open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Струмичка артилериска бригада „Гоце Делчев“

**Струмичка артилериска бригада „Гоце Делчев“** — бригада на НОБ во Македонија. 

## Историјат
Артилериската бригада „Гоце Делчев“ била основана на 8 октомври 1944 година и истата била формирана од артилерци на сите единици на 50 македонска дивизија. Бригадата ја формирал поручник Андреја Русјаковски.
Командант на бригадата бил поручник Андреја Русјаковски, а капетан бил Иван Штериев. Политички комесар на бригадата бил Боро Камберовски, а негов помошник бил Боро Арсовски. 

Првично, бригадата била составена од две батерии од по 25 борци и немало артилериско оружје. Понатака, се приклучиле делови од бригадата „Гоце Делчев“ со целосен боречки и раководен кадар, заедно со оружје. Поради приливот на луѓе и оружје, бригадата била реформирана и составена од 2 батерии, прва и втора. Истите биле вооружени со 3 ридски и 4 противтенковски топа и имала околу 350 борци. Бригадата била дел од 50 македонска дивизија. 

Веднаш по формирањето, бригадата била поделена на два дела. Едниот дел бил под раководство на капетан Сапунџиев и заминале кон правецот Делчево-Штип-Кочани а другиот кон Берово-Струмица-Криволак, која пак била предводена од Александар Минчевски. По декември 1944 година, бригадата била префрлена во Скопје каде се споила со Првата македонска артилериска бригада. 
## Наводи

## Поврзано
* НОВ

Категорија:Бригади на НОВМ
Категорија:Историја на Струмица
Скопска артилериска бригада

**Скопска артилериска бригада** — бригада на НОБ во Македонија.

## Историјат
Скопската артилериска бригада била формирана во месец септември 1944 година од постоечкиот артиолериски дивизион  во Присад, Велешко. На чело на бригадата бил назначен Киро Спасовски.

На почетокот на своето формирање, бригадата била вооружена со 4 хаубици од 105 мм. Бригадата е формирана во Велешко бидејќи на 20 септември 1944 година Германците го зазеле Прилеп по вторпат и дивизионот морал да се движи кон село Лисиче, Велешко.

Бригадата активно учествувала во борбите за ослободување на Македонски Брод, Прилеп и Велес. Во борбите кај селото ’Рлевци заплениле германски топ од 75 мм со камион и муниција. Откако се ослободило Скопје, бригадата била префрлена во Скопје и влегла во составот на Првата македонска артилериска бригада во месец декември 1944.

## Наводи

## Поврзано
* НОВ

Категорија:Бригади на НОВМ
Битолска артилериска бригада

**Битолска артилериска бригада** — бригада на НОБ во Македонија. 

## Историјат
;Формирање
Бригадата е формирана на 15 ноември 1945 година од стран на Александар Коневски. Таа била во составот на 49 македонска дивизиј со две хаубици од 105 мм, кои биле запленети од Бугарите кога се повлекувале  по капитулацијата на Бугарија.

Историјата на бригадата е нешто побогата. По борбите за Прилеп на 9 септември биле запленети 2 хаубици и 100 парчиња муниција, како и 7 7 кола за воена комора и 22 коња. Тогаш се формирала батерија во Ропотово и на 17 сетптември заминала за Зајас каде била во составот на 48 македонска дивизија. Батеријата имала 80 борци. Понатака, батеријата била прекомандувана во Крушево и била раководена од Александар Коневски, со Блаже Стефановски како политички комесар. По ослободуањето на Прилеп батеријата влегла во градот и заминала за Битола.

;Битки и управа
Командант на Битолската артилериска бригада бил Александар Коневски, полтички комесар бил Блажо Стефановски, негов заменик бил Радомир Буручиковиќ и началник на штабот бил Вангел Богдановски.

Бригдата имала 742 борци и била составена од артилериски одделенија на 48 и 49 македонска дивизија. Во Битола било вршено моболизација на нови борци и за нејзините потреби било прибрано ново оружје, најчесто трофејно. На 6 декември бригадата била испратена во Скопје. Во Скопје, заедно со оснатите артилериски бригади, била создадена Првата македонска артилериска бригада.

## Наводи

## Поврзано
* НОВ

Категорија:Бригади на НОВМ
Наталиева рамонда

**Наталиева рамонда** (науч. *Ramonda nathaliae*) — терцијарен флористички реликт од тропската фамилија Gesneriaceae. Може да се сретне во Јужна Србија, Македонија и Северна Грција. Во Македонија се развива во клисурите на реката Вардар и притоките Треска, Пчиња, Тополка, Бабуна, Црна Река, што припаѓаат на егејскиот слив, како и на планините Скопска Црна Гора, Јакупица, Ниџе, Добра Вода и други. Се наоѓа на светската црвена список на загрозени растенија (IUCN 1997 Red List of Threatened Plants).
Оваа билка е откриена во 1884 година во околината на Ниш од страна на д-р Сава Петровиќ, дворски лекар на кралот Милан Обреновиќ. Заедно со Јосиф Панчиќ ја опишал оваа врста и и го дал името по Наталија Обреновиќ.
Наталиевата рамонда се користи како ликовно решениее за амблемот кој се носи во седмицата пред Денот на примирјето во Првата свестка војна,  11 ноември и на самиот ден на празникот во Србија.

## Наводи

## Надворешни врски
*Special Nature Reserve "Jelašnička Gorge" 
*Gardeners' World 

Категорија:Gesneriaceae
Категорија:Рамонда
Категорија:Флора на Европа
Втора артилериска бригада на четириесет и осмата дивизија

**Втората артилериска бригада на 48 македонска дивизија** — бригада на НОБ во Македонија. 

## Историјат
Бригадата била основана на 18 февруати 1945. Оваа бригада е формирана од 2 дивизион на Првата македонска артилериска бригада, која бил расформирана по божиќните протести. .

Командант на оваа бригада бил Илија Попевски во март 1945, а потоа бил Боро Милевски, а од март натака бил Димитрие Гулевски - Гулас. Политички комесар бил Блаже Стефановски, а негов помошник бил Љупчо Мариновски - Бисера. Началник на штабот бил Андреја Русјаковски. .

Со наредба на НОВЈ, бригадата прво била испратена за Белград на 2 март 1945. Тогаш бригадата имала  1191 борец, од кои 96 старешини, 9 политички комесари, 188 подофицери, 864 војници и 4 жени. Таму добиле ново оружје и била приклучена кон 48 македонска дивизија, дел од 15 македонски корпус. Бригадата подоцна била испратена на Сремскиот фронт, каде загубила само 5 борци.

