open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Станислав Игнаци Виткевич

**Станислав Игнаци Виткевич** (;  во    во Велики Езера (денес село во Украина)) — полски писател, сликар, филозоф, теорист, драматург, романописец и фотограф.

## Животопис

Тој бил син на уметник, писател и критичар на уметноста. Се здобил со домашно образование во Закопане и растел меѓу уметници и писатели. Од детство се дружел со Карол Шимански и Бронислав Малиноски. Учествувал во Првата светска војна како руски поданик и бил во Санкт Петербург за време на Октомвриската револуција. Во 1930-те години експериментирал со различни наркотици, конкретно конзумирал пејот и тоа може да се забележи во неговото творештво и живописи. После нападот на нацистите врз Полска, Виткевич се самоубил на 18 септември 1939 година.

## Творештво

Уметничкото творештво на Виткаци, тешко е да се класифицира, но е најблиску до експресионизмот и често го приближуваат до надреализмот. Многу често неговото творештво е блиско до тоа на Кафка, само без јавен песимизам. Можеме да го сметаме Виткевич како предвесник на театар на апсурдот. Неговите дела се разликуваат не само по чудност и изостреност, но и стремеж да се изразат новите реалности, да се изразат новите чекори кон науката и техниката и учеството на човекот во нив.

## Патување и престој во Русија

Годините по студиите во Краков, Станислав Игнаци годините ги поминал во Закопане, сликајќи и пишувајќи. Често патувал во Ловран во Хрватска, каде што поради болест, неговиот татко починал. На 21 февруари 1914 година, Јадвига Јанчевска, вереничката на Виткевич извршила самоубиство.


File:Jadwiga Janczewska, Zakopane MET DP237968.jpg|**Станислав Игнаци Виткевич**  -„Портрет на Јадвига Јанчевска“, масло на платно, Закопане1913 година
File:Witkacy Czarny Staw.jpg|**Станислав Игнаци Виткевич** - „Црното езеро“, масло на платно,1907
File:Witkacy Zima w Zakopanem.jpg|**Станислав Игнаци Виткевич** -„Зимски пејзаж кај Закопане“, масло на платно, 1930 година
File:Stanisław Ignacy Witkiewicz Portret chłopca 1934 rok.jpg|**Станислав Игнаци Виткевич** - „Портрет на момче“, масло на платно1934 година
File:Witkacy-Autoportret 1938.jpg|**Станислав Игнаци Виткевич** - „Автопортрет“, масло на платно1938 година


Категорија:Полски драматурзи
Категорија:Полски фотографи
Категорија:Полски сликари
Категорија:Родени во 1885 година
Категорија:Починати во 1939 година
Категорија:Модерни сликари
Анджеј Сапковски

**Анджеј Сапковски** (; р.  во ) — полски писател. Најмногу е познат по неговата книга, сагата *[[Вештерот (сага)|Вештерот]]*. Досега, неговите книги се преведени на 20 јазици.

## Животопис

Тој е роден и живее во Лоѓ (Łódź).Од 9 јули 2008 година тој е почесен граѓанин на градот. Завршил во средното училиште Болеслав Прус во Лоѓ, а дипломирал на универзитетот во Лоѓ (надворешна трговија, 1972). Првично работел со меѓународна трговија - тргувал со крзна во компанијата Скуримплекс (Skórimpex).

Својата книжевна кариера ја започнал како преведувач, преведувајќи ја на полски приказната за "Зборовите" (Słowa) на Гуру Цирил М. Корнблутх (Guru Cyryla M. Kornblutha) во "Фантастика". Станал популарен со циклусот раскази и сагата од 5 тома за вештерот - првата приказна за дебито на писателот, (The Witcher), се појавило во декември 1986 година во месечната "Фантазија", како победник на третата награда на книжевниот натпревар што го објавило списанието [5]. Покрај тоа, тој објавил есеј за Витезите на тркалезната маса Светот на кралот Артур. Малдие (*Maladie),* лексикон на љувона фантастика Ракопис пронајден во Змејната пештера (Rękopis znaleziony w Smoczej Jaskini), водич за луѓе кои почнуваат да ја играат RPG игрaта Око Јрррхедеса (*Oko Yrrhedesa),* циклус романи за Реинмаж од Бјелави (Трилогија хусицка), роман -  Змија (Żmija) и многу приказни и статии во списанија и збирки раскази.

Неговите книги се преведени на речиси дваесет јазици: англиски, германски, руски, шпански, француски, литвански, чешки, словачки, украински, португалски, бугарски, српски, фински, италијански, шведски, холандски, естонски, кинески и унгарски. Тој е добитник на многу полски и странски литературни награди.

## Наводи

## Надворешни врски

* Официјална страница 
* 
* 

Категорија:Родени во 1948 година
Категорија:Живи луѓе
Категорија:Полски писатели
Категорија:Полски романописци
Категорија:Творци на вештачки јазици
Шчепан Твардох

**Шчепан Лех Твардох** (, 23 декември 1979 во Жерњица) е полски писател и публицист, по образование социолог.

## Животопис
Завршил студии по социологија на Шлескиот универзитет во Катовице.

Како независен публицист пишувал статии во голем број полски весници. Бил и уредник на книжевни текстови во многу полски списанија, а исто така бил и фељтонист во "Политика".

Неговиот расказ "Лудоста на началникот фон Егерн" бил номиниран за наградата Наутилус во 2003 година и на гласањето го освојува четвртото место. Расказот "Рондо" ја добива наградата Наутилус за најдобар расказ во 2006 година.

Шчепан Твардох е Шлезиец и живее во Пилховице.

## Литература



Категорија:Родени во 1979 година
Категорија:Полски писатели
Категорија:Живи луѓе
Игнаци Карпович

мини|Игнаци Карпович (2007)

**Игнаци Карпович** (р. 1976 година, во Бјалисток, Полска) е полски писател, прозаист, литературен преведувач, добитник на Пасош на „Политика“ (2011) за неговиот роман *Баладини и романси *(*Balladyny* *i romanse*, 2010).

## Животопис

Првите години од животот ги поминал во селото Случанка, а потоа со неговите родители се преселил во Бјалисток. Завршил Прва општа гимназија Адам Мицкевич во Бјалисток. Студирал шпански јазик и книжевност и африканистика во рамки на Меѓуфакултетските поединечни хуманистички студии на Универзитетот во Варшава.

