open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Комисија за човекови права на Обединетите нации

**Комисијата за човекови права на Обединетите нации** (UNCHR) била функционална комисија во рамките на целокупната рамка на Обединетите нации од 1946 година, сè додека не била заменета со Советот за човекови права на Обединетите нации во 2006 година. Таа била подружница на Економско-социјалниот совет на ООН (ECOSOC) и исто така била помагана во својата работа од Кабинетот на Високиот комесар за човекови права на Обединетите нации (UNOHCHR). Комисијата била главниот механизам на ООН и меѓународен форум кој се занимавал со промоција и заштита на човековите права.

На 15 март 2006 година, Генералното собрание на ООН гласало со убедливо мнозинство да се замени Комисијата со Советот за човекови права на ООН.

## Историја
[мини|десно|200п| Елеонор Рузвелт во Обединетите нации на состанокот на Комисијата за човекови права одржан на Лејк Суксес во [Њујорк во 1947 година.]]
Комисијата била основана во 1946 година од Економско-социјалниот совет на ООН и била една од првите две „функционални комисии“ формирани во рамките на раната структура на ООН (другата е Комисијата за положбата на жената ). Таа била тело создадено под условите на Повелбата на Обединетите нации (конкретно, според *член 68*) на која сите земји членки на ООН се потписнички.

Таа за првпат се состанала во јануари 1947 година и формирала комитет за составување на Универзалната декларација за човекови права, што била усвоена од Обединетите нации на 10 декември 1948 година.

Телото поминало низ две различни фази. Од 1947 до 1967 година, тоа се концентрирало на промовирање на човековите права и помагање на државите во елаборирање договори, но не и на истражување или осудување прекршители на човекови права. Тоа бил период на строго почитување на принципот на суверенитет.

Во 1967 година, Комисијата го усвоила интервенционизмот како своја политика на работење. Новата политика значела дека Комисијата исто така истражувала и давала извештаи за прекршоци на човекови права.

Комисијата го одржала својот последен состанок во Женева на 27 март 2006 година и била заменета од Советот за човекови права на Обединетите нации во истата година.

## Мандат
Комисијата за човекови права имала за цел да испитува, следи и јавно да известува за состојбите на човековите права во одредени земји или територии, како и за значајните прекршоци на човекови права ширум светот.

## Наводи

Категорија:Човекови права
Родова еднаквост

*Заради избегнување понатамошни усложнувања, другите родови (покрај жени и мажи) не се земени предвид во оваа статија.*
мини|Општ симбол за родовата еднаквост
**Родовата еднаквост**, позната и како **родова рамноправност** или **еднаквост на половите** — состојба на еднаква леснотија на пристап до ресурси и можности без оглед на полот, кое ги вклучува и економското учество и учество во одлучувањето; и состојбата на вреднување на различните однесувања, стремежи и потреби подеднакво, без оглед на полот.

## Дефиниција
УНИЦЕФ вели дека родовата еднаквост „значи дека жените и мажите, а и девојчињата и момчињата, уживаат исти права, ресурси, можности и заштита. Не бара девојчињата и момчињата, или жените и мажите, да бидат исти, или да бидат третирани идентично“. На сличен начин Меѓународната организација на трудот ја дефинира родовата еднаквост, односно како „уживањето на еднакви права, шанси и третман на мажите и жените, на момчињата и девојчињата во сите сфери на животот“.

Поимот „родова еднаквост“ е целта, додека „родовата неутралност“ и „родовата праведност“ се практики и начини на размислување кои помагаат за постигнување на целта. Родовиот паритет, кој се користи за мерење на родовата рамнотежа во дадена ситуација, може да помогне во постигнување на родова еднаквост, но не е целта сама по себе. Родовата еднаквост е повеќе од еднаква застапеност, таа е силно врзана за правата на жените и честопати бара промени во политиката. Од 2017 година, глобалното движење за родова еднаквост не го вклучило предлогот на родови покрај жени и мажи, или родови идентитети надвор од родовите бинарни. Тесно поврзан поим е „еднаков третман“ којшто означува отсуство на директна и индиректна дискриминација врз основа на полот.

## Постигнување
На глобално ниво, постигнувањето на родова еднаквост бара да се отстранат штетните практики против жените и девојчињата, вклучувајќи ги и сексуална трговија, фемицид, сексуално насилство во војна и други тактики на угнетување. УНФПА изјави дека, „и покрај многуте меѓународни договори кои ги потврдуваат нивните човекови права, има поголема веројатност жените да бидат сиромашни и неписмени. Тие имаат поограничен пристап до сопственост на имот, кредити, обуки и вработувања. Помала е веројатноста жените да бидат политички активни и многу поголема да бидат жртви на семејно насилство“.

## Цел за одржлив развој

Од 2017 година, родовата еднаквост е петта од седумнаесетте цели за одржлив развој на Обединетите нации. Родовата нееднаквост се мери на годишно ниво со Извештаите за човечки развој на Програмата на Обединетите нации.

## Наводи

Категорија:Општествена нееднаквост
Категорија:Хуманитарни науки
Категорија:Човекови права
Категорија:Родови односи

Категорија:Родот и општеството
Светска конференција за човекови права

**Светската конференција за човекови права** била одржана од Обединетите нации во Виена, Австрија, од 14 до 25 јуни 1993 година. Тоа била првата конференција за човекови права што се одржала по крајот на Студената војна. Главниот резултат на конференцијата била Виенската декларација и програма за акција (ВДПА).

## Заднина
Иако Обединетите нации веќе долго време биле активни во областа на човековите права, Виенската конференција била само втора глобална конференција која се фокусирала исклучиво на човековите права, при што првата била Меѓународната конференција за човекови права што се одржа во Техеран, Иран во текот на април-мај 1968 година по повод одбележувањето на дваесетгодишнината од Универзалната декларација за човекови права.

## Конференција
На Светската конференција за човекови права учествувале претставници на 171 нација и 800 невладини организации, со вкупно околу 7.000 учесници. Ова конференција е најголемиот собир за човекови права досега. Таа била организирана од експертот за човекови права Џон Пејс.

## Резултати
Клучен резултат на Светската конференција за човекови права била Виенската декларација и програма за акција, која била формулирана доцна на состанокот и била усвоена со консензус на 171 држава на 25 јуни 1993 година.