## Наводи

## Поврзано
* НОВ

Категорија:Бригади на НОВМ
Укулеле

**Укулеле** (од   (у-ку-ле-ле);) — вид на инструмент од семејството лејта.
Укулелето обично е со четири единични или двојни жици од најлон или влакна од животинско потекло. Укулелето е создадено од 19 век, како хавајска интерпретација на музичкиот инструмент наречен *мачете*, сличен на мала гитара или кавакињо. За време на XX век стекнува голема популарност во САД, а од таму и по целиот свет. Тонот и силата на звукот на инструментот варираат во зависност од моделот и конструкцијата. Обичното укулелето е еден од следните димензии: сопран, концертно, тенор и баритон.

## Наводи

Категорија:Жичени инструменти
Сија

**Сија Кејт Изобел Ферлер** (; р. ) позната само како **Сија** — австралиски пејачка, текстописец и режисер на музички видеа Таа ја започнала својата кариера како пејачка во локалниот бенд *Крисп* во 1990-те.  Кога бендот се распаднал, таа го издала својот студиски албум со наслов „*OnlySee*“ („СамоВиди“) во Австралија. Тогаш таа се преселила во Лондон и била водечки вокал на британското дуо  *[[Zero 7]]* („Нула-седум“).

Во 2000 г. Сија потпишала со *[[Sony Music Entertainment|Sony Music]]* и следната година го издала својот втор соло студиски албум *Healing Is Difficult* („Закрепнувањето е тешко“).  Бидејќи не била задоволна од промоцијата на записот, таа потпишала договор со  *[[Go! Beat Records|Go! Beat]]* и во 2004 го издала својот трет студиски албум *Colour the Small One* („Обои го малиот“). Проектот се борел да стапи во контакт со широката публика и така Сија се преселила во Њујорк во 2005 година и започнала тури низ САД. Таа го издала својот четврти а потоа и петти студиски албум, *Some People Have Real Problems*  („Некои луѓе имаат вистински проблеми“) и  *We Are Born* („Ние сме родени“) во 2008 и 2010 година. Потоа се стекнала со повреда од пеење и се посветила на текстовите и започнала да работи како текстописец. Таа имала одлична соработка со Дејвид Гета (за песната Титан), Рајана (Diamonds) и ФлоРида (Wild Ones).

Во 2014 година го издала својот шести студиски албум *1000 Forms of Fear* („1000 облици на страв“). Од  овој албум најголем успех имала песната  *Chandelier* („Лустер“) и трилогијата на видеа во кои настапува детето Меди Зиглер, танчер. Во 2016 година го издала својот седми албум *This Is Acting* („Ова е глума“), од кој како најуспешна песна се издвоила  *Cheap Thrills* („Евтини возбуди“). Во 2018 година, заедно со Лабринт и Дипло основала супергрупа наречена ЛСД (според првите букви од нивните имиња). Тие го издале нивниот прв албум во април 2019 година. Сиа има напишано многу песни за филмови, а режирала и долгометражен филм под наслов *[[Музика (филм од 2021 година)|Музика]]*, кој бил објавен на почетокот од 2021 година. Заедно со филмот бил објавен и албумот *„Music – Songs from and Inspired by the Motion Picture“*.

Сија се стекнала со голем број награди и признанија, меѓу кои наградат АРИА и награда за музичко видео на МТВ.

## Дискографија

* *OnlySee* („СамоВиди“, 1997)
* *Healing Is Difficult* („Закрепнувањето е тешко“, 2001)
* *Colour the Small One* („Обои го малото“, 2004)
* *Some People Have Real Problems* („Некои луѓе имаат вистински проблеми“, 2008)
* *We Are Born* („Ние сме родени“, 2010)
* *1000 Forms of Fear* („1000 облици на страв“, 2014)
* *This Is Acting* („Ова е глума“, 2016)
* *Everyday Is Christmas* („Секој ден е Божиќ“, 2017)
* *Music* (2021)
* *Reasonable Woman* (2024)

## Турнеи
* Live from Sydney Tour (2009)
* We Meaning You Tour (2010)
* Nostalgic for the Present Tour (2016–2017)

## Наводи

## Надворешно врски

* 
* 

Категорија:Австралиски пејачи
Категорија:Луѓе од Аделаида
Тихоокеанско боиште

**Тихоокеанско боиште** — боиште на операциите на американските сили за време на Втората светска војна во Тихиот Океан во периодот од 1941 до 1945 година. Од средината на 1942 година до крајот на војната во 1945 година, постоеле две американски оперативни команди во Тихиот Океан. Областите биле поделени на Централен Тихи Океан, Севеен Тихи Океан и Јужен Тихи Океан, под команда на адмиралот Честер Нимиц. Југозападниот дел на Тихоокеанскиот регион бил командуван од генералот Даглас Макартур.

Поради комплексните улоги на Армијата на САД и на морнарицата на САД во водењето на војна во Тихоокеанскиот театар, немало ниту еден командант на сојузничките сили, споредено со генералот Двајт Д. Ајзенхауер во Европскиот Театар.

Главните борби се одбиле помеѓу силите на Јапонија и САД.

## Наводи
Асид-џез

**Асид-џез** (англиски: *acid jazz*) или клупски џез (*club jazz*) — музички жанр кој комбинира елементи на џез, сол, фанк и  диско музика. Овој вид на музика потекнува од лондонските клубови од средината на 1980-те години, и ова движење се проширило низ остатокот од светот, особено САД, Европа и Јапонија. Голем број денешни правци се под влијание на овој правец на музика, особено џез-фанк, нео сол или  џез-рап.

## Потекло
Овој стил на музика го добил својот назив во 1987 година од Џилс Питерсон, диџеј од Лондон. Името е позајмено од асид хаус музичкиот стил, кој бил популарен во тоа време во британските клубови во 1980-те.

## Клучни изведувачи
Бидејќи се разботи за бендови или имиња на проекти, имињата се дадени во оригинал.

## Поврзано
* Broken beat
* Trip hop
* Deep Funk
* Ninja Tune
* Groovera

## Наводи

## Надворешни врски
* Што е асид-џез? ,  Крис Хант
* Канал за асид-џез

Категорија:Музички жанрови
Бузуки

**Бузуки** (грчки: μπουζούκι, множина: μπουζούκια) е грчки музички инструмент, кој во Грција го донеле доселениците од Мала Азија, а набргу е станал централен инструмент на ребетико жанрот и неговите гранки. Основа е на модерната грчка музика, предниот дел на телото му е рамен и честопати многу украсен со седефи. Инструментот се свири со перце и има остар метален звук, сличен на мандолина, но е понизок.

