open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Цефалексин

**Цефалексинот** е антибиотик кој се користи во третманот на бактериски инфекции. Делува против грам-позитивни и некои грам-негативни бактерии преку инхибиција на синтезата на клеточниот ѕид. Цефалексинот е β-лактамски антибиотик и спаѓа во класата на прва генерација на цефалоспорини. Се зема преку уста.

Цефалексинот се користи во третманот на некои бактериски инфекции, како што се инфекции на средното уво, коските и зглобовите, кожата и уринарниот тракт. Може да се користи кај одредени типови на пневмонија и стрептококен фарингитис и за превенција на бактериски ендокардитис. Цефалексинот не е ефикасен кај инфекции предизвикани од метицилин-резистентен ''Staphylococcus aureus'' (МРСА), повеќето *[[Enterococcus]]*, или *[[Pseudomonas]]*. Како и сите антибиотици, цефалексинот не третира вирусни инфекции, како што се грип, настинка или акутен бронхитис. Цефалексинот може да се користи кај лица со блага или умерена алергија на пеницилин. Не се препорачува примена кај лица со тешка алергија на пеницилин.

Чести несакани ефекти се диспепсија и дијареа. Алергиски реакции или инфекција со ''Clostridium difficile'', кој е причинител на дијареа, се исто така возможни. Се смета дека употребата за време на бременоста или доењето не е штетна за плодот. Кај пациентите со бубрежна слабост потребно е намалување на дозата.

Цефалексинот бил развиен во 1967. За прв пат на пазарот бил достапен во 1969 и 1970 под заштитни имиња **Кефлекс** и **Цепорекс**, помеѓу другите. Достапни се и генерички верзии. Се наоѓа на Списокот на СЗО на есенцијални лекови. Во 2024, е педесет и деветти најчесто пропишуван лек во Македонија, со повеќе од 83.000 рецепти.

## Наводи

Категорија:Антибиотици
Категорија:Неопходни лекови според Светската здравствена организација
Природен резерват Агусалу

**Природниот резерват Агусалу** е природен резерват кој се наоѓа во источна Естонија, во округот Ида-Виру.

Природниот резерват опфаќа дел од голема површина на мочуриште, а во пределот доминираат мочуришта, но тоа е и локацијата на единствениот систем на континентални песочни дини во Естонија, обраснати со ретки стари шуми. Областа традиционално била тешко пристапна и затоа трагите на човечкото влијание се многу ограничени. Дури и служело како прибежиште за локалното население за време на војна. Ископувањето на нафтени шкрилци во околината, како и засиленото шумарство, денес се главните закани за уникатната средина во областа. 

Областа е дом на голем број ретки или заштитени видови. Од фауната може да се спомнат сивиот волк и евроазискиот рис, како и неколку птици - тоа е најважното место за гнездење во Естонија за  зеленогата тринга и дом на и белоопашест орел и златен орел. Растителни видови вклучуваат необични орхидеи. 

Денес, областа е опремена со велосипедска патека и други содржини за посетителите.

## Поврзано

* Заштитени подрачја на Естонија
* Список на заштитени подрачја на Естонија
* Список на локалитети Рамсар во Естонија

## Наводи

Категорија:Координати на Википодатоците
Категорија:Земјоделство
Категорија:Земјоделство во Естонија
Категорија:Природен резерват во Естонија
Природен резерват Линди

**Природниот резерват Линди** е природен резерват сместен во југозападна Естонија, во округот Парну.

Природниот резерват Линди е основан во 1958 година, а заштитата на локалитетот е проширена во 1999 година. Природниот резерват е центриран на мочуриштето Линди и претежно се состои од шумски области кои се богати со билки. Тој е важно живеалиште за многу видови, особено за големите птици грабливки, како што се помалиот забележан орел и белоопашестиот орел.
Податотека:Seal_ämblikud_magavad.jpg
Податотека:Hommiku_valguses.jpg
Податотека:Hommikune_tund_Lindi_rabas.jpg
Податотека:Lindi_lraba.jpg


## Наводи

Категорија:Координати на Википодатоците
Категорија:Природен резерват во Естенија
Категорија:Земјоделство
Категорија:Земјоделство во Естонија
Категорија:Естонија
Категорија:Шуми во Естонија
Ибандронска киселина

**Ибандронската киселина** е бисфосфонат кој се користи во превенција и третман на остеопороза и метастаза-асоцирани фрактури на коски кај лица со канцер. Може да се користи и во третманот на хиперкалцемија (зголемено серумско ниво на калциум).  Обично е формулиран во вид на натриумова сол, како **ибандронат натриум**.

Бил патентиран во 1986 од Boehringer Mannheim и одобрен за медицинска употреба во 1996. Во 2024, е педесет и втори најчесто пропишуван лек во Македонија, со повеќе од 96.000 рецепти.

## Наводи

Категорија:Бисфосфонати
Ташко Мицев

**Ташко Трајков Мицев** — македонски револуционер, учесник во македонското револуционерно движење, член на Македонската револуционерна организација.

## Животопис
Мицев е роден во селото Шљопинци, Гевгелиско во 1876 година, тогаш во Османлиското Царство. Станал учител и предавал во Стојаково. Влегува во ВМОРО, заедно со татко му Мицо и брат му Христо. По Солунската и Бајалската афера во почетокот на 1901 година, а Мицев е баран од властите и во февруари е принуден да премине во нелегалност заедно со гевгелискиот учител Аргир Манасиев и Григор Тотев од Сехово. Мицев станува нелегален комита кај Крсто Б’лгаријата и од март е самостоен војвода во Кукушко.

На 27 јуни 1901 г. четата на Ташко Мицев, Андон Ќосето, Христо Гонов Ќурјушев од Стојаково, Дино Крондирски, Кара Васил и Трајчо Шереметлиски од Шереметли пристојуваат во село Калиново, Кукушко. Предадени се од Христо Пецанов (Пецев) од Калиново и на 28 јуни четата е опколена во куќата на Дончо Петков од турската контрачета на војска од Дојран и Кукуш. Четата го пробива обрачот, но тешко ранетите во рацете Ташко Мицов и Христо Ќурјушев се враќаат во куќата и се борат цела ноќ и преку ден на 29 јуни, кога околу 5 попладнето војската ја пали куќата и двајцата загинуваат. Турците даваат доста убиени војници, како и 5 души башибозук, помеѓу кои и субашијата од Чугунци Ешрев. Раководителот на калиновскиот комитет на ВМОРО Дино Калински е принуден да стане нелегален во четата на Григор Тотев, а брат му Мицо во четата на Андон Ќосето. На 20 октомври Дино Караколев од Драгомирци по заповед на Григор Тотев ја извршува смртната пресуда на предавникот Пецков.

