Малвазија

**Малвазија** е група на сорти на винско грозје кои историски се одгледувале во Медитеранскиот регион, Балерските острови, Канарските острови и островот Мадеира, но денес се одгледуваат во многу вински региони ширум светот. Во минатото, имињата Малвазија, Малвасија и Малмсеј биле користени заменливо за вина направени од Малвазија грозјето; сепак, во современата енологија, терминот "Малмсеј" сега се користи речиси исклучиво за сладок вид на вино од Мадеира направено од Малвазија грозје. Некои сорти на грозје во оваа фамилија се: Малвазија бианка, Малвазија ди Шиерано, Малвазија негра, Малвазија нера, Малвазија нера ди Бриндизи, Малвазија ди Кандија ароматична, Малвазија одоросисима и многу други сорти..

Вината Малвазија се произведуваат во Грција (региони на Пелопонез, Киклади и Крит), Италија (вклучувајќи ги Фруланија-јулиска Краина, Ломбардија, Апулија, Сицилија, Липари, Емилија-Ромања и Сардинија ), Словенија (вклучувајќи Истра), Хрватска, Истра , Хрватска Полуостров, Канарските Острови, островот Мадеира, Калифорнија, Аризона, Ново Мексико, Австралија и Бразил. Ова грозје се користи за производство на бели (и поретко црвени) трпезни вина, десертни вина и збогатени вина со исто име, или понекогаш се користат како дел од мешавина на грозје, како на пример во Вин Санто.

## Историја
лево|мини|250x250пкс| Карта на островската тврдина Монемвасија во 17 век
Повеќето ампелографи веруваат дека фамилијата на грозје Малвазија има античко потекло, најверојатно потекнува од Крит, Грција. Името „Малвазија“ потекнува од италијанското име за Монимвасија, средновековна и рано ренесансна византиска тврдина на брегот на Лаконија; пристаништето на градот служело како трговски центар за вино произведено во источниот Пелопонез и можеби во некои од Кикладите. Во Средниот век, Венецјанците станале толку продуктивни во трговијата со вино Малвазија што трговските вински продавници во Венеција биле познати како малвасии. Повременото тврдење дека името може да потекнува од округот Малевизи, близу Ираклион, Крит, не се прифаќа сериозно од страна на научниците..

Малмси било едно од трите главни вина извезени од Грција во средновековно време. (За други примери, видете вино Румни и критско вино). Се тврди дека кога Едвард IV од Англија го осудил својот брат Џорџ Плантагенет, 1-виот војвода од Кларенс, за велепредавство, неговата приватна егзекуција (1478) се состоела од „давење во буре од вино од Малмси“, како што е драматизирано во Шекспировиот ''Ричард III''.
десно|мини| Малвазиско грозје
И Монимвасија и Кандија им го позајмиле своето име на современи сорти грозје. Во Грција постои сорта позната како Монимвасија, која е очигледно именувана по пристаништето, иако сега се одгледува главно во Кикладите. Во западна Европа, една вообичаена сорта Малвазија е позната како Малвазија Бјанка ди Кандија (бело малмсеј од Крит), од нејзиното претпоставувано потекло од таа област. Грозјето Монимвасија долго време се сметало за преток на западноевропските сорти Малвазија, но последните ДНК анализи не покажуваат блиска врска помеѓу Монимвасија и било која сорта Малвазија. Сепак, ДНК анализата покажува дека винското грозје Атири (сорта широко засажена низ цела Грција) е предок на Малвазија.

## Сорти на грозје и вински региони
Повеќето сорти Малвазија се тесно поврзани со Малвазија бианка. Една забележителна исклучок е сортата позната како Малвазија ди Кандија, која е различна подваријанта на Малвазија. Малвазија бианка се одгледува широко низ целиот свет на места како Италија; Ситџес во Каталонија, со познатата сорта Малвазија де Ситџес; долината Сан Хоакин во Калифорнија; или грчките острови Парос и Сирос. Во централна Италија, Малвазија често се меша со Требиано за да се додаде вкус и текстура на виното. Во Риоха, таа ја има сличната функција кога се меша со Виура.

