open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
УЕФА Лига на шампиони 2000-2001

**** — 9. сезона на најсилното натпреварување на европските фудбалски клубови под името УЕФА Лига на шампиони и 46. сезона од основањето на натпреварувањето.

Финалето било одиграно на 23 мај 2001 година на стадионот Џузепе Меаца во Милано, каде што Бајерн Минхен по нерешениот резултат 1:1, издвоил победа над Валенсија по изведување на пенали со резултат од 5:4 со тоа освојувајќи ја својата 4. титула во најсилното европско натпреварување. Бранителот на титулата од претходната година, Реал Мадрид, испаднал во полуфиналето, каде што загубил во двомеч од страна на Баерн Минхен.

## Квалификации
### Прво квалификациско коло
Првите натпревари биле одиграни на 12 јули, а реванш натпреварите на 19 јули 2000 година.

|}

### Второ квалификациско коло
Првите натпревари биле одиграни на 26 јули, а реванш натпреварите на 2 август 2000 година.

|}

### Трето квалификациско коло
Првите натпревари биле одиграни од 7 до 9 август, а реванш натпреварите на 22 и 23 август 2000 година.

|}

## Прв круг на натпреварување по групи
Првиот круг на натпреварувањето по групи се играл од 12 септември до 8 ноември 2000 година.

### Група А

### Група Б

### Група Ц

### Група Д

### Група Е

### Група Ф

### Група Г

### Група Х

## Втор круг на натпреварување по групи
Вториот круг на натпреварувањето по групи се играл од 21 ноември до 14 март 2001 година.

### Група А

### Група Б

### Група Ц

### Група Д

## Четвртфинале
Првите натпревари биле одиграни на 3 и 4 април, а реванш натпреварите на 17 и 18 април 2001 година.

|}

## Полуфинале
Првите натпревари биле одиграни на 1 и 2 мај, а реванш натпреварите на 8 и 9 мај 2001 година.

|}

## Финале

## Види још
* УЕФА Куп 2000/01
* УЕФА Интертото Куп 2000

## Наводи

## Надворешни врски
* Сезоната 2000/01 на официјалниот портал на УЕФА
* Резултати
* Спортска историја 2000/2001 

Категорија:Сезони во УЕФА Лига на шампиони
Мехмет Шол

**Мехмет Тобиас Шол** (роден како **Мехмет Тобиас Јуксел** на 16 октомври 1970 година, во Карлсруе) — поранешен германски фудбалер, играч од средниот ред.

Тој е еден од најпознатите и најславните германски фудбалери.

## Кариера
Мехмет е син на Ергин и Хела Јуксел, турчин и германка, а презимето Шол го зел од Херман Шол, вториот сопруг на мајката. Тој ја започна својата кариера во Карлсруе, каде го направил своето деби меѓу професионалците во 1989. Во 1992 направил трансфер во Бајерн Минхен, клуб во кој ја завршил кариерата во 2007.

Со баварскиот клуб освоил сè што може да се освои, a тој го држи рекордот за најмногу освоени титули во Бундеслигата од еден играч, со вкупно 8 титули и сите тие со Бајерн Минхен. Со клубот, исто така, го освоил Купот на УЕФА 1995-96 и Лигата на шампиони 2000-2001.

Кариерата ја завршил на 15 август 2007, после пријателскиот натпревар помеѓу Бајерн Минхен и Барселона на Алијанц Арена во Минхен, кој завршил 1-0 за шпанците со голот на Меси. Шол бил заменет од страна на Франк Рибери, кој штотуку бил купен од страна на баварскиот тим и токму тој го наследил бројот на Шол, бројот 7.

## Титули
### Клупски
#### Бајерн Минхен
*** [[Бундеслига]]** (8) : 1993-1994, 1996-1997, 1998-1999, 1999-2000, 2000-2001, 2002-2003, 2004-2005, 2005-2006
*** [[Фудбалски куп на Германија|Куп на Германија]]** (5) : 1997-1998, 1999-2000, 2002-2003, 2004-2005, 2005-2006
***[[Лига куп на Германија]]** (5) : 1997, 1998, 1999, 2000, 2004
*** [[Куп на УЕФА]]** : 1995–96
*** [[УЕФА Лига на шампиони]]** : 2000–01
*** [[Интерконтинентален куп]]** : 2001

### Репрезентативни
***[[УЕФА Европско Првенство]]** : 1996

## Надворешни врски

* Мехмет Шол на transfermarkt
* Мехмет Шол на soccerway
* Мехмет Шол на espn
* Репрезентативна статистика на RSSSF.com

Категорија:Живи луѓе
Категорија:Германски фудбалери
Категорија:Фудбалери на ФК Бајерн Минхен
Категорија:Фудбалери од Бундеслигата
Категорија:Родени во 1970 година
Кајсери Ерџијеспор

**Суат Алтин Иншаат Кајсери Ерџијеспор**, попознат како **Ерџијеспор** или **Кајсери Ерџијеспор** е турски фудбалски клуб од градот Кајсери кој моментално се натпреварува во Турската Супер лига.

Ерџијеспор
Категорија:Кајсери Ерџијеспор
Категорија:Кајсери
Вилијам Викри

**Вилијам Спенсер Викри** (;  — ) — канадски економист и добитник на Нобеловата награда за економија во 1996 година, заедно со Џејмс Мирлис „за нивното истражување во економската теорија за стимулациите при асиметрични информации“. Објавувањето на наградата било направено само три дена пред неговата смрт; неговиот колега Ловел Харис ја прифатил посмртно наградата во негово име.

## Рани години

Викри е роден во Викторија, Британска Колумбија и посетувал средно училиште на Академијата Филипс во Андовер, Масачусетс. По добивањето на неговата диплома во математика на Универзитетот Јејл во 1935 година, се запишал и ги завршил магистерските студии во 1937 година и докторските студии во 1948 година на Универзитетот Колумбија, каде останал најголем дел од неговата кариера.

## Кариера

Викри бил првиот кој ги користел алатките од теоријата на игрите за да ја објасни динамиката на аукциите. Во неговиот епохален труд, Викри изведува неколку идентитети за аукција и обезбедува докази за еквивалентност. Теоремата за еквиваленост на приходите останува средиштен дел на современата теорија на аукција. Аукцијата Викри е именувана по него.

