Грејам Грин

**Хенри Грејам Грин** (роден на 2 октомври 1904 година – починал на 3 април 1991) — англиски писател и новинар кој од многумина се смета за еден од водечките романописци на 20 век.

Комбинирајќи книжевни признанија со широка популарност, Грин рано во својот живот стекнал репутација како голем писател, и на сериозни католички романи и на трилери (или „забави“, како што ги нарекувал тој). Неколку пати бил номиниран за Нобелова награда за литература. Низ 67 години пишување, што вклучувало над 25 романи, тој ги истражувал спротивставените морални и политички прашања на современиот свет. *„Моќта и славата“* ја освоил наградата „Хоторден“ во 1941 година, а *„Срцето на материјата“* ја освоил наградата „Џејмс Тејт Блек“ во 1948 година и бил номиниран за наградата „Најдобро од Џејмс Тејт Блек“. Грин ја добил наградата „Шекспир“ во 1968 година и наградата „Ерусалим“ во 1981 година. Неколку од неговите раскази се снимени, некои повеќе од еднаш, а тој соработувал со режисерката Керол Рид на *„Паднатиот идол“* (1948) и „*[[Третиот човек (филм од 1949)|Третиот човек“]]* (1949).

Тој се преобратил во католицизам во 1926 година откако ја запознал својата идна сопруга, Вивиен Дејрел-Браунинг. Подоцна во животот почнал да се нарекува себеси „*католички агностик*“. Починал во 1991 година, на 86-годишна возраст, од леукемија,  и бил погребан на гробиштата Корсо во Швајцарија. Вилијам Голдинг го нарекол „*врвниот хроничар на човековата свест и вознемиреност од дваесеттиот век*“. Виктор Причет го нарекол „*Најгенијалниот, најинвентивниот и највозбудливиот од нашите романописци, богат со прецизно гравирани и трогателни портрети на вистински човечки суштества и кој ги разбира трагичните и комичните иронии на љубовта, лојалноста и вербата*“.

## Рани години (1904–1922)
лево|мини|Грин учел во Беркамстед каде што предавал неговиот татко.
мини|Сина плоча во родниот град на Грејам Грин
Хенри Грејам Грин е роден во 1904 година во куќата „Сент Џонс Хаус“, интернат на училиштето „Беркамстед“, Хартфордшир, каде што неговиот татко бил домаќин. Тој бил четврто од шест деца; неговиот помлад брат, Хју, станал генерален директор на Би-Би-Си,  а неговиот постар брат, Рејмонд, познат лекар и планинар.

Неговите родители, Чарлс Хенри Грин и Марион Рејмонд Грин, биле први братучеди, двајцата членови на големо, влијателно семејство кое ги вклучувало сопствениците на пиварницата Грин Кинг, банкари и државници;  неговата баба Џејн Вилсон била прва братучетка на Роберт Луис Стивенсон.

Чарлс Грин бил втор учител во училиштето Беркамстед, каде што директор бил д-р Томас Фрај, кој пак бил оженет со братучед на Чарлс.  Друг братучед бил десничарскиот пацифист Бен Грин, чија политика довела до неговото принудно прогонување за време на Втората светска војна.

Детството Грин ги поминувал летата во Харстон Хаус, домот на неговиот чичко, Сер Грејам Грин, во Кембриџшир.   Во описот на Грин за своето детство, тој го опишува своето учење да чита таму: „*Токму во Харстон одеднаш открив дека можам да читам - книгата беше Диксон Брет, детектив. Не сакав никој да знае за моето откритие, па читав само тајно, на таванот, но мајка ми сигурно забележала што правам, бидејќи ми го даде Коралниот Остров на Балантајн за патувањето со воз дома - секогаш бесконечно патување со долго чекање помеѓу возовите во Блечли..*.“ 

Во 1910 година, Чарлс Грин го наследил д-р Фрај како директор на Беркамстедското училиште. Грејам, исто така, го посетувал училиштето како интернат. Малтретиран и длабоко депресивен, тој направил неколку обиди за самоубиство, вклучително и, како што напишал во својата автобиографија, со руски рулет и со земање аспирин пред да плива во училишниот базен. Во 1920 година, на 16-годишна возраст, во она што претставувало радикален чекор за тоа време, бил испратен на психоанализа шест месеци во Лондон, а потоа се вратил на училиште како ученик во дневниот ред.  Меѓу училишните пријатели биле новинарот Клод Кокбурн и историчарот Питер Квенел. 

Грин напишал неколку раскази во училишното списание , од кои некои биле објавени во лондонски вечерен весник  во јануари 1921 година.

### Оксфордски универзитет
Тој студирал историја на колеџот Балиол во Оксфорд. Во текот на 1922 година, Грин кратко време бил член на Комунистичката партија на Велика Британија и побарал покана за патување во новиот Советски Сојуз, од која ништо не произлегло. Во 1925 година, додека бил студент на Балиол го издал неговото прво дело, слабо прифатена збирка поезија насловена како *„Браборливиот април“*.

