open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Пизански календар

**[[Календар]]от** користен во **[[Република Пиза|Пиза]]** од средниот век до најмалку 1406 година (а можеби и до 1749 година) започнувал на 25 март (традиционалниот датум на зачнувањето на Богородица според христијанската догма) во годината на воплотувањето на Исус (со што се случило во една година). Овој метод на сметање бил проследен и во Кортона и Пистоја. Датумите во пизанскиот календар се вели дека се во *stile pisano* ( „пизански стил“) или со *calculus Pisanus* („пизанско сметање“). Календарот му припаѓал на *stile dell'Anunciazione* („стил на Благовештение“), кој ја започнувал годината со Благовештение (25 март; стар датум), за разлика од оние на *stile della Natività*, која ја започнувал годината со Божиќ (25 декември), како календарите што биле користени во Арецо, Асиси и Перуџа. Фиренцискиот календар, како и оној на Сиена, исто така припаѓале на *stile dell'Annunciazione*, но првата година започнувала една година по воплотувањето на Исус.

Во принцип, неопходно е да се одземе една година од датумот даден во Писанскиот календар за да се добие една дадена во стандардниот Грегоријански календар. Ова не важи за датуми од 1 јануари до 24 март, кои се дадени во истата година и во двата календари, но се состојат во последните денови од Писанскиот календар и првиот од Грегоријанскиот.

## Наводи

* Кон, Самјуел Клајн. *The Cult of Remembrance and the Black Death: Six Renaissance Cities in Central Italy*. Балтимор: Johns Hopkins University Press, 1997, стр. 13.

## Белешки

Категорија:Италија во средниот век
Категорија:Историја на Пиза
Категорија:Календари
Адоби (поток во округот Санта Клара, Калифорнија)

**Потокот Адоби** () е поток во должина од 22,9&nbsp;km кој тече кон север. Изворот му е близу врвот Црна Планина во округот Санта Клара, Калифорнија, САД. Потокот тече низ градовите Лос Алтос Хилс, Лос Алтос и Пало Алто. Во минатото, Адоби никогаш не пресушувал и во него се мрестела челичноглавата пастрмка, која влегувала низводно од југозападните делови на Санфранцискиот Залив.

## Наводи

Категорија:Реки во северна Калифорнија
Категорија:Сливно подрачје на Санфранцискиот Залив
Челичноглава пастрмка

**Челичноглава пастрмка** — име за анадромната калифорниска пастрмка (*Oncorhynchus. m. irideus*) или пастрмката со црвена лента (*O. m. gairdneri*). Овие пастрмки потекнуваат од слатководните и океански екосистеми низ Северна Америка, но денес се населени на сите континенти освен Антакртикот. Челичноглавите пастрмки за своја одбрана користат водни препреки како вегетација, карпи и паднати дрва. Тие мигрираат за мрестење во летните и зимските месеци.

## Наводи

Категорија:Пастрмки
Дидје Кело

мини|Дидје Кело.
                                                                                                                                                                                                                                                                      
**Дидје Патрик Кело** (  , роден на 23 февруари 1966 година ) — швајцарски астроном. Тој е професор на Универзитетот во Кембриџ, каде е и член на колеџ Тринити и професор на Универзитетот во Женева. Заедно со Мишел Мајор, во 1995 година открил вонсончева планета во орбитата на ѕвезда од сончев тип. За ова откритие, тој ја сподели Нобеловата награда за физика во 2019 година со мајорот и Џим Пиблс.

Тој неодамна изјави дека луѓето ќе можат да најдат вонземски живот во наредните 30 години.

## Наводи

## Надворешни врски
* „Систем за податоци за астрофизика на ДЗР / НАСА (АДС)“, пребарување за Дидје Кело. Вклучува 200 апстракти со Queloz наведени како автор или соавтор на / o 23 февруари 2017 година.

Категорија:Швајцарски астрономи
Категорија:Швајцарски нобеловци
Категорија:Добитници на Нобеловата награда за физика
Категорија:Живи луѓе
Категорија:Родени во 1966 година
Категорија:Членови на Кралското друштво
Категорија:Добитници на Волфовата награда за физика
Светска асоцијација за електрични возила

**Светската асоцијација за електрични возила** () е меѓународна организација која го промовира користењето на електрични возила. Седиштето на асоцијацијата е во Вашингтон, САД. Нејзин претседател е Женевив Кулен.

## Наводи

Категорија:Сообраќај
Категорија:Електрични возила
Категорија:Меѓународни организации
Категорија:Организации со седиште во Вашингтон, САД
Резерват Арастрадеро

мини|Поглед кон Арастрадеро
**Резерватот Арастрадеро** (), или официјално **резерватот „Енид В. Пиерсон - Арастрадеро“** (), е природен резерват што го заштитува сливот на потокот Арастрадеро, вклучувајќи ја неговата пресушна притока Мејфлај. Резерватот го поседува и раководи градот Пало Алто, Калифорнија, САД.

## Наводи

Категорија:Природни резервати во Калифорнија
Мартин Вучиќ

**Мартин Вучиќ** (р.  во ) — македонски пејач и син на Драган Вучиќ.

Тој стана тапанар и композитор за групата Арија и продолжи на Музичката академија како исклучително популарен перкусионист. Мартин во моментов е сениор на Музичката академија во Скопје. Тој ужива успех во Македонија и во балканскиот регион со учества и фестивали како што се ОхридФест, Будва и Беовизија.

Мартин беше претставник на Македонија на Евровизија 2005 со песната Ти си сон.

## Наводи


Категорија:Македонски пејачи
Категорија:Живи луѓе
Категорија:Учесници на Евровизија
Драган Вучиќ

**Драган Вучиќ** (,  — , ) — македонски композитор, пејач, филантропист и телевизиски водител. Тој има компонирано голем број на хитови, како што се *Свирете ја Зајди Зајди*, *Ангели ме носат* и *Кажи Ѕвездо*.

## Кариера
Во 80-тите години е дел од групата "Тавче Гравче" каде е бас-гитарист. Во 1990-тите беше водечки вокал на поп-фолк бендот „Кода“. Тој ја компонираше песната Ти си сон, отпеана од неговиот син Мартин Вучиќ, одбрана да ја претставува Македонија во Евровизија 2005. 

