open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Груба долгносна кучешка риба

**Груба долгносна кучешка риба** () — малку позната длабоководна ајкула. ​​Овој вид е опишан од Самуел Гарман во 1906 година и првично именуван како *Acanthidium hystricosa*.

Грубата долгноносна ајкула има екстремно долга муцка, без анална перка, мали жлебови грбни боцки и груби, дермални дентикули во облик на вила. Првата грбна перка е долга и тесна.

Максималната должина е 109 цм. Пронајдена во Источниот Атлантик околу Мадејра и во западниот Пацифик околу јужна Јапонија, оваа ајкула ретко се гледа, но живее помеѓу 600 и 1.000 метри. Таа е ововивипарна со веројатно околу 12 младенчиња по легло.

Во јуни 2018 година, Одделот за заштита на природата на Нов Зеланд ја класифицираше грубата долгноносна ајкула како „Недостаток на податоци“ според Системот за класификација на закани на Нов Зеланд.

## Наводи


Категорија:Ајкули
Стреловидна кучешка риба

**Стреловидна кучешка риба** () — мала, малку позната длабоководна ајкула од семејството *Centrophoridae*.

## Карактеристики
Стрелестата ајкула има екстремно долга аголна муцка, без анална перка, мали први грбни и долги задни грбни боцки и дермални дентикули во облик на вила. Првата грбна перка е кратка и поставена високо на грбот. Ова е најмалата од родот *Deania*, со максимална должина од само 76 цм.

## Распространетост
Се наоѓа во Тихиот Океан околу Филипините, во Западниот Атлантски Океан покрај Каролините, во Источниот Атлантик по целиот западен брег на Африка и во Индискиот Океан покрај Јужна Африка.

## Навики и живеалиште
Оваа ајкула е малку познат длабоководен вид кој живее на длабочини помеѓу 300 и 1.785 метри. Таа е ововивипара со пет до седум младенчиња по легло. Се храни со коскени риби, лигњи и ракови.

## Наводи

Категорија:Ајкули
Долгомуцкаста кучешка риба

**Долгомуцкаста кучешка риба** () — малку позната длабоководна ајкула, која се наоѓа во Атлантскиот и Индискиот Океан од Намибија до Мозамбик и во Јужниот Пацифик покрај јужна Австралија и Нов Зеланд.

Долгоносната ајкула има екстремно долга, аголна ушка, без анална перка, грбни перки со слична големина, при што првата е поставена високо на грбот, а втората има подолг заден слободен врв и дермални дентикули во облик на вила. Таа е темно кафеава и расте до околу 114 цм.

Размножувањето е ововивипарно.

Оваа ајкула живее на длабочини помеѓу 150 и 732 метри. Се храни со коскени риби.

## Статус на заштита
Во јуни 2018 година, Одделот за заштита на природата на Нов Зеланд ја класифицираше долгомуцкастата ајкулата како „Недостаток на податоци“ со квалификаторот „Безбедно во странство“ според Системот за класификација на закани на Нов Зеланд.

## Наводи

Категорија:Ајкули
Руска есетра

**Руска есетра** (*Huso gueldenstaedtii*),  позната и како **дијамантска есетра** или **дунавска есетра** — вид риба од семејството Естера. Се среќава во Азербејџан, Бугарија, Грузија, Иран, Казахстан, Романија, Русија, Турција, Туркменистан и Украина. Се среќава и во Каспиското Море. Оваа риба може да порасне до околу 235 сантиметри и тежина до 115 килограми. Руската есетра созрева и се размножува бавно, што ја прави многу ранлива на риболов. Се разликува од другите видови *[[Acipenser]]* по својата кратка муцка со заоблен врв, како и долната усна која е прекината во центарот.

## Таксономија
Пред 2025 година, била сместена во родот *[[Acipenser]]*, но се покажало дека ова сместување е парафилетско и попрецизно е сместена во родот *[[Huso]]*.  

## Опис
лево|мини|Горната и долната страна на главата
Руската есетра може да порасне до 210 сантиметри, но понормална големина е 110 до 140 сантиметри. Има релативно кратка и заоблена муцка со три пара мустаќи поблиску до врвот на муцката отколку до устата. Грбната перка има од 27 до 48 меки зраци, а аналната перка има од 16 до 35. Бројот на лушпи по страничната линија варира од 21 до 50. Оваа риба може да се разликува од инаку сличната ѕвездена есетра по обликот на муцката, мустаќите и распоредот на лушпите. Горната површина е сиво-зелена, страничните лушпи се бледи, а стомакот бел.  
мини|Руска есетра во аквариумот ОдиСи.

## Распространетост и живеалиште
Руската есетра е родена во Црното Море, Азовското Море и Каспиското Море. Таа е анадромна риба и се движи во речните системи што се влеваат во овие мориња за да се упати кон местата за мрестење низводно. Обично се наоѓа близу дното во прилично плитка вода над песокливи или каливи подлоги.

## Биологија
Руската есетра се храни со ракови, мекотели и мали риби како што се сардели. Таа е осамена кога е во морето, но станува стадна кога се движи по реката во април, мај и јуни за мрестење.

## Живеалиште
Во труд кој бил објавен во јули 2020 година, јајцата од три руски есетри биле вкрстени со американски риби-веслачи користејќи сперма од четири машки риби-веслачи, што резултирало со успешни хибриди. Добиеното потомство имало стапка на преживување од 62% до 74% и во просек достигнало 1 килограм по една година раст. Ова е прв пат вакви риби од различни родови и семејства успешно да бидат вкрстени. 

## Наводи

* Есет

Категорија:Есетри
Конверзија на географски координати

**Конверзија на географски координатни системи** — во геодезијата се дефинира како транслација помеѓу различни формати на координати или картографски проекции, сите референцирани на истата геодетска датума. Географска координатна *трансформација* е транслација помеѓу различни геодетски датуми.

Во геодезијата конверзијата е неопходна поради различните географски координатни системи што се користат низ целиот свет и во различни епохи. Конверзијата на координати е составена од голем број различни видови на конверзија: промена на форматот на географските координати, конверзија на координатните системи или трансформација во различни геодетски податоци. Конверзијата на географски координати има примена во картографијата, геодетството, навигацијата и географските информациски системи.

