Времеплов на Руската инвазија на Украина (24 февруари — 7 април 2022)

Оваа **временска рамка на Руската инвазија на Украина** го опфаќа периодот од 24 февруари 2022 година, кога Русија започнала воена инвазија на Украина, до 7 април 2022 година, кога борбите биле фокусирани подалеку од север и кон југ и исток на Украина.

Оваа временска линија е динамична и флуидна листа и како таква можеби никогаш нема да ги задоволува критериумите за комплетност. Ве молиме имајте предвид дека некои настани може да се откријат или целосно да се разберат само во ретроспектива.

## Февруари

### 24 февруари
Непосредно пред 04:00 часот по московско време (UTC+3) на 24 февруари, Путин објавил дека донел одлука да започне воена операција во Источна Украина. Во своето обраќање, Путин тврдел дека нема планови за окупација на украинска територија и дека го поддржува правото на народите на Украина на самоопределување. Путин, исто така, изјавил дека Русија бара „демилитаризација и денацификација“ на Украина — и ги повикал украинските служби да го положат оружјето и да одат во своите домови. По барањето на руското Министерство за одбрана, кое бара од единиците за контрола на летање на Украина да ги прекинат летовите, воздушниот простор над Украина бил ограничен на нецивилен воздушен сообраќај, при што целата област се сметала за активна зона на конфликт од страна на Агенција за Безбедност на Авијацијата на Европската Унија (EASA).

Само неколку минути по објавувањето на Путин, биле пријавени експлозии во Киев, Харков, Одеса и Донбас. Украинските власти известиле дека Русија извршила десант во Мариупол и Одеса и лансирала крстаречки и балистички ракети на аеродроми, воени штабови и воени складишта во Киев, Харков и Днипро. Воени возила влегле во Украина преку Сенкивка на местото каде Украина се среќава со Белорусија и Русија околу 6:48 часот по месно време. Руски војници навлегле во Украина и преку руско анектираниот Крим. Првичните планови на Кремљ биле првично со помош на артилерија и проектили да цели на командните и контролните центри, а потоа да испрати борбени авиони и хеликоптери за брзо да ја воспостави воздушната надмоќ. Центарот за поморски анализи соопштил дека Русија ќе се обиде да го опколи Киев и да ги обвие силите на Украина на исток, при што Центарот за стратешки и меѓународни студии утврдил три оски на напредување: од Белорусија на север, од Донецк на исток и од Крим на југ. Соединетите Американски Држави веруваат дека Русија има намера да ја обезглави владата на Украина и да стави своја.
мини|Последици од ракетниот напад врз областа Голошеевски во Киев
Според украинскиот државен министер Антон Херашченко веднаш по 06:30 UTC+2, руските сили извршиле инвазија преку копно во близина на градот Харков и големи амфибиски слетувања биле пријавени во градот Мариупол. Во 07:40, Би-би-си цитирале други извори велејќи дека војниците влегле во земјата и од Белорусија. Украинските гранични сили пријавиле напади на места во Луганск, Суми, Харков, Чернигов и Житомир, како и од Крим. Руското министерство за одбрана изјавило дека немале отпор од страна на украинските гранични сили. Украинското Министерство за внатрешни работи објавило дека руските сили ги зазеле селата Хородишче и Милове во Луганск. Украинскиот центар за стратешки комуникации и стратешка безбедност известил дека украинската армија го спречила нападот во близина на Шчастија (близу Луганск) и ја вратила контролата врз градот, при што од руска страна имало речиси 50 жртви.

Откако еден час била офлајн, веб-страницата на украинското Министерство за одбрана била обновена. Министерството тврдело дека соборило пет авиони и еден хеликоптер во Луганск. Непосредно пред 07:00 часот (UTC+2), претседателот Зеленски најавил воведување воена состојба во Украина. Подоцна и наредил на украинската армија да им „нанесе максимални загуби“ на освојувачите. Зеленски, исто така, објавил дека дипломатските односи со Русија се прекинати, кои стапуваат веднаш во сила. Руски проектили ја гаѓале украинската инфраструктура, вклучувајќи го и аеродромот Бориспил во Киев. Украина го затворила својот воздушен простор за цивилни летови.

Воена единица во Подилск била нападната од руските сили, при што загинале шестмина, а седум биле ранети. Уште 19 лица биле пријавени за исчезнати. Уште едно лице било убиено во градот Мариупол. Куќа во Чухуив била оштетена од руска артилерија; неговите станари биле повредени, а едно момче починало. Осумнаесет луѓе биле убиени од руско бомбардирање во селото Липецке (Одеска Област).

Во 10:00 часот (UTC+2), за време на брифингот на администрацијата на украинскиот претседател било објавено дека руските трупи ја нападнале Украина од север (длабочина до 5 километри). Се вели дека руските трупи биле активни во Харковската Област, Черниговската Област и во близина на Суми. Прес-службата на Зеленски, исто така, објавила дека Украина одбила напад во Волинската Област. Во 10:30 (UTC+2), украинското министерство за одбрана известило дека руските трупи во Черниговската Област биле запрени, голема битка во близина на Харков била во тек, а Мариупол и Шчастија биле целосно вратени назад. Било објавено дека биле уништени 6 руски авиони, 2 хеликоптери и десетици оклопни возила. Русија негирала дека изгубила авион или оклопни возила. Украинскиот врховен командант Валериј Залужњи објавил фотографии од 2 заробени руски војници велејќи дека се од рускиот 423-ти гардиски полк со моторни пушки Јамполски (воена единица 91701). Руските воздушни трупи го зазеле меѓународниот аеродром Антонов во Хостомел, предградие на Киев, откако рано утрото биле транспортирани со хеликоптери; Украинската контраофанзива за повторно заземање на аеродромот била започната подоцна во текот на денот. Бригадата за брз одговор на украинската национална гарда соопштила дека се борела на аеродромот, соборувајќи три од 34 руски хеликоптери.
мини|Сцени од Источна Украина за време на упадот <small>(Достапни се титлови на англиски јазик)</small>
Белорусија им дозволила на руските трупи да ја нападнат Украина од север. Во 11:00 часот (UTC+2), украинските граничари пријавиле пробивање на границата во Вилча (Киевска Област), а граничарите во Житомирската Област биле бомбардирани од руски ракетни фрлачи (најверојатно БМ-21 Град). Хеликоптер без ознаки, наводно, ја бомбардирал позицијата на граничарите Славутич од Белорусија. Во 11:30 часот (UTC+2) вториот бран руски ракетни бомбардирања биле насочени кон градовите Киев, Одеса, Харков и Лавов. Тешки копнени борби биле пријавени во Донечката и Луганската Област. Активистите за граѓански права во Полска известиле за зголемен премин на мигранти од Белорусија во Полска. Набљудувачите сметале дека Белорусија прима наредби од Русија и користи мигранти на полско-белоруската граница како оружје.

