open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Нил Јанг

мини|Neil Young (1976)

**Нил Персивал Јанг** (роден на 12 ноември 1945 година) — канадски пејач-текстописец, музичар, продуцент, режисер и сценарист. По започнувањето на музичката кариера во 1960-тите, тој се преселил во Лос Анџелес, каде што го формирал Бафало Спрингфилд со Стефан Сталс, Ричи Фури и други. Јанг објавил два соло албуми од времето кога се приклучил на Крозби, Стилс и Неш во 1969 година, покрај тројцата како член на Бафало Спрингфилд. Од неговите рани соло албуми и оние со неговиот бенд Crazy Horse, Јанг има снимено постојан прилив на студиски и живи албуми, понекогаш завојувајќи со својата компанија за снимање на патот.

Гитариското дело на Јанг, длабоко личните текстови и потписот на песната ја надминуваат неговата долга кариера. Како млад, исто така, свирел пијано и хармоника на многу албуми, кои често ги комбинираат фолк, рок и други музички стилови. Неговите текстови и тенорот со кој пее ја дефинирале неговата долга кариера. Поради често искривена игра на електрична гитара, особено со Crazy Horse, го добил прекарот "*Кум на гранџот*" и довело до неговиот албум *Mirror Ball* со Pearl Jam во 1995 година.

Јанг во режија (или ко-режија) филмови со помош на псевдонимот Бернард Шаки, вклучувајќи го и Патувањето низ минатото (1973), Руст Никогаш не спие (1979), Човечкиот автопат (1982), Гриндејл (2003) и CSNY / Дежаву (2008) . Тој, исто така, придонел и за музика од филмовите Филаделфија (1993) и Dead Man (1995).

Јанг добил неколку награди за Греми и Џуно. Рокенрол куќата на славните го вовел двапати: како соло уметник во 1995 година и во 1997 година како член на Бафало Спрингфилд. Во 2000 година, Ролинг Стоун го прогласи Мун, 34-тиот најголем уметник.

Тој живеел во Калифорнија уште од 1960-тите, но го задржува канадското државјанство. Тој бил награден со Орден од Манитоба на 14 јули 2006 година, и бил назначен за директор на Редот на Канада на 30 декември 2009 година.

## Наводи

Категорија:Канадски музичари
Категорија:Живи луѓе
Категорија:Родени во 1945 година
Карл Штефан

**Карл Штефан** (, р. 11 ноември 1930 година во Сарбрикен, Германија) е германски универзитетски професор по технолошка термодинамика и термално индустриско инженерство.

## Живот
Во 1956 година, Штефан дипломира на отсекот за машинско инженерство при *[[Технички Универзитет во Карлсруе|Техничкиот Универзитет во Карлсруе]],* каде го добива и својот докторат во 1959 година и хабилитација (*venia legendi*, пост-докторско академско звање) во 1963 година. Целото постдипломско образование му е во областа на термодинамиката.

Од 1963 година до 1967 година бил раководител на одделот за топлински и флуидни технологии при *Манесман АГ* во Дисбург. Во периодот 1967-1970, се враќа во академските кругови и станува професор и директор на Институтот за термодинамика при *[[Технички Универзитет во Берлин|Техничкиот Универзитет во Берлин]].* Во 1970 се сели на запад и до 1975 е професор на Институтот за термодинамика и динамика на флуиди на *Рурскиот* *Универзитет во Бохум.* Конечно, од 1975 до 1996 година, Штефан е професор и директор на Институтот за технолошка термодинамика и термално индустриско инженерство при *[[Универзитет во Штутгарт|Универзитетот во Штутгарт]]. * Во 1996 година, тој го добива звањето професор во пензија. Неговото истражување се фокусира на основните процеси во *[[енергетика]]та,* особено транспорт на топлина и маса во системи со повеќе делови, како и термофизичките својства на овие системи; заштеда на енергија преку претворање на топлината*, *како и пренос на топлина и маса во кондензациски и процеси на вриење*. * Штефан добил почесни докторати од Техничкиот Универзитет во Берлин и Универзитетот „Мартин Лутер“ во Хале-Витенберг. Тој е еден од основачите на Берлинската <span>академија на науките</span> и бил нејзин член до распаѓањето во 1990 година. Тој е полноправен член на Берлинско-бранденбуршката академија на науките (порано позната како Пруска академија на науките) и член на Германската академија за наука и инженерство (acatech). Од 1971 до 1985 година Штефан бил член на сенатот, одбор на директори и одборот на доверители на Германската фондација за истражувања*.*

## Награди и признанија

* 1963: Награда на Германското здружение за ладење
* 1965: Награда „Арнолд Ојкен“ на Здружението за индустриско инженерство (ГВЦ).
* 1990: Златен медал „Хол-Термотенк“ на Британскиот институт за ладење
* 1991: Државна истражувачка награда од Баден-Виртемберг
* 1993: Медал „Арнолд Ојкен“ на *Истражувачкото здружение за процесно инженерство*
* 1996: Медал „Емил Кирхбаум“ на Германското здружение за хемиско и процесно инженерство (ДВЦВ)

## Наводи

Категорија:Германци
Категорија:Родени во 1930 година
Џијан Емин

**Џијан Емин** — македонски диригент, композитор, аранжер и музичар (хорнист, клавијатурист).

## Музичка кариера
мини|Џијан Емин на концерт во Скопје (8.3.2024)
Џијан Емин ја започнал музичката кариера како член на рок-групата „Архангел“. Подоцна, станал прв хорнист на Македонската филхармонија и нејзин диригент, а истовремено, тој работи и како оркестратор. Поважни негови музички настапи се: концертите „Скопје за Боуви“ и „Пинк Флојд“ во рамките на манифестацијата „Види музика, слушни слика, добиј книга“; музичко-сценскиот спектакл „Музика универзалис“ (заедно со Дерек Меј и со Македонската филхармонија); настапот со Белградскиот симфониски оркестар и со Јуан Аткинс; концертот „Париз, те сакам“; мултимедијалниот проект „Neuland Sensorium“. Покрај тоа, тој настапувал и со повеќе музичари и групи, како: „Проект Жлуст“, „Д.Н.О.“, Квартетот на Георги Шаревски, „Скопје конекшн“, „Архангел“, Бодан Арсовски, Тони Китановски, Кирил Џајковски, Никола Коџобашија, „Фолтин“, Малколм Брн, итн. Најпосле, Џијан Емин ја оркестрирал музиката на Мет Феди која била изведена на новогодишниот огномет во Дубаи.