Во 2006 година, издавачката куќа „Чарне“ го издала неговиот деби роман *Niehalo*, за кои тој беше номиниран за наградата Пасоши на Политика. Во 2007 година тој го објави неговиот втор роман *- Чудо*. Романот *Гестови*, во 2009 година беше финалист на Книжевната Награда „Нике“. Во октомври 2010 година во издание на Wydawnictwo Literackie излегува неговиот роман *Баладини и романси*, кој бил финалист за Книжевната Награда „Нике“ во 2011 година и му донело Пасош на Политика за 2010 година. Романот *Ости* бил финалист за Книжевната Награда „Нике“ во 2014 година, со кој ја освоил наградата во конкуренција на читателите, додека романот *Соња* бил финалист за Книжевната Награда „Нике“ за 2015 година.

Романот *Соња* е преведен на македонски јазик (превод од полски јазик: Филип Димевски) и објавен од Издавачката куќа „Бегемот“ од Скопје.

## Наводи

## Надворешни врски
* Ришард Кожолек за „Соња“
* Игнаци Карпович - „Соња“

Категорија:Родени во 1976 година
Категорија:Полски писатели
Ќешин

**Ќешин** () — град во јужниот дел на Полска, во Шлеското Војводство, кое се наоѓа во областа на Шлеска.

Клучните настани за Ќешин датираат од IX век. Тие настани се поврзани со населувањето на словенско племе Голеншичи. Положбата на градот настанала во 1220 година. Во крајот на XIII век градот Ќешин бил центарот на Ќешинското Кнежевство.

Современиот административен центар на градот Ќешин се простира во две републики. Десната страна на градот Ќешин се простира на територијата на Полска, додека еден дел од градот се простира на левиот брег на Чешка. Официјалното име на градот е Ќешин. Од друга страна пак населението во чешкиот дел од градот Ќешин денес изнесува етнички хомогена припадност, всушност над 96% од населението се изјавува како полско население. Во полскиот и чешкиот дел од градот сепак доминираат различни религиозни деноминации, односно Римокатоличката црква и Лутеранската црква.

Состојба на населението во полскиот дел на Ќешин на 31 декември 2017 година изнесува 34.876 жители, а неговата површина е 28,61 км2. Во двата дела од градот населението изнесува 59.500 жители кои се простираат на 63 км2.

## Надворешни врски

* 
* Музеј Ќешин Шлеска
* Еврејска заедница во Ќешин 

Категорија:Градови во Шлеското Војводство
Категорија:Поделени градови
Мариуш Шчигел

**Мариуш Адам Шчигел** (; р.  во ) — полски новинар, репортер, писател, добитник на Европската книжевна награда во 2009 година.

## Животопис

На 16 години станал член на пионерското списание „Напреку“. Во 1985 година ја напишал репортажата *Не правете сензации*, за хомосексуалните проститутки, признати од страна на познавачите на движењата за еманципација во Полска. Тоа е првата репортажа за животот на хомосексуалците, издадена во Народна Република Полска. Во 1986 година, напишал цела едиција за животот на младите хомосексуалци и лезбејките во Полска. Таа едиција го носат името „Разгревување“ (*Rozgrzeszanie*).

## Наводи

## Надворешни врски

* Профил на *culture.pl*

Категорија:Родени во 1966 година
Категорија:Полски новинари
Категорија:Полски писатели
Категорија:Живи луѓе
Вјеличка

**Вјеличка** (; ) — град во јужниот дел на Полска, во метрополитенската област на Краков и сместен (од 1999 г.) во Малополското Војводство; претходно бил дел од Краковското Војводство (1975–1998). Градот бил основан во 1290 година од војводата Пшемисл II. Денес, најмногу е познат по рудникот за сол „Вјеличка“, кој бил прогласен за светско културно наследство на УНЕСКО во 1978 година.

## Надворешни врски

* Страница за рудникот за сол 
* Страница на округот 

Категорија:Градови во Малополското Војводство
Жерњица

**Жерњица** е село кое се наоѓа во Шлеското Војводство во Полска. Се наоѓа на околу 8 километри југозападно од Гливице и 29 километри западно од Катовице.

Селото има 2.549 жители.



Категорија:Села во Полска
Закопане

**Закопане** — град во јужна Полска, во Малополското Војводство.

Најголемиот град во непосредна близина на Татри, голем центар за зимски спортови, нарекуван *Зимска престолнина на Полска.* Во неговите административни граници се наоѓа поголемиот дел од Татриски национален парк (од Долината на Сува Вода до Долината на Мала Ливада).

## Наводи

Категорија:Градови во Малополското Војводство
Глогув

мини|Поглед кон замокот во Глогув
**Глогув** (; ; ) — град во западна Полска, во војводството на Долна Шлеска, положен во Долна Шлеска, седиште на истоимениот округ и истоимената рурална општина. Се наоѓа покрај реката Одра. Глогув е шести по големина град во војводството.

## Географија

Глогув се наоѓа во северниот дел на покраината Долна Шлеска. Речиси во целост градот лежи на левиот брег на Одра, иако некогаш престолот наоѓал на Остров Тумски опкружен со рацете на реката.

Според податоците од 1 јануари 2010 година, областа на градот изнесува 35,11 км². Градот претставува 7,98% од областа на округот.

Во годините 1975-1998 градот бил административно дел од покраината Легњица.

Категорија:Градови во Долношлеското Војводство
Категорија:Населени места основани во 10 век
Гливице

**Гливице** е град во Шлеското Војводство во јужна Полска. Се наоѓа на околу 25 километри западно од Катовице.



Категорија:Градови во Шлеското Војводство
Категорија:Градски окрузи во Полска
Народен симфониски оркестар на полското радио во Катовице

**Национален симфониски оркестар на полското радио во Катовице** — основан во 1935 година во Варшава како **Симфониски оркестар на полското радио**. Оркестарот го создал и предводел Гжегож Фителберг сѐ до 1939. По војната, во март 1945 година, оркестарот бил оживеан во Катовице преку Витолд Ровицки. Во 1947 година, Гжегож Фителберг повторно станал уметнички директор и оркестарот го усвоил името **Голем симфониски оркестар на полското радио**. По неговата смрт во 1953 година, оркестарот бил спроведуван од страна на: Јан Кренц, Бохдан Водичко, Кажимјеж Корд, Тадеуш Стругала,  Јежи Максимиук, Станислав Вислоцки, Јацек Каспшик, Антони Вит. Во септември 2000 година, раководител и програмски директор станал Јоана Внук-Назаров. Од 2001 до 2007 функцијата на артистичен директор ја исполнувал Габриел Хмура, од јануари местото на артистичен директор го преземал Јацек Каспшик а втор диригент бил Станислав Скровачевски и хоноранен диригент Јан Кренц. Јежи Семков ја имал улогата на уметнички советник до декември 2014 година. На 30 август 2012 година, функцијата на уметнички директор и диригент ја преземал Александер Либрајх. Од 2005 година, НСОПР е организатор на биеналето Фестивал Правиконан-Полска Современа музика.

