open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Владимир Назор

thumb|right|Владимир Назор
**Владимир Назор** (Постире,  - Загреб, ), хрватски писател. Пишувал епски песни, раскази, романи, есеи, критики и мемоари. Негови познати дела се „Словенски легенди“, „Вели Јоже“ и „Дневникот со партизаните“.
## Животен пат
Основно училиште завршилчл на островот Брач, a гимназија во Сплит. Студирал на природни науки, математички и физичкиu во Грац и во Загреб, а дипломирал во 1902 година. Предавал во хрватската гимназија во Задар, a од 1903 до 1918 година во Истра, каде го поминал поголем дел од својот живот. Во 1933 година се преселил во Загреб, каде работел како управник на дом за деца. 

## Творештво
Првото дело ан Назор е *[[Славенски легенди]]* (1900). Во 1904 година, во Задар, го објавил делото *[[Книга за хрватските кралеви]]*, а во тоа време почнал да го пишува и делото *[[Истарски приказни]]*. Неколку години подоцна се појавило неговото успешно дело *[[Вели Јоже]]* (1908) кое тој самиот го сметал за неуспешно. Во 1916 година објавил неколку книги: *[[Утва златокрила]]*, *[[Мечката Брундо]]* и *[[Стоимена]]*. Во 1934 година го објавул „Списокот на Јевтиќ“, поради што некое време му биле затворени сите весници и издавачи. Неколку години подоцна, во 1939 година, ги објавил *[[Овчарот Лода]]* и *[[Дедото Кајбумшчак]]*.

## Значење и влијание
Назор е главниот лик во расказот „Тајната на црвениот замок“ (српски: *Tajna crvenog zamka*) и еден од двата главни лика во расказот „Ѓиласовиот број“ (српски: *Đilasov broj*) на српскиот писател Вуле Журиќ од 2014 година.

## Наводи

## Надворешни врски
* Владимир Назор, „Со маршалот Тито“

Категорија:Хрватски писатели
Категорија:Членови на Хрватската академија на науките и уметностите
Категорија:Погребани на гробиштата „Мирогој“
Категорија:Академици на САНУ
Категорија:Делегати на АВНОЈ
Едвард Џенер

**Едвард Џенер** ( - ), англиски лекар, пронаоѓач на вакцината против големи сипаници. Дошол до сознание дека луѓето заразени со „кравјите сипаници“ не добиваат големи сипаници ниту за време на епидемијата и по две децении работење, во 1796 година ја пронашол вакцината која набрзо ширум светот е прифатена како заштита од смртоносните големи сипаници.

## Наводи

Категорија:Англиски лекари
Категорија:Виролози
Категорија:Членови на Кралското друштво
Категорија:Членови на Кралската шведска академија на науките
Категорија:Членови на Американската академија на уметностите и науките
Категорија:Членови на Гетингенската академија на науките
Ајртон Сена

**Ајртон Сена да Силва** () (,  - , ) бил бразилски возач на тркачки автомобили, еден од најголемите возачи на автомобилското натпреварување во светот на „Формула 1“. Бил трикратен првак (1988, 1990 и 1991 година). Победил во 41 трка, освоил 65 пол позиции и имал 19 најдобри кругови. Посебно е познат по добрите возења по дождливо време поради што го има добиено и прекарот *дождовниот човек*.

Загинал за време на трката во Имола, Италија.

## Наводи

Категорија:Бразилски возачи на Формула 1
Категорија:Возачи на Вилијамс во Формула 1
Категорија:Возачи на Мекларен во Формула 1
Оноре Габриел Мирабо

мини|Портрет на Мирабо од Јозеф Бозе (1789)
**Оноре Габриел Мирабо** ( - ), француски политичар и државник. Како најдобар говорник во времето на Француската буржоаска револуција придонесе за победата на Уставотворното собрание над кралот.

Категорија:Француски политичари
Категорија:Француски државници
Категорија:Починати во Париз
Мишел де Монтењ

мини|десно|200п|Портет на Монтењ од 1570-тите
мини|десно|Кулата во која пишувал Монтењ
**Мишел Екем де Монтењ** (;  – ) — француски благородник и еден од највлијателните писатели на француската ренесанса. Познат е како воведувач на есејот како посебен книжевен род. Нашироко се смета за татко на современиот скептицизам. Покрај есеите, негова главна одлика се обидите да користи „секојдневни“ анегдоти и автобиографијата во интелектуални расправи.— томовите „Есеи“ (*Essais* = „Обиди“) содржат едни од највлијателните есеи некогаш напишани. Монтењ имал огромно влијание на мноштво светски автори, вклучувајќи ги Рене Декарт, Блез Паскал, Жан Жак Русо, Вилијам Хазлит, Ралф Валдо Емерсон, Фридрих Ниче, Штефан Цвајг, Ерик Хофер, Исак Асимов, но и на подоцнежните дела на Вилијам Шекспир.

## Животопис
Монтењ зборувал пофално за својот татко и за брат му, кој бил протестант, но никаде не ја споменувал мајка му, која била покрстена Еврејка.

## Мисли и влијание
Во своето време, Монтењ бил повеќе гледан како политичар отколку автор. Тенденцијата во своите есеии да вклучува анегдоти и лични размислувања се сметала за одлика на неговиот стил, а помалку како иновација, додека неговата мисла, „Јас сум предметот на мојата книга“, се сметала за самооградување од страна на неговите современици. Како што изминувало времето, Монтењ станувал сè попрепознатлив како отелотворување на духот на слободоумието, кој своите никулци ги има токму во тоа време. Веројатно е најпознат по својата скептичка забелешка *Que sçay-je?* („Што знам јас?“). Неверојатно современ дури и за читателите денес, обидот на Монтењ да гледа на светот низ призмата на единственото нешто на кое може суштински да се потпре — своето лично мислење — го прави подостапен за современите читатели од кој било друг ренесансен автор. Бројни писатели одо ден-денес црпат инспирација од неговата способност мајсторски да воспостави рамнотежа помеѓу интелктуалното знаење и личните впечатоци.

Монтењ го става пријателството над крвното сродство за кое смета дека сè уште не значи пријателство. Така, членовите на семејството можат многу да се разликуваат меѓу себе: едни се чесни, други лоши; едни умни, а други глупави. Затоа, само пријателството е навистина највисокото човечко чувство при што вистинското пријателство е над разумот и подлабоко од разумот.

