирков, Димитрија Чуповски и други.

Нејзината официјална цел, според „Правилата”, гласи: „Да работи врз испитувањето и запознавањето на својата татковина во географски, етнографски и историски поглед”, а чии неофицијални но вистински цели, според сведоштвото на нејзиниот член-основач К. П. Мисирков, биле: „Негојите членоји да се запознајат и да си изработат једна програма, која ќе ја осашчествуваат во Македонија тајно от србцката пропаганда”.

Уште во следната година дружината се соочува со проблеми, а во 1895 година веќе и наполно исчезнува. Мисирков пишува дека тоа се случило затоа што *„Србите не доверуваа на Македонците и зафатија да прајќаат во него „старосрбијанци”, црногорци, боснијци, ерцеговинци и пр... Но - вели тој - со растурајњето на другарството не се изменија чувствата и стремежите на Македонците во Србија. Они зафатија да следат ревољуционата организација, создадена од Македонци со србцко-бугарцко образуајње, како и односот на србите кон неја”*.

## Извори


Категорија:Историја на Македонија
Таен македонско-одрински кружок во Санкт Петербург

[мини|[Крсте Петков Мисирков, член-основач на кружокот, подоцна и негов претседател]]
**Тајниот македонско-одрински кружок (ТМОК) во Санкт Петербург** е основан во 1900 год., и негова цел, според Протоколот од првото заседание, била: „Да го помага материјално и морално македонското дело и, според своите можности, да го следи неговиот развиток”. Крсте Петков Мисирков бил член-основач, а во 1902 год., кога по дипломирањето одново се преселил во Санкт Петербург и се подготвувал за постдипломски студии кај проф. Петар Лавров, тој станал и претседател и најактивен член на ТМОК.

## Поврзано
* Македонско научно - литературно другарство во Санкт Петербург

Категорија:Историја на македонскиот народ
Северна Дакота

мини|Лос во Северна Дакота
**Северна Дакота** е сојузна држава во САД во централниот северен дел од земјата. Главен град е Бизмарк.

Категорија:САД
Категорија:Сојузни држави на САД
Охајо

мини|Мапа на Охајо
**Охајо** е сојузна држава од САД. Се наоѓа во североисточниот дел од земјата и има излез на езерото Ири. Главен град е Колумбус, додека поголеми се Кливленд, Синсинати и Дејтон.

Од македонска гледна точка, од интерес е тоа што во Охајо има град кој се вика Македонија.

## Охајо како тема во уметноста и во популарната култура
* „Дејтон, Охајо - 1903“ (*Dayton, Ohio - 1903*) - песна на американската поп-рок музичар Ренди Њумен (*Randy Newman*) од 1972 година.

## Наводи

Категорија:Сојузни држави на САД
Категорија:САД
Северна Каролина

мини|Знаме на Северна Каролина
**Северна Каролина** е сојузна држава во САД која се наоѓа во југоисточниот дел од земјата. Излегува на брегот на Атлантскиот Океан. Главен град е Роли, а најголем е Шарлот.

Категорија:САД
Категорија:Сојузни држави на САД
Категорија:Поранешни колонии на Британија
Категорија:Шпанска колонизација на Америка
Род Ајленд

**Род Ајленд** — сојузна држава на САД, сместена во североисточниот дел од земјата. Има излез на Атлантскиот Океан. Таа е најмалата сојузна држава на САД по површина. Главен град е Провиденс.


Image:The Towers, Narragansett Pier RI.jpg
Image:Claiborne Pell Newport Bridge.jpg
Image:Misquamicut Beach, RI 2009-08-03.JPG


Категорија:САД
Категорија:Сојузни држави на САД
Категорија:Поранешни колонии на Британија
Категорија:Држави и територии настанати во 1790 година
Јужна Дакота

**Јужна Дакота** е сојузна држава од САД, сместена во централниот северен дел од земјата. Главен град е Пиер. Маунт Рашмор се наоѓа во Јужна Дакота.

## Географија
На север Јужна Дакота се граничи со Северна Дакота, на исток со Минесота и Ајова, на југ со Небраска и на запад со Вајоминг и Монтана. Државата се состои од три главни региони, источните прерии, централните големи рамнини и Црните Врвови на запад. Мисури ја сече од север кон југ.