До 12:04 часот, руските трупи се движеле кон градот Нова Каховка во Херсонската Област. Подоцна во четвртокот, руските трупи влегле во градот Херсон и ја преземале контролата врз северниот кримски канал за да обезбедат водоснабдување за Крим.

Во 13:00 и 13:19 (UTC+2), украинските граничари и вооружените сили пријавиле два нови судири — во близина на Суми (во правец на Конотоп) и Старобилск (Луганска Област). Во 13:32 (UTC+2), Валериј Залужни пријавил четири балистички проектили лансирани од територијата на Белорусија во југозападен правец. Неколку станици на Киевското метро и Харковското метро биле користени како засолништа за бомби за месното население. Месната болница во Вуледар (Донечка Област) била бомбардирана, што резултирало со четворица загинати цивили и 10 ранети (вклучувајќи 6 лекари). Украинските граничари известиле дека два руски брода *Василиј Биков* (проект 22160 патролен брод) и *Москва* го нападнале и се обиделе да го заземат малиот Змиски остров во близина на делтата на Дунав.

Во 16:00 часот (UTC+2) претседателот Зеленски изјавил дека борбите меѓу руските и украинските сили избувнале во градовите *духови* Чернобил и Припјат. Околу 18:20 часот (UTC+2) Атомската централа Чернобил била под руска контрола, како и околните области. Според заменикот на Врховната Рада, Марјана Безухла, руските трупи се заканиле дека ќе ја нападнат Атомската централа Запорожје.

Во 16:18 часот (UTC+2), градоначалникот на Киев, Виталиј Кличко, прогласил полициски час кој трае од 22:00 до 7:00 часот. Високиот комесаријат на Обединетите нации за бегалци (УНХЦР) Филипо Гранди проценил дека повеќе од 100.000 Украинци ги напуштиле своите домови, а илјадници од нив преминале во Молдавија и Романија.

Во 22:00 часот (UTC+2), украинската државна гранична стража објавила дека руските сили го зазеле Змискиот Остров по поморско и воздушно бомбардирање на островот. Иако првично се претпоставувало дека сите тринаесет граничари на островот биле убиени во бомбардирањето, откако одбиле да се предадат на руски воен брод; снимката на која стражарите одбиваат понуда да се предадат станала вирална на социјалните мрежи. Подоцна се докажало дека сите останале живи и биле заробени од страна на руската морнарица.

Потврдено е дека биле убиени 17 цивили, вклучително и 13 убиени во Јужна Украина, тројца во Мариупол и еден во Харков. Зеленски изјавил дека 137 украински граѓани — и војници и цивили — загинале на првиот ден од инвазијата. Непосредно по 23:00 часот (UTC+2), Зеленски им забранил на сите машки украински државјани на возраст од 18 до 60 години да ја напуштат земјата за време на периодот на воена состојба.

### 25 февруари

мини|220x220пкс|„Киев е напнат додека руските сили напредуваат“ – видео извештај од Гласот на Америка
мини|220x220пкс|Станбен блок во Киев по гранатирање, 25 февруари
Во 01:24 (UTC+2), Зеленски наредил целосна мобилизација на украинската војска за 90 дена. Околу 04:00 часот (UTC+2) по месно време, Киев го потресле две експлозии. Службеникот на украинското Министерство за внатрешни работи, Антон Херашченко, преку СМС порака известил дека тие експлозии биле крстаречки и балистички проектили кои биле насочени кон Киев. Украинската влада соопштила дека соборила непријателски авион над Киев, кој потоа удрил во станбена зграда и ја запалила.

Независни воени аналитичари забележале дека руските сили на северот на земјата биле силно потиснати од украинската војска. Руските единици се обидувале да го опколат Киев и да напредуваат во Харков, но биле заглавени во тешки борби, при што сликите на социјалните мрежи сугерираат дека некои руски оклопни колони биле нападнати од заседа. Спротивно на тоа, руските операции на исток и југ биле поефикасни. Најдобро обучените и опремени руски единици биле позиционирани надвор од Донбас на југоисток кои маневрирале околу подготвените одбранбени ровови и ги нападнале украинските одбранбени позиции од задгрб. Во меѓувреме, руските воени сили кои напредувале од Крим биле поделени во две колони, при што се обидувале да ги опколат и заробат украинските бранители во Донбас, принудувајќи ги Украинците да ја напуштат подготвената одбрана и да се борат на отворено.

Утрото на 25 февруари, Зеленски ја обвинил Русија дека цели на цивилни, како и воени места во телевизиско обраќање. Портпаролот на украинската влада Вадим Денисенко рекол дека 33 цивилни места биле погодени во претходните 24 часа. Украинското Министерство за одбрана изјавило дека руските сили влегле во областа Оболон, Киев, и биле на приближно 9 километри од украинскиот парламент. Министерството за одбрана исто така објавило дека сите украински граѓански лица имаат право доброволно да служат воен рок без оглед на нивната возраст.

Украинските власти објавиле дека некритично зголемување на зрачењето што ги надминува контролните нивоа е откриено во атомската централа во Чернобил откако руските трупи ја окупирале областа, велејќи дека тоа се должи на движењето на тешки воени возила што креваат радиоактивна прашина во воздухот. Русија дала известување дека ја брани централата од националистички и терористички групи и дека персоналот го следи нивото на зрачење на местото.