## Поврзано
* Есеи (Монтењ)
* Сен Мишел де Монтењ
* Ренесансна книжевност

## Наводи

Категорија:Француски есеисти
Категорија:Француски писатели
Категорија:Француски филозофи
Категорија:Француски моралисти
Категорија:Хуманисти
Категорија:Афористи
Категорија:Скептици
Категорија:Француско благородништво
Категорија:Книжевни теоретичари
Роберт Фултон

мини|Роберт Фултон
**Роберт Фултон** ( - ), северноамерикански инженер и пронаоѓач. Ја конструира првата машина за предење лен, во 1807 година го изгради првиот употреблив пароброд „Клермонт“, кој заплови по реката Хадсон кај Њујорк, а е творец и на првиот брод на пареа.Исто така фултон бил и голем женкар тој бил оженет со Марија и имал син Асан ,а потоа се преженил со Елеонора со која имал два сина и една ќерка но тука тој не завршил кога имал 67 години тој и направил дете на Елена.

Категорија:Починати на 24 февруари
Категорија:Американски инженери
Категорија:Американски пронаоѓачи
Категорија:Починати од туберкулоза
Енрико Карузо

thumb|right|Енрико Карузо

**Енрико Карузо** (Неапол,  - , италијански оперски пејач, тенор, еден од најголемите пејачи на сите времиња. Неговиот изведувачки репертоар е мошне богат. Настапуваше на повеќе оперски сцени: во Милано, Лондон, Њујорк и на други места. Автор е на книгите „Спомени“ и „Методи на пеење“,.
## Наводи

Категорија:Италијански оперски пејачи
Категорија:Италијански тенори
Категорија:Луѓе од Неапол
Спиро Прилепчански

**Спиро Прилепчански** (,  - , ), долгогодишен новинар и уредник на неделниот енигматски забавник на „Нова Македонија“, доајен на енигматиката во Македонија, уредник и издавач на првото енигматско списание на македонски јазик, "Џебна крстословка", чиј прв број се појави во Штип, на 1.05.1966 година.

Категорија:Македонски новинари
Категорија:Луѓе од Штип
Категорија:Југословенски уредници
Категорија:Македонски уредници
Категорија:Југословенски уредници
Категорија:Македонски енигматичари
Категорија:Југословенски енигматичари
Шарл де Гол

**Шарл де Гол** (,  - , ) бил француски генерал и државник, претседател на Петтата Француска Република од 1959 година, голем светски политичар и борец против фашизмот.

## Животопис

## Политичка кариера
Како претседател на Франција, де Гол му го признал правото на алжирскиот народ на самоопределување и со спогодбата во Евијан (во 1962 г.) ја завршил седумгодишната војна. Истовремено со стабилизацијата на економската политика во земјата, ја поведол Франција по патот на самостојна надворешна политика и ги повлекол француските сили од НАТО.

## Значење и влијание
Во книгата „Болка“, француската писателка Маргерит Дирас остро го критикува де Гол, пишувајќи дека „во него има нешто застрашувачко, ужасно“. Притоа, таа го обвинува де Гол го дека во своите говори никогаш не ги спомнал концентрационите логори и француските граѓани депортирани во нацистичка Германија за време на Втората светска војна. Според неа, како водач на десницата, де Гол ѝ се обраќал само неа во своите говори и посакувал народот да биде слаб и да му верува, односно посакувал буржоаски народ, а неговата одбојност кон народот била поврзана со стравот да не се намали неговата улога и значење во војната.

## Наводи

Категорија:Француски генерали
Категорија:Француски државници
Категорија:Претседатели на Франција
Категорија:Петта Француска Република
Категорија:Француски политичари
Категорија:Носители на Големиот крст на Легијата на честа
Категорија:Француски мемоаристи
Хауард Картер

мини|Хауард Картер
**Хауард Картер** ( - ), англиски египтолог, кој во 1922 година ја откри гробницата на фараонот Тутанкамон.

Категорија:Англиски египтолози
Категорија:Англиски археолози
Улоф Палме

**Улоф Палме** (Стокхолм, 1927 — , ) — шведски премиер.

## Надворешни врски
* Улоф Палме — архиви
* Улоф Палме — меморијален фонд
* Улоф Палме — интернационален центар

Категорија:Шведски премиери
Категорија:Луѓе од Стокхолм
Категорија:Апсолвенти на Стокхолмскиот универзитет
Категорија:Шведски политичари
Категорија:Родени во 1927 година
Станко Липша

**Станко Липша** ( во  –  во ) — македонски оперски пејач, повеќе од три децении носител на баритонскиот репертоар на Операта при Македонскиот народен театар и долгогодишен вокален педагог.

Дебитираше со ликот на Ескамилио во „Кармен“, а последен пат на сцената настапи како Амонасро во „Аида“. Речиси нема оперски пејач кој бил или е член на Операта при МНТ кој не поминал низ „студиото“ на Липша.

Категорија:Македонски оперски пејачи
Категорија:Македонски Хрвати
Тома Прошев

**Тома Прошев** (,  - , ) — македонски композитор, еден од најплодните музички творци во земјата. Се категоризира во третата генерација македонски повоени композитори.

Музика студирал во Загреб и Љубљана во класата на Проф. Луцијан Марија Шкерјанц, каде што ги завршил и постдипломските студии по композиција. Работел како професор во Загреб (1959-1967), а потоа предава на Факултетот за музичка уметност во Скопје (1967-1991).

Во 1968 г. го формирал ансамблот за современа музика “Света Софија“ со кој доживува големи успеси во земјата и во странство, изведувајќи современи дела од композитори од поранешна Југославија.

Во неговиот опус се издвојуваат три творечки фази. Во првата фаза покажува афинитет кон актуелностите на времето, внесувајќи извесна доза на романтичарски сензибилитет, што ќе го задржи и подоцна. Во втората фаза, од почетокот на шеесеттите години на XX в., тој тргнува во авантура кон неистражените простори на звукот, искористувајќи повеќе композиционо-технички и стилски насоки на современата музика на времето. Третата творечка фаза се одвива од почетокот на седумдесеттите години до крајот на неговиот живот и творештво.

Во своите најзрели остварувања Тома Прошев користи прочистена и ненаметлива техника, стремејќи се кон што поедноставен и смирен музички говор, како резултат на дефинитивното оформување на сопствената уметничка физиономија.

