open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Хинолонски антибиотик

мини|Ципрофлоксацин, флуорохинолон од втората генерација.

**Хинолонските антибиотици** претставуваат голема група на бактерициди со широк спектар на дејство кои имаат бициклична структура, 4-хинолон. Се користат во хуманата и ветеринарната медицина за третман на бактериски инфекции.

Скоро сите хинолонски антибиотици кои се користат се **[[Флуорокинолони|флуорохинолони]]**, кои содрат атом на флуор во нивната структура и се ефикасни против Грам-негативни и Грам-позитивни бактерии. Еден пример за ваков лек е ципрофлоксацин, кој претставува еден од најкористените антибиотици во светот.

## Наводи

Категорија:Антибиотици
Никола Јокиќ

**Никола Јокиќ** (српски:Никола Јокић, роден во  на ) — српски професионален кошаркарски играч кој настапува за тимот на Денвер Нагетс во Националната кошаркарска асоцијација (НБА). Тој, исто така, ја претставува српската национална кошаркарска репрезентација на меѓународно ниво. Со висина од 2,13 , тој игра на позицијата центар и крилен центар. Бил избран како 41-ви пик на драфтот од страна на Денвер Нагетс во 2014 година.

## Професионална кариера

## Наводи

Категорија:Живи луѓе
Категорија:Играчи во НБА
Категорија:Српски кошаркари
Категорија:Играчи на Денвер Нагетс
Индекс на телесна маса

**Индекс на телесна маса** (**ИТМ**) или **показател на телесна маса (ПТМ)** — вредност добиена од масата и висината на единката. ИТМ е дефинирана како однос помеѓу телесната маса и квадратот на телесната висина, и се изразува во единици на kg/m2.

ИТМ претставува обид да се квантифицира количеството на ткивна маса (мускули, маснотии и коски) кај единката. Притоа, во зависност од добиената вредност, ја категоризира во следниве категории: *[[неисхранетост]]*, *нормална тежина*, *прекумерна тежина* и *[[Дебелина|гојазност]]*.

## Категории
thumb|Гојазноста и ИТМ
Вообичаено ИТМ се користи за проценка колку телесната маса на единката се оддалечува од она што е нормално за висината на една личност. Вишокот или недостатокот на телесна маса, може да се должи делумно на телесните масти (адипозно ткиво) иако и други фактори како што е мускулната маса може значително да влијаат на ИТМ.

## Белешки


## Наводи

Категорија:Дебелина
Категорија:Медицински знаци
Категорија:Човечка тежина
Буден живот

***Буден живот*** е американски анимиран играно-документарен филм од 2001 година, во режија на Ричард Линклејтер. Филмот истражува широк спектар на филозофски прашања, вклучувајќи ја и природата на реалноста, соништа, свест, смислата на животот, слободната волја, и егзистенцијализамот. *Буден живот* го следи животот на еден млад човек кој талка низ серија случки помеѓу сонот и јавето и каде се среќава со низа на луѓе кои се вклучат во остроумни филозофски дискусии.

Категорија:Филмови од 2001 година
Категорија:Американски цртани филмови
Категорија:Американски филмови
Категорија:Филмови на англиски јазик
Категорија:Егзистенцијалистички дела
Категорија:Филмови снимени во Тексас
Деца бегалци

десно|мини|Деца бегалци во Унгарија.
десно|мини|Споменик на децата бегалци во Скопје
**Деца бегалци** () — поим со кој во Македонија се нарекуваат од 28 000 до 32 000 деца на возраст помеѓу 2 и 14 години, кои на двапати во март и мај 1948 година за време на Граѓанската војна во Грција организирано се евакуирани од Демократската армија на Грција (ДАГ) надвор од границите на Грција.

Со спогодбата помеѓу Привремената демократска влада на Грција и источноевропските земји (март–април 1948) биле евакуирани над 30.000 македонски деца, од кои во Југославија 11.000, Романија 5.000, Чехословачка 3.000, Полска 2.500, Унгарија 2.800, Бугарија 2.500 и во Источна Германија 1.120 деца. Во тие земји, за потребите на 10.000 македонски деца биле отворени македонски училишта (со учебниции литература) и добивале пошироки знаења за македонската историја. Биле издавани и весници на македонски јазик. На костурски и лерински дијалект со кирилска азбука биле објавувани книги и романи. Како возрасни и образовани, поголемиот дел од нив се вратиле во СР Македонија. Со евакуација на децата КПГ сакала да создаде, да обезбеди и да воспита кадар за пролетерска револуција во Грција.

Во Македонија, каде децата бегалци се најмногубројни, функционира Здружение на децата бегалци, која досега организирала четири Светски средби на децата бегалци — во 1988 и 1998 во Скопје, во 2003 година во Лерин и од 18 до 21 јули 2008 година повторно во Скопје. Во јули 2018 се одржала петтата средба, а подоцна и понатамошни средби.

## Познати деца бегалци
:17п|врска=&nbsp;*Погледнете ја главната категорија [[:Категорија:Деца бегалци|*'Деца бегалци*']]*

## Поврзано
* Бегалци од Грчката граѓанска војна

## Наводи

* „Програма на втората светска средба на децата бегалци од Егејскиот дел на Македонија. 50 години Екзодус“, Скопје, 1998.
* The Hostages of Skopje, Fugitives, properties, and repatriation: Yugoslav confidential documents, Ε.Μ.Σ., Θεσσαλονίκη 2008
* Доровски, Иван. Судбината на децата од Егејска Македонија пред шеесет години, во: Предавања на XLI меѓународен семинар за македонски јазик, литература и култура, Охрид 11 август - 28 август 2008, Скопје, 2009, стр. 17 - 27. 

## Надворешни врски

* Децата бегалци, Македонска енциклопедија
Дестилација

мини|250п|десно|Дестилациона направа

**Дестилација** е метод на одделување на течните смеси на хемиски соединенија со физичкиот процес на испарување, а потоа кондензирање на состојките на смесата. Се користи за да прочисти едно или повеќе соединенија кои се во смесата. Од техничка страна на гледање, постојат два типа на дестилација: едноставна дестилација (мешавината се состои од само два елементи што сакате да ги одделите) и фракциона дестилација (кога мешавина се состои од неколку фракции, кои треба да се одделат). Производот на дестилацијата се нарекува **дестилат**.

За дестилацијата да биде успешна, составот на пареата мора да се разликува од составот на течностте. Основниот услов е разликата (што повисока, толку подобро) точката на вриење на хемиските соединенија кои биле разделени. Сепак, постојат мешавини чии состојки не може да ги одделите. Дури и кога постои разлика во точката на вриење, составот на пареа станува еднаков на составот на смесата. Таквите мешавини ги нарекуваме азеотропски мешавини, еден од попознатите примери е мешавината од 96% алкохол и 4% вода.

