Магичен реализам

**Магичен реализам** е книжевен и уметнички стил. Тој прикажува реалистичен поглед на светот, а при тоа истовремено додава и магични елементи. Често линијата помеѓу фантазијата и реалноста е замаглена. Магичниот реализам често се однесува на литературата  со волшебни или натприродни феномени претставени во реален или секојдневен амбиент. И покрај тоа што вклучува одредени магични елементи, генерално се смета дека е различен жанр од фантастиката. Магичниот реализам користи значителна количина на реалистични детали но вклучува магични елементи за да ја нагласи реалноста, додека фантастичните приказни често се одвоени од реалноста. Магичниот реализам често се гледа како спој на реални и магични елементи што создава поинклузивна форма на пишување од книжевниот реализам или фантастиката .

Терминот *магичен реализам* е широко описен наместо критички ригорозен, а Метју Стречер (1999) го дефинира како „она што се случува кога многу детално, реалистично опкружување е нападнато од нешто премногу чудно за верување“. Поимот и неговата широка дефиниција често можат да збунат, бидејќи многу писатели се категоризираат како магични реалисти. Терминот бил под влијание на германскиот и италијанскиот стил на сликање од 1920-тите кои го добиле истото име. Во *Уметноста на фикцијата*, британскиот романописец и критичар Дејвид Лоџ го дефинира магичниот реализам: „кога се случуваат чудесни и невозможни настани во она што инаку се тврди дека е реалистичен наратив - е ефект особено поврзан со современата латиноамериканска фикција (на пример, делото на Колумбискиот романописец Габриел Гарсија Маркез ), но се среќава и во романите од други континенти, како што се оние на Гинтер Грас, Салман Ружди и Милан Кундера) Магичниот реализам често ги меша историјата и фантазијата, како во *[[Децата на полноќта|Децата на полноќ]]<nowiki/>та* на Салман Ружди, во која децата родени на полноќ на 15 август 1947 година, моментот на независноста на Индија, се телепатски поврзани.

Магичниот реализам често се поврзува со латино-американската литература,а ги вклучува основачите на жанрот, Габриел Гарсија Маркез, Изабел Аљенде, Хорхе Луис Борхес, Хуан Рулфо, Мигел Анхел Астуриас Росалес, Мирјамулес, Елена Гароблес , Галегос и Артуро Услар Пјетри. Во литература на англиски јазик, нејзините главни експоненти се Нил Гејман, Салман Ружди, Алис Хофман, Луис Де Берниерс, Ник Хоакин и Никола Баркер. Во бенгалската литература, истакнати писатели на магичен реализам ги вклучуваат Набарун Бхатачарја, Ахтерузаман Елиас, Шахидул Захир, Џибанананда Дас и Сајед Валиулах. Во јапонската литература еден од најзначајните автори на овој жанр е Харуки Мураками. Во кинеската литература, најпознатиот писател на овој стил е Мо Јен, добитник на Нобеловата награда за литература за 2012 година за неговиот „ халуцинаторен реализам “. Во полската литература, магичниот реализам е претставен од Олга Токарчук, добитничка на Нобеловата награда за литература за 2018 година.

## Карактеристики
Списокот со карактеристиките наведени подолу варира во даден текст. Секој текст е различен и користи мал дел од квалитетите наведени овде. Сепак, тие точно го прикажуваат она што може да се очекува од еден магичен реалистички текст.

### Фантастични елементи на реализам
Во магичниот реализам се прикажуваат фантастични настани со инаку реалистичен тон. Во овој жанр басните, народните приказни и митовите се вклучени во современи општствени ситуации. Фантастичните особини на ликовите, како што се лебдење, телепатија и телекинеза, помагаат да се опфати модерната политичка реалност која може да биде фантазмагорична.

### Поставување во реалниот свет
Постоењето на фантастични елементи во реалниот свет ja дава основата за магичен реализам. Писателите во овој жанр не измислуваат нови светови, туку го откриваат магичното во постојниот свет, како што тоа го направил Габриел Гарсија Маркез, во своето дело *[[Сто години самотија]]*. Во светот на магичниот реализам, натприродниот свет се спојува со природниот, познат свет. 

### Авторска воздржаност
*Авторската воздржаност* е „намерно задржување информации и објаснувања за вознемирувачкиот фиктивен свет“. Раскажувачот е рамнодушен, а оваа особеност е засилена со отсуството на објаснување за фантастични настани. Приказната продолжува со „логичка прецизност“ како ништо необично да не се случило. Магичните настани се претставени како вообичаени појави; затоа, читателот го прифаќа чудесното како нормално и вообичаено.

