open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Dianthus stenopetalus

***Dianthus stenopetalus*** — вид каранфил опишан од Август Хајнрих Рудолф Гризебах. Тој припаѓа на родот Carnation и семејството Caryophyllaceae. 

## Опис и распространетост
Повеќегодишно растение, кое достигнува висина до 40 см. Стеблото е четириаглесто, со ситни брадавички и рапава површина. Базалните листови се тесно линејни, широки до 0,5 мм, најчесто преклопени, додека стеблените се плоснати; лисните ракавци се до 10 пати подолги од нивната ширина. Цветовите се собрани во мали збиени топчести соцветија со многу цветови; двете најнадворешни брактеи се кожести, елиптични и нагло стеснети во тенок осил подолг од нив. Има четири чашкини лушпи кои се елиптични или тесно елиптични, со ципест раб, белузлави во основата, набрани и темнокафеави во горниот дел, нагло стеснети во тенок осил долг 4-5 мм, странично расперен. Чашката е гола, долга 5-8 мм, широка 2-3 мм, пурпурна, често надуена и со големи запци; запците се долги 2,5-3 мм, во основата широки 1 мм, со 3-7 жили, постепено зашилени на врвот, со ципест раб и куси цилии. Венечните ливчиња се пурпурни, малку подолги од чашката; ламината е долга до 3 мм, широка 1,5 мм и најчесто со два запчиња на врвот. 

Се среќава на високопланински пасишта до 2200 м, на силикатна подлога и подлабоки почви. Познато е за Пелистер.

## Галерија

Податотека:Dianthus Stenopetalus 02 - Flora Exsiccata Macedonica.jpg|Хербариумски примерок на Dianthus Stenopetalus
Податотека:Dianthus Stenopetalus 03 - Flora Exsiccata Macedonica.jpg|Хербариумски примерок на Dianthus Stenopetalus
Податотека:Dianthus Stenopetalus 04 - Flora Exsiccata Macedonica.jpg|Хербариумски примерок на Dianthus Stenopetalus


## Наводи




## Надворешни врски

Категорија:Каранфил
Категорија:Флора на Македонија
Мултимедијален центар „Мала станица“

**„Мала станица“** — мултимедијален центар во склоп на Националната галерија на Македонија и претставува всушност  анимирање и ставање во функција на т.н. „индустриско наследство“, кое што според референтните меѓународни документи и упатства претставува специфична категорија на културното наследство кон кое треба да се има и одреден режим на однесување и специфичен однос при неговото користење.

Активирањето како мултимедијален центар започна во 1994 година кога биле реализирани неколку културни настани и проекти. Тоа е времето на иницијативите за „приватен театар”, кога во просторот на „Мала станица” била промовирана идејата за „културен центар”. Во периодот од 1994-1996 година, во објектот биле реализирани и неколку меѓународни проекти на ИООМ Центарот за современи уметности.

Во 2003 година, Министерството за култура ја презема обврската да го заврши објектот како мултимедијален центар при Националната галерија на Македонија. Објектот бил свечено отворен на 3 ноември 2005 година.

Новите зафати за ентериерно уредување и функционална адаптација на просторот се изведени според високи стандарди за галериско работење, со акцентирање на повеќенаменската функционалност на објектот. Сегашните 2.000 м2 на Мултимедијалниот центар „Мала станица” овозмо­жуваат реализација на висококвалитетни музејско-галериски содржини и комплексни мултимедијални проекти.

Историски гледано, објектот кој што популарно е познат како „Мала станица” е дел од поновата историја на изградбата на Скопје, поточно, потекнува од пе­ри­одот меѓу двете светски војни. Како дел од акцијата за изградба, са­на­ција и обнова на одредени железнички станици и други објекти за потребите на железницата, во 1922 година била доградена „теснолинејката“ која од станицата „Горно Скопје”, попозната како „Ма­ла станица”, преку населбата Ѓорче Петров, требало да ја овозможи врската на Скопје со Охрид и Струга. Заради потребите за непречено функционирање на „Мала станица”, во тој период ќе бидат изградени и бројни придружни објекти: алатници, магацински простори и сл., во функција на нејзино непречено одржување. Еден од тие објекти е и објектот што денес е познат како „Мала станица”, изграден 1924 година, кој што претставува еден од последните такви објекти во овој дел на Скопје.

Во периодот по 1945 година, во овој објект биле сместени воени со­држини на тогашната ЈНА, кои што заради нивната природа, ќе го тргнат објектот од вниманието на јавноста во еден подолг временски период. По распадот на СФРЈ и повлекувањето на ЈНА, објектот бил отстапен и наменет за реализација на културни содржини, иако во периодот од 1991 година наваму, во отсуство на конкретни инвестициски зафати, објектот не бил ставен во целосна градежна и архитектонска кондиција за да овозможи негово претворање во соодветен „културен центар” кој ќе промовира и афирмира културни содржини во градот.
Маргарет Мид

**Маргарет Мид** (16 декември 1901 година, Филаделфија, Пенсилванија, САД — 15 ноември 1978 година, Њујорк) — американски културен антрополог, истакната писателка и говорник во 1960-тите и 1970-тите години. Дипломирала на Бернардскиот колеџ во Њујорк Сити, а магистрирала и докторирала на Колумбискиот универзитет. Мид била претседател на Американското здружение за унапредување на науката во 1975 година.

Таа ги популаризирала концептите на антропологијата во модерната американска и западна култура, а воедно била и истакната како академски антрополог. Нејзините извештаи за ставовите кон сексот во традиционалните култури во Јужниот Пацифик и Југоисточна Азија ја обликувале сексуалната револуција од 1960-тите.

## Биографија
Маргарет Мид била родена во Филаделфија. Нејзиниот татко бил професор на Вартонскиот факултет за бизнис, на Пенсилванскиот универзитет, а нејзината мајка била социолог која работела со италијански имигранти. По една година студирање на Индијанскиот универзитет (1919), таа се префрлила на Бернардскиот колеџ во Њујорк, каде што дипломирала во 1923 г. каде следната година магистрирала. Нејзините научни ставови и ставови биле во голема мера под влијание на Рут Бенедикт и Франц Боас. Во 1925 година, таа заминала на теренско истражување во Полинезија, во Самоа, каде што собрала голема количина материјал за процесот на социјализација на децата и адолесцентите во самоанското општество.

По враќањето од Полинезија во 1926 година, таа започнала да работи како кустос во Американскиот музеј за природна историја во Њујорк. Во 1929 г. таа ја одбранила својата докторска теза на Универзитетот Колумбија.