## Наводи

Категорија:Човекови права
Меѓународни инструменти за човекови права

**Меѓународни инструменти за човекови права** се договори и други меѓународни текстови што служат како правни извори за меѓународното право за човекови права и општо за заштита на човековите права. Постојат многу различни типови, но повеќето може да се класифицираат во две широки категории: *декларации*, усвоени од тела како што е Генералното собрание на Обединетите нации, кои се по природа декларативни, но не правно обврзувачки иако можат да бидат политички авторитативни и многу добро-почитувани меки закони, и честопати изразуваат водечки принципи; и *конвенциите* кои се повеќепартиски договори дизајнирани да станат правно обврзувачки, обично вклучуваат наложувачки и многу специфичен јазик и обично се склучуваат по долга постапка за која честопати e потребна ратификација од законодавната власт на секоја држава. Помалку познати се некои „препораки“ кои се слични на конвенциите бидејќи бараат мултилатерално договарање, но сепак не можат да бидат ратификувани и служат за поставување на заеднички стандарди. Може да има и административни насоки кои се договорени мултилатерално од страна на државите, како и статути на трибунали или други институции. Специфичен налог или принцип од кој било од овие различни меѓународни инструменти може, со текот на времето, да добие статус на меѓународно обичајно право без разлика дали тоа е конкретно прифатено од една држава или не, само затоа што е добро препознаено и почитувано во текот на доволно долго време. 

Меѓународните инструменти за човекови права можат понатаму да се поделат на *глобални инструменти*, на кои секоја држава во светот може да биде страна, и *регионални инструменти*, кои се ограничени на држави во одреден регион во светот. 

## Наводи

Категорија:Човекови права
Категорија:Меѓународно право
Канцеларија на Високиот комесар за човекови права на Обединетите нации

**Канцеларијата на Високиот комесар за човекови права на Обединетите нации**, попозната како **Канцеларија на Високиот комесар за човекови права** ( **ОХЦХР** ) или **Канцеларија** на **ООН за човекови права**, е одделение на Секретаријатот на Обединетите нации што работи на промовирање и заштита на човековите права што се загарантирани според меѓународното право и предвидени во Универзалната декларација за човекови права од 1948 година. Канцеларијата е основана од Генералното собрание на ООН на 20 декември 1993 година во пресрет на Светската конференција за човекови права во 1993 година.

Канцеларијата ја води Високиот комесар за човекови права, кој ги координира активностите за човекови права низ целиот систем на ООН и делува како секретаријат на Советот за човекови права во Женева, Швајцарија. Сегашниот висок комесар е Мишел Башеле од Чиле, кој го наследил Зеид Раад Ал Хусеин од Јордан на 1 септември 2018 година.

Во 2018-2019, одделот имал буџет од 201,6 милиони долари (3,7% од редовниот буџет на ОН), и околу 1,300 вработени со седиште во Женева и Њујорк. Советот е службен член на Комитетот на Групата за развој на Обединетите нации.

## Функции и организација
### Мандат
Мандатот на ОХЦХР произлегува од членовите 1, 13 и 55 од Повелбата на Обединетите нации, Виенската декларација и програма за акција и резолуцијата 48/141 на Генералното собрание од 20 декември 1993 година, со која Собранието ја основа функцијата Висок комесар за човекови права на Обединетите нации. Во врска со програмата за реформа на Обединетите нации (A / 51/950, став 79), ОХЦХР и Центарот за човекови права беа консолидирани во единствениот ОХЦХР на 15 септември 1997 година.

### Цел
Целите на ОХЦХР се:

# Промовирање на универзално уживање на сите човекови права со давање практичен ефект на волјата и решеноста на светската заедница, изразена од Обединетите нации 
# Да игра водечка улога во прашањата за човековите права и да  ја потенцира важноста на човековите права на меѓународно и национално ниво 
# Промовирање на меѓународна соработка за човекови права 
# Стимулирање и координирање на акција за човекови права во целиот систем на Обединетите нации 
# Промовирање на универзална ратификација и примена на меѓународните стандарди 
# Да помогне во развојот на нови норми 
# Поддршка на органите за човекови права и телата за набудување на договорите 
# Да одговори на сериозни повреди на човековите права 
# Да преземе превентивно дејствување за човекови права 
# Промовирање на воспоставување национална инфраструктура за човекови права 
# Да презема активности и операции на полето за човекови права 
# Да обезбеди едукација, информативни советодавни услуги и техничка помош во областа на човековите права

## Наводи

Категорија:Човекови права
Категорија:Обединети нации
Училиштен штрајк за климатските промени

**Училиштниот штрајк за климата** (), познат и како **Петоци за иднината**, **Младите за клима**, **Климатскиот штрајк** или **Младински штрајк за климата** — меѓународно движење на учениците од училиштата кои си одат од часовите во петок за да учествуваат во демонстрации за да бараат акција од политичките водачи да преземат активности за да ги спречат климатските промени и индустријата за фосилни горива да премине во обновлива енергија .

Публицитетот и распространетото организирање започна откако шведската ученичка Грета Тунберг организирала протест во август 2018 година пред шведскиот Риксдаг (парламент), држејќи знак на кој пишуваше „“ (" Училиштен штрајк за климата ").

Глобалниот штрајк на 15 март 2019 година собрал повеќе од еден милион штрајкувачи. Околу 2200 штрајкови биле организирани во 125 земји. На 24 мај 2019 година се случил вториот глобален штрајк, на кој 1600 настани од 150 земји привлекле стотици илјади демонстранти. Настаните биле темпирани да се совпаднат со изборите за Европски парламент во 2019 година.

Глобалната недела за иднината во 2019 година била серија од 4500 штрајкови низ над 150 земји, фокусирани околу петок 20 септември и петок 27 септември. Најверојатно најголемите климатски штрајкови во светската историја, на 20 септември собрале приближно 4 милиони демонстранти, од кои голем број ученици, меѓу кои и 1,4 милиони луѓе штрајкувале во Германија. На 27 септември, околу 2 милиони луѓе учествувале на демонстрации низ целиот свет, вклучувајќи и над 1 милион демонстранти во Италија и неколку стотици илјади демонстранти во Канада.