## Седиште

Претходното седиште на оркестарот било во Центарот на култура во Катовице, на плоштадот Шлески Сејм 2. Од 1 октомври 2014 година, НСОПР е преместен во нова зграда на плоштадот Војќех Килар 1. Зградата е изградена во износ од 305 милиони злоти вклучувајќи и субвенции од Европска Унија во износ од 146 милиони злоти. Новата зграда има две концертни сали со 1.800 седишта и 300 ВИП седишта.

Категорија:Катовице
Категорија:Симфониски оркестри
Категорија:Музички групи основани во 1935 година
Категорија:Музички групи основани во 1945 година
Бјалисток

мини|Бјалисток
**Бјалисток** () – град во североисточна Полска, во подножјето на северната Подласката Низина, на реката Бјала. Бјалисток е главен град и седиште на округот Бјалисток.

Според податоците од 31 декември 2017 година, градот имал 297.288 жители.

Меѓу градовите во војводствата во Полска, Бјалисток е втор град по густина на население и десетти по бројност на жители. Бјалисток извршува административна функција, економски, научен и културен центар во регионот. Градот со останатите општини ја сочинува бјалисточката агломерација.

## Положба

Бјалисток се наоѓа на Бјалисточката висорамнина, која е дел од делот на макрорегионот на северната Подласката низина. Се наоѓа во централниот дел на подлаското војвотство. Според податоците од 1 јануари 2009 површината на местото изнесува 102,12 км2. Историски Бјалисток се наоѓа на Подлаше. Според географските (градот се наоѓа во соседство со Белорусија, Литванија и Русија) и историските околности, Бјалисток е град, каде со векови живееле луѓе од разни култури, религии и националности, што му дало специфичен карактер на градот.

### Природни одлики

Градот се наоѓа на реката Бјала, која е лева притока на реката Супрашл.

### Клима

Согласно со агро-климатската поделба на Полска од страна на Ромуалд Гумињски, Бјалисток е поставен во подласката околина. Климата е изразито поладна од останатата пониска околина. Средна температура во септември е од  -4 до –6&nbsp;°C, се наоѓаат меѓу најниските во Полска. Средна годишна температура изнесува околу +7&nbsp;°C. Бројот на денови во кои е замрзнато изнесува од 50 до 60, со подмрзнување од 110 до 138 дена, а времето на снежна покривка е од 90 до 110 дена. Просечна акомулација на дожд осцилира околу 550mm, а вегетацискиот период трае од 200 до 210 дена.

Категорија:Градови во Подлаското Војводство

Категорија:Градски окрузи во Полска
Шлески универзитет

**Шлески универзитет** () е автономен, државен универзитет во Катовице, Полска.

Универзитетот нуди високо образование и простории за истражувања. Нуди програми за додипломски, магистерски и докторски студии.

## Наводи

## Надворешни врски

* Официјална страница 

Категорија:Универзитети во Полска
Административна поделба на Полска

Територијата на Полска денес на национално ниво е поделена на војводства, понатаму поделени во окрузи (повјати), а тие пак поделени во основната административна единица, општините (гмини). Оваа тековна поделба е во функција од 1999 година. Денес Полска има 16 војводства, 380 окрузи и 2.478 општини. Наспроти овие три нивоа, општините може да се поделат и на помошни единици како оседле и дзелница за градовите, и солецтво за руралните средини.

## Војводства

десно|350п|Карта на војводствата во Полска
Главната административна единица во Полска е војводството (; мн. војводства, на ). Со поделбата од 1999 година денес постојат 16 војводства. Надлежностите во војводството се поделени меѓу регионалниот гувернер наречен војвода, назначен од Владата, Војводскиот Сејмик (совет, регионално собрание), кој се избира на секои 5 години на избори, составен од советници, и меѓу извршната управа (*zarząd województwa*), која пак ја избира советот.

### Список
:*Списокот е според азбучен ред на називите на војводствата.*

## Окрузи

Второстепената административна единица е округот, во Полска наречен повјат (; мн. повјати, на ). Денес има 380 окрузи од кои 66 градски и 314 селски. Тие се потчинети на војводството, а самите се поделени пак во општини. Градовите се посебни целини со статус на градски окрузи (*powiaty grodzkie*, формално: *miasta na prawach powiatu*) и тие не се делат општини. Вообичаените окрузи се наречени „земски“ или „селски окрузи“ (*powiaty ziemskie*). Секој округ придавно е наречен по најважниот град во него.

Законодавната власт на округот ја има избран окружен совет (*rada powiatu*), а извршната е во рацете на окружната управа (*zarząd powiatu*). На чело на управата стои старешина (*starosta*), избран помеѓу членовите на советот. Службата на старешината се нарекува старешинство (*starostwo*). Кај градските окрузи, истите улоги ги имаат градскиот совет (*rada miasta*), градоначалникот (*burmistrz* или *prezydent*) и градската служба (*urząd miasta*).

## Општини

мини|десно|Илустрација на карта на општините во Полска согласно 1 јануари 2008 г.
Третостепената но основна административна единица во државата е општината, наречена гмина (, мн. гмини, на ). Општините се делат на три видови: градска општина, составена само од еден град, градско-селска, од помал град и околните села, и селска општина, составена само од неколку села, а ретко и само едно село. Општините имаат свои совети и избран градоначалник, познат како *prezydent* во поголемите градови, *burmistrz* во градовите и градско-селските општини и *wójt* во селските општини.

### Помошни единици
Некои општини се делат понатаму и на помошни единици (). Градските и урбани места вообичаено се делат во помошните единици оседле (*osiedle*) и дзелница (*dzielnica*), а за руралните средини се користи терминот солецтво (*sołectwo*), но се користат и многу други имиња како дистрикти, приселок, реони.

## Наводи

Категорија:Административна поделба на Полска
Категорија:Списоци за Полска
Категорија:Политика на Полска
Јан Карамо

**Јан Доржеле Исак Карамо** (р. ) — француски фудбалер, напаѓач на Порто.

## Клупска кариера
### Каен
Роден во Абиџан, Карамо стана играч на Каен во 2011, откако пред тоа играше во Расинг Коломбес 92. На 7 декември 2015 година, го потпишал неговиот прв професионален договор, со времетраење од 3 години.