### Каталонска сорта

#### Малвазија де Ситгес
Со забележано присуство во Каталонија од раниот 14-ти век, легендата вели дека еден војник од флотата на Алмогавери под команда на Роже де Флор донел стебло на малвазија од источниот Медитеран. Но, Хрониката (1325) од Рамон Мунтанер ја признава неговата вредност, име и потекло. Се одгледувала широко и се извезувала од средновековните времиња до доаѓањето на филоксерата. Поради подложноста на габични заболувања и други напади, нејзината култивација значително опаднала, но вината произведени од неа се уште се високо ценети во целиот свет.

Оваа сорта сега се одгледува само во селата на Ситгес и неговата околина. Ширата од грозје, откако ќе се ферментира, отстапува за миризлив, сладок пијалак со висока содржина на алкохол, кој обично се пие по прославите и по *ксатонадите*. Како и да е, се користи и за подготовка на разни јадења со месо, како што се гради од патка со суво грозје или свински пачаци. Неговиот необичен букет е резултат на различни фактори: близината до морето, доцната жетва и значителната содржина на алкохол и киселоста на виното.

Малвазија де Стигес е овластена сорта на винова лоза во DOPs на Пенедес и Каталунија.

### Хрватски сорти

; Малвазија Истарска

десно|мини| Шишиња квалитетно вино Млавазија Истарска.
Малвазија Истарска го добила името според Истра, полуостровот кој го делат Хрватска, Словенија и Италија (види и словенечки и италијански сорти). Тоа претставува едно од главните бели вина на хрватска Истра и северниот дел на далматинската обала. Виното било воведено во оваа област од венетските трговци кои донеле резници од Грција. Малвазијата во Хрватска се нарекува малвазија. Тоа е главното бело вино во регионот.

; Друго

Далматинската *Мараштина* (исто така позната како *Рукатац* итн.) е идентична со италијанската сорта *Malvasia Lunga* .

### Италијански сорти

; Малвазија Бјанка ди Кандиа

Малвазија Бјанка ди Кандиа е најраспространетата италијанска малвазија.

; Малвазија Истрана

Во Италија ова вино се одгледува во регионот Фруланија-Јулиска Краина во Исонзо и Колио. Името доаѓа од полуостровот Истра, кој опфаќа делови од Хрватска, Словенија и Италија (види и хрватски и словенечки сорти). Лозата била внесена во областа од венецијански трговци кои донеле резници од Грција. Малвазија Истрана се наоѓа и во регионот Коли Пиаченти во Емилија, каде што се користи за правење пенливо вино познато локално како *шампањино* или „мал шампањ “.

; Малвазија ди Гротаферата, Малвазија ди Боса, Малвазија ди Планаргиа

Во 19-тиот и раниот 20-ти век, слатките десертни вина во стилот пасито, направени од грозјето Малвазија, биле високо ценети и сметани за едни од најдобрите вина во Италија. По Втората светска војна, недостатокот на интерес од потрошувачкиот пазар довел до остар пад во садењето на вински насади, при што многу сорти се најдоа на работ на изумирање. Денес, само неколку посветени производители уште увезуваат овие малвазија десертни вина од локалните сорти, вклучувајќи ја Малвазија ди Гротаферрата во Лацио и Малвазија ди Боса и Малвазија ди Планаргија на Сардинија.
лево|мини| Грозјето Малвазија и Требиано поминува низ процес на сушење за да се добие Вин Санто

; Малвазија дел Липари

Од 1980-тите, десертните вина направени од сортата Малвазија дел Липари повторно го зголемиле интересот на вулканските Еолски Острови во близина на североисточниот брег на Сицилија. Со карактеристични портокалови ноти, ова сицилијанско вино го доживеало својот врв на популарност непосредно пред епидемијата на филоксера, кога годишно се произведуваа повеќе од 2,6 милиони галони (100.000 хектолитри ).

