open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Црвена решетка

мини|Црвена решетка
**Црвена решетка** (*Clathrus ruber*) е вид на сапрофитна габа од фамилијата Phallaceae. Не може да се јаде поради исклучително непријатниот мирис, сличен на расипано месо. Смрдеата привлекува муви и други инсекти кои помагаат во ширењето на спорите. Меѓу населението на јадранското крајбрежје на бивша Југославија оваа печурка била позната под името „вештеркино срце“. Сличен назив се среќава и во некој рурални делови на Франција, каде е позната под име *cœur de sorcière*.

## Опис
Црвена решетка расте многу брзо, па во текот на 3 дена расте и исчезнува. Кога е млада, печурката е бела и изгледа како јајце, бидејќи е обвиткана во кожеста обвивка со бела до сивкава боја. Како што се развива плодното тело, обвивката пука и се појавува црвена или портокалова печурка во облик на мрежа со широки полигонални дупки. Ламелите одвнатре се збрчкани и покриени со сиво-кафеава маса, која всушност се спори. Спорите се белузлаво-кафеави, издолжени и мазни, со димензии 5–6 x 1,7–2 μm. Постои голема варијација во големината во рамките на видот, бидејќи тие можат да бидат високи 8-20 сантиметри.

Оваа печурка расте наесен, во влажни шуми, ливади и покрај скапани трупци. Нативна е за јужна и централна Европа, како и Макаронезија, западна Турција, северна Африка и западна Азија. 

Слична на нејзе е *Anthurus archeri*, но нејзините пурпурно-црвени краци се раширени и личат на октопод. Не се јаде поради истите органолептички својства.

## Синоними

* *Clathrus albus* P. Micheli 1729
* *Clathrus cancellatus* Tourn. ex Fr. 1823
* *Clathrus flavescens* Pers. 1801
* *Clathrus kusanoi* (Kobayasi) Dring 1980
* *Clathrus ruber var. albus* (Fr.) Quadr. & Lunghini 1990
* *Clathrus ruber var. flavescens* (Pers.) Quadr. & Lunghini 1990
* *Clathrus ruber f. kusanoi* Kobayasi 1938
* *Clathrus ruber var. ruber* P. Micheli ex Pers. 1801
* *Clathrus ruber f. ruber* P. Micheli ex Pers. 1801

## Галерија

Податотека:Clathrus ruber 61319.jpg
Податотека:Clathrus ruber 34153.jpg
Податотека:Clathrus ruber (decaying).jpg
Податотека:Clathrus ruber 125338.jpg


## Наводи

Категорија:Нејадливи габи
Категорија:Габи
Европско училиште Љубљана

**Европското училиште Љубљана** — акредитирано европско училиште во Љубљана, Словенија, кое нуди образование на ученици на возраст од 6 до 18 години. Училиштето е основано во 2018 година и е дел од Училишниот центар Љубљана. Во учебната 2019/20 година училиштето нудело програми на англиски и словенечки јазик и настава по јазик на француски, германски, литвански и шпански. Училиштето е сертифицирано да го нуди Европскиот бакалауреат како завршен испит за средно образование.

## Локација
Училиштето се наоѓа во Централниот округ на Љубљана, во просториите на Училишниот центар Љубљана (словенечки: Šolski center Ljubljana). Зградата е поранешно австроунгарско трговско училиште, изградено во 1911 година. Непосредната околина ги вклучува Фармацевтскиот факултет на Универзитетот во Љубљана на запад, Факултетот за уметност на Универзитетот во Љубљана на север, амбасадата на Франција на исток и станбени згради на југ. Делот од ѕидот на римската колонија Емона се наоѓа веднаш јужно од училиштето.

## Поврзано

* Акредитирано Европско училиште
* Европски бакалауреат
* Европски училишта

## Наводи

## Надворешни врски

* 
* About Accredited European Schools

Категорија:Училишта во Словенија
Категорија:Врамена карта без назнака за OSM-однос на Википодатоците
Категорија:Меѓународни училишта во Словенија
Скејтер (бенд)

**Скејтер** (порано познат како **Скутер**) — словенечка музичка група, основана во 2003 година во Марибор. Групата е составена од Самси Џеј и Сашка Смодеј. Оригиналното име на бендот го исмејува германскиот евроденс бенд Скутер.

## Дискографија

### Студиски албуми

* *Ариведерчи (2005) (како Скутер)*
* *Дојди кај мене* (2008)

### Макси синглови

* *Ариведерчи Ванч* (2005) *(како Скутер)*

### Компилација албуми

* *Нареди да ...се тресе* (2006) *(како Скутер)*

## Наводи

Категорија:Музички групи од Словенија
Портрет на кнезот Михаило III Обреновиќ (Зографски)

** Портрет на кнезот Михаило III Обреновиќ** – слика од Ѓорѓи Зографски. Сликата е масло на платно со димензии 50х34 см, насликана во 1939 година. Сликата е во сопственост на Музејот во Смедерево.

## Опис
Делото настанало според цртеж на автор кој живеел во Западна Европа. Кнезот е облечен во офицерска униформа, стои на тераса во дворот, со поглед вперен кон градот. Начинот на сликање потсетува на портретот на Катарина Вучковиќ и на портретот на кнегињата Персида Караѓорѓевиќ.

## Наводи

Категорија:Слики од Ѓорѓи Зографски
Категорија:Македонски уметнички слики
Категорија:Уметнички слики од 1939 година
Категорија:Слики во Музејот во Смедерево
Исусовска црква, Луцерн

мини|Исусовска црква покрај реката Ројс
мини|Внатрешен изглед
**Исусовска** **црква Луцерн** е католичка црква во Луцерн, Швајцарија. Тоа е првата голема барокна црква изградена во Швајцарија северно од Алпите.

Исусовскиот ред, основан од Игнатиј од Лојола во 1534 година, биле активни учесници во Контрареформацијата, католичката борба против раѓањето на протестантството. Протестантските реформатори како Цвингли во Цирих и Калвин во Женева ја поделиле претежно католичката Швајцарија. Како одговор ,исусовсците биле повикани во Луцерн од градскиот совет во 1573 година за да основаат колеџ. Лудвиг Фајфер, градоначалник на Луцерн, им понудил годишна финансиска поддршка на Исусовците од неговите приватни средства. Исусовскиот колеџ во Луцерн е основан во 1577 година во палатата Ритер, зграда првично подигната во 1557 година како резиденција на градоначалникот Лукс Ритер.