Во текот на неговата кариера тој исто така беше водител на повеќе телевизиски емисии на македонските телевизии. Негова прва емисија како водител е во "Вашите 5-минути" на Сител-телевизија, во 2000-та година. Подоцна емисијата "Некогаш и сега" на Канал 5 во 2010 година. Во 2012 година, беше автор и водител на емисијата "На Турско кафе со... која се емитуваше на Канал 5 каде правеше интервјуа со познати турски глумци. Квизот "Среќни коцки" во 2013 година, кој се емитуваше на Канал 5, а потоцна на Телевизија Алфа. Од 2016 до 2018 година емисијата "Среќни луѓе" на Канал 5, а подоцна на Телевизија Алфа. Во 2018 година, емисијата "Возење со Вучиќ" која се емитуваше до 2019 година на 1ТВ и неговата последна емисија "Гурмански муабети" со EX YU гостите која се емитуваше во период од 2019 до 2020 година, на ТВ Телма.

Вучиќ боледувал од рак на белите дробови и неговата состојба се усложнила откако се заразил со COVID-19 во април 2020 година. Тој почина на 4 мај 2020 на инфективната клиника во Скопје на 64-годишна возраст.

## Надворешни врски

Категорија:Македонски пејачи
Категорија:Македонски композитори
Категорија:Починати од КОВИД-19 во Македонија
Арастрадеро (поток)

мини|
**Потокот Арастрадеро** () е сезонски поток во должина од 3,9&nbsp;km во округот Санта Клара, Калифорнија, САД. Неговата насока на течење е во североисточен правец. Изворот му се наоѓа во Палоалтовските ридови под Сантакрушките планини. Неговиот тек е во природниот резерват Арастрадеро сè до утоката во потокот Матадеро. Овој поток е дел од сливното подрачје на Санфранцискиот Залив.

## Наводи

Категорија:Реки во северна Калифорнија
Категорија:Сливно подрачје на Санфранцискиот Залив
Македонија на Евровизија 2005

**Република Македонија** (официјално под привремената апелација „поранешна југословенска Република Македонија“, со кратенка „ПЈР Македонија“) беше претставена на натпреварот за песна на Евровизија 2005 од Мартин Вучиќ со песната „Make My Day“.

## Пред Евровизија

### Избор на изведувачи
Во првата фаза, пред македонската телевизија беа претставени 128 уметници која одбра 6 изведувачи. Сепак, Калиопи, еден од првично избраните уметници, одби да учествува. Петтемина уметници беа претставени на 7 ноември 2004 година, а двајцата финалисти беа избрани со телефонско гласање (50%) и осумчлено стручно жири (50%). 

### Национално финале
Втората фаза на селекцијата се одржа на 19 февруари 2005 година во Скопје и учествуваа двајца уметници: Александра Пилева и Мартин Вучиќ. Двајцата изведоа по четири песни, една песна по свој избор, а другите три беа од отворен конкурс за да достават песни за финалето. Александра Пилева беше конечен победник на телефонското гласање со шест пати повеќе гласови што ги доби Мартин Вучиќ. Сепак, жирито и студиската публика му доделија целосни бодови на Мартин со што го круниса за победникот со песната „Ти си сон“. На Евровизија ја изведе песната на англиски јазик. Песната е напишана од Бранка Костиќ, а компонирана од Драган Вучиќ. 

## На Евровизија
Бидејќи Македонија се најде на 14-то место на натпреварот во 2004 година, Мартин беше принуден да се натпреварува во полуфиналето на Евровизија, што се одржа два дена пред финалето, тој настапуваше 17-ти, по Финска и претходејќи на Андора, неговата песна се најде на 9-то место во полуфиналето, со 97 бода и се пласираше во финалето. Во финалето тој настапи 15-ти, по Шведска и претходејќи на Украина се најде на 17-то место со 52 бода. Бидејќи Македонија не успеа да стигне до првите 11 во финалето, земјата беше принудена да се натпреварува во полуфиналето на натпреварот во 2006 година. Каролина Гочева која беше учесник на натпреварот во 2002 и 2007 година ги откри гласовите на Македонија за другите земји.

### Бодови доделени од Македонија

#### Полуфинале
Бодови доделени во полуфиналето:

#### Финале
Бодови доделени во финалето:

## Поврзано

* Македонија на Евровизија 
* Евровизија 2005

## Наводи

Категорија:Македонија во 2005 година
2005
Бурмански календар

**Бурмански календар** (бурмански:မြန်မာသက္ကရာဇ် ,  , или   ,   ; **Бурманска Ера** (БЕ) или **Мјанмарска Ера** (МЕ) е месечево-сончев календар во кој месеците се засноваат на месечевите месеци, а годините се засноваат на ѕвездените години. Календарот главно се заснова на постарата верзија на календарот на Хинду, иако за разлика од индиските системи, користи верзија на Метоновиот циклус. Затоа, календарот треба да ги помири страничните години на хиндустичкиот календар со блиските тропски години на Метоновиот циклус со додавање на меѓусебни месеци и денови во *неправилни* интервали. И покрај верското и културното значење  традиционалниот календар претежно е напуштен, особенмо во големите урбани средини во корист на грегоријанскиот календар. Многу новости и понатаму ги користат традиционалните имиња на месеците, но само во церимонијален стил.

## Наводи

* Myanmar: Before you come (Calendar) 

Категорија:Календари
Категорија:Поединечни календари
Косански календар

Список на временската терминологија на косанскиот јазик.

## Месечни имиња

### Традиционални
Традиционалните имиња со месеци доаѓаат од имиња на растенија или цвеќиња кои растат или сезонски промени што се случуваат во даден период од годината.

Тие се: 

### Грегоријански месеци
Косанските месеци се поетски именувани по ѕвездите и сезонските растенија во Јужна Африка. Косанската годината традиционално започнува во јуни и завршува во мај, кога Канопус, најсветлата ѕвезда  видлива во јужната полутопка, го сигнализирала времето за берба. Во урбаните области денес се користат англизирани верзии на месеците, особено од помладата генерација. Но, во руралните области на Источниот Рт - старите имиња сè уште се користат.

*

### Денови во неделата

* Недела - Икауе (iCawe) 
* Понеделник - Умвуло (uMvulo) 
* Вторник - Улуесибини (uLwesibini) 
* Среда - Улуеситату (uLwesithathu) 
* Четврток - Улуесине (uLwesine) 
* Петок - Улуесилахну (uLwesihlanu) 
* Сабота - Умгкибело (uMgqibelo)

### Годишни времиња

* Есен - Екуиндла (eKwindla) 
* Зима - Убусика (uBusika) 
* Пролет - Интлако хлаза (iNtlako hlaza)/Интуасахлобо (iNtwasahlobo) 
* Лето - Ихлобо (iHlobo)

## Поврзано

* Косански јазик

## Дополнителна литература
* Kirsch и др., *Clicking with Xhosa*, David Phillip Publishers, Кејптаун, 2001, стр.&nbsp;43.

