open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Георг Јонке

**Георг Јонке** (познат и како **Јуриј Јонке**, 17 април 1777 - 12 мај 1864) ― крањски римокатолички свештеник и пчелар.

## Живот
[мини|261x261пкс| ''Крајнски жбеларжик'', [словенечки превод на Јонкеовиот пчеларски водич.]]
Јонке е роден во сиромашно готчевско германско семејство во Конца Вас. Прво посетувал училиште во Љубљана, а подоцна во Грац, каде што поминал одредено време како службеник во правна канцеларија. По завршувањето на училиштето бил ракоположен за свештеник на 8 септември 1803 година во Кочевје, а потоа работел како кустос во Стара Лока, а потоа станал викар и катихист во Ново Место. Во 1811 година бил назначен за парохиски свештеник во Чрмошњице, а оваа служба ја извршувал до 1834 година, кога се пензионирал. По пензионирањето се посветил на пчеларството. Тој купил голема парцела во Чрмошњице, каде што основал голем овоштарник, а потоа купил сандаци за чување пчели. Во просек одржувал 150 кошници, а своите пчели ги позајмувал и на земјоделците во близина.

Јонке подоцна станал член на Крањското земјоделско друштво, каде давал предлози за подобрување на пчеларството во Крањска. Своите предлози ги објавил во пчеларското списание *Bienenzeitung* и во весниците *Lublanske novice* и *Illyrischer Blatt*. Во 1836 година го објавил пчеларскиот водич *Anleitung zur praktischen Behandlung der Bienenzucht* (Упатства за практичен пристап кон пчеларството), кој истата година бил преведен на словенечки како *Krajnski zhbelarzhik* (Крањскиот пчелар). Преводот на првото издание го изработи Јожеф Жемља. Тој го објавил второто издание во 1844 година, насловено *Theoretische und practische Anleitung zur Behandlung und Pflege der Bienen* (Теоретски и практични упатства за ракување и грижа за пчелите), што на словенечки го превел Ловро Пинтар. Ова било трето дело (по првите две на Антон Јанша) достапно на словенечките пчелари. Во подоцнежните години, Јонке го предал својот имот на своите роднини за да го управуваат до неговата смрт. Ова било неуспешно, а Јонке ги живеел последните години во сиромаштија. Починал во Чрмошњице.

## Наводи

## Дополнителна литература

* 
* 

Категорија:Починати во 1864 година
Категорија:Родени во 1777 година
Категорија:Крањски пчелари
Категорија:Крањски свештеници
Категорија:Луѓе од Конца Вас
Категорија:Починати во Чрмошњице
5+ фамилија

**5+ Фамилија** — македонска детска телевизиска серија во режија на Игор Иванов-Изи, по сценарио на Елеонора Венинова.

## Улоги

## Надворешни врски
* 

Категорија:Македонски телевизиски серии
Metro Exodus

***Metro Exodus*** (буквално: *Метро: Исход*) — пукачка игра од прво лице развиена од украинската компанија 4A Games и објавена од Deep Silver. Играта била пуштена на 15 февруари 2019 г. за играчките платформи ЛС (Windows), PlayStation 4 и Xbox One. *Metro Exodus* е третата игра од серијата *Metro*, ​​чиј заплет е заснован на романите на Дмитриј Глуховски и ја продолжува приказната на *[[Metro 2033]]* и **.

## Играчки процес
*Metro Exodus* е пукачка игра од прво лице со елементи на преживувачки ужаси и потајна акција. Дејството се одвива во постапокалиптичните пустини на Руската Федерација и Република Казахстан, каде што играчот мора да се справи со новите опасности на светот и да учествува во борбата против мутираните суштества, како и непријателските луѓе. Играчот поседува арсенал на огнено оружје и фрлачко оружје што можат да се подобрат (промените можат да се користат за приспособување на сите делови на оружјето, од приемникот до цевката). Играта содржи мешавина од праволиниски нивоа и отворени места достапни за истражување од играчот. Има и динамичен временски систем, дневен/ноќен циклус и годишните времиња се менуваат како што напредува приказната.

## Наводи

## Надворешни врски

* 

Категорија:Игри за Mac OS X
Категорија:Игри за Линукс
Категорија:Игри за Xbox One
Категорија:Игри за PlayStation 4
Категорија:Игри за Windows
__СОСОДРЖИНА__
__ИНДЕКС__
Меланезијци

**Меланезијци** (еднина: **Меланезиец**, ж. р. **Меланезијка**) — група народи што ги населуваат островите Меланезија во Тихиот Океан во непосредна близина на Австралија и Нова Гвинеја. Во превод од грчки, Меланезија значи „Црни Острови“.

## Наводи

## Надворешни врски

* Меланезијци

Категорија:Народи во Австралија
Категорија:Народи во Индонезија
Категорија:Народи во Океанија
Категорија:Народи
__СОСОДРЖИНА__
__ИНДЕКС__
Улиште

мини|238x238пкс|Улишта
**Улиште**, **кошница** или **кошар** — вештачко живеалиште за медоносни пчели, направено од пчелар за нивно чување во пчеларник. Во едно улиште живее едно пчелно семејство. Градбата на улиштето го одредува системот за нега на пчелите. Во современото пчеларство, улиштето е алатка што се користи за искористување на пчелната заедница. Истовремено преку улиштето се уредуваат нагоните на медоносните пчели, со примена на други начини.

Зборот „улиште“ може да значи и самите пчели од една кошница, и преносно значење за грд човек, страшило.

## Наводи

## Надворешни врски

* American Beekeeping History – The Bee Hive

Категорија:Улишта
Категорија:Градби
Категорија:Пчеларство
И понатаму го викаат Тринити

**„И понатаму го викаат Тринита“** (италијански: *Continuavano a chiamarlo Trinità*) – филм на режисерот Енцо Барбони (Enzo Barboni) од 1971 година. Главните улоги ги играат: Теренс Хил, Бад Спенсер, Јанити Сомер, Џесика Даблин.

## Синопсис
Браќата Тринити и Бамбимо се обидуваат да го одржат ветувањето дадено на татко им — да се држат заедно и да станат успешни криминалци така што ќе станат крадци на коњи и одметници. Наспроти нивните лоши намери и неверојатната несмасност, тие завршуваат така што му помагаат секому кого ќе го сретнат...

## Наводи

Категорија:Италијански филмови
Категорија:Вестерни
Категорија:Филмови од 1971 година
Категорија:Филмови на Енцо Барбони
Категорија:Филмови со Бад Спенсер
Категорија:Филмови со Теренс Хил
Категорија:Филмови со Јанити Сомер
Категорија:Филмови со Џесика Даблин
Потрага (филм)

**„Потрага“** — филм на режисерот Жорж Скригин од 1956 година. Главните улоги ги играат: Александар Гавриќ, Милена Шијачки, Мирослав Петровиќ, Васа Пантелиќ и Љубиша Јовановиќ.