## Историја
Французите ја истражиле областа во XVIII век и им ја продале на САД во 1803 година како дел од зделката "Луизијана". Луис и Кларк на својата експедиција поминале седум недели во Јужна Дакота во 1804 година. Територијата Дакота била оформена во 1861 година, но населбите биле ретки сè до Златната треска на Црните Врвови во 1875-1876 година, кога бројот на населението нагло се зголемил. Повремени војни меѓу Индијанците и белите имигранти имало сè до масакрот на Повреденото Колено во 1890 година. Јужна Дакота станала 40-та држава на САД во 1889 година.

## Стопанство
Економската основа на државата се земјоделството и сродните индустрии. Предводник е во сточарството во САД, а главен земјоделски производ се житарките. Туризмот е важна гранка на економијата, а главни знаменитости се Моунт Рашмор, Националниот парк Пештера на ветерот, Националниот парк Бедлендс и Националниот споменик Пештера на накитот.

## Белешки

Категорија:Сојузни држави на САД
Тенеси

**Тенеси** е сојузна држава од САД. Се наоѓа во југоисточниот дел на земјата. Главен град е Нешвил, додека други поголеми градови се Мемфис и Ноксвил.
мини|Знаме на Тенеси

Категорија:САД
Категорија:Сојузни држави на САД
Оклахома

мини|Знаме на Оклахома, усвоено во ноември 2006 година.
**Оклахома** е сојузна држава од САД во јужниот дел од земјата. Главен град е Оклахома Сити. Се простира на 180 000 квадратни километри и е сместена северно од реката Ред Ривер. Низ Оклахома прв проаѓа шпанскиот истражувач Коронадо, по потрага по изгубениот Златен Град а под власт на САД ќе дојде со купувањето на Луизијана кој во 1803 е купен од Французите, со што е добиен отворен пристап до бреговите на Тихиот Океан.

## Демографија

## Наводи

Категорија:САД
Категорија:Сојузни држави на САД

Категорија:Држави и територии настанати во 1907 година
Пешадија

[frame|Ирска пешадија, [Прва светска војна]]
**Пешадијата** е род во војската кој опфаќа војници кои се борат претежно на нозе, највеќе со лично оружје и оперираат во рамките на организирани воени едници. Тие можат да пристигнат на сцената на воените дејствија на различни начини и да бидат групирани на чети, или пак да дејствуваат како партизани.

"Пешадија" исто така се однесува на делот од војската во кој служат овие војници. Во текот на историјата, пешадијата секогаш го сочинувала основниот дел од армијата.

Категорија:Воени поими
Висконсин

**Висконсин** е американска сојузна држава. Се наоѓа во северниот дел од земјата. Главен град е Медисон, додека најголем е Милвоки.

## Белешки

Категорија:Сојузни држави на САД
Категорија:Држави и територии настанати во 1848 година
Вајоминг

**Вајоминг** е американска сојузна држава, сместена во западниот дел. Вајоминг е планинска земја. Главен град е Шајен.

## Наводи

Категорија:Сојузни држави на САД
Западна Вирџинија

'''Западна Вирџинија е сојузна држава во регионот на Апалачките Планини на југот на САД. Се граничи со Вирџинија
на југоисток, Кентаки на југозапад, Охајо на северозапад, Пенсилванија на североисток и Мериленд на исток.
Западна Вирџинија е 41-ва најголема држава по површина и 37-ма по население од 50-те сојузни држави на САД. 
Главен и најголем град е Чарлстон.

## Белешки

Категорија:Сојузни држави на САД
Ново Место

**Ново Место** (словенечки: *Novo Mesto*) — град и општина во Словенија, кој се наоѓа во југоисточниот дел од земјата. Традиционално, градот се смета за дел од Доленскиот регион, но денес тој е дел од југоисточниот статистички регион. Градот и општината заземаат површина од 298.5&nbsp;км2, заедно со свијокот на реката Крка и истиот се смета за културен и економски центар на Доленска.