Конверзијата на координатен систем е конверзија од еден координатен систем во друг, при што двата координатни системи се базираат на истиот геодетски податок. Вообичаените постапки при конверзија вклучуваат конверзија помеѓу геодетски координати и негеодетски координати (ECEF) и конверзија од еден тип на картографска проекција во друга.

## Наводи

Категорија:Геодезија
Категорија:Географски координатни системи
Поточна мрена

**Поточна мрена** или **медитеранска мрена** (***Barbus meridionalis***) — вид слатководна зракоперкаста риба од семејството крапови, кое ги вклучува крапите и боцките. Овој вид се среќава во Франција и Шпанија.

## Таксономија
Поточната мрена за прв пат формално е опишана во 1827 година од францускиот зоолог Антоан Рисо, а нејзината типска локација е дадена како реката Вар кај Ница во департманот Приморски Алпи, Франција. Припаѓа на родот *Barbus*, кој припаѓа на подсемејството Barbinae од семејството Cyprinidae.

## Етимологија
Медитеранската мрена припаѓа на родот *Barbus*, при што ова име е латински за „брада“, а родот е именуван во 1805 година од Франсоа Мари Доден како тавтоним со видот *[[Мрена|Cyprinus barbus]]*. Ова име може да се однесува и на четирите мрени што ги поседува обичната мрена, две на врвот на муцката и по една во секој агол од устата, а може да биде изведено и од народни имиња, како што се barbylle на средноанглиски и barbel на старофранцуски. Специфичното име, *meridionalis*, значи „ латински “ или „јужен“, што се однесува на јужната или медитеранската распространетост на овој вид. 

## Опис
Мрената има 3 или 4 боцки и 7 до 9 меки зраци на грбната перка, додека аналната перка има 2 или 3 боцки и 5 или 6 меки зраци. Овој вид има помеѓу 44 и 48 лушпи по должината на страничната линија и 24 до 28 реда лушпи околу опашната петелка. Главата, грбот, страните и перките се обележани со големи, неправилни црни точки. Овој вид има максимална стандардна должина од 27 цм.

## Распространетост и живеалиште
Медитеранската мрена се наоѓа во југозападна Европа во реките што се влеваат во Средоземното Море во северозападна Шпанија и јужна Франција од долниот дел на Рона на југ до Љобрегат. Воведена е во Гарона и можеби е воведена и во Љобрегат. Тоа е бентосен вид што се јавува во средниот и горниот тек на реките со подлога од камења, карпи и водна вегетација. 

## Наводи

Категорија:Мрена
Категорија:Речиси загрозени видови според МСЗП
Категорија:Слатководни риби
Премин за јагули

мини|Преминот на реката Веланд Елвер кај Дадингтон

**Премин за јагули** — тесен канал изграден во вода со цел да се овозможи премин на јагули со помош на пречки и бариери слични на вештачки брани.

## Конструкција
Британската агенција за животна средина има упатства за дизајнирање на премини за јагули за употреба во брани, плимни завеси и порти и конструкции на брани. Значаен број на различни материјали, како што се HDPE и не'рѓосувачки челик, се користат за градење на површини од четки и влакна, цевки, канали и врати за домашни миленичиња од типот премини за јагули.

Премините за јагули се разликуваат од рибните скали, кои пак се разликуваат од скалите за јагули. Скалите за јагули се конструираат со воведување скали или потпори. Секое скалило или потпора на скалите за јагули го прекинува протокот на вода во секоја точка од скалите. Спротивно на тоа, премините за јагулии се разликуваат или по тоа што користат цевка што го заобиколува главниот тек или струја и/или користат површина со влакна што претставува поголемо континуирано нарушување на протокот на вода. 

## Миграција и мерење
Премините за јагули имаат двојна намена. Со помош на одвојувањето на сообраќајот на јагулите во течењето на водата при што се овозможува попрецизно мерење на миграцијата на јагулите. Резултатите, исто така, ги докажуваат придобивките.

Категорија:Брани
Михаил Хитрово

мини|Михаил Хитрово
**Михаил Александрович Хитрово** (руски: Михаил Александрович Хитрово; роден на 1 (13) февруари 1837 година во Москва – починал на 30 јуни (12 јули) 1896 година во Санкт Петербург) бил истакнат руски дипломат, поет и преведувач, кој оставил значаен траг во руската надворешна политика, особено на Балканот и на Далечниот Исток. Тој бил правнук на славниот руски генерал Михаил Кутузов и потекнувал од старо благородно семејство. Негов татко бил Александар Николаевич Хитрово, а мајка Елизавета Николаевна Вјаземскаја.

## Дипломатска кариера
Хитрово бил прв руски конзул во Битола. Назначен на 31 декември 1860 година како управител на конзулатот, а во 1862 година потврден како конзул. Ова било првото руско конзулат во регионот, отворено за да се зајакне влијанието на Русија по Кримската војна. Хитрово пристигнал во Битола на 17 (29) март 1861 година и активно собирал информации за етничкиот состав, воените подготовки на Турците и расположението на населението за време на Херцеговинско-црногорското востание (1861–1862). Тој патувал низ Македонија, Епир и Тесалија, се среќавал со други руски дипломати и поддржувал словенското население против елинизацијата и исламизацијата. Помагал во воведување на словенски јазик во богослужбите и училиштата, основал приватни школи (како „Кирил и Методиј“), штител христијани од насилно преобраќање во ислам и раздавал материјална помош (5.000 рубљи годишно за празници, субвенции за цркви и сиромашни). Се залагал за образование на млади Словени во Русија и се борел против унијатското движење. Неговите донесенија биле клучни за руската политика на Балканот, иако се соочувал со тензии со локалните турски власти (како Хаџи Али-паша) и други конзули. За својата работа добил награди, како орденот Св. Станислав од 2-ри степен во 1864 година.

Категорија:Руски дипломати
Чоколадна риба

**Чоколадна риба** претставува традиционален производ во новозеландската култура, всушност тоа е вообичаена награда за добро завршена работа.

Чоколадните рипки имаат облик на риба со должина од 5 до 8 центиметри. Тие се направени од розов или бел слез потопен во тенок слој млечно чоколадо. Бранувањата на рибата се создаваат лесно со движење на рибата под дувалка; ова го лизга назад нераспаднатото чоколадо, создавајќи илузија на бранови на рибата.

Еден од најпознатите производители на чоколадни риби е Кедбери (Cadbery). Постојат и помали варијанти на чоколадната риба кои се наречени„ шпатули“. Исто така постојат и варијанти на традиционалниот производ; вообичаена верзија која е направена од цврсто млечно чоколадо со вкус на портокал.

