open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Извештај за чумата

**„Извештај за чумата“** (српски: *Izveštaj o kugi*) — збирка раскази на српскиот писател Радослав Петковиќ од 1998 година. За ова дело, Петковиќ ја освоил Виталовата награда.

## Содржина
Збирката содржи девет раскази:
* Глетки од Петстогодишната војна
* Извештај за чумата
* Градителот на бесилки
* Хароновите мемоари
* Петар Влатковиќ. Живот и дело
* Кратка историја на бесмртниците
* Моето игралиште за голф
* Детето од реката
* Додека трае Плимата

## Осврт кон делото
Според Ненад Шапоња, расказот „Извештај за чумата“, низ ликот на лекарот (кој го носи истото име како ликот од делото „Чума“ на Ками) претставува парадигма на соочувањето со суштинскиот трагизам кој со себе го носат човечките суштества.

## Наводи

Категорија:Дела на Радослав Петковиќ
Категорија:Српски раскази
Категорија:Книги од 1989 година
Категорија:Изданија на Лагуна
Категорија:Книги наградени со Андриќевата награда
Мелила ла Виеха

**Мелиља ла Виеха** (, *Стара Мелила*) е заградена тврдина на шпанскиот град Мелиља.

Цитаделата е една од најголемите тврдини во Шпанија, нејзината должина е околу 2000 м.

Мелиља ла Виеха била изградена во 16-17 век. Некои утврдувања биле подигнати подоцна, до средината на 19 век. Затоа, како модел на градба се земени многу утврдувања од различни епохи - од ренесансата до бастионите на шпанско-фламанското училиште, изградени во периодот на Бурбонците. Така, во изградбата на цитаделата учествувале архитекти од италијанско, шпанско и фламанско потекло. Стилот се движи од раната ренесанса до Мудејар и Северната ренесанса.

Цитаделата има четири утврдени згради. Првиот се наоѓа на карпест гребен, со сите цивилни градби и ѕидови, изградени до почетокот на 18 век. Вториот се наоѓа на провлак и опфаќа објекти изградени во 17-18 век. Третиот бил изграден во 1604-1722 година како заштита од муслиманските напади. Четвртиот вклучува утврдувања од 18 век.

Денес цитаделата е најважното обележје на Мелиља. На неговата територија има многу историски локалитети на градот, вклучително и археолошки музеј, воен музеј, црквата на безгрешното зачнување, како и голем број пештери и тунели користени уште од времето на Феникијците.

## Галерија

Податотека:Acantilados_de_la_Alcazaba,_chalets,_Fuerte_de_Victoria_Grande_y_Fuerte_del_Rosario,_Melilla.png|врска=Файл:Acantilados_de_la_Alcazaba,_chalets,_Fuerte_de_Victoria_Grande_y_Fuerte_del_Rosario,_Melilla.png|алт=Новостройки на фоне старых укреплений
Податотека:Desde_el_Hotel_-_panoramio.jpg|врска=Файл:Desde_el_Hotel_-_panoramio.jpg|алт=Вид на Старую Мелилью
Податотека:Vista_de_Melilla_la_Vieja.jpg|врска=Файл:Vista_de_Melilla_la_Vieja.jpg|алт=Ночной вид Цитадели
Податотека:Foso_del_Hornabeque.jpg|врска=Файл:Foso_del_Hornabeque.jpg|алт=Внутри Цитадели


## Белешки

Категорија:Појавено во 16 век
Категорија:Мелиља
Тајар Тетова

**Тајар Тетова** (турски: *Kalkandelenli Tayyar)* — бил албански воен командант и водач *на албанските чети* во јужна Албанија и Македонија.

## Историја

### Позадина
Роден во Калканделен (денешно Тетово) кон крајот на 19 век, Тајар бег Тетова потекнувал од благородничко земјопоседничко семејство. Тетова се издигнал низ воените чинови на Отоманската Империја, станувајќи капетан во османлиската војска.

### Албанско национално будење

Во 1908 година бил испратен од Отоманската Империја да ги поддржи османлиските трупи против албанските востанија во Монастир (денешна Битола). На 22 јуни 1908 година, Тајар работејќи заедно со Башкими од Монастир, бунтувале и побегнале во планините со седум офицери и 150 албански војници за да им се придружат на јужните албански тоски револуционери. Тој формирал воена лига, барајќи младотурската влада да даде отставка и да се спроведат општи избори тврдејќи дека постојниот кабинет бил избран под терористичка пропаганда на Младотурскиот комитет. Тетова и неговите војници го зеле целото оружје и муниција, како и два тешки митралези од турските трупи во Монастир. Тетова своето востаничко движење го проширил во областите на Дибра, Корче и Колоња. Тетовската група се споила со борците на Сали Бутка и заедно се бореле против напаѓачите на Албанија.

Кратко време ја извршувал функцијата градоначалник на Елбасан. По него е именувана и улица во градот Елбасан.

## Наводи

Категорија:Македонски Албанци
Категорија:Отомански Албанци
Категорија:Луѓе од Тетово
Мимоза Велиу

**Мимоза Велиу** (родена на  година) — албанска фотографка, родена во Тетово, СР Македонија, СФР Југославија (Македонија). Велиу е со седиште во Берлин.

Во центарот на нејзината уметничка фотографија е човечкото суштество кое се спротивставува на очигледните граници. Во 2008 година ја добила првата награда за уметничка фотографија од Националната уметничка галерија на Косово заедно со колешката од Италија Линда Вукај Рикомини.

## Наводи


## Надворешни врски

* Фотографии на Мимоза Велиу 
Категорија:Македонски Албанци
Категорија:Живи луѓе
Категорија:Родени во 1979 година
Категорија:Албански фотографи
IMAX

мини|364x364пкс|Споредливи големини на IMAX-филм и класичен кадар на 35-мм филм
**IMAX** ( — „максимална слика“, се чита: *ајмакс*) — филмски формат и збир на стандарди за кинопроекција создадени за подобрување на доживувањето на гледањето. Развиен е од канадската корпорација „Multiscreen“ во 1970 г. и е познат по своите големи екрани, слики со висока острина и моќни звучни системи.

За разлика од сите други кина, каде што ширината на екранот е помала од должината на салата, екранот IMAX ги надминува. Како последица на тоа, аголните размери на сликата го надминуваат видното поле на лице што седи на кое било место: 60–120 ° хоризонтално и 40–80 ° вертикално. Поради ова, рабовите на сликата стануваат помалку забележливи, обезбедувајќи максимален ефект на присуство („потопување“), најцелосен при гледање 3D-филмови. Благодарение на своите исклучителни способности, IMAX е на врвот на списокот на технологии за „гигантски екран“ (како што се Iwerks и Astrovision).

