Хемиски отпад

**Хемиски отпад** —секоја вишок, неискористена или несакана хемикалија. Хемискиот отпад може да се класифицира како опасен отпад, неопасен отпад, универзален отпад или опасен отпад од домаќинствата, од кои секој е регулиран посебно од националните влади и Обединетите нации. **Опасниот отпад** претставува материјал што покажува една или повеќе од следниве четири карактеристики: запаливост, корозивност, реактивност и отровност. Овие информации, заедно со барањата за отстранување на хемикалиите, обично се достапни во Безбедносниот лист (SDS) на хемикалијата. Радиоактивниот и биоопасниот отпад бараат дополнителни или различни методи на ракување и отстранување и честопати се регулирани поинаку од стандардниот опасен отпад.

## Лабораториски хемиски отпад во САД
Агенцијата за заштита на животната средина на САД (АЗЖС) забранува фрлање на одредени материјали во одводните канали. Поради тоа, кога опасен хемиски отпад се создава во лабораториска средина, тој обично се складира на лице место во соодветни контејнери за отпад, како што се контејнери за складирање хемикалии со тројно плакнење или вагони, каде што подоцна се собира и отстранува со цел да се исполнат безбедносните, здравствените и законските барања. Одделенијата за животна средина, здравје и безбедност (ОЖСЗБ) на многу универзитети ја извршуваат оваа улога на собирање и контрола.

Органските растворувачи и другиот органски отпад обично се согоруваат. Некои хемиски отпадоци се рециклираат, како што е отпадната елементарна жива. 

### Складирање на лабораториски отпад
мини| Контејнери за лабораториски отпад

#### Пакување
За време на пакувањето, садовите за хемиски течен отпад се полнат до капацитет не поголем од 75% за да се овозможи ширење на пареата и да се намалат потенцијалните истурања што можат да се појават при пренос или преместување на преполни садови. Контејнерите за хемиски течен отпад обично се изработуваат од материјали кои се компатибилни со опасниот отпад што се складира, како што се инертни материјали како полипропилен (ПП) или политетрафлуороетилен (ПТФЕ). Овие контејнери се исто така изработени од механички цврсти материјали со цел да се минимизира протекувањето за време на складирањето или превозот.

Покрај општите барања за пакување споменати погоре, цврстите материи и другиот нетечен отпад обично се складираат одделно од течниот отпад. Хемиски контаминираните стаклени садови се отстрануваат одделно од другиот хемиски отпад во контејнери што не можат да се пробијат од скршено стакло.

#### Етикетирање
Контејнерите може да бидат етикетирани со името на групата од список на категории на хемиски отпад, заедно со детален список на содржината. Сите хемикалии или материјали извршени со хемикалии претставуваат значителна опасност, и како такви прописите бараат идентитетот на хемикалиите во контејнерот за отпад да биде очигледен.

#### Складирање
Контејнерите за хемиски отпад се држат затворени за да се спречи истурање, освен кога се додава отпад. Соодветните контејнери се означени со цел да се информираат специјалистите за отстранување за содржината, како и да се спречи додавање на некомпатибилни хемикалии. Течниот отпад се складира во контејнери со безбеден капак на завртување или слични капаци кои не можат лесно да се отстранат при превозот. Цврстиот отпад се складира во разни цврсти, хемиски инертни контејнери, како што се големи, затворени кофи или дебели пластични кеси. Секундарните контејнери, како што се послужавници или безбедносни кабинети, се употребуваат за собирање на истурања и протекувања од примарниот контејнер и за сегрегација на некомпатибилен опасен отпад, како што се киселини и бази.

### Упатства за хемиска компатибилност
Голем број на хемикалии реагираат негативно кога се комбинираат. Затоа, некомпатибилните хемикалии се чуваат во посебни простории во лабораториите.

