open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Сутлијач

**Сутлијач** или **сутлијаш** (турски: *sütlaç*) е вид сладок десерт што се добива со варењето на ориз во млеко.

Сутлијач се приготвува со варењето на ориз во млеко со додатоци: шеќер, дарчин, ванилин екстракт или шеќер а може да биде украсен со рендано чоколадо или овошје. Се служи топол или ладен во порции (чинии).

Оваа посластица е редовно јадење на македонската, српската, бугарската и турската кујна од каде и потекнува овој десерт.

## Галерија

Податотека:Sütlaç.JPG|Сутлијаш, пудинг од ориз, е традиционална посластица во Турција
File:Македонски сутлијаш.jpg|Македонски сутлијаш
File:Десерт - сутлијаш.jpg|Сутлијаш
File:Sutlijas.jpg|Сутлијаш
File:Македонски сутлијаш.jpg|Сутлијаш


## Поврзано
* Лапа
* Баклава
* Шербет
* Боза
* Кадаиф
* Тулумба

## Наводи

Категорија:Јадења од ориз
Категорија:Македонска кујна
Категорија:Балканска кујна
Категорија:Турска кујна
Категорија:Турцизми
Список на земји по стапка на самоубиства

мини|десно|300п|Карта на светот со стапки на самоубиства по 100.000 жители
Ова е **список на стапки на самоубиства по земја** според податоци од Светската здравствена организација каде местото на една земја го определува вкупната стапка на смртни случаи официјално заведени како самоубиства. Стапките по пол се определени со делење на бројот на самоубиства од тој пол со вкупниот број на жители од истиот пол (на пр. вкупниот број на машки самоубиства се поделени со вкупниот број на машко население). Вкупната стапка на самоубиства се заснова на вкупниот број на самоубиства поделен со вкупниот број на населението, наместо на пронајден просек од машката и женската стапка, бидејќи соодносот помеѓу бројот самоубиства кај мажите и жените во многу земји не е 1:1.

## Список

## Наводи

## Поврзано
* Самоубиство

Самоубиство
Самоубиство
Алексиј Слав

[десно|мини|300px|Тврдината на деспот Алексиј Слав кај [Мелник]]

**Алексиј Слав** () — бугарски деспот, прв братучед на цар Борил. Управувал во перидот од 1207 до 1230.

Благородникот Алексиј Слав се осамостоил во еден дел од источна Македонија со центар Мелник во почетокот на XIII век. Тој, како и Стрез, бил роднина на бугарска владетелска фамилија и учествувал во борбата за бугарскиот престол, речиси во исто време кога Стрез се осамотил во Просек.

## Извори


Категорија:Бугарско благородништво
Категорија:Луѓе од Мелник
Целен јазик

**Целен јазик** е јазик кој претставува фокус или краен резултат на извесен процес.

* Во применетата лингвистика и второјазичната педагогија, поимот „целен јазик“ означува јазик кој учениците сакаат да го научат покрај нивниот мајчин јазик. Истиот концепт честопати се нарекува „втор јазик“.  
* Кај преведувањето, „целен јазик“ е јазикот на кој се преведува извесен изворен текст.  
* Во информатиката, „целен јазик“ е компјутерскиот јазик на кој компајлерот го преведува изворниот код.

Категорија:Јазично образование
Категорија:Превод
Категорија:Компајлери
Список на светски туристички одредишта

## Најпосетени туристички одредишта (2007)
Список на 50 најпосетувани земји во светот од страна на туристи (2007).

## Надворешни врски

* Светски туристички барометар 

Категорија:Туризам
Степен на вистинитост

Во стандардната математика, исказот „*нула му припаѓа на множеството { 0 }*“ се смета за просто вистинит, додека исказот „*еден му припаѓа на множеството { 0 }*“ се смета за просто невистинит. Некои математичари, информатичари и филозофи велат дека еден исказ може да биде *помалку или повеќе* вистинит, наместо едноставно вистинит или невистинит.

Во математиката, оваа идеја може да се разработи во рамките на неопределената логика. Во информатиката ова наоѓа примена кај вештачката интелигенција. Во филозофијата пак, оваа идеја предизвикува интерес во случаи на неодреденост.

## Поврзано
* Вештачка интелигенција
* Бивалентност
* Неопределена логика
* Неопределено множество
* Полувистина
* Повеќевредносна логика
* Вистинитосна вредност
* Парадокс на купот
* Неодреденост

## Библиографија
* 

Категорија:Неопределена логика
Категорија:Логика
Ристиќева палата

мини|десно|250п|Ристиќевата палата
мини|Поплава од 1962 во Скопје, место: хотел „Македонија“ и Ристиќева палата

**Ристиќевата палата** е изградена во 1926 г. по проект на архитектот Драгутин Маслаќ. Таа се наоѓа на Плоштадот Македонија, во Скопје, Македонија. Една е од ретките згради што во земјотресот во 1963 година не била оштетена.

## Историја
Изградена е во 1926 година од страна на фармацевтот Владислав Ристиќ, неговото семејство било по потекло од Тетово. Во приземјето биле сместени деловните простории, а семејството Ристиќ живееле на погорните спратови.

Архитектонскиот дизајн на зградата е на Драгутин Маслаќ, а Драгутин Станковиќ го изработил вајарскиот аспект на зградата.

Оваа палата е една од ретките повисоки згради кои го преживеале земјотресот во Скопје од 26 јули 1963, кога речиси 70% од зградите во градот се уништени. Кога е градена оваа зграда, дизајнерите и архитектот биле свесни за сеизмичките услови, така што презеле соодветни мерки при градењето.

## Галерија

Risticpalace-night.JPG|Ристиќева палата осветлена ноќе
Risticpalace-sculpturedetails.JPG|Детали од скулптурите


## Наводи

Категорија:Згради и градби во Скопје
Категорија:Палати во Република Македонија
Категорија:Плоштад Македонија
Дејвид Јејтс

**Дејвид Јејтс** () (роден 1963) — англиски филмски и телевизиски режисер, добитник на БАФТА и Еми награди. Тој е најдобро познат по неговата недамнешна работа на *[[Хари Потер]]* филмовите.

Категорија:Родени во 1963 година
Категорија:Живи луѓе
Independent Group

мини|Уметничка галерија Вајтчепел
**Independent Group** (IG) (мак. транскрипција: ***Индипендент Груп***, превод: *Независна група*) била британска уметничка група која се состанувала на Институтот за современа уметност (*Institute of Contemporary Arts - ICA*) во Лондон, од 1952 до 1955. Се состоела од сликари, вајари, архитекти, писатели и критичари кои сакале да ги предизвикаат доминантните модернистички пристапи кон културата. Во дебатите за високата култура вовеле феномени на масовната култура, го превреднувале модернизмот и ја промовирале ready-made естетиката.