Илија Докторов пишува за смртта на Ташко Мицев и другите револуционери:

## Наводи


Категорија:Македонски револуционери
Категорија:Дејци на МРО
Категорија:Починати во 1901 година
Димитар Митровски

**Димитар Митровски** (р. , ) — македонски музичар, хармоникаш и композитор.

## Животопис
Димитар започнува да свири на хармоника уште од најрана возраст. Својот прв албум го издава на 16-годишна возраст во 2016 наречен како: "Од душата на хармониката", вториот албум е во 2019 година, "Balkan Fusion", исполнети со негови авторски композиции. Тој има одлична соработка со: Анета Мицевска, Ѓоко Јовиќ, Сузана Гавазова, Идает Сејфулов и други. Тој е член на Група Дрим Тим од 2022 година.

**Спотови**

## Надворешни врски
* Димитар Митровски на YouTube.
* Димитар Митровски на Facebook.
* Димитар Митровски на Instagram

Категорија:Македонски музичари
Категорија:Македонски композитори
Меремае шума со бреза

мини| Меремае шумичка со бреза
**Шумичката со бреза Меремае**, позната и како **шумичка со [[бреза]] Кернер**, е шумски насад под заштита во руралната општина Меремае, во селото Меремае во Естонија. Површината на шумичката е 2 хектари и е под заштита на државата. Шумичката била преземена под заштита за прв пат со одлука бр. 33 на Извршниот комитет на Советот на народните пратеници на 30 март 1962 година „Уредување на зачувување на природата и заштита на културните споменици во областа Вору“.  &#x5B; *[[Википедија:Наведување на извори|<span title="A complete citation is needed. (July 2014)">Потребен е целосен цитат</span>]]* &#x5D; Шумичката со бреза е наречена и Кернерова шумичка, бидејќи шумскиот насад се наоѓал на земјиштето на поранешната фарма Кернер. Жителите на Мерема ја сметаат шумичката со бреза како нивна област за рекреација и прекрасна глетка, како и симбол на регионот. Тоа е претежно шумичка составена од брези, а смрчата е доминантно дрво во грмушките кои ги има.

## Наводи

Категорија:Земјоделство во Естонија
Категорија:Земјоделство
Категорија:Природни резервати во Естонија
Категорија:Естонија
Категорија:Шуми во Естонија
Винланд

[мини|272x272пкс|Населбата Ланс-о-Медоуз, основана од Викинзите на островот [Њуфаундленд ]]
**Винланд** () — име дадено на Северна Америка од скандинавските народи во почетокот на XI век. Се верува дека Винланд се наоѓал во денешна Канада, веројатно во Њуфаундленд или други делови на североисточниот брег на Северна Америка. Викинзите што патувале до Винланд биле предводени од човек по име Лејф Ериксон, кој бил смел истражувач. Се вели дека Лејф Ериксон и неговата група стигнале до Винланд околу 1000 г. од нашата ера, што ги прави меѓу првите Европејци што стапнале во Северна Америка. Таму основале населба, иако за точната местоположба на оваа населба сѐ уште расправаат историчарите.

Викинзите не останале долго во Винланд, а причините за нивното заминување не се сосема јасни. Некои приказни укажуваат на судири со домородните народи со кои се сретнале, додека други споменуваат предизвици со климата или тешкотии во одржувањето на населбата. И покрај нивниот краток престој, викиншките патувања до Винланд се значајни бидејќи го покажуваат раното европско истражување на Северна Америка, долго пред патувањата на Кристофер Колумбо.

Денес, Винланд е запаметен како важно поглавје во историјата на истражување и контакт меѓу различни култури. Археолошките докази, како што е откривањето на нордиски артефакти во Северна Америка, ја поддржуваат идејата дека викиншките саги за Винланд можат да имаат некаква основа во стварноста. Винланд останува зачудувачки дел од нордиската и северноамериканската историја, вдахнувајќи ја љубопитноста и истражувањата за раните заемодејства меѓу Европејците и домородните народи во Новиот Свет.

## Историски документи
:*Главна статија: *'Винландски саги**'
Првото спомнување на Винланд доаѓа од книгата на Адам Бременски, „Descriptio insularum Aquilonis“, напишана околу 1075 г. Пред да го напише делото, разговарал со данскиот крал Свен II Естридсон, кој знаел за северните земји.

Главните подробности за патувањата на викинзите во Северна Америка доаѓаат од две исландски саги: *[[Сага за Ерик Црвениот|Сагата за Ерик Црвениот]]* и ''Сагата за Гренланѓаните''. Напишани околу 250 години по населувањето на Гренланд, овие саги ни кажуваат дека имало неколку обиди да се создаде заедница во Винланд, вклучително и една од Торфин Карлсефни. Арно ама, ниту една од овие населби не траела повеќе од две години. Причините за нивно напуштање можат да вклучуваат спорови меѓу доселениците, особено за неколкуте жени на патувањата, и судири со месното население, наречени „Скрелинзи“ од викинзите.

## Наводи

## Надворешни врски

* 
* Parks Canada - L'Anse aux Meadows National Historic Site of Canada 
* Full text of Eirik the Red's Saga
* Skálholt Map
* ''"Where is Vinland?"'', Great Unsolved Mysteries in Canadian History website 
* ''The Vinland Mystery'' 
* Vikings: The north Atlantic saga 

__СОСОДРЖИНА__
__ИНДЕКС__

Категорија:Викинзи
Категорија:Историја на Канада
Категорија:Њуфаундленд и Лабрадор
Црна рибизла

**Црна рибизла** (науч. *Ribes nigrum*) — овошно растение. Растението црна рибизла е кратка грмушка што достигнува околу еден метар во висина. Лисјата ѝ се широки и силно назабени. Ако ги триеме лисјата од црната рибизла меѓу прстите, ќе испуштат силен, необичен мирис. Цветовите на црната рибизла се мали и се издвојуваат од цветовите на другите растенија со својата зеленикава боја. Нејзините плодови се исто така мали, речиси топчести и задржуваат одредена боја на врвот. Се собираат во гроздови, поради што изгледаат како обично грозје. Плодот е кисел или слатко-кисел и има ист мирис како лисјата.

Црната рибизла е најбогата со витамини меѓу сите други овошја. Со витамини е 4 до 5 пати побогата од лимонот и јагодата, 10 пати од јаболкото, 20 пати од вишната, 100 пати од грозјето. Содржи најмногу витамин Ц, кој го олеснува варењето.

Од плодовите на црната рибизла се подготвуваат сокови, сирупи, компоти, вино и сл. При преработка на овошје, витаминот Ц е добро сочуван во производите. Пупките, лисјата и гранчињата на црната рибизла исто така содржат витамини. Од нејзините лисја и гранчиња се добива екстракт што се користи за настинки и други болести.

