Џелем џелем

**Џелем, џелем** — песна компонирана од страна на Жарко Јовановиќ, која често се користи како химна на Ромите. Насловот е адаптиран во многу земји од страна на локалните ромски заедници за да одговара на нивниот мајчин правопис и говорниот дијалект на ромскиот јазик. Некои од песните имаат различни наслови, меѓу кои се:

* ***"Gyelem, Gyelem"*** (унгарски правопис),
* ***"Jelem, Jelem"***,
* ***"Dzelem, Dzelem"***,
* ***"Dželem, Dželem"*** (алтернативен хрватски, српски и босански правопис),
* ***"Đelem, Đelem"*** (на хрватски и на српски и босански правопис),
* ***"Djelem, Djelem"*** (на германски и на француски правопис),
* ***"Ђелем, Ђелем"*** (на кирилица српски и босански правопис), 
* ***"Ѓелем, Ѓелем"*** (македонски правопис),
* ***"Џелем, Џелем"*** (алтернатива српска кирилица),
* ***"Джелем, джелем"*** (на руски, украински и бугарски правопис),
* ***"Opré Ромите"*** и
* ***"Romale Shavale"***.

Во интервјуто со новинарот Мајк Калеџиќ, Јовановиќ изјавил дека насловот на песната е „*Opre Roma*“.

По доживувањето на затворањето на Ромите за време на Циганскиот геноцид (Ромскиот холокауст од Втората светска војна), Јовановиќ подоцна го напишал текстот за песната „*Џелем џелем*“ и ги споил со традисионалната циганска мелодија во 1949 година. Песната првпат била усвоена како химна на Ромите од страна на делегатите на првиот Светски ромски конгрес одржан во 1971 година.

## Стихови

*Ромски*

Gelem, gelem, lungone dromensa
Maladilem bakhtale Romensa
A Romale, katar tumen aven, 
E tsarensa bakhtale dromensa?

A Romale, A Chavale

Sas vi man yekh bari familiya, 
Mundardyas la e Kali Legiya
Aven mansa sa lumnyake Roma, 
Kai putardile e Romane droma
Ake vriama, usti Rom akana, 
Amen khutasa misto kai kerasa

A Romale, A Chavale

Puter Devla le parne vudara
Te shai dikhav kai si me manusha
Pale ka zhav lungone dromendar
Thai ka phirav bakhtale Romensa

A Romalen, A chavalen

Opre Rroma, si bakht akana
Aven mansa sa lumnyake Roma
O kalo mui thai e kale yakha
Kamav len sar e kale drakha

A Romalen, A chavalen.

*Превод*

Тргнав да патувам
Сретнав среќни Роми
О Роми, од каде доаѓате,
Со среќните шатори крај патот?

О Роми, О млади Роми!

Еднаш и јас имав среќно семејство, 
Црната легија ги уби нив
Дојди со мене, Рому од каде и да си 
За Ромите сите патишта се отворени
Сега е времето, станете Роми сега, 
Ќе се издигнеме високо ако делуваме сега

О Роми, О млади Роми!

Отвори ги Боже, белите порти
Да ги видам моите луѓе.   
Вратете се да патуваме на патиштата
И да пешачиме со среќните Роми

О Роми, О млади Роми!

Горе, Ромски народе! Сега е времето
Дојдете со мене, Роми од целиот свет   
Темното лице и темните очи,   
Ги сакам како црно грозје

О Роми, О млади Роми!

## Други стихови
Постојат многу верзии на „Џелем, џелем“ особено оние кои се преведени од страна на Роналд Ли.

## Наводи

## Извори
* Patrin Веб Весник - Gelem, Gelem: Ромска Химна

## Надворешни врски
* Косово Ромите орална историја  - Ромска Култура: Музика
* Loyko: Djelem 
* Иведба на Шабан Бајрамовиќ
* Иведба на Есма Реџепова
* повеќе информации за Ромите
* Gelem Gelem во италијанскиот јазик (со Роберто Malini и Alexian Santino Spinelli)

Категорија:Ромска музика
Категорија:Химни