Потпомогната преселба на шумите во Северна Америка

мини|Биоми на Северна Америка - Моментално  (Rehfeldt et al. 2012)
мини|Биоми на Северна Америка - ПРEДВИДЕНИ за 2060 година (Rehfeldt et al. 2012)
**Потпомогната преселба** — поместување на популации или видови од страна на луѓето од една територија на друга како начин да се справат со климатските промени . Дефиницијата е понудена во нетехничкиот документ објавен од Шумската служба на Соединетите држави во 2023 година, што сугерирал дека оваа форма на прилагодување на промените во климата - „може да биде проактивна, прагматична алатка за градење отпорност во нашите средини“.

Јавните и локалните владини тела како и приватни сопственици на шуми и трустови на земјиште  креирале програми за потпомогната преселба на шумите во Северна Америка. Тие истражувале, тестирале, оценувале, а исто така и спроведувале проекти за преселба со помош на шуми како форма на адаптација на климатските промени . Потпомогната преселба во шумарскиот контекст се разликува од потпомогната преселба како што било првично предложена во контекст на биологијата за зачувување, каде што се смета како алатка за управување за помагање на загрозените видови да се справат промените кои настануваат во климата. Фокусот во шумарството е ублажување на негативните ефекти на климатските промени врз здравјето и продуктивноста на шуми.

Потпомогнатата преселбата во шумарството веќе се спроведува во Северна Америка поради брзите промени на климата и практиките на повторно сеење во шумарската индустрија. Сега е очекувано секое владините и индустриско сечења на дрвјата да биде проследено со садење семиња или садници на локациите на кои се сечеле дрвјата. Оттука, по сечењето автоматски се појавува можност да се изберат семиња (а понекогаш и различни видови дрвја) од области со клима за кои се очекува да пристигнат на конкретното места со децении во иднината. Владата на Британска Колумбија во Канада била првата федеративна држава на континентот која донесла одлука соодветно да ги промени насоките за садење на семиња во 2009 година.

Сепак, формите на потпомогната преселба на поголеми растојанија не биле земени предвид пред климатското моделирање и доказите дека во шумите веќе се забележува зголемениот интензитет на развој на климатските промени. Следеле сериозни дискусии и дебата во шумарството почнувајќи околу 2008 година. Дебатата се фокусирала на етичките импликации на вештачки мигрирачките екосистеми, ризиците и придобивките од таквите напори и вредностите во срцето на проектите за потпомогната преселба на шумите.

Имало и евидентирани случаи на ненамерна потпомогната преселба на северноамерикански дрвја. Почнувајќи од почетокот на 20 век, две дрвја инаку ендемични видови на Калифорнија, џиновската секвоја и крајбрежната црвена секвоја, биле засадени како урбани шуми придвижувајќи ги кон север во градовите долж брегот на Тихиот Океан во Орегон, Вашингтон и Британска Колумбија . Денес овие примероци не само што растат туку тие се истакнати долж урбаните хоризонти и често со својот раст ги надминуваат домашните дрвја. Исто така, неколку видови магнолија природни во југоисточниот дел на Соединетите Американски Држави се расејале во шумското подножје, благодарение на чувањето на овој вид како декоративно цвеќе бидејќи на тој начин се произведуваат семиња надвор од нивните родни граници.

## Климатските промени како поттик
Климатските промени ги зголемуваат просечните температури на северноамериканските шуми. До 2020-тите, шумарите во Северна Америка веќе не дебатирале дали е неопходна човечка помош за помагање на домашните дрвја. Тие  во 2023 година почнала научна студија - „Глобалните промени ги преобликуваат климатските услови со темпо што ги надминува стапките на природна преселба за повеќето видови дрвја“. Импликациите се дека „оваа неусогласеност може да предизвика катастрофални загуби на клучните шумски екосистемски услуги како што се секвестрација на јаглерод, обезбедување на живеалишта и шумски производи“.

Поместувањата на опсегот кон повисоките топографски надморски височини бара помало растојание од промените кои ја следат климата над релативно рамен терен кон половите. Видовите во јужните граници кои се наоѓаат во своите природни живеалишта веќе покажуваат опаѓање во бројот или истребување, вклучително и некои од најкултните дрвја во Северна Америка ( Дрвото Џошуа и џиновската секвоја ). Посувите услови во американскиот југозапад доведуваат до создавање на грмушки пасишта кои ги заменуваат шумите со пињон-смрека, по изумирањето на дрвјата предизвикано од суша. Шумарите во Минесота предвидувеле дека екосистемите на преријата ќе се прошират, заменувајќи ги шумите бидејќи нивниот регион станува потопол и сув. Регионалните климатски промени во планините Сиера во Калифорнија им овозможиле на автохтоните бубачки - *Scolytinae* да убиваат иглолисни дрвја и онака онеспособени од сушата, што пак довело до експанзивни и катастрофални пожари. За џиновската секвоја се знае дека е  поотпорна на овие бубачки отколку што е тоа случај со боровите и елките кои  често се наоѓаат во и околу нејзините насади, регионалните пожари што ги зафатиле иглолисните дрвја во 2020 и 2021 година се покажале како фатални за огромните секвои чии живи гранки исто така биле зафатени.

Популации кои се наоѓаат на север во крајбрежните Вашингтон и Орегон почнале да покажуваат нагло опаѓање во нивниот број и смртност на толку многу места што за проблемот почнало да се зборува и по весниците, како и академските трудови, поврзани за овој феномен во 2021 година. и 2022 година. Биглис јавор, Западен црвен дар, Даглас ела, и неколку видови вистински елки (род *[[Ела|Abies]]* )  биле вклучени во истражувањата за ненадеен пад во нивната виталност. Додека приближните причини за појавата се домашни инсекти и габични патогени, извештаите како крајна причина ја наведуваат летната суша и топлотни бранови во регионот. Во 2023 година, видовите дрвја кои доминираат на пониските западни падини на планините Сиера Невада во Калифорнија, биле пријавени дека толку заостануваат во следењето на затоплувањето на климата што една петтина од вкупната површина била означена како „шуми зомби“ - односно шуми што не можат подолго се поставуваат нови садници и на тој начин нема да оживеат по пожар што уништува дел од гранките.

Синтезиран труд објавен во 2022 година од тим владини и универзитетски научници за шумарство во Соединетите држави предупредувал дека „климатските промени може да претставуваат најголем предизвик со кој досега се соочиле оние кои ги планираат шумите, биолозите за заштита и еколозите“. Катастрофалната смртност на дрвјата била меѓу предизвиците наведени од тимот не како предвидување, туку нешто што веќе се случува.

