open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Утрото на бессоните

**„Утрото на бессоните“** — збирка раскази од македонскиот писател Андреј Ал-Асади, објавена во 2021 година од издавачката куќа Бегемот во рамките на библиотеката „Наше маало“.

## Содржина
Збирката содржи 13 раскази:
* Розови јагниња
* Еден јазик
* Круг
* Вертикала
* Un amore grande! или Зини да ти кажам!
* Опачина
* Едно обично октомвриско утро
* Изгубената битка
* Недоречености
* Зелени полјани
* Разделба
* Утрото на бессоните
* Вуле Загазовиќ

## За делото
Во збирката, авторот одлучно и бескомпромисно го „истражува“ младиот човек во неговиот урбан контекст, во психолошката замрсеност, соочен со безизлезноста, заробеноста, несоодветноста, меланхоличноста, честопати отсликани со очудувачка и онирична форма, водејќи го читателот по патот на некоја друга, помалку позната или непозната свест и потсвест. Патот по кој авторот го води читателот минува низ фантастични и завиени предели, притоа искажувајќи ја „многуслојноста“ на себеспознавањето на главните ликови, но исто така, преточувајќи ја во алегорија за животот на урбаниот млад човек. Сето тоа авторот не го искажува со неосновна бунт и со младешки пркос, туку напротив, неговото пишување се одликува со самоуверена и концизна мисла која засега пошироки, универзални и безвремени прашања што ја измачуваат човечката мисла, како: себеспознавањето, духовноста, несфатеноста, младешкиот идентитет итн.

## Технички одлики
Книгата, со обем од 101 страница и со димензии од 19 сантиметри, е каталогизирана во НУБ „Св. Климент Охридски“, Скопје и ја носи меѓународната ознака ISBN 978-608-4869-50-4. Таа е испечатена во печатницата Графоден во тираж од 500 примероци, а издавањето на книгата било финансиски помогнато од министерството за култура. Графичкото уредување го направила Наталија Луковска, лектурата е дело на Ирена Ралева, а јазичната редакција на направил Филип Димевски.

## Наводи

Категорија:Дела на Андреј Ал-Асади
Категорија:Книги од 2021 година
Категорија:Појавено во 2021 година во Македонија
Категорија:Македонски дела од 2021 година
Категорија:Изданија на Бегемот
Категорија:Македонски раскази
Андреј Ал-Асади

**Андреј Ал-Асади** (1996, Лондон, Обединето Кралство) — македонски поет и писател. Член е на управниот одбор на Скопскиот поетски фестивал. Дипломирал на Економскиот факултет при Универзитетот „Св. Кирил и Методиј“ во Скопје. 

## Творештво
Aвтор е на стихозбирките: „Midnight Blues“ (2013, Антолог), „Под дервишовото сиќе“ (2018, ПНВ Публикации), „Небесна геометрија“ (2019, ПНВ Публикации), „Секој секому огледало“ (2021, ПНВ Публикации) и „Рубедо“ (2025, ПНВ Публикации). Со последните четири стихозбирки беше во најтесен избор за наградата „Браќа Миладиновци“ што ја доделуваат „Струшките вечери на поезијата“, а добитник е на наградата „Енхалон“ што исто така ја доделуваат СВП. 

Автор е и на збирките раскази „Друго минато“, за која во 2018 г. ја доби наградата за дебитантски прозен ракопис „Новите!“ од „Темплум“, и „Утрото на бессоните“ (2021, Бегемот), како и на поемата „Никогаш пред ил потем“ за која ја освои наградата„Григор Прличев“ за најдобра поема за 2024 г. Ал-Асади е застапен и во антологијата „Очудувања 3“ (Бегемот, 2019), а во 2021 година се појавила и неговата втора збирка раскази, „Утрото на бессоните“, во издание на Бегемот.  Три негови кратки раскази се застапени во антологијата на македонскиот краток расказ, „Џинџуџе во земјата на афионите“ (Темплум, 2022).

## Учества на фестивали
Ал-Асади учествувал на повеќе поетски читања и фестивали, меѓу кои: „Поетска ноќ во Велестово“, „Струшките вечери на поезијата“, „Скопскиот поетски фестивал“, на Светскиот поетски фестивал во Патрас, Грција и на интернационалниот поетски фестивал „Стих у регији“ во Загреб, Хрватска. 

## Преводи
Неговите песни се преведени на англиски, на арапски, на српски, на хрватски, на грчки и на италијански јазик. 

## Награди
* 2018 - награда „Новите!“ за најдобар дебитански прозен ракопис
* 2022 - награда „Енхалон“ на Струшките вечери на поезијата
* 2024 - награда „Григор Прличев“ за најдобра поема во 2024 година.

## Наводи

Категорија:Македонски писатели
Категорија:Македонски поети
Категорија:Родени во 1996 година
Категорија:Луѓе од Лондон
Категорија:Добитници на наградата за поема „Григор Прличев“
Дом на културата Битола

**Дом на културата Битола (архитектура)** - Автори: Марко Мушич и Александар Смилевски , ентериер: Љубица Никољска, локација: Широк Сокак бб, Битола, година на изведба: 1976-1980, изведувач:  РГО „Бетон”,финансиер: самопридонес на граѓаните на Битола.

## Опис на проектот
Домот на културата во Битола претставува интегрална целина на најразновидни програмски и просторни барања, реализиран под еден покрив, создавајќи впечаток на продолжување на средишниот градски простор и неговото содржинско збогатување.

Во барањето на оптималната концепција предложено е систем на поврзување на сите простории за публика што дава широки можности за еластично и флексибилно користење. Домот содржи две мали сали во правоаголна поставка што дава можност за заедничко и рационално користење на сценскиот простор. Големата сала е со капацитет 1000 места и има универзален карактер со примарна функција на кино и естрадна сала. Малата сала е наменета за театарски претстави и има 600 места.

Во обликувањето на објектот главен пластичен акцент  на композиционата целина се покривните елементи од бакарен лим обликуван во склад со функцијата на волумените.

Динамичната пластика на покривот со присутни кружни форми во контраст со ортогонална структура на градскиот центар остварува врска со присутните форми на историските споменици.
## Историја
Градбата започнала на  15 март 1975 година.
Изграден како „Спомен дом на културата за Првото заседание на АСНОМ". Свечено бил предаден во употреба на 11 октомври 1980 г. со изведба на претставата „Залезот над езерската земја" од Томе Арсовски, а во режија на Димитар Христов и со ретроспективна изложба на битолските ликовни уметници..

## Наводи

Категорија:Современа архитектура во Македонија
Категорија:Згради и градби во Битола
Балморал

мини|десно|Замок Балморал
**Замокот Балморал** е резиденција на британското кралско семејство во Абердиншир, Шкотска. Се наоѓа во близина на селото Крати, 14 km западно од Балатер и 80 km западно од Абердин. 

