open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Суперкуп на Италија 2015

**Суперкупот на Италија за 2015 година** било 28-мото издание на Суперкупот на Италија, традиционален фудбалски натпревар во кој се среќаваат победниците од претходната сезона во Серија А и Купот на Италија.
Бидејќи Јувентус ги освоил двете натпреварувања Серија А 2014-2015 и Купот на Италија 2014-2015, противник во натпреварот му бил вицешампионот на Купот на Италија, екипата на Лацио.

Натпреварот се одиграл на 8 август 2015 година на Стадионот Шангај во Шангај, Кина.

## Преглед на натпреварот
По пристигнувањето во Кина двата клуба имале поплаки во однос на квалитетот на стадионот, кој бил многу нерамен и со дупки на неколку места. Тренерот на Јувентус, Масимилијано Алегри, дури изјавил дека Стадионот во Шангај му наликува на поле со комипири, а со тоа се сложил и неговиот колега од спротивната страна Стефано Пиоли.

Лошиот терен, силниот ветар кој дувал и тоа што за двата клуба ова бил прв официјален натпревар во новата сезоната биле само некој фактори поради кој во првото полувреме од натпреварот имало малку "вистински" фудбал и било поприлично здодевно и за заборав. Речиси ништо поконкретно не се случувало на теренот, само два удари кон голот, кој ги испратиле играчите на Јувентус Лихтштајнер и Погба, но и тие не биле непрецизни.

Второто полувреме донело подобар фудбал, а веќе на стартот Јувентус имал голема шанса преку Манџукиќ кој излегол сам пред голот на Лацио, но голманот Маркети го одбранил неговиот удар. Само неколку секунди подоцна одличен удар од далечина на Погба, Маркети бил совладан, но топката завршила само неколку сантиметри покрај голот.

И конечно во 69-тата минута паднал првиот гол, кога Јувентус дошол до водство од 1-0 преку Марио Манџукиќ кој ја искористил својата втора шанса во натпреварот стрлајќи прецизно со глава по одличниот центаршут на Стураро од десната страна. Само пет минути подоцна натпреварот бил решен кога замената Пауло Дибала, на асистенција на Погба, го направил резултатот 2-0 за Јувентус.

До крајот на натпреварот Лацио имал повеќе од играта и успеале да создадат неколку шанси за гол, но резултатот останал не променет. Ова била 7-мата титула за Јувентус во Суперкупот на Италија, со што поставиле нов рекорд во ова натпреварување со една титула повеќе од Милан кој има 6.

### Детали од натпреварот

#### Состави

## Екипа победник


**[[ФК Јувентус|Јувентус]]***Победник на Суперкупот на Италија 2015***7. титула**

## Надворешни врски
*Детали од натпреварот на soccerway 
*Детали од натпреваот на transfermarkt

2015
Жорж Помпиду

мини|Жорж Помпиду

**Жорж Помпиду** () ( - † ) — француски политичар и претседател на Француската Република, од 1969 до 1974 година. Исто така бил премиер на Франција, од 1962 до 1968, во времето на претседателот Шарл де Гол.

Помпиду бил член на политичката партија *Сојуз на Демократите за Република*.

Категорија:Претседатели на Франција
Категорија:Премиери на Франција
Категорија:Француски политичари
Категорија:Апсолвенти на Високата нормална школа
Општина Тиват

**Општина Тиват** — една од 230те општини во Црна Гора. Зафаќа површина од  и население од 14.031. Седиште и најголем град е Тиват со 10.,149 жители.

## Наводи

Категорија:Општини во Црна Гора
Општина Будва

**Општина Будва** — една од 23-те општини во Црна Гора. Зафаќа површина од 122 км2 и население од 19,218. Седиште е градот Будва во кој живеат 13,338 жители.

Категорија:Општини во Црна Гора
Општина Котор

**Општина Котор** — една од 23-те општини во Црна Гора. Зафаќа површина од  и население од 22.601. Седиште е градот Котор каде живеат 5.341 жители.

Категорија:Општини во Црна Гора
Арсабер

**Арсабер** (грчки: *Ἀρσαβήρ*) бил византиски благородник кој имал неуспешен обид да го зазеде византискиот царски престол во 808 година.

## Живот

Арсабер бил благородник од ерменско потекло, кој имал ранг на патрициј, и служел како квестор на царот Никифор I (802-811). Во февруари 808, група на секуларни и црковни власти, поради незадоволни од владеењето Никифор, започнале заговор за негово симнување од власт и го номинирале Арсабер како кандидат за престолот односно узурпатор.. Но Никифор го открил заговорот и учесниците виле уапсени, тепани, а нивните имоти конфискувани, за да на крајот бидат прогонети. Арсабер бил протеран во манастир во Витинија.

Неговата ќерка Теодосија била во брак со император Лав V Ерменец..

## Наводи

## Литература

*
*
*

Категорија:Византијци од 9 век
Категорија:Византиски узурпатори
Матија (река)

**Матија** или **Маќа** (, **) — река во северна Албанија со должина од 115&nbsp;км. Извира кај с.&nbsp;Мартанеш во Дебарската област. Тече во западен правец, низ општината Матијаија (која е наречена по реката), а потоа на северозапад, низ градовите Клос и Бурел. Околу 10&nbsp;км низводно од Бурел се влева во големото вештачко Улзанско Езеро (*Liqeni i Ulzës*) кај Улза. Откако ќе помине низ браната, продолжува во помалото Шкопетско Езеро (*Liqeni i Shkopetit*) и образува тесна клисура низ планинскиот венец што го двои округот Матија од крајбрежната рамница, во кои навлегува меѓу Милот и Зејмен. Потоа се влева во Јадранското Море близу Фуша Куќа, меѓу Леска и Лач.

## Поврзано
* Матија (округ)
* Матија (општина)

## Галерија


Податотека:River Mat.jpg|Матија кај Милот
Податотека:Liqeni i Ulzës.jpg|Улзанското Езеро
Податотека:Ulza Dam.jpg|Браната на Улзанското Езеро
Податотека:Zogu Mat Bridge.jpg|Мостот „Зог“ на почетокот на кребрежната рамница


## Надворешни врски
* 

Категорија:Реки во Албанија
Категорија:Дебар (област)
Категорија:Леска (област)
Категорија:Јадрански слив
Херцелска Гора Плаза

**Монт Херцл Плаза** е централна церемонијална плоштад во Херцелска Гора во Ерусалим. На плоштадот се користи за свечено отворање на Израел Денот на независноста секоја година. На северната страна на плоштад е гробот на Теодор Херцел, основачот на модерната политичка ционизмот. На плоштадот е на највисоко место на планината Херцл во центарот на националните гробишта. На 18 април 2012 година, за време на пробите за церемонијата на Денот на независноста, електричен столб на фенер паднал. Што загинал еден војник, а повредени се уште седум други војници. Војникот бил погребан во воените гробишта во близина.