Тој го направи неговиот дебитантски натпревар во Лига 1 на 13 август 2016 во победата на Каен од 3–2 против Лорјан, заменувајќи го Рони Роделин во 77. минута. Шест дена подоцна, тој почна да ги игра сите 90 минути за неговиот клуб во вториот натпревар, пораз од 0–2 на гости кај Лион.

### Интер

На 31 август 2017, Карамо потпиша за клубот од Серија А, Интер на двогодишен позајмувачки договор со право на откуп. Карамо го направи своето деби во Серија А на 24 септември 2017 година во победата од 1–0 Џенова заменувајќи го Борха Валеро во 72та минута. На 11 февруари, Карамо го почна неговиот прв натпревар за Интер постигнувајќи гол за победа од 2–1 против Болоња.

#### Позајмица во Бордо
На 31 август 2018, Карамо се врати во Франција т.е. во Бордо на едногодишна позајмица.

## Статистики во кариерата
### Клуб

: *До 19 август 2018*

## Наводи

Категорија:Родени во 1998 година
Категорија:Никулци за француски фудбалери
Категорија:Француски фудбалери
Категорија:Фудбалери на ФК Бордо
Категорија:Фудбалери на ФК Интер
Категорија:Фудбалери на ФК Парма
Категорија:Фудбалери на ФК Торино
Категорија:Фудбалери на ФК Монпелје
Категорија:Фудбалери на ФК Порто
Категорија:Брежански фудбалери
Категорија:Живи луѓе
Категорија:Фудбалери во Серија А
Сосновјец

**Сосновјец** е индустриски град во Полска. Градот има 189.178 жители.

Категорија:Градови во Шлеското Војводство
Категорија:Градски окрузи во Полска
Јузеф Стефањски

**Јузеф Стефањски** (;  &ndash; ) — полски професионален друмски велосипедист. Настапил на поединечната и екипната друмска трка на Летните олимписки игри 1928.

Го освоил второто издание во 1929 година на Трката околу Полска.

## Наводи

## Надворешни врски
* 
* 
* 

Категорија:Родени во 1908 година
Категорија:Починати во 1997 година
Категорија:Полски велосипедисти
Категорија:Олимписки велосипедисти на Полска
Категорија:Велосипедисти на Летните олимписки игри 1928
Војќех Јарузелски

**Војќех Витолд Јарузелски** () (6 јули 1923 - 25 мај 2014) — полски воен офицер и политичар. Тој бил прв секретар на полската Обединета работничка партија од 1981 до 1989 година, и како таков бил последниот водач на Народна Република Полска. Исто така бил премиер од 1981 до 1985 година и шеф на државата од 1985 до 1990 година (насловен како претседател на Државниот совет од 1985 до 1989 година и како претседател од 1989 до 1990 година). Војќех Јарузелски исто така бил последниот командант на Полската народна армија (ЛВП). Поднел оставка по Полскиот договор на тркалезната маса во 1989 година, што довело до демократски избори во Полска, со што е окончан и симнат комунистичкиот режим во Полска.

Категорија:Полски политичари
Категорија:Претседатели на Полска
Категорија:Заповедници на Легијата на честа
Категорија:Носители на Орденот на Црвеното знаме
Категорија:Носители на Орденот на Ленин
Категорија:Носители на Орденот на пријателството меѓу народите
Категорија:Носители на Големиот крст на Легијата на честа
Управа за заштита на културното наследство на Македонија

**Управа за заштита на културното наследство на Македонија** (кратенка: **УЗКН**) — посебна управа при Министерството за култура, која се грижи за правната заштита, недвижното, движното и нематеријалното културно наследство.

Управата била создадена во 2005 година. Како нејзин прв директор бил избран Јован Ристов.

Моментална директорка на управата е Елеонора Петрова-Митевска.

## Поврзано
* Список на културно наследство на Македонија
Гжегож Лато

**Гжегож Болеслав Лато**,  (роден на 8 април 1950 во Малборк) е пензиониран полски фудбалер и менаџер кој играл како крилен играч од средниот ред. Тој бил водечки стрелец на Светското првенство во 1974 година. Играчката кариера на Лато се совпаднала со златната ера на полскиот фудбал, која започнала со олимпиското злато во Минхен во 1972 година и завршила една деценија подоцна со третото место на Светското првенство во Шпанија во 1982 година, повторувајќи ја импресивната завршница на Полјаците во 1974 година во Германија. Тој е единствениот полски играч што освоил Златната копачка на Светските првенства.

Од 2001 до 2005 година, Лато, како член на Демократската левичарска алијанса, бил сенатор во Полска. На 30 октомври 2008 година, тој бил избран за претседател на Полската фудбалска асоцијација (ПЗПН), со која преседавал речиси четири години пред да биде наследен од Збигњев Боњек  на 26 октомври 2012 година.
## Надворешни врски

* International appearances and goals
* Profile and image of Lato

Категорија:Фудбалери на ФК Локерен
Категорија:Родени во 1950 година
Категорија:Живи луѓе
Нендорф (општинска заедница)

мини|Грбот на општинската заедница

**Нендорф** () — општинска заедница во округот Шаумбург, во Долна Саксонија, Германија. Нејзиното седиште е во градот Бад Нендорф.

Општинската заедница Нендорф се состои од следниве општини:

# Бад Нендорф
# Хасте
# Хонхорст
# Зутфелд

Категорија:Општински заедници во Долна Саксонија
Зутфелд

**Зутфелд** () — општина во округот Шаумбург, во сојузната покраина Долна Саксонија, Германија.

## Географија

Зутфелд се состои од селата Хелзингхаузен, Кројцрие и Рие.

Низ општината течат потоците Хастер Бах, Дас Рад и Бинтеграбен.

Соседни општини се општината Хасте, градот Бад Нендорф, како и општината Хонхорст.

## Наводи

## Надворешни врски

* Официјална страница 

Категорија:Шаумбург (округ)
Феликс Вјенќек

**Феликс Вјенќек** (; 1904 &ndash; 1978) — полски професионален друмски велосипедист.

Го освоил првото издание во 1928 година на Трката околу Полска.

## Наводи

## Надворешни врски
* 
* 
* 

Категорија:Родени во 1904 година
Категорија:Починати во 1978 година
Категорија:Полски велосипедисти
Лукаш Боднар

**Лукаш Боднар** (; р. ) — полски професионален друмски велосипедист. Тој е брат на велосипедистот Маќеј Боднар.

Боднар го напуштил  на крајот на сезоната 2013 и се приклучил на  за сезоната 2014.

