Црна Места

**Црна Места** (дијалектно: *Черна Места*, ) — река во Разлошко (Општина Јакоруда), Пиринска Македонија, лева составница на реката Места. Долга е 23,3&nbsp;км. Се образува со слевањето на реките Софаница (Софан Дере) и Леевштица во клисурата Врви Секул, а како почеток се смета Софаница.

Реката извира под името *Ражавица* на 2.434&nbsp;м.н.в. на Источна Рила, меѓу врвовите Сивричал (2.641&nbsp;м) на југ и Равни Чал (2.637&nbsp;м) на север. До вештачкото езеро Белмекен тече на југ, а потоа на југозапад под името *Софаница* (*Софан Дере*), во тесна (до 60–80&nbsp;м), стрмна и мошне пошумена долина со стрмни (30–40°) страни. Коритото е тесно и каменливо, со чакалесто–каменливо дно. По вливот на Леевштица реката свртува на југ веќе под името Черна Места, со истите одлики на долината. Кај селото Черна Места долината се насочува кон југозапад, и 1,8&nbsp;км по него, на 941&nbsp;м.н.в. се слева со Бела Места и двете заедно го сочинуваат почетокот на самата река Места. Во овој последен дел коритото ѝ е поблаго (околу 30&nbsp;м/км), а долината ѝ се проширува, достигајќи 300–400&nbsp;м.

Сливот на реката зафаќа , што претставува 4,76&nbsp;% од вкупниот слив на Места.

Главни притоки: → лева, ← десна
:* → Куртовска Река
:* ← Кардалица (Даутица)
:* ← Леевштица
:* → Ваклева Река

Средниот годишен истек кај селото Черна Места изнесува .  Поради големата висинска разлика на течението, Бела Места има два јасно изразени највисоки и најниски водостоја. Во високите предели најполноводна е во мај, а најслабоводна во февруари; во ниските предели тие се во април и септември. Средниот наклон на течението е многу голем 64,7&nbsp;м/км. Средната надморска височина на сливот изнесува 1.595&nbsp;м.

По течението на Черна Места има само едно населено место — селото Черна Места, наречено по неа.

Реката е проодна со низок степен на тешкотија (I–II категорија).

Горното поречие е обраснато со кривул, муника, смрча, бел бор, а долното — со бука и даб.

Во 2003 г. е направено испитување за мала хидроцентрала, со што е утврден потенцијал од 1.350 киловати моќност и 5,9 гигават-часови струја годишно.

По десниот брег на реката, од с.&nbsp;Черна Места до устието, на растојание од 2&nbsp;км поминува дел од второкласниот пат II-84: Зв’ничево – Велинград – Мехомија (Разлог). Во истиот дел, напоредно на патот поминува и делница од теснолинејката Септември – Добриништа.

Во горното течение на реката, југозападно од вештачкото езеро Белмекен е изграден големиот спортски комплекс „Белмекен“ наменет за тренирање.

## Поплавување
Во 2005 г. реката се излеала од коритото, однесувајќи две масивни градби во с.&nbsp; Черна Места и ги поплавила пределите од устието до крајот на Општина Јакоруда, на подрачје долго 18&nbsp;км и широко околу 50–60&nbsp;м, загрозувајќи два моста со поткопани потпори. Предизвикани се големи штети, прекривајќи десетици декари ници со камења, тиња и наноси. Ова ја загрозило земјоделското производство во регионот за следната 2006 г.

## Топографска карта
* Лист од карта K-34-72. Размер: 1 : 100 000

## Поврзано
* Бела Места
* Разлог (област)

## Наводи

Категорија:Реки во Пиринска Македонија
Категорија:Општина Јакоруда
Категорија:Рила
Категорија:Притоки на Места