open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Јагода Сланева

**Јагода Сланева** (,  – , ) — македонска балерина  и кореограф.

## Животопис
Јагода Сланева била дел од првата генерација ученици на Балетот при Македонскиот народен театар. Го завршила  Средното балетско училиште во Скопје во класата на Јуриј Мјачин, професор-гостин од Санкт Петербург. Кариерата ја започна во 1968 година со изведба на „Па де де “ од балетот „Оревокршачка “ на музика на П. И. Чајковски, а ја завршува во 1992 со улогата на Марија во балетот „Бахчисарајска фонтана“.

## Творештво
Во својата извонредно богата кариера, Јагода Сланева играла главни улоги во најзначајните балети од железниот репертоар на класичната балетска уметност, како: Жизел во балетот „Жизел“,Китри во „Дон Кихот“, Јулија во „Ромео и Јулија “, Кармен во „Кармен“, насловните улоги во балетите: „Легенда за љубовта“, „Ѓаволеста девојка“, „Мирандолина“, „Лабин и Дојрана“, „Песна над Песните“, како и други модерни балети.

Како примабалерина на Македонскиот балет таа гостувала на различни сцени во Франција, Германија, Полска, Романија, Канада, Словенија, Србија, Хрватска и други земји.

Работела и како педагог, а како кореографка соработувала на повеќе детски претстави во театрите во Скопје, во театарските претстави во повеќе театарски куќи во Македонија, како и на повеќе проекти во независна продукција. Сланева работела и како кореограф на ТВ серијата „Аплаузи” и проектот „Сенки во ноќта” од Бодан Арсовски во Македонската Телевизија. Освен тоа, Сланева имала богата ТВ-продукција во Македонската телевизија .

Примабалерината Сланева ја добила наградата „Менада “ за врвни достигнувања во балетската уметност од скопскиот фестивал „Танц Фест 2017“.

## Наводи

Категорија:Македонски балерини
Категорија: Македонски кореографи
Синагога Арагон (Битола)

300п|мини|Срушената синагога Арагон во Битола
300п|мини|Олтарот на синагогата Арагон во Битола, меѓу 1918 и 1941 година, браќа Манаки

**Синагога Арагон** (ⅩⅤⅠ в.) – централен храм на арагонските (шпански) Евреи во Битола. 
Во Тора арката постоел Тора свиток донесен од Арагон (ⅩⅤ в.). 

Во храмот служеле многу познати рабини, како: Адижес Давид (1575), Аврахам Фалкон (1643), шмуел Чадок (крајот на ⅩⅤⅠⅠ в.), Бенјамин Медина (1730), Аврахам бен Јехуда де Бу-тон (1760), Давид де Бутон (1794), Меркадо Камхи (1838), Ариел-Бен Цион (1913), Шабтај Џаин (1924), Аврахам Мориц Романо – последниот битолски рабин (1931). 

Во Втората светска војна бугарската фашистичка војска синагогата ја претворила во кланица за свињи, а пред крајот на војната била запалена.
Арагон Синагогата била една од најголемите на Балканот.

## Литература
* Ѓорѓи Цолев Димовски, Битолските Евреи, Битола, 1993, 125;
* Марк Цохен, Ласт Центурс оф а Сефардс  Комунитатис. Јидисш - Монастир 1839–1943, 
* Њујорк, 2003; Еврејски извори за обштествено–икономическото развитие на Балканските земи през ⅩⅤⅠⅠ век, Ⅱ, София, 1960. Ј. Нам.

## Наводи

Категорија:Синагоги во Битола
Кречетало

**Кречетало** или **чкртало** – детски идиофоничен удирачки дрвен инструмент. Го прават самите деца напролет од врбово дрво. Има четири главни делови – четириаголна рамка, јазиче, запченик и рачка со оска што го врти запченикот. При вртење на запченикот со рачката, јазичето удира од еден во друг забец на запченикот и така се произведува брзо чкртање со остар звук. Децата се забавуваат натпреварувајќи се преку создавање најсилен звук.

## Галерија


Податотека:Rattle, Ludlow Museum - DSCF2033.JPG|Кречетало користено за тревога од отровен гас во Втората светска војна
Податотека:Rehtacka.jpg|Во некои европски земји, кречетала биле користени наместо камбани за време на Пасхалното тридневиe, трите дена пред Велигден 
Податотека:Purim gragger.jpg|Вид кречетало користено во јудаизмот
Податотека:Cheapplasticgragger IGP4806.JPG|Пластична верзија на кречетало
Податотека:14th century ratchet.jpg|Француско кречетало од 14 век


## Наводи

Категорија:Дрвени музички инструменти
Категорија:Играчки
Коцел

[мини|[Носии од Скопска Котлина|Коцел од Скопска Блатија - НУ Музеј на Македонија]]
**Коцел** или **прцел** — невестински украс за на глава, направен од природна коса, од волна или од козина. Претставувал продолжение на плетенките на невестата или пак се закачувал за горната невестинска облека. Во Мариово се одликувал со својата тежина, масивност и специфичен начин на носење. Тој бил тежок 4–5 оки (околу 6 килограми), долг до петиците и бил пристегнат со украсени подвески. По свадбата, неговиот крај се прикачувал на појасот и се носел непрекинато 40 дена. Во некои средини, носењето продолжувало и до една година, но само при излегување од дома. Покрај денот на свадбата и првиот понеделник, се носел уште во неколку значајни прилики: при првата посета на родителите, за Прочка и на саботнина. Според Мариовската традиција, коцелот се носел „за да се навикне невестата на тежина“, односно како подготовка за бременоста. Постојаното носење имало и магиско-заштитна функција — да ја заштити невестата од зли сили до раѓањето на првото дете, кога се сметало дека е надминат најризичниот период по венчавањето.

Во Кумановско, покрај коцелот, се носел и опаш од испредена козина, долг до петиците и обликуван во топчест облик. Во Кичевско, се носело приле од сукани црни рески, украсено со низи од стари пари. Во Скопска Блатија, невестите носеле копел, налик на прилето, но потежок, прикачен за појасот, украсен со цвеќиња и метални пари.

## Наводи

Категорија:Македонски народни носии
Неарх

thumb|300px|Карта на која се прикажани патувањата на Неарх и кампањите на Александар до кратко по освојувањето на Персиското Царство – од „Историја на Стариот Свет“, д-р Џорџ Вилис Ботсволд, Макмилан, 1913
мини|redresse=3|Патот на враќањето на Неарх (портокалово).
**Неарх** (Nearhos) (Лато на Крит, околу 360 пр.н.е. – 312 пр.н.е.) – адмирал на флотата на Александар III Македонски и патописец, по потекло од Крит, но населен во Амфипол. 

