open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Трпезница

мини|десно|Поглед на Трапезница од југ

**Трапезица** — планински врв на Шар Планина, во северозападниот дел на Македонија, на границата со областа Гора, Косово. Тој е составен дел на Шар Планина и неговата височина е 2.599 метри. Се наоѓа во средишниот дел на Шар Планина и претставува точката во која се поврзуваат главниот шарпланински срт и разгранувањето на кое се наоѓаат највисоките шарски врвови Титов (Шар), Мал Турчин, Бакардан и тризрачната круна со Плат, Среден Камен и Кривошија (Чичко Јосиф/Безимен), односно токму тој го претставува јазолот кој го поврзува целиот шарпланински масив,  издигнувајќи се над изворите и долините на Пена, Смрека и убавото ледничко Бело Езеро кое што се наоѓа веднаш под самиот врв од источна страна. 

Врвот Трпезница има многу интересен и забележителен изглед со долг и потсечен рамен врв, кој потсетува на трпеза, односно потполно има изглед како трапез. На западната страна врвот завршува со карпест предел над кој штрчат неколку карпести изданоци налик на порта, низ кои минува патеката на Западната македонска трансверзала, чиишто учесници редовно прават групни слики на „портата на Трпезница“. Патеката за искачување води од планинарски дом Смрека (1.800 мнв) - движење по Вакфска патека - Извори на река Смрека- извори на река Пена – врв Џинибег (2.610 мнв) и врв Трпезница (2.590 мнв), при што таа е долга околу 30 км и се пешачи 10-11 часа, со што спаѓа во категорија среднотешка. Од врвот се пружа прекрасна глетка на Белото и Боговинското Езеро и голем број на шарски врвови меѓу кои Титов (Шар), Мал Турчин, Бакардан, Бориславец, Рудока, Челепино, висорамнината Шутман, долината на Пена и Полог.

## Поврзано
* Шар Планина
* Гора (област)

## Наводи

## Надворешни врски
* Искачување на Џинибег и Трпезница — ПД „Трансверзалец“

Категорија:Врвови на Шар Планина
Категорија:Планини во Косово
Категорија:Гора
Список на протопланетарни маглини

Ова е **список на [[протопланетарна маглина|протопланетарни маглини]]**. Оие објекти го претставуваат конечниот развоен степен, пред да настане планетарна маглина. Црвената џиновска ѕвезда почнува да ги исфрла надворешните слоеви на материјал. Протопланетарната маглина обично сјае со светлината од нејзината околна ѕвезда, но ова трае кратко — само неколку илјади години.





*
Протопланетарни
Scriptio continua

***Scriptio continua*** / **скриптио континуа**  или ***scripta continua***/ **скрипта континуа** —  стил на пишување текст. Буквалниот превод на македонски од латински е „продолжено пишување“ и главна одлика на стилот е тоа што нема празни места помеѓу зборовите или речениците. Исто така, во овој стил нема правописни знаци, надредни знаци или разлика од мала и голема буква. Најстарите старогрчки и старолатински текстови користеле посебни знаци за одделување на зборовите, но подоцна преминале кон употреба на овој стил. Меѓу словенските јазици, само глаголицата била делумно употребувана во овој стил.

## Примери
### Латински јазик
Во прилог следува латински текст во стил на продолжени пишување. Овој дел е од текст на Цицерон.

*NEQVEPORROQVISQVAMESTQVIDOLOREMIPSVMQVIADOLORSITAMETCONSECTETVRADIPISCIVELIT

Ако се следат современите норми за пишување, се добива:

**Neque porro quisquam est qui dolorem ipsum quia dolor sit amet, consectetur, adipisci velit…*
*„Никој не сака болка поради негова корист, или ја бара неа и сака да ја има, само затоа што е болка...“

## Поврзано
* Системи на пишување
* Правопис

## Наводи

Категорија:Писма
Маријци

**Маријци** (мариски: *мари*) — угрофински народ, кој традиционално живее покрај реките Волга и Кама во Русија. Половина од мариското население живее во руската република Мариј Ел, а добар дел има и во руските републики Башкортостан и Татарстан. Порани во Русија народот го нарекувале како **Черемиси**.

Маријците се делат на три подгрупи, односно: ливадски Маријци или низински Маријци, кои живеат покрај левиот брег на реката Волга, потоа планински Маријци, кои живеат покрај десниот брег на реката Волга и источни Маријци, кои живеат во Башкортостан. Според пописот од 2002 година, во Русија имало  604,298 Маријци, од кои 18,515 планински Маријци и 56,119 источни Маријци. Скоро 60% од Маријците живеат во руралните средини.
мини|250п|Положба на Републике Мариј Ел во Русија
## Јазик

Мајчин јазик на Маријците е марискиот јазик. Марискиот јазик е дел од група на уралски јазици. Денес јазикот се пишува на кирилица. Јазичарите препознаваат четири различни дијалекти на марискиот: 
*планинско-мариски дијалект - се зборува покрај десниот брег на Волга,
*низинско-мариски дијалект - се зборува покрај левиот брег на Волга и реката Кокшага,
* источномариски дијалект - се зборува источно од реката Вјатка

Според пописот од 2002 година, 451,033 луѓе изјавиле дека зборуваат мариски.

## Поврзано
* Мариј Ел
* Мариски јазик

## Наводи

## Надворешни врски
* ''MariUver'', блог за мариската култура и прашања
* ''Последните пагани на Европа''
* Фото-приказна за Маријците 
* ''Енциклопедија на мариската митологија''


Категорија:Угрофински народи
Категорија:Народи во Русија
Песокот на Иво Џима (филм од 1949)

**Песокот на Иво Џима** (англиски: *The Sands of Iwo Jima*) – американски филм од 1949 година, во режија на Алан Двон според сценариото на Хари Браун и Џејмс Едвард Грант. Главните улоги ги играат: Џон Вејн, Џон Ејгар, Форест Такер и Адел Мејра. Филмот бил номиниран за наградата „Оскар“ во четири категории.

## Содржина
Наредникот Џон Страјкер (го игра Вејн) е старомоден човек, убеден дека челичната дисциплина е основен услов за создавање добар војник. Поради таквите сфаќања, тој има многу непријатели меѓу војниците, а најмногу го мрази неискусниот војник Питер Конвеј (го игра Ејгар), потомок на богато семејство и син на офицерот кого Страјкер многу го почитува. Кога воените операции стануваат посериозни, методите на Страјкер се покажуваат како оправдани...

## Наводи

Категорија:Американски филмови
Категорија:Филмови на англиски јазик
Категорија:Филмови од 1949 година
Категорија:Филмови за Втората светска војна
Категорија:Филмови со Џон Вејн
Категорија:Филмови на Алан Двон
Угрофински народи

**Угрофински народи** или **финоугриски народи** — група народи кои населуваат дело на Европа и Азија. Покрај генетската поврзаност на народите, тие споделуваат и исто јазично семејство, односно сите народи зборуваат на еден од угрофинските јазици.