## Наводи

Категорија:Македонски диригенти
Категорија:Македонски композитори
Категорија:Македонски хорнисти
Категорија:Македонски клавијатуристи
Рафиња (фудбалер 1985)

*За фудбалерот на Барселона [[Рафиња (фудбалер, роден Февруари 1993)]] попознат како Рафиња*

**Марсио Рафаел Фереира де Соуза**, попознат како **Рафиња** , (роден на 7 септември 1985 година) — бразилско-германски фудбалер кој игра како десен бек за Бајерн Минхен и бразилската репрезентација. Неговото име во превод од португалски буквално значи "Малку Рафа". Тој е познат како вешт дефанзивец со добри вештини за додавање, брзо темпо, агилност и силен шут.

## Рана кариера

## Наводи

Категорија:Родени во 1985 година
Категорија:Фудбалски дефанзивци
Категорија:Бразилски фудбалери
Категорија:Фудбалери од Бундеслигата
Категорија:Фудбалери на ФК Бајерн Минхен
Категорија:Фудбалери на ФК Шалке 04
Категорија:Фудбалери на ФК Џенова
Категорија:Живи луѓе
Категорија:Олимписки фудбалери на Бразил
Категорија:Фудбалери во Серија А
Ензимски индуктор

**Ензимски индуктор** е лек кој ја зголемува метаболитичката активност на ензим или преку врзување за ензимот и негова активација, или преку зголемување на експресијата на генот кој кодира за тој ензим.  Спротивно на него е ензимски репресор.

## Наводи

Категорија:Ензими
Категорија:Метаболизам
Левантски саем

мини|250п|Логото на саемот

**Левантски саем** () — поранешен меѓународен саем, што се одржувал во близина на пристаништето на Тел Авив во 1920-тите и 1930-тите години.

## Галерија


Податотека:PikiWiki Israel 2779 Great Britain בריטניה הגדולה.JPG|Британски павилјон
Податотека:PikiWiki Israel 29178 Events in Israel.jpg|Италијански павилјон
Податотека:PikiWiki Israel 2782 Poland ביתן פולניה.JPG|Полски павилјон
Податотека:PikiWiki Israel 29184 Events in Israel.jpg|Романски павилјон
Податотека:PikiWiki Israel 29190 Events in Israel.jpg|На влезот
Податотека:PikiWiki Israel 29186 Events in Israel.jpg|Воздушен поглед во 1930-тите години. Влезот во комплексот, во позадина - италијанскиот павилјон со бугарскиот павилјон


## Наводи

## Надворешни врски

* Официјална страница 
* Леватскиот саем во Тел Авив (1934-6) 
* „Град на работата и просперитетот“
* Постери

Категорија:Тел Авив
Категорија:Историја на Израел
Тики шолја

мини|180п|Тики шолја изглед на идол
мини|180п|Класичн барски тики шољи
**Тики шолја** е керамички сад за пиење, настанал во педестите години на дваесеттиот век за потреби на тики барови и тропските тематски ресторани. Ги измислил Дон Бичкомбер, кој исто така имал уддел во модернизрање на Коктелски чадори. На ваквите шољи, кои се најчесто во обликот на полинезискиот идол, можат да бидат претставени гравири и останати симболи и теми од животот на жителите на Полинезија, Микронезија и Меланезија. Во најопштиот случај присутен е тропскиот мотив – плажи, вахини („хавајски девојки“), сурфање, море и др. .

На почетокот овој сад бил создаден како карактеристично и маркетиншко дело на тики култура.та  Во шеесттите години на дваесеттиот век компании и други производители на керамика се заинтересирале и за Тики шољи и така ги пласирале на пазарот. Најпознати биле безбојните примероци, т.н калапи, кои хобистите можат да ги украсуваат и осликуваат по желба. Во осумдесеттите и деведесеттите, продавниците како „сè за долар“ се преплавени со ваквите артикли. Тоа било дел на обновата на интересирање за „рајски одредишта“ и нивната култура.

Иако после тоа, употребата на Тики шолјата беше мртва, а хобистите и уметниците чиј интерес за керамиката продолжи со домашното производство на нивните сопствени примероци, но во мал број. Со истата работа се занимава и поединачни тропски тематаски ресторани, за чии потреби овие шољи се прават. Тие служат како украси сувенири, но ретко за пиење на пијалаци. Уметникот познат под името Боско е еден од најистакнатите производители на Тики шолја на мало. Заедно со другите уметници, тој основал работилница  Мантики . Во современиот свет, уште постои одреден број на тики ревивализам, кој „со секој нов производ ги поместува границите“..

Собирачите и производителите на тики шољи ги делат овие садови на поголем број на видови и стилови, помеѓу кои се следниве: идол, кофа, кокос, декантер, фу манчу, хед хантер, вахина (исто таках хула девојка), моаи, хавајски ку (исто така лоно), маори, маркезан, раротонган, оријенталија, ананас, пирати, буре рума, скорпион, череп, мајмун, сурфер, вулкан, шот (чашичка), стакленик. Присутни се и многу други стилови, а разлика на секој е по начинот на украсувањето, како и во самиот облик на фигурата. Најчест е оној на полинезиски (тики) идоли. .

## Галерија

Податотека:Tiki2.jpg
Податотека:Tiki3.jpg
Податотека:Tiki4.jpg
Податотека:Tiki5.jpg
Податотека:Tiki6.jpg


## Наводи

## Надвотешни врски

## Литература
* 
* 
* 

Категорија:Садови за пиење
Категорија:Тики култура
Лекит

[мини|десно|120п|Лекит, око 500. године п.н.е. ([Археолошки музеј во Атина)]]

**Лекит** () е облик на старогрчка керамика чинија, која припаѓа во групата на сликарски вази на помали димензии. Лекитите служеле за чување на течни мириса и други течности, кои имале секуларна намена. Слични на лекитите се и арибали.

Лекитите со црните фигури во текот на 6. век п.н.е. немале фумерален карактр, туку служеле како посуда за чување на масла и мириси. На средината на 5. век се појавуваат бели лекити,, каде кои површината е бело обоена со украсени тенки црни или мокри линии.
   
## Бели лекити
Наменети се на култот на покојникот и претставуваат  атички обичаи. Ако се најдени во гробовите надвор од Атика, се укажуваат на колонисти или емигранти. 
Прелака кај овие садови е бела и го покрива стомакот на вазата. Вратот, дршката и стапката се превлечени со црти на фирнис.
На најстарите садови орнаментот е скромен; најчесто е претставена една фигура во сцена на секојдневниот живот. Со времето се појавуваат сцени поврзани за покојникот. Се прикажува Хермес кој ги одведува душите, Харон чиј чамец ги превезува покојниците.

На лекитите од помладиот период фигурите имаат изразена емоции.

