open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Дидје Н'Донг

**Дидје Ибрахим Н'Донг** — габонски фудбалер, играч од средниот ред на Естеглал и на габонската репрезентација.

## Клупска кариера
### КС Сфаксен
Роден во Ламбарене, Западен Габон, Н'Донг се преселил во Тунис на многу рана возраст, каде што го ја започнал својата професионална фудбалска кариера играјќи за КС Сфаксен во туниското првенство. Своето професионално деби го направил во сезоната 2011-2012 под водство на тренерот Набил Куки, играјќи како стартер 80 минути во натпревар против Каируан на 26 септември 2012.

Иако тоа бил неговиот единствен настап за сезоната, во текот на следната тој играл многу повеќе под водство на тренерот Руд Крол. Тој бил стартер во 12 од 14 натпревари во лигата (пропуштајќи ги останатите два поради суспензија по заработениот црвен картон во натпреварот од шестото коло против Гафса) и во сите 6 во плејофот постигнувајќи еден гол на 14 април 2014 во победата со 2-0 на гостувањето против Стад Тунисиен и помагајќи му на СФаксен да ја освои осмата титулата во историјата на клубот.

### Лорјан
На 3 јануари 2015, Н'Донг потпишал 4 и пол годишен договор со францускиот прволигаш Лорјан. Своето деби го имал на 7 февруари 2015 во победата со 3-1 на гости кај Рем, влегувајќи од клупата за резерви на местото на Рафидин Абдула во 70-тата минута од натпреварот. Својата прва полусезона во Европа ја завршил со 12 настапи сите во француското првенство.

Следната сезона бил постојан стартер за Лорјан започнувајќи во 34 натпревари. Својот прв погодок за клубот го постигнал на 20 септември 2015 во победата со 3-2 на гостувањето кај Монако во Лига 1 со прекрасен удар од преку 25 метри далечина. На 7 ноември 2015 тој бил стрелец и во победата над Троја со 4-1 на Стад ду Мустуар.

### Сандерленд
На 31 август 2016, тој потпишал перманентен петгодишен договор со Сандерленд, за сума од 13.6 милиони фунти. Со тоа станал најскапиот трансфер на *црните мачки* во историјата на клубот.

## Репрезентативна кариера
Дебитирал за габонската репрезентација во на 14 ноември 2012 година, во пријателски натпревар против Португалија кој завршил 2-2. Играл на Африканскиот куп на нациите во 2015 и 2017.

## Хронологија на репрезентативните настапи

## Клупска статистика
*Статистиката е ажурирана на 15 јануари 2017.*

## Титули
#### КС Сфаксен
***[[Лига 1 (Тунис)|Туниско првенство]]** (1) : 2012-2013

## Наводи

## Надворешни врски

* Дидје Ибрагим Н'Донг на soccerway
* Дидје Ибрагим Н'Донг на transfermakt
* Дидје Ибрагим Н'Донг на whoscored
* Дидје Ибрагим Н'Донг на espn
* Дидје Ибрагим Н'Донг на squawka

Категорија:Живи луѓе
Категорија:Габонски фудбалери
Категорија:Фудбалери на ФК Лорјан
Категорија:Фудбалери на ФК Сандерленд
Категорија:Фудбалери на ФК Вотфорд
Категорија:Фудбалери на ФК Естеглал
Категорија:Фудбалери од Премиер Лига
Категорија:Родени во 1994 година
Сирано де Бержерак

**Сирано де Бержерак**  (француски: *Savinien Hercule Cyrano de Bergerac*, роден на  во  - починал на  во ) — француски драматург и сатиричар. За него Едмон Ростан пишувал во истоимената драма во стихови од 1897 година.

Најпознатите драми на Сирано де Бержерак биле објавени посмртно: „Патување до Месечината“ од 1657 година и „Историја на државите и империите на Сонцето“ (1662).

Иако во денешно време Сирано де Бержерак е познат повеќе со легендите околу својот проблематичен и боемски живот, отколку со својата креативност, многу истакнати европски автори како Џонатан Свифт и Волтер црпеле инспирација од неговите дела, а Молиер дури ископирал цели делови од неговата „Le pédant joué“ во својата „Les fourberies de Scapin“.

Сирано де Бержерак починал кога случајно паднала на глава некое дрво.

## Значење и влијание
Една песна на српскиот поет Милан Ракиќ е насловена „На еден примерок на Cyrano de Bergerac“.

## Наводи

## Надворешни врски

*
* 
*
*Le Vrai Cyrano de Bergerac&nbsp;– Biography 
*Cyrano(s) de Bergerac&nbsp;– Information on fictional portrayals compared to the real person 
*''The Other World: Society and Government of the Moon''&nbsp;– annotated English language edition

Категорија:Француски писатели
Саламбо

**Саламбо**  (француски: *Salammbô*) — роман од 1862 година на францускиот писател Гистав Флобер.

Во романот дејствието се одвива во времето на Востанието на платениците во Либија во 3 век п.н.е., каде варварите учествуваат во Првата пунска војна но не ги добиваат претходно договорените финансиски средства.

## Надворешни врски

** 
** Jolly Roger: ''Salammbô'' Gustave Flaubert 
** ClassicReader.com ''Salammbô''
** Arthur's Classic Novels: ''Salammbô'' by Gustave Flaubert 
** World Wide School: ''Salammbô'' by Gustave Flaubert 
* The famous sculpture ''Salammbô'' at the Lady Lever Art Gallery

Категорија:Романи на Гистав Флобер
Категорија:Романи од 19 век
Мионско неутрино

**Мионско неутрино** — субатомска лептонска елементарна честичка со симбол  и без вкупен електричен полнеж. Заедно со мионот го образуваат второто поколение на лептони, и оттука е наречено мионско нутрино. Претпоставката за неговото постоење е првпат направена на почетокот на 1940-тите од неколку научници, а откриено е во 1962 г. од Леон Ледерман, Мелвин Шварц и Џек Стајнбергер, за што тие ја добиле Нобеловата награда за физика во 1988 г.

## Откривање
Во 1962 г. Ледерман, Шварц и Стајнбергер утврдиле дека постои повеќе од еден вид неутрина со вршење на опити во Брукхејвенската национална лабораторија, забележувајќи ги заемодејствата на мионското неутрино (дотогаш претпоставено, под името *неутрето*), со што станале нобеловци.