## Содржина
Јелена (ја игра Шијачки) и д-р Мирковиќ (го игра Гавриќ) согледуваат дека нивната врска не е само извршување на партиската задача заради подобро одржување на илегалната печатница. Кога Мирковиќ заминува во партизани, еден од илегалците, не можејќи да го издржи мачењето во полицијата, го кажува местото каде што се наоѓа печатницата. Јелена успева да се спаси и печатницата продолжува со работата...

## Наводи

Категорија:Југословенски филмови
Категорија:Црно-бели филмови
Категорија:Филмови на српскохрватски јазик
Категорија:Филмови од 1956 година
Категорија:Филмови на Жорж Скригин
Категорија:Филмови со Александар Гавриќ
Категорија:Филмови со Мирослав Петровиќ
Категорија:Филмови со Васа Пантелиќ
Категорија:Филмови со Љубиша Јовановиќ
Категорија:Филмови со Милена Шијачки	
Категорија:Филмови со Столе Аранѓеловиќ
Категорија:Филмови со Јован Коњовиќ
Категорија:Филмови со Павле Вуисиќ
Категорија:Филмови со Марко Тодоровиќ
Категорија:Филмови со Слободан Перовиќ
Категорија:Филмови со Душан Перковиќ
Категорија:Филмови со Бранко Татиќ
Категорија:Филмови со Љубица Секулиќ
Категорија:Филмови со Стојан Јовановиќ	
Категорија:Филмови со Јован Јаниќијевиќ Бурдуш	
Категорија:Филмови за Втората светска војна
Категорија:Филмови на Авала филм
Десперадо (филм)

**Десперадо** (; превод: *Очаен*) — акционен филм со елементи на вестерн во режија и производство на Роберт Родригес, објавен во 1995 г. Тоа е вториот филм во мексиканската трилогија на Родригес, која започнала во 1992 г. со „Ел Маријачи“, а завршила во 2003 г. со „Си било еднаш во Мексико“. „Десперадо“ бил премиерно прикажан на Канскиот кинофестивал во 1995 г., каде што филмот бил прикажан надвор од конкурсот.

Главните улоги во „Десперадо“ ги играле Антонио Бандерас и Салма Хајек. Филмот му донел слава на Бандерас и ја претставил Салма Хајек пред американската публика. Пријателот на Родригес, Квентин Тарантино имал мала улога на почетокот на филмот. Карлос Гаљардо, кој ја играл улогата на Ел Маријачи во првиот филм од трилогијата, играл и во овој филм, но во друга улога.

## Содржина
Поранешниот музичар и револверист, Ел Маријачи, пристигнува во мал мексикански граничен град по долго отсуство. Неговото минато брзо го фаќа и тој набрзо се заплеткува со месниот наркогазда, Бучо, и неговата банда, кои ја убиваат неговата девојка и му пукаат во раката.

## Улоги

## Наводи

## Надворешни врски

* 

__СОСОДРЖИНА__
__ИНДЕКС__

Категорија:Филмови
Категорија:Филмови од 1995 година
Категорија:Американски филмови
Станислав Ѓорговски

**Станислав Ѓорговски** (роден 1956 година) — американски астрофизичар.

Главно се занимава со вонгалактичка астрономија и космологија. Тој е еден од идејните творци на концептот на виртуелната опсерваторија и областа астроинформатика.  Како прв автор или соавтор објавил над 1000 научни статии.

## Животопис
Дипломирал на Катедрата за астрономија на Математичкиот факултет на Универзитетот во Белград во 1978/79 година. Докторирал во 985 година на Универзитетот Беркли во Калифорнија. Во 1987 година, по постдокторските студии, се преселил на Калифорнискиот институт за технологија, каде што сè уште работи како професор по астрономија.

## Награди и признанија
* 1988 — 1991: соработник на Фондацијата Алфред П. Слоун,
* 1991 — 1997: претседателски млад истражувач,
* 1981 —  997: еден од ISI 1000 најцитираните физичари,
* 2004 — гостувачки угледен професор, Мексиканската академија на науките, и
* 2011 — 2012: истакнат гостувачки професор, Универзитетот Крал Абдулазиз
* 1991 — награда за опсерваторија Дадли,
* 1996 — награда за достигнувања на групата НАСА
* 2008 — прва награда на натпреварот за научен труд на Боинг-Грифит
* 2001 — член на Институтот за унапредување на инженерството
* 2014 — член на Американската асоцијација за унапредување на науката. 
* Во негова чест е именуван астероидот 24421 Ѓорговски. 
* Неговиот Ердешов број е 2.

## Наводи

Категорија:Родени во 1956 година
Категорија:Американски астрофизичари
ЖКК Цеље

**Женски кошаркарски клуб Цеље** (), познат и како **ЖКК Цинкарна Цеље** поради спонзорски причини, ― словенечки женски кошаркарски клуб од Цеље.

## Историја

### Промена на име

* 1993 — Метка Цеље
* 1993–1996 — Цеље
* 1996–2000 — Инград Цеље
* 2000–2011 — Меркур Цеље
* 2011–2017 — Спортист Цеље
* 2017–сега — Цинкарна Цеље

## Почести

### Домашни

* **Словенечка кошаркарска лига**

:: **Прваци (19):** 2000, 2003, 2004, 2005, 2006, 2008, 2009, 2012, 2013, 2014, 2015, 2016, 2017, 2018, 2019, 2020, 2021, 2022, 2023
:: Вицепрваци (7): 1996, 1998, 2001, 2002, 2007, 2010, 2011

* **Словенечки куп**

:: **Прваци (17):** 2003, 2005, 2006, 2007, 2008, 2009, 2010, 2012, 2013, 2015, 2016, 2017, 2019, 2020, 2021, 2022, 2023
:: Вицепрваци (9): 1996, 1998, 1999, 2000, 2001, 2002, 2004, 2011, 2018

### Меѓународни

* **ВАБА лига**

:: **Прваци (4):** 2002, 2017, 2022, 2023
:: Вицепрваци: 2018

## Наводи

## Надворешни врски

* Службена мрежна страница 
Категорија:Појавено во 1993 година во Словенија
Категорија:Женски кошаркарски клубови во Словенија
Категорија:Кошаркарски клубови основани во 1993 година
Категорија:Никулци за словенечки спорт
Кошаркарски сојуз на Словенија

**Кошаркарски сојуз на Словенија** (), познат и како **Кошаркарска федерација на Словенија**, ― управно тело на кошарката во Словенија. Основана е во 1950 година како членка на поголемата Кошаркарскиот сојуз на Југославија. Во 1992 година, КСС самостојно се приклучила на Меѓународната кошаркарска федерација (ФИБА).