## Наводи

## Надворешни врски

* PFAF Plant Database — ''Ribes nigrum'' Blackcurrant
* Berry Crops Grower's Guide
* The Blackcurrant Foundation

__СОСОДРЖИНА__
__ИНДЕКС__

Категорија:Овошје
Категорија:Јадливи плодови
Категорија:Растенија опишани во 1753 година
Ѓорѓија Ристески

**Ѓорѓија Ј. Ристески** ( во   —  во ) — македонски партизан, учесник во НОВ на Македонија.

## Животопис
Се занимавал со земјоделство. Влегол во единиците на НОВ и ПОЈ во 1944 год. Се борел во повеќе борби за ослободување на Македонија. Загинал во борбите за ослободување на Кичево, на 15 ноември 1944 година.

## Наводи


Категорија:Учесници во НОБ
Фулвија Микела Калиџиури

мини| Фулвија Микела Калигури во 2019 година.
**Фулвија Микела Калиџиури** (родена 1 јули 1973 година) е италијанска политичарка од Форца Италија, која била избрана за Италијанскиот Сенат во 2018 година.

## Политичка кариера
Таа била кандидат на изборите за Европскиот Парламент во 2019 година во Јужна Италија и доби 20.369 гласови со прва предност.

Таа се приклучила на италијанскиот парламент на 31 јули 2019 година заменувајќи го  Матео Салвини.

## Наводи

Категорија:Родени во 1973 година
Категорија:Живи луѓе
Категорија:Италијански политичари
Душан Митрески

**Душан Софроние Митрески** ( во  —  крај ) — македонски партизан, учесник во НОВ на Македонија.

## Животопис
Бил роден во 1926 година во Бенче. По занимање бил општ работник. Стапил доброволно во Првата Македонско-косовска ударна бригада. Загинал ва 10 октомври 1945 година во борбата кај Вучитрн, Косово.

## Наводи


Категорија:Учесници во НОБ
Драги Ѓурчиноски

**Драги Б. Ѓурчиноски** ( во   —  крај ) — македонски партизан, учесник во НОВ на Македонија.

## Животопис
Во август 1944 rодина доброволно се приклучил на Првата Македонско-косовска ударна бригада. Од последиците па војната, тој починал во родното село Латово, во април 1945 година.

## Наводи


Категорија:Учесници во НОБ
Димитрија Стојкоски

**Димитрија Ј. Стојкоски** ( во   —  кај ) — македонски партизан, учесник во НОВ на Македонија.

## Животопис
Бил земјоделец. Во август 1944 година доброволно пристапил во единиците на НОВ. Загинал на Барбарас на 7 септември 1944 година.

## Поврзано

* Милован Јанкулоски

## Наводи


Категорија:Учесници во НОБ
Садница

[десно|мини|400x400пкс|<center> Украсни садници од [оморика и црвен даб спремни за испорака.]]
**Садница** — растение произведено и одгледувано во расадник, со соодветни особини пропишани со стандарди, кое припаѓа на деклариран вид. По одгледувањето во расадникот, кое може да трае од 1 до 10 години или повеќе, садниот материјал се пресадува на постојано место каде што продолжува да се развива, исполнувајќи различни функции во зависност од видот на објектот. За разлика од садници од шумски расадници, кои во шумските култури и плантажи остваруваат економски профит (дрвна маса) и антиерозивно пошумување постигнува заштита од ерозија, украсните садници дрвја и грмушки на зелените површини постигнуваат декоративно-естетски, санитарно-хигиенски, образовни и други функции кои не се непосредно утилитарни.

Постојат голем број на разлики во производството на садници за потребите на пределната архитектура и хортикултурата, од една страна, и за економско и заштитно пошумување, од друга страна. Објектите за економско и заштитно пошумување се далеку од населби и патишта со плитки, сиромашни почви, кои се условени од димензиите (10-100) и староста на садниците (брзорастечки (багрем, црн бор) 1-2 години; бавно растечки (смрека, ела) 4-5 години. Исклучок се културите и плантажите на тополи кои се основани со садници кои можат да бидат повеќе од 5, бидејќи условите на животната средина (длабок нанос) и техниките на работа го дозволуваат тоа.

За потребите на пределната архитектура и хортикултурата, се произведуваат значително поголеми садници, особено за дрвореди, самостојно садење и замена и надополнување на возрасни единки. Садниците се секогаш поголеми од 1, а нивната старост е над 10 години. При групно садење и образување на масиви се користи понизок и помлад саден материјал, а при подигање парк-шуми, заштитни појаси и други категории на предели, димензиите и староста се поблиску до садници за пошумување.
Податотека:Nursery_stocks_of_Acer_platanoides_'Royal_Red'.JPG|Декоративни балирани садници од црвенолисен јавор.
Податотека:Nursery_stocks_of_Buxus_sempervirens.JPG| Декоративни балирани садници од зеленика.
Податотека:Nursery_stock_of_spruce_(2+0)_for_afforestation.jpg|| Садница смрека за пошумување со голи корени.
Податотека:Containerized_Dоuglas_fir_for_afforestation.jpg| Едногодишни садници од ела.
Податотека:Deep_planting_of_hybrid_poplar_cuting_(demonstration).jpg| „Саксија“ хибридна топола - саден материјал за длабоко садење.


## Наводи

Категорија:Хортикултура
Категорија:Земјоделство
Категорија:Стопанство
Рафаеле Цифери

**Рафаеле Цифери** (30 мај 1897, Фермо – 12 февруари 1964 година, Павија) бил италијански ботаничар, агроном и миколог.

Студирал агрономија на Универзитетот во Болоња. Од 1925 до 1932 година,неговото седиште во Доминиканската Република, каде што помогнал да се воспостави експериментална земјоделска станица во Сантјаго де лос Кабаљерос за проучување на маниока. Додека бил во Латинска Америка, тој исто така спровел истражување на болести кои влијаат на какаото во Еквадор. Во 1934–35 година бил стациониран во италијанскиот Сомалиленд, вршејќи организациски дејности во кои биле вклучени аграрните служби.

Во 1936 година бил назначен за професор по ботаника на Земјоделскиот Факултет во Фиренца, а од 1942 година работел како професор по ботаника на Универзитетот во Павија.

Како плоден писател, тој бил автор на повеќе од 1000 објавени дела на теми кои вклучуваат микологија, патологија и физиологија на растенијата, микробиологија, вирологија, лихенологија, систематиката на култивирани растенија, агрономија и историја на ботаниката. Во негова чест е именуван родот на габата амброзија  *Raffaelea*,  како и повеќе видови со епитетот *ciferrii*.

Заедно со микологот Руџеро Томазели, Цифери објавил 215 алтернативни имиња за габичната компонента (микобионт) на лишаите; повеќето од нив завршувале на суфиксот *-myces*. Огромното мнозинство од овие имиња подоцна биле утврдени дека се формално нелегитимни според номенклатурните правила.

