Сировка

мини|Lactarius volemus
**'Сировка*** ([[Латински јазик|латински]]: Lactifluus volemus) порано познат како ***Lactarius volemus***, е вид на [[габа]] од фамилијата Russulaceae. Широко е распространет во [[Северна полутопка|северната полутопка]], во [[Умерена клима|умерените]] региони на [[Европа]], [[Северна Америка]] и [[Азија]], како и некои суптропски и тропски региони на [[Средна Америка]] и [[Азија]]. Микоризална габа, нејзините плодни тела растат на земја во основата на различни видови дрвја од лето до есен, поединечно или во групи. Се вреднува како печурка за јадење и се продава на пазарите во Азија. Неколку други печурки *Lactifluus* личат на Сировката, како што е тесно сродниот јадлив вид *L.corrugis*, но тие може да се разликуваат по разлики во распространетоста, видлива [[Морфологија (биологија)|морфологија]] и микроскопски одлики. Сировката произведува бел отпечаток од спорите и има приближно сферични [[Спора|спори]] околу 7-8 [[Микрометар|микрометри]] во пречник.

Бојата на *Сировката*  варира од кајсија до кафеава, а шапката може да биде до 11 см ( во) широка. Бледозлатножолтите жабри на долната страна на шапката се тесно распоредени, а понекогаш и чаталести. Една од најкарактеристичните одлики на печурката е големото количество [[латекс]] („млеко“) што го испушта кога жабрите се оштетени, што доведува до [[Народно име|вообичаените имиња]] „ *'млечка што плаче** “ и **„голема-латекс млечка“*'. Има и карактеристичен мирис на риба, кој не влијае на вкусот. Овошните тела се хемиски анализирани и откриени дека содржат неколку [[стерол]]и поврзани со [[ергостерол]], од кои некои се единствени за овој вид. Печурката содржи и природна гума која е хемиски карактеризирана. [[Филогенија|Филогенетската]] анализа сугерира дека *Сировка* претставува неколку видови или [[подвид]]ови, наместо еден [[таксон]] .

== Таксономија и именување ==
Првото спомнување на *Сировката* во научната литература било во *видот Plantarum* на [[Карл Линеј]] од 1753 година, под името *Agaricus lactifluus*.  Во 1821 година, шведскиот миколог [[Елијас Магнус Фрис|Елиас Магнус Фрис]] ја нареколе *Agaricus volemus* во неговата *Systema Mycologicum*.  Во ова дело тој предложил групација на сродни видови (наречени *трибус* или племе) во рамките на родот *Agaricus*, кој го нарекол *Galorrheus*. Фрис подоцна ги препознал *Млечки(печурки)* како посебен род во неговата *Epicrisis Systematis Mycologici* од 1838 година, наведувајќи го *Galorrheus* како [[Синоним (таксономија)|синоним]].   Иако Линеј го објавил видот пред Фрис, името на Фрис е санкционирано и затоа има номенклатурен приоритет. Во 1871 година, [[Паул Кумер]] ги подигнал повеќето племиња на Фрис на генерички ранг, и така го преименувал видот *Galorrheus volemus*.  Сортата *Сировка* var. *subrugosus* бил идентификуван од [[Чарлс Хортон Пек]] во 1879 година,  но сега е класифициран како посебен вид, *L.corrugis*.  Во 1891 година, [[Ото Кунце]] го преселил видот во *Lactifluus*,  кој подоцна долго се сметал за синоним за *Млечки(печурки)*, но потврден како посебен род преку молекуларната филогенетика во 2008 година и последователните таксономски преуредувања во фамилијата Russulaceae.

Друг историски синоним е *Lactarius lactifluus*, користен од [[Лисјен Келе]] во 1886 година,  преименување базирано на *Agaricus lactifluus* на Лине. *Lactarius wangii*, пријавен од Хуа-Ан Вен и Џијан-Же Јинг како нов вид од Кина во 2005 година,  бил синонимизиран две години подоцна со *Сировката*.

