open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Честота

thumb|right|200px|Синусни бранови на различни честоти

**Честота** или **фреквенција** — големина што го изразува бројот на пати за кој еден настан се повторува во единица време. Исто така е определена како брзина на промена на фазата на синусоиден бран.

## Пресметување

За да се пресмета честотата на некој настан, бројот на појавувања на настанот во фиксна единица време се брои, а потоа се дели со должината на временскиот интервал.

Во SI, резултатот се мери во херци (Hz). Единицата е именувана по германскиот физичар Хајнрих Рудолф Херц. 1 херц означува дека определен настан се повторува еднаш во една секунда, 2 херци се два настана во 1 секунда итн. Пред да го добие името херц, единицата била нарекувана циклуси во секунда (cps). Други единици кои се користат за да се измери честотата се и вртежи во минута (rps) и радијани во секунда (rad/s). Брзината на отчукувања на срцето и музичкото темпо се мерат во удари во минута (bpm).

Алтернативен метод за да се пресмета честотата, е да се измери времето помеѓу две последователни појави на еден настан (период), а потоа да се пресмета честотата како реципрочна вредност од изминатото време:

:f = \frac{1}{T}

Каде што *T* е периодот.

## Честота на [[бран]]

Честотата на бранот се пресметува така што: Честотата *f* е еднаква на брзината *v* на бранот поделена со должината на бранот λ (ламбда):
:f = \frac{v}{\lambda}
 
Во посебни случаи на електромагнетен бран што се движи низ вакуум, тогаш *v=c*, каде што c e брзината на светлината во вакуум. Следнава равенка може да се употреби за овој случај:

:f = \frac{c}{\lambda}

Забелешка: Кога бранот патува од еден медиум во друг, тогаш честотата останува иста, но се менува брановата должина и брзината.

## Примери
* Честотата на стандарден тон изнесува 440&nbsp;Hz, односно 440 циклуси во секунда. Оваа честота е позната и како концертен тон, бидејќи кога оркестарот се штима тогаш се штима на оваа честота. ()
* Бебињата можат да чујат тонови чии осцилации достигнуваат и над 22.000 херци. Меѓутоа овие честоти стануваат сè потешки за слушање со стареењето на човекот.
* Во Европа, честотата на наизменичната струја изнесува 50&nbsp;Hz. Во Северна Америка, честотата на наизменичната струја е 60&nbsp;Hz.

## Наводи


Категорија:Бранова механика
Категорија:Периодични појави
Херц

мини|десно|150п|Светилки кои светкаат со ''честоти'' f = 0.5 Hz, 1.0 Hz и 2.0 Hz. T е ''периодот'', односно број на секонду за едно светкање. T и f се обратнопропорционални: f = 1/T и T = 1/f.
**Херцот** (**Хц**, **Hz**) претставува стандардизирана единица за мерење честота (честота).

## Дефинирање
Еден Херц буквално значи „еднаш во секунда“, 100 Херци означува „100 пати во секунда“ и така натаму. Оваа единица може да се употреби за било кој периодичен настан. На пример: За часовникот може да се каже дека отчукува со 1&nbsp;Hz, или дека човечкото срце отчукува со 1,2&nbsp;Hz.
Оваа единица го има добиено името по германскиот физичар Хајнрих Рудолф Херц.

Категорија:Единици за честота
Категорија:Изведени SI-единици
Бистра (планина)

**Бистра** — планински венец во централниот дел од Западна Македонија. Поради богатството со растителен и животински свет, како и пријатната и лековита планинска клима, претставува туристички доста привлечна и привлечна, пружајќи услови за развој на зимскиот скијачки и летниот стационарен туризам. Издигната е помеѓу Кичевската Котлина на исток и течението на реката Радика од запад. Северната граница ја сочинува басенот на Мавровското Езеро и течението на Мавровска Река а јужниот, изворишниот дел на реката Треска со Ехловечка Река, превојот Јама со Јамска Река, Гарска Река, Мала Река сè до Бошков Мост.

Планината зафаќа површина од  од кои 483,8 со висина над 1.000 м и  со висина над 2000&nbsp;м.

## Геолошко потекло
Според генезата на настанувањето од една страна и морфолошкиот облик од друга, Бистра претставува впечатлива целина. Од геолошки аспект изградена е од палеозојски карпи, мезозојски седименти и квартерни наслаги. Планината има силно изразен карстен релјеф претставен со сите негови генетски типови. Бистра претставува вистински учебник за карстниот релјеф. Тука можат да се сретнат голем број на површински и подземни форми на карстниот релјеф. Од површинските форми како највпечатливи целини се карстните полиња. Од нив попознати и проучени во целост се карстните полиња: Суво Поле, Тони Вода, Говедарник, Бардаш, Соломуница, Горно и Долно Пољце, Три бари, и Лазарополе. Не помалку можат да се сретнат и подземни карстни форми, пештери, јами и понори. Надалеку познати се пештерите Алилица и Калина Дупка кои изобилуваат со импозантен пештерски накит и сплет од ходници кои водат доста длабоко во внатрешноста. Како такви сигурно претставуваат мамка за спелеолозите и љубителите на пештерските убавини.

## Врвови
Планината претставува голем зарамнет масив, опкружен со бројни планински врвови.  Меѓу бројните врвови 15 се повисоки од 2000 метри или просечно на површина  се наоѓа по еден таков врв повисок од 2000 метри. Од врвовите на Бистра позначајни се:

* Меденица (2163 м)
* Карбула (2151 м)
* Ќурков Дол (2141 м)
* Острово (2105 м)
* Бистра (2102 м)
* Десовтор (2092 м)
* Шарен Пејко (2086 м)
* Голем Брзовец (2085 м)
* Манастириште (2060 м)
* Думовица (2042 м)
* Јарочкач (2027 м)
* Говедарник (2018 м)

* Голем Рид (2015 м)
* Езерски Врв (2014 м)
* Горна Корија (2005 м)
* Мал Шар (1993 м)
* Сандакташ (1983 м)
* Зенгови Рупи (1980 м)
* Вели Врв (1916 м)
* Мал Брзовец (1899 м)
* Русин (1890 м)
* Старци (1710 м)
* Стог (Кочо Рацин) (1574 м)
* Стог (1363 м)

## Езера

*Сенечко Езеро
*Езериште — група од повеќе езерца

## Поврзано
* Бистра (река)
* Мавровско Езеро

## Наводи

Категорија:Бистра
Категорија:Планини во Македонија
Галичка свадба

мини|200п|десно|Носење на бајракот
 

**Галичка свадба** или **Петровденска галичка свадба** — манифестација што се одржува секоја година на Петровден (12 јули) во селото Галичник на Бистра. Богата е со многу единствени свадбарски обичаи и ритуали. Во деновите на свадбата, пиштат зурлите и ечат тапаните на тешкото, со сиот подземен и надземен екот кон каменот на Бистра и небесниот свод. Тие придружници на печалбарите на овој крај на Македонија, секогаш ја најавуваат Галичката свадба која е со најмногу сватови. Галичката свадба во своето опстојување придонела да се негуваат единствените свадбарски обичаи и ритуали, на жителите од овој крај, да се сочуваат изворните песни, ора, и надалеку познатата галичка носија-изработена со филигранска прецизност и точност на терзиите. Секоја година посебна комисија избира двајца млади кои ќе се венчаат на Галичката свадба. Еден од предусловите е барем еден од младите да потекнува од галичко семејство.