## Истражувачки интереси
Таа се занимавала со проучување на односите меѓу различни возрасни групи во традиционалните општества (како папуанските и самоанските), како и во современите општества, со особен фокус на појавата на генерациски јаз. Дополнително, ја истражувала детската психологија од перспектива на т.н. етнопсихологија.

Во нејзиното дело „Растење во Самоа“ (1928), таа заклучила дека нема конфликт или тешкотии во социјализацијата помеѓу постарите генерации и адолесцентите во традиционалното општество.

Маргарет Мид, исто така, идентификувала три главни типа на размена на знаење помеѓу возрасни и деца:

* Постфигуративно – пренесување на знаење од возрасни на деца;
* Кофигуративно – пренесување на знаење на деца и возрасни, главно преку нивните врсници;
* Префигуративно – пренесување на знаење од деца на возрасни.

## Цитати

* Никогаш не се сомневајте дека мала група промислени, посветени луѓе можат да го променат светот. Низ историјата, тоа секогаш било доволно.

## Наводи

## Надворешни врски

* 
Категорија:Американски писатели
Категорија:Американски антрополози
Категорија:Луѓе од Филаделфија
Категорија:CS1-одржување: излишен текст: список на автори
Категорија:CS1-одржување: повеќе имиња: список на автори
Категорија:Починати во 1978 година
Категорија:Родени во 1901 година
Чола (историски град)

**Чола** била древна покраина, како и нејзин главен град, сместена на западниот брег на Каспиското Море во Топракгала () археолошко наоѓалиште Дербент.

## Имиња и значење
Неколку византиски, ерменски и сириски автори го запишале името на покраината во своите ракописи. 

Најчесто од тие имиња е **Чор** познат од Агатангел, Мојсеј од Хорене, Егише, Лазар Парпеци, Ананија од Ширак, Мовсес Дашкуранци и Себеос.  

Сите други егзоними се варијанти на ерменските. Пример грчка варијанта на ова име, **Цур** () го користеле византиски автори како Прокопиј. Помалку користени варијанти биле Хоруцон () или Цон од Менандер и Зуар () 

Грузискиот автор Јакоб Цуртавели од 5 век  го именува градот како **Чора** во неговото *„Мачеништво на Светата кралица Шушаник“*. Исламски автори како Табари и Ибн Хордадбе го нарекуваат градот **Сул** (), друго изведено од ерменската верзија. 

Домородниот ендоним се чини дека е од кавкаско потекло, **Čoˁ** (кавкаски албански : ). Иако некои автори понудиле и ирански извор со значење сродно на „тесна клисура“.

## Идентификација со Дербент
Првите истражувачи кои го изедначиле Чола со Дербент биле Николај Кузнецов и Јозеф Маркварт во 19-ти и 20-ти век. Некои говорници на североисточен кавкаски јазик сè уште го нарекуваат Дербент поблиску до овој збор, сите значат „ѕид“.

## Историја
Чола се наоѓала во покраините на кнежевството Маскут, каде што Свети Григориј бил маченички погубен во 4 век. Претежно била населена со веројатно кавкаски говорник чилб (), често се поистоветува со Силвите во *Природонаучната работа* на Плиниј. 

Подоцна бил вклучен во Кавкаска Албанија во 448 година од страна на Вахаган III и служел како центар на Црквата на Кавкаска Албанија до 552 година, кога католикосот Абас го префрлил седиштето во Партав (денешна Берда, Азербејџан). Постамент пронајден во црковниот комплекс Мингачевир од 558 година, се однесува на градот како седиште на епископија. 

Поглаварот на Црквата официјално бил наречен *Католикос на Албанија, Лупенија и Чола*. Градот бил ограбен од Бори Шад во 627 година, а заземен од Хузајфа ибн ал-Јаман во 654 година. Градот имал значително христијанско население кога го посетил епископот Израел, амбасадор на Албанија во Алп Илуетјуер во   681–682 година. Арапите подоцна го преименувале Чола во Баб-ал-Абваб и станал центар на емират во 869 година.

## Наводи


Категорија:Поранешни градови во Русија
Категорија:Поранешни градови
Луис Едвард Андерсон

**Луис Едвард Андерсон** (16 јуни 1912 - 1 февруари 2007) —американски ботаничар посветен на проучување на мововите и експерт за северноамериканската бриофлора.

## Ран живот
Андерсон бил роден во земјоделско семејство во рурална област во Бејтсвил, Мисисипи. Своето образование го започнал во мало училиште кое прво одделение го одржувало само секоја втора година, па затоа започнал на 5-годишна возраст и бил повеќе или помалку воодушевен кога наставниците му ја препознале интелегенцијата, па затоа го напуштил средното училиште на 15 години и дипломирал на Мисисипскиот државен универзитет со научна диплома на само 19 години. Постдипломските студии по ботаника ги изучувал на Дјуксиот универзитет и магистрирал во 1933 година. Тука Андерсон се заинтересирал за мововите додека студирал кај Хуго Леандер Бломквист. На 22-годишна возраст, докторирал на Пенсилванскиот универзитет.

## Кариера
Во 1936 година, Андерсон бил примен на факултетот за ботаника на  Дјуксиот универзитет за да се специјализира во цитологија, и му била доделена одговорност за курирање на хербариумот за мов. Потоа, истражувањето на Андерсон почнало да се префрла од клеточна цитологија кон екологијата и класификацијата на мововите. Тој, со помош на неговата колешка Рут Марџери Адомс, го изградил првиот општ курс по ботаника во институцијата.

Во текот на неговата кариера, на Андерсон му помагала сопругата Пет, која ја запознал додека таа била студентка по нега на Дјуксиот универзитет. Тие се венчале во 1941 година и откако имале 5 деца помеѓу 1942 и 1947 година, таа го придружувала на неговите екскурзии, означувајќи топографски карти со места за собирање и управувајќи со пакети со примероци.

За време на Втората светска војна, Андерсон зел отсуство од Дјук за да служи во морнарицата и бил разузнавачки офицер од февруари до септември 1945 година. Тој бил награден со Бронзена ѕвезда и бил отпуштен од чин како поручник-командант.

Андерсон често соработувал со Хауард А. Крам, а во 1981 година, двајцата објавиле двотомна флора за мововите од источна Северна Америка. Заедно со Крам го уредувале научното списание  „*Мовови од Северна Америка“*. Андерсон продолжил да го проширува хербариумот за бриофити во Дјук и помогнал во развојот на постдипломска програма по бриологија. Се пензионирал од Дјук во 1982 година.

## Наследство
Родот мов *[[Bryoandersonia]]* го добил името по него од Харолд Е. Робинсон. Некои видови, вклучувајќи го и *[[Bryocrumia andersonii]]*, исто така го носат неговото име.