Четирите најбројни угрофински народи се: Унгарци  (13–14 милиони), Финци (6–7 милиони), Естонци (1.1 милион) и Мордвини (744,000). Првите три имаат свои независни држави, односно Унгарија, Финска и Естонија, а останатите се расшрткани низ 
Русија, Норвешка и Шведска.

## Народи
### Современи угрофински народи

### Исчезнати народи
*Мерјани
*Мешчери
*Муромци
*Чуди

## Поврзано
*Угрофински јазици

## Наводи

## Литература
* Mile Nedeljković, Leksikon naroda sveta, Beograd, 2001.
* People of Volga and Uralic regions. Komi-Zyrians. Komi-Permyaks. Mari. Mordvins. Udmurts. Moscow, 2000. ()
* *[[Vladimir Petrukhin|Petrukhin, Vladimir]]*. Myths of Finno-Ugric Peoples. Moscow, 2005. 463 p. ()
* World Outlook of Finno-Ugric People. Moscow, 1990. ()

## Надворешни врски

* Уралски народи 
* Мордвини 
* Маријци 
* Вепси
* Информациски центар за угрофинците
Каролина Марија де Жезус

десно|200п|thumb|Каролина Марија де Жезус во 1960 година
**Каролина Марија де Жезус** (14 март 1914 година – 13 февруари 1977) , била бразилски писател која живеела најголем дел од својот живот во Фавела (сиромашни квартови) во Саун Пауло, Бразил. Таа била позната по нејзиниот дневник, кој првпат бил објавен како "Quarto de Despejo" ("Dumping Room", објавен на англиски како "Дете на мракот") во август 1960 година, откако го привлекла вниманието на еден бразлиски новинарот, станал бестселер. Ова дело останува единствениот документ објавен на англиски јазик од еден бразилски жител на сиромаштија од тој период.

## Животопис

Категорија:Бразилски автори
Категорија:Бразилска книжевност
Категорија:Родени во 1914 година
Категорија:Починати во 1977 година
Фавела

[мини|десно|240п|[Росиња — фавела во Рио де Жанеирo]]
**Фавела** е назив за дива населба во Бразил. Овој назив најмногу се поврзува за сиромашните квартови во Рио де Жанеиро и во Саун Пауло, а ги има речиси во секој голем бразилски град. Фавелата е наречена спрема ридот, Моро да Фавела, каде што се појавила првата фавела. Називот на тој рид, *фавела* доаѓа од името на билка со иглести листови која расте во неплодните предели на бразилскиот североисток.

Првобитните населби биле формирани од бегалци и војни ветерани од граѓанската војна во Канудоша, во Баија (1895-1896), така што ја окупирале јавната земја, претежно во неплодните делови на предгадиата. Оваа населба била наречена фавела, а освен тоа што се наоѓала на исто земјиште како и билката, овие населби успеале да опстојат и покрај условите во кој постоеле. Години подоцна, поголемиот дел на сиромашното население, штотуку ослободени робови, ги замениле бегалците и војните ветерани.

Повеќе пд 70% од населенијата во фавелите се црнци и мелези а водата за пиење им е најголем проблем. Често жителите на фавелите, фавеладори, бушат цевки на градскиот водовод како би дошле до вода. И покрај тешките услови за живот и сиромаштијата, од фавелите доаѓа најпознатото училиште за самба во Рио, а исто така во фавелите израснале и некој од најпознатите бразилски, но и светски фудбалери: Пеле, Роналдо, Ривалдо, итн.

## Поврзано
* Картонски населби
* Диви населби

## Надворешни врски

Категорија:Бразил
Категорија:Човечки живеалишта
Суели Карнејро

**Апаресида Суели Карнејро Жакоел** (; р.  во ) — бразилски филозоф, писател и активист против расизмот кон црните Бразилци. Суели Карнејро е основач и моментален директор на „Институтот на црните жени Геледес“ и се смета за еден од главните автори за црниот феминизам во Бразил. Има завршени докторски студии по филозофија на Универзитетот Саун Пауло.

## Дела
* *Racismo, Sexismo e Desigualdade no Brasil* (2011)
* *Mulher negra: Política governamental e a mulher* (1985), com Thereza Santos e Albertina de Oliveira Costa

## Наводи

## Надворешни врски

* Биографија на страницата на институтот

Категорија:Бразилски феминисти
Категорија:Афробразилци
Самба де рода

**Самба де рода** е потрадиционална музичка варијанта на самба, која потекнува од бразилската држава Баија. Веројатно се појавува во 19 век. Музичкиот стил е обично Афро-Бразилски, кој е поврзан со танц, кој пак е поврзан со капоира. Се игра со сет од тамбурина, атабак, беримбау, виола и штракала, главно придружени со песни и ракоплескање. Самба де рода претставува мешавина на музика, танц, поезија и забава. Присутен е во целата бразилска сојузна држава Баија, каде што се практикува главно во регионот Реконкаво. Но, ритамот се проширил и во различни делови на земјата, особено во Пернамбуко и Рио де Жанеиро. "Самба де рода" се појавила со инспирација и влијание, особено од африкански ритам, семба, и била формирана од наводи на најразновидните африкански племенски ритми. Самба де рода започнала да се игра околу 1860 како манифестација на културата на Африканците кои дошле во Бразил. Според историските истражувања, Самба де Рода била една од основите за формирање на самбата кариока во Рио.

Категорија:Бразилска музика
Категорија:Баија
Марта (фудбалерка)

мини|десно|200п|Марта за време на интервју
**Марта Виејра да Силва**, попозната како **Марта** (родена на 19 февруари 1986) — бразилска фудбалерка која игра за Орландо Гордост во Националната женска Фудбалска Лига на САД и на Бразил на репрезентацијата како напаѓач. Со 15 гола, таа го држи рекордот за најмногу постигнати голови во ФИФА на Жените на Светскиот Куп за турнири, надминувањето на Биргит Prinz's претходниот рекорд од 14 со гол против Јужна Кореја во Бразил првиот натпревар од 2015 издание во Канада.

Марта е често се смета како најдобар женски играч на сите времиња, coveting прекарот *Пеле со здолништа* со Пеле себе. Таа беше именуван ФИФА Светски Играч на Годината пет последователни времиња помеѓу 2006 и 2010 година. Таа е член на Бразилската државни репрезентации кои го освои сребрениот медал во 2004 и 2008 година Летната Олимпијада. Таа исто така беше награден со Златната Топка (МВП) во 2004 година ФИФА У-19 Жени на Светското Првенство, и освои и двата Златна Топка награда како најдобар играч и Златна Подигање награда како најдобар стрелец во 2007 година на Жените на Светското Првенство , откако водечките Бразил во финалето на турнирот.