## Галерија

File:PikiWiki Israel 656 Hertzels Tomb קבר הרצל.JPG|Гробот Херцл во северната страна
File:סככה - רחבת הר הרצל.jpg|барака гледање кон плоштад во јужната страна


## Надворешни врски

* the Mount Herzl tragedy  in the israelnationalnews website

Категорија:Херцелска Гора
Категорија:Плоштади во Ерусалим
Теодосија (сопруга на Лав V)

**Теодосија** (ококу 775 - по 825) била византиска царицата, сопруга на царот Лав V Ерменец.

Теодосија била ќерка на Арсабер, византиски патрициј додека името на нејзината мајка е непознато.. Името на нејзиниот татко било наведено во хрониката на Јосиф Генезиј и на Теофан. За мајката на Теодосија нема никакви информации. Според името на нејзиниот татко, Арсабер, се смета дека имале ерменско потекло. Според некои научници семејството на Теодосија потекнува од благородничкото ерменско семејство на Камсараканите.

Во 808 година таткото на Теодосија застанал на чело на неуспешен бунт против Никифор I, по кое Арсабер бил принуден да се замонаши, а неговиот имот бил конфискуван.

Теодосија била омажена за Лав V уште додека тој ја имал должноста стратег во времето на цар Никифор I. Лав се качил на престолот во 813 година по абдикацијата на Михаил I Рангаве.

Теодосија од бракот со Лав V имала четири деца:

* Константин, соцар на Лав V од 814 до 820.
* Василиј
* Григориј
* Теодосиј

Се претпоставува дека Лав и Теодосија имале и ќерка, но оскудните информации не ја потврдуваат сигурно оваа претпоставка.

По убиството на Лав V на Божиќ во 820 година, новиот цар Михаил II наредил синовите на Теодосија да бидат кастрирани, по што целото семејство било испратено на островот Проти. Јован Зонара пишува дека на Теодосија и било дозволено да земе на островот дел од личниот имот на Лав V и да има лична послуга. Теодор Студит и испратил писмо на Теодосија некаде помеѓу 821 и 826 година. По 826 година името на Теодосија престанува да фигурира во историските хроники.

## Наводи

## Литература
*Nicholas Adontz, *The age and origins of the emperor Basil I* (1933) .
*Warren Treadgold, *The Byzantine Revival 780–842* (1988).

## Надворешни врски
*"The Relationship of Basil I to Leo V", an article by Chris Bennet, summarizing the main arguments for and against this theory 
*
*A genealogical profile, mentioning various theories on her relations
*A genealogical profile of Theodosia
*A family tree for Theodosia

|-

Категорија:Византиски царици
Категорија:Византијци од 9 век
Текла (сопруга на Михаил II)

**Текла** (? -823) била византиска царица, прва жена на царот Михаил II Амориецот.

## Семејство

Текла била ќерка на Барданиј Турски, стратег на тема Анатоликон и неговата сопруга Домника. Се претпоставува дека родителите на Текла биле од ерменско потекло. Прекарот на нејзиниот татко бил "*Турски*" или "*Потурчениот*", но тоа не го докажува неговото турско потекло бидејќи во текот на 9 век, со називот Турци во Византија се нарекувале Хазарите.

Во 803 Барданиј крнал бунт против царот Никифор I, кој го узурпирал нелегално престолот во Цариград во 802 година. Бунтот на Барданиј бил поддржан од делови на византиската војска, но Никифор I успеал да ги победи бунтовниците. По неуспехот на бунтот Барданиј бил принуден да се замонаши и бил прогонет во манастир на остров Проти. Но Никифор I сè уште го сметал поранешниот стратег за опасен противник и поради тоа наредил да биде ослепен.

Царот сепак дозволил на Домника да го задржи семејното богатство, благодарение на што таа основала манастир. Наводно Текла имала уште една сестра и неколку браќа. Спооред Теофан, по бунтот на Барданиј, браќата на Текла биле исто така затворени во манастир, а нејзината сестра и снаа заминале во новооснованиот манастир на Домника.

## Брак
Според Теофан Исповедник, Барданиј ја омажил својата ќерка Текла за војводата Михаил, за да обезбеди поддршка во бунтот против Никифор I. За време на бунтот сепак Михаил и идниот цар Лав V Ерменец се префрлиле на страната на цар Никифор I, што била една од причините за неуспехот на Барданиј.

Текла и Михаил имале еден син, идниот цар Теофил (813-842).

## Царица

Во 820 година Михаил бил обвинет во заговор против царот Лав V Ерменец и фрлен во затвор. Сопругот на Текла сепак успеал да побегне од затвор и го организирал убиството на Лав V за време на божикната литургија во патријаршиската катедрала Аја Софија во Цариград. Царот влегол во катедралата без стража и поради тоа не можел да се заштити.

По убиството на Лав V за цар бил крунисан Михаил, а Текла била прогласена за нова царица и ја добила титулата августа.

Текла починала во околу 823 година, а по смртта Михаил се оженил повторно за Ефросина, ќерка на царот Константин VI Слепиот.

## Литература
*Lynda Garland, *Byzantine Women:Varieties of Experience 800-1200* (2006)

## Надворешни врски
*The Page from "Byzantine Women" discussing her mother.

Категорија:Византиски царици
Категорија:Византијци од 9 век
Категорија:Починати во 823 година
Ефросина (сопруга на Михаил II)

**Ефросина** — византиска царица, втора сопруга на царот Михаил II Амориецот.

Ефросина била ќерка на византискиот цар Константин VI Слепиот и на неговата сопруга Марија Амниска. Ефросина имала една помала сестра по име Ирина. Родителите на Ефросина се разведеле во 795 година, по кое Марија и нејзините две ќерки биле заточени во манастир на Принцовите острови. Константин VI се оженил за љубовницата Теодота.

Ефросина останала во манастирот до 823 година, а во меѓувреме на престолот се качил цар Михаил II Амориецот. Неговата сопруга Текла починала во почетокот на неговото управување и за да ги зацврсти своите позиции во власта, царот решил да се ожени за ќерката на својот претходник Константин VI Слепиот. За таа цел, Ефросина била вратена во царскиот двор како нова царица. Бракот сепак им бил неполоден, односно без наследници. Михаил II починал на 2 октомври 829 година и бил наследен од Теофил, неговиот син од претходниот брак.

