Закон за словенечка националност

**Словенечкото државјанство** се заснова првенствено врз принципите на *право на раѓање (jus sanguinis)*, со тоа што потеклото од родител од Словенија е примарна основа за стекнување словенечко државјанство. Сепак, иако децата родени од странски родители во Словенија не стекнуваат словенечко државјанство врз основа на родното место, местото на раѓање е важно за да се утврди дали детето на словенечки родители стекнува државјанство.

Словенија стана независна од Југославија на 25 јуни 1991 година и беа донесени преодни одредби за стекнување словенечко државјанство од одредени поранешни југословенски државјани.

Двојното државјанство е дозволено во Словенија, со исклучок дека оние кои стекнуваат словенечко државјанство со натурализација вообичаено се бара да се откажат од секое странско државјанство што го поседуваат.

## Преодни одредби за независност - 25 јуни 1991 година
Пред независноста во 1991 година, Словенците беа државјани на Југославија. Меѓутоа, во рамките на Југославија постоело внатрешно „државјанство на Република Словенија“, а при независноста секој југословенски државјанин што го имал ова внатрешно „словенечко државјанство“ автоматски станувал словенечки државјанин.

На одредени други поранешни југословенски државјани им беше дозволено да стекнат словенечко државјанство според преодните одредби:

* југословенски државјанин поврзан со друга република, кој живеел во Словенија на 23 декември 1990 година и останал жител во Словенија до стапувањето на сила на Законот за државјанство на Словенија, заедно со децата на тоа лице на возраст под 18 години
* лице на возраст меѓу 18 и 23 години, родено во Словенија, со родители кои првично имале внатрешно словенечко државјанство во рамките на Југославија, но преминале во државјанство на друга југословенска република.

## Државјанство по раѓање и посвојување
Дете родено во Словенија е словенечки државјанин доколку *едниот од* родителите е словенечки државјанин

Кога детето е родено надвор од Словенија, детето автоматски ќе биде Словенец доколку:

* *двајцата* родители се словенечки државјани; или
* едниот родител е Словенец, а другиот е без државјанство ; или
* детето нема друго државјанство.

Лице родено надвор од Словенија со еден родител од Словенија кој не е Словенец автоматски може да стекне словенечко државјанство преку:

* барање за регистрација како словенечки државјанин поднесено во секое време пред 36 години; или
* преземање постојан престој во Словенија пред 18 години

## Државјанство со натурализација
Лицето може да стекне словенечко државјанство со натурализација доколку ги исполнува следните услови:

* вкупно 10 години престој во Словенија, вклучително и 5 години континуиран престој пред барањето
* откажување од странско државјанство (или обезбедување доказ дека автоматски ќе се изгуби).
* компетентност на словенечки
* добар карактер
* на возраст од најмалку 18 години
* доволно етаблиран во Словенија за да не бара социјална помош

Исклучоци од условите за натурализација

* оние кои емигрирале од Словенија (и оние од словенечко потекло до четвртата генерација со директно потекло) можат да бидат натурализирани по едногодишен престој во Словенија.  Со оваа концесија не е потребно откажување од странско државјанство.
* лице кое е во брак со словенечки државјанин најмалку три години може да се натурализира по едногодишен престој во Словенија
* барањето за откажување од странско државјанство може да се откаже по посебна пријава.
* може да се направи општо откажување од барањата за натурализација врз основа на националните интереси на Словенија
* лице со „словенечко потекло“ до втора генерација со директно потекло или поранешен словенечки државјанин може да биде натурализиран без никакви барања за престој. Барањето за словенечко државјанство може да се поднесе во словенечко дипломатско претставништво од странство. Во овој случај, од апликантот се бара да ги докаже своите активни врски со Република Словенија, односно неговото/нејзиното активно учество во текот на неколку години во словенечки здруженија, училишта на словенечки јазик, иселенички или национални малцински организации. Канцеларијата на Владата на Република Словенија за Словенците во странство, која е орган надлежен за конкретна оцена на постоењето на национални причини, дава позитивно мислење во случаи кога апликантот е лице со словенечко потекло и кога тој/таа го докажал постоењето на неговите/нејзините активни врски со Република Словенија.

Децата на возраст под 18 години вообичаено можат да бидат натурализирани заедно со нивниот родител, доколку живеат во Словенија. Оние на возраст од 14 или повеќе години вообичаено мора да дадат сопствена согласност.

## Лишување од државјанство

### Присилно лишување од државјанство
Присилно лишување од државјанство се случи во Словенија за време на период на „бришење на идентитетот“ при што голем број витални записи и регистри беа исчистени од луѓе кога се распадна поранешна Југославија.  Присилно лишување од словенечко државјанство може да се случи само кога Словенецот има второ државјанство, а лишен е само во чии околности се засновани на „активности... спротивни на меѓународните и другите интереси на Република Словенија“. Тие генерално се дефинирани како:

* ако лицето е член на некоја организација која се занимава со активности за уривање на уставниот поредок на Република Словенија; или
* ако некое лице е член на странска разузнавачка служба и како такво ги загрозува интересите на Република Словенија или ако им наштети на тие интереси служејќи под кој било владин орган или организација на странска држава;
* ако лицето е постојан сторител на кривични дела кои се гонат по службена должност и на дела против јавниот ред;
* ако лицето одбие да ја врши должноста државјанин на Република Словенија пропишана со Уставот и закон.

### Доброволно лишување од државјанство
Словенечките граѓани кои имаат друга националност вообичаено може да се откажат од словенечко државјанство доколку живеат надвор од Словенија.

## Двојно државјанство
Двојното државјанство е ограничено, но не и забрането во Словенија. Од лицата кои станале Словенци преку натурализација може да се бара да се откажат од своето поранешно државјанство по стекнувањето словенечко државјанство. Словенците по раѓање кои имаат повеќекратно државјанство може да подлежат на околности кога во одредени околности може законски да им биде одземено државјанството.

## Државјанство на Европската Унија
Бидејќи Словенија е дел од Европската Унија, словенечките граѓани се исто така државјани на Европската Унија според правото на Европската Унија и на тој начин ги уживаат правата на слободно движење и имаат право да гласаат на изборите за Европскиот парламент .  Кога се во земја која не е членка на ЕУ, каде што нема словенечка амбасада, словенечките граѓани имаат право да добијат конзуларна заштита од амбасадата на која било друга земја на ЕУ присутна во таа земја.   Словенечките граѓани можат да живеат и работат во која било земја во ЕУ како резултат на правото на слободно движење и престој дадено во член 21 од Договорот за ЕУ . 

## Слобода на патување на словенечките граѓани
мини|450x450пкс| Услови за виза за словенечките граѓани
Условите за виза за словенечките граѓани се административни ограничувања за влез од страна на властите на други држави кои им ги поставуваат граѓаните на Словенија . Од јануари 2024 година, словенечките граѓани имаа безвизен или безвизен пристап до 172 земји и територии, што го рангираше словенечкиот пасош на седмото место во светот според индексот за пасоши .

Во 2017 година, словенечката националност е рангирана на седумнаесеттото место во индексот на националност (QNI). Овој индекс се разликува од Индексот на визните ограничувања, кој се фокусира на надворешни фактори, вклучително и слободата на патување. Покрај тоа, QNI ја разгледува слободата на патување поради внатрешни фактори како што се мирот и стабилноста, економската сила и човечкиот развој. 

## Наводи

## Надворешни врски

* Портал за Словенија
* Информации за странци
* Министерство за надворешни работи
* Закон за државјанство на Словенија

Категорија:Правото во Словенија