Офуда

[мини||300п|''Џингу Таима'' (神宮大麻), офуда (шинсатсу) издадена од страна на [Големо светилиште Исе|Големите Светилишта од Исе.]]
**Офуда** ( или , почесна форма на *фуда* „ливче [од хартија], картичка, плоча“) во јапонската религија се однесува на неколку видови на талисмани од јапонските Шинто и Будистички храмови и светилишта. Овие талисмани се направена од разни материјали како што се хартија, дрво, ткаенина или метал. Хартијата од *офуда* може да се нарече и , додека оние направени од дрво можат да се наречат .

## Историја
[мини|300п|''Офуда (гофу)'' дистрибуирана во [Кинкаку-џи (лево) и Гинкаку-џи (десно) во Кјото. Тие исто така служат како влезни билети во храмовите.]]
Конкретно, офуда се однесува кон следните предмети:
# Талисман издаден од страна на Шинто светилиште на кој е испишано името на храмот или неговите *[[Ками]]* и запечатен со печатот на светилиштето. Ваквите *офуда*, исто така наречени ,   или , честопати се ставаат во домашните Шинто олтари (*[[камидана]]*) и се почитуваат и како симбол на божеството на храмот (или боговите) - кои ја содржат суштината или моќта на *ками* врз основа на нивното осветување - и медиум преку кој обожувачот може да пристапи до одредениот *ками*. Во овој поглед, тие се нешто слични на (но не и исто со) *[[Шинтаи|гошинтаи]]*, физички предмети што служат како складиште за *ками* во Шинто светилиштата.
# Талисман наменет за одредена цел (пр. заштита од несреќи, безбедност во домот, љубов, итн.) Обично се дистрибуира од страна на Шитно светилиштата и будистичките храмови. Ваквите амајлии се нарекуваат и . Како *шинсатсу*, гофу од светилиштата или храмовите се проткаени со моќта на *ками* или за будистичките фигури посветени од нив. За разлика од *шинсатсу*, тие не се нужно поставени во *камидана* или во будистичките олтари (*[[бутсудан]]*), но можат да се носат од некоја личност или да се поставуваат на други места од домот (на пр. порти, врати, кујни, тавани). Малите, преносливи гофу, сместени во мала торба со украсена ткаенина, се нарекува *[[омамори]]*.

Практиката на создавање *гофу* потекнува од учењето Онмјоодоо - кое прифатило елементи од Даоизмот - и будизмот. Навистина, ваквите *офуда* и *омамори* биле под силно влијание на Даоистичкото *[[Фулу|лингфу]]*. Подоцна, слични талисмани, исто така, се произведувале во Шинто светилиштата. Трите светилишта на Кумано во Уакајама префектурата се особено познати по своите талисман од хартија, *Кумано Гооуфу* (熊野牛王符 „Талисман на Воловиот Кумано крал“), познат и како *Гооухооин* (牛王宝印), кои биле испечатени од едната страна со сложени дизајни од стилизирани врани. За време на средновековниот период, овие и слични *гофу* произведени од други светилишта често биле користени при давање заклетва и изготвување на договори, а условите на заклетвата или договорот биле напишани на задната страна на листот.
[лево|мини|300п|Крајот на [Едо (период)|Едо периодот бил сведок на пораст на јавните прослави и протести познати како *„[[ее џа наи ка]]“* предизвикани од известувања за талисмани кои врнеле од небото.]]
[мини|300п|''Гооуфу'' (牛王符) од [Кумано Хонгуу Таиша од Уакајама префектурата.]]
[мини|300п|лево|''Шинхатсу'' (од [:ja:荒神山神社|Кооџинјама Светилиштето во Шига преф.): плочка со имињата на *ками* од храмот - Хомусуби, Окитсухо и Окитсухиме - напишани на Јиндаи Моџи и хартиената обвивка на која е испишано името на храмот или епитетот на нејзиното божество, во овој случај, „Кооџинјама-но-Ооками“ (荒神山大神), „Големото божество на Коонџијама (светилиштето)“ - со печати од светилиштето (средина) и неговиот свештеник (долу).]]
[мини|300п|Различни видови на ''Џингуу Таима'' (горен ред) и други талисмани дистрибуирани во Внатрешното светилиште (''[Големо светилиште Исе|Наикуу*) на Исе. Од лево: *Каикоо таима* (海幸大麻, еден вид на *кифуда* за среќа во риболов), *кенхараи* (剣祓), *какухараи* (角祓) и *даикакухараи* (大角祓, поголема верзија на *какухараи*).]]

