Традиционални африкански религии

**Традиционалните африкански религии** или традиционалните верувања и практики на африканскиот народ се збир на многу разновидни верувања што вклучуваат разни етнички религии. Општо, овие традиции не се пишувани туку се усно пренесувани од една генерација во друга преку народни приказни, песни и фестивали Тие вклучуваат верување во бројни повисоки и пониски богови, понекогаш вклучително и врховен творец, верување во духови, почит кон мртвите, примена на магија и на традиционалната африканска медицина. Повеќето религии можат да бидат опишани како анимистички со различни политеистички и пантеистички аспекти. Улогата на човештвото генерално се смета како една од хармонизациите на природата со натприродното. Според авторот Лугира, „ова е единствената религија за која може да се тврди дека потекнува од Африка. Другите религии кои се наоѓаат во Африка имаат потекло од другите делови на светот.“

## Ширење
Приврзаниците на традиционалните религии во Потсахарска Африка се наоѓаат во 43 земји и се проценува дека нивниот број е над 100 милиони.

Иако мнозинството Африканци денес се приврзаници на христијанството или исламот, Африканците честопати ја комбинираат практиката на своето традиционално верување со практиката на аврамските религии.  Двете аврамски религии се широко распространети низ Африка, иако претежно се концентрирани во различни области. Тие ги замениле домородните африкански религии, но честопати се прилагодени на африканските културни контексти и системи на верувања.

Следбениците на традиционалните африкански религии се наоѓаат и ширум светот. Во последно време, традиционалните религии, како што е религијата јорупската, се во пораст. Религијата на Јоруба наоѓа свои корени во Соединетите Држави меѓу Афроамериканците и некои други.

## Основи
мини|262x262пкс|Мапа на Африка со приказ на нигер-конгоанските култури и јазици
Анимизмот го гради основниот концепт на традиционалните африкански религии, ова вклучува обожавање на подучувачки божества, поклонување на природата, обожување предци и верба во задгробниот живот. Додека некои религии усвоиле пантеистички светоглед, повеќето следат политеистички систем со разни богови, духови и други натприродни суштества. Традиционалните африкански религии исто така имаат елементи на фетишизам, шаманизам и почитување на моштите.

Традиционалните африкански религии можат да се разделат во јазични културни групи, со вообичаени теми. Кај говорителите на нигер-конгоанските јазици вербата во еден творец или повисоко божество некои ја сметаат за распространета и стара одлика на нигер-конгоанските култури,. Освен врховниот творец има и други поспецијализирани божества, духови предци, територијални духови, зло предизвикано од човечка лоша волја и запоставување на духовите на предците, и свештеници на територијалните духови. Новите религии во светот како што се сантерија, водун и кандомбле, веројатно се изведени од овој свет.   
мини|260x260пкс|Карта на Африка на која се прикажани поголемите религии дистрибуирани денес.
Меѓу говорниците на нилосахарските јазици има верба во Божество; злото е предизвикано од божјиот суд и одмаздата; постојат пророци како посредници меѓу бог и човекот.

Кај афроазиските јазици има хенотеизам, верба во сопствените богови, но прифаќање на постоење на други богови; злото тука е предизвикано од злонамерни духови.

Семитската аврамска религија на јудаизмот е споредлива со подоцнежниот поглед на светот. Сан религијата е нетеистичка, но вербата во Дух или моќ на егзистенција која може да се најде во танц на транс-исцелители.

Некои истражувачи, вклучително и историскиот етнолингвист Кристофер Ехрет, сугерираат дека монотеистичките концепти, вклучително и верувањето во бог како творец или сила (заедно со  многу помали божества и духови) се стари и домородни верувања помеѓу народите на етнолингвистичкото нигер-конгоанско семејство (голем дел од Западна Африка и Централна Африка) и датираат од почетокот на нивната историја, во форма значително различна од монотеизмот што се наоѓа во аврамските религии. Традиционалната религија во Нигер-Конго исто така вклучувала и политеистички и анимистички елементи.  [десно|мини| Игбо исцелител во раните 20 век во [Нигерија, Западна Африка |254x254пкс]]Традиционалната африканска медицина е исто така директно е поврзана со традиционалните африкански религии. Според Клемонт Е. Вонстрес, различните религиозни традиции на Африка се обединети со основен анимизам. Според него, вербата во духови и во предци е најважниот елемент на африканските религии. Боговите биле или самосоздадени или еволуирале од духови или предци кои се поклонувале од народот. Тој исто така забележува дека повеќето современи африкански народни религии биле под силно влијание од неафриканските религии, претежно христијанството и исламот и затоа можат да се разликуваат од старите форми.