Дестилација има широка примена во индустријата, особено во рафинериите за нафта и други хемиски индустрии.

Спротивниот процес од дестилација, кој може да го има истиот ефект (разделување на мешавини) е замрзнување на мешавина.

## Наводи

## Надворешни врски


Категорија:Постапки на двоење
Категорија:Лабораториски техники
Раул Кастро

десно|безрамка
**Раул Модесто Кастро Руз** (; 3 јуни 1931), бил претседател на Државниот совет и Советот на министери на Република Куба односно шеф на државата и шеф на владата. Помладиот брат на Фидел Кастро бил првиот секретар на Централниот Комитет на Комунистичката партија на Куба. Раул има четири деца

На  31 јули 2006 година ја презел должноста на Претседател на Државниот Совет. Тоа бил дел од трансферот на власта помеѓу него и Фидел Кастро, кое следувало поради болеста на неговиот постар брат. Според 94 член на Уставот на Куба , првиот Заменик-Претседателот на Советот на Државата ги презема претседателските овластувања, во случај на смрт или болест на претседателот.

Фидел Кастро на 18 февруари 2008 година најавил дека веќе нема да ги врши претседателски должности. На 23 февруари 2008 година Кубанскиот Парламент едногласно избрал Раул Кастро за нов претседател на Куба и командант на нејзините вооружени сили.

Неговата сопруга била Вилма Еспин.

## Поврзано

## Надворешни врски

Категорија:Кубански политичари
Категорија:Претседатели на Куба
Категорија:Родени во 1931 година
Категорија:Носители на Орденот на Ленин
Категорија:Живи луѓе
4Q240

**4Q240** (или 4QCanta) се фрагменти кои содржат коментари на Песна над песните, на хебрејски јазик најден во пештера 4 крај Кумран. Овој свиток е дел од Свитоците на Мртвото Море. Фрагментот е датиран дека потекнува од времето на Иродската династија.

## Поврзано

*Свитоци од Мртвото Море
*4Q106
*4Q107
*4Q108
*4QMMT
*6Q6

## Надворешни врски
*[ 4Q240 in [Biblical Archaeology Review]]

Категорија:Свитоци од Мртвото Море
Најдобри стрелци на Лигата на шампионите во ракомет за жени

Следува список на ракометарки кој биле најдобри стрелци во Лигата на шампионите во ракомет за жени, по сезона.

## Најдобри стрелци по сезони
Најдобри стрелци во Лигата на шампионите во ракомет за жени, по сезона, почнувајќи од сезоната 1993-1994.

## Статистика
### По ракометарки

### По клубови

## Наводи

Најдобри стрелци
Дрвна индустрија

**Дрвната индустрија** или индустрија на **граѓа** - обично приватно - економски сектор кој се занимава со шумарството, сечење на дрва и производство на шумски производи, дрвена граѓа односно дрво за градежништво, основна шума и дрвени производи (на пример, мебел) и секундарни производи како дрво целулоза за целулоза и хартиена индустрија. Некои од најголемите производители исто така се меѓу најголемите шумски сопственици.

Дрвната индустрија игра доминантна улога во денешната дрвна економија.

## Разлика
Во потесна смисла на условите, шумите, шумарството и индустријата за дрво и дрвена граѓа укажуваат на различни сектори, во индустријализацијата, интернационализираниот свет, при што постои тенденција кон огромни интегрирани бизниси кои го опфаќаат целиот спектар од шумарство и шумарството во приватна основноа и средна шума или плантажа преку процесот на сеча во дрво преработката и трговија и транспортот (на пример сплаварење на дрва, шумска железница, влезна патека.

Преработката и производите се разликуваат особено во однос на разликата помеѓу меко дрво и тврдо дрво. Додека мекото дрво првенствено оди во производство на огревно гориво, целулоза и хартија, тврдото дрво главно се користи за изработка на мебел, подови и др. Двата вида можат да бидат од корист за градење на (станбени) (дрвени колиби, дрвени кабини, дрвена конструкција).

## Галерија



File:Дрвна индустрија 01.jpg|Струготини за израбока на пелети за греење
File:Дрвна индустрија 03.jpg|Пилана Гама дизајн, во село Петралинци во Струмица
File:Дрвна индустрија 04.jpg
File:Дрвна индустрија 06.jpg
File:Дрвна индустрија 07.jpg
File:Дрвна индустрија 09.jpg
File:Дрвна индустрија 10.jpg
File:Дрвна индустрија 11.jpg



## Наводи
„Единство“ - Струмица

**Единство** — текстилна компанија за производство на облека од Струмица, Македонија. 

## Историјат

АД Конфекција и Трикотажа „Единство“ од Струмица била основана на 1 октомври 1966 година од страна на група граѓани и во почетокот работела под името Задруга за шивачки услуги и промет со готови текстилни производи. Во 1973 година задругата била конституирана како ОЗТ Единство. Во 1976 година претпријатието прераснало во Работна организација Конфекција и Трикотажа Единство Струмица. Истата година било отворено и плетачко одделение како проширување на дејноста на претпријатието. Исто така била воведена и работа по СИЦ – системот односно работа по домови.

Во 1985 година била изградена нова фабрика со вкупна покриена корисна површина од 6.000 метри квадратни. Во 1991 година претпријатието било регистрирано како Акционерско друштво во мешовита сопственост, а во 1996 година, по добивање на решението од Комисијата на Владата на Република Македонија, како Акционерско друштво во приватна сопственост. Во 2001 година, со измените на Законот за трговски друштва, претпријатието било пререгистрирано во Акционерско друштво Единство Струмица.

## Производство

Денес АД Единство е компанија која настапува на домашниот и странскиот пазар за производство на наменски програм како униформи за полиција, војска, програм за железници, пошти, банки како и школски програм. Се произведуваат машки и женски панталони и сако, а како специјалност е изработка на производи од Горeтекс технологија.