Изградбата на придружната црква започнала во 1667 година. До 1673 година надворешниот дел на црквата и главната фасада биле завршени. Црквата била осветена во 1677 година, иако внатрешноста сè уште не била навистина завршена. Неколку странични жртвеници сè уште недостасувале, а дури и високиот олтар бил подигнат само четири години подоцна, поради финансиски проблеми. Кулите на врвот  биле завршени дури во 1893 година. Сводот бил преуреден во средината на 18 век. Оригиналните одежди на брат Клаус, познат швајцарски патрон, се чуваат во внатрешната капела. Муралите се создадени од браќата Џовани Антонио и Џузепе Антонио Торичели. Црквата била обновена во 1950-тите и поопширно во 1970-тите. Најновото реновирање била завршено во јануари 2017 година. Црквата е  особено важна поради богатата покуќнина.

## Поврзано

* Список на језуитски локации

## Наводи

## Надворешни врски

* Веб-страница der Jesuitenkirche Луцерн
* Језуитска црква, Луцерн, Швајцарија: туристички водич со слики

Категорија:Цркви во Швајцарија
Категорија:Римокатолички цркви во Европа
Капела Свети Гал (Санкт Гален)

мини|270x270пкс| Влезот во капелата Свети Гал со статуи на Дезидериј од Виена и Свети Морис
**Капелата Свети Гал** е капела во рамките на опатскиот комплекс Свети Гал.

Била обновена во 1666/67 година, во приземјето на резиденцијата на кнезот-игуменот. Осветена била во 1671 година во врска со епископската капела што се наоѓала над неа.

Нејзиниот ентериер има речиси квадратна форма. Ѕидовите и таванот се декорирани со 26 слики од житието на свети Гал, кои се припишуваат на Јохан Себастијан Херше. Покрај влезот стојат две статуи поголеми од природна големина, со претстави на Свети Морис и Дезидериј Виенски.

На истото место, во 971 година, игуменот Пурчарт фон Удалрихинген изградил капела. Тој во 975 бил погребан до влезот на капелата  година од страна на епископот Конрад од Констанца.

Капелата Свети Гал, заедно со катедралата Сент Гал, служи како крстилница на парохијата на катедралата Сент Гал.

## Наводи

Категорија:Капели во Швајцарија
Опатија Фиј-Дие

**Опатијата Филе-Дие** е цистерцијански манастир лоциран во близина на градот Ромон во швајцарскиот кантон Фрибур. Основана како бенедиктински приорит во 1268 година, и континуирано окупирана од заедница на калуѓерки од нејзиното основање, алпската опатија е швајцарско наследство од национално значење. Силно изменета низ својата историја, опатијата Филе-Дие беше реструктуирана по економски превирања, пожар, дополнувања и несимпатични промени. Во 1906 година, опатијата станала поврзана со Трапистите, а меѓу 1990 и 1996 година била извршена меѓународно значајна реставрација, модернизирање на манастирските згради, обновување на црквата до нејзиниот оригинален волумен и зачувување на нејзините повторно откриени средновековни мурали, со тоа што единствениот современ елемент се витражите од британскиот уметник Брајан Кларк. Понатамошната реставрација на опатијата продолжува и денес.

## Рана историја
Во 1268 година, бискупот од Лозана, Жан де Косонај, посетил мала заедница на жени кои во 1265 година основале куќа за молитва во близина на Ромон. Тој ги овластил Жулиет, Пернет и Сесил де Вила да изградат манастир на местото и му го дал името „Fille-Dieu“.

## Модерна историја
Во 1906 година, опатијата му се придружи на Цистерцискиот Ред за Строго Почитување, колоквијално познат како Траписти.

### Реставрација

#### Витраж
Во 2009 година, витражот на прозорецот на опатијата беше уништен од град. Уметникот Брајан Кларк беше незадоволен од резолуцијата на оригиналниот прозорец во 1996 година , и овој „знак Божји“ претставуваше можност да дизајнира и креира замена, за што и беше назначен. Новиот прозорец беше инаугуриран и благословен во 2010 година, а дизајнот за прозорецот беше претставен во Швајцарскиот национален музеј на витражи во Ромон.

## Дополнителна литература

* *La Fille-Dieu, Un Monastère Cistercien En Pays Romand* (1978). Бенедикт Раст. Фрибур: Сент Пол.
* *Les Vitraux de la Fille-Dieu de Brian Clarke/Die Glasgemälde der Fille-Dieu von Brian Clarke* (1997). Стефан Трумплер. Wabern-Berne: Benteli Editions. L'abbaye cistercienne de la Fille-Dieu a Romont/Musée suisse du vitrail a Romont.  ISBN&nbsp;.
* *Liturgie Et Musique a l'Abbaye Cistercienne Notre-Dame de la Fille-Dieu: Histoire Et Catalog Des Sources de Sept Siecles de Vie Chorale* (2015). Ашендорф Верлаг.  ISBN&nbsp;.
* Вајлд, Д. „Прозорците на Брајан Кларк во Abbaye De La Fille-Dieu“. Витраж: Квартален весник на Здружението за витраж на Америка. 94.1 (1999): 47-51.

## Наводи

Категорија:Швајцарска култура
Категорија:Координати на Википодатоците
Категорија:Цркви во Швајцарија
Ања Древ

**Ања Древ** (родена на 9 јули 1997 г.) — словенечка глува алпска скијачка. Таа се натпреварувала на Зимските олимписки игри на глуви во 2015 година и учествувала во женски спуст, велеслалом, слалом, супервелеслалом и супер комбинирани дисциплини. 

Таа освоила бронзен медал во дисциплината спуст за жени бидејќи на другите натпревари по алпско скијање главно доминирaла чешката алпска скијачка Тереза Кмохова.

## Наводи

## Надворешни врски

* Anja Drev at Deaflympics

Категорија:Живи луѓе
Категорија:Родени во 1997 година
Категорија:Спортисти со посебни потреби
Категорија:Скијачи
Категорија:Словенечки спортисти
Август Фридрих Шенк

**Август Фридрих Албрехт Шенк** (23 април 1828 – 1 јануари 1901 година) бил сликар роден во Гликштат во Војводството Холштајн, кое во тој период се наоѓало под данска контрола, но сепак како дел од Германската Конфедерација. Својот животен и работен век го поминал пред се во Франција. По националност истовремено бил и француз и германец .
мини| ''Страдание'', 1878 година, се чува во Националната галерија на Викторија
Шенк бил ученик на Леон Когние во Франција. Станал популарен по своите пејзажи и слики со претстави на животни. Во 1855 година за првпат јавно биле изложени неговите дела. Неговото најпознато дело *Страдание*, е масло на платно каде е насликана овца како жали над мртвото јагне додека околу нив кружат злокобни црни гаврани. Сликата била откупена од Националната галерија на Викторија во Мелбурн во 1880 година. Во 1885 година е прогласен за витез на Легијата на честа. Починал во Екуен во близина на Париз.