## Церемонии
мини|254x254пкс|Окуји
Религиозните практики на Западна и Централна Африка генерално се манифестираат во комунални церемонии или дивинаторски обреди во кои членовите на заедницата (со помош на *сила* или *аш*, *нијама*, итн.) до тој степен се возбудени што паѓаат во медитативен транс како одговор на ритам или чукање тапани или пеење. Една верска церемонија што се практикува во Габон и Камерун е О*куји*, што ја практикуваат неколку етнички групи Банту. Во оваа состојба, во зависност од регионот, тапани или инструментален ритам се свири од почитувани музичари (секој од нив е единствен за дадено божество или предок) а учесниците отелотворуваат божество или предок, енергија или состојба на умот со изведување на посебни ритуални движења или танци кои дополнително ја зголемуваат нивната повисока свест.

Вакви религиозни церемонии се применуваат за разни поводи, за раѓање, за погреби, за иницијации и други пригоди и ја олеснуваат подобрата контрола и трансформацијата на енергии во позитивно, културно соодветно однесување, мисла и говор. Исто така, овие практики може да обезбедат увид во соодветните насоки што заедницата (или поединецот) може да ги преземе за остварување на својата цел.

## Практики и обреди
[мини| Баконго маски од [Централно Конго |254x254пкс]]
Постојат повеќе сличности отколку разлики во сите традиционални африкански религии. Божествата и духовите се почестени преку ослободување или жртвување (на животни, зеленчук, зготвена храна, цвеќиња, полускапоцени камења и скапоцени метали). Волјата на боговите или духовите верникот ја бара и преку консултација со божества или дивинација. Традиционалните африкански религии ги прифаќаат природните појави - плима и осека, висока и ниска месечина, дожд и суша - и ритмичката шема на земјоделството. Според Готлиб и Мбати:  Животната средина и природата се внесени во секој аспект на традиционалните африкански религии и култура. Ова е главно затоа што космологијата и верувањето се комплетно испреплетени со природните појави и околината. Сите аспекти на времето, грмотевици, гром, дожд, ден, месечина, сонце, ѕвезди и така натаму може да станат подложни за контрола преку космологијата на африканскиот народ. Природните појави се одговорни за обезбедување на луѓето со нивните дневни потреби.   На пример, во Серер религијата, една од најсветите ѕвезди во космосот се нарекува Јунир (ѕвездата Сириус ).  Со долга земјоделска традиција, серер високи свештеници и свештенички доставуваат годишни проповеди на церемонија (Xooy - дивинациска церемонија) во Фатих пред фазата Јунир, со цел да се предвидат зимските месеци и да им овозможат на земјоделците да почнат да садат.

## Духови
Следбениците на традиционалните африкански религии се молат на разни духови, како и на нивните предци. Тука спаѓаат и природата, основните и животинските духови. Разликата помеѓу моќните духови и богови честопати е минимална. Повеќето африкански општества веруваат во неколку „високи богови“ и голем број на пониски богови и духови. Исто така, постојат религии со едно Врховно битие (Чукву, Њаме, Олодумаре, Нгаи, Роуг, итн.) ) Некои препознаваат двоен бог и божица како што е Маву-Лиза.