Кошаркарскиот сојуз на Словенија управува со машката репрезентација на Словенија и женската репрезентација на Словенија. Тие организираат државни натпревари во Словенија, и за машката и за женската сениорска екипа и за младинските кошаркарски репрезентации.

Највисоката професионална лига организирана од ова управно тело е Првата словенечка кошаркарска лига.

## Поврзано

* Машка кошаркарска репрезентација на Словенија
* Женска кошаркарска репрезентација на Словенија
* Словенечка машка кошаркарска репрезентација до 20 години
* Словенечка машка кошаркарска репрезентација до 19 години
* Словенечка машка кошаркарска репрезентација до 17 години

## Наводи

## Надворешни врски

* Службена мрежна-страница 
* Словенија на сајтот на ФИБА
Категорија:Кошарката во Словенија
Категорија:Спортски организации основани во 1950 година
Категорија:Спортски управни тела во Словенија
Категорија:Национални членки на ФИБА Европа
Категорија:Никулци за словенечки спорт
Категорија:Кошаркарски никулци
Друштво на словенечките писатели

**Друштво на словенечките писатели** () ― непрофитно друштво на словенечки писатели со седиште во Љубљана.

## Историја
Друштвото било основано на 21 април 1872 година во Љубљана на иницијатива на Даворин Трстењак кој станал и негов прв претседател. Статуата на организацијата била потврдена од Војводството Крањска на 10 мај 1872 година. Основачкиот конгрес бил одржан на 14 септември 1872 година, додека редовните состаноци биле одржувани во хотелот „Европа“ до 1885 година. Со текот на годините функционирало под различни имиња и повторно го усвоила своето првобитно име Друштво на словенечките писатели во 1968 година. Таа обезбедила платформа за писатели, поети, драмски писатели и есеисти кои учествуваат во промовирање на заедничките културни и општествени интереси.

Друштвото исто така направило значителни напори за промовирање на словенечката книжевност во странство. Меѓународните активности вклучувале одржување допири со културни установи и писателски друштва ширум светот и соработка со книжевни весници и списанија. Сопствената публикација *Litterae slovenicae* (наречена *Le Livre Slovène* пред 1991 година) објавувала преведувани извадоци, песни и раскази од словенечки писатели, правејќи ја словенечката книжевност достапна за светската публика.

Годишно ја доделува Наградата „Виленица“ на средноевропски автор за неговите/нејзините достигнувања во областа на книжевноста и пишување есеи на фестивалот кој е одржуван во пештерата Виленица во Приморска. Од 1986 година, исто така, секоја година е доделувана Јенковата награда за најдобра збирка поезија на словенечки, објавена во претходните две години.

## Претседатели

* Даворин Трстењак 1872 година
* Рајко Перушек 1895–1915 година
* Антон Фунтек
* Алојз Градник
* Отон Жупанчич
* Франце Коблар 1938–1945 година
* Мишко Крањец (2 мандати)
* Франце Бевк (2 мандати)
* Иван Потрч (2 мандати)
* Миле Клопчич
* Бено Жупанчич
* Матеј Бор 1959–1961 година
* Антон Инголич
* Мира Михелич
* Јанез Менарт
* Цирил Космач
* Тоне Павчек 1979–1983 година
* Тоне Партљич 1983–1987 година
* Руди Шелиго 1987–1991 година
* Дане Зајц 1991–1995 година
* Евалд Флисар 1995–2001 година (3 мандати)
* Тоне Першак 2001–2003 година
* Владо Жабот 2003–2007 година (2 мандати)
* Славко Прегл 2007–2009 година
* Милан Џесих 2009–2011 година
* Вено Тауфер 2011–2014 година
* Иво Светина 2014–  

## Поврзано

* Сојуз на писателите на Југославија

## Наводи

Категорија:Словенечки писателски организации
Категорија:Појавено во 1872 година во Австроунгарија
Категорија:Организации основани во 1872 година
Категорија:Организации со седиште во Љубљана
Категорија:Никулци за Словенија
Црвена сала (Словенија)

**Црвена сала** () ― спортско здание во Велење, Словенија. Тоа е домашна терен на РК Горење Велење. Салата може да прими 2.500 гледачи.

## Историја
Изградбата на салата започнала на 24 август 1974 и била завршена во 1975. Црвената сала го имала своето неслужбено отворање на 11 октомври 1975. Отпрвин, била изградена да биде домаќин на различни видови саеми, а не за спортски настани.

По одредени измени на градбата, Владата на Словенија го основала јавното претпријатие Спортско рекреативен завод „Црвена сала“ () на 25 мај 1992. Местото било обновувано неколку пати во својата историја, последен пат во 2004 година.

## Употреба
Црвената сала е домашен терен на РК Горење Велење и ЖРК Велење. Тоа било исто така едно од четирите места користени за Европското првенство во ракомет за мажи во 2004.

## Наводи

## Надворешни врски

*  
Категорија:Ракометни зданија во Словенија
Категорија:Спортски сали во Словенија
Категорија:Спортски зданија завршени во 1975 година
Категорија:Појавено во 1975 година во Словенија
Категорија:Архитектурата во 20 век во Словенија
Категорија:Словенечкојугословенска архитектура
Категорија:Никулци за згради и градби во Словенија
Категорија:Никулци за европски спортски зданија
Категорија:Никулци за словенечки спорт
Категорија:Врамена карта без назнака за OSM-однос на Википодатоците
Словенечки пасош

**Словенечки пасоши** () ― лични документи кои се издавани на државјани на Словенија за да им се олесни меѓународното патување. Секој словенечки граѓанин е и државјанин на Европската Унија.Пасошот, заедно со националната лична карта овозможува слободни права на движење и престој во која било од државите на Европската унија, Европската економска област и Швајцарија, како резултат на правото на слободно движење и престој дадено во член 21 од Договорот за ЕУ.

Словенечката лична карта важи и за патување во повеќето други поранешни југословенски републики: Хрватска, Босна и Херцеговина, Македонија, Црна Гора и Србија.

## Физички изглед
Словенечките пасоши  се со иста бургундска боја како и другите европски пасоши, со словенечкиот грб исцртан во средината на предната корица. Зборовите **' ([[македонски]]: Европска Унија) и **' (македонски: Република Словенија) се испишани над грбот и зборот**' (македонски: Пасош) е впишан подолу. Пасошите издадени во службено двојазични области на Словенија исто така имаат [[Италијански јазик|италијански]] или [[Унгарски јазик|унгарски]] текст под [[Словенечки јазик|словенечкиот]]. Овие се **',**' и **' на италијански и **',**' и** на унгарски. Словенечките пасоши го имаат стандардниот биометриски симбол на дното и го користат стандардниот дизајн на ЕУ.

## Барања за виза
лево|мини|350п|Земји и територии со безвизен влез или визи при пристигнување за иматели на словенечки пасоши.