Грин имал периодични напади на расположение додека бил во Оксфорд и во голема мера се држел за себе.  За времето на Грин во Оксфорд, неговиот современик Ивелин Во забележал дека: „*Грејам Грин нè гледал со потценување (и можеби сите студенти) како детски и претенциозни. Тој сигурно не учествувал во ниедна од нашите веселби*.“ Дипломирал во 1925 година со диплома од втора класа.

## Писатерска кариера
мини|Грин во 1939 година
Откако го напуштил Оксфорд, Грин работел како приватен тутор, а потоа се посветил на новинарството; најпрвин во „*Nottingham Journal*“,, а потоа како заменик-уредник во *[[Тајмс|„Тајмс“]]*. Додека сè уште бил во Оксфорд, почнал да се допишува со Вивиен Дејрел-Браунинг, која му пишала за да го исправи по една точка од католичката доктрина.  Грин бил агностик, но кога подоцна почнал да размислува за брак со Вивиен, му паднало на ум дека, како што вели во својата автобиографија *„Еден вид живот“*, „*треба барем да ја научи природата и границите на верувањата што таа ги држела*“.  Грин бил крстен на 28 февруари 1926 година  и се венчале на 15 октомври 1927 година во црквата „Света Марија“ во Хемпстед, Лондон. 

*„Човекот од внатре“* (1929) бил првиот објавен роман на Грин;  по неговиот поволен прием, тој ја напуштил работата во *„Тајмс“* за да работи со полно работно време како романописец. Следните две книги, „*Името на акцијата*“ (1930) и *„Гласини во самракот“* (1932), сепак бдоживеале неуспех и подоцна се откажал од нив.  Неговиот прв вистински успех бил*„Стамболскиот воз“* (1932), кој го презел Друштвото за книги  и бил адаптиран како филмот *„[[Ориент експрес (филм од 1934 година)|Ориент експрес]]“* во 1934 година.

Иако Грин се противел да биде опишан како римокатолички романописец, а не како романописец кој случајно бил католик,  католичките религиозни теми се во коренот на голем дел од неговото пишување, особено *„Брајтонската карпа“*, *„Моќта и славата“*, *„Срцето на материјата*“ и *„Крајот на аферата“*,  кои се наречени „златен стандард“ на католичкиот роман. Неколку дела, како што се *„Доверливиот агент“*, *„Тивкиот Американец“*, *„Нашиот човек во Хавана“*, *„Човечкиот фактор“* и неговото сценарио за *[[Третиот човек (филм од 1949)|„Третиот човек“]]*, исто така го покажуваат страсниот интерес на Грин за функционирањето и интригите на меѓународната политика и шпионажата. Во раните 1930-ти, Грин политички се префрлил налево. Читал левичарски писатели како Г.Д.Х. Кол и Џон Стречи; во 1933 година се приклучил на Независната лабуристичка партија. Ова поместување налево се одразува во ликовите и заплетот на неговиот петти роман .  Неговите подоцнежни политички припадности и убедувања биле понејасни. 

Тој го надополнувал приходот како романописец со слободното новинарство, рецензии на книги и филмови за списанието *„The Spectator“* и ко-уредување на списанието *„Night and Day“*.   Неговите собрани филмски рецензии подоцна биле објавени како *„The Pleasure Dome“* (1972). Филмската рецензија на Грин од 1937 година  за *„Wee Willie Winkie“*, за „*Night and Day“* - во која се вели дека деветгодишната ѕвезда, Ширли Темпл, покажувала „сомнителен стремеж“ што им се допаѓала на „*мажи на средна возраст и свештеници*“  - го испровоцирала „*Twentieth Century Fox*“ успешно да тужи за 3.500 фунти плус трошоци,  и Грин ја напуштил Велика Британија за да живее во Мексико до завршувањето на судењето. Додека бил во Мексико, Грин ги развил идеите за романот што често се смета за негово ремек-дело, *„Моќта и славата“*.

До 1950-тите, Грин станал познат како еден од најдобрите писатели на својата генерација.

Мајкл Корда, негов доживотен пријател, а подоцна и уредник во „*Simon & Schuster*“, го забележал Грин на работа: Грин пишувал во мала црна кожна тетратка со црно пенкало и пишувал приближно 500 зборови. Корда го опишал ова како дневно покајание на Греам - откако ќе завршел, ја чувал тетратката до крајот на денот.

Неговите влијанија врз пишувањето ги вклучувале Хенри Џејмс, Роберт Луис Стивенсон, Хенри Рајдер Хагард, Џозеф Конрад, Форд Медокс Форд, Марсел Пруст, Шарл Пеги и Џон Бакан. 