## Биографија
Како млад, Шенк го напуштил Гликштат кој тогаш бил сè уште под данска власт, со цел да заработи како трговец со вино во Германија, Русија и на крајот во Португалија. По пет години во Португалија, се преселил во Париз, каде што се посветил на сликарството. Таму се обучувал кај Леон Когние (1794–1880), професор на Училиштето за ликовни уметности. Подоцна, Шенк трајно се преселил во Франција.

На 27 години, тој дебитирал како сликар на Светската изложба во Париз во 1855 година. Во 1857 година учествувал на годишната изложба на Шлезвиг-Холштајн. По тоа следувал успешен креативен период, при што станал особено познат по своите слики на животни.

Околу 1862 година, Шенк и неговата сопруга Лудовика Стапачинска, родум од Варшава, се преселиле во Екуен, град сместен на околу 20 километри од Париз, познат како уметничка колонија. Екуенската школа привлекувала познати уметници, вклучувајќи ги Шарл-Франсоа Добињи, Жан-Батист-Камил Коро и Мери Касат. Сè уште има траги од Шенк во Екуен денес: улицата де ла Бовет, каде што се наоѓале неговиот дом и атеље, во негова чест била преименувана во улица Огист Шенк во 1906 година. Неговата слика *Студен ветер* виси во градското собрание, додека сликата со наслов, *Божјото јагне - Агнус деи*, виси во црквата.

За време на својот живот, Шенк уживал национална слава, при што големите музеи ги откупувале неговите дела. Подоцна, неговите слики станале дел од колекции на музеи ширум светот. Во неговата слика *Изгубени*, тој прикажал стадо овци чувано од две кучиња. Во преден план, овците се збиени заедно во снежната бура, додека во позадина се гледа споменик со крст, давајќи религиозна симболика. Денес, оваа слика е изложена во Метрополитен музејот на уметност во Менхетен .

Август Шенк починал на 1 јануари 1901 година. Погребан е во Екуен.

## Наводи

Категорија:Починати во 1901 година
Категорија:Родени во 1828 година
Категорија:Германски сликари
Јуре Лесковец

**Јуре Лесковец** — словенечко-американски информатичар, претприемач и вонреден професор по компјутерски науки на Универзитетот Стенфорд со фокус на мрежи. Тој бил главен научник во Пинтрест.

## Ран живот и образование
Во 2004 година, Лесковец добил диплома по компјутерски науки од Универзитетот во Љубљана, Словенија. Тој истражувал како да создава апстракти засновани на семантички мрежи, со помош на машинско учење. Во 2008 година, тој докторирал во компјутерско и статистичко учење (анализа на податоци со математика и компјутери) на Универзитетот Карнеги Мелон.

По завршувањето на докторатот, Лесковец една година работел како постдокторски соработник на Универзитетот Корнел. Во тоа време, бил советуван од Џон Клајнберг. 

## Истражување и кариера
По неговиот постдокторски период на Универзитетот Корнел, Лесковец се приклучил на Универзитетот Стенфорд во 2009 година како асистент професор на Одделот за компјутерски науки. Во 2016 година, бил унапреден во доцент со трајна позиција (постојан професор).

Неговата општа област на истражување е применето машинско учење и наука за податоци за големи меѓусебно поврзани системи. На сложени, детално опишани релациски структури, графикони и мрежи за системи од сите големини од интеракциите на протеините (белковини) во една клетка до интеракциите меѓу луѓето во општеството. Неговото истражување има примена во различни области, вклучувајќи препорачувачки системи, компјутерска социјална наука и компјутерска биологија со акцент на откривање на лекови.

Лесковец соосновал стартап наречен Косеи во 2014 година, кој бил купен од Пинтрест во 2015 година.

## Награди и почести

* Мајкрософт истражување, факултетска стипендија (2011)

* Слоунова истражувачка стипендија (2012)

* Лагранжова награда (2015)
* Иновациска награда од Групата со посебен интерес за откривање на знаење и ископување сметачки податоци (SIGKDD) (2023)

## Избрани публикации

* 
* 
* 

## Наводи

Категорија:Апсолвенти на Љубљанскиот универзитет
Категорија:Професори на Стенфордовиот универзитет
Категорија:Живи луѓе
Категорија:CS1-одржување: архивиран примерок како наслов
Категорија:Словенечки информатичари
Сузана Брицељ

**Сузана Брицељ** ( година — словенечка сликарка и илустраторка. Нејзините илустрации се појавиле во детски сликовници, списанија и списанија за млади читатели, па дури и во училишни книги.

Брицељ е родена во Љубљана во 1971 година. Дипломирала на Академијата за ликовни уметности во Љубљана во 1998 година, а откако дипломирала посетувала курсеви во уметнички училишта во Братислава и Париз. Илустрирањето било нејзиниот главен креативен фокус.

Во 2005 година ја освоила наградата Левстик за нејзините илустрации за *Мала ноќна торта со пламени* од К*нига за торти* на Тон Телеген.

## Избрани илустрирани дела

* *Најубави бајки 2, 2009 г.*
*  *Ние Косовирците,* напишана од Светлана Макаровиќ, 2009 година
*  *Кокошката Емилија,* напишана од Светлана Макаровиќ, 2009 година
*  *Малиот Мраз и Големиот Мраз и други приказни,* напишано од Ханс Кристијан Андерсен, 2009 година
*  *[[Елка (бајка)|Елка]] и други приказни,* напишана од Ханс Кристијан Андерсен, 2009 година
* *За кралот што не сакал да се средува,* напишано од Нина Мав Хроват, 2008 година
* *Косовирците на летечката лажица,* напишана од Светлана Макаровиќ, 2008 г.
* *Господинот и крушата,* напишана од Фран Милчински, 2007 г.
*  *Ева и козата,* напишана од Мајда Корен, 2006 година
* *Како е создадена виолината,* Традиционална ромска приказна, 2006 година
* *Мала ноќна торта со пламен,* напишана од Тун Телеген, 2004 година
* *Семејна песна: 100 словенечки традиционални и популарни песни,* 2002 г.
* *Големите раскажувачи и нивните најубави приказни,* 2001 г.
*  *Катка и Бункец,* напишана од Марјан Томшич, 2000 г.
*  *Златото на кралот Матјаж,* напишано од Ања Стефан, 1999 г.
* *[[Мартин Крпан|Мартин Крпан од Врх]],* напишана од Фран Левстик, 1999 г.

Категорија:Апсолвенти на Љубљанскиот универзитет
Категорија:Родени во 1971 година
Категорија:Словенечки уметници
Словенечки народен театар Марибор

мини| Седиштето на Словенечкиот народен театар Марибор
**Словенечкиот национален театар Марибор** (СНГ Марибор) - театар во Марибор, североисточна Словенија. Нејзините изведби на драма, опера и балет годишно ја привлекуваат најголемата театарска публика во земјата.

