Генетска историја на Јужна Африка

**Генетската историја на Јужна Африка** ја опфаќа генетската историја на луѓето од Западна Африка. Сахара служела како регионален премин и место на живеење за луѓето во Африка за време на различни фази  и периоди низ историјата на Африка.

## Архаична човечка ДНК
Архаичните особини пронајдени во човечки фосили во Западна Африка (на пр., фосилите на Ихо Елеру, кои датираат од 13.000 пред сегашноста може да бидат доказ за доцна опстојување на раните современи луѓе. Додека денисовското и неандерталското потекло кај неафриканците надвор од Африка се посигурни, архаичното човечко потекло кај Африканците е помалку сигурно и е премногу рано за со сигурност да се утврди.

## Античка ДНК

Тројца ловци-собирачи од подоцнежното камено доба носеле античка ДНК слична на ловците-собирачи кои зборуваат којсански. Пред миграцијата на Банту во регионот, како што е потврдено од древната ДНК од Боцвана, сточарите од Источна Африка мигрирале во Јужна Африка. Од четворица земјоделци од Банту од железното време со западно африканско потекло, двајца претходни земјоделци носеле античка ДНК слична на народите Цонга и Венда и двајцата подоцнежни земјоделци носеле античка ДНК слична на народот Нгуни; ова укажува дека имало различни движења на народи во севкупната миграција на Банту, што резултирало со зголемена интеракција и мешање помеѓу народите што зборуваат банту и народите што зборуваат којсански.

### Боцвана

Во Нкома, во Боцвана, поединец, кој датира од раното железно време (900 п.с.), ја поседувал хаплогрупата L2a1f.

Во Таукоме, во Боцвана, поединец, датиран во раното железно време (1100 п.н.е.), носел хаплогрупи E1b1a1 (E-M2, E-Z1123) и L0d3b1.

Во Ксаро, во Боцвана, имало две лица, датирани од раното железно време (1400 п.н.е.); едната ги носела хаплогрупите E1b1a1a1c1a и L3e1a2, а другата ги носела хаплогрупите E1b1b1b2b (E-M293, E-CTS10880) и L0k1a2.

### Малави
#### Фингира

Во карпестото засолниште Фингира, во Малави, поединец, датиран помеѓу 6179 и 2341 година п.с., носел хаплогрупи B2 и L0d1.

Во Фингира, во Малави, поединец, кој се проценува дека датира помеѓу 6175 п.с. и 5913 п.с., носеше хаплогрупи BT и L0d1b2b.

Во Фингира, во Малави, поединец, кој се проценува дека датира помеѓу 6177 п.с. и 5923 п.с., носел хаплогрупи BT и L0d1c.

Во Фингира, во Малави, поединец, кој се проценува дека датира помеѓу 2676 п.с. и 2330 п.с., ја носел хаплогрупата L0f.

#### Ченчерере

Во Ченчерере, во Малави, поединец, кој се проценува дека датира помеѓу 5400 п.с. и 4800 п.с., ја носел хаплогрупата L0k2.

Во Ченчерере, во Малави, поединец, кој се проценува дека датира помеѓу 5293 п.с. и 4979 п.с., ја носел хаплогрупата L0k1.

#### Хора

Во засолништето за карпи Хора 1, во Малави, поединец, датиран помеѓу 16.897 п.с. и 15.827 година п.с., носел хаплогрупи B2b и L5b.

Во карпестото засолниште Хора 1, во Малави, поединец, датиран помеѓу 16.424 п.с. и 14.029 п.с., носел хаплогрупи B2b1a2~ и L0d3/L0d3b.

Во Хора, во Малави, поединец, кој се проценува дека датира помеѓу 10.000 п.с. и 5.000 п.с., носел хаплогрупи БТ и Л0к2.

Во Хора, во Малави, поединец, кој се проценува дека датира помеѓу 8173 п.с. и 7957 п.с., ја носел хаплогрупата L0a2.
### Јужна Африка

Во Донсајд, во Јужна Африка, поединец, кој се проценува дека датира помеѓу 2296 п.с. и 1910 п.с., ја носел хаплогрупата L0d2.

Во замокот Шампањ, во Јужна Африка, поединец, кој се проценува дека датира помеѓу 448 п.с. и 282 п.с., ја носел хаплогрупата L0d2a1a.

Во пештерата Еланд, во Јужна Африка, поединец, кој се проценува дека датира помеѓу 533 п.с. и 453 п.с., ја носел хаплогрупата L3e3b1.

Во Мфонгоси, во Јужна Африка, поединец, кој се проценува дека датира помеѓу 448 п.с. и 308 п.с., ја носел хаплогрупата L3e1b2.

Во Њукасл, во Јужна Африка, поединец, кој се проценува дека датира помеѓу 508 п.с. и 327 п.с., ја носел хаплогрупата L3e2b1a2.

Во Света Елена, во Јужна Африка, поединец, кој се проценува дека датира помеѓу 2241 п.с. и 1965 година п.с., носел хаплогрупи A1b1b2a и L0d2c1.

Во карпестото засолниште Фараоскоп, во Јужна Африка, поединец, кој се проценува дека датира помеѓу 2017 година п.с. и 1748 година п.с., носел хаплогрупи A1b1b2a и L0d1b2b1b.