Во јануари 2013 година таа беше именуван како еден од шесте Амбасадори на 2014 година ФИФА Светското Првенство во Бразил, заедно со Amarildo, Bebeto, Карлос Алберто Торес, Роналдо и Марио Zagallo. Таа, исто така, се појави во Sveriges Телевизија телевизија документарен серија *На Други Спортски* од 2013 година.

Во август 2016 година, Марта беше еден од 8 до носат Олимписки Знаме на Олимписките игри во Рио.

Како на 14 март 2017, Марта стана еден шведски државјанин. Таа е наведено дека таа ќе ја задржи Бразилецот државјанство.

## Наводи

Категорија:Родени во 1986 година
Категорија:Бразилски фудбалерки
Категорија:Живи луѓе
Категорија:Олимписки фудбалери на Бразил
Класик Бретања 2017

**Класик Бретања 2017** — 81. издание на велосипедската еднодневна трка Класик Бретања, која се одржала на 27 август како триесет и втор настан во сезоната на Светската турнеја.

Трката била освоена во спринт од страна на италијанскиот возач Елија Вивијани.

## Екипи

Бидејќи Класик Бретања е настан од Светската турнеја, сите осумнаесет UCI World Tour екипи биле автоматски поканети и се обврзани да учествуваат на трката. Седум професионални континентални екипи биле дополнително поканети, со што била заокружена главната група од 25 екипи.

## Поредок
### Завршен пласман

## Наводи

## Надворешни врски
*  
* 
* 

Категорија:Класик Бретања
Категорија:Светска турнеја на UCI 2017
Категорија:Франција во 2017 година
Луис Гонзага

**Луис Гонзага ду Насименту** (роден на  – починал на ) —  бразилски пејач, текстописец, музичар и поет и една од највлијателните фигури на бразилската популарна музика во XX век. Тој е заслужен за тоа што го претставил богатиот универзум од североисточни музички жанрови на Бразил. Освен тоа е основач и на музичкиот жанр *Baião*.. Според Каетано Велосо, тој бил првиот значаен културен настан со масовна привлечност во Бразил.. Луиз Гонзага ја добил наградата „*Шел*“ за бразилска популарна музика во 1984 година и бил четвртиот уметник кој ја добил оваа награда.

Синот на Гонзага, Луиз Гонзага исто така бил бразилски пејач и композитор. Освен тоа бил и припадник на бразилските масони. Браната Луиз Гонзага го носи неговото име..

## Наводи

## Надворешни врски

* Gonzagao Online (Portuguese)
* Rei do Baião (Portuguese)
* EBC – Especial Luiz Gonzaga(Portuguese)

Категорија:Бразилски пејачи
Јазици во Бразил

Португалскиот е службен јазик во Бразил и го користи најголемиот дел од населението. Бразилскиот знаковен јазик е исто така службен јазик, додека малцински јазици се домородните јазици и јазиците на европските и азиските доселеници. Населението говори или користи околу 210 јазици, од кои 180 се домородни. Помалку од четириесет илјади луѓе всушност говорат еден од домородните јазици на бразилска територија.

Јазикот е еден од најсилните елементи во националната обединост на Бразил. Во рамките на Бразил нема големи дијалектни разлики на португалскиот јазик, само умерени регионални варијации во акцент и вокабулар.

Пишаниот јазик е стандарден на ниво на Бразил и ги следи националните правила на пишување и акцентирање, кои се прегледуваат од време на време за негово поедноставување. Со воведувањето на договорот од 1990 година, правописните норми на Бразил и Португалија се скоро исти, со само некои ситни разлики. Бразил ги вовел овие промени во 2009 година, а Португалија во 2012 година.

Во 2002 година, бразилскиот знаковен јазик станал службен јазик во Бразил.

## Наводи

## Надворешни врски
* Список на домородните јазици на Бразил
Темна маглина

[мини|десно|250п|Темната маглина [Коњска Глава (маглина)|Коњска Глава.]]
[мини|десно|250п|Темната маглина [Барнард 68.]]
**Темна маглина** (**впивна маглина** или **апсорпциона маглина**) — вид меѓуѕвезден облак кој е толку густ што ја прикрива светлината од објектите зад него, како ѕвезди, оддавни или отсјајни маглини. Згаснувањето на светлината е предизвикано од парченцата меѓуѕвездена прашина сместени во најстудените и најгусти делови на молекуларните облаци. Јатата и големите состави од темни маглини се во потесна врска со џиновски молекуларни облаци. Помалите изолирани темни маглини се нарекуваат Бокови глобули. Како и другите меѓувездена прашини или материјал, телата што ги прикриваат се забележливи само како радиобранови или инфрацрвени бранови.

Темните облаци изгледаат вака поради подмикронските честичките од прашина кои се обвиткани со замрзнат јаглерод моноксид и азот и се непробојни за светлина во видливи бранови должини. Застапен е и молекуларниот водород, атомскиот хемиум, C18O (CO со кислород како изотопот <sup>18</sup>O), CS, NH3 (амонијак), H2CO (формалдехид), c-C3H2 (циклопропенилиден) и молекуларни јони N2H+ (дијазенилиум), но сите тие се релативно проѕирни. Ваквите облаци се „мрестилишта“ за ѕвезди и планети, па така нивниот развој е клучен за ѕвездообразбата.

Обликот на темните облаци е мошне неправилен: немаат јасно одредени граници, а напати имаат завиен и змијолик облик. Најголемите темни маглини се видливи со голо око, како темни дамки на посветла заднина во Млечниот Пат, како што се Вреќа Јаглен и Голем Расед. Ваквите објекти се нарекуваат и темномаглински соѕвездија и носат разни имиња.

Во внатрешноста на надворешните молекуларни подрачја на темните маглини се одвиваат важни настани како образба на ѕвезди и мазери.

## Галерија

All Quiet in the Nursery?.jpg|Темната маглина LDN 1768 содржи протоѕвезди.
A Hole in the Sky.jpg|Темната маглина LDN1774
The dark nebula LDN 483.jpg|Темната маглина LDN 483 (оддал. 700 сг) во соѕвездието Змија.
The Dark Cloud Lupus 4.jpg|Волк 4 е густ џеб од гас и прашина, каде се очекува создавање на нови ѕвезди.


## Поврзано
* Список на темни маглини
* Бокова глобула

## Наводи


Категорија:Маглини
Категорија:Вселенска прашина
Седмица на современата уметност

мини|276x276px|Општинскиот театар во Саун Паоло, на фотографија од почетокот на 1920-тите.
**Недела на модерната уметност** (португалски: *Semana de Arte Moderna*) — уметнички фестивал во Саун Пауло, Бразил, кој се одржал во периодот од 11 февруари до 18 февруари 1922 година. Историски гледано, фестивалот го означил почетокот на Бразилскиот модернизам; иако голем број на поединечни бразилски уметници вршеле модернистичка работа пред фестивалот, го здружиле и го дефинираале движењето, претставувајќи го бразилското општество во целост. За Бразил, тоа било толку важно како и Меѓународната изложба на современа уметност, што се одржала во Њујорк во 1913 година, што претставува легендарна пресвртница во историјата на американската уметност.

