‘Рбетен столб

thumb|‘Рбетниот столб кај човекот со неговите региони и прешлени.<br />
'''Легенда:'''
**‘Рбетниот столб** (на латински *columna vertebralis*) — дел од скелетот на ‘рбетниците кој се состои од ‘рскавични или коскени прешлени. Кај човекот тој е изграден од 32-34 прешлени (7 вратни, 12 градни, 5 карлични, 5 крсни и 3-5 опашни). Крсните и опашните прешлени се сраснати и ги образуваат соодветно крсната (лат. *os sacrum*) и опашната коска (лат. *os coccygis*). Познато е дека сите ‘рбетници поседуваат 7 вратни прешлени.

Во ‘рбетниот столб постои ‘рбетен канал во кој е сместен ‘рбетниот мозок.

центар|thumb|250px|Напречен пресек на ‘рбетниот столб со ‘рбетниот мозок.

## Градба на ‘рбетниот столб кај различни животни

*’Рбетен столб*' или само **’рбет** (лат. *columna vertebralis*) — де од скелетот го градат 33-34 куси коски или прешлени (Vertebrae).
Прешлените се делат на :
*7 вратни **(vertebrae cervicales)**,
*12 градни**(vertebrae thoracicae)**,
*5 слабински **(vertebrae lumbales)**,
*5крстни **(vertebrae sacrales)** 
*4-5 тртички **(vertebrae coccygae)**. 
Првите 24 прешлени слободни и подвижни, додека последните 9-10 меѓу себе се сраснати во две коски и тоа крстна коска **(os sacrum)** и тртичка коска **(os coccygis)**.
На прешлените се разликуваат заеднички и посебни особини.

### Заеднички особини на коските на ’рбетот кај човекот
На секој прешлен се разликуваат следните делови:
 
# Прешленско тело
# Прешленски лак
# Израстоци на прешленот
**Прешленско тело(corpus vertebrae)** обично е со валчеста форма. На него се разликуваат две страни, горна и долна. Идејќи од горе надолу телата на прешлените се наголемуваат бидејќи тие ја носат тежината на човечкото тело.
Прешленскиот лак**(arcus vertebrae)**  се протега од телото наназад и ограничува со него прешленски отвор **(foramen vertebrale)**.
**Задебелен текст**Израстоци на прешленот  служат за поврзувајне на мускули и за меѓусебно зглобување на прешлените.Тие се три парни и еден непарен:
напречен израсток **(processus transversus)** што се протега бочно од обете страни на телото, горни и долни зглобни исрастоци **(processus articulares superiores и processus articulares inferiores)** за меѓусебно зглобување на прешлените и напречен шилчест израсток **(processus spinosus)**, насочен наназад.
мини|Коски на ‘Рбетниот столб

## Видови прешлени кај човек
### Вратни прешлени (vertebrae cervicales)
мини|Вратни прешлени
мини|Вратен прешлен
Вратните прешлени се разликуваат од другите со својот бочен израсток кој поседува кружен отвор за вертебралната артерија. Нанеговото тело е помало во споредба на др прешлени. Од вратните прешлени по надворешна форма се разликуваат првиот и вторио. Првиот е наречен носач или атлас **(atlas)**. Тој нема тело туку е составен од преден и заден лак меѓусебно споени со бочни маси. Бочните маси носат зглобни површини и тоа по една горна за зглобување со тилната коска и по една долна за зглобување со вториот вратен прешлен.
Вториот прешлен наречен свртувач **(axis)** поседува тело, но на неговата горна страна се наоѓа заб **(dens)**за зглобување на предниот дел од атласот.

### Градни прешлени (vertebrae '''thoracicae''')
мини|Градни прешлени
Главна одлика на градните прешлени со зглобните површини што се наоѓаат на бочните страни од телото за зглобување со ребрата.
### Слабински прешлени (vertebrae lumbales)
Тие поседуваат  масивно тело , а напречните израстоци се долги и претставуваат остатоци од закржлаени ребра. Петтиот лумбален прешлен со своето тело е издаден од карличната празнина и заедно со крстната коска формираат испакнатост **(promontorium)**.
### Крстни прешлени (vertebrae sacrales)
Крстните прешлени меѓусебно се сраснати и градат единствена крстна коска **(os sacrum)**. Таа е триаглеста со врв насочен надолу , а базата е зглобена со петтиот лумбален прешлен. Коската целосно е свиткана нанапред . Предната -мазна страна е карлична и свртена кон карлицата. На не а се забележуваат карлични сакрални отвори за премин на нерви. Задната е рапава а исто така поседува и надолжни коскени гребенипредизвикани од сраснатите зглобни израстоци. Меѓу гребените се забележуваат задни сакрални отвори.
Бочно крстната коска носи по една зглобна површина налик на уво **(facies auricularis)**  за зглобување со карличната коска.
### Тртички прешлени (vertebrae coccygeae)
Тртичките прешчени меѓусебно сраснати градат единствена тртничка коска **(os coccygis)** зглобна со врвот од сакрумот.

## Наводи

## Надворешни врски

Категорија:Анатомија
Категорија:Коски
Категорија:Остеологија
Категорија:Неврологија
Категорија:‘Рбетници