## Историја
Овој чоколаден десерт се прави најмалку од 1903 година,  иако раните сорти можеби не вклучувале бел слез. Чоколадните рипки на база на бел слез биле произведувани во Данидин во 1937 година. За кратко време кон крајот на 1990-тите до почетокот на 2000-тите, Тип Топ продавал сладолед од чоколадна рипка. Во 2019 година, чоколадната рипка била додадена во кутијата „Омилени“ на „Кадбери“. 

Во 1970 година, пратеникот Рон Барклеј во Парламентот од Њу Плимут, поставил прашање во Парламентот во однос на цената на чоколадната рипка. 

„Кадбери“ престана да произведува чоколадни рипки од 20 грама во 2023 година, наведувајќи дека нивната популарност се намалила кај потрошувачите. Од 2024 година, локалната компанија „Квин Ан“ почнала да произведува чоколадни рипки од 50 и 14 грама што ги нарекува „залаци од риба“.

Категорија:Десерти
Хумерална дамка

десно|мини|Хумерални дамки кај видовите ''Hyphessobrycon''
**Хумерална дамка** претставува белег или шара што може да се сретне кај одредени видови риби, обично над пекторалната перка.

Додека кај инсектите, хумералната дамка може да се најде на ребрениот дел од крилото.

Категорија:Анатомија на риби
Категорија:Ихтиологија
Клуновита кучешка риба

**Клуновита кучешка риба** () — кучешка ајкула од семејството *Centrophoridae* што се наоѓа во Тихиот Океан околу Хоншу, Јапонија, јужна Австралија, Нов Зеланд и Чиле, и во Атлантскиот Океан од Исланд на југ до ’Ртот Добра Надеж.

Клуновитата кучешка риба има многу долга, тесна муцка, без анална перка, две долги и ниски грбни перки со жлебови, мали правоаголни прни перки и дентикули слични на вила. Живее на длабочини помеѓу 73 и 1.450 метри. Таа е ововивипара со до 12 младенчиња по легло. Се храни со коскени риби и ракчиња.

Во јуни 2018 година, Одделот за заштита на природата на Нов Зеланд ја класифицираше клуновитата кучешка риба како „Незагрозена“ според Новозеландскиот систем за класификација на закани.

Студија објавена во Весник на Здружението за морска биологија на Обединетото Кралство ја оценил репродуктивната стратегија на женката ајкула-клун од длабоководни води. Оваа истражувачка статија открива дека постои тесна врска помеѓу нивото на Hg кај бремените женки и нивото на Hg во нивните ембриони, што укажува на пренос на жива од мајчини извори. Затоа, постои матрофорична стратегија за ововивипарните кучиња.

Со порастот на риболовот, клуновитите кучешка риба се консумираат во поголеми количини. Утврдено е дека се добар извор на минерали, како што се калиум и натриум. Сепак, постојат здравствени ризици поврзани со честата консумација на женки клуновити кучешки риби.

## Наводи


Категорија:Ајкули
Грабливи риби

мини|300x300пкс|Баракуда лови помала риба.
**Грабливите риби** се хипермесојадни риби кои се познати по активното ловење на други риби или водни животни. Како пример за грабливи (предаторски) риби можат да се кажат *[[Ајкула|ајкулата]], [[баракуда]], [[туна]], [[костреш]] и [[Атлантски лосос|лосос]]*. Некои сештојадни риби, како што е случајот со ***Pygocentrus nattereri***, повремено можат да бидат и предаторски и покрај тоа што не се сметаат за строго предаторски риби.

Популациите на големи предаторски риби во 2003 година биле само 10% од бројката пред инустријализацијата и најмногу се изложени на ризик од истребување**.**

Предаторските риби се менуваат помеѓу видовите плен како одговор на варијациите во нивното изобилство. Предаторските риби можат да станат штетници доколку се внесат во некој екосистем во улога на главен грабливец. 
## Надворешни врски

* Грабливи риби на AquaticCommunity.com
* Експертите велат дека бројот на предаторски риби во океаните е во алармантен пад, *Вашингтон пост*, 21 февруари 2011 година.
Категорија:Ихтиологија
Агресија кај рибите

**Агресијата** се карактеризира со закани и физичка сила. Агресијата кај рибите главно зависи од видот на рибата, но вообичаени примери кои укажуваат на агресија кај рибите се бркање, напаѓање, гризење, покажување перки, промени во бојата и раширени жабри. Рибите користат агресивни однесувања со цел да одбранат територија, воспоставување  доминација, да им се допаднат потенцијалните партнери и да ги заштитат своите наследници.

Агресивното однесување е присутно во две форми: покажување на закана и напади. При напаѓање двајцата противници директно ја покажуваат својата сила преку гризење или удирање со глава. Од друга страна, со помош на прикажување на закана, натпреварувачите индиректно можат ја проценат силата на противникот, а воедно е и побезбеден начин за решавање на меѓусебен конфликт. 

## Територијална агресија
Рибните територии главно се управувани од една единка. Агресивното однесување често е видливо при заштитување на своите територии, при што рибата која се чувствува дома, ги напаѓа другите риби кои влегуваат на нејзината територија. 

Агресијата кај рибите е поврзана со хормонот за раст, односно со самото зголемување на овој хормон, доаѓа до зголемување и на агресијата. 

## Наводи

Категорија:Ихтиологија
Категорија:Агресија
Неотропски риби

**Неотропски риби** се риби кои живеат во тропските предели на Јужна и Централна Америка. Таму живеат повеќе од 5.600 видови слатководни риби, што претставува околу 10% од сите познати видови ’рбетници. Оваа неверојатна разновидност на форми, адаптации и животни приказни е предмет на бројни научни истражувања и книги, особено кога станува збор за сложените екосистеми на Амазонскиот басен и соседните речни сливови.

## Живеалиште
Неотропската ихтиофауна се простира низ континенталните води на Централна и Јужна Америка – од јужниот дел на Мексико па сè до естуарот Ла Плата во Аргентина. Рибите од овој регион најчесто се ограничени на влажните тропски предели, а ги нема во сувите пацифички падини на Перу и северно Чиле, ниту пак во студените јужни области на Чиле и Аргентина.