Специфичниот епитет „ *volemus* “ е изведен од [[Латински јазик|латинскиот]] *vola*,  што значи „шуплина на раката“, што укажува на упатувањето на Фрис за големата количина [[латекс]] „тече доволно за да ја пополни раката“.  [[Народно име|Вообичаени имиња]] за *Сировката* вклучуваат, кафеава млечна шапка,  портокалово-кафеава млечна шапка,  обемна-латекс млечка. Во планините во [[Западна Вирџинија]] во Соединетите Држави, печурката се нарекува „кожен грб“ или „брадли“. Последното име може да потекнува од неговото германско име *Brätling*.

== Филогенијата ==
*Сировката* бил [[Типски вид|тип на вид]] на делот *Dulces* во [[Подрод (биологија)|подродот]] *Млечки(печурки)* и моментално е класифициран во делот *Lactifluus* *Lactifluus*.  Групата околу овој *Сировка* вклучува видови со сува шапка, изобилен [[латекс]] и бела или бледо кремасти отпечатоци на спори.  Бидејќи тесно поврзаниот *Lactarius corrugis* има преклопувачки [[Морфологија (биологија)|морфолошки]] знаци, вклучително и слична боја во капачето и стеблото, тешко беше со сигурност да се направи разлика помеѓу двата вида. Тешкотијата во распознавањето на двете се влошува со фактот дека и двата вида имаат неколку облици на боја: јапонските примероци на*Сировката* може да имаат црвена шапка, жолта шапка со долга дршка или текстура на површината слична на кадифе, шапките на *Lactarius corrugis* може да биде или црвен, најчесто во боја на ’рѓа. Во 2005 година, јапонските истражувачи ги разјасниле односите помеѓу овие два вида и другите во делот *Dulces* користејќи молекуларна филогенетика и споредувајќи ги разликите во составот на [[Масна киселина|масни киселини]], [[Морфологија (биологија)|морфологијата]] и вкусот. Варијантите на боите се групираат [[Филогенија|филогенетски]] во различни [[Клад|потклади]], што сугерира дека тие би можеле подобро да се сметаат како „различни видови, подвидови или сорти“.  Молекуларна студија од 2010 година на *Сировката* од северен Тајланд открило дека 79 тестирани примероци може да се поделат на 18 различни филогенетски видови; шест од нив биле опишани како нови видови: *Lactifluus acicularis*, *L.crocatus*, *L.distantifolius*, *L. longipilus*, *L.pinguis* и *L.vitellinus*.

== Опис ==

=== Макроморфологија ===
[[Податотека:Lactarius_volemus_119888.jpg|десно|мини| Обилниот белузлав латекс може да стане кафеав при изложување на воздух и да ги обои ткивата кафеави.]]
Плодното тело на *Сировката* има месеста и цврста шапка со кадифена или мазна површина и форма што се менува со зрелоста: почнува конвексно, со рабови закривени навнатре, а подоцна расте рамно со вдлабнатина во средината. Со типичен пречник од 5 до 11 см (2-), неговата боја се движи од кајсија до кафеава.  Бојата на шапката, сепак, е донекаде променлива, како што е забележано во азиските,  европските,  и северноамериканските примероци. Дршката, чија висина варира помеѓу 4 и 12 см ( и 5 во), и што е типично помеѓу 1-1.5 см дебела, има малку посветла боја од шапката. Цврста е, со кадифена или мазна површина која понекогаш има вдлабнатини кои се движат надолжно нагоре и надолу по нејзината должина. Жабрите се надоврзани на малку откачени, кршливи, тесни, доста тесно распоредени и понекогаш чаталести. Вообичаено бледо златно жолта боја, жабрите стануваат кафеави со модринки. Меѓу жабрите се прошарани ламели, кратки жабри кои не се протегаат до дршката. Месото е белузлаво и цврсто. Печурката мириса малку на риби.  Еден извор сугерира дека мирисот е „како мртва сенка, за која риболовците ќе ви кажат дека е веројатно најнепријатната слатководна риба“.  Мирисот се концентрира кога плодните тела се сушат. Една од најкарактеристичните одлики на печурката е изобилството [[латекс]], толку многу што мало проникнување на жабрите ќе предизвика таа да ја „плаче“ млечната материја.  [[Латекс]]<nowiki/>от има тенденција да дава кафени дамки на она каде што допира.