## Обичаи
Секоја година за време на Галичката свадба, се почитуваат голем број на обичаи кои ја карактеризираат оваа свадба: чукањето на тапаните, свекрвино оро, носењето на невестата на вода, поставувањето на свадбарскиот бајрак, канењето на мртвите, бричењето на зетот, земањето на невестата, замесувањето на лебот, венчавањето во црквата „Св. Петар и Павле”, и други обичаи, кои полека изумираат но кои во себе содржат и кријат многу детали од животот на Галичанецот во минатото. Во Галичник сега живеат само два житела, но на Петровден има над 5000 посетители и туристи кои доаѓаат да ја гледаат оваа Галичка свадба.

## Историја
Според архивски податоци иницијативниот одбор во 1962 година донел одлука да се формира нова културно-туристичка манифестација. Првата Галичка свадба била одржана во 1963 година, а според очевидци, имало илјадници луѓе како публика. Наредната година поминала до помал број посетители заради лошото време. Во наредните години манифестацијата не се одржала, сè до 1973 година кога се изградил асфалтен пат до Галичник. Во тие години сите учесници во манифестацијата биле статисти. Првата вистинска венчавка се одржала во 1991 година, кога младоженците навистина биле венчани во црквата во Галичник. Оттогаш до денес „Галичка свадба“ се одржува секоја година, освен во 2001 година, поради вооружените конфликти во Македонија. Но и тогаш, пред селската чешма било симболично изведено орото „Тешкото“.

## Галерија

Galička svadba, nevestata doaga na konj, 1930-ti.jpg|Невестата на коњ влегува во домот на младоженецот. Фотографија од 1930-те години
Galička svadba, muzikanti, 1930-ti.jpg|Традиционална Македонска народна музика како дел од Галичка свадба од 1930-те години
Традиционални облеки за галичката свадба.JPG|Традиционални облеки за Галичката свадба
Македонските ора доловени преку објектив.JPG|Оро на Галичка свадба


## Поврзано
* Галичник

## Наводи

## Надворешни врски
* Галичка свадба 

Категорија:Македонска култура
Категорија:Галичник
Петровден

**Петровден** — православен празник што се одбележува секоја година на 12 јули. Празникот е посветен на Апостол Петар. се смета за еден од најголемите празници по Велигден.

Еден од најзначајните настани на Петровден е почетокот на традиционалната Галичка свадба.

## Во Македонија
Петровден повеќе се смета за црковен празник, постарите луѓе одат во црквата, а кој постел во Петровденскиот пост се причестува. На овој ден може и да се работи зашто е во време на најголемата жетва, а според верувањето дури и светецот (Св. Петар) тој ден земал срп и жнеел. Некој го држат празник само до пладне, а попладне работат.

### Галичник
Во Галичник Петровден се сметал за голем празник, тогаш иделе печалбарите и тогаш се правеле и свадбите. Останало забележано дека некогаш во еден ден имало 50 свадби, а удирањето на тапаните се слушало дури во Албанија.
### Кумановско
Интересни обичаи и верувања поврзани со Петровден се забележани во Куманово. Тој ден рано наутро уште пред сонце, оделе во бавчите и нивите, особено оние со бостан и од сите четири страни фрлале ситни камчиња. На тој начин според верувањето засновано на принципот на имитативната магија се влијае врз бостанот многу да врзува и брзо да расте. Исто така бостанот, но и другите култури се прскале со вода од извор за да растат силно како водата што извира. Во овие петровденски верувања интересно е и фрлањето измет од стоката врз бавчите и нивите со земјоделски култури. Изметот земен од местото каде што стоката пладнувала (меризувала), или од пазарот се верува ќе влијае врз родот да биде густ и обилен како што била стоката на тоа место. Во сиве овие верувања, како што може да се види присутна е имитативната магија верувањето дека сличното предизвикува слично.
### Гевгелиско
Во Гевгелиско за јадење на овој ден правеле млечник за да бидат цела година благи како млекото, а во Скопска Црна Гора се верувало дека кој ќе се омрси во Петровденските пости ќе се скрастави. Во овој крај ако било сушно времето на овој ден носеле крсти (литии) и со песната „Крсти носам бога молам” се молеле за дожд.
### Охридско
Според преданието што во Охрид го забележал Е. Спространов „Петре и Павле биле побратими. Сек’де заедно оделе, ама Павле бил болен. Петре си рекол: Ов’ј чоек ќе умрит, ја ај да му ископам гробот. Ко фатил да му копат, дошол Ристос и го опитал: Шо копаш бре Петре? -Ами Павле је болен рекол, та му го коп’м гробот. – Ја ај легни да видиме, али чинит за тебе! Петре легнал и не станал веќе. Ето затоа рекле: Не копај гроб за друѓего, за да не влезиш сам во него. Петре копаше гроб за Павлета, ама сам умре во него, а Павле си остана ушче да си живејт”.

## Надворешни врски

* Светите првоврховни апостоли Петар и Павле, 29 јуни (по стар стил) — Денови.мк

Категорија:Апостол Петар
Категорија:Христијански празници
Категорија:Македонски празници
Категорија:Македонски народни обичаи
Категорија:Народен календар на источните Словени
Категорија:Словенски календари
Левица

**Левица** може да се однесува на:

* Левица (политика)
* Левица (политичка партија)

Категорија:Појаснителни страници
Латинска Америка

300 px|thumb|Карта на земјите кои спаѓаат во Латинска Америка.

**Латинска Америка** е регион од копното Америка каде што се зборуваат јазиците што потекнуваат од латинскиот, т.н. романски јазици (францускиот, шпанскиот и португалскиот). Наспроти Латинска Америка обично се поставува Англоамерика, каде што се зборува англискиот јазик, кој е дел од германската група на јазици.

## Латинска Америка во популарната култура
* „Песна без наслов за Латинска Америка“ (англиски: *Untitled Song For Latin America*) - песна на американската рок-група „Минитмен“ (*Minutemen*) од 1984 година.