## Настапи
Театарот редовно е домаќин на Љубљанскиот словенечки национален театар опера и балет. Во јануари 2012 година биле закажани изведбите на операта *„Црни маски* “ на Мариј Когој.

## Поврзано

* Словенечки народен театар Нова Горица

## Надворешни врски

* Официјална веб-страница  

Категорија:Театри во Словенија
Катја Штурм-Шнабл

**Катја (Станислава Катарина) Штурм-Шнабл** (родена на 17 февруари 1936 година во Зинсдорф, општина Магдаленберг) е корушки-словенечки лингвист и книжевен историчар, позната по нејзините истражувања и современи извештаи на очевидци од 20 век во централна Европа.

## Живот и дело
Катја Штурм-Шнабл е родена во политички активно словенечко семејство на фарма во Корушка, Австрија, североисточно од Клагенфурт. Нејзиното прво значајно животно искуство било депортацијата на семејството во април 1942 година. Штурм-Шнабл го опишала вака: „Упаднаа во куќата, извикуваа неразбирливи работи со нагли реченици (кога бев дете не разбирав германски) и веднаш настана неопислив хаос во куќата... *Немци* (Германците) лево и десно, а ние на средина, така нè одведоа, ние требаше да одиме низ селото." Следеле три и пол години затвор во два логора, а за тоа време нејзината болна постара сестра Вероника починала откако примила инјекција од лекар од логорот.

По нејзиното ослободување од логорот Ајхштат во централна Франконија, Штурм-Шнабл посетувала основно училиште и гимназија во Клагенфурт, а студирала славистика, јужнословенски литератури, руски јазик, историја на уметност и византиски студии. Во 1973 година докторирала со студија за словенечкиот дијалект во Клагенфуртскиот басен. Од 1973 до 1984 година била научен соработник во Комисијата за византиски студии при Австриската академија на науките. Нејзиниот фокус бил создавањето на прозопографската енциклопедија од палеолошкиот период заедно со нејзиниот син Бојан-Илија Шнабл.

Од 1984 до 2016 година предавала јужнословенска книжевна и културна историја на Институтот за славистика на Универзитетот во Виена и била член на бројни комисии и на Комисијата за еднакви можности. Во тоа време, таа била особено загрижена за поддршка на студентите, за кои организирала бројни универзитетски и неуниверзитетски колоквиуми и можности за презентација. Конкретно, нивните напори биле насочени кон воспоставување научно и историски соодветна институционална поставеност за словенечки студии (создавање на катедра со соодветни позиции за асистенти), која сè уште не е воспоставена.

Во 1993 година, Штурм-Шнабл се хабилитирала со својата дисертација за преписката меѓу Франц Миклошич и јужните Словени (*Кореспонденца Франа Миклошича з Јужними Словани*), за што ја добила наградата Леополд Куншак. Нејзини главни области на истражување се словенечката книжевна и културна историја, јужнословенските меѓусебни односи, европските транскултурни студии, со посебен фокус на односите со француската културна област и специфичните аспекти на каринтскиот словенечки развој на јазикот. Како учесник на многу меѓународни конференции, таа широко објавувала на повеќе јазици (вклучувајќи словенечки, француски, руски, српско-хрватски, германски и јапонски), а промовирала интеркултурен дијалог преку превод на избрани клучни дела од литературата и истражувањето.

## Наводи

Категорија:Живи луѓе
Категорија:Родени во 1936 година
Категорија:Лингвисти
Категорија:Словенечки академици
Капучинска црква (Марибор)

**Капучинската црква** била црква на капучините во Марибор во Словенија. Била изградена во 17 век и заменета со Францисканската црква кон крајот на 19 век. Од 1890 до 1891 година, Новата капела на Големите гробишта била изградена според дизајнот на архитектот Карлис Најбргерс, под надзор на архитектот Карлис Фелско и инженерот Ф. Енџелсонс. Ова била четврта капела што била изградена. Претходната била изградена помеѓу 1859 и 1861 година по дизајн на Јохан Даниел Фелско.

Категорија:Цркви во Словенија
Истражување на јавното мислење за словенечките парламентарни избори во 2018 година

Во пресрет на **словенечките парламентарни избори во 2018 година**, различни организации спроведуваат **истражување на јавното мислење** за да ја проценат намерата за гласање во Словенија. Резултатите од ваквите анкети се прикажани во оваа статија.

Датумскиот опсег за овие анкети е од претходните општи избори, одржани на 13 јули 2014 година, до денес. Следните парламентарни избори се одржале на 3 јуни 2018 година.

## Анкетари
Постојат повеќе компании за истражување на мислењето кои спроведуваат изборни анкети на редовна основа во Словенија, генерално објавувајќи ги резултатите од анкетите на месечна основа.

* *Еписцентар*, објавено од Планет SiOL.net и Планет ТВ;
* *Медијана*, објавена од словенечкиот телевизиски канал ПОП ТВ и нивниот соодветен мултимедијален веб-портал 24ur.com;
* *Нинамедиа*, променливо објавена од ТВ ПОП, јавниот радиодифузен сервис РТВ СЛО и/или словенечкиот дневен весник ''Дневник'';
* *Дело Стик*, која е внатрешна организација за испитување на јавното мислење на словенечкиот дневен весник Дело ;
* *Парсифал СЦ,* кој спроведува истражување на јавното мислење за конзервативната информативна медиумска компанија Нова24ТВ (Парсифал е (како самата Нова24ТВ ) врзан за најголемата словенечка конзервативна партија СДС ). 

## Резултати од анкетата
Резултатите од анкетата се наведени во табелата по обратен хронолошки редослед, прво прикажувајќи ги најновите. Највисоката бројка во секое истражување е прикажана со задебелени букви, а позадината е засенчена во бојата на водечката партија. Во случај на вратоврска, ниту една фигура не е засенчена.

## Наводи

Категорија:Избори во Словенија
Роџер Вер

**Роџер Кит Вер** (;  роден на 27 јануари 1979) — американски претприемач, ранен инвеститор во криптовалутите и познат по својата поддршка кон Биткоин. Роџер е роден на 27 декември 1979 година во Сан Хозе, Калифорнија, САД, и стана познат како еден од пионерите на Биткоин и главниот промотор на Биткоин Кеш (Bitcoin Cash), алтернативна верзија на Биткоин создадена во јули 2017 година. Вер е познат и под прекарот „Биткоин Исус“ поради неговата активна кампања за популаризација на Биткоин и неговото усвојување ширум светот. Освен тоа, тој е значаен член на криптовалутската заедница и е поврзан со компании како Blockchain.com и BitPay.