## Дефиниции

Еден обработуван документ од 2011 година во *списанието Британска Колумбија за екосистеми и менаџмент* ја навел следнава  дефиниција за потпомогната преселба: „целно движење на видовите за да се олесни или имитира природното живеалиште или проширувањето на опсегот за да сме сигурни дека шумските насади остануваат непогодени од идните промени во климата“. Статија од 2016 година ја опишала потпомогнатата преселбата спроведена во шумарството како „физичко преместување на природните популации во клима за која се приспособени, со пошумување на места каде што се предвидува нивната соодветна клима да се појави во иднина, како активна опција за управување со целта да се одржуваат здрави екосистеми на дрвја во иднина“. Според написот човечката помош на дрвјата да се преместуваат од една на друга локација е неопходна бидејќи „географските поместувања на популациите на дрвјата ќе мора да бидат 10 до 100 пати побрзи отколку што биле во минатото или во моментов“.

### Три типа
мини|Три типа потпомогната преселба на шумарството
Постојат три типа на потпомогната преселба на шумарство, кои Природните ресурси на Канада ги опишува на следниов начин:

# **Потпомогната преселба на населението:** преселба помогната од луѓе на популации во рамките на утврдениот опсег на видот.
# **Потпомогнато проширување на опсегот:** движење на видовите со помош на човекот во области близу до нивниот воспоставен опсег, олеснувајќи или имитирајќи го проширувањето на природниот опсег.
# **Потпомогната преселба на долги растојанија:** движење на видовите со помош на човекот во области далеку од нивниот воспоставен опсег (надвор од областите достапни преку природно распространување).

Шумската служба на Соединетите Американски Држави се служела со истите три типа кои се наведени, но понекогаш на третиот тип гледала како на  **потпомогната преселба на видовите** . Во 2018 година, Шумската служба на САД објавила подолг документ за политика, во кој се наведени и дефинирани трите типа на овој начин:

# **Потпомогната преселба на популацијата** (исто така потпомогната генетска преселба или потпомогнат генски тек  ) – преместување на садниците или популациите на нови локации во рамките на историскиот опсег на видови.
# **Потпомогнато проширување на опсегот** – преместување садниците или популациите надвор од нивниот сегашен опсег во соодветни области, олеснувајќи или имитирајќи природно распространување.
# **Потпомогната преселба на видовите** (исто така спасување видови, управувано преместување или потпомогната преселба на долги растојанија) – преместување на изворите или популациите на семиња на локација од историскиот опсег на видовите, надвор од локациите достапни со природно расејување.

Терминологијата за разликување на примената на асистираната преселба во шумарството од поконтроверзните практики за кои се дебатира во рамките на биологијата за конзервација била изнесена во долгиот извештај од 2012 година за климатската адаптација во рамките на Шумската служба на САД. Авторите предложиле „преселба потпомогната од шумарството“ за напорите на нивната агенција и „потпомогната преселба за спасување“ за загриженоста на биолозите за зачувување специфични за видовите. Истата година девет шумарски научници (од кои сите освен еден е Канаѓанец) коавторија на труд во кој исто така се препорачувала „шумска потпомогната преселба“ како претпочитана терминологија за помагање на нивната професија да остане настрана од контроверзноста што тие ја нарекле  „потпомогната преселба за спасување на видовите“. Почнувајќи од 2021 година, оригиналните класификациски имиња на трите типа се во јавна, но и професионална употреба, при што шумарите се фокусирале на двете најумерени форми.

## Рана стипендија и дебата
Почнувајќи од 2004 година со забрзување во 2007 година, истражувачите во биологијата на конзервација објавиле трудови за добрите и лошите страни на дополнување на традиционалните практики за управување за спречување на истребување на растенија и животни со тактики за транслокација на видови за да се приспособат на промените во опсегот што веќе стануваат очигледни како резултат на климатските промени. Биолозите, исто така, објавиле аргументи за и против трите главни термини што се користат за именување на истата алатка за управување: асистирана преселба, асистирана колонизација и управувано преместување .
мини|Домородните бубачки на кората сега можат да ги убијат дури и највисоките дрвја со( Енгелман смрека ) во националните шуми на Колорадо. Фотографија јуни 2014 година, премин на Волф Крик .
Она што било во фокусот на шумарските професионалци не се поклопувало со истражувачите. Палеоеколозите веќе заклучиле дека има значителни задоцнувања во поместувањата кон север дури и на доминантните гранки на дрвјата во Северна Америка во текот на илјадниците години од последното глацијално повлекување. Во 1990-тите, шумарските истражувачи започнале со имплементирање на проекциите за климатските промени на нивните сопствени модели на дистрибуција на видови дрвја, а некои резултати за веројатните растојанија на идните поместувања на опсегот предизвикале внимание. Исто така, терминологијата за транслокација не била контроверзна меѓу истражувачите во шумарството бидејќи „преселбата“ бил стандардниот термин што се користи во палеоекологијата за природни движења на видови дрвја забележани во геолошките записи.  Со ова во списанијата од оваа област дискусиите опфаќале проблематики за тоа како , кога и за кои видови е неопходно проширување на опсегот.

Дебата за потребата и етиката на потпомогната преселба била присутна меѓу истражувачите од шумарството. Но, во споредба со дебатата меѓу биолозите на конзервација, таа била пригушена и краткотрајна. Внимание привлекла изјава во списание за шумарството изнесена во 2011 година. Изабел Обин и колегите изјавиле дека „потпомогната преселба се предлага за да се намалат влијанијата на климатските промени предизвикани од човекот, ситуација без преседан во човечката историја која со себе носи сосема нови еколошки, општествени и етички предизвици“.

Но, исто така, во 2011 година, истражувачите во Канадската шумска служба експресно ја издвоиле потпомогнатата преселбата на шумарството од идеите кои биле предлагани во биологијата на конзервација. Спречувањето на истребување на видовите не било во фокусот во шумарството. Наместо тоа, нивната цел била да се преземат форми на потпомогната преселба за целите на одржување на екосистемските услуги на шумите, како и вредностите на екстрактивните ресурси на дрво и производство на пулпа. Канадската шумска служба, исто така, спровела истражување кое покажувало дека  состојбата на шумите односно нивното здравје и продуктивноста би можеле да имаат корист од преместувањето на шумските подни растителни видови заедно со доминантните видови дрвја и дека тоа би помогнало за успешно засадување шума на нова локација.