Дел од угледот на Грин како романописец е тоа што ги вплетува ликовите што ги запознал и местата каде што живеел во составот на неговите романи. Самиот Грин им одговорил на коментаторите кои го нарекле светот на неговата фикција имагинарно место:Некои критичари се осврнаа на еден чуден насилен регион од умот (зошто воопшто ја популаризирав таа последна придавка?) што го нарекуваат Гринленд, а јас понекогаш се прашував дали тие одат низ светот со трепкање. „Ова е Индокина“, сакам да извикам, „ова е Мексико, ова е Сиера Леоне внимателно и прецизно опишана. Бев дописник за весник, како и романописец. Ве уверувам дека мртвото дете лежеше во каналот токму во таа положба. Во каналот Фат Дием телата штрчеа од водата...Низ целиот свој живот, Грин патувал во она што тој го нарекувал диви и оддалечени места низ светот. Во 1941 година, патувањата довеле до тоа да биде регрутиран во MI6 од неговата сестра, Елизабет, која работела за агенцијата. Според тоа, тој бил испратен во Сиера Леоне за време на Втората светска војна.  Ким Филби, за кој подоцна ќе се открие дека бил советски агент, бил супервизор и пријател на Грин во MI6. Грин поднел оставка од MI6 во 1944 година. Подоцна напишал вовед во мемоарите на Филби од 1968 година, *„Мојата тивка војна“*.  Грин, исто така, се допишувал со разузнавачкиот офицер и шпион, Џон Кернкрос, четириесет години, а таа преписка се чува во библиотеката „Џон Џ. Бернс“, во Бостонскиот колеџ.

Грин првпат ја напуштил Европа на 30-годишна возраст во 1935 година на патување во Либерија, при што ја издал патеписната книга „*Патување без карти*“. Неговото патување во Мексико во 1938 година за да ги види ефектите од владината кампања за присилна антикатоличка секуларизација било платено од издавачката куќа „*Longman*“, благодарение на неговото пријателство со Том Бернс. Од тоа патување произлегле две книги, документарната книга *„Беззаконски патишта“* (објавена како *„Уште едно Мексико“* во САД) и романот *„Моќта и славата“*. Во 1953 година, Светата канцеларија од Ватикан го информирала Грин дека *„Моќта и славата“* е штетна за угледот на свештенството; но подоцна, на приватна аудиенција со Грин, папата Павле VI му рекол дека, иако делови од неговите романи би навредиле некои католици, треба да ги игнорира критиките.

Во 1954 година, Грин заминал во Хаити, каде што се одвива филмот *„Комичари*“ (1966), кој тогаш бил под власта на диктаторот Франсоа Дувалије, познат како „Папа Док“, кој често престојувал во хотелот Олофсон во Порт о Пренс. Тој повторно го посетил Хаити кон крајот на 1950-тите. Како инспирација за неговиот роман *„Случај на изгореници“* (1960), Грин поминал време патувајќи низ Африка, посетувајќи голем број колонии на лепрозни во Конгоскиот слив и во тогашниот Британски Камерун. За време на ова патување кон крајот на февруари и почетокот на март 1959 година, Грин се сретнал неколку пати со Андре де Јонг, водач на белгискиот отпор за време на Втората светска војна, кој е познат по тоа што воспоставил пат за бегство до Гибралтар преку Пиринеите за соборените сојузнички пилоти.

Во 1957 година, само неколку месеци откако Фидел Кастро го започнал својот последен револуционерен напад врз режимот на Батиста во Куба, Грин одиграл мала улога во помагањето на револуционерите, како таен курир кој пренесувал топла облека за бунтовниците на Кастро кои се криеле во ридовите за време на кубанската зима. Кастро, како Даниел Ортега и Омар Торихос, бил еден од неколкуте латиноамерикански лидери, чие пријателство ги навело некои коментатори да ја доведат во прашање неговата посветеност на демократијата. По една посета, Кастро му дал на Грин слика која ја насликал, која висела во дневната соба на француската куќа каде што авторот ги поминал последните години од својот живот. Грин подоцна изразил сомнежи за Кастро, велејќи му на еден француски интервјуер во 1983 година: „*Му се восхитувам на неговата храброст и ефикасност, но го доведувам во прашање неговиот авторитаризам*“, додавајќи: „*Сите успешни револуции, колку и да се идеалистички, веројатно се предаваат со текот на времето*“.

### Издавачка кариера
Помеѓу 1944 и 1948 година, Грин бил директор во „*Eyre & Spottiswoode*“ под претседателството на Даглас Џеролд, задолжен за развој на нивниот список на фикција. Грин ја создал серијата *„Вековната библиотека“*, која била прекината откако тој си заминал по судирот со Џеролд во врска со договорот на Ентони Пауел. Во 1958 година, на Грин му била понудена позицијата претседател од Оливер Кроствејт-Ејр, но тој ја одбил. 