Градоначалникот на Хорливка во Донечката Народна Република, поддржана од Русија, известил дека муниција испукана од украинската војска погодила месна училишна зграда, при што загинале двајца наставници.

Претседателот Зеленски укажал дека украинската влада „не се плаши да зборува за неутрален статус“. Истиот ден, претседателот Путин му посочил на кинескиот претседател Си Џинпинг дека „Русија е подготвена да води преговори на високо ниво со Украина“.

Кога руските трупи се приближувале до Киев, Зеленски побарал од жителите да подготват молотови коктели за да го „неутрализираат“ непријателот. Путин во меѓувреме ја повикал украинската војска да ја собори владата. Украина им поделила 18.000 пушки на жителите на Киев што изразија подготвеност да се борат и ги распоредила силите за територијална одбрана и резервната компонента на украинската војска за одбрана на Киев.

До вечерта, Пентагон изјавиле дека Русија не воспоставила воздушна надмоќ над украинскиот воздушен простор, што американските аналитичари предвидувале дека ќе се случи брзо по почетокот на непријателствата. Украинските способности за воздушна одбрана биле деградирани од руските напади, но останале оперативни. Воените авиони од двете нации продолжиле да летаат над Украина. Пентагон, исто така, изјавил дека руските трупи не напредувале толку брзо како што американското разузнавање или Москва очекувале дека ќе напредуваат, дека Русија не презела ниту еден поголем град и дека украинската команда и контрола се уште е недопрена. Сепак, Пентагон предупредил дека Русија испратила во Украина само 30 отсто од 150.000-190.000 војници што ги собрала на границата.

Украински ракетен напад бил извршен врз воздухопловната база Милерово, во Русија.

### 26 февруари

мини|293x293пкс|Станбен блок во Киев погоден со проектил, 26 февруари
мини|293x293пкс|Станбен блок во Киев Харков делумно уништен, откако бил погоден со проектил, 26 февруари
мини|220x220пкс|Ракета погодила станбена зграда во Киев на 26 февруари
Во 00:00 UTC, биле пријавени тешки борби јужно од Киев, во близина на градот Василков и неговата воздушна база. Украинскиот Генералштаб потврдил дека украински ловец Су-27 соборил руски транспортен авион Ил-76 што превезувал падобранци во близина на градот. Градоначалничката на Василков, Наталија Баласинович, изјавила дека нејзиниот град бил успешно одбранет од украинските сили и дека борбите завршиле.

Околу 03:00 часот, повеќе од 48 експлозии за 30 минути биле пријавени околу Киев, додека украинската војска се борела во близина на централата ЦХП-6 во северната населба Троешчина. Би-Би-Си објавил дека нападот можеби е обид да се прекине електричната енергија во градот. Тешки борби биле пријавени во близина на зоолошката градина во Киев и населбата Шулиавка. На почетокот на 26 февруари, украинската војска соопштила дека го одбила рускиот напад врз воената база сместена на авенијата Перемохи, главниот пат во Киев. Американските власти соопштиле дека втор руски транспортен авион Ил-76 бил соборен од украинските сили во близина на Бела Црква, околу педесет милји јужно од Киев.

Стотици жртви биле пријавени за време на ноќните борби во Киев од страна на Асошиејтед прес, кој изјавил дека гранатирањето уништила станбена зграда, мостови и училишта. Руското Министерство за одбрана соопштило дека го освоиле градот Мелитопол, во близина на Азовското Море.

До попладневните часови, повеќето руски сили што се насобрале околу Украина се бореле во земјата. Градоначалникот на Киев Кличко воведе полициски час од 17 часот сабота до 8 часот наутро во понеделник, предупредувајќи дека секој надвор во тоа време ќе се смета за непријателски диверзантски и извидувачки групи. Ројтерс објавил дека интернет врските биле прекинати во делови на Украина, особено на југот и на истокот.

Претставникот на украинското Министерство за внатрешни работи, Вадим Денисенко, изјавил дека руските сили напредувале понатаму кон Енергодар и атомската централа Запорожје. Тој изјавил дека таму распоредуваат ракети „Град“ и предупредил дека може да ја нападнат централата. Регионалната државна управа на Запорожје изјавила дека руските сили кои напредувале кон Енергодар подоцна се вратиле во Болшаја Белозерка, село кое се наоѓа на 30 километри од градот.

Товарен брод во јапонска сопственост, MV *Namura Queen* со 20 членови на екипажот бил погоден од руски проектил во Црното Море. Молдавски брод, *MV Millennial Spirit*, исто така бил гранатиран од руски воен брод, предизвикувајќи сериозни повреди на екипажот.

Шефот на Чеченската Република Рамзан Кадиров потврдил дека единиците лојални на Чеченската Република (т.н. *Кадировци*) биле распоредени и во Украина.

Си-Ен-Ен објавила снимка од руски систем ТОС-1, кој носел термобарско оружје, во близина на украинската граница. Руската војска го користела овој вид оружје во Првата чеченска војна во 1990-тите, а други земји исто така го употребувале во други воени конфликти.

Шестгодишно момче било убиено, а многу други биле ранети кога артилериски оган ја погодил детската болница Окмадит во Киев. Украинската војска потврдила дека разнела конвој од 56 танкери во Черниговската Област што превезувал дизел за руските сили.

До крајот на денот, руските сили не успеале во нивните обиди да го опколат и изолираат Киев, и покрај механизираните и воздушни напади. Украинскиот Генералштаб известил дека примарната цел на инвазијата останала принудувањето на украинската влада да капитулира. Руските сили во близина на Киев ја смениле тактиката на директен напредок во Киев по западниот брег на реката Днепро и на широк фронт на североисток. Жестоки борби сѐ уште се воделе во градовите Чернигов и Харков. Руските сили биле приморани да ги заобиколат градовите и да продолжат кон Киев, откако извршените напади биле одбиени од порешителниот украински отпор.