## Наводи

*
Саранда

мини|300п
мини|300п
**Саранда** (албански: Sarandë; италијански: Santi Quaranta; грчки: Ágii Saránda) — град во јужна Албанија, сместен покрај брегот на Јонското Море. Саранда е центар на истоимената околија и е една од најважните туристички центри во Албанија. Наспроти Саранда се наоѓа познатиот грчки остров Крф. Во градот Саранда живеат околу 32.000 жители, а има и бројно етничко грчко население.

## Етимологија

Името *Саранда* доаѓа од византискиот манастир *Агии Саранда* (), што значи „Четириесет светители“, во чест на четириесетте маченици од Севастија. За време на Османлиското владеење, градот станал познат како *Аја Саранди* а потоа како *Сарандоз*. Поради венециското влијание во регионот, на западните карти често е запишан под италијанското име *Санти Куаранта*.

## Наводи

Категорија:Старогрчки градови
Категорија:Градови во Албанија
Категорија:Археолошки наоѓалишта во Албанија
Категорија:Валона (област)
Европски суд на правдата

**Европскиот Суд на Правдата** е составен од 27 судии, на кои им помагаат девет општи застапници (*general advocates*). Судот од прва инстанца е формиран во 1989 година и, исто така, е составен од петнаесет судии. Со договор на владите на земјите-членки, членовите на овие судови, кои заседаваат во Луксембург, се именуваат на шест години. Нивната професионална независност е загарантирана.

Улогата на судот е, во согласност со законот, да обезбеди толкување и примена на европските договори.

Во пресудата, судот може да утврди дека земјата-членка не успеала да ја исполни обврската што ја презела според договорите. Доколку земјата-членка не постапува во согласност со пресудата, судот може да утврди плаќање на одреден износ или казна. Судот разгледува дали мерките за укинување на иницираните дејства, преземени од страна на институциите се легални и има моќ да пресуди прекршување на договорите поради недејствување.

Судот, исто така, донесува прелиминарни одлуки за толкувањето или за валидноста на правото на Заедницата применето од националните судови. Доколку правното дејство предизвика спорен момент од ваков вид, националниот суд може да побара судска одлука од Европскиот Суд. Ако во односната земја-членка не постои повисок суд за поднесување жалба, тогаш мора да се постапи на овој начин, а во тој случај пресудата на судот е обврзувачка.

Категорија:Законодателство на Европската Унија
Категорија:Институции на Европската Унија
Категорија:Луксембург
Ерменска Советска Социјалистичка Република

**Ермeнската Советска Социјалистичка Република** била една од републиките на Советскиот Сојуз. Постои од 30 декември 1922 година до 30 август 1991.

Ерменската ССР е образувана во 1920 година. Од 12 март 1922 до 5 декември 1936 таа беше дел од
Закавкаската Советска Федеративна Социјалистичка Република.

На 23 август 1990 година е преименувана во „Република Ерменија“, која што беше во составот на СССР уште една година, а потоа добива суверенитет во 1991 година.

## Поврзано
* Закавкаска СФСР
* Ерменија


Категорија:Советски републики
Категорија:Поранешни комунистички републики
Категорија:Држави и територии настанати во 1920 година
Категорија:Држави и територии распаднати во 1991 година
Таџичка Советска Социјалистичка Република

**Таџичката Советска Социјалистичка Република** била една од републиките на Советскиот Соjуз. Таа била образувана на 14 октомври 1924 како *Таџичка Автономна Советска Социјалистичка Република* (Таџичка АССР) во составот на Узбекистанската ССР.

Од 5 декември 1929 е советска република во составот на Советскиот Соjуз. На 9 септември 1991, по  добивањето на независноста, таа е преименувана во Република Таџикистан.

## Поврзано
* Таџикистан

Категорија:СССР
Категорија:Таџикистан
Категорија:Поранешни комунистички републики
Категорија:Држави и територии настанати во 1929 година
Категорија:Држави и територии распаднати во 1991 година
Земји членки на Европската Унија

**Земји членки на Европската Унија** се 27. Секоја од нив учествува во Договорите на Европската унија, и со членството има привилегии и обврски.

## Сегашни Земји членки
Земјите се подредени по хронологија на нивно приклучување во ЕУ:
* Белгија
* Италија
* Франција
* Луксембург
* Холандија
* Германија
* Данска
* Ирска
* Грција
* Австрија
* Португалија
* Шпанија
* Финска
* Шведска
* Кипар
* Чешка
* Естонија
* Литванија
* Летонија
* Словенија
* Полска
* Унгарија
* Словачка
* Малта
* Бугарија
* Романија
* Хрватска

;Поранешни членки
* Велика Британија (до 2020 г.)

## Земји со статус на кандидат за членство

* Србија
* Македонија
* Црна Гора
* Исланд
* Турција

## Наводи

*
Категорија:Европска Унија
Јабланица (појаснување)

**Јабланица** е вообичаен топоним во јужнословенските земји. Името доаѓа од зборот *јаблан* што го означува дрвото топола, и може да се однесува на:

* Јабланица, планина во Република Македонија
* Јабланица, село во Република Македонија
* Јабланица, град во Босна и Херцеговина
* Јабланица, град во областа Ловеч, Бугарија
* Јабланички округ, административен округ во Србија
* Јабланица, село во Златибор, Србија
* Јабланица, село во Словенија
* Јабланица, река во јужна Србија
Пешкопеја

thumb|220px|Пешкопеја

**Пешкопеја** (, месно на македонски **Пискупија**, средновековно име *Пресоленград*) — град во североисточна Албанија и административен центар на областа Дебар. Се наоѓа на 187&nbsp;км  од главниот град Тирана. Во минатото, па сè до почетокот на XX век, бил населен со значаен број Македонци. Пешкопеја е важен индустриски центар во Албанија. Според податоците од 2004 г. во Пешкопеја живеат околу 14.000 жители.

Категорија:Градови во Албанија
Категорија:Дебар (област)
Категорија:Старогрчки градови
Категорија:Дебар (Албанија)
Фудбалска репрезентација на Гана

**Фудбалската репрезентација на Гана**, популарно позната и како *The Black Stars* (*Црните Ѕвезди*) е фудбалската репрезентација на Гана кој е контролиран од ганскиот фудбалски сојуз.

## Познати играчи

* Абеди Пеле
* Тони Јебоах
* Нии Ламптеј
* Принс Поли
* Мајкл Есиен
* Самуел Куфур.