Постојат два основни типа бузуки. Трихорд има три пара жици, а тетрахорд има четири пара жици.

## Име

Името "бузуки" потекнува од турскиот збор *-{bozuk}-* што значи "скршено" или "изменето", и потекнува од посебниот начин на нагодување ("штимување") под име bozuk düzen, која е најчесто користена турска верзија на саз-бузукот. Тој е во исто семејство инструменти како и мандолина и лејта. Првобитно телото било исклесано од едно парче дрво, сличано како саз, но по доаѓањето во Грција во раната 1910 е изменет со додавање на тежишта, изгледот е позајмен од неаполитанската мандола, а врвот под аголо по пример на неаполитанската мандолина за да се зголеми силата на телото, за да може да издржи подебели, челични, жици. Во музика Рембетика долго се користел трожичениот тип, но во 1950 Манолис Хотис го вовел четирижичениот тип.

## Наводи

## Надворешни врски

Категорија:Жичени инструменти
Еолска харфа

мини|десно|250п|Еолска харфа во стариот Баденбаденски замок. Илустрација од 1888 г.
мини|десно|200п| Еолска харфа
**Еолска харфа**, жичен музички инструмент кој  го добил името по грчкиот бог на ветровите Еол. Се состои од тесна, дрвена правоаголна резонантна кутија во која се наоѓаат низа еднакви цревни жици со различна  дебелина. Бројот им е неодреден. 

Инструментот се  става на отворено место изложено на струење на воздухот, па жиците под налетите на ветрот треперат и бидејќи се со различна деблина и напнатост произведуваате низа различни звуци. Ваков инструмент познавале старите Кинези и Индуси, а кон крајот насредниот век сепојавил и во Европа. Кон крајот на XVII век  направена е еолска харфа на новото време, која во XIX век станала популарна, па и опеана во лириката на Гете и Морике. Првата позната еолска харфа ја направил  Атанасијус Кирхер.

## Литература
* Опћа енциклопедија ЈЛЗ -Загреб 1977.

## Наводи

Категорија:Жичени инструменти
Солист

[десно|мини|220п|Солист на [виолина, Николо Паганини, 1830 година.]]
Во уметноста, **солист** ()  е лице кое *само* извршуваува одредена работа или во однос  на средината  е *во прв план * додека го прави тоа.

**Солист ** може да се однесува на:

* Соло, солист (музика) - музичар инструменталист (изведувач) кој свири сам или со придружба на некој музички инструменти или оркестри или пејач кој пее сам, пред хорот или во придружба на некој музички инструмент  или оркестар.
* Соло, солист  (фолклор) - играч кој  игра сам или пред група играчи.
* Соло, солист (балет) - играч којигра сам или главен играч во балетскај трупа.

Само врвен солист може да биде уметник.

## Извори

Категорија:Музички поими
Категорија:Музика
Категорија:Професии
Љубовна виола

десно|мини|250п|Дел од  инструмент од почеток на 18 век;<br /> оба сета жица.
**Љубовна виола** () е необичен гудачки инструмент кој настанал и се употребувал во текот на XVIII век.

## Особености
Името го  добила поради додатокот на сетот од седум жици под главните мелодиски жици, кои се наречени „вљубени“, бидејќи вибрираат во склад со главните. Бидејќи се наоѓаат под главните, наречени се уште и „невидливи жици“. Самите жици, како и обликот на телото на инструментот, слични се како кај виолата. При свирење се држи под брадата  и нема прагови, као што е случај со виолата. На врвот на вратот се наоѓала мала, изрезбана глава на некое митолошко суштество, најчесто на Купидон. Звукот на овој инструмент  се смета за префинет, но не бил од голема корист во оркестрите. Вивалди пишувал за овој инструмент.

## Наводи

Категорија:Гудачки инструменти
Англиски валцер

**Англиски валцер** — попознат како побавен валцер, се вбројува во 3/4 такт претставува еден од првите танци кој се учи, со негово учење ученикот добива на  елеганција и добро држење во играта. Тоа е исто така првиот танц кој се игра на натпревари. Благодарение на својата отменост, честопати е танц на отворање  на разни манифестации.

## Опис на англискиот валцер
Во денешна форма Англичани го промовирале во 1927 година. Настанал од игра направена во САД, која  се викала Бостон пред 1900 година. Сега ова е една од најотмените игри со лесни, ненасилени движења. Музиката  е околу 30 тактови во минута.

Англискиот валцер станал популарен во 1922 година на Првото светско првенство во Англија. Една година пред тоа, било одлучено основниот чекор да ја има  формата "чекор-чекор-затворена позиција", а во 1927 година чекорот е променет во денешен "чекор-чекор во страна - затворена позиција".

Исто така, бил дефинирана и позицијата во која се игра денес. Пред тоа, парови играле на отворена позиција еден покрај  друг.

Од создавањето, овој танц постојано се развива, бројот на варијации и фигури се зголемува. Англискиот валцер се одликува со комбинација на "праволиниски движења" со задржани стари "кружни ротации" со екстремни подигања на прсти.

Музиката за англискиот валцер е мека, хармонична, во себе содржи лирска нота, а првиот удар во тактот е секогаш нагласен. Во својата грациозност  англискиот валцер крие болка предизвикана од погрешно избраната љубов или љубов  што поминала, исчезна ... Исто така, неговиот карактер ја одразува фразата "да се биде секогаш вљубен". Од натпреварувачките парови  се бара да со изразот на лицето, ритмот, фигурите раскажат една од своите приказни.

Поради ова, англискиот валцер го нарекуваат крал на танците. Сè уште се вели дека стилот со кој се  игра денес англискиот валцер се нарекува и меѓународен стил на танцот. Тоа значи дека чекорите се единствени и истото се играат во целиот свет. За стандардизирација на овие чекори заслужни се Англичаните.

## Основни чекори
Основните чекори во англискиот валцер се изведуваат по следниов редослед:
* чекор напред со десната нога
* чекор дијагонално напред со левата нога
* чекор со десната нога до левата 
* чекор назад со левата нога
* чекор назад и дијагонално десно со десната нога
* чекор со левата нога до десната

Во натпреварите, во зависност од категоријата на натпреварувачи, постојат задолжителни фигури кои мораат да се одиграат.

## Поврзано
* Виенски валцер

## Наводи

Категорија:Валцери
Категорија:Стандардни танци
Категорија:Салонски танци
Кастанети

мини|150п|десно|Кастанети

**Кастанети**, иако се сврзуваат првично за шпанскиот фолклор, се одомаќиле и на поширокиот средоземен простор, а во подалечно потекло се исто така од исток. Две издлабени парчиња (костеново) дрво со школкеста форма се поврзуваат со јаже еден за друг и за прстите на свирачот (честопати - играч), кој со движење на дланката ритмично ги удира еден од друг. Остар и сув звук кој  на тој начин се создава обогатен е со призвуко на воздухот кој е збиен во шуплината внатре во школката.