## Население
Според пописот од 2002 година, градот има население од 40.925 жители, од кои 20.017 мажи и 20.908 жени.

## Поврзано
* Словенија
* Градови во Словенија

## Наводи

## Надворешни врски

* Ново Место на Geopedia 
* Официјално мрежно место

Категорија:Градови во Словенија
Категорија:Градска општина Ново Место
Колера

**Колерата** — акутно, инфекциско заболување ендемско за Азија.

Колерата ја предизвикува *[[Vibrio cholerae]]* во два биотипа - класичен и El Tor. Вториот тип може да преживее подолго во природа, може да предизвика субклинички случаи, има подолг период на фекална екскреција од организмот и може да се пренесува од случај на случај или преку вода и храна.
* пренесувањето на колера е најчесто преку заразена вода која се црпи од плитки и незаштитени бунари и исто така флаширана вода со мраз.
* морската храна исто така се посочува како можен извор, особено сирова или малку готвена
 
Најголем дел од луѓето заразени со V. cholerae имаат блага до средно изразена дијареја но доколку навреме не се лекува, колерата е една од најбрзоширечките, фатални инфекции воопшто познати 
     
* во ендемски области
** најчесто заболуваат децата
** случаите се поретки кај повозрасни лица поради имунитетот стекнат со тек на време
* во неендемски области не постои специфична возрасна група над која колерата делува, општо земено, целото население нема развиено имунитет за одбрана од болеста....

## Патогенеза

Vibrio cholerae го колонизира тенкото црево и произведува моќен ендотоксин кој се врзува за ГМИ - ганглиозиден рецептор на клеточната мембрана со помош на врзувачки единици. 
Активните подединици на ендотоксинот влегуваат во клетката и ја активираат аденил циклазата. Ова резултира со акумулација на цикличен АМП, кој стимулира активна секреција на јонски соли, хлориди, фосфор и HCO3 а со нив и вода. Резултатот е дијареја.

## Лекување
мини|Пациент со колера прима рехидратациона терапија

Претежно, лекувањето се состои во терапија за рехидрација. Со помош на ваква терапија смртноста кај случаите заболени од колера е намалена на помалку од 1%. Најчесто, рехидрацијата е орална но кај колабирани пациенти се применува и интравенозна рехидрација.

Употребата на антибиотици (тетрациклин) помага да се искорени инфекцијата и исто така да се намали траењето на болеста.

## Наводи

## Надворешни врски

Категорија:Биолошко оружје
Категорија:Заразни болести
Категорија:Тропски болести
Научен метод

мини|200px|Дел од двојната завојница на DNK
**Научниот метод** или **научниот процес** е од фундаментално значење за научното истражување или при стекнувањето на ново знаење засновано на физички доказ од страна на научната заедница.
Научниците користат набљудувања и просудување за да предложат пробни објаснувања за природните појави, наречени хипотези.
Според важечката претпоставка на методолошкиот материјализам, настаните што можат да се набљудуваат во природата можат да се објаснат само со природни закони, без да се претпостави постоењето или непостоењето на натприродното.
Предвидувањата од овие хипотези се тестираат со различни експерименти, што треба да бидат повторливи.
Важен аспект на хипотезата е дека мора да биде побивлива, со други зборови, таа мора да биде смислена така што хипотезата може да биде погрешна.
Ако предлогот не е побивлив, тогаш тоа не е хипотеза, туку мислење или изјава надвор од опсегот на научното истражување.

Кога хипотезата е повеќепати верифицирана преку експеримент, се смета дека е теорија и новите предвидувања се засноваат на неа.
Какви било грешни предвидувања, внатрешни противречности или празнини, или необјаснети феномени, започнуваат генерирање и размислување за поправки или алтернативни хипотези, кои исто така се тестираат, и така натаму.
Било која хипотеза која е доволно убедлива за да може да се прават предвидувања, е тестирана на овој начин.

Непроверена хипотеза може доста да се користи меѓу специјалистите поради нејзината елегантност или некакво интиутивно чувство за нејзината валидност, или предвидување дека таа ќе e потврдена, иако таа не е формално прифатена сè додека убедлив експериментален доказ не биде презентиран.