Имотот и правобитниот замок кои припаѓале на семејството Фаркухарсон, биле купени од страна на принцот Алберт, сопругот на кралицата Викторија, во 1852. Куќата била мала, и наскоро била започната изградба на новиот замок. Архитект бил Вилијам Смит од Абердин.

Категорија:Замоци во Шкотска
Иван Шишманов

**Иван Шишманов** (; 4 јули 1862 во Свиштов, Османлиско Царство – 22 јуни 1928 во Осло, Норвешка) бил бугарски писател, етнограф, политичар и дипломат. Бил амбасадор на Бугарија во Украинската Држава и Украинската Народна Република.

## Биографија
Иван Шишманов е роден на 22 јуни 1862 во Свиштов во познатото семејство Шишманови. Учел во Педагошкото училиште во Виена од 1876 до 1882. Потоа студирал филозофија и литература во Јена во 1884 и две години во Женева. Во 1888, завршил докторски студии во Лајпциг кај професорот Вилхелм Вунд.

На 28 декември 1888, се оженил со Лидија Шишманова, ќерка на Михајло Драгоманов. Во 1888 Шишманов бил еден од основачите на Високата Школа во Софија.

Шишманов бил член на Народнолибералната партија, и во 1903 станал Министер за народна просвета, но во 1907 ја напуштил функцијата поради несогласување со властите. Како министер, тој отворил училиште за слепи во 1906.

Позната е неговата средба како министер за народна просвета со францускиот новинар Гастон Рутие во 1903, кој подоцна во неговата книга *Македонското прашање* го објавил нивниот разговор, при што Шишманов изјавил:

Починал во Осло на 23 јуни 1928, на 65 годишна возраст.

## Библиографија

* Славянски селища в Крит и на другите гръцки острови.&nbsp;— Български преглед, 1897, кн. 3.
* Наченки на руското влияние в българската книжнина. С., 1899.
* Критичен преглед на въпроса за произхода на прабългарите от езиково гледище и етимологиите на името «българин».&nbsp;— СбНУНК, XVI—XVII, 1900.
* Тарас Шевченко&nbsp;— неговото творчество и неговото влияние върху българските писатели преди Освобождението. С., 1914.
* Избрани съчинения в три тома. С., 1965—1971
* Дневник 1879—1927 г. С., 2003.

## Наводи

Категорија:Луѓе од Свиштов
Категорија:Родени во 1862 година
Категорија:Починати во 1928 година
Универзитет Евро-Балкан

Приватен универзитет - **Универзитет Евро-Балкан** (ЕУБА) - приватен акредитиран универзитет на подрачјето на Република Македонија кој изникнува од темелите на Институт Евро-Балкан. Основан во 1999 година, Универзитетот Евро-Балкан долго време е дом на критичко размицлување прогресивно образование и совесна заедница. Од 2007 година доби и акредитации за организирање на постдипломски студии поврзани со прашањата на родот, културата, југоисточна Европа и Византија.

## Факултети
* Факултет за културолошки студии
* Факултет за глобални студии
* Факултетот за студии на Југоисточна Европа
* Факултет за туризам
* Факултет за применети уметности

## Институти
* Институт за социјални и хуманитарни студии
* Институт за судска информатика
* Институт за одржлив развој

## Други внатрешни организациони единици
* Високата школа за банкарство и финансии

## Надворешни врски
* Официјална страница на Универзитетот „Евро-Балкан“
* Евробалкан станува универзитет
Лагер Ниш (филм)

**„Лагер Ниш“** — југословенски филм од 1987 година во режија на Миомир Стаменковиќ. Главните улоги ги играат: Светислав Гонциќ, Милан Штрљиќ, Миодраг Мики Крстовиќ и Танасије Узуновиќ.

## Синопсис
Кон крајот на 1941. година, Гестапо го формира првиот концентрационен логор во Југославија - Лагер Ниш. Во логорот се сместени политичките затвореници, заложниците, Евреите и заробените партизани. Во филмот се прикажува судбината на нишкото семејство Зариќ, таткото и синот, како и настаните во логорската соба бр. 12, наречена „соба на смртта“. Додека германската војска секојдневно ги стрела заробениците, во логорот се подготвува план за бегство. Најпосле, од 145 луѓе затворени во логорот, над сто успеваат да побегнат...

## Наводи

Категорија:Српски филмови
Категорија:Југословенски филмови
Категорија:Филмови на српски јазик
Категорија:Филмови на српскохрватски јазик
Категорија:Филмови од 1987 година
Категорија:Филмови за Втората светска војна
Категорија:Филмови на Миомир Стаменковиќ
Категорија:Филмови со Милан Штрљиќ
Категорија:Филмови со Танасије Узуновиќ
Категорија:Филмови со Миодраг Мики Крстовиќ
Категорија:Филмови со Светислав Гонциќ
Категорија:Филмови чие дејствие се одвива во Ниш
Категорија:Филмови за холокаустот
Земја на Вилхелм II

врска=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/bb/Kaiser Wilhelm II Land in Australian Antarctic Territory.svg/300px-Kaiser Wilhelm II Land in Australian Antarctic Territory.svg.png|мини|300x300пкс| Местоположба на '''Земјата на Кајзер Вилхелм II''' (црвено), австралиска антарктичка територија на Антарктикот
**Земјата на Кајзер Вилхелм II** е дел од Антарктикот кој лежи помеѓу Пенковиот ’Рт на 87°&nbsp;43'E и Филхнеровиот ’Рт на 91°&nbsp;54'Е. Земјата на Принцезата Елизабета се наоѓа на запад, а Земјата на Кралицата Марија на исток. Австралија тврди дека областа е дел од Австралиска Антарктичката Територија, но како и другите територијални претензии на Антарктикот, ова не е универзално признаено.

## Истражување
Областа била откриена на 22 февруари 1902 година, за време на Гаусовата експедиција од 1901-1903 година, предводена од арктичкиот ветеран и геолог Ерих фон Дригалски. Дригалски го нарекол по кајзер Вилхелм II  кој ја финансирал експедицијата со 1,2&nbsp;милиони златни марки. Експедицијата го открила и Гаусберг, висок 370 метри  изгаснат вулкан, кој го добил името по математичарот и физичар Карл Фридрих Гаус.

Категорија:Австралиска Антарктичка Територија
Категорија:Земји на Антарктикот
Земја на Кралицата Марија

врска=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/86/Queen Mary Land in Australian Antarctic Territory.svg/300px-Queen Mary Land in Australian Antarctic Territory.svg.png|мини|300x300пкс| Местоположба на Земјата на Кралицата Марија (црвено), Австралиска Антарктичка Територија на Антарктикот
**Земјата на Кралицата Марија** или **Брегот на Кралицата Марија** () — дел од брегот на Антарктикот што лежи помеѓу Филхнеровиот ’Рт, на 91° 54' источно, и Хордерновиот ’Рт, на 100° 30' источно.