Категорија:Фудбалот во Гана
Гана
Питермарицбург

мини|Поглед кон градското собрание
**Питермарицбург** е седиште и најголем град во провинцијата Натал во ЈАР. Тој е основан во 1838 година. Има две верзии за потеклото на името на овој град. Едната гласи дека градот бил именуван по Пит Ретиф и Герт Мариц, познати водачи. Другата теорија, пак, тврди дека градот е именуван само по Пит Ретиф, чиешто цело име е Питер Мариц Ретиф. Питермарицбург е познат и по престојот на Махатма Ганди, каде што тој бил исфрлен од возот во кој се возел, бидејќи се сместил во вагоните од прва класа, а и затоа што бил Индиец. Денес постои бронзена статуа на Ганди во градот.

За време на Зулуската Империја, градот се викал Умгунгундлову, што значи "Слоновско Место". Причината за ова е тоа што Питермарицбург се смета за место каде што некој зулуски крал извојувал победа, а "слон" (Inhlovu) е име со коешто биле нарекувани зулуските монарси.

## Историски настани

* Првиот весник во Натал - "Наталски Сведок" (сега познат само како "Сведокот") излегол во 1846 година.
* 46-хектарската ботаничка градина била создадена во 1872 од ботаничкото друштво на Натал.
* Градското собрание е најголемата зграда во јужната полутопка. Таа била уништена од пожар во 1895, но била повторно изградена во 1901.

Категорија:Градови во ЈАР
Категорија:Населени места основани во 1838 година
Квазулу-Натал

**Квазулу-Натал** () — покраина во Јужноафриканската Република. До 1994 г. оваа територија била составена од покраините Натал и Бантустан. Порано регионот бил нарекуван Наталија, а подоцна бил преименуван во Наталска Колонија. Натал е познат како градинска покраинаи е дом на народот Зулу. Се протега од границите со Свазиленд и Мозамбик, па сè до Источниот Кејп на југ. Малата држава Лесото исто така граничи со оваа покраина на запад.

## Географија

Покраината има три различни географски области: нискиот регион долж брегот на Индискиот Океан, рамнините во централниот дел и двете планински области — Змејските Планини и венецот Лебомбо на север. Реката Тугела тече од запад кон исток преку центарот на покраината.

Просечната температура во покраината се движи од 17° до 28&nbsp;°C од октомври до април и од 11° до 25&nbsp;°C во поладните месеци. Годишните врнежи на дожд се околу 690&nbsp;mm, паѓајќи во текот на целата година.

Категорија:Покраини во ЈАР

Категорија:Држави и територии настанати во 1994 година
Габороне

**Габороне** е главен град на Боцвана. Има околу 186.000 жители и се наоѓа на 24°40′ ЈГШ и 25°55′ ИГД.

Пред Габороне, главен град на Боцвана бил Мафекинг. Тој бил главен град сè до прогласувањето на независност во 1965 година.

Габороне го добил своето име по главатарот Кгоси Габороне, чиешто село Тлоквенг се наоѓа во близина на Габороне.

Новиот град Габороне доживеа брз развој благодарејќи на релативно добрата снабденост со вода. Во негова близина се наоѓаат рудници за магнезиум и азбест. Во градот се наоѓа и универзитетот на Боцвана, во кој меѓудругото е сместена и најголемата библиотека во Јужна Африка.

## Наводи

## Поврзано
* Боцвана

## Надворешни врски

* Официјално мрежно место 
* 
* Сателитски поглед на Габороне
* Габороне на *Encyclopædia Britannica*
* Карта на Габороне

*
Категорија:Главни градови во Африка
Категорија:Населени места основани во 1964 година
Покраини во Јужноафриканската Република

thumb|300px|Карта на деветте покраини во Јужноафриканската Република.

Јужноафриканската Република е поделена во **девет покраини**:

# Западен Кејп¹ (Кејптаун)
# Северен Кејп (Кимберли)
# Источен Кејп (Бишо)
# Натал (Питермарицбург²)
# Фристејт (Блумфонтејн)
# Северозападна (Мафекинг)
# Гаутенг (Јоханесбург)
# Мпумаланга (Нелспруит)
# Лимпопо (Полокване)

**¹:** Принц Едвардовите Острови се јужноафриканска територија која се смета за дел од Западниот Кејп.

**²:** Питермарицбург и Улунди биле два главни града на Натал од 1994 до 2004 година.


Категорија:Административна поделба на ЈАР
Категорија:Списоци за ЈАР
Категорија:Првостепени административни единици на земјите
Северен Кејп

**Северен Кејп** е голема, но ретко населена покраина во Јужноафриканската Република. Таа е создадена во 1994 година, кога покраината Кејп беше разделена. Седиште на Северен Кејп е Кимберли.

Оваа покраина го вклучува и меѓуграничниот национален парк Калахари-Гемсбок, кој се простира и во Боцвана. Исто така ги вклучува и водопадите Ауграбис и регионите со рудници за дијаманти во Кимберли и Алекзандер Беј. Регионот Намакваланд (на запад) е познат по намакваландските Бели Ради. Градовите Де Ар и Колсбург (на југ) се дел од Големиот Кару и се главни транспортни јазли меѓу Јоханесбург, Кејптаун и Порт Елизабет. Реката Орање тече низ покраината, формирајќи ја границата со покраината Фристејт (на југоисток) и со Намибија (на северозапад). Оваа река се користи најмногу за наводнување на многу лозови насади блиску до Апингтон. Таа е мошне важна за оваа сува покраина. Куруман е познат по "окото" на Куруман.
 

Категорија:Покраини во ЈАР

Категорија:Држави и територии настанати во 1994 година
Источен Кејп

**Источен Кејп** е покраина во Јужноафриканската Република. Нејзин главен град е Бишо. Оваа покраина беше формирана во 1994 година, надвор од Транскеј и Цискеј, како и од источните делови на покраината Кејп. Источен Кејп е традиционалниот дом на Ксхозите и родното место на многу истакнати Јужноафриканци, како Нелсон Мендела и Табо Мбеки.

## Географија

Источниот Кејп постанува постепено повлажен од запад кон исток. Западот е главно претставен со полусувиот Кару, со исклучок на крајниот југ во кој се наоѓа дождовната шума во регионот Цицикама. Брегот е повеќе нерамен со големи плажи. Поголем дел од покраината е ридест до многу планинест помеѓу Граф-Рејнет и Родс, вклучувајќи го тука и Снојберге („Снежни Планини“ на африканс), Стормберге, Винтерберге и Змејските Планини (Дракенсберг). Највисоката точка на покраината е врвот Бен Мекдуи, висок 3001 метар. Источно од Ист Лондон, кон покраината Натал, се наоѓаат тревести површини.