Роџер Вер го напушти САД во 2014 година поради правни проблеми и се пресели во Свети Китс и Невис, земја во Карипскиот басен. Таму продолжи со својата работа во доменот на криптовалутите, особено фокусирајќи го вниманието на Биткоин Кеш, кој го смета како вистинскиот наследник на оригиналниот Биткоин. Во интервју со Такер Карлсон, тој откри некои детали за борбата против екстрадицијата од САД и неговите гледишта за Биткоин.

Во април 2024 година, Вер беше уапсен во Шпанија во врска со случајот за екстрадиција од САД, каде што беше опфатен во истрага за фискална измама.

## Наводи

Категорија:Американски стопанственици
Категорија:Живи луѓе
Биткоин Кеш

**Биткоин Кеш** () — криптовалута создадена во август 2017 година како резултат на хард форк од оригиналната мрежа на Биткоин (BTC). Главната цел на овој форк беше да се зголеми големината на блоковите од 1 MB на 8 MB, со цел да се подобри скалабилноста и да се овозможи поголем број трансакции во секој блок. Оваа промена ја намали конкуренцијата за простор во блоковите и ги намали трошоците за трансакции.

Биткоин Кеш го задржа основниот концепт на децентрализирана дигитална валута, но се фокусира на употребата како средство за плаќање, наместо како дигитален актив за складирање вредност. Поддржувачите на Биткоин Кеш, како што е Роџер Вер, веруваат дека е поблиску до оригиналната визија на Сатоши Накамото за електронски готовински систем.

Од своето создавање, Биткоин Кеш доживеа дополнителни хард форкови, вклучувајќи го и создавањето на Биткоин Сатоши Вижн (BSV) во 2018 година. Иако е помалку популарен од оригиналниот Биткоин, Биткоин Кеш останува една од најпознатите криптовалути, со значителна трговска активност и прифаќање од одредени трговци.

Како и сите криптовалути, Биткоин Кеш е предмет на висока волатилност и регулаторни предизвици.

## Наводи

## Надворешни врски

*Официјална веб-страница
*Блок истражувач

Категорија:Криптовалути
Словенијалес Трговина Доо

**Словенијалес Трговија Д.о.о** е трговско друштво од Словенија, основано во 1950-тите.
десно|мини|300x300пкс| Магацин Slovenijales, 1961 година.
Специјализирана е за продажба на дрво и други материјални производи за згради и домашен мебел како и суровини за столари. Таа е една од најголемите компании од овој вид во Словенија и поранешна Југославија.

## Поврзано

* Список на претпријатија во СФРЈ

Категорија:Југословенски претпријатија
Воден свет

***Воден свет*** () — американски постапокалиптичен акционен филм од 1995 г. во режија на Кевин Рејнолдс и сценарио на Питер Рејдер и Дејвид Туи. Бил заснован на оригиналното сценарио на Рејдер од 1986 г., а во него глуми Кевин Костнер, кој исто така го произвел со Чарлс Гордон, Џон Дејвис и Лоренс Гордон. Го распределил Universal Pictures. Во Македонија филмот бил распределен на телевизија, а постои и старо ДВД-издание на македонски јазик.

Местото на филмот е во далечната иднина. Поларните ледени капи целосно се стопиле, а нивото на морето се искачило над 7.600 метри, покривајќи го речиси целото копно. Дејството на филмот се сосредоточува на безимениот антијунак, „Морнарот“, скитник што плови по Земјата во својот тримаран.

## Содржина
Некаде во иднината, поларните ледени капи се стопиле, а светските океани и мориња го покриле копното. Малку се луѓето и живеат во мали заедници на море или пловат од еден до друг како трговци. Сите луѓе бараат сува земја... нешто што никој не видел.

## Улоги

|-
|Кевин Костнер
|Морнарот
|-
|Денис Хопер
|Ѓаконот
|-
|Џин Триплхорн
|Хелен
|-
|Тина Мејџорино
|Енола
|-
|Мајкл Џетер
|Стариот Грегор
|-
|Џерард Марфи
|Нордиецот
|-
|Џек Блек
|пилотот на авионот на Пушачите
|-
|Шон Вејлен
|Боун
|-
|Ким Коутс
|трговецот
|}

## Наводи

## Надворешни врски

Категорија:Американски филмови
Категорија:Филмови од 1995 година
Категорија:Филмови на англиски јазик
Категорија:Филмови на Universal Pictures
Категорија:Американски постапокалиптични филмови
Мртовечки прсти

**Мртовечки прсти** или **ѓаволски прсти** () — космополитска сапрофитна габа. Се карактеризира со своите издолжени исправени, булoвидни или ременообразни строми кои излегуваат од земјата, како прсти.

## Таксономија
Родот *Xylaria* содржи околу 100 видови на космополитски габи. Специфичниот епитет *polymorpha* значи „многу облици“. Како што сугерира името, има променливо плодно тело (строма) со облик на боздоган кое личи на изгорено дрво. 

## Опис
лево|мини| ''Xylaria polymorpha''
Припаѓа на типот габи познати како Ascomycetes (дивизија Mycota), познати како торбести габи, тие се карактеризираат со торбеста структура, аскусот кој содржи од четири до осум аскоспори во сексуалната фаза. Торбестите габи се поделени во подгрупи врз основа на тоа дали аскусите се појавуваат поединечно или се носат во еден од неколкуте типа на плодни структури, или аскокарпи, и врз основа на методот на испуштање на аскоспорите. За разлика од некои видови од оваа класа, X. polymorpha не е за јадење. 

Често оваа габа се среќава со мноштво посебни „прсти“, но понекогаш поединечните делови може да бидат споени заедно. Во зрелоста, плодните тела можат да бидат 3-10 цм високи, од надвор црни или кафеави,  понекогаш со нијанси на сина или зелена боја. Одвнатре се бели, а наоколу има ареи со црни точки. Оваа поцрнета ареа е составена од ситни структури наречени перитеција. Перитециите држат слој од аскуси кои содржат аскоспори. Аскусите се издолжуваат во остиолот и ги испуштаат аскоспорите нанадвор. Дистрибуцијата на спорите е долг процес, понекогаш трае неколку месеци пред да се заврши. Отпечатокот на спори е црн. 

Во пролетта оваа габа често произведува слој од бели или синкави асексуални спори наречени конидии, кои растат на нејзината површина и околината. 

## Распространетост и живеалиште
*X. polymorpha* е географски распространета на сите шест населени континенти.  Таа е вообичаен жител на шумски области, обично расте од основите на гнили или повредени трупци и дрва што се распаѓаат. Ги колонизира супстратите како што се дрвенести мешунки, ливчиња и тревни стебла. 