## Поврзано
*Електронсо неутрино
*Неутринско колебање
*Тау-неутрино

## Наводи

## Литература
*
*
*

Категорија:Неутрина
Категорија:Лептони
Категорија:Елементарни честички
Азербејџанска прва дивизија

**Азербејџанска прва дивизија** — второто ниво на професионалниот фудбал во Азербејџан.

Во првенството учествуваат најмногу резервните формации на неколку екипи од Премиер лигата, кои немаат право на напредок. Поради тоа се случило екипа од средината на табелата да продолжи понатаму.

Првата лига вклучува 14 тима, од кои само шампионот има право на напредок.

## Надворешни врски
* Фудбалска Асоцијација на Азербејџан    
* Азербејџански професионална фудбалска лига   

Категорија:Фудбалот во Азербејџан
Категорија:Фудбалски натпреварувања во Азербејџан
Клубот на непоправливите оптимисти

**Клубот на непоправливите оптимисти** () – роман од францускиот писател Жан-Мишел Генасија, објавен во 2009 година од издавачот Албен Мишел.

Романот е објавен на македонски јазик од издавачката куќа Три.

Во книгата од над 600 страници, Жан-Мишел Генасија имал амбиција истовремено да напише „генерациски роман“ минуциозно реконструирајќи ги шеесеттите години (студената војна, алжирското прашање, појавата на рокенролот, итн.), и „меланхолична хроника на младост“.

Местото на одвивање на дејството е задната сала на едно париско бистро кое го посетуваат Жозеф Кесел и Жан-Пол Сартр, каде се луѓе кои избегале од комунизмот во источните земји (Игор, поранешен руски лекар кому му се закануваат сталинистичките чистки, Павел поранешен чешки дипломат...), но кои се „непоправливи оптимисти.

Романот едногласно бил позитивно примен од критиката (*Телерама, Ле Поен, Л’Експрес, Ле Нувел Опсерватер*...) и го прифатила широка публика. Ја добил Гонкуровата награда на 9 ноември 2009 година, а во 2010 година наградата на читателите на „Нотр тан“.

## Наводи и белешки

Категорија:Француска книжевност
Категорија:Француски романи
Категорија:Дела на Жан-Мишел Гарсенија
Кумановски народноослободителен партизански одред

**Скопско-кумановски народноослободителен партизански одред** или само **Кумановски народноослободителен партизански одред** — партизанска единица на Народоослободителната војска на Македонија.

Одредот е создаден на 26 јуни 1943 година во селото Пелинце. Формиран е од 11 члена на КПЈ и на СКМЈ во Куманово. Една група се вклучува во редовите на Вториот јужноморавски народноослободителен партизански одред, кај селото Братоселце. Другата група на 4 и 5 јуни 1943 година, врши напад на железничката линија северно од селото Букаревац. Подоцна, на 2 август 1943 година, од овие две групи е формиран Кумановскиот одред. Командир е Христијан Тодоровски, а политички комесар Бранко Павловиќ – Уча. Откако борбите се насочуваат кон Македонија, Павловиќ останува на територијата на Јужна Србија, а за политички комесар е назначен Доне Филиповски. До крајот на август, овој одред дејствува заедно со јужноморавскиот одред во реонот на Кумановско и Кривопаланечко. На 5 октомври 1943 година води битка со бугарската војска кај Карпинскиот манастир. На 10 октомври одредот е преименуван во Скопско-кумановски одред, и разделен е на две чети. Првата чета дејствува во реонот Куманово-Кратово-Крива Паланка, а втората во Скопска Црна Гора. Откако одредот достигнал бројност од 100 души, влегол во состав на Првиот кумановски народноослободителен партизански баталјон.

## Учесници
* Борис Поцков, командир
* Благое Стефков, политички комесар
* Трајко Стојковски
* Јордан Цеков, командир на чета
* Борис Милевски

## Наводи

Категорија:Македонија во Втората светска војна
Категорија:Одреди во НОВМ
Жан Жене

**Жан Жене** ( — ) — француски писател, драматург, поет, есеист, и политички активист. За време на младоста имал проблеми со законот, но подоцна се префрлил на книжевноста, а најпознати дела му се романот *[[Дневникот на крадецот]]* и драмите *Балконот*, *Слугинките*, и *Екраните*.

## Животопис
Мајката на Жене била гувернанта која го чувала седум месеци по раѓањето, а потоа го дала на посвојување. Пораснал во провинцискиот град Алињи ан Морван, во централна Франција. Семејството кое го посвоило се занимавало со дрводелска дејност, и било многу грижливо спрема него. По смртта на маќеата, Жене бил даден на постар брачен пар, со кој останал две години. Во еден случај кога му довериле пари, тој ги потрошил на панаѓур. Имал и други судири со законот, а на 15 годишна возраст бил осуден на три години затвор поради учество во хомосексуален чин. Кога бил пуштен, тој станал џепџија и се занимавал со проституција по евроспките градови, случки раскажани во романот *[[Дневникот на крадецот]]*.

Во Париз се вратил 1937, но неколкупати бил апсен поради ситни кражби, фалсификување документи, насилство, и други прекршоци. Во затвор ја напишал првата поема *Осуден на смрт*, чие печатење сам го платил. Во Париз се запознал со Жан Кокто, кој одушевен од творбите на Жене, ги искористил своите врски за да му помогне да ги отпечати. Во 1949 Жене избегнал доживотен затвор откако Кокто и други уметници како Жан-Пол Сартр и Пабло Пикасо го замолиле францускиот претседател да го помилува Жене, по што Жене веќе никогаш не го прекршил законот. По смртта на акробатката Абдала Бентага, кон која бил емотивно приврзан, паднал во депресија и имал обид за самоубиство.

До 1949 Жан напишал пет романи, три драми, и многубројни поеми. Бил контроверзен поради приказ на провокативнио теми како хомосексуалност и криминал. Напишал и неколку есеи со критички осврт кон делата на Жак Дерида и Даниел Кон-Бендит. Освен со писателска, Жене се занимавал и со политичка активност, залагајќи се против полициската бруталност, како и против масакрот на Палестинците од страна на израелската држава. Жене починал од рак на грлото на 15 април 1986 во хотел во Париз, а бил закопан на шпанските гробишта во градот Лараш во Мароко. Дејвид Боуви го споменал писателот во песната „The Jean Genie“ од 1972, која се пласирала на британските музички листи.