Во Кастилберг, во Јужна Африка, поединец, кој се проценува дека датира помеѓу 1282 п.с. и 1069 п.с., ја носел хаплогрупата L0d1a1a.

Во засолништето Валкранс, во Јужна Африка, поединец, кој се проценува до 200 п.с., е претежно поврзан со говорителите на Хојсан, делумно поврзан (15% - 32%) со источноафриканците и носи хаплогрупи L0d3b1.

#### Залив Балито

Во заливот Балито, Јужна Африка, поединец, кој се проценува дека датира помеѓу 2149 п.с. и 1932 п.с. имал хаплогрупа.

Во заливот Балито, Јужна Африка, поединец, кој се проценува дека датира помеѓу 1986 година п.с. и 1831 п.с., носел хаплогрупи A1b1b2 и L0d2c1.

Во заливот Балито, Јужна Африка, Балито Бој, проценет на 1.980 ± 20 кал п.с., било откриено дека има Rickettsia felis.

### Замбија

Во карпестото засолниште Калемба, во Замбија, поединец, датиран помеѓу 5285 и 4975 п.н.е., ја носел хаплогрупата L0d1b2b.

## Y-хромозомска ДНК
Различни проучувања за Y хромозомот покажуваат дека народот Сан носи некои од најдивергентните (најстарите) човечки хаплогрупи на Y-хромозомот. Овие хаплогрупи се специфични подгрупи на хаплогрупите А и Б, двете најрани гранки на дрвото на човечкиот Y-хромозом.

## Митохондриска ДНК
Во 200.000 п.с., Африканците (на пр. Којсаните од Јужна Африка) кои ја носат хаплогрупата L0 се разликуваат од другите Африканци кои ја носат хаплогрупата L1'6, кои имаат тенденција да бидат северно од Јужна Африка. Помеѓу 130.000 п.с. и 75.000 п.с., модерноста на однесувањето се појавила меѓу јужноафриканците и се воспоставиле долгорочни интеракции помеѓу регионите на Јужна Африка и Источна Африка.

Проучувањето за митохондриската ДНК, исто така, обезбедуваат докази дека народот Сан носи високи фреквенции од најраните гранки на хаплогрупата во дрвото на човечката митохондриската ДНК. Оваа ДНК се наследува единствено од мајката. Најдивергентната (најстарата) митохондриската ДНК хаплогрупа, L0d, е идентификувана на нејзините највисоки фреквенции во јужноафриканските групи.

## Автосомна ДНК
Од регионот на Кенија и Танзанија до Јужна Африка, источните Африканци кои зборуваат банту-јазици претставуваат генетска линија од север кон југ; дополнително, од источна Африка до јужна Африка, доказите за генетска хомогеност укажуваат на сериски основоположник и настани за мешање што се случиле помеѓу Африканците што зборуваат банту и другите африкански популации до времето кога миграцијата на Банту се протегала во Јужна Африка.

Хен и неговите соработници (2011) откриле дека ǂКомани Сан, како и народите Сандави и Хаџа од Танзанија, биле генетски најразновидните од сите живи луѓе кои биле проучувани. Овој висок степен на генетска разновидност укажува на потеклото на анатомски современи луѓе.

## Медицинска ДНК
Меѓу античката ДНК од тројца ловци-собирачи кои споделуваат генетска сличност со народот Сани и четворица земјоделци од железното време, нивните SNP покажале дека тие имаат варијанти за отпорност против болеста на спиење и Plasmodium vivax. Конкретно, двајца од четворица земјоделци од железното доба имале варијанти за отпорност против болест на спиењето и тројца од четворица земјоделци од железното време носеле негативни варијанти на Дафи за отпор против маларија. За разлика од земјоделците од железното време, меѓу ловците-собирачи поврзани со Сан, шестгодишно момче можеби починало од шистозомијаза.  Во Боцвана, маж, кој датира од 1400 година пред нашата ера, можеби ја носел негативната варијанта на Дафи за отпор против маларија.

Геномите на Африканците кои вообичаено се подложуваат на адаптација се регулаторна ДНК, а многу случаи на адаптација пронајдени кај Африканците се однесуваат на исхраната, физиологијата и еволутивните притисоци од патогени. Низ цела Потсахарска Африка, генетска адаптација (на пр., rs334 мутација, Дафиевата крвна група, зголемени стапки на дефицит на G6PD, српеста анемија) на маларија била пронајдена кај Потсахарските Африканци, која можеби првично се развила во 7300 п.с. Потсахарските Африканци имаат повеќе од 90% од генотипот Дафи-нула. Во регионот на пустината Калахари во Африка, различни можни генетски адаптации (на пример, адипонектин, индекс на телесна маса, метаболизам) биле пронајдени кај народот ǂКомани. Потсахарските Африканци имаат повеќе од 90% од генотипот Дафи-нул.  Во Јужна Африка, генетската адаптација (на пример, rs28647531 на хромозомот 4q22) и силната подложност на туберкулоза е пронајдена кај обоените.

## Наводи

Категорија:Човечка популациона генетика
Јужна Африка
Категорија:Генетска генеалогија