## Галерија

Податотека:Xylaria polymorpha, known as Dead Man's Fingers (9614893471).jpg
Податотека:Xylaria polymorpha1.jpg|Xylaria polymorpha, сликано во Ниш
Податотека:Xylaria longipes Edinburg.jpg|Сликано во Единбург
Податотека:2013-07-26 Xylaria polymorpha (Pers.) Grev 353508.jpg
Податотека:Holzkeule Vielgestaltige (4).jpg


## Наводи

## Надворешни врски
* Index Fungorum
* USDA ARS Fungal Database
* Xylaria polymorpha (Dead Man's Fingers)
* Images
* Dead Man's Fingers
* Mushroom Observer, ''Xylaria polymorpha''

Категорија:Дрварковидни
Категорија:Нејадливи габи
Категорија:Габи на Европа
Clathrus chrysomycelinus

***Clathrus chrysomycelinus*** е вид на габа од фамилијата Phallaceae. Ја има во Јужна Америка, а е пријавена во Нов Зеланд, иако еквивалентноста на видот допрва треба да се утврди. 

## Наводи

Категорија:Габи на Јужна Америка
Категорија:Габи
Комитска погача

мини|334x334пкс|Комитска погача
***Комитска погача*** или лат. *Laetiporus sulphureus* е вид на печурка која често расте на дрвја во Европа и Северна Америка. На Балканот е позната и под имињата: *шумско пиле*, *жолт леб*, *врбара* или *врбовача*. Позната е како деликатес, затоа се собира во рана пролет додека е уште млада и се користи во исхрана. Има светло жолта боја и вкус на пилешко. Повеќе капи во облик на школка растат заедно на кори од гниечки и мртви стебла или гранки на листопадни дрва. Најчесто живее на врба (*Salix*), евла (*Alnus*), топола (*Populus*), бука (*Fagus*), даб (*Quercus*) и багрем (*Robinia*). Ретко се јавува на иглолисни како бор (*Pinus*), ариш (*Larix*) и тиса (*Taxus*). Комитската погача е сапрофит. Родноста е поголема во пролет отколку во есен. Најчесто достигнува маса до 20 kg, а најголем примерок со неверојатни 45 kg тежина бил забележан во Хемпшир во Велика Британија октомври 1990 година. Освен луѓето служи како храна и на диви животни како што се елени и срни. Според некои неодамнешни извори, печурката е лековита. 

## Опис
Плодните тела се едногодишни, обично лоцирани не многу високо над земјата на дрвја или трупци. Во првата фаза на развој изгледа како жолтеникава месеста маса, бојата е интензивно жолта до портокалова. Плодното тело постепено се стврднува, добивајќи облик на „уво“ карактеристично за полипорите, составено од неколку споени псевдо-капи во облик на лепеза, кои често стојат на заедничка основа. Големината на капата е од 10 до 40 см. Максималната дебелина на стеблото е околу 7 см. Рабовите на плодните тела се брановидни и поделени на лобуси со длабоки пукнатини.

Тубуларни хименофори со мали заоблени или назабени пори (3-5 на квадратен mm). Младите печурки создаваат  жолтеникави водени капки во изобилие. Цевките се жолти, кратки, 2-4 мм долги.

Спорите на комитската погача варираат од елиптични до јајцевидни, глатки се, хијалини и неамилоидни и се со големина од 5–8 x 4–5 µm.

Правот од спори има бледо-кремаста боја.

Морфолошки слични на комитската погача се видовите ''L.'' ''huroniensis'' и *[[L. gilbertsonii]]*.

## Лековити својства
Печурката се смета за лековита; ин витро го инхибира развојот на некои форми на канцерогени клетки. Исто така, има антимикробни и антивирусни својства. 

## Галерија

Податотека:Zwavelzwam (Laetiporus sulphureus). Locatie, Stuttebosch in de lendevallei. 27-08-2020. (actm.) 05.jpg
Податотека:Laetiporus sulphureus 161955721.jpg
Податотека:Laetiporus sulphureus in Lutsk, 2020.jpg
Податотека:Laetiporus sulphureus big.jpg
Податотека:Chicken of the Woods (Laetiporus sulphureus) 01.jpg


## Литература
Smith, Alexander H.; Smith Weber, Nancy (1980). The Mushroom Hunter's Field Guide. University of Michigan Press.  .

## Наводи

Категорија:Јадливи габи
Clathrus archeri

мини|269x269пкс|'''Clathrus archeri'''
***Clathrus archeri*** е вид на сапрофитна габа од родот *[[Clathrus]]* со карактеристична форма слична на октопод. Тоа е редок и законски заштитен вид на печурка.  Не може да се јаде поради исклучително непријатниот мирис, сличен на гнило месо.

## Опис
Младото плодно тело на *Clathrus archeri* е затворено во сиво-бела сферична лушпа слична на јајце, од чиј врв растат делови од плодното тело кои наликуваат на краците на октопод, кои однадвор се розови, а внатре светло-црвени. Ги има од 4 до 7 и се покриени со маслинеста глеба во која се наоѓаат спорите. Соседните краци првично се исправени и споени на врвот, но подоцна се одделуваат, давајќи изглед на морска ѕвезда или октопод.

Розовата и црвената боја и непријатниот мирис потсетуваат на гнило месо, привлекувајќи муви и други инсекти кои на тој начин помагаат во ширењето на спорите.

Слично на неа е *[[Црвена решетка|Clathrus ruber]]*, која е црвена или портокалова и има облик на мрежести шипки со широки полигонални дупки.

## Живеалиште
*Clathrus archeri*  потекнува од Австралија и е донесена во Европа за време на Првата светска војна. Вообичаена е во Франција (каде за прв пат е забележана во 1914 година), Германија, Швајцарија, Австрија, Чешка и Полска, додека многу поретка е во Хрватска, Словенија и Босна и Херцеговина.

Најчесто расте во лето (од јули до септември) во влажни, засенчени ливади и листопадни шуми.