Инаку, оние *шинсатсу* кои се наоѓаат во повеќето Шинто светилишта се во согласност со талисманот издаден од [[Големи светилишта во Исе|Големите светилишта во Исе]] (Исе Џингуу) наречен *Џингуу Таима* (神宮大麻). Овие талисмани првично биле стапчиња за [[Харае|прочистување]] (祓串 *хараегуши*) кои патувачките проповедници на светилиштата од Исе (御師 *оши* или *онши*) им ги делеле на приврзаниците низ целата земја како знак и гаранција дека молитвите биле извршени во нивно име. Овие стапчиња, наречени *Охараи Таима* (御祓大麻), биле содржани или во пакети со свиткана хартија - што во овој случај тие се нарекуваат *кенхараи* (剣祓, исто така наречени и *кенбараи*), поради обликот на кутијата што личи на острица од меч (剣 *кен*) - или во кутии наречени *охараибако* (御祓箱). Широката распространета дистрибуција на *Охараи Таима* првпат започнала во [[Муромачи период]]от, и го достигнала својот врв во [[Едо (период)|Едо периодот]]: документ што датира од 1777 година ([[Ан'еи]] 6) покажува дека 89-90% од сите домаќинства во земјата во тоа време поседувале Исе талисмани.

Во 1871 година, царски декрет ги укинал *оши* и го дозволил производството и дистрибуцијата на амајлиите, сега преименувани во *Џингуу Таима*, од административните канцеларии на светилиштето. Во ова време, талисманот се претворил во денешната форма: дрвена плочка која содржи парче [[Криптомерија|кедрово]] дрво познато како *гјошин* (御真, „свето јадро“) завиткано во [[Исе уаши|хартија]] на која е отпечатено името на светилиштето (天照皇大神宮, *Теншоо Коотаи Џингуу*) и запечатено со печатите на светилиштето (皇大神宮御璽 *Коотаи Џингу Гјоџи)* и високиот свештеник (大神宮司之印 *Даиџингууџи но Ин).* Во 1900 година, новиот оддел, *Канбешо*  (神部署 „Одделение за свештеници“), ги презел должностите за производство и дистрибуција. Дистрибуцијата на *Џингуу Таима* евентуално била делегирана на Националното здружение на Шинто свештеници ([[:ja:全国神職会|全国神職会]], *Зенкоку Шиншокукаи*) во 1927 година и, конечно, на нејзиниот наследник, [[Здружение на Шинто светилишта|Здружението на Шинто светилишта]], по [[Втора светска војна|Втората светска војна]]. Здружението во денешно време продолжува да ги шири *Џингуу Таима* кон здружените светилишта низ цела Јапонија, каде што се ставени на располагање заедно со сопствените амајлии на светилиштата.

== Варијанти и употреба ==
[[Податотека:Jingu_taima_cover.jpg|мини|300п|*Џингуу Таима* сè уште неотпакуван од својата проѕирна хартиена обвивка. Овој слој може да се отстрани при поставувањето на талисманот во *камидана* олтар.]]

*Офуда* талисманите - *шинсатсу* и *гофу* - постојат во различни форми. Некои од нив се ливчиња или листови хартија, а други како *Џингуу Таима* се тенки правоаголни плочки (角祓, *какубараи/какухараи*) затворени во обвивки слични на плико (што понатаму можат да биде покриени со проѕирна хартија за завиткување), додека други се дрвени таблети (*кифуда*) што можат да бидат помали или поголеми од обичниот *шинсатсу*. Некои светилишта дистрибуираат *кенхараи*, кој се состои од парче дрво преклопено во парче хартија. Како што е забележано погоре, *Охараи Таима* издадена од Исде светилиштата пред [[Меиџи (период)|Меиџи периодот]] обично била во *кенхараи* форма; додека *сортата какухараи* е моментално пошироко распространета, *ūинго Таима* од типот *кенхараи* сè уште се дистрибуираат во храмот Исе.