Традиционалните африкански религии генерално веруваат во задгробниот живот, во еден или повеќе духовни светови, а славењето на предците е важен основен концепт во претежно сите африкански религии. Некои африкански религии усвоиле различни погледи преку влијанието на исламот па дури и хиндуизмот. мини|Традиционален исцелител од Јужна Африка врши дивинација читајќи ги коските |алт=
### Дивинација
Бидејќи Африка е голем континент со многу етнички групи и култури, не постои само една техника на дивинација. Практиката може да се направи со мали предмети, како што се коски, лушпи, камења, ленти од кожа или рамни парчиња дрво. Во традиционалните африкански општества, нема забрани против практиката на дивинација.  
## Доблест и порок
Доблеста во традиционалната африканска религија честопати е поврзана со извршување на обврските од аспект на животот. Примерите вклучуваат социјално однесување, како што се почитта кон родителите и старешините, соодветно одгледување на децата, обезбедување гостопримство и да се биде искрен, доверлив и храбар. Во некои традиционални африкански религии, моралот е поврзан со послушност или непослушност кон Бог во однос на начинот на кој живее една личност или заедница. За Кикују, според нивниот основен врховен творец, Нгаи, дејствувајќи преку помалите богови, се верува дека зборува и е способен да ја води доблесната личност како нечија совест. Во многу случаи, Африканците кои се преобратиле во други религии сè уште ги продолжиле своите традиционални обичаи, комбинирајќи ги на синкретичен начин.  
## Свети места
Некои свети локации за традиционалните религии меѓу другите ги вклучуваат и Сангомар, Јабојабо, Фатих, Ифе, Ојо, Дахомеј, Бенин Сити, Игбо-Укву и Тилвап Кипсигис и други.

## Традиции по регион
Овој список е ограничен на неколку добро познати традиции.

### Централна Африка

* Митологија на Банту (Централна, Југоисточна, Јужна Африка) 
**Митологија на Бушонго (Конго)
** Религија во Конго (Конго)
**Митологија Лугбарска (Конго)
** Митологија на Балуба (Конго)
**Мбутска митологија (Конго)
* Религија Динка (Јужен Судан)
* Хауса анимизам ( Чад, Габон ) 
* Митологија на Лотуко (Јужен Судан)

### Источна Африка

* Митологија на Банту (Централна, Југоисточна, Јужна Африка) 
** Гикују луѓе # Култура и верувања (Кенија) 
** Митологија Акамба (Кенија) 
* Масаи митологија (Кенија, Танзанија)
* Митологија на Каленџин (Кенија, Уганда, Танзанија) 
* Дини Ја Мсамба ( Бунгома, Транс Нцоја, Кенија)

### Рогот на Африка

* Вакфеана (Етиопија) 
* Вакизам (етиопско-сомалиски регион) 
* Арапски политеизам (Етиопија, Еритреја)

### Јужна Африка

* Митологија на Банту (Централна, Југоисточна, Јужна Африка) 
** Митологија на Лози (Замбија)
**Митологија на Тумбука (Малави)
** Митологија на Оsaоса (Јужна Африка)
**Митологија на Зулу (Јужна Африка)
* Сан религија (Јужна Африка) 
* Традиционални исцелители на Јужна Африка 
* Манџонјо исцелители на Читунгива од Зимбабве

### Западна Африка

* Аканска религија (Гана, Брегот на Слоновата Коска) 
* Дахомејска религија (Бенин, Того)
* Митологија Ефик (Нигерија, Камерун) 
* Едо религија (Бенинско кралство, Нигерија) 
* Хауса анимизам (Бенин, Буркина Фасо, Камерун, Брегот на Слоновата Коска, Гана, Нигер, Нигерија, Того) 
* Одинани (Игбо луѓе, Нигерија )
* Северна религија (Сенегал, Гамбија, Мавританија)
* Јорупска религија (Нигерија, Бенин, Того)
* Западна Африка Водун (Гана, Бенин, Того, Нигерија) 
* Религија Дого (Мали)

### Северна Африка

* Староегипетска религија (Египет, Судан) 
** Кеметизам
* Пунска религија (Тунис, Алжир, Либија) 
* Традиционална берберска религија (Мароко (вклучувајќи Западна Сахара), Алжир, Тунис, Либија, Египет, Мавританија, Мали, Нигер, Чад, Буркина Фасо) 
* Хауса анимизам (Судан )