; Малвазија Нера

Додека повеќето сорти на Малвазија произведуваат бело вино, Малвазија Нера е црвена сорта на грозје која во Италија се користи главно како сорта за мешање, ценета за темната боја и аромата што може да ја додаде во виното. Пиемонт е единствениот значаен регион кој произведува ова вино со сорта Малвазија Нера, со две ДОК зони што опфаќаат помалку од 250 акри (100 хектари): Малвазија ди Казорцо и Малвазија ди Кастелнуово Дон Боско. Во апулските региони на Бриндизи и Лече се меша со Негроамаро, додека во 1970-ите и 1980-ите години било честа сорта за мешање со Санђовезе во Тоскана. Во последните години, Каберне Совињон ја заменува Малвазија Нера во Тоскана како во садењето така и во користењето за мешање со Санђовезе. Други региони каде што расте Малвазија Нера вклучуваат регионите Болцано во Алто Адџе, Сардинија, Базиликата и Калабрија. Вината од Малвазија Нера често се забележани по своите богати нотки на чоколада, црни сливи и цветни ароми.

; Малвазија ди Кандиа, Малвазија Пунтината, Малвазија ди Лацио

Регионот на Лацио во Фраскати е изворот на повеќето насади на Малвазија ди Кандиа, посебна под-сорта на Малвазија која не е дел од гранката Малвазија Бјанка од семејството на грозје. Најчесто се користи за мешање со сродните  Малвазија Пунтината, Малвазија ди Лацио кои се поценети поради нивната повисока киселост и тенденција да произведуваат помалку млитави вина.

Во Португалија, постојат не помалку од 12 сорти познати како „Малвазија“. Тие може или не може да се поврзани со вистинската Малвазија. 
десно|мини| Малмси Мадеира направена од бело грозје Малвазија кандида. Темната боја доаѓа од процесот на стареење.

; Малвазија Фина

Во 2004 година, имаше речиси 18.533 хектари (7500 ha) Малвазија Фина одгледувана во Португалија, каде што е исто така позната како Боал (иако најверојатно не е поврзана со грозјето Буал што се користи за производство на стилот на Боал од Мадеира). Малвазија Фина се наоѓа во Дуро каде што е дозволено грозје во производството на бело Порт. Исто така, се наоѓа во Тејо и Дао ДОК каде што се одгледува на лозје лоцирано на високи надморски височини.

; Малвазија кандида

Малвазија кандида (различно од сортата позната како Малвазија ди кандиа) историски се одгледува на островот Мадеира и се користи за производство на најслаткиот стил на вино од Мадеира познато Малмси.

; Малвазија Реи

Се верува дека Малвазија Реи е Паломино одгледувано во Шпанија за производство на Шери, кое можеби е поврзано со семејството Малвазија. Во Португалија, Малвазија Реи се одгледува во регионот Доуро, Беирас и Лисабон.

; Малвазија Корада

Малвазија Корада е синоним што се користи во Доуро за нејасна бела винска сорта на грозје позната како Витал, која може или не може да биде поврзана со вистинската Малвазија.

; Малвазија да Триншеира

Малвазија да Триншеира е синоним што се користи во Douro за белото грозје пристаниште Фолгасао кое може или не е поврзано со вистинската Малвазија.

### Словенечка сорта

; Истрска Малвазија или едноставно Малвазија

Во словенечка Истра, сортата малвазија се одгледува во подрачјето на Копер, особено на Дебели Ртиќ, Шкоцјан, Кортинa и Лабор. Се одгледува и во Италија и Хрватска (погледајте италијански и хрватски сорти). Винова лоза било внесена во овој регион во 14-тиот век од страна на венециски трговци кои донеле калеми од Грција. Презрелите грозје произведуваат десертно вино со неферментирани шеќери и висок алкохолен степен (околу 12%), кое се нарекува слатка малвазија (словенски и хрватски: слатка малвазија).

### Шпански сорти
Во Шпанија, името Малвазија е синоним за Аларије, бела сорта грозје од Екстремадура, југозападна Шпанија, но оваа сорта е генетски различна од вистинските Малвазија сорти како Малвазија ди Липари (позната во Шпанија како Малвазија Розада) и Малвазија де Ланзароте, која се одгледува на Канарските Острови. Малвазија де Ланзароте е бела сорта од Канарските Острови, која може да претставува природен хибрид помеѓу Малвазија ди Липари и Мармахуело.

; Малвазија Розада

Малвазија Розада е црвена сорта на грозје која е мутација на бојата на Малвазија Ди Липари/Малвазија де Стигес и се одгледува на Канарските Острови.

; Малвазија Фина

Името Малвазија Фина е за португалска сорта што оди под синонимите Гуал и Торонтес во Шпанија.