## IMAX 3D
За да се создаде илузија на тримерна длабочина на сликата, се користат две објективи што го подражаваат поставувањето на човечките очи. Објективите се оддалечени околу 64 мм едни од други, а секој користи своја лента. Овој вид камера е исто така тежок, што повторно го отежнува снимањето надвор од студио. А за воспримање на овој вид филм потребни се 3D-очила што имаат поларизирачки филтри.

## Наводи

## Надворешни врски

* 
* IMAX Soundtracks Database

__СОСОДРЖИНА__
__ИНДЕКС__

Категорија:Филмски техники
Категорија:IMAX
Категорија:Театри
Вок

мини|250x250пкс| Вок
**Вок** — сад за готвење. Потекнува од Кина и најмногу се користи во Источна и Југоисточна Азија.

Вокот наликува на тава, но дното на изворниот вок е заоблено, што значи дека е предвиденза отворен пламен. Постои (европска) верзија на вок со рамно дно - верзија за електрични шпорети.

Пречникот на вокот се движи од 30 сантиметри до дури два метри. Верзиите за домашна употреба се движат до 91 сантиметар.

Се изработ6ува од челик или железо. Пред првото готвење се препорачува „напразно“ да се запече со масло за да добие патина. Изворниот вок се произведува со ковање, рачно, и тие примероци се значително поскапи. Постои верзија која е пресвлечена со тефлон и во која не е можно да се достигнат температури до 350 °, како што е случајот во правиот вок.

За време на готвењето, готвачот го држи вокот за рачка слична на рачката на тава, но кај поголемите модели има и рачка од другата страна за да може готвачот да ја протресе храната. Непрекинато тресење на храната за време на готвењето е суштинска особеност на вок готвењето.

Во вокот се става речиси варена храна - разни видови месо, ситно сечкано, за да не се препознае потеклото и макарони, или зеленчук кои редовно се ставаат сурови и сварени за да останат цврсти, т.е. за време на готвењето, кое трае неколку минути, не смее да се распадне и да омекне.

Предностите на вокот се што се користи малку масло, храната брзо се готви и витамините се задржуваат.

## Наводи

## Надворешни врски

Категорија:Прибор за готвење
Категорија:Кинески зборови
Категорија:Зборови што ги нема во ТРМЈ
Енвер Идризи

**Енвер Идризи** (роден на  година) — хрватски поранешен каратист и поранешен светски шампион. Тој е етнички Албанец, роден во Скопје. На 16 години бил карате шампион на Југославија.&#x5B;*[[Википедија:Се бара извор|<span title="This claim needs references to reliable sources. (March 2020)">потребен е цитат</span>]]*&#x5D; Денот кога го освоил својот прв медал за Хрватска бил денот кога Хрватска била официјално призната како независна земја. Поради него, каратето станало популарен трофеен спорт во Хрватска по осамостојувањето на Хрватска.

Играл улога во филмот *[[Не ме заборавај (1996)|„Не ме заборавај“]]* од 1996 година, режиран од Јаков Седлар.

Идризи е добитник на Орденот на Даница Хрватска со ликот на Фрањо Бучар.

## Наводи

## Надворешни врски

* 
Категорија:Македонски Албанци
Категорија:Спортисти од Скопје
Категорија:Живи луѓе
Категорија:Родени во 1966 година
Ердон Дачи

**Ердон Дачи** (роден на  година) — македонски професионален фудбалер кој игра како напаѓач за клубот Дејнце од белгиската Челинџер Про лига и за репрезентацијата на Македонија.

## Клупска кариера
На 22 јули 2019 година, Дачи потпишал тригодишен професионален договор со Коњаспор. Дачи го одиграл своето професионално деби за Коњаспор во нерешениот резултат 0–0 од Супер лигата против Анкарагучу на 18 август 2019 година.

На 30 август 2021 година, Дачи потпишал тригодишен договор со Вестерло во Белгија.

На 1 февруари 2024 година, Дачи бил позајмен од Беверен.

На 6 септември 2024 година, Дачи потпишал со Дејнце за остатокот од сезоната 2024–25, со опција за продолжување во 2025–26.

## Меѓународна кариера
Дачи е роден во Македонија и има албанско потекло. Тој ја претставувал македонската фудбалска репрезентација до 21 година на меѓународно ниво. Тој бил повикан во сениорската репрезентација на Македонија за сет натпревари во октомври 2023 година.

На 17 октомври 2023 година, Дачи го постигнал својот прв гол за Македонија на своето деби против Ерменија во победата од 3–1.

## Статистика за меѓународна кариера

## Почести
**Вестерло**

* Челинџер Про лига: 2021–22.

## Наводи

## Надворешни врски

* 
* 

Категорија:Македонски фудбалски репрезентативци
Категорија:Фудбалери од Скопје
Категорија:Живи луѓе
Категорија:Родени во 1998 година
Категорија:Македонски фудбалски напаѓачи
Категорија:Македонски фудбалери
Категорија:Македонски Албанци
ПУ „Крсте Петков Мисирков“ - Егри

**Основно училиште „Крсте Петков Мисирков“** (официјално: **Подрачно основно општинско училиште „Крсте Петков Мисирков“ - Егри**; скратено: **ПООУ „Крсте Петков Мисирков“**) — подрачно основно училиште во селото Средно Егри, претставува единка на истоименото училиште од селото Бистрица, Општина Битола.

Училиштето е именувано по истакнатиот македонски филолог Крсте Петков Мисирков.

## Местоположба

Објектот на училиштето се наоѓа во самото село Средно Егри.

## Настава

Во училиштето се изведува настава од прво до петто одделение и наставата се изведува на македонски наставен јазик.

## Наводи

Категорија:Основни училишта во Општина Битола
Средно Егри
Категорија:Средно Егри
Хефрен Тирам

**Хефрен Тирам-Улјен** (роден на 26 март 2001 во Реџо Емилија) — француски  фудбалер, играч од средниот ред на Јувентус и на француската репрезентација.

## Биографија
Роден е во Реџо Емилија во периодот додека неговиот татко Лилијан, исто така фудбалер, играл за . Неговото име е инспирирано од  египетскиот фараон Хефрен.

Тој е помлад брат на Маркус Тирам и братучед на Јоан Тирам-Улјен, и двајцата исто така фудбалери.