## Животопис
Неарх му бил пријател на Александар III уште од младоста. Го придружувал на походот на Исток и бил назначен за сатрап на Ликија и Памфилија (334/3 пр.н.е.). Ја предводел македонската флота составена од околу сто брода и пет илјади војници при нејзиното враќање од Индија (325/24 пр.н.е.). Притоа водел дневник со секојдневни белешки за напорната пловидба од утоката на реката Инд до Персискиот Залив, опишувајќи ги луѓето, обичаите, населбите, флората, фауната итн., кој подоцна му послужил на Аријан како главен извор за неговата книга за Индија (Индике), а исто така го користел и Страбон. За успешното враќање на флотата бил награден со златен венец. По смртта на Александар Ⅲ (323 пр.н.е.) бил во служба на Антигон I Едноокиот и неговиот син Деметриј I Полиоркет. Загинал во битка кај Газа помеѓу Деметриј I Полиоркет и другите дијадоси (312 пр.н.е.).

## Наводи

## Надворешни врски
*Arrian, The Indica  translated by E. Iliff Robson.
*Pothos.org:Nearchus by Marcus Pailing
*Livius, Nearchus by Jona Lendering
*The Trierarchs  of Nearchus by livius.org
*Nearchus the Cretan and the Foundation of Cretopolis http://www.google.com/search?hl=el&q=NEARCHUS+CRETOPOLIS&btnG=%CE%91%CE%BD%CE%B1%CE%B6%CE%AE%CF%84%CE%B7%CF%83%CE%B7&lr=

Категорија:Кралство Македонија
Категорија:Древномакедонски војсководци
Категорија:Војсководци на Александар Македонски
Ќостек

**Ќостек** или **ќустек** – плетен украс од монистра. Машкото население го носело вденат на појасот.

## Наводи

## Надворешни врски
* '''''Македонска енциклопедија''', том II (Скопје, 2009; стр. '''1524''')''

Категорија:Модни додатоци
Категорија:Накит
Категорија:Зборови што ги нема во ТРМЈ
Муџахит Асимов

**Муџахит Асимов**  (р. , ) –— македонски ориенталист, литературен историчар, универзитетски професор .

## Животопис
Универзитетски професор од турската националност во Македонија. Завршил Филозофски факултет во Сараево. Докторирал на Филолошкиот факултет во Приштина. Од 1998 година се вработува на Филолошкиот факултет „Блаже Конески” во Скопје.

## Творештво
Има објавено повеќе стручни и научни трудови од областа на дијалектологијата, историјата на турскиот јазик и турската литература. Учесник е на меѓународни конгреси и симпозиуми.

## Наводи

## Надворешни врски
* / Monografija na Turkologija
* Поезијата на турскиот поет-меѓник Орхан Вели

Категорија:Македонски ориенталисти
Категорија:Македонски литературни историчари
Категорија:Македонски универзитетски професори
Втора фудбалска лига на Македонија 2020/2021

**Втората фудбалска лига на Македонија 2020/2021** - 29. издание на Втората фудбалска лига на Македонија. Распоредот бил најавен на 12 август 2020 година. Сезоната започнала на 22 август 2020, а завршила на 15 мај 2021. Секоја екипа ќе игра против друга екипа трипати на основа дома-гости со вкупно 33 натпревари. Во оваа сезона прваци биле Скопје (Запад) и Брегалница 2008 (Исток).

## Запад

### Екипи

1 За време на првата полусезона Тетекс 1953 го носел името Лабуништа 2011.

2 Лабуништа 2011 одиграл еден натпревар (4. коло) на Стадионот Борис Трајковски во Скопје, и еден натпревар на Игралиштето Боговиње (8. коло), и два натпревари на Игралиштето Голема Речица (12. и 14. коло) и на АМС теренот кај СЦ Тетово (18. коло) како домашна екипа.

### Табела




### Местоположба според коло
Табелата ги покажува позициите на екипите по секое завршено коло.

* Со коси бројки се места кои го делеле две или повеќе екипи
* Со коси задебелени бројки се екипи кои имале натпревар помалку поради откажувањето на Вардари.

### Резултати (Коло 1–18)

1 Службени порази за Вардари поради неодигрување на натпреварите во 12., 17. и 18. коло.

### Резултати (Коло 19–27)

## Исток

### Екипи

1 Кит-Го одиграл еден натпревар (16. коло) на Градскиот стадион Штип како домашна екипа.

2 Победа одиграла еден натпревар (22. коло) на Стадионот Тумбе Кафе во Битола како домашна екипа.

3 Тиквеш 1930 Кавадарци одиграл четири натпревари (2., 5., 12., 13. и 15. коло) на Градскиот стадион Неготино, и два натпревари на теренот на АМС (7. коло и 10. коло) во Росоман како домашна екипа, поради реновирањето на домашниот стадион на кавадаречкиот клуб.

### Табела




### Местоположба според коло
Табелата ги покажува позициите на екипите по секое завршено коло.

* Со коси бројки се места кои го делеле две или повеќе екипи

### Резултати (Коло 1–18)

### Резултати (Коло 19–27)

## Бараж за унапредување (Прва лига)

## Поврзано
* Фудбалски куп на Македонија 2020/2021
* Прва фудбалска лига на Македонија 2020/2021
* Трета фудбалска лига на Македонија 2020/2021
* Општински фудбалски лиги на Македонија 2020/2021

## Наводи

## Надворешни врски
*Фудбалска федерација на Македонија  
*MacedonianFootball.com  

2020/2021
Ф
Ф
Курт Лубински

**Курт Лубински** (19 октомври 1899 - 1969) бил германско-холандски фоторепортер. Тој работел во „Улштајн Верлаг“ кон крајот на 1920-тите, емигрирал во Холандија во 1933 година и во Соединетите Држави во 1943 година. Работел за холандски илустрирани неделници како „Хет Левен“ каде бил ран фоторепортер кој патувал низ оддалечените области на поранешниот Советски Сојуз и Етиопија. Неговата необична тема - луѓе од ретки фотографираните култури, лавови кои се возат во мали автомобили, луѓе што се однесуваат чудно на јавни места - му го дале угледот на „меѓу првите што ја запознале јавноста со слики од чудни култури и егзотични народи“. 

## Личен живот
Тој бил оженет со фотографот Маргот Левин-Рихтер во 1927 година и подоцна се развел. Тие имале еден син, Петер, во 1931 година. Маргот и Петер го смениле презимето во Лукас кога емигрирале во САД. 

## Објавени дела

*  
*  
*  

## Наводи

Категорија:Починати во 1969 година
Категорија:Родени во 1899 година
Ноблекс

мини|Ноблекс
**Ноблекс** () — германски панорамски фотоапарат со моторизирани леќи, направен од Kamera-Werkstätten. Постојат повеќе модели на оваа камера во повеќе формати.