Институтот за проучување на војната (ISW) забележал дека Украина наскоро би можела да биде принудена да ги повлече своите сили и да го отстапи источниот дел од земјата, или да дозволи голем дел од силите да бидат уништени. На југ, Русија го зазела Бердјанск и напредувала кон Мариупол. Лошото планирање и извршување на руската офанзива долж северната граница на Украина довело до низок морал на армиските сили и логистички проблеми. Официјален претставник на американската одбрана објавил дека руските сили почнале да страдаат од логистички проблеми, особено со недостиг на бензин и дизел, што довело до застој на тенкови и оклопни возила. На интернет, исто така, се појавиле видеа од руски тенкови и оклопни транспортери (АПЦ) заглавени на патот. Русија продолжила да не го користи својот целосен арсенал, веројатно за да ги избегне дипломатските последици и односите со јавноста од масовните цивилни жртви, како и да избегне создавање урнатини што би го попречиле напредувањето на сопствените сили.

### 27 февруари

[мини|293x293пкс|Опрема на руска диверзантска и разузнавачка група заробена во [Одеса]]
Гасовод надвор од Харков бил во пламен по руски напад, додека складиште за нафта во селото Кријачки кај Василков почнало да гори откако било погодено од проектили. Тешките борби во близина на воздухопловната база Василков ги спречило пожарникарите да се справат со пожарот. Претседателската канцеларија потврдила дека и аеродромот Жулијани бил бомбардиран. Сепаратистите поддржани од Русија во областа Луганск потврдиле дека нафтениот терминал во градот Ровенки бил погоден од украинска ракета.

Државната служба за вонредни состојби на Украина спасила 80 лица од деветкатница во Харков, откако руската артилерија ја погодила зградата, при што значително ја оштетила и убила една жена.

Градоначалникот на Нова Каховка, Владимир Коваленко, потврдил дека градот бил заземен од руските војници и ги обвинил дека ги уништиле населбите Казацки и Весели. Руските трупи, исто така, навлегле во Харков, при што борбите се воделе низ градските улици, вклучително и во центарот на градот. Во исто време, руските тенкови почнале да навлегуваат и во градот Суми.

Во меѓувреме, руското Министерство за одбрана објавило дека руските сили целосно ги опколиле Херсон и Бердјанск, а целосно го освоиле Хеническ и меѓународниот аеродром Керсон во Чернобаевка. До раните попладневни часови, гувернерот на Харковската Област, Олех Синјехубов изјавил дека украинските сили ја вратиле целосната контрола над Харков, а украинските власти соопштиле дека десетици руски војници во градот се предале.

Шефот на Дагестан, Сергеј Меликов, објавил дека високиот дагестански офицер, по име Нурмагомед Гаџимагомедов, загинал за време на „специјална воена операција“ во Украина. Според него, Гаџимагомедов бил убиен откако се разнел со граната заедно со неколкумина украински воени лица околу него.

Путин им наредил на руските јадрени сили да бидат во состојба на готовност, „посебен режим на борбена должност“ како одговор на, како што изјавил, „агресивните изјави“ на НАТО. Оваа изјава наидела на остри критики од НАТО, Европската унија (ЕУ) и Обединетите нации (ОН); Генералниот секретар на НАТО Јенс Столтенберг ја опишал како „опасна и неодговорна“, додека официјалниот претставник на ОН Стефан Дујарик ја нарекол идејата за јадрена војна „незамислива“.

Украина соопштила дека ќе испрати делегација да се сретне со руска делегација на разговори во Гомељ, Белорусија. Кабинетот на Зеленски соопштил дека се договориле да се сретнат без предуслови. Зеленски, изјавил дека телефонски разговарал со белорускиот претседател Александар Лукашенко и изјавил дека му било ветено дека белоруски војници нема да бидат испратени во Украина.

Според разузнавачката аналитичарска фирма Рочан Консалтинг, Русија успеала да го поврзе Крим со областите во Источна Украина што биле под контрола на проруските сили со опсадата на Мариупол и Бердјанск. Олексиј Арестович, советник на претседателот Зеленски, изјавил дека Бердијанск бил заземен од руските сили. Главните руски сили од Крим напредувале на север кон Запорожје, додека руските сили на источниот брег на Днепар му се заканиле на Миколаев.

*[[Гардијан]]* објавил дека руските сили биле потиснати во Буча и Ирпин северозападно од Киев. Според британското воено разузнавање, руските механизирани сили го заобиколиле Чернигов додека се движеле кон Киев. Руските сили во Северна Украина спровеле „оперативна пауза“ почнувајќи од претходниот ден со цел да распоредат дополнителни сили и залихи; Руските воени сили кои претходно не биле дел од инвазивните сили биле преместени кон Украина во очекување на потежок конфликт отколку што првично се очекувало.

### 28 февруари

Американски официјален претставник изјавил дека Белорусија се подготвувала да испрати свои војници во Украина за поддршка на руската инвазија, и покрај претходните договори со Украина. Медиумот *Киев Независен* пренесол анонимен извештај од неименувани белоруски опозициски новинари дека белоруски падобранци требало да бидат распоредени, најверојатно во Киевската или во Житомирската Област.

Во текот на ноќта се воделе борби околу Мариупол. Утрото на 28 февруари, Министерството за одбрана на Обединетото Кралство соопштило дека повеќето руски копнени сили останале на над 30 километри северно од Киев, кои биле забавени од украинскиот отпор на аеродромот Хостомел. Исто така, се наведува дека борби се воделе во близина на Чернигов и Харков и дека двата града остануваат под украинска контрола.

Руското Министерство за одбрана изјавило дека ги освоила градовите Бердјанск и Енергодар, покрај околината на атомската централа во Запорожје. Украина сепак негирала дека ја изгубила контролата над централата. Градоначалникот на Енергодар, Дмитриј Орлов негирал дека градот и централата биле заземени.

Со падот на вредноста на Руската рубља и цените на руските акции на главните берзи, московската берза MOEX била затворена за тој ден.

*[[Тајмс]]* објавиле дека групата Вагнер била прераспоредена од Африка во Киев, со наредба да се убие Зеленски во првите денови од руската инвазија. И украинската и руската влада во меѓувреме се обвинуваа меѓусебно за употреба на цивилите како жив штит.