## Стратегии
мини|„Транзиција“ е резултат на потпомогната преселба на појужни видови дрвја
мини| Список од 15 видови дрвја природни за појужните региони на САД, но кои веќе биле (или наскоро ќе станат за време на климатските промени) прилагодени за егзистирање во областа Чикаго
Додека биолозите за конзервација во својот фокус често ги ставале животните тоа е спротивно во шумарството бидејќи тие се залагаат за обичните дрвја . Животните имаат способност да се движат по своја волја и на тој начин претставуваат ризик од брзо преместување надвор од местата во кои се преместени. Подвижноста на животните, исто така, ги комплицира резултатите од мониторингот и може да бара дополнителни трошоци за технологии за следење. Трошоците за преместување на цицачите, особено, може да ескалираат поради стандардите за минимизирање на психичкото и физичкото страдање за време на фаќањето, транспортот и ослободувањето.

Спротивно на тоа, потпомогнатата преселба во шумите може да се направи поефтино, особено кога е поврзана со постоечка програма за пошумување. Ризиците се намалени и во шумарството бидејќи единствената подвижност што ја имаат дрвјата се јавува кога се ослободуваат нивните семиња. Високите дрвенести растенија имаат тенденција да имаат долг период на создавање, така што може да поминат неколку децении пред преместените семиња или садници да создадат следната генерација на семиња. Дури и тогаш, растојанијата на распрснување на семињата може да бидат ограничени, освен тафтуваните семиња што ги носи ветерот и малите плодови, како што се бобинките, кои ги голтаат цели птици и цицачи со широк опсег.

Комуникациските стратегии исто така ја смириле контроверзноста. Шумски истражувачи и менаџери зборувале и пишувале за проекти за климатска адаптација без користење на терминологија карактеристична за конзерваторите, чиј фокус е генерално на благосостојбата на  оделни видови животни и растенија кои потенцијално се ставаат во ризик како што се развиваат последиците од   климатските промени.

До 2014 година, управителите на шумарството во Канада, исто така, ги усовршиле своите јавни комуникации на повеќе начини, како на пример избегнување да бидат поврзани со научната дебата за потпомогната преселба и наместо тоа да ја претстават својата асистирана преселба како најдобри практики за управување со шумите.

Комуникацијата преку зборови и слики, исто така, е усовршена во Соединетите Држави, делумно благодарение на Северниот институт за применета климатска наука (NIACS), група за соработка започната во 2010 година од страна на Шумската служба на САД. NIACS предложила различни начини на кои шумарите можат да се прилагодат на климатските промени со менување на нивните техники за управување со шумите.

Извештај на трудот од 2022 година, кој ги навел клучните зборови и водечките автори во публикациите за шумарство, заклучил дека „голем дел од истражувањето за асистираната преселба е спроведено во Северна Америка, каде што Канада и САД имаат воспоставено силни мрежи за соработка“. На поединечно ниво, било утврдено дека мексиканските шумарски научник е „најпродуктивниот автор во областа на потпомогната преселба“.

## Перспективи и постапки на локалните луѓе
Почнувајќи од 1492 година, пристигнувањето на колонизаторите ги вовлекол американските староседелци надвор од нивните родни земји и сериозно ги намалил границите каде што можат да продолжат да живеат. Иако климатската адаптација може да биде неопходна грижа денес, потпомогната преселба не е лесно вкусна опција за домородните народи, со оглед на основата во меѓусебните односи со екосистемите во кои се дел од нивните култури.

Терминот „потпомогната колонизација“, кој бил употребуван во упатствата Меѓународната унија за зачувување на природата (IUCN) за да се опише движењето на еден вид надвор од неговиот роден опсег се со цел избегнување видот да стане загрозен, бил критикуван како потенцијално навредлив за домородните народи бидејќи зборот „колонизацијата“ е поврзана со нивното искуство на геноцид . Според Кони Барлоу, терминот „управувано преместување“ може да биде навредлив и во Соединетите Држави, поради штетата предизвикана од Законот за индиска преселба од 1956 година . Според некои научници  ова може да се одрази лошо на нивната работа бидејќи терминологија може да  биде неприфатлива за овие нации што би било проследено со нивно несогласување да учествуваат во проекти за потпомогната преселба во шумарството.

Домородниот ботаничар Робин Вол Кимерер го користел терминот „помагање на шумите да се движат“ наместо да се служи со другата практикувана терминологија од страна на научниците кои ја обработувале темата   Кимерер е основач и директор на Центарот за домородните народи и животна средина, чиј домаќин е Колеџот за еколошка наука и шумарство SUNY, кој го наведил „Помагање на шумското движење“ како петгодишен заеднички проект започнат во 2011 година  и завршен во 2016 година. Овој проект е наведен и на страницата „племенски нации“ на веб-страницата на американската влада „Алатки за отпорност на климата“.

Во 2024 година, заедничкиот извештај ги претставил домородните знаења и искуството за управување со шумите како што заслужуваат еднаква положба заедно со преовладувачката парадигма и претпоставки својствени за шумарството засновани на западната наука. Автори и соработници вклучувале универзитетски академици, истражувачи научници и во САД и во канадските шумарски служби и племенски професионалци од шумарството. Домородните вредности опишани како „култура на реципроцитет“ со другите живи суштества и кои повлекуваат одговорност за идните генерации ги основала препораките во овој извештај. Потпомогнатата преселба е спомната само еднаш во овој долг извештај: „Активното садење на видови дрвја во области кои ќе бидат попогодни за нив во иднина (т.е. потпомогната преселба) може да помогне да се пошумат области каде што долго би останале. "

Северниот институт за применета климатска наука ја олеснила соработката на племенското мени за адаптација на климата за регионот на Големите езера . Како резултат бил објавен документ во 2019 година како *Dibaginjigaadeg Anishinaabe Ezhitwaad: A племенско мени за адаптација на климата* . Единствениот стандарден термин што се користел била „асистирана преселба“ (и ова било користено само еднаш). Терминот „ инвазивен вид “ бил заменет или со нов термин „не-локални суштества“ или со та„Bakaan ingoji ga-ondaadag“, што се дефинирала како „она што доаѓа од друго место и сега живее овде . Документот ја сумираше важноста на изборот на зборови на следниов начин:
 Како оригинални и сегашни поглавари на регионот на Големите езера, членовите на племето Оџибве и Меномине кои работеле на овој проект сметале дека е важно да се донесе јазик на еднаквост помеѓу човечките и нечовечките суштества. Англиската и научната терминологија што се користи во моментално прифатените практики за управување со земјиштето има тенденција да претпоставува човечка доминација над нечовечките суштества. Овој пристап отстапува од правичниот коегзистенција со нашата средина, што е типично основно разбирање во многу домородни култури. Термините што се користат во овој документ се обид да се препознае агенцијата и суверенитетот на нашите нечовечки односи.
мини|Домородните Американци можеби и помогнале видот ''Asimina triloba''  да се распрсне со носење на плодот на север додека ледниците се повлекувале во источна Северна Америка.
Почнувајќи од 2021 година, бендовите на Литл Траверс Беј на Индијанците од Одава во северниот дел на  Мичиген засадиле дрвни видови кои се вообичаени за појужните предели, вклучително и кикори, сребрен јавор, црн орев, мочуриштен бел даб, сасафра и шепа . Ноа Јансен, персонал за заштита на природата, рекол: „Не знам кој од овие видови ќе напредува за 50 или 100 години. за племенските членови и области за лов и собирање“.