Овој огромен регион опфаќа повеќе од 17 милиони км2 тропски шуми, поплавени мочуришта и савани, како и неколку посуви периферни области. Во неговото јадро се наоѓа Амазонија – најголемиот меѓусебно поврзан слатководен систем на планетата. Амазонскиот басен, заедно со Ориноко и регионот на Гвајана Штит, создава речна мрежа која е уникатна во светски рамки. Реката Амазон е најголемата река во светот и испушта околу 16% од целата слатка вода што завршува во Атлантскиот океан.

## Надворешни врски

* Информации за сите риби
Категорија:Ихтиологија
Категорија:Водна екологија
Категорија:Неотропски риби
Одонтода

**Одонтодите** или познати како дермалните заби, се тврди структури кои се наоѓаат на надворешните површини на животните или во близина на внатрешните отвори. Тие се составени од мека пулпа која е опкружена со дентин и покриена со минерализирана супстанца како што е глеѓта, структура слична на онаа на забите. Тие генерално немаат иста функција како забите и не можат да се заменат со забите кај повеќето риби. Кај некои животни (поточно кај сомот), присуството или големината на одонтодите помагаат во одредување на полот. 

Телото на хондрихтијаните ('рскавични риби) обично е покриено со одонтоди, додека пак за коскените риби карактеристични се *минерализираните дермални лушпи.* За време на еволуцијата кај коскените риби, нивните предци имале одонтоди (мали забести структури) кои постепено се модифицирале и се претвориле во дермални лушпи. Кај телеостеите, овие лушпи се развиле во елазмоидни лушпи – тенки, флексибилни и со сложена структура, што им овозможува на рибите подобра заштита и подвижност.

## Етимологија
Името „етимологија“ доаѓа од грчкиот збор „*odontos*“ што значи **заб**.
Категорија:Ихтиологија
Категорија:Анатомија на животните
Категорија:Заби
Ако (риба)

мини|Ако бревис
***Ако*** ― род гобии по потекло од атлантските и тихоокеанските брегови на Америка.

## Видови
Овој род содржи три вида:

* *[[Akko brevis]]* (Гинтер, 1864)
* *[[Akko dionaea]]* (Брдсонг и Робинс, 1995)
* *[[Akko rossi]]* (Ван Тасел и Балдвин*,* 2004)

## Наводи

Категорија:Главочи
Категорија:Риби
Arenigobius bifrenatus

***Arenigobius bifrenatus***, е риба која потекнува од водите на јужна Австралија.

## Екосистем
***Arenigobius bifrenatus*** живее во дупки во калливи подлоги во плитки заливи и естуари на длабочина од 0-10 метри и се храни со бентосни безрбетници. Женките положуваат демерсални јајца во своите дупки.

*Arenigobius bifrenatus* го населил брегот на  Нов Зеланд; првпат бил забележан во 1998 година и воспоставил популации во естуарите на бреговите на источен Нортленд и Окленд. Се смета дека бродовите што минуваат низ нив испуштаат баласт вода и се како средство за инвазија.

## Наводи

Категорија:Риби
Cryptocentrus cinctus

***Cryptocentrus cinctus*** е вид Gobioidei кој потекнува од Западниот Пацифик, каде што може да се најде на длабочина од 1-25 метри во крајбрежните заливи и лагуни. Овој вид е симбиотски со Alpheidae. Тие делат засолништа со овие ракчиња. Видот може да достигне должина од 10 сантиметри. Овие риби многу се разликуваат по изглед, почнувајќи од брилијантно жолта до сива, па дури и кафеава боја или комбинации од секоја боја. Овој вид често се чува во аквариуми со солена вода. *Cryptocentrus cinctus* може да се чува во аквариуми со големина од 75 литри. Во морското дно, тие често се здружуваат со *Alpheus bellulus*.

## Наводи

Категорија:Незагрозени видови според МСЗП
Категорија:Риби
Џо Мар

**Џо Мар** ―  американски новинар истражувач, кој ја добил Пулицеровата награда за истражувачко новинарство.

## Биографија
Џо Мар бил роден во Џенова, Охајо и го посетувал средно училиште во областа Џенова и на Туторијалниот колеџ „Онорс“ на Универзитетот во Охајо, каде што се стекнал со диплома по новинарство.

Во 2004 година, Мар бил нагрден со Пулицеровата награда за истражувачко новинарство во 2004 год, заедно со Мич Вајс и Мајкл Д. Салах, за серијалот за злосторствата извршени од „Тигар Форс“, вод на американската армија за време на Виетнамската Војна.  Триото, исто така, го добило Медалот од Истражувачките новинари и уредници ; прво место - наградата Сигма Делта Чи за истражувачко новинарство; прво место - наградата Ниман, доделена од Фондацијата Ниман за новинарство на Универзитетот Харвард и прво место - награда за истражувачко новинарство од Асошиејтед Прес Друштвото на Охајо.

Неговата истражувачка работа за *„Толедо Блеј*  исто така вклучувала и истрага за наводите дека полицијата во Толедо одбила да ги уапси или истражи насилните свештеници. Покрај неговото дело, наградено со Пулицерова награда, Мар напишал и серија раскази за злоупотребата и занемарувањето во системот за ментално здравје за *„Сент Луис пост-диспеч“*.

Моментално пишува за „*Чикаго трибјун“*  каде што бил финалист за Пулицеровата награда за локално известување во 2015 година за неговото известување за корупцијата во владата во предградието на Чикаго, Харви, Илиноис. 
Категорија:Живи луѓе
Категорија:Американски новинари
Список на болести и паразити кај бакаларот

десно|мини|300x300пкс|Риба со жабри нападнати со два црви од бакалар
Бакаларот и сродните видови од семејството Gadidae се подложни на различни болести и паразити.

## ''Laenaeocera branchialis''
*Lernaeocera branchialis*, „црвот на бакалар“, е копепод кој инфицира гадоиди. Првиот домаќин што го користи црвот на бакаларот е сплескана риба или грутчеста риба, која ја фаќа со куки за фаќање на предниот дел од телото. Таа го пробива грутчестиот црв со тенок , кој го користи за да ја цица крвта на домаќинот. Нахранетиот црв на бакалар потоа се пари со друг на грутчестиот црв. Женскиот црв, со своите сега оплодени јајца, потоа наоѓа бакалар или риба слична на бакалар, како што се ослич или белвица. Таму, црвот се држи за жабрите додека се метаморфозира во дебело, синусоидално, црвливо тело, со намотана маса од низи од јајца на задниот дел. Предниот дел од телото на црвот го пробива телото на бакаларот сè додека не влезе во задниот дел од срцето на домаќинот.Таму, цврсто вкоренет во циркулаторниот систем на бакаларот, предниот дел од паразитот се развива како гранки на дрво, протегајќи се во главната артерија. На овој начин, црвот ги извлекува хранливите материи од крвта на бакаларот, останувајќи безбедно скриен под жабрите на бакаларот сè додека не ослободи нова генерација потомци во водата.