## Библиографија

### Романи
**Нашата дама од цветови* (1943)
**Чудото на розите* (1946)
**Расправа од Бретања* (1947)
**Погребни обичаи* (1948)
**[[Дневникот на крадецот]]* (1949)
**Заробеник на љубовта* (1986)

### Драма
**Смртен час* (1947)
**Слугинките* (1947)
**Балконот* (1955)
**Таа* (1955)
**Црните* (1958)
**Екраните* (1961)

### Поезија
*„Човекот осуден на смрт“ (1942)
*„Посмртен марш“ (1945)
*„Галија“ (1945)
*„Љубовна песна“ (1946)
*„Рибарот од Сукет“ (1948)
*„Парада“ (1948)

## Наводи

## Надворешни врски

*
*

Категорија:Француски писатели
Брегалнички народноослободителен партизански одред „Гоце Делчев“

**Брегалнички народоослободителен партизански одред „Гоце Делчев“** е партизанска единица на Народоослободителната војска на Македонија.

Формиран е на 19 мај 1943 година во месноста Пчеларник, со само 8 души. Овој одред е создаден по препорака на Покраинскиот комитет на КПЈ за Македонија и на Вера Ацева, која била член на комитетот и на оперативното раководство. Одредот тргнува кон планината Плачковица, но бугарската полиција ги пронаоѓа. На 21 мај во битка, одредот е разбиен. Во Битката загинуваат Ванчо Пркев, Тодор Арсов и Александар Митрев, а Гошо Сламков и Митко Ушински успеваат да избегаат. Ванчо Китанов, Никола (Коле) Нехтенин и Митко Цеков се уапсени, а потоа и убиени.

## Комесари
* Тодор Арсов - политички комесар
* Ванчо Пркев - политички комесар

## Наводи

Категорија:Македонија во Втората светска војна
Категорија:Одреди во НОВМ
Жорж Перек

**Жорж Перек** ( – ) — француски писател, есеист, филмаџија и член на писателската група Улипо. Татко му загинал како војник во Втората светска војна, а мајка му била погубена за време на холокаустот, и затоа многу од неговите дела се занимаваат со теми како загуба, тага, и идентитет. Бил стрaсен консумент на цигари, поради што починал на 45 години.

## Животопис
Жорж Перек е роден како син-единец во работничко семејство од Париз. Семејството Перек биле полски Евреи кои се доселиле во Франција во 1920-тите. Таткото починал поради лоша медицинска нега кога бил ранет од огнено оружје за време на Втората светска војна, а мајката на Жорж умрела во Аушвиц во 1943, за време на холокаустот.

Перек почнал со пишување рецензии и критика во литературното списание *Nouvelle Revue Française*, а истовремено студирал социологија на Сорбона. Служел војска како падобранец во 1958/59, а се оженил една година подоцна и привремено живеел во Сфакс, Тунис, каде го нашишал романот *Работи: Приказни за шеесеттите*, во кој ја раскажал својата животна приказна. Во 1961 се вработил во лабораторија за невропсихијатриски истражувања како архивар, каде останал до 1978.

Романот *Прирачник за животна употреба* (1978) му донел слава и парична поткрепа, по што целосно се посветил на книжевноста. Престојувал на универзитетот во Квинсленд, Австралија, каде работел на книгата *53 Дена*. Се разболел од рак на белите дробови поради тоа што многу консумирал цигари. Починал во 1982 г. во Иври на Сена, на 45 години, а бил кремиран и погребан на гробиштата Пер Лашез.

## Библиографија
**Работи: Приказни за шеесеттите* (1965)
**Човек што спие* (1967)
**Празнина* (1969)
**Спомени од детството* (1975)
**Прирачник за животна употреба* (1978)

## Наводи

## Надворешни врски
*
*

Категорија:Француски писатели
Категорија:Погребани на гробиштата „Пер Лашез“
Категорија:Добитници на Ренодоовата награда
Категорија:Француски Евреи
Фредерик Бегбеде

**Фредерик Бегбеде**  (француски: *Frédéric Beigbeder*, роден на ) — француски писател и романописец.

## Животопис
### Рани години
Фредерик Бегбеде е роден на 21 септември 1965 година во Неј сур Сен. Произлегува од буржоаско семејство. Мајка му Кристин де Шастенер е преведувач на романи од стилот на Барбара Картланд. Татко му, Жан-Мишел Бегбеде работи во агенција за вработување на високи кадри. Има брат Шарл кој се занимава со бизнис.
Фредерик Бегбеде учел во најпрестижните париски училишта како Монтен и Луј Ле Гран, додека дипломирал на престижниот париски Институт за политички науки. Своето образование го завршил со диплома по маркетинг во специјализирано училиште за новинарство и комуникации.

### Дела
Во 1990 година го објавил својот прв роман „Мемоарите на еден откачен млад човек“". На професионален план станал член на рекламна агенција во Париз. Работел паралелно во областа на литературната критика во големи француски списанија (Elle, Paris Match, VSD, Voici) и парискиот кабелски канал Paris Première.

Во 1994 година го издал својот втор роман „Одмор во кома“. Истата година станал основач на литературната награда le prix de Flore по името на некое париско кафе. Со оваа награда се удостојуваат познати современи франкофонски писатели како Мишел Велбек (1996 година) и Амели Нотомб (2007 година). Во 1997 година, бил издаден романот „Љубовта трае три години“, каде завршил циклусот за херојот Марк Мароние.

Во 1999 година излегол романот „Приказни под екстази“. Во 2000 година го објавил најпознатиот роман „399“ (на македонски) или „99 francs“ на француск. Ова дело било причината да биде отпуштен од фирмата во која работел. До ден денешен романот е продаден во повеќе од 380.000 примероци во светот. Во текот на овој период започнал водител на своето литературно предавање „Книгите и јас“, кое се емитувало по парискиот кабелски канал Paris Première.

Во почетокот на 2003 година Бегбеде бил назначен за издавач во издавачката куќа „Flammarion“. До летото 2006 година редактирал околу 25 книги пред да замине од тоа работно место.

Последните негови романи се: „Windows on the world“, објавена во 2003 година, „Романтичен егоист“, објавен во 205 година и „Помош, простете“ објавен во 2007 година.