Неделата се одржала во Општинскиот театар во Саун Пауло, и вклучувала изложби на пластични уметности, предавања, концерти и читање на поеми. Во својата широчина се разликувала значително од оној во Њујорк, со кое често се споредувал, но со само ликовна уметност. Таа била организирана главно од сликарот Емилијано Ди Кавалканти и поетот Марио де Андраде, во обид да се доведе до долготраен конфликт помеѓу младите модернисти и културниот естаблишмент, предводен од Бразилската академија на литературата, која строго се придржувала кон академизмот . Настанот бил доста контроверзен кога се одржил.

## Наводи

Категорија:Модерна уметност
Категорија:Бразилска уметност
Категорија:Саун Пауло
Пермски јазици

**Пермски јазици** — подгрупа на уралските јазици. Јазиците се зборуваат во неколку региони во западниот дел на Урал во Русија. Вкупниот број на говорници на овие јазици е околу 950.000 жители, од кои 550.000 жители зборуваат удмуртски.  Како и останатите уралски јазици, така и пермските се претежно аглутинативни и имаат богат систем на падежи. Сепак, за разлика од останатите уралски, овие јазици немаат самогласна хармонија. Најстариот пишан пермски јазик е старопермскиот јазик, чии документи датираат од 14 век.

## Јазици
Во оваа група на јазици спаѓаат удмуртскиот и комискиот заедно со своите дијалекти, односно:

* комиски јазик
** коми-пермјачки јазик
** коми-јазвински јазик
** коми-зиријански јазик
* удмуртски јазик

Традиционално, јазиците биле класифицирани како фино-пермски јазици, заедно со финскиот, мордвинскиот и марискиот јазик. Сепак оваа класификација во скоро време била оспорена и така класификацијата на пермските јазици во рамките на уралските јазици останува неодредена.

## Наводи

## Литература
* 
* 

## Надворешни врски
* Свадешов список на пермските јазици

Категорија:Пермски јазици
Категорија:Јазици во Русија
Список на темни маглини

Ова е список на темни маглини (наречени и „темни облаци“).

## Темни маглини со име
мини|десно|Маглината Коњска Глава
*Вреќа Јаглен
*Змија (вид. и Темен Коњ)
*Е (Барнард 142)
*Коњска Глава (Барнард 33)
*Луле (вид. и Коњска Глава; ги опфаќа Барнард 59, 77 и 78)
*Темен Коњ
*Темна Направија
*Фишек

## [[Барнардов каталог|Барнардови објекти]]

## Поврзано
* Списоци на маглини

## Надворешни врски
*Набљудувачка програма за Бернардови темни маглини  Астрономско друштво „Ист Вели“ 
*Барнардов каталог 

*
Темни
Симоне Консони

**Симоне Консони** (; р. ) — италијански професионален велодромски и друмски велосипедист, кој вози за UCI World Tour екипата .

Во август 2018 година бил именуван во почетниот состав на екипата за Вуелта а Еспања 2018. Во мај 2019 година бил вклучен во почетниот состав за Џиро д’Италија 2019.

## Достигнувања

;2013
: 1. 20п Национално велодромско првенство - омниум
;2014
: 2. Гран Премио дела Либерационе
;2015
: 1. Ла Кот Пикард
: 2. 15п Светско друмско првенство под 23 години
: 2. 15п Европско велодромско првенство - елиминациска трка
: 6. Меморијал Денис Ѕанете е Даниеле дел Бен
;2016
: 1. 20п Национално друмско првенство под 23 години
: 1. 20п Национално велодромско првенство - омниум
: 1. Трофео Чита ди Сан Вендемијано
: 1. ГП Индустрија е Комерчо Артиџанато Карнагезе
: 2. 15п Европско велодромско првенство - екипна потера
: 3. Сиркуито дел Порто
: 5. ГП Бруно Бегели
;2017
: 1. 15п Светски велодромски куп - екипна потера (со Лијам Бертацо, Франческо Ламон и Филипо Гана)
: 2. 15п Европско велодромско првенство - екипна потера
: 3. 15п Светско велодромско првенство - екипна потера
: 5. Гран при де Фурмје
: 9. Класик Бретања
: 9. ГП Бруно Бегели
;2018
: Трка околу Словенија
::1. 20п Бодовен пласман
::1. Етапа 1
: Светско велодромско првенство
::3.  Омниум
::3.  Екипна потера
: 5. Класик Лондон-Сари
;2019
: 8. Класик Бредене-Коксејде

## Наводи

## Надворешни врски

* 
* 
* 

Категорија:Родени во 1994 година
Категорија:Живи луѓе
Категорија:Италијански велосипедисти
Категорија:Олимписки велосипедисти на Италија
Категорија:Велосипедисти на Летните олимписки игри 2016
Категорија:Велосипедисти на Летните олимписки игри 2020
Алексеј Навални

[thumb|десно|250px|Алексеј после нападот со боја во [Москва (2017)]]

**Алексеј Анатолиевич Навални** ( - ) — руски опозициски активист, адвокат, активист против корупција и политичар.

## Животопис
Од 2009 година станал познат по критиките за корупција на рускиот претседател Владимир Путин. Бил организатор на големите протести против политичката корупција, Путин и неговите коалициони партнери. На 27 април, 2017 година Навални бил нападнат од група непознати лица во близина на канцеларијата на неговата Анти-корупциска фондација. Нападот бил извршен со мешавина од Брилијантно зелена боја. Тој наводно изгубил 80% од видот на десното око.
На 7 јули, бил ослободен од затворот каде што бил 25 дена.
Пред тоа тој бил уапсен во Москва за учество на протести и бил затворен 30 дена за организирање нелегални протести.

## Смрт

На 16 февруари 2024 година, Федералната казнено-поправна служба објави дека Навални починал во затворот во Јамало-ненец, по прошетка се почувствувал лошо. Во изјавата на затворот се тврди дека „Сите неопходни мерки за реанимација беа извршени, но не дадоа позитивни резултати... Болничарите ја потврдија смртта на осуденикот“. Портпаролката на Навални на директен пренос рече дека неговиот тим не може да ја потврди неговата смрт додека неговиот адвокат не го посети затворот, но веруваат дека Навални е мртов.

## Наводи

## Надворешни врски
* 

Категорија:Руски политичари
Категорија:Руси со украинско потекло
Категорија:Руски блогери
Грав Тропеиро

мини|десно|200п|Гравче Тропеиро
**Грав тропеиро** — традиционален специјалитет во бразилските сојузни држави Саун Пауло, Минас Жераис и Гојас. Овој специјалитет се состои од грав измешан со маниока, бисквити, колбаси, јајца, лук, кромид и зачини.