Категорија:Нгунски јазици
Категорија:Поединечни календари
Balkanika TV

**Балканика ТВ** или **Балканика музичка телевизија** е бугарска музичка телевизија, која емитува популарна музика и современи хитови од сите балкански земји. Каналот бил лансиран на 15 август 2005 година и е дел од групата Фан ТВ. Во почетокот на 2013 година, телевизијата започна со емитување на HD. 
Категорија:Телевизии во Бугарија
Ултра (ТВ канал)

**Ултра ТВ** бил српски ТВ канал, кој започнал со емитување на 28 јануари 2008 година, во 8 часот. Исто така се емитува во Црна Гора, Босна и Херцеговина и Македонија. Тој емитувал разновидни ТВ програми за деца и тинејџери. Се емитуваа цртани филмови (Code Lyoko, Totally Spies, Galactik Football, итн. Претежно француска продукција и Каспер, Кирарин Револуција, Џони Тест и сл.), Документарци и сапуни.

75% од истиот бил во сопственост на Обединета група, а 25% од Луксор СО доо, кој го создаде овој ТВ канал.

На 1 јули 2017 година, кабелскиот оператор Србија широкопојасен интернет престана да ги дистрибуира Ултра ТВ и Мини Ултра. Од тој ден можевте да ги добивате овие канали само преку кабелски оператори Супернова и Поста КДС (ограничена достапност на Супернова).

На 1 август 2019 година, Обединета група ги затвори Ултра ТВ и Мини Ултра. Нивните замени се Vavoom и Pikaboo.

Мрежно место на Ултра ТВ (архивирана)

## Мини ултра
 Во 2011 година, Ултра се здоби со сестрински канал, Мини Ултра. Неколку недели подоцна, познат како само **Мини**. Мини Ултра емитува популарни емисии за помлади деца.

Мини Ултра бил затворен на истиот датум како Ултра, 1 август 2019 година.

## Алтернативи
Minimax (ТВ канал)

Категорија:Српски телевизиски канали
Маргинален производ

**Маргинален производ** го претставува дополнителниот производ што се добива со ангажирање еден дополнителен фактор на производството. Маргиналниот производ на еден фактор се добива така што порастот на производството ќе се подели со порастот на тој производен фактор при непроменето количество на другите производни фактори. Според тоа, маргиналниот производ го претставува придонесот на еден производен фактор во зголемувањето на вкупното производство. Според основната дефиниција на маргиналниот производ, тој се добива така што промената на вкупното производство ќе се подели со соодветната промена на производниот фактор, а како специјален случај на оваа дефиниција, маргиналниот производ при *n* производни фактори може да се дефинира како порастот на вкупното производство како последица на зголемувањето на производниот фактор од *n-1* на *n*. Најпосле, оваа дефиниција може да се искаже и на следниов начин: маргиналниот производ е износот што се додава на вкупното производство при ангажирање дополнителна единица од производнито фактор. 

Математички претставено, маргиналниот производ (MP) се пресметува на следниов начин:

MP = ΔQ / ΔF

каде: ΔQ е порастот на вкупното производство, а ΔF е порастот на производниот фактор. 

Табела 1: *Пресметка на маргиналниот производ*

Маргиналниот производ не се изразува во истите единици како вкупното производство. На пример, ако вкупното производство е изразено во килограми, маргиналниот производ ќе биде изразен како килограм по работник. Оттука, вкупниот и маргиналниот производ се различни категории и не се непосредно споредливи меѓу себе. За да се претвори во вкупен производ, потребно е маргиналниот производ да се помножи со количеството на ангажираните варијабилни производни фактори. 

Маргиналниот производ може да се изведе и графички од кривата на вкупното производство на следниов начин: на хоризонталната оска (апсцисата) се прикажува количеството на варијабилниот производен фактор, а на вертикалната оска (ординатата) се прикажува вредноста на вкупното производство; потоа, од координатниот почеток се повлекува права линија која ја допира (претставува тангента) линијата на вкупното производство во некоја точка; аголот што го образуваат тангентата и апсцисата го претставува маргиналниот производ, т.е. маргиналниот производ го претставува наклонот на линијата на вкупното производство. 

Врската меѓу вкупното производство, просечниот производ и маргиналниот производ може да се искаже низ следниве пет пропозиции: 
# збирот на маргиналните производи на првите *n* производни фактори е еднаква на вкупното производство што се добива при ангажирање на *n* производни фактори.
# кога се зголемува просечниот производ, тогаш маргиналниот производ е поголем од просечниот производ.
# кога просечниот производ се намалува, тогаш маргиналниот производ е помал од просечниот производ.
# кога просечниот производ ја достигнува максималната вредност, тогаш маргиналниот производ е еднаков на просечниот производ.
# ако на вкупните производства при различно количество на производни фактори им се додаде фиксен износ, тогаш тоа нема влијание врз маргиналниот производ.

## Наводи

Категорија:Микроекономија
Романски месеци

Традиционалниот **романски календар** има свои имиња на месеците, кои инаку се идентични со оние на грегоријанскиот календар . Во современа Романија и Молдавија, вториот календар исклучиво се користи за деловни и владини трансакции и преовладува во народната употреба. Сепак, традиционалните имиња на месеците се појавуваат во некои контексти, на пример на црковни календари произведени од Романската православна црква.

Сите имиња на месеците се со латинско потекло, што укажува дека нивната употреба му претходи на словенскиот допир околу VIII век. Шест месеци нивните имиња потекнуваат од одликите на месеците. Пет се добиени од латинските имиња што сега се користат во грегоријанскиот календар (и порано во јулијанскиот календар). Сепак, секоја од овие има народна етимологија и дополнително значење. Минатиот месец, декември, го носи името од името на Свети Андреј. 

## Поврзано

* Грегоријански календар 
* Словенски календар 
* Литвански календар 
* Француски републикански календар

## Наводи

* *Dicționarul Explicativ al limbii române*, Романска академија, Institutul de Lingvistică „Iorgu Iordan“, Editura Univers Enciclopedic, 1998 година 

Категорија:Месеци
Категорија:Молдавска култура
Категорија:Романска култура
Маргинален трошок

**Маргинален трошок** е трошокот што се прави при зголемување на производството за една дополнителна единица. Поинаку кажано, маргиналниот трошок е дополнителниот трошок при зголемување на производството за еден производ. Маргиналниот трошок (MC) се пресметува како: 

MC = ΔC / ΔQ

каде: ΔC е порастот на вкупните трошоци, а ΔQ е порастот на вкупното производство.