Киселините се одвојуваат од алкалии, метали, цијаниди, сулфиди, азиди, фосфиди и оксидатори, бидејќи кога киселините се комбинираат со овие типови соединенија, можат да се појават насилни егзотермни реакции. Покрај тоа, некои од овие реакции произведуваат запаливи гасови, кои, во комбинација со произведената топлина, можат да предизвикаат експлозии. Во случај на цијаниди, сулфиди, азиди, фосфиди итн., се создаваат и отровни гасови.

Оксидизерите се одвојуваат од киселини, органски материјали, метали, редукциони средства и амонијак, бидејќи кога оксидаторите се комбинираат со овие типови соединенија, може да се создадат запаливи, а понекогаш и отровни соединенија. Оксидаторите, исто така, ја зголемуваат веројатноста дека секој присутен запалив материјал ќе се запали, што најчесто се забележува во истражувачките лаборатории со неправилно складирање на органски растворувачи.

За да идентификуваат непознати хемикалии, некои компании за отпад имаат хемичар во својот персонал.

## Загадување на животната средина

### Фармацевтски производи
Фармацевтските производи сочинуваат една од ретките групи хемикалии кои се специјално дизајнирани да дејствуваат врз живите клетки. Тие претставуваат посебен ризик кога перзистираат во животната средина. Со исклучок на водотеците низводно од постројките за третман на отпадни води, концентрацијата на фармацевтски производи во површинските и подземните води е генерално ниска. Концентрациите во отпадната тиња и во исцедокот од депониите може да бидат значително повисоки и да обезбедат алтернативни патишта за влез на EPPP во синџирот на исхрана кај луѓето и животните. 

Сепак, дури и при многу ниски концентрации во животната средина (често ug/L или ng/L), хроничната изложеност на хемикалии од фармацевтските производи во животната средина може да ги зголеми ефектите на другите хемикалии во коктелот, што сè уште не е проучено. Различните хемикалии може да ги потенцираат синергистичките ефекти (повисоки од адитивните ефекти). Исклучително чувствителна група во овој поглед се фетусите. EPPP веќе се наоѓаат во водата низ целиот свет. Дифузната изложеност може да придонесе за истребување на видовите и нерамнотежа на разумните екосистеми, бидејќи многу EPPP влијаат на репродуктивните системи на пример жаби, школки и риби; 

* генетски, развојни, имунолошки и хормонални здравствени ефекти врз луѓето и другите видови, на ист начин како на пример хемикалии слични на естроген;
* развој на микроби отпорни на антибиотици, како што е случајот во Индија.

#### PPCP-и
Употребата на фармацевтски производи и производи за лична нега (ФППЛН) е во пораст, со проценето зголемување од 2 милијарди на 3,9 милијарди годишни рецепти помеѓу 1999 и 2009 година само во Соединетите Американски Држави. ФППЛН влегуваат во животната средина преку индивидуална човечка активност и како остатоци од производство, агробизнис, ветеринарна употреба и употреба во болници и заедницата. Во Европа, внесувањето на фармацевтски остатоци преку домашните отпадни води се проценува на околу 80%, додека 20% доаѓа од болниците. Поединци можат да додаваат ФППЛН во животната средина преку излачување на отпад и капење, како и со директно фрлање на неискористени лекови во септички јами, канализација или ѓубре. 

Бидејќи ФППЛН имаат тенденција да се раствораат релативно лесно и не испаруваат на нормални температури, тие често завршуваат во почвата и водните тела. Некои ФППЛН лесно се разградуваат или обработуваат од човечкото или животинското тело и/или брзо се разградуваат во животната средина. Сепак, други не се разградуваат или не се разградуваат лесно. Веројатноста или леснотијата со која ќе се разгради поединечна супстанца зависи од нејзиниот хемиски состав и метаболичкиот пат на соединението.