### Хибридност
Заплетите во магичниот реализам генерално користат хибридни повеќекратни рамнини на реалноста кои се одвиваат во „нехармонични арени на такви спротивности како што се урбаните и руралните, и западните и домородните“.

### Метафикција
Оваа карактеристика се фокусира на улогата на читателот во литературата. Бидејќи користи повеќекратни реалности и специфичните референци на светот на читателот исто така го истражува влијанието на фикцијата врз реалноста, па потоа влијанието на реалноста врз фикцијата и улогата на читателот помеѓу; овој жанр е добро прилагоден за да привлече вниманието кон социјална или политичка критика. Исто така, таа е најважната алатка во извршувањето на еден поврзан и главен магично-реалистичен феномен: текстуализација. Терминот текстуализација дефинира два услови &mdash; прво, кога фиктивниот читател влегува во приказната во приказна при читање, при тоа правејќи го самосвесн за својот статус на читател &mdash; и второ, каде текстуалниот свет влегува во (реалниот) свет на читателот. Разумот би го негирал овој процес, но „магијата“ е флексибилната конвенција што го дозволува тоа.

### Зголемена свест за мистеријата
Книжевноста на магичниот реализам има тенденција да го изоставува објаснувањето на својот магичен елемент или да ги замагли елементите на приказната, при тоа создавајќи чувство на збунетост и мистерија.

На пример, кога ја чита *[[Сто години самотија|„Сто години самотија“]]*, читателот мора да се откаже од веќе постоечките врски со конвенционалното изложување, напредувањето на заплетот, линеарната временска структура, научниот разум итн., за да се стреми кон состојба на зголемена свест за животната поврзаност или скриените значења со цел книгата да почне да добива смисла.

### Политичка критика
Магичниот реализам содржи „имплицитна критика на општеството, особено на елитата“. Особено стилот во Латинска Америка, се отцепува од неспорниот дискурс на „привилегираните центри на литературата“. Затоа, „алтернативниот свет“ на магичниот реализам работи на корекција на реалноста на  веќе воспоставените гледишта (како реализам, натурализам, модернизам ). Според оваа логика, Магичниот реализам е составен од субверзивни текстови, револуционерни против општествено доминантните сили. Алтернативно, општествено доминантните може да имплементираат магичен реализам за да се оградат од нивниот „ дискурс на моќ“. Тео Д'хаен ја нарекува оваа промена во перспективата „децентрирање“.

## Споредба со сродни жанрови
Кога се обидувате да дефинирате што *е* нешто, често е корисно да се дефинира што нешто *не* е. Многу книжевни критичари се обидуваат да ги класифицираат романите и литературните дела само во еден жанр, како што се „романтични“ или „натуралисти“, не секогаш земајќи предвид дека многу дела спаѓаат во повеќе категории.

### Реализам
Реализмот е обид да се создаде приказ на вистинскиот живот; романот не се потпира едноставно на она што го прикажува туку и *како* го прикажува. На овој начин, реалистичката нарација делува како рамка преку која читателот конструира свет користејќи ги суровините на животот. Разбирањето и на реализмот и на магичниот реализам во доменот на нарација е клучно за разбирање на двата поима. Магичниот реализам „се потпира на прикажување на реални, замислени или магични елементи како да се реални.

Како едноставна точка за споредба, диференцијацијата на Рох помеѓу експресионизмот и пост-експресионизмот, опишана во *Германската уметност во 20 век,* може да се примени врз магичниот реализам и реализмот. Реализмот се однесува на термините „историја“, „ мимезис “, „запознавање“, „емпиризам/логика“, „нарација“, „затворен/редуктивен натурализам“ и „ рационализација / причиност “. Од друга страна, магичниот реализам ги опфаќа термините „мит/легенда“, „фантастично/дополнување“, „ очуднување “, „ мистицизам / магија“, „ мета-нарација “, „отворен/проширен романтизам “ и „имагинација“ /негативна способност“.

### Надреализам

### Фантастика
Истакнати писатели на фантастика на англиски јазик изјавиле дека „магичен реализам“ е само друго име за фантастика. Според Џин Волф „магичниот реализам е фантазија напишана од луѓе кои зборуваат шпански“, Тери Прачет рекол дека магичниот реализам „е како љубезен начин да се каже дека пишуваш фантастика“.