Кон крајот на 2007 година во Франција излегол филмот „99 франка“ по книгата на Бегбеде. Во јануари 2008 година Бегбеде бил уапсен за поседување и консумирање на кокаин во Париз, но брзо излегол на слобода. По излегувањето на слобода, го напишал романот „Француски роман“, како инспирација од притворот.

### Семејство

Фредерик Бегбеде е разведен и има ќерка по име Клое. Од 2004 година до 2007 година има врска со Лора Сме, француска глумица и ќерка на познатиот пејач Џони Холидеј и глумицата Натали Бај.

## Наводи

## Надворешни врски
* "S.N.O.B. Site Non Officiel de Frédéric Beigbeder" 
* http://twitter.com/beigbedersays

Категорија:Француски писатели
Категорија:Живи луѓе
Категорија:Добитници на Ренодоовата награда
Чумата

**„Чумата“** () — филозофски роман на францускиот писател Албер Ками, првобитно објавен во 1947 од издавачката куќа „Галимар“ од Париз. Дејството се одвива во алжирскиот град Оран, а низ романот се полемизира за судбината и суштината на човековото постоење. Ликови во романот се лекари, туристи, и бегалци, и преку нив се осознава како чумата дејствува врз населението. Се претпостававува дека романот е инспириран од епидемијата на колера која убила голем дел од жителите на Оран во 1849, кога Алжир бил француска колонија. Според статистиката, Оран имал многу епидемии од чума, но најстрашни биле оние од 1556 and 1678, додека подоцнежните од 20. век немале многу жртви, барем не толку за колку што станува збор во романот.

## Содржина

## Осврт кон делото
„Чумата“ се смета за класик на егзистенцијализмот, иако Ками не се согласил со тој епитет. Стилот на раскажување потсетува на Франц Кафка, особено на романот „Процес“, во кој поединечните постапки имаат повеќе значења, а материјалното може да се толкува како алегорија за духовното и човековото постоење. *Чумата* некои ја толкуваат како метафора за францускиот отпор при нацистичката окупација за време на Втората светска војна. Освен тоа, Ками ја доловува и човековата реакција кон „апсурдот“. Романот покажува како светот се справува со филозофското поимање на апсурдното, теорија за која Ками помогнал да се воспостави.

Во романот „Чума“ Ками ја слика апсурдната состојба во модерниот свет и прави обид да се спротивстави на неговото распаѓање. Чумата што пустоши низ градот е само голема метафора за болеста на векот што се шири како незапирлива стихија. Кога се чини залуден секој напор за спас, лекарот Рие го прави она што му преостанува на човека, со кое човекот би престанал да биде човек. Со својата борба, тој ја потврдува својата човечка вредност и во човечноста ја наоѓа смислата на своето постоење.

## Изданија на македонски јазик
Во 1970 година, романот бил објавен од издавачката куќа „Македонска книга“, во рамките на библиотеката „Атлас“. Книгата е со обем од 280 страници, не е каталогизирана и ја нема меѓународната ознака ISBN. Преводот на македонски јазик го извршила Вера Христова, јазичната редакција е дело на Лидија Ежова, нацртот на корицата го направил Коста Бојаџиевски, а коректор била Љупка Лазарова. Книгата била испечатена во август 1970 година, во НИП „Нова Македонија“, во тираж од 10 000 примероци.

## Наводи

Категорија:Романи на Албер Ками
Категорија:Дела на Албер Ками
Категорија:Француски романи
Категорија:Книги од 1947 година
Категорија:Изданија на Галимар
Категорија:Изданија на Македонска книга
Реми де Гурмон

**Реми де Гурмон**  (француски: *Rémy de Gourmont*, роден на  - починал на  во ) — француски поет и писател, романописец и критичар, како претставник на симболизмот. Неговите дела била во голема мера популарни во времето кога излегле, а самите тие извршиле влијание врз Блез Сандрар и Жорж Батај..

## Животопис
Во 1891 година го објавил политичкиот есеј „Le Joujou Patriotisme“, во кое се изјаснил дека Франција и Германија имаат еднаква естетска култура и повикува за приближување меѓу двете земји, целосно спротивно на националистите во француската влада. Како резултат на тоа бил отпуштен од националната библиотека. Во следните години се разболел и паднал во депресија.

Неговите поетски дела се „Litanies de la Rose“ (1892), „Les Saintes du Paradis“ (1898), и „Divertissements“ (1912). Неговото антологиско „Hieroglyphes“ (1894), содржи експерименти со можности на звук и ритам.

## Наводи

## Надворешни врски

* 
* 
* 
* Works by Remy de Gourmont, at JSTOR
* Works by Remy de Gourmont, at Hathi Trust
* Selected Poems by Remy de Gourmont  (in French)
* Les Amateurs de Remy de Gourmont (In French)
* Selections (in English) from *Le Probléme du Style*
* Ezra Pound on Remy de Gourmont
* Richard Aldington on Remy de Gourmont

Категорија:Француски писатели
Категорија:Француски поети
Категорија:Погребани на гробиштата „Пер Лашез“
Морис Дрион

**Морис Дрион**  (француски: *Maurice Samuel Roger Charles Druon*, роден на  во  - починал на  во ) — француски писател романописец и академик, познат е по своите историски романи.

## Животопис
Морис Дрион е роден на 23 април 1918 година во Париз. Татко му, Лазар Самуилович Кесел, потекнува од позна руско-еврејска трговска фамилија од Оренбург, која во 1908 година ја напуштила Русија и се преселила во Ница. Неговиот чичко Жозеф Кесел е познат новинар и писател. Тој ја започнал својата глумечка кариера под псевдонимот *Сибер*, но на 21 години се самоубил, кога неговиот син имал само две години. Потоа неговата мајка се омажила за Роже Дрион и идниот писател го прифатил презимето на својот втор татко. Големо влијание врз Морис Дрион извршил неговиот чичко, братот на неговиот татко, Жозеф Кесел (1898-1979) - писател и новинар.

Заедно со својот вујко Жозеф Кесел, младиот Дрион го напишал во 1943 година текстот на „*Песната на партизаните*“, која се претворила во химна на францускатиот отпор во времето на Втората светска војна. Со одлука на Министерството за култура на Франција од 2006 година ракописот е прогласен за историски споменик.

Писателот посветил голем дел од својот живот на заштитата на францускиот јазик. Својата слава ја постигнал со серијата од историски романи во стилот на Александар Дима, издадени во 50-тите години - „Проколнатите кралеви„. Со нив станал еден од ретките западни автори, преведувани и масовно издадени во 70-тите и 80-тите години во земјите надвор од поранешната Железна завеса.