Камерите со слични функции се Виделукс и Хоризон.

## Набоди


## Надворешни врски
* Официјална страница (на германски)

Категорија:Фотоапарати
Макрограф

**Макрограф** или **фотомакрограф** е слика направена на размер кој е видлив со голо око, што е спротивно на микрографска слика. Понекогаш се дефинира поточно како слика со размер помала од десет пати зголемување.

## Материјална наука
Овој термин често се применува на тридимензионална слика направена од материјал со употреба на стереомикроскоп со ниска моќност. Овие слики се користат во материјалната наука, особено во проучувањето на стресните прекршувања кај металите. Овој метод може да се користи и за да се анализира фината структура на челикот, во стандардизиран тест наречен Бауманов метод што создава сулфурен отпечаток што ја покажува количината и распределбата на сулфурните подмножества низ металната структура.

## Наводи

## Надворешни врски

* http://pphotography-blog.blogspot.com/2011/04/beautiful-water-drops-by-nevena-uzurov.html 
* https://web.archive.org/web/20140528213354/http://www.venkane.com/photo/324484.jpg

Категорија:Наука за материјалите
Категорија:Лабораториски техники
Ана Портној

**Ана Портној** (1950 - 30 мај 2020) — аргентински фотограф. Родена во Буенос Аирес, таа отишла во егзил во Шпанија во 1977 година. Таа направила фотографии на многу автори, вклучувајќи Андреу Мартин, Хуан Марсе, Маруха Торес, Хавиер Серкас, Клаудија Пињеиро, Клара Облигадо, Гуљелмо Мартинес, Родриго Фресан, Маријана Енрикез, Џејмс Елрој, Петрос Маркарис, Алехандра Костамагна, Колм Тојбин и Ида Витале.

## Наводи

Категорија:Луѓе од Буенос Аирес
Категорија:Починати во 2020 година
Категорија:Родени во 1950 година
Фредерик Јорк

**Фредерик Јорк** (1823-1903) бил ран фотограф кој го основал бизнисот **York & Son** во Нотинг Хил, специјализиран за производство на т.н. волшебни фенери. 

## Наводи

Категорија:Починати во 1903 година
Категорија:Родени во 1823 година
Самуил Бернштејн

**Самуил Борисович Бернштејн**  (,  – , ) — руски лингвист, славист, македонист.

## Животопис
Тој произлегол од школата на познатиот руски славист А.М.Селишчев и бил долгогодишен раководител на Катедрата за словенска филологија на Московскиот универзитет „Ломоносов” и на Одделот за славистика и балканистика на АН СССР.
## Творештво
Бил автор на околу 400 научни трудови, вклучително и 18 книги. Член на МАНУ надвор од работниот состав (избран на 25 декември 1969 година). Еден од првите слависти што (во првото издание на Големата советска енциклопедија, 1938) го одбележа постоењето на македонскиот јазик како посебен член на словенското јазично семејство. Во Одескиот архив (1934) имал најдено единствениот примерок на дел од коректурите од необјавеното списание „Вардар” на Крсте Петков Мисирков. Објавил две статии за тоа списание. Во 1938 година, во една своја статија објавена во Големата светска енциклопедија, првпат се осврнал на македонскиот јазик, како посебен словенски јазик. Тоа било првиот случај да се зборува за во една значајна публикација за посебноста на македонскиот јазик. Непосредно по завршувањето на Втората светска војна, неговиот интерес за македонскиот јазик се зголемил, а особено со неговото проучување на Крсте Петков Мисирков. Во 1946 почнал да ја пишува граматиката на македонскиот јазик. Неговиот придонес за изучувањето на македонскиот јазик се зголемил и со тоа што под негово менторство биле изработени првите докторски дисертации од таа област. Бил еден од најголемите слависти на 20 век и многу се занимавал со македонскиот јазик.

## Наводи

## Надворешни врски
*Самуил Борисович Бернштејн 
*Стари и ретки книги за македонскиот јазик 

Категорија:Руски лингвисти
Категорија:Руски слависти
Категорија:Руски македонисти
Категорија:Академици на МАНУ
Категорија:Носители на орденот „Знак на Честа“
Категорија:Родени во 1910 година
Категорија:Погребани на Воведенските гробишта
Воислав Санев

** Воислав Санев **  (,  – , ) — македонски археолог.

## Животопис
Дипломирал археологија на Филозофскиот факултет во Белград (1963). Од 1963 до 1969 г. работел како кустос во Народниот музеј во Штип, а потоа во Музејот на Град Скопје (1969–1970). Повторно се вратил во Штип (1970– 1976), а од 1976 г. работел во Археолошкиот музеј на Македонија, каде што останал до 2000 г.

Бил директор на Народниот музеј во Штип, в.д. директор на Музејот на Македонија и раководител на Археолошкиот оддел, претседател и секретар на МАНД, уредник и технички уредник на „Macedoniae Acta Aheologica “, на Археолошка карта на РМ, Зборник на Народниот музеј од Штип, Зборник на Археолошкиот музеј и др.
## Истражувачка работа
Го истражувал и го проучувал неолитот во Македонија (Вршник, Анзабегово, Руг Баир, Велушка Тумба, Тумба Маџари, Страната, Канли Чаир, Амам, Tумба Мршевци и др.).
## Библиографија
Публикувал околу 40-тина отпечатени трудови со широк опус од македонската археологија
*Предисториски култури во Македонија, Штип, 1971;
*Праисторија во Централна Пелагонија, Битола, 1976; 
*Анзанбенгово со Милутин Гарашанин, Белград, 2006, 171–191 
## Наводи

## Надворешни врски
*Воислав Санев
*Воислав Санев
*Покрај стручната работа
*Неолитско светилиште

Категорија:Македонски археолози
Категорија:Апсолвенти на Белградскиот универзитет
Владимир Куртев

**Владимир Куртев** (Плевен, 19 октомври 1888 — Софија, 7 јуни 1946) — револуционер од Бугарија, учесник во македонското револуционерно движење. Деец на Македонската револуционерна организација и подоцна Внатрешната македонска револуционерна организација, близок соработник со Иван Михајлов. Според бугарската историографија, тој имал учество во спасувањето на Евреите од фашистичката бугарска депортација.

## Животопис
Завршил историја и географија на Софискиот универзитет. Како ученик станал член на ВМОРО (1905), четник во четата на тиквешкиот војвода Д. Даскалов (1907), учествувал и во Битката кај „Ножот”. По Првата светска војна бил професор и директор на гимназијата во Ќустендил, претседател на друштвото „Илинден”, близок соработник на Иван Михајлов, пунктов началник на ВМРО во Ќустендил (1926), резервен член (1928) и член на ЦК на ВМРО (1932). Во 1946 бил уапсен од властите и стрелан.