Категорија:Покраини во ЈАР

Категорија:Држави и територии настанати во 1994 година
Западен Кејп

**Западен Кејп** е покраина во југоисточниот дел на ЈАР. Седиште на покраината е Кејптаун. До 1994, регионот кој сега го формира Западниот Кејп бил дел од огромната покраина Кејп. До формирањето на Унијата на Јужна Африка во 1910, оваа покраина била нарекувана Колонија Кејп.

Категорија:Покраини во ЈАР

Категорија:Држави и територии настанати во 1994 година
Фри Стејт

**Фри Стејт** (англиски: *Free State*, „слободна држава“) — покраина во Јужноафриканската Република. Претходното име на оваа покраина било Оринџ Фристејт (*Orange Free State*). Седиште на Фристејт е Блумфонтејн, кој е исто така и судскиот главен град на ЈАР. На 9 јуни 1995 година, името на покраината беше сменето од Оринџ (Орање) Фристејт во Фристејт. Сегашните граници на Фристејт се од 1994, кога Бантустанците беа приклучени кон покраините на Јужна Африка.

Фристејт е сместен на рамнина, во срцето на Јужноафриканската Република. Почвата е плодна, а климата поволна, дозволувајќи солиден развој на земјоделска индустрија. Покраината е позната како "корпата за леб" на ЈАР, бидејќи постојат над 30.000 фарми кои произведуваат преку 70% од вкупното производство на пченица во земјата. Во овој дел од ЈАР се наоѓаат некои од најпродуктивните рудници за злато и дијаманти во светот.

Категорија:Покраини во ЈАР

Категорија:Држави и територии настанати во 1994 година
Северозападна покраина (ЈАР)

**Северозападната покраина** е покраина во Јужноафриканската Република. Нејзин главен град е Мафекинг. Покраината е создадена по крајот на апартхејдот во 1994 и вклучува делови од поранешните покраини Трансвал и Кејп, како и од поранешниот бантустан Бофутацвана.

Категорија:Покраини во ЈАР

Категорија:Држави и територии настанати во 1994 година
Тоталитаризам

**Тоталитаризам** — општествено уредување при кој државата ги регулира речиси сите области на јавниот и приватниот живот.

Тоталитарните режими се стремат да извршат преуредување на општествениот, политичкиот и економскиот поредок во согласност со политичката или религиозната идеологија што ја застапуваат, при што настојуваат да го мобилизираат целото население во тој потфат и покажуваат исклучителна нетолеранција кон секого што не се согласува со целите и средствата преку кои режимот се стреми да ги оствари своите цели. Тоталитарните системи ја одржуваат својата власт преку еднопартиско владеење, политичка полиција, преку пропаганда што ја шират преку медиумите под контрола на државата и преку акти на терор (насочени кон политичките неистомисленици и/или кон одредени категории на луѓе). Тоталитаризмот е најважната демократија со која треба да владее една власт.

Според нивото на репресија, тоталитарните режими спаѓаат помеѓу најрепресивните општествени уредувања. Сепак, тоталитарните режими, за разлика од авторитарните, не се потпираат само врз репресијата и врз зацврстувањето на својата власт во голема мера се потпираат и врз пропагандата. Поради тоа, иако во принцип тоталитарните режими се порепресивни од авторитарните, постојат одредени авторитарни режими кои се порепресивни од одредени тоталитарни режими.

Класични примери на тоталитарни режими се: италијанскиот фашизам, германскиот нацизам и комунистичките режими воспоставени ширум светот. Според нивото на репресија тоталитарните режими можат да се поделат на режими со „тврд“ тоталитаризам и режими со „мек“ тоталитаризам. Режими со „тврд“ тоталитаризам се оние тоталитарни режими каде што теророт е на исклучително високо ниво. Тука спаѓаат Сталиновата Русија и Хитлеровата Германија. Режимите со „мек“ тоталитаризам, од друга страна, не исклучувајќи го теророт, него го сведуваат на релативно помала мерка и главно се потпираат врз моќта на пропагандата. Примери за режими со „мек“ тоталитаризам се: Лениновата Русија, Италија на Мусолини, комунистичка Југославија, Куба и други.

Најпознати аналитичари што се занимавале со проблематиката на тоталитаризмот се: Карл Попер, Карл Фридрих, Хана Арент и Збигњев Бжежински.


Категорија:Политички теории
Категорија:Општествени уредувања
Категорија:Политички системи
Категорија:Политиколошки поими
Маја Апостолоска

**Маја Апостолоска** (родена на ) — македонска поетеса, книжевна критичарка и есеистка. Дипломирала општа и компаративна книжевност на Филолошкиот факултет „Блаже Конески“ - Скопје, каде моментално е магистрантка по македонски јазик и лингвистика. Уредничка е на списанието за книжевност, уметност и култура „Книжевно житие“.

## Книжевно творештво
* „Заиграј, веќе, мастилаво“ (поезија, 2000)
* ”Прекин на комуникацијата“ (поезија, 2004)
* ”Зад текстовите“ (книжевни критики, есеи и студии, 2007)
* ”Именувањето“ (поезија, 2009)

Заедно со Јовица Тасевски - Етернијан го има составено изборот од современата македонска поезија со библиски, религиозни и апокрифни мотиви што излезе како специјален број на списанието Стремеж (11/12. 2000). Нејзината поезија е преведена на повеќе јазици и објавена е во неколку избори и антологии на македонската поезија. Добитничка е наградата „Бели мугри“ за најдобра поетска книга од автор до 35-годишна возраст, која ја доделува Домот на културата „Кочо Рацин“ - Скопје.

## Извори

Категорија:Живи луѓе
Категорија:Македонски писателки
Категорија:Македонски поетеси
Категорија:Апсолвенти на Филолошкиот факултет „Блаже Конески“ - Скопје
Гаутенг

**Гаутенг** е покраина во Јужноафриканската Република. Покраината е формирана од делови на старата покраина Трансвал по првите слободни избори (за сите раси) на 27 април 1994. Оваа покраина прво била именувана како Преторија-Витватерсранд-Веренигинг, а прекрстена е во Гаутенг во декември 1994.

Гаутенг се наоѓа во срцето на Хајвелд. Тој е најмалата покраинаво ЈАР со само 1.4% од вкупната копнена површина, но е доста урбанизирана и има 12,272,263 жители, што ја прави втора најголема, по Натал.

Името „Гаутенг“ доаѓа од сотскиот израз која значи *место со злато*, а се однесува на успешната индустрија со злато која датира од пронаоѓањето на злато близу Јоханесбург во 1886 г.

Најјужната граница на Гаутенг е реката Вал која го дели од Фристејт, а исто така граничи и со Северозападната покраина, Лимпопо и Мпумаланга. Од административна гледна точка, Гаутенг е поделен на 3 метрополитенски општини и 3 областни општини (кои се поделени на 8 локални општини).