Од јануари 2023 година, словенечките граѓани имале безвизен или визен пристап при пристигнување во 182 земји и територии, што го рангирал словенечкиот пасош на 11-то место во однос на слободата на патување (исто место со унгарскиот, латвискиот, литванскиот и словачкиот пасош) и највисок ранг на поранешните држави Југославија, според Пасошкиот индекс на Хенли.

## Поврзано

* Пасоши на Европската Унија
* Услови за виза за словенечките граѓани

## Наводи

## Надворешни врски

* Брошура за словенечки биометриски пасош (pdf датотека)
Категорија:Надворешни односи на Словенија
Категорија:Пасоши по земја
Категорија:Пасоши на Европската Унија
Категорија:Лични документи на Словенија
Категорија:Никулци за Словенија
Категорија:Никулци за пасоши
Категорија:Статии со извори на словенечки (sl)
Категорија:Статии кои содржат текст на словенечки јазик
НК Горичанка

**Фудбалски клуб Горичанка Рогашовци** (), подобро познат како **НК Горичанка** или едноставно **Горичанка**, ― поранешен словенечки фудбалски клуб од селото Свети Јуриј во Општина Рогашовци. Клубот бил основан во 1977 година.

Во јуни 2023 година, клубот се споил со ФК Сердица.

## Почести
* **Словенечка четврта дивизија**

:: **Прваци:** 1995/96

* **Словенечка шеста дивизија**

:: **Прваци:** 2005/06, 2010/11

## Лигашка историја од 1991 година

## Наводи

Категорија:Статии со извори на словенечки (sl)
Категорија:Распаднати фудбалски клубови во Словенија
Категорија:Фудбалски клубови основани во 1977 година
Категорија:Фудбалски клубови распаднати во 2023 година
Категорија:Појавено во 1977 година во Словенија
Категорија:Престаноци во 2023 година во Словенија
Аурора Авиолинии

мини|260x260пкс| С5-АЦЦ на Aurora Airlines, МД-82.
**Aurora Airlines** ― поранешна чартерска авиолинија со седиште во Љубљана, Словенија. Овозможувала неколку летови неделно меѓу најголемите градови во Германија до Косово. Имала центри во Приштина, Косово и Марибор, Словенија. Претпријатието оперирало за непостоечкото авиопретпријатие Еркосова, а еден од нејзините авиони бил обоен во боја на Ер Косова.

## Одредишта

* Косово
** Приштина (Меѓународен аеродром „Адем Јашари“ Приштина) 
* Словенија
** Марибор (Аеродром „Едвард Русјан“ Марибор) 

## Флота
Флотата се состоела од три Мекдонел Даглас МД-82 и еден Мекдонел Даглас МД-83.

Еден од авионите Мекдонел Даглас МД-82 со регистарски број С5-АЦЦ бил купен од Леталскиот центар Марибор за потребите на изложбата: „Летачишка цеста“ 30, Миклавж на Дравско Поле и бил паркиран на спортската страна на аеродромот во Марибор и е достапен за посетителите.

## Наводи

## Надворешни врски

* Службена страница на Aurora Airlines
Категорија:Прекинати авиолинии од Словенија
Категорија:Aвиолинии прекинати во 2009 година
Категорија:Авиолинии основани во 2005 година
Категорија:Словенечки претпријатија основани во 2005 година
Категорија:Престаноци во 2009 година во Словенија
Категорија:Никулци за европски авиолинии
Категорија:Никулци за словенечки превоз
Војкова плоча

[мини|200x200пкс| Клисурата на [Идријца кај Војковата плоча]]
**Војкова плоча** () ― месно обележје во клисурата на Идријца во населеното место Идријски Лог, западна Словенија. Ова е плоча која го означува местото каде што на 15 февруари 1943 година бил смртно ранет партизанскиот борец Јанко Премрл (воено име Војко, 1920–1943). Починал една недела подоцна, на 22 февруари 1943 година, на Бриновиот рид () во Идријски лог.

Бронзената плоча била откриена на 16 мај 1955 година и е регистрирана како културно наследство. Се состои од три табли кои се преклопуваат. Текстот на плочата на средишната табла гласи „Тука бил на 15. 2. 1943 година смртно ранет народниот херој Јанко Премрл Војко“ (словенечки: Tukaj je bil 15. 2. 1943 smrtno ranjen narodni heroj Janko Premrl Vojko), опкружено од петокрака ѕвезда одлево и барелефна биста на Премрл оддесно. Плочата се среќава како обележје во врска со геологијата и планинарењето. Пештерата кај Војковата плоча () е именувана по оваа знаменитост.

## Наводи

Категорија:Споменици за Втората светска војна во Словенија
Категорија:Општина Идрија
Категорија:Југословенски споменици за Втората светска војна
Категорија:Никулци за Словенија
Биг Фут Мама

десно|мини| Биг Фут Мама во 2009 година.
**Биг Фут Мама** (изворно: Big Foot Mama) ― рок бенд од Љубљана, Словенија. Тој е еден од најпопуларните словенечки поп рок бендови од 1990-тите.

Групата ја започнала својата кариера во 1990 година. По нивниот трет албум, *Tretja dimenzija* (Трета димензија), тие биле сметани за словенечкиот поп рок бенд на деценијата, соборувајќи ги рекордите на продажба во категоријата рок и продавајќи некои од најголемите сали во словенечката престолнина Љубљана, како Крижанке и Сала Тиволи, кои претходно биле сметани за продажно „неосвоиви“ за словенечките рок бендови.

## Тековен состав

* Грега Скочир - вокал
* Даниел Грегорич - гитарист
* Ален Стержај - бас
* Јоже Хабула - тапани
* Зоран Чалиќ - гитарист

## Дискографија

* *Nova pravila* (Нови правила) - 1995 година
* *Kaj se dogaja?* (Што се случува?) - 1997 година
* *Tretja dimenzija* (Трета димензија) - 1999 година
* *Doba norih* (Доба на лудите) - 2001 година
* *Big Foot Mama [best of]* - 2003 година
* *5ing* (пет-инг; кованица) - 2004 година
* *15 let v živo z gosti* (15 години - во живо со гости) - 2006 година
* *Važn, da zadane* (Важно, тоа што погодува) - 2007 година
* *Izhod* (Излез) - 2012 година

## Надворешни врски

* Службено мрежно место

Категорија:Словенечки рок групи
Категорија:Музички групи основани во 1990 година
Категорија:Музички групи од Љубљана
Категорија:Никулци за европски музички групи
Категорија:Никулци за Словенија
Абортус во Словенија

**Абортусот во Словенија** ― чин легализиран во неговиот сегашен облик (во Словенија и другите поранешни југословенски републики) на 7 октомври 1977 година.