## Наводи

Категорија:Дејци на ВМОРО
Категорија:Дејци на ВМРО
Категорија:Луѓе од Плевен
Категорија:Апсолвенти на Софискиот универзитет
Категорија:Починати во Софија
Категорија:Родени во 1888 година
Категорија:Починати во 1946 година
Категорија:Македонски револуционери
Марин Димески

** Марин Димески **  (, ) – македонски фотограф.

## Животопис и творештво
Марин Димески е професионален фотограф, роден е 1948  год. во Прилеп. 
Завршил историја на уметноста на Филозофскиот факултет во Скопје. Со уметничка фотографија се занимава од 1970 година. Автор е на осум самостојни изложби, учествувал со свои дела и на поголем број групни изложби во земјата и странство на кои има добиено повеќе награди и признанија. Член е на ДЛУМ и на Здружението на применети уметности на Хрватска, на Хрватското друштво на ликовните Уметници на Истра. Работи и на самостојни проекти и фотографира во Њујорк, Египет, Израел, Кенија .

## Наводи

Категорија:Македонски фотографи
Христо Бојаџиев

** Христо Бојаџиев **  (Битола, 1948) – македонски фотограф.

## Животопис и творештво

Основното и средното образование го завршил во родниот град и низ целата своја кариера работел во Битолскиот народен театар како музички и уметнички илустратор.

Од 1970 година се занимава со уметничка фотографија и дизајн на театарски плакати.

Бојаџиев имал четири самостојни изложби а  учествал на групни изложби во Македонија и во странство.

Тој е автор на фотографиите, а соавтор со Владо Ѓорески на плакатот и целокупниот дизајн на III и V Меѓународно графичко триенале во Битола, на целокупниот рекламен материјал за Охридско лето 97 и 98 исто така во соавторство со Владо Ѓорески.

Тој е автор на многу плакати за филмски фестивали и театарски претстави, за Мајските оперски вечери - Скопје, Битолско културно лето, филмскиот фестивал „Браќа Манаки  “ – Битола исто така во соавторство со Владо Ѓорески..

Добитник е на првата награда за дизајн на уметнички плакат и специјално признание на Меѓународната изложба на уметничка фотографија во Загреб, награда за плакат на претставата за „Калугерички тишини“, награда за плакат  за претставата „Полковник птица “ – Народен театар – Прилеп  исто така во соавторство со Владо Ѓорески, Награда за уметничка фотографија на конкурсот на Советот на Европа,  награда „4 ноември “ на градот Битола за проектот „Од македонската ризница“, на Стерина наградата во Нови Сад, за  музика на претставата „Подземна Република “, Народен театар Битола.

Неговиот фотографски опус е суптилен, поетичен со исклучително импресионистичко присуство на природата како и одредени апстрактни и рефлексивни експерименти.
Целокупниот негов богат фотографски опус не е објавен ниту доволно проучен во рамките на македонското фотографско и уметничко творештво.
## Наводи

Категорија:Македонски фотографи
Дејан Милиќевиќ

**Дејан Милиќевиќ** (српски: *Дејан Милићевић*) — српски режисер за музичко видео и моден фотограф кој создал многу музички спотови за многу познати поранешни југословенски музичари. Тој, исто така, фотографирал многу модели, од кои некои биле користени како дел од колекцијата Џони Пеци. Исто така, ја фотографирал популарната турбо-фолк пејачка Светлана „Цеца“ Ражнатовиќ, чии фотографии биле прикажани во изданието на локалното списание „ Плејбој “.

## Личен живот
Во 2007 година, Миличевиќ се преселил во Скопје, Македонија. Неговиот втор дом е во Белград (заклучно со 2010 година).

## Музички видеа режија

## Наводи

Категорија:Луѓе од Белград
Категорија:Српски фотографи
Категорија:Живи луѓе
Категорија:Српски филмски режисери
Бушонго митологија

[мини|369x369пкс|Портрет-фигура во дрво на Бопе Пеленго, поглавар на народот Бушонго, в. 1790. [Конго|алт=]]
**Бушонго** или **Сонора** се етничка група од реката Конго и околните области. Богот на создавање во **митологијата на Бушонго** се нарекува Бумба. Тој постоел сам во темнината додека светот се состоел само од вода. За богот Бумба се вели дека се појавува како џиновски човек во бела боја. Создавањето се случило кога тој ги повратил сонцето, месечината, земјата, растенијата и животните, а потоа и човештвото. Бомази е богот-предок на Бушонго.

## Бумба
**Бумба**, исто така наречен **Мбомбо**, е создавачки бог во религијата и митологијата на луѓето од Централна Африка во областа што сега е позната како Демократска Република Конго. Тој бил џин во бела боја. Митот го опишува создавањето на универзумот од ништо.

### Митот за создавањето на светот
Митот за создавањето раскажува дека на почетокот Мбомбо бил сам, а земјата била покриена со темнина и со првичната вода. Еден ден Мбомбо почувствувал силна болка во стомакот и ги повратил сонцето, месечината и ѕвездите. Од топлината и светлината на сонцето испарила водата што ја покривала земјата, создавајќи облаци и, со текот на времето, суви ридови се појавиле од водата. Тогаш Мбомбо повратил уште еднаш, изродувајќи девет животни: леопардот, орелот, крокодилот, рибата, желката, пумата, белата чапја, скарабеј и коза. Мбомбо потоа исповраќал и многу луѓе а еден од нив се викал Локо Јама и бил бел како Бумба.
врска=https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%9F%D0%BE%D0%B4%D0%B0%D1%82%D0%BE%D1%82%D0%B5%D0%BA%D0%B0:%D0%A1%D0%BA%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D0%B9 %D1%81%D0%B2%D1%8F%D1%89%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D0%B8%D0%B9 %D0%BD%D0%B0 %D0%BE. %D0%94%D0%B6%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BB%D0%B3%D0%B0%D1%87 (cropped).jpg|мини|206x206пкс|Скарабеј
Овие девет животни ги создале потоа сите светски суштества. Чапјата ги создала сите птици, освен змејот а крокодилот ги создал змиите и игуаната. Од козата се создале сите животни со рогови, скарабејот ги создал сите инсекти, а од рибата Јо Бумба се создале сите риби.

Тројца синови на Мбомбо тогаш рекле дека ќе го довршат создавањето на светот. Прв се обидел, Нионје Нгана, кој ги повратил белите мравки, но потоа умрел. За да му оддадат чест, мравките отишле длабоко во земјата за  да го погребаат и на тој начин неплодните песоци на површината на земјата ги претвориле во почва. Вториот, Чонганда, го создал првото растение, а потоа од него настанале сите дрвја, треви и цвеќиња. Чеди Бумба, третиот син, ја создал последната птица, змејот.