Откриен е во февруари 1912 година од страна на Австралиската антарктичка експедиција (1911–14) под водство на Даглас Мосон, кој го именувал по Марија, кралицата на Џорџ V.


Марија
Марија
Молдавски архитектонски стил

**Молдавски архитектонски стил** ― вид на архитектура развиена во Молдавија во текот на 14-тиот до 19-тиот век.

Периодот на најголем процут на овој стил бил во периодот на Штефан III Молдавски. Молдавските манастири кои припаѓаат на светското наследство на УНЕСКО, се направени во овој стил.

## Поврзано

* Насликани цркви во северна Молдавија (регион)
* Романска архитектура

## Галерија

Податотека:Manastirea putna2.jpg|Путнаски манастир во Округот Сучеава
Податотека:Biserica Manastirii Neamt.jpg|Њамцкиот манастир во Округот Њамц.
Податотека:Statuia lui Dosoftei din Iaşi2.jpg|Кнежевската црква „Св. Никола“ и Дософтејовата куќа во Јаш.
Податотека:Căpriana monastery, 2007.jpg|Капријанскиот манастир во Округот Страшени, Молдавија.
Податотека:Manastirea Bistrita 0002.JPG|Бистричкиот манастир во Округот Њамц.
Податотека:Biserica Sf. Gheorghe din Harlau6.jpg|Црквата „Св. Ѓорѓи“ во Харлау.
Податотека:Piatra neamt1.cristibur.jpg|Кулата на Штефан III Молдавски во Пјатра Њамц.
Податотека:Biserica Trei Ierarhi.jpg|Манастир на Светите три архиереи во Јаш
Податотека:Manastirea Bogdana35.jpg|Богдановиот манастир во Радауци.
Податотека:Mănăstirea Dobrovăţ21.jpg|Добровацкиот манастир во Округот Јаш
Податотека:Varatec1.cristibur.jpg|Варатечкиот манастир во Округот Њамц.
Податотека:RO, IS, Galata Monastery.JPG|Галатскиот манастир во Јаш
Податотека:Mănăstirea Popăuţi6.jpg|Камбанеријата на Попаучкиот манастир, Ботошани
Податотека:Mănăstirea Cetăţuia2.jpg|Четацујски манастир во Јаш
Податотека:RO NT Roman catedrala episcopie.jpeg|Соборната црква „Св. Петка“ во Роман
Податотека:Biserica Socola.jpg|Соколскиот манастир во Јаш
Податотека:Sihastria church.jpg|Сихастријскиот манастирот во Округот Њамц
Податотека:Manastirea Dragomirna.png|Драгомирнскиот манастир во Округот Сучеава
Податотека:Mănăstirea Secu.jpg|Секускиот манастирот во Округот Њамц.
Податотека:Mănăstirea Hadâmbu30.jpg|Хадамбулујски манастир во Округот Јаш.


## Наводи

## Надворешни врски

Категорија:Архитектура во Романија
Категорија:Архитектура на Молдавија
Категорија:Згради и градби во Западна Молдавија (регион)
Диван

**Диван** ― совет, собрание, суд, канцеларија, уред; совет на султановиот двор во Истанбул на везирот или покраински намесник.

Султанскиот совет (дивани-хумајун) ги издавал највисоките наредби и решенија. До средината на 15 век, со него претседавал лично султанот, а потоа големиот везир. Отпрвин заседавал секој ден (освен в петок), од втората половина на 16 век, само четири дена (од сабота до вторник), од крајот на 17 век, само два дена, а од 1750 година престанал да се собира, иако официјално не бил укинат.

## Наводи

Категорија:Турцизми
Енгелани

**Енгелани** или **Енхелеи** ― палеобалканска популација, која ги населувала териториите во југозападниот дел на Македонија, областите околу Охридското езеро. Најстаро познато население во Охридско-струшкиот регион.

Најверојатно припаѓале на горномакедонската група племиња. Последен пат се споменуваат во 3 век п.н.е. за време на војната на македонскиот крал Филип V против Илирите.

## Наводи

## Надворешни врски
* ПРАИСТОРИСКИТЕ НАРОДИ ЕНХЕЛЕИ, ПЕЛАГОНЦИ И ПЕОНЦИ

Категорија:Античка Македонија
Епитропи

**Епитропи** (еднина: **епитроп**) ― членови на црковно-училишните општини.

Обично се наоѓале на чело на општинските црковни или манастирски комисии или настојништва. Во почетокот на основањето на општините, првиот или главниот член на општината, т.е. претседателот, бил именуван како епитроп. Оттаму првите црковни општини биле именувани како црковно-епитропски општини. Епитропите биле личности кои се грижеле околу опслужувањето на секоја црква, манастир или параклис.

## Наводи

Категорија:Христијанство
Земјотресен барок

[врска=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/66/Nuestra Señora de la Porteria Church, Daraga, Albay.jpg/220px-Nuestra Señora de la Porteria Church, Daraga, Albay.jpg|мини| Дарагашката црква е пример за земјотресна барокна [архитектура со дебели потпори што ги носат ѕидовите.]]
**Земјотресен барок** или сеизмички барок ― стил на барокна архитектура применуван на Филипините и Гватемала, кои претрпеле уништувачки земјотреси во текот на 17 век и 18 век, каде што големите јавни згради, како што се црквите, биле повторно изградени во барокен стил за време на шпанските колонијални периоди во тие земји.

Слични настани довеле до Помбаловата архитектура во Лисабон по Земјотресот во Лисабон во 1755 година и сицилијанскиот барок на Сицилија по земјотресот во 1693 година.
[врска=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/7c/Panay Church main entrance.jpg/220px-Panay Church main entrance.jpg|мини|[Податотека:Historical_church_in_paoay_church.jpg|безрамка**Горе** па **доле**: влезот на Панајската црква со поглед на фасадните пиластри, потпорите на Паоајската црква.]]

## Особености
На Филипините, уништувањето на постарите цркви од честите земјотреси ги направиле површините на црквите сè помали и пошироки; страничните ѕидови биле направени подебели и силно потпрени за стабилност при тресење. Горните конструкции биле направени со полесни материјали. Наместо полесни материјали, биле ставани потенки ѕидови со постепено намалување на дебелината до највисоките нивоа.

Камбанариите обично се пониски и поцврсти во споредба со камбанариите во помалку сеизмичките активни региони во светот. Камбанариите се подебели на пониските нивоа, постепено стеснувајќи сè до највисокото ниво. Во некои цркви на Филипините, освен што функционирале како караули против пиратите, некои камбанарии се настрана од главната црковна градба за да се избегне оштетување во случај на паѓање на камбанаријата поради земјотрес. 

