Национален парк Аланија

**Национален парк Аланија** () — силно заледен, планински дел од северната падина на Централните Кавкаски Планини. Го опфаќа јужниот дел од Ирафскиот округ во Република Северна Осетија-Аланија. Паркот е создаден за да има двојна намена да служи како еколошко засолниште - има многу високо ниво на биолошка разновидност и ранливи видови, како што е речиси загрозената западнокавкаска тиква - а исто така и област со високо културно наследство и потенцијал за рекреативен туризам. Паркот содржи широко распространети археолошки урнатини од неколку значајни минати цивилизации, вклучувајќи го народот Кобан од бронзеното доба (1200–300 п.н.е.) и народот Алан (100 п.н.е. – 1234 н.е.). Од Аланците е изведено името „Аланија“, а индиректно и терминот „Ариев“. Бидејќи надморските височини во паркот можат да се протегаат до речиси 4.000 метри вертикално на многу кратки растојанија, падините и долините покажуваат силно „висинско зонирање“. Овие климатски зони се движат од алпски глечери и врвови во високите, јужни делови, до степски тревни површини во северните предели.

## Топографија
мини|412x412px|Висински зони (голи карпи и сипари на врвовите, шума на средните падини и тревни површини во долините). НП Аланија, област Ирафски
Паркот се наоѓа на централна точка на Кавказ, кој самиот претставува континентална граница помеѓу Азија и Европа. Националниот парк Аланија е приближно две третини од растојанието помеѓу Црното Море на запад и Каспиското Море на исток. Јужната граница на паркот, на врвот на планинскиот гребен, се протега по должината на границата со Република Грузија. На запад е резерватот Кабардино-Балкарија (уште едно заштитено подрачје на планински врвови), а на исток е резерватот Северноосетија.

Висините се движат од врвот на планината Уилпата од 4.646 метри, до 800 метри во долината на реката Урух подолу. Поголемиот дел од површината на земјата е покриен со глечери, карпи и сипари на поголемите надморски височини. Современата глацијација е приближно 80 километри квадратни. На средни надморски височини, приближно 20% од паркот е пошумен. На најниските нивоа, и во долините на север, се наоѓаат тревни површини и расфрлани шуми.

Паркот има повеќе од 70 реки и потоци, претежно напојувани од глечери. Малкуте езера се мали по големина и исто така се напојуваат од глечери и снежни истекувања. 45-те езера покриваат површина од вкупно само 11 хектари, додека 5-те алпски мочуришта покриваат вкупна површина од 103 хектари. Главниот гребен и страничниот гребен се составени од гранити, гнајсеви и шкрилци, а помладите седиментни карпи се собрани во големи набори во облик на вентилатор. Во горните долини има минерални извори, водопади и шумски чистинки на тераси. Именувани глечери се Масота, Тана, Каруаугом, Сонгути, Барт, Фастагштете и Тасмазов.

Главната речна долина низ паркот е реката Урух, која се напојува од ледникот Караугом и бројни леднички притоки. Ледникот Караугом е 1,3 км долга и 26,6 км широка. Во надморска височина, глечерот достигнува од 3.440 метри на врвот до 1.830 метри на дното на јазикот - висина од 1.610 метри.  Неодамнешна студија ги поврза глечерите со зголемување на температурите во Централниот Кавказ од 0,05 степени Целзиусови годишно и просечно повлекување на ледниците од 8 метри годишно. Покрај тоа, Караугом се спушта на пониска надморска височина од кој било друг глечер на Кавказ, длабоко во пошумената зона.
десно|мини|330x330px|Ледникот Караугом, далечен поглед од север кон реката Урух. Ѕид од мраз висок една милја.

## Клима и екорегион
Климата во општиот регион е влажна континентална (Dfa на Копеновата климатска скала). Регионот се карактеризира со долги, снежни зими и кратки, свежи лета.

* Просечна јануарска температура: 
* Просечна јулска температура: 
* Просечни годишни врнежи: 400-700 милиметри во рамнините; над 1.000 милиметри во планините.
Аланија е во екорегионот на мешани шуми во Кавказ, опишан од Светската федерација за диви животни како „еден од биолошки најбогатите и културно најразновидните региони на Земјата“. Областа е на биолошка раскрсница. Видови од Европа, Азија, Блискиот Исток и Северна Африка се среќаваат во Кавказ.
Податотека:Трещины.jpg|алт=Karaugom Glacier, at the base of the icefield| Ледникот Караугом, во подножјето на леденото поле
Податотека:Karaugom_Glacier,_from_the_ISS,_2002.png|алт=Karaugom Glacier from the ISS, 2002| Ледникот Караугом од МВС, 2002 година


## Растенија
На надморски височини над 1.800 метри преовладуваат алпски и субалпски природни услови. Во зоната на средни височини, околу 20% од територијата на паркот е покриена со шуми, каде што најчесто се среќаваат бор, рододендрон, жолта бреза, смрека и дива роза. На пониските делови, особено во северните долини, се развиваат тревни екосистеми и растителност карактеристична за речните рамнини. Вкупно се регистрирани над 1.000 растителни видови, од кои околу 200 се ендемични за регионот на Кавказ.

