Сан Џимињано

**Сан Џимињано** — мал средновековен ридски град со ѕидини во провинцијата Сиена, Тоскана, северно-централна Италија. Познат како **Градот на убавите кули**, Сан Џимињано е познат по својата средновековна архитектура, единствена во зачувувањето на околу десетина од неговите кули, кои, со поставување на врвот на ридот и опкружувачки ѕидови, формираат „*незаборавен хоризонт*“. Во рамките на ѕидовите, добро сочуваните згради вклучуваат забележителни примери на романската и готска архитектура, со извонредни примери на секуларни градби, како и цркви. Палацо Комунале, Колегијатската црква и црквата Свети Агостино содржат фрески, вклучувајќи циклуси кои датираат од 14 и 15 век. „*Историскиот центар на Сан Џимињано*“ е светско наследство на УНЕСКО. Градот, исто така, е познат по шафранот, златната шунка, сирењето пекорино и неговото бело вино, , произведено од античката сорта на грозје Вернача што се одгледува на ридовите во областа.

## Територија
Општината Сан Џимињано се протега на 138&nbsp;км2 и се наоѓа на рид во Вал д'Елса. Висинската разлика е помеѓу минимум 64 метри надморска висина во рамнината на реката Елса во близина на Серталдо на максимум 631 метри во областа Корнокио.

## Историја
лево|мини|250x250пкс| Пјаца дела Цистерна
Во 3 век п.н.е. мало етрурско село постоело на местото Сан Џимињано. Летописците Лупи, Копи и Пекори раскажуваат дека за време на заговорот Катилина против Римската Република во 1 век, двајца браќа патрици, Муцио и Силвио, побегнале од Рим за Валделса и изградиле два замоци, Муцио и Силвија (сега Сан Џимињано). Името на Силвија било променето во Сан Џимињано во 450 н.е. откако епископот Геминијан, светецот од Модена, интервенирал за да го поштеди замокот од уништување од следбениците на хунскиот лидер Атила. Како резултат на тоа, црквата била посветена на светецот, а во 6 и 7 век околу неа пораснало село заградено со ѕидини, кое подоцна било наречено „Замок Сан Џимињано“ или Замок на шумата поради обемното шумско земјиште кое го опкружува. Од 929 година со градот управувале епископите на Волтера. 

Во средниот век и во периодот на ренесансата, градот претставувал точка за застанување за католичките аџии на нивниот пат кон Рим и Ватикан, бидејќи се наоѓа на средновековната Виа Францигена. Развојот на градот бил подобрен и со трговијата со земјоделски производи од плодните соседни ридови, особено со шафран, кој се користи и за готвење и за боење на ткаенини и за виното Веранака, за кое се вели дека ги инспирира папите и поетите. 

Во 1199 година, градот станал независен од епископите на Волтера и основал *подеста*, и се зафатил со збогатување на комуната со цркви и јавни објекти. Сепак, мирот во градот бил нарушен во следните два века од судирот меѓу Гелфите и Гибелините и семејните ривалства во Сан Џимињано.  Ова резултирало со конкурентски семејства да градат кули со сè поголеми висини. Кон крајот на средновековниот период, имало 72 кулички на број, високи до 70 метри (230 стапки). Ривалството конечно било завршено кога локалниот совет одредил дека ниту една кула нема да биде повисока од онаа во непосредна близина на Палацо Комунале. 

Додека официјалниот покровител е Свети Геминијан, градот исто така ја чествува и Света Фина, позната и како Серафина, која е родена во Сан Џимињано 1238 година и чиј празник е 12 март. Во капелата Санта Фина во Колегијатската црква се сместени нејзиниот храм и фреските од Гирландајо.  Куќата за која се вели дека е нејзин дом сè уште стои во градот.

На 8 мај 1300 година, Сан Џимињано го пречекал Данте Алигиери во неговата улога како амбасадор на Лигата на Гелфите во Тоскана.

Градот цветал до 1348 година, кога бил погоден од Црната смрт што ја зафатило цела Европа, а околу половина од жителите на градот починале.  Градот се подложил на владеењето на Фиренца. Првично, некои готски градби биле изградени во фирентински стил, а многу од кулите биле сведени на висината на куќите.  Имало мал последователен развој, а Сан Џимињано останал зачуван во својата средновековна состојба до 19 век, кога почнало да се препознава неговиот статус на туристичко и уметничко одморалиште.