Во 1998 година, бриофитниот хербариум на Дјуксиот универзитет официјално бил именуван како бриофитски хербариум за Л. Е. Андерсон. Содржи приближно 260.000 примероци.

## Наводи

Категорија:Апсолвенти на Пенсилванискиот универзитет
Категорија:Починати во 2007 година
Категорија:Родени во 1912 година
Категорија:Ботаничари со авторски кратенки
Категорија:Американски ботаничари
Категорија:Бриолози
Скопски каранфил

***Dianthus skopjensis*** — вид каранфил опишан од Кирил Мицевски. *Dianthus skopjensis* припаѓа на родот Carnation и семејството Caryophyllaceae.

## Опис и распространетост

Повеќегодишно растение. Стеблото е вертикално, високо до 60 см, четириаглесто, густо покриено со распрснати куси влакна. Листовите имаат густи расперени влакна; базалните листови се линејни, плоскати, долги до 15 см, широки 2–4 мм, со 3–5 жилки. Стеблените листови се линејни, со многу жилки и најчесто покуси од интернодиумите. Лисните ракавци се долги 18–20 мм. Цветовите се собрани во топчести соцветија; обвивните лушпи се кожести, 'рѓести, елиптични или обратно јајцевидни, по рабовите набрани, голи, нагло преминуваат во долг осил кој стигнува до врвот на чашката или ја надминува. Има четири чашкини лушпи, напола покуси од чашката, кожести, обратно јајцевидни, 'рѓести, голи, по рабовите набрани, нагло преминуваат во кус осил долг (1,5) 2 (2,5) мм. Чашката е долга 9,5–12 мм, широка 2,5–3 мм, темно пурпурна, речиси црна, гола. Ламината на венечните ливчиња е пурпурна, долга 4 мм, широка 4,5 мм, во основата влакнеста, неправилно назабена.

Расте по тревести места, брдски пасишта и камењари на варовничка подлога. Единствено познато наоѓалиште е околината на Скопје – над с. Нова Брезница, кај местото Козјак над реката Треска.

## Наводи




Категорија:Каранфил
Категорија:Флора на Македонија
Категорија:Ендемска флора на Македонија
Проектот Очајнички обид (филм)

***Проектот Очајнички обид*** () — американски научнофантастичен авантуристички филм од 2026 г., произведен и режиран од Фил Лорд и Кристофер Милер, а напишан од Дру Годард. Филмот е заснован на истоимениот роман од 2021 г. на Енди Вир. Главните улоги ги толкуваат Рајан Гослинг (кој е и продуцент заедно со Вир), Зандра Хилер, Џејмс Ортиз и Лајонел Бојс. Приказната го следи Рајленд Грејс, човек што се буди на меѓуѕвездено вселенско летало без никакви спомени за тоа како стигнал таму.

Филмот премиерно бил прикажан во Лондон на 9 март 2026 г., во САД бил објавен од страна на Amazon MGM Studios на 20 март 2026 г., а во Македонија бил објавен на 19 март истата година. Филмот добил потврдни одзиви и заработил 164 милиони долари, станувајќи осмиот филм со најголема заработка во 2026 г.

## Содржина
Училишниот професор Рајленд Грејс се буди на меѓуѕвездено вселенско летало, на 12 светлосни години од Сонцето. Постепено му се враќаат спомените и сфаќа дека тој е единствениот преживеан член на екипажот на бродот испратен кон ѕвездата Тау Кит. Претставник е на програмата „Очајнички обид“, чија цел е да го спаси светот од уништување. Космичката „бактерија“ наречена „Астрофаг“ ги заразува ѕвездите и не им дозволува да зрачат енергија. Луѓето откриле дека сите набљудувани ѕвезди во галаксијата се под влијание на оваа бактерија, освен една, па затоа организираат експедиција до неа. Целата надеж на човештвото е во рацете на Рајленд. По патот кон целта, тој се среќава со претставник на вонземјанска цивилизација од ѕвездениот систем 40 Еридан, кој страда од истата неволја. Земјанинот му го дава прекарот Роки, па двајцата заедно мораат да ја исполнат целта на експедицијата.

## Улоги

|-
| Рајан Гослинг || Рајленд Грејс
|-
| Зандра Хилер || Ева Страт
|-
| Џејмс Ортиз || Роки
|-
| Лајонел Бојс || Карл
|-
| Кен Лунг || Јао Ли Џе
|-
| Милана Вајнтруб || Олесја Иљухина
|-
| Прија Кансара || Мери (глас)
|-
| Лиз Кингсман || Ени Шапиро
|-
| Мија Сотерију || д-р Браун
|-
| Орион Ли || д-р Ли
|-
|}

## Наводи

## Надворешни врски
* 

Категорија:Американски филмови
Категорија:Филмови на англиски јазик
Категорија:Филмови од 2026 година
Категорија:Американски научнофантастични филмови
Категорија:Американски 3D-филмови
Категорија:Филмови со Рајан Гослинг
Категорија:Американски научнофантастични авантуристички филмови
Dianthus superbus

мини|''Dianthus superbus''
***Dianthus superbus*** или **влакнест каранфил** — вид каранфил од родот Carnation и семејството Caryophyllaceae.

## Опис и распространетост

Тоа е тревесто повеќегодишно растение со стебло кое често е полегнато и разгрането, од кое се издигнуваат цветни гранчиња. Расте до 80 см височина. Листовите се зелени до сивкасто зелени, тенки, долги до 8 см. Цветовите имаат сладок мирис и дијаметар од 3–5 см, собрани во ретко метличесто соцветие. Нивната боја варира од розева до виолетова со зеленкаста основа. Се развиваат во разгранети соцветија на врвот од стеблата од рано до доцно лето.

Чашкините лушпи 2–4, долги една четвртина до една третина од чашката, црвеникави, обратно јајцевидни, на врвот нагло преминуваат во кус зелен осил долг 1–2 мм, кој е 3–4 пати покус од лушпата. Чашката е долга 15–31 мм, широка 3–6 мм, цилиндрична, пурпурноцрвена. Чашкините запци долги 6–7 мм, во основата широки до 2 мм, по рабовите белузлави и со ситни влакненца.

Расте на планински голини со ниски грмушки, околу 2000 м надморска височина, на силикатна подлога.