Развојот на нова технологија е поврзан со развојот на знаењето според научниот метод, и може да служи како понатамошен тест за валидноста на поставените идеи и извор за нови алатки со кои се подобрува стекнувањето знаење, преку проширување на опсегот на набљудуваното или подобрување на квалитетот на набљудувањата.
Понатаму, потребата да се разбере или искористи некоја природна појава во развојот на технологијата може да мотивира научно истражување на природата на таа појава.
Видете на пример, нафта.

Вообичаено гледиште е да се земат научните методи како основна логика на научната пракса, *на пр.*, Карл Попер.
Како и да е, истакнувањето на основната логика е оспорено од оние што ги истакнуваат социолошките аспекти (погл. социологија на науката и социологија на научното знаење).
Научните методи се средства користени од научните заедници за изградба на основано, докажано разбирање на нашиот природен свет.

Постои спор меѓу научните заедници за различните аспекти на ова разбирање.

## Надворешни врски


Метод
Категорија:Историја на науката
Хипотеза

мини|десно|220п|Алгоритам за поставување на теорија со научен метод.
**Хипотеза** или темел, основа, база (од античките грчки зборови *hypothesis* каде што *hypo* = *под* и *thesis* = *поставување*). Научната хипотеза мора да биде проверлива и заснована на претходни набљудувања или продолжение на научни теории.

## Наводи

Категорија:Наука
Категорија:Грцизми
Бафало (Њујорк)

thumb|300px|right|Снимка на центарот на Бафало, Њујорк, САД
мини|Мост на мирот
**Бафало** е американски град во западен Њујорк. Тој е вториот по големина град во оваа сојузна држава, по Њујорк, и е седиште на областа Ири. Метрополската област Бафало-Нијагара има околу 1,1 милиони жители. Без разлика на неговата сива, индустриска слика, Бафало е дом на различно население, уметност, култура, ноќен живот и слично.

Бафало има неколку прекари. Најчесто користениот е *The Queen City*, кој се однесува на неговата позиција на преминот од дваесеттиот век, како втор по големина град во областа на Големите Езера, по Чикаго, Илиноис. Бафало е исто така познат и како *The Nickel City*, како резултат на појавата на бизон на позадината на американските монети во раниот дваесетти век. *The City of Good Neighbours* се однесува на духот на неговото население.

Категорија:Градови во Њујорк
Категорија:Населени места основани во 1801 година
KDE

**KDE** (од англ. *K Desktop Environment*), е слободна графичка работна околина заснована на приборот Qtод. Може да работи на секој [Unixoid], како GNU/Linux, BSD, Solaris, а во последно време со користење на дополнителни библиотеки и на оперативниот систем Windows.

220px|thumb|right|KDE Plasma 5.16

Заедно со KDE стандардно доаѓаат развојната средина KDevelop, канцеларискиот пакет KOffice, и останати помошни апликации, игри, уредувачи, теми за изглед, икони, фонтови и сѐ друго што ѝ е потребно на една работна околина за нормална работа. Слободата ви дава за право да го приспособите на вашите потреби и да го направите да изгледа онака како што вие би сакале.

Оригиналното име на KDE доаѓа од изразот Cool Desktop Envirionment, но со оглед на тоа што CDE во тој период беше веќе регистрирана кратенка за Common Desktop Envirionment, се премина кон зборот Kool и кратенката KDE.

Маскота на проектот е зелениот змеј Конки.

## Кратка историја

Проектот KDE е започнат во 1996 година од студентот Матијас Етрих на Универзитетот во Тибинген. KDE дојде како потреба при изработката на графички посредник за Tex. Иницијатор на проектот беше тоа што девојката на Етрих не можела да ги користи дотогаш познатите работни околини. Поддршка за остварување на својата идеја, Матијас Етрих најде во тулкитот Qt на Trolltech. Големиот број на оваа работна околина овозможија брзо созревање на проектот како и користење од страна на најголемите GNU/Linux дистрибуции во светот како примарна работна околина.

Ажурирања и излегување на нови верзии на KDE се предвремено определени и се одликуваат со строга точност на излегување.

## Како е организирана заедницата на KDE

Голем број волонтери од светот работат на подобрување и развивање на нова програмска опрема за KDE. Некои од гигантските програмски компании како Novell, Trolltech и Mandriva, вложуваат средства за поддршка на овој проект, со што програмерите кои работат на KDE проектите добиваат финансиски надомест за својата работа.