## Потекло на поимот
Името на специјалитетот потекнува од трговските активности во 17 век, кои имале за цел интегрирање на населбите главно во југоисточниот и среднозападниот дел на Бразил. Во тој период, превезувањето на различни видови стока било вршено со помош на коњи и магариња, а чуварите на овие животни биле познати под поимот „тропеироси“.

## Историја
Тропеиросите воделе животни низ сојузната држава Минас Жераис сè до средината на 20 век. Нивната исхрана главно вклучувала сланина, грав, брашно, црн пипер, кафе, пченкарно брашно и коате (оцет со кисело овошје). Во пристанишните делови, тие се хранеле со грав со парчиња месо и сланина, кој обични бил без сос и бил послужуван со фарофи и сецкана зелка. Вака приготвениот грав станал основен специјалитет на менито на овие луѓе, па оттаму и потеклото на гравчето Тропеиро. Од друга страна, пиењето алкохолни пијалаци било дозволено само во посебни прилики. Така на пример, во студените денови обично се пиел алкохолниот пијалак кашаса заради избегнување на запек, а особено бил користен и како лек за убоди од инсекти.

## Културно наследство
Иако специјалитетот не е широко познат меѓу населението, истиот е предложен да стане дел од нематеријалното наследство на Националниот институт за историско и уметничко наследство, како и дел од светското културно наследство на УНЕСКО. За таа цел, планирано е создавање на основа на податоци со информации за влијанието на гравчето Тропеиро, којашто треба да биде сместена во Музејот на ТропеироЗа во округот Ипоема во сојузната држава Минас Жераис.

## Поврзано
* Грав
* Тропеиро
* Бразилска кујна

## Наводи

Категорија:Бразилска кујна
Категорија:Јадења
Фамилијата Марковски (телевизиска серија)

**Фамилијата Марковски** — играна ТВ серија од 2 сезони, чие дејствие е инспирирано од секојдневието на македонските граѓани. Главните улоги во серијата се: Бојан, Јана, Виктор, Иван и Лиле. Режисер на серијата е Даријан Пејовски, во продукција на „Арт Проект Лаб Скопје“. Главен сценарист е Огнен Георгиевски, а сценариото за одделни епизоди го напишале Елеонора Венинова, Бојан Трифуновски и Ева Камчевска (како соработник на сценариото). Главните улоги ги толкуваат: Александар Микиќ, Силвија Стојановска, Тамара Ристоска и Петар Петковски. Покрај нив, во серијата се појавуваат и: Сабина Ајрула, Сашко Коцев, Горан Трифуновски, Драган Спасов-Дац, Јовица Михајловски, Петар Мирчевски, Нино Леви, Зоран Љутков, Сара Климоска и други.

## Глумечки состав

## Надворешни врски
* Фамилија Марковски на www.imdb.com

Категорија:Македонски телевизиски серии
Категорија:Македонски дела од 2017 година
Сланска Река

**Сланска Река** (во горниот тек позната како **Дреновска Река**) — река која извира на северните падини на Бушева Планина, на надморска височина од 1.300 метри. Поминува низ селото Дреново, каде што е позната и како Дреновска Река, а потоа и покрај селото Сланско, за на крајот да се влие во реката Треска, на надморска височина од 650 метри.

Реката е долга 10,2 километри и претставува десна притока на Треска.

## Галерија


Податотека:Река во близина на село Дреново.jpg|Реката во горниот тек кај Дреново, каде се нарекува Дреновска Река
Податотека:Река во близина на село Дреново 02.jpg|Реката во близина на Дреново
Податотека:Река Соленица.jpg|Сланска Река во близина на селото Сланско
File:Сланштица (Сланска Река) 02.jpg|Долното течение на Сланска Река под селото Сланско
File:Сланштица (Сланска Река) 01.jpg|Средното течение на реката помеѓу селата Дреново и Сланско
File:Сланштица (солен извор) и Сланштица (Сланска Река) 05.jpg|Соѕиданиот солен извор Соленица крај течението на реката


## Поврзано
* Дреново
* Сланско
* Треска

## Наводи

## Надворешни врски

Категорија:Реки во Македонија
Категорија:Дреново (Порече)
Категорија:Сланско
Категорија:Притоки на Треска
Доктор Живаго (филм од 1965)

**Доктор Живаго** (англиски: *Doctor Zhivago*) – американски филм од 1965 година, во режија на Дејвид Лин, по сценариото на Роберт Болт, засновано врз истоимениот роман на Борис Пастернак. Главните улоги ги играат: Џералдин Чаплин, Џули Кристи, Омар Шариф, Алек Гинис, Ралф Ричардсон, Род Стејгер, итн. Филмот ја освоил наградата „Оскар“ во категориите за најдобро сценарио, за камера, за сценографија, за костимографија и за музика.

## Содржина
Во 1936 година, генералот на Црвената армија Евграф Живаго (го игра Гинис) среќава млада работничка за која мисли дека можеби е ќерката на неговиот полубрат Јуриј Живаго (го игра Шариф) и неговата голема љубов Лара (ја игра Кристи). Затоа, тој почнува да ѝ го раскажува животот на Јуриј со цел таа да се сети на некој детаљ и така да потврди дека навистина е нивната ќерка: Кон крајот на 19 век, Јуриј останал сираче и бил одгледан од богатото московско семејство на Александар Громико (го игра Ричардсон). Тој дипломирал медицина, а за време не студирањето се афирмирал и како надарен поет и наскоро се оженил за убавата девојка Тоња (ја игра Чаплин), ќерката на Громико. Истовремено, пред Првата светска војна, во Москва живеела и седумнаесетгодишната Лара чија мајка имала богат љубовник (го игра Стејгер). Иако Лара веќе била свршена за фанатичниот левичар Паша, неа ја заведол љубовникот на нејзината мајка. Кога мајка ѝ на Лара се обидела да изврши самоубиство, д-р Живаго ја запознал и сфатил дека таа му е љубовница на богатиот Комаровски. Кога Комаровски ја нарекол курва, мајка и на Лара се обидела да го застрела пред очите на московската аристократија и тогаш д-р Живаго му пружил прва помош на Комаровски. Во Првата светска војна, д-р Живаго учествувал како лекар, а Лара била болничарка и тие страсно се вљубиле еден во друг. Подоцна, драматичните историски настани ги разделиле, но нивната љубов останала...