### Заеднички синоними
Различните сорти Малвазија се познати под широк опсег на синоними, вклучувајќи Малвасиер во Германија, Малвазија и Малвазија во Истра. И покрај сличното звучење на името, француските сорти грозје (широко користен синоним) познати како „Малвоазија“ не се поврзани со Малвазија. Единствениот можен изузеток може да биде Малвоазија од Корзика, која според ампелографите всушност може да биде сортата Верментино, која е можеби поврзана со Малвазија. Други синоними за различните суб-сорти на Малвазија вклучуваат Ува Грека, Ројал, Субират, Бланкироха, Бланкарога, Тобија, Кагазал и Бланка-Риоха.

## Лозарство
лево|мини|250x250пкс| Малвазија грозје на лозата
Иако постојат разлики меѓу многуте под-сорти на Малвазија, постојат некои заеднички лозарски карактеристики на семејството. Малвазија има тенденција да претпочита сува клима со лозја засадени на коси терен со добро исцедена почва. Во влажни услови, лозата може да биде склона кон развој на разни болести на грозјето како што се мувла и гниење. Подножјето е умерено енергично и способно да дава високи приноси доколку не се држи под контрола.

## Вина
Со оглед на широкото опсежување на фамилијата Малвазија, генерализациите за виното Малвазија се тешки за прецизно дефинирање. Повеќето сорти на Малвазија потекнуваат од Малвазија бианка, која се карактеризира со длабока боја, забележливи ароми и присуство на некои остатоци од шеќер. Црвените сорти Малвазија обично прават вина со бледа, розова до светло црвена боја. Во нивната младост, вината Малвазија се карактеризираат со тешко тело што често се опишува како „округло“ или „мрсно“ и мека текстура во устата. Зачестени арома белези поврзани со Малвазија вклучуваат праски, кајсии и бели рибизли. Црвените вина Малвазија се карактеризираат со богатство и чоколадни белези. Обогатените Малвазија вина, како што е Мадеира, се познати по интензивните димни белези и острата киселост. Како што Малвазија старее, вината имаат тенденција да примат повеќе ароми и вкусови на ореви, иако многу Малвазија вина имаат краток животен век од само неколку години по бербата.

### Малмси
десно|мини| Шише Малмси Мадеира
Во минатото, именките „Малвазија“ и „Малмси“ се користеле наизменично. Меѓутоа, од 2014 година, „Малвазија“ генерално се однесува на неферментирани бело вино или десертно вино произведено од ова грозје, додека „Малмси“ се однесува на слатка сорта на вино од Мадеира, иако понекогаш се нарекува и „Малвазија“ или „Малвазија“. Дополнителна конфузија настанува од фактот што, во минатото, терминот „Малмси“ се однесувал на било кое многу слатко вино од Мадеира, без разлика на сортата на грозје која е вклучена. Ова било последица од уништувањето на лозјата на Мадеира од филоцера во доцните 19-ти век, што драстично го намалило производството на Малвазија и други „племенити сорти“ на Мадеира за следниот век. Како резултат, повеќето вина „Малмси“ без датум на берба биле произведени од широко засадената сорта Тинта Негра Моле или дури и од сорти на лисиче грозје. Ова се промени кога Португалија влезе во Европската Унија (ЕУ) во 1986 година; ЕУ регулативите барале секое вино кое носи име „Малмси“ да содржи најмалку 85% Малвазија. Додатна конфузија произлегува од фактот дека виното Малмси со датум на берба често е етикетирано како „Малвазија“ или „Малвазија“, веројатно затоа што релативно ретките вина Малвазија од берба секогаш биле произведени со Малвазија грозје, иако повеќето вина „Малмси“ без берба доаѓале од помалку вредни сорти. Некои компании понекогаш користат име „Малвазија“ или „Малвазија“ за вина од Мадеира без берба, особено оние кои се маркетираат во земји каде што се зборува португалски.

Англиската историска традиција го поврзува виното Малмси со смртта на Џорџ Плантагенет, првиот војвода од Кларенс,  брат на англискиот крал Едвард IV . По неговото осудување за предавство, тој било „приватно погубен“ во кулата на 18 февруари 1478 година, по традиција во кулата Бауер, а набргу по настанот, гласините се зајакнале дека бил удавен во задник од вино Малмси.

Категорија:Вински сорти