Како втора мајка на Теофил, Ефросина имала одредено некое врз шестнадесетгодишниот Теофил. Ефросина го организирал изборот на сопруга за Теофил, повикувајќи девојки во палатата од империјата. Изгледа дека лично царицата ја избрала сопругата на Теофил, Теодора. Набргу потоа поранешната царицата повторно се повлекла во манастир. Теофан Исповедник напишал дека Теофил ја принудил на Ефросина и таа да замине во манастир.

Ефросина се појавува уште двапати во историјата по повторното повлекување во манастир. Откако во Цариград стигнала веста дека Теофил е убиен во битка против Арапите во Мала Азија, оној дел од сенаторите кои биле против царот, сметале дека нема потреба да ја проверат вистинитоста на гласините пред да го одлучат неговиот заменик на престолот. Ефросина, која била против овој политички потег испратила свој претставник да го доведе нејзин син, за да го советува да се врати веднаш во главниот град. Според подоцнежни арапски и сириски извори претставникот го прочитал писмото на Теофил, во кое пишувало: "*Византијците кои се вратија, рекоа дека си мртов, и тие сакаа да изберат друг цар; дојди брзо*.. "

## Наводи

## Надворешни врски
* Her listing along with her husband in "Medieval lands" by Charles Cawley. The  project "involves extracting and analysing detailed information from primary sources, including contemporary chronicles, cartularies, necrologies and testaments."

Категорија:Византиски царици
Категорија:Византијци од 8 век
Категорија:Византијци од 9 век
Категорија:Сириска династија
Категорија:Аморијска династија
Евдокија Декаполитиса

**Евдокија Декаполитиса** била византиска царица, сопруга на византискиот цар Михаил III Пијаницата, последен претставник на Фригиската династија.

## Брак

Михаил III се качил на византискиот престол кога имал две години. Во негово име започнало да управува регентство, на чело со мајка му Теодора II и Теоктист. Во 855 година Михаил II, кој веќе имал наполнето петнаесет години, започнал врска со првата љубовница, Евдокија Ингерина. Царицата Теодора не ја одобрувала оваа врска и решила да избере друга девојка за сопруга на својот син. За таа цел, таа собрала во палатата неомажени старешински девојки кои биле претставени на царот. Меѓу кандидатките била и самата Евдокија Декаполитиса. Нејзиното потекло сепак не е познато.

Изборот на идната сопруга на Михаил III бил направен од самата Теодора, додека на царот тоа право му било одземено. Постапката се претворила во традиција за византискиот царски двор, бидејќи самата Теодора била избрана од свекрвата Ефросина.

## Царица

Михаил III не бил импресиониран од Евдокија, игнорирајќи ја целосно и продолжувајќи ја врската со Евдокија Ингерина.

Во ноември 855 меѓу царот и регентството настанал конфликт, кој завршил со отстранување на Теоктист и Теодора од регентството. На 15 март 856 Теодора била лишена и од титулата август, но и било дозволено да остане во дворецот до 857, кога била вовлечена во заговор против својот син и била испратена во манастирот на својата ќерка. За време на овие настани положбата на Евдокија Декаполитиса е неизвесна, но таа останала законска сопруга и царицата на Михаил III до неговото убиство на 23 септември 867 година. Царицата Евдокија сепак била поштедена од заговорниците и вратена на родителите. Историските документи не содржат повеќе информации за понатамошната судбина на Евдокија Декаполитиса.

## Литература
* 

Категорија:Византиски царици
Категорија:Византијци од 8 век
Категорија:Византијци од 9 век
Категорија:Аморијска династија
Главен град Подгорица

**Главен град Подгорица** (црногорски: *Glavni grad Podgorica*, *Главни град Подгорица*) е една од 23-те општини во Црна Гора. Седиште на општината е градот Подгорица.

## Демографија

Општина Подгорица може да се смета и како метрополитска поѓирока област на градот Подгорица. Населението во општината беше 185.937 во 2011.
### Население по населено место
**Градски населби**

### Националност
**Националност во 2011**

**Националност во 2011 (општина)**

### Историја на населението

Подгорица
Евдокија Ингерина

**Евдокија Ингерина** (грчки: *Ευδοκία Ιγγερίνα*) била византиска царицата, сопруга на византискиот цар Василиј I Македонецот и мајка на царевите Лав VI Мудриот и Александар, како и на Стефан I Цариградски.

## Животопис

Евдокија била ќерка на Ингерн, телохранител од царската гарда, додека нејзината мајка се викала Мартинакија, која била далечна роднина на царското семејство..

Поради фактот што семејството на Евдокија било на страната на иконоборците, таа не уживала симпатии кај царицата Теодора. Околу 855 година Евдокија станала метреса на царот Михаил III Пијаницата, што го предизвикал гневот на мајката на царот. За да избегне скандал кој требало да се разгори доколку ја напушти својата сопруга, Михаил III ја оженил Евдокија за својот пријател и иден цар Василиј, но Михаил III ја продолжил врската со неа, додека Василиј за возврат ја одржувал љубовна врска со сестрата на Михаил III, Текла.

Во септември 866 година Евдокија родила син, идниот цар Лав VI Мудриот, а во ноември 867 година го родила и вториот син, Стефан. Официјално нејзините деца биле и синови на Василиј, но тоа често било доведувано во прашање дури и од самиот сопруг на Евдокија. Прогласувањето на Василиј за соцар во мај 867 година го раширило слухот дека сигурно Лав бил нелегален син на Михаил III, кој го издигнал Василиј за соцар, за да ја обезбеди круната за синот од Евдокија. Татковството на помалите деца на Евдокија не било ставено под сомнение, бидејќи Михаил III бил убиен во септември 867 година

Во управувањето на Василиј I Македонецот, Евдокија се вплеткала во афера со друг маж, кого царот го принудил да се замонаши.

Евдокија починала во 882 година. Таа, според традицијата, ја избрала сопругата на својот син Лав, Теофана.

## Деца
Официјално Евдокија Ингерина и Василиј I Македонецот имале шест деца:
* Лав VI Мудриот (19 септември 866 - 11 мај 912)
* Стефан I Цариградски (ноември 867 - 18 мај 893)
* Александар (870 - 6 јуни 913)
* Ана Порфирогенита
* Елена Порфирогенита
* Марија Порфирогенита

## Литература
**The [[Oxford Dictionary of Byzantium]]*, Oxford University Press, 1991.
*Cyril Mango, "Eudocia Ingerina, the Normans, and the Macedonian Dynasty," *Zbornik radova Vizantoloskog Instituta*, XIV-XV, 1973, 17-27.