Абортусот е достапен за жени чија бременост не ја надминала десеттата недела. Малолетниците им е потребна родителска согласност пред да се подложат на абортус, освен ако малолетникот е веќе еманципиран и заработува за својот живот. Откако Словенија ја стекнала својата независност од Југославија, во 1992 година била направена измена на Законот за абортус со кој им се дозволува на лекарите да не изведуваат абортуси доколку не се согласуваат со оваа практика од религиозни причини.

Абортусот е исто така вклучен во член 55 од Уставот на Словенија.

Членот 55 од Уставот на Словенија гласи:

„(Слобода на избор при раѓање деца)“

(Секој може слободно да одлучи дали ќе раѓа деца. Државата ќе ги гарантира можностите за остварување на ова право и ќе создаде услови што ќе им овозможат на родителите да одлучат да раѓаат деца.)

Во 2009 година, 18% од бременостите во Словенија завршиле со абортус, што е намалување од врвот од 41,6% во 1982 година. Од 2009 година, стапката на абортуси била 11,5 абортуси на 1000 жени на возраст од 15-44 години.

Мифепристонот (медицински абортус) бил регистриран во 2013 година.

## Наводи

Категорија:Појавено во 1977 во Словенија
Категорија:Абортусот по земја
Категорија:Законодавство на Словенија
Категорија:Никулци за абортус
Категорија:Никулци за Словенија
Лука Баси

**Лука Баси** ― словенечки пејач и текстописец. Тој е главно познат по неговите хит песни: *Istrijanko ružo moja*, *Meta*, *Taxi*, *Sedam Noći*, *Seko Moja,* како и неговите соработки со Јошко Чагаљ - Јоле, Лидија Бачиќ, Лана Јурчевиќ, и Љубавници.

Неговиот прв албум излегол во продажба во 2019 година.

## Дискографија

### Студиски албуми

### Синглови

## Наводи

## Надворешни врски
*
*

Категорија:Живи луѓе
Категорија:Словенечки поп пејачи
Категорија:Луѓе од Словењ Градец
Категорија:Словенечки машки пејачи од 21 век
Категорија:Родени во 1993 година
Категорија:Никулци за словенечки музичари
Иван (филм од 2017 година)

***Иван*** ― словенечки драмски филм од 2017 година во режија на Јанез Бургер. Бил избран за словенечки кандидат за најдобар странски филм на 91. Оскари, но не бил номиниран.

## Глумци

* Маруса Мајер како Мара
* Матјаз Трибусон како Рок
* Наташа Барбара Грацнер 

## Финансирање и режија
Проектот е проценет со вредност од 1.478.500 евра. Бил поддржан од Словенечкиот филмски центар (575.000 евра), РТВ Словенија (195.800 евра), Хрватскиот аудиовизуелен центар (755.870 евра или околу 99.358 евра)  и Eurimages (167.426 евра). Техничките услуги биле обезбедени од ФС Виба филм (191.350 евра).

## Поврзано

* Список на пријавени филмови за најдобар странски филм при 91. награди на Оскар
* Список на словенечки пријавени филмови за најдобар странски филм при наградите на Оскар

## Наводи

## Надворешни врски
* 

Категорија:Филмови од 2017 година
Категорија:Драмски филмови од 2017 година
Категорија:Филмови на словенечки јазик
Категорија:Филмови на италијански јазик од 2010-тите
Категорија:Словенечки филмови
Категорија:Словенечки драмски филмови
Категорија:Повеќејазични филмови од 2017 година
Категорија:Никулци за европски филмови
Категорија:Никулци за масовни медиуми во Словенија
Категорија:Никулци за драмски филмови од 2010-тите
Бачански потдијалект

**Бачански потдијалект** (словенечки: baški govor, baško podnarečje) ― словенечки потдијалект од толминскиот дијалект во групата на ровтарски дијалекти. Зборуван е околу Подбрдо во триаголната област ограничена со Бача кај Подбрдо, Порежен и планината Родица (1966 м).

## Фонолошки и морфолошки одлики
Бачанскиот потдијалект е преоден дијалект помеѓу групата горнокрањски дијалекти и групата ровтарски дијалекти. Како и остатокот од толминскиот дијалект, тој претежно се одликува со акање, но месниот дијалект на селото Рут ја нема оваа одлика. Дијалектологот Тине Логар предложува дека тоа може да се должи на влијанието на германската колонизација. Друга посебна одлика на говорот во Рут, заедно со селата Стржишче и Подбрдо, е спојувањето на алвеоларните и палаталните фрикативи во алвео-палатали: *s/š* > /ɕ/, *z/ž* > /ʑ/, феномен познат во словенечкиот како *слекање* . Овој фонолошки развој исто така се припишува на германското влијание.

## Наводи

Категорија:Словенечки дијалекти
Категорија:Никулци за Словенија
Категорија:Никулци за словенечкиот јазик
Електро-Словенија

**Електро-Словенија, доо** (словенечки: Elektro-Slovenija, d.o.o.; ЕЛЕС/ELES) ― државно претпријатие за пренос на електрична енергија во Словенија. Претпријатието е основано во 1991 година од Владата на Словенија. Тоа е единствениот оператор на електропреносен систем во земјата. ЕЛЕС управува со мрежата од 400&nbsp;kV, 220&nbsp;kV и 110&nbsp;kV далноводи со вкупна должина од 2,587 км. Управен директор на претпријатието е .

ЕЛЕС е членка на Европската мрежа на преносни систем оператори за електрична енергија (ЕНТСО-Е).

## Поврзано

* Холдинг словенечки електрани

## Наводи

## Надворешни врски

* 

Категорија:Системски оператори за пренос на електрична енергија во Словенија
Категорија:Енергетски претпријатија во државна сопственост
Категорија:Појавено во 1991 година во Словенија
Категорија:Енергетски претпријатија во државна сопственост
Категорија:Никулци за Словенија
Категорија:Никулци за енергетски претпријатија
Севернопохорски-ремшнички дијалект

**Севернопохорски-ремшички дијалект** () ― словенечки дијалект во групата на корушки дијалекти. Зборуван е источно од межичкиот дијалект од двете страни на реката Драва, проширувајќи се на запад кон исток од Дравоград и на исток западно од Фала и западно од Селница покрај Драва. Се протега и на север преку австриската граница кај Собот и северно од граничниот премин Радље покрај Драва. Главните населби во областа на дијалектот се Мута, Вузеница, Радље покрај Драва, Вухред, Рибница на Похорје, Ловренц на Похорје и Фала.

## Фонолошки и морфолошки одлики
На севернопохорскиот-ремшнички дијалект му недостига тесен нагласок и долго *a* > *ɔ*. Дијалектите ги содржат збиените облици *tl/dl* (понекогаш > *kl/gl*). Скратените именки во голема мера станале женски род, а придавската наставка *-ok* често е *-ek*.