## Технички карактеристики
Играч од средниот ред со забележителна физичка сила, динамика и добра техника, има добар удар и одлично забрзување. Добар во маневрирање и играта во воздух, во 2018 тој бил вклучен во листата на најдобрите шеесет фудбалери родени во 2001 година составена од *[[The Guardian]]*.

## Клупска кариера
### Монако и Ница
Откако во почетоците на својата кариера играл за различни младински тимови, во 2016 година Тирам се приклучил на младинскиот сектор на . Своето деби за првиот тим го направил, на 17-годишна возраст, на 28&nbsp;ноември 2018 година, во натпреварот од Лигата на шампионите загубен со 2-0 од , заменувајќи го Александар Головин. 

Откако неговиот договор со Монако истекол, на 26 јуни 2019 година, Тирам потпишал за . Дебитирал за клубот на 17 август, во натпреварот против Ним. На 3 октомври 2020 година, тој го постигнал својот прв гол за Ница, во победата со 2-1 на домашен терен над Нант.

Во сезоната 2022-2023, тој одиграл 35 натпревари и постигнал 2 гола за Ница во Лига 1, а неговите изведби биле толку добри што довеле до тоа да биде избран во Тимот на сезоната.

За Ница одиграл пет сезони, во кои настапил на вкупно 167 натпревари и постигнал девет гола.

### Јувентус
На 10 јули 2024 година, Тирам преминал во , во трансфер вреден 20,6 милиони евра, потпишувајќи петгодишен договор со клубот од Торино. Тој го направил своето деби за Јувентус на 19 август, започнувајќи го натпреварот од првото коло на првенството против Комо, добиен со 3-0. На 29 декември, тој ги постигнал своите први голови за Јувентус, постигнувајќи два гола во домашниот натпревар против Фјорентина во првенството, кој завршил нерешено 2-2. На 3 март, во победата од 2-0 на домашен терен против Хелас Верона, тој го постигнал првиот од двата гола.

## Репрезентативна кариера
Тирам играл за младинските репрезентации на Франција од под 16 до под 21 година.

На 16 март 2023 година, тој бил повикан за првпат во сениорската репрезентација, за која го имал своето деби 8 дена подоцна, влагувајќи како замена во завршницата од натпреварот во кој *триколорите* ја победиле  со 4-0 во квалификациите за Европското првенство 2024.

### Хронологија на репрезентативните настапи

## Статистика
### Клупска статистика
*Статистиката е ажурирана на 28 септември 2024.*

## Наводи

## Надворешни врски

*Хефрен Тирам на soccerway
*Хефрен Тирам на transfermakt
*Хефрен Тирам на espn
*Хефрен Тирам на whoscored

Категорија:Француски фудбалери
Категорија:Живи луѓе
Категорија:Фудбалери на ФК Монако
Категорија:Фудбалери на ФК Ница
Категорија:Фудбалери на ФК Јувентус
Категорија:Фудбалери во Серија А
Категорија:Родени во 2001 година
Флориана

**Флориана** ( или *Il-Floriana*) е утврден град во Пристанишниот регион во Малта, веднаш до главниот град Валета. Имал население од 2,205 жители во март 2014. Флориана е родното место на многу познати Малтежани, меѓу кои и композиторот на националната химна, 'L-Innu Malti', Роберт Самут.

## Наводи

Категорија:Географија на Малта
Сенглеа

**Сенглеа** или **Исла** () познат по својата титула **Città Invicta** (или **Civitas Invicta**), е утврден град во Југоисточниот регион на Малта. Тој е еден од Трите града во Големото пристаниште, покрај Коспикуа и Виториоза, и има население од околу 2,720 жители. Титулата на градот *Città Invicta* (букв. непобедлив град) била доделена бидејќи успеал да се спротивстави на османлиската инвазија при Големата опсада на Малта во 1565. Името Сенглеа доаѓа од Големиот мајстор на малтешкиот ред Клод де ла Сенгле кој го изградил и му дал на градот дел од своето име.

Категорија:Географија на Малта
Фета Фетаи

**Фета Фетаи** (,) — професионален фудбалер кој игра како играч од средниот ред за клубот од Хрватската фудбалска лига Локомотива Загреб. Роден во Македонија, тој се одлучил да игра за репрезентацијата на Албанија.

## Клупска кариера
Фетаи е младински производ на Шкупи, пред да го заврши својот развој во младинската академија на Работнички во 2020 година. Со Работнички дебитирал во Македонската прва фудбалска лига во ноември 2022 година, а на 11 февруари 2023 година потпишал професионален договор со клубот на 4 сезони. На 1 јули 2024 година, преминал во клубот од Хрватската фудбалска лига Локомотива Загреб.

## Репрезентативна кариера
Роден во Македонија, Фетаи има албанско потекло. Тој е поранешен младински репрезентативец на Македонија, играл за репрезентациите П18 и П19 години. Во 2024 година, му пристапиле со понуда да настапува за Албанија и тој дебитирал за Албанија П21. На 8 октомври 2024 година, бил повикан во сениорската репрезентација на Албанија за натпреварите од Лигата на нации на УЕФА 2024–25.

## Наводи

## Надворешни врски
* 

Категорија:Фудбалери на ФК Работнички (Скопје)
Категорија:Фудбалери во Првата македонска фудбалска лига
Категорија:Македонски фудбалери
Категорија:Фудбалери од Скопје
Категорија:Живи луѓе
Категорија:Родени во 2005 година
Категорија:Македонски Албанци
Зелена фабрика

**Зелена фабрика**, **фабрика со нулта влијание** или **зеленa постројка** е индустриски производствен капацитет дизајниран да го минимизира неговото влијание врз животната средина и да ги обнови ресурсите. Зелените фабрики се фокусираат на енергетска ефикасност, намалување на отпадот и употреба на обновливи извори на енергија за промовирање на еколошката одговорност. Многу од овие зелени фабрики ја добиваат својата сертификација за минимално влијание врз животната средина преку БРЕЕАМ.

Зелените фабрики најмногу и најдобро функционираат во Европската унија во делот на автомобилската индустрија. Производителите на автомобили како Порше и Фолксваген имаат визија за изградба на зелени фабрики, а БМВ веќе ја изградиле *зелената фабрика на БМВ* во Лајпциг, Германија. Во Соединетите Држави, компаниите исто така создаваат и зелени фабрики, како што е Панасоник, чии што зелени фабрики за производство на електрични батерии во Де Сото, Канзас ќе работат главно на ветер и сончева енергија.
[мини| Гигафабриката [Tesla|на Тесла Берлин-Бранденбург во Германија.]]