Викри работел на цените на закрчување, поим кој означува дека патиштата и другите услуги треба да бидат наплаќани така што корисниците гледаат дека трошоците растат кога услугата е целосно искористена и кога сè уште постои побарувачка. Цените на закрчување даваат сигнал на корисниците да го прилагодат нивното однесување или на инвеститорите да ја продлабочат услугата со цел да го отстранат застојот. Теоријата подоцна била делумно изведена во Лондон.

Во економијата на јавниот сектор, Викри го продлабочил пристапот за маргинален трошок на Харолд Хотелинг.

Економската филозофија на Викри била под влијание на Џон Мејнард Кејнс и Хенри Џорџ. Бил остар критичар на Чикашката економска школа и бил гласен во спротивставувањето на политичкиот фокус на балансирани буџети и борењето против инфлацијата, особено во времиња на висока невработеност.

Викри предавал на многу студенти и бил ментор на многу од нив на Универзитетот Колумбија, вклучувајќи ги економистите Жак Дрезе, Лин Тарџон и Харви Левин.

## Личен живот

Викри се оженил со Сесил Томпсон во 1951 година. Умрел во Харисон, Њујорк, во 1996 година од срцев удар.

## Избрани трудови
* „Counterspeculation, Auctions, and Competitive Sealed Tenders“, *Journal of Finance*,  1961
* 
* 
* 
* 

## Наводи

## Надворешни врски
* Автобиографија 
* IDEAS/RePEc
* 

Категорија:Родени во 1914 година
Категорија:Починати во 1996 година
Категорија:Американски економисти
Категорија:Канадски економисти
Категорија:Добитници на Нобеловата награда за економија
Категорија:Канадски нобеловци
Категорија:Апсолвенти на универзитетот „Колумбија“
Категорија:Членови на Националната академија на науките на САД
Категорија:Американски нобеловци
Аполипобелковина

**Аполипобелковина** — белковина која врзува липиди и образува липобелковини. Липидите во вид на липобелковини се транспортираат низ лимфниот систем и крвотокот.

Аполипобелковините исто така имаат функција како кофактори на ензими, како лиганди за поврзување на липобелковините за рецептори и др.

## Класи
Постојат шест класи на аполипобелковини со неколку подкласи:
* A (апо A-I, апо A-II, апо A-IV, и апо A-V)
* B (апо B48 и апо B100)
* C (апо C-I, апо C-II, апо C-III, и апо C-IV) 
* D
* E
* H

Категорија:Аполипобелковини
Џејмс Вотсон

**Џејмс Дјуи Вотсон** (;  – ) — американски молекуларен биолог, генетичар и зоолог, познат како еден од откривачите на структурата на ДНК во 1953 година, заедно со Франсис Крик. Вотсон, Крик, и Морис Вилкинс во 1962 година биле наградени со Нобелова награда за физиологија или медицина „за нивните откритија во врска со молекуларната структура на нуклеинските киселини и нивното значење трансферот на информации во живиот материјал“.

Вотсон напишал многу научни книги, меѓу кои книгата „Молекуларна Биологија на Генот“ (*Molecular Biology of the Gene*, 1965) и неговата најпродавана книга „Двојната завојница“ (*The Double Helix*, 1968) за откривањето на структурата на ДНК.

## Наводи

## Надворешни врски
* Почина Џејмс Вотсон - генијот што ја дешифрираше ДНК, но не и сопствените заблуди, Офф.нет

Категорија:Американски нобеловци
Категорија:Американски научници
Категорија:Добитници на Нобеловата награда за физиологија или медицина
Категорија:Носители на Коплиевиот медал
Категорија:Носители на Националниот научен медал
Категорија:Наградени од Националната академија на науките на САД
Категорија:Носители на Претседателскиот медал на слободата
Категорија:Странски членови на Кралското друштво
Категорија:Апсолвенти на Чикашкиот универзитет
Категорија:Странски членови на Руската академија на науките
Категорија:Странски членови на Академијата на науките на Советскиот Сојуз
Категорија:Членови на Националната академија на науките на САД
Категорија:Членови на Ирската кралска академија
Категорија:Членови на Израелската академија на природните и општествените науки
Ортостатска хипотензија

**Ортостатска хипотензија**, позната и како **постурална хипотензија** е форма на низок крвен притисок кој се јавува по станување или истегнување.

Ортостатската хипотензија се јавува поради задржување на крв во долните екстремитети по промена на положбата на телото. Таа е доста честа појава и кратко може да се појави кај секого, иако почесто се појавува кај постарите лица и кај тие со низок крвен притисок.

Категорија:Хипотензија
Христо Оџаклиевски

**Христо Оџаклиевски** (Суровичево, Леринско, Егејска Македонија,  - , Албанија,  ) — македонски партизан.

## Животопис
Христо Оџаклиевски е роден во 1921 година во леринското село Суровичево, Егејска Македонија, каде што татко му бил на работа. Христо бил чевларски работник. Co Народноослободителното движење соработувал од 1941 година, а член на КПЈ станал на почетокот од 1943 година. Во март 1943 станал борец на Мавровскиот партизански одред. Во борбата со балистите на 27 април 1943 година во Ново Село, Гостиварско, бил заробен со уште девет македонски партизани. Тие набрзо биле префрлени во политичкиот затвор во Тирана, Албанија, каде што на 17 мај 1943 година италијанските фашисти го обесиле со уште петмина од нив: Илија Антевски - Смок, Душко Поповиќ, Раде Угриновски, Драге Тодоровски и Трифко Андоновски. Истиот ден, Околискиот комитет на Комунистичката партија на Албанија за Тирана организирал масовни демонстрации на кои излегле илјадници жители на Тирана.

## Наводи

Категорија:Македонски комунисти
Категорија:Македонски партизани
Категорија:Учесници во НОБ
Категорија:Мавровско-гостиварски партизански одред „Кораб“
Ерменска митологија

**Ерменската митологија** започнува со почетоците на Урарту, постепено додавајќи ги идеите и божествата на месопотамската, иранската, и грчката митологија. Постојат наоди кои наведуваат дека древните Ерменци ја обожавале природата и дека овој вид на верување се време се трансформирал во обожавање на националните божества, од кои повеќето водат потекло од соседните култури.