## Наводи

Категорија:Словенечки дијалекти
Категорија:Похорје
Категорија:Никулци за Словенија
Категорија:Никулци за словенечкиот јазик
Фестивали во Словенија

**Фестивали во Словенија** ― фестивалите како појава во Словенија. Историски, меѓу најпопуларните музички фестивали во Словенија бил фестивалот на Словенечкиот фестивал на песната (Словенечки: Slovenska popevka). Веднаш по Втората светска војна започнала долгата традиција на џез фестивали во Словенија. Тогаш дел од Титова Југославија, со Џез фестивалот во Љубљана.

Меѓу 1981 и 2000 година, Фестивалот Нови Рок бил познат по тоа што ја донесе рок музиката. Преку Железната завеса од Запад до словенечката, а потоа и југословенската публика.

Секоја година, во Словенија се одржувани голем број музички, театарски, филмски, фестивали, вклучително и Љубљанскиот Летен фестивал, Фестивалот на Великиот пост.

## Наводи

Категорија:Фестивали во Словенија
Категорија:Никулци за Словенија
Осми далматински корпус

**Осми далматински ударен корпус** () ― корпус на југословенските партизани создаден на 7 октомври 1943 година. Создаден е од 9-та, 19-та, 20-та и 26-та далматинска дивизија и го добила името по регионот Далмација. По создавањето, тој имал 13.049 војници. Корпусот дејствувал во Независната Држава Хрватска, гувернерот на Далмација и Јадранското Приморје, каде што се бореле против Италијанците, четниците, усташите и Германците.

На 30 ноември 1944 година, 8-ми далматински корпус, без воена команда, имало 34.548 војници, од кои 25.127 биле Хрвати, 4.806 Срби, 236 Бошњаци, 61 Евреи и 4.318 други, главно Словенци и Црногорци. Во февруари 1945 година, корпусот броел над 45.000 борци, од кои околу 70% биле Хрвати, а другите 30% биле Срби, Бошњаци, Словенци, Црногорци, Италијанци и други.

Осмиот корпус учествувал во ослободувањето на Далмација, Херцеговина, западна Босна, Истра, Кварнер, Лика, Приморска и Трст. По ослободувањето на Книн во декември 1944 година, корпусот го добил името „Ударни“, додека 1-та, 2-та и 3-та далматинска ударна бригада го добиле Орденот на народен херој. На 2 март 1945 година, корпусот станал дел од 4-та армија на југословенските партизани, заедно со 7-ми и 11-ти корпус, со 45.524 војници. На 20 март 1945 година, далматинските дивизии започнале голема битка од Лика до Соча, оваа офанзива била во област долга над 300 километри. Во оваа воена операција 8-от далматински корпус имал околу 5.000 мртви и над 15.000 ранети борци. Непријателот од овој корпус претрпел големи загуби од околу 100.000 мртви и заробени. Осмиот корпус дал голем придонес за ослободување на територијата на денешна Хрватска, делови од Босна и Херцеговина и Словенија. Јосип Броз Тито на 13 септември 1953 година во Сплит, рекол дека овој корпус *„играл историска улога во историјата на нашата Народноослободителна војна, затоа заслужува благодарност и признание“*

## Забелешки

## Наводи

* 

Категорија:Југословенски партизански корпуси
Категорија:Воени единици и формации основани во 1943 година
Категорија:Воени единици и формации распуштени во 1945 година
Категорија:Никулци за Втората светска војна
Категорија:Никулци за Југославија
Категорија:Никулци за Словенија
Категорија:Никулци за хрватска историја
Категорија:Никулци за Босна и Херцеговина
Категорија:Никулци за Црна Гора
Пивото во Словенија

[мини|220x220пкс| [Пивара Лашко|Лашко Златорог.]]
**Пивото во Словенија** доминира пазарот на светлите пива. Најпознатите брендови на словенечко пиво, сега обединети под исто претпријатие, се Лашко и Унион, иако постојат голем број помали пиварници.

## Историја
На територијата на денешна Словенија имало неколку помали пиварници пред 19 век. Првата пиварница за одлежано пиво, Пивара Лашко, е основана во 1825 година во Лашко.

Денес, две главни пива доминираат на пазарот и двете пивари моментално се под сопственост на Пивара Лашко (Pivovarna Union) по купувањето на пиварата Унион (Pivovarna Union) со Interbrew. Двете пивари нудат различни пива, но најпопуларни се обичните одлежани пива, пивото Унион и пивото Лашко/Златорог. Главното пиво е одлежано, кое е пиено во над 95% од случаите.

Бидејќи и двете се одлежани пива, пивата се слични. Лашко е малку погорчливо. Унион е пивото на главниот град, Љубљана и Лашко повеќе е пиено на други места. Проценките му даваат на пивото Лашко 60% пазарен удел.

Заедно со двете главни пиварници во земјата има околу 127 други пиварници.

## Поврзано

## Наводи

Категорија:Пивото во Словенија
Категорија:Никулци за Словенија
Кандиски мост

мини| Кандискиот мост.
**Кандиски мос**т () или **Стар мост** () ― железен мост во Ново Место, Словенија. Го поврзува старото градско јадро од левата страна на реката Крка со Кандија, историско предградие на Ново Место, од нејзината десна страна. Мостот стои на долниот дел од главниот плоштад. Изграден е во 1898 година за да го замени стариот дрвен мост од 1600 година, кој се наоѓа на неколку десетици метри возводно. Отворањето било одржано на 23 ноември 1898 година. Закованата структура што ја премостува Крка со единечен лак од 75 м и е единствена ваква градба во Словенија. Од 1992 година е заштитен како споменик на културата. Реновиран е во 1977, 1996 и 2009 година.

## Наводи

## Надворешни врски

* Кандискиот мост  на novomesto.si

Категорија:Мостови завршени во 1898 година
Категорија:Згради и градби во Ново Место
Категорија:Патни мостови во Словенија
Категорија:Лаковни мостови во Словенија
Љубљанска обиколница

мини| Љубљанската обиколница.
**Љубљанска обиколница** (, ) ― автопатска обиколница околу градот Љубљана. Обиколницата го обликува главниот центар на словенечката автопатска мрежа и се поврзува со автопатите А1 и А2. Изграден е од 1979 до 1999 година и се состои од четири обиколни делови: северната обиколница (), источната обиколница (), јужната обиколница (), и западната обиколница (). Самата обиколница е заведена како А1 на јужниот и источниот дел, А2 на западниот и јужниот дел, додека северните делници се потпишани како експресниот пат Х3. Надворешниот прстен е долг 29,1 км, додека внатрешниот е долг 28,65 км. Просечниот дневен сообраќај е највисок на северните делници и со повеќе од 70.000 возила е исто така највисок во Словенија. Систем за налепници за патарина е користен на обиколницата Љубљана од 1 јули 2008 година.