## Паразити на атлантскиот бакалар
мини|Нематода ''Anisakis simplex'' во црниот дроб на атлантскиот бакалар
[мини|Нематоди ''[Pseudoterranova decipiens*]]
Атлантскиот бакалар делува како преоден, паратенски или дефинитивен домаќин на голем број видови паразити;107 таксони се наведени од Хемингсен и Мекензи (2001) со седум нови записи од Пердигеро-Алонсо *и др.*(2008). Доминантните групи на паразити на бакалар во североисточниот Атлантик беа трематоди (19 видови) и нематоди (13 видови), вклучувајќи ги и ларвалните анисакиди, кои сочинуваат 58,2% од вкупниот број на единки. Паразитите на атлантскиот бакалар вклучуваат копеподи, дигени, моногени, акантоцефални, цестоди, нематоди, миксозои и протозои:

== Наводи ==
Оваа статија го вклучува текстот CC-BY-2.0 од референцата:Perdiguero-Alonso D., Montero FE, Raga JA & Kostadinova A.(2008). „Состав и структура на паразитската фауна на треска, *Gadus morhua* L.(Teleostei: Gadidae), во Североисточниот Атлантик“.*Parasites & Vectors* 2008, *'1''' : 23. 

## Литература

* 
* 
* 
Категорија:Бакалари
Категорија:Рибни болести
Енамелоид

**Енамелоидот** познат како **дуродентин** или **витродентин**, е ткиво кај рибите. Тоа е првична надворешна компонента на забите и дермалните дентикули на ајкулите, а модифицирани форми на енамелоидите се јавуваат и во лушпите на зракоперките и виличните ’рбетници. Кај изумрените, оклопни безвилични ‘рбетници како што се хетеростраците, емајлоидот ја формира надворешната компонента на школкастиот дермален оклоп. Иако потеклото на емајлоидот е дебатирано, тој веројатно е хомологен на дентинот, а не на вистинскиот емајл, и покрај неговата цврстина и развој слична на емајлот. Терминот опфаќа секое хиперминерализирано ткиво со органско „скеле“ кое се состои од ектодермални и ектомезенхимални протеини.

Категорија:Анатомија на риби
Луман арамијата

**„Луман арамијата“** — книга на македонскиот писател Мето Јовановски од 1954 година.

## Содржина
Книгат се состои од воведен дел и 13 глави.

## Изданија
Книгата има доживеано повеќе изданија, како:
* Издание на „Македонска книга“ од 1967 година, во рамки на библиотеката „Златна клупа“.
* Издание на издавачкото претпријатие „Култура“ од 1972 година. Книгата, со обем од 64 страници, била испечатена во Графичкиот завод „Гоце Делчев“ во Скопје. Таа служела како лектира за четврто одделение според наставниот план и програма во основните училишта во СР Македонија.
* Издание на „Култура“ од 1974 година. Книгата, со обем од 64 страници, била испечатена во БГЗ — ООЗТ Висок печат во Битола. Нацртот на корицата е дело на Димитар Кондовски. Таа служела како лектира за четврто одделение според наставниот план и програма во основните училишта во СР Македонија.

## Наводи

Категорија:Дела на Мето Јовановски
Категорија:Македонски романи
Категорија:Детска книжевност
Категорија:Изданија на Македонска книга
Категорија:Изданија на Култура
Категорија:Македонски дела од 1954 година
Категорија:Книги од 1954 година
Категорија:Појавено во 1954 година во Македонија
Semotilus corporalis

***Semotilus corporalis*** е вид на слатководна '''зракоперка'''. *Semotilus corporalis* е најголемиот вид на рипка која потекнува од источна Северна Америка.

## Опис
Рибата што ја среќаваме во потоците низ североисточниот дел на континентот обично достигнува должина од околу 18 сантиметри**,** иако понекогаш може да порасне и до 38 сантиметри**,** а исклучителни примероци достигнуваат дури 48 сантиметри. Телата им се украсени со темна лента што се протега по нивната средина, додека горниот дел и страните имаат сребрена нијанса, а стомакот е бел.

Мажјаците за време на мрестот добиваат суптилна розова нијанса во регионот околу жабрите, иако овој вид не развива впечатливи бои како други риби. Она што е навистина карактеристично за нив е начинот на размножување: мажјаците градат камени гнезда, познати како „црвено“, кои се истакнуваат на дното на потоците. Мрестењето е заедничко и за мажјаците и за женките.

## Распространетост и живеалиште
Рибите големи миноги се наоѓаат во североисточниот дел на САД и источна Канада, каде што живеат во бистри потоци, езера и бари. Претежно преферираат брзи струи, но можат да се најдат и во добро оксигенирани базени. Често се наоѓаат во подножјето на водопадите. Пред воведувањето на рибите како што се *Micropterus dolomieu*, *Micropterus nigricans* и кафеава пастрмка, овие риби били *главен предатор* во многу потоци. 

## Исхрана и предаторство
Младите рипчиња првенствено консумираат хирономиди и зоопланктон. Откако ќе достигнат 100 мм, се исхрануваат со мали риби (вклучувајќи ги и своите потомци) и плен како што се јајца од риба и копнени инсекти. Постои преклопување во исхраната помеѓу младите и возрасните рипчиња. 

## Риболов
Овие риби често се среќаваат при риболов на попосакувани видови, но големина, упорниот стил на борба ги прават достоен плен сами по себе. Тие лесно фаќаат мамки и мушички, а се познати по тоа што удираат мамки речиси исто толку големи колку и самите нив.
мини|''Micropterus dolomieu''
мини|Годишен извештај на комесарите за рибарство, дивеч и шуми на државата Њујорк (1896).
мини|''Semotilus corporalis'' фатени во Масачусетс.