Категорија:Покраини во ЈАР

Категорија:Држави и територии настанати во 1994 година
Заедница на Македонците во Албанија

**Заедницата на Македонците во Албанија** ги обединува друштвата и организациите на Македонците коишто живеат во Албанија. Оваа заедница ги опфаќа друштвата „Преспа“, Мир", „Гора“ и „Мед“. Според неофицијалните податоци со кои располага Заедницата на Македонците, во Албанија денеска живеат околу 150.000 етнички Македонци кои претежно живеат во областите Мала Преспа, Голо Брдо и Гора, но и низ сите поголеми градови во Албанија: Тирана, Корча, Елбасан и др.

## Надворешни врски
* Официјална страница на Македонците во Албанија 

Категорија:Македонско-албански односи
Категорија:Македонци во Албанија
Саботна фиеста, неделна сиеста

Албумот е снимен во живо на концертот на Скопскиот Саем, пред 5000 обожаватели на Суперхикс. На албумот можат да се слушнат песните:

* 1. Happy End
* 2. Машенка
* 3. Нова Каледонија
* 4. Љубезни Луѓе
* 5. Freaks
* 6. Заминување
* 7. Знам дека љуби
* 8. Racial King (пресвирена од Mighty Mighty Bosstones)
* 9. Сосем Сам
* 10. Големото НЕ/Не си ти
* 11. Колку Време
* 12. Неважни Нешта
* 13. Чудна Состојба
* 14. Спорт Музика Спорт (Атанас Костовски)
* 15. ОптимиСКА
* 16. Раде
* 17. Едно Лето
* 18. Falling Down
* 19. Глупави Песни

Категорија:Музички албуми
Мпумаланга

**Мпумаланга** (чиешто географско преименување од **Источен Трансвал** се случи на 24 август 1995) е покраина во ЈАР. Името значи "*место каде што изгрева Сонцето*" на јазикот Зулу. Мпумаланга лежи во источна ЈАР, северно од Натал и граничи со Свазиленд и Мозамбик. Таа е 6.5% од вкупната површина на ЈАР. На север граничи со Лимпопо, а на запад со Фристејт и Гаутенг. Главен град е Нелспруит. До 1994 Мпумаланга беше дел од покраината Трансвал.

Змејските Планини ја делат Мпумаланга на западна половина која се состои главно од тревни површини, опфатени со името Хајвелд и источна половина која се наоѓа на ниска алтитуда. Јужната половина на Кругерскиот национален парк е сместена во источната половина на Мпумаланга.

Категорија:Покраини во ЈАР

Категорија:Држави и територии настанати во 1994 година
Лимпопо (покраина)

:*За реката со истото име, видете [[Лимпопо (река)|Лимпопо]].*

**Лимпопо** е најсеверната покраина во ЈАР. Главен град е Полокване (поранешен Питерсбург). Покраината е формирана од северниот регион Трансвал во 1994 и првобитно именувана како **Северен Трансвал**. Следната година Лимпопо е преименуван во **Северна покраина**, име коешто остана во употреба до 11 јуни 2003, кога беше сменето во денешното. Покраината е наречена по реката Лимпопо, која ја формира границата на ЈАР со Зимбабве. Друга важна причина за преименувањето во Лимпопо беше Мапунгубве, областа каде најантичката цивилизација која користела злато беше откриена неколку години порано. Племето изгледа имало силни врски со урнатините и цивилизацијата од Големо Зимбабве.

Категорија:Покраини во ЈАР

Категорија:Држави и територии настанати во 1994 година
Лимпопо (река)

:*За провинцијата со истото име, видете [[Лимпопо (провинција)|Лимпопо]].*

280px|десно|Меандрите на Лимпопо
Реката **Лимпопо** се наоѓа во Јужна Африка. Таа извира од внатрешноста на овој регион и тече источно кон Индискиот Океан. Таа е долга околу 1,600 километри. Лимпопо е втората најголема река во регионот. Таа е и граница помеѓу ЈАР и Боцвана на северозапад, како и со Зимбабве на север. Речната граница која ја формира Лимпопо е долга 640 километри. Постојат и неколку брзаци на оваа река.

Категорија:Реки во Африка
Категорија:Мозамбички Проток
Категорија:Погранични реки
Категорија:Меѓународни реки во Африка
Маскоти на светските првенства во фудбал

Секое Светско првенство во фудбал обично има своја маскота. *World Cup Willie*, маскотата за Светското Првенство во Фудбал 1966 беше првата маскота на Светските Првенства, и една од првите маскоти поврзани за некој голем спортски настан. Дизајнот на маскотата прикажува некоја специфична одлика (изглед, флора, фауна и сл.) на земјата домаќин.

## Надворешни врски
* Маскоти на Светските Првенства 
* Информации за ''Goleo VI'' и ''Pille''
Вал (река)

мини|Реката Вал

Реката **Ваал** е најголемата притока на Орање во Јужна Африка. Ваал извира од Дракенсбершките Планини во Мпумаланга, источно од Јоханесбург и тече југозападно до нејзиното припојување со реката Орање, југозападно од градот Кимберли во Северниот Кејп . Таа е долга 1120 километри и ја формира границата меѓу Мпумаланга, Гаутенг и Северозападната Провинција на нејзиниот северен брег и фристејт на јужниот брег.
## Наводи

Категорија:Реки во Африка
Орање (река)

мини|Поглед кон Орање
**Орање** — главна река во Јужноафриканската Република. Таа била откриена од Европејците во 1760 година и именувана по Оранската династија (Орање), холандски општественик.

Орање извира од Змејските Планини (Дракенсберг), долж границата на ЈАР и Лесото, на околу 193 км од Индискиот Океан и на надморска висина од преку 3000 м. Во Лесото реката е позната како **Сенчу** и некои нејзини делови замрзнуваат во зимата поради големата надморска висина. Потоа реката тече 2200 км западно, прво низ југозападниот дел на Фристејт провинцијата, а потоа и низ Северен Кејп.

thumb|centre|600px|Реката Орање, надојдена поради поројните дождови кога е фотографирана.

Категорија:Реки во ЈАР
Категорија:Реки во Лесото
Категорија:Реки во Намибија
Категорија:Рамсарски места во ЈАР
Категорија:Рамсарски места во Намибија
Категорија:Меѓународни реки во Африка
Полокване

**Полокване** (порано познат како *Питерсбург*) е главен град на провинцијата Лимпопо, а воедно и општина во истата провинција.
мини|Улица во Полокване
Општината Полокване опфаќа 3% од целокупната површина на провинцијата Лимпопо, а околу 10% од населението на Лимпопо живее во оваа област.