## Наводи

## Надворешни врски
*Her listing along with her husband in "Medieval lands" by Charles Cawley. The  project "involves extracting and analysing detailed information from primary sources, including contemporary chronicles, cartularies, necrologies and testaments."

Категорија:Византиски царици
Категорија:Византијци од 9 век
Категорија:Погребани во црквата „Свети Апостоли“
Категорија:Македонска династија
Категорија:Починати во 882 година
Зоја Зауцена

**Зоја Зауцена** (? - 899) била византиска царица, втора сопруга на царот Лав VI Мудриот.

Првично Зоја била омажена за истакнатиот византиски великодостојник Теодор Гунијацис. По неговата смрт (според некои податоци, сопругот бил отруен по наредба на царот) Зоја станала љубовница на Лав VI Мудриот, кој во тоа време бил оженет за Теофана. Во 893 година царицата Теофана се повлекла во манастир, а нејзиното место во дворот било зафатено од Зоја. Сепак нема сигурни податоци за статусот на Зоја Зауцена во периодот 893 - 897 година.

Според Симеон Метафраст, бракот на Лав VI и Теофана бил поништен наскоро по повлекувањето во манастирот, а една година подоцна царот се оженил за Зоја. Според Теофан Исповедник првиот брак на Лав VI не бил поништен поради што односот на царот и Зоја долго време бил незаконски. Теофан наведува дека Зоја и Лав VI се венчале во 897 година, по смртта на Теофана. Но и двајцата историчари се категорични дека по по омажувањето за импераорот, Зоја Зауцена ја добила само титулата августа.

Зоја му родила на Лав VI две ќерки:
* Ана
* ќерка, чие име не е познато

Зоја Зауцена починала во 899 година без да роди машки наследник на царот.

## Литература
*Theophanes Continuatus, *Chronicle*.
*Symeon Metaphrastes, *Chronicle*.
*Constantine VII, *De Ceremoniis*.

## Надворешни врски
*Her listing along with her husband in "Medieval lands" by Charles Cawley. The  project "involves extracting and analysing detailed information from primary sources, including contemporary chronicles, cartularies, necrologies and testaments."

Категорија:Византиски царици
Категорија:Византијци од 9 век
Категорија:Погребани во црквата „Свети Апостоли“
Категорија:Македонска династија
Категорија:Починати во 899 година
Казанка

**Казанка** или **Казансу** (; ) е река во Татарстан, Русија, лева притока на Волга. Изворот на реката се наоѓа во близина на селото Бимери во Арскиот рејон и се влева во Кујбишевското Езеро во Казањ, во близина на Казанскиот кремаљ. Реката поминува низ градот Арск како и низ историскиот град Иске Казањ. Реката е долга 142 километри. Најголеми притоки на Казанка се реките Ија, Кисмес, Шимјаковка и Сула. Историски гледано, реката Булак се влевала во Казанка сè додека не била иградена браната во 1957 година. Во Татарстан, Казанка има статус на *споменик на природата*.

Казанка го дели Казањ на два еднакви дела. Во рамките на градот се изградени шест мостови, од кој најзначаен меѓу нив е Милениумскиот мост.

Категорија:Rivers of Tatarstan
Категорија:Притоки на Волга
Категорија:Реки во Татарстан
Евдокија Бајана

**Евдокија Бајана** (починала на  во ) била византиска царица, трета сопруга на царот Лав VI Мудриот.

Според Теофан Исповедник, Евдокија потекнувала од темата Опсикион. Се омажила за цар Лав VI во пролетта 900 година. Ова бил трет брак на царот. Претходните две сопруги на Лав VI починале без да му родат машки наследник. Од нив царот имал неколку ќерки. Лав VI се надевал дека од бракот со Евдокија ќе се роди машки наследник на престолот. Ѓорѓи Острогорски споменува дека овој брак противречел на тогашните византиски закони и на практиката во православниот свет, поради што царот требало да побара дозвола да се омажи по третпат од патријарх Антониј II Цариградски.

Евдокија починала година подоцна, на 12 април 901 година, при раѓањето на своето прво дете. Теофан споменува дека детето било момче кое останало некрстено. Во "*За церемониите*" меѓу имињата на децата на Лав VI се споменува и името Василиј што може да се идентификува со името на мртвородениот син на Евдокија. Во своето дело, Константин VII споменува дека Евдокија била погребана во црквата "Св. Апостоли" во Цариград.

По смртта на Евдокија царот се оженил за Зоја Карбонопсина кој брак не бил признат од црквата за легитимен.

## Литература

*Theophanes Continuatus, *Chronicle*.
*Symeon Metaphrastes, *Chronicle*.
*Constantine VII, *De Ceremoniis*.

## Надворешни врски

*Her listing along with her husband in "Medieval lands" by Charles Cawley. The  project "involves extracting and analysing detailed information from primary sources, including contemporary chronicles, cartularies, necrologies and testaments."

Категорија:Византиски царици
Категорија:Византијци од 9 век
Категорија:Погребани во црквата „Свети Апостоли“
Категорија:Македонска династија
Борче Димовски

**Борче Димовски** (Шестево, Костурско,  - , Германија, ) — македонски спортист, прославен борач и еден од првите македонски олимпијци кој настапил на олимписките игри во Мексико.

## Животопис
Димовски е роден на 15 март 1943 година во Шестево, Егејска Македонија. Тој заедно со Симеон Шутев, тој бил првиот Македонец борач, кој настапил на Олимписките игри во Мексико 1968 година. Бил учесник и на Средоземните игри, на европски првенства, на балкански првенства, освојувач на многу медали, еден од подобрите македонски борачи низ историјата.
Борче Димовски бил член на БК Вардар, а по завршувањето на кариерата, останал да живее во Германија. Починал во Штутгарт, Германија на 27 јуни 2014 година.

## Наводи

Категорија:Луѓе од Шестево
Категорија:Македонски борачи
Категорија:Деца бегалци
Категорија:Македонци од Германија
Димче Кичевски

**Димче Кичевски** (Бегниште, Кавадаречко,  - , ) — македонски легендарен каратист и тренер.

## Животопис
Кичевски е роден на 1 декември 1950 година во кавадаречкото село Бегниште. Тој дури 21 пат бил државен првак на Македонија и двократен првак на СФР Југославија, а во 1980 година стана и балкански првак. Во 1980 година Кичевски го освоил бронзениот медал на ЕП во Австрија.
Како тренер ги предводел карате клубовите Вардар и Водно, при што освоил шампионски титули на Македонија, а неговите каратисти освоиле и европски медали.
Тој е првиот селектор на карате репрезентцаијата на Македонија, а неколку години бил и прв човек на Карате сојузот на Македонија. Последните години од животот ги поминал во кик-боксот, заедно со покојниот Љупчо Неделковски и неговата сопруга Александра, притоа судел мечеви од меѓународен карактер. Кичевски е добитник на повеќе награди, меѓу кои и „13 Ноември“ во 1983 година, признание кое го доделува Град Скопје.
До 2013 година работел и како селектор на кик-бокс репрезентацијата на Македонија, а последните години од животот бил кик-бокс судија.
Починал во Скопје на 8 август 2015 година.