## Галерија

File:Текстилна Индустрија 01.jpg|
File:Текстилна Индустрија 02.jpg|
File:Текстилна Индустрија 03.jpg|
File:Текстилна Индустрија 04.jpg|
File:Текстилна Индустрија 05.jpg|
File:Текстилна Индустрија 06.jpg|
File:Текстилна Индустрија 07.jpg|
File:Текстилна Индустрија 08.jpg|
File:Текстилна индустрија 12.jpg|
File:Текстилна индустрија 14.jpg|


## Наводи

Категорија:Текстилни претпријатија од Македонија
Категорија:Економија на Струмица
Исмаил Лумановски

**Исмаил Лумановски** (, ) — македонски и американски кларинетист, познат виртоуз на грната.

## Животопис
Лумановски е роден во Битола во Ат пазар маало на 19 август 1984 година во музичко семејство. Неговиот татко Ремзи е познат изведувач на народни песни од целиот Балкан. Почнал да свири кларинет уште на осумгодишна возраст. Уште со незавршено средно музичко училиште во Битола, Лумановски бил посочен како мошне талентиран и перспективен. Потоа со меѓународна стипендија заминува во Мичиген, САД, каде што не само што го завршува средното образование, туку како еден од подобрите ученици во класата на Панде Татарчевски е испратен на школување на познатиот Џулиард универзитет во Менхетен, Њујорк. Неговото дебитирање во САД  бил настапот на Првиот кларинетски концерт на Вебер во Интерлохен, Мичиген во 2002 година. Тој има музичка диплома од престижниот Juilliard School of Music од Њујорк. 
Тој е член на музичка група во класичен стил, а исто така и поширок музички репертоар. 
Лумановски има настапувано во САД, Европа, Блискиот Исток и Кина. Има настапувано на многу сцени како Rathaus (Виена), Carnegie  Hall (Њујорк), SummerStage (Њујорк), Salle Pleyel (Париз), Emirates Palace (Абу Даби) American University (Дубаи),  Kartaj (Тунис), Kenedy Center (Вашингтон), Peter Jay Sharp Theatre (Њујорк), Avery Fisher (Њујорк), Beijing Concert Hall  (Пекинг), Luzerner Saal (Луцерн)  и Severance Hall (Кливленд). 
 
Добитник е на многу награди како: 1во место на 23тиот, 24тиот и 25тиот натпревар по кларинет во Македонија, Натпреварот Juilliard  Clarinet Concerto , Меѓународниот натпревар на млади артисти во Бугарија, Националниот фолк музички натпревар во Македонија и  второ место во Натпреварот по кларинет Andreas Makris , во Колорадо. Освен тоа Лумановски ја има освоено двапати наградата “Fine  Arts” на Академијата Interlochen Arts. Исто така има  освоено прва награда на музичкиот натпревар Arriaga Chamber .
За неговите настапи имаат пишувано пофални зборови бројни музички критичари и угледни медиуми како New York Times. Дипломец е на  престижната музичка акедемија Џулијард и претендира за магистратура и е добитник на стипендиите Satterhwaite Scholarship, Benjamin  and Hadassah Michtom Scholarship и Martha Dwight Douglas Memorial Scholarship.
Лумановски на професионален план соработува со извонредни и талентирани музичари како: Marcel Khalife, Al Di Meola, Husnu  Senlendirici, Ivo Papazov, Selim Selser, Vasilis Saleas, Selloane Nkhela, Zulfu Livaneli и Yeni Turku.
Лумановски исто така извонредно импровизира и изведува македонска, турска и ромска музика, а во поново време има одржано турнеи со  реновираниот бенд New York Gypsy All-Stars и со нив има настапувано низ САД и Турција. 
Делата на Лумановски исто така може да се слушнат на аудио записите со Liquid Clarinets, New York Gypsy All-Stars, Grneta  Ensemble, Balkan Beat Box и Love is the way. 
Често настапува и во Македонија.

## Наводи

## Надворешни врски
* Официјално мрежно место 
* Facebook страна

Категорија:Луѓе од Битола
Категорија:Македонски кларинетисти
Кинеска култура

мини|Пример за кинеска архитектура

**Кинеската култура** е една од најстарите и најкомплексните светски култури, a географската област на која доминира опфаќа голем регион во источна Азија. Постојат големи регионални разлики во обичаите и традициите.

## Идентитет

Во Кина се признати 56 етнички групи, меѓу кои Хан Кинезите се најбројни. Меѓу етничките групи, постојат големи разлики во јазикот, културата, храната, традиционалното облекување, уметноста итн. 
Традиционалната кинеска култура зафаќа просторно голема површина, па во секој регион постојат различни форми на поткултури.

## Јазик

Кинескиот јазик е многу стар, а првите негови траги се наоѓаат на коските користени за пророштва за време на династијата Шанг. Оттогаш, кинескиот јазик поминал низ многу фази на развој. Класичниот кинески јазик се користел илјадници години, но претежно бил резервиран за научници и филозофи кои биле високиот слој на општеството. Денес најчесто се користи мандарински кинески, иако постојат и други, помалку распространети дијалекти.

## Структура

Од најстариот период, традиционалното кинеско општество било поделено на т.н. "четири професии" (аристократија, селани, занаетчии и трговци). Меѓутоа, во раниот период на династијата Сунг, границите меѓу овие четири поделби стануваат нејасни и со текот на времето тие повеќе немаат големо значење.

## Вредности

Повеќето од општествените вредности во Кина се добиени од конфуцијанството, таоизмот и будизмот, или остатоци од древната кинеска традиција и религија.

Конфуцијанство било главна филозофија и религија за поголемиот дел од царскиот период, но имало и други филозофии како легализам поекстремна верзија на конфуцијанството, чие учење се заснова на принципот на наградување и казнување.

Со зајакнување на европското влијание во 19 век се појавуваат и други не-кинески филозофски учења и размислувања, како сега доминантниот комунизам, посебна кинеска верзија создадена од водачот на кинеската револуција Мао Це Тунг (маоизмот).

## Образование

Образованието и учењето имаат долга и силна традиција во кинеското општество, но образованието било резервирано за мажи со повисок општествен статус. Исто така, во Кина,се развил посебен и комплексен систем на бирократски тестови и испити, кои се полагале на одреден временски период. Особено важен бил таканаречениот  „Царски испит“. Кон крајот на 19 век, започнуваат промени во целото кинеско општество и модернизација. Од победата на Комунистичката партија на Кина во граѓанската војна во 1949 година, воведено е задолжително деветгодишно образование, а сега просечната писменост е 92% (96% за мажи и 89% за жени).

## Книжевност

Кинеската литература е многу стара и започнува за време на династијата Шанг, а првите книги кои се пронајдени датираат од средниот период на династијата Џоу. За тој период, се врзува и настанувањето на т.н. "Четири книги и пет класици" (традиционален кинески: 四书五经, пинјин: Sìshū Wŭjīng), најважната колекција на книги во кинеската историја кои се користеле во администрацијата, религијата, културата, пророштво и речиси во секој друг аспект на животот.

## Наводи

Категорија:Кинеска култура
400 удари

**„400 удари“** (француски: *Les quatre cents coups*) — француски филм од 1959 година, во режија на Франсоа Трифо, кој е автор и на сценариото, заедно со Марсел Муси. Главните улоги ги играат: Жан-Пјер Лео, Клер Морје, Албер Реми, Ги Декомбле, итн. Филмот добил седум награди и имал уште четири номинации. Меѓу нив, во 1959 година, филмот добил три награди на Канскиот филмски фестивал („Златна палма“, за најдобар режисер и наградата OCIC), додека следната година бил номиниран за „Оскар“ во категоријата за најдобро сценарио.