Податотека:San Agustin Church (Intramuros, Manila; 07-22-2020).jpg|Црква „Св. Агустин“ (Манила)
Податотека:Saint Jerome Parish Church (Morong, Rizal; 08-14-2021).jpg|Мороншка црква
Податотека:Paoay.JPG|Паоајска црква
Податотека:Miagao Church (Santo Tomás de Villanueva Parish Church).jpg|Миагаоска црква
Податотека:Loboc river - panoramio (1).jpg|Лобочка црква
Податотека:Our Lady of Light Church Loon Bohol 2021.jpg|Лоонска црква
Податотека:Roman Catholic church, Loay, Bohol, Philippines.JPG|Лоајска црква
Податотека:Anini-y Church, 2018.jpg|Анинска црква, Антике
Податотека:Sta. Maria Church, Ilocos Sur.jpg|Црква „Св Марија“ (Илокос Сур)
Податотека:Church of Panay (Santa Monica Parish Church, Panay).jpg|Панајска црква
Податотека:Malate Church (MH Del Pilar, Malate, Manila; 01-01-2020).jpg|Малатска црква


## Поврзано

* Барокни цркви во Филипини

## Наводи

## Надворешни врски

* „Земјотресен барок: Паоајска црква во Илокос“ од Друштвото за заштита на наследството
* „Св. Петар Уертски“, црква од земјотресен барок
* Земјотресни барокни цркви во Филипините 

Категорија:Земјотресно инженерство
Категорија:Барокна архитектура во Филипини
Категорија:Барокна архитектура во Шпанската Империја
Категорија:Барокни архитектонски стилови
Елипсоидна купола

врска=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a5/Dhyanalinga_Ellipsoidal_dome.JPG/350px-Dhyanalinga_Ellipsoidal_dome.JPG|десно|мини|350x350пкс| Елипсоидната купола Дјаналинга.
**Елипсоидна купола** ― купола (види и геодетска купола), која има долен пресек кој е круг, но има купола чија крива е елипса.

Постојат два типа на елипсоидни куполи: издолжен елипсоидни куполи и сплеснати елипсоидни куполи. Издолжената елипсоидна купола се добива со вртење на елипса околу долгата оска на елипсата; сплеснатата елипсоидна купола е изведена со вртење на елипса околу кратката оска на елипсата.

Како мала забелешка, кај одбивачките телескопи огледалото е обично елипсовидно, така што има облик на „шуплива“ елипсоидна купола.

Соборната џамијата во Јазд има елипсоидна купола.
врска=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9d/Graphical_Ellipsoidal_Dome.png/200px-Graphical_Ellipsoidal_Dome.png|лево|мини|305x305пкс| Графичка илустрација на елипсоидна купола. Забележете дека сините и црвените „елипси“ се кругови, под агол. Сината и црвената елипса се врти околу својата вертикална оска. На врвот во сина боја е издолжена елипсоидна купола.

## Поврзано

* Толос
* Клочан
* Павиљонски свод
* Купола
* Елипсоид
* Елипсоидни координати
* Елиптична купола
* Геодетска купола
* Геодезика на елипсоид
* Голема елипса
* Кромидеста купола
* Сферична капа
* Сфероид

## Наводи

## Надворешни врски

* Едно место за пресметување, за заоблени и издолжени елипсоидни куполи
Категорија:Архитектонски елементи
Категорија:Куполи
Поп Еремија

**Еремија (10 век)** ― свештеник, средновековен писател, еден од најавторитетните ученици на поп Богомил.

Работел и творел во втората половина на 10 век. Негово најзначајно дело е апокрифот под наслов „*Повест за крстното дрво“*, откриен во 1868 година. Се смета за автор на уште неколку апокрифни дела.

## Поврзано

* Поп Богомил
* Богомилство

## Наводи

Категорија:Македонски свештеници
Категорија:Верски водачи
Категорија:Богомилство
За советска Македонија

**За советска Македонија** ― илегален весник, кој излегувал во затворот во Сремска Митровица, непосредно пред почетокот на Втората светска војна. 

Весникот бил уредуван од македонски политички затвореници (Кочо Рацин и други). Весникот објавувал написи за животот на затворениците во затворот.

## Наводи

Категорија:Весници
Закон за заштита на државата на Кралството на СХС

**Закон за заштита на државата на Кралството на СХС** ― закон за заштита на јавнaта сигурност и поредокот, донесен од Собранието на Кралството на СХС, на 1 август 1921 година.

Со овој закон била дадена законска основа на репресивната политика на режимот против „антидржавните“ елементи. Особено биле прогонувани комунистичката и националната дејност на поробените и непризнати народи во Кралството на СХС. Законот бил искористен за реализирањето на српската политика во Македонија.

## Наводи
Закон за заштита на државата на Царство Бугарија

**Закон за заштита на државата на Царство Бугарија** ― правен акт изгласан во Народното собрание на Бугарија на 25 јануари, 1925 година, со кој што било озаконета репресијата врз учесниците на Септемвриското востание од 1923 година.

## Употреба на законот во период потоа
Во март 1924 година, биле извршени измени на законот, при што биле зголемени санкциите за оние случаи во кои што имало предвидено смртна казна. Во 1941 и 1943 година биле извршени нови измени и дополнувања, со образложение дека законот не е доволно ефикасен во новосоздадените воени и политички услови во Бугарија. 

Со овие измени значително биле зголемени и дотогаш острите санкции и биле предвидени нови казни. Овој закон е применуван од страна на воено-преките судови при судењето на политичките затвореници во Македонија под бугарска окупација од 1941 до 1944 година.

## Наводи

Категорија:Бугарија
Категорија:Македонија во Втората светска војна
Еднокамена архитектура

врска=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/35/Mahabalipuram%2C_Pancha_Rathas%2C_Tamil_Nadu%2C_India.jpg/220px-Mahabalipuram%2C_Pancha_Rathas%2C_Tamil_Nadu%2C_India.jpg|десно|мини| Еднокамениот храм Панча Ратас, издлабен во карпа, крајот на VII век.
**Еднокамена архитектура**, или **монолитна архитектура**, ― архитектура која опфаќа градби кои се врежани, лиени или ископани од едно парче материјал, историски од карпа. Најосновниот облик на еднокамена архитектура е градба со исечена карпа, како што се еднокамените цркви во Етиопија изградени од династијата Загве или Панча Ратас во Индија. Тие се исечени од цврста карпа, на која остануваат прицврстени во основата. Во повеќето случаи тоа е очигледно од преостанатата околна карпа, но понекогаш градбата се сече од излевањето, како во храмот Шоре во јужна Индија, и само проверка одблизу открива дека зградата е еднокамена.