## Создавање на ерменската митологија

Пантеонот на ерменските богови се формирал во текот на формирањето на ерменските племиња, на самиот почеток од нивното постоење, кои го наследиле основните елементи од паганството на праиндоевропските жители од Ерменската Висорамнина. Историчарите издвоиле голем број на зборови од праиндоевропските јазици што биле користени од страна на еременските пагани како свети. Првиот култ на обожавање е вид на необјаснива повисока сила или интелигенција наречена Ара, именувана по сонцето (Арев) што го обожувале древните Ерменци, кои себеси се нарекувале „деца на сонцето“. Од стари времиња, обожувањето на сонцето заземало посебно место во еременската митологија. Исто така, најчести форми на обожување кои имаат индоевропски корени, се култовите кон орелот, лавот и небото.

Со време, ерменскиот пантеон бил изменет, и се појавиле нови божества кои биле ерменски, но не и ариевски. Највисокиот бог во ерменскиот пантеон, Ванатур, подоцна бил сменет со Арамазд. Иако се појавил под влијание на зороастризмот (види Ахура Мазда), сепак делумно ги задржал традиционалните ерменски особини. Исто така, ерменската божица на плодноста, Нар, била заменета со Анаит.

За време на хеленизмот (од 3 век до 1 век п.н.е.), старите ерменски божества се поистоветувале со старогрчките божества: Арамазд со Зевс, Анаит со Артемида, Ваагн со Херкул, Астхик со Афродита, Нане со Атена, Мир со Хефест, Тир со Аполон.

По прифаќањето на  христијанството во Ерменија, се пјавиле нови митолошки слики и приказни кои ги споиле древните митови и верувања. Библиските ликови ја презеле улогата на старите богови и духови. На пример, Јован Крстител ги наследил истите особини од божествата Ваагн и Тир, а архангел Габриел на Ваагн.

Основните информации за ерменската паганска традиција се зачувани во делата на Платон, Херодот, Ксенофонт и Страбон, потоа во византиската школа Прокопиј од Цезареа, како и во делата на средновековните ерменски писатели, меѓу кои се Мојсеј Хоренски, Агатангел, Езник од Колб, Себеј и Ананија Ширакаци, и се разбира во усната фолклорна традиција.

## Пантеон

Пантеонот на претхристијанската Ерменија се менувал низ вековите. Иако во основа бил уратристички, пантеонот се менувал под семитско, иранско и грчко влијание.

### Првобитни божества
***[[Халди]]** - Главниот бог на пантеонот во најраната фаза, кој е заменет со Ахура Мазда, станувајќи Арамазд. Формира тријада со своите синови Ардинис и Теишеба.
***Ардинис** - Бог на Сонцето, син на Халди, со кого формираат тријада.
***Сарис** - Probably a corruption of Ishtar.
***[[Селарди]]** - Божица на Месечината.
***[[Теишеба]]** - Бог на бурите, син на Халди, со кого формираат тријада.

## Наводи

## Надворешни врски

Категорија:Многубоштво
Категорија:Ерменска митологија
Јукатански Проток

**Јукатански Проток** или **Јукатански Канал** — проток помеѓу Мексико и Куба кој ги поврзува  Карипското Море и Мексиканскиот Залив. Широк е околу 217&nbsp;км а длабок речиси 2.800&nbsp;метри.

## Струи

Протокот се протега од ’ртот Каточе во Мексико до ’ртот Сан Антонио во Куба., а водата тече низ Карипското Море од исток кон запад. Обемот на премин на водата изнесува 5&nbsp;Sv од северноекваторската струја која минува низ Приветрениот Премин и 12&nbsp;Sv од јужноекваторската струја која тече долж брегот на Бразил, при температура од барем 17&nbsp;°C. Овие струи минуваат крај полуостровот Јукатан и ја образуваат јукатанската струја, која пак е одговорна за најголемиот дел од дотекот на вода во Мексиканскиот Залив. Јукатанската струја тече силно на западната страна на протокот, додека пак во спротивна насока, по источната страна оди кубанската противструја. Под јукатанската струја во јужен правец тече јукатанската потструја, која носи вода од Мексиканскиот Залив на други места.

## Корални гребени
Како што водата тече низ протокот и влегува во Мексиканскиот Залив, таа минува низ плиток дел од морето наречен Кампечки Подводен Брег. Тука се простираат корални гребени, соседни на надворешната граница на јукатанската плоча, околу 100&nbsp;км од копното. Коралите *[[Acropora cervicornis]]*, *[[Acropora palmata]]* и *[[Montastraea annularis]]* се главни гребеноградители, иако голем дел од нив изумреле на крајот на 1990-тите. Оттогаш наваму дел од нив е повратен. Ова плитко подрачје страда и од прекумерен риболов од мештаните.

## Поврзано
* Јукатан (полуостров)
* Јукатан (сојузна држава)
* Список на протоци

## Наводи

Категорија:Протоци во Карипското Море
Категорија:Географија на Куба
Категорија:Географија на Мексико
Категорија:Меѓународни протоци
Вилјам Алфред Фаулер

**Вилјам Алфред Фаулер** (   — ) — американски јадрен физичар, подоцна астрофизичар, кој заедно со Субраманијан Чандрасекар ја добил Нобеловата награда за физика во 1983 година.

## Животопис

Роден во Питсбург, Ренсилванија,на возраст од две години Фаулер се преселил со своето семејство во Лима, Охајо, градот на парната железница. Тој дипломирал на Охајскиот државен универзитет, каде бил член на братството Тау Капа Епсилон, додека пак докторатот за јадрена физика го стекнал на Калтех. Иако бил експериментален јадрен физичар, Фаулеовиот најпознат труд бил „Создавање на елементите во ѕвездите“, каде соавтори му биле  Маргарет Бербриџ, Џефри Бербиџ и Фред Хојл, објавен во 1957 година под групно раководство на Фред Хојл, осмислувачот на таа теорија за природната историја на постоечките хемиски елементи.  Во трудот се категоризирани нуклераните процеси за потеклото на се освен на најлесните хемиски елементи во ѕвездите. Овој труд е познат како B<sup>2</sup>FH труд.