## Наводи

Категорија:Глобално затоплување
Категорија:Статии со текст на германски
Категорија:Човекови права
Меѓународен ден на младите

**Меѓународниот ден на младите** (скратено **МДМ**) — ден на подигнување на свеста определен од страна на Обединетите нации. Целта на денот е да се привлече вниманието кон одредени културни и правни проблеми во врска со младите. Првиот МДМ бил обележан на 12 август 2000 година.

## Заднина
Меѓународниот ден на младите се обележува секоја година на 12 август. Се користи како можност за владите и другите да го насочат вниманието на младинските прашања ширум светот. За време на МДМ, низ целиот свет се одржуваат концерти, работилници, културни настани и состаноци со претставници на национални и локални власти и младински организации.

МДМ беше назначен од страна на Обединетите нации во 1999 година со усвојување на Резолуцијата 54/120.

Слоган на Меѓународниот ден на младите за 2014 година беше *Млади и ментално здравје* . За 2015 година, тоа беше *Младинско и граѓанско ангажирање*. Темата на Меѓународниот ден на младите во 2016 година беше „*Патот до 2030 година: искоренување на сиромаштијата и постигнување одржлива потрошувачка и производство*“. За 2017 година, темата на IYD била „*Младинско градење мир*“. Темата за МДМ 2018 била „*Безбедни места за млади*“. На овој начин ќе се продолжи со што се признаваат придонесите на младите луѓе за спречување конфликт, поддршка за вклучување, социјална правда и одржување на мирот. И за 2019 година, темата на МДМ била „*Трансформирање на образованието“* за да се направи едукацијата инклузивна и достапна за сите млади.

## Наводи

Категорија:Меѓународни денови на Обединетите нации
Категорија:Празници во август
Категорија:Човекови права
Право на азил

мини|Барателите на азил по земја на потекло во 2009 година.
**Правото на азил** (понекогаш наречено **право на политички азил**, од старогрчкиот збор ἄσυνον) — антички правен концепт, според кој едно лице гонето од сопствената земја може да биде заштитено од друг суверен орган, како на пример друга земја или црковен службеник, кој во средновековието можело да понуди засолниште. Ова право го признаавале Старите Египќани, Старите Грци и Старите Евреи, од кои било преземено во западната традиција. Рене Декарт избегал во Холандија, Волтер во Англија и Томас Хобс во Франција, затоа што секоја држава им нудела заштита на прогонетите странци.

Египќаните, Грците и Евреите го признавале религиозното „право на азил“, заштитувајќи ги криминалците (или оние кои се обвинети за кривично дело) од правно дејство до одреден степен. Овој принцип подоцна бил усвоен од воспоставената христијанска црква и биле развиени различни правила кои детално објаснуваат како да се квалификува за заштита и каков степен на заштита ќе добие некој.

Советот на Орлеан во 511 година донел одлука, во присуство на Хлодовик Први, дека азил може да му се даде на секој што се засолнил во црква или на црковен имот, или во домот на епископ. Оваа заштита била проширена и на убијци, крадци и прељубници.

Дека „Секој има право да бара и да ужива во други држави азил од прогон“ било загарантирано во Универзалната декларација на Обединетите нации од 1948 година и поткрепена со Конвенцијата од 1951 година во врска со статусот на бегалците и протоколот од 1967 година што се однесува на Статус на бегалци. Според овие договори, бегалец е лице кое е надвор од територијата на сопствената земја на таа личност, поради страв од прогон врз заштитени основи, вклучително раса, каста, националност, религија, политички мислења и учество во која било одредена социјална група или социјални активности.

## Наводи

Категорија:Човекови права
Категорија:Право на азил
Изготвување на Универзалната декларација за човекови права

Универзалната декларација за човекови права (UDHR) била подготвена помеѓу почетокот на 1947 година и крајот на 1948 година од страна на комитет создаден од Комисијата на Обединетите нации за човекови права. Понатамошни дискусии и измени биле направени од Комисијата за човекови права, Економско-социјалниот совет и Генералното собрание на Обединетите нации.

Членовите на Комисијата кои значително дале свој придонес во создавањето на Декларацијата биле Канаѓанецот Џон Питерс Хамфри од Секретаријатот на Обединетите нации, Елеонор Рузвелт од Соединетите држави (која била претседател на Комитетот за изготвување), Рене Касен од Франција, Чарлс Малик од Либан, Пенг Чун Чанг на Република Кина (Тајван), и Ханса Мехта од Индија меѓу другите. И покрај тоа што не бил член на Комитетот за изготвување, францускиот филозоф Жак Маритен бил влијателен во периодот до изготвувањето на Универзалната декларација, во залагањето за истата во рамките на УНЕСКО помеѓу 1947-1948 година и во најзиниот понатамошниот напредок.

## Членови во Комитетот за изготвување
Во Комитетот за изготвување биле вклучени:

* Еленор Рузвелт, САД (Претседател) 
* Пенг Чун Чанг, Република Кина 
* Чарлс Малик, Либан 
* Вилијам Рој Хоџсон, Австралија 
* Ернан Санта Крус, Чиле 
* Рене Касен, Франција 
* Александар Е. Богомолов, Советски Сојуз 
* Чарлс Дјукс, Прв Барон Дјукстон, Обединетото Кралство 
* Џон Питерс Хамфри, Канада

## Наводи

Категорија:Човекови права
Либов (Долна Саксонија)

**Либов** () — општина во округот Лихов-Даненберг, во сојузната покраина Долна Саксонија, Германија.

## Географија
### Местоположба

Либов се наоѓа во Природниот парк Елбхеен-Вендланд.

### Општински единици

Општината Либов се состои од следниве места:

* Дангенсторф
* Либов
* Ребенсторф

## Наводи

## Надворешни врски

Категорија:Лихов-Даненберг
Либов

**Либов** може да се однесува на следниве места во Германија:

* Либов (Долна Саксонија) — општина во округот Лихов-Даненберг, Долна Саксонија
* Либов (Мекленбург-Западна Померанија) — општина во округот Северозападен Мекленбург, Мекленбург-Западна Померанија
Фамотидин

**Фамотидин** е лек кој го намалува создавањето на желудочна киселина. Се користи во третманот на пептичен чир, гастроезофагеална рефлуксна болест, и Золингер-Елисонов синдром. Се зема преку уста или интравенски. Дејството започнува до еден час по земање на лекот.