## Синопсис
Антоан (го игра Лео) е дете на возраст од 14 години. Тој е лош ученик и повеќе сака да се забавува, токолку да ги исполнува ученичките и домашните обврски. Истовремено, неговите родители немаат топол и грижлив однос кон него. Еден ден, наместо да оди на училиште, тој шета низ градот при што ја здогледува својата мајка (ја игра Морје) како се бакнува со друг човек. Поради тоа, тој бега од дома, а неговиот најдобар другар му помага да преноќи во една печатница. Кога се враќа дома, родителите на Антоан се обидуваат да го поправат односот кон него и тој минува една забавна вечер со нив, но неговата среќа трае кратко, зашто потоа продолжуваат караниците меѓу татко му и мајка му. Оттука, Антоан бега од дома по вторпат и притоа ја краде машината за пишување од канцеларијата во која работи татко му. Бидејќи не може да ја продаде машината, тој се обидува да ја врати назад, но чуварот го открива и го пријавува кај татко му (го игра Реми). Тој го пријавува Антоан во полиција, а потоа родителите одлучуваат да го испратат детето во поправен дом. Еден ден, него го посетува мајка му, која му соопштува дека нема да го примат назад во домот и тогаш Антоан побегнува од домот.

## Наводи

Категорија:Француски филмови
Категорија:Филмови од 1959 година
Категорија:Филмови на француски јазик
Категорија:Филмови на Франсоа Трифо
Категорија:Црно-бели филмови
Категорија:Филмови со Албер Реми
Категорија:Филмови со Клер Морје
Категорија:Филмови со Жан-Пјер Лео
Категорија:Филмови чие дејствие се одвива во Франција
Категорија:Култни филмови
Њива Вода

**Њива Вода** — река во Западна Македонија, чие течение е на планината Буковиќ, северно од Кичево и западно од селото Бериково.

## Поврзано
* Буковиќ (планина)
* Кичево
* Бериково

## Наводи


Категорија:Реки во Македонија
Бела Река (Осогово)

**Бела Река** — река во источниот дел на Македонија, која заедно со Црна Река ја образува Оризарска Река.

## Течение
Реката извира на јужната падина на планината Осогово, североисточно од градот Кочани. Нејзиното течение е во јужен правец и таа поминува покрај маала на селата Мишино, Небојани, Полаки и Костин Дол пред спојувањето со Црна Река кај селото Речани по што продолжува како Оризарска Река.

## Хидрографија
Сливното подрачје на реката зафаќа површина од 42,2 км2.

## Поврзано
* Осоговски Планини
* Црна Река (Осогово)
* Оризарска Река

## Наводи

## Надворешни врски
* 

Категорија:Реки во Македонија
Категорија:Осогово
Категорија:Географија на Кочани
Тестаментот на Орфеј

**Тестаментот на Орфеј** (француски: *Le testament d'Orphée, ou ne me demandez pas pourquoi!*) е француски филм од 1960 година, во режија на Жан Кокто, кој е автор и на сценариото. Главните улоги ги играат: Жан Кокто, Анри Кремје, Клодин Огер, Едуар Дермит, Лусиа Босе, Марија Касарес, Франсоаз Кристоф, Јул Бринер, Шарл Азнавур, Жан Мара, итн. Исто така, во филмот се појавуваат и: Брижит Бардо, Франсоаз Саган, Пабло Пикасо, Роже Вадим и други познати личности.

## Синопсис
Поетот Кокто (го игра Кокто) е заробен низ просторот и времето. Тој доаѓа од 18 век во сегашноста и го посетува професорот Лангевин (го игра Кремје), кој пронашол куршуми што се движат со брзина поголема од брзината на светлината. Професорот го убива поетот и тој се враќа во сегашноста. Потоа, тој посетува група Цигани, а една жена од огнот ја спасува фотографијата на Сежест (го игра Дермит) - лик од филмот на Кокто. Кокто ја кине фотографијата и ја фрла во морето, но оттаму се појавува воскреснатиот Сежест, кој го води Кокто на судење, на кое поетот е осуден на живот. Потоа, Сежест го остава Кокто меѓу едни урнатини и таму божицата Атена го убива Кокто, но тој повторно станува и додека заминува здогледува ангел и Едип (го игра Мара).

## Наводи

Категорија:Француски филмови
Категорија:Филмови од 1960 година
Категорија:Филмови на француски јазик
Категорија:Филмови на Жан Кокто
Категорија:Црно-бели филмови
Категорија:Филмови со Анри Кремје
Категорија:Филмови со Јул Бринер
Категорија:Филмови со Жан Кокто
Категорија:Филмови со Шарл Азнавур
Категорија:Филмови со Брижит Бардо
Вир (река)

**Вир** — река во Нормандија, Франција, чиј тек долг 128 километри минува низ *[[Департмани во Франција|департманите]]* Калвадос и Манш, минува низ градовите Вир, Сен-Ло и Изињи-сир-Мер, и на крајот се влева во Ламанш. Нејзини главни притоки се Ор, Ел и Сулевр.

Вливот на Вир е канализиран и го формира пристаништето Изињи-сир-Мер.

Се вели дека поетите од долината Вир (*Vau de Vire*) го вовеле водвиљот.

Места долж реката:

* Калвадос (14): Вир, Пон-Фарси, Изињи-сир-Мер
* Манш (50): Теси-сир-Вир, Троаго, Торињи-сир-Вир, Конде-сир-Вир, Сент-Сузан-сир-Вир, Сен-Ло, Рампан, Понт-Ебер, Ла Моф, Кавињи.

## Хидрологија и квалитетот на водата
Општо земено, кафеавите води на Вир се умерено алкални, според тестирањето од Лумина Тех нивниот pH е 8,31. (Хоган, 2006) Водите на реката се релативно заматени, со мерење со диск Секи од 12 сантиметри.

## Историско значење
На крајот на 10 век, териториите на Кралството Бретања биле проширени до Вир од нивниот крал Алан I.

## Наводи

## Надворешни врски
* *Atlas des Routes de France*, Solar Press: Donnees IGN (2007)
* Hogan, C. Michael, *Water quality of freshwater bodies in France*, Lumina Tech Press, Aberdeen, Scotland (2006)
*http://www.geoportail.fr 

Категорија:Реки во Нормандија
Категорија:Реки во Франција
Категорија:Координати на Википодатоците
Србиница

**Србиница** ౼ река која се наоѓа западно од селата Подлес и Градско, а чие течение се протега на планината Клепа. Реката Србиница е една од реките што ја создаваат Крушевичка Река.