Фаулеровата кариера направила од него познат јадрен физичар. Тој го наследил Чарлс Кристијан Лористен како директор на Келоговата радијациона лабораторија при Калтех, за подовна негов наследник да стане Стивен Кунин. Фаулер бил награден со Националниот медал за наука од страна на претседателот Џералд Форд  It is the highest national honor in science that an American can receive.

Фаулер го освоиил и Раселовата награда од Американското астрономско друштво во 1963 година, Ветлесеновата награда во 1973 година, Едингтоновиот медал во 1978 година, Брусовиот медал во 1979 година и Нобеловата награда за физика во 1983 година за неговите теоретски и експериментални проучувања на јадрените реакции од важност за создавањето на хемиските елементи во универзумот и истата ја поделил со Субраманијан Чандрасекар.

Доживотен вљубеник во парните локомотиви, тој поседувал неколку возни модели од различни големина од кои една е прикажана на сликата тука.  Тој починал во Пасадена, Калифорнија.

## Објавени дела
* 
* 
* 
* 
* 
*
*
* 

* 

## Наводи

## Надворешни врски
* Biography and Bibliographic Resources, from the Office of Scientific and Technical Information, United States Department of Energy
* W.A. Fowler: ''Radioactive elements of a low atomic number'', Ph.D. dissertation 
* A Brief Autobiography of W.A. Fowler 
* Bruce Medal page 
* Guide to the Papers of William A. Fowler, 1917-1994
* Caughlan and Fowler 1988: THERMONUCLEAR REACTION RATES , Oak Ridge National Laboratory
* Interview with William A. Fowler , Caltech Archives Oral Histories Online

Категорија:Американски астрономи
Категорија:Американски нобеловци
Категорија:Добитници на Нобеловата награда за физика
Категорија:Носители на Националниот научен медал
Категорија:Јадрени физичари
Категорија:Апсолвенти на Калифорнискиот технолошки институт
Категорија:Членови на Националната академија на науките на САД
Категорија:Членови на Американското филозофско друштво
Изоеластична функција

**Изоеластична функција** (понекогаш се среќава и како **константна функција на еластичност**) — функција во математичката економија којашто се одликува со константна еластичност. Еластичноста го претставува односот на процентуалната промена на зависната променлива во однос на процентуалната промена на независната променлива.

За коефициент на еластичност r, функцијата во општ облик гласи:
:
f(x) = {k x^r},


каде што k и r се коснтанти. Еластичност E по дефиниција може да се пресмета со помош на формулата:
:\text {E} = \frac {\partial f(x)}{\partial x} \frac {x}{f(x)} = \frac {\partial \text{ln} f(x)}{\partial \text{ln} x},

што за оваа функција е еднакво на r.

## Примери
### Функција на побарувачката
Пример на изоеластична функција во микроекономијата е константната еластична функција на побарувачката, во којашто p е цената на производот и D(p) е количеството побарувано од страна на потрошувачите. За најголем дел на производи, еластичноста r е негативна, така што е згодно константната еластична функцја на побарувачката да се запише со негативен предзнак со цел коефициентот r да има позитивна вредност или:
:
D(p) = {k p^{-r}},


каде r>0 и истото може да се протолкува како реакција на побаруваното количество без предзнак.

### Функција на корисност со ризик
Константната еластична функција исто така се користи во теоријата на избор при аверзичност кон ризикот, што обично претпоставува дека поединците кои се аверзични кон ризикот ја максимизираат очекуваната вредност на конкавната фон Нојман-Моргенстернова функција на корисност. Во овој случај, со константна еластичност на корисноста во однос на богатството, оптималните одлуки во врска со распределбата на богатството при создавање на порфолиото се независни од износот на богатството на поединецот. Константната еластична функција на корисност во овој случај може да се прикаже како:
:U(x) = \frac{1}{1 - \gamma}x^{1 - \gamma}

каде x е богатството и 1 - \gamma е еластичноста, при што важи \gamma > 0 и \gamma ≠ 1. Коефициентот \gamma всушност ја претставува релативната аверзичност кон ризикот.

## Поврзано
* Изоеластична корисност

## Наводи

## Надворешни врски
* Константна еластичност на кривите на понудата и побарувачката  

Категорија:Математичка економија
Алфред Кастлер

**Алфред Кастлер** (  — ) — француски физичар и нобеловец.

## Животопис
Кастлер е роден во Гибвилер, Алзас, Германско Царство и подоцна го посетувал средното училиште "Bartholdi" во Колмар, Алзас и ENS (École Normale Supérieure) во Париз во 1921. По студиите, во 1926 почнал да предава физика во средното училиште на градот Милуз, а потоа предавал во Бордискиот универзитет, каде бил универзитетски професор сè до 1941. Жорж Брут го повикал назад во ENS, каде конечно станал директор во 1952.

Во соработка со Жан Бросел, истражувал на полето на квантната механика, интеракцијата помеѓу светлината и атомите, а исто така и спектроскопијата. Кастлер, работејќи на комбинација од оптичка резонанца и магнетна резонанца, ја создал техниката на „оптичко пумпање“. Оваа работа довела до комплетирање на теоријата за ласери и масери.

Ја добил Нобеловата награда за физика во 1966 „за откривањето и развојот на оптички методи на изучување на Херцова резонанца во атомите“.

Тој бил претседател на одборот на институтот за теоретска и применета оптика и работел како прв претседател на невладината организација „Акција против гладот“.

Кастлер исто така пишувал поезија (на германски). Во 1979 тој објавил *"Europe, ma patrie: Deutsche Lieder eines französischen Europäers"* *(„Европа, моја татковина: Германски песни од француски европеец“)*.

## Кастлер-броселова лабораторија
Професор Кастлер го поминал поголемиот дел од неговата истражувачка кариера  во ENS каде по војната со неговиот студент, Жан Бросел, основал мала истражувачка група за спектроскопија.

За време на наредните четириесет години, оваа група тренирала многу млади физичари и имала значително влијание на развивањето на науката на атомска физика во Франција. Херцовата лабораторија за спектроскопија тогаш била преименета во Кастлер-броселова лабораторија во 1994 и има дел од лабораторијата во универзитетот „Пјер и Марија Кири“, главно во ENS.

Професор Кастлер починал на 7 јануари 1984, во Бандол, Франција.