Спаѓа во групата на хистамински H<sub>2</sub> рецепторни антагонисти.

Фамотидинот бил патентиран во 1979 година, а неговата медицинска употреба започнала во 1985 година. Достапен е како генерички лек. Во 2024, е осумнаесетти најчесто пропишуван лек во Македонија, со повеќе од 405.000 рецепти.

## Наводи

Категорија:Лекови кои делуваат на гастроинтестиналниот систем и метаболизмот
Категорија:Амидини
Категорија:Тиоетри
Монолог

[thumb|Глумецот [Кристофер Вокен изведува монолог на сценската претстава *[[Hurlyburly]]* во 1984]]
**Монолог** – говор на едно лице во драма, насочено кон самиот себе или кон слушатели, но без дијалог; говор на едно лице насамо.

Монологот може да се изговара на глас или се води во свеста на книжевниот лик. Во драмската книжевност ликот со монологот се обраќа на други ликови, на публиката или на самиот себе. Во античката книжевност низ монолог се раскажувало за претходни случки битни за дејствието, или за случки кои се одвивале на друго место, па не можело да се прикажат на сцената. Во елизабетската драма се јавуваат лирски и драмски монолог преку кои авторите ти откриваат размислувањата, внатрешните несогласувања и судири на ликовите. Така во лирскиот монолог ликот низ разговор со самиот себе ги изнесува своите чувства кон драмското дејствие, а низ драмскиот монолог често се открива внатрешниот судир или сомнеж.

## Поврзано
* Дијалог
* Солилоквиум
* Внатрешен монолог
* Монодрама

## Наводи

Категорија:Книжевност
Категорија:Драмска уметност
Доспат (појаснување)

**Доспат** може да се однесува на:

* Доспат — град во Смољанската област, Бугарија, во рамките на Пиринска Македонија
* Доспат — општина во Смољанската област, Бугарија, во рамките на Пиринска Македонија
* Доспат — река во Западните Родопи, тече во Пиринска Македонија и продолжува во Егејска Македонија
* Доспат — вештачко езера на реката Доспат
* Доспат (Дабраш) — планина во источна Пиринска Македонија, дел од Западните Родопи
* Доспат — врв на островот Ливингстон, Антарктик
Нифедипин

**Нифедипинот** е лек кој се користи во третманот на ангина, хипертензија, Рејноов феномен и предвремени контракции во бременост. Претставува лек од избор кај Принцметалова ангина. Може да се користи во третманот на сериозна хипертензија при бременост. Претставува блокатор на калциумовите канали од дихидропиридински тип.

## Наводи

Категорија:Блокатори на калциумовите канали
Категорија:Карбоксилатни естри
Категорија:Неопходни лекови според Светската здравствена организација
Пикадо

мини|Стандардна мета
десно|мини| Целта на играта е да се добијат што е можно повеќе бодови сè додека не се постигне договорениот број.
десно|мини| Пикадо (стрела)
**Пикадо** ( , ) — игра во која еден или повеќе натпреварувачи фрлаат мали стрели во тркалезна мета со пречник од 45,1. Метата е поделена на делови и секој дел носи одреден број на бодови. Таблата е од дрво. Се наоѓа на стандардно растојание од 2,37 од натпреварувачот и е обесено на ѕид или друга поддршка на растојние од 1,73 од подот до центарот на таблата. Дијагоналата од линијата за фрлање до центарот на метата е во должина од 2.934.

Пикадо е игра за разонода, но исто така претставува и професионален спорт.

Играчите наизменично фрлаат три стрели на таблата. Се додаваат броевите на погодените полиња. Целта на играта е да се достигне нулата почнувајќи од договорениот број (301 или 501), под услов последното фрлање да биде двојно или центар.(  ).

Постојат неколку различни режими на игра, но и различни табли за покадо. Најраспространета е играта со "часовник табла", која потекнува од Англија од 1896 година. Таа била така именувана бидејќи личела на ѕиден часовник. Метата била поделена на кружни венци (прстени) со различни ширини со помош на концентрични кругови. Полупречникот на централниот круг е **0,6,** **b** е ширината на венец 1,5, 7,5 **c** венец, Круг **d** 0.9, 5.4 **e** венец, Круг **f** 0,9, и периферна венец, 6.25. Целата мета, освен кругот **а** и венецот **б,** е поделена на 20 еднакви (жолто-црни, црно-бели или црвено-зелени) сектори (делови), означени со броеви 1 до 20 на периферниот венец. Фрлањата се вреднуваат со соодветни бодови. Високите резултати се многу блиску до ниските, така што доколку имате цел да постигнете висок резултат, доволно е мала грешка за да се погоди нискиот резултат (највисокиот резултат од 20 бода е помеѓу 5 и 1, на пример).

## Извори

## Надворешни врски

* Светски пикадистички сојуз 


Категорија:Прецизни спортови
Категорија:Поединечни спортови
Категорија:Спортови на затворено
Категорија:Фрлачки спортови
Категорија:Игри
Категорија:Англиски пронајдоци
Џереми Систо

**Џереми Мертон Систо** (роден на 6 октомври 1974 година) — американски глумец, продуцент и писател. Систо имал повторливи улоги како Били Ченовит во *шесте нозе* во HBO и како детектив Кир Лупо во *законот и редот на* NBC . Тој исто така глумел во комедијата *[[Clueless|Клуеса]]* (1995), библискиот телевизиски филм *Исус* (1999), драмата *Тринаесет* (2003) и филмот на ужасите *[[Погрешно свртување]]* (2003). Во 2004 година  беше номиниран за награда на кругот на драмите критичари на Лос Анџелес, за одлична изведба во претстава. Во 2006 година, Систо глумел во *Фестен* на Бродвеј .

Систо го напишал сценариото за комедискиот филм *Break Point* (2014), во кое исто така глумел. Во 2015 година, тој глумеше во A&amp;amp;E ' *The Returned* . Од 2016 до 2018 година, Систо го глумеше Фреди Грин во драмската серија *мраз* „ *Ice* Audience Network “. Од 2018 година, Sisto глуми како помошник специјален агент за задолжување во улога како Џубал Валентајн во CBS драма серијата *[[ФБИ (ТВ-Серија)|ФБИ]]* .