Македонската музика ја збогатил со бројни дела од камерниот, симфонискиот и концертниот, а посебно ораториумскиот и музичко-сценскиот жанр. Познати се неговите опери „Пајажина“, „Малиот принц“ и „Аретеј“.

## Награди и признанија

* Награда „4 јули“
* Награда „11 Октомври“
* Награда „13 Ноември“
* Награда „Панче Пешев“

## Наводи

Категорија:Македонски композитори
Категорија:Луѓе од Скопје
Категорија:Добитници на наградата „11 Октомври“
Категорија:Добитници на наградата „13 Ноември“
Категорија:Членови на СОКОМ
Ив Монтан

**Ив Монтан** ( - , ) e француски шансониер, театарски и филмски актер. Главни филмови: „Хероите се уморни“, „Вештерките од Салем“ и „Го сакате ли Брамс“,.
## Наводи

Категорија:Француски шансониери
Категорија:Француски глумци
Категорија:Погребани на гробиштата „Пер Лашез“
Категорија:Луѓе од Марсеј
Џудо

**Џудото** спаѓа во редот на боречките спортови каде натпреварувачите против своите соперници не се служат со техника на удирање. Во џудото („нежен начин“) кај натпреварувачите се оценува техниката на фрлање и зафаќање. Една борба може да трае и до 20 минути. Натпреварувачите мора да се борат во внатрешноста на пропишаниот простор и не смеат да истапат надвор од зоната на опасност.

Облеката на натпреварувачите е составена од *широки панталони, кимоно и појас во боја*. При почетокот на натпреварот, натпреварувачите застануваат лице во лице на оддалеченост од 4 метра и се поклонуваат. Кај натпреварувачите се вреднува техника. Директната победничка техника се вреднува со еден бод или **ипон**. Ипон се доделува за: *подигање на противникот над висината на рамениците, силно фрлање или успешно гушење или зафат на држење*.

Џудото е едно од воените искуства на древна Јапонија. Џигоро Кано — создавачот на џудото, се е обучавал во школи на џу-џуцу, во продолжение на многу години и во 1882 година го објавува својот систем, кој го нарекува џу-до.

Категоризацијата во џудото се прави според можностите на натпреварувачите. Тие носат различно обоени појаси која ја означуваат нивната категорија. Црниот појас е вообичаено највисокиот кој може да се стекне, но има и седум повисоки кои се доделуваат за долгогодишна активност.

Категорија:Боречки спортови
Категорија:Олимписки спортови

Категорија:Боречки вештини
Џаинизам

[мини|десно|120п|[Свастиката е еден од најсветите симболи на џаинистите.]]
**Џаинизам**, традиционално познат како Џаим Дарма/Шраман Дарма (जैन धर्म) — античка религија од Индија. Џаинизмот е основан во 6 век п.н.е. Го основал Махавира (околу 540-468 година п.н.е.). Верниците се собираат во храмовите или во светилиштата на своите куќи. Џаинистите ги има околу четири милиони а најголемиот дел од нив живеат во Индија.

Џаинистите не веруваат во ниту еден Бог. Нивната вера се заснова на ненасилството кон сите живи суштества или *ахимси*. Џаинистите веруваат во циклусот на повторно раѓање. Според ова верување, добрите луѓе повторно ќе се родат, но како награда ќе добијат повисок ранг во животот.

Монасите и монахините џаинисти живеат во сиромаштија, послушност и невиност. Тие мораат да го штитат својот облик на живот. Со метлата пред себе ја чистат земјата за да не згазнат некоја бубачка, а истовремено носат и маски за да не им влезат инсекти во устата.

## Наводи
Дешат

**Дешат** — планина на македонско-албанската граница, дел од веригата Шар-Кораб-Дешат-Крчин-Стогово-Караорман. Највисок врв е Веливар (Вели Врв) со 2.373 метри. Други високи врвови се Дели Сеница и Сува Бара. Има неколку мали леднички езера. Најпопуларно е езерото Локув, кое се наоѓа на североисточниот дел на планината на 1.560 метри надморска височина и е најниско ледничко езеро во Македонија. Од источната страна тече реката Радика, која ја дели од Бистра и Стогово. Поголем дел од планината е во подрачјето на Националниот парк Маврово.

## Релјеф и земјишни облици
[thumb|250px|лево|Поглед на Дешат од [Бигорски Манастир|манастирот „Св. Јован Бигорски“]]
Планината Дешат го зафаќа средишниот дел од корабскиот планински масив (венец), протегајќи се од истоимениот високопланински преслап Дешат (1976 м) и долината на реката Жировница (Валавичарска Река), која воедно ја одделува од планината Кораб на север, до високопланинскиот преслап Сува Бара (2080 м) и долината на Требишка Река која ја одделува од планината Крчин на југ. Вкупната должина на планинскиот срт изнесува 7 километри. На исток оваа планина се протега до котлинското дно на реката Радика, а на запад до источниот рабен дел на Пешкопејската Котлина во соседна република Албанија. По нјависоките точки од планинскиот срт минува македонско-албанската граница, а целата источна страна на планината Дешат и припаѓа на територијата на Македонија, додека западната припаѓа на Албанија. Вкупната површина што и припаѓа на територијата на Македонија изнесува 53 км2. Најниската точка на планината Дешат на територијата на Македонија се наоѓа при вливот на Требишка Река во Радика на надморска височина од 680 метри, а највисоката е врвот Веливар на 2372 метри, со што релативната виснинска разлика помеѓу овие две точки изнесува 1692 метри.

## Позначајни врвови

* Веливар (2.375 метри)
* Голем Крчин (2343 метри)

## Геолошки состав

## Растителен и животниски свет

Планината е добро покриена со шуми. Во најголемиот дел од шумите преовладува буката, од која во голем број се забележуваат и доста стари стогодишни дрвја. Во помал број се среќаваат и борови, смреки, јасики, планински јавор и брези. Од другите видови на растенија и од оние кои даваат шумски плодови широко распространети се боровинката, малината, капината, шипинката, планинскиот чај, ајдучката трева, киселецот, а папратот во голема мера е застапен на цели ливади и предели. Од растенојадните цицачи ги има еленот, дива свиња, срна, дивокоза. Од ѕверовите се среќаваат мечка, волк, рис, лисица. Има и повеќе видови птици.