Поимите еднокамен (монолит*)* и еднокамен (монолитен) столб вообичаено се користат за предмети направени од едно големо парче карпа што е одвоено од земјата. Тие можеби биле поместени на значително растојание, како и со неколку староегипетски обелисци, кои биле преместувани низ целиот свет. Градбите со градежен материјал што се истура на своето место, најчесто бетон, исто така може да се опишат како еднокамени. Крајни примери се еднокамени куполи, каде што материјалот се прска внатре во облик за да се добие цврстата структура.

Антички пример за еднокамена купола е оној на Мавзолејот на Теодорих во Равена, Италија, чиј покрив е направен од еден камен.

## Поврзано

* Архитектура на катедрали и големи цркви
* Црковна архитектура
* Ранохристијанска уметност и архитектура
* Статуа на Ахимса, најголемата монолитна скулптура

## Наводи

* Расел Старгис, *Sturgis' Illustrated Dictionary of Architecture and Building*

## Надворешни врски

* 
Категорија:Еднокамена архитектура
Отонова архитектура

врска=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/03/St_Michaels_Church_Hildesheim.jpg/300px-St_Michaels_Church_Hildesheim.jpg|мини|300x300пкс| Црквата „Св. Михаил“, Хилдесхајм.
**Отонова архитектура** ― архитектонски стил кој еволуирал за време на владеењето на императорот Отон Велики. Стилот бил освован на територијата на денешна Германија и траел од средината на 10 век до средината на 11 век.

## Историја
Отоновата архитектура го црпело своето вдаховение од каролиншката и средновековноримската архитектура. Отоновата архитектура исто така црпи од христијанската уметност. Овој стил на архитектура е пример за комбинација на христијанска архитектура, како и германски и средоземни стилови. Освен некои примери под влијание на осмоагоналната Палатинска капела во Ахен, како што е Отмаршајм (11 век, Алзас) и апсидата на опатијата на „Св. Троица“ во Есен, религиозната архитектура има тенденција да се разликува од централизираниот план. Сепак, вдаховението од античкоримската базилика останува истовремена, а отоновата архитектура ја зачувува каролиншката двојна завршница со апсиди на двата краја на црквата. 

Отонова архитектура, особено во создавањето на цркви, е под влијание на античкоримската базилика. Црквите од ова време имаат долги бродови и апсиди. Архитектонското инженерство на нивните згради во голема мера се потпирало на математиката, што може да се види од тоа како мерењата на отоновите структури се пресметуваат по квадратна единица и колку се симетрични внатрешниот и надворешниот распоред. Посебна особеност на овој стил се тенки ленти на надворешните ѕидови на зградите направени од камен. Оваа дизајнерска особеност е изведена од италијанските и римските архитектонски стилови. Ова особено може да се видат црквите од овој период и обично се користи само како дизајнерска особеност. Во Отоновите и Каролиншките цркви, употребата на неколку алтери, трансепти, како и крипти станала поизразена. Отонската архитектура игра улога во обредите на Средновековната Германска Империја, како што се крунисувањата на императорот. Братот на Отон Велики, Бруно Велики, работел на дизајнирање, изградба, како и преизградба на многу згради во Отонов архитектонски стил. На пример, црквите како што се „Св. Мартин“, „Св. Гереон“, „Св.Сесилија“ и „Св. Панталеон“ биле сите проекти на кои тој имал влијание и работел, како и многу други.

## Примери

* Црква „Св. Панталеон“, Келн, Германија
* Црква „Св. Вартоломеј„, Лиеж, Белгија
* Црква „Св. Гертруда“, Нивел, Белгија (1046 година)
* Црква „Св. Михаил“, Хилдесхајм, Германија (1010–1033 година)
* Опатска црква во Гернрод (960–965 година, очигледно првата во Европа која има трибинска галерија)

## Поврзано

* Отонова уметност
* Отонова ренесанса

## Наводи

Категорија:Средновековна архитектура
Категорија:Архитектонски стилови
Категорија:Историја на архитектурата
Категорија:Романска архитектура
Категорија:Германски архитектонски стилови
Категорија:Средновековногерманска архитектура
Категорија:Отонова уметност
Категорија:Отонова архитектура
Зоран Маневиќ

**Зоран Маневиќ** (Скопје, 1937 ― 2019) ― еден од најистакнатите српски историчари на архитектурата. Објавил голем број книги од својата област и бил член на управниот одбор на списанието „*Архитектура и урбанизам*“ и претседател на Клубот на архитекти.

## Библиографија

* „*Михајло Митровиќ: Изложба на архитектурата*“ (1971)
* „*[[Милан Злоковиќ|Злоковиќев]] пат во модернизмот*“ (1976)
* „*Архитектура и политика: (1937–1941)*“ (1984)
* „*Архитектура на XX век*“ (1986)
* „*Градители*“ (1986)
* „*Традицијата и современото српско црковно градителство*“ (1995)
* „*Александар Ѓокиќ*“ (1995)
* „*Стојан Максимовиќ: Творештво*“ (2006)

## Наводи

Категорија:Родени во 1937 година
Категорија:Српски писатели
Категорија:Југословенски писатели
Категорија:Српска архитектура
Категорија:Југословенска архитектура
Категорија:Македонски Срби
Метафорична архитектура

**Метафоричката архитектура** ― архитектонско движење кое се развило во Европа во средината на 20 век.

Некои го сметаат за само аспект на послемодернизмот, додека други го сметаат за школа сама по себе и подоцнежен развој на експресионистичката архитектура.

Стилот се одликува со употреба на аналогија и метафора како главно вдаховение и директива за дизајн. Добро познати примери за ова може да се најдат во Палмската џамија на Универзитетот „Крал Сауд“ во Ријад од Басил Ал Бајати, врз основа на обликот на палма, Лотускиот храм во Њу Делхи, од Фариборз Сахба, врз основа на цвет на лотос, зградата на Центарот за летање на TWA во Њујорк, од Еро Саринен, инспирирана од обликот на птичјо крило, или Сиднејската опера, во Австралија, од Јерн Уцон што е изведена од едрата на бродови во пристаништето.

Одредени архитекти, исто така, се познати по тоа што ги користат метафорите како тема во текот на нивната работа, како што се Ле Корбизје и мотивот со отворена рака. Ова за него било знак за „мир и помирување. Отворено е за давање и отворено за примање.

Можеби најистакнатиот глас на Метафоричното архитектонско училиште во моментов е д-р Басил Ал Бајати чии дизајни се вдахнати од дрвја и растенија, полжави, китови, инсекти, дервиши, па дури и митови и книжевност. Тој е исто така основач на Меѓународната школа за метафорична архитектура во Малага, Шпанија.