## Наводи

Категорија:Американски филмови
Категорија:Филмови на англиски јазик
Категорија:Филмови од 1965 година
Категорија:Филмови засновани на романи
Категорија:Филмови со Џералдин Чаплин
Категорија:Филмови со Џули Кристи
Категорија:Филмови со Омар Шариф
Категорија:Филмови со Алек Гинис
Категорија:Филмови со Ралф Ричардсон
Категорија:Филмови на Дејвид Лин
Категорија:Филмови за Првата светска војна
Елза Суарес

**Елза да Консејсао Суарес** (; родена на 23 јуни 1937 во Рио де Жанеиро) — бразилска пејачка на самба, понекогаш нарекуана „кралица на самбата“..

## Животопис
### Кариера
Елза Суарес се родила во фавела во Рио де Жанеиро. На 16-годишна возраст победила на музички натпревар на радио, кој бил организиран од страна на познатиот композитор Ари Барозу. Неколку години настапувала како пејачка на оркестарот под раководство на Хоаким Нељи, а потоа гостувала и во настапите на други музичари. Нејзиниот прв хит станале песната „Se Acaso Você Chegasse“ (1959), а по една година бил издаден нејзиниот прв албум со истото име..

Врвот на својата кариера, Суарес ја достигнала кон крајот на 1960-тите, кога објавила неколку хитови и успешни албуми. Во периодот на воена диктатура во Бразил, таа ја снимила антивладината песна „Opiniao“ (македонски: *Мислење*), којашто скоро довела до апсење и принудено бегство во Италија. Во 1972 година, Суарес се вратила во Бразил, но по неколку години повторно ја напуштила земјата и се преселила во Њујорк.

Во 1980-тите, Суарес настапувала со групата Титас и го снимила хитот „language“ заедно со Каетано Велозу. Големо враќање на сцената направила во 1997 година со албумот „Trajetória“, за кој ја добила наградата Премио Шарп како најдобра изведувачка на самба. Во 2000-тите, Суарес редовно настапувала и снимала албуми, при што албумот „Do Coccix Ate O Pescoco“ был номиниран на Латинските награди Греми 2003 како најдобар албум во стилот на популарна бразилска музика..

### Личен живот

Во 1962 година, Елза Суарес заминала во Чиле за да ја поддржи фудбалската репрезентација на Бразил на светското првенство. Една вечер таа имала бурна романса со напаѓачот Гаринча. Откако Гаринча го завршил разводниот процес со сопругата, двојката стапила во брак. Во бракот се родил синот Мануел Гаринча дос Сантос Жуниор., в десятилетнем возрасте погибший в автокатастрофе Во 1977 година, една година по раѓањето на синот, Елза и Гаринча се развеле.

## Наводи

## Литература
* *José Louzeiro*. Elza Soares: Cantando para não enlouquecer. São Paulo: Editora Globo, 1997. ISBN 85-250-2415-5.

## Надворешни врски
* 
* Биографија на Елза Суарес во *Enciclopédia da Música Brasileira* 

Категорија:Бразилски пејачи
Категорија:Починати во 2022 година
Категорија:Родени во 1930 година
Роберт Плант: Јас самиот

**Роберт Плант: Јас самиот** (англиски: *Robert Plant: By Myself*) – британски документарен филм од 2010 година, во режија на Крис Родли.

## Содржина
Во филмот, Роберт Плант зборува за своето музичко искуство, од Сторбриџ, преку британскиот блуз, ѕвездените моменти со „Лед Цепелин“ во 1970-тите, па сè до „Бенд оф џој“. Исто така, тој фрла поглед на својата работа со „Ханидриперс“ како и со северноафриканските музичари, неговото повторно здружување со Џими Пејџ како и неговата соработка со кантри-пејачката Алисон Краус. Како еден од најголемите вокали на рокенролот, Плант објаснува како му било да го скрши клишето на рок-божество и да го најде својот звук во 1980-тите и 1990-тите. Филмот вклучува музички инсерти и ретки снимки и фотографии.

## Наводи

Категорија:Филмови од 2010 година
Категорија:Филмови на англиски јазик
Категорија:Филмови чие дејствие се одвива во Англија
Категорија:Британски документарни филмови
Категорија:Филмови на Крис Родли
Категорија:Филмови за музичари
Леонард Коен — Јас сум твојот човек (филм)

**Леонард Коен — Јас сум твојот човек** (англиски: *I’m Your Man: The Life of Leonard Cohen*) — американски документарен филм од 2005 година, во режија на Лиjан Лунсон.

## Содржина
Филмот е посветен на животот и работата на Леонард Коен. Заснован е на концертот посветен на музиката на Леонард Коен, наречен „Дотуркав дотука за убавината“, а одржан во 2005 година во „Сиднејската опера“. На концертот настапуваат Ник Кејв, Џарвис Кукер, „Хендсам фемили“, Бет Ортон, Руфус Веjнрајт, Марта Веjнрајт, Теди Томпсон, Линда Томпсон, Ентони, Кејт и Ен Мекгригл. Крајот на филмот вклучува настап на Леонард Коен и „Ју ту,“ што не е снимен во живо, туку е снимен специјално за филмот во Њујорк. Филмот бил премиерно прикажан на Филмскиот фестивал во Торонто.

## Наводи

Категорија:Филмови од 2005 година
Категорија:Американски документарни филмови
Категорија:Филмови на англиски јазик
Категорија:Филмови на Лиjан Лунсон
Категорија:Филмови за музичари
Категорија:Биографски книги
Приказната за Пинк Флојд: Кој од вас е пинк?

**Приказната за Пинк Флојд: Кој од вас е пинк?** (англиски: *The Pink Floyd Story: Which One is Pink?*) – британски документарен филм од 2007 година, во режија на Крис Родли.

## Содржина
Филмот е снимен по повод 40-годишнината од објавувањето на „Фрулаџијата пред портите на зората“, првиот албум на водечката британска „андерграунд“ група „Пинк Флојд“. Ова е одличен документарец од едноставна причина: раскажан е од самите „Пинк Флојд“..

## Наводи

Категорија:Филмови од 2007 година
Категорија: Филмови на англиски јазик
Категорија: Британски документарни филмови
Категорија: Филмови на Крис Родли
Категорија: Филмови за музичари
Категорија: Филмови чие дејствие се одвива во Англија
Фактори рекордс: Од Џој дивижн до Њу ордер и Хепи мандејс

**Фактори рекордс: од Џој дивижн до Њу ордер и Хепи мандејс** (англиски: *The Factory Records: From Joy Division to New Order and Happy Mondays*) – британски документарен филм од 2007 година, во режија на Крис Родли.

## Содржина
Во еден темен, северен град во доцните 1970-ти, петмина сонувачи создадоа дискографска куќа - „Фактори рекордс“. Создадоа и три класични музички групи - „Џој дивижн“ „Њу ордер“ и „Хепи мандејс“, како и првиот британски суперклуб - „Хациенда“. Водени од Тони Вилсон, тие создадоа оригинална конфронтација помеѓу концептуалната уметност и уличната музика. Ова е приказна за тоа како еден ТВ-водител (Вилсон), невработен глумец (Алан Еразмус), студент на сликарство (Питер Савил), диџеј (Роб Гретон) и надежен музички продуцент (Мартин Ханет) станаа пионери на британската независна поп-култура, за тоа како осмислија нов Манчестер и потрошија купишта пари.