=== Микроморфологија ===
[[Податотека:Lactarius_volemus_119884.jpg|лево|мини|250x250пкс| Спорите се сферични, хијалински и мрежести.]]
Отпечатокот на спори е белузлав. [[Спора|Спорите]] се грубо сферични, проѕирни ( хиалина ) и обично се со димензии 7,5-10,0 со 7,5-9,0 [[Микрометри|Мм]]. Површината на спорите е  - покриена со гребени кои формираат целосна мрежа. Сртовите се до 0,8[[Микрометри|Мм]] високи  и имаат видливи проекции до 1,2 [[Микрометри|Мм]] висока. Клетките кои носат спори на химениумот, базидијата, се во форма на палка, хијалини, четири спори и имаат димензии од 40–62 на 7,2–10,4[[Микрометри|Мм]].  Меѓу базидиите се прошарани стерилни клетки наречени цистидија . Плевроцистидијата (цистидија на страната на жабрето) се грубо вретено до палка и се со димензии 48-145 со 5-13 [[Микрометри|Мм]]. Хеилоцистидијата (цистидија на работ на жабрето) може да биде во облик на вретено, палка или шило (  ), или средно помеѓу овие форми, и има димензии 27-60 на 5-7 [[Микрометри|Мм]].  Дополнително, има цистидии присутни и на површината на капачето и на стеблото.  Ако капка железен сулфат (се користи како хемиски тест за идентификација на печурки ) се нанесе на месото од печурката, таа веднаш ќе се обои темно синкаво-зелена боја.Bessette *et al*. (2009), pp.&nbsp;264–66.</ref>

=== Сорти ===
Сортата *Сировката* var. *flavus* беше опишан од [[Александар Ханчет Смит|Александар Х. Смит]] и [[Лексемуел Реј Хеслер]] во нивната [[монографија]] од 1979 година за северноамериканскиот вид *Млечки (печурки)*.  Оваа ретка сорта, која се наоѓа во југоисточниот дел на Соединетите Американски Држави (од [[Јужна Каролина]] до [[Флорида]] и се протега на запад до [[Тексас]] ), има шапка што останува жолта во текот на нејзиниот развој. Исто така, има малку помали спори од обичната сорта: 6,5–9,0 на 6–8 [[Микрометри|Мм]]. Тоа е исто така добра за јадење. Некои автори го разгледале ретко собраниот *Сировката* var. *oedematopus*, кој се среќава во централна и јужна Европа, е посебна сорта која се разликува од обичната сорта со потемно црвено-кафеава капа и здебелена дршка. Оваа проценка не е универзално прифатена, можеби затоа што спаѓа во опсегот на морфолошки варијации прикажани од главната сорта.  *Сировката* var. *asiaticus* била именувана во 2004 година врз основа на виетнамски примероци; поврзувајќи се со борот Каси ( *Pinus khasya* ), има мали, досадни кафеави, кадифени плодни тела.  Општо земено, мало таксономско значење им се припишува на неколкуте сорти на *Сировката* кои се предложени.

=== Слични видови ===
[[Податотека:Lactarius hygrophoroides 15959.jpg|мини|L. hygrophoroides]]
[[Податотека:Lactarius corrugis 54984.jpg|мини|Lactarius corrugis]]
*Сировката* е тесно поврзана со *L.corrugis*, и генерално слични по изглед. *L. corrugis* обично има повеќе површински брчки, потемни жабри, послаб или отсутен мирис и помалку портокалова боја; сепак, може да се најдат средни форми на боја.  Двете можат подефинитивно да се разликуваат по микроскопски одлики: *L. corrugis* има поголеми спори - обично 10,4-12,8 на 9,6-11,8 [[Микрометри|Мм]] - со погруб површински ретикулум и поголеми плеуроцистидии.  Видот *Lactifluus austrovolemus* е тесно сроден, но има повеќе преполни жабри, додека *L. lamprocystidiatus* може само со сигурност да се разликува од *Сировката* по микроскопски одлики: ретикулациите на неговите спори се повисоки и поакутни, а мрежите формирани од пресеците на мрежите се помали.  И *L. austrovolemus*  и *L. lamprocystidiatus*  се познати само од [[Папуа Нова Гвинеја]]. *Lactifluus hygrophoroides* исто така наликува на *Сировката*, но се разликува по тоа што има широко распоредени жабри и спори на кои им недостасува површинска ретикулација.