## Варијабилност
Постојат шест подвидови:

* *Dianthus superbus* subsp. **superbus**. Ламината на венчето околу 21 мм; влакната на ламината светли. Не се среќава во Македонија.
* *Dianthus superbus* subsp. **autumnalis**  — Југозападна Франција.
* *Dianthus superbus* subsp. **sylvestris** — Германија.
* *Dianthus superbus* subsp. **alpestris** Kablík. ex Čelak. (син. *D. s* . subsp. *speciosus* ). — Алпи, Карпати, Шар Планина, на големи надморски височини. Пократки стебла; посиви лисја; големи цветови. Ламината на венчето околу 31 мм; влакната во основата пурпурни. Ретко растение. Во Македонија познато само на Шар Планина – над Елак.
* *Dianthus superbus* subsp. **stenocalyx** (Trautv. ex Juz.) — Јужна Русија, Украина.
* *Dianthus superbus* subsp. **longicalycinus** (Maxim.) — Јапонија. Се нарекува и   .

Претставува единствениот извор на храна за големиот молец *Coleophora musculella* .

## Галерија

Податотека:Dianthus Superbus subsp. speciosus.jpg|Хербариумски примерок на Dianthus Superbus subsp. speciosus.jpg
Податотека:Dianthus Superbus subsp. speciosus 02 - Flora Exsiccata Macedonica (crop).jpg|Хербариумски примерок на Dianthus Superbus subsp. speciosus.jpg


## Наводи

Категорија:Каранфил
Категорија:Статии со текст на јапонски
Категорија:Флора на Македонија
Проектот Очајнички обид

***Проектот Очајнички обид*** () — тежок научнофантастичен роман од 2021 г. на американскиот писател Енди Вир. Дејството се врти околу училишниот професор и поранешен биолог Рајленд Грејс, кој се буди на вселенско летало со изразена амнезија.

*Проектот Очајнички обид* добил во целост потврдни одзиви и бил финалист за наградата „Хјуго“ за најдобар роман во 2022 г. Скратената верзија на аудиокнигата ја читал Реј Портер и ја освоила наградата „Audie“ за аудиокнига на годината во 2022 г.

Книгата била адаптирана во истоимен филм со Рајан Гослинг и Зандра Хилер во главните улоги, по сценарио на Дру Годард (негова втора адаптација на дело од Енди Вир) и во режија на Фил Лорд и Кристофер Милер. Филмот започнал со прикажување во кината на 20 март 2026 г.

Заклучно со 22 март 2026 г., книгата се наоѓа на списокот на бестселери на The N''ew York Times'' веќе 40 последователни недели.

## Објава
*Проектот Очајнички обид* бил објавен на 4 мај 2021 г. од страна на издавачката куќа Ballantine Books. Аудиокнигата, чиј наратор е Реј Портер, користи мелодични звучни ефекти во заднина секогаш кога зборува „Роки“.

## Наводи

## Надворешни врски
* https://galactanet.com/eridian/eridian.docx

Категорија:Романи од 2021 година
Билар

**Билар** или **Билјарск** (; ) бил средновековен град во Волшка Бугарија и нејзин втор главен град пред монголската инвазија на Волшка Бугарија. 

Се наоѓал на левиот брег од реката Мал Черемшан во Алексеевскиот округ на Татарстан, а неговата поранешна локација е 50км од денешно село со истото име и 150км од Казањ.

## Историја
Градот е основан околу 10 век од домородното племе Билар од Волшка Бугарија. Во руските хроники, познат е и како „Голем град“ (), бидејќи се вели дека неговото население броело повеќе од 100.000 жители.

Билар бил еден од главните трговски центри во Средна Волга, а наизменично со него и Нур-Сувар, кој служел како главен град на Волшка Бугарија во 12-ти и 13-ти век. 

Во 1236 година, градот бил ограбен од војската на Бату хан, а подоцна градот бил обновен, но никогаш не ја вратил својата поранешна големина и моќ. Урнатините на градот (скоро 8км) биле истражени од Ричков, Татишчев, Каликов и Кучин.

Билар бил главен град на Волга-Кама-Бугарија од 10 век па се до почетокот на 13 век. Исто така, бил еден од најголемите градови во средновековна Евроазија. Пропаста на градот во 1236 година резултирала со губење на неговата монументална архитектура.

Во 1654 година, во близина на местото Билар, била основана руска гранична тврдина наречена Билар.

Билар Поинт на Островот Ливингстон на Јужните Шетландски Острови, Антарктик е именувана по Билар.

## Во популарната култура
Билар бил дом на фиктивна советска воздухопловна база во романот „*Фајерфокс*“ на Крег Томас и во последователниот филм, за измислениот авион МиГ-31 Фајерфокс украден од пилотот на воздухопловните сили на САД, Мичел Гант. Всушност, Билар нема аеродром, а најблискиот аеродром со целосна услуга е во Казанњ, Татарстан во Русија, 98 км северозападно од Билар.

## Значајни луѓе

* Александар Арбузов (1877–1968), хемичар

## Галерија

Податотека:Wikiexpedition_to_Bilyar_15.jpg|алт=Bilyar Historical Archeological Museum| Историски археолошки музеј Билар
Податотека:Wikiexpedition_to_Bilyar_23.jpg|алт=A piece of Bilyar mill| Парче од мелницата Билар
Податотека:Wikiexpedition_to_Bilyar_14.jpg|алт=Old Bilyar map| Стара карта на Билар
Податотека:Wikiexpedition_to_Bilyar_10.jpg|алт=Old pots from ancient Bilyar| Стари садови од античкиот Билар


## Поврзано

* Бугари
* Стара Велика Бугарија

## Наводи

## Литература

* Фајаз Шарипович Хузин | БИЛЈАР - БУГАРСКИ ГОЛЕМИ ГРАД ( Издавач „Заман“ Република Татарстан ). Руски (Хузин Фајаз Шариповичь | Биляр - Великий Город Болгарский ( Издательство «Заман» Республика Татарстан ))

## Надворешни врски

* Локацијата на Билар
* Каде исчезна Волшка Бугарија?
* 50-годишнина од археолошката експедиција Билар: резултати и проблеми од истражувањето на Големиот град
Категорија:Волшка Бугарија
Категорија:Историја на Татарстан
Категорија:Координати на Википодатоците
Категорија:Поранешни градови
Гамсутл

**Гамсутл** (; ) е напуштен град во Гунибскиот округ во Дагестан, Русија, кој се наоѓа на планината Гамсутлмер на околу 1.400 метри надморска височина.

## Историја
„Гамсутл“ на аварски јазик значи „во подножјето на тврдината на ханот“.

Точната старост на селото е непозната, но се смета за едно од најстарите населби во Дагестан кое е старо од 2.000 до 5.000 години. Во својот најголем подем, селото се состоело од 300 куќи со до 3.000 жители. 