## Достигнувања

;2000
: 3. Светско јуниорско хронометарско првенство
;2001
: 6. Краен пласман Кур 4 Аси Фијата Аутополанд
;2002
: 3. ГП Островца Свјетокшискјего
;2003
: 4. Пасмем Гор Швјентокшиских
;2004
: 1. 20п Национално хронометарско првенство под 23 години
: 10. Европско хронометарско првенство под 23 години
;2005
: 4. Краен пласман Олимписка солидарна трка
;2006
: 2. Национално хронометарско првенство
: 3. Краен пласман Олимписка солидарна трка
: 10. Талин-Тарту
;2007
: 1. 20п Национално хронометарско првенство
: 1. Краен пласман Олимписка солидарна трка
::1. Етапа 4 (ITT)
: 5. Краен пласман Тур ди Поату-Шарант
: 8. Краен пласман Трка Балтик-Карконоше
;2008
: 1. 20п Национално хронометарско првенство
: 1. Краен пласман Олимписка солидарна трка
::1. Етапа 4 (ITT)
: 1. Етапа 5 (TTT) Докола Мазовша
: 2. Краен пласман Трка Балтик-Карконоше
: 4. Меморијал Анджеја Трохановскјего
: 6. Краен пласман Околу Словачка
;2009
: 1. 20п Краен пласман Докола Мазовса
::1. Етапа 3
: 1. Етапа 8 Тур ди Марок
;2010
: 1. Етапа 3 (ITT) Шлакјем Гродов Пјастовских
: 4. Краен пласман Шлакјем Валк Мајора Хубала
: 8. Краен пласман Тур де Сеул
;2011
: 2. Национално хронометарско првенство
: 3. Краен пласман Шлакјем Гродов Пјастовских
: 3. Краен пласман Трка Малополска
: 4. Пухар Министра Оброни Народовеј
: 9. Дуо Норман (со Матеуш Тачак)
;2012
: 3. Национално хронометарско првенство
: 5. Краен пласман Шлакјем Гродов Пјастовских
;2013
: 1. 20п Краен пласман Трка Малополска
::1. 20п Планински пласман
::1. Етапа 2
: 3. Национално друмско првенство
: 3. Пухар Министра Оброни Народовеј
;2014
: 3. Краен пласман Меморијал Грундмана И Визовскјего
: 3. Меморијал Анджеја Трохановскјего
: 5. Меморијал Хенрика Ласака
;2015
: 7. Меморијал Анджеја Трохановскјего
;2016
: 6. Краен пласман Олимписка солидарна трка
: 8. Меморијал Грундмана И Визовскјего

## Наводи

## Надворешни врски

* 
* 
* 

Категорија:Полски велосипедисти
Категорија:Родени во 1982 година
Категорија:Живи луѓе
Категорија:Луѓе од Вроцлав
Хасте

**Хасте** () — општина во округот Шаумбург, во сојузната покраина Долна Саксонија, Германија.

## Географија
### Местоположба

Хасте се наоѓа околу 30 километри западно од Хановер на североисточната граница на округот Шаумбург, јужно од Средногерманскиот Канал и Хастер Валд. Низ местото тече потокот Хастер Бах.

### Соседни општини

Општината се граничи со градот Вуншторф, како и со општините Зутфелд и Хонхорст.

### Општински единици

Кон општината Хасте припаѓа и местото Вилхелмсдорф. Средишното место е поделено на Алт-Хасте, Валдфриден и Иперн.

## Наводи

## Надворешни врски

* Официјална страница 

Категорија:Шаумбург (округ)
Хонхорст

**Хонхорст** () — општина во округот Шаумбург, во сојузната покраина Долна Саксонија, Германија.

## Географија
### Местоположба

Хонхорст се наоѓа помеѓу Средногерманскиот Канал и Хастер Валд на север и Бад Нендорф на Дајстер на југ. Низ општината течат потоците Хастер Бах, Остерие, Бинтеграбен и Роденбергер Ауе. Железничката линија Хановер-Минден поминува низ општината, како и С-Железницата Хасте-Бад Нендорф-Вецен-Хановер.

### Општински единици

Општината се состои од следниве места:

* Хонхорст со местото Шелер (930 жит.)
* Ондорф со Братмиле (377 жит.)
* Ререн (758 жит.)

## Наводи

## Надворешни врски

* Официјална страница 

Категорија:Шаумбург (округ)
Гузманија

**Гусманија** () — јужноамерикански вид растение од родот на епифити бромелија од потсемејството Tillandsioideae. Името ѝ е дадено според шпански природонаучник Анастасиј Гусман. Бројни видови и хибриди од овој род се одгледуваат како собни растенија.

Гусманијата е епифит, што значи дека расте на друго растение, најчесто дрво, а се храни со органскиот отпад кој се собира во вдлабнатината на дрвото. И во домашни услови може да и создадете природно живеалиште на гранка или парче дрво кое има дупка. 
Се расцветува само еднаш во текот на животот, и тогаш покрај матичното растение растат млади, преку кои украсната билка се пресадува.

## Наводи

## Надворешни врски

* 


Категорија:Собни растенија
Категорија:Епифити
Саса (растение)

**Саса** или **анемона** () е род на зелјести дикотиледони растенија од фамилијата на љутичиња (Ranunculaceae). Името е изведено од грчките зборови *anemos* - ветар и *mone* - живеење, затоа што некои видови се пронајдени на ветровити места. Тоа е релативно голем род на отпорни зелјасти растенија со убави цветови. Некои имаат кртоласти корења. Живеат во умерени и ладни краишта.

Аномони растат меѓу 15  до 30 см, листови ѝ се во форма на розета, а цвеќињата можат да бидат црвени, роза и бели со шест и повеќе цветни ливчиња. Накчесто се одгледува како украсно цвеќе во дворовите и градините, а овој цвет е познат и како *[[Адонис]]ов цвет* според бог од старогрчката митологија.

## Видови

## Поврзано
* Морска саса — жаркарско морско животно

## Наводи

## Надворешни врски


Категорија:Лутичиња
Категорија:Хортикултура
Категорија:Лековити растенија
Авенастерол

**Авенастерол** е соединение од групата на стероли.

Нерастворлив е во вода. Присутен е во оризот, глуварче, печурки, што го прави потенцијален биомаркер за употребата на овие прехранбени производи.