Цеце Бумба правела проблеми на земјата, па Мбомбо ја избркал на небото, каде што станала гром. Поради ова луѓето останале без огнот, па Мбомбо им покажал како да го направат со дрвја. Откако светот бил целосен, Мбомбо им го предал на човештвото и се повлекол на небесата, оставајќи го Локо Јима да служи како „бог на земјата“.

## Литература

* 
* 
* 

## Наводи

Категорија:Африканска митологија
Категорија:Митологија по култура
Категорија:Банту-народи
Кале (Велгошти)

** Кале **— археолошко наоѓалиште во охридското село Велгошти. Претставува тврдина од доцната антика и Среден век
Тврдина од доцноантичкото време и средниот век. Се наоѓа на источниот крај на Петринско Поле, непосредно до патот Охрид-Велгошти-Ресен, на превојот на планината Петрино. Претставува висок доминантен рид со зарамнет врв на кој има остатоци од утврдување, со површина од 100 м (север-југ) и 30 м (исток-запад). Ѕидовите се широки 1,25 м, ѕидани од кршен камен и хидростатичен малтер.
Надвор од бедемот има два широки рова на растојание од 10 до 15 м. Во внатрешноста на тврдината се забележуваат темели на ѕидови од повеќе објекти градени од камен и варов малтер, а во западниот крај има објект со ѕид зачуван 2 м во височина. Освен остатоци од архитектура, на површината има фрагменти од керамички садови, покривни ќерамиди, питоси и расфрлен градежен материјал. Се претпоставува дека на ова место била станицата Бруцида,подигната покрај патот Вија Егнација.
## Поврзано
*Зад Кула — средновековна населба;
*Кале — тврдина од доцноантичкото време и средниот век;
*Котелица - Св. Никола — средновековна црква и некропола;
*На Лазој — некропола од римското време;
*Олмец - Кулиште — утврдена населба од железното време; 
*Св. Димитрија — средновековна црква; 
*Св. Илија — средновековна црква и некропола; 
*Турски Гробишта — средновековна некропола; 
*Чурила — средновековна некропола; 
*Џамијата — средновековна црква; 
*Велгошти;
*Список на археолошки наоѓалишта во Охридско ;
*Список на средновековни некрополи во Македонија.

## Наводи

Категорија:Велгошти
На Лазој (Велгошти)

** На Лазој **— [археолошко наоѓалиште во [охридското село Велгошти. Претставува некропола од римско време.
На околу 500 м.  југоисточно од селото, лево од патот за селото Рамне, во нивата на Трајан Костески биле откриени 9 гроба, осум градени од големи тегули „на две води“, еден ѕидан од камен.
## Поврзано
*Зад Кула — средновековна населба;
*Кале — тврдина од доцноантичкото време и средниот век;
*Котелица - Св. Никола — средновековна црква и некропола;
*На Лазој — некропола од римското време;
*Олмец - Кулиште — утврдена населба од железното време; 
*Св. Димитрија — средновековна црква; 
*Св. Илија — средновековна црква и некропола; 
*Турски Гробишта — средновековна некропола; 
*Чурила — средновековна некропола; 
*Џамијата — средновековна црква; 
*Велгошти;
*Список на археолошки наоѓалишта во Охридско ;
*Список на средновековни некрополи во Македонија.

## Наводи

Категорија:Велгошти
Олмец - Кулиште (Велгошти)

** Олмец - Кулиште **— археолошко наоѓалиште во охридското село Велгошти. Претставува утврдена населба од железно време.
Југоисточно од селото и источно од манастирската црква „Св. Петка“ се издига висок рид кој е дел од Петринска Планина. На јужната, северната и западната страна се спушта кон Велгошко Поле. На зарамнетиот простор на врвот има остатоци од четвртеста кула-набљудувачница, со надворешни димензии од 10 × 10 м, од која се зачувани северниот и јужниот ѕид, широки во основата по 1 м. По површината на теренот се забележуваат фрагменти од керамички садови, питоси и грамади од градежен материјал.
## Поврзано
*Зад Кула — средновековна населба;
*Кале — тврдина од доцноантичкото време и средниот век;
*Котелица - Св. Никола — средновековна црква и некропола;
*На Лазој — некропола од римското време;
*Св. Димитрија — средновековна црква; 
*Св. Илија — средновековна црква и некропола; 
*Турски Гробишта — средновековна некропола; 
*Чурила — средновековна некропола; 
*Џамијата — средновековна црква; 
*Велгошти;
*Список на археолошки наоѓалишта во Охридско ;
*Список на средновековни некрополи во Македонија.

## Наводи

Категорија:Велгошти
Лоренцо Туњоли

десно|thumb|300p|Лоренцо Туњоли
**Лоренцо Туњоли** (роден 1979) е италијански фоторепортер, со седиште во Бејрут. Тој ја освоил Пулицеровата награда за 2019 година за претставна фотографија.

## Живот и работа
Тугнали е роден и израснат во Луго, Емилија-Ромања, Италија.

Тој работел како фоторепортер на Блискиот Исток пред да се пресели во Кабул, Авганистан во 2010 година, каде живеел и работел пред да се пресели во Бејрут, Либан во 2015 година.

## Публикации

* *Малата книга за Кабул.* 2014 година Фотографии од Туњоли, текст на Франческа Рекија.

## Награди

* 2019: Победник, Пулицерова награда за претставна фотографија за фотографско раскажување од гладот во Јемен објавена во *„Вашингтон пост“*  
* 2019 Номиниран, Светска приказна од печатот на годината, World Press Photo (Светска фотоградија од печатот), Амстердам 
* 2019: Победник, Општи вести, приказни, World Press Photo, Амстердам

## Наводи

## Надворешни врски

* 

Категорија:Родени во 1979 година
Категорија:Живи луѓе
Зад Кула (Велгошти)

** Зад Кула **— археолошко наоѓалиште во охридското село Велгошти. Претставува населба од средниот век.
На околу 400 м. источно од  Кале,  до самиот пат  Охрид -  Велгошти -  Ресен има мала висорамнина на која се среќаваат основи од градби. Во пошумениот северен дел се гледа една четвртеста градба со димензии од 18 × 18м, чии ѕидови се широки 1,70 м..
## Поврзано
*Кале — тврдина од доцноантичкото време и средниот век;
*Котелица - Св. Никола — средновековна црква и некропола;
*На Лазој — некропола од римското време;
*Олмец - Кулиште — утврдена населба од железното време; 
*Св. Димитрија — средновековна црква; 
*Св. Илија — средновековна црква и некропола; 
*Турски Гробишта — средновековна некропола; 
*Чурила — средновековна некропола; 
*Џамијата — средновековна црква; 
*Велгошти;
*Список на археолошки наоѓалишта во Охридско ;
*Список на средновековни некрополи во Македонија.