Во 20 век селото имало продавници, пошта и болница, а кон крајот на 1950-тите, луѓето почнале да го напуштаат селото и бројот на жители почнал да паѓа и во 1970 година останале 200, а веќе во 2002 година 17 жители. 

Во 2015 година, починал последниот жител на селото, Абдулжалил Абдулжалилов кој  се нарекол градоначалник и станал доста познат по серија телевизиски извештаи. 

Сега Гамсутл е ненаселен и го посетуваат само туристи.

## Наводи

Категорија:Градови во Дагестан
Категорија:Поранешни градови во Русија
Категорија:Поранешни градови
Баланџар

мини|400x400пкс|Карта што ги прикажува главните варангиски трговски патишта од 8-ми до 11-ти век, со Баланџар по должината на трговскиот пат преку Волга (во црвена боја).
**Баланџар** (на  ; *Барањар*, *Беленџер*, *Беленџер*, *Булунџар*) бил и претставувал средновековен град сместен во регионот на Северен Кавказ, помеѓу градовите Дербент и Самандар најверојатно на долниот тек на реката Сулак. 

Процветал помеѓу седмиот и десеттиот век, а легендарниот основач на Баланџар, според персиските и курдските хроничари Ибн ал-Факих и Абу ал-Фида, се викал Баланџар ибн Јафет.

## Историја
Помеѓу 630 и 640 година Баланџар бил главен град на Држава Баранџар, а некои научници претпоставуваат дека името потекнува од турскиот корен „Бала“ со значење „Велик“ и од племето „Енџар“

Со остатокот од Баранџарските домени градот станал дел одХазарскиот Хаганат околу 650 година, а до почетокот на 720-тите години, Баланџар служел како главен град на Хазарска држава. За време на Првата арапско-хазарска војна во 650-тите години, Муслимананската војска под водство на Абдур-Рахман ибн Рабија била поразена надвор од градот во Битката кај Баланџар.

Околу 722 или 723 година војниците на Омејадскиот Калифат под водство на Ал-Џара ибн Абдала ги преминале Кавкаските Планини и го нападнале Баланџар, а жителите на Баланџар се обиделе да го одбранат својот град со врзување на 3.000 запрешни коли и нивно кружење околу клучната тврдина на висок терен, но биле поразени во нападот. Арапите масакрирале голем дел од населението на градот; преживеаните избегале во други градови, вклучувајќи го и Самандар при што победниците, го ограбиле градот.

Градот бил повторно изграден по војната, но главниот град на Хазарија бил сменет и преместен во Самандар, а подоцна во Атил, но сепак, Баланџар продолжил да биде град од големо значење во рамките на Хаганатот, а по падот на Хазарија, Баланџар изгубил голем дел од својата важност и постојано опаѓал сè додека не исчезнал од записите околу 1100 година.

Точната локација на Баланџар сè уште не е прецизно утврдена, а Советскиот археолог Михаил Артамонов првично го сместил Баланџар на местото на современиот дагестански град Бујнакск, но кога подоцна биле пронајдени урнатините на град јужно од Махачкала, тој ги идентификувал како оние на Баланџар.

## Литература

* 
* Dunlop, Douglas Morton (1997). „Balanjar„. *Encyclopaedia Judaica* (CD-ROM Edition Version 1.0). Ed. Cecil Roth. Keter Publishing House. ISBN&nbsp;
Категорија:Уништени градови
Категорија:Дагестан
Категорија:Поранешни градови
Категорија:Поранешни градови во Русија
Стара Река (Бабина)

**Стара Река** — река во Македонија, сместена на североисточната падина на Баба Планина.

## Извор

Извира на падините на Баба Планина.

## Тек

Реката поминува низ селата Орехово и Буково и се влева од десната страна во Кристоворска Река.

## Галерија


Податотека:Стара Река во близина на Буково 2.jpg|Реката во близина на селото
Податотека:Стара Река во близина на Буково.jpg|Реката во близина на селото
Податотека:Стара Река низ Буково 2.jpg|Реката низ селото
Податотека:Мост во Буково.jpg|Мост на реката во Буково


## Поврзано
* Буково
* Црна Река

## Надворешни врски

Категорија:Буково
Категорија:Орехово
Категорија:Реки во Македонија
Жукотин

**Жукотин** (; ; ), бил средновековен град од Волшка Бугарија во текот на 10-тиот до 15-тиот век од нашата ера и се наоѓал на десниот брег на реката Кама, во близина на современиот град Чистопол.

Во периодот од 10 до 13 век претставувал еден од најважните центри за трговија со крзно во Волшка Бугарија. Градот бил главен град на војводството Цукатав, но во 1236 година, Цукатав бил уништен од трупите на Бату хан за време на монголската инвазија на Волшка Бугарија, а по руските пиратски напади во 14 и 15 век, моќта на градот опаднала и откако бил ограбен од Јуриј Звенигородски во 1414 година, бил напуштен, а урнатините се наоѓаат во близина на современото село Данауровка.

## Етимологија
Името на древниот болгарски град Џукетау (Җүкәтау) потекнува од два татарски збора: „јука“ што значи липа и „тау“ што значи планина. Така, од татарскиот јазик, Џукетау се преведува како „Липова Планина“.

Втората верзија е дека името е изведено од татарските зборови: „јуке“ што значи стрмна (голема, висока) и „тау“ што значи планина, што се преведува како „стрмна планина“.
Категорија:Волшка Бугарија
Категорија:Историја на Татарстан
Категорија:Поранешни градови во Ру
Категорија:Поранешни градови
Чорни Јар, Астраханска Област

**Чорни Јар** (на  во превод *црн гребен*) — рурална населба (*[[село]])* и воедно административно средиште на Чернојарскиот Округ во Астраханската Област, Русија, сместен на издигнатиот десен брег на реката Волга со население од 7.779 жители според последниот попис од 2010 година.

Основана е како тврдина на левиот брег на Волга во 1627 година, а 7 години подоцна во 1634 година била преместена на спротивниот брег.  Во 1785 година, била назначена за ујездски град. *[[Станица (Козаци)|Станицата]]* Чернојарска порано била важен центар на астраханската козачка војска. Во 1925 година, статусот му бил намален на рурална населба. 

## Наводи

## Надворешни врски
* Веб-страница на Чорни Јар

Категорија:Населени места основани во 1627 година
Категорија:CS1 со писмо на руски (ru)
Категорија:Статии со извори на руски (ru)
Категорија:Координати на Википодатоците
Категорија:Поранешни градови во Русија
Категорија:Поранешни градови
Чимги-Тура

мини|''Тумен'' (Чимги-Тура) на картата на Сигисмунд фон Херберштајн, објавена во 1549 година
**Чимги-Тура** или **Чинги-Тура** () бил средновековен град од 12 до 16 век, сместен во Западен Сибир. По руското освојување, бил повторно основан како Тјумењ.