Од друга страна тука е големата заедница на корисници кои секојдневно пријавуваат грешки, поправаат тековни грешки или изработуваат свои „надворешни апликации“ (што не се дел од KDE).

Портал со вакви апликации е KDE Apps.

## Најпознати апликации
* Amarok - мултимедијална аудио апликација
* Kaffeine - мултимедијална аудио/видео апликација
* K3b - апликација за снимање/копирање ЦД и ДВД формати
* Digikam - апликација за преглед и манипулација на фото галерии
* KOffice  - канцелариски пакет за КДЕ
* KDevelop - Равојна средина за голем број програмски јазици

## Надворешни врски

* Официјалната страница на КДЕ 
* мКДЕ , македонска локализација на КДЕ 
* KDE Look  
* програмски прилози на KDE 
* Appeal KDE 


Категорија:Линукс
Категорија:Слободна програмска опрема
Олбани

мини|Знаме на Олбани
**Олбени** () е главниот град на американската сојузна држава Њујорк. Според пописот од 2020, овој град има 99,224 жители. Тој е седиште на областа Олбени.

Олбени лежи 233&nbsp;km северноисточно од Њујорк и малку јужно од спојот на реките Мохавк и Хадсон.
## Наводи

Категорија:Градови во Њујорк
Категорија:Главни градови на САД
Категорија:Населени места основани во 1614 година
Оксид

мини|Оксиди, железо (III) оксид, или ’рѓа
**Оксидите** — бинарни соединенија на кислородот со некој друг хемиски елемент, во кои кислородот има оксидационен број -2. Ова е дотолку важно бидејќи постојат и соединенија кои се изградени од кислород и некој друг елемент, а не се оксиди, како на пример пероксидите и супероксидите.

## Номенклатура на оксидите

Називите на оксидите се образуваат со наведување на *името на елементот што е сврзан за кислородот*, а веднаш до него, слеано, во мала заграда и со римски броеви се пишува *оксидациониот број* на елементот што го гради оксидот и на крајот одделно се пишува зборот *оксид*.

За елементите кои имаат променлив оксидационен број, односно имаат повеќе оксидациони броеви, истиот се пишува:

CoO - кобалт(II)оксид
CrO3 - хром(VI)оксид
Fe2O3 - железо(III)оксид итн.

За елементите, пак, што немаат променлив оксидационен број, односно имаат само еден, истиот не се пишува. Во ваков случај, тој елемент гради само еден единствен оксид:

Li2O - литиум оксид
La2O3 - лантан оксид
CdO - кадмиум оксид

Се применува и уште една номенклатура на оксидите која се користи најчесто за оксидите на неметалите. Според неа, пред името на елементот и пред зборот оксид се ставаат претставки што го означуваат бројот на атоми од елементот што го гради оксидот и бројот на кислородни атоми. Така, ако во оксидот има само еден атом од неметалот, претставката *- моно* не се пишува, но тоа не важи за кислородот:

SiO2 - силициум диоксид
Cl2O7 - дихлор хептаоксид
NO - азот моноксид
P2O5 дифосфор пента оксид

## Особини и значење на оксидите

Оксидите на неметалите, честопати, во реакција со вода даваат киселини, а оние на металите бази. Секако, предуслов за ова е оксидот да е растворлив во вода. Според горенаведеното, може да се зборува за *киселински* или за *базни* оксиди. Некои реакции на растворување на оксиди во вода при кои се образуваат киселини или бази се:

SO3 + H2O ----> H2SO4
P4O10 + 6H2O ----> 4H3PO4
Na2O + H2O ----> 2NaOH
CaO + H2O ----> Ca(OH)2

Но, оксидите што имаат киселински или базен карактер може да стапуваат и во реакции при кои се добиваат соли:

MgO + 2HNO3 ----> Mg(NO3)2 + H2O
Ca(OH)2 + CO2 ----> CaCO3 + H2O
CaO + SiO2 ----> CaSiO3

Меѓутоа, постојат оксиди што може да реагираат како со киселини, така и со бази. На пример, таков е цинк оксидот (ZnO), кој речиси не се раствора во вода, но поради тоа што ќе стапи во соодветна реакција, може да се раствора и во раствори на киселини и на бази. Во двата случаи се добива сол. Оксидите што вака се однесуваат се нарекуваат *[[Амфотерност|амфотерни]] оксиди*. Понатаму, има оксиди кои не реагираат ниту со киселини, ниту со бази. Ваквите оксиди се *индиферентни*.