## Наводи

Категорија:Филмови од 2007 година
Категорија: Филмови на англиски јазик
Категорија: Филмови чие дејствие се одвива во Англија
Категорија: Британски документарни филмови
Категорија: Филмови на Крис Родли
Категорија: Филмови за музичари
Ропство во Бразил

[мини|десно|200п|„Плантажни надзорници казнуцаат црнци“, [Жан-Батист Дебре]]
**Ропство во Бразил** () — основен модел на искористување на човечките ресурси во Вицекралството Бразил под власт на Португалија, а исто така и во Бразилското Царство. Ропството станало значаен облик на сопственичко-економските односи во земјата, а засиленото превезување на робови од африканското крајбрежје во Бразил се одвивало неколку векови. Робовскиот труд нашироко се искористувал на монокултурните плантажи за потребите на домаќинствата, а исто така и при заземањето на наоѓалиштата со корисни ископини.

Ропството официјално започнало скоро по португалското освојување на Јужна Америка во 16 век и официјално постоело до 13 мај 1888 година. Бразил станал последна земја во Јужна Америка којашто го укинала ропството. Сепак, во заткриен облик, ропството и принудната работа се сочувани во Бразил и до денес.

## Галерија

Податотека:Senhora escravos 1860.jpg|Прочуена Бразилка и нејзините робови (околу 1860)
Податотека:Family and slave house servants by Klumb 1860.png|Бразилско семејство со слуги-робови (1860)
Податотека:Slaves in coffee farm by marc ferrez 1885.jpg|Робови на кафена плантажа (1885)
Податотека:Congado in Minas Gerais 1876 alt.png|Робови на фазенде во Минас Жераис (1876)
Податотека:Slaves resting by Rugendas 01.jpg|„Одмор на робови“, Јохана Ругендаса, 1830
Податотека:L'Exécution de la Punition de Fouet by Jean-Baptiste Debret.jpg|„Казнување со стап“, Жан-Батист Дебре 


## Поврзано
* Ропство
* Историја на Бразил

## Наводи

Категорија:Историја на Бразил
Категорија:Ропство по место
Двајца стануваат еден (филм)

**Двајца стануваат еден** - кинески филм од 2006 година, во режија на Винг-чеонг Лоу, според сценариото на Ајви Хо и Чи Кенг Фунг. Главните улоги ги играат: Миријам Чин Вах Јеунг, Ричие Џен и Јо Кук.

## Содржина
Обична чиновничка по име Бинг, води безгрижен градски живот составен од грижа за растението во нејзината канцеларија, состаноци и озборувања со трите пријателки. Сепак, нејзиниот безгрижен живот наскоро се превртува наопаку кога ќе пронајде грутка во градата. Сè почнува да се распаѓа, додека таа се обидува да се справи со Битката за женственоста, преку серија на горчливо-слатки настани. Со помош на доктор В и срамежливиот, но талентиран тинејџер Синг, Бинг наоѓа нови предизвици во животот и волја да се соочи со сопствените демони.

## Наводи

Категорија:Кинески филмови
Категорија:Филмови од 2006 година
Мобилен телефон (филм од 2003)

**Мобилен телефон** - кинески филм од 2003 година, во режија на Сјаоганг Фенг, по сценариото на Џенјин Лиу. Главните улоги ги играат: Ју Ге, Бингбинг Фан и Тонгшенг Хан. Филмот доживеал огромен успех на киноблагајните.

## Содржина
Филмот се врти околу двајца успешни мажи чии бракови ќе бидат уништени кога нивните жени ќе ги откријат нивните вонбрачни афери, преку трагите што останале на мобилните телефони. Генерално, филмот ја истражува улогата на мобилните телефони во интерперсоналниот комплекс на односите помеѓу мажите и жените во современа Кина, каде брзиот развој на информатичката технологија има огромно влијание врз начините на кои луѓето комуницираат. Јан е ТВ-водител и има афера со Ву, млада привлечна жена. Јан постојано ги брише трагите на мобилниот за неговата жена Ју да не го открие. Една вечер, Јан ѝ кажува на Ју дека оди на состанок со Феи, а наместо тоа оди на рандеву со Ву и го исклучува мобилниот. Неговата жена го бара и откако не може да го добие, се јавува кај Феи...

## Наводи

Категорија:Кинески филмови
Категорија:Филмови од 2003 година
Ашкулица (Сенокос)

**Ашкулица** — археолошко наоѓалиште во прилепското село Сенокос. Претставува населба од доцноантичко време. Се наоѓа на 100&nbsp;метри југоисточно од селото, каде се гледаат темели од градба градена од кршен камен и варов малтер, а наоколу, по површината се гледаат фрагменти од керамички садови, тегули и питоси.

## Поврзано
*Бела Чешма — населба од доцноантичко време;
*Могила — населба од неолитско време;
*Пуста Црква — населба од римско време;
*Црква Св. Атанас — осамени наоди од римско време;
*Список на археолошки наоѓалишта во Прилепско;

## Наводи

Категорија:Сенокос (Прилепско)
Могила (Сенокос)

**Могила** — археолошко наоѓалиште во прилепското село Сенокос. Претставува населба од неолитско време. Се наоѓа на 2&nbsp;км од селото, покрај патот Прилеп-Кичево, во непосредната близина на живинарската фарма, каде по површината на нивите се среќаваат фрагменти од керамички садови со груба и фина фактура, претежно со сива боја. Исто така, има орудија од камен и кремен и голем број животински коски.

## Поврзано
*Ашкулица — населба од доцноантичко време;
*Бела Чешма — населба од доцноантичко време;
*Пуста Црква — населба од римско време;
*Црква Св. Атанас — осамени наоди од римско време;
*Список на археолошки наоѓалишта во Прилепско;

## Наводи

Категорија:Сенокос (Прилепско)
Пуста Црква (Сенокос)

**Пуста Црква** — археолошко наоѓалиште во прилепското село Сенокос. Претставува населба од римско време. Се наоѓа на околу 250&nbsp;метри југозападно од селската црква „Св. Атанасиј“, каде се наоѓаат остатоци од античка градба, и тоа кршен камен, варов малтер, фрагменти од тегули, имбрекси и керамички садови.