## Наводи

Категорија:Реки во Македонија
Категорија:Подлес
Категорија:Градско
4Q175

**4Q175** (или **4QTest**), познати и како **Сведоштвата**, е еден од Свитоците од Мртвото Море пронајден во пештерата 4 кај Кумран на западниот брег. На само една страница, 4Q175 е збирка на изреки навидум поврзани со месијанска фигура. Ракописот бил напишан со хасмонејско писмо од 1 век п.н.е., уредено од Џон Марко Алегро.

## Содржина
Овој своиток е краток документ што содржи пет библиски изреки поставени во четири секции, а кои се однесуваат на активностите на Господ на крајот од времето. Само последната секција има објаснување. Првите три секции се однесуваат на идни благослови кои доаѓаат од три фигури, пророк налик на Мојсеј, месија и свештенички учител.

Првата секција содржи два текста од Второзаконие, и посочува на пророк налик на Мојсеј (Второзаконие 5:28-29; 18:18-19). Втората секција е извадок од пророштвото на Валаам што се однесува на месија, кој е налик на Давид (Броеви 24:15-17). Ова пророштво предвидува „Ѕвездад ќе излезе од Јаков, скиптер ќе произлезе од Израел; тој ќе го смачка храмот на Моав, и ќе ги уништи сите деца на Сет.“ Третата секција е благослов на Левитите, и на свештеникот месија кој ќе биде учител налик на Левиј (Второзаконие 33:8-11). Последната секција започнува со стих од Книга на Иисус Навин (6:26), а потоа следи цитат од Псалмите на  „Книга на Иисус Навин“. Овие стихови покажуваат дека заедницата кај Кумран се интересирала за пророштвата од Танах.

## Објаснување
Досега научниците не се обиделе сериозно да се занимаваат со трите фигури од 4Q175, но многумина сметаат дека се асоцијација за татко и двајца сина. Според стилот на писмото, свитокот е датиран од времето на [Хасмонеи|Хасмонејската династија]].

## Надворешни врски
* The name 'Jesus' found in 4Q175? 
* 4Q175 on ''Doctrines of the Dead Sea Scrolls''
*4Q175 on the West Semitic Research Project website

Категорија:Свитоци од Мртвото Море
Ахерон

мини|десно|250п|Ахерон кај Глики
**Ахерон** (;  - *Гличка Река*) — река во областа Епир во северозападна Грција. Изворот е блиску до селото Селои, во југозападниот дел од Јанина. Се влева во Јонското Море блиску до Парга.

## Митологија
Ахерон е „*река на болката*“ во подземниот свет Ад преку која Харон во својот чамец ги превезувал душите на умрените.

Ахерон бил исто така бог во старогрчката митологија, кој ја чувал реката Ахерон, река во подземниот свет Ад. Неговата доилка била аветот Мормолика.

## За Ахерон
* Платон во своето дело *Федон* ја опишал Ахерон као втора најголема рекау на свиетот. По Платон најголема река е Океан. Тој  тврдел дека реката Ахерон течела под земја и пустина, и тоа во спротивна насока од Океан.
* Данте во *[[Божествена комедија|Божествената комедија]]* во делот за *Пеколот*, опишува дека Ахерон е река која е на граница помеѓу пеколот и предпеколот.
* Во шестата книга на Енеида, Вергилиј ја споменува реката Ахерон, заедно со описите на сите останати реки.

Поимот *Ахерон* често се користел како синоним за подземниот свет Ад.

## Надворешни врски
* Ахерон во старогрчката митологија

## Наводи

Категорија:Реки во Епир
Категорија:Клисури во Грција
Категорија:Чамерија
Категорија:Старогрчки богови
Јурица Јерковиќ

**Јурица "Јуре" Јерковиќ** ( година во Сплит, ФНРЈ) — поранешен фудбалер на Хајдук, Цирих, Луган и југословенски репрезентативец.

## Кариера
### Сплит

Јерковиќ почнал да игра фудбал во 1965 година во младинскиот тим на Хајдук од Сплит. Како млад играч што ветува, една сезона (1967-68) заминува за заем и стврднување во НК Сплит. По враќањето во Хајдук, тој стана незаменлив член на првите единаесет во Сплит. Тој беше центар играч.

Со Хајдук освои три титули на Југословенскиот шампион, 1970/71, 1973/74 и 1974/75. Тој исто така триумфираше петпати со Хајдук во Купот на Југославија, 1971/72, 1972/73, 1973/74, 1975/76 и 1976/77.

Со вкупно 529 натпревари во дресот на Хајдук, тој е на шестото место на клупските рекордери НК Хајдук по цело време, а со 219 гола постигна на десетто место од најдобрите стрелци на сите времиња.

### Швајцарија

По овие успеси и десет години поминати во тимот на Мастерс од морето, Јерковиќ замина во швајцарскиот клуб ФК Цурих во 1978 година. Со Цирих во 1981 година, тој го освои Швајцарското првенство и Швајцарскиот куп. Во сезоната 1982/83. беше најдобар стрелец на тимот со десет гола.

## Репрезентација на Југославија

Јерковиќ ги испрати сите репрезентативни избори на Југославија. Тој одигра пет натпревари за селекција на младите, одигра четири натпревари за младитр и одигра 42 натпревари за сениорскиот тим и постигна шест гола.

Тој играше за репрезентацијата на 12 април 1970 година во пријателски натпревар против Унгарија во Белград (2: 2).

Од репрезентативниот дрес се простил на 29 ноември 1981 година, на квалификацискиот натпревар за светско првенство против Грција во Атина. Југославија потоа победи со головите на Јерковиќ и Шурјак со резултат 2: 1.

Јерковиќ, заедно со репрезентацијата на Југославија, учествуваше на Светското првенство во 1974 година во Германија и Светското првенство во Шпанија во 1982 година, иако не играше во Шпанија, но беше на клупата за резерви.

Тој исто така играше на финалниот турнир на Европското првенство во Југославија во 1976 година.

### Голови за репрезентацијата

Категорија:Југословенски фудбалери
Категорија:Хрватски фудбалери
Категорија:Починати во 2019 година
Александар (филм од 2004)

**Александар** (англиски: *Alexander*) — американски филм од 2004 година, во режија на Оливер Стоун, кој е автор и на сценариото, заедно со Кристофер Кајл и Лает Калогридис (според биографијата на Робин Лејн Фокс). Музиката за филмот е дело на Вангелис, а задолжен за фотографијата бил Родриго Прието. Главните улоги ги играат: Колин Фарел, Вал Килмер, Анџелина Џоли, Ентони Хопкинс, Кристијан Пламер, Џаред Лето, Брајан Блесид, Гари Стреч, Џон Каванах, Раз Деган итн.