## Клима и туризам

## Галерија

Податотека:Gletka od Deshat so ezerata.JPG|Глетка од падините на Дешат со двете леднички езерца - Северно и Јужно Гашово Езеро
Податотека:Deshat-Mountain-MK.JPG|Глетка од врвот Веливар на билото и подгорието на планината Дешат со долината на реката Радика и Бигорскиот манастир
Податотека:Deshat-from-Trebishte.jpg|Поглед на Дешат од Требиште


## Наводи

## Надворешни врски

* Крчин и Дешат — „Македонска нација“

Категорија:Планини во Македонија
Категорија:Планини во Албанија
Категорија:Македонско-албанска граница
Категорија:Дебар (Албанија)
Зороастризам

[мини|300п|[Фаравахар (крилесто сонце), симбол на зороастризам во древната Персија]]

**Зороастризмот**, познат како и **заратустризам** или **маздаизам** — древна Иранска религија и филозофско учење. Зороастризмот бил државна религија во Ахеменидско Царство, Партско Царство и Сасанидското Царство. Бројот на следбеници на зороастризмот со текот на времето опаднал и денес се проценува дека во светот има од 145.000 до 2,6 милиони следбеници.

Религијата настанала во источните делови на Персија, пред повеќе од 1000 година п.н.е. Религијата е унифицирана од филозофот Зороастер, кој ја упростил идејата на раното иранско многубожество. Така, тој во основа  ги воспоставил двете спротивставени сили: Ахура Мазда (просветлената мудрос) и Ариман (разорниот дух). Религијата имала влијание врз подоцнежните религии, како штосе Јудаизмот, Христијанството и Исламот.

## Преглед
Верата е основана во Персија (денешен Иран), пред околу 1000 години п.н.е. Долго време била доминантна религија во Персија сè до 7 век. Својот пропаст го доживува во времето на Сасанската династија. Некои следбеници оваа религија ја нарекуваат **маздаизам**. Главниот пророк бил **[[Зороастер]]** или **[[Заратустра]]**. Светата книга на зороастрите се нарекува **Авеста**, во којашто се објаснува за борбите што се водат помеѓу доброто и злото.

Авеста е име на древните крипти на Зороастрицизмот како и назив за стариот јазик кои верниците се го употребувале во тоа време.

Друга Зороастристичка книга која се издвојува е **Денкарта**, во која е опишан подетално животот и делото на пророкот Зороастер, како и неговата борба против демоните.

Оваа вера има околу 140.000 следбеници. Повеќето од нив живеат во Иран и Индија.

Зороастриската етика се состои од добри мисли, добри зборови и добри дела. Луѓето по својата смрт го преминуваат мостот што води во пеколот. Ако верниците во текот на својот живот биле лоши, мостот ќе се сруши и тие ќе пропаднат во пеколот. Наспроти нив, праведниците ќе го пронајдат патот до Светлоста.

Во зороастричките храмови постојано гори оган, што го симболизира *Ахура Мазда*. Свештениците си ја покриваат устата додека го одржуваат жртвениот оган.

## Наводи

## Надворешни врски

*

*
630 п.н.е.

**630 п.н.е.** — година според општоприфатениот календар. Тоа била 630. година пред новата ера, 630. од првиот милениум п.н.е., 30. од 7 век п.н.е. и прва од 630-тите п.н.е.

## Други календари
Годината е броена од страна на различни народи, па се среќава во бројни други календари. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.

Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509&nbsp;г.&nbsp;п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 4878 и 4879 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г.&nbsp;п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 4120 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г.&nbsp;п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 3130 и 3131 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г.&nbsp;п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како *[[Ab urbe condita]]*), годината е избројана како 123.

Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт Цар или 2637 г.&nbsp;п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот Цар станал владетел, т.е. 2697 г.&nbsp;п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 630 година се протега во 2006 и 2007, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 2066 и 2067 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543&nbsp;г.&nbsp;п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, па така годината е 87 пред Буда да ја достигне блажената состојба. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 1289 и 1288 исламска година пред хиџра.
## Настани

*

## Родени

* Навуходонозор († 561 п.н.е.), вавилонски владетел.

## Починале

*

-70
Јени Маале

**Јени Маале** — најстарата населба во Битола, на источната страна на градот. Се простира меѓу населбите Мал Париз на исток и Бела Чешма на запад. Населението во Јени маало е познато по семејните прекари: Балтовци, Дивите, Пиздевци, Тотоловци, Чавкаровци, Пајовци, Прзовци, Пајкаровци, Џигеровци, Пустовци, Чекутковци, Пачаровци, Кузевци, Деребановци, Деветлепешки, Параманци, Деветтантерии, Полежиновци, Мечевци, Мекашовци, Димитровци и многу други. Зборот јени (турски: *yeni*) значи *ново*, а маало (турски: *mahaale*) значи *улица*, или во овој случај неколку улици. Јени Маале било формирано од турската администрација на градот за да ги собере сите христијански семејства кои дошле во градот од други места. Исто така, тука се наоѓа железничкиот патен правец кој ја поврзува Битола со Скопје. Тие по традиција биле занаетчии. Во Јени Маало од турско време па сѐ до ден денес постои сред село.Горното сред село е во близина на мостот Сали, додека пак долното е во центарот на Јени Маале.
Улици во оваа населба се:
*Бегова Чешма
*Браќа Миладинови
*Браќа Мингови
*Брегалничка
*Вера Циривири
*Гоце Делчев
*Даме Груев
*Димо Хаџи Димов
*Донка Ушлинова
*Ѓорче Петров
*Караџова
*Коста Абрашевиќ
*Матија Губец
*Методи Патчев
*Моша Пијаде
*Паралово
*Булевар 1 мај
*Пере Тошев
*Сараевска
*Цветан Димов
*Црвени Стени
*Штипска

Основно училиште во Јени Маале е Даме Груев.

Градинка е Пролет.

## Наводи

Категорија:Населби и маала во Битола
Навуходонозор II

[мини|Дел од таканаречената „Вавилонска кула“, која десно го прикажува Навуходоносор II, а лево е даден приказ на големиот вавилонски [Зигурат (Етеменанки)]]
**Навуходонозор II**, **Навуходоносор II** или **Набукодоносор II** (о. 630 - о. 561 п.н.е.) — најголемиот владетел на Нововавилонското Царство. Ја започнал кариерата во војската, а на престолот дошол по смртта на својот татко (610). Ја нападнал Јудеја и го освоил Ерусалим. Обновил неколку патишта и храмови во Вавилон. Се верува дека за својата жена Семирамида ги изградил висечките градини во Вавилон.

