Сибирска есетра

**Сибирската есетра** (*Huso baerii*) — вид есетра од семејството Acipenseridae . Најзастапена е во сите поголеми сибирски речни сливови кои се влеваат на север во Карското, Лаптевското и Источносибирското Море, вклучувајќи ги реките Об, Енисеј (кој го исцедува Бајкалското Езеро преку реката Ангара), Лена и Колима. Исто така, била пронајдена во Казахстан и Кина во реката Иртиш, главна притока на Об, иако дивите популации се истребени во Кина.  Епитетот на видот му оддава почит на германско-рускиот биолог Карл Ернст фон Бер.

## Таксономија
Пред 2025 година, оваа риба била сместена во родот *[[Acipenser]]*. Сепак, долго време се знаело дека ова сместување е парафилетско. Во 2025 година, била преместена во обновениот род

*Huso* .  

Сибирската есетра претходно била поделена на два подвида.  Сепак, неодамнешните истражувања сугерираат дека тие може да бидат монотипични, формирајќи континуирани генетски поврзани популации низ нивниот широк опсег. 

Претходниот номиниран таксон (*A. b. baerii*) сочинува 80% од сите сибирски есетри и живее во реката Об и нејзините притоки. Оваа популација се преселува кон устието на Об во текот на зимата поради сезонски недостаток на кислород и плива илјадници километри спротиводно за мрестење.

Исто така, претходно сметаниот за подвид, *A. b. baicalensis*, познат како бајкалска есетра, е езерска популација која се наоѓа првенствено во северниот крај на Бајкалското Езеро и мигрира по реката Селенга за мрестење.

Некогаш сметан за трет подвид, „*A. b. stenorrhynchus*“ живее во источните сибирски реки и прикажува два модели на животна историја: пораспространет миграторен, кој плива на значителни растојанија (понекогаш илјадници километри) спротиводно од естуарите и делтите за мрестење. 

## Опис и статус на популацијата
Сибирската есетра обично тежи околу 65 килограми, со значителна варијабилност помеѓу и во рамките на речните сливови. Максималната регистрирана тежина изнесувала 210 килограми. Како и сите други аципенсериди, сибирската есетра е долговечна (до 60 години) и доцна достигнува сексуална зрелост (мажјаци на 11–24 години, женки на 20–28 години). Тие се мрестат во силни струи на главните речни канали над камени или чакалести подлоги. 

Сибирската есетра се храни со различни бентосни организми, како што се ракови и хирономидни ларви.

Видот бил во големо опаѓање во својот природен опсег поради губење на живеалиштата, деградација и ловокрадство.  До 40% од живеалиштето за мрестење на сибирската есетра е оневозможено поради изградба на брани. Високите нивоа на загадување на одредени места довеле до значителни негативни влијанија врз репродуктивниот развој на гонадите. 

## Аквакултура
мини|Женка ''H. baerii'' одгледана на фарма во Лес, Вал д'Аран, Шпанија
Иако дивиот улов генерално е во опаѓање, сибирската есетра се одгледува сè повеќе и за месо и за производство на кавијар од својата икра. Бидејќи популацијата од реката Лена на *A. baerii* го завршува својот животен циклус во слатка вода и релативно рано созрева сексуално, тоа е најчестото оригинално место за размножување за примероци одгледувани во заробеништво. Главен производител на сибирски кавијар од есетра е Франција, додека најголемите производители на месо се Русија и Кина. 

Во Тајланд, како тропска земја, се одгледува во високите планини на север во рамките на Кралскиот проект, иницијатива на кралот Рама IX и кралицата Сирикит, за да се добие месо и икра за консумирање заедно со калифорниската пастрмка. 

## Инвазивни видови
Кон крајот на октомври 2023 година, сибирска есетра од 1,8 кг била фатена во реката Меконг во округот Чјанг Конг, покраината Чјанг Раи, која се граничи со Тајланд и Лаос. Се верува дека побегнале од фарма во Лаос. Неколку од нив веќе се фатени од локални рибари. Останува мистерија како преживуваат во толку тропска влажна дивина. 

## Наводи

## Надворешни врски

* ГИ Рубан, Сибирска есетра *Acipenser baerii* Brandt (Структура на видот и екологија) (GEOS, Москва, 1999) [на руски].
* CITES сибирска есетра ( ''A. baerii'')
* Страница со факти на ФАО за аквакултурата на ''A. baerii''.

Категорија:Риби на Азија
Категорија:Есетри