Во 1948 година ја освоил Наградата Гонкур за романот „Големите семејства“, а потоа и многу други награди. Во 1966 година станал член на Француската академија.

Морис Дрион бил министер за култура на Франција (во 1973-1974), пратеник во Националното собрание, пратеник во Европарламентот.

Во 2006 година Дрион, за време на посетата во татковината на своите родители, станал член на Руската академија на науките, како признание за важниот придонес во развојот на современите руско-француски врски и за создавање меѓу француските интелектуалци на позитивна слика за Русија.

Голем дел од неговите дела се екранизирани за големиот екран или како телевизиски серии.

## Дела
* Серијалот *[[Проколнатите кралеви]]*:
**Железниот крал (1955)
**Задавената кралица (1955)
**Отров на круната (1956)
**Законот на мажите (1957)
**Француската волчица (1959)
**Лилјанот и лавот (1960)
**Кога еден крал ја губи Франција (1977)
*Александар Велики (1958)
*Мемоарите на Зевс (1962-1967)

## Наводи

## Надворешни врски

* L'Académie française  
* 

Категорија:Добитници на Гонкуровата награда
Категорија:Француски писатели
Категорија:Француски министри
Категорија:Француски Евреи
Категорија:Носители на Големиот крст на Легијата на честа
Категорија:Странски членови на Руската академија на науките
Категорија:Членови на Француската академија
Категорија:Носители на Орденот на пријателството меѓу народите
Жан Рикарду

**Жан Рикарду**  (француски: *Jean Ricardou*, роден на  во  - починал на ) — француски писател.

## Биографија

Во своите книжевни есеи Рикарду ја разгледува креативноста на Густав Флобер, Марсел Пруст, Пол Валери, Хорхе Луис Борхес, Новалис, Едгар Алан По итн. Литератот ги истражува проблемите на новиот роман, неговата архитектоника, односот и врската меѓу реалноста и литературен текст и улогата на оваа метафора при неговата изградба. Според Рикарду задачите на новиот роман не се состојат само во развојот на интригата и опис на настаните.

## Дела
* *L'observatoire de Cannes*
* *La prise de Constantinople* 
* *[[Les lieux-dits, petit guide d'un voyage dans le livre]]* 
* *Révolutions minuscules* 
* *La cathédrale de Sens*

Категорија:Француски писатели
Жавер

**Жавер** () — книжевен лик од романот *[[Клетници]]* на Виктор Иго. Тој е полициски инспектор, кој настојува да го уапси поранешниот затвореник Жан Валжан. Земајќи предвид дека Валжан е протагонистот во романот, Жавер е директно спротивставен на Валжан, а со тоа и главниот антагонист.

Жавер е опишан како строга личност, непопустлива во своите ставови. Дејството на романот се развива низ дваесет години во кои Жавер непрестајно го лови Жан Валжан. Во периодот кога се највеќе разделени, Жавер се инфилтрира помеѓу студентите-револуционери како шпион за француската влада. На овој начин нивните судбини повторно се вкрстуваат, но соочен со добрината на Валжан и сознанието дека неговата мисија била залудна, Жавер извршува самоубиство.

За популарноста на ликот сведочат безбројте сценски, но и филмски адаптации. Најскорешните глумци кои го толкувале Жавер на филм се Џон Малкович и Расел Кроу. Исто така, рускиот писател Фјодор Достоевски, кој многу го почитувал Виктор Иго, вели дека е инспириран од ликот на Жавер кога го создавал ликот на Павел Смердиаков во романот *[[Браќа Карамазови]]*.

## Наводи

Категорија:Клетници
Категорија:Измислени ликови
Категорија:Измислени детективи
Категорија:Дела на Виктор Иго
Револуција

**Револуција** - темелна промена на власта или на државниот поредок, вообичаено извршена по насилен пат, односно преку вооружена борба. Поимот „револуција“ потекнува од латинскиот збор *revolutio*, што означува вртење, завртување, превртување.

## Видови револуции
Аристотел разликувал два вида политички револуции:
# целосна промена на едно уредување со друго,
# модификација на посточекото уредување.

## Позначајни револуции
мини|Француска револуција

### Француската револуција

### Револуцијата од 1848 година

### Кинеската револуција

### Октомвриската револуција

### Кубанската револуција

## Револуцијата како тема во уметноста и во популарната култура
* „Ода за револуцијата“ - песна на рускиот поет Владимир Мајаковски од 1917-1918 година.
* „Револуционери на распуст“ (српски: *Револуционари на распусту*) - кус расказ на македонскиот писател Митко Маџунков од 1984 година.
* „Да живее револуцијата“ (*Viva La Revolution*) — песна на британската панк-рок група Адиктс (*The Adicts*) од 1981 година.
* „Револуција“ (англиски: *Revolution*) - композиција на англискиот гудачки квартет Баланеску (*Balanescu Quartet*) од 1994 година.
* „Револуција 1“ (англиски: *Revolution 1*) - песна на британската група Битлси од 1968 година.
* „Револуција 9“ (англиски: *Revolution 9*) - песна на Битлси од 1968 година.
* „Револуција 909“ (*Revolution 909*) - песна на француската група Дафт Панк (*Daft Punk*) од 1997 година.
* „Револуција“ (*Revolution*) - песна на американскиот продуцент Дипло (*Diplo*) од 2014 година.
* „Револуција“ (англиски: *Revolution*) — песна на јамајската реге-група *[[Bob Marley and The Wailers|Bob Marley & The Wailers]]* од 1974 година.
* „Револуционерен блуз“ (англиски: *Revolution Blues*) - песна на американскиот рок-музичар Нил Јанг (*Neil Young*) од 1974 година.
* „Револуција“ (англиски: *Revolution*) - песна на британската група Калт (*The Cult*) од 1985 година.
* „Револуционерна генерација“ (англиски: *Revolutionary Generation*) - песна на американската рап-група Паблик енеми (*Public Enemy*) од 1990 година.
* „Тотална револуција“ — песна на словенечката панк-група Панкрти од 1980 година.
* „Револуција“ (англиски: *Revolution*) - песна на британската рок-група Спејсмен 3 (*Spacemen 3*) од 1989 година.
* „Деца на револуцијата“ (англиски: *Children of the Revolution*) - песна на британската група Т-Рекс (*T-Rex*) од 1972 година.
* „Танго револуционер“ - песна на македонската рок-група Хахаха од 2011 година.
* „Зборувајќи за револуција“ (англиски: *Talkin bout a Revolution*) - песна на американската пејачка Трејси Чепмен (*Tracy Chapman*) од 1988 година.