Во оркестарска примена школките се закачени за рачка, понекогаш на двата краја по пар, па ударањето се постигнува со тресење на рачкат. Вметнатиот дел помеѓу школките ја зголемува резонантната празнина и ја прави звучноста пополна.

Во фолклорот се сврзани со игра (во секоја рака по пар со различна големна), кастањетите се и во уметничка, оркестарска примена најчесто се јавуваат во мигови на радостна разиграност и полет, се разбира, првично како показател на локалниот колорит.

## Поврзано
* Ударни инструменти

## Наводи

Категорија:Ударни инструменти
Дувачки инструмент

[десно|мини|300п|<center>Распоред на дувачите во оркестрот:</center>[Дрвени дувачки инструменти|1. '''''Дрвени дувачи''''': Fl. picc. = флаута пикола, Fl. = флаути, Ob. = обои, C. ingl. = англиски рог, Cl. b. = бас-кларинет, Cl. = кларинети, Fg. = фаготи, Cfg. = контрафагот. 
2. '''''Лимени дувачи''''': Cor. = хорни, Tr. = труби, Trbn. = тромбони, Tb. = туба.]]

**Дувачки инструменти** се инструменти кои го произведуваат тонот со дување, обично од устата и белите дробови на свирачот. Дувачките инструменти претставуваат едно голема и разнолико семејство. Се разликуваат по облик, материјал, начин на дување и улога. Тие спаѓаат во аерофони инструменти.

Бројот на дувачи инструменти во оркестарот зависи од големината и видот на оркестарот како и од потребите на композицијата, т.е. на композиторот кој го создава делото.

Во симфониски оркестар зад гудачите се наоѓаат свирачи на дрвени дувачки инструманати и рогови, а во последниот ред се наоѓаат свирачите на лимени дувачки инструменти (види слика).

## Поделба на дувачки инструменти

Зависно од материјалите од кои се произвeдени, дувачките инструменти се делат на две основни групи:

1. Дрвени дувачки инструменти, во кои спаѓаат:

*сите видови на флејти. Тонот кај нив се произведува со дување во мали кружни влезни отвори.
*сите видови на обои. Тонот кај нив се произведува со дување во двојни писки.
*англиски рог, на кој тонот се произведува исто така со дување во двојни писки. 
*сите видови на кларинети. На нив тонот се произведува со дување во клунести усник со единечна писка.
*сите видови на саксофони. На нив тонот се произведува со дување во клунести усник со единечна писка.
*сите видови на фаготи. На нив тонот се произведува со дување во двојни писки.

2. Лимени дувачки инструменти, на кои тонот се произведува со дување во метален усник. Тука спаѓаат:

*сите видови на хорни
*сите видови на труби
*сите видови на тромбони
*сите видови на туби

## Наводи

## Надворешни врски

Категорија:Дувачки инструменти
Оркестар

**Оркестар** е голем интрументален ансамбл типично за класична музика, кој се состои од гудачки и жичени инструменти на пример виолина, виола, виолончело и контрабас како и дрвени дувачки, лимени дувачки, удирачки инструменти групирани во посебни секции. Некои инструменти како пијаното и селестата понекогаш може да се појават во петтата клавишна секција или да бидат засебно издвоени како концертната харфа за изведба на модерни композиции. Поимот оркестар е изведен од грчкиот ὀρχήστρα (*оркестар*), назив за површина пред сцената на античкиот грчки театар, резервирана за грчкиот хор.

Кога е во полн состав, оркестарот се нарекува симфониски или филхармониски оркестар. Бројот на музичарите анганжирани во изведба на делата може да варира од 70 до преку 100 во зависност од делото кое се изведува и големината на местото на изведба. Поимот камерен оркестар вообичаено се однесува на помалубројните ансамбли од околу 50тина музичари или помалку. Оркестри кои се специјализирани за барокната музика на, на пр. Ј.С.Бах и Г.Ф.Хендл или класичниот репертоар на Ј.Хајдн и В.А.Моцарт вообичаено се од помал обем отколку оркестрите за изведба на романтичарски репертоар како симфониите на П.И. Чајковски. Вообичаениот број на музичари во еден оркестар низ 18. и 19 век го  достигнува врвот во бројноста (со повеќе од 120 музичари)за потребите на делата на Р.Вагнер и Г.Малер. Оркестрите ги предводат диригенти кои со движење на рацете ја раководат изведбата често олеснувајќи им на музичарите да ги пратат со користење на диригентската палка. Диригентот е тој којшто го унифицира звукот на оркестарот, поставува темпо и динамика. Исто така, тој ги предводи пробите којшто и претходат на изведбата на делото при што дава инструкции поврзани со музичката интерпретација. Водачот на првите виолини се нарекува концертмајстор и истиот има важна улога во предводењето на музичарите. Во ерата на барокната музика (1600 - 1750) оркестрите вообичаено биле предводени од концертмајстори или самите композитори. Оркестарскиот репертоар опфаќа симфонии, опери, балетски увертири, концерти за соло инструменти и некои видови на музички театар.

Постојат и аматерски оркестри како што се младински, средношколски, факултетски и други.
мини|Настап на оркестар во Македонската филхармонија
## Оркестарот како моти во книжевноста
* „Нашиот оркестар“ — песна на македонскиот поет Васил Куноски.
* „Стариот оркестар“ (српски: *Стари оркестар*) — песна на српскиот поп-музичар Ѓорѓе Балашевиќ од 1986 година.

## Наводи

Категорија:Музика
Виол

[мини|200п|Бас-виол на слика на [холандија|Холанѓанецот сер Петер Лели, 1640]]
**Виол** или **виола да гамба** — шестжичен музички инструмент кој бил популарен сè до XVIII век кога го потиснала виолината. Не треба да го мешаме со виолата.

## Особености
Сите инструменти се свиреле со гудало, иако имале прагови како гитарата. Три најголеми виоли, требл, тенор и бас, се држеле меѓу колена (т.н. „виоли за нозе“, од италијански јазик viola da gamba.). Некои делови на виол-бас биле исти како кај виолончелото, на пример, звучни отвори на телото од инструментот во вид на мала латинична буква „-{f}-“, но  отворите кај другите виола биле и во форма на латинската буква „с“.