## Надворешни врски

* Смит, Л.К. Внатрешните риби на државата Њујорк. Њујорк: Оддел за заштита на животната средина на државата Њујорк. 1985, стр.&nbsp;155, 156 
Категорија:Незагрозени видови според МСЗП
Категорија:Риби
Мерење на рибите

**Мерење на рибите** претставува мерење на индивидуални риби и разни делови од нивните тела, за податоци што најчесто се користат во многу области на ихтиологијата, вклучувајќи таксономијата и рибната биологија.

## Вкупна должина
мини|300x300пкс|Пример за мерења на должина на риба. За стандардни равенки за тежина се користи вкупната должина. Оваа риба е тарпон.
**Стандардна должина** е должината на рибата мерена од врвот на муцката до задниот крај на последниот пршлен или до задниот крај на средниот страничен дел од хипуралната плоча. Ова мерење ја исклучува должината на опашната перка.
мини|Вкупна должина и должина на виљушката на рибата
**Вкупна должина** е должината мерена од врвот на муцката до врвот на подолгиот лобус на опашната перка на рибата, обично мерена со лобусите компресирани по средната линија. Тоа е мерка по права линија, не се мери преку кривината на телото. 

Стандардни мерења на должина се користат кај целокоскени риби, додека мерења на вкупна должина се користат кај Myxini, Petromyzontiformes и Elasmobranchii односно ајкули и ражи, како и кај некои други риби. 

Овие мерења на вкупната должина се користат во прописите за ограничување на минимална големина за продажба.

Рибарските биолози често користат трета мерка за должината кај рибите со разделени опашки, наречена **должина на виљушката**, должината на рибата мерена од врвот на муцката до крајот на средните зраци на опашката, и се користи кај риби кај кои е тешко да се определи каде точно завршува 'рбетниот столб. 

## Должина на перките и дијаметар на окото
Други можни мерења вклучуваат должини на перките кај рибите, должини на основите на перките и дијаметар на окото. 
лево|мини|600x600пкс|
Податотека:Black_Drum_Length_vs._Age.png||алт=Black drum
Податотека:Red_Snapper_Length_vs_Age.png||алт=Red snapper


## Поврзано

* Ихтиолошки термини
* Стандардна тежина кај рибите

## Надворешни врски

* Дијаграм на мерења на риби - Оддел за ихтиологија на Природонаучниот музеј на Флорида
Категорија:Акваристика
Категорија:Ихтиологија
Ѕвездена есетра

**Ѕвездена есетра** (***Huso stellatus***), (  , и ) — вид на есетра. Потекнува од сливовите на Црното, Азовското, Каспиското и Егејското Море, но е истребена од последното и се предвидува дека преостанатата природна популација наскоро ќе следи поради прекумерен риболов. 

Ѕвездената есетра е анадромен вид, кој мигрира по реките за мрестење. 

Се смета за критично загрозен вид од страна на Меѓународниот сојуз за заштита на природата, а меѓународната трговија со овој вид (вклучувајќи го и неговиот кавијар) е ограничена од Конвенцијата за меѓународна трговија со загрозени видови на дива флора и фауна. 

## Таксономија
Пред 2025 година, била сместена во родот *Acipenser*, но се покажало дека ова сместување е парафилетско и попрецизно е сместена во родот *Huso*. 

## Опис
Ѕвездената есетра достигнува околу 220 сантиметри во должина и тежина до 80 килограми. Тоа е риба со тенко тело која лесно се разликува од другите есетри по својата долга, тенка и права муцка. Ред од пет мали мустаќи се наоѓаат поблиску до устата отколку до врвот на муцката. Лушпите на страничната линија се движат помеѓу триесет и четириесет и овие карактеристики ја разликуваат оваа риба од руската есетра (*H. gueldenstaedtii*). Нејзината општа боја е темно сиво-зелена или кафеава со бледа долна страна. Лушпите на страничната линија се бледи.  Максималната пријавена возраст за овој вид е 27 години. 

## Биологија
Ѕвездената есетра е безопасен вид кој се храни со риби, црви, ракови и мекотели. Лежи на дното преку ден, а се храни претежно ноќе. Оваа риба е анадромна и се движи низводно во плитките води за мрестење.

## Употреба
[лево|мини|333x333пкс|Ѕвездена есетра во пазар во [Одеса, Украина]]
Ѕвездената есетра претставува важен комерцијален вид риба. Таа е еден од трите најважни видови за кавијар, заедно со есетрата белуга и есетрата осетра. Нејзиното месо се смета за скап деликатес во Каспискиот регион. Се употребува за правење ќебапи, или се консумира пржено во тава, печено на скара или пушено. Имало неколку обиди во Русија, Иран, Италија и САД да се адаптира овој вид за аквакултура, со различен степен на успех.

Отпорноста на овој вид е ниска. Минималното време за удвојување на популацијата е 4,5 – 14 години.

## Зачувување
Се верува дека видот претрпел загуба од 95 проценти од својата популација во три генерации. Нелегалниот риболов е голема закана за опстанокот на овој вид. 

## Наводи

Категорија:Таксони опишани од Петер Симон Палас
Категорија:Риби на Европа
Категорија:Критично загрозени видови според МСЗП
Категорија:Есетри
Лигава обвивка

десно|мини|Крупен план на кожа од риба
**Лигавата обвивка** ― обвивката од слуз што го покрива телото на сите риби. Важен дел од анатомијата на рибите, таа служи за многу работи, во зависност од видот, почнувајќи од движење, грижење и хранење на рибите, до отпорност на болести и паразити. 

Муцинот што ја сочинува лигавата обвивка се лачи од клетките во епидермот на рибите.  Лигавиот дел има различни антимикробни пептиди и други антимикробни компоненти како што се лизозим и Ц-реактивен протеин.  Содржи микоспорински аминокиселини за заштита од ултравиолетово зрачење.

Лигавата обвивка кај некои риби помага во поефикасно пливање при намалување на отпорот,  а може и да го намали триењето што го доживуваат рибите до 65%. Општо земено, колку е побрза рибата, толку е поголемо намалувањето на отпорот што го обезбедува слузта, но има неколку исклучоци. 

## Како одбранбена адаптација
Лигавата обвивка на гребенските риби содржи микоспорински аминокиселини (MAAs) кои ги заштитуваат рибите од повредување од сонцето со апсорбирање на зрачење. Најголемиот број на MAAs се најдени на дорзалната страна на рибата, која е изложена на повеќе зрачење. Животните не можат да синтетизираат MAAs, па затоа рибите мора да ги заштитат од нивната храна. 

