Лисицата и Волкот (бајка)

**„Лисицата и волкот“** ( *„Лисицата-сестра и волкот“*, *„Приказната за сивиот волк“* ) е заплет на неколку руски народни приказни. Според индексот на бајки, тоа е контаминација на СУС 1 + СУС 2 + СУС 3 + СУС 4.

## Заплет
Таканаречената "контаминација" се наоѓа во бајката, која се состои во спојување на неколку парцели со една тема. Во бајката „Лисицата и волкот“ традиционално се поврзуваат три епизоди: „Лисицата краде риба од санката“, „Волкот во дупката“ и „Претепаниот нетепаниот го носи. Епизодите ги обединуваат карактеристичните постапки на ликовите од ист тип во различни ситуации - лукавата Лисица и глупавиот Волк. Пронајдоците и лукавоста на Лисицата која располага со читателите или слушателите во нејзина корист, а сериозноста на конфликтот меѓу животните е измазнета со мек хумор .

Еднаш Лисицата видела човек како носи санка полна со риби. Лисицата одлучила да јаде риба и се преправила дека е мртва. Еден човек ја земал Лиса и решил да и го стави нејзиното крзно на јаката. Во меѓувреме, Лисицата ја јаде рибата и бега. На патот, таа се сретнала со Волкот и му кажала дека фатила риба, ја втурнала опашката во дупка и рекла: „Фати ги рибите, мали и големи! " Волкот и се покорувал на Лисицата и таа рекла: „Јасно, расчисти ги звездите на небото! Замрзнете, замрзнете ја опашката на волкот! "Си оди. А, Волкот, будала останал уште  да седи со опашката натопена во веќе замрзната дупка. Во меѓувреме, селаните го забележале Волкот, кој од страв почнале да го тепаат со што било: со палки, гребла, со раце, но Волкот не можел да излезе поради замрзната опашка во ледената дупка. Но, тој сепак успеал да ја откине опашката и да побегне.

Во меѓувреме, Лиса се прикрала во колибата во потрага по нешто што може да се јаде и нашла тенџере со тесто, но тестото и се излеало по главата и Лиса заминала. Наскоро таа се среќава со Волкот, кој ја раскажува неговата приказна, а самата Лисица вели дека и таа била претепана и  го прикажува тестото како да е тоа нејзиниот мозок. Волкот се сожалува за Лисицата и тој и се нуди да ја носи на својот грб.

Задоволната Лисица седи на грбот на Волкот и задоволно мрмори: „Претепаниот здравиот го носи“. Волкот го слуша ова и прашува што зборува, но Лиса одговара дека таа вели „Претепаната е среќна“.

## Потекло
Една од првите верзии на бајката била објавена приближно во 18 век, а во 2003 година била преобјавена во збирката Стара звона на нов начин: Руска бајка во изданијата на крајот на 18 век. „Класичните“ верзии на приказната биле снимени во областа Бобровски во провинцијата Воронеж од страна на А.Н. Афанасјев во 1848 година, во областа Переславл-Залески во московската провинција од страна на Н. Бодров и во областа Харков во истоимената провинција од писателот Г. Ф. Квиткој-Основјаненко , а потоа објавено во збирката на Афанасиев .

Во индексот на бајките на Арн-Томпсон, заплетот има број 7 и опис: „По совет на Лисицата, Волкот ја спушта опашката во ледената дупка за да фати риба; опашката замрзнува; Волкот бега од луѓето (мажи, жени со разјарени раце) со тоа што ќе си ја пресече опашката “ . Овој заговор се користи во споменикот на француската урбана литература од крајот на XII-XIV век „Роман за лисицата “, каде што на ист начин главниот лик, лисицата Ренар, го мами волкот од Исенгран .

## Варијации

* Во молдавската и романската верзија на бајката (Како ја измамила лисицата, мечката), лисицата не го мами Волкот, туку Мечката. Оваа приказна ја составил познатиот романски писател и фолклорист Јон Креанга.
* Постои слична јапонска народна приказна ( ),, каде што самата лисица делува како жртва, а видрата игра како измамник. Во некои верзии, наместо лисица, жртвата е мајмун . Таа била снимена двапати: во изданието од аниме серијата „Извлечени јапонски приказни“ од 1975 година  ん が に ほ ん む か し ば な *Манга Нихон Мукаши Банаши* )  и во 2014 година во епизодата 93 ( ) од аниме серијата ( ). GIF направен од фрагмент од серијата „Извлечени јапонски бајки“ станала мем на Интернет во 2009 година .
* Постои македонска верзија на бајката „Лисицата и волкот“, дел од македонското народно творештво.

## Екранизација  и адаптации на екранот

* „Лисицата и волкот “ (1936 г.) ) - првата филмска адаптација на бајката, како и еден од првите цртани филмови во боја во СССР. Едно време тој уживал огромен успех.
* „Лисицата и волкот “ (1958 г. ) - цртан филм нацртан од режисерот Петар Носов.
* „Волкот - сива опашка “ - цртан филм во техниката на трансфер (1982 г. )
* „Фати, риба! “- куклен цртан филм на филмското студио Свердловск (режија: Галина Тургенева, 1983 година) )

## Наводи

## Надворешни врски

* Руска народна приказна „Лисицата-сестра и волкот“. (Скршена непоразена среќа! Замрзнете, замрзнете, опашката на волкот! )
* Бајка како што ја раскажа Алексеј Толстој
* Молдавска / романска верзија
* Јапонска верзија
*