## Наводи

Категорија:Социологија
Категорија:Политички системи
Категорија:Општествени поими
Ремон Радиге

**Ремон Радиге**  (француски: *Raymond Radiguet*, роден на  во  - починал на  во ) — француски писател.

Во 1917 година го напуштил училиштето и започнал да се занимава со новинарство и литература, зближувајќи се со истакнати париски модернисти, како Пабло Пикасо, Макс Жакоб, Жан Иго и најмногу Жан Кокто. Радиге станал познат по романите „Ѓавол во телото“ ("*Le Diable au corps*", 1923) и објавениот посмртно „Балот на грофот Д'Оржел“ ("*Le bal du Comte d'Orgel*", 1924).

На 12 декември 1923 година Радиге починал од тифус во Париз.

## Надворешни врски
*

Категорија:Француски писатели
Категорија:Погребани на гробиштата „Пер Лашез“
Пол Бурже

**Пол Бурже** ( – ) — француски романописец и книжевен критичар, роден во Амјен. Неговиот татко бил професор по математика, а малиот Бурже го стекнал основното образование во училиштето каде работел татко му. Името го изградил како колумнист во *Nouvelle Revue*, каде го објавил текстот *Есеи за современата психологија*. Неговиот најпознат роман, бестселерот *Апостолот*, се занимава со теми како религија и атеизам. Самиот Бурже се откажал од католицизмот во 1867, а се вратил во 1901, пред да го напише делото. Бил член на француската академија и носител на орденот „Легија на честа“. Починал на 25 декември 1935, на 83 години во Париз.

## Библиографија

**Злобна енигма* (1887)
**Женско срце* (1890)
**Беше љубов?* (1891)
**Светец* (1892)
**Ветената земја* (1895)
**Жива лага* (1896)
**Семејна драма* (1899)
**Апостолот* (1901)
**Развод* (1904)
**Вечерна комета* (1916)

## Значење и влијание
Германскиот филозоф Фридрих Ниче го истакнува Бурже како еден од омилените современи автори, ставајќи во групата на „деликатни психолози“.

## Наводи

## Надворешни врски

* 
* 
* 

Категорија:Француски писатели
Категорија:Офицери на Легијата на честа
Категорија:Членови на Француската академија
Категорија:Луѓе од Амјен
Категорија:Погребани на гробиштата „Монпарнас“
Козета

**Козета** () — измислен лик од романот *[[Клетници]]* на Виктор Иго. Нејзиното родено име, **Евроазија** е само кратко споменато, а името Козета по кое е позната всушност е прекар кој и го дава мајка и, што значи „малечко“, „нежно“, „ситно“.

Таа е ќерка на Фантина, која ја остава на грижа на семејството Тенардие, кои скришум ја малтретираат и злоупотребуваат за физичка работа. По смртта на Фантина, Жан Валжан ја извлекува Козета и ја одгледува како сопствена ќерка. Иако валкано и срамежливо дете Козета пораснува во прекрасна и нежна девојка. Набргу се заљубува во младиот адвокат, Мариус Понмерси со кој се венча на крајот од романот. Нејзиниот лик е директно спротивставен со ликот на Епонина, која наспроти нежната, женствена, доблесна Козета, е груба, парталава, борбена и дрска.

## Наводи

Категорија:Клетници
Категорија:Дела на Виктор Иго
Категорија:Измислени ликови
Јиржи Свобода

мини|250px|Свобода при снимањето на неговиот филм ''Јан Хус'', 2014 година
**Јиржи Свобода** (чешки: *Jiří Svoboda*) (5 мај 1945) - чешки режисер, сценарист и политичар.

## Животопис

## Творештво
Како признание на неговиот севкупен уметнички опус, Свобода бил награден со Светската награда за хуманизам за 2017 година, која ја доделува Охридската академија на хуманизмот. Наградата му била свечено доделена на 18 јануари 2017 година, во Охрид.

## Наводи

Категорија:Чешки режисери
Категорија:Чешки политичари
Категорија:Живи луѓе
Категорија:Родени во 1945 година
Божиќ со Кранкови

**Божиќ со Кранкови** (англиски: *Christmas with the Kranks*) - американски филм (од жанрот комедија), во режија на Џо Рот. Главните улоги во филмот ги толкуваат: Тим Ален, Џејми Ли Кертис и Ден Ајкројд.

## Содржина
Лутер и Нора решаваат една година да не го прославуваат Божиќ, да заборават на украсувањето и на божиќната забава и, наместо тоа, да одат на крстосување по Карибите.

## Наводи

Категорија:Американски филмови
Категорија:Филмови на англиски јазик
Категорија:Филмски комедии
Категорија:Филмови со Џејми Ли Кертис
Категорија:Филмови со Ден Ајкројд
Категорија:Филмови за Божиќ
Категорија:Филмови од 2004 година
Сефедин Нуредини

**Сефедин Нуредини** (албански: *Sefedin Nuredini*; , Куманово, - , ) — македонски глумец од албанска народност. Нуредини бил член на Албанскиот театар во Скопје.

## Животопис
Нуредини е роден е на 24 јануари 1953 година во Куманово. Дипломирал во 1978 година на Факултетот за драмски уметности во Скопје, и додека студирал, тој играл во тогашната Албанска драма при Театарот на народностите во Скопје, во чиј репертоар целосно се изградил како глумец ѕвезда. Зад него се стотина ликови од кои најголем дел носечки. Своето глумечко искуство им го пренесувал и на младите глумци – студенти по глума, со свои класи на албански јазик при театарските академии/факултети.
Во периодот од 1991 до 1995 година бил директор на Албанската драма, а потоа, едно време, од 2000 година бил и генерален директор на Театарот на народностите во Скопје.