## Содржина
Генералот Птоломеј (го игра Хопкинс) на своите ученици им ја раскажува приказната за Александар Македонски, синот на македонскиот крал Филип II (го игра Килмер) и убавата епирска принцеза Олимпијада (ја игра Џоли). Во детството, Александар го учи славниот филозоф Аристотел (го игра Пламер), кој му ја всадува љубовта кон музиката и поезијата и му го развил чувството за чест и храброст. Подоцна, Александар (го игра Фарел) стекува интимен пријател и соборец — Хефаестион (го игра Лето), а по смртта на Филип II, на возраст од само 20 години, Александар ја презема власта во земјата. Со својата војска успева да задуши неколку буни, а откако ќе се ожени со привлечната Роксана (ја игра Росарио Досон), со 30.000 пешаци и 5.000 коњници, Александар оди во војна против моќната Персија. Подоцна, во филмот се прикажани освојувањата на Александар, како и неговата смрт...

## Наводи

Категорија:Американски филмови
Категорија:Филмови на англиски јазик
Категорија:Филмови од 2004 година
Категорија:Историски филмови
Категорија:Биографски филмови
Категорија:Филмови на Оливер Стоун
Категорија:Филмови со Колин Фарел
Категорија:Филмови со Анџелина Џоли
Категорија:Филмови со Ентони Хопкинс
Категорија:Филмови со Џаред Лето
Категорија:Филмови со Кристијан Пламер
Категорија:Филмови со Вал Килмер
Сјаен џин

**Сјаен џин** — вид ѕвезда од сјајносната класа **II** која во Јеркисовата класификација го зафаќа местото меѓу обичните џинови и суперџиновите, според изгледот на нејзиниот спектар.

## Примери
Еве некои познати сјајни џинови:

* Епсилон Големо Куче (Адара) — синобел (тип B)
* Омикрон Скорпија — бел (тип A)
* Тета Скорпија (Саргас) — бел (тип F)
* Бета Змеј — жолт (тип G)
* Бета Јарец (Дабих) — портокалов (тип K)
* Алфа Херкул (Расалгети) — црвен (тип M)
* Гама Големо Куче (Мулифејн) — син (тип B)

## Поврзано
* Црвен џин

## Наводи


Категорија:Видови ѕвезди
Обучена да убива

**Обучена да убива** (англиски: *Dressed to Kill*) е американски филм од 1980 година, во режија на Брајан де Палма, кој е автор и на сценариото. Главните улоги ги играат: Мајкл Кејн, Енџи Дикинсон, Ненси Алан и Фред Вебер. Филмот прикажува сложена приказна за сексуално незадоволна жена чии денови се исполнети со фантазирање, кое се претвора во мрачна стварност. Филмот е полн со шокови и напнатост, со раскошен дизајн и привлечна музика чиј автор е Пино Донаџи. Ова е еден од најголемите хитови на де Палма, како и еден од неговите најдобро режирани филмови.

## Синопсис
Во мозаикот на едно злосторство се испреплетуваат една привлечна кол-герла, таинствен убиец облечен во темен мантил за дожд и со темни очила, како и психијатар кому една незадоволна жена му раскажувала за своиет фантазии. Меѓутоа, кол-герлата го видела убиецот и тоа го доведува во опасност нејзиниот живот...

## Наводи

Категорија:Американски филмови
Категорија:Филмови од 1980 година
Категорија:Филмови на англиски јазик
Категорија:Криминалистички филмови
Категорија:Филмови на Брајан де Палма
Категорија:Филмови со Енџи Дикинсон
Категорија:Филмови со Мајкл Кејн
Категорија:Филмови со Ненси Алан
Категорија:Филмови со Фред Вебер
Категорија:Трилери
Нестор Огинар

**Нестор Огинар** (Скопје,  - ) - македонски професор преселен во Соединетите Држави, активист на тамошната македонска дијаспора, и политичар.

## Животопис
Огинар е роден на 3 февруари 1947 година во Скопје, во семејство на трговци и земјопоседници со потекло од тетовското село Волковија. Детството и раната младост ја поминал во Гостивар, Тетово и Битола каде што го завршил средното образование. Во 1968 година служел воен рок во тогашната ЈНА. Во 1969 година поради идеолошки несогласувања со КПЈ, односно КПМ, преку Виена заминал за Њујорк, САД каде завршил факултет за англиски јазик и книжевност со драма на Хантер Колеџот на Градскиот Универзитет во Њујорк. Во 1973 година се вратил во Македонија и работел како Професор по англиски во Тетовската гимназија „Кирил Пејчиновиќ“. Во 1976 година се оженик со Милица, а потоа заедно се преселиле во Њујорк. На Хантер Колеџот завршил Магистратура по англиски јазик и книжевност и потоа се префрлил на Приватниот Њујорк Универзитет каде се стекнал со диплома Магистер по Филозофија и продолжил со Докторските студии по англиски јазик и книжевност. Од 1988 до пензионирањето во 2010 година, работел како Професор по англиски јазик и литература во Њујорк. Оженет е за Милица Огинар, професор д-р по француски јазик и литература. Татко е на три деца, два сина и ќерка. Како патриот бил активен за Македонската кауза уште од најраното детство и младост. Тој е еден е од основачите на Светскиот македонски конгрес (СМК), и негов долгогодишен потпретседател и сенатор. Прв задграничен претставник на ВМРО-ДПМНЕ за Северна Америка и член на Советот на Интелектуалците. Во 2002 година, како Претседател на партијата Преродба и обединување на македонските национални идеали (ПОМНИ) учествувал на Парламентарните избори во сите 6 изборни единици. Тој е потпретседател и соосновач на СеМакедонскиот Национален Совет „Македониум“. Работел како асоцијативен член на меѓународниот институт на Шилер. Автор е на повеќе статии, есеји, трактати и дела печатени и во САД и во Македонија. Организатор и учесник на повеќе меѓународни конгреси. Организатор и учесник во повеќе протести, митинзи, собири ширум САД, Канада и Македонија. Беше Претставник на Светскиот македонски конгрес во Организацијата на Обединетите нации од 2011. до 2019. година.