### Анимистички реализам
*Анимистичкиот реализам* е термин за концептуализација на африканската литература која е напишана врз основа на силното присуство на имагинарниот предок, традиционалната религија и особено анимизмот на африканските култури. Терминот го употребиле Пепетела (1989) и Хари Гаруба (2003) за да претставува нова концепција за магичниот реализам во африканската литература.

### Научна фантастика
Иако научната фантастика и магичниот реализам ја виткаат идејата за она што е реално, си играат со човечката имагинација и се форми на фантастика, тие многу се разликуваат. Бауерс го наведува *[[Храбар нов свет|Храбриот нов свет]]* на Олдос Хаксли како роман што го прикажува барањето на научнофанатастичниот роман за „рационално, физичко објаснување за какви било невообичаени појави“. Бауерс тврди дека „Посебната разлика на наративот во научната фантастика од оној во магичниот реализам е во тоа што научната фантастика е сместена во свет различен од која било позната реалност и неговиот реализам се состои во фактот што можеме да го препознаеме како можност за нашата иднина. За разлика од магичниот реализам, нема реалистичен амбиент што е препознатлив во која било мината или сегашна реалност“. 

### Главни автори и дела
Иако критичарите и писателите дебатираат кои автори или дела спаѓаат во жанрот на магичен реализам, следните автори го претставуваат начинот на нарација. Во Латинска Америка, најеминентни писатели се Хорхе Луис Борхес, Изабел Аљенде, и нобеловецот Габриел Гарсија Маркез, чиј роман *[[Сто години самотија]]* беше инстантен успех низ целиот свет.
десно|мини| Плакета на Габриел Гарсија Маркез, Париз
Гарсија Маркез признал: „Мојот најголе проблем беше уништување на линијата која ги разграничува она што изгледа реално од она што изгледа фантастично“. Аљенде била првата писателка од Латинска Америка, признаена надвор од континентот. Нејзиниот најпознат роман *[[Куќа на духови|„Куќа на духови]]* “ е сличен на стилот на пишување на Гарсија Маркез. Друг значаен романописец е Лаура Ескивел, чија *Како вода за чоколадо* ја раскажува приказната за домашниот живот на жените кои живеат на маргините на нивните семејства и општеството.  Мексиканскиот автор Хуан Рулфо бил пионер кој преку нелинеарна структура со неговиот краток роман *Педро Парамо* ја раскажува приказната за Комала истовремено и како жив град во времето на Педро Парамо и како град на духови низ очите на неговиот син Хуан Пресијадо кој се враќа во Комала за да го исполни ветувањето кон својата мртва мајка.

На португалски јазик, Жорже Амадо и нобеловецот Жозе Сарамаго се едни од најпознатите автори на магичниот реализам. Помалку познати личности може да вклучуваат Мурило Рубиао, драматург Диас Гомес и Хозе Ј. Веига . Роман на Ерико Верисимо е исто така  вклучен, иако авторот не е. Амадо останува најпознат од современите бразилски писатели, со неговите дела преведени на околу 49 јазици. Неговите дела се едни од најадаптираните бразилски дела, адаптирани за кино, театар и телевизија.

Романот *Транспарентен град* на анголскиот автор Онџаки е пример за магичен реализам во африканската литература. *Транспарентниот град* ја освоил наградата Хозе Сарамаго во 2013 година.

На англиски јазик, главните автори ги вклучуваат: британско-индискиот писател Салман Ружди, чии *[[Децата на полноќта]]* ги мешаат историјата и фантазијата; Афроамериканските романописци Тони Морисон (иако таа ја оспори оваа етикета на нејзиното дело) и Глорија Нејлор; Американски латино писатели како Ана Кастиљо, Рудолфо Анаја, Даниел Оливас, Руди Руиз и Хелена Марија Вирамонтес; Гватемаланскиот автор Мигел Анхел Астуријас; Домородните американски автори Луиз Ердрих и Шерман Алекси; англиски автор Луј де Берниер; и англиската феминистичка писателка Ангела Картер. Меѓу нив веројатно најпознат е Ружди, чија „јазична форма на магичен реализам ги опфаќа надреалистичката традиција на магичниот реализам како што се развивал во Европа истовремено и митската традиција на магичен реализам како што се развивал во Латинска Америка“. Најзначајното дело на Морисон, *[[Љубена (роман)|„Љубена“]]*, ја раскажува приказната за мајка која, прогонувана од духот на своето дете, учи да се носи со сеќавањата на нејзиното трауматично детство како малтретирана робинка и со товарот да ги негува децата во сурово и брутално општество. Романот на велшкиот автор Глин Џонс „ *Островот на јаболката“* (1965) често е занемарен, или поради тоа што се појавил пред терминот „магичен реализам“ да биде познат на англиски јазик, или затоа што премногу се зборувало за наводното влијание од пријателот на Џонс, Дилан Томас. Сепак овој фантазмагоричен спој на реалноста и митот со дванаесетгодишен раскажувач сместен во верзија слична на соништата на почетокот на 20 век заслужува да се вклучи во жанрот. Џонатан Сафран Фоер користи магичен реализам во истражувањето на историјата на  холокаустот во *[[Светлината од минатото|„Се е осветлено“]]*. Јужноафриканско-италијанската авторка Патриша Шонштајн користи магичен реализам во испитувањето на Холокаустот, Граѓанската војна во Родезија и апартхејдот во *„Време на ангели“* и *„Јорган од соништата“* .