## Историја
Групата започнала со работа во текот на 1952, со Рајнер Банхам како нејзин водач. Тој во јули 1953, во рамките на Институтот за современа уметност е именуван за претставник на Independent Group.

Меѓутоа, бидејќи Банхам бил преокупиран со неговата друга работа (писател и критичар), на почетокот на 1955 година тој им го отстапил местото на Лоренс Аловеј и Џон МекХејл. Во ова време, групата меѓу своите редови ги имала: литературниот критичар Лоренс Аловеј, архитектите Алисон и Питер Смитсон, Ричард Хамилтон, Вилијам Турнбул, Џон МекХејл, Едуардо Паолоци, Рајнер Банхам, Тони дел Ренцио и други уметници.

Во рамките на лондонскиот ICA се одржале голем број средби и дискусии. Овие дискусии се однесувале на популарната култура, како што се Вестерн филмовите, научната фантастика, рекламните постери, индустријата и нејзините машини... Тие биле чувари на длабоките вредности на американската и британската култура. Исто така, биле разгледувани и различните уметнички концепти, како футуризмот, надреализмот, дадаизмот, колективот Баухаус, итн.

Поп артот (популарна уметност), еден од најзначајните уметнички движења на XX век, всушност е произлезен од круговите на Independent Group. Лоренс Аловеј е првиот што го употребил терминот "масовна популарна култура" (*mass popular art*) во средината на 50-тите, и го користел терминот "поп арт" (*pop art*) во 60-тите, за да означи дека оваа уметност има основа во тогашната популарна култура и во вербата во моќта на сликите.

Групата се состанувала сè до 1962, кога Џон МекХејл, еден од основачите, заминал за САД.
 
## Значење
Поп арт движењето се наметнало и станало култна уметност за колекционерите, јавноста и галериите. Поп артот едновремено и ја слави и ја исмева популарната култура - оваа двозначност е веројатно и неговиот најзначаен придонес во наметнувањето на различен културен светоглед во 20 век. На Independent Group може да ѝ се припише заслугата за создавањето на една алтернативна верзија на модернизмот - она што денес уметничката критика, но и пошироката јавност го нарекува постмодернизам.

Значењето на Independent Group било тема на дводневна меѓународна конференција во галеријата Тејт во март 2007. Групата се смета за претходник на поп арт движењето во Британија и САД.

## Наводи

Категорија:Поп арт
Тулон

**Тулон** () — град во јужна Франција и големо пристаниште на Средоземјето. Припаѓа на департманот Вар во регионот Прованса-Алпи-Азурен Брег.
 
Со популација над 170.000 жители (2005) Тулон е петнаесетти град во Франција. Во пошироката градска околина живеат над 570 илјади жители, што го прави Тулон десетта урбана зона по број на жители во Франција.

## Литература
*Le Chevallier à découvert*, Jean-Pierre Thiollet, Laurens Ed., 1998.ISBN 2 911838 51 3.

[thumb|300px|left| (Place de la liberté) Плоштадот на слободата во Тулон [Франција]].

Категорија:Градови во Франција
Категорија:Општини во Вар
Шпедитер

***Шпедитерот*** е субјектот кој го организира транспортирањето на стоките, тој самиот не ги вози. Негова основна функција е благовремено и без штети да ги изврши сите работи(осигурување, царина, складирање) да ги транспортира стоките и за таа цел ангажира возач(превоз) и да се грижи за стоката за време на превозот до крајното место на истовар. 
Шпедитерот може да го изврши превозот и со сопствени возила, но најчесто тоа го прави со шпедитерски комитенти, кои најчесто се индустриски и трговски претпријатија (друштва), кои помагаат за да може стручно да се користат транспортните услуги.

Категорија:Шпедиција
Просторна функција

***Просторната функција*** се состои во совладување на географската оддалеченост меѓу местото на производството и потрошувачката. Совладувањето на оддалеченоста се остварува во прв ред физички, а во втор ред комерцијално.

Категорија:Шпедиција
Временска функција

***Временската функција*** се состои во совладување на временските разлики меѓу производителите и потрошувачите на добра. Ова совладување се остварува само физички. Се состои во ангажирање на шпедитерот во врска со складирањето на стоката, складишните трошоци и трошоците на осигурување со цел да се изнајде временски најдобар пазар.

Категорија:Шпедиција
Квантитативна функција

***Квантитативната функција*** се состои во смалувањето на превознината, а со организирање на збирен превоз. Кај збирната шпедиција, шпедитерот ги собира денковите пратки на комитентите и ги претвора во вагонски пратки за кои е предвидена пониска возарина.

Категорија:Шпедиција
Квалитативна функција

***Квалитативната функција*** се состои во овозможување да се пронајде најдобар превозник на стоката. Овде не се работи само за најевтин туку и за најквалитетен и најсигурен превозник на стоката.

Категорија:Шпедиција
Кредитна функција

***Кредитната функција***  иако е од секундарен карактер – во современите услови на работење доби голема важност. Шпедитерите на своите комитенти најчесто им даваат превозни складишни царински кредити.

Категорија:Шпедиција
Диспозиција (налог)

Договорот за шпедиција се склучува со ***диспозиција (налог)*** на комитентот или на шпедитерот. Зборот диспозиција на комитентот не означува само понуда, туку и секој акт со кој комитентот му издава упатства на шпедитерот, дури и по склучувањето на договорот. Покрај тоа и при склучувањето на договорот, таа не мора да ја означува неговата понуда туку негово прифаќање на понудата од шпедитерот.

Категорија:Шпедиција
Внатрешна шпедиција

***Внатрешна шпедиција*** се врши во границите на една држава и се служи исклучиво со домашни превозни средства.

Категорија:Шпедиција
Пристанишна шпедиција

***Пристанишна*** – поморска шпедиција е онаа која исклучиво или претежно се занимава со организирање на превоз на стока со поморски превозни средства.

Категорија:Шпедиција
Континентална шпедиција

***Континентална*** шпедиција е онаа која исклучиво или претежно се занимава со организирање на отпремување на стока со копнени превозни средства. Континенталните шпедитери го организираат превозот на стока по железница, по пат, со авиони и по речен и каналски пат.

Категорија:Шпедиција
Свински грип

мини|Вирус на грип-А зголемен на микроскоп.