*Офуда* и *омамори* се достапни во текот на целата година во многу светилишта и храмови, особено во поголемите со постојан персонал. Бидејќи овие предмети се свети, тие технички не се „купуваат“, туку се „добиваат“ (授かる *сазукари*, 受ける *укеру*), а парите платени во замена за нив се сметаат за донација или подарок (料穂料 *хатсухорјоо*, буквално „[[Први овошја|прв овошен]] надомест“). Човек може да добие и дрвен талисман наречен *китоофуда* (祈祷札) откако ќе се извршат формалните молитви или ритуали (祈祷 *китоо*) во името на побарателот во овие места за богослужба.

*Шинсатсу,* како што се *Џингуу Таима,* се чуваат во домашните олтари (*камидана*) или на посебни полици (*офудате*); ако едно домаќинство не ги поседува, тие можат да бидат поставени исправени во чист и уреден простор над нивото на очите или закачени на ѕид. Во куќите во кои има *шинсатсу* и *камидана,* овие талисмани се поставуваат кон истокот (каде што сонцето изгрева), на југ (главниот правец на сонцето), или југоисток.
[[Податотека:Ofuda Arrangement.svg|лево|мини|300п|Разни начини на уредување на *офуда* (*шинсатсу*) во Шинто олтар.]]
[[Податотека:門前仲町 shrine secondary building 古いお札納め所.jpg|мини|300п|Место за враќање на старите талисмани во [[:ja:成田山東京別院深川不動堂|Фукагауа Фудоодоо]] во [[Токио]].]]



Во *камидана* олтар во стил со три врати (三社造 *санша-зукури*), *Џингуу Таима* се положува во средината, *офуда* од локалниот храм (уџигами) се положува од левата страна (на десно од набљудувачот) и *офуда* од омилениот храм на обожувачот на десна страна (на лево од набљудувачот). Алтернативно, во *камидана* олтар во стил со една врата (一社造 *исша-зукури),* трите талисмани се положуваат една врз друга, со *Џингуу Таима* најнапред. Човек може да поседува повеќе *шинсатсу*; тие се поставуваат на двете страни или зад споменатите три. Се препорачува редовно (по можност дневно) молење пред *шинсатсу* или *камидана* и подароци како ориз, сол, вода и/или [[саке]] кон *ками* (со дополнителни прехранбени производи што се нудат во посебни прилики). Начинот на обожување е сличен на оној што се изведува во светилиштата: два поклона, два плескања со дланките и последен поклон, со тоа што една молитва (*норито*), исто така претходена од два поклона - може да се изговори пред ова.

Другите *офуда* се сместени во други делови од куќата. На пример, *офуда* на патроните богови на огништето - [[Кооџин|Санбоо-Кооџин]] во будизмот, [[:ja:かまど神|Камадо-Михашира-но-Ками]] („Трите богови на огништето“: [[Кагутсучи]], [[Тошигами|Окитсухико и Окитсухиме]]) во Шинто религијата - се сместуваат во кујната. Во тоалетите, може да биде поставен талисман на будистичкото гневно божество [[Учусма]] (Усусама Мјооу), за кого се верува дека го прочистува нечистиот. Заштитно *гофу,* како што е *Тсуно Даиши* (角大師, „Рогаст Велик Господар“, претстава на [[Тендаи]] монахот, [[Рјооген]], во форма на *они)* се поставуваат на вратите или влезовите.

Јапонската духовност и дава огромна важност на чистината и чистотата (常若, *токоуака*, бук. „вечна младост“), особено со работите поврзани со божественото. Од оваа причина се охрабруваат периодичните (обично годишни) заменувања на *офуда* и *омамори* талисманите. Вообичаено е да се добие нова *офуда* најрано пред крајот на годината или за време на сезоната на [[Јапонска нова година|Новата Година]], иако (исто како и со *омамори*) може да се купи и во други периоди од годината. Идеално, старите *офуда* и *омамори* треба да бидат вратени во храмот или светилиштето од каде што биле предадени како форма на благодарност, но повеќето Шинто светилишта во пракса ги прифаќаат талисманите од другите светилишта (будистичките *офуда* сепак не се прифатени во многу светилишта и обратно). Старите *офуда* и *омамори* се горат во церемонија позната како *Сагичоо* ([[:ja:左義長|左義長]]) или *Дондојаки* (どんど焼き, изговорено и како *Донтојаки* или *Тондојаки*), што се одржува за време на [[Јапонска нова година|Малата нова година]] (14 или 15 јануари), крајот на сезоната на јапонската нова година.

