Фашистичка Италија

**Фашистичка Италија** е термин кој се користи за опишување на Кралството Италија додека било управувано од Национална фашистичка партија од 1922 до 1943 година со Бенито Мусолини како премиер и диктатор. Италијанските фашисти наметнале тоталитарно владеење и ја скршиле политичката и интелектуалната опозиција, истовремено промовирајќи економска модернизација, традиционални општествени вредности и зближување со Римската Католичка црква.

Според Пејн (1996), „фашистичката влада помина низ неколку релативно различни фази“.

Првата фаза (1922–1925) номинално била продолжение на парламентарниот систем, иако со „правно организирана извршна диктатура“.

Втората фаза (1925–1929) била „конструкцијата на самата фашистичка диктатура“.

За време на третата фаза (1929–1935), фашистичкиот италијански режим го извршил либискиот геноцид.

Четвртата фаза (1935–1940) се карактеризирала со агресивна надворешна политика: Втората итало-етиопска војна, која била започната од Еритреја и Сомалиланд; конфронтации со Друштвото на народите, што довело до санкции; растечка економска автаркација; инвазијата на Албанија; и потпишувањето на Челичниот пакт.

Петтата фаза (1940–1943) била самата Втората светска војна која заврши во воен пораз, додека шестата и последна фаза (1943–1945) била Влада на Сало под германска контрола.

Италија била водечка членка на силите на оската во Втората светска војна, борејќи се на неколку фронтови со првичен успех. Меѓутоа, по германско-италијанскиот пораз во Африка, успесите на Советскиот Сојуз на Источниот фронт, и последователните Сојузничките истоварувања во Сицилија, Кралот Виктор Емануел III го соборил и уапсил Мусолини. Новата влада потпишала примирје со сојузниците во септември 1943 година. Нацистичка Германија ја презела контролата врз северната половина на Италија и го спасила Мусолини, формирајќи ја Италијанската социјална република ( RSI), колаборационистичка марионетска држава сè уште предводена од Мусолини и фашистичките лојалисти.

Од тој момент па натаму, земјата се впуштила во граѓанска војна, а големото италијанско движење на отпорот ја продолжило својата герилска војна против германските и силите на РСИ. Мусолини бил заробен и убиен на 28 април 1945 година од отпорот, а непријателствата завршиле следниот ден. Набргу по војната, граѓанското незадоволство довело до институционален референдум за тоа дали Италија ќе остане монархија или ќе стане република. Италијанците одлучиле да ја напуштат монархијата и да ја формираат Италијанската Република, денешна италијанска држава.

## Култура и општество
По искачувањето на власт, фашистичкиот режим на Италија поставил курс да стане еднопартиска држава и да го интегрира фашизмот во сите аспекти на животот. тоталитарна држава била официјално прогласена во *[[Доктрината на фашизмот]]* од 1935 година:Со концептот на тоталитаризам, Бенито Мусолини и фашистичкиот режим поставиле агенда за подобрување на италијанската култура и општеството засновано на антички Рим, личната диктатура и некои футуристички аспекти на италијанските интелектуалци и уметници. Во фашизмот, дефиницијата за италијанската националност била да почива на милитаристичка основа и идеалот за „новиот човек“ на фашизмот, во кој лојалните Италијанци ќе се ослободат од индивидуализмот и автономијата и ќе се гледаат себеси како компонента на италијанската држава и да бидат подготвени да ги жртвуваат своите животи за неа. Под таква тоталитарна влада, само фашистите ќе се сметаат за „вистински Италијанци“, а членството и поддршката на Фашистичката партија била неопходно за луѓето да добијат „целосно државјанство“; оние кои не се заколнале на верност на фашизмот биле протерани од јавниот живот и не можеле да се вработат. Фашистичката влада, исто така,  стапила во контакт со Италијанците кои живееле во странство за да ја поддржат фашистичката кауза и да се идентификуваат со Италија наместо со нивните места на живеење. И покрај напорите да се формира нова култура за фашизмот, напорите на фашистичка Италија не биле толку драстични или успешни во споредба со другите еднопартиски држави како Нацистичка Германија и Советскиот Сојуз во создавањето нова култура.