**Свинскиот гриш** се однесува на грип предизвикан од страна на вирусите од фамилијата Orthomyxoviridae, кој е распространет во популациите од свињи. Свинскиот грип припаѓа на родот на микровируси, најчесто од серотипот А, поттип H1N1. Кај свињите се среќаваат и поттиповите H1N2, H3N1, H3N2.

## Симптоми
thumb|250px|Главните симптоми на свински грип кај луѓето.
Основните симптоми се совпаѓаат со типичните симптоми за еден грип, како:
* Главоболка
* Болка во мускулите
* Зголемена температура
* Кашлица
* Повраќање
* Дијареа

## Распространување

Вирусот се пренесува со непосреден контакт со заразени организми, а и по воздушен пат. При подолга топлинска обработка вирусот изумира.
десно|мини|300п|Каде е вирусот распространет ''-{H1N1}-'' во 2009. година:

## Лекување
мини|лево|300п|Симптоми на свинскиот грип кај свињата
Лекувањето на повеќето поттипови на свински грип се изведува со помош на лековите амантадин, занамивир, оселтамивир и римантадин.

Мутираниот "мексикански" поттип H1N1 е отпорен на повеќето од горните противвирусни средства. До овој момент не постојат лекарства против овој поттип.

## Наводи

Категорија:Вирусни болести
Категорија:Пандемии
Категорија:Грип
Категорија:Болести кај животните
Непотполна шпедиција

***Нецелосна*** (делумна, чиста) шпедиција  е таква шпедиција кога шпедитерот, врз основа на договор за шпедиција презема врз себе обврска да му ја испорача или да му ја достави стоката на својот комитент, како и да изврши други правни или технички дејства. Шпедитерот не се обврзува да изврши превоз на стоката, туку само се обврзува, со превозникот да склучи договор за превоз. Затоа се нарекува „чист договор за шпедиција“.

Категорија:Шпедиција
Збирна шпедиција

***Збирна*** – групна шпедиција постои кога шпедитерот истовремено (во исто превозно средство, со иста превозна исправа) испраќа и доставува стока што им припаѓа на разни негови комитенти. Во овој случај шпедитерот со транспортното претпријатие склучува еден единствен договор за превоз и тоа, по правило, во сопствено име и за сопствена сметка, а потоа му дава на превозникот посебни налози за предавање на стоката на определени примачи.

Категорија:Шпедиција
Гранична шпедиција

***Гранична*** шпедиција е шпедиција која претежно се занимава со гранично царинење на извозна, увозна стока и со други работи кои се во врска со преминувањето ан царинските линии (државни граници). Работите на граничната шпедиција ги вршат гранични шпедитери како посебен вид стручњаци во меѓудржавната шпедиција.

Категорија:Шпедиција
Меѓународна шпедиција

***Меѓународната шпедиција*** често се нарекува и *национална [[шпедиција]]*. Истата постои кога испораката или доставувањето на стоката се врши меѓу разни земји во надворешно-трговскиот промет, така што шпедитерските работи се поврзани со меѓународниот превоз на стока и на други пратки:
* од своја и странска земја („извозна шпедиција“);
* од странска и своја земја („увозна шпедиција“); и
* меѓу странски земји преку својата земја („транзитна шпедиција“).

Категорија:Шпедиција
Á

**Á, á** или А со надреден знак е буква во чешката, фарската, унгарската, исландската и словачката азбука. Буквата исто така може да се сретне и во ирската, окситанската, португалската, шпанската и виетнамската азбука како варијанта на буквата а.

## Наводи

Категорија:Латинични букви
Јазовец

**Јазовец** (***Melinae***) е заедничко име за три рода кои припаѓаат на семејството *[[Mustelidae]]*: истото семејство на цицачи на којa припаѓаат творовите, ласиците, видрите и некои други останати ѕверови. Постојат осум видови на јазовци, сместени во три потсемејства: *Melinae* (јазовци во Европа и Азија), *[[Mellivorinae]]* (медојадни јазовци) и *[[Taxideinae]]* (американски јазовец).

## Исхрана
Јазовецот се храни претежно со мали цицачи кои живеат на земја, па мошне чест плен му се прериските пци, кои ги ископува од подземните брлози. Тие се активни ноќе, а пленот го наоѓаат благодарејќи на добро развиеното сетило за мирис, вид и слух. Благодарејќи на силните предни нозе и канџи, јазовците се добри копачи, а тунелите кои ќе ги ископаат во потрага по плен ги користат и за спиење.

## Размножување

Живеат самостојно, а во текот на сезоната на парење мажјаците и женките ги зголемуваат своите територии во потрага по партнер. Јазовците се парат во доцно лето или рана есен. Во рана пролет женките ги котат младите, најчесто од 1 до 5, во подземното дувло обложено со трева. Младите се раѓаат слепи и беспомошни, па женките ги хранат, негуваат и штитат уште 5 до 6 недели. Поголемиот дел од зимата го поминуваат мирувајќи, иако кај нив нема вистински зимски сон.

## Распространетост
Јазовецот живее во САД, Северно Мексико и во Европа.

## Јазовецот како мотив во уметноста
* „Јазо и светулките“ — расказ за деца на македонскиот писател Киро Донев од 2013 година.
* „Крадачи“ — песна на македонскиот писател Видое Подгорец.

## Наводи

Категорија:Куни
Видра

**Видра** — месојаден цицач од семејството на куните. Таа е добро прилагодена за живот во слатки води. Познати се како екстремно вешти пливачи.

## Потекло на поимот

Зборот видра (на англиски: *otter*) произлегува од староанглискиот збор отор или утер (*otor* или *oter*). Овие и сродни зборови на други индоевропски јазици, во крајна линија, имаат праиндоевропските корени од  * *wódr̥*, кој исто така го подигнал англискиот збор за вода (*water*)..

## Изглед

Видрите имаат цврсто и многу подвижно тело. Градбата на телото им е добро приспособена за нуркање. Во вода можат да издржат многу долго време, а за ловење на пленот се служат со нивните остри и силни заби.

Младите научуваат да пливаат на возраст од околу 80 дена, кога крзното ќе им порасне доволно и ќе стане водоотпорно. Пред тоа тие се невешти во водата поради мекото крзно и практично се плашат од вода, така што во периодот кога треба да започнат да пливаат, мајката најчесто насила ги турка во водата додека не се научат.