Тој бил директор во „*The Bodley Head*“ од 1957 до 1968 година под водство на Макс Рајнхард. Тој го искористил своето влијание за да ја спречи фирмата да ги предложи неговите романи за Букеровата награда, за која сметал дека треба да им се додели на помлади писатели, и да го застапува Ричард Пауер, чија *книга „Гладна трева“* ја убедил Бодли да ја номинира за постхумна Букеровата награда.

## Личен живот
Грин бил агностик, но бил покрстен во католичката вера во 1926 година откако ја запознал неговата идна сопруга Вивиен Дејрел-Браунинг. Тие се венчале на 15 октомври 1927 година во црквата „Света Марија“ во Хемпстед, северен Лондон. Гринови имале две деца, Луси Каролина (родена 1933 година) и Френсис (роден 1936 година).

Во своите разговори со отец Џорџ Тролоп, свештеникот кај кого одел на поука за католицизмот, Грин се расправал со свештеникот „*врз основа на догматски атеизам*“, бидејќи главната тешкотија на Грин со религијата била она што тој го нарекувал „*ако*“ околу постоењето на Бог. Сепак, тој открил дека „*по неколку недели сериозна расправија „ако“ станувало сè помалку неверојатно*“,  и Грин се преобратил и се крстил по жестоки расправии првично со свештеникот во кои го бранел атеизмот, или барем „ако“ на агностицизмот.  Подоцна од својот живот, Грин се нарекол себеси „*католички агностик*“.

Започнувајќи од 1946 година, Грин започнал афера со Кетрин Волстон, сопругата на Хенри Волстон, богат земјоделец и иден врсник во животот. Се смета дека таа врска влијаела врз пишувањето на *„Крајот на аферата“*, објавена во 1951 година, кога врската завршила. Грин го напуштил своето семејство во 1947 година,  но Вивиен одбила да му одобри развод, во согласност со католичкото учење,  и тие останале во брак до смртта на Грин во 1991 година.

Грин живеел со манична депресија (биполарно растројство).   Тој имал историја на депресија, што имало длабоко влијание врз неговото пишување и личниот живот. Во писмо до својата сопруга, тој ѝ рекол дека има „*карактер длабоко спротивставен на обичниот домашен живот*“ и дека „*за жал, болеста е исто така материјална*“.

## Последни години
мини|Надгробен споменик во Корсо, Швајцарија
Грин ја напуштил Британија во 1966 година, и се преселил во Антиб, за да биде поблиску до Ивон Клоета, која ја познавал од 1959 година, врска што траела до неговата смрт.  Во 1973 година, тој имал неназначено појавување како претставник на осигурителна компанија во филмот на Франсоа Трифо *„Ден за ноќ“*. Во 1981 година, Грин ја добил наградата „Ерусалим“, која им се доделува на писатели кои се занимаваат со слободата на поединецот во општеството.

Последните години од својот живот ги поминал во Корсо, на Женевското Езеро во Швајцарија, во близина на Вевеј, каде што во тоа време живеел Чарли Чаплин. Често го посетувал Чаплин, а двајцата станале добри пријатели.  Неговата книга *„Доктор Фишер од Женева или Бомбардерската забава“* (1980) е заснована на теми од комбинирани филозофски и географски влијанија. Тој престанал да оди на миса и исповед во 1950-тите, но во последните години повторно започнал да ги прима таинствата од отец Леополдо Дуран, шпански свештеник, кој му станал пријател. 

Во едно од неговите последни дела, памфлет насловен како *„Обвинувам: Темната страна на Ница“* (1982), Грин пишува за правна работа која го заплеткало него и неговото пошироко семејство во Ница и изјавил дека организираниот криминал цветал во Ница затоа што повисоките нивоа на градската власт ја штителе судската и полициската корупција. Обвинението предизвикало тужба за клевета која Грин ја изгубил, но на крајот бил оправдан во 1990-тите кога поранешниот градоначалник на Ница, Жак Медесен, бил затворен за корупција и поврзани кривични дела. 

Во 1984 година, по повод неговиот 80-ти роденден, пиварницата која ја основал неговиот прадедо во 1799 година направила специјално издание на пивото „Сент Едмундс“ за него, со посебна етикета во негова чест. Коментирајќи по повод наполнувањето 80 години, Грин изјавил: „*Големата предност... е што на 80 години е поголема веројатноста овие денови да се соочите со крајот во јадрена војна*“, додавајќи: „*Другата страна на проблемот е што навистина не сакам самиот да преживеам [што] нема никаква врска со јадреното оружје, туку со телото што се мота додека умот си заминува*“.

Во 1986 година, Грин бил награден со Британскиот орден за заслуги. Починал од леукемија во 1991 година на 86-годишна возраст, и бил погребан на гробиштата во Корсо.