Бидејќи Калифорнија веќе доживувала негативни ефекти од климатските промени врз домашната вегетација, потребата за адаптивни одговори е сериозна. Традиционалната употреба на оган во управувањето со локалните екосистеми за безбедност и за обезбедување изобилство од културно значајна растителна и животинска храна го привлекла вниманието на медиумите кон климатските дејства на племето Карук долж реката Кламат во северна Калифорнија.

## Имплементација

### Промени во упатствата за трансфер на семиња
мини|Тунелите создадени од ларвите на бубачките на кората се очигледни под кората на ова мртво стебло од Даглас-ела во Колорадо.
Истражувањата за шумарството долго време се спроведувале од владините агенции одговорни за управување со федералните и провинциските шуми во Канада и федералните и државните шуми во Соединетите држави. Бидејќи ресурсите на дрва и пулпа се собирале од повеќекратна употреба региони на јавни шуми во Северна Америка, повторното сеење или садењето садници на собраните места е рутинска практика на управување со многу децении. Истражувањето за подобрување на практиките на случарството вклучи испитувања со потекло од дрвја, со кои различни извори на семиња (или провиниенција) се садат заедно на неколку различни географски тест места („заеднички градини“) низ сегашниот и, сè повеќе, потенцијалниот опсег на еден вид. Бидејќи се достапни податоци за примероци од потеклото за многу распространети, комерцијално вредни видови дрвја, шумарските професионалци веќе имаат долгорочни експерименти во тек за тестирање на видови дрвја и одржливост и перформанси на популацијата на локации надвор од родните географски опсези. Локациите за тестирање од потеклото на половите на родните опсези или на повисоки (а со тоа и поладни) височини им помагаат на управителите на шумите да одредат дали, каде и кога треба да се спроведе потпомогнатата преселба како мерка за климатска адаптација .

Во 2009 година, Британска Колумбија ги променила своите стандарди за избор на семиња за повторно засадување шуми . Претходно, од шумарите се барало да користат семиња од 300 метри надолу и 200 метри нагоре, но новата политика им овозможила на шумарите да добијат семе од до 500 метри надолнина за повеќето видови, искористувајќи го фактот дека популациите во потоплите живеалишта надолу може да бидат подобро прилагодени на идната клима на локацијата за реставрација. Почнувајќи од 2022 година, истражувањето, вклучително и проучувањето на веќе спроведените испитувања на потеклото, е во тек во Британска Колумбија  и канадските провинции Алберта  и Онтарио . Овие промени биле спроведени делумно затоа што канадските креатори на политики стравуваа дека, доколку не ги постават насоките, приватниот сектор ќе биде во искушение сам да спроведе нерегулирана стратегија за потпомогната преселба. Во 2022 година, насоките за пренос на семиња прилагодени на климата за Британска Колумбија преминале од опционални за провинциските проекти за пошумување.

Во рамките на Шумската служба на Соединетите Американски Држави, регионалните генетичари препорачала пристап „без жалење“ за разгледување на асистирана преселба и трансфер на семињата како стратегија за климатска адаптација. Трансферите на популацијата за усогласување на изворите на семиња со проектираните идни услови се препорачувале само за видовите каде што искуството или истражувањето покажале соодветни ограничувања за климатскиот трансфер. Истражувачите на шумската служба исто така користеле компјутерско моделирање за да понудат проекции на промени во опсегот на домашни видови дрвја под различни проекции за климатските промени. Вкупно 76 видови дрвја природни за западниот дел на САД имаат мапи за проекција со промена на опсегот достапни на интернет. Вкупно 134 видови дрвја родени во источниот дел на САД имаат мапи за проекција на промена на опсегот достапни на интернет. Истражувачите на шумската служба, исто така, објавувиле проекции за промена на регионалниот опсег за северноамериканските видови дрвја од 1990-тите.
мини|Карта на источната зона на семе, од Министерството за земјоделство на САД.
Достапни се неколку алатки за поддршка на одлуки за асистирана преселба во северноамериканските шуми. *Seedlot Selection Tool* моментално го имала најширокиот географски опсег на овие алатки, покривајќи го поголемиот дел од Северна Америка и бара од корисникот да постави прифатливи растојанија за пренос на климата од пакет климатски променливи. Алатката *за пренос на семиња базирана на клима* обезбедувала покриеност низ Британска Колумбија и користела податоци од вообичаени експерименти во градината за да ги одреди прифатливите извори на семиња, врз основа на очекуваниот раст и растојанието за пренос на климата. *Алатката за семе адаптирана за климата* обезбедува покриеност во Калифорнија, Орегон, Вашингтон, Невада и Ајдахо (со некои функции моментално достапни само во Калифорнија) и корисни податоци од вообичаени експерименти во градината и попис на шуми за да создадат проценки за тоа колку добро ќе функционираат различни извори на семиња (раст, преживување, секвестрација на јаглерод, производство на дрва) на локации за садење одредени од корисникот.

Во 2024 година, бил објавен документ за шумарство во кој беше понуден „климатски аналоген пристап“ за трансфер на семе и потпомогнато донесување одлуки за преселба. Наместо да треба прво да избираат меѓу опсегот на проекциони карти (обично во интервали од 30 години) врз основа на различни компјутерски модели одобрени од IPCC, на менаџерите на шумите им биле понудена единствена карта што собира три такви модели, користи 19 климатски променливи, и го ограничува неговиот фокус на проекции од средината на векот. Исто така, наместо резултатите да прикажуваат проекции на опсегот за еден вид во исто време, алатката точно посочила „локалитети со современа клима слична на идната клима на целната локација“.

### Западен ариш
Во 2010 година, Владата на Британска Колумбија спровела проект на асистирано проширување на опсегот за еден посебен вид дрвја: западниот ариш . Аришот сега може да биде избран за провинциски проекти за пошумување на речиси 1.000 километри северно од сегашниот опсег. Истражувањата покажале дека западниот ариш, најпродуктивниот од трите видови ариш природни во Северна Америка, нема проблем да расте во северна Британска Колумбија, каде што се предвидува дека климатските услови ќе одговараат на историскиот опсег на западниот ариш до 2030 година  Ова била прва програма за преселба на долги растојанија одобрена од владата за северноамериканските дрвја. Западниот ариш бил избран за потпомогната преселба поради неговата значајна комерцијална важност и стравот дека климатските промени и паразитите како што е планинската борова буба ќе имаат големо негативно влијание врз него.