## Исхрана

Видрите пред сè се хранат со риба. Претежно се активни ноќе, иако понекогаш ловат и во текот на денот. Во ловот не се пребирливи и по правило го ловат пленот што најлесно може да се фати во моментот. Сепак, омилена храна им се јагулите. Често го тераат пленот во теснец обраснат со трева и го напаѓаат одозгора со своите силни и остри заби. Покрај риба, се хранат и со ракови, водени инсекти, жаби, птици, а понекогаш и со млади зајаци. Видрите се прилично плашливи, воздржливи животни кои живеат осаменички живот. Ловат и се хранат во бистри и плитки потоци, а пожелно е тие потоци да се обраснати со зеленило и да се во близина на поплавни подрачја. За видрите сепак најважно е водата да е бистра и бреговите да нудат можност за криење. Во потрага за храна видрите често знаат да се селат од едно во друго речно подрачје, при тоа често преминувајќи големи растојанија.

## Размножување

Најчесто се парат во раната пролет, и женките котат до 3 млади. Видрата е загрозена поради загадување на водите и загубата на живеалиштата, но и затоа што се лови поради нејзиното крзно.

## Распространетост

Видрите се распространети во Европа, Азија и Африка.

## Видови

Род *[[Lutra]]*

* Европска видра (*Lutra lutra*)
* Длакава видра (*Lutra sumatrana*)

Род *[[Lutrogale]]*

* Мазна индиска видра (*Lutrogale perspicillata*)

Род *[[Lontra]]*

* Северна речна видра (*Lontra canadensis*)
* Јужна речна видра (*Lontra provocax*)
* Неотропска видра (*Lontra longicaudis*)
* Крајбрежна видра (*Lontra felina*)

Род *[[Pteronura]]*

* Голема видра (*Pteronura brasiliensis*)

Род *[[Aonyx]]*

* Јужноафриканска безнокта видра (*Aonyx capensis*)
* Ориентална кратконоткта видра (*Aonyx cinerea*)

Род *[[Enhydra]]*

* *[[Морска видра]]* (*Enhydra lutris*)


Категорија:Цицачи на Северна Америка
Категорија:Цицачи на Јужна Америка
Категорија:Цицачи на Африка
Категорија:Цицачи на Азија
Категорија:Животински таксони опишани од Карл Линеј
Список на државни водачи во 1908 година

Долу се наведени сите водачи во државите во светот, распоредени по држави во 1908.

## Европа
[десно|100п|thumb|[Вилхелм II, германски кајзер]]
* Русија — цар Николај II
* Германија — кајзер Вилхелм II
* Бугарија — кнез/цар Фердинанд I (1887 — 1918)
* Грција — крал Георгиос I

## Азија
## Африка
## Јужна Америка
## Северна Америка
## Австралија со Океанија
Список на државни водачи во 2007 година

Долу се наведени сите водачи во државите во светот, распоредени по држави во 2007.
 
## Европа
* Белорусија - Александар Лукашенко
* Бугарија - Георги Прванов (2002 — сега)
* Македонија- Бранко Црвенковски
* Русија - Владимир Путин

## Азија
* Иран - Махмуд Ахмадинежад
* Либан - Емил Лахуд, после Фуад Сињора
* Сирија - Башар ал Асад

## Африка
* Зимбабве - Роберт Мугабе

## Јужна Америка
* Боливија - Ево Моралес
* Венецуела - Уго Чавес
* Еквадор - Рафаел Кореја

## Северна Америка
* Куба - Фидел Кастро
* Никарагва - Даниел Ортега

## Австралија со Океанија
Список на државни водачи во 2 година

Ова е **список на државни водачи** во 2 година. Во него се наведени водачите на државите во светот, коишто постоеле во соодветната година. Се споменуваат имињата на оние водачи коишто ги заземале највисоките функции или оние со најголема моќ во државата, без оглед на обликот на државното уредување и видот на функцијата којашто ја извршувале. Како дополнителни информации се наведуваат и животниот век на водачот и временскиот период на извршување на соодветната функција.

Списокот е поделен на континентите во светот, коишто се подредени по азбучен редослед, а во делот за секој континент, исто така, по азбучен редослед се подредени државите коишто во годината се наоѓале на тој континент. Во случај да се случиле промени на функциите, наведени се имињата на сите лица коишто ја извршување таа функција подредени по хронолошки редослед во текот на годината.

## Азија

## Африка

## Европа

## Белешки
*  Со закосен текст се запишани податоците за легендарните личности.
Список на државни водачи во 1997 година

## Европа
* Белорусија - Александар Лукашенко
* Бугарија
** Желју Желев (1990 — 1997)
** Петар Стојанов (1997 — 2002)
* Македонија- Киро Глигоров

## Азија
* Иран - Алиакбар Хашеми Рафсанџани
* Сирија - Хафез ал Асад

## Африка
* Зимбабве - Роберт Мугабе

## Јужна Америка

## Северна Америка
* Куба - Фидел Кастро

## Австралија и Океанија
Список на државни водачи во 1989 година

## Европа
* Бугарија
** Тодор Живков (1971 — 1989)
** Петар Младенов (1989— 1990)

## Азија
* Сирија - Хафез ал Асад

## Африка

## Јужна Америка

## Северна Америка

## Австралија и Океанија
Список на државни водачи во 1988 година

## Европа
* Бугарија - Тодор Живков (1971 — 1989)
* Германска Демократска Република - Ерих Хонекер (1971 — 1989)
* Чехословачка - Густав Хусак (1975 — 1989)

## Азија
* Сирија - Хафез ал Асад (1971-2000)

## Африка
* Зимбабве - Роберт Мугабе

## Јужна Америка

## Северна Америка
* Куба - Фидел Кастро

## Австралија и Океанија
Список на државни водачи во 1984 година

## Европа
* Албанија- Енвер Хоџа
* Бугарија - Тодор Живков (1971 — 1989)
* СССР - Јуриј Андропов, после Константин Черненко

## Азија
* Мјанмар - Сан Ју
* Сирија - Хафез ал-Асад

## Африка

## Јужна Америка

## Северна Америка

## Австралија и Океанија
Список на државни водачи во 1971 година

## Европа
* Албанија- Енвер Хоџа
* Бугарија
** Георги Гировски (1964 — 1971)
** Тодор Живков (1971 — 1989)
* СССР - Леонид Брежнев
* СФРЈ- Јосип Броз - Тито

## Азија
* Мјанмар - У Не Вин

## Африка

## Јужна Америка

## Северна Америка

## Австралија и Океанија
Гугутка

thumb|''Streptopelia decaocto''

**Гугутка** () е птица од фамилијата на гулаби (*Columbiformes*). Во многу јазици има народно име „турски гулаб“, бидејќи на почетокот на XX век од Турција почнала да се населува во Европа.