Делата на Дино Буцати често се наведуваат како примери на магичен реализам во италијанската литература.

Во Норвешка, писателите Ерик Фоснес Хансен, Јан Кјерштад и младиот романописец Руне Салвесен се покажаа како врвни писатели на магичен реализам, нешто што се сметаше за многу не-норвешки.

Трилогијата „Поена Дамни“ на Димитрис Лајакос, напишана на грчки јазик исто така се смета за прикажување на карактеристиките на магичниот реализам.

Во книжевноста на Канадски јазик, романот на Шиварам Карант  е добитник на наградата „Џнанпит“ и романот  добитник на наградата Кендра Сахитија Академи на Деванур Махадева се две истакнати дела во кои се забележува магичниот реализам. И двете дела се нашироко читани и се адаптирани во филм и ограничена ТВ серија, соодветно.

## Визуелна уметност

### Историски развој

Овој сликарски стил започнал да се развива уште во првата деценија на 20 век, но во 1925 година, бил официјално признат како еден од главните трендови. Истата година Франц Рох ја објави својата книга (*Пост-експресионизам, магичен реализам: проблеми на најновото европско сликарство* ) а Густав Хартлауб  претстави главната изложба на темата, насловена едноставно  *Нова објективност*, во Манхајм, Германија. Гинтер најчесто се повикува на Новата објективност, наместо на магичниот реализам, што се припишува на тоа дека Новата објективност е практично базирана, референтна (на вистински уметници практикувачи), додека магичниот реализам е теоретска или критичка реторика. На крајот, под водство на Масимо Бонтемпели, терминот „магичен реализам“ бил целосно прифатен во германските и италијанските заедници.

Новата објективност забележа целосно отфрлање на претходните импресионистички и експресионистички движења, а Хартлауб ја курираше својата изложба според насоките: само оние „кои останаа вистинити или се вратија во позитивна, опиплива реалност за да ја откријат вистината на времето“ би биле вклучени. Стилот бил грубо поделен на две подкатегории: конзервативно, неокласично сликарство и генерално левичарски, политички мотивирани веристи.

Двата правци биле видени низ цела Европа во текот на 1920-тите и 1930-тите, почнувајќи од Холандија до Австрија, Франција до Русија, со Германија и Италија како центри на раст.Италијанецот Џорџо де Кирико, кој создавал дела во доцните 1910-ти во стилот *метафизичка уметност* се гледа како претходник и како некој  што има „влијание&nbsp;... поголемо од кој било друг сликар врз уметниците на Новата објективност.“

Понатаму, американските сликари (во 1940-тите и 1950-тите) се здобиле со терминот магични реалисти; а врската помеѓу овие уметници и Новата објективност од 1920-тите била експлицитно направена на изложбата во Музејот на модерна уметност во Њујорк, насловена како „Американски реалисти и магични реалисти“. Францускиот магичен реалист Пјер Рој, кој работел и се покажал успешно во САД, се наведува дека „помогнал да се рашират формулациите на Франц Рох“ во Соединетите Држави.

### Исклучување на отворено фантастичното
Кога уметничкиот критичар Франц Ро го употребил терминот *магичен реализам* за визуелната уметност во 1925 година, тој сметал дека овој стил на визуелна уметност носи екстремен реализам при прикажувањето на вообичаената тематика, и истовремено откривал „внатрешна“ мистерија, наместо да наметнува надворешно, отворено магично.