Оксидите на сулфур и на азот се употребуваат при производството на сулфурна и азотна киселина, додека во подрачја каде што индустриските постројки во атмосферата испуштаат сулфурни и азотни оксиди, доаѓа до појава на т.н. кисели дождови кои имаат штетно дејство врз живиот свет и разни објекти.

Категорија:Оксиди
Категорија:Анјони
Хидроксид

мини|150px|Шематски приказ на бихидроксиден јон
**Хидроксидите** се неоргански соединенија образувани од метал (или катјон од некоја повеќеатомска групација) и една или повеќе хидроксидни групи - OH.

## Номенклатура на хидроксидите

Хидроксидите се именуваат слично како и оксидите. Прво се наведува *името на металот што го гради хидроксидот*, веднаш до него, слеано *[[Оксидационен број|оксидациониот број]]* што го има истиот во хидроксидното соединение и на крај одделно се додава *хидроксид*.

Ако металот има променлив оксидационен број (повеќе оксидациони броеви), истиот број се наведува:

* Pb(OH)4 — олово(IV)хидроксид
* Cu(OH)2 — бакар(II)хидроксид
* Ni(OH)2 — никел(II)хидроксид

Додека ако металот нема променлив оксидационен број (еден единствен), истиот број нема потреба да се наведува:

* NH4OH — амониум хидроксид
* Ca(OH)2 — калциум хидроксид (гасена вар)
* Al(OH)3 — алуминиум хидроксид

Видови хидроксиди

1.едноацидни-оние кои имаат една хидроксилна група
NaOH; KOH ;NH4OH(амониум)
2.Двоацидни
Ca(OH)2 Zn(OH)2 Mg(OH)2
3.Троацидни
Al(OH)3 Fe(OH)3 железо(3)хидроксид.

## Особини на хидроксидите

Растворливите хидроксиди при растворувањето во вода даваат бази. Додека при реакција со киселините, хидроксидите образуваат соли.

Меѓутоа, постојат и хидроксиди коишто може да образуваат соли не само при реакција со киселини, туку и при заемно дејство со раствори на бази, уште познати и како *[[Амфотерност|амфотерни]] хидроксиди*. Вакви хидроксиди се цинк хидроксид (Zn(OH)2) и алуминиум хидроксид (Al(OH)3).

Елементот бор, којшто во периодниот систем спаѓа во истата група како и алуминиумот, образува соединение чија формула B(OH)3 одговара на онаа на алуминиум хидроксидот. Но, ова соединение е киселина, а впрочем и така се вика - борна киселина. Според правилата за номенклатура на киселините, формулата на борната киселина е H3BO3. Значи не секое растворливо соединение што може да го запишеме како хидроксид ќе се однесува како база, што кажува дека *хидроксид* и *база* не се еднакви поими.Најважните хидроксиди се Na(OH)натриум хидроксид,Ca(OH)2 калциум хидроксид,NH4OH амониум (единствен хидроксид што настанува помеѓу неметал и хидроксилна група

## Наводи


Категорија:Оксианјони
Категорија:Хемија на водата
Мирцштешки реформи

мини|десно|250п|Британски офицери на македонската жандармерија, 1904 г.
**Мирцштешки реформи** () — програма на реформи на управата во Солунскиот, Битолскиот и Косовскиот вилает на Османлиското царство, кои големите сили му ги наметнале на царството. Реформите делумно се спроведени во периодот 1904-1909 година. Документот го добил своето име по местото Мирцштег во покраината Штаерска, Австрија, каде рускиот цар Николај II и австрискиот цар Франц Јосиф со своите соработници на 2 октомври 1903 година постигнале спогодба за спроведување реформи во Македонија.