Арестович изјавил дека повеќе од 200 руски воени возила биле уништени или оштетени на автопатот меѓу Ирпин и Житомир до 14:00 часот по средноевропско време. Синјехубов изјавил дека 11 цивили биле убиени, а десетици биле ранети поради руското гранатирање на Харков во текот на денот.

Разговорите меѓу украинските и руските претставници во Гомељ, Белорусија, завршиле без договор. Како услов за ставање крај на инвазијата, Путин побарал неутралност на Украина, „денацификација“ и „демилитаризација“, како и признавање на Крим, кој бил анектиран од Русија, како руска територија.

Русија ги зголемила нападите врз украинските аеродроми и логистичките центри, особено на запад, во очигледен обид да ги приземји украинските воздухопловни сили и да го прекине снабдувањето на западните земји. На север, ISW ја нарекла одлуката за употреба на тешка артилерија во Харков „опасна флексија“. Дополнителни руски сили и логистички колони во јужна Белорусија навлегле во Украина за да го поддржат нападот во Киев. Аналитичар од Кралскиот институт за обединети служби изјавил дека украинската регуларна армија повеќе не функционирала во формации, туку во главно фиксирана одбрана и дека е сè повеќе интегрирана со Територијалните одбранбени сили и вооружените доброволци.

## Март

### 1 март
Повеќе од 70 украински војници биле убиени за време на руско гранатирање на воена база во Охтирка, според Дмитро Живицки, гувернер на Сумската Област. Руски проектил подоцна ја погодил зградата на регионалната администрација на Плоштадот на слободата за време на Бомбардирањето на Харков, при што загинале девет цивили, меѓу кои три деца, а 37 други биле ранети.

Во јужниот дел на Украина, градот Херсон бил под напад на руските сили. Украинската влада најавила дека ќе продаде воени обврзници за да ги финансира своите вооружени сили.

Врховната Рада соопштила дека вооружените сили на Белорусија се приклучиле на руската инвазија и влегле во Черниговската Област претходно тоа утро. *УНИАН* изјавила дека колона од 33 воени возила влегла во регионот. Неколку часа претходно, белорускиот претседател Александар Лукашенко изјавил дека Белорусија нема да се вклучи во војната и тврдел дека руските трупи не ја напаѓаат Украина од белоруска територија.

Откако Руското министерство за одбрана објавило дека ќе погоди цели за да ги запре „информативните напади“, проектили ја погодиле радиодифузната инфраструктура на примарните телевизиски и радио кули во Киев, исклучувајќи ги телевизиските канали. Украинските власти соопштиле дека во нападот загинале пет лица и бил оштетен блискиот Меморијален центар на холокаустот, Бабин Јар, главниот споменик на холокаустот во Украина.

Официјален претставник на американското Министерство за одбрана изјавил дека руските сили ги зазеле Бердјанск и Мелитопол.

### 2 март
Украинската војска пријавила напад на руски падобранци на северозападниот дел на Харков, каде што била нападната воена болница. Живицки изјавил дека руските сили го зазеле Тростианец откако влегле во него во 01:03 часот.

Украинскиот советник, Олексеј Арестович, изјавил дека украинските сили за првпат тргнале во офанзива за време на војната, напредувајќи кон Хорливка. Русија во меѓувреме изјавила дека го освоила Херсон, иако Арестович го негирал нивното тврдење. Градоначалникот на југоисточниот град Мариупол, Вадим Бојченко, изјавил дека станбените згради во градот биле „немилосрдно“ гранатирани од руската војска, со „голем број“ жртви меѓу цивилите.

Бангладешкиот носач на товар Банглар Самридхи бил погоден од проектил во пристаништето Олвија во Миколаевската област, при што бил запален и убил еден инженер од Бангладеш.

Сергеј Лавров, рускиот министер за надворешни работи, ги обвинил НАТО и ЕУ дека сакаат да започнат јадрена војна и предупреди дека „Третата светска војна ќе биде јадрена и деструктивна“.

### 3 март
мини|239x239пкс|Руски трупи во Новоаидар. Градот бил заземен на 3 март 2022
За време на вториот круг разговори, Русија и Украина се согласиле да отворат хуманитарни коридори за евакуација на цивили. Естонскиот товарен брод Хелт потонал по експлозија кај Одеса; сите шест членови на екипажот преживеале.

Германското сојузно министерство за економски прашања одобрило снабдување со 2.700 ракети земја-воздух (САМ) на Украина. Врховната Рада усвоила закон со кој се дозволило запленување на имотот на руската влада или на државјани.

Руското Министерство за одбрана изјавило дека ја зазело Балаклија. Зеленски во меѓувреме побара директни разговори со рускиот претседател Путин, „единствениот начин да се запре оваа војна“. Соединетите Држави потенцирале дека околу 90% од руските сили кои се собрале околу Украина пред инвазијата влегле во земјата.

Зеленски, исто така, објавил дека првите меѓународни доброволци пристигнале во Украина за да се борат против руските сили. Тој додал дека Украина редовно добива оружје од западните земји.

### 4 март
мини|239x239пкс|Училиште во Житомир по воздушниот напад на 4 март
Во јадрената централа Запорожје, проектил го погодил местото на централата, предизвикувајќи локализиран пожар во зграда која не содржела реактори. Државниот јадрен регулаторен инспекторат на Украина објавил дека нема промени во нивото на радијација, а официјални лица известиле дека пожарот бил изгаснат по неколку часа. Оштетен бил и трансформаторот на блок 6. По битката во која загинале тројца украински војници, руските трупи ја окупирале електраната. Претставникот на руското Министерство за одбрана, Игор Конашенков, изјавил дека нападот на електраната е обид за провокација од страна на украинска диверзантска група. Секретарот на Советот за национална безбедност и одбрана на Украина, Олексеј Данилов, изјавил дека гранатирањето на електраната го извршиле Русите.