Категорија:Вавилонија
Категорија:Несигурна година на раѓање
Категорија:Несигурна година на смрт
Антички Македонци (здружение)

thumb|150px|десно|Симбол на Здружението на граѓани “Антички Македонци“ од Богданци.

Здружението на граѓани ***Антички Македонци*** од Богданци е македонска невладина организација чија главна цел е иницирање, унапредување и развивање на разни активности заради остварување на масовна афирмација на македонската историја и култура од античко време до денес.

Здружението на граѓани „Антички Македонци“ од Богданци е со седиште во Богандци и е регистрирано на 26 јули, 1993 година врз основа на член 16 од Законот за општествените организации и здруженија на граѓани. Претседател на здружението е Васил Иљов.

thumb|220px|лево|Членска книшка на Здружението.

Како посебна задача на здружението се наведува афирмирањето на тезата за континуитет на македонскиот народ од античко време до денес, како и истражување и проучување на историјата и културата на македонскиот народ од античко време до денес.

Во преамбулата на Статутот на здружението, стои дека една од дејноста на здружението ќе биде насочено кон *преиспитување на историјата и културата на македонскиот народ од античко време до денес*.

Здружението е против официјалната историска наука на Република Македонија и се бори за ревизија на историјата со поголема афирмација на тезата за директен континуитет со антиката.

## Извори

## Надворешни врски
* Официјалното мрежно место на Здружението на граѓани „Антички Македонци“ од Богданци. 

Категорија:Македонски здруженија
Категорија:Култура на Богданци
Васил Иљов

thumb|150px|десно|Васил Иљов.
thumb|100px|left|Васил Иљов.
**Васил Иљов** — македонски архитект и претседател на здружението на граѓани „Антички Македонци“ од Богданци.

Има држено многу предавања на тема континуитет на Античките Македонци со денешните. Активноста на здружението и на Васил Иљов е насочена пред сè кон преиспитување на историјата и културата на македонскиот народ од античко време до денес, како и целосна поддршка на сите проекти во полето на културно уметничката и научна дејност од областа на античката Македонска историја и култура.

Здружението е против официјалната историска наука на Република Македонија, и се бори за ревизија на историјата со поголема афирмација на тезата за директен континуитет со антиката.

## Извори

## Надворешни врски
* Официјалното мрежно место на Здружението на граѓани „Антички Македонци“ од Богданци. 
* Камениот мост не може да се прави според желбите на Васил Иљов (Утрински Весник).
* Васил Иљов со Камени мост конкурира за награда (весник Дневник). 
* Без ниту еден релевантен, научен или каков било доказ (Утрински Весник).  

Категорија:Македонски архитекти
Ѓуешево

**Ѓуешево** () — село во Западна Бугарија, се наоѓа во општината Ќустендил во Ќустендилската Област. Има население од околу 186 жители (2022).

## Географија
Селото се наоѓа во планински регион, во географската област Каменица, во северните ограноци на планината Осогово, на околу 950 m надморска височина. Гуешево е оддалечено 20,5 км по пат и 34 км железнички од регионалниот центар Ќустендил. Тоа е крај на железничката линија Софија - Ќустендил. Во близина на селото е најголемиот граничен премин на бугарско-македонската граница. Македонскиот премин се нарекува Деве Баир.

## Историја
Селото Ѓушево е стара средновековна населба заведена во османлискиот даночен регистар од 1570-1572 година под името **Гувешево** како султански хас во нахијата Улаџа (Ќустендил) на Ќустендилскиот санџак со 28 домаќинства и 28 ергени. Во регистар од 17 век, Гуешево е заведено како рударска населба со 17 христијански семејства.

Во 1910 година, во Гуешево била отворена големата зграда на железничката станица, изградена и за царина и за граничен премин. На почетокот на 21 век, многу блиску до железничката станица, изградена е нова зграда за железничка царина, која со децении не се користи бидејќи не е во функција Паневропскиот транспортен коридор VIII. Низ бугарскиот дел под Деве Баир во периодот 1941-1944 година бил ископан железнички тунел.

## Наводи

Категорија:Македонско-бугарски гранични премини
Категорија:Општина Ќустендил
Бесплатен VoIP

**Бесплатен VoIP** најчесто нудат компании за разговорите во нивната мрежа додека за бирање на телефонски број се наплака одердена сума која е поевтина од фиксен или мобилен телефон. Такви се Skype и MSN.

Категорија:Телекомуникациски претпријатија
Уго Тањаци

мини|Уго Тањаци
**Уго Тањаци** (; 23 март 1922 - Рим, 27 октомври 1990) — прочуен италијански артист, кој со подеднаков успех во 50-те години играше и комични и драмски улоги.

Категорија:Италијански глумци
Категорија:Родени во 1922 година
Категорија:Починати во 1990 година
Димче Зографски

**Димче Зографски** (,  - , ), македонски револуционер и општествено - политички работник. Во младоста се вклучи во македонското национално движење. Поради својата револуционерна дејност е осуден на пет години затвор. За време на НОВ на Македонија работеше во Акциониот комитет за создавање и ширење на народноослободителното движење, за што е интерниран од бугарската окупаторска власт.

## Наводи

Категорија:Македонски револуционери
Категорија:Луѓе од Велес
Категорија:Починати во Скопје
Категорија:Делегати на Второто заседание на АСНОМ
Категорија:Градоначалници на Град Скопје
Категорија:Дејци на Велешкото благотворително братство
Тенеси Вилијамс

**Тенеси Вилијамс** (Колумбус,  - ) ― американски драмски писател. Tој е сметан за еден од трите водечки драмски писатели во американската драма од 20 век.

Голема популарност стекнал со современите лирски драми. Меѓу најпознатите негови дела се *Трамвајот наречен желба* и *Мачка на вжештениот покрив*.