*Табела 1: Пресметка на маргиналните трошоци*

Во конкурентски пазар, порастот на вкупните трошоци е еднаков на порастот на варијабилните производни фактори помножен со нивната цена. Оттука, маргиналниот производ може да се пресмета и така што цената на варијабилниот производен фактор ќе се подели со маргиналниот производ на варијабилниот производен фактор. Според тоа, при дадена цена на производниот фактор, маргиналниот трошок е инверзна вредност на маргиналниот производ на факторот. Оттука, во услови на конкуренција, законот за опаѓачки маргинални приноси е еквивалентен на законот за опаѓачки маргинални трошоци. Меѓутоа, кога сите поединечни фирми ќе го зголемат производството,тогаш доаѓа до пораст на вкупното производство во рамките на индустријата. Тоа ќе предизвика промена на продажните цени на производот, како и на цените на производните фактори. Поради тоа, маргиналните трошоци на ниво на индустријата (набљудувана во целина) ќе се разликуваат од маргиналните трошоци на ниво на поединечната фирма. Оттука, за разлика од маргиналните трошоци на фирмата, кои секогаш имаат позитивен наклон (растат при поголем обем на производството), маргиналните трошоци на индустријата може да растат или опаѓаат. 

Стандардната анализа на маргиналните трошоци подразбира дека фирмата постои и произведува неограничено долго време. Армен Алкијан (Armen Alchian) ги анализирал трошоците во случајот кога производството се врши во определен ограничен временски период (на пример, десет години). Тогаш: прво, маргиналните трошоци опаѓаат, ако се зголемува вкупниот обем на производството при константен обем на производство во единица временски интервал (на пример, година); второ, маргиналните трошоци растат, ако се зголемува производството во единица временски интервал при константен обем на вкупното производство. Оттука, ако вкупниот обем на производство остане константен, порастот на производството во единица временски интервал всушност значи скратување на бројот на временските интервали во кои се остварува вкупното производство, т.е. поевтино е да се произведе одреден обем на производство (да речеме, 100 000 книги) во пократко време (помал број временски интервали). 

## Наводи

Категорија:Микроекономија
Категорија:Трошоци
Монголски календар

Традиционалниот **монголски календар** (, или , *цаг тоонји бичиг*) емесечево-сончев календар заснован на системот Тегус Бујанту зурхај развиен во 1747 година од монахот Ишбалжир (, *Симбе хамбо Ишбалжир*; 1704–1788). Монголската година е составена од 12 или 13 месечеви месеци, секој почеток и завршува со млада месечина. Тринаесеттиот месец се додава на секои две или три години, така што просечната година е еднаква на сончевата година.

Новогодишната прослава во Монголија е Цагаан Сар која се слави два месеци по првата млада месечина по зимската краткодневица.

Во современа Монголија се користи грегоријанскиот календар, при што традиционалниот календар се користи само за традиционални прослави и настани засновани врз него.

Европскиот систем за хронологија се нарекува *Аргын тоолол* (Аргин тоолол, методна хронологија) и монголскиот систем за хронологија се нарекува *Билгийн тоолол* (Билгиин тоолол, мудросна хронологија).

## Аргин тоолол

### Месеци
Дванаесетте месеци во годината се споменуваат според нивниот број, како што се првиот месец, вториот месец и така натаму. 

### Денови во неделата
Во разговорична употреба, првите 5 дена во неделата се нарекуваат првиот ден, вториот ден, итн. Сабота е наведен како *Хагас саин одор* (превод: половина добар ден) и недела се нарекува *Битен саин одор* (превод: целосно добар ден), што е резултат на 5 цели работни денови и сабота, како работен ден половина во текот на комунистичката ера.

Имињата со тибетско потекло се користат во повеќе формални поставки, и скоро исклучиво во пишани документи, додека санскритските имиња практично ги нема во современата употреба. 

## Поврзано

* Државни празници во Монголија

## Белешки


Категорија:Календари
Регионален пат 1106

**Регионален пат 1106** (ознака: **Р1106**) — регионален пат во Македонија, со насока на движење југ-север. Има вкупна должина од 106,8 километри и 8 делници. Го поврзува Скопско со Порече, минувајќи низ многу места во општините Гази Баба, Кисела Вода, Студеничани, Сопиште, Општина Македонски Брод. Патот започнува во селото Јурумлери и се движи преку резерватот Јасен кон Порече, односно патот завршува во селото Суводол.

## Делници

Регионалниот пат 1106 според Јавното претпријатие за државни патишта има вкупно 8 различни делници.

## Поврзано
* Регионални патишта во Македонија

## Наводи

## Надворешни врски

Категорија:Регионални патишта во Македонија
Валтер го брани Сараево

**Валтер го брани Сараево** (српски: *Valter brani Sarajevo*) — југословенски филм од 1972 година, во режија на Хајрудин Крвавац по сценариото на Ѓорѓе Лебовиќ. Главните улоги ги играат: Бата Живоиновиќ, Љубиша Самарџиќ, Раде Марковиќ, Неда Спасојевиќ, Слободан Димитријевиќ, Хањо Хасе, Ролф Ремер, Павле Вуисиќ, Фарук Беголи, Стево Жигон, Јован Јаниќијевиќ Бурдуш и Драгомир Бојаниќ Гидра.  

## Синопсис
Дејствието на филмот се одвива во Сараево за време на Втората светска војна. Германската војска треба да го организира транспортот на бензин од Сараево до Вишеград за потребите на армијата која се повлекува од Грција кон Германија. Истовремено, во Сараево е уфрлен германскиот агент Кондор (го игра Бојаниќ-Гидра), кој лажно се претставува како Валтер и околу себе има собрано група илегалци. Меѓутоа, во градот пристигнува вистинскиот Валтер (го игра Живоиновиќ) кој почнува да го лови германскиот агент, а истовремено настојува да открие што е целта на германската акција. Германците успеваат да ја откријат партизанската лозинка и уфрлаат агент кој му закажува средба на Валтер при што германската војска му подготвува стапица. Сепак, членот на движењето на отпорот Сеад Капетановиќ (го игра Марковиќ) успева да го спаси Валтер, но притоа погинува. Потоа, Валтер го открива предавникот во движењето на отпорот - Мирна (ја игра Спасојевиќ) која своевремено била уапсена и врбувана од Гестапо. Мирна закажува средба со Кондор и го предупредува за опасноста при што тој ја убива неа, но погинува во борбата со Валтер и неговите другари Сури (го игра Димитријевиќ) и Зис (го игра Самарџиќ). Најпосле, Валтер открива дека германската армија организира превоз на бензин. Тој, Сури и Зис се уфрлаат во германската војска, го преземаат управувањето на возот и ја уништуваат композицијата така што германската армија останува без гориво. Поради тоа е сменет командантот на германската војска во Сараево, кој со години неуспешно се обидувал да го фати Валтер.