Во сликарството, „магичен реализам“ е термин кој често се менува со пост-експресионизам, како што покажува и Риос, бидејќи самиот наслов на есејот на Рох од 1925 година бил „Пост-експресионизам, магичен реализам“.
[лево|мини| [Александар Канолдт, *Мртва природа II* 1922 година]]
Сликовните идеали на оригиналниот магичен реализам на Рох привлекле нови генерации уметници низ последните години на 20 век и пошироко. Во рецензијата *на Њујорк Тајмс* од 1991 година, критичарката Вивиен Рејнор забележа дека „ Џон Стјуарт Ингл докажува дека магичниот реализам живее“ во неговите „виртуозни“ мртви акварели. Пристапот на Ингл, како што е опишан со неговите сопствени зборови „Не сакам да правам произволни промени во она што го гледам за да ја насликам сликата, сакам да го насликам она што е дадено. Целата идеја е да се земе нешто тоа е дадено и истражувај ја таа реалност колку што можам поинтензивно“.

### Подоцнежен развој: инкорпорирање на фантастичното
Иако Ингл претставува еден „магичен реализам“ што се навраќа на идеите на Ро, терминот „магичен реализам“ во визуелната уметност од средината на 20 век се однесува на дела што вклучуваат отворено фантастични елементи, слично како неговиот книжевен пандан.

Работата на неколку европски и американски сликари чии најважни дела датираат од 1930-тите до 1950-тите, вклучувајќи ги Бетина Шо-Лоренс, Пол Кадмус, Иван Олбрајт, Филип Евергуд, Џорџ Тукер, Рико па дури и Ендрју Вајт, во неговото добро познато дело Светот на Кристина, е означен како „магичен реалист“. Во делото на Кадмо, на пример, надреалната атмосфера понекогаш се постигнува преку стилизирани дисторзии или претерувања кои не се реални.

Најновите примери на „магичен реализам“ отидоа подалеку од обичните „примеси“ на фантастичното или надреалното за да прикажат искрено магична реалност, со сè послаба вкоренетост во „секојдневната реалност“. Уметници кои се поврзуваат со овој вид магичен реализам ги вклучуваат Марсела Доносо  и Грегори Гилеспи.

Уметниците како Питер Доиг, Ричард Т. Скот и Вил Тетер се поврзуваат сосо овој стил од почетокот на 21 век.

### Сликари

## Филм и телевизија
Магичниот реализам не  претставува јасно дефиниран филмски жанр, но карактеристиките на магичниот реализам присутни во литературата може да се најдат и во многу филмови со фантастични елементи.

Голем број филмови на Вуди Ален, вклучително и *[[Полноќ во Париз]]* (2011) содржат елементи на магичен реализам. Повеќето од филмовите на режисерот Тери Гилијам се исто така под силно влијание на магичниот реализам; потоа анимираните филмови на Сатоши Кон и Хајао Мијазаки а исто така и некои од филмовите на Емир Кустурица содржат елементи на магичен реализам, од кои најзабележителен е Дом за бесење (1988).

Останати филмови и телевизиски емисии кои пренесуваат елементи на магичен реализам вклучуваат:

## Видео игри и нови медиуми
Во својот есеј „Полу-реално“, професорот и лудолог на МИТ, Јеспер Јул, тврди дека природаа на видео игрите е магичен реализам Раните видео игри, како што е авантурата *Тринити* од 1986 година, комбинираат елементи на научна фантастика, фантазија и магичен реализам. Авантуристичките игри, како што се *Kentucky Route Zero* (2013) и *Memoranda* (2017), исто така го прифатија овој жанр. Франшизата *Metal Gear*, исто така, често се наведува како забележителен пример за магичен реализам, поради нејзината комбинација на реалистична воена фикција со натприродни елементи.

Во електронската литература, автор Мајкл Џојс во П*риказната за попладнето* ја користи двосмисленоста и сомнителниот наратор карактеристични за високиот модернизам, заедно со некои неизвесности и романтични елементи.

## Наводи

## Надворешни врски

* Суштината на магичниот реализам - Критичко проучување на потеклото и развојот на магичниот реализам во уметноста
* Галерии на десет соништа - сеопфатна дискусија за историскиот развој на магичниот реализам во сликарството
* Временска капсула за магичен реализам
* 

Категорија:Реализам (уметност)
Категорија:Филмски жанрови
Категорија:Жанрови на фантастика
Категорија:Статии со текст на германски
Категорија:Магија во фикција
Категорија:Книжевност на Латинска Америка