## Име
Зборот „тура“ (тора) на сибирски значи „град“, „тврдина“.

## Историја
Според рускиот историчар Хади Атласи, населбата била основана од Тајбуга, која потоа била наречена Чинкидин во чест на Џингис-хан, а населбата подоцна еволуирала во Чимги-тура.

Тоа бил главен град на Сибирскиот канат до почетокот на 16 век, кога неговиот владетел Кан Мухамед одлучил да не остане во Чимги-Тура и избрал нов главен град наречен Кашлик, сместен на Иртиш.

Откако козачкиот атаман Јермак Тимофеевич го освоил Сибирскиот ханат во 1580-тите, градот Чимги-Тура бил напуштен или запален. Во 1586 година, во близина била изградена руската тврдина Тјумењ. 

Современ Тјумењ, еден од центрите на руската нафтена индустрија, се наоѓа на местото каде што некогаш се наоѓал Чимги-Тура.

## Наводи

Категорија:Географија на Тјумењската област
Категорија:Поранешни градови
Категорија:Поранешни градови во Русија
Иске Казан

**Иске Казан** (*Стар Казан)* бил град од Волшка Бугарија од XIII-XVI век, сместен на брегот на реката Казанка во *Казанскиот арт* или *Заказање*, во денешна Република Татарстан во Руската Федерација.

Во татарската литература од 18 век, се вели дека Иске Казан бил основан од браќата *Алтинбек и* Ѓалимбек за време на монголската инвазија на Волшка Бугарија.

Во 13-14 век, градот бил еден од политичките и економските центри на *казанската уметност,* но по нападите на руските војски во 1376 и 1399 година, важноста на градот опаднала, а во 1535 година, протераниот крал Џангалски хан живеел во градот, каде што веројатно починал. Во 1552 година, Иске Казан бил разурнат од руските трупи.

Денес, урнатините на *Урис Урмати* и *Камај* се урнатините на Иске Казан.

Категорија:Поранешни градови во Русија
Категорија:Поранешни градови
Хазаран

**Хазаран** бил град во Хазарското кралство кој се наоѓал на источниот брег на долниот тек на реката Волга и бил поврзан со Атил со помош на понтонски мост.

Хазаран подоцна бил населен првенствено од муслимани и имал бројни џамии, минариња и медреси. Тој бил жив трговски центар и лесно достапен со брод од Каспиското Море и реката Волга, а многу од неговите жители биле занаетчии, рибари и трговци. 

Водачот на градот бил муслимански службеник познат како Хаз чија титула во арапските извори понекогаш е везир.

## Наводи

Категорија:Поранешни градови
Кепи

**Кепи** или **Чепи** (старогрчки: Κῆποι, руски: Кепы) бил античка хеленска колонија сместена на Таманскиот Полуостров на три километри источно од Фанагорија, во денешен Краснодарски крај во Русија. Колонијата била основана од Милејците во 6 век п.н.е. Во хеленистичкиот период и била контролирана од кралевите на Керчки Проток, кои (според Есхин) му подариле место наречено „Градините“ на Гилон, дедото на Демостен. Градот го достигнал својот врв во 1 век од нашата ера, но Хуните и Готите ставиле крај на неговиот просперитет во 4 век. 

Советските ископувања, започнати во 1957 година, донеле богати наоди, вклучувајќи мермерна статуа на грчка божица („Афродита од Таман“). Повеќе од 400 погребувања биле истражени во Кепој во 1960-тите и 1970-тите години; Остатокот од локацијата е потопен од Азовското Море.

## Поврзано

* Список на антички грчки градови

## Литература

* Сокольский Н. И., Кепы, в сб.: Античный город (Москва, 1963).
Категорија:Населени места основани во 6 век п.н.е.
Категорија:Поранешни градови
Категорија:Поранешни градови во Русија
Корчева

**Корчева** () бил град сместен во централна Русија, на територијата на современиот округ Конаковски, во Тверската област, на реката Волга, со население од неколку илјади луѓе. 

Првпат се споменува во 1540-тите години како село, а добил статус на град дури во 1781 година по наредба на царицата Катерина II и бил административен центар на Корчевскиот ујезд, еден од ујездите на Тверскиот вицекралство, а подоцна од 1803 година на Тверската губернија. 

Градот бил просперитетен сè додека не бил заобиколен од железницата во втората половина на деветнаесеттиот век.

Бидејќи резервоарот Иванково и Московскиот канал биле изградени за време на сталинистичкиот развој на Советскиот Сојуз, но во 1936 година градот бил напуштен и уништен, а поголемиот дел од населбата бил потопен под водите на резервоарот во 1937 година. 

Поголемиот дел од населението било преселено во блискиот град Конаково и сè уште може да се најде единствената преживеана куќа (која му припаѓала на трговецот Рождественски), гробишта и темели на урнатата црква Казанскаја на непрактичен брег на резервоарот.

## Значајни граѓани

* Владимир Минорски (1877–1966), ориенталист
* Вадим Љовшин (1896–1969), физичар

## Галерија

Податотека:Дом_купцов_Рождественских_-_panoramio.jpg|алт=Rozhdestvensky house| Куќата на Рождественски
Податотека:Корчева.jpeg|алт=Dumsky Lane in Korcheva by nurse Anna Zhdanova, 1910| Думски Лејн во Корчева од медицинската сестра Ана Жданова, 1910 година
Податотека:Korcheva_1855.jpg|алт=1855 plan of the town| План на градот од 1855 година


## Поврзано

* Молога

## Наводи

Категорија:Географија на Тверската област
Категорија:Статии со извори на руски (ru)
Категорија:Координати на Википодатоците
Категорија:Поранешни градови
Валандовски чинар

**Валандовски чинар** — платан во градот Валандово прогласен за природна реткост под името „Платаново стебло – Платан, во центарот на Општина Валандово“. Со природната реткост управува Општината Валандово, а во име на општината, градоначалникот на Општина Валандово..

## Местоположба
Валандовскиот чинар се наоѓа во средиштето на градот Валандово, во урбана зона. Стеблото е опфатено со ниско шестаголно парапетче високо 15 см. На 5 м од чинарот се наоѓа стара руинирана куќа, а во неговата непосредна близина се наоѓаат и неколку кафулиња, стоматолошка ординација и црквата „Рождество на Пресвета Богородица“.