## Наводи

Категорија:Луѓе од Бегниште
Категорија:Македонски каратисти
Категорија:Југословенски каратисти
Список на византиски царици

Ова е **список на византиски царици**, почнувајќи од поделбата на Римското Царство во 395, па сè до пропаѓањето на Византија во 1453 година.

## Царици на [[Византија]]
### [[Теодосиева династија]] (395–457)

### [[Лавска династија]] (457-518)

### [[Јустинијанова династија]] (518-602)

### Без династија (602-610)

### [[Ираклиева династија]] (610-711)

### Без династија (711-717)
::***Нема***

### [[Сириска династија]] (717-802)

### Никифорска династија (802-813)

### Без династија (813-820)

### [[Аморионска династија]] (820-867)

### [[Македонска династија]] (867-1056)

### [[Династија на Комнините]] (1057-1059)

### [[Династија Дука]] (1059-1081)

### [[Династија на Комнините]] (1081-1185)

### [[Династија на Ангелите]] (1185-1204)

### [[Палеолози|Династија на Палеолозите]] (1261-1453)

## Наводи
Осум (река)

**Осум** () — река во јужна Албанија, една од Семан. Извира кај с.&nbsp;Високуќи (Виткуќ) во југозападниот дел на Горичката област, на надморска височина од 1.050&nbsp;м. Почнува да тече во јужен правец и доаѓа до општината Колоња, а потоа свртува западно за , па северозападно низ гратчето Чоровода, каде минува низ познатата Осумска Клисура. Потоа продолжува низ , градот Белград и Ура Вајгуроре. Се влева во реката Девол кај Кучово, и така ја образува Семан. Истекот на реката се движи од /с до /с.

## Поврзано
* Осумска Клисура
* Список на реки во Албанија

## Наводи

## Надворешни врски

Категорија:Реки во Албанија
Категорија:Белград (област)
Категорија:Горица (област)
Престолнина Цетиње

**Престолнина Цетиње** — е една од 23-те општини во Црна Гора. Зафаќа површина од 910 км2 и население од 16.657 жители. Седиште е градот Цетиње со 15.137 жители.

### Национален состав на општината

* Црногорци - 15,082 (90.54%)
* Срби - 727 (4.30%)
* Роми - 92 (0.58%)
* Хрвати - 42 (0.25%)
* Останати - (4.71%)
* **Вкупно** - **18,482**

Категорија:Општини во Црна Гора
Писма од Гоце Делчев до Никола Зографов

Во прилог следи неизменет текст на писмата кои ги пишувал Гоце Делчев.

## Писмо до Никола Зографов 6 мај 1901


File:Писмо на Гоце Делчев до Зографов 6.5.1901 - 1.jpg
File:Писмо на Гоце Делчев до Зографов 6.5.1901 - 2.jpg
File:Писмо на Гоце Делчев до Зографов 6.5.1901 - 3.jpg


Писмо од Делчев до Зографов со задача да направи списоци на оружјето и материјалите со кои располагаат Внатрешната организација и софискиот Врховен комитет.

## Писмо до Никола Зографов 9 март 1897


D07 Pismo Goce do Zografov 9.3.1897 -1.jpg
D07 Pismo Goce do Zografov 9.3.1897 -2.jpg


Писмо од Гоце Делчев до Никола Зографов со известување дека испратил пушки за Паланечко, а на Даме Груев му праќа револвер со 100 куршуми и две ками.

## Писмо до Никола Зографов 15 Јуни 1899


Писмо на Гоце Делчев до Зографов 15.6.1899 - 1.jpg
Писмо на Гоце Делчев до Зографов 15.6.1899 -2.jpg


Писмо на Делчев до Зографов со известување дека заминува во внатрешноста (Македонија) и бара да се уреди ликвидирањето на виничкиот предавник Ѓорѓија Иванов.

## Наводи

Категорија:Гоце Делчев
Категорија:Писма од Гоце Делчев
Категорија:Македонска револуционерна организација
Категорија:Писма
Свети Јован (Албанија)

**Свети Јован Медовски** или **Шенѓин** (албански: *Shëngjin*, италијански: *San Giovanni di Medua*) — крајбрежно туристичко место и поранешна општина во округот Леска, северозападна Албанија. Населението според пописот во 2011 изнесуваше 8,091 жител. Познат е по своите плажи и летни одморалишта. Пристаништето во Свети Јован е едно од најпознатите и најголемите во Албанија.

## Географија

Најблиски поголеми градови до Свети Јован:

## Збратимени градови
*  Вијареџо, Италија
*  Сан Филипо дел Мела, Италија

## Галерија

Категорија:Градови во Албанија
Велиполе

**Велиполе** или **Велипоја** () — село и поранешна општина во округот Скадар, Северозападна Албанија. Во 2015 година со новата територијална поделба му припаѓа на општината Скадар. Населението во 2011 изнесувало 5.031 жител.

## Надворешни врски
*InVelipoja.com Tourist Guide

Категорија:Градови во Албанија
Категорија:Села во Албанија
Општини во Албанија

**Општини во Албанија** ( or ) ― општина односно второстепена административна единица во Албанија, под областите, а над општинските единици. Согласно најновите административни реформи во 2014 година, Албанија има 61 општина.

## Список на општини
(Население според Попис 2011)
* Балш 19.503
* Белград 60.031
* Булчица 31.210
* Церик 27.445
* Делвина 7.598
* Девол 26.716
* Дебар 61.619
* Дивјака 34.254
* Дропул 3.503
* Драч 175.110
* Елбасан 141.714
* Фиер 120.655
* Финиќ 10.529
* Араско Поле 7.405
* Ѓирокастро 28.673
* Грамеш 24.231
* Хас 16.790
* Химара 7.818
* Камза 104.190
* Каваја 40.094
* Клисура 6.113
* Клос 16.618
* Колоња  11.070
* Кониспол 8.245
* Горица (Корча) 75.994
* Кроја 59.814
* Кучово 31.262
* Кукуш 47.985
* Курбин 46.291
* Леска 65.633
* Либохово 3.667
* Либражд 31.892
* Лушње 83.659
* Голема Малесија 30.823
* Малик 41.757
* Малакастро 25.062
* Матија 27.600
* Мемалија 10.657
* Мирдита 22.103
* Патос 22.959
* Пекин 26.136
* Пермет 10.614
* Поградец 61.530
* Поличани 10.953
* Прењас 24.906
* Пука 11.069
* Пустец 3.290
* Росковец 21.742
* Рогожина 22.148
* Саранда 20.227
* Селеница 16.396
* Шијак 27.861
* Скадар 135.612
* Скрапар 12.403
* Тепелена 8.949
* Тирана 557.422
* Тропоја 20.517
* Ура Вајгуроре 27.295
* Дањски Брод 30.438
* Валона 104.827
* Вора 25.511