## Метафорични архитекти

* Басил Ал Бајати
* Ле Корбизје
* Јерн Уцон
* Еро Саринен
* Фариборз Сахба

## Галерија

Податотека:The Palm Mosque at King Saud University, Riyadh by Dr. Basil Al Bayati.jpg|Палмска џамија на Универзитетот „Крал Сауд“, Ријад.
Податотека:Jfkairport.jpg|Центар за летање наTWA, Њујорк.
Податотека:Lotus Temple, Bahá'í Place Of Worship, Delhi, India (15110744273).jpg|Лотуски храм, Њу Делхи
Податотека:Sydney Opera House Sails.jpg|Сиднејска опера, Австралија
Податотека:Onion House Hawaii 19.jpg|Кромитчеста куќа, Хаваи


## Наводи

Категорија:Експресионистички архитекти
Категорија:Постмодерна архитектура
Категорија:Архитектонски стилови
Категорија:Архитектура
Категорија:Органска архитектура
Категорија:Архитектонски стилови од 21 век
Категорија:Архитектонски стилови од 20 век
Григориј Артинов

**Григориј Артинов** (; 1860, Нижин, провинција Чернигив, Руска империја - 9 декември 1919 година, Виница, УНР)&nbsp;- украински, архитект, градски архитект на Виница (1900 - 1919), градежен инженер, генерал-полковник на градежната комисија во служба на воениот оддел (до 1914 година).
Податотека:Court on Hrushevskoho street in Vinnytsya old.jpg|Окружен суд
Податотека: Gregory-Artynov-Girls-gymnasium.png|Министерска женска гимназија
Податотека: Water tower in Vinnytsya old.jpg|Водна кула
Податотека: Vinnytsia-1910s.jpg|Хотелот Савој, изграден во 1912 година
Податотека:Vinnytsia-savoy-hotel.jpg|Хотелот Савој, изграден во 1912 година
Податотека: Vinnitsa-Theatre.png|Драмски театар Виница
Податотека: St Voskresensky Vinn 2011 G1.jpg|Црквата на Воскресението Христово (Виница)
Податотека:Brusilov house Vinnytsia 2.jpg|Домот на генералот Брусилов (Виница)


## Врски

* Місто. Архітектор Артинов&nbsp;— творець обличчя Вінниці
* Архітектура Григорія Артинова
* Перелік об'єктів архітектора Г. Артинова у Вінниці // Блог архітектора Денисової Л. М.&nbsp;— 2011.&nbsp;— 16 лютого.
* https://web.archive.org/web/20140107185034/http://denysova.vn.ua/artynova/artinova/arhitektor-artynov.htmlДенисова, Л. М. Архітектор Артинов // Блог архітектора Денисової Л. М.&nbsp;— 2011.&nbsp;— 9 лютого.
* Звезда Григория Артынова, первого Винницкого Городского Архитектора / С. Царенко, Е. Солейко.&nbsp;— Винница: Нова Книга, 2012.&nbsp;— 320 с.

Категорија:Украински архитекти
Категорија:Украински инженери
Категорија:Врски за Wayback од предлошката „Семарх“
Категорија:Починати во 1919 година
Категорија:Починати на 9 декември
Категорија:Родени во 1860 година
Суперкуп на Македонија (ракомет) 2022

**Суперкупот на Македонија 2022** — 5. издание на Суперкупот на Македонија во ракомет. Натпреварот бил одигран во Спортскиот центар Билјанини извори во Охрид, на 11 септември 2022 година. Еурофарм Пелистер по втор пат ја освоил титулата победувајќи го Вардар 1961.

## Место на одржување



## Учесници

## Натпревар



## Поврзано
* Македонска ракометна Супер лига (мажи) 2021/22
* Куп на Македонија 2022

## Наводи

## Надворешни врски
* Официјално мрежно место на Ракометната Федерација на Македонија

Категорија:Спортот во Македонија во 2022 година
2022
Стенфорд Дор школа за одржливост (Станфордов универзитет)

**Стенфорд Дор школата за одржливост** () е академска единица насочена кон изучување на климатските промени и одржливоста при Стенфордовиот универзитет во Стенфорд, Калифорнија, САД. Школата започна со работа на 1ви септември, 2022 година и претставува една од најголемите школи во САД поврзани со проучувањето на климатските промени.

Прв декан на школата е Арун Маџумдар. Нејзиното основање беше овозможено со донации од Џон и Ен Дор (според кои школата е именувана), Џери Јанг и Акико Јамазаки и Дејвид и Анџела Фило. Донацијата од Џон и Ен Дор во вредност од 1,1 милијарди американски долари е втората најголема донација кон академска институција во САД. Стенфорд Дор школата за одржливост има добиено и неколку донации од компании кои работат со фосилни горива што предизвика револт меѓу студентите и професорите.

## Наводи

Категорија:Стенфордов универзитет
Категорија:Универзитети во Калифорнија
Категорија:Климатски промени
СБ го затвора кругот

**„СБ го затвора кругот“** (српски: *СБ затвара круг*) — југословенски филм од 1974 година во режија на Миомир Стаменковиќ, кој е автор и на сценариото, заедно со Драган Марковиќ и со Душан Перковиќ. Главните улоги ги играат: Слободан Димитријевиќ, Душица Жегарац, Драгомир Фелба и Раде Марковиќ.

## Синопсис
Еден странски шпионски центар организира акција со која треба да се изврши диверзија врз објектот кој има големо значење за југословенското стопанство. Југословенската служба за безбедност вложува напори и успева да ја спречи акцијата...

## Наводи

Категорија:Српски филмови
Категорија:Југословенски филмови
Категорија:Филмови на српски јазик
Категорија:Филмови на српскохрватски јазик
Категорија:Филмови од 1974 година
Категорија:Филмови на Центар ФРЗ
Категорија:Филмови на Миомир Стаменковиќ
Категорија:Филмови со Слободан Димитријевиќ
Категорија:Филмови со Драгомир Фелба
Категорија:Филмови со Душица Жегарац
Категорија:Филмови со Раде Марковиќ
Петар Трајков

Петар Трајков е македонски автор и колумнист. Роден во Струмица во 1976. Завршил правен факултет во Скопје. Автор е на романот Орбело, книгата Последното Оттуѓување, Монографија Богориди, романите Дојрански Договор и Тарафот. Автор е на драмскиот наратив на играно-документарниот филм ,,Последниот македонски пророк". Пишувал колумни за македонски и странски магазини како неделниците Дело, Глас, Манифест, Le monde diplomatique.                                                                        

Наводи:
Список на знаменосци за Азербејџан на Олимписките игри

Ова е список на **знаменосци кои ја претставувале [[Азербејџан]] на [[Олимписките игри]].**

Знаменосците го носат државното знаме на нивната држава на церемонијата на отворање на Олимписките игри.

## Поврзано
*Азербејџан на Олимписките игри

## Наводи

Категорија:Азербејџан на Олимписките игри
Знаменосци
Voices (Скопје)

***Voices***, познато и како ***VOICES***, ― месечно списание на три јазици со седиште во Скопје, Македонија. Станува збор за проект на невладината организација Волонтерски Центар Скопје. Објавува статии на англиски, македонски и албански јазик.