## Наводи

Категорија:Велгошти
Џамијата (Велгошти)

** Џамијата **— археолошко наоѓалиште во охридско]]то село Велгошти. Претставува црква од среден век.
Во просторот на долниот дел од селото, јужно од Светапеткина Река, според кажувањето на свештеникот Л. Трпеноски, постоела црква што била урната од Турците и претворена во џамија. Едно крило од [царските двери на црквата било зачувано и денес се наоѓа во [манастирската црква Св. Петка во близината на селото.
## Поврзано
*Зад Кула — средновековна населба;
*Кале — тврдина од доцноантичкото време и средниот век;
*Котелица - Св. Никола — средновековна црква и некропола;
*На Лазој — некропола од римското време;
*Олмец - Кулиште — утврдена населба од железното време; 
*Св. Димитрија — средновековна црква; 
*Св. Илија — средновековна црква и некропола; 
*Турски Гробишта — средновековна некропола; 
*Чурила — средновековна некропола; 
*Џамијата — средновековна црква; 
*Велгошти;
*Список на археолошки наоѓалишта во Охридско ;
*Список на средновековни некрополи во Македонија.

## Наводи

Категорија:Велгошти
Античка Фурна (Охрид)

** Античка Фурна **— археолошко наоѓалиште  во градот Охрид. Претставува осамен наод од доцноантичкото  време.
На 5-тиот километар од левата страна на патот Охрид - Св. Наум е откриена фурна за печење тули. Има четвртеста форма и е составена од два дела. Горниот е четвртест и служел за поставување на непечени тули, а долниот е дводелен, со сводести окна што служеле за загревање на горниот дел.
Фурната е случајно откриена во 1969 година, при изградбата на асфалтниот пат, а во 1972 година е конзервирана.
## Поврзано
*Антички театар — театар од хеленистичкото и римското време;
*Античка Фурна — осамен наод од доцноантичкото време;
*Видобишта — гробница од римското време;
*Горно Трново — населба од римското време;
*Горица — некропола од римското време и средновековна црква со некропола;
*Гумништа - Инвалидско Одморалиште — населба и некропола од римското време;
*Дебој — некропола од хеленистичкото и римското време и од средниот век и старохристијанска базилика;
*Долно Трново — населба од неолитското време;
*Козлук — населба од римското време;
*Карабегомала — храм од хеленистичкото време;
*Комплекс „Попарница“ — осамени наоди од римското време, старохристијански и рано средновековни сакрални објекти;
*Комплекс „Св. Климент“ — објекти и црква од старохристијанско време;
*Комплекс „Св. Софија“ — археолошки остатоци од римско и доцноантичко време и ран среден век;
*Комплекс „Св. Спас“ — осамен наод од римското време, старохристијанска и средновековна црква со некропола;
*Комплекс „Стара Чаршија“ — некропола од железното време до раниот среден век;
*Кошишта — некропола од хеленистичко, римско време и раниот среден век;
*Лабино — археолошки остатоци од бронзеното време до раниот среден век;
*Охрид - Лихнид — Антички град;
*Комплекс „Св. Пантелејмон“ — старохристијански и средновековни цркви;
*Самуилова тврдина — тврдина од хеленистичкото, доцноантичкото и средниот век;
*Св. Еразмо — старохристијанска базилика и некропола;
*Енгелана — утврдена населба од раноантичкото и хеленистичкото време;
*Св. Стефан - Горица — депо на средновековни монети;
*Студенчишта — старохристијанска базилика и некропола;
*Хермелеја — населба од римското време;
*Охрид;
*Список на археолошки наоѓалишта во Охридско;
*Список на средновековни некрополи во Македонија ;

## Наводи

Категорија:Охрид
Album2

десно|мини|Логото на Album2
**Album2** — мрежно место за споделување фотографии „за стари мештански и семејни фотографии“ започнато во 2004 година, во Осло, Норвешка од страна на серискиот ИТ претприемач Свеинунг Дамен. Album2.com им олеснува на луѓето да ги споделат своите стари семејни фотографии со семејството и пријателите, плус локалниот клуб по историја. Услугата ви помага да скенирате фотографии и да додадете година плус паметно обележување на групирани лица. Споделувањето фотографии се заснова на контрола на пристап до фотографии по групи и врски што обезбедуваат приватност и заедница за споделување фотографии според строгиот норвешки закон. Името Album2.com нè потсетува дека втора дигитализирана копија на албум на семејни фотографии што секогаш треба да биде на Интернет. 

## Наводи


## Надворешни врски

* http://www.album2.com  
* Photo Service Album2.no partner with Nettavisen article Nettavisen (на норвешки јазик)
Никон

**Nikon Corporation** или скратено **Nikon** (Никон) — јапонско мултинационално претпријатие со седиште во Токио, Јапонија, специјализирано за оптика и фотографија. Сите фирми кои што ги поседува Никон ја формираат **Групацијата Никон** (*Nikon Group*) .

Производите на Никон вклучуваат камери, фотоапарати, леќи на фотоапарати, двогледи, микроскопи, офталмолошки леќи, инструменти за мерење, дурбини, и слични оптички инструменти. Компанијата е осма по големина производител на опрема за чипови, според податоци од 2017 година. Исто така, таа се диверсифицирала и во нови области како што се 3Д печатење и регенеративна медицина за да ги компензира негативните влијанија од намалувањето на пазарот на дигитални фотоапарати. 

Компанијата била основана на 25 јули 1917 година како *Nippon Kōgaku Kōgyō Kabushikigaisha*, а компанијата била преименувана во *Nikon Corporation*, според нејзините камери, во 1988 година. Никон е член на групацијата Мицубиши.
## Наводи
Пенести

**Пенести** (Penestae) – палеобалканска популација што ги населувала териториите на Северозападна Македонија. Првпат се спомнуваат во времето на Третата македонско-римска војна (171–168 пр.н.е.), кога на нивната територија се одвивале судири меѓу македонската и римската војска. Се спомнуваат 11 нивни населби. Најголем град бил Ускана што се наоѓал близу до Кичево.

## Наводи

Категорија:Древни народи
Ускана

[десно|мини|250px|Антички места во југозападниот [Балкан]]
**Ускана** – најголем град на Пенестите, едно од племињата во Горна Дасаретија. Се наоѓал недалеку од Лихнид (Охрид), на три дена одење од Стибера (Чепигово). Речиси со сигурност може да се локализира кај Кичево.

## Наводи

Категорија:Древни градови
Кајакарството во Македонија

**Кајакарството во Македонија** — спорт кој во Македонија со текот на годините добива сè поголема популарност. Кајакарството е управувано од страна на Кајакарската Федерација на Македонија.