## Наводи

## Надворешни врски
*Профил на Facebook
*Немало време кога не сме биле Македонци, ниту ќе има време во кое нема да бидеме Македонци - интервју
*The Olympian Gods and The Rape of Macedonia - интервју од 2001 година 

Категорија:Луѓе од Скопје
Категорија:Политичари од Скопје
Категорија:Носители на титулата „Македонски сенатор“
Категорија:Претставници на Светски македонски конгрес во Организацијата на Обединетите нации
Категорија:Македонци од САД
Категорија:Починати во Њујорк
Категорија:Македонски универзитетски професори
Леново

thumb|десно|Лого на Леново
**Леново** (*Lenovo Group Ltd* или *Lenovo PC International* порано стилизирана како *lenovo*) — кинеска мултинационална технолошка компанија со седиште во Пекинг, Кина и Морисвил, Северна Каролина. Оваа компанија дизајнира, развива, произведува и продава лични сметачи, таблет компјутери, паметни телефони, работни станици, опслужувачи, електронски уреди за складирање, софтвер за управување со ИТ и паметни телевизии. Леново е најголемиот продавач на лични сметачи во светот по продажбата на единиците од 2013 година. Ја продава *ThinkPad* линијата на лаптоп компјутери, IdeaPad, Јога и Легија и линии на лаптоп компјутери, како и линиите на Идеацентарот и ThinkCentre на десктоп компјутерите.

Леново има операции во повеќе од 60 земји и ги продава своите производи во околу 160 земји. Главни капацитети на Леново се во Пекинг и Морисвил, со истражувачки центри во Пекинг, Шангај, Шенџен, Ксиамен, Ченгду, Нанѓинг и Вухан во Кина, Јамато во префектурата Канагава, Јапонија и Морисвил во САД. Тој работи со заедничко вложување со ЕМС наречен LenovoEMC, кој продава мрежни решенија за складирање. Исто така, има заедничко вложување со *NEC, Lenovo NEC Holdings*, која произведува лични сметачи за јапонскиот пазар.

Леново е основан во Пекинг во ноември 1984 година како Легенда и беше инкорпорирана во Хонгконг во 1988 година. Леново го купи личниот компјутер на IBM од IBM во 2005 година и се согласи да се стекне со својот опслужувач заснован на опслужувачи во 2014 година. Леново влезе на пазарот на паметни телефони во 2012 година и од 2014 беше најголемиот продавач на паметни телефони во Кина. Во јануари 2014 година, Леново се согласи да се здобие со мобилен телефон произведувач на мобилни телефони „Моторола Подвижност“ од Гугл, а во октомври 2014 договорот беше финализиран.

## Наводи

Категорија:Претпријатија за електроника
Категорија:Претпријатија за машинска опрема
Моксонидин

**Моксонидин** е лек кој се користи за третман на висок крвен притисок (хипертензија) од новата генерација на антихипертензиви со централно дејство одобрен за третман на блага до умерена есенцијална хипертензија. Може да се воведе во третманот кога други лекови како тиазиди, бета-блокатори, АКЕ инхибитори и блокатори на калциумовите канали не се соодветни за употреба или потфрлиле во контролата на крвниот притисок. Се произведува од Solvay Pharmaceuticals под заштитено име Physiotens®.

## Механизам на дејство
Моксонидин делува на I1 имидазолин рецепторот во централниот нервен систем како селективен агонист. Моксонидин делува и како агонист на α2-андренорецепторот, но со 30 пати помал афиниет во споредба со имидазолин рецепоторот. Поради ваквиот механизам на дејство се смета дека моксонидинот доведува до помалку несакани ефекти во споредба со постарите централно дејствувачки супстанции како клонидин (примарен α2-андренорецептор агонист).

Моксонидинот селективно се врзува за I1 имидазолин рецепторот во ростралната вентролатерална медула, регион во продолжениот мозок кој има централна улога во регулација на периферната симпатичка активност. Врзувањето на моксонидин за I1 имидазолин рецепторот доведува до намалување на симпатичката активност што резултира со ширење на артериските крвни садови и намален периферен отпор, како и намалено симпатичко влијание врз срцевата работа со снижување на срцевата фреквенција и систолен волумен. Ова доведува до значително намалување на систолниот и дијастолниот притисок.

## Контраиндикации
Поради сложениот механизам на дејство, постојат бројни основни контраиндикации (избор):

* малигни аритмии
* срцева слабост NYHA II-IV
* нестабилна ангина пекторис
* ангиоедем
* бременост и период на доење

Исто така, постојат голем број препораки каде што лекот не треба да се користи поради недостаток на искуство во терапија и можен потенцијал за интеракција (избор):

* периферна артериска болест
* Рејноова болест
* Паркинсонова болест
* епилептични заболувања
* глауком

## Интеракции со други лекови
Поради агонизмот на моксонидин врз α2-адренорецепторите, дејството на невролептиците, хипнотиците и алкохолот се зголемува.

## Трговски имиња
Physiotens® (MK)

## Наводи

Категорија:Лекови
Категорија:Фенолни етри
Полка

мини|Улични музичари во Прага свират полка

**Полка** е брз средноевропски танц, кој е популарен во Европа и Америка. Настанал во средината на XIX век во денешна Чешка. Полката се игра во многу земји меѓу кои се: Литванија, Чешка, Полска, Хрватска, Словенија, Германија, Австрија и други. Некој варијанти на полка се играат во нордиските земји, Британија и Мексико.

Во класичната музика, полки компонирале Јохан Штраус постариот и Јохан Штраус помладиот. Името „полка“ доаѓа од чешкиот збор „пулка“, што значи мала половина, што се однесува на кратките получекори кои се користат во танцот. Заради зборот полка често луѓет мислат дека овој танц е измислен од Полска.

## Полката како тема во уметноста и во популарнат акултура
* „Полка од гробиштата“ (*Cemetery Polka*) - песна на американскиот музичар Том Вејтс (*Tom Waits*) од 1985 година.

## Наводи

Категорија:Танци
Мелено месо

мини|Колбаси правени од мелено месо
**Мелено месо**  е месо ситно сецкано во мелница за месо или со нож.

Заедничко во сите типови на мелено месо е мелено говедско месо, но може да содржи  свинско, јагнешко и пилешко. Во Јужна Азија,  овчото и козјо месо исто така може да се мелат.

## Безбедност на храната
Меленото месо се смета дека е понебезбедно од сецкани парчиња месо. Ако не се готви доволно долго може да доведе до труење. Во целите парчиња месо, внатрешноста на месото е стерилна дури и пред готвење. Кога месото е мелено,има поголема можност за бактериска контаминација. Ако јунешкото не е добро приготвено, постои значителни шанси дека патогените бактерии ќе преживеат и може да предизвикаат болест, бидејќи при затоплување бактериите се размножуваат брзо. 

## Наводи

Категорија:Месна индустрија
Кисело млеко

мини|Кисело млеко
**Кисело млеко** е прехранбен производ направен  со скиселување на млекото. Скиселувањето му дава на млекото поинаков вкус што се постигнува преку бактериска ферментација преку додавање на некоја киселина, како што е сок од лимон или оцет. Киселината предизвикува млекото да коагулира и да се згусне, со што се намалува  растот на штетни бактерии и се подобрува  рокот на траење на производот.