## Опис

Податотека:Via_San_Giovanni_-_San_Gimignano,_Siena,_Italy_-_March_24,_2016_01.jpg
Податотека:Via_San_Giovanni_-_San_Gimignano,_Siena,_Italy_-_March_24,_2016_02.jpg
Податотека:Tuscany_-_San_Gimignano_(5782967779).jpg
Податотека:Piazza_del_duomo_in_san_gimignano.jpg
Податотека:Piazza della Cisterna, San Gimignano, May 2009-2.jpg
Податотека:San_Gimignano_Tramonto.jpg
Податотека:Window_in_a_cafe_in_San_Gimignano_(02182)2.jpg|алт=Window in a San Gimignano cafe, facing eastward|Прозорец во кафуле во Сан Џимињано, свртен кон исток
Градот се наоѓа на гребенот на рид со главна оска север/југ. Тој е опкружен со три ѕидови и на највисоката точка, на запад, има урнатини на тврдина демонтирана во 16 век. За влез во градот постојат осум влеза, поставени во вториот ѕид, кој датира од 12 и 13 век.   Главните порти се Порта Сан Џовани на гребенот што се протега на југ, Порта Сан Матео на северозапад и Порта С. Јакопо на североисток. Главните улици се Виа Сан Матео и Виа Сан Џовани, кои го минуваат градот од север кон југ. Во срцето на градот се четири плоштади: Пјаца Дуомо, на кој стои Колегијатската црква; Пјаца дела Цистерна, Пјаца Пекори и Пјаца дел Ербе. Северно од градот се наоѓа уште еден значаен плоштад, Пјаца Агостино, на кој стои црквата Сант Агостино. Локациите на Колегијатската црква и Сант Агостино и нивните плоштади ефективно го делат градот на два региони.

## Главни знаменитости
Градот Сан Џимињано има многу примери на романска и готска архитектура. Како и црквите и средновековните утврдувања, постојат примери на романска секуларна и домашна архитектура кои може да се разликуваат едни од други по нивните тркалезни и зашилени сводови, соодветно. Посебна карактеристика што е типична за регионот на Сиена е тоа што сводовите на отворите се втиснати, при што вратите често имаат втор низок лак поставен под полукружен или зашилен лак. И романескните и готските прозорци понекогаш имаат бифуркатна форма, со два отвори поделени со камен лонец под еден лак.  

### Квадрати

#### Пјаца дела Цистерна
Оваа пјаца, во која се влегува преку Виа Сан Џовани, е главниот плоштад на градот. Има триаголен облик и е опкружен со средновековни куќи од различни датуми, меѓу кои и некои убави примери на романски и готски градби. Во центарот на плоштадот се наоѓа бунар кој бил главен извор на вода за жителите на градот. Структурата датира од 1346 година.  Иако голем дел од него бил обновен кон крајот на 20 век, делови од поплочувањето датираат од 13 век. 

#### Пјаца Дуомо
Овој плоштад се наоѓа северно од Пјаца дела Цистерна и е поврзан со премин во непосредна близина на отворен чардак. На запад, на врвот на плоштадот, се наоѓа Колегијатската црква, до која стигнуваат широки скалила. Името на плоштадот изгледа како да имплицира дека оваа црква некогаш била катедрала, но иако можеби било планирано, тоа не било така. Други важни згради на плоштадот ги вклучуваат Палацо Комунале и Палацо Подеста, куќата на градоначалникот. Палацо Подеста се одликува со огромен заоблен чардак.

### Кули
десно|мини|250x250пкс| Кули во Сан Џимињано
десно|мини|502x502пкс| Торе Гроса
мини|250x250пкс| Торе Рогноса
Додека во другите градови, како Фиренца, повеќето или сите нивни кули биле урнати од војни, катастрофи или урбана обнова, Сан Џимињано успеал да зачува четиринаесет кули со различна висина, по што е познат на меѓународно ниво.