Од големиот глумечки опус на Сефедин Нуредини се ликовите на Зедридеси („Планета на мрзливците“), Соколе Ефрутоски („Големата вода“), ликовите во претставите „Матуранти“, „Политичко венчавање“, ликот на Поручникот („Да се спаси надежта“), потоа во претставите „Нита“, „Глувци и луѓе“, „Скротител на луѓе со смарагдни очи“, „Најтешкиот испит“, „Јас, Халил Гарија“, „Хамлет од Долно Мрдуши“, „Пахинтика во сон“, „Дожд во Уертемонто“, „Сауна“, „Сурати“, „Хамлет“, „Гробишта на автомобили“, во „Таинствени седенки“, „Војцек“… го одигра Прометеј во „Прометеј“. Последен лик му е Џо Келер во „Сите мои синови“ чија премиера била кон крајот на октомври 2016 година. Поради болест, таа претстава доживеала само премиера.
За одиграните ликови добил повеќе награди, меѓу кои се „Трајко Чоревски“ за најдобар млад глумец на МТФ „Војдан Чернодрински“ за ликот на Поручникот во „Да се спаси надежта“, наградата за најдобро глумечко остварување на МТФ „Војдан Чернодрински“ за Прометеј во „Прометеј“, наградата „Александар Мојсиу“ на Националниот фестивал на професионалниот албански театар во Албанија. 
Починал на 14 јануари 2017  година во Скопје.

## Наводи

Категорија:Глумци од Куманово
Категорија:Македонски театарски глумци
Категорија:Македонски Албанци
Црвено и Црно

**„Црвено и црно“** () — историско-психолошки роман на францускиот писател Стендал, објавен во два тома, во ноември 1830 година. Романот го прикажува обидот на едно младо момче од провинцијата да се стекне со повисок социјален статус преку комбинација од напорна работа, талент, измама, и хипокризија.

Судејќи според оригиналниот наслов на делото, *Црвено и Црно: Хроника на XIX век*, освен психолошки портрет на главниот лик Жилиен Сорел, писателот прави анализа и социолошка сатира на француското општество за време на бурбонската реставрација (1814–30). Насловот на романот се однесува на судирот помеѓу верските (*црно*) и секуларните (*црвено*) убедувања на протагонистот, што е предмет на дебата во книжевните кругови.

## Содржина

## Критички осврт кон делото
Гете имал поволно мислење за романот „Црвено и црно“ кого го сметал за најдоброто дело на Стендал. Според Гете, иако неколку женски ликови во романот делуваат премногу романтично, сепак Стендал е автор „кој умее да набљудува и има длабок психолошки поглед“ така што „лесно може да му се простат неколку неверојатни детали“.

## Надворешни врски
*
*
* 

## Наводи

Категорија:Дела на Стендал
Категорија:Француски романи
Категорија:Книги од 1830 година
Категорија:Романи на француски јазик
Ларпурлартизам

**Ларпурлартизам** — поим изведен од францускиот слоган *L'Art pour l'art*, буквално преведен *уметност заради уметност*. Со него се означува став или движење помеѓу некои француски уметници за кои уметноста треба да биде лишена од каква било корисност, морална порака или политичка содржина. Според нив, едноставно, уметноста треба да се создава поради самата себе, сите второстепени вредности треба да се отфрлат.

Идејата за *l'art pour l'art* му се припишува на Теофил Готје (1811–1872). Таа се појавува во предговорот на романот *Мадмозел де Мопан* од 1834:

Истата идеја се обработува и од други уметници, како Едгар Алан По, за која пишува во еден есеј од 1850. По вели дека поемите се пишуваат поради самите себе, поради самата поезија, а не за да донесат некаква морална порака.

Овој слоган е всушност водечката мисла на многу француски, но и воопшто западни боемски уметници. Сепак постојат критики кон овој став, како ставот на Жорж Санд, која смета дека ова гледиште е празно и непотребно. Според Санд, уметниците имаат „должност да најдат соодветен начин да ја пренесат уметноста на што повеќе души“, така што нивните дела би биле доволно пристапни за да бидат предмет на нечиј интерес.

## Наводи


Категорија:Естетика
Категорија:Авангарда
Категорија:Француска поезија
Категорија:Галицизми
Категорија:Концепти во епистемологијата
Снежана (филм од 2001)

**Снежана: Најволшебната од сите** (англиски: *Snow White: The Fairest of All*) - филм од 2001 година, во режија на Керолајн Томпсон. Главните улоги во филмот ги толкуваат: Миранда Ричардсон и Том Ирвин.

## Содржина
Мајката на Снежана умира за време на породувањето и ја остава неа на студот, заедно со таткото Џон. Нив ги посетува претставник на Сатаната, кој им исполнува три желби. Меѓутоа, лошата кралица има свои планови и сака да ги уништи Снежана и кралот Џон.

## Наводи

Категорија:Филмови од 2001 година
Категорија:Филмови на англиски јазик
Категорија:Филмови со Миранда Ричардсон
Категорија:Филмови со Џулиен Мур
Живот во розово

**„Живот во розово“** (француски: *La vie en rose*) — француски филм од 2007 година, во режија на Оливие Даан. Главните улоги во филмот ги толкуваат: Марион Котијар, Жерар Депардје и Силви Тесту.

## Содржина
Филмот го опишува животот на француската пејачка Едит Пјаф, која покрај својот одличен глас, поради својот несреќен живот станала легендарна личност.

## Наводи

Категорија:Француски филмови
Категорија:Филмови од 2007 година
Категорија:Филмови на француски јазик
Категорија:Филмови со Марион Котијар
Категорија:Филмови со Жерар Депардје
Категорија:Филмови за пејачи
Категорија:Биографски филмови
Категорија:Филмови за музичари
Категорија:Филмови на англиски јазик
Насмевката на Мона Лиза

**Насмевката на Мона Лиза** (англиски: *Mona Lisa Smile*) - американски филм, во режија на Мајкл Њуел. Главните улоги во филмот ги толкуваат: Џулија Робертс, Кирстен Данст, Џулија Стајлс, Меги Гиленхал и Доминик Вест.

## Содржина
Во 1953 година, младата и бунтовна Кетрин Вотсон доаѓа од Калифорнија на престижниот колеџ Велесли за да предава историја на уметноста. Од своите студентки, кои се најзгодни и најпаметни на светот, таа очекува многу, но наскоро сфаќа дека се наоѓа во средина којашто се задушува во строгите малограѓански норми.