## Наводи

Категорија:Американски драмски писатели
Категорија:ЛГБТ-писатели
Категорија:Носители на Претседателскиот медал на слободата
Категорија:Родени во 1911 година
Филип V (појаснување)

Името Филип V го користат повеќе кралеви низ светската историја: 

* Филип V Македонски
* Филип V од Шпанија
* Филип V (Франција)
Фердинанд де Лесепс

**Фердинанд де Лесепс** ( - ), француски дипломат, инженер, градител на Суецкиот Канал (1859 - 1869). Во 1881 година почна да го гради и Панамскиот Канал, меѓутоа поради финансиската криза, не успеа да го изгради.

Категорија:Француски дипломати
Категорија:Француски инженери
Категорија:Членови на Француската академија на науките
Категорија:Погребани на гробиштата „Пер Лашез“
Категорија:Носители на Големиот крст на Легијата на честа
Категорија:Членови на Француската академија
Категорија:Членови на Американската академија на уметностите и науките
Ден на белиот бастун

**Денот на белиот бастун** е неофицијален празник во САД, кој се прославува секој петтнаести октомври почнувајќи од 1964 година за постигнувањата на луѓето со нарушен вид. 

## Надворешни врски

* White Cane Safety Day: A Symbol of Independence (article from the National Federation of the Blind web site)  
* White Cane Safety Day, 2005 proclamation 

Категорија: Празници во САД
Категорија: Празници во октомври
Повардарие

**Повардарие** — географски, етнографски и административен поим кој се користи за средишниот дел на Република Македонија, односно долината на реката Вардар. Поимот Повардарие се користи за релјефната целина Ниска Македонија, за долината на реката Вардар и населените места во неа, а исто така е и име на втората по големина винарска визба во Република Македонија.

## Географија
Географскиот поим Повардарие ја опфаќа долината и течението на реката Вардар од Дервенската Клисура и Скопската Котлина сѐ до Гевгелија и границата со Грција, со сите притоки и сите планини и клисури.

Во минатото, таа била исполнета со вода, од три езера, но поради силните тектонски движења тие истекле кон Егејското Море. На тој начин се создала композитната долина на Вардар во која се сменуваат повеќе котлини и клисури: Скопската Котлина, Таорската Клисура, Велешката Котлина, Велешката Клисура, Тиквешката Котлина, Демиркаписка Клисура, Гевгелиско-валандовската Котлина и Циганската Клисура.

По должината на реката вардар навлегуваат средоземни климатски влианија, така што климата е потопла цела година, а во котлините има претежно плодни почви погодни за одгледување разни земјоделски култури.

## Демографија
Административно и политички Повардарието (Повардарскиот регион) ги опфаќа градовите: Велес, Кавадарци, Неготино, Демир Капија, Гевгелија, Валандово и Богданци. Најголем град е Велес со 46.690 (заедно со Превалец) жители, кој е и главен град на Вардарскиот статистички регион. Според бројот на жители, најголема општина е Велес, а најмала Дојран, додека според површина најголема територија зафаќа општината Чашка, а најмала — Богданци. 

Според пописот од 2002 година, во Повардарието живееле **177.215** жители, во 11 општини. Од нив **118.535** имало во градовите, а **58.680** во селата.

Македонците сочинуваат 88,5 % од населението, а во помал број се застапени и другите етнички заедници. Албанците и Бошњаците живеат во неколу села во Велешко, Турците во Велес и во Валандовско, а Србите во Тиквешијата, Бојмија и Дојранско.

Села со над 2.000 жители во регионот се: Ваташа (3.502 ж.) - денес приградска населба на Кавадарци, потоа Росоман (2.554 ж.), Горно Оризари (2.262 ж.), Градско (2.219 ж.) и Негорци (2.047 ж.).На табелата е прикажан бројот на население во регионот по општини, поделено по етнички групи:

## Поврзано
* Повардарска епархија

## Наводи


Категорија:Историско-географски области во Македонија
Категорија:Вардарски слив
Категорија:Вардарски Регион
Кристоф Вилибалд Глук

**Кристоф Вилибалд Глук** (изворно: *Christoph Willibald Ritter von Gluck*) (Ербах, Баварија,   - Виена, ) бил германски оперски композитор и диригент. Ја реформира операта, проповедајќи враќање кон грчката уметност и на тој начин го покажа патот кон музичката драма. Негова позната опера е „Орфеј“,.
## Наводи

Категорија:Германски композитори
Категорија:Германски диригенти
Категорија:Личности овековечени во споменикот „Валхала“
Рампо Левков - Левката

200п|десно|мини|Биста на Рампо Левков - Левката во Прилеп
**Рампо Левков - Левката** (,  - , ) — македонски комунист, учесник во НОВ, народен херој.

## Животопис
Рампо Левков е роден во 1909 година во Прилеп. Дедо му држел кафеџилница и берберница, а татко му имал грнчарница во Прилеп. Основно образование и гимназијата завршил во Прилеп, а во 1929 година се запишал на Правниот факултет во Белград, каде студирал вонредно. И покрај материјалните тешкотии, го завршил за пет години. Во 1935 година заминал на отслужување на воениот рок во Ваљево, а откако се вратил во Прилеп, се вработил како доброволец во прилепскиот суд. Планирал да се кандидира за претседател на општината, но според законските прописи, не го исполнувал условот за старост, односно, имал под 30 години. Сепак, зел активно учество во составување на списокот на кандидати од граѓанскиот независен список, и активно им помагал на сограѓаните при составување на жалби, молби и тужби. Пред денот на гласање, полицијата го уапсила него како и Трајко Бошковски - Тарцанот.

По изборите, полицијата често му упаѓала дома, барајќи причини за да го уапси. Во 1940 година, Рампо Левков бил испратен во Ужице, во неофицијален логор за сомнителните. Таму ја дочекал капитулацијата на Југославија, по што се вратил дома.

## Учество во НОБ
Поради својот револуционерен дух, често бил затворан. Од есента 1941 година, живеел и дејствувал полуилегално и со голем успех работел на омасовувањето на оруженото востание на македонскиот народ. Во меѓувреме полагал адвокатски испит, а месниот комитет на комунистичката партија сметал дека ќе е од полза доколку отвори самостојна адвокатска канцеларија, која би била користена за курирски врски со селата и со партизанскиот одред. Така и се случило.

Во декември 1941 година, Пенко Здравковски, кој бил раководител на партиската ќелија во која членувал Левката, побарал од Рампо Левков да напише нешто во стих. Тогаш Рампо Леквов ја составил баладата од 170 стиха, „*Бабуна*“, која наредниот ден била размножена и делена меѓу народот, а во мајскиот број во 1942 година на „*Народен глас*“, песната била ставена на насловната страница.