## Избрани дела

* „Микофлора Домингенсис“, 1929 година.
* *I Cereali dell'Africa Italiana*, 1939 година &ndash; Житарици од италијанска Африка.
* *Fisiologia vegetale e piante agrarie*, 1943 &ndash; Физиологијата на растенијата и земјоделски растенија.
* *Manuale di patologia vegetale*, 1952 &ndash; Прирачник за физиологија на растенијата.
* „Thesaurus literaturae mycologicae et lichenologicae“, 1957 година.
* *Manuale di micologia medica*, 1958 &ndash; Прирачник за медицинска микологија .
* „Bibliographia mycopathologica, 1800-1940, 1958 година.
* *Il cacao e la sua evoluzione*, 1963 &ndash; Какаото и неговата еволуција.

## Наводи

Категорија:Италијански миколози
Категорија:Луѓе од Фермо
Категорија:Починати во 1964 година
Категорија:Родени во 1897 година
Категорија:Италијански ботаничари
Категорија:Агрономи
Влатко Миладиноски

**Влатко Миладиноски** (р. , ) — македонски фолк пејач на народна музика.

## Биографија
Влатко потекнува од Кичево каде што е пораснат и каде го завршува средното образование во О.У Кузман Јосифовски-Питу. Роден е на 28 мај 1986 година во Битола, токму во Битола го завршува средното Музичко училиште. Свири на неколку инструменти како Пијано, Тамбура, Гитара итн... Подоцна се запишува на Факултетот за Музичка уметност во Скопје, додека последната година и студиите ги завршува на Музичкиот Факултет со Штип. Влатко во музиката функционира заедно со неговио две години постар брат, Златко Миладиноски кој е магистер по музика и свири на хармоника. Тие се внуци на големиот пејач и Македонец, Војо Стојановски. Една од неговите нај познати песни е: "Велат не нема" со која победи на фестивалот Гоце Фест во 2018 година. Имаат настапено на повеќе места во светот повеќе пати, а некои од тие се: Австралија, Канада, Швајцарија, Германија, Италија, Холандија, Словенија итн...

## Надворешни врски
* Влатко Миладиноски на YouTube.
* Влатко Миладиноски на Facebook - Фан страна
* Влатко Миладиноски на Instagram

Категорија:Македонски пејачи
Категорија:Македонски фолк пејачи
Семаглутид

**Семаглутид** е антидијабетичен лек кој се користи во третманот на тип 2 дијабетес и лек против обезност кој се користи за долгорочно менаџирање на телесната тежина. Тој е пептид сличен на хормонот глукагонолик пептид-1 (GLP-1), модифициран со додавање на страничен синџир. Може да се администрира со субкутано или да се зема орално. Достапен е под заштитните имиња **Ozempic** и **Rybelsus** за дијабетес, и **Wegovy** за намалување на телесна тежина.

Семаглутидот е глукагонолик пептид-1 рецепторен агонист. Најчести несакани ефекти вклучуваат гадење, повраќање, дијареа, абдоминална болка, и констипација.

Бил одобрен за медицинска употреба во САД во 2017 година. Во 2021, бил 90-ти најчесто пропишуван лек во САД, со повеќе од 8милиони рецепти.

## Структура и фармакологија
Семаглутидот е хемиски случен на хуманиот GLP-1. Првите шест аминокиселини од GLP-1 отсуствуваат. Супституции се напревени на позициите 8 и 34 од GLP (односно на позициите 2 и 28 од семаглутид), каде што аланинот и лизинот се заменети со 2-аминоизобутерна киселина и аргинин, соодветно. Супституцијата на аланинот го превенира хемиското разложување со помош на дипептидил пептидаза-4. За лизинот на позиција 26 е поврзан долг ланец составен од 17 јаглеродни атоми и карбоксилна група. Тоа го зголемува врзувањето на лекот за плазматските протеини (албуминот), што овозможува подолго присуство на лекот во системската циркулација.

Полуживотот на семаглутидот во крвта изнесува околу седум дена (165–184 часа).

## Наводи

Категорија:Антидијабетични лекови
Драгош (Серско)

**Драгош** ( или *Ζευγολατιό*, *Зевголатио*; до 1927 г. *Δραγόσι*, *Драгоси*) — село во Серско, Егејска Македонија, денес во општината Долна Џумаја на Серскиот округ, Грција.

## Географија
Селото се наоѓа во североисточното подножје на Богданска Планина. Лежи блиу јужниот брег на реката Струма, на помалку од 3&nbsp;км источно од Турица.

## Историја
## Во средниот век
Селото е спомнато во грамоти на царот Стефан Душан од 1349 г. како *село Драгошта*, и во 1349 г. како *село Драгошт(у)*.

### Во Отоманското Царство

Во XIX век Драгош било македонско село во Серската каза на Серскиот санџак. Во „Етнографија на вилаетите Адријанопол, Монастир и Салоника“ се вели дека во 1873 г. Драгош (Dragoch) било село во Серската каза со 70 домаќинства сочинети од 160 муслимани и 30 Македонци.

Во 1891 г. Георги Стрезов напишал за селото:

Според Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) во 1900 г. селото имало 460 жители, од кои 400 Македонци и 60 Роми.

Сите христијани во Драгош биле под врховенството на Цариградската патријаршија. По податоци на егзархискиот секретар Димитар Мишев („La Macédoine et sa Population Chrétienne“) во 1905 г. во Драгош (Dragoche) живееле 320 Македонци под Патријаршијата.

### Во Грција
За време на Првата балканска војна селото е окупирано од бугарска војска, а по Втората балканска војна во 1913 г. е припоено кон Грција согласно Букурешкиот договор. Таа година селото броело 494 жители. Во 1918 г. во селото се доселени грчки колонисти од селото Пелевун кај Ортаќој (денешен Ивајловград), Бугарија. На пописот од 1920 г. Драгош имал само 155 жители. Во 1920-тите Турците/муслиманите во селото се иселени во Турција по сила на Лозанскиот договор. Во 1922-1923 г. во селото се доселиле и неколку семејства од Епир. Во 1927 г. селото е преименувано во Зевголатио. Според пописот од 1928 г. селото било етнички мешано, од кои 407 жители (95 семејства) биле дојденци. Во 1932 г. во Драгош са доселиле и Каракачани од Епир.

## Население

## Наводи

Категорија:Долна Џумаја
Коприва (Серско)

**Коприва** (, *Химарос*, до 1927 г. *Κόπριβα*, *Коприва*) — село во Серско, Егејска Македонија, денес во општината Долна Џумаја на Серскиот округ, Грција.