## Наводи

*
*
*

## Надворешни врски
*Alfred Kastler biography во хронологија на нобелови добитници
*

Категорија:Француски физичари
Категорија:Добитници на Нобеловата награда за физика
Категорија:Членови на Француската академија на науките
Категорија:Француски нобеловци
Категорија:Спектроскопичари
Категорија:Апсолвенти на Високата нормална школа
Категорија:Членови на Кралската холандска академија на уметностите и науките
Категорија:Членови на Унгарската академија на науките
Категорија:Членови на Американското филозофско друштво
Гликозурија

**Гликозурија** или **гликозурија** е екскреција на гликоза во урината. Вообичаенo, урината не содржи гликоза бидејќи таа во тубулите се реапсорбира повторно во крвотокот. Гликозуријата најчество настанува поради зголемена концентрација на гликоза во крвта, најчесто при неконтролиран дијабетес мелитус. Поретко, гликозурија настанува поради интринзичен проблем со реапсорпцијата на гликоза во бубрезите, состојба наречена ренална гликозурија.

## Надворешни врски

Категорија:Шеќерна болест
Категорија:Абнормални клинички и лабораториски наоди за урина
Категорија:Зборови што ги нема во ТРМЈ
Медицинско средство

мини|десно|Преносен дефибрилатор
**Медицинско средство** или **медицинско помагало** е секој инструмент, апарат, уред, материјал или друг производ што се користи во хуманата медицина, што нема фармаколошко, имунолошко или метаболичко дејство, а се користи самостојно или во комбинација, вклучувајќи го и неопходниот софтвер за правилна употреба. Медицинските помагала се користат за дијагностика, превенција, следење, третман или олеснување на различни болести, повреди или хендикеп, испитување, замена или модификација на анатомски или физиолошки процеси, контрола на зачнување, материјали за клинички испитувања. 

## Класификација

### САД
FDA ги класифицира медицинските помагала во три класи, врз основа на нивото на контрола кое е потребно за да се осигура нивна безбедност и ефикасност:
* класа I (општа контрола), на пример еластичен завој и хируршки ракавици,
* класа II (општа и посебна контрола), на пример инфузиски пумпи, хируршки престилки и апарати за ултразвучно снимање,
* класа III (општа контрола, посебна контрола и предмаркетиншко одобрение), на пример срцеви залистоци и импланти од силиконски гел за полнење на гради.

Категорија:Медицинска опрема
Симон ван дер Мер

**Симон ван дер Мер** (  - ) — холандски честичен физичар кој ја поделил Нобеловата награда за физика во 1984 година со Карло Рубија за придонесите во проектот CERN кој довел до откривањето на W и Z честичките, две од повеќето основни составни делови на материјата.

## Животопис

Како едно од четирите деца, Симон ван дер Мер е роден и растел во Хаг, Холандија, во семејство на учители. Тој сеобразувал во градската гимназија, дипломирајќи во 1943 година за време на германската окупација на Холандија.  Тој учел техничка физика на Делфтскиот технички универзитет, и се стекнал со инженерска диплома во 1952 година. Откако работел неколку години  за Филипс во Ајндховен високо напонска попрема за електронски микроскопи, во 1956 година заминал да работи во CERN каде останал сè до своето пензионирање во 1990 година.

Се оженил со Катерина Купман во средината на шеесеттите години на минатиот век и имале две деца: Естер ван дер Мер и Матијс ван дер Мер. Тој исто така имал сестра: Ге ван дер Мер, и внука.

## Научна работа

Симон ван дер Мер ја осмислил техниката на стохастично ладење на зраците честички. Неговата техника била употребена за собирање на моќните зраци на антипротоните за челните судири со спротивно кружно насочените  протонски зраци со енергија од 500 GeV во суперпротонскиот синхотрон во CERN. Ваквите судири предизвикувале добивање на W и Z бозони кои можеле да се забележат за првпат во 1983 година од страна на групата UA1, кја била раководен од Карло Рубија. W и Z бозоните биле теоретски предвидени пред неколку години, и нивното експериментално откривање се сметало за значаен успех за CERN. Ван дер Мер и Рубија  ја поделиле Нобеловата награда за физика за нивните одлучувачки придонеси за успехот на овој проект.

Ван дер Мер и Ернест Лоренс се единствените физичари кои работеле на забрзувачи кои добиле Нобелова награда за физика.

## Наводи

## Надворешни врски

*Carlo Rubbia and Simon van der Meer celebrating the Nobel prize 
*CERN pays tribute to Simon van der Meer 
*

Категорија:Експериментални физичари
Категорија:Добитници на Нобеловата награда за физика
Категорија:Холандски физичари
Категорија:Холандски пронаоѓачи
Категорија:Холандски нобеловци
Категорија:Луѓе од Хаг
Категорија:Честични физичари
Категорија:Забрзувачки физичари
Категорија:Членови на Кралската холандска академија на уметностите и науките
Апоптоза

**Апоптоза** е процес на програмирана клеточна смрт која се случува кај многуклеточните организми.

За разлика од некрозата, која е форма на трауматска клеточна смрт која резултира од акутна клеточна повреда, апоптозата генерално е корисна во животот на организмот.

Помеѓу 50 и 70 милијарди клетки умираат дневно поради апоптоза кај просечен возрасен човек. Кај децата помеѓу 8 и 14 години, просечно 20 до 30 милијарди клетки умираат дневно.

## Наводи

Категорија:Смрт
Категорија:Имунологија
Категорија:Клеточна сигнализација
Маракуја

**Маракуја** или **јадливо часовниче** () — ползечки вид од от часовниче (*Passiflora*) со потекло од Бразил, Парагвај и Северна Аргентина.

Се одгледува како ароматично овошје во тропските и суптропските краишта, како и Јужна Америка, Средна Америка, Карибите, Африка (каде се нарекува **виолетова гранадила**), јужна Азија, Израел, Австралија, Хаваи (каде се нарекува **лиликои**) и САД.

Плодот е топчест до јајцевиден, жолт или темновиолетов по боја со сочна внатрешност и поголем број семки. Се јаде самостојно, но и се додава во сокови како додаток за вкус.

## Разновидности
Постојат неколку различни разновидности на маракуја со различен изглед. Светложолтата *flavicarpa* (наречена „златна маракуја“) може да достигне големина на грејпфрут, има мазна и сјајна ровка кора, и во Австралија се користи како присад за виолетовата маракуја. Темновиолетовата *edulis* е помала од лимон, помалку кисела од жолтата и има побогата арома и вкус.