Се верува дека врвот во производството е постигнат во третата четвртина  од 5 век. п. e. Најубавите примероците се поврзани со сликарот Ахил.

## Литература
* Александрина Цермановиќ Кузмановиќ (1991), *Грчки сликани врски*, Научна книга, Белград
* Бранко Гавела (1991), *Историја на уметноста на античка Грчка*, Научна книга, Белград

## Надворешни врски

* Облици на грчка керамика 

Категорија:Античка керамика
Амфора

мини|250п|десно|Амфори
150п|лево|мини|Грчка амфора

**Амфора** (од грчкиот ἀμφορεύς - чинија со две дршки) е абразивна чинија со две спротивни дршки и стеснет врат, направена од печена глина. Во антиката служела за чување и пренесување на Масло за јадење, вино и житарки. Постоеле два типа: амфора со врат, кај која вратот и телото се спојуваат под остар агол, и едноделна амфора, кај која вратот и телото се спојуваат во непрекината целина. Некои амфори биле мали, со висина помала од 30 сантиметри, а некои многу големи, високи преку 1,5 метар.

Амфорите главно биле богато украсени, а стилот на украсувањето на керамиката се менувал: од орнамент, спирала до живи мотиви, животни и луѓе, сликани композиции во кои се прикажуваат легендарни и митолошки содржини и сцени од секојдневниот живот.

## Наводи

## Надворешни врски

Категорија:Керамика
Категорија:Антички садови
Категорија:Грцизми
Карл Вајерштрас

**Карл Теодор Вилхелм Вајерштрас** ; 31 октомври 1815 – 19 февруари 1897 година) бил германски математичар често споменуван како „татко на модерната анализа". И покрај напуштањето на универзитетот без диплома, тој студирал математика и обучени како наставник, на крајот наставата по математика, физика, биологија и гимнастика.

Вајерштрас формирал дефиниција на непрекинатост на функција.

## Животопис
Вајерштрас е роден во Остренфелде, во провинцијата Вестфалија.

Вајерштрас бил син на Вилхелм Вајерштрас, владин службеник, и Теодора Вондерфорст. Неговиот интерес за математиката почнал додека тој бил во гимназија. Тој бил испратен на Универзитетот во Бон, по дипломирањето да се подготви за владина позиција. Бидејќи неговите студии требале да бидат во областа на правото, економија и финансии, тој веднаш бил во судир со своите надежи да студира математика. Тој го решил конфликтот со плаќање приватни студии по математика. На крајот, заминал од универзитетот без диплома. После тоа тој студирал математика на академијата Минстер, која била дури и во тоа време многу позната по математика, и неговиот татко бил во можност да добие место за него. Подоцна, тој стекнал сертификат како учител во тој град. За време на овој период на проучување, Вајерштрас ги посетувал предавањата на Кристоф Гудерман, и се заинтересирал за елиптични функции.

## Студенти

* Едмунд Хусерл
* Софија Ковалевска
* Густа Митаг-Лефлер
* Херман Шварц
* Карл Јоханес Томае
* Георг Кантор

## Наводи

Категорија:Родени во 1815 година
Категорија:Починати во 1897 година
Категорија:Странски членови на Кралското друштво
Категорија:Римокатолички христијани од Германија
Категорија:Германски математичари
Категорија:Математички аналитичари
Категорија:Носители на Коплиевиот медал
Категорија:Носители на прускиот Орден за заслуги (граѓански)
Категорија:Дописни членови на Петербуршката академија на науките
Категорија:Почесни членови на Петербуршката академија на науките
Категорија:Починати во Берлин
Категорија:Членови на Баварската академија на науките
Категорија:Членови на Кралската шведска академија на науките
Категорија:Членови на Пруската академија на науките
Категорија:Членови на Гетингенската академија на науките
Категорија:Членови на Торинската академија на науките
Мануел Штрлек

**Мануел Штрлек** (роден на 1 декември 1988) е хрватски ракометар, лево крило на Фухсе Берлин и на хрватската репрезентација.

Тој беше именуван како all-star за 2010 година и 2016 година од ЕХФ на Европското машко ракометно првенство.

## Титули
### Клупски
; Загреб
* Хрватско првенство : 2006-2007, 2007-2008, 2008-2009, 2009-2010, 2010-2011, 2011-2012
* Куп на Хрватска : 2007, 2008, 2009, 2010, 2011, 2012

; Кјелце
* Полско првенство: 2012-2013, 2013-2014, 2014-2015, 2015-2016
* Полски куп: 2013, 2014, 2015, 2016
* ЕХФ Лига на шампиони : 2015-2016

### Поединечни
* Хрватски ракометар на годината : 2016

## Наводи

## Надворешни врски
*Мануел Штрлек на Sports-Reference

Категорија:Родени во 1988 година
Категорија:Живи луѓе
Категорија:Хрватски ракометари
Василиј Поленов

мини|300x300пкс|Поленов: „Градината на баба“
**Дмитриевич Василиј Поленов** (; 1 јуни (20 мај според јулијанскиот календар) 1844, Санкт Петербург, - 18 јули 1927, Поленово во Тулса Регион) бил руски пејзажен сликар поврзан со движењето на Передвижник во рускиот реализам.

Поленов изучувал уметност кај Павел Чистјаков во Кралската Академија на уметности од 1863 до 1871 година. Тој бил пензионер на Академијата на уметностите во Италија и Франција, каде што се насликани повеќето слики инспирирани од европската историја во духот на кадемизмот; во исто време работел надвор од институцијата.

Категорија:Родени во 1844 година
Категорија:Руски сликари
Категорија:Луѓе од Санкт Петербург
Категорија:Починати во 1927 година
Категорија:Передвижници
Категорија:Академици на Империјалната академија на уметностите
Категорија:Апсолвенти на Империјалната академија на уметностите
Граница (појаснување)

**Граница** може да се однесува на:

*Граница (географија), во географија, линија која ги разделува две територии
*Граница (филм од 1990), југословенски филм од 1990 година
*Граница (филм од 1997), индиски филм од 1997 година
*Граница (Србија), населба во општината Бојник, Јабланички Управен Округ, Јужна Србија, Србија
*Граница (Билеќа), населба во општината Билеќа, Република Српска, БиХ
*Граница (Јањина), село во Грција во општината Молосои

Категорија:Појаснителни страници
Граница

мини|Граничен камен
**Граница** —  линија која во географијата претставува линија помеѓу две политички сушности, како што се држави, области, територии, општини. Границите се поставуваат преку согласност меѓу политичките сушности што ги контролираат односните региони, а создавањето на ваквата согласност се нарекува гранична делимитација.