## Опис
Крошната на платанот е силно разгранета со пет главни и дебели гранки со пречник и до 0,7 м. Самото дрво е високо 21,0 м, деблото е високо 3,0 м, а висината на крошната е 18 м. Обликот на крошната е широко заоблен, полутопчест. Обемот на крошната е 86,9 м, а ширината мерена кон:  
* Север 12,5 м 
* Исток 13,7 м 
* Југ 10,9 м 
* Запад 13,1 м

Во основа кореновиот врат на деблото има обем од 7,0 м, пречник на кореновиот врат 2,2 м, обемот на градна височина е 5,5 м, пречник на градна височина 1,75 м.

Кората по деблото е со ситно испукани многуаголни плочки со големина од 2 до 3 см. Гранките се мазни до слабо лушпести со зеленосива боја, маскирно прошарани.

## Проценка на староста
Официјални податоци за староста на овој чинар не постојат. 

За утврдување на староста (возраста) на чинарот, при изработката на „Елаборатот за ревалоризација на Платаново стебло (Platanus orientalis L.) во Центар Валандово, Општина Валандово“, во 2021 година, се користела методата на вадење извртоци од стеблото со Преслеров сврдел и броење на годовите, па староста на чинарот била проценета на приближно 647 години.

## Состојба на чинарот
На чинарот има појава на суви гранки. По деблото и гранките нема појава на ситни карпофори (габи), и не е забележена појава на платанов молец (алохтон инсект) кој во последниве години прави големи штети (некроза на листовите) по платановите стебла во некои делови на Македонија. 

Нема други позначајни оштетувања од абиотски и биотски чинители. 

Поради фактот што ова дрво се наоѓа во средиштето на градот, истото е подложено на повеќе влијанија на урбанизација. Деблото е опфатено со метална стега на кое се прикачени рефлектори. Под самото стебло се поставени контејнери за отпад, па целиот простор околу дрвото изгледа несреден.

## Наводи

Категорија:Поединечни дрва
Категорија:Чинари
Категорија:Валандово
Категорија:Природни реткости во Македонија
Категорија:Флора на Македонија
Восход 2

**Восход 2** () била советска посадна мисија во март 1965. Вселенското летало Восход 3КД од серијата Восток, со двајца членови на екипажот, Павел Бељаев и Алексеј Леонов, било опремено со надувлива воздушна комора. Оваа мисија означи уште еден значаен чекор во вселенските истражувања кога Алексеј Леонов стана првиот човек кој го напушти леталото во специјално вселенско одело и изврши 12-минутна прошетка во отворената вселена.

## Наводи

Категорија:Вселенски летала пуштени во 1965 година
Коливан, Алтајски крај

**Коливан** () е рурална населба, село во Куринскиот округ сместен во Алтајскиот крај, Русија, на падините на Коливанскиот планински масив.

Коливан е основан во првата половина на 18 век, поради изградба на фабрика за топење бакар и сребро која работела до 1799 година, а почнувајќи од 1786 година, таканаречената „полирачка мелница“ (фабрика за полирање и лапидарство од 1802 година) произведувала декоративни предмети за кралскиот двор, како што се вазни, камини, столбови итн, а честопати ги користеле цртежите на сликарите Џакомо Кваренги, Андреј Воронихин, Карло Роси и други личности за да ги создадат своите луксузни предмети. 

Најдобрите дела на коливанските мајстори моментално се изложени во музејот Ермитаж во Санкт Петербург.

За време на советските години, наследникот на оваа фабрика, имено *Фабриката за сечење камен Ползунов* ( ) каде се обработувал јаспис, порфир, кварцит и мермер од научна и уметничка цел.
Категорија:Населени места основани во 1727 година
Категорија:Поранешни градови
Категорија:Поранешни градови во Русија
Степени на слобода

**Степени на слобода** — број на параметри на еден систем кои се движат (менуваат) независно еден од друг. На пример, точката на една рамнина има два степена на слобода за транслација: нејзините две координати; неинфинитезимален објект на рамнина може да има повеќе степени на слобода поврзан со неговата ориентација.

Во математиката, овој поим е формализиран како димензија на многуобразие или алгебарско многуобразие. Кога се употребува *степени на слобода* наместо *димензија*, ова обично значи дека многуобразието што го моделира системот е определено само имплицитно.
Погледајте:
* Степени на слобода (механика) — број на независни движења кои му се допуштени на едно тело или, во случај на механизам направен од неколку тела, број на можни независни релативни движења помеѓу деловите на механизмот
* Степени на слобода (физика) — поим кој ја објаснува зависноста од параметри, или димензиите на еден фазен простор
* Степени на слобода (статистика) — бројот на вредности во конечната пресметка на статистика кои слободно може да се разликуваат една од друга
* Проблем на степени на слобода — проблем со контролирањето на моторното движење со оглед на изобилните степени на слобода

## Поврзано
* Шест степени на слобода

## Наводи

Категорија:Димензија
Категорија:Статии за широки поими
Червонохород

мини|300x300пкс|Урнатините на замокот Червонохород.
**Червонохород** или **Червоне** (до 1970 година , порано , ), што значи „Црвен град“ (од бојата на земјата) — поранешен град во Залишчичкиот крај, Тернополската област во Украина, кој бил дел од општинскиот округ Нирков (Нирків).

Бил основан во 1434 година и бил седиште на повојат во Подолското војводство. Во текот на 19 век, Червонохород ослабел по важност, а неговото население било намалено на 500 до времето на Септемвриската инвазија на Полска (1939).

Локалниот замок бил изграден во почетокот на 17 век како седиште на семејството магнат Данилович. Принцот Понински го стекнал урнатиот замок од Хабсбурзите во 1778 година и го срушил. Нова кнежевска резиденција била изградена за да ја замени. Принцот и неговото семејство биле погребани во семејниот гроб, кој се фалел со релјеф нарачан од Бертел Торвалдсен. Украинските националистички цивили за време на Втората светска војна го истребиле етничкото полско население и го отстраниле Червонохород од картата. Подоцна, Советите го демонтирале дворецот Понински-Лубомирски (освен двете кули) и на крајот го укинале локалитетот.

## Надворешни врски

## Наводи

Категорија:Уништени градови
Торческ

десно|мини|300x300пкс|Знак во градскиот парк Кахарлик во спомен на градот Торческ
**Торческ** (; ) — средновековен град, сместен помеѓу денешните села Олшаница и Шарки во Киевската област во централна Украина, во близина на Кахарлик.

Торческ првпат се споменува во хроника под 1093 година како центар на Торките (а подоцна и на Чорни Клобуки), кои се населиле по долината на реката Рос и им служеле на киевските кнезови. Во втората половина на 12 век, Торческ станал главен град на кнежевство, а неговите владетели биле назначувани од големите кнезови на Киев.