## Наводи

Категорија:Стероли
Категорија:Деривати на алкените
Мушкатла

**Мушкатла**, кај нас се сретнува најчесто како **сардела**, но е позната и како **пеларгони** и **белагона** се имиња за растението од родот *Pelargonium*. Родот вклучува околу 200 видови на зелјести растенија, од кои се некои одгледуваат како домашни украси, а некои се важни во индустриите на парфеми. Највеќе се распространети во јужна Африка, пособено ’Ртската флористичка област. Стручен назив за родот потекнува од грчкиот збор πελαργός (пеларгос = штрк), бидејќи формата на цветот личи на клун од оваа птица.

Исклучително е поволна за чување во домашни услови, па се сретнува на сите меридијани и во многу бои и претставува вид на омилено балконско цвеќе.

## Опис на растението
Мушкатлите се едногодишни или повеќегодишни зелјести растенија, со наизменичен распоред на лисја. Формата на листовите е многу варијабилна. Мушкатлите имаат жлездени вакна на стеблото и листовите, кои содржат ароматични масла. Цветовите се зигоморфни, собрани во цвет. Плодот е шизокарпиум.

## Галерија

Податотека:Pelargon.jpg|Собна мушкатла*Pelargonium x hortorum*
Податотека:Starr 070906-8722 Pelargonium graveolens.jpg|Лист *[[Pelargonium graveolens]]*
Податотека:Pelargonium hybride Stellar.JPG|Хибридна мушкатла *Stellar*


## Наводи

## Надворешни врски

Категорија:Здравци
Категорија:Градинарски растенија
Категорија:Собни растенија
Категорија:Цвеќиња
Категорија:Лековити растенија
Карлес Алења

**Карлес Алења Кастиљо** (шпански: *Carles Aleñá Castillo*, 5 јануари 1998) — шпански професионален фудбалер кој игра како играч за врска за ФК Барселона.

## Клупска кариера
Роден е во Матаро, Барселона, Каталонија, Шпанија. Алена се зачленил во младинскиот систем на ФК Барселона, Ла Масија, во 2005 година, на возраст од 7 години, по успешен пробен период. Високо оценет од страна на клубот, тој го направил своето деби со ФК Барселона Б на 29 август 2015 година.

На 24 ноември 2015 година, Алена постигнал спектакуларен гол во УЕФА Младинската Лига игра против Рома. Тој го постигнал својот прв сениорски гол на 19 декември.

Алена го направил своето деби во Ла Лига на 2 април 2017, како замена во второто полувреме  за Иван Ракитиќ. На 28 јуни, тој потпишал тригодишен професионален договор со ФК Барселона. Во јули 2018, тој бил номиниран за престижната награда *Златно Момче*. На 4 декември 2018, Алена официјално бил промовиран во првиот тим, два дена откако го постигнал својот прволигашки гол за Барселона против Вилјареал СП.

## Личен живот
Таткото на Алена, по име Франсеск, исто така бил фудбалер. Тој играл за неколку клубови во 1980-тите и 1990-тите години.

## Наводи

## Надворешни врски
*Службен профил на страницата на ФК Барселона
*

Категорија:Статии со надворешни врски на шпански
Категорија:Родени во 1998 година
Категорија:Фудбалери на ФК Барселона
Категорија:Фудбалери од Ла Лига
Категорија:Живи луѓе
Категорија:Шпански фудбалери
Камилавка

[мини|десно|[Грција|грчки свештеник носи камилавка.]]
**Камилавка** (гр. кαμιλαυκα или камилавкион (καμιλαυκιον), калимавкион (καλυμμαύχιον) или калимафи (καλιμαυι)) — дел од свештеничка облека во православната црква.

Тоа е крута шапка која може да биде цилиндрична со рамен, конусен обод на врвот (грчки стил), цилиндрично што се шири и рамна на врвот (руски стил) или цилиндрична и рамна на врвот (српски стил).

Најчесто е во црна боја и ја носат само монасите или свештениците. Камилавка во црвена, виолетова или бела боја можат да ја носат само црковните големодостојници (патријарси, епископи и др).

## Наводи

## Надворешни врски
* Монашка цивилизација и језик

Категорија:Православие
Категорија:Свештена одежда
Категорија:Капи
Категорија:Грцизми
Малком (фудбалер)

thumb|десно|250px|Малком
**Малком Филипе де Силва Оливеира** (роден на 26 февруари 1997), или едноставно **Малком**, е бразилски професионален фудбалер кој игра како напаѓач за шпанскиот клуб Барселона.

Тој ја започна својата кариера во Коринтјаните, што го направи своето професионално деби во 2014 година и освојувањето на 2015 Campeonato Brasileiro Série Еден. Во јануари 2016 година, тој е префрлен во Бордо, каде што тој играше 96 вкупно натпревари и постигна 23 гола, во текот на следните две и пол години. Тој потпиша за Барселона за почетна плата од €41 милиони евра во 2018.

## Клупска кариера

### Коринтјаните
Роден во Саун Пауло, Малком ја започна неговата младинска кариера во родниот град во клубот Коринтјани.

Тој беше повикан од страна на тренерот на Mano Menezes во првиот тим и го направи своето професионално деби, на 19 Март, 2014 година во Copa do Brasil првиот круг игра далеку да де Баија Feira, играше последните десет минути во кој победи 2-0  на местото на Jádson. Четири дена подоцна, тој го направи својот единствен изглед на Campeonato Paulista сезона, доаѓа на околу истата марка за Luciano во 3-0 домашна победа над Atlético Sorocaba.

### Бордо
лево|мини|223x223пкс|Малком игра за Бордеаукс во 2017

### Барселона
На 24 јули 2018, шпански клуб Барселона најави потпишување на Malcom на петгодишен договор за пријавени таксата од €41 милиони евра, плус дополнителни €1 милион евра во бонуси. Коринтјаните добиени од 2,5% на надоместокот.

Тој претходно беше блиску до влезот на Рома, навивачите го чекаа да пристигне на аеродром и спортски директор Monchi во која се наведува дека Италијанците ќе ја разгледа преземање на правни мерки против Барселона.

## Наводи

Категорија:Родени во 1997 година
Категорија:Бразилски фудбалери
Категорија:Фудбалери на ФК Барселона
Категорија:Фудбалери на ФК Бордо
Категорија:Фудбалери од Ла Лига
Категорија:Живи луѓе
Категорија:Фудбалери на Коринтијанс
Башлик

**Башлик** ( = покривач за глава) — капа за заштита на главата од дожд и временски непогоди. Има долги краеви кои се врзуваат околу вратот.