Некои граници, како меѓуопштинските и границите меѓу регионите во рамките на една држава, се најчесто отворени, и сосема неконтролирани. Други граници се делумно или сосема контролирани, и може да се преминат на граничен премин. Границите може да имаат тампон-зона.

## Видови граници
[thumb|Целта на [Кинески Ѕид|Кинескиот Ѕид била да ги запре луѓето и војските од преминување на северната граница на Кина]]
Според општите одлики, границите може да се:
* „природни“ (река, езеро, планина, итн.)
* „политички“ (утврден со договор - најкарактеристичен во Сахара Африка)
* „етнички“ (помеѓу два или повеќе народи)
* „верски“ (помеѓу неколку верски групи)

На државно ниво границите се поделени на:
* „државни“ (помеѓу земји)
* „републички“ (помеѓу република)
* „провинциски“ (помеѓу автономни покраини и други субобјекти)
* „регионални“ (помеѓу повеќе региони)
* „опкружувачки“ (помеѓу области)
* „општински“ (помеѓу општините}))

Во минатото многу граници не биле со јасно определени линии, што денес не е случај. Со цел проверка на границата, како гранични премини се сметаат аеродромите и пристаништата. Повеќето земји имаат своја гранична контрола заради регулирање или забрана на движењето на луѓето, животните и добрата во и надвор од земјата. Според меѓунароните закони, на секоја земја ѝ е дозволено да донесе свои закони и прописи кои треба да се почитуваат за да се помине границата.

На некои гранични премини потребни се документи како пасош и виза, или друг вид на документ, на пример лична карта, за да можат луѓето да ја преминат границата. За пренос на добра преку границата често е потребно да се плати акциза, а за животните што ги пренесуваат луѓето, може да биде побарано да се стават во карантин поради заштита од ширење на заразни болести. Во повеќето земји, забрането е да се внесе нелегална дрога или загрозени животни. Пренесување на добра, животни или луѓе на нелегален начин преку граница се смета за криумчарење. Ако границата се преминува со возило, се проверува осигурувањето и други формалности поврзани со возилото.

На места каде криумчарењето и миграцијата се проблем, се поставуваат огради на границата. Границите меѓу земјите што припаѓаат на Шенген-зоната како и селските делови од канадско-американската граница, речиси да не се обележани.

## Поврзано
* Регион
* Област
* Политичка географија
* Тромеѓа

## Наводи

Категорија:Географија
Категорија:Политичка географија
Мурат Лабуништа

**Мурат Лабуништа** е  офицер на албанската монархија на чело со Ахмед Зогу. Роден е во село Лабуништа.

## Историја

За време на Втората светска војна станува апсолутен владетел на регионот во Струшко познат како Дримкол, на падините на планината Јабланица, населен со мнозинско македонско население со исламска вероисповед, со центар во село Лабуништа. Бил многу харизматична личност и голем воен стратег. На самиот почеток на војната, се вратил во Лабуништа. Бил член на главната команда на Големоалбанската националистичка организација „Бали Комбетаре“ (*Bali Kombetare*).

По доаѓањето во Лабуништа, формирал организација, наречена *Чувари на правдата* (*Rrojtare te drejtesires*) и имал блиски односи со Германците. Бил заштитник на Албанците за време на војната, но исто така, го заштитувал христијанското население и не им дозволувал на „Албанците“ да се одмаздуваат на христијанското население за злосторствата што ги правела српската војска во ноември 1913 година, кога стрелале шест интелектуалци од Лабуништа, заедно со имамот на местото наречено Краста, а за што постоела желба за освета. Ова го потврдиле и самите живи христијани од тоа време. Партизаните му нуделе командно место на бригадите во Западна Македонија, но тој категорично ги одбивал, бидејќи бил голем противник на комунизмот и до крај останал лојален на албанскиот крал Ахмед Зогу.

Кога партизаните ги зазеле Охрид и Струга на 7-8 ноември 1944, веќе станало јасно дека се ближи крајот на фашистичкита окупација на македонските територии. Меѓутоа, Мурат Лабуништа со војската успеал да се брани дури до 21 ноември водејќи жестоки битки со неколку партизански бригади кои биле пратени во Лабуништа.

Во борбите посебно се истакнала неговата жена која останала да им чува грб, сè додека неговата војска не се повлекла на територијата на Албанија. Само таа покосила десетици комунистички војници и се борела до смрт со партизаните. Поради штетата која им ја нанел на партизаните и многумина злосторства врз македонското христијанско население, бил нарекуван *балистички ѕвер.* 

Бил убиен во 1946 година од страна на албанските партизани, а по наредба на генерал-штабот на НОБ на Југославија на мостот кај селото Шупензи, близу градот Пешкопеја во денешна Албанија.

## Поврзано
* Дримкол
* Лабуништа
* ОУ „Мурат Лабуништи“

Категорија:Македонци-муслимани
Категорија:Луѓе од Струга
Категорија:Лабуништа
Косовци

**Косовци** се жителите на Косово, било да се работи за поранешната српска покраина Косово и Метохија, или денешната независна Република Косово. Србите на Косово се нарекуваат косовски Срби, Албанците - косовски Албанци. За првпат името почнува да се употребува во 1942 година. Има две значења — географско и историско. Под географското се подразбираат сите жители на областа (без Србите од Рашка) како жители на Косово, чијашто етимологија произлегува од српското *кос*. Под историското или поточно историско-етничкото значење Косовари се подразбираат Албанците коишто претендираат да се наследници на илирското племе Дардани. После Балканските војни со следната српска инвазија во областа, многу од албанските водачи бегаат во Албанија, каде што формираат парламентарна група на Косоварите.

## Косовски Албанци
Во текот на 17 век, албанското население во областа, посебно сконцентрирано во Метохија, расте. Во 19 век, пак, во Косово, како и во останатиот дел на Балканскиот Полуостров, се буди етничкиот национализам. Во Косово станува збор за албански етнички национализам, којшто вклучува романтични претстави за древна Илирија.

За време на управувањето на Слободан Милошевиќ во 1998 година, е започнато етничко чистење врз нив, поради кое НАТО ја напаѓа Србија, ја одделува областа од Србија и Црна Гора и ја поставува под свој протекторат.

## Косовски Срби
Косовски Срби се жители коишто живеат на територијата на Косово и Метохија. За време на војната во Косово во 1998/99, голем број од ова население се иселува на север во Србија. Денес, нивниот број не достигнува ни 100.000.