## Наводи

Категорија:Климатски промени
Категорија:Индустриски градби
Категорија:Фабрики
Трговија со дозволи за емисии

**Трговија со дозволи за емисии** е термин со кој се означува економски инструмент кој се користи за контрола на загадувањето. Најчесто се користи во контекст на регулирање на загадувањето на воздухот. Концептот на трговија со дозволи за емисии подразбира дека, откако ќе се утврди вкупната количина на дозволено загадување, дозволите или правата за емисии се издаваат или продаваат на субјекти кои испуштаат загадувачки супстанции, кои тие можат да ги продадат на трети лица, кои исто така мора да се придржуваат до прописите за заштита на животната средина. На пример, ако термоелектраната одлучи да ги контролира своите емисии во воздухот за да не го достигнат дозволениот максимум, може да го продаде својот дел од „неискористеното“ право, стекнато со дозволата за осигурување, на друг индустриски систем или дури и на државата да го искористи ова право за своите потреби (со цел да го зголеми производството или да ја одложи реконструкцијата на нивните капацитети, со цел да се постигне намалување на емисиите.)

## Наводи

## Литература

* 

Категорија:Климатски промени
Категорија:Заштита на животната средина
Категорија:Емисија
Георги Измирлиев

мини|Портрет на Георги Измирлиев
**Георги Измирлиев – Македончето** — македонски и бугарски револуционер, воен раководител на Априлското востание.

## Животопис
Георги Измирлиев е роден во 1851 година во Горна Џумаја. Учи во Сер. Образованието го продолжува во Цариград, каде што и останува да живее. Активен член е на бугарската организација „Просвештение“. Работи во бугарско училиште во Фенер и како таков во учебната 1871–1872 година е старешина на класот на Трајко Китанчев и Димитар Благоев, примени како стипендијанти на „Просвештение“.

Со помош на рускиот конзул во 1873 година се запишува на военото училиште во Одеса, но истото не го завршува, туку во текот на Големата источна криза, околу Старозагорското востание, се среќава со Христо Ботев во Одеса и преку него се вклучува во делото на бугарските револуционери, кои по неуспехот на Старозагорското востание се подготвуваат за ново востание, основајќи го Ѓургевскиот револуционерен комитет. На крајот на 1875 година Измирлиев е во Ѓургево, избран од комитетот за помошник-апостол и за воен инструктор на Првиот револуционерен округ, чиј центар е Горна Орјаховица. Измирлиев заминува за центарот на неговиот округ и во следните месеци го подготвува Априлското востание. Поради неговата воена позадина, меѓу народот станува познат како ***Офицерина***. Востанието избувнува предвреме. Измирлиев и други востаници се предадени и уапсени. Специјален суд во Трново, именуван од Високата порта, го осудува на смрт со бесење. Обесен е на 25-годишна возраст.

## Наводи
Зиро Карбон Ворлд

**Зиро Карбон Ворлд** (англиски: **Zero Carbon World**) — добротворна организација регистрирана во Англија и Велс. Тоа е исто така друштво со ограничена одговорност (ДОО).

## Цели на организацијата
Целите на добротворната организација се:

# Да се спроведат проекти за намалување на јаглеродот
# Да се оспорат заблудите околу намалувањето на јаглеродот кај поединци и организации
# Да се поттикне поголемо усвојување на одржливи решенија

## Полначи за електрични возила
Еден начин на кој Зиро Карбон Ворлд има за цел да ги исполни своите цели е донирање на станици за полнење електрични возила на различни организации низ Обединетото Кралство. Лицата и организациите што вградуваат донирани полначи се додаваат на картата за полначи на добротворната организација наречена ЗироНет ЕВ.

## Спонзорство
Зиро Карбон Ворлд биле едни од спонзорите на филмскиот фестивал Бања во 2012 година. Кој го прикажал филмот Одмаздата на електричниот автомобил.

## Наводи

## Надворешни врски
Матична страница на Зиро Карбон Ворлд
Категорија:Стакленички гасови
Категорија:Емисии на јаглерод во Европска Унија
Категорија:Организации за електрични возила
Категорија:Еколошки добротворни организации со седиште во Обединето Кралство
СустиВајбс

Кампањите и проектите што ги изведува СустиВајбс се фокусирани на глобални и регионални прашања како што се климатските промени, климата и менталното здравје, загадување со пластика, еко-феминизмот, развојот на младите и популарната култура за одржливост. СустиВајбс  (кратенка за Sustainability Vibes- Одржливи вибрации) работи надвор од Лагос, Нигерија.

СустиВајбс е вклучен во садење дрвја, чистење на заедницата и едукативни работилници за обновливи извори на енергија и одржливо живеење. Тие спроведуваат истражување и работа за застапување за да ја подигнат свеста за еколошките прашања во Нигерија и предлагаат решенија за нивно решавање. Тие соработуваат со други невладини организации и владини агенции на различни иницијативи. Во 2022 година, Ученду била прогласена за една од „Топ 20 млади жени во одржлив развој“.

## Наводи

Категорија:Климатски промени

Категорија:Организации за климатски промени
Министерство за климатски промени (Пакистан)

**Министерството за климатски промени**, е министерство на ниво на кабинет на Владата на Пакистан, кое се занимава со климатските промени во Пакистан. Сенаторката Шери Реман е задолжена за министерството со статус на сојузен министер.

Министерството има повеќе oддели под него, како што е опишано подолу.****

* Административен оддел - во Министерството за климатски промени работат вкупно 173 вработени. Ова крило го раководи заеднички секретар. Сегашен сојузен секретар на Министерството е г-дин Еазаз А. Дар 
* Единица за финансии за климата, Пакистан - под надзор на сегашниот одговорен секретар.
* Развоен оддел -се занимава со прашања на политиката кои се однесуваат на развојните шеми. Ги следи развојните проекти, плановите за работа  и многу повеќе.
* Оддел за животна средина - со него раководи генералниот директор. Се фокусира на законодавството за животна средина, прекугранични (меѓупровинциски, регионални и меѓународни) прашања. Исто така, се фокусира на прашања поврзани со одржлив развој, вода и канализација, одржлива урбанизација. Тој е исто така одговорен за мултилатералните еколошки договори вклучувајќи ја Рамковната конвенција на ОН за климатски промени  и Протоколот од Кјото.
* Шумарски оддел
* Оддел за меѓународна соработка.