Шумарите во Соединетите Држави, исто така, иницирале „експериментални третмани“ на националните шуми во Монтана во кои доминирал аришот. Меѓутоа, ако се откријат некои „сценарија за климатска агресивно затоплување“, шумарите ќе треба да се откажат од сите очекувања да му помогнат на овој вид да се одржи во живот јужно од канадската граница.

### Бор со бела кора (''Pinus albicaulis'')
мини|Стар бор со бела кора во Орегон
Шумарските истражувачи од Универзитетот во Британска Колумбија, Сиера Меклејн и Сали Аиткен биле меѓу првите научници кои се вклучиле во експериментални насади на долги растојанија за да тестираат колку далеку семето на дрво родум од Северна Америка може да 'ртат и да продолжат да растат, пред очекуваното затоплување во Северна Америка. Тие избрале бор со бела кора за нивната студија, бидејќи тој е клучен вид кој веќе е загрозен во западна Северна Америка. Авторите користеле моделирање на дистрибуција на видови за да сфатат дека овој вид најверојатно ќе биде истребен на поголемиот дел од неговиот сегашен опсег со зголемувањето на температурите во текот на следниот половина век. Истите модели покажуваат дека голема површина во северозападна Британска Колумбија е веќе климатски погодна за видот под сегашните услови и така ќе остане во текот на 21 век.

Експерименталните насади на осум локации започнале во 2007 година. Десет години подоцна резултатите биле пресметани. Заштитната снежна покривка во текот на зимата, проследена со пролетно топење кое завршува во април или мај, се покажало како далеку подобар показател за опстанокот и растот на садниците отколку географската ширина. Навистина, највисоките садници измерени во 2017 година биле оние на најсеверното експериментално место - 600 километри подалеку од сегашната дистрибуција на видот. Авторите објасниле дека „постглацијалната преселба била премногу бавна“ за овој бор со големи семиња да го следи затоплувањето, дури и во текот на илјадниците години што му претходеле на темпото и обемот на климатските промени предизвикани од човекот . Овие експериментални насади за учење на границите на толеранцијата, репродукцијата и напредувањето на белиот бор се првите чекори кон имплементација.

Во 2012 година, канадската федерална влада го прогласи борот овај бор за загрозен во согласност со Законот за видовите под ризик . Соодветно на тоа, борот станал првото федерално загрозено дрво во западна Канада.

Во 2022 година дејствувала и американската служба за риби и диви животни . Тие го навеле овај бор во најниската категорија на ранливост: „загрозен“. Биле опишани четири различни закани, почнувајќи од ’рѓата на блистер од бел бор како „примарнен стрес фактор“. Планинските борови бубачки, изменетите режими на пожари и „ефектите од климатските промени“ ги зголемуваат предизвиците. Овој список ја означува првата прилика во која дрвото кое се смета за еколошки важно на огромен опсег во Соединетите Држави е признаено како ранливо на истребување. Уште пред официјалното котација, соработката меѓу засегнатите страни била во тек. Поддржувачките истражувања и активности биле преземени од организацијата за заштита на американските шуми, како и од новата организација специфична за дрвото: Фондацијата Whitebark Pine Ecosystem. Други соработници вклучувале истражувачи научници во Шумската служба на САД, генетичари од Универзитетот во Калифорнија, Дејвис и конфедеративните племиња Салиш и Кутенаи . Бирото за управување со земјиштето на САД и Службата за национални паркови исто така биле вклучени во консултации пред да се стават на листата од агенцијата задолжена за загрозените видови: Американската служба за риби и диви животни .

### Мексиканска ојамелна ела(''Abies religiosa'')
лево|мини| Ојамел елата со монарх пеперутки ''Danaus plexippus''
Биосферниот резерват монарх пеперутка во централно Мексико зависи од интегритетот на неговите зимзелени шумски дрвја кое му служи како зимско живеалиште за годишен мигратор на долги растојанија: пеперутката монарх . Елата ојамел е главен вид на зимзелени видови на која презимуваните пеперутки поминуваат значително време во текот на нивната зимска дијапауза, или развој. Опстанокот на дрвото е загрозен на неговите пониски височини на планинските падини, делумно поради климатските промени . Климатскиот стрес е индициран и со слабото регрутирање садници, што значи дека повеќето садници од ојамел ела не преживуваат по тој момент. Ова е точно дури и во повисоките шумски височини каде дрвјата инаку не покажуваат силни индикатори на стрес. Во тек се експерименти за потпомогната преселба на поголемини височини , со наодите кои сугерираат дека „400 метри нагоре во височина (т.е. потпомогната преселба) за да се компензира за идните потопли клими, се чини дека нема никакви негативни влијанија врз садниците, додека потенцијално дава поблиско усогласување со идните клими. " 

Потпомогнатата преселба на елата е комплицирана поради неопходноста од засадување на овој вид толерантен на сенка под растенија кои му помагаат на младите растенија со тоа што ги штитат од сурови услови — особено поради екстремното сончево зрачење и големите разлики помеѓу дневните и ноќните температури на високите височини. Така, таму каде што местата на нагорнина се без шумска сенка, прво мора да се воспостават вакви растенија (на пр. *Baccharis conferta* ).