Под вода, рибите се изложени на поголем број микроорганизми отколку животните чија кожа е изложена главно на воздух.  

## Важност за човекот
Во производството и одгледувањето риби, лигавата обвивка е важна за здравјето на рибите, особено за време на транспортот, што може да предизвика повредување на рибната обвивка. Високите нивоа на амонијак во водата, исто така, можат да предизвикаат оштетување на слузната обвивка. 

Антимикробните делови од рибниот лигав дел биле проучувани во врска со отпорноста на антибиотиците.   

## Дополнителна литература

* 
Категорија:Акваристика
Категорија:Покривен систем
Orectolobus leptolineatus

**Orectolobus leptolineatus** — вид на тепих ајкула која што поттекнува од семејството *Orectolobidae*, таа често може да порасне и до 120 см во должина. Живее во Тихи Океан на дното на океанот, и е безопасна за луѓето. 

Името на оваа риба, *Orectolobus leptolineatus*, значи „тенки линии“, што се однесува на камуфлажниот шаблон кој што се наоѓа на нејзината кожа.

## Распространетост и живеалиште
Оваа риба може да живее во бентопелагични средини со минимален опсег на длабочина од 20 метри, во тропските области. Таа живее во близина на Индонезија и кај Саравак, со непотврдени записи од среќавањето на оваа риба кај островите Пенгу, Висајски Острови и Себу Сити.

## Опис
Мажјаците можат да растат до должина од 112 см, додека женките можат да растат малку поголеми и да достигаат 120 см. Оваа риба има ленти кои што се темно кафеави, над грбната и страничните површини, а нејзините грбни и горните парни перки содржат вермикуларни шари. Вентралната површина на трупот е бледа. Грбната перка расте високо, со првата грбна перка во близина на карличните перки. Има 23 реда заби во горната вилица и рудиментиран ред заби на горната вилица. Вкупниот број на пршлени се движи од 148 до 163.

## Зрелост
Мажјаците стануваат зрели кога ќе достигнат 90 см во должина. Најмалата зрела женка била долга 94 см, заедно и со две регистрирани бремени женки, од кои едната била долга 104 см, а другата 108 см. Помалата риба од двете била уловена кога што имала четири ембриони долги помеѓу 13 и 14 см.

## Наводи

Категорија:Риби
Категорија:Речиси загрозени видови според МСЗП
Ганоин

мини|250x250пкс|Стаклестиот изглед на лушпите на овој пегав гар се должи на ганоинот.
мини|Минералната текстура на лушпите од алигатор се состои од снопови на попречно намотани хидроксиапатитни минерали ориентирани кон површината на лушпата.
**Ганоинот** претставува стаклесто, често повеќеслојно минерализирано ткиво кое ги покрива лушпите, черепните коски и перките кај некои зракоперки како што се многуперките целакантите и резноперките. Тој се состои од псевдопризматични апатитни кристалити во форма на стапчиња, со помалку од 5% органска материја. Постоечките групи риби кои го содржат ганоинот се многуперките и гаровите, но ганоинот е карактеристичен и за неколку изумрени таксони. Тој е карактеристична компонента на ганоидните лушпи.

Ганоинот се смета за древна карактеристика на рибите со зракоперки, која се наоѓа на пример на лушпите од матичната група актиноптеригијан *Cheirolepis.* Иако често важи за синапоморфна карактеристика на рибите со зракоперки, ганоинот или ткива слични на ганоин се наоѓаат и на изумрените акантоди.

Научниците претпоставуваат дека ганоинот е хомологен на забната глеѓ кај 'рбетниците, а можеби се смета за вид на глеѓ. Ганоинот содржи протеини слични на амелогенин и има минерална содржина слична на онаа на забната глеѓ кај четириношците.
Категорија:Ткива
Генитална папила

**Гениталната папила** претставува важна анатомска карактеристика на надворешните гениталии кај некои живи организми.

## Кај цицачите
Кај цицачите, гениталната папила е дел од вулвата која што не е присутна кај луѓето, но се појавува како мала, месеста крпеница од ткиво. Папилата го покрива отворот на вагината.

## Кај рибите
Гениталната папила е мала, месеста цевка зад анусот присутна кај повеќето целокоскени риби, од која се ослободуваат сперматозоидите или јајце-клетките; полот на рибата најчесто може да се одреди според обликот на нејзината папила.
Категорија:Полови органи
Категорија:Анатомија на риби
Хиперплазија на жабри

**Хиперплазијата на жабрите** претставува медицинска состојба која се состои од воспаление, хиперплазија или хипертрофија на ткивото на жабрите, предизвикана од болест, лош квалитет на водата или повреда на жабрите. Функцијата на жабрите често е нарушена, што предизвикува значителен оксидативен стрес. Анабантиформите ја поднесуваат хиперплазијата подобро од другите видови поради поседувањето на лабиринтски орган. Хиперплазијата на жабрите често е придружена со симптоми, како што е летаргија, недостаток на апетит и лебдење во близина на заливите. Секундарни бактериски инфекции и септикемијаима можност да се појават како резултат на влошување на респираторната функција.

## Причини
Хроничната иритација на жабрите е примарна причина за појавата на хиперплазија на жабрите. Постојаната изложеност на амонијак азот е утврдено дека доведува до значајно зголемување на случаите, како и изложеност на тешки метали, и повреда на жабрите. Некои паразитски, протозои и бактериски видови, исто така, можат да предизвикаат хиперплазија на жабрите.
мини|Визуелна слика на хиперплазија и хипертрофија
Инфекции кои се познати по тоа дека предизвикуваат хиперплазија на жабрите се наведени подолу 

* *Trichodina*
* *Amyloodinium ocellatum*
* *Ichthyobodo necator* (порано познат како Costia necatrix)
* *Ichthyophthirius multifiliis*
* *Dactylogyrus*
* Chilodonella

## Третман
Третманот на тешки случаи е честопати несигурен и тежок, иако благ до умерен случај може да се излечи. Првиот и најважен чекор во третманот на хиперплазија на жабри е справување со основната причина. Дополнителен кислород и аквариумска сол исто така можат да помогнат во закрепнувањето.