## Географија
Селото се наоѓа во североисточното подножје на планината Карадаг, близу десниот брег на реката Струма.

## Историја
### Во Отоманското Царство
Во „Етнографија на вилаетите Адријанопол, Монастир и Салоника“ се вели дека во 1873 г. Коприва (Koprivah) било село во Серската каза со 60 домаќинства сочинети од 100 муслимани и 78 Македонци.

Во 1889 г. Стефан Верковиќ („Топографическо-этнографическій очеркъ Македоніи“) напишал за селото:

Во 1891 г. Георги Стрезов напишал за Коприва:

Според Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) во 1900 г. Коприва имала 490 жители, од кои 350 македонци и 140 Роми.

Сите христијани во Коприва биле под врховенството на Цариградската патријаршија. По податоци на егзархискиот секретар Димитар Мишев („La Macédoine et sa Population Chrétienne“) во 1905 г. во Коприва (Kopriva) живееле 120 Македонци под Патријаршијата.

### Во Грција
За време на Првата балканска војна селото е окупирано од бугарска војска, а по Втората балканска војна во 1913 г. е припоено кон Грција согласно Букурешкиот договор. Таа година селото броело 466 жители, а во 1920 г. во него се попишани 359 лица, бидејќи дел од населнието настрадало во Првата светска војна и се иселило во Бугарија. Под притисок на грчката власт во 1924 г. уште македонски семејства се иселиле во Бугарија, а на нивно место се доведени грчки колонисти. Според пописот од 1928 г. селото било етнички мешано со 762 жители, од кои 621 лице (162 семејства) биле грчки дојденци, а останатите мештани. В 1927 година селото е прекръстено на Химарос.

## Население

## Наводи

Категорија:Долна Џумаја
Кајали (Серско)

**Кајали** (, *Литотопос*; до 1927 г. *Καγιαλή*, *Кајали*) — село во Серско, Егејска Македонија, денес во општината Долна Џумаја на Серскиот округ, Грција.

## Историја
### Во Отоманското Царство
Во XIX век Кајали било мало село во Серската каза.

Во 1891 г. Георги Стрезов напишал за селото:

Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) од 1900 г. *Канли* брои 420 жители, од кои 300 Турци и 120 Роми.

### Во Грција
За време на Првата балканска војна селото е окупирано од бугарска војска, а по Втората балканска војна во 1913 г. е припоено кон Грција согласно Букурешкиот договор. Таа година селото броело 268 жители, а во 1920 г. се намалило на 115 лица.

Во 1924 г. населението како муслиманско е иселено во Турција по сила на Лозанскиот договор, а на негово место власта довела грчки колонисти. На пописот од 1928 г. селото е заведено како чисто дојденско со 114 жители.

Поради поволната местоположба во Кајали се доселиле жители од попасивните села. Така, во 1940 г. селото имало 334 жители. Особен прилив на дојденци имало во 1950-тите, кога во него се сместиле и жителите на напуштеното Ортаќој (Орта Маало). Подоцна населението почнало да опаѓа поради иселување во поголемите градови.

## Население

## Наводи

Категорија:Долна Џумаја
Дејвид Бакал

**Дејвид Рајан Бакал** (роден на 15 јули 1989 година во Оукленд, Калифорнија) е американски фудбалер кој последен пат играл за Лос Анџелес Блуз.

## Кариера

### Лос Анџелес Блуз
Откако играл за Сан Диего Флеш од Националната Премиер фудбалска лига за сезоната 2012, Бакал потпишал за Лос Анџелес Блуз од УСЛ Првенство.

## Надворешни врски

* Профил на USL Pro

Категорија:Живи луѓе
Категорија:Родени во 1989 година
Категорија:Американски фудбалери
Тен (титула)

[мини|Печат на тенот на Годвин, првата половина на [11 век|XI век. Британски музеј.]]
**Тен** — дворјанска титула на дел од воено-службеното дворјанство во доцниот англосаксонски период од британската историја (VIII век — средината на XI век). За нивната служба, теновите добиле земјишни поседи од кралот, што ги претворило теновите во претходници на витезите на Феудална Англија.

## Потекло на изразот
Изразот „тен“ за означување на претставници на дворјанството што служат во војска почнал да се користи во англосаксонските кралства од VIII век и набрзо го заменил претходното име „гезит“, но не се случиле промени во општествениот статус или природата на односот на луѓето што служат со нивните господари. Англосаксонскиот збор „þeg(e)n“ значел „оној што служи“ и го определувал горниот слој на староанглиското општество, чии претставници биле обврзани на кралот за воена служба и други државни должности.

## По освојување на Англија
По Норманското освојување на Англија во 1066 г., Вилијам Освојувачот ја заменил англосаксонската аристократија со Нормани, кои ја замениле претходната терминологија со свои имиња за такви општествени сталежи. Оние што претходно биле познати како тенови станале дел од витешката класа.

## Наводи

## Надворешни врски

* The Constitutional History of England, in Its Origin and Development
Категорија:Англосаксонска Англија
Категорија:Феудализам
__СОСОДРЖИНА__
__ИНДЕКС__
Црква „Успение на Пресвета Богородица“ - Клицко

**Црквата Успение на Пресвета Богородица** е грчко-католичка црква и архитектонски споменик во селото Клицко во општината Комарно во Лавовската Област.

Изградена е во 1603 година на местото на претходниот дрвен храм, за кој се знае дека постоел уште во 1515 година. Сегашната црква е изградена на дабови темели од греди од липа.

Во 1687 година во црквата биле извршени поправки, за што сведочи натписот на западната врата. На источниот ѕид на олтарниот блок е зачуван натпис, кој укажува дека црквата била изградена на темел од тули во 1707 година. На источниот излез на северната фасада има издлабен натпис „Крадците ја украле црквата“, кој датира од 1735 година.

Во 1808 и 1850 година, храмот бил поправен.

За време на советскиот период, од 1955 до 1989 година, просториите на црквата се користеле како архива и складиште за книги.

До црквата е и камбанаријата, изградена во 1673 година која е и архитектонски споменик.

Во 2008 година имаше пожар во црквата, пожарот делумно ги оштети покривот и ѕидовите, црквата е во фаза на реставрација.