## Наводи

Категорија:Италоамериканци
Категорија:Луѓе од Чикаго
Категорија:Живи луѓе
Категорија:Родени во 1974 година
Категорија:Апсолвенти на Калифорнискиот универзитет (Лос Анџелес)
Меѓународен радиоаматерски сојуз

**Меѓународен радиоаматерски сојуз** — меѓународна конфедерација на национални радио-аматерски организации што овозможува форум за заеднички теми од интерес и колективно ги претставува работите на Меѓународната унија за телекомуникации . По неформалната средба во 1924 година со претставници од Франција, Велика Британија, Белгија, Швајцарија, Италија, Шпанија, Луксембург, Канада и САД, беше формулиран план да се одржи Меѓународен аматерски конгрес во Париз, Франција во април 1925 година. Овој Конгрес се одржа со цел да се основа меѓународна радио-аматерска организација. На Конгресот присуствуваа претставници на 23 земји од Европа, Америка и Азија . Устав за IARU беше донесен на 17 април, а формирањето на Меѓународниот радиоаматерски сојуз беше ратификувана на 18 април 1925 година.  Во тековната ера, ова е датумот (18 април) на кој се слави Денот на радио-аматерството. 

Протоколот на конгресот беше напишан на англиски, француски и есперанто јазик.

Од ноември 2019 година, Меѓународиот радиоаматерски сојуз е составен од 172 национални друштва-членки.

## Управа
Сојузот има избран претседател и заменик-претседател, назначен секретар и други службени лица (вклучително и регионални претставници) кои формираат Управен совет. Овие носители функција во моментов се Тимоти Елам (Канада), претседател; Оле Гарпестад (Норвешка), Потпретседател и Род Стафорд (САД), секретар.

## Регионална организација
десно|мини|300x300пкс| Земји со членки на ИАРУ.
Меѓународниот радиоаматерски сојуз е организиран во три региони, именувани Регион 1, Регион 2 и Регион 3. Овие региони одговараат на регулаторните региони што ги користи Меѓународната унија за телекомуникации . Секој регион има Извршен комитет, обично составен од претседател, потпретседател, секретар, благајник и неколку директори. Овие регионални офицери ги избираат претставници од здруженијата членки на тригодишни регионални конференции. Координаторите можат да бидат назначени од страна на Извршниот комитет на нивниот регион за поддршка на одредени области во регионот, или за промовирање на одредени радиоamaterski активности во регионот.

## Поврзано
* Радиоаматерски сојуз на Македонија

## Наводи

Категорија:Врски за Wayback од предлошката „Семарх“
Категорија:Радиоаматерство
QSL картичка

десно|мини| QSL-картичката што ја користи клубот ХАМ во колеџот за инженерство Триванндрум, Керала во Индија, во текот на средината на 80-тите. Клубот сега не е активен.
**QSL картичката** (QSL - ку-ес-ел) е писмена потврда за двојна радиокомуникација помеѓу двајца радиоаматери.  Типична QSL картичка е со иста големина како типична разгледница и е направена од истиот материјал. Поголемиот дел од QSL картичките се испраќаат преку пошта. 

QSL картичката го добила своето име од Q-кодот "QSL". Пораката со код AQ може да се залага за изјава или прашање (кога кодот е проследен со знак за прашалник). Во овој случај, "QSL?" (забележете го прашалникот) значи "Дали го потврдувате приемот на мојот пренос?" додека "QSL" (без знак на прашалник) значи "потврдувам прием на вашиот пренос." . 

## Наводи

Категорија:Радиоаматерство
Чокер

**Чокер** е тесно прилепен гердан кој се носи околу вратот. Чокери се изработуваат од различни материјали, вкључувајќи свила, пластика, кожа, метал и слично.

Стилови на чокер гердан можат да бидат викторијански, винтиџ, отворен околувратник, готиски, тетоважа стил и слично.

Чокер низ историјата е поврзуван со висока мода, но во одредени историски периоди под одредени околности имал и не така убаво значење.

Балерини и жени од високото друштво во текот на 19 век честопати носеле одреден стил од овој накит, но, во исто време кон крајот на 19 век тенко парче од црвена или црна ткаенина околу вратот, без претерани детали било поврзувано со проституција, како што може да се забележи на Манеовата слика *Олимпија*. Тенок, црн плетен чокер во време на депресија означувал таен лезбијанизам.

Во 19 век модата на широк чокер го достигнала својот врв, дел благодарејќи на Кралица Александра од Данска, која секогаш носела еден за да ја покриела малата лузна на вратот. Чокери исто така биле популарни и во текот на 20-ите и 40-ите години на XX век.

## Галерија

Податотека:FreckleFace.jpg|Жена од народот арапахо, САД, 1898.
Податотека:Padaung girl, taken in Shan State ca. 1930.jpg| Девојка од племето Падаунг со прстени, околу вратот. 1930-е
Податотека:Queen Alexandra in choker.jpg
Податотека:Inaayat Fish choker.jpg
Податотека:Girl Wearing a Kokoshnik and Pearl Choker by L.Bakst (priv.coll).jpg


## Наводи

Категорија:Модни детали
Категорија:Накит
Шнега

**Шнега** () — општина во округот Лихов-Даненберг, во сојузната покраина Долна Саксонија, Германија.

## Географија
### Местоположба

Шнега се наоѓа во Природниот парк Елбхеен-Вендланд.

### Општински единици

Општината Шнега се состои од следниве места:

* Билербек
* Гилау
* Гледеберг
* Гер (до 16 март 1936 г. познато како Герде) со Гротенхоф
* Харпе
* Лајстен
* Литентин
* Пројце со Молден
* Шепинген
* Шнега со Олдендорф и Банхоф Шнега
* Штарел
* Золкау со Лојце
* Туне
* Варпке со Килиц
* Винтервоје со Кројенхаген

## Наводи

## Надворешни врски

Категорија:Лихов-Даненберг
Женски фес

**Фес** е вид на капа, прекривка за глава, која е изработувана од меко волнено сукно - чоја, најчесто во црвена боја. Покрај машкиот фес, кој бил неизоставен дел од српската народна носија во текот на XIX и првата деценија на XX век (односно I балканската војна кога се напушта обичајот), разликуваме и женски фес или фешче.