Во горниот тек на долината на реката Харескогушеља, на височина од 2.400 метри, се наоѓа „Мочуриштето Чифанџар“. Овој тресетен екосистем зафаќа површина од околу 3 хектари и е богат со сфагнум, острица и северни цветни видови, меѓу кои и златната лутица. Со длабочина од околу 3 метри, се претпоставува дека мочуриштето Чифанџар постои веќе околу 5.000 години.
Податотека:Водопад_Три_Сестры.jpg|алт=Alpine meadows, Alaniya highlands| Алпски ливади, висорамнини Аланија
Податотека:Утро_в_Ущелье_Танадон.jpg|алт=Morning in the Tanadon Gorge| Утро во клисурата Танадон
Податотека:Чифандзар_на_закате.jpg|алт=Chifandzar swamp (peatland)| Чифанџар мочуриште (тресетиште)


## Животни
Цицачите во паркот се типични за пошумените области на северната падина на Кавказ, со 34 видови што вклучуваат волци, чакали и дивокози, рисови и лисици, како и речиси загрозената западнокавкаска морска свиња.
Податотека:Zoo_033_edited.jpg|алт=West Caucasian tur (status: near threatened)| Западнокавкаска турка (статус: речиси загрозена)
Податотека:Bartgeier_Gypaetus_barbatus_front_Richard_Bartz.jpg|алт=Bearded vulture (status: near threatened)| Брадест мршојадец (статус: речиси загрозен)
Целиот Национален парк Аланија е прогласен за „Важно подрачје за птици и биодиверзитет“ (IBA) од BirdLife International, наведувајќи го присуството на ранливи видови како што се речиси загрозениот брадест мршојадец и кавкаската еребица. Во паркот се наоѓаат 116 видови птици, од кои 42 се познати како репродуктивни.

Единствената риба што може да се најде во потоците на Аланија е поточната пастрмка. Од петте познати влекачи во паркот, значаен жител е ранливата степска змија. Меѓу печурките е и *[[Ѓаволски вргањ|Rubroboletus satanas]]* (сатанова печурка) со компактна капа што може да достигне 30 сантиметри.

## Историја
лево|мини|330x330px|Археолошки рушевини, село Галијат во заштитената културна зона на североисточната граница на Националниот парк Аланија
Областа на Националниот парк Аланија е населена илјадници години. Бидејќи се одликува со плодна територија на важен трговски пат низ Кавказ, таа била дом на многу последователни групи кои оставиле археолошки остатоци од своето присуство. Културата на Кобан од бронзеното доба ја населувала областа од околу 1100 година п.н.е. до 400 година п.н.е., кога се верува дека биле уништени од Скитите. Народот Кобан основал работилници на вешти металопреработувачи, искористувајќи ги минералните ресурси на планинската област. Кобанците, исто така, развиле терасно земјоделство, започнувајќи традиција на ерозија на почвата во областа што на крајот оставила големи делови од терасираното земјиште неплодни.

Во раните години од првиот милениум, областа била населена од народот Алан. Аланците, воинствено, номадско племе кое зборувало ирански јазик, живееле номадски низ цела Европа пред конечно да се населат во Северен Кавказ околу 700 година од н.е. Тие изградиле моќно кралство во областа Аланија. Кога биле воено поразени од Монголците околу 1300 година од н.е., тие се повлекле во ридовите, останувајќи релативно изолирани сè до 500 години подоцна. Овие Алани биле средновековни предци на денешниот осетиски народ. Денешните луѓе во западните области на Северна Осетија (историски познати како Дигорија) понекогаш зборуваат на дигорскиот дијалект ; тие биле една од последните групи официјално донесени во Осетија.

Планинската област на округот Ирафски доживеа долгорочен пад на населението и миграција во последните 200 години. Што се однесува до самиот парк, на сегашната административна единица ѝ претходел заштитен шумски резерват основан во 1958 година. Во годините што следеа и преку создавањето на целосен статус на национален парк во 1998 година, беше создадено собрание на поврзани заштитни зони. Денес, паркот е заштитен од Одделот за шумарство и заштита, со патроли со полно работно време со автомобили, коњи и пеш за спроведување на законите за животна средина.

## Туризам
десно|мини|330x330px|Село Стур-Дигора, долина на реката Горен УрухЗа сите видови посетители на рекреативните зони, дозволите се издаваат во градот Чикола, со дозволи за автомобили и домашни миленици. За да се осмелите да влезете во безбедносната зона на границата, дозволите мора да се добијат од една од граничните канцеларии (видете ја веб-страницата на паркот за детали); може да биде потребен рок на обработка од 1 до 30 дена.

Превозот до паркот обично е со воз или авион до Владикавказ, а потоа со автобус или такси до Чикола. Постојат хостели во Џинага и Ростелмаш, како и хотел на локацијата „рајски порти“ во паркот. Исто така, има сместување во кампот за качување „Кома-Арт“; контактирајте директно за информации.

Паркот е добро познат по планинарење. Се искачува од едноставно до 6Б во руската класификација; двата највисоки врва се Уилпата (4.649 м) и Лабода (4.313,7 м).
## Наводи

## Надворешни врски

* Мапа на Националниот парк Аланија (официјална веб-страница на паркот)
* Топографска карта на НП Аланија, со означени зони
* Национален парк „Аланија“, Руска природа (фотографии од паркот)

Категорија:Национални паркови во Русија
Категорија:Координати на Википодатоците
Категорија:МСЗП-Категорија II