## Стил на пишување и теми
мини|Корица на второто германско издание на ''„Тивкиот Американец“'' (1956), за која се тврди дека е во продажба само осум недели по првото издание, со импликација дека првото е веќе распродадено.
Почнувајќи со *„Стамболски воз“* во 1932 година, Грин ја поделил својата фикција на два жанра: трилери (мистерија и неизвесност), кои ги опишувал како забавни; и книжевни дела, и како романи. Како што неговата кариера се продолжувала, и Грин и неговите читатели ја сметале разликата помеѓу „забава“ и „романи“ за помалку очигледна. Кога била објавена широко комичната книга „*Патувањата со мојата тетка*“ (1969), рецензентот на *[[The New York Times|„The New York Times“]]* сметал дека ги замаглува границите меѓу двете: „*Патувања со мојата тетка“, ни кажува насловната страница, припаѓа на категоријата „роман“, но читањето на книгата многу брзо утврдува дека е исто така исклучително забавна и честопати многу смешна*.“  Кога Хајнеман и Бодли Хед ја преиздале „забавата“ на Грин *„Доверливиот агент“* и неговиот „роман“ „*Моќта и славата“* заедно во 1971 година како дел од нивното *Собрано издание* на делата на Грин, Џулијан Симонс ја забележал „блиската врска“ помеѓу жанровите; како што изданието напредувало, а Ерик Амблер истакнал дека Грин ги преименува сите свои „забави“ како романи, додавајќи „*Неговиот углед како голем романописец на дваесеттиот век веројатно ќе остане недопрен*“.

Грин станал еден од „кинематографските“ писатели од 20 век; повеќето од неговите романи и голем дел од неговите драми и кратки раскази се адаптирани за филм или телевизија. Изданието од 2014 година на *„Патувања во Гринленд“* од Квентин Фолк наведува 62 наслови помеѓу 1933 и 2013 година, базирани на материјал од Грин.  Некои романи биле снимени повеќе од еднаш, како што се *„Брајтонска карпа“* во 1947 и 2011 година,  *„Крајот на аферата“* во 1955 и 1999 година,  и *„Тивкиот Американец“* во 1958 и 2002 година.  Трилерот од 1936 година *„Пиштол на продажба“* бил снимен три пати само на англиски јазик, особено како *„Пиштол за изнајмување“* во 1942 година.  Грин добил номинација за Оскар за сценариото за *„Паднатиот идол“* (1948) од Керол Рид, адаптирано од неговиот краток расказ *„Подрумот“*. Тој исто така напишал неколку оригинални сценарија. Во 1949 година, откако ја напишал новелата како „материјал“, тој го напишал сценариото за класичен филм ноар, *[[Третиот човек (филм од 1949)|„Третиот човек“]]*, исто така режиран од Рид, а во кој глумат Орсон Велс и Џозеф Котен. Во 1983 година, *„Почесниот конзул“*, објавен десет години претходно, бил објавен како филм (под насловот *„Надвор од границата“* во некои територии), со Мајкл Кејн и Ричард Гир во главните улоги. Авторот и сценарист Мајкл Корда придонел со предговор и вовед во овој роман во комеморативно издание.

Книжевниот стил на Грин бил опишан од Евелин Во во *„Commonweal“* како „*воопшто неспецифичен книжевен стил. Зборовите се функционални, лишени од сензуална привлечност, од потекло и од независен живот*“. Коментирајќи за слабата проза и нејзината читливост, Ричард Џонс напишал во „*Virginia Quarterly Review*“ дека „*ништо не го одвлекува вниманието на Грин од главната задача да го задржи вниманието на читателот*“. Романите на Грин често имаат религиозни теми во својата средина. Во својата книжевна критика, тој ги нападнал модернистичките писатели Вирџинија Вулф и Едвард М. Форстер за губење на религиозното чувство, што, според него, резултирало со досадни, површни ликови, кои „*талкале како картонски симболи низ свет кој е тенок како хартија*“. Само со враќање на религиозниот елемент, свеста за драмата на борбата во душата што носи трајна последица од спасение или проклетство и за крајните метафизички реалности на доброто и злото, гревот и божествената благодат, романот можел да ја врати својата драматична моќ. Страдањето и несреќата се сеприсутни во светот што го прикажува Грин; и католицизмот е претставен во позадина на непроменливо човечко зло, грев и сомнеж. В.С. Причет го пофалил Грин како прв англиски романописец по Хенри Џејмс кој ја претставил и се справил со реалноста на злото. Грин се концентрирал на прикажување на внатрешниот живот на ликовите - нивните ментални, емоционални и духовни длабочини. Неговите приказни често се одвиваат во сиромашни, топли и прашливи тропски места како што се Мексико, Западна Африка, Виетнам, Куба, Хаити и Аргентина, што довело до измислување на изразот „Гринленд“ за да се опишат ваквите средини.