Неколку разновидности се богати со полифенол, а жолтите}} содржат пруназин и други цијаногени гликозиди во лушпата и сокот.

## Употреба

### Mасло
Од семките на маракујата се добива масло кое содржи линолна киселина (77%), олеинска киселина (15%) и палмитинска киселина (10%). Наоѓа различни примени во производството на козметика и во исхраната.

## Хранлива вредност

Свежата маракуја содржи витамин Ц (36%), прехранбени влакна (42%), Б-витамините рибофлавин (11%) и ниацин (10%), железо (12%) и фосфор (10%) како значаен дел од дневната вредност.

## Галерија

Податотека:Passiflora Edulis Open Fruit2.jpg|Пресечена виолетова маракуја
Податотека:Maracuyá stand.jpg|Жолти маракуи
Податотека:Passiflora edulis dsc07776.jpg|Виолетови маракуи
Податотека:Passionfruit comparison.jpg|Големинска разлика помеѓу жолтата и виолетовата маракуја


## Поврзано
* Џиновска гранадила
* Слатка гранадила
* Месесто часовниче

## Наводи

## Надворешни врски

* 

Категорија:Часовничиња
Категорија:Овошје
Категорија:Тропско овошје
Илија Атанасовски

**Илија Атанасовски - Ико** (,  - ,  ) — македонски фудбалер и тренер, еден од основоположниците на самостојната македонска фудбалска федерација, првиот генерален секретар на ФФМ по приемот на Фудбалската федерација на Македонија во ФИФА и УЕФА.

## Животопис
Атанасовски е роден на 26 март 1950 во Тетово. Повеќе од половина век го посветил на фудбалот. Бил активен фудбалер во ФК Вардар, ФК Тетекс и ФК Југококта, тренер во ФК Југококта и ФК Македонија, функционер и автор на монографијата „Сите ние сме големо семејство на фудбалот“, монографија од 500 страници посветена на фудбалската историја на Македонија. Тој 14 години ја извршувал функцијата Генерален секеретар во ФФМ. Починал по долго боледување на 2 мај 2014година во Скопје.

## Наводи

Категорија:Фудбалери на ФК Вардар (Скопје)
Категорија:Фудбалери на ФК Тетекс
Категорија:Фудбалери на ФК Македонија Ѓорче Петров
Категорија:Фудбалски тренери од Тетово
Категорија:Генерални секретари на ФФМ
Категорија:Македонски публицисти
Бачилиште (Дебреште)

**Бачилиште** — археолошко наоѓалиште во прилепското село Дебреште. Претставува населба од римско време. Се наоѓа на неколку стотици метри источно од наоѓалиштето Градиште, на десната страна од патот Прилеп-Кичево, каде по површината на нивите се среќаваат фрагменти од керамички садови, питоси, покривни ќерамиди и друг градежен материјал.

## Поврзано
*Селска Џамија — осамен наод од римско време;
*Горна Црква — населба од доцноантичко време;
*Градиште — населба од неолит до среден век;
*Загориче — населба и населба од средниот век;
*Кале — кастел од доцноантичко време;
*Млака — некропола од средниот век;
*Дебреште;
*Список на археолошки наоѓалишта во Прилепско;

## Наводи

Категорија:Дебреште
Горна Црква (Дебреште)

**Горна Црква** — археолошко наоѓалиште во прилепското село Дебреште. Претставува населба од доцноантичко време и црква од старохристијанско време. Се наоѓа на околу 400&nbsp;м западно од селото, каде на поголема површина во подножјето на Лениште има фрагменти од керамички садови и питоси. Во горниот дел на наоѓалиштето лежи мала височинка на која се пронајдени остатоци од црква. Откопани се повеќе мермерни сполии кои се наоѓаат кај 2&nbsp;месни жители.

## Поврзано
*Селска Џамија — осамен наод од римско време;
*Бачилиште — населба од римско време;
*Градиште — населба од неолит до среден век;
*Загориче — населба и црква од средниот век;
*Кале — кастел од доцноантичко време;
*Млака — некропола од средниот век;
*Дебреште;
*Список на археолошки наоѓалишта во Прилепско;

## Наводи

Категорија:Дебреште
Млака (Дебреште)

**Млака** — археолошко наоѓалиште во прилепското село Дебреште. Претставува некропола од среден век. Се наоѓа на околу 250&nbsp;м западно од наоѓалиштето Градиште, каде преку малата рекичка кон селото Дебреште, се откриени повеќе гробови со конструкции од валчести камења, временски датирани во VIII и IX век. Во нив е најден накит од сребро и бронза. Наодите се чуваат во Заводот и музеј во Прилеп.

## Поврзано
*Селска Џамија — осамен наод од римско време;
*Бачилиште — населба од римско време;
*Градиште — населба од неолит до среден век;
*Загориче — населба и црква од средниот век;
*Кале — кастел од доцноантичко време;
*Горна Црква — населба од доцноантичко време и црква од старохристијанско време;
*Дебреште;
*Список на археолошки наоѓалишта во Прилепско;

## Наводи

Категорија:Дебреште
Загориче (Дебреште)

**Загориче** — археолошко наоѓалиште во прилепското село Дебреште. Претставува населба и црква од среден век. Се наоѓа на 1,5&nbsp;км од селото и исто толку источно од селото Кошино, каде во подножјето на Караџова Нива има фрагменти од керамички садови, питоси, црепни и згура од топена руда. На еден мал простор од 20&nbsp;м2, обраснат со ниска вегетација, има грамада од кршен камен, бигор и фрагменти од средновековни покривни ќерамиди.

## Поврзано
*Селска Џамија — осамен наод од римско време;
*Бачилиште — населба од римско време;
*Градиште — населба од неолит до среден век;
*Млака — некропола од средниот век;
*Кале — кастел од доцноантичко време;
*Горна Црква — населба од доцноантичко време и црква од старохристијанско време;
*Дебреште;
*Список на археолошки наоѓалишта во Прилепско;

## Наводи

Категорија:Дебреште
Кале (Дебреште)

**Кале** — археолошко наоѓалиште во прилепското село Дебреште. Претставува кастел од доцноантичко време. Се наоѓа 1,5&nbsp;км југоисточно од селото, на северозападниот раб на Пелагониското Поле, каде со долгогодишните ископувања биле откриени помали остатоци од предисторијата, од хеленистичко и римско време. Во раниот IV век тука бил изграден цврст кастел од камен со малтер. Кастелот бил уриван во доцниот VI век за време на аваро-словенските инвазии, меѓутоа повторно бил обновуван и користен.