Генералниот секретар на НАТО Јенс Столтенберг го отфрлил барањето на Украина за зона на забранети летови над земјата, наведувајќи дека тоа ќе доведе до целосна војна со Русија. Соединетите Држави рекле дека Русија истрелала повеќе од 500 проектили кон Украина, а рускиот конвој во Киев северно од Киев бил на 24 километри оддалечен од главниот град.

### 5 март
Руските вооружени сили објавиле прекин на огнот за да им се овозможи на околу 200.000 цивили да го евакуираат Мариупол, кој немал вода и струја. Набргу по ова, прекинот на огнот завршил со Русија и Украина кои се обвинувале меѓусебно за дефектот. Во меѓувреме, Арестович изјавил дека руските трупи ги зазеле Буча и Хостомел.

### 6 март
Меѓународниот аеродром Хавришивка Виниција бил уништен откако бил погоден со руски ракетни напади во текот на денот. Во руски воздушен напад била уништена и оклопната фабрика во Житомир. Вториот обид за евакуација на цивили од Мариупол во меѓувреме пропаднал. Официјален претставник на американската одбрана подоцна изјавил дека околу 95% од војниците што Русија ги стационирала околу Украина пред почетокот на војната биле внатре во земјата.

### 7 март
Градскиот совет на Хостомел објавил дека градоначалникот Јуриј Прилипко бил убиен од руските сили. Олександр Маркушин, градоначалникот на Ирпин, во меѓувреме бил пријавен за заробен.

Украинските вооружени сили изјавиле дека руските сили ги зазеле Василивка, Токмак и Полохи. Виталиј Ким, гувернер на Миколаевската област, рекол дека украинските сили го вратиле меѓународниот аеродром во Миколаев. Украинските вооружени сили во меѓувреме соопштиле дека го вратиле Чухуив во контранапад во текот на ноќта, покрај тоа што убиле двајца руски команданти. Украинските воздухопловни сили, исто така, ја бомбардирале воената воздушна база на меѓународниот аеродром Керсон, окупиран од Русија.

Руското Министерство за одбрана соопшти дека ќе отвори шест хуманитарни коридори. Украинската влада ја критикувало објавата, бидејќи само две од нив воделе кон други украински територии, додека другите воделе кон Русија или Белорусија.

Официјален претставник на американската одбрана изјавил дека Русија распоредила речиси 100% од силите што ги собрала околу Украина пред инвазијата и истрелала повеќе од 625 проектили.

Украинското Министерство за одбрана тврдело дека го убило рускиот генерал-мајор Виталиј Герасимов во близина на Харков. Било откриено дека е жив кога го добил Орденот на Александар Невски на 23 мај, отфрлајќи ги тврдењата за неговата смрт.

Два руски проектили ги погодија магацините за нафта во Житомир и Чернијахив, при што беа запалени.

### 8 март
мини|239x239пкс|Градскиот совет на Охтирка (Област Суми) бил уништен со ракетни напади во текот на ноќта на 8 март
Бил спречен уште еден обид за евакуација на цивили од Мариупол, при што украинската влада ги обвинила руските сили дека го гаѓале коридорот за евакуација. Сепак, цивилите можеле да се евакуираат од Суми, што е прва ваква евакуација како дел од договорот меѓу Украина и Русија за хуманитарни коридори.

### 9 март
Полска понудила да ги префрли сите свои 23 борбени авиони МиГ-29 во САД бесплатно и да ги достави до воздухопловната база Рамштајн во Германија, а САД потоа да ги достават во Украина. САД го отфрлиле предлогот, Пентагон го прогласил предлогот на Полска „неодржлив“. Дејвид Арахамија, украински преговарач во разговорите со Русија, изјавил дека повеќе од 40.000 цивили биле евакуирани од различни градови во текот на денот.

### 10 март
Турција била домаќин на трилатерална средба меѓу министрите за надворешни работи во Анталија. Дмитро Кулеба, украинскиот министер за надворешни работи, ја опишал неговата средба со Лавров како тешка и рекол дека таа не дала резултат. Руското Министерство за одбрана соопштило дека руските сили ќе отвораат хуманитарни коридори за Русија секој ден од 10:00 часот.

Висок претставник на американското Министерство за одбрана изјавил дека западно од Киев, руската војска напреднала за околу 5 километри поблиску до центарот на Киев, во близина на аеродромот Хостомел. Колоната што напредувала од исток била во меѓувреме 40 километри оддалечена од Киев. Тој исто така рекол дека Чернихив сега е „изолиран“. Украинските сили нападнале руска колона во Броварскиот реон и ја принудиле да се повлече откако уништиле неколку тенкови и убиле еден тенк командант.

Рускиот конвој кој се приближувал кон Киев од север во голема мера се распрснал и бил прераспореден. Министерството за одбрана на Обединетото Кралство изјавило дека Русија најверојатно се прегрупирала за напад врз Киев.

Во Загреб, главниот град на Хрватска, се урнало беспилотно летало од советско време.

### 11 март
Руските сили ја прошириле својата офанзива кон Западна Украина, насочена кон Ивано-Франкивск и Луцк. Во ракетните напади врз воздухопловната база Луцк загинале четворица украински војници, шест биле ранети, а воздухопловната база била уништена. Проектили го погодиле Днепар, при што загинал еден цивил. Украинските власти известиле за киднапирање на градоначалникот на Мелитопол од страна на руски војници и за смртта на висок руски командант. Борбите се интензивирале североисточно и источно од Киев, при што украинските воздухопловни сили тврделе дека Русија имала лажна операција за вклучување на Белорусија во војната.

Путин одобрил распоредување на 16.000 доброволци од Блискиот Исток во Украина, вклучително и 4.000 Сиријци регрутирани од Вагнер групата. Наводно, руски тенк гранатирал дом за нега во Кремина, при што загинале 56 жители.

### 12 март
Тешки борби се одвивале северно од Киев и во опколените градови. Уништени биле воздухопловната база Василков и клучниот украински електронски разузнавачки центар. ДПР ја зазела Волноваха. Украинските власти ја обвиниле Русија дека планирала организиран референдум во Керсон. Генералштабот известил за забавување на напредувањето на Русија, при што биле евакуирани околу 13.000 цивили. Биле упатени обвиненија за употреба на фосфорна бомба во Попасна и оштетување на манастирот Свјатохирск Лавра.