## Изглед
Во српската народна носија разликуваме неколку женски оглавја, како што се конѓа со забрадувач, фес со шамија, фес со тепелук, џега, хауба, смиљевац, тарпош... 
алт=Персида Караѓорѓевиќ во српско граѓанска носија, со женски фес|мини|Катарина Ивановиќ, Персида Караѓорѓевиќ
Женскиот фес се носел во комбинацији со шамија, како и во комбинација со тепелук, а честопати бил украсен и со грана.

Женскиот фес или фешче е плитка капа од црвено сукно, која за коса се прицврстувала со стублици игли со разнобојни црвени главчиња. Поимотните жени фесот го поднижувале со метални пари (цванцики, златници, дукати). Во некои краеви фешчето се прекривало со шамија.

Женскиот фес бил  и неизоставен дел од женското облекување за празничните денови, и дел од невестинската носија.

Невестите во Јадран носеле црвени фесчиња на главата, на што се прицврстувале плетенки од коса со игли со стакленио главчиња. Помеѓу фесот и плетенката, се ставала разнобојна завртена шамија со прстен на средина. За фешчето исто така се прицврстувал вел, со должина од 30 до 40 см, кој паѓал преку грбот.

## Распространетост
Владимир Кариќ кажува  дека ,,*фес со шамија се носел во целото Дринско водопаѓање, понувајќи од Видојевице, потоа во делокругот на водопаѓањето на Западна Морава, до Котелник и во водопаќањето на Ибар. Освен во целиот подрински, ужички и чачански округ, фесот ја зафваќа уште и јужната пола на рудничкиоти западната пола на крушевачкиот округ*.“ Се носел и во Стар Влах и новопазарскиот крај.

## Напуштање на обичајот
По I балканска војна и помеѓу двете светски војни фесот се губи од женската народна носија, го носеле само некои постари жени во некои свечени прилики или во него се погребувале.

## Наводи

Категорија:Облека
Ниело

мини|десно|200п|Ниело-техника на украсување
**Ниело** (од , деминутив - од црно, црникаво) — темна легура, составена од сребро, бакар, олово и сулфур кој асе користи за украсување на скапоцени предмети од метал. Понекогаш се нарекува и **тула**, по градот Тула јужно од Москва кој бил познат по овој начин на украсување. На почетокот техниката е нарекувана по латинското име, за да во текот на ренесансата  добие назив *ниело*.

Се смета  дека потекнува од Стариот Египет, од времето на XVIII династија (1540 — 1292 пр. н.е.) или од истиот период од Крит или од Микена. Голема популарност овој начин на украсување достигнува во времето на Стариот Рим и подоцна во текот на византискиот период.

Со оваа техника орнаментот прво се врезувал на површината, па потоа во таа вдлабнатина се внесувала оваа темна смеса.

## Наводи

## Литература
* Harper, Prudence O. Silver Vessels of the Sasanian Period: Royal Images. Vol. 1. New York: Princeton University Press. 1981.
* Oddy, W.A., M. Bimson, and La Niece S. The composition of Niello decoration on gold, silver and bronze in the antique and mediaeval periods. Studies in Conservation v28 Feb 1983.

Категорија:Металство
Категорија:Легури
Категорија:Накит
Категорија:Сребро
Даница Георгиевска

**Даница Георгиевска** () — македонска театарска, филмска и телевизиска глумица.

## Животопис
Даница Георгиевска е родена на 13 април 1967 година. Дипломирала на Факултетот за драмски уметности во Универзитетот „Св. Кирил и Методиј“, на отсекот за глумечка игра во класата на Љубиша Георгиевски во 1989 година. Вработена е во Македонскиот народен театар од 1998 година.

Покрај исполнувањето на театарски и филмски улоги, Георгиевска учествувала во културно-образовни емисии на МРТ, телевизиски реклами, снимање на лектирни изданија за деца со оштетен вид, хуманитарни претстави за деца без родителска грижа, како и документарен филм за поетесата Даница Ручегај од 2017 година. Основач е на поетскиот оддел во домот за стари лица „Мајка Тереза“ во Скопје.

## Театрографија
* Рипката — „Гуштерица“ од Александар Володин, р. Евгениј Лазаров, МНТ, 1986;
* Јохана Раер — „Баал“ од Бертолт Брехт, р. Владимир Милчин, МНТ, 1987;
* Валерија Ганчева — „Женски прилог за ноќта“ од Блаже Миневски, р. Владимир Милчин, МНТ, 1993;
* Светле — „Буре барут“ од Дејан Дуковски, р. Сашо Миленковски, МНТ, 1994;
* Ана Григоријевна — „Мртви души“ од Николај Василевич Гогољ, р. Владимир Милчин, МНТ, 1994;
* „МКС“ од Војдан Чернодрински, р. Сашо Миленковски, МНТ, 1995;
* Света недела — „Лепа Ангелина“ од Блаже Ристески, р. Владимир Милчин, МНТ, 1995;
* Ивон — „Кројач за дами“ од Жорж Фејдо, р. Димитрие Османли, МНТ, 1996;
* Жената — „Песочна сложувалка“ од Јана Добрева, р. Зоја Бузалковска, МНТ, 1999;
* Дарја Шатова — „Демони“ од Фјодор Михајлович Достоевски, р. Владимир Милчин, МНТ, 2001;
* „Црна дупка“ од Горан Стефановски, р. Сашо Миленковски, МНТ, 2003;
* „Ревизор“ од Николај Василевич Гогољ, р. Владимир Милчин, МНТ, 2006;
* Болничарката — „Мара/Сад“ од Петер Вајс, р. Васил Христов, МНТ, 2008;
* Андромаха — „Троил и Кресида“ од Вилијам Шекспир, р. Љубиша Ристиќ, МНТ, 2010;
* Хор — „Вечната куќа“ од Јордан Плевнеш, р. Дејан Пројковски, МНТ, 2013;
* Елмира — „Тартиф“ од Жан Батист Молиер, р. Галин Стоев, МНТ, 2016.

## Филмографија
* Мајка Тереза, р. Драган Велјановски, ТВ-филм, 2000.
* Победа — „Мултиплеј“, р. Владимир Плавевски, ТВ-филм, 2007.
* Мајката — Црни и криви, р. Марко Џамбазоски, ТВ-филм, 2018.
* Жената — Обичниот Ели, р. Лавинија Софрониевска, ТВ-филм, 2022.