## Наводи

Категорија:Сообраќајот во Љубљана
Категорија:Обиколници
Категорија:Патишта во Словенија
Категорија:Автопатишта во Словенија
Категорија:Појавено во 1999 година во Словенија
Категорија:Трново (четврт)
Категорија:Вич (четврт)
Категорија:Шишка (четврт)
Категорија:Рудник (четврт)
Категорија:Рожник (четврт)
Категорија:Посавје (четврт)
Категорија:Мосте (четврт)
Категорија:Јарше (четврт)
Категорија:Головец (четврт)
Категорија:Дравље (четврт)
Категорија:Бежиград
Категорија:Згради и градби завршени во 1999 година
Јотор

мини|255x255пкс|Јотор е седнатиот човек во црвено, лево
**Јотор** (; , ) — личност во Стариот завет, кенејски овчар, свештеник и кнез на Мадијамците, дедо/тест на Мојсеј, кој се оженил со неговата ќерка Сепфора (хебр. Ципора). Муслиманите традиционално го поврзуваат Јотор со муслиманскиот пророк Шуајб, што современите истражувачи го сметаат за неосновано. Јотор се смета за предок на Друзите и пророк во нивната религија.

## Во Библијата
Дедото/тестот на Мојсеј се наоѓа во Библијата под различни имиња: **Рагуил** (, ); „Јотор, ​​мадијамскиот свештеник“; „Кенеец, дедо/тест на Мојсеј“; **Ховав** (хебр. חֹבָ֖ב, ). За усогласување, се изнесени следниве претпоставки:

# Сите имиња се однесуваат на истата личност.
# Рагуил е татко на Јотор и Ховав, Јотор е дедо/тест на Мојсеј.
# Рагуил е дедото/тестот на Мојсеј, татко на Јотор и Ховав
# Рагуил или Ховав треба да се поистоветуваат со Јотор

Во 18-то поглавје од библиската книга Исход, е опишано како Јотор дошол кај Мојсеј на Синајската Гора, каде што им судел на луѓето (Евреите) и го советувал да постават луѓе „способни, кои се плашат од Бог“ за илјаданачалници, стоначалници, педесетначалници и десетначалници над народот, така што тие му суделе на народот во време на мир за мали работи и му известувале на Мојсеј за важни работи. Така, Јотор му помагал на Мојсеј да го реши прашањето за судењето.

## Наводи

## Надворешни врски

* Prophet Shoaib '''''“Jethro” ''''' Mosque and Tomb

__СОСОДРЖИНА__
__ИНДЕКС__

Категорија:Личности од Стариот завет
Категорија:Исход (библиска книга)
Категорија:Мојсеј
Миха Балох

**Миха Балох** (21 мај 1928 – 6 декември 2022 година) ― словенечки глумец. Почнал да учествува во месни театарски продукции по Втората светска војна и на крајот се запишал на АГРФТ во Љубљана, од каде што дипломирал во 1952 година. Во 1953 година започнал соработка со Постојаниот словенечки театар во Трст. Таму работел со режисерот Јоже Бабич кој му ја понудил и првата голема филмска улога. Од 1967 година, тој работел и на меѓународни продукции на проекти како што се австриската телевизиска хумористична серија *Лени*, германски филмови за ликот Винету и француско-германска серија за Омер-паша. Во текот на неговата кариера продолжил да работи во театарот.

Балох починал на 6 декември 2022 година, на 94-годишна возраст.

## Филмографија

## Наводи

## Надворешни врски

* 

Категорија:Родени во 1928 година
Категорија:Починати во 2022 година
Категорија:Словенечки машки глумци од 20 век
Категорија:Добитници на Златната арена
Категорија:Апсолвенти на Љубљанскиот универзитет
Категорија:Луѓе од Јесенице
Категорија:Словенечки машки филмски глумци
Категорија:Словенечки машки театарски глумци
Категорија:Словенечки машки телевизиски глумци
Категорија:Никулци за словенечки уметници
Категорија:Никулци за европски глумци
Уштипци

**Уштипци** ― пржено тесто налик на крофни, популарни во земјите од Југоисточна Европа, имено Босна и Херцеговина, Хрватска, Македонија, Србија и Словенија.

## Потекло
Не се знае потеклото на уштипското пециво. Зборот уштипци потекнува од глаголот „уштинути“, што значи „штипкање“.

Во Босна и Херцеговина, повремено се нарекувани „пексимети“. Во Хрватска се правени како варијанта на јадењето познато како фритуле; двете имиња вообичаено се користени наизменично за двете јадења. Во Словенија, варијантата на јадењето слична на фритуле е нарекувана „мишке“.

## Опис
Тие се слични на фритули и исто така крофни, но со повеќе меко чувство налик на леб. За разлика од другите јадења од регионот, како што се крофните, тие не мора да бидат слатки. Во рестораните, тие можат да бидат со џем, кајмак или со сирење, со што ќе ја исполнуваат улогата на главен појадок, десерт, па дури и главно јадење. Во нив може да има и други состојки кои најчесто се јаболко, тиква, но дури и месо и сирење се можности. Тие бидат јадени со чај или кафе, а исто така и како десерт. Тие, често се служени со шеќер во прав посипан одозгора за да бидат естетски попријатни. Добро се комбинираат со џемови, Нутела и Еурокрем.

## Наводи

Категорија:Босанска кујна
Категорија:Српска кујна
Категорија:Хрватски печива
Категорија:Никулци за Босна и Херцеговина
Категорија:Никулци за балканска кујна
Категорија:Никулци за Хрватска
Категорија:Никулци за Србија
Категорија:Никулци за Словенија
Категорија:Никулци за Македонија
Такси блуз

**„Такси блуз“** (руски: *Такси-блюз*) — филм на режисерот Павел Лунгин. Главните улоги ги играат: Пјотр Мамонов, Пјотр Зајченко и Владимир Кашпур.

## Синопсис
Шљуков е типичен московски таксист, навикнал да живее во комунизмот. Љоша е саксофонист кој себеси се нарекува гениј и тврди дека може да разговара со Бога. На почетокот, тие не се поднесуваат меѓусебно. На Шљуков му се гадат луѓето како Љоша, кои ги смета за неодговорни мрзливци кои само пијат и се дрогираат. Љоша пак ги презира обичните луѓе како Шљуков. Со текот на времето, меѓу нив се развива пријателство...  