## Изглед
Гугутката е слична на дивата гугутка. Горните пердуви од крилата на гугутките се со светлосива до кафена боја. Долга е од 31 до 33&nbsp;cm, што значи дека е голема колку и градскиот гулаб, но е полесна и изгледа многу понежно. Распонот на крилјата достигнува од 47 до 55&nbsp;cm, а тешка е од 150 до 200 грама. Двата пола изгледаат исто. Црвените очи им имаат мал бел рамка. Впечатлива одлика им е црниот прстен во близина на почетокот на вратот. Се одгласува со трослоговни гугукања, со нагласок на вториот слог, како и голем број други птици од оваа фамилија.

## Исхрана
Гугутките живеат во паркови и дворови, секогаш во близина на човечките населби. Не се многу плашливи. Се хранат со семки, житарки и овошје. Во зима понекогаш се собираат во јата и заедно бараат храна во парковите и селските имоти.

## Размножување
Како и голем дел од голубарките, така и гугутките имаат скромно и слабо изградено гнездо. Во гнездата најчесто има едно до две јајца на кои лежи мајката, а младите излегуваат после 13 или 14 дена. Гугутките лежат повеќепати по ред затоа што имаат големи губитоци на јајцата и младенчињата.

## Распространетост
Гугутката е распространета во Централна и Јужна Европа, а зимува во Северна Африка.

## Гугутката како тема во уметноста и во популарната култура
* „Гугуче гука по двори“ — македонска народна песна.
* „Гугучки“ — песна на македонскиот поет Блаже Конески од 1988 година.
* „Не гука гугутката“ — песна на македонскиот поет Васил Куноски.
* „Гугутката“ — песна на македонскиот поет Ристо Маџунков.
* „Гугутки“ — краток расказ на македонскиот писател Бошко Смаќоски.

## Наводи

Категорија:Гулаби
Категорија:Птици
Категорија:Незагрозени видови според МСЗП
Список на државни водачи во 1952 година

## Европа
* Албанија- Енвер Хоџа
* Бугарија - Георги Дамјанов (1950 — 1958)
* СФРЈ- Јосип Броз - Тито
* СССР- Сталин

## Азија

## Африка

## Јужна Америка

## Северна Америка

## Австралија и Океанија
Список на државни водачи во 1943 година

## Европа
* Бугарија:
*: Борис III (1918 - 28 август 1943)
*: Симеон II (28 август 1943 - 1946)
* Кралство Италија (до 1943) - Виктор Емануел III
* Италијанска Социјална  Република (од 23 септември  1943) - Бенито Мусолини
* Нацистичка Германија - Адолф Хитлер
* Норвешка - Видкун Квислинг (1941-45)
* Португалија - Антониу ди Салазар (1932-68)
* Холандија - Антон Мусерт (1942-45)
* Србија - Милан Недиќ (1941-44)
* Словачка - Јозеф Тисо (1939-45)
* СССР - Јосиф Сталин
* Франција - Филип Петен (1940-44)
* Шпанија - Франсиско Франко (1936-75)

## Азија
* Држава Бирма - Ба Мо (1 август 1943-1945)
* Јапонија - цар Хирохито
* Кина - Ванг Џингвеи (1940-44)
* Манџурија - Пу Ји (1934-45)
* Филипини:
*: Хорхе Варгас (23 јануари 1943 - 14 октомври 1945)
*: Хосе Лаурел (14 октомври 1943 - 17 август 1945)

## Африка

## Јужна Америка
* Бразил - Жетулио Варгас

## Северна Америка
* САД - Франклин Рузвелт

## Австралија и Океанија
Список на државни водачи во 57 година

Ова е **список на државни водачи** во  година. Во него се наведени водачите на државите во светот, коишто постоеле во соодветната година. Се споменуваат имињата на оние водачи коишто ги заземале највисоките функции или оние со најголема моќ во државата, без оглед на обликот на државното уредување и видот на функцијата којашто ја извршувале. Како дополнителни информации се наведуваат и животниот век на водачот и временскиот период на извршување на соодветната функција.

Списокот е поделен на континентите во светот, коишто се подредени по азбучен редослед, а во делот за секој континент, исто така, по азбучен редослед се подредени државите коишто во годината се наоѓале на тој континент. Во случај да се случиле промени на функциите, наведени се имињата на сите лица коишто ја извршување таа функција подредени по хронолошки редослед во текот на годината.

## Европа

## Азија

## Африка

## Јужна Америка

## Северна Америка

## Австралија и Океанија
Список на државни водачи во 1931 година

## Европа
* Бугарија - цар Борис III (1918 — 1943)

## Азија

## Африка

## Јужна Америка

## Северна Америка

## Австралија со Океанија
Список на државни водачи во 111 година

Долу се наведени сите водачи во државите во светот, распоредени по држави во 111 година.

## Европа

## Азија

## Африка

## Јужна Америка

## Северна Америка

## Австралија со Океанија
Список на државни водачи во 400 година

Ова е **список на државни водачи** во 400 година. Во него се наведени сите водачи на држави, подредени по држави, кои пак се подредени по азбучен ред и поделени во зависност од континентот на кој се наоѓаат. Континентите, исто така се подредени по азбучен ред.

## Азија

## Африка

## Европа

## Белешки
*  Со закосен текст се запишани податоците за легендарните личности.
Список на државни водачи во 968 година

## Африка
***[[Фатмид]]** – Мад ал Муиз ли дин Алах (953–975)

## Америка

## Азија

***[[Византија]]** – Никифор II  963 – 969
***Кина** –
** **[[Северна Соншка Династија]]** – Таизу (960–976)
** **[[Дингнан Џиедуши]]** – Ли Керуи (967–978)
** **[[Северен Хан]]** – Лиу Ченгџун (954–970)
** **[[Пингај Џиедуши]]** – Чен Хонгџин (963–978)
** **[[Јужен Хан]]** – Лиу Чанг (958–971)
** **[[Јужен Танг]]** – Ли Хуџу (961–975)
** **[[Вујуе]]** – Кјан Чу (947–978)
***Јапонија** – Император Рејзеј (967–969)
***[[Кореја]]** (Династија Горјо) – Гвангџонг Горјо (949–975)
***[[Хитанска Империја]]** – Музонг Лијаошки (951–969)

## Европа

## Океанија
Умерена инфлација

**Умерена инфлација** е онаа состојба во која има благ пораст на цените на стоките и услугите во економијата. Во оваа инфлација има едноцифрен број во порастот на нивото на цените, односно  постои висока ценовна стабилност, а луѓето имаат доверба во својата парична единица која нема големи флуктуации и не се заинтересирани да ја менуваат со други парични единици.