### Африканска дијаспора

* Религии на африканската дијаспора

## Наводи

## Белешки

* Information presented here was gleaned from *World Eras Encyclopaedia*, Volume 10, edited by Pierre-Damien Mvuyekure (New York: Thomson-Gale, 2003), in particular pp.&nbsp;275–314.
* Baldick, J (1997) *Black God: The Afroasiatic Roots of the Jewish, Christian, and Muslim Religions*. New York: Syracuse University Press.
* Doumbia, A. & Doumbia, N (2004) *The Way of the Elders: West African Spirituality & Tradition*. Saint Paul, MN: Llewellyn Publications.
* Ehret, Christopher, (2002)  ''The Civilizations of Africa: a History to 1800''. Charlottesville: University Press of Virginia.
* Ehret, Christopher, *An African Classical Age: Eastern and Southern Africa in World History, 1000 B.C. to A.D. 400*, page 159, University of Virginia Press, 
* Karade, B (1994) *The Handbook of Yoruba Religious Concepts*. York Beach, MA: Samuel Weiser Inc.
* P'Bitek, Okot. *African Religions and Western Scholarship*. Kampala: East African Literature Bureau, 1970.
* Princeton Online, ''History of Africa''
* Wiredu, Kwasi ''Toward Decolonizing African Philosophy And Religion'' in ''African Studies Quarterly, The Online Journal for African Studies'', Volume 1, Issue 4, 1998

## Литература

* Encyclopedia of African Religion, - Molefi Asante, Sage Publications, 2009 
* Abimbola, Wade (ed. and trans., 1977). *Ifa Divination Poetry* NOK, New York).
* Baldick, Julian (1997). ''Black God: the Afroasiatic roots of the Jewish, Christian, and Muslim religions''. Syracuse University Press:
* Barnes, Sandra. *Africa's Ogun: Old World and New* (Bloomington: Indiana University Press, 1989).
* Beier, Ulli, ed. *The Origins of Life and Death: African Creation Myths* (London: Heinemann, 1966).
* Bowen, P.G. (1970). *[https://books.google.com/books/about/The_sayings_of_the_ancient_one.html?id=HEgkAQAAIAAJ Sayings of the Ancient One - Wisdom from Ancient Africa].* Theosophical Publishing House, U.S.
* Chidester, David. "Religions of South Africa" pp.&nbsp;17–19
* Cole, Herbert Mbari. *Art and Life among the Owerri Igbo* (Bloomington: Indiana University press, 1982).
* Danquah, J. B., *The Akan Doctrine of God: A Fragment of Gold Coast Ethics and Religion*, second edition (London: Cass, 1968).
* Gbadagesin, Segun. *African Philosophy: Traditional Yoruba Philosophy and Contemporary African Realities* (New York: Peter Lang, 1999).
* Gleason, Judith. *Oya, in Praise of an African Goddess* (Harper Collins, 1992).
* Griaule, Marcel; Dietterlen, Germaine. *Le Mythe Cosmogonique* (Paris: Institut d'Ethnologie, 1965).
* Idowu, Bolaji, *God in Yoruba Belief* (Plainview: Original Publications, rev. and enlarged ed., 1995)
* 
* Lugira, Aloysius Muzzanganda. *African traditional religion*. Infobase Publishing, 2009.
* Mbiti, John  *African Religions and Philosophy* (1969) African Writers Series, Heinemann 
* Opoku, Kofi Asare (1978). West African Traditional Religion Kofi Asare Opoku | Publisher: FEP International Private Limited. ASIN: B0000EE0IT
* Parrinder, Geoffrey. *African Traditional Religion*, Third ed. (London: Sheldon Press, 1974). ISBN&nbsp; pbk.
* Parrinder, Geoffrey. "Traditional Religion", in his *Africa's Three Religions*, Second ed. (London: Sheldon Press, 1976, ), p. [15-96].
* Peavy, D., (2009)."Kings, Magic & Medicine". Raleigh, NC: SI.
* Peavy, D., (2016). The Benin Monarchy, Olokun & Iha Ominigbon. Umewaen: Journal of Benin & Edoid Studies: Osweego, NY.
* Popoola, S. Solagbade. *Ikunle Abiyamo: It is on Bent Knees that I gave Birth* (2007 Asefin Media Publication)
* Soyinka, Wole, *Myth, Literature and the African World* (Cambridge University Press, 1976).
* Alice Werner, *Myths and Legends of the Bantu* (1933). Available online at sacred-texts.com
* Umeasigbu, Rems Nna. *The Way We Lived: Ibo Customs and Stories* (London: Heinemann, 1969).

## Надворешни врски

*Африканско компаративно верување 
* Afrika world.net  Мрежно место со врски и информации за традиционалните африкански религии   
* култура-exchange.blog/animism-modern-africa Напис што ги објаснува паралелите меѓу традиционалните и модерните верски практики во Африка

Категорија:Религија во Африка
Категорија:Потсахарска Африка