== Галерија ==
<gallery mode="packed" style="text-align: center;" heights="300" perrow="3" caption=>
Податотека:お守り (2895042886).jpg|Разни типови на *омамори* и *офуда* во светилиштето [[Тсуругаока Хачимангуу]] во [[Камакура]].
Податотека:西野神社竈神鎮火札.jpg|„Офуда“ на заштитничките богови на огништето („камадогами“), за употреба во кујни (од [[:ja:西野神社|Светилиште Нишино]] во [[Саппоро]]).
Податотека:神札 - Ofuda.jpg|Џингуу Таима и други *шинсатсу*.
Податотека:Ofuda jyuni gatsu nijyugo nichi.JPG|*Сакасафуда* (逆札 'обратна' *фуда*), рачно изработен талисман против кражба прикажан наопаку. На оваа „офуда“ е испишан датумот на кој наводно починал легендарниот одметник [[Ишикауа Гоемон]]: „25-от ден од [[Јапонски календар#Месеци|12-от месец]]“ (十二月廿五日). Други датуми се напишани во други места, како што е '12-от ден од 12-от месец' (十二月十二日), за кој што се тврди дека е всушност роденденот на Гоемон.
Податотека:Ōharaeshiki Shugo-fuda - 大祓式守護札.jpg|*Офуда* закачена до врата.
Податотека:KUMANOGOOUHU.JPG|*Гооуфу* од [[Кумано Хајатама Таиша]].
Податотека:Ryogen1.JPG|Според една легенда, [[Тендаи]] монахот [[Рјооген]] (лево) ги победил злите духови со тоа што се претворил во страшен облик на рогаст *јакша* или *они* (десно). *Офуда* и *омамори* од сличен вид, познати како *Тсуно Даиши* (角大師, „Рогаст Велик Господар“), се достапни во некои будистички храмови.
Податотека:Chintaku Reifu (鎮宅霊符).png|Дел од колекција од 72 талисмани (霊符 *реифу*, на кинески *лингфу*) познати како *Таиџоо Шинсен Чинтаку Реифу* (太上神仙鎮宅霊符 „Талисмани на Највисоките [[Кинески богови и бесмртници|Богови и бесмртници]] за заштита на домот“) или едноставно како *Чинтаку Реифу* (鎮宅霊符 „Талисмани за заштита на домот“). Оригинално со Даоистичко потекло, тие биле претставени во Јапонија во средновековието.
Податотека:Talisman Against Disease.png|[[Ничирен-шуу]] талисман против болести, од упатство за ритуал.
Податотека:Kajikimen_(鹿食免).png|*Каџикимен* (鹿食免, „дозвола за јадење месо од срна“), талисман издаден од [[Сууа-таиша|Сууа светилиште]] во [[Нагано (префектура)|Нагано]]. Во време кога јадењето месо се сметало за лоша навика заради будистичкото влијание, овие талисмани ги носеле луѓето за да им дозволат притоа да јадат срнечко или друго месо без да добијат „нечистотија“ или негативна [[карма]].
</gallery>

== Поврзано ==
* [[Омамори]]
* [[Икона]]

== Белешки ==


== Наводи ==


== Дополнителна литература ==
* Nelson, Andrew N., *Japanese-English Character Dictionary*, Charles E. Tuttle Company: Publishers, Tokyo, 1999, 
* Masuda Koh, *Kenkyusha's New Japanese-English Dictionary'', Kenkyusha Limited, Tokyo, 1991, 

Категорија:Амајлии
Категорија:Зборови што ги нема во ТРМЈ
Категорија:Статии со текст на јапонски