Категорија:Косово
Категорија:Албанци
Категорија:Срби
Кратер (сад)

[мини|300п|Кратер откриен во Микена [1200 година п.н.е.|1200-1100 година п.н.е., Национален археолошки музеј во Атина]]

**Кратер** () е голем сад со две дршки, кој во времето на Античка Грчка служел за мешање на вино и вода. Во текот на 4. век п.н.е. омилениот бил кратерот со дршките во облик на стубче, келебе. Во истиот период во јужна Италија се појавил кратер со волутни дршки. Кај звонестите кратери дршките биле поставени на ободот, а на базите дршките се кај кратерот - пехар.

## Галерија


Слика:Column-krater Louvre E628.jpg|Кратер со колумни
Слика:Calyx-krater Louvre CA929.jpg|Каликс кратер
Слика:Volute-krater woman BM GR1985.10-9.1.jpg|Кратер со волутни дршки
Слика:Bell-krater hare BM F547.jpg|Звонест кратер


## Литература

* Александрина Цермановиќ Кузмановиќ, Грчки сликани вази, Научна књига, Белград, 1991.

Категорија:Керамика
Категорија:Антички садови
Гнатија вазна

[мини|десно|Керамички сад Гнатија од стил на ([Лувр)]]
**Гнатија вазна** (јаз-лат|Gnathia}}) е група на хеленистички вазни со темна основа и подврста на апулска црвенофигурална керамика. Името го добиле по местото на наоѓањето и производсто во јужна Италија. Производството започнало во средината на 4 век п.н.е.

Гнатија вазни ги подражаваат металните садови. Украсени се со канелури, а на вратот и рамената се јавува орнамент каратеристичен за хеленистичка керамика, со венци и траки од лисја, во облик на шаховски полиња или фигурални (женски фигури и Ерот) кои се сликаат со бела боја.
## Галерија

Слика:Swan and ornaments at Gnatia lekythos at Antikensammlung Berlin.jpg|Алтес музеј, Берлин
Слика:Oinochoe Gnathia Louvre K596.jpg|Ојнохое од Лувр
Слика:Bell-krater hare BM F547.jpg|Бел кратер


## Поврзано
* Хадра вазе
* Лагинос група

## Литература
* Цермановиќ Кузмановиќ А. 1991 година Грчки сликани вазни, Научна книга, Белград
## Надворешни врски
* -{Greece Pottery Gnathia Ware}- 

Категорија:Керамика
Категорија:Антички садови
Угвентариум

[мини|350п|Римски стаклени угвентариум, слика преземена од [http://www.ancienttouch.com Ancienttouch.com])](https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%9F%D0%BE%D0%B4%D0%B0%D1%82%D0%BE%D1%82%D0%B5%D0%BA%D0%B0:Unguentarium_marbled_piriform.jpg)

**Угвентариум** или **балсамариум** () е вид од стакло или Керамика (материјал) во кои се чувале мириси или миризливи масти, а кои се откриени во голем број во хеленистичка ера и римски наоѓалишта.
Најмногу овие садови се наоѓале во гробовите, по што порано довиле име лакримариум (јаз-лат|lacrimarium) – сад за собирање солзи кои се исплакани за покојникот.

Угвентариумот е првобитно производ од исток, каде мирисите и маслата се произведени.

Балсамариите можат да бидат во различни форми. Во текот на 1. век најраспространет балсамариј бил во форма на капка со помалку или повеќе профилиран обод и заоблено или благо заострено дно, кој се јавува од времето на Нерон и Флавијците. Често се во сино-зелена боја.
Во текот на 1. век во времето на Клаудије се јавуваат и тоалетни боци, со поголеми димензии, кај кои телото чини половина од цела боца. 
Кендлстик или балсамариј во облик на светилник, со проширени реципијент, благо вовлечено дно, долг врат и профилилиран обод е трет тип на садови за чување мириси и масла за јадење.

## Литература
* Александрина Цермановиќ Кузмановиќ, Римско стакло, Нучна книга, Белград, 1991.

Категорија:Римско стакло
Категорија:Керамика
Категорија:Антички садови
Јанез Дрновшек

**Јанез Дрновшек** (роден на 17 мај 1950 во Цеље — починал на 23 февруари 2008 во Заплана) — словенечки политичар, поранешен претседател на Претедателството на СФРЈ (1989 — 1990), и претседател на Словенија (2002 - 2007).

## Животопис
Дипломирал на Економскиот факултет во Љубљана, а докторирал на Економскиот факултет во Марибор во 1986 година. Универзитетот во Бостон му доделил звање почесен доктор во 1996 година, а Универзитетот во Илиноис иста титула во 1999 година. Дипломатската кариера ја започнал во седумдесеттите во југословенската амбасада во Каиро, а подоцна работел во Осло на Институтот за меѓународна економија. Се занимавал со проучување на современото светско економско уредување.

По враќањето во земјата, тој станал директор на филијалата на „*Љубљанска банка*“ во Трбовље. Во април 1989 бил избран за словенечки член на Претседателството на СФРЈ, а во мај станал претседател на претседателството по ротирачки принцип со мандат од една година. За време на вооружениот конфликт на ЈНА со единиците на ТО на Словенија бил главен преговарач.

По одделувањето на Словенија од СФРЈ и прогласување на независност, четири пати бил избран за премиер, последен пат во [(2000)]година. На изборите одржани во декември 2002година бил избран за претседател на Словенија со 56,51% од гласовите, додека противкандидат бил Барбара Брезигар. Должноста ја презел од долгогодишниот претседател Милан Кучан. Покрај словенечки зборувал англиски јазик, француски, шпански и српско-хрватски јазик. Од брак имал син Јаша и вонбрача ќерка Нана Форте.

Тој починал како последица на рак на 23 февруари 2008 година во Заплана. Бил погребан на семејните гробишта во Загорје об Сови.

## Наводи

## Надворешни врски
* Биографија
* Мрежно место Председника Словеније 
* Мрежно место на поранешниот премиер на Словенија 
* Покрет за правду и развој 
* -{"All hail the mystic President" , by Martin Fletcher, *[[Тајмс|The Times]]*}-, 15. новембар 2007.

Категорија:Луѓе од Цеље
Категорија:Премиери на Словенија
Категорија:Словенечки политичари
Категорија:Членови на Претседателството на СФРЈ
Категорија:Претседатели на Словенија
Категорија:Доктори по економија
Категорија:Починати од рак
Категорија:Починати во 2008 година
Категорија:Апсолвенти на Љубљанскиот универзитет
Категорија:Родени во 1950 година
Тамара Крцуновиќ

**Тамара Крцуновиќ** (Белград, 7 јуни 1978) е српски глумица.

## Животопис
Родена е во 1978 година во Белград, но детството го поминала во Алжир. Таа се вратила во Белград и дипломирала на Факултетот за драмски уметности. Ден по дипломирањето на Факултетот за драмски уметности, добила повик од Деканот, стипендија од француската влада и оди во Париз на нивната академија. Таму студирала уште 4 години, а во Белград се вратила со 29 години. Глумела во повеќе српски и француски филмови и серии. Постигнала главни улоги во филмот* Влажност* и сериите *Убијци на мојот татко,* и *Ургентен центар*.