Руската царска армија почнала да ги користи од 1862 година. Подоцна се вовеле во опремата на војската на Кралството Србија, а подоцна и во југословенската војска. Од Втората светска војна не се користи никаде, бидејќи е заменет со капаите и шаловите.

## Поврзано
* Униформа

## Литература
* Воена енциклопедија, Београд, 1970., книга прва, pp.&nbsp;504.

Категорија:Отоманска облека
Категорија:Турцизми
Категорија:Облека
Категорија:Капи
Апсолут

**Апсолут** е поим кој се користи во филозофијата  за да се означување на крајната, сеопфатна стварност гледана како целина, но истовремено и како извор на разновидности, односно, како комплетна или совршена реалност, која во исто време не е одвоена од конечниот и несовршен свет.Овој поим во филозофијата го вниеле Шелинг и Хегел при самиот крај на XVIII век, и наскоро тој станал многу важен во филозофијата на идеализмот.

Апсолутот како поим честопати се користи за Бог, како Семоќен и Севременски.

## Наводи

Категорија:Идеализам
Категорија:Метафизика
Маица

[мини|300п|''Маица со лого на [Википедија*]]
*'Маица''' — дел од облеката што се носи на горниот дел од телото. Изразот на маицата може да биде кружен или во форма на латинската буква V.

Во основа маицата има сличен облик како кошула со кратки ракави, иако постојат и маици со долги ракави. Маиците се сметаат за помалку формален вид на облека од кошулата.

Маиците обично се изработени од памук, синтетички ткаенини, волна, или мешавина. Најчесто се украсени со некој текст или со слики.

Во некои исламски земји, жените не смеат да носат маица во јавност.

## Надворешни врски
*

Категорија:Облека
Џока

150п|мини|л|<center>Џока (Етнографски музеј во Белград).
150п|мини|<center>Џока (Етнографски музеј во Белград).
**Џока** е вид на машка и женска носија . Или е долга како капут или е кратка како гуња. Се изработува од грубо платно, постои верзија и без ракави. Второ значење е стара, неугледна горна облека воопшто.

## Наводи

Категорија:Турцизми
Категорија:Облека
Вратоврска

мини|десно|60п|Вратоврска
**Вратоврска**, **кравата** или **машна** — предмет за облекување кој го носат мажите околу вратот. Името *кравата* според некои извори потекнува од зборчето „Кроате“ (Хрват), бидејќи според некои извори први ги носеле хрватски војници.

Вратоврската најверојатно еволуирала од обичната марама околу вратот која имала повеќекратна функција, а не само украсна, односно се ставала преку лицето поради заштита од прашина во текот на јавањето, со неа се превивала и зацврстувала рана, потоа таквата марама можела да ја впива потта околу вратот или да се стави на главата како заштита од сонце. Исто така се употребувала и како филтер за филтрирање на механички нечиста вода.

## Вратоврската како тема во уметноста и во популарната култура
* „Колумбиска вратоврска“ (*Colombian Necktie*) - песна на американската рок-група „Биг Блек“ (*Big Black*) од 1987 година.

## Поврзано
* Пеперушка
* Игла за вратоврска

## Наводи

## Надворешни врски
* Како да изберете и носите вратоврска

Категорија:Облека
Категорија:Модни детали
Категорија:Хрватски пронајдоци
Јеленогурско Војводство

**Јеленогурско Војводство** (полски: województwo jeleniogórskie) претставувала единица на административна поделба и локална власт во Полска во годините 1975-1998 година, заменета со Долношлеското Војводство. Нејзиниот главен град бил Јелења Гура.
## Најолеми градови (население во 1995 година)
*Јеленја Гора (93,500)
* Болеславјец (44,400)
*Згожелец (36,800)
*Лубан (24,400)
* Камена Гора (23,600)

## Поврзано
*Војводства во Полска

Категорија:Географски никулци за Полска
Диомедови кобили

[мини|десно|250п|[Мозаик на Херакле и Диомедовите кобили]]
**Диомедови кобили** во старогрчката митологија биле исклучително убави и силни животни. Биле врзани со железни синџири во шталите, бидејќи нив никакви окови не можеле да ги задржат. Нив кралот Диомед ги хранел со човечко месо - најчесто со месо од странци, кои бегајќи од невреме доаѓале во неговиот град.

Осмиот подвиг на Херакле од него барал да ги украде тие кобили. По борбата со Диомед, каде кралот го изгубил живот, Херакле коњите ги одвел на Евристеј, кој наредил да бидат пуштени на слобода. Дивите кобили побегнале во Ликејонските Планини, каде ги растргнале дивите ѕверови.

## Литература
* Н. А. Кун, *Легенде и митови старе Грчке*, Дечја књига 1990, Београд.

Категорија:Старогрчки митски суштества
Категорија:Митски коњи
Енкелад

[мини|Позлатена бронзена фигура во градината на [Версај, Гаспар Мерси.]]
**Енкелад** () — лик од старогрчката митологија, еден од гиганатите.

## Митологија
Бил дете на Тартар и Геа, според Хигин или Уран и Геја според Аполодор и учествувал во гигантомахија каде го убил Зевс со својата молња и го погребал на Етна. Според други автори, го убила Атена од своите кочии и го фрлила на островот Сицилија или го погодил Силен со копје.

## Други ликови
Еден од Египтидите, сопруг на Амимона, кого таа го убила првата брачна ноќ.

## Занимливости
По овој лик е наречена месечината на Сатурн, Енкелад.

## Наводи

Категорија:Старогрчки божества
Астеропа

мини|Смртта на Астеропа, слика на Ели Делонеј.
**Астеропа** (нејзиното име на старогрчки значи: „Сончев лик“) во старогрчката митологија била нимфа, позната уште како Хесперија.

## Митологија
мини|Есак и Астеропа, гравура на Јохан Урлих Краус (1690 год.).
Астеропа била  нимфа, една од Најадите, а според Аполодор и Овидиевите „Метаморфози“, таа била ќерка на речниот бог Кебрен и потекнувала од неговата река во Троада. Според една верзија, таа била сопруга на тројанскиот принц Есак и сестра на Енона, сопругата на Парис. Според друго предание, таа умрела така што стапнала на змија која ја каснала. Нејзиното име повеќе би одговарало на ѕвездена нимфа отколку на Најада, така што можеби симболизирала ѕвезда која паѓа и  „умира“ при падот на Земјата.
мини|Есак и Есперија, гравура на Вирџил Солис.