## Наводи

Категорија:Југословенски филмови
Категорија:Филмови на Хајрудин Крвавац
Категорија:Филмови со Бата Живоиновиќ
Категорија:Филмови со Слободан Димитријевиќ
Категорија:Филмови со Раде Марковиќ
Категорија:Филмови со Љубиша Самарџиќ
Категорија:Филмови со Неда Спасојевиќ
Категорија:Филмови на српскохрватски јазик
Категорија:Филмови од 1972 година
Категорија:Филмови на Босна филм
Категорија:Партизански филмови
Категорија:Филмови со Ролф Ремер
Категорија:Филмови со Хањо Хасе
Категорија:Филмови со Павле Вуисиќ
Категорија:Филмови со Фарук Беголи
Категорија:Филмови со Стево Жигон
Категорија:Филмови со Јован Јаниќијевиќ Бурдуш
Категорија:Филмови со Драгомир Бојаниќ Гидра
Категорија:Филмови со Миралем Зупчевиќ
Категорија:Филмови со Емир Кустурица
Категорија:Филмови со Реља Башиќ
Категорија:Филмови со Етела Пардо
Категорија:Филмови чие дејствие се одвива во Сараево
Лиепаја

**Лиепаја** (; , порано *Либава, Либау*; ; ; ) — трет по големина град во Летонија, сместен во југозападниот дел од државата. Градот ја сочинува и самосталната градска општина.

Лиепаја е позната како второ по важност пристаниште во државата, после Рига, кое за разлика од неа во текот на зимата не се заледува.

Името на градот потекнува од летонскиот збор за виолетова. Овде се наоѓа ФК Лиепаја.

## Географија
Градот Лиепаја е сместен на југозапад од Летонија, блиску до државната граница со Литванија (30&nbsp;km). Од главниот град Рига, Лиепаја е оддалечен 220 км западно.

**Релјеф**: Лиепаја се наоѓа во историската покраина Курландија. Градот се образувал околу устието на реката Лива во Балтичкото Море. Градот се наоѓа во рамничарски предел, на 5-7 метри надморска височина.

**Клима**: Во Лиепаја преовладува континентална клима.

**Води**: Градот Лиепаја се образувал околу устието на реката Лива во Балтичко Море. Реката го сочинува и езерото Лиепаја во околината на градот, градот истовремено излегува на море, река и езеро.

## Историја
Подрачјето на Лиепаја било населено уште во времето на  предисторијата. Денешната населба под германското име *Либау* ја основале германски витези  тевтонци во 1263 година. Во 1626 година градот бил приклучен на Државната заедници на Полска и Литванија. Во 1795 година градот го  зазема Руската Империја и го менува името во *Либава*. Во 19 век градот доживува привреден процврат.

Во 1918 година Лиепаја се приклучува на новооснованата Летонија. Во 1940 година била приклучена на СССР, но подоцна потпаднал во рацете на Третиот рајх (1941-1945). По војната градот бил во состав на Летонска ССР, да со повторното  воспоставување на летонската независност од 1991 година се нашол во границите на Летонија.

## Население

мини|300 п|десно|Поглед на градот Лиепаја
мини|300 п|десно|Градска пешачка улица
Со приближно 85 илјади жители Лиепаја е трет град по големина во Летонија. Меѓутоа, од времето на независноста (1991 година) бројот на населението чувствително опаднал (1989 - 115 илјади ст.). Постојат неколку причини за ова – иселувањето на Русите и другите „советски“ народи во матицата, заминувањето на младите во странство или во Рига поради бесперспективноста и невработеноста, негативен прираст.

**Етнички состав**: Матични Летонци сочинуваат нешто повеќе од половината од градското население. Националниот состав е следниот:
* Летонци: 52%
* Руси: 36%
* Украинци: 6%
* Белоруси: 4%
* останати: 2%

## Стопанство
Лиепаја бил и останал многу важно пристаниште во Летонија, веднаш после Рига. Предноста на пристаништето е тоа што во текот на зима не е под лед (за разлика од ришкото пристаниште).

## Градови побратими
* БЛР **[[Гомељ]]**

## Партнерски градови
* Клајпеда
*Гдиња
* Дармштат
* Guldborgsund Municipality
* Гомељ

## Галерија

Слика:Karosta church.JPG|Руска православна катедрала
Слика:Liepāja - church (2).jpg|Лутеранска Црква св. Ана
Слика:Liepaja market.JPG|Градски трговски центар
Слика:Soviet blocks, Liepaja.jpg|Советски блокови


## Наводи

## Надворшни врски
* Портал за вести од Лиепаја


Категорија:Градови во Латвија
Категорија:Пристанишни градови на Балтичкото Море
Категорија:Државни градови во Латвија
Регионален пат 1101

**Регионален пат 1101** (ознака: **Р1101**) — регионален пат во Македонија, со насока на движење североисток-југозапад, а потоа исток-запад. Има вкупна должина од 65,5 километри и 13 делници. Го поврзува градот Прилеп со ресенското селото Царев Двор, минувајќи низ разни места во општините Прилеп, Могила, Битола и Ресен.

Патот минува низ клучките со автопатиштата А1 и А3, клучката „Макази“ и на крајот онаа во Царев Двор, каде се поврзува со регионалниот пат Р1307.

## Делници

Регионалниот пат 1101 според Јавното претпријатие за државни патишта има вкупно 13 различни делници.

## Поврзано
* Регионални патишта во Македонија

## Наводи

## Надворешни врски

Категорија:Регионални патишта во Македонија
Среѓеница (Младо Нагоричане)

**Среѓеница** — археолошко наоѓалиште во кумановското село Младо Нагоричане. Претставува средновековна населба и некропола. На 3&nbsp;км јужно од селото, северно од патот Куманово-Крива Паланка, во реонот на Вујовска Карпа има остатоци од објекти. На површината се гледаат грамади од градежен материјал, како и големи камени плочи од гробни конструкции. Биле откопани повеќе питоси од кои еден се чува во Народниот музеј во Куманово.