### Неодамнешни случувања (2019-сега)
Колаборативните организации на американските и канадските агенции и шумарските групи почнале да експериментираат со еден или повеќе од трите типа на потпомогната преселба. Меѓу нив е проектот Адаптивна сребрена култура за климатски промени (ASCC)  и Експериментална мрежа за асистирана преселба и етаблирање сребрена култура (ENAMES).
мини|Карта на опсегот ''на Acer saccharum''
Во 2019 година, мал земјен труст во северен Мичиген, Leelanau Conservancy, почнал да ги советува сопствениците на земјиштето да засадат „дрвја чии родни опсези завршуваат јужно одовде, но сепак се предвидува дека ќе имаат добри резултати во нашиот регион“. До 2023 година, две други зачувани земјишта во Мичиген биле пријавени дека исто така засадувале повеќе јужни видови дрвја, вклучително и сикамур, asimina triloba, nyssa sylvatica, лале, кафено дрво од Кентаки, гледич и црвена дудинка .
мини|Шумичка на ''Pinus resinosa'' (црвен бор) во државниот парк Итаска, Минесота
Во Минесота, The Nature Conservancy соработувал со државната агенција за шумарство и научниците од американската Шумска служба за да ги увидат опциите за климатска адаптација каде што изумирањето на бореалните шумски дрвја било веќе видливо во нејзините северни шуми . Една статија објавена во 2022 година од Одделот за природни ресурси на Минесота известувало за спроведувањето на потпомогната преселба на населението и проектите за потпомогнато проширување на опсегот, користејќи дрвја кои потекнуваат од јужните региони на државата. Супериорната национална шума, на границата на Минесота со Канада, била пријавена во 2023 година дека е во фаза на планирање за можна „преселба на дрвјата со помош на човекот“ на појужни видови дрвја. Конечниот извештај бил издаден во 2023 година, насловен како „Супериорен национален план за преселба со помош на шуми“. Ова била првата национална шума во САД која издала план за климатска адаптација што ќе ја „оперализира“  потпомогната преселба. Меѓутоа, било дадено одобрение за само два од трите вида потпомогната преселба: потпомогната преселба на населението и потпомогнатото проширување на опсегот. Оттука, во извештајот авторот се  воздржувал од целосно овластување за преместување на сите видови дрвја на север што веќе не се појавиле во рамките на Супериорната национална шума. Бидејќи климатските проекции за Минесота вклучувале посуви, но и потопли услови, а во тек е експериментирање за можно воведување на дрво распространето на американскиот запад - но неколку стотици милји оддалечено од северните шуми на Минесота. Бор Пондероса ( *Pinus ponderosa* ) од Црните ридови на Јужна Дакота се тестира како можна замена за изумреното во тек на официјалното државно дрво на Минесота: Црвениот бор ( *Pinus resinosa* ). Брајан Палик, шумарски истражувач вклучен во проектот, известувал за поволни рани резултати. Борот Ponderosa, вели тој, „расте подобро од било што друго што сме го засадиле“. Во 2023 година, истражувачите објавиле дека дури и повеќето јужни видови дрвја „добро се развиват“ во тест насадите. Тие вклучуваат северен пекан и американски сикамор .
[мини| Овој калифорниски либокедар, чиј роден опсег е во Орегон и северна Калифорнија, бил еден од појужните четинарски садници засадени по операцијата за сеча на приватно земјиште на островот Видбеј во [Вашингтон (сојузна држава)|државата Вашингтон 2019 година.]]
На почетокот на пролетта 2020 година, повеќегрупните напори  започналеа со обновување на 154 хектари од 2012 година од шумата Даглас-ела на локација со мала надморска височина источно од Сиетл, Вашингтон. Проектот Stossel Creek  е првенственообидр за реставрација на сливот со користење на домашни видови дрвја, но исто така експериментира со потпомогната популација на долги растојанија на доминантото  дрво, Даглас-ела. Садници од Даглас-ела биле набавени од расадници неколку стотици милји на југ, во Орегон, па дури и во северна Калифорнија. Бидејќи залихите во расадникот немале доволно западен црвен кедар, водачите на проектот избрале да го заменат тесно поврзаното иглолисно потекло од Орегон и северна Калифорнија: либокедар . Овој вид е поотпорен на суша од западниот црвен кедар, но сите диви популации се наоѓаат јужно од државата Вашингтон. Вклучувањето на либокедарот во списокот за садење на тој начин носи елемент на потпомогната преселба на видовите во овој проект за обновување на шумите .

Додека екстремната летна суша и жештина во планинските држави и провинции во западна Северна Америка предизвикале масивни епидемии на домородни бубачки на кората од дрвјата и пожари кои предизвикале загуби на шумски гранки, изумирање на дрвја во источната половина на Северна Америка што произлегуваат од различна комбинација на причини. Имено, изумирањето на дрвјата се забрзала поради масовните избувнувања на инсекти кои не се автохтони. Сите четири распространети видови на пепел (родот *[[Јасен|Fraxinus]]* ) во источните држави и провинции биле десеткувани во последните децении од азиската буба, смарагдната пепелница . Почнувајќи од 2023 година, во регионот на Големите езера биле во тек експерименти со потпомогнати преселби на дрвја, кои експресно бараат една или повеќе замени за frahinus nigra, црна пепелница приспособен на мочуриштата. Во 2022 и 2023 година, државните агенции и племиња во северниот дел на Минесота и Висконсин почнале да ги заменуваат дрвјата од црна пепелница неодамна убиени од смарагдниот пепел со повеќе од дузина видови дрвја приспособени на влажно, од кои некои ги достигнувале границите на северниот опсег од сто или повеќе. милји на југ. Овој обид да се осигураат дека шумската крошна повторно ќе преовладува во регионалните мочуришта, на тој начин, исто така, вклучува асистирана форма на климатска адаптација за проширување на опсегот за видовите вклучувајќи го источното памучно дрво, celtis occidentalis и речната бреза .

Најхрабрите напори за потпомогната преселба на шумски дрвја била иницирана од граѓани во областа Сиетл во 2016 година. До 2023 година, нивните акции станале толку суштински што на национално место бил објавен долг новинарски есеј. Насловен како: „Можеме ли да ги спасиме црвените дрва помагајќи им да се движат?“  Два месеци подоцна, една долга вест ги презентирала ставовите на половина дузина професионални специјалисти за шумарство во државата Орегон и Вашингтон. Нивните изјави јасно ставиле до знаење дека граѓаните кои користат „потпомогната преселба на видовите“ при изборот на садење дрвја (како што се црвените дрва) се поекстремни отколку што професионалците кои се фокусираат на „потпомогната преселба на населението“ биле спремни да го спроведат самите.

Во 2024 година, еден мексикански лидер кој долго време се залагал за асистираната преселба да стане стандардна алатка за адаптација на климата во северноамериканските шумарски практики, објавил краток труд во кој заклучува дека тогашниот Ел Нињо веќе ги поттикнал глобалните температури на зголемување од 1,5&nbsp;°C што генерирало самозајакнувачки точки на превртување . Неговиот заклучок: „Така, дојде време да се разговара за болните одлуки за управување со шумите, како што е предвиденото разредување за да се намали конкуренцијата во вода и постепената замена на домашните локални популации на шуми со поизвиени и видови поотпорни на суша“.