Пропаганда на Мусолини го идолизирала како спасител на нацијата, а фашистичкиот режим се обидел да го направи сеприсутен во италијанското општество. Голем дел од привлечноста на фашизмот во Италија се засновал на популарноста и харизмата на Мусолини. Страсното ораторство на Мусолини и култот на личноста околу него биле прикажани на огромни митинзи и паради на неговите Црни кошули во Рим, кои служеле како инспирација за Адолф Хитлер и Нацистичката партија во Германија.

Фашистичкиот режим воспоставил пропаганда во вестите, радиоемитувањето и неколку играни филмови кои го одобруваат фашизмот. Во 1926 година биле донесени закони со кои се барало пропагандните вести да се прикажуваат пред сите играни филмови во кината. Овие вести биле поефикасни во влијанието врз јавноста отколку пропагандните филмови или радио, бидејќи малку Италијанци имале радиоприемници во тоа време. Фашистичката пропаганда била широко присутна во плакатите и уметноста спонзорирана од државата. Сепак, уметниците, писателите и издавачите не биле строго контролирани: тие биле цензурирани само ако биле отворено против државата. Имало постојан акцент на мажественоста на „новиот Италијанец“, нагласувајќи ја агресијата, мажественоста, младоста, брзината и спортот. Жените требало да се грижат за мајчинството и да се држат надвор од јавните работи.

Општи избори биле одржани во форма на референдум на 24 март 1929 година. Во тоа време, земјата била еднопартиска држава со Национална фашистичка партија ( ПНФ) како единствена законски дозволена партија. Мусолини искористил референдум за да ја потврди фашистичка еднопартиска листа. Поставениот список на крајот бил одобрен од 98,43% од гласачите. Универзалното машко право на глас, кое било легално од 1912 година, било ограничено на мажи кои биле членови на синдикат или на здружение, на војници и на членови на свештенството. Како резултат на тоа, само 9,5 милиони луѓе можеле да гласаат.

### Римокатоличка црква
Во 1870 година, новоформираното Кралство Италија ги анектирало преостанатите Папски држави, лишувајќи го Папата од неговата временска моќ. Односите со Римокатоличката црква значително се подобриле за време на мандатот на Мусолини. И покрај претходното противење на Црквата, по 1922 година Мусолини склучил сојуз со католичката „Италијанска народна партија“. Во 1929 година, Мусолини и папството постигнале договор со кој завршил ќор-сокакот што била постигнат уште во 1860 година и ја отуѓил Црквата од италијанската влада. Владата на Орландо го започнала процесот на помирување за време на Првата светска војна и Папата го унапредил со прекинување на врските со демохристијаните во 1922 година. Мусолини и водечките фашисти биле антиклерикалци и атеисти, но тие ја препознале можноста за потопли односи со големиот италијански римокатолички елемент.

Латеранскиот договор од 1929 година бил договор со кој се признава папата како шеф на новата микродржава на Ватикан во рамките на Рим, кој му даде независен статус и го направи Ватикан е важен центар на светската дипломатија. Конкордатот од 1929 година го направи римокатолицизмот единствена религија на државата (иако другите религии биле толерирани), исплатени плати на свештениците и епископите, ги признале верските бракови (претходно паровите морале да имаат граѓанска церемонија) и донеле веронаука во јавните училишта. За возврат, епископите се заколнале на верност на италијанскиот фашистички режим, кој имал право на вето врз нивниот избор. Исто така му платил на Ватикан 1,75 милијарди лири (околу 100 милиони американски долари) за запленување на црковниот имот од 1860 година. Католичката црква не била официјално обврзана да го поддржи фашистичкиот режим и силните разлики останале, но жестокото непријателство заврши. Црквата особено ги поддржала надворешните политики како што се поддршката за фашистичката страна во Шпанската граѓанска војна и поддршката за италијанската инвазија на Етиопија. Проблемите продолжиле околу младинската мрежа Католичка акција („Azione Cattolica“), која Мусолини сакал да ја спои во неговата фашистичка младинска група. Во 1931 година, Папа Пиј XI ја издал енцикликата „Non abbiamo bisogno  *(„Не ни треба“) што го осудила прогонството на црквата во Италија од страна на режимот и го осуди „паганското обожавање на државата“.*

#### Свештенички фашизам
Папското духовно владеење над Италија било обновено од италијанскиот фашистички режим (иако во значително намален размер) во 1929 година како шеф на државата Ватикан; Во март 1929 година, се одржал национален плебисцит за јавно одобрување на Договорот. Противниците биле заплашени од фашистичкиот режим: Католичката акција им наложила на италијанските римокатолици да гласаат за фашистичките кандидати да ги претставуваат на позициите во црквите, а Мусолини тврдел дека гласовите „не“ се на оние „неколкумина непромислени антиклерици кои одбиваат да ги прифатат Латеранските пактови“. Речиси 9 милиони Италијанци гласале (90 проценти од регистрираното гласачко тело), ​​а само 136.000 гласаа „не“. Латеранскиот договор останува на сила до ден-денес.