На 14 септември 1942 година, по разбивањето на партизанскиот одред на планината Мукос, бугарската војска го уапсила Рампо Левката, заедно со уште дваесетмина. По долгото мачење, осумнаесетмина биле стрелани од страна на бугарскиот окупатор, кај селото Дабница, Прилепско, на 19 септември 1942 година. Овој масакр е познат под името Дабнички маскар.

За народен херој бил прогласен на 11 октомври 1951 година. 
Во негова чест, едно основно училиште во Прилеп го носи неговото име.

## Наводи

Категорија:Народни херои на Југославија од Македонија
Категорија:Македонски комунисти
Категорија:Југословенски комунисти
Категорија:Македонски партизани
Категорија:Народни херои на Југославија
Категорија:Луѓе од Прилеп
Категорија:Жртви на Бугарската окупација на Македонија во Втората светска војна
Категорија:Апсолвенти на Белградскиот универзитет
Категорија:Македонски општественици
Категорија:Југословенски општественици
Карл фон Базедов

thumb|Карл фон Базедов
**Карл Адолф фон Базедов** (; 28 март 1788 - 11 април 1854), познат германски лекар и научник, кој прв ја прикажал и детално ја опишал болеста која настанува поради нарушувањето на работата на штитната жлезда — Базедовата болест.

Категорија:Германски лекари
Категорија:Германски научници
Категорија:Родени во 1788 година
Категорија:Починати во 1854 година
Категорија:Луѓе од Десау-Рослау
Категорија:Родени во 1798 година
Џозеф Пулицер

**Џозеф Пулицер** (Мако, Унгарија, 10 април 1847 - Шарлотсвил, Јужна Каролина, САД, 29 октомври 1911), значајно име во американското новинарство.

Се смета за зачетник на „жолтиот печат“, односно на масовниот булеварски печат во светот. Од 1917 година е воведена „Пулицеровата награда“ за новинарство, култура и литература.

Учествуваше во Американската граѓанска војна (1861 - 1865), а подоцна стана сопственик на издавачки куќи и беше избран во Конгресот.

Категорија:Новинари
Категорија:Родени во 1847 година
Категорија:Починати во 1911 година
Категорија:Унгарски Евреи
Александар Доброхотов

**Александар Доброхотов** ( - , ), руски педагог и кореограф на Балетот при Македонскиот народен театар во Скопје.

Тој бил прв балетан на скопската балетска сцена.

Категорија:Македонски педагози
Категорија:Македонски кореографи
Категорија:Македонски балетани
Категорија:Руски педагози
Категорија:Руски кореографи
Категорија:Руски балетани
Свирачи

мини|Свирачи
**Свирачи** е село во Општина Ивајловград, Област Хасково на Бугарија.

## Географија и местоположба
Селото Свирачи се наоѓа на патот од Ивајловград кон долината на Бјала река, на 235 м надморска височина. Свирачи се наоѓа во источниот дел на Источните Родопи, на оддалеченост од 6 км од Ивајловград во јужна насока. Иако има белези на рурална населба, сепак може да се истакне дека селото е урбанизирано, со изградена канализација, медицинска установа (амбуланта), основно училиште, пошта, културен дом, спортски терен, маркети.

## Историја
Историјата сведочи дека Грците први го населиле Свирачи, во време на турското ропство. За време на Првата светска војна грците се иселуват во Грција и на нивно место се населуват Бугари, бегалци од Мала Азија (Анадолија).

## Економија

## Демографија
Според пописот од 2007 година, селото Свирачи има 400 жители, сите Бугари.

## Општествени установи

## Администрација и политика

## Културни и природни знаменитости

## Редовни настани

## Личности

## Култура и спорт

## Иселеништво

## Надворешни врски

Категорија:Општина Ивајловград
Категорија:Села во Бугарија
Латинофалиски јазици

**Латинофалиски јазици** е група јазици кои му припаѓаат на семејството на италските јазици во рамките на индоевропската група на јазици. Се зборуваат во Италија. Во оваа група спаѓаат латинскиот и фалискиот јазик.

Латинскиот подоцна ги апсорбирал другите, заменувајќи го фалискиот како што растела моќта на Римјаните. Единствениот член на групата кој нема изумрено е латинскиот, кој преку народниот (вулгарен) латински, се развил во романските јазици.

## Надворешни врски
*  


Категорија:Италски јазици
Хенри Ноел Брејлсфорд

мини|250п|Корицата на делото на Брејлсфорд
**Хенри Ноел Брејлсфорд** (,  - , ) – виден британски лабуристички новинар, публицист, писател, универзитетски професор и стручњак за Балканот.

## Животопис
По завршувањето на високото образование во Глазгов, извесно време предава на Колеџот на Кралицата Маргарита во Глазгов, но ја напушта универзитетската кариера и станува новинар и политички коментатор. Како доброволец во Филхеленската легија се бори во Грчко-турската војна (1897) што му дава мотив за единствениот роман „Метлата на богот на војната“ (1898). Од 1899 година доаѓа во Лондон како новинар на весникот „Морнинг водач“, станува водечки коментатор на весникот „Дејли њус“ и соработник на „Стар“ и „Нејшн“. По Илинденското востание, како секретар на Помошниот комитет на Балканскиот комитет во Лондон, застанува на чело на петмесечната англиска хуманитарна мисија во Битолскиот Вилает во Македонија (1903–1904). Врз основа на собраните факти и сознанија од теренот, покрај извештајот во весникот „Манчестер гардијан“ (25. Ⅳ 1904), ја објавува во Лондон и документираната обемна публикација „Македонија, нејзините народи и нејзината иднина“ (1906). Како експерт за Балканот, вклучен е во четворицата членови на Истражниот поткомитет на Меѓународната комисија на Карнегиевата фондација за истражување на причините и последиците од Балканските војни (1912–1913) и автор на трите (од седумте) поглавја на публикуваниот Извештај на Карнегиевата балканска комисија (1914). Учествува и во анкетата на Редакцијата на виенската „Балканска федерација“ (1925–1929) на европските интелектуалци за осуда на поделбата и состојбите во Македонија. Во 1950 година бил двомесечен гостин на македонската влада и по враќањето ја запозна англиската и меѓународната јавност со вистината за културно-националниот развиток на македонскиот народ во НРМ во рамките на ФНРЈ.