## Ненамерна преселба
мини|Крајбрежно црвено дрво засадено во 1948 година во Сибек, Вашингтон, долж источниот брег на Олимпискиот Полуостров
Зрелите хортикултурни насади на дрвја северно од нивните родни области се форма на експеримент за асистирана преселба што веќе е во тек. Бидејќи кај првобитните насади веројатно не е земена предвид целта да им се помогне на дрвјата да мигрираат кон север во клима која се затоплува, оваа форма на асистирана преселба може да се нарече ненамерна или ненамерна. Џеси Белемар и неговите колеги можеби го измислиле терминот во труд објавен во 2015 година: „Изгледа дека подгрупата на автохтони растенија, особено оние со украсна вредност, можеби веќе имале можности да го префрлат својот опсег на север преку ненамерна човечка помош“. Белемар сугерира: „Хортикултурата на домашните растенија ни дава некои фасцинантни сознанија за тоа што веројатно ќе се случи со климатските промени“.

### Хортикултурни насади на крајбрежна црвена секвоја и џиновска секвоја
мини|Ова е најголемата џиновска секвоја ( ''Sequoiadendron giganteum'' ) меѓу повеќе од десетина што биле засадени на почетокот на 20 век во паркот Лорелхарст во Портланд, Орегон.
Највисокото дрво во светот е крајбрежната црвена секвоја  ; најмасовното дрво е тесно поврзаната џиновска секвоја . И двете имаат непреклопувачки домородни опсези ограничени на Калифорнија, иако крајбрежната секвоја се протега неколку милји северно долж најјужниот брег на Орегон. Двата вида се засадени како дрвја за уредување во урбаните области стотици милји северно, во географска широчина, од нивните родни области, вклучувајќи ја и државата Вашингтон  и Британска Колумбија. Во 2022 година, една публикација на Канадската шумарска служба користела такви хортикултурни насади кон север, заедно со извештај на истражување во кое се детализирани палеобиогеографијата на црвеното дрво и сегашните услови на опсегот, како основа да се предложи дека канадскиот остров Ванкувер веќе нуди „тесни ленти на оптимално живеалиште“ за проширување на опсегот на крајбрежната црвена секвоја.

Видео-документацијата и анализата на примероци од градинарски насади од двата вида калифорниски дрвја откриле силен раст од Портланд до Сиетл - значително северно од нивните родни области. Додека хортикултурно засаденото крајбрежната црвена секвоја и џиновската секвоја редовно произведувале шишарки во овој северен регион, само црвената секвоја е документирана како целосно натурализирана. За тоа сведочат садници и фиданки кои растат во близина на оригиналните насади.

### Северно садење на брегот Редвуд во фарми со дрвја
Во 2023 година, локација во близина на Сиетл била домаќин на годишниот состанок на Здружението на фармите шуми во Вашингтон. Групата посетила „просперитетен штанд од 33-годишни црвени дрва“ кои биле намерно засадени на семејната фарма со дрвја во 1990 година. PropagationNation, граѓанска група која промовирала садење и на крајбрежната секвоја и на џиновската секвоја во северозападниот дел на Тихиот Океан, објавила извештај за историјата на шумичката секвоја и искуството на групата на локацијата. Било објавено дека шумичката расте побрзо од онаа на автохтони видови дрвја што биле засадени во соседниот дел од имотот. Во 2008 година, 18-годишните црвени дрва биле со иста висина како  38-годишната Даглас ела што растела во близина. Тековните мерења покажале раст на висината од околу 4 стапки (1, 2192 метри) годишно. Сега 33-годишните црвени дрвja се високи 135 метри.

На прашањето за тековните цели на фармата во управувањето со шумата со црвена секвоја, сопственикот одговорил: „Мојата единствена цел е да ги одгледувам највисоките дрвја во светот“.

Дејствата на граѓанската група Пропагациона нација (Propagation Nation) станала контроверзна кон крајот на 2023 година. Во октомври, една долга статија *на списанието „Њујорк тајмс“* поволно се изјасни за дистрибуцијата на садници од црвена секвоја од страна на групата на фарми за дрвја, јавни паркови и приватни лица во широк регион околу градот Сиетл. Во декември, *Associated Press* ексклузивно објавил критики од професионалци во регионот и на национално ниво: дека почнаа да ги фаворизираат експериментите за „потпомогнатата преселба на населението“ на главното од домашните дрвја, Даглас-ела, професионалците биле обединети против големите насади на калифорниската црвена секвоја. во северозападниот дел на Тихиот Океан. Следниот месец, јануари 2024 година, објавиле регионален напис за вести кој уште еднаш покажал силна поддршка, како и смели изјави на основачот на групата.

### Насадите кон север помагаат во одлуките за адаптација на климата
Приватните земјопоседници, без разлика дали садат дрвја надвор од родните полиња за градинарски или комерцијални ининтереси, според законот не се обврзани да бараат владино одобрение за тоа. Оттука, практиката на посета на зрели насади на приватна или ботаничка градина со цел да се процени одржливоста на намерна потпомогната преселба на еден вид дрво сè уште не е документирана како стандардна практика. Досега, најпознатиот пример за документирање на насадите кон север се однесува на група граѓани, чувари на Тореја, кои ги оправдулеат нивните постапки во садењето семиња на официјално наведениот загрозен вид дрво, Флорида тореја, стотици милји северно.

Намалувањето на маглата долж северниот брег на Калифорнија е веќе значајно, и нејзините последици би ја направиле **крајбрежната црвена секвоја** сè повеќе подложна на „суша предизвикана од летна клима со намалена фреквенција на магла и поголемо испарување“. Истражувачите почнале да проучуваат како намалувањето на маглата, поради климатските промени, би го направило живеалиштето несоодветно за крајбрежното црвено дрво во јужните делови од нивниот опсег. Дури и во северните делови од сегашниот опсег, климатските промени би можеле да ја ограничат способноста за живеење, така што ниските падини покрај реките ќе станат последната рефугија. Авторите на гостинскиот едиторијал во изданието на *Журнал за екологија* од 2021 година ја истакнале крајбрежјето црвена секвоја во заклучната изјава: „Очекуваме дека доминантните видови дрвја загрозени во нивниот опсег (на пр. крајбрежната црвена секвоја) ќе треба да бидат преместени за да се заштити целокупното живеалиште, продуктивноста на екосистемот и поврзаните видови“.

Ненадејната смрт на некои претходно здрави **џиновски секвои**, кои потекнуваат од западната падина на планинскиот венец Сиера Невада, се во корелација со рекордната суша во Калифорнија од 2012-2016 година. Смртта ги изненадила научниците и менаџерите на националните паркови во текот на следните неколку години, бидејќи дрвјата ослабени од сушата им подлегнале на наездите од бубачки  на нивната кора во нивните горни гранки со тенкао кора. Бидејќи сушата ублаи огромен број обични видови борови и елки кои ги опкружувлет посебните насади на џиновски секвои, шумски пожар со катастрофален интензитет, пожарот на замокот (пожар во централна Калифорнија), го зафати регионот во 2020 година. Вродената отпорност на пожари дури и на највисоките и најцврстите секвои  не успеала да ги заштити шумите. Се проценува дека се изумрени десетина од целокупното домородно население на џиновската секвоја. Меѓуагенциска Коалиција Giant Sequoia Lands формирана во 2021 година, известувајќи дека „џиновските секвои се познати по нивната отпорност на инсекти и болести и нивниот животен циклус прилагоден на оган, но сушата 2012-2016 се чини дека била пресвртна точка за џиновските секвоии и други Мешани иглолисни шуми во Сиера Невада“.