## Наводи

## Поврзано
* Виола

## Надворешни врски

Категорија:Гудачки инструменти
Категорија:Жичени инструменти
Категорија:Зборови што ги нема во ТРМЈ
Диџериду

мини|Диџериду
**Диџериду**, исто така и **јидаки**, е абориџински музички инструмент традиционално направен од суви гранки на дрво природно издлабени со работа на термитите. Се смета дека не е лесно да се свири, а произведува невообичаено гласно зуење. Во некои племиња се смета за свет машки  инструментом , и дека за тоа жените не треба да го свират. Модерните диџериду можат да се прават од различни природни и вештачки материјали.

## Извори

## Надворешни врски

Категорија:Дувачки инструменти
Келтска музика

**Келтската музика**  е широка група на музички жанрови кои се развиле од народната музичка традиција на Келтите од Западна Европа. Се однесува на традиционалната музика што се пренесува усмено како и на снимената музика, кои стилски значително се разликуваат и вклучуваат сѐ од традиционална музика до широк репертоар на хибриди.

## Опис и дефиниција

*Келтска музика* значи главно две работи. Прво, тоа е музика на луѓето кои се идентификуваат како Келти. Второ, тоа се однесува на сите квалитети кои можат да бидат уникатни за музиката на Келтите. Многу значајни келтски музичари, како што се Алан Стивил и Пади Молони, тврдат дека различните келтски музички жанрови имаат многу заедничко.

Следните мелодиски одлики се широко распространети низ различните варијанти на келтската музика:

*Честопати мелодиската линија се движи нагоре и надолу по основните акорди во многу келтски песни. Постојат многу можни причини за ова:
**Мелодиските теми можат лесно да бидат варирани. Мелодиската варијација е широко рспространета во келтската музика, особено од лимените блок флејти и харфите.
**Лесно може да се предвиди насоката на мелодијата, така што хармонијата, компонирана или импровизирана, може да се воведе со употреба на вообичаени каденци.
**Релативно пошироките тонски интервали во некои песни овозможуваат акцентите во поетската линија да бидат повеќе во согласност со локалниот келтски акцент.
*Оние кои се типични само за една келтска група.
*Оние кои се типични за повеќе од една келтска јазична популација, која припаѓа на различни келтски групи.

Овие два последни начини на употреба може едноставно да бидат остатоци од порано распространети мелодиски практики.

Често, терминот *Келтска музика* со однесува на ирската и шкотската музика, бидејќи од двете земји се развиле два зассебни музички стилови кои всушност имаат вистинска сличност и јасни взаемни влијанија. Дефиницијата дополнително ја комплицира фактот што ирската независност дозволи Ирска да ја промовира „келтската“ музика како конкретно ирски производ. Сепак, ова се модерни географски наводи за луѓе кои имаат заедничко келтско потекло и, следствено, заедничко музичко наследство.

## Наводи

Категорија:Келтска музика
Ронеат

мини|десно|200п|Ронеат
**Ронеат** е вид на ксилофон кој се употребува во камбоџанските оркестри пинпеат и мохори. Овие оркестри се главни застапници на традиционалната хмерска музика која се свири на кралскиот двор, која ги прати претставите на класичниот театар.
Звучните плочници на овј вид ронеат ксилофон се обесени во низа како висечки мост над дрвеното звучно тело не допирајќи го.

Има два различни ронеат ксилофони, ронеат ек и ронеат тунг. Ронеат ек ја свири темата на мелодијата, служи како помош за оријентација за другите свирачи во оркестарот. Ронеат тунг го прати ронеат ек искитувајќи ја главната мелодија; неговите плочници се подесени подлабоко отколку оние на ронеат ек ксилофонот.

Категорија:Ударни инструменти
Ѕвоно

[мини|200п|Ѕвона на Капелата Св. Антоине, [Кантал, Франција]]
**Ѕвона** се најчесто метални предмети со различна големина, кои при уда во нив произведуваат звук. Се употребуваат со различна намена: како музички инструменти, како средство за известување, за верски цели итн.

## Музички инструмент
Ѕвона како музички инструмент по боја на тонот потсетуваат на црковните ѕвона, а во симфонискиот оркестар најчесто се користат за специјални ефекти, а поретко како самостоен инструмент. Го сочинуваат низа од метални  цевки со различни должини кои се закачени за специјална рамка. Висината на тонот зависи од должината на цевките: колку е цевката пократка тонот е повисок и обратно. Тонот се добива со удар  со дрвен чекан кој е со филцна глава за цевката.

## Ѕвоното како мотив во уметноста и во популарната култура
* „Ѕ“ — брзозборка на македонскиот поет Славе Ѓорго Димоски. 
* „Ѕвона“ — песна на словенечкиот поет Отон Жупанчич.
* „Ѕвоно“ (шпански: *Campana*) — песна на шпанскиот поет Федерико Гарсија Лорка.
* „Мртовечко ѕвоно“ (шпански: *Clamor*) — песна на Федерико Гарсија Лорка.
* „Ѕвона“  — песна на македонскиот поет Матеја Матевски. 
* „Војна на камбаните“ — расказ на италијанскиот писател Џани Родари.
* „Песна за камбаната“ (германски: *Das Lied von der Glocke*) — песна на германскиот поет Фридрих Шилер.
* „Утринско ѕвоно“ (англиски: *Morning Bell*) — песна на британската рок-група Рејдиохед (*Radiohead*) од 2000 година.
* „Подморнички ѕвона“ (англиски: *Submarine Bells*) — песна од истоимениот музички албум на новозеландската рок-група Чилс (*The Chills*) од 1990 година.

## Надворешни врски

## Наводи

Категорија:Ударни инструменти
Категорија:Кинески пронајдоци
Сузафон

[мини|десно|Најчесто се потребува во дувачки [оркестар]]
**Сузафон** е лимен дувачки инструмент од басовен регистар кој го измислил американскиот  музичар од чешко  потекло Џон Филип Суза во 1898 година. Се носи преку рамењта, а корпусот му е подигнат високо. Произведува длабоки тонови. Освен од лим, овој инструмент може да се направи и од фиберглас и тогаш е полесен за носење.

## Наводи

## Надворешни врски

Категорија:Дувачки инструменти
Основно училиште

мини|Основно училиште во Норфолк, Англија
**Oсновно училиште** е училиште во коe децата добиваат основно образование од возраст од околу пет до дванаесет години, кои доаѓаат по претшколска установа и пред средно училиште. Во некои земји постои средна фаза на средно училиште помеѓу основното и средното образование.

## Основни училишта
Во повеќето делови на светот, основното образование е прва фаза на задолжителното образование, и вообичаено е достапно без надоместок, но може да се понуди и во независно училиште. Терминот **основно училиште** понекогаш се користи во САД, иако овој термин може да се однесува и на основно образование и средно образование.