## Историја

Кајакарството во Македонија организирано се јавува со формирањето на првиот кајакарски клуб „Вардар” во Скопје во 1934 година на чело со Димитрије Ставриќ. По ослободувањето биле основани клубовите: „*Стрмец*” во Охрид (1948), „*Црн Дрим*” во Струга, „*Пеликан*” во Ресен, „*Мирче Ацев*” во Скопје. 

Во 1949 година бил создаден Поморско-бродарски сојуз чие име било променето во Бродарски сојуз на Македонија во 1953година, во кој биле активни 34 бродарски друштва и клубови (1951). Формираниот Кајакарски Сојуз на Македонија (1966) бил поделен на посебни сојузи – за мирни и диви води (1975). Југословенското првенство на мирни води било организирано во Охрид (1948), а на диви води на Црн Дрим (1949). Во екипната конкуренција Македонија го зазела двапати третото место во Југославија (1948 и 1949) и еднаш второто (1950), а КК „*Стрмец*” третото место (1953) – сите на мирни води. КК „*Мирче Ацев*” од Скопје станал првак на Југославија на диви води (1957), а КК „*Ластовица*” од Скопје го освоил трипати првенството на Сојузната лига „Исток” (1971–1979). Значаен број на кајакари од Македонија станале прваци на Југославија и државни репрезентативци. На светските првенства биле освоени две четврти, на европските за јуниори едно трето, а на олимписките игри деветто место. Во Македонија биле одржани светски првенства во кајак на диви води во спуст и слалом (1975). 

Секоја година се организираат меѓународни натпревари на Илинденскиот кајак слалом на реката Треска. Турнирот за прв пат се одржал во 1969 година кога бил формиран Иницијативен одбор од 9 члена на чело со Мемед Шакир за основање на традиционални меѓународни кајакарски натпревари на диви води на реката Треска посветени на Илинден, националниот празник на Македонија. Благодарение на квалитетните материјални и кадровски услови, овој меѓународен натпревар е прифатен во годишниот календар на Меѓународната кајакарска федерација (ИЦФ). Овие натпревари се одржани 42 пати (до 2010)[1], со учество на кајакари од југословенските републики, од балканските и од европските држави.

## Наводи
Петар Бојаџиевски

**Петар Јованов Бојаџиевски** (, ) – македонски офталмолог.

## Животопис
Медицина завршил во Скопје (1964), специјализирал офталмологија (1974) и работел како офталмолог на Очното одделение во Битола. Примариус станал во 1984 година, а докторирал во Нови Сад (1989).

## Трудови и книги
Автор е на повеќе од 80 стручни трудови и на книгите: 
*„Здравството во Битола низ вековите” (1992), 
*„Здравството во Битола 1944–2004” (2006), 
*„Здравствено-социјалната политика на странските пропаганди во Битола” (2003) 
и соавтор на учебникот 
*„Одбрани поглавја од офталмологијата” (1996).

## Наводи

Категорија:Македонски лекари
Категорија:Офталмолози
Никола Казанџиев

**Никола Казанџиев**  (роден на  година во  - починал на  година во ) — македонски револуционер, публицист и национален политички деец.

## Животопис

Никола Казанџиев во 1899 година стапил во редовите на Македонската револуционерна организација и активно учествувал во Илинденското востание. Тој го организирал револуционерното движење во родниот град и му помагал на Гоце Делчев при упатувањето преку граница во Македонија на чети, курири и оружје, како и при враќањето на луѓето. Во 1903 година, Казанџиев активно учествува во Илинденското востание, а две години потоа, како и многумина Македонци, во потрага по егзистенција заминал преку океанот, во Јужна Америка.

Во Аргентина, заедно со Никола Чуков работел како општ работник и се вклучил на социјалистичкото движење. Во 1907 година, Казанџиев го основал Македонско-одринското браство и бил негов претседател во текот на 1907 и 1908 година. Од 1907 до 1919 година, Казанџиев бил член на Аргентинската социјалистичка партија, а од 1919 година на Аргентинската комунистичка партија (АКП). Во периодот од 1923 до 1930 година Никола Казанџиев е член на Централниот комитет на АКП.

Во меѓувреме, во 1922 година дошло до масовно емигрирање на Македонци и Бугари во градовите од Јужна Америка, како Буенос Аирес, Рио де Жанеиро и Монтевидео. Од иселениците од Македонија и од Бугарија, во 1924 година, Казанџиев формирал Македонско-бугарска комунистичка група. Никола Казаџиев бил сопственик на весникот “*Народна Трибуна*“ кој излегувал во периодот од 1936 до 1939 година во Буенос Аирес. За време на Втората светска војна Казанџиев зел активно учество во основањето и во дејноста на Македонскиот комитет за помош на антифашистичкото движење во 1941 година. Во текот на 1942 година, тој го оддржал првиот конгрес на „*Славјаните во Аргентина*“.

Во 1948 година се вратил во Македонија и се населил во Скопје. Во почетокот на 1950 година ги напишал мемоарите за Илинденското востание, а во 1963 година се преселил во Бугарија и живеел во Софија сè до крајот на својот живот.

Никола Казанджиев починал во Софија на 19 март 1971 година.

## Наводи

Категорија:Македонски револуционери
Категорија:Македонски комунисти
Категорија:Македонски публицисти
Категорија:Македонски преселници во Софија
Категорија:Македонски општественици
Категорија:Учесници во Илинденското востание
Круме Калајџиевски

**Круме Калајџиевски**  (роден на  година во ) — македонски професор по хемија.

## Животопис

Круме Калајџиевски е роден во Скопје на 28 јануари 1934 година. Средното образование го завршил во Гимна­зијата „Цветан Димов” во Скопје и во учебната 1952/53 г. се запишал на студии на Филозофскиот факултет во Скоп­је, на групата за хемија. Дипломирал на истиот факултет во 1957 г. Во учебната 1973/74 г. се запишал на постдипломски студии при Природно-математичкиот факултет во Скоп­је, на насоката за неорганска и аналитичка хемија. Маги­с­три­рал во 1978 година на Хемискиот факултет во Скопје, под менторство на проф. д-р Димче Тошев, со одбрана на тезата „*Застапеноста на флуорот и јодот во економски по­важ­ни­те видови риби на трите природни езера во СР Маке­до­ни­ја*”. Во 1983 г. док­то­ри­рал (под мен­тор­ство на проф. д р Тибор Пастор, од ПМФ  Белград), бранејќи го тру­дот „*При­­гот­ву­ва­ње и испитување на особините на хетерогени јон-се­лективни елек­тро­ди и нивна примена при опреде­лување на органски фармацевтски ак­тив­ни супстан­ци*”. Во последната година од студиите (1956/57) бил примен како при­правник на групата за хемија при Филозофскиот факултет во Скопје.

