Хари Содерман

**Хари Содерман** (24 август 1902 - 16 март 1956) бил шведски полицаец и криминалист. Во родната Шведска, тој го носел прекарот „Револвер-Хари“.

Содерман бил пионер на модерната криминологија во Скандинавија и прв шеф на Националната лабораторија за форензичка наука во Шведска помеѓу 1939 и 1953 година.

## Личен живот
Содерман е роден во Стокхолм како син на извршителот Перон Седерман и хотелскиот менаџер Каролина Оливија Сахлин. Се оженил трипати; последен пат со ветеринарката Ингрид Сигне Елизабет Бекман. Починал во Тангер во 1956 година.

## Кариера
Содерман дипломирал на хемискиот колеџ во Малме во 1920 година, студирал хемија во Алтенбург во Германија и дипломирал како шумарски инженер во 1924 година. Во средината на 1920-тите, тој направил долгото патување со велосипед, тргнувајќи од Шведска до Истанбул, и понатаму до Индија, Бурма и Кина. Тој потпишал договор со полициско списание, на кое му доставувал писма за патувањето, и за време на патувањето направил детални студии за тоа како локалната полиција ги решава своите задачи. Од 1926 година студирал форензичка наука кај Едмонд Локард и дипломирал на Универзитетот во Лион во 1928 година со докторска теза за идентификација на куршуми од пиштол. Во 1930 година, тој бил назначен за предавач по форензички науки во Стокхолмс Хегскола. Од 1934 година, тој придонел во организацијата на полициските лаборатории во Њујорк. Меѓу значајните истраги во кои тој бил вклучен во овој период биле пукањата во Адален во 1931 година, киднапирањето на Линдберг во 1932 година, пожарот во германскиот Рајхстаг во 1933 година и убиството на Герд Јохансон во 1939 година. Во 1939 година тој бил назначен за прв шеф на Националната лабораторија за форензичка наука во Шведска и ја одржал оваа позиција до 1953 година.

За време на Втората светска војна, тој направил заговор со своите меѓународни контакти, вклучувајќи го и шефот на германската криминалистичка полиција Артур Небе, да се нападне Германија и да се уапси Адолф Хитлер. Планот, за кој биле потребни околу 10.000 британски падобранци, му бил претставен на Винстон Черчил, кој, иако првично бил заинтересиран, сметал дека планот е премногу ризичен и го одбил Содерман. За време на последниот дел од Втората светска војна, Содерман бил задолжен за едукација на данските и норвешките полициски трупи во егзил во Шведска.  Тој станал познат по неговата улога во ослободувањето на политичките затвореници во Осло на 7 мај 1945 година (додека ја презел улогата на самоназначен заменик-полициски началник во Осло на неколку часа), вклучувајќи ги и затворениците во концентрациониот логор Грини и затворите Мулергата 19 и Викторија Терас. Настанот се случил во Осло на 7 мај, тој преговарал со Фехлис, кога германската капитулација била објавена на радио. Плашејќи се од последиците од вакуумот во Осло, тој побарал од Фехлис автомобил и офицер од Гестапо со дозвола да влезат во затворите. Потоа се упатил кон Грини, го повикал командантот Зејдлер и му наредил да организира собир, прво за 5.000 затвореници, потоа за 500 затворенички. Од Грини возел до Мулергата 19, а потоа до Викторија Терас. Тој му издал домашен притвор на нацистичкиот лојален полициски началник Асквиг по телефон и договорил персоналот на Милорг и тајната полициска управа да ја преземат одговорноста.

По војната, Содерман и група соработници ја оживеале Меѓународната полициска комисија. Тој служел како генерален известувач во Комисијата до неговата смрт.

Во 1948 година, тој развил панцир. Тој му понудил елек на Фолке Бернадот пред кобната посета на Бернадот на Ерусалим истата година; сепак, Бернадот сметал дека е премногу тежок и го вратил назад.

Содерман ја напишал *модерната кривична истрага* во 1935 година со главниот инспектор на полициската управа во Њујорк, Џон О'Конел. Овој дефинитивен текст бил стандардно дело во својата област повеќе од две децении и поминал низ три ревизии и бројни печатења. Содерман напишал повеќе од сто научни трудови, монографии и книги. Тој бил ангажиран во последната ревизија на првиот том од неговите мемоари кога починал неочекувано од срцев удар. Првиот том, „Животот на  полицаец“, бил објавен постхумно во 1956 година.

Содерман бил основач на списание и го уредувал ова списание неколку години. Подоцна писателката за деца Астрид Линдгрен работела како секретарка на Содерман од 1940 до 1941 година, а Седерман се смета за модел за нејзиниот литературен лик, детективот „Кале Бломквист“.

## Наследство
Иако се прославил во својот живот, Содерман оттогаш испаднал од јавната свест во родната Шведска. Криминологот Леиф Г.В. Персон, самоименуван обожавател на Содерман, го опишал како „шведски Индијана Џонс“ и тврдел дека неговата „поголема од животот“ личност можеби била посоодветна за Соединетите држави отколку за Шведска. Во декември 2017 година, СВТ емитувала едночасовен документарен филм за Содерман, воден од Персон.

## Избрани дела
* *Модерна кривична истрага* (1935) (соавтор со Џон О'Конели )
* *Спомен-книга за криминалната полиција* (1938)
* Скандинавска интервенција. Норвешките и данските војници во Шведска (1945)

## Наводи

Категорија:Луѓе од Стокхолм
Категорија:Починати во 1956 година
Категорија:Родени во 1902 година