## Поврзано
*Селска Џамија — осамен наод од римско време;
*Бачилиште — населба од римско време;
*Градиште — населба од неолит до среден век;
*Млака — некропола од средниот век;
*Загориче — населба и црква од средниот век;
*Горна Црква — населба од доцноантичко време и црква од старохристијанско време;
*Дебреште;
*Список на археолошки наоѓалишта во Прилепско;

## Наводи

Категорија:Дебреште
Боро Чурлевски

**Боро Чурлевски** (Битола,  - , ) — македонски ракометен играч и тренер, легенда на македонскиот и битолскиот ракомет.

## Играчка кариера
### Клупска кариера
Играчката кариера ја започнал во Пелистер во 1984 година со кој 3 пати ја освоил вице-шампионската титула во СФРЈ во периодот помеѓу 1984 и 1988 година. Една сезона (1988/89) поминал во РК Црвенка од истоимениот град. Сезоната 1989/90 повторно се вратил во Пелистер. За сезоната 1991/92, Чурлевски преминал во Тутунски Комбинат од Прилеп, со кој ја освоил титулата во Втората ракометна лига на СФРЈ. По осамостојувањето, кариерата ја продолжил во Борец Агропин од Велес со кој го освоил Купот на Македонија 1994. Во 1994 година се вратил во матичниот Пелистер, каде во период од 5 години (1994-1999) освоил две Првенства и четири Купови на Македонија. Во сезоната 1999/00 играл во грчкиот Килкис од Кукуш, а кариерата ја завршил во црногорскиот тим Ловќен со кој ја освоил шампионската титула во СР Југославија во сезоната 2000/01.

Многупати бил прогласуван за најдобар играч и најдобар стрелец на турнирите на кои настапувал: Меѓународен турнир – Добој 1994/96 сезона, Струга 1994/96 сезона, Меѓународен турнир – Лесковац 2000 година, најдобар стрелец во 1989 година во Светозарево и 1992 година во Струга.
### Репрезентативна кариера
Одиграл многу натпревари за Репрезентацијата на поранешна Југославија, освојувајќи бронзен медал на Светското првенство во Романија во 1987 година. Бил дел од првиот состав на македонската ракометна репрезентација со која учествувал на Европското првенство во Италија во 1998 година и Светското првенство во Египет наредната година.

## Тренерска кариера
Тренерската кариера ја започнал во Пелистер, а работел и во грчкиот Килкис, РК Југ,  косовските Кастриоти и Беса, во женската екипа на Патра и во Либија. Последен негов ангажман бил на позицијата тренер на РК Прилеп, на чија клупа седнал во септември 2014 година.

## Успеси
### Титули
#### Прилеп
***[[Втора југословенска ракометна лига|Втора југословенска лига]]** (1) :  1991/92

#### Борец
***[[Куп на Македонија во ракомет (мажи)|Куп на Македонија]]** (1) : 1994

#### Пелистер
***[[Македонска ракометна супер лига (мажи)|Супер лига]]** (2) :  1995/96, 1997/98
***[[Куп на Македонија во ракомет (мажи)|Куп на Македонија]]** (4) : 1995, 1996, 1998, 1999

#### Ловќен
***Прва југословенска лига** (1) :  2000/01

## Наводи

Категорија:Ракометари од Битола
Категорија:Ракометни тренери од Битола
Категорија:Ракометари на РК Пелистер
Постојнска Јама

**Постојнска Јама** () — карстен пештерски систем кај Постојна, Словенија, долг 20,5&nbsp;км. Претставува втор најголем ваков систем во Словенија (по Миговец) и една од најголемите посетителски места во земјата. Јамата е создадена од реката Пивка.

## Историја
Пештерата прв ја опишал природонаучникот Јанез Вајкард Валвазор — основоположник на изучувањето на карстните појави. Во 1818 г. мештанинот Лука Чеч открил нов дел од системот, кога се вршени подготовките за посетата на светиот римски цар Франц I на пештерата.

;Прв водич и електрично осветлување
Во 1819 г. Постојнската Јама е отворена за посети од јавноста и Чеч станал нејзиниот прв туристички водич. Во 1884 г. во пештерата е поставено електрично осветлување во земјата, дури и пред Љубљана.

;Посетителска железница
Во 1872 г. во пештерата е поставена посетителска железница за разгледување на внатрешнсота. Најпрвин вовчето го туркале самите водичи, но на почетокот на XX век туркањето го заменила гасна локомотива. 

;Воено складиште
За време на Втората светска војна, германската војска ја пренаменила пештерата во складиште, каде се чувале 1.000 буриња авионско гориво. Залихите се уништени во април 1944 г. од словенечките партизани во оган кој беснеел цели седум дена, уништувајќи голем дел од пештерата и зацрнувајќи го влезот. 

;По војната
По 1945 г. гасната локомотива е заменета со електрична. За јавноста се отворени 5,3&nbsp;км од пештерата, што претставува најдолгата јавно достапна пештерска атракција во светот. На крајот на 1990-тите била една од најпосетуваните изложбени пештери во светот, со речиси 1 милион туристи годишно.

**Туризмот во 21 век**

Во јуни 2015 година, управата на пештерата известила дека пештерските нуркачи успеале да истражат дополнителен подводен дел од пештерата што води кон пештерата Планина, со што го продолжил системот на пештерата од 20.570 м (67.490 стапки) на 24.120 м (79.130 стапки).Во пештерата се наоѓала и единствената подземна пошта во светот. 

## Човечка рипка
Постојнската Јама е позната како дом на ендемската човечка рипка (*Proteus anguinus*) — најголемиот пештерски водоземец во светот.