## Наводи

Категорија:Американски филмови
Категорија:Филмови на англиски јазик
Категорија:Филмови со Џулија Робертс
Категорија:Филмови со Кирстен Данст
Категорија:Филмови на италијански јазик
Категорија:Филмови од 2003 година
Африканска слива

**Африканска слива** е растение кое се среќава во централните и јужните делови на Африка. Се среќава во планински предели на надморска височина од 900–3,400 m. Растението може да достигне височина од 30–40 m.

## Наводи
Пол Клодел

**Пол Клодел** (француски: *Paul Louis Charles Claudel*, роден на  во  - починал на  во ) — француски дипломат, драматург и поет. Брат на вајарката Камил Клодел. Клодел бил номиниран за Нобелова награда за литература во шест различни години.

## Животопис
### Дипломатска кариера

Клодел е роден на 6 август 1868 година во Вилнев сур Фер, Франција, во семејството на Луј-Проспер Клодел, висок провинциски работник. Од 1882 година живее во Париз. Во 1885 година дипломирал филозофија, и на универзитетот се запознал со Леон Доде и Ромен Ролан. Во периодот 1887-1888 година работел во Компиен. Потоа во 1989 година студирал право на Факултетот за политички науки.

По дипломирањето од 1890 година работел во Министерството за надворешни работи, а од 1893 година бил на прекугранична дипломатска служба. Работел како заменик-конзул во Њујорк и во Бостон, а во периодот 1895-1909 година бил конзул во Кина.

Пол Клодел имал долга љубовна врска со омажената Розали Веч. На 14 март 1906 година се оженил за Рејн Сент-Мари Перин, и по три дена заминале за Кина. Од овој брак Клоден имал пет деца - Мари, Пјер, Рејн, Хенри и Рене.

Во 1909 година бил испратен да работи како конзул во Прага (1909), генерален конзул во Франкфурт на Мајна (1911), конзул во Хамбург (1913). Потоа бил назначен за министер во Амбасадата во Рио де Жанеиро, Бразил (1916), во Копенхаген (1920). Последователно бил и амбасадор во Токио, Вашингтон и Белгија. Во 1936 година престанал со дипломатската кариера и се населил во замокот Шато Бранже во Изер, со кој се стекнал во 1927 година.

Член на Француската академија од 1946 година и награден со Голем крст на Орденот на Легијата на честа.

### Писателска кариера

Паралелно со дипломатската активност, тој ја развивал и писателска кариера. Пол Клодел важи за модерен архетип за религиозен католички поет. Тој спаѓа во редот на оние поети кои своето промислување на светот и на неговите феномени ги изведуваат од едно единствено средиште – Бог.  Првата негова драма „Tête d'or“ (Златна глава) била објавена во 1890 година. Првата поетска збирка „Запознавањето на Истокот“ бил објавен во 1896 година. Голем дел од неговите драми биле адаптирани за театарот, филмот и телевизијата.

Пол Клодел починал во Париз на 23 февруари 1955 година.

## Дела
### Драма

### Поезија

### Екранизација

## Наводи

## Надворешни врски

* Paul-claudel.net (in French)
* Walled in light , English translation of some verse by Claudel, giving an impression of the *verset claudelien* dedicated to the Franciscan saint, his sister's namesake, Colette)
* Review of a film version of "Le Soulier de Satin" ("The Satin Slipper"), http://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9D0CE6D8153BF937A2575AC0A962958260

Категорија:Француски дипломати
Категорија:Француски писатели
Категорија:Француски поети
Категорија:Римокатолички христијани од Франција
Категорија:Членови на Француската академија
Категорија:Француски мемоаристи
Ежен Си

**Ежен Си** (француски: *Eugène Sue*, роден на  во  — починал на  во ) — француски писател на дела во жанрот авантуристички, социјален и битен роман, еден од основоположниците на масовната литература.

## Животопис

Жозеф Мари Ежен Си е роден на 26 јануари 1804 година во Париз, Франција. Син на истакнатиот хирург од армијата на Наполеон Бонапарт, Жан-Жозеф Си. Ежен завршил во училиштето „Кондорсе“ во Париз. По дипломирањето неговиот татко го испратил во армијата, во 1923 година во т.н. Шпанска експедиција, а потоа и во Грција и Карибите.

По смртта на неговиот татко во 1829 година тој наследил значително богатство и се населил во Париз. Се запишал во престижниот „Џокеј Клуб“ во Париз, станувајќи љубовник на најубавите дами во Паризтрошејќи го целото наследство во рок од седум години.

Започнал да пишува лесни авантуристички романи, а првиот од нив  бил „*Kernok le pirate*“, објавен во 1830 година. Освен тоа пишувал и  историски и современи романи.

Во 1842 година го објавил еден од најпознатите романи - Париски тајни. Успехот на романот бил многу голем, правејќи го познат како значајна личност. Книжевното дело било екранизирано. Во 1844 година го издал својот втор роман „Еврејскиот скитник“..

Писателот е автор на 43 романи, 2 зборници, 8 политички трудови и 19 претстави.

По револуцијата од 1848 година тој бил избран во април 1850 година за член на законодавното собрание од изборен регион Сена во Париз. Кога Наполеон III направил државен удар на 2 декември 1851 година тој заминал во егзил во Сардинија, каде починал на 3 август 1857 година.

## Дела
* Kernok le pirate (1830)
* El Gitano (1830)
* Plik et Plok (1831)
* Atar-Gull (1831)
* La Salamandre (1832)
* La Vigie de Koat Vën (1833)
* Histoire de la Marine (1835)
* Latréaumont (1837)
* Arthur (1837-1839)
* Mathilde (1841)
* Paula Monti ou l'Hôtel Lambert (1842)
* Thérèse Dunoyer (1842)
* Les Mystères de Paris (1842-1843)
* Le Juif errant (1844-1845)
* Les Mystères du peuple (1849-1957)
* La Marquise Cornélia Alfi (1852)
* La famille Jouffroy (1854)
* Le Diable médecin (1854-1856)
* Les fils de famille (1856)
* Une page de l'histoire de mes livres (1857)

### Серија „Седумте смртни гревови” (''Les Sept Péchés capitaux'')
# L'Envie
# La Colère
# La Luxure
# La Paresse
# L'Orgueil (1851)
# La Gourmandise (1952)

## Наводи

## Надворешни врски
 

* ''Wandering Jew and Wandering Jewess'' dramatic screenplay adaptations by Robert Douglas Manning ISBN 978-1-895507-03-4
* Eugène Sue - Mini Biography Find A Grave
* 
* 
* 

Категорија:Француски писатели