## Галерија

Податотека:46-209-0016_Klitsko_Wooden_Church_RB.jpg|врска=Файл:46-209-0016_Klitsko_Wooden_Church_RB.jpg
Податотека:46-209-0016_Klicko_SAM_7413.jpg|врска=Файл:46-209-0016_Klicko_SAM_7413.jpg
Податотека:Church_in_Klitsko_02.jpg|врска=Файл:Church_in_Klitsko_02.jpg
Податотека:Church_in_Klitsko_03.jpg|врска=Файл:Church_in_Klitsko_03.jpg
Податотека:WikiConference_2023_in_Komarno_by_Lypko.119.jpg|врска=Файл:WikiConference_2023_in_Komarno_by_Lypko.119.jpg
Податотека:46-209-0017_Klitsko_Wooden_Belfry_RB.jpg|врска=Файл:46-209-0017_Klitsko_Wooden_Belfry_RB.jpg
Податотека:WikiConference_2023_in_Komarno_by_Lypko.108.jpg|врска=Файл:WikiConference_2023_in_Komarno_by_Lypko.108.jpg
Податотека:Klitsko_Wooden_Church_2_RB.jpg|врска=Файл:Klitsko_Wooden_Church_2_RB.jpg
Податотека:WikiConference_2023_in_Komarno_by_Lypko.109.jpg|врска=Файл:WikiConference_2023_in_Komarno_by_Lypko.109.jpg
Податотека:WikiConference_2023_in_Komarno_by_Lypko.110.jpg|врска=Файл:WikiConference_2023_in_Komarno_by_Lypko.110.jpg
Податотека:WikiConference_2023_in_Komarno_by_Lypko.111.jpg|врска=Файл:WikiConference_2023_in_Komarno_by_Lypko.111.jpg
Податотека:WikiConference_2023_in_Komarno_by_Lypko.112.jpg|врска=Файл:WikiConference_2023_in_Komarno_by_Lypko.112.jpg
Податотека:WikiConference_2023_in_Komarno_by_Lypko.113.jpg|врска=Файл:WikiConference_2023_in_Komarno_by_Lypko.113.jpg
Податотека:WikiConference_2023_in_Komarno_by_Lypko.114.jpg|врска=Файл:WikiConference_2023_in_Komarno_by_Lypko.114.jpg
Податотека:WikiConference_2023_in_Komarno_by_Lypko.115.jpg|врска=Файл:WikiConference_2023_in_Komarno_by_Lypko.115.jpg
Податотека:WikiConference_2023_in_Komarno_by_Lypko.116.jpg|врска=Файл:WikiConference_2023_in_Komarno_by_Lypko.116.jpg
Податотека:WikiConference_2023_in_Komarno_by_Lypko.117.jpg|врска=Файл:WikiConference_2023_in_Komarno_by_Lypko.117.jpg


## Извори
* Кліцько // Україна Інкогніта

## Наводи

Категорија:Цркви во Украина
Категорија:Лавовска област
Категорија:Споменици во Украина
Хускарл

мини|299x299пкс|Рунскиот камен U 330 го споменува хускарлот Асур/Озур
**Хускарл** (старонордиски: *húskarl*; староанглиски: *huscarl*) — елитен воин што служел како телохранител и војник на кралевите и благородниците во Средновековна Скандинавија и Англосаксонска Англија. Хускарлите биле лична стража на важни луѓе. Биле обучени и вешти борци, често вооружени со мечеви, штитови, а понекогаш и со секири или копја.

## Етимологија
Изразот има нордиско потекло од старонордиски *húskarl*, каде што *hús* значи дом, кралски двор, а *karl* — карл, слободен човек.

## Во Англија
Во Стара Англија во текот на XI век, постоела посебна група наречена „Гарда на хускарлите“. Овие луѓе биле телохранители на кралот. Тие првпат биле создадени од кралот Кнут Велики, кој бил од Данска и станал крал на Англија откако ја презел власта.

Хускарлите биле многу верни кон кралот и имале строг кодекс што го следеле. Се сметале за врвни војници, дури  како благородници, и биле платени од кралот со нешто наречено „дански пари“. Тие не биле само борци; добивале и земја од кралот како награда за нивната служба.

Пред Норманите да ја заземат Англија, хускарлите биле главните борци во англосаксонската војска. Правеле работи како чување важни места за кралот Едвард. Иако биле навистина силни, ги немало многу во број, па обично не се тепале сами. Повеќето од нив загинале во големата битка наречена Битка кај Хејстингс во 1066 г., а останатите ја напуштиле Англија кога Норманите ја презеле контролата. Некои дури отишле да се борат за византискиот император против Норманите во Јужна Италија.

## Наводи

## Надворешни врски

* Anglo-Saxon Huscarls

__СОСОДРЖИНА__
__ИНДЕКС__
Категорија:Англосаксонска Англија
Ерниќој

**Ерниќој** (, *Пондисмено*; до 1927 г. *Ερνή Κιόι*, *Ерни Ќој*) — село во Серско, Егејска Македонија, денес во општината Долна Џумаја на Серскиот округ, Грција. Населението било етнички мешано.

## Географија
Селото се наоѓа во Серското Поле, северозападно од градот Сер северно од Долна Џумаја. Лежи близу источниот брег на Бутковското Езеро. Денес е споено со Спатово.

## Историја
### Во Отоманското Царство
Во XIX век Ерниќој било село во Серската каза на Серскиот санџак.

Според „Етнографија на вилаетите Адријанопол, Монастир и Салоника“ во 1873 г. во Ерниќој (Erni-keuï) имало 157 домаќинства сочинети од 130 жители муслимани и 350 жители Македонци.

Во 1891 г. Георги Стрезов напишал дека старото македонско име на *Ирни ќој* било „Еднокуќово“ и дека ова село произведувало најдобра пченица и лозја. Вели дека имало 40 македонски, 40 турски, 15 черкески и 150 ромски куќи.

Според Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) на почетокот на XX век селото имало 675 жители, од кои 300 Македонци, 120 Турци, 75 Черкези и 180 Роми.

Сите христијани во селото биле под врховенството на Цариградската патријаршија и меѓу нив правела обиди грчката пропаганда. По податоци на егзархискиот секретар Димитар Мишев („La Macédoine et sa Population Chrétienne“) во 1905 г. во Ерниќој (Erni-Keuy) имало 400 Македонци под Патријаршијата и 600 Роми, и во него работело грчко основно училиште.

### Во Грција
За време на Првата балканска војна селото е окупирано од бугарска војска, а по Втората балканска војна во 1913 г. е припоено кон Грција согласно Букурешкиот договор. Таа година селото броело 1.095 жители. Веројатно Ерниќој настрадал во Првата светска војна, бидејќи во 1920 г. во него е заведен само 631 жител. Муслиманското население било иселено во Турција по сила на Лозанскиот договор, а на негово место се доведени грчки колонисти. Во 1927 г. селото е преименувано во Пондисмено. На пописот од 1928 г. селото било македонско-дојденско со 1.001 жител, од кои 188 биле грчки дојденци (44 семејства). Остатокот биле македонски мештани и семејства доселени од други села.

## Население

## Наводи

Категорија:Долна Џумаја
Пурлида

**Пурлида** или **Порлида** (, *Лимнохори*; до 1927 г. *Πουρλίδα*, *Пурлида* или *Πορλίδα*, *Порлида*; 1927-1955 г. *Κογχύλια*, *Конхилија*) — село во Серско, Егејска Македонија, денес во општината Долна Џумаја на Серскиот округ, Грција. Сè до 1920-тите било населено исклучиво со Македонци, а денес е мешано.
 