Некои видови од родот *Lactarius* се исто така слични: Тропскиот африкански *Lactarius chromospermus* има површна сличност со *Сировката*, но поранешниот вид, покрај неговата африканска дистрибуција, може да се препознае и по неговиот отпечаток на спори во кафеава цимет - единствен во Russulaceae.  *Lactarius subvelutinus* е исто така сличен на *Сировката*, но нема мирис на риба, има тапа жолто-портокалова до светло златно портокалова капа, тесни жабри и бел латекс кој не ја менува бојата.

== Јадливост и други намени ==
И покрај непривлечниот мирис на риба што се развива по берењето на печурката, *Сировката* се јаде и се препорачува за кулинарска употреба, иако, типично за млечките, има малку зрнеста текстура што на некои може да им смета и да не имк е апетитна.  Мирисот исчезнува за време на готвењето.  Латексот има само благ вкус.  Видот се смета за добар за јадење на почетниците ловци на печурки,  и најдобро се подготвува со бавно готвење за да се спречи да стане премногу тврд,  примероците што се рехидрирани откако ќе се исушат ќе бараат подолго време на готвење за да се елиминира зрнестата текстура.  Печурката е предложена и за употреба во тепсија и дебели сосови.  Пржењето во тава не е препорачана техника за готвење, поради големите количества латекс што ги испушта. *Сировката* е еден од неколкуте видови млечки  што се продаваат на руралните пазари во [[Јунан|провинцијата Јунан]], Кина,  и е меѓу најпопуларните видови диви јадливи печурки собрани за потрошувачка и продажба во [[Непал]].  Во нивната книга од 2009 година за млечките  од Северна Америка, Бесет и неговите колеги ја сметаат печурката „најпозната и најпопуларна млечка печурка за јадење“ во источниот дел на Соединетите држави.Една турска студија за нутритивниот состав на плодните тела заклучила дека *Сировката* е добар извор на белковини и [[јаглехидрат]]и.

Двајца постари лица развиле минлив панкреатитис откако конзумирале *Сировка* во централна [[Мала Азија|Анадолија]] во Турција. И двајцата ја јаделе печурката, која ја знаеле како *Тирмит*, многу пати претходно. Состојбата се решила спонтано.

=== Биоактивни соединенија ===
[[Податотека:Volemitol.png|лево|мини|160x160пкс| Волемитол]]
Плодните тела содржат единствена [[стерол]]ска молекула наречена волемолид, дериват на обичниот габичен стерол [[ергостерол]] кој може да има примена во габичната хемотаксономија.  Студијата од 2001 година идентификувала уште девет стероли, од кои три биле претходно непознати за науката. Според авторите, овие типови на високо [[Кислород|оксигенирани]] соединенија - слични на стероли кои се наоѓаат во морските меки корали и [[сунѓери]]те - се ретки кај габите.  Печурката исто така содржи и волемитол (Д-глицеро-Д-манохептитол), [[:Категорија:Шеќерни алкохоли|шеќер со седум јаглерод алкохол]] кој првпат бил изолиран од видот од францускиот научник Емил Буркелот во 1889 година.  Волемитол се јавува како [[Моносахарид|слободен шеќер]] кај многу растителни и [[кафеави алги]] видови.