Во 1957 г. бил избран за асистент и во ова звање бил преизбиран неколку пати, сè до 1984 г. кога (по докторирањето) е избран за доцент на Хемискиот факултет во Скопје. На Природно-математичкиот факултет во Скоп­је бил избран за вон­ре­ден (во 1989) и за редовен професор (во 1994 г.). Во пен­зи­ја заминал во октомври 1998 година. 

Калајџиевски изведувал настава по предметите аналитичка хемија и инстру­мен­тална хемија (за студентите од биохемиско-физиолошката насока на Ин­сти­тутот за био­ло­гија) и по аналитичка хемија (за студентите од Фарма­цевтскиот факултет). На постдипломските студии на Институтот за хемија бил задолжен да изведува настава по пред­ме­тот сов­ре­мени елек­тро­аналитички методи. Во науч­но­ис­тра­жувачката работа ги употребува елек­тро­ана­литич­ките методи. Специ­јалност му е изработка и анализи со јоноселективни електроди. Научниот опус на проф. Ка­лај­џиевски опфаќа 21 печатен труд (2 труда во меѓународни списанија, 4 во национални спи­санија надвор од РМ, 14 трудови во списанија издавани во РМ и еден труд печатен во зборник на трудови) и 28 соопштенија (3 биле презентирани на интер­на­цио­нални собири, 13 на нацио­нални собири надвор од РМ и 12 на национални собири во РМ). Бил раководител на еден и учесник во три научноистражувачки проекти. Во периодот 19911993 г. бил раководител на Заводот за аналитичка хемија.

## Наводи

Категорија:Македонски хемичари
Категорија:Македонски универзитетски професори
Студенчишка базилика

**Св. Ѓорѓи** — археолошко наоѓалиште во населбата Студенчишта, Охрид. Претставува базилика и некропола од старохристијанско време. 

Базиликата е откриена во 1954 година, поставена на падините на Петринска Планина, 3&nbsp;км источно од античкиот Лихнид и во непосредна близинана Билјанини Извори. Лежи лево од патот Охрид - Св. Наум  Има димензии од 29 × 73,5&nbsp;м. Со прекини истражувања се вршени сè до 1971 година. Таа е трикорабна, со нартекс, двоен атриум, бочни анекси, катехуменеум и крстилница. Некрополата е сместена јужно од базиликата и има гробови од камени конструкции.

Користејќи го теренот, сите простории се каскадно поставувани од исток кон запад. Од декоративна пластика се откриени фрагменти од олтарната преграда. Наосот, нартексот и катехуменеумот се покриени со стилизирани геометриско-цветни елементи и животински претстави со евхаристично значење. Бочните кораби, северниот анекс и крстилницата се покриени со керамички плочи. Според декоративната пластика и мозаичната декорација, базиликата е датирана кон крајот на V или на почетокот на VI век. Истражувањата ги вршеле Васил Лахтов, Вера Битракова и Владо Маленко.

## Мозаици
мини|лево|200п|Мозаик од базиликата.
Базиликата изобилува со подни мозаици, од кои највеќето во нартекот и средниот кораб. Краевите на правоаголните подрачја се покриени со плетеници во облик на рибарски јазол, а аглите се исполнети со стилизирани бели цветови на лотос. Во кружните полиња, од север на југ, се наредени птици, риби во вода, кантароси, геометриски орнаменти и друго. Во средишниот дел има изолирани слики на птици со гранчиња, риби една над друга, а потоа и разни плодови: грозје, јаболки, круши, кошница со репка и др.

Исклучителна е претставата на кантаросот, од кој два пауна пијат вода. Од него излегуваат и две бршленови грачиња со стилизирани листови од сцревиден облик. Гранчињата го пополнуваат просторот на апсидата, а пауните се изработени стилизирано. Цветовете се розово-виолетови, жолто-портокалови, сиво-сини, маслинесто-сиви, црни и бели.

Објектот е прогласен за културно наследство на Македонија.

## Поврзано
*Список на археолошки наоѓалишта во Охридско
*Список на средновековни некрополи во Македонија

## Наводи

## Надворешни врски

* Ранохристијанска базилика - Студенчишта
Енгелана

**Енгелана** (**Кулишта**) — археолошко наоѓалиште во градот Охрид. Претставува утврдена населба од раната антика и старомакедонско време. Тврдината е градена од масивни, добро обработени блокови од камен.

Наоѓалиштето е сместено 5&nbsp;км северозападно од Охрид, над пештерната црква „Св. Еразмо“. Ова место се нарекува Габавски Рид, кој се извишува во планината Галичица. Објектот го носи прекарот *Македонската Микена* заради киклопската градба на рушевините.

## Опис и одлики
Според археолошките истражувања, монументалната градба на ова утвдена населба датира од IV век п.н.е. и била престолнина на племето Енхелејци (Енгелани), подоцна наречени Десарети. Тие во антиката го населувале подрачјето околку денешен Охрид и на запад граничеле со териториите на Илирите. Според археологот Паско Кузман ова племе не е илирско или старогрчко, туку е дел од етничките супстрати од кои подоцна настанал македонскиот народ. Се смета дека Енхелејците ги основале градовите Лихнид (претходник на денешен Охрид) и Енхалон (веројатно денешна Струга).

Се претпоставува дека тврдината играла стратешка улога во војната на Филип II Македонски против Илирите во 358&nbsp;г. п.н.е.

## Археолошки истражувања
Првите делумни ископувања на киклопските ѕидини се извршени во 1931 и 1932 г. од страна на германскиот архгеолог Вилхелм Унферакт и југословенскиот археолог Миодраг Грбиќ од Народниот музеј во Белград. Археолозите го проучувале највисокиот дел на тврдината, каде се смета дека живеел владетелот и неговиот двор, како и западните ѕидини, кои биле зајакнати од шест моќни монументални кули, изградени од мегалитни каменни блокови со големина од 1,80 × 0,90&nbsp;м.

Во 1975 и 1976 г. под киклопските ѕидини на тврдината се откриени темелите на  ранохристијанската базилика „Св. Еразмо“ со некрополата.

## Поврзано
* Енхалон
* Св. Еразмо (базилика) — важна старохристијанска базилика во непосредна близина
* Црква „Св. Еразмо“ — средновековна пештерна црква во околината
* Список на археолошки наоѓалишта во Охридско

## Наводи

## Надворешни врски
* Киклопските ѕидини над Св. Еразмо нова туристичка атракција — Макфакс
* Археолошки локалитет Енгелана – Киклопски ѕидини – Охрид 

Категорија:Мегалитски споменици во Македонија