## Наводи

## Надворешни врски

* (англиски) 


Категорија:Статии со надворешни врски на англиски
Категорија:Живи луѓе
Категорија:Родени во 1978 година
Категорија:Луѓе од Белград
Категорија:Српски глумци
Категорија:Српски филмски глумци
Категорија:Срби од 20 век
Категорија:Срби од 21 век
Дабштица

**Дабштица**, река која се наоѓа на запдната падина на Влаина, десно од реката Брегалница и патот Пехчево -  Делчево, северно од селото Истевник и југоисточно од Делчево.

## Наводи

Категорија:Реки во Македонија
Ѓаволова Река

**Ѓаволова Река**, река се наоѓа во областа Малеш, северно од селото Митрашинци и југозападно од Делчево, и е лева притока на Брегалница.

## Наводи

Категорија:Реки во Македонија
Бача

**Бача**, река на северната падина на Беласица, јужно од селото Колешино и северно од Струмица..

## Наводи

Категорија:Реки во Македонија
Гарванска Река

**Гарванска река**, река која се наоѓа на источната падина на Конечка Планина, поминува низ селото Гарван и се влева во реката Крива Лаквица.

## Наводи

Категорија:Реки во Македонија
Заборје (река)

**Заборје** — река на планината Мариовски Козјак, југоисточно од селото Полчиште..

## Наводи

Категорија:Реки во Македонија
Игришка Река

**Игришка Река**, река која извира на Скопска Црна Гора, северозападно од Куманово..

## Наводи

Категорија:Реки во Македонија
Безгачева Река

**Безгачева река** — река која се наоѓа помеѓу планините Огражден и Малешевските Планини, кај Суви Лаки. Покрај неа поминува патот Струмица-Берово.

Категорија:Реки во Македонија
Категорија:Малешевски Планини
Категорија:Огражден
Ветуничка Река

**Ветуничка река** — река која извира на југозападната падина на планината Герман, поминува низ областа Славиште, источно од патот што оди за Кратово и селата Вражогрнци и Ветуница. Се влева во Крива Река.

## Наводи

Категорија:Реки во Македонија
Вировска Река (Вирче)

**Вировска Река** или **Вирочка Река** — река која извира на западните падини на планината Влаина, југоисточно од градот Делчево, тече низ пијанечкото село Вирче и се влева во реката Брегалница. Должината на реката од изворот до влевот во Брегалница изнесува 6,5 км. Таа е периодичен водотек.

## Наводи

Категорија:Реки во Македонија
Влаина Река

**Влаина Река** — река која се наоѓа на  планината Влаина. Под селото Моштица се соединува со Селска Река и ја образуваат Моштичка Река.

## Наводи

Категорија:Реки во Македонија
Воденичка Река (Клепа)

**Воденичка река** — река која се наоѓа на планината  Клепа, источно од селото Мрзен Ораовец и северозападно од Кавадарци, при  поголем водостој се влева во реката Раец.

## Наводи

Категорија:Реки во Македонија
Германска Река

**Германска река** — река која се наоѓа на планината Герман кај селото Герман, западно од Крива Паланка, се  спушта кон Славишко Поле и се разводнува.

## Наводи

Категорија:Реки во Македонија
Глабочица

**Глабочица** — река која извира на Стогово и се влева во Црн Дрим.

## Наводи

Категорија:Реки во Македонија
Главијанци

**Главијанци** — река во областа Малеш источно од селото Мачево и северозападно од Берово, десна притока на Брегалница.

## Наводи

Категорија:Реки во Македонија
Киси (чевли)

мини|десно|250п|Ханти обуени во киси
**Киси** (руски: Кисы) — вид на традиционални зимски обувки кои ги носат номадските племиња во Сибир. Најмногу се поврзуваат со угро-финскиот народ Ханти. Кисите се и машки и женски обувки, но се разликуваат по големината и шарите..

Овие чевли се зашиени од многу силни ленти кои се направени од кожа од нозе на елен. Овие ленти се отпорни на кинење. Ѓонот на кисите се потопува во маст за да не пропушта вода кога газат по снег. Машките и женските „киси“ се разликуваат по големината и шарите. Под колена кисите се врзуваат со лентите за да не влегува снег во обувките..

Традиционално изработен пар на киси се прави од четирите нозе на елен. Кожата од нозете на еленот од која се изработуваат кисите, Хантите ја викаат камуси (руски: камусы). Долниот дел на чевлите се изработува од кожа која се наоѓа помеѓу големото и малото копито на еленот и наликува на четка. Ваквата изработка на ѓоновите овозможува чевлите да не се лизгаат по снегот.. Традиционално изработените киси се шијат со жилите на еленот наместо со конец. Чевлите после изработката се чадат, за да не ги јадат молци.

Рачната изработка на еден пар киси трае до една година. Должината на изработката зависи од сложеноста на шарите со кои се украсуваат кисите.

Под кисите се облекуваат чорапи од крзно.

Денес помодерно изработените киси се продаваат како сувенири или оригинални чевли. Во сибирските градови во Ханти-мансискиот автономен округ се носи попроста верзија на овие чевли, од вештачко крзно, со ѓонови и необработени.

## Наводи

## Надворешни врски
* (српски) Руска реч: „Јурта на точкови и „моржево“ жезло“; Вадим Кантор, Московске новости
* (руски) за традиционалните чевли киси во модното списание Bein  — „Традиционная обувь. Пимы“

Категорија:Обувки
Категорија:Ханти
Виничка Река (Пехчево)

**Виничка река** — река која се наоѓа во северниот дел на планинта Плачковица, поминува низ Кочанско Поле и селото Виница и се влева  во Брегалница.

## Наводи

Категорија:Реки во Македонија
Глоговачка Река

**Глоговачка река** — река се наоѓа на југоисточната падина на планината Бабуна, кај селото Никодин покрај патот Прилеп – Градско се влева во реката Раец. Зафаќа сливно подрачје од 51,25 км2.

## Наводи

Категорија:Реки во Македонија
Голема (река)

**Голема Река** — река која се наоѓа кај Матица, Македонија..

## Наводи

Категорија:Реки во Македонија
Голем Кутуров

**Голем Кутуров** — река на планината Бистра која минува низ селото Тајмиште северозападно од Кичево и се влева во Зајска Река..