Списанието е целосно уредено од доброволци, од координација на состаноци до дизајнирање на списанието, преку пишување написи и други дела. Месните доброволци и млади луѓе од целиот свет, исто така, придонесуваат за списанието со пишување написи и/или преведување на истите.

*Voices* е издавано од декември 2006 година и има 179 изданија согласно август 2022, од кои 27 се во печатена верзија. До 2013 година имало по едно печатено издание годишно; а сега е печатено три до четири пати годишно.

## Цели
Списанието *VOICES* има за цел да обезбеди повеќе можности за младите луѓе за да можат да стекнат искуство за работа во некој меѓународен состав луѓе, да откриваат други земји и култури, да промовираат волонтерство и да научат повеќе за пишување, уредување и дизајнирање списание, но и за неформални образовни програми и активно младинско вклучување.

## Мисија
*Voices* е насочен на вклучување на младите луѓе во општеството и исто така да им даде платформа слободно да се изразат, да го споделат своето мислење и да ги интегрираат во составот на *Voices*. 

## Пишување/списание
Списанието *VOICES* е секогаш отворено за нови статии и писатели; луѓето можат да пишуваат за која било тема освен говор на омраза и политика. Списанието *VOICES* секој месец има околу 12 статии на различни теми. Темите кои често се наоѓаат во магазинот *VOICES* се:

* Култура
* Еразмус+
* Интервју
* Музика
* Мислење
* Поезија
* Новинарство
* Наука
* Спорт
* Приказна

Од сите овие теми, трите најчести се (без редослед):

* Еразмус+
* Новинарство
* Мислење

## Поткаст ''VOICES to Hear''
*Voices* доаѓаат во многу врсти и облици. Почнувајќи од октомври 2021 година, составот на *VOICES* започнал да прави и поткасти на англиски. Во епизодите се вклучени различни теми. Премин од „Sexual education“ и „TikTok as a tool for artistic expression“ до „Happily n’ever after“ и „Why the f*** people trash?“, што претставува како поткастот е широко распространет со различни теми. Поткастите се достапни на Spotify и на Google Podcasts под наслов „*VOICES to Hear*“.

## Наводи

## Надворешни врски

* Службена страница на VCS
* Службена страница на ''VOICES''
* Дигитална верзија на ''VOICES''
* Службен профил на Инстаграм на ''VOICES''
Категорија:Списанија објавени во Македонија
Категорија:Списанија на англиски јазик
Категорија:Списанија на македонски јазик
Категорија:Списанија на албански јазик
Список на цркви на Антарктикот

Постојат голем број „Антарктички цркви“, вклучувајќи ги и црквите Христијански цркви на Антарктик и оние што биле изградени јужно од Антарктичка Конвергенција. Според 6-тиот член од Антарктичкиот договор, Антарктикот политички се дефинира како сите копнени и ледени гребени јужно од 60-та паралела, додека најблиската природна граница е Конвергенција на Антарктикот.

На самиот Антарктик има осум цркви, со уште две сместени јужно од Антарктичка Конвергенција. Шестте цркви кои им проповедаат на научниците на Антарктикот. Најјужниот од овие верски објекти е Параклисот на Пресвета Богородица од Снегови, а Католичка капела издлабена од мразот што ја опкружува Базата Белграно II, во Бертраб Нунатак.Внатре во Католичката ледена капела на Антарктикот, најјужната црква во светот.  Овие објекти најчесто ги користат и приврзаниците на другите светски религии. Капелата на снеговите исто така е домаќин на богослужби за други верски групи како што се Светците од подоцнежните денови, Баха и будизмот.

## Цркви
Овој список ги каталогизира црквите и другите верски објекти изградени јужно од 60-та паралела.

## Антарктичките цркви не на Антарктикот

Овој список ги каталогизира црквите и другите верски објекти изградени јужно од Антарктичка Конвергенција, но северно од 60-та паралела.

## Карта

## Наводи


Категорија:Списоци на цркви
Цркви
Крма (храна)

**Крма** — прасловенски, сесловенски и старомакедонски збор ***кръмъ***  што значи „храна“. Првично значел храна воопшто, и пијалак, а подоцна се користел само за сточна храна.

## Употреба
Како глагол: крми (стока). Изведени зборови: крмак, крмнак, крмен.

*Отсега на свињите им се два крма.*

*Детелината е добра крмна храна.*

*На слаба паша и крма, кравите даваат водникаво млеко.*

## Наводи

Категорија:Храна
Категорија:Лингвистика
Новолазаревскаја станица

**Новолазаревскаја станица  ** () е руска порано Советска, истражувачка станица на Антарктикот. Станицата се наоѓа во Оаза Ширмахер, Земја на Кралицата Мод, 75&nbsp;км од брегот на Антарктикот, од кој е одделен со Лазаревата Ледена Плоча. Отворена е на 18 јануари 1961 година од 6-та советска експедиција на Антарктикот. Максималната летна популација е 70.

Новолазаревскаја има воздушна патека (ICAO:AT17) која опслужува и летови поврзани со истражување и комерцијални летови. Во 2010 година ГЛОНАСС диференцијална референтна станица започна да работи во Новолазаревскаја. Референтната станица, исто така, обезбедува Интернет за персоналот на Новолазаревскаја.

Новолазаревскаја е  источно од индиската истражувачка станица Maitri (истражувачка станица)Маитри.

## Climate

## Ново писта

Тоа е сина ледена писта, сместена на  подалеку, управувана од Antarctic Logistics Centre International (ALCI) и служи на станицата и Maitri.

## Исто така
* Список на истражувачки станици на Антарктикот
* Список на теренски кампови на Антарктикот
* Список на аеродроми во Антарктикот
* Советска антарктичка експедиција
* Леонид Рогозов

## Наводи

## Литература
* книга|часть=8.3 Станция Новолазаревская|автор = Саватюгин Л. М., М. А. Преображенская|заглавие = Российские исследования в Антарктике|том=1 : (Первая—Двадцатая советская антарктическая экспедиция)|место=СПб.|издательство=Гидрометеоиздат|год=1999| страницы=106—112|isbn=5-286-01265-5|ref=Саватюгин, Преображенская
## Надворешни врски
* Official website Arctic and Antarctic Research Institute
* AARI Novolazarevskaya Station 
* GLONASS reference station was built in Novolazarevskaya Station
*  • Antarctic facilities 
*  • Antarctic facilities map

Категорија:Антарктички станици
Категорија:Русија на Антарктикот
Категорија:Советски Сојуз и Антарктик
Категорија:Брег на Принцезата Астрид
Масакр во Зеленич

**Масакр во Зеленич (1904)** ― андартски колеж извршен во село Зеленич, Леринско, на 13 ноември 1904 година. 

Околу 60 до 100-тина андарти во екот на свадбената прослава на свештеникот Георгија го нападнале селото во знак на одмазда затоа што егзархиските верници се откажале од јурисдикцијата на Цариградската патријаршија. Биле ликвидирани 13 мажи, жени и деца. Крвавата Зеленичка свадба, е едно од дотогаш најголемите злосторства што ги извршиле грчките андарти во Македонија.