Мирцштешките реформи претставуваат одговор на востанието во Македонија. Малите балкански држави во реформите видоа голема опасност за своите претензии во Македонија и се спротивставија на нивното оживотворување. И ТМОРО зазеде негативен став кон реформите.

Во февруари 1903 година турската власт донесе реформска програма со согласност на сите потписнички на Берлинскиот конгрес, која во Македонија беше наречена „Падарски реформи”. Наспроти нив, со овој меѓународен акт првпат трите вилаети на Македонија се изделени од другите области на Европска Турција и се поставени извесни основи за политичкото индивидуализирање на Македонија.

За спроведување на реформите е задолжена турската власт, со помош на европските сили. За главен инспектор е поставен Хилми паша. Македонија била поделена на 5 сектори, во кои биле распоредени странски офицери. Скопскиот санџак им бил доделен на австриските офицери, Битолскиот вилает на италијански, Солунскиот вилает на руски, Серскиот санџак на француски, а Драмскиот на англиски. Германија ја добила управата на жандармериските училишта во Солун.

## Наводи

Категорија:Отоманска Македонија
Троен сојуз

**Тројниот сојуз** е военополитички блок на Германија, Австроунгарија и Италија, договорен во Виена во 1882 год. и насочен главно против Франција и Русија за распределба на светот. Се растури со влегувањето на Италија во Првата светска војна (1915) на страната на Антантата (со Англија, Франција и Русија).

Категорија:Воени сојузи
Категорија:Воени сојузи
Категорија:Прва светска војна по земја
Виктор Машков

**Виктор Фјодорович Машков** () — руски конзул во Скопје до крајот на март 1903 година. Тој бил првиот руски службеник што го посетил главниот град на Етиопија.
## Наводи

Категорија:Руски конзули
Категорија:Луѓе од Санкт Петербург
Христо Станишев

**Христо Станишев** — македонски инженер во Бугарија, учесник во македонското револуционерно движење и претседател на Македонскиот комитет, учесник во Големиот македонски собор од 1933 година.

## Животопис
Тој бил роден во 1863 година во Кукуш. Учел во родниот град, во Солун, и завршил градежно инжинерство во Белгија. Работи како стенограф во Народното собрание на Бугарија, проф. во Солунската гимназија „Св. Кирил и Методиј“.

Како инженер ги гради: зградата на Англиската легација во Софија, споменикот на „Цар Освободител“ во Софија, железничката линија Левски-Свиштов, учествувал во изградбата на храмот „Св. Александар Невски“.

Во Балканските војни доброволец. Претседател на ВМОК. По 1928 година, тој се определил на страната на В. Михајлов. Починал 1952 година во Софија.

## Извори
 

Станишев, Христо
Станишев, Христо
Станишев, Христо
Категорија:Македонски преселници во Софија
Категорија:Погребани на Централните софиски гробишта
Категорија:Македонски општественици
Категорија:Починати во 1952 година
Категорија:Македонци во Белгија
Тома Карајовов

мини|Портрет на Тома Карајовов
**Тома Карајовов** (17 април 1869 - 2 декември 1950) од Скопје беше еден од членовите на Тајниот македонски комитет во Софија (1885-1886), а од 1895 година и еден од членовите на ВМОК. Во 1903 се вбројуваше меѓу активните публицисти од Македонија. По Младотурската револуција бил член на Централното биро на Сојузот на бугарските конституциони клубови. Се кандидирал за пратеник во Отоманскиот парламент на изборите во 1908 година, но не бил избран.

Во 1923 година бил еден од основачите на Македонскиот научен институт во Софија. Во 1925 година е делегат на Шестиот конгрес на ВМРО (Автономистичка).

## Извори
* Димитров, И., „Съединението 1885 - енциклопедичен справочник“, София, 1985, Държавно издателство „д-р Петър Берон“, с. 118.

Карајовов, Тома
Карајовов, Тома
Карајовов, Тома
Карајовов, Тома
Карајовов, Тома
Карајовов, Тома
Категорија:Апсолвенти на Софискиот универзитет
Категорија:Македонски преселници во Софија
Категорија:Починати во Софија
Категорија:Починати во 1950 година
Категорија:Македонски општественици