## Поврзано
*Ашкулица — населба од доцноантичко време;
*Бела Чешма — населба од доцноантичко време;
*Могила — населба од неолитско време;
*Црква Св. Атанас — осамени наоди од римско време;
*Список на археолошки наоѓалишта во Прилепско;

## Наводи

Категорија:Сенокос (Прилепско)
Црква Св. Атанас (Сенокос)

**Црква Св. Атанас** — археолошко наоѓалиште во прилепското село Сенокос. Претставува осамени наоди од римско време. Се наоѓа во ѕидот на селската црква „Св. Атанасиј“, каде од надворешната страна е вѕидана надгробна плоча од мермер со старогрчки натпис. Во црквата се чува плоча од мермер во облик на медалјон со релјефна претстава на три бисти, а во припратата има две стебла од столбови и дел од архитравна греда од мермер.

## Поврзано
*Ашкулица — населба од доцноантичко време;
*Бела Чешма — населба од доцноантичко време;
*Могила — населба од неолитско време;
*Пуста Црква — населба од римско време;
*Список на археолошки наоѓалишта во Прилепско;

## Наводи

Категорија:Сенокос (Прилепско)
Црква „Св. Атанасиј“ - Сенокос

**Свети Атанасиј** — главна и единствена селска црква во селото Сенокос. Сместена е во крајниот западен дел од селото.

## Историја
Според натписот во нишата над влезот на северната страна, црквата била обновена на 12 јули 1874 година врз темелите на постара градба.

## Архитектура
Градбата на црквата е еднокорабна и засводена, со правоаголна основа и полукружна апсида на источната страна украсена со седум слепи ниши. Кон западната страна е доградена припрата и помошен објект со правец на протегање север-југ. Храмот има влез на северната страна над кој има ниша со натпис од кој се дознаваат податоци за црквата. Од десната страна на нишата е закачена мермерна плоча со основни податоци. Во црквата се наоѓа истоименото археолошко наоѓалиште. Имено, кон надворешната страна на храмот е вѕидана надгробна плоча од мермер со грчки натпис. Во внатрешноста се чува мермерна плоча во облик на медалјон со релјефна претстава на три бисти, а во припратата има две стебла од столбови и дел од архитравна греда од мермер. Објектот е изграден од камен и е покриен со кров од ќерамиди.

Во дворот на црквата се сместени камбанаријата и селските гробишта. Камбанаријата се издига непосредно од левата страна на влезната порта од дворот на црквата. Таа е со квадратна основа и се состои од два дела. Долниот дел е изграден од камен и на јужната страна се наоѓа влезот на камбанаријата, а горниот дел е изграден од тули и на секоја негова страна има по една монофора.

## Галерија

Податотека:Црква „Св. Атанасиј“ - Сенокос 5.jpg|Влезната врата на црквата
Податотека:Црква „Св. Атанасиј“ - Сенокос 2.jpg|Апсидата
Податотека:Црква „Св. Атанасиј“ - Сенокос.jpg|Камбанаријата
Податотека:Црква „Св. Атанасиј“ - Сенокос 4.jpg|Помошниот објект
Податотека:Гробишта во Сенокос.jpg|Селските гробишта


## Поврзано
* Црква Св. Атанас — археолошко наоѓалиште
* Сенокос
* Преспанско-пелагониска епархија
* Прилепско архијерејско намесништво
* Варошка парохија

## Наводи

## Надворешни врски
* 

Категорија:Сенокос (Прилепско)
Сенокос
Пред сегашноста

**Пред сегашноста, скратено п.с.** () — израз кој се користи во археологијата, геологијата и други научни дисциплини за да се наведе кога нешто се случило во минатото. Бидејќи значењето на „сегашноста“ со текот на времето, вообичаена пракса е за сегашност да се земе 1 јануари 1950 година, заради тоа што радиојаглеродното датирање станало пракса од 1950 година. На пример, 2000 години п.с. означува 1950 - 2000, односно 50 години пред новата ера.

## Поврзано
* п.н.е.
* н.е.

Категорија:Појавено во 1950 година
Категорија:Календарски ери
Категорија:Геохронологија
Тоска (опера)

мини|Корица на либретото (1899).
**Тоска** — опера во три чина од италијанскиот композитор Џакомо Пучини, според либретото на Лујџи Илика и Џузепе Џакоза засновано врз драмата „Тоска“ на Викториен Сарду. Светската премиера на операта била одржана на 14 јануари 1900 година, во Рим.

## Синопсис
Сликарот Каварадоси му помага на избеганиот затвореник Анџелоти да се засолни, но шефот на полицијата Скарпија и неговите агенти ја насетуваат трагата. Служејќи се со вешти ветувања и закани, Скарпија успева да изнуди признание од Тоска, љубовницата на сликарот, по што Каварадоси е уапсен и осуден на смрт. Тоска го моли шефот на полицијата да го помилува сликарот, а тој се согласува под услов таа да биде негова. За да го спаси Каварадоси, Тоска се согласува, но бара Скарпија да му издаде документи на сликарот со кои тој безбедно ќе го напушти Рим. Притоа, Скарпија ѝ кажува дека ќе организира фиктивно стрелање на Каварадоси. Скарпија ги подготвува документите, но кога се обидува да ја обљуби Тоска, таа го убива со нож и веднаш му јавува на Каварадоси дека стрелањето ќе биде фиктивно. Меѓутоа, претходно Скарпија наредил вистински да го стрелаат сликарот и наредбата е извршена. Тогаш, Тоска сфаќа дека е измамена и, пред да биде фатена од агентите на Скарпија, таа се фрла од затворската тврдина во бездната.

## Наводи

Категорија:Италијански опери
Категорија:Опери на Џакомо Пучини
Категорија:Опери од 1900
Канторија (музика)

**Канторија** (исто така позната како **репенте**) е бразилска уметност заснована на импровизацирано пеење, наизменично од двајца пејачи, па оттука и името кое е со значење: „*одеднаш*“. Музичкиот вид канторија на виола го развиле двајца пејачи придружени со виоли во североисточните краишта, поради што таа е особено присутна и силно застапена во североисточниот дела на Бразил. Се заснова на наизменичното пеење кое се јавува во форма на поетска импровизација - создавање стихови "одеднаш". Потеклото на бразилската канторија има свои корени во регионот на Тешеира, во Параиба, во XIX век.

Канторија има неколку модели на метрика, преовладувајќи ги стиховите хепитасилаби и де-слогови. Римата што се користи е совршена рима. Постојат десетици модалитети и видови на: ненадејна, меѓу нив секстилот, агалопадониот чекан и галопирањето покрај морето.

Кога како инструмент се користи е тамбура, уметничкиот жанр е наречен „кокос на емболада“, при што ритамот е побрз и не мора да преовладува импровизацијата. Емболадата ги меша импровизациите и претходно постоечките стронци. Постои, исто така, abioio кој може да биде импровизиран, но не мора, и сјајот, кој е импровизиран декламиран. Сите овие североисточни уметнички жанрови се засноваат на метрика, рима и поетска молитва. Екстремната строгост на метриката и совршената рима се карактеристични во канторијата на виолинистите.

Категорија:Бразилска музика