Во 1938 година, Италијанските расни закони и *Манифестот на расата* биле објавени од страна на фашистичкиот режим, принудени да ги прогонат италијанските Евреи и протестантски христијани, особено Евангелистите и Пентекосталците.

Во јануари 1939 година, „Еврејскиот национален месечник“ објавил дека „единствената светла точка во Италија е Ватикан, каде што редовно се издаваат добри хуманитарни изјави од Папата“. Кога антисемитските декрети на Мусолини почнале да ги лишуваат Евреите од вработување во Италија, Пиј XI, на своја иницијатива, го примил професорот Вито Волтера, познат италијански еврејски математичар, во Папската академија на науките.

И покрај блискиот сојуз на Мусолини со Хитлерова Германија, Италија не ја усвоила целосно геноцидната идеологија на нацизмот кон Евреите. Нацистите биле фрустрирани од одбивањето на италијанските власти да соработуваат при собирањето на Евреите, и ниту еден Евреин не бил депортиран пред формирањето на Италијанската социјална република по Примирјето на Касибиле. Во окупираната од Италија Независна држава Хрватска, германскиот пратеник Зигфрид Каше го советувал Берлин дека италијанските сили „очигледно биле под влијание“ на Ватикан при спротивставување на германскиот антисемитизам. Како што растело чувството против Оската во Италија, употребата на Радио Ватикан за емитување на папското неодобрување на расното убиство и антисемитизмот го налутило нацистите.

Мусолини бил соборен во јули 1943 година, Германците ја окупирале Италија и го започнале собирањето на Евреите. Илјадници италијански Евреи и мал број протестанти загинале во нацистичките концентрациони логори.

### Антисемитизам
До сојузот на Мусолини со Адолф Хитлер, тој секогаш негирал каков било антисемитизам во Фашистичката партија. На почетокот на 1920-тите, Мусолини напишал статија во која се наведува дека фашизмот никогаш нема да го подигне „еврејското прашање“ и дека „Италија не познава антисемитизам и ние веруваме дека никогаш нема да го знае тоа“, а потоа елаборирал „да се надеваме дека Италијанските Евреи ќе продолжат да бидат доволно разумни за да не предизвикаат антисемитизам во единствената земја каде што тој никогаш не постоел“. Во 1932 година за време на разговор со Емил Лудвиг, Мусолини го опишал антисемитизмот како „Германски порок“ и изјавил: „Не постоеше „никакво еврејско прашање“ во Италија и не може да биде такво во земја со здрав систем на владеење“. Во неколку наврати, Мусолини зборувал позитивно за Евреите и Ционистичкото движење. Мусолини првично го отфрлил нацистичкиот расизам, особено идејата за господарска раса, како „нарачана глупост, глупава и идиотска“.

По прашањето на антисемитизмот, фашистите биле поделени околу тоа што да прават, особено со подемот на Хитлер во Германија. Голем број фашистички членови биле Евреи, а Мусолини потврдил дека тој самиот бил Ционист, но Хитлеровиот антисемитизам во Фашистичката партија постојано се зголемувал. Во 1936 година, Мусолини го направил своето прво писмено осудување на Евреите тврдејќи дека антисемитизмот се појавил само затоа што Евреите станале премногу доминантни во позициите на моќта на земјите и тврдел дека Евреите се „жестоко“ племе кое се обидувало да ги „протера целосно“ христијаните од јавниот живот. Во 1937 година, фашистичкиот член Паоло Орано го критикувал ционистичкото движење како дел од британската надворешна политика која има за цел да обезбеди британско владеење на областа без почитување на христијанското и исламското присуство во Палестина. Во врска со еврејските Италијанци, Орано рекол дека тие „не треба да се занимаваат со ништо повеќе од нивната религија“ и да не се мачат да се фалат дека се патриотски Италијанци.

## Наводи