## Поврзани оддели (агенции)

* Центар за студии за влијанието на глобалните промени
* Националната управа за управување со катастрофи
** Националниот институт за управување со катастрофи
* Пакистанска агенција за заштита на животната средина
* Одделение за зоолошки преглед
* Национален совет за зачувување на дивиот свет (Пакистан)

## Наводи

Категорија:Координати кои не се на Википодатоците
Категорија:Климатски промени
Туму (Нигерија)

**Туму** — град кој  се наоѓа во сојузната држава Гомбе, во нигериската област Ако. Растојанието помеѓу Гомбе и Туму е приближно 36 километри. Туму се наоѓа на оклоу 399 километри  од главниот град на Нигерија, Абуџа.

Поштенскиот број на областа е 771103.

## Клима
Времето во Туму е топло во текот на целата година, со делумно облачно суво време и непријатна, облачна влажна сезона. Просечната годишна температура е ретко пониска или повисока од 25°C  или 31 °C; често се движи над 37°C.

## Наводи

Категорија:Климатски промени
Категорија:Координати на Википодатоците
Категорија:Клима во Африка
Категорија:Гомбе (сојузна држава)
Палата на Големиот мајстор

**Палатата на Големиот мајстор** (), официјално позната како **Палатата** (), е палата во Валета, Малта. Изградена е помеѓу 16ти и 18ти век како палата на Големиот мајстор на Редот на Св. Јован, кој владеел со Малта од 1530 до 1798. Кога витезите биле протерани во време на наполеонова Франција, палатата станала Национална палата.  За време на британското владеење почнувајќи од 1800, палатата станала **Гувернерска палата** ().

Палатата станала британска кралска резиденција во која престојувал гувернерот кој ја претставувал монархијата, и самата кралска фамилија. Како официјална кралска резиденција често била користена од британските суверени за време на нивниот престој во Малта.

Палатата моментално е седиште на Претседателот на Малта. Служела и како седиште на Парламентот на Малта од 1921 до 2015.

Категорија:Валета
Тенок мраз (филм 2013)

***Тенок мраз*** е документарен филм од 2013 година кој го следи геологот Сајмон Ламб во потрагата за разбирање на науката зад климатските промени. Ова го постигнале со патување низ светот и средби со низа научници, од биолози до физичари, кои ја истражуваат климата. Заклучокот од филмот го нагласува научниот консензус за климатските промени предизвикани од човекот.

Филмот бил заедничка иницијатива помеѓу Универзитетот Оксфорд и Универзитетот Викторија во Велингтон, а премиерно бил прикажан ширум светот на Денот на планетата Земја 2012 година и во Нов Зеланд во 2015 година.

## Наводи

## Надворешни врски

* Официјална веб-страница ''на Thin Ice'', од каде што може да се погледне филмот и да се купи ДВД.
* Официјален трејлер
Категорија:Филмови од 2013 година
Сеење на облаци

мини|300x300пкс| Сеење облаци може да се направи со помош на копнени генератори, авион или ракета.
**Сеење облаци** е внесување на реагенси во облак (цврст јаглерод диоксид, сребро јодид, итн.) за промена на фазната состојба на облак (по правило, внесување на честички во облаците кои се центри на кристализација, предизвикувајќи врнежи). Најчесто се користат за зголемување на врнежите (дожд или снег), но исто така најчесто се користат и на аеродромите со лоши временски услови за да се потисне град или магла. Сеење облаци можеби не е вештачко, туку природно, на пример, кога бактериите дејствуваат како центри за кристализација. Потврдено со набљудувањата на научникот Н.А. Петукова во 2022-2024 година.

## Методологија
Најдобрите хемикалии за сеење облаци вклучуваат сребро јодид, калиум јодид и сув мраз. Може да се користи и течен пропан, кој се претвора во гас. Може да формира ледени кристали на повисоки температури од сребро јодид. По ветувачките истражувања, употребата на хигроскопски материјали како што е кујнската сол која станува се попопуларна.

Ако температурата во облакот е од -7 до -20 °C, тогаш кога облакот се сее, имаме зголемување на снежните врнежи. Воведување на сребро јодид, кој има Шестаголен кристален систем, исто како мразот, предизвикува хетерогена нуклеација.

Хемикалиите за сеење облаци може да се прскаат со авион или со уреди за прскање од земја.

Сеење облаци се врши со помош на солени истрели од топови монтирани на авиони. Кристалите на сол привлекуваат ситни честички вода, тие се комбинираат едни со други и стануваат потешки. Потоа паѓаат врнежите.

## Поврзано

* Активно влијание врз хидрометеоролошките процеси

## Надворешни врски

* [Http://www.thingsasian.com/goto_article/article.2843.html Врнежи во Кина] 
* [Http://www.naiwmc.org/ Северноамерикански меѓудржавен совет за промена на времето] 
* [Http://weathermodification.org/ Здружение за промена на времето]
* [Http://www.ametsoc.org/policy/wxmod98.html Изјава за политика на Американското метеолошко друштво,]  
* Изјава за политика на Светската метеоролошка организација
* Програма за промена на времето на Светската метеоролошка организација
* Програма за сеење облаци во државата Невада
* [Http://dryicenetwork.com DryIceNetwork.com – Извор на информации за сув мраз]
Категорија:Дожд
Категорија:Климатски промени
Категорија:Облаци
Силверстрик (куче)

мини|256x256пкс| Силверстрик се појавува во програма за кратки филмови
**Силверстрик** (често проследено со титулата **Крал на кучињата ѕвезди** **Чудото Куче** или **Чудесното куче** 1924 – непознато) бил машки германски овчар кој глумел во филмови. Тој бил полициско куче со долго педигре, последно во одличната линија што се појавило на филм и се сметало за обид на Универзал студио да му парира на успехот на Рин Тин Тин на Ворнер.

## Ранетиот живот
Обуката на Силверстрик вклучувала темелна полициска обука и работа на Црвениот крст на армијата. Се сметало дека кучето можело да регистрира неколку емоции: покажувајќи омраза, страв, љубов и наклонетост; по волја да биде див или љубезен и имало моќ да фрли добро развиен човек. Кучето разбирало повеќе од 150 зборови на германски и англиски јазик и требало само еднаш да проба на сцена со неговиот сопственик/тренер, капетанот Роу, пред да настапи пред камера. Надвор од сетот Силверстрик бил исклучително приврзан и не покажувал никаква нервоза што било типично за животните што глумеле во филмовите во тој период. За време на снимањето на *Песјаци на правдата*, Силверстрик решил дека му се допаднала ѕвездата на филмот Џун Марлоу, останувајќи со неа во секој можен момент.