;Телевизиски серии
* „Македонски елегии“, 1993.
* "Наше маало", 2002.

## Наводи

## Надворешни врски
* 

Категорија:Живи луѓе
Категорија:Македонски глумици
Категорија:Македонски театарски глумци
Категорија:Македонски филмски глумци
Категорија:Македонски телевизиски глумци
Категорија:Глумци во Македонскиот народен театар
Категорија:Апсолвенти на Факултетот за драмски уметности - Скопје
Драгана Левенска

**Драгана Левенска** (Скопје, ) — македонска театарска, филмска и телевизиска глумица.

## Животопис
Драгана Левенска е родена на 3 јули 1985 година во Скопје. Дипломирала во Универзитетот за аудиовизуелни уметности ЕСРА, на отсекот Глумечка игра во 2014 година, а од истата година, таа се вработила во Македонскиот народен театар.

## Театрографија
* Учителката по англиски јазик — „Госпоѓа Министерка“ од Бранислав Нушиќ, р. Наташа Поплавска, МНТ, 2009;
* Евушка — „Генетика на кучињата“ од Венко Андоновски, р. Дејан Пројковски, Драмски театар - Скопје, 2012;
* „Вртелешка“ од Артур Шницлер, р. Иван Манасковски, Драмски театар - Скопје, 2013;
* Mејбл — „Вејка на ветрот“ од Коле Чашуле, р. Ирена Стеријовска, Театар Фабрика - Скопје, 2013;
* Хор — „Вечната куќа“ од Јордан Плевнеш, р. Дејан Пројковски, МНТ, 2013;
* Госпоѓа Ортанз — „Женски оркестар“ од Жан Ануј, р. Ѓорѓи Ризески, Драмски театар - Скопје, 2014;
* Лина — „Многу вревеа за ништо“ од Вилијам Шекспир, р. Дејан Пројковски, Театар Комедија - Скопје, 2014;
* Стујардеса и жената — „Тероризам“ од Владимир и Олег Пресњаков, р. Јордан Симонов, МНТ, 2015;
* Зинка — „Животот е прекрасен“ од Николај Ердман, р. Александар Морфов, МНТ, 2015;
* „Жени од подземјето“ од Станислав Лем, р. Андреј Цветановски, Народен театар „Јордан Хаџи Константинов – Џинот“ - Велес, 2016;
* Слугинката — „Соларис“ од Станислав Лем, р. Андриј Жолдак, МНТ, 2016;
* Робинката од прстенот, Леонора — „Авантурите на Аладин“, р. Бојан Трифуновски, МНТ, 2017.

## Филмографија
* Ева — „Искушените“, р. Василка Аврамовска, кратокометражен филм;
* „Намини бар еднаш“, р. Косара Матиќ, кратокометражен филм, 2013;
* Смртта — „Триумф“, р. Александар Андоновски, кратокометражен филм, 2013;
* Марија — „Мал дисконтинуитет во времепросторот“, р. Гоце Цветановски, 2014;
* Виолета — „Лавиринт, кратокометражен филм“, р. Ана Јакимска, Бранко Костески, 2014;
* Ленче — „Медена ноќ“, р. Иво Трајков, 2015;
* Првата девојката — „Човекот кој не сакаше да умре“, р. Гоце Цветановски, кратокометражен анимиран филм, 2015;
* „Човекот кој не беше таму“, р. Гоце Цветановски, кратокометражен филм, 2017;
* Анастасија — "Преспав", р. Игор Иванов-Изи, телевизиска серија, 2021;
* Наставничката Мери — "Тин Камп", р. Марко Ѓоковиќ, телевизиска серија, 2022;
* Другарката — "Божиќна елка", р. Мето Јовановски, краткометражен филм, 2023.

## Наводи

## Надворешни врски
* 

Категорија:Живи луѓе
Категорија:Глумици од Скопје
Категорија:Македонски театарски глумци
Категорија:Македонски телевизиски глумци
Категорија:Македонски филмски глумци
Категорија:Глумци во Македонскиот народен театар
Категорија:Универзитет за Аудиовизуелни Уметности ЕСРА
Политички театар

**Политичкиот театар** е театар кој коментира за политички и социјални теми.

## Историја
Во историјата на театарот, постои долга традиција на изведби кои се однесуваат на тековните настани, особено оние кои се клучни за самото општество. Политичката сатира изведена од комични поети во театрите имала значително влијание врз јавното мислење во атинската демократија . Оние претходни западни драми, кои произлегуваат од положбата, или демократската градска држава на грчкото општество, се изведувале во амфитеатри, централни арени што се користеле за театарски претстави, верски церемонии и политички собири; овие драми имале ритуалистичко и социјално значење што ја зголемила релевантноста на политичките прашања што се испитуваат.

Шекспир е автор на политичкиот театар според некои академски научници, кои забележуваат дека неговата претстава во историјата ги испитувала махинациите на личните погони и страстите што ја одредуваат политичката активност и дека многу од трагедиите како *кралот Лир* и *Мекбет го* драматизираат политичкото водство и сложените подзаконски акти на човекот суштества управувани од страста за моќ. На пример, тие забележуваат дека класната борба во Римската Република е клучна за *Кориоланус* .

Историски во Советска Русија, терминот политички театар понекогаш се нарекувал **театар „агитпроп“** или едноставно **агитпроп**, по советскиот термин агитпроп .

## Неодамнешна политичка драма

## Наводи

Категорија:Театарски жанрови
Хрватска Република Херцег-Босна

**Хрватската заедница Херцег-Босна** бела политички, културен, економски и територијален ентитет, основана на 18 ноември 1991 година . од страна на политичкото раководство на Хрватите во СР на Босна и Херцеговина . Во „Одлуката за воспоставување“ на оваа заедница се вели дека заедницата ќе ја почитува демократско избраната влада на Република Босна и Херцеговина сè додека постои нејзината независност во однос на Југославија . Хрватската заедница Херцег-Босна, 28 август 1993 година прерасна во **Хрватската Република Херцег-Босна .**  Хрватскиот народ во Босна и Херцеговина. Договор за Вашингтон, 18 март 1994 година беше договорено Федерацијата на БиХ да се формира од територијата на Херцег-Босна и територијата контролирана од Армијата на РБиХ .