## Наводи

Категорија:Реки во Македонија
Голема Река (Градиштанска)

**Голема река** — река која се наоѓа н  Градиштанска Планина, јужно од селото Калино, притока на река Бериш, а таа се влева во Светиниколска Река.

## Наводи

Категорија:Реки во Македонија
Годивска Река

**Годивска река** — река која извира на Славеј Планина, во областа Дебрца, поминува низ селото Годивје и се влева во реката Сатеска.

## Наводи

Категорија:Реки во Македонија
Дибошница

**Дибошница** — река на планината Кожуф, источно од селото Конопиште и јужно од Демир Капија.

## Наводи

Категорија:Реки во Македонија
Дигинделска Река

**Дигинделска река** —  се наоѓа на Осогово, северно од Кочани и селото Полаки, се влева во Велика Река (Осоговска), а Велика Река се влева во Брегалница.

## Наводи

Категорија:Реки во Македонија
Длабок Дол (река)

**Длабок Дол ** — река на планината Бигла, која од левата страна се влева во реката Обедничица.

## Наводи

Категорија:Реки во Македонија
Добровничка Река

**Добровничка Река** (нарекувана некогаш и само **Добровница**) — река во Македонија, сместена на планината Билино.

Реката тече низ селото Добровница, северно од градот Крива Паланка.

## Поврзано
* Добровница
* Билино
* Крива Река

## Наводи

## Надворешни врски

Категорија:Добровница
Категорија:Реки во Македонија
Дервенска Река (Струмичка)

**Дервенска река** — река која се наоѓа на северозападната падина на планината Беласица, покрај патот Струмица – Колешино, тече  кон север и се разводнува во Струмичко Поле.

## Наводи

Категорија:Реки во Македонија
Дол Река

**Дол Река** — се наоѓа на планината Осогово, југоисточно од селото Турско Рудари и Злетово..

## Наводи

Категорија:Реки во Македонија
Дервенска Река (Кичевска)

**Дервенска река** — река се наоѓа северно од Кичево, поминува покрај селото Колари се влева во Зајаска Река.

## Наводи

Категорија:Реки во Македонија
Добрилачка Река

**Добрилачка Река** — помала река на Малешевските Планини, се влева во реката Лебница во Пиринска Македонија, денес во Бугарија.

Наречена е по селото Добри Лаки, денес во Општина Струмјани.

## Наводи

Категорија:Реки во Македонија
Железничка Река

**Железничка река** — се наоѓа на планината Голак, тече кон запад и се влева во Малешевска Река, а таа во реката Брегалница, североисточно од селото Пекљане и Виница.

## Наводи

Категорија:Реки во Македонија
Жерница

**Жерница** — река на планината Кожуф близу до границата со Грција. Се соединува со Стара Жерничка Река.

## Наводи

Категорија:Реки во Македонија
Жерноица

**Жерноица** или **Жировничка Река** — река во Западна Македонија и десна притока на Радика.

## Течение
Реката извира меѓу планините Кораб и Крчин, на надморска височина од 2.100 м. По течението на реката, во неа се влеваат Таировска и Валавичарска Река, потоа таа поминува низ селото Жировница по кое и го добила името, а непосредно по излезот од селото се влва во реката Радика од нејзината десна страна.

## Хидрографија
Вкупната површина на речниот слив на Ростушка Река изнесува 33,06 км2.

## Поврзано
* Кораб
* Крчин
* Жировница

## Наводи

## Надворешни врски

Категорија:Жировница
Категорија:Реки во Македонија
Живишка Река

**Живишка река** или **Живуша** — река на јужната падина на планината Кумановски Козјак. Поминува низ селото Стрезовце. Таа е лева притока на Крива Река.

## Наводи

Категорија:Реки во Македонија
Жиљце

**Жиљце** — река на планината Козјак во Мариово, извира до границата со Грција кај Добро Поле, тече кон северозапад и се влева во Црна Река..

## Наводи

Категорија:Реки во Македонија
Жарница

**Жарница** — река на планината Кожуф, јужно од селото Конопиште и Демир Капија извира близу границата со Грција.

## Наводи

Категорија:Реки во Македонија
Ехловска Река

**Ехловска Река** — река во Македонија, сместена на планината Стогово.

## Извор

Извира од североисточниот дел на планината Стогово.

## Тек

Реката по извирањето, поминува покрај селото Ехлоец.

## Устие

Се влева во изворишниот дел на реката Треска, кај селото Извор.

## Поврзано
* Ехлоец
* Стогово
* Треска

## Наводи

Категорија:Ехлоец
Категорија:Реки во Македонија
Кадиица (река)

**Кадиица**, река на планината Бабуна, североисточно од Прилеп, поминува низ селото Ореов Дол, и е десна притока на реката Брезица..

## Наводи

Категорија:Реки во Македонија
Афеја

мини|десно|300п|Храмот на божицата Афеја на острвот Егини
**Афеја**, (јаз-гр|Ἀφαία, јаз-лат|Aphaia) е име на божицата Бритомартида кое се употребувало на островот Егина.

## Храмот на божицата Афеја
На највисокиот рид на острвовот Егина, посветено на Зевс,  во чест на Афеја подигнат е во 7 век пред новата ера неголем храм кој е преграден во периодот од 510 година до 480 година пред новата ера.

Статуите кои го украсувале храмот се одведени во Германија во 1812 година и денес се наоѓаат во Глиптотеката во Минхен. Две статуи на војник кои се пронајдени нешто подоцна се чуваат во Народен археолошки музеј во Атина.

Остатоците од храмот на Афеја и неговите релјефни украси припаѓаат на најубавите примероци на грчката уметност на преоѓањето од касно архајско во класично време кое се раѓало.

Категорија:Епитетите на грчките богови
Лаки (река)

**Лаки**, река во северниот дел на планината Плачковица, југоисточно од Виница, поминува низ селото Лаки, и се влева во  Малешевска Река..

## Наводи

Категорија:Реки во Македонија
Љут Дол

**Љут Дол**, река на јужниот дел на планината Плачковица, југоисточно од Виница, источно од селото Смиланци, североисточно од  Радовиш, се влева во Смиланска Река ..

## Наводи

Категорија:Реки во Македонија
Категорија:Смиланци
Арахна

мини|десно|300п|Арахна
**Арахна** е личност од старогрчката митологија која низ цела Либија била славена по својата вештина на ткаење.

## Митологија

Нимфите често доаѓале од падините на Тмол и од брегот на Пактол да се восхитуваат на нејзината вештина. Арахна ткаела од влакна налик на облаци, од ткаенина проѕирна како воздух. Таа се гордеела со својот талент и била убедена дека никој не може да ја надмине во таа вештина. Еднаш викнала «*Нека дојде самата Атена Палада да се натпреварува со мене. Нема да ме победи, не се плашам од тоа*.»