Терминот "основно училиште" е изведен од францускиот "école primaire", кој првпат се користел во 1802 година.

*Основно училиште* е најпосакуваниот термин во Обединетото Кралство, Ирска и многу земји од Комонвелтот на нации, а во повеќето публикации на Организацијата за образование, наука и култура на Обединетите нации (УНЕСКО).

Во Соединетите Американски Држави, "основно училиште" може да се однесува на училиште со образовни степени детски градинки преку второ или трето одделение. Во овие општини, "основно училиште" го опфаќа одделението од три до пет или од четири до шест години.

Во некои места, основно образование е историски поделено помеѓу "пониските основни училишта" ("училишта на ЛП"), кои биле основни училишта и "повисоки основни училишта" ("училишта на HP") , кои биле основани за да обезбедат попрактична настава за посиромашните класи од она што било обезбедено во средните училишта.

## Галерија
мини|лево|Основно училиште во Чешка
мини|десно|Основно училиште во Сиднеј, Австралија
мини|центар|Основно училиште во Словачка

## Поврзано

## Наводи

## Надворешни врски
* Портал за сите основи училишта во Македонија со положбена карта, Гоце Митевски
Ерке

мини|250x250пкс|Ерке
Ерке (или **коронета**, или **кепа**) е голем лаброфон, дувачки инструмент што потекнува од Гран Чако во Боливија, северниот дел на Чиле и северозападна Аргентина.

## Историја
Иако во втората половина на 20 век фолклорните музички групи на Андите го користеле инструментот ерке за секуларна музика, меѓу староседелците на Андите ерке се користел исклучиво за обредни цели.

Традиционално, но не и најчесто, само возрасни мажи свиреле на ерке, и се сметало дека не треба да се свири надвор од ритуалниот контекст. Најчесто овој инструмент се свирел во текот на зимата, бидејќи постоело верување дека ако се свири на пролет или во лето може да донесе снег.

## Слични инструменти
Меѓу луѓето од народот Мапуче (Арауканци), постои сличен инструмент наречен трутрука.

## Наводи

Категорија:Дувачки инструменти
Побеснетите (филм од 1950)

**„Побеснетите“** (англиски: *The furies*) е американски филм (вестерн) од 1950 година, во режија на Ентони Мен, според сценариото на Чарлс Шни. Главните улоги ги играат: Барбара Стенвик, Волтер Хјустон, Вендел Кори и Џудит Андерсон. Филмот е снимен според романот на Нивен Буш.

## Содржина
Во филмот, чие дејствие се одвива во Ново Мексико во 1870-тите, е прикажан судирот меѓу богатиот сточар Т. Ц. Џефордс (го игра Хјустон) и неговата сакана ќерка Венс (ја игра Стенвик) која, исто како него, е личност со челична волја. Џефордс се задолжува кај банките, работниците ги плаќа со сопствени банкнити има многу непријатели, вклучувајќи го и Рип Дароу, сопственикот на крчмата на чиј татко Џефордс му ја зел земјата. Венс, пак, е пријателка со еден од мексиканските работници на имотот на татко ѝ, а истовремено е заљубена во Рип. Таа е убедена дека еден ден ќе стане сопственичка на имотот, но нејзините надежи пропаѓаат поради одмаздата на Рип и империјализмот на Џефордс. Судирот меѓу неа и Џефордс се влошува кога тој ја доведува Фло Барнет (ја игра Андерсон), која сака да се омажи за него затоа што тој е богат. Еднаш, Ванс ја напаѓа Фло со ножици...

## Наводи

Категорија:Американски филмови
Категорија:Вестерни
Категорија:Филмови засновани на книги
Категорија:Филмови на англиски јазик
Категорија:Филмови со Барбара Стенвик
Категорија:Филмови со Волтер Хјустон
Категорија:Филмови на Ентони Мен
Категорија:Црно-бели филмови
Категорија:Филмови чие дејствие се одвива во Њу Мексико
Категорија:Филмови од 1950 година
Самовилски народни песни

**Самовилски народни песни** — митолошки народни песни што ги опеваат самовилите и нивните односи со луѓето.

Во народното македонско верување самовилите се исклучително убави и секогаш млади девојки, а живеат во групи покрај планинските езера и реки, каде што често се бањаат. Поради верувањето дека живеат во тешко достапни предели, нивните средби обично се со овчарите. Како иреални суштества, самовилите градат необични градби (ѕид, кула, град, манастир) на необично место (под облаци, насред слано море) и со необичен материјал (Што диреци ми редеше, / се јунаци одбирани, / Што пармаци ми редеше, / сè девојки одбирани...). Тие често јаваат на сур елен, а за узди и камшик користат змии. Сурово го казнуваат секој што ќе се обиде да им се меша во нивниот свет. Чести се и нивните средби со Марко Крале, когошто некогаш го казнуваат, другпат тој им се одмаздува, но некогаш меѓу нив тој има и свои посестрими. Опеани се и натпреварите меѓу јунакот и самовилите, кога тој свири, а тие играат. Ако го надиграат, да му ги земат црните очи, а ако ги натсвири, да му ја дадат „Ѓурѓа самовила, најкрајна девојка“. Самовилите се среќават и во други односи со луѓето: ослепуваат човек, тераат робје, јавуваат дека некој е заробен или загинат, даваат совет, лекуваат или оживуваат човек, одведуваат луѓе и сл.

**Ѓурѓа самовила и Крал Марко**
̘Кула прави Ѓурѓа самовила, 
Кула прави на Косово рамно:

Темељ клава старите дедови, 
Ај, дзидишта, ајди, стари баби; 
Прозор, врата, ај, дробни дечиња, 
Ај, покривач јубави девојки, 
Ем девојки, јубави невести; 
Ај, потпори све млади јунаци, 
Све јунаци по једен на мајка, —

Ами једен, једен кусо дошло! 
Ми се чуди Ѓурѓа самовила: 
Кај да најди једен млади момок, 
Млади момок, ај, једен на мајка?!

## Поврзано
*Македонски митолошки песни

## Наводи

## Надворешни врски
*Самовилски песни од зборникот на браќата Миладинови

Категорија:Македонска лирика
Категорија:Македонски песни
Грофицата од Хонгконг

**Грофицата од Хонгконг** (англиски: *A Countess from Hong Kong*) - американски филм од 1976 година, во режија на Чарли Чаплин, кој е автор и на сценариото. Главните улоги ги толкуваат: Марлон Брандо, Софија Лорен, Сидни Чаплин и Типи Хедрен. Ова е последниот филм на Чарли Чаплин и, истовремено, неговиот прв филм во боја. Притоа, во филмот глуми и синот на Чарли Чаплин, Сидни, а се појавува и неговата ќерка, Џералдин Чаплин.