## Наводи

## Надворешни врски
Крвавата свадба во Неволјани - Леринско (Октомври 1905 година)
Наполеон ги преминува Алпите

**Наполеон ги преминува Алпите** (француски: *Bonaparte franchissant le Grand-Saint-Bernard*, т.е. *„Наполеон го преминува превојот Гран-Сен-Бернар“* ) — позната слика масло на платно насликана во 1801 година од тогаш најголемиот и највлијателен неокласичен сликар, Жак-Луј Давид. Оваа слика е нарачана од Карло IV Шпански, а во времето кога Жак-Луј Давид сликал, тој бил најважниот сликар во Франција. Откако ја испратил Француската револуција, го следел Наполеон, воодушевен од неговото зрачење херојство. Имено, Наполеон тогаш имал само 28 години и веќе бил почитуван генерал кој веќе двапати ги победил Австријците во Италија за само пет години. Иако Наполеон одбил да позира за сликата, тој му ја испратил на сликарот својата униформа што ја носел во Битката кај Маренго. Тој, исто така, ја изразил својата желба да биде насликан „смирен на хировит пастув“ наместо да биде прикажан со извадена сабја како што предложил Давид. Во духот на неговото сликарство, Давид го насликал крајно идеализирано.
[врска=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4d/Napoleon at the Great St. Bernard - Jacques-Louis David - Google Cultural Institute.jpg/220px-Napoleon at the Great St. Bernard - Jacques-Louis David - Google Cultural Institute.jpg|лево|мини|<center> Верзија со црвена наметка во [Австриска галерија „Белведере“|австриската галерија Белведере]]
Наполеон е претставен како романтичен херој на потпрен коњ обвиен во огнена пелерина. Во реалноста тој патувал на магаре облечен во неугледен сив капут. Иако е целосно неокласично по јачината на линиите, оваа слика има барокна драматична дијагонална композиција, што создава романтичен впечаток. Дијагоналната композиција го претпоставува моментот кога Наполеон ѝ наредил на својата војска да напредува преку падината, но на сликата тој гледа во нас набљудувачите како да нè кани да го следиме. Во исклучителната пропагандна слика што била создадена, Наполеон се поврзува со Ханибал и Карло Велики, кои исто така ги преминале Алпите со својата војска, ласкајќи му на Наполеон, Давид ги изгравирал имињата на овие тројца војсководци на камен во левиот агол на сликата. Оваа оригинална слика со жолта наметка Наполеон дал да се умножи многу пати со различна боја на наметката (Австриска галерија Белведере, Музеј на историја на уметност во Виена, итн.). Кога Наполеон бил свргнат од власт во 1814 година, Давид се преселил во Брисел, каде што починал во 1825 година.

## Наводи

## Надворешни врски

* Dominique-Vivant Denon, *Vivant Denon, Directeur des musées sous le Consulat et l’Empire, Correspondance, 2 vol.*, Réunion des Musées nationaux, Paris, 1999.

Категорија:Уметнички слики од 1800-тите
Категорија:Слики од Жак-Луј Давид
Категорија:Слики во Уметничкоисторискиот музеј во Виена
Алексеј Зографски

**Алексеј Зографски** ― преродбеник и општественик. 

Роден во селото Рајчица, Дебарско. Се школувал во Зографскиот манастир, каде и го добил презимето Зографски. Во шеесетите години на 19 век, долго време учителствувал во Западната црковно-училишна општина во Велес. Познати се неговите беседи (слова) што ги држел во чест на одбележувањето на празникот на словенските просветители Св.Кирил и Методиј Солунски и на нивните ученици и следбеници Св.Климент и Наум Охридски, што во Велес најсвечено почнал да се одбележува од 1867 година.

## Наводи

Категорија:Македонски преродбеници
Категорија:Македонски просветари
Категорија:Македонски општественици
Категорија:Македонски преселници во Софија
Категорија:Рајчица
Зора (весник)

**Зора** ― весник, орган на Окружниот одбор на НОФ за Леринско.

Излегувал еднаш месечно во мал формат, на шапилограф, двојазично (на македонски и грчки). Го уредувала редакција. Главен уредник бил Димитар Велаков.

## Наводи

Категорија:Македонски весници
Категорија:Македонија во НОБ
Категорија:Егејска Македонија
Јован Зонара

**Јован Зонара (12 век)** ― византиски хроничар, извор за македонската историја во 10 и 11 век.

Заземал високи служби на византискиот двор. Подоцна се повлекол во манастир, каде што врз основа на постари автори, го напишал делото „*Светска хроника“*, во кое се опишани настаните од создавањето на светот до 1118 година. Дава драгоцени податоци за Самоиловото Царство и за востанијата на Петар Делјан и на Ѓорѓи Војтех.

## Наводи

## Надворешни врски

* Corpus Scriptorum Historiae Byzantinae: *Ioannes Zonaras*. Immanuel Bekker ed. грчки текст со превод на латински. , , 
* Editio princeps: *Ioannis Zonarae Monachi, qui olim Byzantii Magnus Drungarius excubiaru[m] seu Biglae, & protosecretarius fuit, compendium Historiarum : in tres Tomos distinctum*. 3 vols., грчки текст со превод на латински. Oporinus, Basel 1557. vol.1, vol. 2, vol.3 (Bavarian State Library)

Категорија:Јован Зонара
Категорија:Македонија во средниот век
Категорија:Родени во непозната година
Категорија:Византиски историчари
Категорија:Византиски теолози
Андромаха го оплакува Хектора

***Андромаха го оплакува Хектора*** — слика масло на платно од 1783 година на Жак-Луј Давид. Делото прикажува слика од Илијадата на *[[Илијада|Хомер]]*, на која е прикажана Андромаха, тешена од нејзиниот син, Астијанакс, како тагува за нејзиниот сопруг Хектор, кој е убиен од Ахил. Оваа слика, претставена на 23 август 1783 година, му донела избор на Давид во Кралската академија во 1784 година.

## Наводи

Категорија:Уметнички слики од 1780-тите
Категорија:Слики од Жак-Луј Давид
Категорија:Слики во Лувр од француски уметници
Зрак (весник)

**Зрак** ― весник на Деветтата македонска бригада. Од него е сочуван само бројот 4, датиран на февруари 1945 година. Бил публикуван на македонски јазик. 

## Наводи

Категорија:Македонски весници
Категорија:Македонија во НОБ