## Поврзано
*Области во Албанија
*Окрузи во Албанија

## Наводи

## Надворешни врски

* 
* Албански урбан развој на форумот на Skyskrapercity
* Албанско здруженјие на општините 


Албанија
Општини
Категорија:Второстепени административни единици на земјите
Винарска визба „Венец“

**Винарска визба „Венец“** — винарска визба во близина на градот Неготино, сместена во селото Долни Дисан, во рамките на поширокиот винарски регион Тиквеш.

## Галерија


Податотека:Винарска визба „Венец“ во Долни Дисан.JPG|Поглед на винарската визба од блискиот рид
Податотека:Винарска визба „Венец“ во село Долни Дисан 1.JPG|Поглед на винарската визба од блискиот рид
Податотека:Винарска визба „Венец“ во село Долни Дисан 2.JPG|Поглед на винарската визба од блискиот рид
Податотека:Venec-vinarija-Dolni Disan.JPG|Поглед на винарската визба од блискиот рид


## Наводи

## Надворешни врски

* Официјална страница   
* Краток осврт за винарницата на *vino.mk*

Категорија:Винарски визби во Македонија
Категорија:Географија на Неготино
Пантенол

**Пантенол** е алкохолен аналог на пантотенската киселина (витамин B5), и со тоа е провитамин на витаминот B5. Во организмите брзо се оксидира до пантотенат. Пантенолот е високо вискозна безбојна течност на собна температура, но солите на пантотенската киселина (на пример натриум пантотенат) се прашоци (обично бели).

Формулата на пантенолот е: HO-CH2-C(CH3)2-CH(OH)-CONH-CH2CH2CH2-OH.

## Наводи

Категорија:Алкохоли
Категорија:Фризерство
Категорија:Амиди
Категорија:Карбоксамиди
Категорија:Козметички хемикалии
Категорија:Б-витамини
Елена Лакапина

**Елена Лакапина** (околу 910 - ) била византиска царица, сопруга на царот Константин Порфирогенит.

Елена била ќерка на Роман I Лакапин и неговата сопруга Теодора.

Во 919 година Роман Лакапин извршел државен удар против царицата Зоја Карбонопсина која била на чело на регентскиот совет на малолетниот син Константин Порфирогенит. Управувањето на Зоја, поддржано од војсководецот Лав Фока било исклучително непопуларно поради неуспешните обиди на власта да се справи со заканата од страна на Бугарија, кои станале причина византиската армија да понесе серија порази од Бугарите на бојното поле. Роман Лакапин, потпомогнат од широки кругови во византискиот двор, извршел државен удар отстранувајќи ја Зоја од регентството по кое се прогласил за регент на Константин VII.

За да ја зацврсти својата моќ, Роман ја омажил својата ќерка Елена за малолетниот цар. Според историските податоци бракот помеѓу Елена и Константин VII бил склучен во април или мај 919 година. Во тоа време Константин VII бил речиси на 14 години, а за возраста на Елена нема историски податоци, но се претпоставува дека во тоа време и таа не била полнолетна.

По склучувањето на бракот Роман Лакапин бил прогласен за василиопатор ("*татко на царот*"). Во септември 919 година таткото на Елена ја добил и титулата "*Кесарија*". На 17 декември 920 година Роман Лакапин бил крунисан за виш совладетел. Во јануари 921 мајката на Елена, Теодора била крунисана за "августа". Така Елена станала втора царица, втора според дворската хиерархијата по нејзината мајка. Ситуацијата се променила по смртта на Теодора на 20 февруари 922 година. Малку подоцна Роман ги прогласил за соцари своите синови Христофор, Стефан и Константин а сопругите им биле прогласени за соцарки на Елена.

На 16 декември 944 година Роман Лакапин бил соборен од синовите Стефан и Константин и бил прогонет на Принцовските острови каде бил заточен во манастир. Причината за ова било дека таткото на Елена инсистирал наместо од своите синови да биде наследен од својот зет Константин VII. На 27 јануари 945 Константин VII успеал да ги детронизација браќата на својата сопруга. Така Елена останала единствената царицата во царството.

Константин VII сепак не бил заинтересиран за управувањето и целиот товар го префрлил на бирократите и генералите, како и на енергичната сопруга Елена.

Елена Лакапина и Константин VII имале седум деца:

*Лав
*Роман II
*Зоја
*Теодора
*Агата
*Теофан
*Ана

По смртта на Константин VII на 9 ноември 959 година на престолот се качил вториот син на Елена, Роман II. Елена го отстапила место на царицата на својата снаа Теофано која го убедила на Роман II сите негови сестри да ги заточи во манастир. По овие настани Елена Лакапина се повлекла од палатата. Таа починала на 19 септември 961 година.

## Надворешни врски
*
*Her profile in "Worldwide Guide to Women in Leadership" among other women of the period 750-1000

Категорија:Византиски царици
Категорија:Византијци од 10 век
Категорија:Македонска династија
Категорија:Фамилија Лакапин
Категорија:Несигурна година на раѓање
Дебар (Албанија)

**Општина Дебар** () — општина во истоимената Област Дебар во североисточна Албанија. Седиште на општината е градот Пешкопеја. Таа била создадена во јуни 2015 година, со спојување на општините Арас, Фуша Чиден, Кала е Додес, Кастриот, Лур, Лузни, Макелари, Мелан, Мухур, Пешкопеја, Селишта, Слова, Томин и Зал Реч. Населението брои 61 619 (попис 2011), а површината 937,88 км2. Ги има истите граници како поранешниот Округ Дебар во кој и припаѓала.

Општината има значајно македонско малцинство.

## Наводи
Дропул

**Дропул** (; , *Dropolis*) — општина и регион населен претежно со грчко население во округот Ѓирокастро, Јужна Албанија. Регионот се протега од јужниот дел на градот Ѓирокастро, па сè до албанско-грчката граница. Селата во овој регион се дел од *грчката малцинска зона* признаена од албанската влада, во која живее грчкото малцинство во Албанија. Општината беше создадена во јуни 2015 со соединување на поранешните општини Горен Дропул, Долен Дропул и Погон. Седиште на општината е селото Софратика. Населението брои 3,503 (2011), а површината 448.25&nbsp;км2.