Категорија:Инфлација
Галопирачка инфлација

**Галопирачка инфлација** е состојбата во стопанството кога цените брзо растат, а годишната стапка на пораст на цените е двоцифрена, трицифрена и повеќецифрена. Овој вид инфлација предизвикува сериозни проблеми во стопанството. Луѓето не се сигурни во вредноста на својата парична единица и ја менуваат за реални материјални добра (за стоки или за други странски валути).

Категорија:Инфлација
IP-насочување

IP пакетите од даден извор (домаќин, насочувач) треба да пристигнат до дадено одредиште (домаќин, насочувач). Адресите на изворот и одредиштето се поставени во заглавието на секој IP пакет т.е. датаграм. Поставувањето и анализата на IP-адресите го врши Интернет протоколот. Датаграмот на својот пат од изворот до одредиштето може да помине повеќе мрежни јазли т.н насочувачи кои имаат во себе имплементирано IP протокол доколку изворниот и дестинациониот јазел се наоѓаат во различни IP мрежи, што по досега кажаното за IP-адресирањето, значи дека двата домаќина имаат различни мрежни делови на IP-адресите. Доколку мрежниот дел на IP-адресата придружена на посредникот преку кој се испраќа пакетот (т.е. на изворната IP-адреса) и мрежниот дел на IP-адресата придружена на посредникот кон кој се испраќа пакетот (т.е. на дестинационата IP-адреса) се исти, во тој случај IP пакетот (датаграмот) директно се упатува кон одредиштето без притоа да помине ниту еден насочувач (бидејќи двата домаќина се во иста мрежа).

Генерално, насочувањето може да се подели во две форми (т.е. на две нивоа):
* На податочно ниво (ниво 2 — layer 2): насочување на датаграми меѓу две машини во една мрежа (форма direct delivery)
Во овој случај не се користи насочувач, туку IP пакетот (датаграмот) се сместува т.е. енкапсулира во рамка на физичката мрежа (пример: Етернет рамка), при што се мапира IP-адресата во соодветната физичка адреса на мрежниот хардвер на машината.
Како знае испраќачот каде е дестинационата машина? Сите машини на една физичка мрежа имаат ист мрежен дел во IP-адресите, а различен дел за домаќинот.
* На мрежно ниво (ниво 3 — layer 3): се овозможува насочување меѓу различните пакетски мрежи на принципот баферирај и проследи (store and forward): принцип во Интернет (форма indirect delivery).
Насочувачите во Интернет се меѓусебе поврзани, така што датаграмите патуваат од насочувач до насочувач сè додека не стигнат до одредиштето (или додека TTL > 0).

Категорија:Семрежје
Цетиње

**Цетиње** — град и историската престолнина на Црна Гора. Според пописот во 2003 во Цетиње живеат 15.137 жители.

## Историја
мини|лево|Цетињски манастир Рождество на Пресвета Богородица
Настанокот на денешно Цетиње е поврзано со владетелот на Зета, Иван Црноевиќ во 15 век. Имено, откако ја изгубил од Турците дотогашната престолнина Жабљак, Иван Црноевиќ се одлучил да го премести своето седиште во понепристапните краеви, во поле во подножјето на планината Ловќен. Тука, тој изградил дворец, а потоа и манастирот Света Богородица, во кој подоцна го преместил седиштето на Зетската митрополија.

## Личности
**Личности родени во Цетиње:**

* Љубица Баровиќ - Манојловиќ ( 1921-) — учесник во НОВ на Македонија, носител на Партизанска споменица од 1941
* Босилка Ѓурашковиќ (1921-) — учесник во НОВ на Македонија

Категорија:Градови во Црна Гора

Категорија:Поранешни престолнини
Категорија:Градови-херои на СФРЈ
Адресни класи

5 класи на IP-адреси (classful IP addresses):

***Класа А:*** 7-бити мрежа/24 бити хост - 0xx 0-126
***Loopback *** локална IP-адреса на машината) - 127
***Класа B:*** 14-бити мрежа/16-бити хост - 10x 128-191
***Класа C:*** 21-бити мрежа/8-бити хост - 110x 192-223
***Класа D:*** мултикаст - 1110x 224-239
***Класа E:*** експериментална - 1111x 240-254
***Broadcast (дифузна)***  - 255.255.255.255

Постојат повеќе дефинирани формати на IP-адреси. IP-адресата од класа А дозволува постоење на 126 различни мрежи со 16 милиони домаќини; класата B опфаќа 16382 мрежи со 65534 домаќини; класата C опфаќа 2 милиони мрежи со по 254 домаќини.

Класата А има голем капацитет за адресирање на корисници во рамки на една подмрежа и како таква е правилен избор за адресирање на мрежи со многу голем број на корисници, односно на големи мрежи. За разлика од оваа класа, класата C има многу помал капацитет за адресирање на мрежни елементи и како таква е погодна за адресирање на мрежи не поголеми од 255 мрежни елементи (корисници). Спротивно на овие констатации е фактот што за адресирање на можните мрежи, односно за дефинирање на мрежниот број кај класа А се одвоени само 7 бита, а за класа C дури 21 бит, што директно влијае на можниот број на подмрежи дефинирани во Интернет адресниот простор.

Класата D е наменета за мултикаст адреси. Покрај единствената IP-адреса, некој хост може да располага и со една или повеќе мултикаст адреси од класата D. Притоа една мултикаст адреса се доделува на различни домаќини. Секој датаграм што содржи некоја мултикаст дестинациона адреса, истовремено се испорачува до сите домаќини на кои им е доделена таа мултикаст адреса.

Адресите од класа Е се резервирани за идна употреба. 

Категорија:Семрежје
Трет вселенски собор

**Третиот вселенски собор** (грчки: *Η Γ΄ Οικουμενική Σύνοδος; Σύνοδος της Εφέσου* — *Собор во Ефес*) бил одржан во Ефес, Мала Азија, од 22 јуни до 30 јули 431 година, во црквата посветена на Пресвета Богородица. Во истата црква подоцна се одржал и уште еден собор (449 година) кој го добива називот Расколнички собор, соодветно на неговиот карактер.