Торческ последен пат се споменува во хроника во 1234 година. Се чини дека градот бил уништен од монголските инвазии.

## Наводи

Категорија:Археолошки наоѓалишта во Украина
Категорија:Киевска Русија
Категорија:Статии со текст на украински
Категорија:Статии со краток опис
Марија Јосифова

**Марија Јосифова** ( во  — ) — учесник во НОВ на Македонија. 

## Животопис
Од декември 1941 година учествувала во НОД во селото. Собирала храна, облека и друго. Чувала илегалци. Кај неа бил сместен и складот на Велешкиот партизански одред и партиската техника. Честопати била ангажирана во префрлување на илегалци од едно на друго место. Окупаторот ја затворил, но наскоро била пуштена на слобода.  

## Наводи

Категорија:Учесници во НОБ
Категорија:Жени во НОБ
Миса Јосева

**Миса Тодева Јосева** ( во  —  во ) — учесник во НОВ на Македонија. 

## Животопис
Во текот на 1941 година била опфатена во младинската воспитна група, а во 1942 година била примена за член на СКОЈ. Учествувала
во растурањето на летоци и илегален материјал, собирала народна помош и изработувала топла облека за борците на НОВ в ПОМ. Во
јули 1943 година нејзината активност била откриена од бугарската полиција. Била затворена и одведена во Обласното полициско управление во Скопје, по 10 дена била ослободена и продолжила активно да работи во заднината. Во 1944 година била примена за член на КПМ.  

## Наводи

Категорија:Учесници во НОБ
Категорија:Жени во НОБ
Горица Јосифовска

**Горица Јосифовска** ( во  — ) — учесник во НОВ на Македонија. 

## Животопис
Таа била монополска работничка. Учествувала во НОД од есента 1941 година во Кавадарци како член на воспитна младинска група. Чувала илегалци, собирала народна помош. За член на СКОЈ била избрана во текот на 1942 година. Во април 1944 година била затворена и од скопскиот суд, како малолетна, била осудена па 6 месеци затвор. Со капитулацијата на Бугарија била ослободена и стапила во единиците на НОВ, била борец во Десеттата македонска ударна бригада.  

## Наводи

Категорија:Учесници во НОБ
Категорија:Жени во НОБ
Вера Јосифовска

**Вера Бошкова Георгиева Јосифовска** ( во  — ) — учесник во НОВ на Македонија. 

## Животопис
Окупацијата на земјата ја затекнала како ученичка во кавадаречката гимназија . Веднаш станала симпатизер на КПЈ и НОД. Од февруари 1942 година е член на СКОЈ. Зела учество во ширењето на комунистичка литература, растурањето летоци и друг илегален материјал. По задача на КПЈ и СКОЈ била ангажирана
како курир во разнесувањето на материјали и префрлувањето на илегалци меѓу организациите на Кавадарци и Неготино. Пренесувала пиcмa од Кавадарци во Гевгелија, Неготино, Велес. Учествувала и во размножувањето на материјали во
партиската техника во Кавадарци. Поради болест, во април 1944 година, заминала на лечење во Сурдулица и тука продолжила
активно да работи меѓу болните. Во септември 1944 година дошла во Скопје. По ослободувањето на градот, била приклучена кон скоевската организација во гимназијата и избрана за член на скоевскиот актив.  

## Наводи

Категорија:Учесници во НОБ
Категорија:Жени во НОБ
Грозда Јорданоска

**Грозда Никодиноска Јорданоска** ( во  — ) — учесник во НОВ на Македонија. 

## Животопис
Учествувала во заднината на НОД од јануари 1942 година. Чувала илегалци во својот дом и се грижела за нивната безбедност и исхрана и била ползувана како курир. Собирала оружје и муниција. Од септември 1943 година кај неа наминувале илегалци и партизани, кои ги снабдувала со храна и одржувала врска со партизанскиот одред. Собирала податоци за движењето на непријателот. Нејзината активност била откриена и била изложена на терор од балистите. Била бестрашна и во есента 1944 година работела во организирањето на АФЖ.  

## Наводи

Категорија:Учесници во НОБ
Категорија:Жени во НОБ
Милјана Јосифовска

**Милјана Жепчевска Јосифовска** ( во  — ) — учесник во НОВ на Македонија. 

## Животопис
Од јануари 1943 година учествувала во НОД во селото. Таа била постојана јавка и врска со илегалците и партиските работници на селата: Галичник, Беличица, Дебар, слободната територија во Дебарца и други. Преку јавката што ја чувала Милјана се предавал целиот собран материјал за потребите на партизанскиот одред од овој терен.  

## Наводи

Категорија:Учесници во НОБ
Категорија:Жени во НОБ
Љубица Јосифовска

**Љубица Златевска Јосифовска** ( во  — ?) — учесник во НОВ на Македонија. 

## Животопис
мини|Споменик во Кавадарци на местото на загинување на Киро Крстев и Димче Мирчев.
Почнувајќи од 1941 година, таа била симатизер на НОД, а во април 1942 година била примена за член нa СКОЈ. Растурала летоци, чувала илегалци и ги префрлувала од едно на друго место, и пренесувала илегален материјал. Раководела група на симпатизери со кои собирала народна помош. На 12 септември 1943 година, таа била затворена, но по еден месец ослободена. Нејзиниот дом и понатаму служел за илегално засолниште. Меѓутоа, на 6 април 1944 година, бугарската полиција ја блокирала нејзината куќа, во која, во тој момент престојувале илегалци. Во престрелката со полицијата, загинале илегалците Димче Мирчев и Киро Крстев, а Љубица била ранета, фатена од полицијата и судена од ВПС. Капитулацијата на Бугарија во септември 1944 година и донела ослободување, кога и се приклучила кон единиците на НОВ и ПОМ, како борец во Десеттата македонска ударна бригада.  

## Наводи

Категорија:Учесници во НОБ
Категорија:Жени во НОБ
Категорија:Затвореници во Бугарија
Нтсвенг

мини|300x300пкс|Нтсвенг околу 1928 година
мини|300x300пкс|Урнатините на кралските гробишта Баквена во Нтсвенг
**Нтсвенг** — село во Боцвана. Било главен град на племето Баквена додека било под власта на Сечеле I. Сечеле го изградил Нтсвенг на рид за одбранбени цели кога го преместил главниот град Баквена. Неговите урнатини се во денешното село Молепололе, а денес тоа е заштитено историско место од Националниот музеј и споменици.

## Наводи

## Дополнително читање

* 

## Надворешни врски

Категорија:Поранешни градови
Категорија:Уништени градови