## Творештво
*Macedonia: its Races and their Future, London, 1906; 
*Report of the International Commission. To Inquire into the Causes and Conduct f the Balkan Wars, 1914; 
*Поранешните балкански војни (1912–1913). Извештај на Карнегиевата балканска комисија, Скопје, 2002.

## Наводи

## Надворешни врски
* Macedonia: Its Races and Their Future (1906)
* Report of the International Commission to Inquire into the Causes and Conduct of the Balkan Wars (1914)

Категорија:Британски новинари
Категорија:Британски писатели
Кибибајт

**Кибибајт** (англиски: kibibyte) (кратенка од **ки**ло **би**нарен **бајт**) е единица мерка за количина на податоци од компјутерската меморија, воспоставена од Меѓународната електротехничка комисија во 2000 година. Се означува со **KiB** или **КиБ**.

: 1 кибибајт = 210 бајти = 1 024 бајти

## Белешки

Категорија:Единици за информации
Бајт

**Бајт** (англиски: byte) е единица мерка за количина на податоци од компјутерската меморија. Се состои од одреден број на битови којшто не е апсолутно стандардизиран - бајтовите може да имаат различен број на битови кај различни сметачи. Но, највообичаен стандард е сепак 8 битови (октет) и денес е тешко да се најде сметач со различна дефиниција за бајт.

Категорија:Единици за информации
Питарница

**Питарница** е населба во градот Гостивар, оддалечена околу 2 километри од центарот на градот, односно во неговата рурална зона, поради што од населението на Гостивар најчесто се смета како приградска населба.

Питарница е населба во која живее мешано население, како етнички Македоници, етнички Албанци, етнички Турци, Македонски-Муслимани итн. Населбата достигнува голема експанзија, односно проширување, во поледните 10 -тина години. Инаку, населението во Питарница е дојдено од повеќе Гостиварски села и  Порече-Македонски Брод.

Етничките Македонци се во главно од блиското село Чајле, од каде почнале да се иселуваат некаде во почетокот на 70-тите години од минатиот век.

Категорија:Населби и маала во Гостивар
Нова Градишка

**Нова Градишка** () — живописен град во Бродско-посавската жупанија во Хрватска, со население од 14.229 (2011). Се наоѓа во историскиот регион Славонија, близу границата со БиХ.
мини|Нова Градишка, центарот на градот
## Сообраќај
Градот лежи крај најважната хрватска железница, често опслужувана од патнички возови. Близу минува и магистрала. Градскиот и приградски автобуски превоз е доста развиен.

## Туризам
Тука има неколку хотели и други одморалишта. Туризмот е добро развиен.

## Локални електронски медиуми
Локалната радиостаница е Радио Нова Градишка (RNG).

## Стопанство
Некогаш овој регион бил доста развиен инсутриски регион, главно во металургијата. Заради граѓанската војна индустријата пропаднала. Денес во мали делови работат фабрики за мебел и пиво. Големата иницијатива за создавање на индустриски парк е веќе успешно започната.

## Личности
Близу местото, рано изутрината на 16 октомври 2007 г. во сообраќајна несреќа загинал Тоше Проески, македонска и балканска мегаѕвезда на популарната музика.

## Наводи

## Надворешни врски
* Официјално мрежно место   
* Карта на градот  
* Неоифицијално мрежно место 
* Мрежно место на индустрискиот парк Нова Градишка  

Категорија:Градови во Хрватска

Категорија:Населени места во Бродско-посавската жупанија
Категорија:Славонија
Липовац

**Липовац** (хрв. *Lipovac*) е село во Срем, источна Хрватска, на границата со  Србија. Административно е дел од општината Нијемци. Населението брои 1,243 жители (2001).

Селото лежи близу крајната точка на автопатот А3, јужно од реката Босут. За време на војната во Хрватска, местото било окупирано од српската војска.

Категорија:Села во Хрватска
Категорија:Српско-хрватски гранични премини
Категорија:Срем
Загорје

**Загорје** може да биде:

* Загорје (географија), понизок предпланински предел
* Хрватско Загорје, регион во северна Хрватска
* Загорје на Сава, град и општина во Словенија
* Крапинско-загорска жупанија, Хрватска
* Дламатинска Загора во Далмација, Хрватска.
* Загоре (Загора, Загорие, Загорија), регион во средновековна Бугарија
Хрватско Загорје

:*За други значења, видете [[Загорје]]*

мини|десно|250п|Типичен предел во Загорје.
[мини|десно|250п|Тврдината [Велики Табор.]]
**Хрватско Загорје** () — културно-историска и географска област северно од Загреб, Хрватска. Се состои од целата област северно од планината Медведница, до Словенија на север и запад, и до областите Меѓимурје и Подравина на север и исток. Загорје било поделено на Крапинско-загорска жупанија и дел од Вараждинската жупанија по основањето на независна Република Хрватска. Хрватите оваа област обично го нарекуваат „Загорје“. Меѓутоа област со вакво име има и во Словенија, па затоа хрватскиот дел правилно се нарекува „Хрватско загорје“. Ако земеме предвид лингвистички и други фактори, можеме да речеме дека и престолнината Загреб спаѓа во Загорје.

Главни градови на Загорје се Вараждин и Крапина. Често се вели дека овој град е културната престолнина на кајкавското наречје (хрватски дијалект). Секоја година во Крапина се одржува фестивал наречен *Фестивал кајкавске попевке*. Кајкавското наречје на хрватскиот е многу слично на словенечкиот јазик. Поради повеќевековното присуство на германското, австриското и унгарското благородништво во Загорје, Загроците и ден денес често користат туѓи зборови и изрази од споменатите јазици во секојдневниот говор. Традициската изработка на загорсксите дрвени играчки, *lepoglavska čipka te medičarski i licitarski proizvodi*, поради својте посебности и вредности се сврстани на списокот на нематеријални добра на УНЕСКО.

Во загорското село Кумровец роден е Јосип Броз Тито, долгогодишен претседател на СФРЈ.

## Загорје како тема во уметноста
* „Хотел Загорје“ — книга на писателката Ивана Симиќ Бодрожиќ.

## Наводи

Категорија:Историски области во Хрватска