Третиот вселенски собор бил свикан од царот Теодосиј II (408 — 450) со цел да се даде одговор на несторијанската ерес, која неколку години предизвикувала немири во црквата, бидејќи Несториј Цариградски сметал дека и божествената и човечката природа на Христос треба да имаат по една личност. Отците на Третиот Собор го отфрлиле неговото учење со кое би се внесувала поделба во едната Личност на Господ Христос. На овој собор било потврдено дека Исус Христос е една Личност со две природи: со божествена природа — од вечноста, од Отецот, и со човечка природа — која ја примил во времето, од Пресвета Богородица. Несториј уште говорел дека Дева Марија не го родила Исус, туку го родила човекот Исус и затоа не го прифаќал името Богородица, а ја нарекувал човекородица или Христородица.

Во работата на Соборот присуствувале 153 епископи.

## Наводи

Категорија:431
Категорија:Црковни собори прифатени од Асирската источна црква
Категорија:Христологија
Категорија:Црковни собори прифатени од Англиканската црква
Категорија:Црковни собори прифатени од Протестантската црква
Категорија:Црковни собори прифатени од Православната црква
Категорија:Црковни собори прифатени од Древноисточните цркви
Категорија:Црковни собори прифатени од Римокатоличката црква
Категорија:Теодосиева династија
Категорија:Христијанството во 5 век
Категорија:Расколи во христијанството
Категорија:Седум вселенски собори
Категорија:Црковни собори прифатени од Калвинистичката црква
Категорија:Христијанска есхатологија
Четврти вселенски собор

**Четврти вселенски собор** или **Халкидонски собор** (грчки: *Η Δ΄ Οικουμενική Σύνοδος; Σύνοδος της Χαλκηδόνας*) бил одржан во Халкидон (денешен Кадиќој во Истанбул, Турција), од 8 октомври до 1 ноември 451 година од страна на римскиот цар Маркијан. Царот Маркијан вселенскиот собор најпрвин го свикал во Никеја, но подоцна, за да има поголема контрола врз т.н. кривоверци, го преселил блиску до своето седиште Цариград - во градот Халкидон. Во тоа време, на црковниот престол се наоѓале Анатолиј, Јувенал Ерусалимски и Максим Антиохиски.

На овој собор присуствувале околу 630 отци. Соборот бил против патријархот Диоскор Александриски и архимандритот Евтихиј, кои проповеделе дека Исус Христос бил единосуштен на Отецот, но во сфаќањето на неговата човечка природа ги проповедале двете природи - божествената и човечката и признавале дека по нивното соединување станала една природа, така што и на Божеството му ги припишувале и страданијата, маките и тагите, односно монофизитската ерес која го загрозила светото предание во црквата.

Освен ова, било дискутирано и за тврдењето на Диоскор дека Исус Христос не бил со еднаква природа како луѓето и дека не примил плот од девствената крв, туку бил вооплотен на божествен и неискажан начин. И овие тврдења биле отфрлени од страна на соборот. На овој став до денес сѐ уште го одржуваат Монофизитите (Ерменците) во монофизитско (ерменско) толкување се состои во расколничкото двопрстие, при што показалецот, стоејќи исправено, го означува Божеството, а свитканиот прст под показалецот - човештвото.

Така, соборот брзо го осудил монофизитството. Догматската дејност ја претставувало изнесувањето на оросот, кој сите учесници биле должни да го потпишат и да ги исповедаат правилните догмите во него. Со тоа соборот ја завршил догматската дејност, и Евтих и
монофизитите биле осудени. Исто така, на него биле донесени и 30 црковни канони, од кои најважен е 28 канон со кој се потврдува одлуката од Вториот вселенски собор, според која Цариградскиот патријарх е рамен по чест на Римскиот патријарх.

## Наводи

Категорија:Вселенски собори
Категорија:Христијанството во 5 век
Категорија:Црковни собори прифатени од Православната црква
Категорија:Црковни собори прифатени од Римокатоличката црква
Категорија:Црковни собори прифатени од Калвинистичката црква
Категорија:Теодосиева династија
Категорија:Древноисточни цркви
Категорија:451
Категорија:Седум вселенски собори
Категорија:Христологија
Категорија:Расколи во христијанството
Петти вселенски собор

**Петти вселенски собор** — духовен собор што се одржал од 5 мај до 4 јуни 553 година во Цариград, во време на императорот Јустинијан I (527-565). На овој собор не се зборувало за некоја нова ерес, туку на нов начин се разгледувани проблемите со монофизитите, несторијанците и оригенистите. Императорот направил обид да ги врати монофизитите во црквата. За таа цел, била одржана средба на православни и монофизитски богослови во 532 година. За монофизитската страна било несфатливо осудувањето на Несториј Цариградски од страна на црквата, а одбегнувањето на предавање на осуда на неговиот учител, Диодор Тарсиски, како Теодор Мопсуетски и Иво Едески, кои јавно го поддржале Несториј. Црквата направила исчекор, и прифатила повторно подетално да расправа за овие три личности од петтиот век, еден век подоцна.

На овој собор присуствувале 160 Отци. Најстарите од нив биле: Евтихиј Цариградски, Аполинариј Александриски, Домн Антиохиски и Дамјан Созополитски. Соборот ги потврдил осудите на несторијанската и монофизитската ерес, донесени на Третиот и Четвртиот вселенски собор.

## Наводи

Категорија:Црковни собори во Цариград
Категорија:553
Категорија:Седум вселенски собори
Категорија:Црковни собори прифатени од Православната црква
Категорија:Црковни собори прифатени од Римокатоличката црква
Седми вселенски собор

**Седмиот вселенски собор** (грчки: *Η Ζ΄ Οικουμενική Σύνοδος; Δεύτερη Σύνοδος της Νίκαιας* - Седми вселенски собор, Втор никејски собор) бил одржан во Никеја, Мала Азија од 24 септември до 23 октомври 787 година. Соборот бил свикан од страна на младиот император Константин VI и неговата мајка, Ирина. Причини за свикување на овој собор било иконоброството, односно одбивањето и уништувањето на иконите од црквата.

## Историски околности
[мини|лево|250п|[Икона на Седмиот вселенски собор (17 век, Новодевички манастир, Москва).]]

Императорот Лав III Исавријанин во 727 година издал едикт со кој го забранил почитувањето на иконите и секое сликовито претставување на божеството. Потоа, поставувил иконоборен патријарх, а од папа Григориј III, кој ги екскомуницирал иконоборците, ја одзел провинцијата Илирик, и ја предал под Цариградска јурисдикција. Неговиот наследник, Константин V Копроним свикал (иконоборен) собор во 754 година во Цариград, кој го осудил а почитувањето на иконите и ги исклучил од црквата оние кои ги почитуваат иконите, вклучително и свети Јован Дамаскин, еден од најголемите бранители на теологијата на иконите.