## Наводи

Категорија:Руски филмови
Категорија:Филмови на руски јазик
Категорија:Советски филмови
Категорија:Филмови од 1990 година
Категорија:Филмски комедии
Категорија:Филмови чие дејствие се одвива во Москва
Категорија:Филмови со Пјотр Мамонов
Категорија:Филмови со Пјотр Зајченко
Категорија:Филмови со Владимир Кашпур
Зборофон Тар-11

**„Зборофон Тар-11“** — роман за деца на македонскиот писател Велко Неделковски од 1993 година. Книгата е објавена од издавачката куќа „Детска радост“ во рамките на библиотеката „Перуники — Современа македонска проза“. Автор на кориците и на ликовно-графичкото уредување е Димче Исаиловски. Книгата, со обем од 144 страници и со димензии од 24 сантиметри, е испечатена во РЕ Печатница, НИП „Нова Македонија“ во Скопје. Таа е каталогизирана во Народната и универзитетска библиотека „Климент Охридски“, Скопје.

## Содржина
Романот се состои од 17 глави:
# Ситници. Роденденско пладне. Супер-име!
# Исчекување. Предигра за главната игра. Станува интересно!
# Четврток навечер, тетин Натка и тетка Ацо! Заладување.
# Зимска пролет. Тројно задоцнување. Незгодите се нижат!
# Нешто за врските. Зборофонот станува непослушен. Многу солзи.
# Испревртен ручек. Фатете го крадецот! Во што е грешката?
# Маслен разговор. Тони плус Бубуш минус тарук! Тајфунот М.А!
# Бензинот поскапува ноќе. Риби - рипки - рибишта! Дефект.
# Автобуска измама. Триото: Гоче, Жижи, Цаци. Грешка до грешка!
# Тревник или паркинг? Попче од Средоток. Видео за еден гледач!
# М.А. како добра самовила. Го свртувам листот. Лаги, сплетки, измислици.
# Калинка што зрее во паркот. Слоботка - Ломотка! Вечерен ручек.
# Здраво Ч. Трисајловски. Распродажба на леви чевли и игра на десни стапала! Беден џепарлак.
# Евтина чоколада. Скапи шаховски мајстории. „Епидемија“ која се шири!
# Побуна во четврто „А“. Дибек во „живо“. Еклери за несоница.
# Пладневна трампа. М.А. во срцата. Запче, забна паста, заболекар.
# Прошетка без купување. Разговор без крај. Зборофон без точка!

## Наводи

Категорија:Дела на Велко Неделковски
Категорија:Изданија на Детска радост
Категорија:Книги од 1993 година
Категорија:Македонски дела од 1993 година
Категорија:Појавено во 1993 година во Македонија
Категорија:Детска книжевност
Исаија

мини|272x272пкс|Исаија
**Исаија** (, преведено како „Спасението е во Бога“) — еден од големите старозаветни пророци што живеел во VIII век пр. н. е. во Јудеја. Неговите пророштва првенствено се поврзуваат со замислата за Месијата, како и со потребата од „враќање кај Бога“. Покажува особена чувствителност кон проблемите на обичните луѓе и често отворено го критикува односот на благородништвото кон нив.

## Животопис
[мини|Прозорец во Келнската катедрала со прикаѕ на пророците [Исаија (лево) и Еремија (десно)]]
Пророчката служба на Исаија започнала на 20-годишна возраст кога имал видение за Бога седнат на висок и величествен трон. Врвот на Божјата облека го исполнил целиот Храм, а серафимите полетале наоколу викајќи еден кон друг: „Свет, Свет, Свет е Господ Саваот! Целата земја е полна со Неговата слава“.

Исаија почнал да пророкува помеѓу 747 и 735 г. пр. н. е. за време на владеењето на царевите Озија, Јотам, Ахаз и Езекија (Исаија 1:1). 

Преданието вели дека Исаија живеел во времето на царот Манасија (696 — 641 г. пр. н. е.) и бил маченички убиен за време на неговото царување. Традиционално е признат како автор на старозаветната Книга на Исаија. Православните христијани го почитуваат неговиот спомен на 9 мај (22), додека Римската матирологија го одбележува на 6 јули.
[thumb|''Усните на Исаија миропомазани со оган'' (слика на [Бенџамин Вест)]]

## Наводи

## Надворешни врски

* 

Категорија:Стар завет
Категорија:Пророци
Категорија:Старозаветни пророци
__СОСОДРЖИНА__
__ИНДЕКС__
Атомска подморница

мини|Руска атомска подморница од класата ''Шчука-Б''
**Атомска подморница** — подморница на јадрен погон во која има јадрен реактор што придвижува парни турбини.

## Историја
Постоеле обиди за развој на погон што ќе овозможи долгорочна пловидба под површината на морето уште од кога подморниците се користат за воени цели, но развојот на таков погон не успеал сè додека не се појавиле доволно мали и сигурни јадрени реактори. Првата таква подморница била американската USS Nautilus (SSN-571), именувана по истоимената подморница од научнофантастичната книга на Жил Верн. Наутилус била првата подморница што поминала под ледената покривка на Северниот Пол. Таквата подморница може да биде под вода со месеци. За жал, се случуваат и сериозни несреќи на овој вид подморници (на пример, рускиот К-141 Курск).

## Погонска единица
Едно полнење на реакторот во времето на производството е доволно за приближно 20 години оперативна работа. Недостаток на јадрениот погон е тежината на самиот дел на реакторот, кој тежи колку поголема дизел-електрична подморница, така што атомската подморница не е погодна за крајбрежни задачи и затоа се користи само за отворено море.

### PWR (pressurized water reactor) воден високопритисочен реактор
мини|PWR-реактор
Овој вид реактор е развиен од Американската морнарица, а подоцна се користи и во Кралската морнарица (Обединето Кралство).

Склопот користи вода како модератор на неутрони (**M**) и како средство за пренос на енергија-ладење. Топлината од јамката на реакторот се пренесува во друга јамка каде што се создава пареа. Произведената пареа ја придвижува турбината (**Т**) и на тој начин произведува огромна количина електрична енергија (**G**), која исто така се користи за расцепување на водата на водород и кислород, од кои вториот се користи за дишење при долги нуркања, па истите се ограничени само со снабдувањето со храна. Турбината не ги придвижува директно пропелерите поради вибрациите - звучното одвојување на турбината од надворешната средина. Пропелерот е управуван од електричен мотор, кој исто така го олеснува регулирањето на неговата брзина. Искористената пареа се лади во кондензаторот (**K**) и се испраќа како вода до испарувачот (**B**). (Деловите на сликата се означени во загради)

### Реактори ладени со течност
Овој вид реактор е развиен и користен од Советската морнарица на подморниците од класата *[[Подморници од класата Лира|Лира]]*.

### Радиоактивен отпад
Погонските склопови на подморниците со јадрен погон остануваат радиоактивни дури и откако реакторот конечно ќе се исклучи и ќе се отстранат горивните ќелии, со што се отстрануваат сите добиени фисиски производи. Останатите, над 99,9 % од радиоактивниот материјал се состои од деловите на реакторот и погонскиот склоп. Кусокот од 0,1 % претставуваат корозивни облоги на цевките и честички настанати при абење на лизгачките површини во самата погонска единица.

## Наводи

Категорија:Подморници