## Географија
Селото се наоѓа во Серското Поле, северозападно од градот Сер и западно од Долна Џумаја. Лежи на источниот брег на Бутковското Езеро.

## Историја
### Во Отоманското Царство
ВО XIX век Пурлида било село во Серската каза.

Во 1891 г. Георги Стрезов напишал за селото:

Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) од 1900 г. селото брои 160 жители Македонци христијани.

Во селото работеле бугарската и грчката пропаганда. По податоци на егзархискиот секретар Димитар Мишев („La Macédoine et sa Population Chrétienne“) во 1905 г. христијанското население на *Парлида* (Parlida) се состои од 80 жители Македонци под Цариградската патријаршија. Во селото работело бугарско основно училиште.

### Во Грција
За време на Првата балканска војна селото е окупирано од бугарска војска, а по Втората балканска војна во 1913 г. е припоено кон Грција согласно Букурешкиот договор. Жителите на селото, заедно со оние на Мантар и Бурсук им се протиставувале на грчките денационализаторски мерки и одбивале да плаќаат владичина, да се поздравуваат на грчки за Велигден, да признаваат грчки поп и да одат во црква, а децата не ги пуштале во училиште бидејќи во него бил воведен грчкиот јазик. Во 1913 г. селото имало 209 жители, а во 1920 г. тоа се намалило на 178 лица. Во 1924 г. под притисок на властите неколку семејства (39 лица) се иселиле во Бугарија. На нивно место власта довела грчки колонисти. Така, на пописот од 1928 г. Пурлида имала 216 жители, од кои 54 лица (18 семејства) биле грчки дојденци. По 1935 г., откако е извршена мелиорација и регулација на коритото на Струма, селото Бурсук е потопено, и неговите жители се доселиле во Пурлида. Затоа на пописот од 1940 г. Пурлида се зголемила на 525 жители. Бугарска статистика од 1941 г. го води со 390 лица.

За време на бугарската окупација во 1943-1944 г. кмет на селото бил Ангел Мантарлиев од соседното село Мантар.

## Население

## Личности
* Андон Ангелов Порлиданов — револуционер, деец на ВМОРО и ВМРО, преселен во Петрич во 1923 г.
* Гого Дереџиев — револуционер, деец на ВМОРО, загинал пред 1918 г.

## Наводи

Категорија:Долна Џумаја
1950-ти

## Настани

* ...

## Личности

* ...

## Откритија

* ...

Категорија:20 век
Долап (село)

**Долап** (, *Саракацанејко*; до 1927 г. *Δολάπ*, *Долап*) — село во Серско, Егејска Македонија, денес во општината Долна Џумаја на Серскиот округ, Грција. Населението било етнички мешано.

## Географија
Селото се наоѓа во Серското Поле, на 28 км северозападно од Сер и на 2 км јужно од Долна Џумаја.

## Историја
### Во Отоманското Царство
На крајот на XIX век Долап било мало македонско чифлигарско село.

Во „Етнографија на вилаетите Адријанопол, Монастир и Салоника“ се вели дека во 1873 г. *Долап-чифлик* (Dolap-tchiflik) било село во Серската каза со 6 домаќинства сочинети од 26 Македонци.

По податоци на егзархискиот секретар Димитар Мишев („La Macédoine et sa Population Chrétienne“) во 1905 г. во Долап-чифлик (Dolap-chiflik) живееле 120 Грци. Ова е погрешен податок.

### Во Грција
За време на Првата балканска војна селото е окупирано од бугарска војска, а по Втората балканска војна во 1913 г. е припоено кон Грција согласно Букурешкиот договор. Селото се растурило во воените немири, така што во на пописот од 1913 г. се води како напуштено. Растурениот чифлик бил откупен од неколку сточарски семејства Власи-Каракачани. Затоа, во 1927 г. селото по нив е преименувано во Саракацанекко, во превод *каракачанско*.

Во 1928 г. селото е попишано со 59 жители, меѓу кои биле и 5 нови дојденци. Во следниот период населението на Долап значително пораснало. Меѓутоа, во 1970-тите подоцна почнало на големо да се иселува во градовите, иако продолжило да ги обработува своите имоти во Долап.

## Население

## Личности
* Петар Илиев (1889 – ?) — борец во МОО, I чета на VII Кумановска дружина

## Наводи

Категорија:Долна Џумаја
Фирд

[мини|Современо пресоздавање на англосаксонски воин од [7 век|VII век]]
**Фирд** (староанглиски: *fyrd*) — национална милиција во Англосаксонска Британија, која била војска свикана од кралот од слободните земјопоседници за заштита на територијата на земјата од надворешна агресија. Овој вид војска постоела во сите англосаксонски кралства во Англија во периодот од VI до XI век, па сѐ до Норманското освојување на Англија (1066). Фирдот бил резервна војска за кралот или месните господари. Кога имало неволја, како викиншки упад, ќе го повикале фирдот за да помогне. Тоа бил начин брзо да се собере борбена сила без да се има постојана војска цело време.

## Историја
Фирдот се појавил за време на владеењето на англосаксонските кралеви, како што бил Алфред Велики, како децентрализирано средство за одбрана од викиншките напади и други закани. Месните господари и земјопоседници имале одговорност да се погрижат нивните заедници да обезбедат војници за фирдот кога ќе бидат повикани од кралот или нивниот господар.

## Наводи

## Надворешни врски

* The Anglo-Saxon Fyrd c.400 - 878A.D.
* The Anglo-Saxon Fyrd c.878 - 1066A.D.

Категорија:Историја на Англија
Категорија:Воена историја
__СОСОДРЖИНА__
__ИНДЕКС__
Категорија:Средновековно војување
Ѓорѓе Петровиќ (фудбалер)

**Ѓорѓе Петровиќ** (српски: *Ђорђе Петровић*; роден на 8 октомври 1999) ― српски фудбалер, голман на Борнмут и на српската репрезентација.

## Клупска кариера

## Репрезентативна кариера
Петровиќ бил повикан во селекцијата на Србија до 21 година во 2020 година,  со настап против Полска.   Своето деби за сениорската репрезентација на Србија го имал на 25 јануари 2021 година во ремито 0 – 0 против Доминиканската Република . 

## Наводи

## Надворешни врски

Категорија:Фудбалери од Премиер Лига
Категорија:Фудбалери на ФК Челзи
Категорија:Фудбалери на АФК Борнмут
Категорија:Живи луѓе
Категорија:Родени во 1999 година
Теја Дора

**Теодора Павловска** (Бор, 1 мај 1992 година), позната како Теја Дора е српска пејачка, композиторка и продуцентка. Таа ја објавила својата прва песна, насловена како *Да на мени је*, во 2018 година, а значителна популарност постигнала со синглот *Џанум* од 2023 година.