Категорија:Градови во ЈАР
Категорија:Населени места основани во 1886 година
Нелспруит

**Нелспруит** — град со 221,474 жители кој се наоѓа во североисточна Јужноафриканска Република. Тој е главен град на провинцијата Мпумаланга. Низ градот тече Крокодилската Река. Нелспруит се наоѓа на околу 60 километри западно од границата со Мозамбик и 330 километри источно од Јоханесбург.
мини|Стадионот Нелспруит

Категорија:Градови во ЈАР
Категорија:Населени места основани во 1905 година
Свакопмунд

**Свакопмунд** () — град во Намибија со околу 35,000 жители. Тој е основниот крајбрежен центар на Намибија. Административен центар на регионот Еронго и центар на администрацијата на Намибија во топлите месеци на годината. Воедно, тој претставува и едно од најзачуваните примери на германската колонијална архитектура во светот. Градот бил основан во 1892 како главно пристаниште на германската Југозападна Африка.

Повеќето од градовите и селата во Намибија настанале од домородни населби и најчесто се наоѓаат блиску до изворите на вода. Имињата на местата дадени од домородните жители се многу описни и во многу случаи овие имиња биле задржувани од европските колонизатори, кои понекогаш го упростувале изговорот на истите. Намското име за Свакопмунд било "Tsoakhaub", кое се однесува на водите од реката Свакоп кога таа е надојдена, носејќи притоа огромни количества на кал, песок, делови од растителноста и животински тела во Атлантскиот Океан.

Намското име беше сменето во "Свашауб" од страна на германските доселеници, а со прогласувањето на Свакопмунд за независна област од германската Југозападна Африка во 1896, денешниот начин на пишување на името на Свакопмунд дојде во употреба.

## Историја

Свакопмунд е основан во 1892 година, две години подоцна од Виндхук, од Капетан Курт фон Франсоа. Тој бил наменет за главно пристаниште на германска Југозападна Африка. Зголемениот сообраќај помеѓу Германија и нејзината колонија се зголемил, па затоа било потребно да се создаде сопствено германско пристаниште, бидејќи постоечкото Валфис Беј, на 33 км појужно, било заземено од Британците. Изборот паднал на место северно од реката Свакоп, бидејќи водата била достапна, а и бидејќи другите места биле непогодни.

## Наводи

## Надворешни врски

*
*Карта на Свакопмунд
*Време во Свакопмунд
*Историја на Свакопмунд

Категорија:Градови во Намибија
Категорија:Еронго
Категорија:Населени места основани во 1892 година
Мбабане

**Мбабане**, со околу 70.000 жители, е главен град на Свазиленд. Тој се наоѓа на реката Мбабане и нејзината притока Полингане, на планините Мдимба. Географските координати на Мбабане се 26°19' јужно и 31°8' источно (-26.31667, 31.1333).

Градот се зголеми откога националниот административен центар се пресели од Манцини во 1902. Тој е и комерцијално одредиште за околниот регион. Постојат рудници за железо во негова близина.

Јазици кои се зборуваат во Мбабане се свази, а англискиот е доста распространет. Овој град (како и целиот Свазиленд) се одржуваат од туризам и извоз на шеќер.

Просечната температура е 15&nbsp;°C во јули и 22&nbsp;°C во јануари. Мбабане е збратимен со Форт Ворт од Тексас, САД.


Категорија:Главни градови во Африка
Категорија:Градови во Африка
Категорија:Населени места основани во 1902 година
Зелена боја

мини|Зелена боја
**Зелена боја** — бојата со бранова должина на светлината од приближно 520 до 570 nm. Зелената е вообичаена боја во природата, особено кај растенијата. Многу растенија се зелени најмногу поради сложената хемикалија позната како хлорофил што е поврзана со фотосинтезата.

Зелената се смета една за една од адитивните примарни бои. Комплементарна е со магентата; односно со бојата #FF00FF. Луѓето кои имаат слепило за црвената и зелената боја најчесто можат да ги разликуваат двете бои, но ги мешаат со други бои, како на пример, светло-зелена со жолта; темно-зелена со кафеава.

Терминот "зелена" не дефинира точна боја освен во рамките на стандардите, како X11 боите или апсолутен колорен простор како sRGB. 

Зеланата боја делува смирувачки и малку делува на зголемувањето на работната способност на работното место.

Зелената боја е бојата на исламската религија. Еколошките движења често се нарекуваат "зелени" бидејќи со таа боја ја означуваат својата борба за заштита на природата. Како симбол, зелената боја укажува дека нешто е допуштено, или слободно (на пр. на семафор), за разлика од црвената која претставува забрана.

Категорија:Бои
Јамусукро

**Јамусукро** — главен град на Брегот на Слоновата Коска со 200.000 жители кој се наоѓа на 240&nbsp;км северно од Абиџан. Неговите географски координати се 6°50' северно и 5°15' западно (6.8333, -5.25).

Името на градот води потекло од поглаварката Јамусо.

## Наводи

Јамусукро
Категорија:Градови во Брегот на Слоновата Коска
Абиџан

thumb|220px|Абиџан

**Абиџан** — најголемиот и поранешен главен град на Брегот на Слоновата Коска. Тој е комерцијален и банкарски центар на Брегот на Слоновата Коска, како и де факто главен град (иако Јамусукро е официјален). Абиџан се наоѓа во лагуната Ебри, на неколку полуострови и острови поврзани со мостови. Има околу 6 милиони жители во метрополитенската област.

Абиџан е наречен и "Париз на Западна Африка" поради неговите паркови, широки булевари, универзитети, егзотична мода и музеи. Сè до стартот на Иворијанската граѓанска војна во 2002 година, несигурноста во Абиџан порасна. Некогаш еден од најбогатите и најмирни градови во Африка, денес Абиџан се смета за еден од најопасните градови на континентот.
## Наводи

Категорија:Градови во Брегот на Слоновата Коска
Њу Делхи

мини|Панорамски поглед кон градот
**Њу Делхи** (хинду: नई दिल्ली), урбана област во општината Делхи, е главен град на Индија и седиштето на владата на Индија. Тој е една од трите општински корпорации на Престолнинската територија Делхи.

## Администрација

Од 2005 година, владината структура на Општинскиот совет на Њу Делхи вклучува претседател, три члена од Законодавното собрание на Њу Делхи, два члена номинирани од премиерот на Њу Делхи и пет члена номинирани од централната влада. Сегашен премиер е Шеила Дикшит.