## Други  личности
* Една од Океанидите, која со Зевс имала син Акраг. 
* Плејада Стеропа уште се нарекувала и Астеропа. 
* Според Хигин, хипалкимова сопруга и Пенелеева мајка.
* Според некои атори, мајка на Кирка, која ја  имала со Хелиј.

## Наводи

Категорија:Океаниди
Категорија:Старогрчка митологија
Категорија:Ликови од старогрчката митологија
Островите (Острода)

**Островите** () е село во административниот округ на општина Дабровно, во рамките на округот Острода, Варминско-мазурско Војводство, во северниот дел на Полска. Тоа се наоѓа на околу 5 километри, североисточно од Дабровно, 30 километри јужно од Острода и 46 километри југозападно од регионалниот капитал Олстун.

Населението на селото брои 330 жители.

## Наводи

Категорија:Варминско-мазурско Војводство
Категорија:Села во Полска
Категорија:Никулци за Полска
Макув (Мазовско Војводство)

**Макув** е село во општина Скаруцев, во рамките на округот Радом, Мазовско Војводство, во источно-централна Полска. Селото се наоѓа на околу 5 километри јужно од Скаруцев, 9 километри во југоисточниот дел на Радом и 99 километри јужно од Варшава.

Селото има 890 жители.

мини|центар|250п|Дворец во Макув

## Наводи

Категорија:Никулци за Полска
Категорија:Села во Мазовското Војводство
Адмета

**Адмета** (грчки: Αδμήτη) во старогрчката митологија било име на повеќе личности.

## Митологија
* Хесиод во Теогонија ја навел како една од Океанидите. Нејзиното во превод значи „нескршлива“ или „невенчана“. Можела да биде нимфа Најада од извор во  дива, планинска природа или Нефела која управува со дождовните облаци. Можеби била божество на невенчани девојки. Хигин  ја нарекувал **Адмето** и ја сметал за ќерка на Понт и Таласа.
* Ќерка на микенскиот крал Евристеј и Антимаха или Адмета. По налог на Евристеј, Херакле на Адмета морал да и го донесе појасот на  кралицата Хиполита. Дури, како некои извори наведуваат, Адмета му се придружила на Херакло на патот кон Амазонките, чија кралица била Хиполита. Адмета во Арг долго била свештеничка на Хера, но по татковата смрт ја протерале Аргивците. Меѓутоа, пред да напушти Арг, го  украла кипот на својата божица, кој го пренела во храм на Самос, кој го основале Лелезите. Аргивците не можеле да се помират со оваа загуба, па испратиле тиренски гусари да го вратат. Храмот на Самос немал врата, па лесно дошле до кипот, но не можеле никако да запловат. Тие тоа го сфатиле како знак дека божицата Хера сака нејзиниот кип да остане на островот Самос. Затоа го оставиле кипот и заминале. Жителите на островот го барале кипот и гонашле кога гусарските бродови веќе се оддалечиле, па сметале дека божицата сама им се вратила. Адмета го исчистила кипот од човечки допири и говратила во храмот. Некои други преданија  зборувале дека тој кип на Самос го пренеле Аргонаути.

## Наводи

Категорија:Океаниди
Коваланка

**Коваланка ** [kɔvaˈlanka] е село во административниот округ на општина Валано, во рамките на округот Радом,Мазовско Војводство,во источно-централна Полска.Тоа се наоѓа на околу 13 километри (8 милји) западно од Радом и 93 километри (58 милји) јужно од Варшава.

мини|центар|250п|Коваланка

## Наводи

Категорија:Села во Полска
Категорија:Никулци за Полска
Густав II Адолф

**Густав II Адолф** бил крал на Шведска од 1611 до 1632, кој бил заслужен за основањето на Шведска како голема сила. Тој ја предводел Шведска на воена превласт за време на триесетгодишната војна, помагајќи да се одреди политичката, како и верската рамнотежа на моќта во Европа. 

Често се смета за еден од најголемите воени команданти на сите времиња, со иновативна употреба на комбинирано оружје. Неговата најзначајна воена победа била Битката кај Брајтенфелд (1631). Со извонредна воена машина, добро оружје, одлична обука и ефикасна теренска артилерија, поддржана од ефикасна влада која може да обезбеди неопходни средства, Густав Адолф бил подготвен да стане главен европски водач. Сепак, тој бил убиен една година подоцна, во Битката кај Литцен (1632).

Во ера која се одликува со речиси бескрајна војна, Густав Адолф наследил три истовремени и тековни војни на неговиот татко на возраст од шеснаесет години. Две од нив биле гранични војни со Русија и Данска.

За време на неговото владеење, Шведска се зголеми од статусот на регионална моќ на басенското крајбрежје на една од големите сили на Европа и модел на влада на рана модерна ера. Густав Адолф е познат како "татко на модерното војување", или прв голем современ генерал. Под негово покровителство, Шведска и Протестантската кауза развија голем број одлични команданти, како што е Ленарт Торстенсон, кој ќе ги победи непријателите на Шведска и ги прошири границите и моќта на империјата долго по смртта на Густав Адолф во битката. Несогласувањето на непријателите на Адолфс значело дека стана успешен книгоиздател во Европа, посебно со језуитски збирки..

Наречен "Златен крал" и "Лав од север", тој ја направи Шведска една од големите сили на Европа, делумно преку реформа на административната структура. На пример, тој започнал со парохија регистрација на населението, така што централната власт би можела поефикасно да ги наплати и регрутира луѓето. Историчарот Кристер Јоргенсен тврди дека неговото достигнување во областа на економските реформи, трговијата, модернизацијата и создавањето на современата бирократска автократија било толку големо колку неговите експлоатирања на боиштата. Неговите домашни реформи, кои ја трансформираа назад, речиси средновековната економија и општество, всушност не беа само темелите за неговите победи во Германија, туку, исто така, апсолутно клучни за создавањето и опстанокот на Шведската империја.

Тој е широко прославен од страна на протестантите во Европа како главен бранител на нивната кауза за време на Триесетгодишната војна, со повеќе цркви, фондации и други дела именувани по него, вклучувајќи го и Густав-Адолф-Верк.

## Белешки

## Наводи

Категорија:Родени во 1594 година
Категорија:Починати во 1632 година
Категорија:Европски монарси од 17 век
Категорија:Витези на Подвеската
Категорија:Луѓе од Стокхолм
Категорија:Протестантски монарси
Категорија:Шведски монарси