* Кампаниле дела Колегијата 
* Тори дела Ардинхели
* Торе деи Бечи
* Торе Кампатели
* Торе Чиги (1280)
* Торе деи Куњанези
* Торе дел Дјаволо
* Торе Фичерели или Фикарели
* Торе Гроса (1311), 54 метри 
* Торе ди Палацо Пелари
* Каса-торе Песчиони
* Торе Петини
* Торе Рогноса, 51 метри
* Тори деи Салвучи

### Цркви
Има многу цркви во градот: двете главни се Колегијата, порано катедрала, и Сан Агустино, каде се сместени многу уметнички дела од раните италијански ренесансни уметници.

Црквата Санта Марија е романескна рурална црква со крстилница.

Комуналната палата, некогаш седиште на подеста, моментално е дом на градската галерија, со дела од Пинтурикио, Беноцо Гоцоли, Филипино Липи, Доменико ди Мишелино, Пјер Франческо Фиорентино и други. Од салата на Данте во палатата, може да се пристапи до фреската *на Маеста* од Липо Меми, како и до *Торе дел Подеста* или *Торе Гроса*, 1311 година, која е 54 метри висока.

## Култура
Сан Џимињано е родното место на поетот Фолгоре да Сан Џимињано (1270–1332).

Измислена верзија на Сан Џимињано е прикажана во романот на Е.М. Форстер од 1905 година, *Каде што ангелите се плашат да газат* како Монтеријано.

Дрворез од 1923 година на МЦ Ешер, *Сан Џимињано,* ги прикажува прославените кули.

Франко Зефирели го користел Сан Џимињано како заштитно место за градот Асизи во неговиот биографски филм за Свети Франциск Асишки од 1972 година*, Братот Сонце, сестрата Месечина*. Повеќето од сцените „Асизи“ се снимени овде.

*[[Чај со Мусолини (филм)|Чај со Мусолини]]*, драма од 1999 година за маките на англиските и американските иселенички жени во Италија за време на Втората светска војна, делумно е снимена во Сан Џимињано. Фреските што жените ги спасуваат од уништување за време на повлекувањето на германската армија се наоѓаат во Дуомо, главната црква во градот. Приказната за оваа епизода е, во голема мера, измислена, бидејќи, иако има извештаи за намерна одмазда против градот, нема докази за план за уништување на црквите. Сепак, наводот за ризик од културно уништување е историска, бидејќи сојузниците ја бомбардирале областа десет дена.

Во романот *„Брокер“* од Џон Гришам од 2005 година, Џоел Бакмен ја зема втората од трите жени на одмор во Италија за да ја спречи да се разведе од него. Тие изнајмуваат манастир од 14 век во близина на Сан Џимињано на еден месец.

Верзијата на градот од 15 век е прикажана во видео играта *Assassin's Creed II* од 2009 година.

## Општинска власт
десно|мини|250x250пкс| Градското собрание (''Palazzo Comunale'') во близина на Дуомо
Сан Џимињано е предводен од градоначалник (**') со помош на законодавно тело и извршно тело, **'. Од 1995 година градоначалникот и членовите на **' директно се избираат заедно од резидентните граѓани, додека од 1945 до 1995 година градоначалникот бил избиран од законодавното тело. На **' со него претседава градоначалникот, кој назначува други членови, наречени **'. Канцелариите на **'се сместени во зграда која обично се нарекува **' или **'.

Од 1995 година, градоначалникот на Сан Џимињано се избира директно од граѓаните, првично на секои четири, а потоа на секои пет години. Актуелен градоначалник е Андреја Маручи, избран на 26 мај 2019 година со 70,3 отсто од гласовите.

## Наводи

## Извори
* АА. В.В. , *Средновековни цркви на Вал д'Елса.* *Териториите на Виа Францигена помеѓу Сиена и Сан Џимињано, Емполи*, издавачи на dell'Acero, 1996 година.ISBN&nbsp;

## Надворешни врски
* 
* San Gimignano - The town of the beautiful towers
* A Walk in San Gimignano  Archived 2011-02-03 at the Wayback Machine
* SanGimignano1300, a local museum
* Video Introduction to San Gimignano
* San Gimignano virtual tour (Italian Landmarks)
* San Gimignano Guide
* Commune of San Gimignano  Archived 2012-05-11 at the Wayback Machine

Категорија:Светско наследство во Италија
Категорија:Градови во Тоскана
Категорија:Статии со извори на италијански (it)
Категорија:Координати на Википодатоците