Категорија:Анатомија на риби
Категорија:Болести на риби
Категорија:Ихтиологија
Squalius carolitertii

***Squalius carolitertii*** — вид слатководна зракоперкаста риба што припаѓа на семејството *Leuciscidae*, кое ги вклучува евроазиските ситни рипки и сродните риби. Се среќава во Португалија и Шпанија, и таму е позната како *бордало, ескало* или *галего.*

Нејзини природни живеалишта се реките и повремените реки. Според МСЗП, се смета за речиси загрозен вид. 

## Таксономија
*Squalius carolitertii* првпат бил формално опишан како *Leuciscus carolitertii* во 1988 година од страна на шпанскиот ихтиолог Игнасио Доадрио Виларехо, а неговиот типска местоположба е дадена како реката Сега, Реболо, Сеговија во Шпанија на надморска височина од 900м.  Овој вид сега е класифициран во родот *Squalius*, најчесто наречен клен, кој припаѓа на подсемејството *Leuciscinae* од семејството *Leuciscidae.*

## Етимологија
*Squalius carolitertii* припаѓа на родот *Squalius*, ова име го предложил францускиот биолог Шарл Лисјен Бонапарт во 1837 година за подрод од родот *Leuciscus* за италијанскиот клен (*[[Клен (риба)|Squalius cephalus]]*), со вметнување на буквата „i“ за да се спречи хомонимија со *родот Squalus*. На класичниот латински, биле хомоними како *squalus*. Алтернативно објаснување било дека името е латинизација на *squaglio*, народно име за италијанскиот клен во Рим и неговата околина. Специфичното име, *carolitertii*, е латинизација на Карло III, кралот на Шпанија кој го основал Националниот музеј на природни науки во Мадрид, каде што работел Доадрио и каде што бил депониран холотипот.

## Распространетост
*Squalius carolitertii* е мала ендемска вид кој ги населува реките на Пиринејскиот Полуостров низ голема површина, вклучувајќи ги сливовите на реките: Дуро, Мондего, Лима, Мињо и Лерез. Неодамна, неколку истражувачи го пријавиле овој вид за прв пат од горниот тек на реката Алберче (притока на сливот на реката Тагус во централна Шпанија) и во реката Оитавен (притока на реката Вердуго во северозападна Шпанија).

## Исхрана
*S. carolitertii* е сештојадна риба која се храни претежно со водни безрбетници, кои се нимфи од родот *[[Baetis]]*. Најзастапениот плен, иако остатоци се важен прехранбен производ. Покрај тоа, кај *S. carolitertii*, како и кај многу други видови риби, нормално има промена во составот на исхраната во текот на животот на рибата, а овие промени во исхраната поврзани со возраста се јавуваат на три различни нивоа: (1) фреквенцијата на појава на остатоци се намалува со возраста на рибата: (2) изборот на плен варира со возраста на рибата; и (3) просечната големина на пленот се зголемува со зголемувањето на големината на рибата.

## Галерија

Податотека:Mapa Squalius carolitertii.png|Мапа на распространетост на Squalius carolitertii
Податотека:Squalius carolitertii 01 by-dpc.jpg|S. carolitertii во реката Ересма, Ваљадолид (Шпанија)
Податотека:Squalius carolitertii 02 by-dpc.jpg|S. carolitertii во Систијерна, Леон (Шпанија)
Податотека:Squalius carolitertii 03 by-dpc.jpg|Squalius carolitertii близу Ријања, Леон (Шпанија)


## Наводи

## Поврзано

* 
Категорија:Речиси загрозени видови според МСЗП
Категорија:Риби
Категорија:Ендемски видови
Жабрени гребени

мини|333x333пкс|Жабрени гребени на ''Epinephelus coioides''**Жабрени гребени** кај рибите се коскени или 'рскавични процеси кои излегуваат од бранхијалниот лак т.е. жабрениот лак, и се вклучени во суспензијата за хранење на малиот плен. Тие не треба да се мешаат со жабрените филаменти кои го сочинуваат месестиот дел што се користи за размена на гасови. Тие обично се присутни во два реда, излегувајќи и од предната и од задната страна на секој жабрен лак. Гребените се многу различни по број, растојание и форма. Со спречување на честичките храна да излезат од просторите помеѓу жабрените лакови, тие овозможуваат задржување на честичките храна во филтер-хранилките.

Структурата и растојанието меѓу жабрените гребени кај рибите ја одредуваат големината на заробените честички храна и се во корелација со однесувањето при хранење. Рибите со густо распоредени, издолжени жабрени гребени се ефикасни во филтрирањето на ситниот плен, додека месојадите и сештојадите често имаат пошироко распоредени жабрени гребени со секундарни проекции. Бидејќи карактеристиките на гребените на жабрите често варираат помеѓу тесно поврзаните таксони, тие често се користат во класификацијата и идентификацијата на видовите риби. Се смета дека голем дел од варијацијата во морфологијата на жабрените гребени се должи на прилагодување за оптимизирање на потрошувачката на различни видови храна.

За да се спречи потенцијално штетното поминување на цврст материјал низ жабрените процепи и преку жабрените филаменти, раните жабрени гребени ги цедат големите честички од водата и ги пренасочуваат кон хранопроводот. Бидејќи значителен дел од овој материјал е хранлив, гребените последователно еволуирале како механизми за заробување храна кај филтер-хранилките. Жабрените гребени, кога се долги и блиску поставени, имаат иста улога кај рибите што се хранат со суспензија како што се харингата, кефалот, големоустата ајкула, други видови ајкули и китовите, исто така и китова коска кај беззабите китови.

Категорија:Ихтиологија
Глосохијал

**Глосохијалот** во анатомијата на рибите е всушност јазикот и хиоидната коска. Тоа е јазичната плоча, која е дермална забеста коска што ја покрива или се спојува со базијалната коска. Глосохијалната коска ги менува своите пропорции кога рибата се зголемува во големина поточно кога рибата е во развој.

Категорија:Анатомија на риби
Грејна клетка

**Грејните клетки** се специјализирани и модифицирани мускулни клетки кои се сместени во основата на мозокот кај **Xiphioidea**, вклучувајќи ги и сабјарките. Тие дејствуваат за одржување на температурите во мозокот и очите над температурата на околината. Производството на топлина и одржувањето на температурата бараат високи нивоа на метаболичка активност, па затоа, клетките-грејачи се карактеризираат со највисока митохондријална густина од која било животинска клетка, која се движи од 55% до 70% од вкупниот волумен на клетката.