Напишала песни и за други пејачи како Николија, Наташа Беквалац, Јована Николиќ, Анастасија и Зои.

## Биографија
Теодора Павловска е родена на 1 мај 1992 година во Бор, СР Југославија. Мајката на Теодора е новинарката Јасна Јојиќ. Заедно со средното образование во Белград, го посетувала и Музичкото училиште „Д-р Воислав Вучковиќ“ на катедрата за пијано. Павловска потоа станала стипендистка на Музичкиот колеџ Беркли во Бостон, каде студирала пеење. На колеџот, таа била во генерација со Чарли Пут. Таа пеела придружни вокали за американски уметници како што се добитниците на Греми наградите Пети Остин, Сида Гарет, Џери Ален и Валери Симпсон.  По дипломирањето живеела некое време во Њујорк, каде што пишувала песни на англиски за една продукциска куќа.

Теодора се проби на музичката сцена во Србија во 2018 година со песната *Нема лимита.* Павловска потоа продолжила да пишува песни за српските уметници, како што се *Доџи мами* (2019) за Наташа Беквалац, *Јасно ми е* за Зои и *Пази се* (2020) за Јована Николиќ. Таа ја започна својата пејачка кариера со синглот *Да на мени је*, кој го објави во јули 2019 година за издавачката куќа Басивити. Во март 2020 година  ја објавила песната *Олује* за телевизиската серија *[[Јужен ветер (ТВ-серија)|Јужен ветер]]*.

Песната Џанум постигнала комерцијален успех со тоа што станала вирална на социјалната мрежа TikTok. На 22 мај песната *Џанум* го зазела четвртото место на глобалната топ листа на највирални песни на Spotify. Во јуни, Теја Дора станала и трет српски артист кој надмина еден милион месечни слушатели на тој стриминг сервис, а уште двајца музичари, Констракта и Лук Блек, го доживеале овој успех. На крајот на април синглот го зазел шестото место на музичката топ листа на *[[Билборд (магазин)|Билборд]]* во Хрватска.

На 21 декември 2023 година објавен е списокот на учесници на Изборот за песна на Евровизија 2024, српското национално финале за Евровизија 2024 година, а меѓу учесниците се најде и Теја Дора со песната *Рамонда*. Песната била објавена на 25 јануари 2024 година, заедно со сите други песни од натпреварот. На 29 февруари таа стигнала до финалето на натпреварот во кое ги освоила гласовите на стручното жири и публиката. Во финалето таа победила со 12 поени од жирито и 10 поени од публика и ќе ја претставува Србија на Евровизија 2024 година во Малме.

## Дискографија

; Синглови

* *Да, тоа е на мене* (2019)
* *Бури* (2020)
* *Улици* (2021) со Николија
* *Илегално* (2022)
* *Вози ме* (2022)
* *Џанум* (2023)
* *АТАМАЛА* (2023) со Албина
* *Рамонда* (2024)

### Песни за други уметници

## Наводи

## Надворешни врски

* 
* 
* 

Категорија:Српски пејачи
Категорија:Српски композитори
Категорија:Родени во 1992 година
Категорија:Учесници на Евровизија
Црква Свети Илија, Бобошево

**Црквата Свети Илија** е доцносредновековна бугарска црква во градот Бобошево, област на Ќустендил.

## Локација, историја, архитектонски и уметнички карактеристики
десно|мини|250x250пкс| Црквата Свети Илија во Бобошево.
Црквата била изградена во 1687 година. Се наоѓа во источниот дел на Бобошево, кај месноста *Белата Праст*. Тоа е мала еднокорабна и едноапсидна црква со должина од 7,20 м и ширина од 5,30 м без апсидата. Источната фасада има заоблена ниша, а западната - три ниши. Црквата била изградена од камења со малтер. Зачуван е голем дел од фреските кои порано ја покривале целата внатрешност. Поранешните фрески (на сводот и ѕидовите на горните делови) потекнуваат од 17 век, а подоцнежните од 1898 година според *[[Ктитор|ктиторскиот]]* натпис над нишата на апсидната. Декоративниот систем на фрескоживописот е карактеристичен за еднокорабните средновековни цркви на Балканот. На сводот се насликани Христос и пророците од Старото сведоштво во два фризови, на краците на сводот и на ѕидовите има фрески од евангелијата. Под нив има слој од медалјони со фрески на светци, а до дното се поставени целосни портрети на светци и плинтус кои сега се уништени. Иконостасот датира од 17 век и е речиси целосно сочуван. 

Црквата претставува архитектонски споменик на културата од локално значење (ДВ е.77/1972) и архитектонско-уметнички споменик од национално значење (ДВ е.38/1972).  

Црквата го носи името на Илија (*Свети Илија*).

## Литература

* Кепов, Иван - Миналото и сега на Бобошево. 1935, 288 с. , с.191;
* Василиев, Асен - Проучвания на изобразените дополнителни изведби из някои селища по долината на Струма. - Известија на Института за изобразителни изкуства, VII, 1964 г. , с.155 - 157;
* Марди, В. - Бабикова - Научно мотивирано предлог за обявяване на църквата "Св.Илия" в с. Бобошево, Кустендилско за паметник на културата. Софија, 1969 г. , 20 с. , Архив НИПК;
* Дремсизова-Нелчинова, Цв. и Слокоска, Л. - Археологически паметници од Кюстендилски окръг, Софија, 1978 г. , с.14;
* Флорева, Елена - Църквата „Прок Илия“ во Бобошево, Софија, 1978 г. , изд. „Български художник“, 165 стр. ;
* Ангелов, Светозар - Църквата „Прок Илия“ в гр. Бобошево, Дупнишко. В : Църкви и манастири от Југозападна България преку XV- XVII в. , Софија, ЦСВП "Проф.Иван Дујчев" към СУ"Св.Климент Охридски", 2007 г. , с.41-2;
* Заедно по свештените места на планината Осогово. Пътеводител, Софија, 2008 г. , изд. РИМ - Кустендил, печат. Дийор Принт ООД, с.106;

Податотека:Sv.Iliya.Boboshevo.2.JPG
Податотека:Sv.Iliya.Boboshevo.3.JPG
Податотека:Sv.Iliya.Boboshevo.4.JPG
Податотека:Sv.Iliya.Boboshevo.5.JPG


## Надворешни врски

* Паметници на културата во Община Бобошево
* Църквата „Свети Илија“ - фотоалбум № 1
* Църквата „Свети Илија“ - фотоалбум № 2
Категорија:Цркви во Бугарија по град
Категорија:Цркви во Бугарија