## Употребливост
Оваа печурка не се јаде поради непријатниот мирис на гнило месо и расипани јајца.

## Синоними

* *Anthurus archeri* (Berk.) E. Fisch. 1886
* *Anthurus sepioides* McAlpine 1903
* *Aseroë rubra*
* *Aserophallus archeri* (Berk.) Kuntze 1891
* *Clathrus archeri var. archeri* (Berk.) Dring 1980
* *Lysurus archeri* Berk. 1859
* *Pseudocolus archeri* (Berk.) Lloyd 1913
* *Schizmaturus archeri* (Berk.) Locq. 1977

## Галерија

Податотека:Tintenfischpilz 1a.JPG
Податотека:Tintenfischhexenei.jpg
Податотека:Clathrus archeri.Devils fingers. (16725724164).jpg
Податотека:Clathrus archeri - Vosges France.jpg
Податотека:Clathrus archeri, (devils fingers) (26273567937).jpg


## Наводи

## Литература

* Kranjčev, R. (2008) *The Great Polyp*, Forestry Journal 9–10, pp. 482.
* http://www.crtice-hrvatske.com/pregled_clanaka.php?sifra_objekta=svijet_gljiva&redni_broj=61
* http://www.svijet-gljiva.com/katalog-gljiva/item/91-clathrus-archeri 
Категорија:Нејадливи габи
Категорија:Габи
Категорија:Габи на Австралија
Војна (слика на Беклин)

***Војна*** е името што го носат две слики изведени во масло на иста тема. Швајцарскиот симболистички сликар Арнолд Беклин ги извел едноподруго во 1896 година. Првата верзија се наоѓа во колекцијата на Галерија на нови мајстори, Дрезден, а втората, назначена како недовршена, во Кунстхаус Цирих во Швајцарија.лево|мини| ''Војна'' (незавршена втора верзија, 1896 година, Кунстхаус Цирих)Насликани на негова 69-годишна возраст, при тешки животни услови во Италија, сликите изгледа дека изразуваат очаен, но истовремено пророчки поглед на иднината на човештвото. Тие се поврзани со концептот на познатиот дрворез на Албрехт Дирер на *[[Четирите јавачи на апокалипсата]]* (1497–98), врз основа на апокрифното Откровение: 6:1-8.

Во првата верзија Беклин прикажал четворица јавачи, меѓу кои војната, поморот и смртта, како бесно јаваат низ небото над класичен град. Во втората верзија, бројот на јавачите е намален на тројца, а наместо класичниот насликал средновековен град.

Беклин уште еднаш ја редефинирал својата визија за глобалната чума во сликата *[[Чума (слика)|„Чума“]]*, од 1898 година.

## Наводи

Категорија:Воени слики
Категорија:Слики од 1800-тите
Категорија:Незавршени слики
Сорвагсватн

мини|375x375пкс|Сорвагсватн
**Сорвагсватн** е најголемото езеро на Фарските Острови. Се наоѓа на островот Вагар помеѓу општините Сорвагур и Вагар. Неговата површина е 3.4 км2, повеќе од три пати поголема од Фјалаватн, второто по големина езеро, исто така сместено на Вагар.

## Име
Кај мештаните има несогласување околу името на езерото. Жителите на Sørvágur на запад претпочитаат *Sørvágsvatn*, што значи „езерото покрај Sørvágur“. Жителите на Miðvágur и Sandavágur на исток претпочитаат *Leitisvatn*, што значи „езерото покрај Леити“, што се однесува на територијата на источната страна од него.

Селото Miðvágur е поблиску до езерото од Sørvágur, но се смета дека второто било населено порано. Сорвагур - заедно со Бур и Сандавагур се смета за една од трите оригинални населби на Вагар. Тие ја поделиле земјата на островот на три еднакви региони од 60 марки (територијална област) со што езерото би се сместило  во регионот на Сорвагур.

Локалните жители најчесто го нарекуваат *Vatnið*  „езерото“. Дебатата најчесто се случува кога луѓето од другите делови на Фарските острови го нарекуваат езерото со едно од неговите дадени имиња.

## Географија
мини| Карта на езерото.
мини| Фотографија од 1898 или 1899 година на која е прикажан водопадот Bøsdalafossur.
Езерото се наоѓа многу блиску до океанот, но неговата површина е околу 40 метри над морското ниво. Опкружен е со висока карпа што го спречува целосното истекување во океанот, а излезот е водопадот Bøsdalafossur. Поголемата висина на карпите од двете страни на Bøsdalafossur може да дадат илузија од одредени перспективи дека езерото е повисоко над морското ниво отколку што е. 

## Историја
За време на Втората светска војна, британската армија изградила аеродром (сега аеродром Вагар) западно од езерото. Тие изградиле и станица за поддршка на хидроавионите. Првиот авион што слета на езерото бил Каталина од крајбрежната команда на РАФ во 1941 година. 

## Места и имиња

* Trælanípan
* Oyrar
* Bøsdalafossur
* Sjatlá
* Sálarbótsá

## Туризам
На езерото има можности за ловење пастрмка . Во летото 2005 година била формирана локална иницијатива за екскурзии со брод. 

## Галерија

Податотека:Sørvágsvatn from Trælanípa.jpg
Податотека:Sørvágsvatn 2.jpg
Податотека:Sorvagsvatn 01.jpg
Податотека:Sorvagsvatn 03.jpg


## Наводи

Категорија:Координати на Википодатоците
Лефа Бањанска

**Веска Балканска** ( во  —  во ) — учесник во НОВ на Македонија.

## Животопис
Учествувала во заднината на НОД во Кавадарци од почетокот на вооруженото востание. Во нејзиниот дом престојувале илегалци, се одржувале илегални состаноци, се чувал илегален материјал и се пишувале летоци. 

## Наводи

Категорија:Учесници во НОБ
Категорија:Жени во НОБ
Лајткоин

**Лајткоин** () — децентрализирана криптовалута создадена како отворен код и peer-to-peer платформа. Ја претстави Чарли Ли, поранешен инженер во Гугл, во октомври 2011 година. Често го нарекуваат „среброто“ на криптовалутната заедница, во споредба со Биткоин, кој се смета за „златото“ на блокчејн светот, благодарение на неговата брзина и ефикасност како алтернатива.

Главната цел на Лајткоин е да ги олесни трансакциите со подобрување на времето за потврда на блоковите. Додека Биткоин има просечно време на потврда од околу 10 минути, кај Лајткоин тоа време е значително намалено на приближно 2,5 минути. Ова го прави особено погоден за секојдневни трансакции.

Технички, Лајткоин користи алгоритам за доказ на работа наречен Scrypt, кој е помалку процесорски интензивен во споредба со SHA-256 алгоритмот на Биткоин. Ова го прави подостапен за помали рудари и помага во подобра децентрализација на мрежата.

Како една од најстарите и најпопуларни криптовалути, Лајткоин и понатаму се развива и користи во светот на финансии и технологија. Со своето стабилно присуство, тој претставува значаен дел од историјата на блокчејн и криптовалутите.

## Наводи

## Надворешни врски

*Официјална веб-страница
*Блок истражувач

Категорија:Криптовалути
Тинка Бардарева

**Тинка Бардарева** ( во  — ) — учесник во НОВ на Македонија.

## Животопис
Учествувала во НОД во градот од есента 1941 година. Во нејзиниот дом се одржувале илегални состаноци. Собирала народна помош. За член на КПМ била избрана во 1944 година. Во есента 1944 била избрана за член на Околискиот одбор на АФЖ. 