### 13 март
мини|240x240пкс|Руската ракета „Искандер“ го уништува украинскиот систем за воздушна одбрана „Бук“ во регионот на Киев, март 2022
Руските сили го бомбардирале Меѓународниот центар Јаворив, при што загинале десетици. Тешките борби продолжиле, при што Украина преземале контра-напади во Харков и Миколаев. Зеленскиј објавил речиси 125.000 евакуации и напредок во мировните преговори. Американски новинар бил застрелан во Ирпин. Невооружен руски дрон се урнал во Романија.

### 14 март
ДПР тврдела дека соборил украински проектил, предизвикувајќи цивилни жртви. Руските сили ветиле одмазда против украинската одбранбена индустрија. Во ракетен напад во Ривне загинале 21 цивили, а оштетен бил меѓународниот аеродром Днипро. Мариупол ја забележал својата прва евакуација на цивили. Американското Министерство за одбрана забележало застој во напредувањето на Русија. Над 40.000 Сиријци биле регистрирани да се борат за Русија во Украина.

### 15 март
мини|239x239пкс|Станбена зграда од 16 ката во Киев по гранатирањето на 15 март
Руските сили ја презеле контролата врз Херсонската област и собориле шест беспилотни летала. Десантни бродови се приближиле до Одеса. Нападите на украинските воздухопловни сили биле насочени кон меѓународниот аеродром во Керсон. Рускиот генерал-мајор Олег Митјаев бил пријавен убиен во Мариупол. Водачите на Чешката Република, Словенија и Полска го посетиле Киев за да изразат поддршка.

### 16 март

Амбасадата на САД во Киев известила за наводното убиство на 10 луѓе кои чекале леб во Чернигов од страна на руските сили, а подоцнежните видеа на социјалните мрежи ги прикажувале последиците. Украина иницирала контраофанзива против приближувањето на руските сили во близина на Киев, вклучувајќи се во битки во Буча, Хостомел и Ирпин. Градоначалникот на Мелитопол наводно бил ослободен од руските сили. Регионалниот театар во Мариупол, во кој биле сместени околу 1.000 цивили, бил бомбардиран, со обид да се сигнализира неговиот цивилен статус со пишување „дети“ (руски за „деца“) во близина на локацијата.

### 17 март
мини|239x239пкс|Остатоци од руска колона нападната од заседа од украинските сили во близина на Тростианец на 17 март 2022
Во текот на денот, градот Рубижне, во источна Украина, бил заземен од Русија. Градот Изиум, исто така во источна Украина, наводно бил заземен, иако борбите продолжиле.

Како одговор на инвазијата, Канада вовела овластување канадско-украинска виза за итни патувања, намалувајќи ја бариерата за влез во Канада за украинските жители кои бегаат од војната.

### 18 март

мини|239x239пкс|Куќа во Киев по гранатирање на 18 март
Руската артилерија погодила украинска воена касарна во Миколаев, каде што биле стационирани околу 200 војници. Само еден преживеан бил извлечен од урнатините следниот ден; температурите паднале под -6&nbsp;°C во текот на ноќта.

Во северната област Полтава, локалните ловци пријавиле дека заробиле повеќе од 10 руски тенкови и ги предале на украинската армија.

### 19 март
Руските сили бомбардираа уметничко училиште во Мариупол каде биле засолнети 400 луѓе.

### 20 март
мини|239x239пкс|Руски крстаречки ракетен напад врз трговскиот центар Ретровил во Киев на 20-ти март
Заменик командантот на руската Црноморска флота, Андреј Палиј, бил застрелан од украинските сили.

Околу 23 часот киевскиот трговски центар Ретровил, во областа Подилски, бил погоден од руски проектил Калибр. Русија тврдела дека трговскиот центар складирал опрема за украинските сили. Нападот резултирал со најмалку 8 смртни случаи.

### 21 март
Се случи истекување на амонијак од хемиската фабрика „Сумихимпром“, сместена во Суми.

### 22 март
Украинската државна агенција одговорна за исклучената зона во Чернобил известила дека руските сили уништиле нова лабораторија во јадрената централа во Чернобил. Лабораторијата, која била отворена во 2015 година, работела на подобрување на управувањето со радиоактивен отпад, меѓу другото. „Лабораторијата содржела високо активни примероци и примероци од радионуклиди кои сега се во рацете на непријателот, кои се надеваме дека ќе му наштетат на себе, а не на цивилизираниот свет“, се вели во соопштението на агенцијата.

### 23 март
Висок претставник на американската одбрана изјави дека украинските сили ги потиснале руските сили на фронтот источно од Киев. Официјалниот претставник додаде дека руските сили стануваат поактивни во источниот дел на Украина во областа на Донбас, велејќи дека тие „применуваат многу повеќе енергија“ во регионите Луганск и Доњецк.

### 24 март
Експлозија се случила на бродот за слетување Саратов на руската морнарица од класата Алигатор додека бродот бил сместен во Бердианск. Украинските сили изјавиле дека го погодиле бродот со балистичка ракета Точка, но причината за експлозијата допрва требало да се проверува. Двата други десантни брода што го придружувале пловилото брзо го напуштиле пристаништето.

Претставникот на руското Министерство за одбрана Игор Конашенков изјавил дека градот Изиум е целосно под контрола на руската армија. Ова подоцна било демантирано од украинските власти.

Украинските власти соопштиле дека руските сили користеле фосфорни бомби.

### 25 март
Украинските сили започнале контранапади на источните приоди на Киев, враќајќи ги одбранбените позиции и населби. Славутич, во близина на Чернобил, бил преземен од руските сили. Во украински воздушен напад загинал рускиот генерал Јаков Резанцев. Тешки борби се случиле во различни региони, со континуирано руско бомбардирање на воената и цивилната инфраструктура.