## Поврзано
*Градиште — населба од железното време;
*Грамада — некропола од римското време;
*Јумерово — вила рустика од римското време;
*Костоперска Карпа - Жеглиговски камен — Повеќеслојна населба;
*На Брег — населба од неолитското време;
*Поканци - Селце — средновековна населба;
*Ќурчиска Карпа — населба од праисториското време до средниот век;
*Шантанов Камен — средновековна населба;
*Младо Нагоричане;
*Список на археолошки наоѓалишта во Кумановско;
*Список на средновековни некрополи во Македонија.

## Наводи

Категорија:Младо Нагоричане
Издавачка куќа

**Издавачка куќа** е повеќе функционален поим. Може да се однесува на некоја фирма која издава музички албуми (иако за ова постои попрецизен поим „дискографска куќа“), потоа онаа која печати книги, списанија, слики, прави компјутерски програми и друго. Секоја музичка издавачка куќа има свои клиенти, за кои издава албуми, а секоја печатарска издавачка куќа по неколку списанија кои ги издава. Така, на пример, издавачката куќа "Color Press Group" од Србија ги издава магазините како што се „Браво“, „Свет“, „Хелоу“ и многу други.
Познати музички издавачки куќи во светот се "EMI Entertainment", "BMG", "Warner Bros.", " Virgin Records" и многу други.

## Надворешни врски

## Наводи

Категорија:Издавачки куќи
Св. Јован (Макреш)

**Св. Јован** — археолошко наоѓалиште во кумановското село Макреш, Општина Старо Нагоричане. Претставува средновековна некропола. На северно источниот раб на селото, помеѓу патот и реката се откриени камени плочи од гробни конструкции - тип циста. Камените плочи биле откриени и во 1942 година при изградбата на селскиот пат.

## Поврзано
*Градиште — населба од енеолитското, железното време и раноантичкото време;
*Петрково — некропола од римското време;
*Црквиште — средновековна црква;
*Макреш;
*Список на археолошки наоѓалишта во Кумановско;
*Список на средновековни некрополи во Македонија.

## Наводи
Википедија на тонгански јазик

**Тонганска Википедија**  е издание на Википедија на тонгански јазик, дел од Фондација Викимедија, која започнала со работа во 2004 година.
## Наводи

## Надворешни врски
* Википедија на тонгански

Категорија:Википедии по јазик
Категорија:Тонгански јазик
Кисела Вода (Липково)

**Кисела Вода** — археолошко наоѓалиште во кумановското село Липково. Претставува населба од хеленистичкото и римското време и средновековна некропола. На 2&nbsp;км југозападно од селото, во непосредната близина на чешмата, при конструкцијата на патот се откриени неколку гроба во кој покојниците биле многу добро зачувани (природно мумифицирани), благодарение на влажната почва во која се наоѓале телата положени во длабени дабови дрва, низ која поминува извор на кисела вода кој целиот терен го држи под вода (најверојатно водата сама по себе имала конзерваторски својства). Еден покојник се чува во Музејот на Судска медицина при Медицинскиот факултет во Скопје. На површината се забележуваат и фрагменти од керамички садови, од постара античка населба чија фортификација се наоѓа на врвот на ридот што се издига во непосредната близина. Од Кисела Вода потекнуваат ара и една база со латински натпис посветен на Митра од страна на свештеникот Епикадус.

## Поврзано
*Брана I — населба од доцноантичкото време;
*Глаучица — населба од железното и раноантичкото време;
*Липково;
*Список на археолошки наоѓалишта во Кумановско;
*Список на средновековни некрополи во Македонија.

## Наводи
Гарвани Камен (Драгоманце)

**Гарвани Камен** — археолошко наоѓалиште во кумановското село Драгоманце, Општина Старо Нагоричане. Претставува средновековна некропола. На левиот брег на реката Пчиња, меѓу двете селски маала, во нивата на еден жител се откопани камени плочи од гробни конструкции.

## Поврзано
* Гладница — некропола од доцноантичкото време;
* Селиште — населба од римското време;
* Драгоманце;
* Список на археолошки наоѓалишта во Кумановско;
* Список на средновековни некрополи во Македонија.

## Наводи
Витанова Башта (Мургаш)

**Витанова Башта** — археолошко наоѓалиште во кумановското село Мургаш. Претставува средновековна црква и некропола. Во долот, непосредно до селската црква се откриени темели и градежен материјал од помала црква и околу неа големи камени плочи од гробни конструкции.

## Поврзано
*Грамади - Мургашки Лозја — населба од римското време;
*Мургаш;
*Список на археолошки наоѓалишта во Кумановско;
*Список на средновековни некрополи во Македонија.

## Наводи

Категорија:Мургаш
Голем Кладенец (Сопот)

**Голем Кладенец** или **Јуручки Гробишта** — археолошко наоѓалиште во кумановското село Сопот. Претставува средновековен сакрален објект и некропола. На 100&nbsp;м источно од Горно маало се гледаат грамади од градежен материјал и камени плочи од конструкции на гробови.

## Поврзано
*Заптиски Кладенец — населба од доцноантичкото време;
*Сопот;
*Список на археолошки наоѓалишта во Кумановско;
*Список на средновековни некрополи во Македонија.

## Наводи

Категорија:Сопот (Кумановско)
Бела Вода (Скачковце)

**Бела Вода** — археолошко наоѓалиште во кумановското село Скачковце. Претставува средновековна населба и некропола. Во реонот на манастирчето „Св. Јован“, што се наоѓа на 2,5&nbsp;км северозападно од селото и 500&nbsp;м јужно од патот Куманово-Свети Николе, има грамади од градежен материјал. Според кажувањето на селаните, биле откриени повеќе гробови градени со камени плочи.

## Поврзано
*Брекче — населба од железното време;
*Варница — населба од римското време;
*Ѕидини — населба од римското време;
*Ливада — населба од средниот век;
*Селиште — населба од железното време;
*Ќерамидница — населба од римското време;
*Скачковце;
*Список на археолошки наоѓалишта во Кумановско;
*Список на средновековни некрополи во Македонија.

## Наводи

Категорија:Скачковце
Сред Село (Проевце)

**Сред Село** — археолошко наоѓалиште во кумановското село Проевце. Претставува средновековна населба и некропола. Во средишниот дел на селото, на мала височинка се среќаваат фрагменти од керамички садови и градежен материјал, како и големи камени плочи од гробни конструкции.