## Глума
Силверстрик глумело во најмалку шест серии и филмови за кои се верувало дека сите се изгубени иако постери за повеќето од овие изданија се уште постојат. Се уште останува трејлерот за *Тивкиот летач* во Филмската и телевизиска архива на УКЛА додека продукциските кадри преживеале за *Песјаците на правдата.*

### Филмографија

* *Тивкиот летач* (1926)
* *Песјаци на правдата* (1926)
* *Ржењето на омразата* (1927)
* *Каде почнуваат патеките* (1927)
* *Вкрстена раса* (1927)
* *Код на воздухот* (1928)

## Подоцнежен живот
мини|220x220пкс| По неговата актерска кариера, Силверстрик продолжил да настапува пред публика во живо, што го вклучувало и трикот да седи на стол како човек.
По повлекувањето од филмовите Силверстрик изведувал трикови пред публика во живо. Капетан Роу ќе ја демонстрирал способноста на Силверстрик да ја следи насоката завршувајќи го шоуто со кучето да седне на стол додека свири на пијано и пее.

## Поврзано

* Рин Тин Тин

## Наводи

## Надворешни врски

* 
* Hollywood Dogs 

Категорија:Филмски сериски актери
Категорија:Германски овчари
Метеотрон

**Метеотрон** () е вештачки извор на топлина на конвекција во атмосферата, дизајниран да создава дождовни облаци. Измислен од францускиот професор Анри Десен во 1961 година.

## Принцип на работа
Принципот на влијанието на метеортронот врз атмосферата е да создаде моќен проток на топол влажен воздух насочен вертикално нагоре „на надморската височина од околу еден километар, енергијата на таквиот млаз пресушува, што не дозволува да влијае на повеќето облаци заситени со влага“. Како резултат на тоа, во просторот над метеотронот се создавал област со низок притисок, што може да доведе до формирање на циклон .

## Историја
За прв пат, уредот, кој во иднина служел како основа на метеотронот, бил тестиран во 1954 година во близина на францускиот град Ланемезан. Самиот метеотрон како готов изум бил тестиран од Анри Десен во 1961 година. Тоа бил уред во кој воздухот се загревал и, како резултат, се кревал нагоре. Во 1979 година понапреден уред, Суперметеотрон, бил развиен во СССР и изграден во Ерменската ССР во близина на езерото Севан. Експерименти за формирање на вештачки врнежи биле спроведени од страна на ерменската паравоена служба против град. Во него, топол воздух се создавал од исцрпени турбомлазни мотори на авиони. Севкупно, овој метеотрон вклучувал шест мотори од авионот Ту-104, воздухот во инсталацијата се загревал на 1100 степени и бил фрлен нагоре со брзина од над 500 м/с, моќноста на инсталацијата надминала еден гигават.

## Наводи

## 

Категорија:Дожд
Категорија:Климатски промени
Категорија:Геофизика
Ејс чудесно куче

**Ејс чудесно куче** било куче актер од расата на германски овчар и се појавило во неколку филмови и филмски серии од 1938 до 1946 година. Неговото прво појавување било во филмот на Лу Лендерс во 1938 година *Слепо алиби*. Многу критичари го сметале за обид на Слики на РКО да заработат од успехот на кучешката сензација на Ворнер, Рин Тин Тин.

Откако направил неколку програмски филма за РKО, Ејс се преселил во Републик пикчрс за уште неколку проекти пред да се пресели во Колумбија пикчрс за улога како помошникот на Фантом, Ѓавол во серијата Фантом во 1943 година.
[мини|220x220пкс| Чудесното куче Ејс во ''„''[Фантом*“* поглавје 1, (1943)]]
Неговата опаѓачка популарност значела дека повеќето од неговите појавувања по првичниот публицитет на РКО „Ејс“ биле за Монограм и студиото Поверти роу. Во 1945 година тој се појавил како „Расти“ во Авантурите на Расти, првиот од осумте „Расти“ филмови на Колумбија. Тој не ја повторил улогата во ниту еден од следните делови.

Ејс е само еден од бројните „кучиња чуда“ во историјата на измислените кучиња. Други вклучувале Рин Тин Тин насловен бил за време на неговата радио емисија од 1930 година како „Рин Тин Тин чудото куче“, Пал чудесното куче, Рекс чудото куче, од немите филмови и уште едно неповрзано куче Рекс чудото од DC Comics. Ејс се претпоставува дека починал некаде по 1946 година.

## Поврзано

* Список на поединечни кучиња
* Список на животни актери

## Наводи


## Надворешни врски

* 

Категорија:Статии со микроформати за вид
Категорија:Кучиња актери
Климатски промени и заразни болести

[мини|Климатските промени го менуваат географскиот опсег и сезонството на некои инсекти кои можат да носат болести, на пример ''Aedes aegypti'', комарецот кој е вектор за пренос на вирусот [денга.]]
Глобалните климатски промени ја зголемиле појавата на некои заразни болести. Заразните болести чиешто пренесување е под влијание на климатските промени вклучуваат, на пример, векторно преносливите болести како треската денга, маларија, болести кои се пренесуваат преку крлежи, лајшманиоза, треската зика, чикунгуња и ебола. Еден од механизмите што придонесува за зголемено пренесување на болеста е тоа што климатските промени го менуваат географскиот опсег и сезонската разновидност на инсектите кои можат да ги носат болестите. Научниците дале јасна опсервација во 2022 година: „Појавата на болести кои се пренесуваат преку храна и вода поврзани со климата се зголемија.

## Наводи

Категорија:Ефекти од климатските промени
Категорија:Заразни болести
Категорија:Екологија на болести
Категорија:Климатски промени и општеството
Категорија:Животна средина и здравје
Мезоклима

**Мезоклима** е клима на поголеми територии, претежно со хомогени природни услови. Таа може да се однесува на пример на: шумски области, помали градови, езерски брегови, морски брегови итн. Нејзините параметри се поврзани со општите климатски услови на еден регион и во однос на влијанието кои се меѓу микроклиматски и макроклиматски услови.

## Поврзано

* Микроклима
* Макроклима
* Топоклима

## Литература

* Мастило, Н. (2005): *Речник на современата српска географска терминологија*, Географски факултет, Белград.
Категорија:Клима
Категорија:Климатологија
Макроклима

**Макроклима**  е клима која се однесува на големи пространства. Може да се однесува на климата на континентите, големите морски и водни површини, океаните итн. Макроклимата е комплексен збир на климатски карактеристики кои карактеризираат голема територија. Во неа најчесто се разликуваат мезоклиматски и микроклиматски единици.