## Наводи

Категорија:Учесници во НОБ
Категорија:Жени во НОБ
Душанка Бардарова

**Душанка Бардарова** ( во  — ) — учесник во НОВ на Македонија.

## Животопис
Учествувала во НОД во селото од пролетта 1943 година. Била ангажирана во изработката на топла облека за борците во НОВ и собирала народна помош. Во јуни 1943 година била затворена, но наскоро ослободена, била принудена два пати дневно да се пријавува вo полицискиот участок. Била член на КПМ од септември 1944, а подоцна била одбрана и за член на Одборот на АФЖ во Богданци. 

## Наводи

Категорија:Учесници во НОБ
Категорија:Жени во НОБ
Hydnellum peckii

мини|Hydnellum peckii
***Hydnellum peckii*** е габа од родот *[[Hydnellum]]* од фамилијата Bankeraceae. Припаѓа на хидноидните видови, создавајќи спори на површината на вертикални боцки или проекции слични на заби кои висат од долната страна на плодните тела. Се наоѓа во Северна Америка, Европа, а неодамна била откриена во Иран (2008) и Кореја (2010). *Hydnellum peckii* е микоризен вид и формира заемно корисни односи со различни иглолисни дрвја, растејќи на земјата поединечно, расфрлано или во споени маси.

Плодните тела обично имаат капа во форма на инка со бел раб, иако обликот може да биде многу променлив. Младите, влажни плодни тела можат да „крварат“ светло црвени гутациони капки кои содржат пигмент познат по своите антикоагулантни својства слични на хепарин. Необичниот изглед на младите плодни тела му донел на видот неколку описни народни имиња, вклучувајќи „јагоди со крем“, „крвавиот Hydnellum“, „крвав заб“, „заб со црвен сок“ и „ѓаволски заб“. Иако плодните тела на *Hydnellum peckii* лесно се препознаваат кога се млади, тие стануваат кафеави и неописни кога стареат.

## Галерија

Податотека:Hydnellum peckii 62842.jpg
Податотека:BleedingToothFungus.jpg
Податотека:Bleeding tooth fungus (Hydnellum peckii)-2 (48667528893).jpg
Податотека:Bleeding tooth fungus (15258964671).jpg
Податотека:Scharfer Korkstacheling Hydnellum peckii jung.jpg
Податотека:Hydnellum peckii - Karvasorakas C IMG 7738.jpg


## Наводи

Категорија:Габи на Азија
Категорија:Габи на Европа
Категорија:Габи на Северна Америка
Категорија:Нејадливи габи
Категорија:Статии со извори на германски (de)
Категорија:Статии со извори на италијански (it)
Категорија:Статии со извори на латински (la)
Доначки Прелом

**Доначки Прелом** — раседна зона која се протега од Словенија до Хрватска. Се протега од Зрече на запад до исток на Вараждин. Раседната зона напаѓа источно кон запад во западниот дел и источно, североисточно кон запад и југозападно на исток. Миоценските движења по должината на раседот биле декстрални ударни лизгања. Поместувањето се проценува на 50 км.

## Наводи
Категорија:Геологија на Хрватска
Категорија:Геологија на Словенија

Категорија:Раседи во Европа
Крста Барутовска

**Крста Барутовска** ( во  — ) — учесник во НОВ на Македонија.

## Животопис
Од средината на 1942 година се вклучила активно и организирано во заднината на НОД во Дебар. Во својот дом чувала илегалци. Била ангажирана во пренесувањето илегалeн материјал, а била и врска меѓу илегалците, борците и куририте од Втората оперативна зона и селата: Папрадник, Селци и Дебар. 

## Наводи

Категорија:Учесници во НОБ
Категорија:Жени во НОБ
Љубица Баровиќ - Манојловиќ

**Љубица Баровиќ - Манојловиќ** ( во  — ) — учесник во НОВ на Македонија, со потекло од Црна Гора. Носител на Партизанска споменица од 1941.

## Животопис
десно|мини|200x200пкс|Партизанската споменица 1941, чиј носител е и Љубица Баровиќ - Манојловиќ.
Учествувала во напредното младинско движење пред војната, а во НОД се приклучила од 1941 година. Работела со младината и жените. Во aпpил 1942 година била затворена и одведена во логорот „Бурел“ во Албанија. Во есента 1943 година станала борец на Првата македонска ударна бригада. Поради исцрпеност останала на територијата во Егејска Македонија, до пролетта 1944 година, коrа се пpeфpлилa во Македонија на работа во партизанската болница. Подоцна била комесар на интендатурата во Битола. Таа е носител на Партизанска споменица и повеќе други одликувања. 

## Наводи

Категорија:Учесници во НОБ
Категорија:Жени во НОБ
Категорија:Носители на Партизанска споменица од 1941
Ратка Барутоска

**Ратка Методиева Барутоска** ( во  — ) — учесник во НОВ на Македонија.

## Животопис
Од 9 септември 1944 година почнала активно и организирано да работи во заднината на НОД, како член на СКОЈ во родното место. Од Околискиот комитет на КПМ и на народната младина била ангажирана да формира во градот и прилепските села младински активи. 

## Наводи

Категорија:Учесници во НОБ
Категорија:Жени во НОБ
Ката Басмаркова

**Ката Миланова Басмаркова** ( во  — ) — учесник во НОВ на Македонија, носител на Партизанска споменица од 1941.

## Животопис
десно|мини|200x200пкс|Партизанската споменица 1941, чиј носител е и Ката Басмаркова.
Од 1940 година му припаѓала на напредното работничко движење. Во НОД учествувала од април 1941 година како член на СКОЈ. Собирала оружје и муниција. Учествувала во сите акции што ги организирала КПЈ во Кавадарци. Својот дом го ставила на располагање на НОД и во него се одржувале разни состаноци. Чувала илегалци. Учествувала во префрлувањето илегалци од една во друrа куќа. Во мај 1943 година станала борец во партизанскиот одред „Добри Даскалов“. Во одредот останала се до ослободувањето на земјата. Носител е на Партизанска споменица од 1941. 

## Наводи

Категорија:Учесници во НОБ
Категорија:Жени во НОБ
Категорија:Носители на Партизанска споменица од 1941
Феуд

**Феуд** () е земја што се наоѓа во посед на феудалец. Главната карактеристика на феудализмот е системот на взаемни односи помеѓу господарите и вазалите. Господарот (феудалецот) давал земја на вазалот во замена за верност и воена или друга служба. Феудалната структура била составена од различни нивоа на вазали и господари, каде што кралот стоел на врвот на хиерархијата.

Овој систем обезбедувал структура и стабилност во период кога централната власт била слаба или непостојана, и бил важен дел од развојот на средновековната Европа.

Категорија:Феудализам