Царот Лав бил противник на иконите, додека неговата жена, царица Ирина потајно ги почитувала. По неговото упокојување, таа била во можност да го спречи иконоборството кое траело околу педесет години. Тогашниот Патријарх Павле IV Цариградски се повлекол сам, а за нов Патријарх бил избран Тарасиј Цариградски. Царица Ирина, со поддршка на Терасиј и папата Адријан I, го свикал соборот во Никеја.

## Наводи

Категорија:Седум вселенски собори
Категорија:Христијанството во 8 век
Категорија:Црковни собори прифатени од Православната црква
Категорија:Црковни собори прифатени од Римокатоличката црква
Категорија:Црковни собори прифатени од Протестантската црква
Категорија:787
Категорија:Вселенски собори
Пчиња

**Пчиња** — река во Македонија и Србија, лева притока на реката Вардар. Нејзиниот слив зафаќа површина од 3.140 км2 (1.247 км2 во Србија и 1.893 км2 во Македонија). Поголеми притоки и се реките: Бистрица, Петрошница и Крива Река (леви), Кумановска Река (десна). Му припаѓа на егејскиот слив.

## Течение низ Србија
[мини|лево|220п|Пчиња во [Трговиште (Србија)|Трговиште.]]
мини|Пчиња
Реката се образува на западната падина на планината Дукат кај селото Радовница, Трговишко. Оттука тече на запад под името *Трипушница*. Речната долина сочинува мала област со средиште во градот Трговиште, каде од југ се влева Лесничка Река, од каде реката продолжува на запад, веќе под името ***Пчиња***. Ова подрачје е меѓу најсиромашните во Србија, со најголем одлив на население (од 12.556 во 1971 на 6.372 во 2002 г). Пчиња потоа тече на запад, северно од Широка Планина. Кај селото Шаинце ја прима десната притока Коќурица и продолжува на југ по тесна долина меѓу планините Руен и Козјак. Во оваа долина е и познатиот манастир „Св. Прохор Пчински“. Недалеку одовде, по 45&nbsp;км низ Србија, реката ја преминува границата во Македонија.

## Течение низ Македонија
Во преостанатите 83&nbsp;км од течението Пчиња благо свртува на југозапад. Навлегува во Кумановско кај Пелинце, течејќи крај селата Карловце, Драгоманце, Стрновац, Војник, Клечевце, Пчиња, Студена Бара. Отако ќе премине во Скопско (областа Блатија) минува низ Горно Коњари, Долно Коњари, па доаѓа до Катланово, крај кое се наоѓа познатата Катлановска Бања.

Течението низ Македонија се дели на малите области Средорек и Которлак, меѓу кои се протега Бадерската Клисура. Во најдолниото течение, реката минува од западната страна на Градиштанска Планина, па се влева во Вардар во Таорската Клисура, на полпат помеѓу Скопје и Велес.

## Галерија

Податотека:Викиекспедиција Козјачија 008.jpg|Реката над мостот кон селото Кокино
Податотека:Викиекспедиција Козјачија 162.jpg|Реката во близина на селото Пелинце
Податотека:Река Пчиња 1.jpg|Пчиња по Катлановска бања
Податотека:Река Пчиња 2.jpg|Пчиња пред Катланово
Податотека:Викенд населба поред Река Пчиња.jpg|Викенд населба покрај Пчиња
Податотека:Утоката_на_Пчиња_2.jpg|Утоката на Пчиња во Вардар
Податотека:Katlanovo 03.JPG|Левиот брег на Пчиња крај Катланово
Податотека:Katlanovo 14.JPG|Поглед од мостот на Пчиња крај Катланово
Податотека:Katlanovo spa , 8.JPG|Мостот на Пчиња крај Катланово
Податотека:Manastir Sveti Prohor Pčinjski 01.JPG|Пчиња крај манастирот Св. Прохор Пчински
Податотека:Pčinja Gorno Konari.JPG|Пчиња крај селото Горно Коњари
Податотека:Pčinja G. Konjari.JPG|Пчиња крај селото Горно Коњари



## Поврзано
* Долина на Пчиња
* Пчињски округ

## Наводи

## Надворешни врски

* Риболовна основа за „Слив на Пчиња“ за период 2016 - 2022, Институт за сточарство, Скопје
* Пчиња на порталот „Рибар“


Категорија:Реки во Македонија
Категорија:Притоки на Вардар
Френк Опенхајмер

thumb|right|Френк Опенхајмер.
**Френк Фридман Опенхајмер** (Frank Friedman Oppenheimer) (&nbsp; – ) ― физичар од Соединетите Држави, кој работел на познатиот Проект „Менхетен“, жртва на мекартизмот, а подоцна и основач на Музејот „Експлораториум“ во Сан Франциско. Тој бил помлад брат на д-р Роберт Опенхајмер, првиот директор на Националната лабораторија Лос Аламос.

## Наводи


## Надворешни врски
* Интервју  
* [Страница за Френк Опенхајмер на „[Експлораториум]“] 
* Библиографија - Френк Опенхајмер  
* Документи - Френк Опенхајмер, 1946-1959, Архива на универзитетот во Минесота 

Категорија:Проект „Менхетн“
Категорија:Американски физичари
Категорија:Учесници во проектот „Менхетн“
Категорија:Апсолвенти на Калифорнискиот технолошки институт
Категорија:Забрзувачки физичари
Категорија:Американски јадрени физичари
Експлораториум

thumb|right|Експлораториум се наоѓа внатре во Палатата на ликовни уметности

**Експлораториум** е отворен музеј за наука, сместен во областа Марина, Сан Франциско, Калифорнија, во Палатата на ликовни уметности во Сан Франциско, Калифорнија. Тој е еден од најпопуларните музеи во Сан Франциско, со над 500.000 посетители годишно.

Основан е во 1969 година од страна на физичарот Френк Опенхајмер. Овој музеј има за цел да подучува на наука преку претстави.

## Слики


Image:Blowing Smoke.jpg
Image:Exploratorium Exhibits 1.jpg
Image:Exploratorium Exhibits 2.jpg
Image:Exploratorium Exhibits 3.jpg


## Надворешни врски
* Официјална страница на „Експлораториум“
* [Страница за [Френк Опенхајмер], основачот на „Експлораториум“]
* [Објаснувањето на [Френк Опенхајмер] за основање на „Експлораториум“] 
* Гугл мапа
* Експлораториум: Куполата 

## Наводи
* Експлораториум, Известување за отворањето на куполата, во 1971 година , посетено 30 април 2009.

Категорија:Американски музеи