Традиционално, киселото  млеко едноставно било свежо млеко што било оставено да ферментира и да се скилсеи со тоа што ќе биде чувано на топло место во текот на еден ден, често во близина на шпоретот. Денес киселото млеко се разликува од млекото што се скиселило по природен пат.

## Наводи

Категорија:Млеко
Клио

мини|Клио
**Клио** (гр. Κλειώ) во старогрчката митологија била муза заштитничка на историјата. Нејзиното име значи „гласник“. Претставена е со ловоров венец на главата; со труба во едната и полуотворен свиток хартија во другата рака. Честопати може да се види со книги. Како и останатите музи таа е ќерка на врховниот грчки бог, Зевс, и Мнемозина, божица на поезијата, уметноста и науката. Клио со Пир, кралот на Македонија, го имала синот Хијацинт.

## Поврзано
* Музи
* Старогрчка митологија

## Надворешни врски

Категорија:Музи
Категорија:Потомство на Зевс
Евтерпа

**Евтерпа** (грчки јазик Ευτέρπη}}, латински јазик Euterpe) е Зевсова и Мнемозина ќерка, една е од деветте Музи. Заштитничка е на музиката, а кога станала заштитничка на лирската поезија обично е прикажувана со аулос.
[мини|240 п|Евтерпа, [Лувр]]
Нејзиното име доаѓа од грчките зборови **Ευ** = *"добро"* и **τέρπεω** = *"задоволува"*, а споен зборот **Ευτέρπη** значи *"онаа која сака, обожава, развеселува, задоволува"*.

## Митологија
На Евтерпа ѝ се припишува пронаоѓањето на *[[аулос]]* дувачки инструмент сличен на денешната обоа, иако повеќето митографи мислат дека  *аулос* го измислил сатирот Марсиј од Фригија.

Речниот бог Стримон ја оплодил Евтерпа и таа го родила синот Рес кого подоцна, според Хомеровата *[[Илијада]]* го убил Диомед во Тројанската војна.

## Литература
* 

## Надворешни врски

* Евтерпа во класичната литература и уметност

Категорија:Музи
Категорија:Потомство на Зевс
Правило на благословот

десно|мини|300x300пкс|Дел од „Правило на благословот“
**Правило на благословот** (**1QSb**) е  фрагмент за кој се сметало дека е дел од свитокот Правило на заедницата, најден во пештерата 1 кај Кумран.  Дел е од Свитоците на Мртвото Море. Свитокот е еден од двата додатока (заедно со есхатолошкиот свиток Правило на конгрегацијата), кои следат по книгата Правило на заедницата, што е еден од првите седум свитоци откриени кај Кумран. 

Правило на благословот содржи три куси инвокации на Бога, што би требало да се употребат за време на крајот од времето: една за генерално собрание на племето на Израел, каде се опишува некој вид на „жива вода“ која ги носи во новсојуз со Господ, а втората се однесува на синовите на Задок, кои се одбрани од Бога да делуваат како „ангели“ и да го водат Израел по Војната. Третата се однесува на месијата, кој треба да се појави во Израел. Слични молитви има во другите свитоци. Некои сметаат дека овој ракопис содржел збирка на молитви за општа, секојдневна употреба.

## Литература
* Phillip R. Davies, George J. Brooke and Phillip R. Callaway.  "The Complete World of the Dead Sea Scrolls,"  London: Thames and Hudson, 2002.
* Michael O. Wise, Martin G. Abegg Jr., and Edward M. Cook. "The Dead Sea Scrolls: A New Translation,"  San Francisco: HaperSanFrancisco, 2005.
* Lawrence H. Schiffman, The Eschatological Community of the Dead Sea Scrolls.  Atlanta: Scholar’s Press, 1989.
* Lawrence H. Schiffman, “Rule of the Congregation.” The Encyclopedia of the Dead Sea Scrolls.  Ed. Lawrence H. Schiffman and James C. Vanderkam.  Oxford: Oxford University Press, 2000. 797-798.

Категорија:Свитоци од Мртвото Море
Црногорска кујна

мини|250п|Познати производи од Црна Гора:
[[Његушка пршута|мини|200п]]
**Црногорска кујна** е резултат на географската позиција на Црна Гора и нејзината долга историја.

Италијанското влијание на традиционалните јадења во континенталниот дел на Црна Гора и нејзиниот јадрански брег е видливо во начинот на припремање на лебот, месото, сирењето, виното и алкохолните пијалаци, супата и чорбите, палента, полнети пиперки, ќофтињата, приганиците, раштанот и итн.

Второ големо влијание потекнува од Левант и од Турција и се гледа во подготвување на сарми, мусака, пилав, пита, бурек, ќебапи, баклави, итн. Унгариските јадења гулаш, сатараш и ѓувеч се исто така многу чести. Влијанието на континентална Европа највеќе траги оставило на подготвување десерти: крофни, мармалади, бројни видови на бисквити и колачи.

Црногорската кујна зависи од географската положба, бидејќи јадењата која се служат на приморјето се разликуваат од јадењата во северните планински предели. На приморјето големо влијание има средоземната кујна, со вообичаените јадења од морски плодови (риби, октоподи, шкампи и лигни).

Од црногорските јадења позната е његушка пршута. Познати сорти на вино од Црна Гора се вранец (црно вино) и крстач (бело вино).

## Надворешни врски

* Црногорска национална јела

*
Лета

[мини|десно|250п|река [Лета (река на Алјаска)|Лета на Алјаска]]
**Лета** (грчки: Λήθη) во старогрчката митологија е река на заборавот во Адот. Зборот „лета“ на грчки јазик значи „заборав“.

## Митологија
Лета е река во подземниот свет од која пијат вода душите на покојните да би го заборавиле минатото.
 Души кои можеле да бидат реинкарнирани во ново тело, можеле да пијат вода од оваа река и дури тогаш би заборавиле на своите страдања  од претходниот живот, и би биле спремни да живеат нов.

Во близина на трофониевото светилиште во Лебадеја се наоѓале два извора: Лета и Мнемозина (Сеќавање). Посетители на овиесветилишта  морале прво да пијат од изворотЛета да би заборавиле сè што до тогаш го знаеле, а потоа да пијат од изворот Мнемозина како трајно би се сеќавале на она што го виделе во светилиштето.

## Извори

## Надворешни врски

* Лета у класичној литератури

Категорија:Старогрчки божици
Категорија:Реки во Ад
Пекмез

мини|Пекмез
**Пекмез** е традиционален овошен деликатес која спаѓа во зимница и слична е на џем, но е погуст затоа што повеќе се готви. 

Пекмез се добива со готвење на овошје (најчесто сливи и кајсии).

Категорија:Отоманска кујна
Категорија:Турцизми