## Пврзано

* Мезоклима
* Микроклима

## Литература

* Мастило, Н. (2005): *Речник на современата српска географска терминологија*, Географски факултет, Белград
Категорија:Клима
Категорија:Климатологија
Климатски промени во Сингапур

Сингапур презема проактивни долгорочни напори за справување со  покачувањето на нивото на морето, зголемувањето на температурата поради глобалното затоплување и намалувањето на емисиите на стакленички гасови.

На 5 јануари 2024 година, Центарот за истражување на климата во Сингапур објавило проекции дека просечните годишни температури во Сингапур ќе се зголемат за помеѓу 0,6 °C и 5 °C до крајот на 21-от век.

## Климатските проекции до 2100 година

Деновите со почести временски екстреми се очекуваат да бидат почести. Во извештајот за 2024 година, многу топли денови со дневни максимални температури кои надминуваат 35 °C се предвидува да се зголемат од 4 дена годишно во просек во последните 40 години на помеѓу 41 и 351 ден годишно во просек. Се предвидува дека топлите ноќи каде температурите надминуваат 26,3 °C ќе се зголемат од просечни 76 ноќи годишно во последните 40 години на повеќето ноќи во една година до крајот на векот.

## Повеќе влажни и суви екстремни временски услови како ново нормално

Деновите со почести временски екстреми се очекуваат да бидат почести. Во извештајот за 2024 година, многу топли денови со дневни максимални температури кои надминуваат 35 °C се предвидува да се зголемат од 4 дена годишно во просек во последните 40 години на помеѓу 41 и 351 ден годишно во просек. Се предвидува дека топлите ноќи каде температурите надминуваат 26,3 °C ќе се зголемат од просечни 76 ноќи годишно во последните 40 години на повеќето ноќи во една година до крајот на векот.

## Наводи

Категорија:Климатски промени
Категорија:Сингапур
Рето Кнути

мини| Рето Кнути (2017)
**Рето Кнути** (роден 1973) е швајцарски климатолог и професор по климатска физика на Институтот за атмосферски и климатски науки при ЕТХ Цирих.

Тој е познат по истражувањата кои вклучуваат климатски модели, а бил и еден од клучните членови на Меѓувладин панел за климатски промени МКПК.

## Наводи

## Надворешни врски

* Страница на универзитетот
* Трудови на Google Scholar

Категорија:Климатолози
Категорија:Швајцарски физичари
Категорија:Живи луѓе
Категорија:Родени во 1973 година
Индекс на климатска ранливост

**Индексот на климатската ранливост** (ИКР) — алатка која ги идентификува местата кои се подложни на поплави и ефектите од климатските промени поврзани со топлината со комбинирање на изградени, социјални и еколошки елементи. Индексот исто така е опишан како системска алатка за брзо проценување на ризикот од климатските промени. ИКР се користи за опсежна анализа на влијанијата на климатските промени врз својствата на светските културни и природни наследства.

Овие методи на мапирање може да се користат за испитување на ранливоста на регионално и локално ниво за да се разберат релевантните елементи.

Луѓето, инфраструктурата и/или еколошките ресурси имаат поголема веројатност да претрпат штета во областите кои се почувствителни на климатските промени бидејќи температурите се зголемуваат, поплавите се влошуваат и силните ветрови стануваат посилни.

Климатската ранливост вклучува голем број аспекти како што се физичка изложеност, чувствителност на повреди и недостаток на вештини за справување и приспособливост. Разбирањето на ранливоста ни овозможува да правиме избор за распределбата на ресурсите, формулирањето на политиките и одредувањето приоритети, распоредувањето и дизајнирањето на проектите.

## Наводи

Категорија:Климатски промени
Категорија:Клима
Категорија:Индекси
Коефициент на емисија на јаглерод диоксид

**Коефициентот на емисија на јаглерод диоксид** (KECO2) е коефициент кој покажува колку јаглерод диоксид се ослободува со согорување на одреден тип на гориво, по единица на количина добиена топлина. Се пресметува како 

: \mathrm{KE_{CO_2}} = 3,\!67 \,\frac{\mathrm{g_C}}{\mathrm{H}}

каде:

* gC— содржина на јаглерод во горивото (бездимензионален број во единици [kg/kg] или [t/t]]),
* H— топлотна моќ на горивото (може да биде грна или долна топлотна моќ) во единица [MJ/kg или GJ/t],
* 3,67 — коефициент на стехиометриската равенка на согорување на јаглерод.

Од формулата може да се види дека коефициентот на емисија на јаглерод диоксид се изразува во единици [kg/MJ] или [t/GJ]. Бидејќи во пресметката може да се користи горната или долната топлинска моќност, при одредување на вредноста мора да се нагласи која од нив е употребена.

Количината на CO2 што се емитиува при согорување на некое гориво директно зависи од три фактори:

* Количини на потрошено гориво,
* Содржината на јаглерод во тоа гориво,
* Процентот на согорување на јаглерод.

Вака пресметаниот коефициент ги зема предвид само т.н директна емисија на CO2, т.е. онаа од процесот насогорување, занемарувајќи ја емисијата од процесот на производство. Вака пресметаниот коефициент може значително да се разликува, што е посебно значајно кај биогоривата .

## Извори

Категорија:Соодноси
Категорија:Глобално затоплување
Категорија:Хемиско инженерство
Категорија:Екологија
Категорија:Горива
Климатски промени во Јужна Кореја

[мини| Визуелизација на [температурна аномалија во Јужна Кореја помеѓу 1901 и 2020 година.]]
**[[Глобално затоплување|Климатските промени]] во [[Јужна Кореја]]** — придонесуваат екстремни временски услови кои влијаат на: социјалните, економските, индустриските и многу други сектори. Јужна Кореја доживува промени во климатските параметри. Таквите параметри вклучуваат годишна температура и количина на врнежи.

Најизразените климатски промени во Јужна Кореја се зголемувањето на опсегот на температурни флуктуации во текот на четирите годишни времиња. Бројот на рекордни минимални температурни денови брзо се намалува. Максималните врнежи во текот на летото се зголемени. Зголемена е можноста за нови видови силни временски штети ја поттикнува сериозноста и итноста на климатските промени. За брзо прилагодување на климатските промени, јужнокорејската влада започнала напори да ги намали емисиите на стакленички гасови. Тие се еден чекор поблиску до социо-економска нација базирана на ниско ниво на јаглерод.