Иако самопрогласените граници на Херцег-Босна .Таа опфаќала многу поголема област .Таа *[[Де факто|неисправно]]* постоела само на територијата,која била контролирана од Советот за одбрана на Хрватска . Хрватската заедница Херцег-Босна никогаш не го усвоила предвидениот статут, а Хрватската Република Херцег-Босна не го донела предвидениот устав, со што формално го почитувала суверенитетот на Република БиХ . На територијата на Република Херцег-Босна, на територијата што била под контрола на ХВО се применувале важечките регулативи на Херцег-Босна, како и регулативи на Република БиХ, кои не ги копираат прописите на Херцег-Босна. 
Податотека:BiH - ES N 1991 1.gif|Етничка карта на БиХ по населби од 1991 година 


Категорија:Поранешни држави на Балканот
Категорија:Поранешни непризнаени држави
Категорија:Босанска војна
Категорија:Држави и територии настанати во 1992 година
Категорија:Држави и територии распаднати во 1994 година
Тифу

**Тарнер Елис Тениј** (роден на 2 Јануари 1998),  подобро познат по својoт онлајн алијас **Tfue,** е американски Твич Стример, на YouTube, професионален гејмер и интернет личност .

## Кариера
Тифу се префрлил на *Фортнајт батл ројал* бидејќи брзо станал популарен. Тони подоцна се придружил на Фазе Клан, професионална организација за Е-Спортови, на 30 април 2018 година.

## Личен живот
Тениј е од Индиан Рокс Бич, Флорида.

## Контроверзии
Во мај 2018 година бил баниран од Твич во траење од 30 дена, откако рече наводна расна дланка. Твич ја вратил забраната откако преиспитал зборот не бил користен на расен начин.

На 2 јули 2018 година добил постојана забрана за своите сметки за Епик игри затоа што продаваше и купуваше сметки на епски игри, што е забрането според условите и правилата на епските игри. Една недела подоцна, Тениј беше забранет повторно од Твич, овој пат 14 дена, од непознати причини.

На 20 мај 2019 година, Тениј поднесе тужба против Гејз клуб, тврдејќи дека тие „вршеле притисок врз Тениј да живее во еден од нејзините домови во Лос Анџелес, го вршел притисок врз малолетнички да пие и нелегално коцкање. Фазе исто така континуирано вршеше притисок и го охрабруваше да се вклучи во опасни акробации “. Тени исто така тврдеше дека „тој доби само 20% од сите брендирани видеа што се објавуваат на Твич, ЈуТјуб или социјалните медиуми и половина од неговите приходи од турнеи и настапи“.  ФАЗ Клан одговори на Твитер, велејќи дека тие не заработиле пари од добивките на неговиот турнир, приходите од Твич и Јутјуб и неговите социјални медиуми. Тие исто така рекоа дека „однеле 60.000 американски долари од неговите брендирани видеа“ и му понудиле на Тени „повеќепати подобрен договор, со 100% од парите да одат во Тениј, но тој ги отфрли или ги игнорираше сите“.

На 1 август 2019 година, Фази Клан поднесе федерална тужба во Њујорк, во која се тужеше Тениј, тврдејќи дека Тениј го прекршил неговиот договор со нарушување на компанијата и обидувајќи се да формира соперничка организација за е-спорт. Организацијата исто така тврди дека Тени директно открил доверливи информации за неговиот договор до публикациите во медиумите, кршејќи ги нивните услови.

## Наводи

Категорија:Родени во 1998 година
Категорија:Живи луѓе
Категорија:Американски јутјубери
Роберт Бош

**Роберт Бош GmbH**, или **Бош**, е германска мултинационална инженерска и технолошка компанија со седиште во Герлинген, во близина на Штутгарт, Германија. Компанијата е основана од Роберт Бош во Штутгарт во 1886 година. Бош е 92% во сопственост на Роберт Бош Стифтунг, добротворна институција.

Основните оперативни области на Бош се распространети во четири деловни сектори: подвижност (хардвер и софтвер), стока за широка потрошувачка (вклучувајќи уреди за домаќинство и електрични алати), индустриска технологија (вклучувајќи погон и контрола ) и енергија и технологија за градење.

## Историја

### 1886-1920 година
Историјата на компанијата започнала во дворот во Штутгарт-Запад како *Werkstätte für Feinmekanik und Elektrotechnik* ( *Работилница за прецизна механика и електротехника* ) на 15 ноември 1886 година. Една година подоцна, Бош го претставил првиот магнето со низок напон за бензински мотори.

Од 1897 година, Бош започнал да инсталира подобро дизајнирани уреди за палење на магнетот во автомобили и станал единствениот снабдувач на навистина стабилни палења во рамките на индустријата. Во 1902 година, главниот инженер во Бош, Готлоб Хололд, го откри системот за палење на магнетот со висок напон, со свеќичка. Овој производ го отвори патот Бош да стане водечки снабдувач на автомобилски производи.

Првата фабрика ја отворил Бош во Штутгарт во 1901 година. Во 1906 година, компанијата го произвела својот 100000-ти магнет. Во истата година, Бош го воведе 8-часовниот ден за работниците. Во 1910 година, фабриката Фејербах е основана и изградена близу Штутгарт. Во оваа фабрика, Бош започна да произведува фарови во 1913 година.

Во 1917 година, Бош се претвори во корпорација.

## Наводи

Категорија:Германски марки
Категорија:Меѓународни претпријатија од Германија
Категорија:Автомобилски претпријатија од Германија
Категорија:Статии со микроформати hAudio
Андреас Нилсон (ракометар)

**Андреас Нилсон** (роден на  година) — шведски ракометар за МВМ Веспрем КК и репрезентацијата на Шведска.

Тој се натпреваруваше за репрезентацијата на Шведска на Летните олимписки игри 2012 во Лондон, освојувајќи сребрен медал, и на Летните олимписки игри 2016 година во Рио. Нилсон ја освои Лигата на шампионите во ЕХФ со ХСВ Хамбург во текот на сезоната 2012–13.

На 12 ти Јуни 2016 тој беше избран за „Ракометар на годината“.

## Наводи

## Надворешни врски

* 

Категорија:Олимписки сребрени медалисти за Шведска
Категорија:Живи луѓе
Категорија:Родени во 1990 година
Категорија:Луѓе од Трелеборг