## Содржина
На една забава во Хонгконг, американскиот политичар Огден Меарс (го игра Брандо) ја запознава осиромашената руска грофица Наташа (ја игра Лорен), која заработува за живот како дама за придружба. Утредента, тој патува со брод до Хаваите и во ормарот ја пронаоѓа скриената Наташа. Најпрвин, тој сака да ја пријави, но таа му објаснува дека сака да си ја проба среќата во САД. Така почнува долгата игра на криење и преслекување, со цел да се прикрие идентитетот на слепиот патник. Проблемите се зголемуваат кога Огден и Наташа меѓусебно се вљубуваат, но него го чека сопругата на Хаваите...

## Наводи

Категорија:Филмови на англиски јазик
Категорија:Филмови од 1976 година
Категорија:Филмски комедии
Категорија:Американски филмови
Категорија:Филмови на Чарли Чаплин
Категорија:Филмови со Марлон Брандо
Категорија:Филмови со Софија Лорен
Категорија:Филмови од 1967 година
Културно наследство на Македонија во Општина Арачиново

Според евиденцијата во Регистарот на културно наследство на Управата за заштита на културното наследство на Македонија (УЗКН) на подрачјето на Општина Арачиново нема прогласено ниту еден објект за културно наследство на Македонија.
Културно наследство на Македонија во Општина Брвеница

Ова е **список на објекти прогласени за [[културно наследство на Македонија]]** на подрачјето на Општина Брвеница според евиденцијата во Регистарот на културно наследство на Управата за заштита на културното наследство на Македонија (УЗКН).
Море на Соработката

[десно|мини|460x460пкс|Морето на Соработката во склоп на [Јужен Океан|Јужниот Океан]]

**Море на Соработката**, исто така познато и како **Содружество**, е предложено морско име за дел од Јужниот Океан, меѓу Ендербиевата Земја (источната граница од 59° 34' ИГД) и Западната Ледена Плоча (85° ИГД), покрај крајбрежјето на Мак. Робертсоновата Земја и Земјата на Принцезата Елизабета. Тоа би се протегало на површина од 258.000 км2. Ќе се граничи со Дејвисовото Море на исток и со друг руски предлог на 2002. Меѓународна хидрографска организација (МХО), Космонаутското Море на запад.

Морето Соработка беше именувано во 1962 година, од страна на Советската антарктичка експедиција, во чест на меѓународната научна соработка на Антарктикот. Името најпрво се појави како предлог на МХО во нацрт-законот за МХО 2002. Овој нацрт никогаш не бил одобрен од страна на МХО (или било која друга организација), а документот 1953 на МХО (кој не го содржи името) останува моментано во сила. Водечките географски власти и атласи не го користат името, вклучувајќи го и 10-тото издание на Светскиот атлас од 2014 година на Националното географско друштво на Соединетите Американски Држави како и 12-тото издание на британскиот Тајмсов „Атлас на светот“ од 2014 година. Но советските и руските-издадени мапи го користат.

Станицата Дејвис се наоѓа на брегот тука во близина.

Категорија:Мориња во Јужниот Океан
Категорија:Антарктика
Категорија:Мориња на Антарктикот
Качки Залив

десно|мини|300x300пкс|Качкиот Залив на левата страна
мини|450x450пкс|Качкиот Залив во 1896

**Качкиот Залив** е вливот на Арапското Море по должината на западниот брег на Индија, во државата Гуџарат, кој е познат по екстремните дневни плима и осека.

## Историја

Качкиот Залив се споменува во Периплусот на Еритрејското Море, патопис напишан околу 50 н.е., како Заливот Барака.

## Географија

Максималната длабочина на заливот Кач е 402 стапки (123 м).

Тоа е регион со најголем потенцијал за производство на енергија од плимата. Тој е околу 99 милји долг, и го дели Куч и полуостровот Катијавар во регионот Гуџарат. Реката Рукмавати се празни во Арапското Море во близина. Заливот Кхамбат лежи на југ, а Големиот Ран на Куч се наоѓа на север од Заливот.

## Флора и фауна
Првата корална градина ќе биде поставена во близина на Митапур во заливот Куч. Различни видови на корали ќе бидат поставени, а подводната градина ќе се развива за потребите на конзервацијата и туризмот. Таа ќе биде развиена со заедничко вложување на шумскиот оддел Гуџарат, Фондот за диви животни на Индија и Тата Хемикалс.

## Поврзано
* Коралните гребени во Индија

Категорија:Географија на Индија
Категорија:Заливи на Индискиот Океан
Граѓанско демократска унија

**Граѓанско Демократска Унија** — македонска политичка партија. Партијата била основана на 18 март 2018, а на Основачкото собрание за претседател на партијата бил избран поранешниот претседател на здружението „Македонско - бугарско пријателство“, Петар Колев.

## Наводи

Категорија:Политички партии во Македонија
Категорија:Појавено во 2018 година во Македонија
Чилеанско Море

десно|мини|340x340пкс|Мапа која го покажува Чилеанското Море, вклучувајќи го и Антарктикот

**Чилеанското Море** е дел од Тихиот Океан, што лежи западно од копното на Чиле. Официјалната чилеанска употреба за Чилеанското Море била дефинирана на 30 мај 1974 година кога Дијарио официал де ла Република де Чиле го објавил Врховниот декрет # 346, во кој било дефинирано дека "водите што се опкружуваат или ги допираат бреговите на националната територија ќе бидат познати како Мар Чилено.

## Галерија


Податотека:ReplicaNaoVictoriaMagallanes.jpg|Репликата на бродот Нао на Фернандо Магелан, првиот брод што препловил низ заливот/
Податотека:Sea of Chile.jpg|Чилеанското Море
Податотека:DuskyDolphin.jpg|Темниот делфин


## Поврзано
* Морска историја на Чиле
* Островски дел на Чиле

Категорија:Мориња во Тихиот Океан
Категорија:Географија на Чиле
Камбатски Залив

десно|мини|300x300пкс|Камбатскиот Залив (десно).

**Камбатски Залив**, исто така познат и како **Камбајски Залив** — залив на арапскоморскиот брег на Индија кој се граничи со државата Гуџарат. Долг околу 200 километри, широк околу 20 на север и 70 километри на југ. Големите реки кои го одводнуваат Гуџарат во заливот се Нармада, Тапти, Махи и Сабармати кои образуваат устија во заливот.