## Поврзано
*Бања — средновековна населба;
*Проевце;
*Список на археолошки наоѓалишта во Кумановско;
*Список на средновековни некрополи во Македонија.

## Наводи

Категорија:Проевце
Манастир (Пчиња)

**Манастир** — археолошко наоѓалиште во кумановското село Пчиња. Претставува средновековна утврдена населба и некропола. На 3&nbsp;км североисточно од селото, на висок рид со зарамнето плато се пронајдени остатоци од помала утврдена населба со некропола. По површината се среќаваат фрагменти од керамички садови и множество градежен материјал.

## Поврзано
*Белуш — населба од римското време;
*Градиште — градиште од доцноантичкото време;
*Мијашки Рид — некропола од железното време;
*Св. Архангел — некропола од римското време;
*Селце — средновековно градиште;
*Славиште - Гропче — средновековна населба и некропола;
*Стари Јаз — некропола од доцноантичкото време;
*Црквиште — населба од железното и римското време;
*Пчиња;
*Список на археолошки наоѓалишта во Кумановско;
*Список на средновековни некрополи во Македонија.

## Наводи

Категорија:Пчиња (село)
Црква (Никуштак)

**Црква** — археолошко наоѓалиште во кумановското село Никуштак. Претставува средновековна некропола. На 1,5&nbsp;км северозападно од селото, во нивата на еден жител се откриени гробови градени од камени плочи.

## Поврзано
*Баре — средновековна населба;
*Гувишта — Населва од доцноантичкото време;
*Кодра Зулфи — населба од неолитското време;
*Путарница — населба од римското време;
*Чибук Чешма - Аништа — населба од неолитското време;
*Никуштак;
*Список на археолошки наоѓалишта во Кумановско;
*Список на средновековни некрополи во Македонија.

## Наводи

Категорија:Никуштак
Една прекрасна недела (филм од 1947)

**„Една прекрасна недела“** (јапонски: 素晴らしき日曜日, *Subarashiki nichiyôbi*) — јапонски филм од 1947 година, во режија на Акира Куросава. Главните улоги ги играат: Исао Нумасаки, Чиеко Накакита, Ацуши Ватанaбе и Зеко Накамура. Во овој филм, Куросава на реалистичен начин ги прикажува тешките економски усови во Јапонија во првите години од сојузничката окупација. Притоа, филмот е карактеристичен по необичната наративна техника со која еден од ликовите ѝ се обраќа на публиката.

## Синопсис
Една недела, Јузо (го игра Нумасаки) и неговата свршеница Масако (ја игра Накакита) одлучуваат да се забавуваат во Токио, иако кај себе имаат само 35 јени...

## Наводи

Категорија: Филмови на Акира Куросава
Категорија: Филмови со Чиеко Накакита
Категорија: Филмови со Исао Нумасаки
Категорија: Јапонски филмови
Категорија: Црно-бели филмови
Категорија: Филмови на јапонски јазик
Категорија: Филмови чие дејствие се одвива во Токио
Категорија: Филмови од 1947 година
Јулијански ден

**јулијански ден** е непрекинато броење на деновите од почеткокот на јулијанскиот период и највеќе го користат астрономите и во софтверот за полесно пресметување на изминатите денови помеѓу две случувања (на пр. датум на производство на храна и продажба според датумот).

Број од јулијанскиот ден е цел број доделен на целиот сончев ден во броењето на јулијанскиот ден почнувајќи од пладне според универзалното време (УТ), со бројот 0 на јулијанскиот ден кој е доделен на денот кој започнува на пладне во понеделник на 1 јануари 4713 г. п.н.е. според пролептичкиот јулијански календар (24 ноември 4714 година пред н.е. според пролептичкиот грегоријански календар), датум кога почнале трите повеќегодишни циклуси (индикт, сончев и месечев циклус) и кои претходеле на било кои датуми од забележаната историја. На пример, бројот на јулијанскиот ден за ден кој започнува во 12:00 УТ (пладне) на 1 јануари 2000 година бил 2 451 545.

јулијанскиот датум во секој момент е број на јулијанскиот ден плус дел од денот од претходното пладне според универзалното време. јулијанските датуми се изразени како број на јулијанскиот ден со додадена децимална дропка . На пример, јулијанскиот датум за 00:30:00,0 УТ 1 јануари 2013 е 2 456 293.520 833. Изразено низ јулијанскиот датум, сега е . []

јулијанскиот период е хронолошки интервал од 7980 години; првата година на јулијанскиот период била во 4713 година пред н.е. (−4712). јулијанската календарска година за 2020 е 6733 година од моменталниот јулијански период. Следниот јулијански период почнува во 3268 година. Историчарите го користеле периодот за да ги индентификуваат јулијанските календарски години во кои се случила случката кога таквата година не е дадена во историските записи или кога годината која ја дале претходните историчари била неточна.

## Наводи

Категорија:Време во астрономијата
Категорија:Небесна механика
Полувреме на елиминација

**Полувреме на елиминација** (*полувреме на излачување* или *биолошко полувреме*) e време кое е потребно некоја материја  (лек, радиоактивен елемент и друго) да ги изгуби половина од своите фармаколошки, физиолошки или радиолошки активности (-{MeSH}- definicija). Во медицински контекст, полуживот исто така може да се опише како време кое е потребно на концентрација на супстанца во крвната плазма да се преполови.

Полувреме на елиминација е важен фармакокинетички параметар и обично се обележува како *t<sub>1/2</sub>*, a понекогаш и како -{*b<sub>1/2</sub>*}- да би се разликувал од времето на полураспад на радиоактивните елементи. Додека радиоактивните изотопи се распаѓаат по принципите на кинетиката, пак брзината на распадањето им е рамномерна, излачувањето на материјата од жив организам се заснова на многу покомплексни принципи, поради акумулација во ткивата, присуствата на активните метаболити, и интеракции со рецепторите, пак е многу потешко да зе измери.

## Примери
### Вода
Биолошкиот полуживот на водата во човек е околу 7 до 14 дена. Конзумација на големи количини на  алкохол го редуцира биолошкиот полуживот на водата во тело . Тоа може да се користи за деконтаминација на луѓето кои се контаминирани со трициумска вода (трициум).