#### Загадување на реките
Во 2022 година, најсеопфатната студија за фармацевтското загадување на реките во светот открила дека тоа го загрозува „*животното и/или здравјето на луѓето во повеќе од една четвртина од проучуваните места*“. Истражувањето било спроведено на 1.052 места за земање примероци покрај 258 реки во 104 земји, што претставува загадување на реките од 470 милиони луѓе. Било откриено дека „*најконтаминираните места се во земјите со ниски до средни приходи и се поврзани со области со лоша инфраструктура за управување со отпадни води и отпад и фармацевтско производство*“ и ги наведува најчесто откриените и концентрираните фармацевтски производи.
мини| Фармацевтско загадување на светските реки по хемикалија и регион

### Текстилната индустрија
[мини| Загадување на водата со индиго боја во [Пном Пен, Камбоџа, 2005 година ]]
Текстилната индустрија е еден од најголемите загадувачи во глобализираниот свет на социоекономски системи претежно доминирани од слободен пазар. Хемиски загадените текстилни отпадни води го нарушуваат квалитетот на почвата и водата. Загадувањето доаѓа од видот на хемиски третмани што се употребуваат, на пример, во операциите на претходна обработка, боење, печатење и завршна обработка што многу или повеќето пазарно ориентирани компании ги користат и покрај „*еколошките алтернативи*“. Отпадните води од текстилната индустрија се сметаат за еден од најголемите загадувачи на водните и почвените екосистеми, предизвикувајќи „*канцерогени, мутагени, генотоксични, цитотоксични и алергенски закани за живите организми*“. Текстилната индустрија употребува над 8000 хемикалии во својот синџир на снабдување, исто така загадувајќи ја животната средина со големи количини микропластика и е идентификувана во еден преглед како индустриски сектор што произведува најголема количина на загадување.

Кампањата на големите брендови за облека како што се „Најк“, „Адидас“ и „Пума“ за доброволно реформирање на нивните производствени синџири на снабдување со цел да се обврзат на постигнување нулти испуштања на опасни хемикалии до 2020 година (глобална цел) се смета дека не успеала.

Текстилната индустрија, исто така, создава големо загадување што води до надворешни ефекти што можат да предизвикаат големи економски проблеми. Проблемот обично се јавува кога нема поделба на сопственичките права. Ова значи дека проблемот со загадувањето во голема мера е предизвикан поради нецелосни информации за тоа која компанија загадува и во кој обем е предизвикана штетата од загадувањето.

### Планетарна граница
Студија на *„Scienmag“* дефинира „планетарна граница“ за нови ентитети како што се загадувањето со пластика и хемикалии. Испитувањето покажало дека границата е премината.

## Регулирање на хемискиот отпад
Хемискиот отпад може да потпадне под прописи како што се COSHH во Обединетото Кралство или Законот за чиста вода и Законот за зачувување и обновување на ресурсите во Соединетите Американски Држави. Во САД, Агенцијата за заштита на животната средина (АЗЖС) и Администрацијата за безбедност и здравје при работа (АБЗР), како и државните и местните прописи, исто така ја регулираат употребата и отстранувањето на хемикалиите.

### Хемиски отпад во канадската аквакултура
Хемискиот отпад во океаните станува голем проблем за морскиот свет. Биле направени голем број на испитувања со цел да се докажат ефектите од хемикалиите во океаните. Во Канада, многу од испитувањата се концентрирале на атлантските провинции, каде што риболовот и аквакултурата претставуваат важен дел од економијата. Во Њу Бранзвик, била спроведена студија за морски ежови во обид да се идентификуваат ефектите од отровниотв и хемискиот отпад врз животот под океанот, поточно отпадот од фармите за лосос. Морските ежови биле користени за проверка на нивоата на метали во животната средина. Зелените морски ежови се користат бидејќи се широко распространети, изобилуваат на многу локации и се лесно достапни. Со истражување на концентрациите на метали кај зелените морски ежови, може да се проценат и детектираат влијанијата на хемикалиите од аквакултурната активност на лососот. Примероците биле земени на интервали од 25 метри по должината на трансектот во насока на главниот плимен тек. Студијата покажала дека имало удари на најмалку 75 метри, врз основа на концентрациите на метали во цревата.

## Наводи

## Понатамошно читање
* 

## Надворешни врски
*Industrial Materials Recycling – US EPA

Категорија:Загадување на водата
Категорија:Отпад