### 26 март
[мини|239x239пкс|Пожар во складиште за гориво во [Лавов по ракетни напади, 26-27 март]]
Предградијата на Киев продолжиле да бидат гранатирани. Протестите на локалното население во Славутич довело до повлекување на Русија. Украинските сили повторно го зазеле Тростианец и други населби, додека Харковскиот институт за физика и технологија се соочил со гранатирање. Руските ракетни напади биле насочени кон Лавов, а говорот на Бајден во Варшава бил усогласен со тековните настани.

### 27 март
мини|239x239пкс|Пожар во складиште за гориво во Луцк по ракетен напад
Руски ракетни напади погодиле повеќе украински градови, а Мариупол се соочил со континуирано гранатирање. Украинските одбранбени претставници објавиле руски обиди за прегрупирање околу Киев. Украинската војска тврдела дека соборила повеќе руски авиони. Контраофанзиви биле пријавени во регионите Харков и Суми. Шефот на одбранбеното разузнавање на Украина го истакнал неуспехот на Русија да ја собори владата.

### 28 март
Украинското Министерство за одбрана објавило дека руските сили се прегрупирале за напредување кон Донецк и Луганск. Предградијата на Киев останале под руско гранатирање. Ирпин бил целосно заземен од украинските сили. Интензивните борби продолжиле во Мариупол, со обвинувања за принудни депортации од страна на руските сили.

### 29 март
мини|239x239пкс|Регионалната државна управа на Миколаев по ракетен напад
Украинските и руските преговарачи се сретнале во Истанбул. Турскиот претседател изјавил дека Украина е подготвена да се согласи со некои руски барања. Било најавено драстично намалување на воената активност, иако американското Министерство за одбрана советувало претпазливост. И покрај преговорите, воздушните напади и копнените борби продолжиле, со извештаи за експлозии во близина на рускиот град Белгород.

### 30 март
Руската војска тврдела дека има деескалација околу Киев поради прегрупирање на војниците. Украинското Министерство за одбрана не известило за масовно повлекување, туку за прилагодување на поединечните единици. Борбите продолжиле во предградијата на Киев, вклучувајќи го и Ирпин, а тешко гранатирање било забележано во Чернигов и Донбас.

### 31 март
Руската војска ги зголемила воздушните летови, фокусирајќи се на Киев, Чернигов, Харков и Донбас. Повеќето руски војници наводно се повлекле од јадрената централа во Чернобил. Украинските сили оствариле контранапади во различни региони. Меѓународен комитет на Црвениот крст пријавил хуманитарен конвој на пат кон Мариупол, но руските сили ги заплениле украинските камиони што доставувале материјали.

## Април

### 1 април
Гувернерот на Белгородската област, Вјачеслав Гладков, изјавил дека два украински воени хеликоптери Ми-24 погодиле складиште за складирање гориво во градот Белгород на 31 март, откако преминале во Русија на мала височина.

Украинската војска потврдила дека Изиум е под руска контрола.

### 2 април
Руски проектили ги погодиле градовите Полтава и Кременчук во централна Украина, оштетувајќи ја инфраструктурата и станбените згради, изјавил шефот на регионот Полтава, Дмитро Лунин дека најмалку четири проектили погодиле два инфраструктурни објекти во Полтава, додека, според прелиминарните информации, три непријателски авиони ги нападна индустриските капацитети на Кременчук.

Офанзивата во Киев се распаднала неколку дена откако Русија соопштила дека ќе повлече некои војници од северот. Русите се повлекле сè до Чернобил. Заменик-министерката за одбрана на Украина, Хана Малиар, подоцна потврдила дека украинските сили повторно ја презеле контролата врз целата Киевска област.

### 3 април
Во Буча биле пронајдени тела од масакрот во Буча. Најмалку 20 мртви украински цивили биле видени од новинарите а, според градоначалникот на Буча, 280 тела биле закопани во масовни гробници.

Украинското Министерство за одбрана објавило дека литванскиот филмски режисер Мантас Кведаравичиус бил застрелан и убиен во Мариупол додека се обидувал да побегне.

### 4 април
Зеленски ја обвинил Русија за геноцид и сметал дека западните санкции биле недоволни. Соединетите Држави се обиделе да ја суспендираат Русија од Советот за човекови права на ОН, а Путин ги ограничил визите за државјаните на „непријателските“ земји. Русија тврдела дека бил направен напад по лажно знаме во Буча, додека Бајден повикал Путин да се соочи со обвиненијата за воени злосторства. Гувернерот на Луганск пријавил руски напад врз резервоар со азотна киселина во близина на Рубижне, оспорен од украинската војска.

### 5 април
Зеленски се обратил до Советот за безбедност на Обединетите нации во врска со настаните во Буча. Портпаролот на Кремљ, Дмитриј Песков, изјавил дека Русија не се противи на средба меѓу Путин и Зеленски, но таква средба ќе се одржи само доколку претходно се договори документ.

### 6 април
Папата Франциск ја критикувал „немоќта“ на меѓународните организации кои не успеале да ја запрат инвазијата.

Руски артилериски оган убил најмалку четири лица, а ранил четворица на пункт за дистрибуција на хуманитарна помош во средата, додека руските сили бомбардирале градови, села и железничка инфраструктура во источна Украина, соопштиле локалните власти.

### 7 април
Според руското Министерство за одбрана, проектили биле насочени кон складирање гориво во Миколајев, Харков, Запорожје и Чухуив. Зеленски побарал поголема воена поддршка во говорите во грчкиот парламент и во Брисел. Американскиот Конгрес иницирал нацрт-закон за олеснување на испораката на оружје во Украина. Генералното собрание на ОН ја исфрлило Русија од Советот за човекови права. Портпаролот на Кремљ Песков ги признал значителните руски загуби, нарекувајќи ги како „трагедија“. Руските трупи на северниот фронт се повлекле од Киев, наводно заради снабдување и прераспоредување во регионот на Донбас. Гувернерот на Сумиската област го пријавил повлекувањето на руските трупи, но истакнал дека постојат долготрајни опасности од оставените експлозиви.

## Поврзано

* Руска инвазија на Украина (2022)
* Времеплов на руската инвазија на Украина

## Наводи