Атена ѝ се прикажала во облик на старица и се обидела да ја одврати од предизвикувањето на Зевсовата ќерка. Но таа била самоуверена и не сакала да го послуша нејзиниот совет. Атена се вратила во својот вистински облик, но Арахна и понатаму сакала да се натпреварува со неа.
 
За натпреварувањето, Атена го исткала на средина од својот покривач атинскиот Акропол и на него спорот на Посејдон за власт над Атика. Дванаесет богови, а помеѓу нив и Зевс, седеле како судии во тој спор. Посејдон со својот трозабец од карпата направил солен извор. Атена со своето копје удрила во земјата од која израснала света маслинка. Боговите тогаш пресудиле во полза на Атена. По аглите, Атена ги прикажала боговите како ги казнуваат луѓето за непокорност.

Арахна на својот покривач исткала многу сцени од животот на боговите, во кои тие се појавуваат со своите слабости, обземени со човечките страсти. Околу сето тоа извезла венец од цветови завиткан со бршлени. Нејзинината работа не заостанувала по убавина од покривачот на Атена, но на сликите се гледало очигледно непочитување на боговите. Атена се налутила, го искинала прекривачот, и ја удрила со вретеното. Архана не можела да го поднесе срамот и се обидела да се обеси. Атена ја ослободи од јажето, и ѝ рекла: «*Живеј, непокорна! Вечно ќе висиш и вечно ќе ткаеш и таа казна ќе се пренесе на твоето потомство*.»

Атена ја испрскала Арахна со сок од волшебна трева и нејзиното тело се собрало, густата коса ѝ паднала, а девојката се претворила во пајак. Од тогаш виси пајакот Арахна во својата пајажина и вечно ткае.

## Литература
* Н. А. Кун, *Легенди и митови на стара Грчка*, Децка книга 1990 година, Белград.

## Наводи

## Надворешни врски

Категорија:Старогрчка митологија
Лесков Дол

**Лесков Дол** — река на планината Влаина, десна притока на Панчаревска река..

## Наводи

Категорија:Реки во Македонија
Панчаревска Река

**Панчаревска Река** (позната и како **Селска Река** и **Прави Андак**) — река во Македонија, извира на планината Влаина.

## Извор
Изворите на реката се наоѓаат под врвот Туторвица на 1.423 метри надморска височина. Од изворот до селото Панчарево, реката е позната и под имињата Селска Река и Прави Андак. Од селото Панчарево до вливот во реката Брегалница се нарекува Панчаревска Река.

## Притоки

Кон Панчаревска Река се влеваат следниве потоци:

* Десни притоки: Дренов Дол, Лесков Дол, Кушев Дол и долот викан Долга Чешма
* Леви притоки: Десни Дол

## Поврзано
* Панчарево
* Влаина
* Брегалница

## Наводи

Категорија:Панчарево
Категорија:Реки во Македонија
Бегличка Река

**Бегличка Река** — река на северозападната падина на планината Бигла. Тече кон Преспанската Котлина и се влева во Лева Река.

## Наводи

Категорија:Реки во Македонија
Калица

**Калица** — река меѓу Марјанска Планина и Кожуф, западно од селото Миравци и северозападно од Гевгелија. Се влева во Стара Река.

## Наводи

Категорија:Реки во Македонија
Брохвичи

**Брохвичи** () е село во Украина, Пешчански реон, Виничка област.


Brohvychi 08.JPG
Brohvychi 02.JPG
Brohvychi 03.JPG
Brohvychi 05.JPG
Brohvychi 04.JPG
Автобусна зупинка у селі Брохвичі.jpg


Категорија:Села во Украина
Категорија:Пешчански реон
Ламиште

**Ламиште** — мала река на планината Скопска Црна Гора, североисточно од селото Булачани и градот Скопје. Реката се разводнува и нема завршеток.

## Наводи

Категорија:Реки во Македонија
Завојска Река

**Завојска Река** — река во северниот дел на планината Исток, североисточно од Охрид, кај селото Скребатно. Се влева во Скребатинска Река.

## Наводи

Категорија:Реки во Македонија
Источка Река

**Источка Река** — река се на источната падина на планината Исток, западно од градот Ресен. Водата е заградена и со водовод спроведена до селото Царев Двор. Се влева во Преспанското Езеро.

## Наводи

Категорија:Реки во Македонија
Љутица

**Љутица** — река во западниот дел на Градешка Планина. Се влева во реката Водесир, јужно од селото Конче и југозападно од Радовиш.

## Наводи

Категорија:Реки во Македонија
Адмет

200px|мини|''Алкестида и Адмет'', античка римска фреска (45-79 н.е.) од базиликата Августеум, Херкуланеум
**Адмет** (јаз-гр|Ἄδμητος, неприпитомен, див) во старогрчка митологија бил син на Ферет, кралот и оснoвач на Фере во Тесалија и на Периклимена или Климен, братот на Ликург.

## Митологија
Според Аполодорот, бил еден од ловците на Калидонскиот вепар и учествувал во походот на Аргонаути. Опишан е како праведен и гостољубив човек, кој поседувал убави говеда. Таа стока морал да ја чува Аполон, затоа што го убил киклопи или питон (митологија). Адмет бил добар домаќин на Аполон и му подигнал светилиште кај Фарсала. Затоа Аполон му помогнал да ја добие раката на Алекастина, Пелиината ќерка. Имено, кога Адмет го наследил неговиот татко на престолот, посакал да се ожени со убавата Алкеста, но нејзиниот татко поставил услов дека може да ја земе за жена само оној кој успее да впрегне лав и дива свиња во ист јарем. Тоа му успеало со Аполонова помош и тој навистина се оженил со Алкеста, но, на денот на венчавката заборавил да принесе жртва на божицата Артемида. Тоа го предизвикал бесот кај божицата и таа во лажницата ставила две змии, како знак дека за брзо време ќе умре. Аполон сакал тоа да го спречи и изнудил од мојра ветување дека Адмет нема да умре ако некој на негово место, со своја волја појде во смрт. Меѓутоа, никој не бил спремен да го направи тоа, па ни неговите остарени родители. Поради тоа неговата сопруга, Алкеста, се жртвувала за него. Сепак, таа од Подземјето била вратена и од таму ја вратил или Херакле, кој му бил пријател на Адмет или Персефона, божица на Подземјето. Адмет и Алкеста имале син Еумел и ќерка Перимела.

## Извори

## Надворешни врски

Категорија:Старогрчки јунаци
Категорија:Кралеви во старогрчката митологија