## Наводи

Категорија:Општини во Албанија
Категорија:Села во Албанија
Категорија:Епир
Љупчо Неделковски

**Љупчо Неделковски** ( - , ) — македонски каратист и кик боксер, основоположник на кик боксот во Македонија.

## Животопис
Неделковски е роден 1953 година. Тој целиот свој живот им го посвети на боречките спортови, прво на каратето, во кој беше шампион на Македонија и вицепрвак на поранешна Југославија, а потоа ги удрил темелите на кик боксот во Македонија, основајќи го Кик бокс сојузот во 1995 година. Функцијата претседател ја извршувал со исклучителна енергија сè до својата прерана смрт, развивајќи плејада врвни и трофејни кик боксери, а круна на неговите напори било Европското првенство во кик бокс, што се одржало во Македонија во 2006 година.
Починал во Скопје на 6 јули 2009 година.
Во негова чест, кик боксинг федерацијата на Македонија одржува меморијален турнир што го носи неговото име.

## Наводи

Категорија:Македонски кик боксери
Категорија:Македонски каратисти
Турски документи за убиството на Гоце Делчев

**Ѓорѓи Николов Делчев**, попознат како **Гоце Делчев** (Кукуш, роден на 4 февруари 1872 - Баница, починат на 4 мај 1903) — македонски револуционер и национален херој, учесник во македонското револуционерно движење, деец на Македонската револуционерна организација, *апостол* и *срцето на револуционерна Македонија*  идеолог, организатор и водач на македонското револуционерно националноослободително движење кон крајот на XIX и почетокот на XX век.

Претпоставките за убиството на Гоце Делчев и натаму остануваат во „превезот на таинственоста“ сè додека не бидат отворени „трезорите на цариградските, софиските, атинските и другите архиви“, како што констатира еден од најупорните истражувачи на Гоцевото време и дело д-р Христо Андонов Полјански. Во прилог следат дел од оригиналните документи со нивен превод на македонски јазик.

## Телеграма од 6 мај 1903


Податотека:Турски документ за убиството на Делчев 05.1903 2.JPG|


Телеграма на Солунскиот валија Хасан Фахми од петти мај 1903 година. Како причина за доцнењето се зема оддалеченоста.

## Шифрирана телеграма од Солунскиот вилает 10 мај 1903

Податотека:Турски документ за убиството на Делчев 05.1903 1.JPG


Изјава со која се потврдува убиството на Гоце Делчев и се потврдуваат неговите намери за организирање на востание во Серскиот регион.

## Надворешни врски
* 

## Наводи

Категорија:Османлиски документи
Категорија:Телеграми
Категорија:Гоце Делчев
Летот на шаторските крила

**Летот на шаторските крила** е книга од авторот Мирослав Спироски од 2008 година, во издание на Аквариус пет Скопје. Во книгата се содржани 11 поглавја, вклучувајќи ги поговорот и биографијата на авторот. Книгата е посветена на студентските протести од 1997 година, на политичкото досие Марта, како и на активноста на Филип Петровски во тој период.

## Содржина
Книгата е поделена на следниве поглавја:
* Гревот на сенките
* Времето на мимозите
* Обид за изместување на патриотизмот
* Белешките
* Продолжена агонија
* Големата заблуда
* Загубена битка
* Спреени зла
* Добиена битка
* Поговор
* Биографија на Мирослав Спироски

Во книгата се вметнати фотографии и документи од приватната архива на Фили Петровски, меѓу кои се наоѓаат неколку страници од досието Марта. 
:„*Затоа секогаш летот на младите луѓе во животот посебно инспирира. Та, дури да е и со шаторски крила. Но, тоа очигледно не важи за сите. Да не заборавиме дека сме опкружени и со надежници за кои времево во кое битисуваме е некое чудно, та и пречудно... Да, ова е ново време и се вика сегашност...*“

## Наводи

## Надворешни врски
*Напис за книгата

Категорија:Македонски книги
Категорија:Македонски дела од 2008 година
Псевдонимите на ВМРО

**Псевдонимите на ВМРО** е книга со документи од архивата на Ангел Узунов, објавена во 2015 година од страна на Државен архив на Република Македонија. 

## Содржина

Книгата е поделена на три поглавја: 
# Географски имиња
# Личности
# Други

Во книгата се содржани псевдонимите по азбучен ред, на градови, села, места и области, како и на личности од тоа време. Во предговорот се вели:
:„*Псевдонимите биле важен елемент на конспиративната техника на Македонската револуционерна организација. Членовите на Македонската револуционерна организација, работејќи во тајност, во своите преписки ги користеле измислените имиња на личности, а исто така и на држави, градови, села и др. Личностите, како правило, добивале или конспиративни имиња или псевдоними-прекари (псевдоними според некоја особина, потеклото, занаетот итн.). На пример, еден од псевдонимите на Ангел Узунов бил „Надеждин“: Тодор Александров го нарекувал Ќустендил - „Градот на надежта“, а Ангел Узунов извршувал должност на пунктов началник на ВМРО во Ќустендил.*“

Примери (преземено од книгата) **псевдоним - име:**
* Вавилон - гр. Софија
* Бомбај - с. Баница, Леринско
* Алжир - гр. Лерин
* Дедо Ангел - гр. Охрид
* Али Чауш - Васил Данаилов
* Ариматејски - Дамјан Груев
* Атила - Никола Петров, охридски војвода од с. Русиново
* Ахил - Гоце Делчев
* Барон - Тасе Христов, охридски војвода
* Дедо Господ - Цветан Христов, с. Присовјани, охридски војвода

## Наводи

## Надворешни врски
* Новинарски известувања за книгата

Категорија:Книги
Категорија:Македонски дела од 2015 година
Јован V Палеолог

**Јован V Палеолог** (грчки: Ίωάννης Ε' Παλαιολόγος, 18 јуни 1332 - 16 февруари 1391) бил византиски цар од династијата Палеолози кој владеел неколкупати во периодот од 1341 до 1391 година.

## Владеење
### По смртта на таткото-цар
Кога Андроник III на 15 јуни 1341 г. умрел, неговиот син Јован V имал само девет години. Како најблизок пријател и соработник на покојниот цар, големиот доместик Јован Кантакузин полагал право врз водењето на регентството. Меѓутоа, против него се создала моќна опозиција којашто се собрала околу царицата мајка-мајка Ана Савојска и патријархот Јован Калекас. А најопасен противник на Кантакузин му бил неговиот некогашен приврзаник, итриот Алексиј Апокавк, којшто во времето на граѓанската војна се истакнал на страната на Андроник III и се здобил со големи почести и богатства.