Романите често ги прикажуваат драматичните борби на индивидуалната душа од католичка перспектива. Грин бил критикуван за одредени тенденции во неортодоксна насока - на пример, импликацијата дека Скоби во *„Срцето на материјата“*, со намерно предизвикување на сопственото проклетство, се жртвува себеси за другите и со тоа ги осветува своите гревови. Неговиот пријател и колега католик Ивелин Во го нападнал тоа како оживување на квиентистичката ерес.   Овој аспект од неговото дело бил критикуван и од теологот Ханс Урс фон Балтазар, како давање мистика на гревот. Грин одговорил дека градењето визија за чиста вера и добрина во романот е надвор од неговите таленти. Пофалби за Грин од православна католичка гледна точка од Едвард Шорт се објавени во списанието „*Crisis Magazine*“, а мејнстрим католичка критика презентира Џозеф Пирс.

Истакнатоста на католицизмот се намалила во неговите подоцнежни дела.   Натприродните преокупации од претходните дела се намалиле и биле заменети со хуманистичка перспектива, промена што се одразила во неговата јавна критика на ортодоксното католичко учење.

Во подоцнежните години, Грин бил силен критичар на американскиот империјализам и сочувствувал со кубанскиот лидер Фидел Кастро, кого го запознал. Години пред Виетнамската војна, тој пророчки ги нападнал идеалистичките, но арогантни верувања на *Тивкиот Американец*, чија сигурност во сопствената доблест го спречила да ја види катастрофата што им ја нанел на Виетнамците. Во *„Начини на бегство“*, размислувајќи за едно патување во Мексико, тој ја критикувал владата на Мексико за „*лицемерно преправање дека ја поддржува Куба*“, додека истовремено ги хранел посетителите на американските власти со разузнавачки информации.  Во 1930-тите, тој веќе го фалел Игнацио Силоне за неговиот обид да ги помири социјалните пораки на католицизмот и марксизмот; според мислењето на Грин, „*конзерватизмот и католицизмот треба да бидат... невозможни сојузници*“.

Во мај 1949 година, „*New Statesman*“ организирал натпревар за пародии на стилот на пишување на Грин: тој самиот поднел пријава под името „Н. Вилкинсон“ и го освоил второто место. Пријавата на Грин ги содржела првите два пасуса од роман, очигледно сместен во Италија, *„Раката на странецот“*. Пријателот на Грин, филмскиот режисер Марио Солдати, верувал дека има основа за филм со неизвесност за југословенски шпиони во повоена Венеција. По поттикнувањето на Солдати, Грин продолжил да ја пишува приказната како основа за филмско сценарио.   Очигледно, тој го изгубил интересот за проектот, оставајќи го како значаен фрагмент кој бил објавен постхумно во *„Филмски читач на Грејам Грин“* (1993)  и *„Ничија земја“* (2005).  Сценариото за *„Раката на странецот“* го напишал Гај Елмс врз основа на недовршената приказна на Грин, а го снимил Солдати.   Во 1965 година, Грин повторно учествувал на сличен натпревар *„New Statesman“* под псевдоним и освоил почесно споменување.

## Кандидат за Нобелова награда за литература
Познат за време на неговиот живот, Грин со години бил постојан кандидат за Нобелова награда за литература, а неколку пати бил номиниран за наградата од страна на Нобеловиот комитет. Во 1961 година тој станал меѓу последните тројца кандидати за наградата. Андерс Естерлинг, претседател на Нобеловиот комитет, изјавил дека Грин „*е целосно достоен за наградата, не само во однос на неговото најново дело [Изгорен случај], туку и за неговата енергична работа како целина*“, но наградата таа година му била доделена на југословенскиот писател Иво Андриќ.

Во 1966 и 1967 година, Грин повторно бил меѓу последните три избори, според записите на Нобеловата награда откриени на 50-годишнината. За наградата во 1967 година, комитетот ги разгледал и Хорхе Луис Борхес и Мигел Анхел Астуријас. Претседателот на комитетот, Андерс Естерлинг, повторно инсистирал на награда за Грин, опишувајќи го како „*остварен набљудувач чие искуство опфаќа глобална разновидност на надворешни средини, а пред сè мистериозни аспекти на внатрешниот свет, човечката совест, вознемиреноста и кошмарите*“, но на крајот Астуријас бил избран за победник.

Во 1969 година, кога Семјуел Бекет и Андре Малро биле главни кандидати за наградата, кандидатурата на Грин била отфрлена од Нобеловиот комитет. Членот на комитетот, Карл Рагнар Гиров, изјавил: „*И покрај моето восхитување од неколку негови претходни дела, дури ни тогаш не би го сместил во класата каде што припаѓа еден Нобелов лауреат*“. Следната година Гиров дополнително образложил дека најдоброто дело на Грин е предалеку во минатото и дека неговиот најнов роман „*Патувања со мојата тетка*“ не е во категоријата за Нобелова награда, наведувајќи: „*Ако комитетот го исклучи од својот предлог оваа година, тоа се значи дека го смета за надвор од дискусијата, во случај да не се врати на нивото што некогаш го правело неговото име релевантно*“.