### Алкохол
Отстранување на етанолот (алкохол за пиење) со помош на оксидација на алкохолна дехидрогеназа во црниот дроб е ограничено во човечкото тело. Поради таа причина отстранувањето на поголемите количини на алкохол од крвта може да следи со кинетика на нултиот сепен. Реакциски чекор кој ја ограничува брзината на разложување на една супстанца може да биде заеднички со други супстанци. На пример, концентрацијата на етанолот во крвта ја условува кинетиката на метанолот и етилен гликолот. Оксиацијата на метанол во токсичен формалдехид и киселина на мравки може да се спречи со внес на соодветна количина на етанол во телото на личноста која е затруена со метанол. Метанолот е многу токсичен и може да предизвика слепило и смрт. Личноста која е затруена со етилен гликол може да биде третирана на ист начин.

### Лекови

### Метали
* Полувреме на елиминација на цезијумот кај луѓето е помеѓу еден или четири месеци. Овој период може да биде скратен со внесот на тегет. Таа супстанца во дигестивниот систем делува како цврст разменувач на јони кој ги апсорбира цезијумските и ги ослободува калиумските јони.
* Полониумот во телото има полуживот од 30 до 50 дена.
* Живата (како метил-жива) во телото има полуживот од околу 65 дена.
* Оловото во коските има полуживот од околу десет години.
* Кадмиумот во коските има полуживот од околу 30 години.
* Плотониумот во коските има полуживот од околу 100 години.
* Плутониумот во црниот дроб има полуживот од околу 30 години.

## Поврзано
* Време на полураспаѓање

## Наводи

## Литература
* 
* 
* 

## Надворешни врски
* -{Biological Half-life}- 

Категорија:Фармакокинетика
Категорија:Радиохемија
Википатување

**Википaтување** wɪkiˈvɔɪ.ɪdʒ (јазик англиски|wiki + voyage што значи вики + патување), слободен водич за патување на кое автори волонтери пишуваат за туристичките одредишта и теми. Тоа е братски проект на Википедија кој ја поддржува и хостува непрофитната Задужбина на Викимедија.

Проектот настанал со раздвојување од германската верзија во септември 2006 година со цел да се избегнат комерцијалните интереси. Го финансирало истоименото германско здружение, а активно е од 10 декември 2006 година.

Од средината на 2012 година повеќето од уредниците на верзијата Википатувања на англиски јазик, вклучувајќи ги повеќето од администраторите, одлучила да ги обедини Wikitravel и Wikivoyage заедниците во нов не-комерцијален проект. Поднесена е молба до фондацијата на Викимедија со цел да се истражи нивниот интерес за вдомување, а што потекнало од успешниот , кој бил одобрен од страна на Фондацијата во октомври 2012 година.

## Наводи

## Надворешни врски
* www.wikivoyage.org&nbsp;– Online travel guide
*  - Proposal for a Wikimedia Foundation travel guide on Wikimedia meta.
**  - Request for Comments on the proposal, which garnered a lot of comments/discussion.
** Migration FAQ on Wikivoyage.org - Plan for the migration of Wikitravel content to Wikivoyage and then to Wikimedia Foundation.

Категорија:Проекти на Викимедија
Колначот (ТВ серија)

***Вједжмин*** (***Колначот*** или ***Вештерот*** на англиската верзија) е полска фантазиска телевизиска серија која била емитувана во 2002 година.

Приказната се заснова на приказните од фантазискиот серијал „*[[Вештерот (сага)|Вештерот]]*“ (збирките „*[[Последната желба (книга)|Последната желба]]“* и „*[[Меч на судбината|Мечот на судбината]]*“), од полскиот автор Анджеј Сапковски.

## Заплет
Колначот започнува со детството на Гералт од Ривија (Жебровски), кој е патувачки ловец на чудовишта. Весемир го прибрал детето додека се повикувал на Изненадниот закон. Серијата потоа го следи како се обучува во Кер Морен, како ги развива неговите способности и како мутира.

## Прием
Серијата била опишана како подобра од филмот што и претходел, но лошиот критички и обожавателски прием на филмот, кој бил опишан како превозвишен, неповрзан трејлер за ТВ емисијата, бил наведен како една од причините за откажувањето на серијата по 13 епизоди. Сапковски ја критикувал и телевизиската адаптација.

## Епизоди

## Наводи


## Надворешни врски
* Wiedźmin Водич за епизоди (на полски) 
* https://archive.org/details/TheWitcherTV/ Интернет архива за стримање на серијата од 2002 година

Категорија:Вештерот
Категорија:Телевизиски серии
Диа (остров)

**Диа** (грчки Δία ['ði.a]), исто така локално наречен  **Нтја**, е ненаселен остров крај северниот брег на грчкиот остров Крит. Островот е долг 5 км, широк 3 км и се наоѓа приближно 7 наутички милји северно од Хераклион. Административно, Диа е дел од заедницата на Елија во рамките на општинската единица Гувес, општина Херсенисос во Хераклион .

На јужниот брег на Диа има четири залива, кои се (од запад кон исток) Агиос Георгиос, Капари, Панагија (Мадона) и Агриелија. Уште една залив, Агинара, на исток.

## Историја
Островот порано бил познат како „ **Стандија“**, со губење на *στήν Δία* во фразата (грчки *на Диа*).

Тоа било главно пристаниште на Крит со векови. Неговите четири јужни залива се користеле како прицврстувачи уште од минојскиот период.

## Митологија
Островот изгледа како џиновска гуштер кога се гледа од градот Хераклион. Старогрчката митологија раскажува за голем гуштер кој се обидел да го уништи островот Крит, меѓутоа, Зевс го претворил во камен со гром, со што го создал островот.

Островот е видлив од главниот град на Крит, Хераклион, како што било во времето на Минојците, од Кносос. Поради ова, понекогаш бил идентификуван како остров на кој Тезеј избегал откако го убил Минотаур .

## Екосистем
На Диа има голем број заштитени видови од животински свет, вклучувајќи го полжавот Albinaria retusa, гуштер *Podarcis erchardii schiebeli*, дивиот зајак Oryctolagus cuniculus cnossius и средоземниот сокол, познат како *mavropetritis* на грчки јазик. Диа е дел од Европската мрежа на природата (Натура) 2000 и е заштитено ловиште. Исто така, постојат голем број на заштитени растенија како што е Carlina diae .

## Античко пристаниште
Во 1976 година, Жак Кусто извршил подводни истражувања околу Диа и ги пронашол остатоците од античко пристаниште во водите помеѓу Хераклион и Диа.

## Поврзано

* Список на острови во Грција

## Наводи

## Надворешни врски

* ''Мапа на Стандиа'' од Марко Бошини

Категорија:Острови во Грција
Категорија:Старогрчка митологија
Категорија:Острови во Средоземното Море
Категорија:Координати на Википодатоците