Басанит

**Басанит** — сулфатен минерал составен од калциум сулфат хемихидрат, со хемиска формула  или . Има половина молекула вода по единица CaSO4.

Басанитот првпат е опишан во 1910 година како појава на планината Везув. Именуван е по италијанскиот палеонтолог Франческо Басани (1853–1916).

На Везув се јавува како промени од гипс во рамките на леуцит- тефрит и како фумаролни наслаги. Се јавува во суви езерски корита во Калифорнија и Австралија. Исто така, се јавува меѓуслојно со гипс во пештерите.

Х. Шмит и коистражувачите во 2011 година објавија дека под суви услови, структурата е моноклинична со просторна група *C2*, но при влажност од 75%, структурата е тригонална со просторна група *P3<sub>2</sub>21.* Ова го одразува вклучувањето на дополнителна вода од хидратација, така што тригоналната форма ја има формулата CaSO4·0.625H2O.

## Етимологија и историја
Басанитот првпат е опишан во 1910 година од италијанскиот минералог Феручо Замбонини (1880–1932), кој го именувал минералот по поранешниот професор по палеонтологија Франческо Басани (1853–1916) на Универзитетот во Неапол.

## Класификација
лево|мини|260x260пкс|Бел басанитен псевдоморф по гипс од Ронебург, Тирингија (ширина на сликата 3,7 мм)
лево|мини|260x260пкс|Бел басанитен псевдоморф по гипс од вулканот Толбачик, Камчатка, Русија (ширина на сликата 4 мм)
Во застареното 8-мо издание на класификацијата на минерали на Штрунц, басанитот припаѓал на минералната класа „сулфати, хромати, молибдати, волфрами“, а во рамките на таа класа на поделбата „Водородни сулфати без странски анјони“, каде што бил единствен претставник наведен во додатокот на „серијата на гипс“ со системски број VI/C.16, заедно со ардеалитот и гипсот.

Во класификацијата Лапис од Стефан Вајс, последен пат ревидирана во 2018 година и формално базирана на старата класификација од Карл Хуго Штрунц во 8-мото издание, минералот го добил системскиот и минералниот број VI/C.22-010. Ова одговара на класата „сулфати, хромати, молибдати и волфрами“, а во рамките на таа класа на поделбата „Водородни сулфати без странски анјони“, каде што басанитот, заедно со ардеалитот, гипсот и рапидкрикот, формира неименувана група со системски број VI/C.22.

Деветтото издание на класификацијата на минерали на Штрунц, последно ажурирано во 2009 година од страна на Меѓународното минералошко здружение (IMA), го сместува басанитот во класата „Сулфати (селенати, телурати, хромати, молибдати и волфрамати)“ и во рамките на таа класа во поделбата „Сулфати (селенати, итн.) без дополнителни анјони, со H₂O“. Тука, минералот се наоѓа во подгрупата „Со исклучиво големи катјони“, каде што е единствен член на неименувана група со системски број 7.CD.45.

Во Дана класификацијата на минерали, претежно користена во земјите што зборуваат англиски, басанитот има системски и минерален број 29.06.01.01. Ова одговара на класата „Сулфати, хромати и молибдати“ и во рамките на таа класа на поделбата „Водородни киселини и сулфати“. Тука се наоѓа во рамките на подгрупата „Водородни киселини и сулфати со AXO4 × x(H2O)“ како единствен член во неименувана група со системски број 29.06.01.

## Кристална структура
Басанитот кристализира моноклинички во просторната група I2 (просторна група бр. 5, позиција 3) со параметри на решетката a = 12,04; b = 6,93; c = 12,67 и β = 90,27°, како и 12 формулни единици по единична клетка.

## Формирање и локации
Басанитот е производ на промена на гипс и се наоѓа во леуцитни или тефритни блокови или во близина на фумароли или во исушени базени на езера и езера.

До денес, регистрирани се речиси 40 локации за басанит, првенствено во Соединетите Американски Држави и Европа (од 2009 година).

Европските локации вклучуваат Ронебург (Тирингија) во Германија; Дорсет во Велика Британија; Кампанија и Тоскана во Италија; Абтенау, Голинг ан дер Залцах и Печинг во Австрија; Катовице во Полска; Камчатка во Русија; Кантонот Тичино во Швајцарија; Банска Бистрица и Прешов во Словачка; Бохемија и Моравија во Чешка; Кримскиот Полуостров во Украина; и окрузите Фејер и Веспрем во Унгарија.

Локациите во САД вклучуваат окрузи Ла Паз и окрузи Пима во Аризона. Окрузи Фресно, Окрузи Ињо и Окрузи Сан Бернардино во Калифорнија; Округ Франклин, Масачусетс; Округ Елко, Невада; Округ Сасекс, Њу Џерси; округ Отеро, Ново Мексико; и округ Дучесн, Јута.

## Наводи

Категорија:Геологија на Италија
Категорија:Моноклински минерали
Категорија:Хидратни минерали
Категорија:Сулфатни минерали
Категорија:Минерали на калциумот