По објавувањето на неговиот роман *„Почесниот конзул“*, Грин повторно бил номиниран во потесен избор во 1974 година, но овој пат Нобеловиот комитет се двоумел да додели награда на романописец на англиски јазик втора година по ред по наградата доделена на Патрик Вајт претходната година, па Грин бил прескокнат.

Грин останал фаворит за освојување на Нобеловата награда во 1980-тите, но било познато дека двајца влијателни членови на Шведската академија, Артур Лундквист и Ларс Гиленстен, се спротивставиле на доделувањето на наградата за Грин и тој никогаш не победил. 

## Наследство
мини|Сина плоча поставена во 2011 година од страна на „Инглиш Херитиџ“ на адресата Клапам Комон Норт Сајд број 14, Клапам, Лондон
Грин се смета за голем романописец од 20 век,  и бил пофален од Џон Ирвинг, пред смртта на Грин, како „*најуспешниот жив романописец на англиски јазик*“. Романописецот Фредерик Бухнер го нарекол романот на Грин *„Моќта и славата*“ дека има „огромно влијание“. До 1943 година, Грин се здобил со репутација на „*водечки англиски машки романописец на својата генерација*“,  и во времето на неговата смрт во 1991 година имал репутација како писател и на длабоко сериозни романи на тема католицизам, и на „*приказни за откривање исполнети со неизвесност*“.

Грин добил неколку книжевни награди за своите романи, вклучувајќи ја Хоторнденовата награда од 1941 година за *„Моќта и славата“*   и наградата во спомен на Џејмс Тејт Блек од 1948 година за *„Срцето на материјата“*. Како автор, тој ја добил Шекспировата награда во 1968 година  и Ерусалимската награда во 1981 година, двегодишна книжевна награда што им се доделува на писатели чии дела се занимаваат со теми за човековата слобода во општеството. Во 1986 година, тој бил награден со Орден за заслуги на Велика Британија.

Меѓународниот фестивал „Грејам Грин“ е годишен четиридневен настан со трудови од конференции, неформални разговори, сесии со прашања и одговори, филмови, драматизирани читања, музика, работилници за креативно пишување и социјални настани. Фестивалот се организира од Фондацијата за родно место Грејам Грин и се одржува во родниот град на писателот, Беркамстед (околу 35 милји северозападно од Лондон), на датуми што е можно поблиску до годишнината од неговото раѓање (2 октомври). Неговата цел е да го промовира интересот и проучувањето на делата на Грејам Грин.

Тој е тема на документарниот филм од 2013 година, *„Опасна граница: Животот на Греам Грин“*. Неговото патување во Москва во 1987 година за да ја посети Ким Филби е тема на претставата на Бен Браун *„Парче мраз“* (првпат поставена во 2021 година и снимена истата година); Оливер Форд Дејвис првично го играл Грин. Грин, исто така, се појавува како лик во филмот *„Чесниот бунтовник“* (2015) за Елизабет Монтагу, која работела со него на сценариото за *„Третиот човек“*. Во филмот од 2001 година, *[[Дони Дарко]]*, протагонистот е инспириран од дискусија во училница за кратката приказна на Грин „Уништувачите“ и неговата реплика „*уништувањето, сепак, е форма на создавање*“.

## Избрани дела

* *[[Човекот одвнатре]]* (деби; 1929)
* *[[Стамболски воз]]* (1932; исто така објавен како *Ориент Експрес* во САД)
* *[[Тоа е бојно поле]]* (1934)
* *[[Англија ме создаде (роман)|Англија ме создаде]]* (исто така објавена како *„Бродоломците“* ; 1935)
* *[[Пиштол на продажба]]* (1936)
* *[[Патување без карти]]* (1936)
* *[[Брајтонската карпа (роман)|Брајтонската карпа]]* (1938)
* *[[Беззаконските патишта]]* (1939; објавено и како *Уште едно Мексико* во САД)
* *[[Доверливиот агент]]* (1939)
* *[[Моќта и славата]]* (1940)
* *[[Министерството на стравот]]* (1943)
* *[[Срцето на работата]]* (1948)
* *[[Третиот човек (роман)|Третиот човек]]* (1950; роман напишан во 1948 година како прелиминарна верзија на сценариото на Грин за филмот *Третиот човек* )
* *[[Крајот на аферата]]* (1951)
* *[[Дваесет и една приказна]]* (1954; кратки раскази)
* *[[Губитникот зема сè]]* (1955)
* *[[Тивкиот Американец]]* (1955)
* *[[The Potting Shed]]* (1956)
* *[[Нашиот човек во Хавана]]* (1958)
* *[[Изгорен случај]]* (1960)
* *[[Во потрага по карајтерот: Два африкански дневници]]* (1961)
* *[[Комичарите (роман)|Комичарите]]* (1966)
* *[[Патувања со мојата тетка]]* (1969)
* *[[Тип на животот]]* (1971)
* *[[Почесен конзул]]* (1973)
* *[[Човечкиот фактор (роман)|Човечкиот фактор]]* (1978)
* *[[Начини на бегство]]* (1980)
* *[[Доктор Фишер од Женева]]* (1980)
* *[[Монсињор Кихот]]* (1982)
* *[[Запознавање со генералот: Приказната за една вмешаност]]* (1984)
* *[[Десеттиот човек (роман)|Десеттиот човек]]* (1985)
* *[[Капетанот и непријателот]]* (1988)
* *[[Последниот збор (роман)|Последниот збор]]* (1990; кратки раскази)