## Наводи

Категорија:Православни монарси
Категорија:Палеолози
Категорија:Византиски цареви од 14 век
Категорија:Родени во 1332 година
Категорија:Починати во 1391 година
Категорија:Византијци од 14 век
Категорија:Погребани во манастирот „Христос Седржител“ (Цариград)
Андроник IV Палеолог

**Андроник IV Палеолог** ( – ) — виантиски цар од 1376 до 1379 година.

## Живот

Андроник IV Палеолог бил најстариот син на Јован V и неговата сопруга Елена Кантакузина. Негови дедо и баба од страна на мајка му биле Јован VI и Ирина Асанина.

Иако бил совладетел со неговиот татко од почетокот на 1350-ите, Андроник IV се побунил кога османлискиот султан Мурат I го принудил Јован V да стане вазал во 1373 година. Андроник IV се здружил со Муратовиот син Савчи Бег, кој пак се побунил против сопствениот татко, но и двата бунта пропаднале. Мурат I го ослепил и погубил својот син и побарал Јован V да го ослепи и Андроник IV, но Јован V го ослепил Андроник само на едното око.

### Владеење

Во јули 1376 година, џеновјаните му помогнале на Андроник да избега од затворот, одкаде се упатил директно кон султанот Мурат I, и се согласил да го врати Галиполе, а за возврат да ја добие неговата поддршка. Галиполе бил заземен од византијците пред 10 години, со помош на Амадеј VI Савојски. Султанот за возврат му дал мешана сила од коњаница и пешадија, со кои Андроник бил во можност да ја преземе контролата на Цариград. Така тој успеал да го зароби и затвори Јован V и неговиот син Мануил.

Сепак, тој направил грешка кога ги поддржал џеновјаните отстапувајќи им го Тенедос. Тамошниот владетел одбил да го предаде островот и им го дал на венецијанците. Истата година, 1377 година, го крунисал својот млад син Јован VII како совладетел. Сепак во 1379 година Мануил избегал кај султанот Мурат, и со помош на венецијанците, го соборил Андроник при крајот на годината. Венецијанците го поставиле Јован V на престолот, и Мануил II. Андроник избегал во Галата, и останал таму до 1381 година, кога повторно бил прогласен за совладетел и наследник на престолот и покрај претходните предавства. Андроник IV исто така го добил и градот Селимбрија (Силиври) како негово лично владение. Сепак, тој починал пред својот татко во 1385 година, и никогаш не владеел како законски владетел.

## Семејство
Со својата сопруга Кераца Марија, ќерка на Јован Александар и неговата втора сопруга Сара-Теодора, Андроник IV имал три деца:
* Јован VII, цар во 1390 година;
* две ќерки.

## Семејно стебло



## Наводи

## Дополнителна литература
* Harris, Jonathan, *The End of Byzantium*. Yale University Press, 2010. ISBN 978-0-300-11786-8
* Nicol, Donald M., *The Last Centuries of Byzantium*. Cambridge University Press, 1993, 2nd edition. ISBN 0-521-43991-4
* *Oxford Dictionary of Byzantium*. Oxford University Press, 1991.

Категорија:Палеолози
Категорија:Православни монарси
Категорија:Византиски цареви од 14 век
Антипортер

десно|мини|250п|Споредба на белковините кои учествуваат во активниот пренос

**Антипортер** е котранспортер и интегрална мембранска белковина кој е вклучен во вторичниот активен пренос на две или повеќе различни молекули или јони низ плазма мембраната во спротивни насоки.

Во вторичниот активен пренос, едната молекула или јон се движи во насока на електрохемискиот градиент, со што ѝ овозможува на другата молекула или јон да се движи спротивно од нејзиниот електрохемиски градиент. Ова е спротивно од првичниот активен пренос, каде сите молекули или јони се движат спротивно од концентрациските градиенти, при што се користи енергија од ATP.

Категорија:Интегрални мембрански белковини
Категорија:Зборови што ги нема во ТРМЈ
Ирина Хазарска

**Чичак** или **Ирина Хазарска** (турски: *Çiçek*, грчки: *Ειρήνη*;? - 750) била хазарска принцеза и византиска царица (732-752), прва сопруга на царот Константин V Копроним.

Според Теофан Исповедник, Чичак била ќерка на хазарския ханот Бихар, а според патријарх Никифор таа била негова сестра. Во 735 Чичак, која веќе го имала прифатено христијанството и грчкото име *Ирина*, била омажена за синот на византискиот цар Лав III Сириец, Константин, кој подоцна се качил на византискиот престол како Константин V Копроним. Овој династички брак го зацврстил сојузот меѓу Византија и Хазарскит хаганат, кои имале заеднички непријател во лицето на Арапскиот калифат.

Во Цариград Чичак започнала да ги изучува напорно основите на христијанската вера, запознавајќи се подетално со Евангелието. Теофан Исповедник ја претставува како исклучително божествена жена и гледал во неа целосна спротивност на свекорот и нејзиниот сопруг. Лав III и Константин V биле поддржувачи на иконоборството, додека Теофан Исповедник бил иконопочитател. Веројатно неговите пишувања дошле до израз кај самата Ирина, која започнала да ги споделува ставовите на хронистот.

Со името на Чичак-Ирина се поврзува и навлегувањето во византискиот двор на нова мода во машката облека, под влијание на хазарскиот начин на облекување - т.н. чичакион.

Царот Лав III починал на 18 јуни 741 година, по кое на престолот се качил Константин V, а Чичак-Ирина била прогласена за негова царицата.

На 25 јануари 750 година Чичак-Ирина го родила идниот цар Лав IV Хазар. Во врска со овој настан, името на Чичак-Ирина се споменува за последен пат во изворите. На следната година Константин V веќе бил оженет за својата втора сопруга. Се претпоставува дека Чичак починала при или непосредно по раѓањето на нејзиниот син.

Според истражувањата името Чичак произлегува од турски збор "*çiçe*", која значи цвет.

## Наводи

## Литература

* Kevin Alan Brook. *The Jews of Khazaria.* 2nd ed. Rowman & Littlefield Publishers, Inc, 2006.
* Douglas M. Dunlop. *The History of the Jewish Khazars,* Princeton, N.J.: Princeton University Press, 1954.
* *The [[Oxford Dictionary of Byzantium]]*, Oxford University Press, 1991.

## Надворешни врски

* A short article on her by Lynda Garland

Категорија:Византиски царици
Категорија:Сириска династија
Категорија:Византијци од 8 век
Категорија:Починати во 750 година