Поради нивната природна содржина на полиизопрен (1,1-7,7% од сувата тежина на плодните тела),  *Сировката* може да се користи и за производство на гума.  [[Хемиска структура|Хемиската структура]] на гумата од печурката се состои од хомолог со висока [[молекуларна маса]] на полипренол, распореден како диметилалилна група, две *транс* изопренски единици, долга низа *цис* изопрени (помеѓу 260 и 300 единици), прекинати со [[Хидроксилна група|хидроксил]] или масна киселина естер.  Биосинтетички, создавањето на полиизопренот започнува со соединението *транс*, *транс* - фарнесил пирофосфат, и се смета дека завршува со [[естер]]ификација на полиизопренил пирофосфат.  Ензимот изопентенил-дифосфат делта изомераза е идентификуван како потребен за започнување на синтезата на гума во Сировката и неколку други видови млечки печурки.

== Екологија, распространетост и живеалиште ==
[[Податотека:Lactarius_volemus_119880.jpg|десно|мини|250x250пкс| Примероци во мешана шума, пронајдени во сливот Бовец, Источни [[Јулиски Алпи|Јулијански Алпи]], [[Словенија]]]]
Како и сите млечкипечурки, Сировката формира микориза, заемно корисни [[Симбиоза|симбиотски]] асоцијации со различни видови дрвја. Во оваа асоцијација, габичните [[хифи]] растат околу [[корен]]от на растението и помеѓу неговите кортикални клетки, но всушност не продираат во нив. Хифите се протегаат нанадвор во почвата, зголемувајќи ја површината за апсорпција за да му помогнат на растението да ги апсорбира [[хранливите материи]] од почвата. Расте во основата на [[Четинари|четинарни]] и [[Листопадни растенија|широколисни]] дрвја, иако е почеста во листопадни шуми. Исто така, понекогаш може да се најде во предели со тресетен мов . Вообичаено  плодните тела  се појавуваат помеѓу летото и есента.  Може да се најдат како растат сами или во групи, а се позастапени во топло и влажно време.

ОПлодните тела можат да бидат населени со видови лимонидни мушички, како што се *Discobola marginata* или *Limonia yakushimensis*, како и неколку видови грини кои живеат во [[Габа|габи]]. [[Муви]]<nowiki/>те се домаќини за грините во [[Симбиоза|симбиотска]] асоцијација позната како *фореза*, при што грините механички се носат од неговиот домаќин. Грините се мали и не можат да мигрираат на релативно долги растојанија помеѓу печурките без помош; Во споредба, домаќините на инсектите се големи и можат да ги пренесат грините помеѓу нивните претпочитани живеалишта за хранење.

*Lactifluus volemus'' се наоѓа во топлите умерени региони, како и во некои суптропски и тропски региони на северната полутопка . Габата е широко распространета низ Европа,  иако е во опаѓање во некои земји и стана доволно ретка во Холандија (и Фландрија ) за да се смета за локално изумрена .  Во Америка, северната граница на неговата дистрибуција достигнува јужна Канада источно од Големите Рамнини,  и видот се протега на југ до источниот брег на Соединетите држави  и Мексико, а пошироко во Средна Америка (Гватемала).  Познат е и од Азија, вклучително и Кина ( Планините Чинлинг,  провинција Гуиџоу,  и провинцијата Јунан ), Јапонија, Индија,  Кореја,  Непал,  и Виетнам.  Исто така, направени се колекции од Блискиот Исток, вклучувајќи ги Иран  и Турција.

### Поврзано
Список на видови Млечки (печурки)

## Наводи

Категорија:Таксони опишани од Карл Линеј
Категорија:Јадливи габи
Категорија:Статии со извори на арапски (ar)
Категорија:Статии со извори на корејски (ko)
Категорија:Статии со извори на француски (fr)
Категорија:Статии со извори на кинески (zh)
Категорија:Статии со извори на германски (de)
Категорија:Статии со извори на латински (la)
Категорија:Статии со микроформати за вид
Категорија:Габи
Категорија:Млечки(печурки)
Категорија:Габи на Европа
Категорија:Габи на Северна Америка
Категорија:Габи на Азија