## Ниски шумски растенија
мини|Семето на тореја од Флорида зреат до виолетова боја во градина во источна Северна Каролина.
Природните и здрави шуми вклучуваат разновидност на ниски растенија. Ним им е потребно да имат здрави дрвја со големи гранки кои ќе ги штитат. Потпомогнатата преселба на ваков тип ниски шумски растенијата само повремено се споменува во шумските публикации на тема климатска адаптација .

Два рода, *[[Такси|Taxus]]* и *[[Тореја|Torreya]]*, во рамките на древното семејство тисови наречени ''Taxaceae'' се предложени како важни компоненти на површината поради нивната вредност во обезбедувањето екосистемски услуги за обнова на шумите и климатска адаптација во Кина. Авторите заклучиле: „Видовите Taxaceae можат да придонесат за генерирање структурно сложени насади со зголемена вредност за биолошката разновидност и зголемена стабилност, со што исто така придонесуваат за ублажување на климатските промени, како и за други важни услуги на екосистемот. Понатаму, користењето на ретки видови Taxaceae во пошумувањето, исто така, ќе помогне во зачувувањето овие ретки видови во променлива иднина“. И двата рода имаат различни видови родени во западните и источните региони на Северна Америка. Сепак, само тореја од Флорида е критично загрозена, а граѓанската група наречена чувари на Тореја ги засадува стотици километри северно од неговиот роден опсег.

### Ненамерна потпомогната преселба на украсни растенија од подлогата
мини|Зимзелената јужна магнолија природна во југоисточниот дел на САД,  ја носи типичната структура на магнолија, овошје со месести семиња.
Домородните видови магнолија во источна Северна Америка се широко расприсранети по поради нивната убавина во хортикултурни контексти далеку северно од нивните родни области. Иако речиси половина од сите видови магнолија се загрозени на глобално ниво, движењето и одгледувањето на некои видови со помош на човекот елодоа до енвно опстанок и проширување далеку подалеку од родниот опсег. Тековната натурализација на таксони на Магнолија надвор од опсегот е поврзана со климатските промени. Ботаничарите документирале примери каде таквите насади се целосно натурализирани - односно, кога блиските садници и фиданки сугерираат дека не само што биле произведени семиња, туку и живеалиштето и климата биле поволни за садниците да се оформат и да растат. Ова се примери на ненамерна потпомогната преселба. Ботаничарот Тод Роунсавил сугерирал: „Постои важна потреба да се проучат и да се известат еколошките процеси на натурализација на дрвјата во нови средини за да се насочи создавањето политики и управувањето со шумите загрозени од климатските промени, промената на опсегот на видовите и потпомогната преселба“.

Еден пример е јужната магнолија, *Magnolia grandiflora* . Ова мало, зимзелено дрво е широко распространето како украсно дури на север до Нова Англија и Мичиген. Дрвото било толерантно на оние региони, кои се далеку на север од неговиот роден опсег долж брегот на југоисточниот дел на САД. Но, не се документирани случаи на целосна натурализација на толку високи географски широчини. Во 2011 година, ботаничарите ја документирале натурализацијата во близина на Чапел Хил, Северна Каролина, која е повеќе од сто километри подалеку и во внатрешноста на нејзиниот најсеверен роден опсег во Северна Каролина.
мини|Цвет на ''Magnolia tripetala'' во североисточна Алабама
Биглисната магнолија, *Magnolia macrophylla*, уште еден широко распространет украсен вид, е документиран како целосно натурализиран во државата Конектикат. Ова е 130 километри североисточно од неговиот историски роден опсег. Бидејќи климатските модели предвидуваат сериозни промени во јужниот дел од неговиот роден опсег, Вилијам Мурхед препорачал дека „треба да се бараат дополнителни места за овој вид во областа на слични климатски услови помеѓу Лонг Ајленд и централниот дел на Конектикат, како што е долж северниот брег на Лонг Ајленд Саунд и во долината Хадсон“.

Чадорот магнолија, *Magnolia tripetala*, е документиран како натурализиран на повеќе од десетина локации северно од нејзиниот историски роден опсег. Проблемите со дисперзија очигледно го ограничиле неговото ширење по пост-глацијалниот опсег во региони јужно од најоддалечените делови на континенталниот мраз. Додека градинарските насади на север во Масачусетс уште во 18 век покажале толеранција на видовите за тогашната клима, само неодамна овие стари градинарски насади почнале да го прошируваат потомството во соседното соодветно живеалиште - станувајќи доста населени дури и во шуми со полна со големи дрвја, според ботаничарите. Џеси Белемар и Клаудија Диг. Тие пишуваат: „Шифрата на релативно синхроно бегство и воспоставување на овој јужен вид дрвја во последните 20 до 30 години изгледа најконзистентна со врската со неодамнешното климатско затоплување во североисточниот дел на САД“.

## Доказ и причини за заостаната преселба на дрвјата
[мини| ''Lonicera maackii'', природен во Азија, може да ги засени родните садници во источниот дел на САД, како во оваа шума во јужен [Мичиген .]]
Фрагментацијата на шумските живеалишта предизвикана од земјоделството и станбениот развој одамна е препознаена како пречка за способноста на растенијата географски да ги следат климатските промени . Сега се препознаваат и неколку дополнителни човечки стрфакторико штоалуваат ње на собноста на дрвјата да се прилагодат на климатските промени со „мигрирање кон полот“. Еден таков стрфакторонаму каде што густината на домашните елени е ненормално висока, поради отсуството на предатори и условите во живеалиштето или управување што го спречуваат ловот на луѓе во соодветна мера. Под тие услови, видовите дрвја чии лисја и гранчиња се вкусни за елените не можат да ги израснат следните генерации, дури и кога сè уште се добро застапени во шумската околина. Друг фактор произлегува од не-автоматските инвазивни растенија кои можат брзо да го окупираат просторот, а со тоа да ги засенат домашните садници на дрвја кои инаку би можеле да се одржат.

## Наводи

Категорија:Политика за климатски промени
Категорија:Растителна екологија
Категорија:Природа на Северна Америка