Индустријализацијата и зголемувањето во населението довеле до различни загадувачи и стакленички гасови, кои се антропогени фактори за климатските промени. Во 2017 година, Јужна Кореја била рангирана на седмото место на емитори по најголема количина на емисија на јаглерод во светот и петта најголема по емисии по глава на жител.
## Поврзано

*Климатско партнерство во Источна Азија
*Енергија во Јужна Кореја
*Еколошки прашања во Јужна Кореја
*Климатски промени во Северна Кореја

## Наводи

Категорија:Климатски промени по земја
Категорија:Статии со извадоци

Категорија:Климатски промени во Јужна Кореја
Клајмет Реалити Чек

**Клајмет Реалити Чек** е алатка која е дизајнирана со една цел да процени дали климатските промени се претставени во филмовите, ТВ емисиите и други наративи. Развиено од Гуд Енерџи и Метју Шнајдер-Мајерсон, истражувач на колеџот Колби, овој тест бил инспириран од тестот Бехдел (исто така познат како Бехдел-Валас тест ), кој ја мери родовата застапеност во медиумите. Клајмет Реалити Чек има за цел да осигура дека климатските промени се прикажани во приказните на екранот.

## Историја
Клајмет Реалити Чек бил воведен за да се реши отсуството на претставеноста на климатските промени во популарните медиуми. Алатката била развиена преку соработка помеѓу Гуд Енерџи, која е непрофитна консултантска куќа за приказни и истражувачи од Колби колеџ. Целта била да се создаде едноставна, но ефикасна мерка за поттикнување на вклучување на теми поврзани со климата во забавните медиуми. Според официјалната веб-страница за Клајмет Реалити Чек, авторот на алатката е Д-р Метју Шнајдер-Мајерсон, Кармиел Банаски, Бруно Олмедо Кирога и Ана Џејн Џојнер. 

Клајмет Реалити Чек го имаше своето прво јавно појавување на 1 март 2024 година на поткаст произведен од НПР.

## Критериуми
За да ја помине проверката Клајмет Реалити чек, наративот мора да ги исполнува следниве критериуми:

: **1.** **Постојат климатски промени:** Приказната мора да го отслика присуството на климатските промени преку влијанија или решенија. Ова може да се покаже преку настани како топлотни бранови, зголемување на нивото на морето или користење на обновлива енергија.

: **2.** **Еден лик го знае тоа:** Најмалку еден лик мора да покаже свесност за климатските промени. Оваа свест може да се покаже преку дијалог, нарација, дејствија или визуелни слики, како што се читање напис за климатските промени или дискусија за екстремни временски настани.

## Апликација
Клајмет Реалити Чек се применува на филмови низ повеќе студии водени од различни организации.

Истражувачки тим во Бак Лабораторијата за клима и животна средина на Колби колеџ, водени од Д-р Метју Шнајдер-Мајерсон, го користел Клајмет Реалити Чек за да спроведе систематска содржинска анализа на 250 од најпопуларните измислени филмови објавени во периодот помеѓу 2013 и 2022 година. Тие откриле дека само 9,6% од 250 филмови ја поминале проверката на Клајмет Реалити Чек. исто така, откриле дека климатските промени се присутни во двојно повеќе филмови објавени во втората половина од деценијата(2018 до 2022 година) во споредба со првата половина (2013 до 2017 година), Филмовите во кои има барем еден лик кој е свесен за климатските промени (кои го положиле двата дела од тестот) се истакнале за 10% подобро на кино благајните одколу оние кои не биле свесни.

## Наводи
Категорија:Климатски промени
Категорија:Филмска критика
Непријатна вистина (филм)

**Непријатна вистина** (англиски: **An Inconvenient** **Truth**) — документарен филм на американскиот политичар Ал Гор, објавен во 2006 година.

Филмот е заснован на истоимената книга на Ал Гор, а содржи и снимки од предавањата на Гор за глобалното затоплување, неговите опасности и последици.

## Надворешни врски
* на Семрежна филмска база на податоци
*Непријатна вистина на AllMovie (англиски)
*Непријатна вистина на Box Office Mojo (англиски)

Категорија:Филмови од 2006 година
Категорија:Американски документарни филмови
Климатски пратеник

**Климатскиот пратеник (претставник)** е лице одговорно за дипломатијата поврзана со климатските промени. Тие може да претставуваат држава, како што е Специјалниот претседателски пратеник на САД за климата, меѓувладин сојуз (заедница) на земји како што е Европска Унија (ЕУ), или организација, како што се Обединетите нации.

## Наводи



Категорија:Дипломати
Категорија:Климатски промени
Климатски промени во Обединетото Кралство

[мини| Дата на податоци [Температура во централна Англија|за температурата во Централна Англија покажува тренд на затоплување во ОК помеѓу 1659 и 2014 година.]]
**Климатските промени во Обединетото Кралство** имаат влијание врз животната средина и човечката популација. Климата во земјата станува потопла, со посуви лета и повлажни зими. Фреквенцијата и интензитетот на бурите, поплавите, сушите и топлотните бранови се зголемуваат, а растот на нивото на морето влијае на крајбрежието. Велика Британија придонесува за климатските промени, бидејќи емитира повеќе гасови со ефект на стаклена градина по лице од светскиот просек. Климатските промени имаат економски влијанија врз Обединетите Кралство.

Владата се обврзала да ги намали емисиите за 50% од нивоата од 1990 година до 2025 година и на нето нула до 2050 година. Во 2020 година, Велика Британија поставила цел од 68% намалување на емисиите до 2030 година во своите обврски во Парискиот договор. Земјата постепено ќе го исфрли јагленот до 2024 година. Во 2019 година, Парламентот прогласил „вонредна состојба за климатските промени“. Обединетото Кралство било истакнато во меѓународната соработка за климатските промени, вклучително и преку конференциите на ОН и за време на нејзиното членство во Европската унија.

За климатските промени британските политичари разговараат од крајот на 20 век, но тие привлекле поголемо политичко, јавно и медиумско внимание во ОК од 2000-тите. Анкетите на јавното мислење покажуваат загриженост кај мнозинството Британци. Британското кралско семејство, исто така, дало приоритет на проблемот, при што кралот Чарлс III отворено зборувал „за климатските промени, загадувањето и уништувањето на шумите“ во „последните 50 години“. 
## Наводи

Категорија:Климатски промени по земја
Категорија:Врски за Wayback од предлошката „Семарх“
Категорија:CS1-одржување: повеќе имиња: список на автори
Категорија:Статии со извадоци