Клостридии

**Клостридиите** (род ***Clostridium***, чие име доаѓа од грчки збор што значи "вретено") се Грам-позитивни, анаеробни бактерии од фамилијата *[[Clostridiaceae]]*, кои се способни да образуваат спори. Многу видови клостридии се патогени. *[[Clostridium botulinum]]* предизвикува ботулизам, *[[Clostridium tetani]]* — тетанус, додека други видови предизвикуваат гасна гангрена, брадсот и болеста црна нога кај добитокот. Има и видови кои не се патогени и се користат во биотехнологијата.
[мини|230п|лево|Постапка за одредување на број на клостридии во [вода.]]
Ендоспорите на клостридиите се отпорни на топлина и можат да издржат повеќе часови во вриечка вода, а некои преживуваат и загревање од 110&nbsp;°C во период од еден час. Клостридиите, со исклучок на *[[Clostridium perfringens]]*, можат да се движат со помош на перитрихозно распоредени камшичиња. Можат да се најдат насекаде, особено во почвата и дигестивниот систем на животните.

Според изворот на енергија кој го користат, клостридиите можат да се поделат на три поголеми групи:

# Протеолитички клостридии: ги разградуваат белковините;
# Клостридии што ја разградуваат урската киселина, како на пример *[[Clostridium acidi-urici]]*;
# Сахаролитички клостридии: вршат ферментација на јаглехидрати (шеќери, целулоза, скроб). Нивни главни производи се бутирична киселина, ацетон, бутанол, јаглерод диоксид и молекуларен водород (H<sub>2</sub>).

## Биотехнолошка примена

### Производство на органски растворувачи

*[[Clostridium acetobutylicum]]* е способна да го ферментира шеќерот до растворувачите ацетон, 1-бутанол, етанол и органски киселини (оцетна и бутирична). Оваа бактерија за првпат е опишана од првиот претседател на Израел, Чаим Вајцман.

### Клостридиите во земјоделството

Клостридиите се широко застапени во почвите. Сахаролитичките клостридии (но не и претставниците од останатите клостридиски групи) се способни да го редуцираат атмосферскиот азот (N2), а со тоа и да го врзуваат. Затоа се вели дека тие се диазотрофни и се природни произведувачи на минерално ѓубре во почвата. *[[Clostridium pasteurianum]]* е активна N2 врзувачка клостридија која живее во аноксични седименти.

## Медицински поглед

Медицински важни видови на клостридии се:

* *[[Clostridium botulinum]]*, причинител на ботулизам
* *[[Clostridium chauvoei]]*, причинител на заболувањето црна нога кај добитокот 
* *[[Clostridium difficile]]*, причинител на антибиотско-индуцираното воспаление на цревата, псевдомембрански колитис. Кај заболените се откриени и ентеровируси и цитотоксини  
* *[[Clostridium histolyticum]]*, ретка и исклучително опасна гасна гангрена 
* *[[Clostridium sordelii]]*, друга ретка гасна гангрена
* *[[Clostridium perfringens]]*, класична гасна гангрена, а предизвикува и труење со храна 
* *[[Clostridium piliforme]]*, причинител на Тајзерова болест, која се јавува често кај глодачите 
* *[[Clostridium septicum]]*, гасна гангрена кај луѓето и животните 
* *[[Clostridium novyi]]*, причинител на германски брадсот и гасна гангрена 
* *[[Clostridium tetani]]*, причинител на тетанус.

### Вирулентни фактори

*[[Clostridium botulinum]]* го произведува токсинот ботулин, кој се онеспособува со загревање на 80&nbsp;°C за време од 30 минути. Дејството на овој токсин се состои во блокирање на испуштањето на ацетилхолин од синапсите. *[[Clostridium tetani]]* го произведува тетанусниот токсин. Тој се ослободува за време на дезинтеграцијата на бактериската клетка. Овој токсин го оневозможува ослободувањето на инхибиторните трансмитери глицин и GABA. *[[Clostridium perfringens]]* произведува, меѓу другото, и токсин-алфа (лецитиназа), кој ги уништува клеточните мембрани и произведува ентеротоксини. *[[Clostridium difficile]]* ги дава токсинот А (ентеротоксин) и B (цитолитички ефект).

## Книжевност

* Martin Dworkin, Stanley Falkow, Eugene Rosenberg, Karl-Heinz Schleifer, Erko Stackebrandt (Hrsg.): *The Prokaryotes.* Bd 4. Bacteria - Firmicutes, Cyanobacteria. 3.Aufl. Springer, New York 2006. ISBN 0-387-25494-3. DOI 10.1007/0-387-30744-3

## Надворешни врски

* Todar's Online Textbook of Bacteriology 
* ''UK Clostridium difficile'' Support Group  
* Pathema-''Clostridium'' материјали  
* Water analysis: Clostridium video 

Категорија:Бактерии
Категорија:Грампозитивни бактерии