Тој го дели полуостровот Катиавар од југоисточниот дел на Гуџарат.

Постојат планови да се изгради брана од 30 километри, проектот Калпасар, преку заливот.

## Див свет
На запад од заливот, азиски лавови го населуваат Националниот парк Гирска Шума и неговата околина, регионот Катијавар или Саураштра. На исток од Заливот, шумата Данг и резерватот Шулпаншевар, каде што Гуџарат се сретнува со Махараштра и Мадја Прадеш, биле домаќини на бенгалските тигри.

## Поврзано
* Камбат

Категорија:Заливи на Индискиот Океан
Категорија:Географија на Индија
Парада

**Парада** или **марш** е организирана улична поворка на луѓе.  Често, учесниците во парадата се облечени во костуми, а нив ги придружува музика.

## Познати паради во светот

Најдолгата парада во светот се одржува секоја година во Хановер за време на фестивалот. Парадата е долга 12 километри, а на неа учествуваат над 12.000 лица и повеќе од 100 музички групи. Исто така, позната е парадата за време на карневалот во Рио де Жанеиро.

## Парадата како тема во уметноста и во популарната култура
* „Парада на идиотите“ — песна на рускиот поет Хенрих Сапгир од 1970 година.
* „Воена парада“ — песна на полската поетеса Вислава Шимборска.
* „Парада“ — филм на режисерот Срѓан Драгојевиќ од 2011 година.
* „Парада на вината“ (англиски: *Guilt Parade*) — песна на австралиската рок-група Брдеј парти (*The Birtday Party*).
* „Парада“ — песна на словенечкиот рок-музичар Марко Брецељ од 1981 година.
* „Електрична мека парада“ (англиски: * The Electric Soft Parade*) — британскaта рок-група.
* „Улична парада“ (англиски: *Street parade*) — песна на англиската рок-група Клеш (*The Clash*) од 1980 година.
* „Парада“ (англиски: *Parade*) — песна на американската рок-група Килдозер (*Killdozer*) од 1984 година.
* „Мајстор на сите паради“ (англиски: *Jack Of All Parades*) — песна на британскиот рок-музичар Елвис Костело (*Elvis Costello*) од 1986 година.
* „Парада“ (англиски: *Parade*) — песна на англиската рок-група Магазин (*Magazine*) од 1978 година.
* „Без парада“ (англиски: *No Parade*) — песна на американската хард-кор група Минитмен *Minutemen* од 1981 година.
* „Парада“ (англиски: *Parade*) — музички албум на американскиот поп-музичар Принс (*Prince*) од 1986 година.
* „Парадата на Кристофер Трејси“ (англиски: *Christopher Tracy's Parade*) - песна на Принс од 1986 година.
* „Парада за Ноќта на вештерските“ (англиски: *Halloween Parade*) — песна на американсиот рок-музичар Лу Рид (*Lou Reed*) од 1989 година.
* „Парада на рози“ (англиски: *Rose Parade*) — песна на американскиот рок-музичар Елиот Смит (*Elliott Smith*) од 1997 година.

## Наводи


Категорија:Улична култура
Категорија:Галицизми
Кавијар

мини|кавијар

**Кавијар** е едно од карактеристичните руски јадења кое се служи во кујна како предјадење за потоа да следи друго јадење и за доручек на леб се премачкува со путер.

Постојат три врсти на кавијар со различен квалитет. Најдобриот кавијар е со бисерносива боја, се добива од икра од рибата есетра, риба која изобилува во реката Волга; кавијарот кој се добива од атлантски лосос е со црвеникава боја. Има и помалку почитувани видови кавијар, кои се добиваат од икрата на други риби.

Во руската кујна кавијарот (рус. икра) се нарекува и јадење од зеленчук што потсетуваат на рибји кавијар, сличен на балканскиот ајвар. Зборот ајвар всушност го смени зборот кавијар, каде што се случило метатезис (кавијар -> кајвар) и исфрлање на првата согласка (кајвар -> ајвар).

Категорија:Руска кујна
Категорија:Турцизми
Видјадар Сураџпрасад Најпол

**Видјадар Сураџпрасад Најпол** (,  - , ) - англиски писател, еден од водечките романописци на англиското говорно карипско подрачје, добитник на Нобеловата награда за литература во 2001 година, затоа што во своите дела ги комбинирал постојните литературни жанрови во свој самостоен стил со кој просто ги плени читателите, терајќи ги пред  очите да имаат постојана слика на потиснатите истории.

## Творештво
Во 1957 година го објавил својот прв роман *„Мистичниот масер“*.

Потоа следуваат делата:
**„Право на глас на Елвира“*;
**„Улицата на Мигел“*;
**Куќата на господинот Бисвас“*;
**„Подрачјето на темнината“*;
**„Мимичари“*;
**„Во слободна држава“*;
**„Половичен живот“* и други.

## Награди
Најпол има добиено голем број награди, меѓу кои и познатата Букерова награда. Во неговиот творечки опус главни теми со кои се занимава се- колонијализмот, осаменоста, чувството на неприпадност на ниедна земја и ниеден континент и сл. За литературната дејност на која ѝ го посветил целиот свој живот, во 1990 година англиското кралско семејство му ја доделило титулата *„сер“*.

## Наводи

### Белешки

Категорија:Родени во 1932 година
Категорија:Добитници на Нобеловата награда за литература
Категорија:Англиски писатели
Категорија:Добитници на Букеровата награда
Категорија:Витези-бакалауреати
Категорија:Британски нобеловци
Категорија:Членови на Кралското книжевно друштво
Категорија:Членови на Американската академија на уметностите и науките
Категорија:Тринидадски нобеловци
Туф

мини
мини

**Туф** е вид вулканска карпа кој е преципитација на помали вулкански материи. Тие го добиле совоето име по италијанскиот збор *tufo* (мека, лабава, песочна маса). Обично се јавуват во географијата, и бидејќи тие се далеку транспортирани, во басените каде што преципитатите се делумно измешани, кластични седиментни карпи.

Туф е конструиран од аглични фрагменти од камен, минерални и ѕидни конструктори или фрагменти од вулканско стакло. Името ја носи природата на карпата која е фрагментирана. Врз основа на содржината на фрагменти од стакло, кристални ѕидови или минерални фрагменти, туфовите се поделени на:

* витрокластични
* литокластични
* кристалокластични
* мешани

Врзувањето на туфовите најчесто се врши со набивање на честички под притисок на повисоките маси. Многу често може да се случи врзувањето да се врши со ставање на честички поради истекување на туф со новосоздадената лава.

## Поврзано
* Бреча

## Наводи

## Надворешни врски

Категорија:Вулкански карпи