## Белешки

## Наводи
### Цитати

### Цитирани дела

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Дополнително читање

* *[http://digitalcommons.northgeorgia.edu/ggs/ Graham Greene Studies]* (journal), University of North Georgia - Digital Commons, bepress,  Elsevier
* Allain, Marie-Françoise, 1983. *The Other Man: Conversations with Graham Greene*. Bodley Head.
* Bergonzi, Bernard, 2006. *A Study in Greene: Graham Greene and the Art of the Novel*. Oxford University Press.
* Cloetta, Yvonne, 2004. *In Search of a Beginning: My Life with Graham Greene*, translated by Euan Cameron. Bloomsbury.
* Fallowell, Duncan, *20th Century Characters*, Loaded: Graham Greene at home in Antibes (London, Vintage Books, 1994)
* Fussell, Paul (1980). "Graham Greene's Parallel Journey", in *Abroad: British Literary Traveling Between the Wars*. Oxford University Press, pp. 65-70.
* Greene, Richard, editor, 2007. *Graham Greene: A Life in Letters*. Knopf Canada.
* Hazzard, Shirley, 2000. *Greene on Capri*. Farrar, Straus & Giroux.
* Henríquez Jiménez, Santiago J.   *La realidad y la construcción de la ficción en la novelística de Graham Greene*, La Laguna: Universidad, 1992.
* Henríquez Jiménez, Santiago J. "Graham Greene's novels seen in the Light of His Religious Discourse" en Wm. Thomas Hill (ed.). *Perceptions of Religious Faith in the Work of Graham Greene*. Oxford, New York...: Peter Lang. 2002. 657–685.
* Henríquez Jiménez, Santiago J. "Don Quijote de la Mancha y Monsignor Quixote: la inspiración castellana de Grahan Greene en el clásico español de Cervantes" en José Manuel Barrio Marco y María José Crespo Allué (eds.). La huella de Cervantes y del Quijote en la cultura anglosajona. Centro Buendía y Universidad de Valladolid. Valladolid. 2007. 311–318.
* Henríquez Jiménez, Santiago J. "Miguel de Unamuno y Graham Greene: coincidencias en torno a los cuidados de la fe" en Teresa Gibert Maceda y Laura Alba Juez (coord..). Estudios de Filología Inglesa. Homenaje a la Dra. Asunción Alba Pelayo. Madrid: UNED. 2008. 421–430.
* Hull, Christopher. *Our Man Down in Havana: The Story Behind Graham Greene's Cold War Spy Novel* (Pegasus Books, 2019) online review
* Phillips, Gene D., 1974. *Graham Greene: Films of His Fiction*, Teachers' College Press.
* O'Prey, Paul, 1988. *A Reader's Guide to Graham Greene*. Thames and Hudson.
* Shelden, Michael, 1994. *Graham Greene: The Enemy Within*. William Heinemann. Random House ed., 1995, 
* Simon Raven & Martin Shuttleworth 
* Valentinitsch, Bernhard. "Graham Greenes Roman 'The Human Factor' (1978) und Otto Premingers gleichnamige Verfilmung (1979)". In: *JIPSS* (*Journal for Intelligence, Propaganda and Security Studies*), No. 14. Graz 2021, p.&nbsp;34-56.
* 

## Надворешни врски

; Дигитални колекции
* 
* 
* 

; Физички колекции
* Graham Greene Papers at the Harry Ransom Center
* Graham Greene Papers;  at John J. Burns Library, Boston College
* Graham Greene Collection at Emory University
* Graham Greene Letters at Columbia University
* Bryan Forbes Collection of Graham Greene;  at the British Library
* The Cherry Record Collection of Josephine Reid's Papers and Books Relating to Graham Greene at Balliol College Archives & Manuscripts

;Останати врски
* 

Категорија:Носители на Орденот на Почесните придружници
Категорија:Носители на британскиот Орден за заслуги
Категорија:Членови на Кралското книжевно друштво
Категорија:Римокатолички христијани од Англија
Категорија:Англиски есеисти
Категорија:Починати во 1991 година
Категорија:Родени во 1904 година
Категорија:CS1: долга вредност за volume
Категорија:Англиски романописци
Категорија:Англиски новинари
Категорија:Шпиони од Втората светска војна
Категорија:Англиски мемоаристи
Категорија:Англиски сценаристи