## Знаменитости

Њу Делхи е просторен, отворен град кој има многу владини згради и амбасади. Исто така тој поседува и места од историски интерес. Важни атракции на Њу Делхи се Раштрапати Бхаван, едновремената империјална резиденција на британските вајсројси; потоа Портата Индија, споменик подигнат во чест на индиските војници убиени за време на авганистанските и другите околни војни; храмот Лаксминарајан, изграден од Бирласите, една од водечките индиски индустриски фамилии; сваминарајанскиот Акшардхам храм; Гробот на Хумајун; Пурана Квила, изградена од Хумајуните, со подоцнежни модификации на Шер Шах Сури; Тугхлаквабад, најпознатото пристаниште на Делхи; Кјутаб Минар, изграден од Кјутб-уд-дин Ајбак од Династијата на Робовите; Бахајска Куќа на Обожување итн.

## Надворешни врски

* Општинскиот совет на Њу Делхи 
* Интерактивна карта на Делхи
* Жолти Страници на Њу Делхи 
* Хотели во Њу Делхи 
* Мрежно место на Делхи

Њу Делхи
Категорија:Градови во Делхи

Категорија:Плански градови
Категорија:Населени места основани во 1911 година
Лагос

215px|Комерцијалниот центар на Лагос

Лагос, Нигерија 25px|Нигерија




	Површина
	300 км2


	Население
	10-15,5(приб.)


        Густина на насел.
	 31 000 жит./км2


	Административна поделба
	Општина Лагос


	Гувернер
	Бола Тинубу


       Координати:
	 6°34′60″С, 3°19′59″И












**Лагос**, а многу ретко познат и како **Еко** според јорупскиот назив, е најголемиот град во Нигерија. Проценките за бројот на жителите на градот значително варираат, но генерално тие се движат во границите од 10 до 15,5 милиони луѓе, правејќи го притоа вториот најголем град во Африка (по Каиро).

Лагос прерасна од мала Јоруба населба во комерцијалниот и популациски центар на Нигерија. Тој ги преживеа периодите на доминација од две европски сили.

Лагос е поранешниот главен град на Нигерија кој денес е заменет со Абуџа, но градот останува комерцијален центар на Нигерија. Градот официјално го изгуби својот статус како главен град на 12 декември 1991 година.

Климата во Лагос е слична со онаа на остатокот од Нигерија. Има две дождливи сезони, а најголемите дождови паѓаат од април до јули. Послабата дождлива сезона е во октомври и ноември. Постои релативно суво време во август и септември и подолга сува сезона од декември до март. Месечното количество на дожд помеѓу мај и јули варира од преку 300 mm, додека во август и септември се намалува до 75&nbsp;mm, а во јануари е најниско - 35&nbsp;mm. Главната сува сезона е придружена со харматански ветрови од пустината Сахара, кои можат да бидат многу силни во декември и февруари.

Комерцијален центар останува островот Лагос, кој е поврзан со копното преку три големи мостови: Еко, Картер и Третиот Копнен Мост. Островите Икоји и Викторија се тесно поврзани со островот Лагос. Главните пристаништа се во Апапа, сместен спротивно од Лагос. Постојат многу други области на копното. Една од нив, Икеја, е местото каде се наоѓа Меѓународниот аеродром Муртала Мохамед..

Лагос е главното и водечко пристаниште на Нигерија. Пристаништето може да се подели во три главни делови: пристаниште Лагос, пристаниште Апапа и конзерванско пристаниште, сите сместени на Гвинејскиот Залив.

## Надворешни врски

* Историја на Лагос 
* Универзитет во Лагос 
* Лагоско училиште за бизнис 

Категорија:Градови во Нигерија
Категорија:Поранешни колонии на Британија
Категорија:Населени места основани во 15 век
Кано

200px|Местоположбата на Кано во Нигерија

**Кано, Нигерија** 25px|Нигерија




	Површина
	 ? км2


	Население
	3,626,204


	Густина на насел.
	? жит./км2


	Административна поделба
	Област Кано


        Емир
	Адо Абдулахи Бајеро


        Надморска висина
	488 m


       Координати:
	 8° 31' 35" И, 12° 00' 37" С












**Кано** е административен центар на Областа Кано и е трет најголем град во Нигерија, со население од 3,626,204 жители, по Лагос и Ибадан.

Кано бил долго економски центар на Нигерија и центар за производство и извоз на кикирики. Тој исто така поседува универзитет и железничка станица со возови кои идат за Лагос преку Кадуна, додека Меѓународниот аеродром во Кано лежи во непосредна близина. Кано отсекогаш бил центар на исламската култура на Нигерија; една од најубавите џамии во земјата се наоѓа токму во овој град.

Кано порано бил опкружен со ѕидини, а денес повеќето од нив опстојуваат во стариот дел од градот. Стариот дел го поседува и Маркетот Курми, познат по своите рачни изработки. Во стариот град се наоѓа и Емировата Палата, палата со сахелска архитектура од XV век, потоа соседната Централна џамија во Кано и џамијата Гидан Макама. Куќата Гида Дан Хауса е уште една забележлива зграда.

Христијаните и следбениците на другите немуслимански религии формираат само мал дел од населението и традиционално живеат во Сабон Гари или квартот за странците. Во 1970-тите, 1980-тите и повторно во 2001 година имаше меѓурелигиски бунтови во кои стотици се пријавени за мртви. Причина за овие бунтови е воведувањето на исламскиот закон шарија.

## Историја

Градот Кано бил основан околу 1000-тата година како независен Хауса град-држава. Тој останал водечки независен емират или кралство сè до создавањето на нигериската национална држава во 1903 година. Кано прерасна во просперитетен центар за транссахарската трговија со злато, платно, железо, сол и робови, притоа можеби достигнувајќи го зенитот на неговото богатство и моќ во XIV век, кога исламот почнувал да добива широки размери на овие територии. Во XV век, првата централна џамија била изградена во градот.

Според Хрониката на Кано, триесет и седмиот крал на Кано бил Мохамед Шареф (1703–1731). Неговиот наследник, Кумбари дан Шарефа (1731–1743), бил успешен во борбите со соседниот Сокото.

На почетокот на XIX век, фуланскиот исламски водач Усман дан Фодио повел џихад против Кано, притоа отстранувајќи го неговиот крал и реформирајќи ја владата и религиозните власти. Од тогаш, Фуланците останале традиционални водачи на Кано. Британските трупи го освоиле овој град во 1903. Сегашниот емир (крал) на Кано д-р Адо Абдулахи Бајеро е на престолот од 1962.

Кано е заменет како владин центар за северниот регион на Нигерија од Кадуна. Овој град е можеби најактивниот политички град (и област) во земјата, каде што сите (освен жените и децата) активно учествуваат во политиката.

Категорија:Градови во Нигерија