## Галерија

|Карстниот систем на пештерата
Податотека:Burger Postojnska Koncertna dvorana.jpg|Концертен простор во јамата погоден за 10.000 публика
Податотека:Cave train in Postojnska Jama.jpg|Вовчето во пештерата


## Поврзано
* Постојна
* Човечка рипка
* Јосиф Николај Лауренти
* Нотрањска

## Наводи

## Надворешни врски

* 
*  

Категорија:Пештери во Словенија
Категорија:Знаменитости во Словенија
Категорија:Постојна
Кај Сигбан

**Кај Сигбан** (  – ) — шведски физичар.

Сигбан е роден во Лунд, Шведска, како син на Мане Сигбан добитникот на Нобеловата награда на физика во 1924 година. Сигбан својот докторат го стекнал на  Стокхолмскиот универзитет во 1944 година. Тој бил професор на Кралскиот институт за технологија од 1951 до 1954 година, за подоцна како професор по експериментална физика на Упсалскиот универзитет од 1954 до 1984 година, истото работно место на кое работел неговиот татко. Тој ја поделил Нобеловата награда на физика со Николас Блумберген и Артур Леонард Шавлов за нивната работа на ласерската спектроскопија.

Сигбан ја добил Нобеловата награда за развојот на новиот метод на електронска спектроскопијаза хемиска анализа, денес опишана како рендгенска фотоелектронска спектроскопија. Во период на наеговата смрт тој сè уште бил  активен како научник во Ангстремовата лабораторија при Упсалскиот универзитет.

## Објавени дела
Кај Сигбан бил еден од првите уредници на Енциклопедијата за аналитичка хемија 

## Наводи

## Надворешни врски
*Kai M. Siegbahn – Curriculum Vitae  at nobelprize.org
*Nobel Lecture, December 8, 1981 

Категорија:Експериментални физичари
Категорија:Добитници на Нобеловата награда за физика
Категорија:Шведски физичари
Категорија:Луѓе од Лунд
Категорија:Шведски нобеловци
Категорија:Членови на Националната академија на науките на САД
Категорија:Спектроскопичари
Категорија:Странски членови на Руската академија на науките
Категорија:Членови на Папската академија на науките
Категорија:Апсолвенти на Стокхолмскиот универзитет
Категорија:Членови на Кралската шведска академија на инженерските науки
Категорија:Апсолвенти на Упсалскиот универзитет
Категорија:Членови на Кралската шведска академија на науките
Категорија:Членови на Кралското научно друштво во Упсала
ATC код P02

## P02B [[Трематоди|Антитрематодици]]

### P02BA [[Хинолин]]ски деривати и сродни супстанци
:P02BA01 Празиквантел
:P02BA02 Оксамнихин

### P02BB [[Органофосфор]]ни соединенија
:P02BB01 Метрифонат

### P02BX Други антитрематодни агенси
:P02BX01 Битионол
:P02BX02 Ниридазол
:P02BX03 Стибофен
:P02BX04 Триклабендазол

## P02C [[Нематоди|Антинематодни]] агенси

## Наводи

P02
Ернст Руска

**Ернст Руска** (  &ndash; ) — германски физичар кој ја добил Нобеловата награда за физика во 1986 година за неговата работа во електронската оптика, вклучувајќи го тука и првиот електронски микроскоп.

## Живот и кариера

Руска е роден во Хајделберг. Се образувал на Минхенскиот технички универзитет од 1925 до 1927 и пота продолжил на Берлинскиот технички универзитет, каде тврдел дека микроскопи кои користат електрони, со бранови должини 1000 пократки од оние на светлината, можат да обезбедат поквалитетна слика на набљудуваниот предмет отколку микроскопот кој користи видлива светлина, каде зголемувањето е ограничено со големината на брановите должини. Во 1931 година, тој покажал дека магнетнтата намотка може да се користи како електронска леќа, при што искористил неколку намотки во серија за да го направи првиот електронски микроскоп во 1933 година.

По завршувањето на својот докторат, Руска продолжил да работи на полето на електронската оптика, прво во Фернзе Ltd во Берлин-Целендорф, а подоцна од  1937 година  во Сименс. Во Сименс, бил вклучен во развојот на првиот комерцијален електронски микроскопи во 1939 година. Како што ја развивал технологијата за електронскиот микроскоп во Сименс, Руска истовремено работел и за други научни институции, и го охрабрувал Сименс да изгради лабораторија за размена на истражувачи, која првично била раководена од братот на Руска, Хелмут, доктор кој ја развил употребата на електронскиот микроскоп за медицински и биолошки примени.

По напуштањето на Сименс во 1955 година, Руска бил директор на Институтот за електронска микроскопија при Институтот „Фриц Хабер“ сè до 1974 година. Паралелно, тој работел и на институтот и како професор на Берлинскиот технички институт од 1957 година па сè до неговото пензионирање во 1974 година.

Во 1960 година тој ја добил Ласкеровата награда. Во 1986 година, бил награден со Нобеловата награда за физика за неговите многубројни постигнувања во електронската оптика, заедно со Герд Биниг и Хајнрих Рорер кои добиле четвртина од наградата за осмилувањето и создавањето на отчитувачкиот тунелски микроскоп. Тој починал во Западен Берлин во 1988 година.

## Наводи

## Надворешни врски
*Nobel Prize press release
*Ernst Ruska's official Nobel autobiography
*Website containing memorial information published by the Ruska family 

Категорија:Луѓе од Хајделберг
Категорија:Германски физичари
Категорија:Добитници на Нобеловата награда за физика
Категорија:Германски пронаоѓачи
Категорија:Германски нобеловци
Категорија:Микроскопичари
Категорија:Апсолвенти на Техничкиот универзитет во Берлин
Категорија:Починати во Берлин
Категорија:Носители на Големиот крст со ѕвезда и лента на Орденот за заслуги за СР Германија
Ангстрем

мини|десно|Андерс Јонас Ангстрем

**ангстрем** (, симб. **[[Å]]**) — единица за должина еднаква на  (десетмилијардити дел од метарот) или 0,1&nbsp;нм. Единицата е наречена во чест на шведскиот физичар Андерс Јонас Ангстрем (1814–1874).

Во природните науки и техниката, ангстремот често се користи за изразување на големината на атомите, молекулите, микроскопските биолошки стуктури, должината на хемиските врски, распоредот на атомите во кристапи, бранова должина на електромагнетното зрачење и димензии на деловите на интегралното коло. Атомите на фосфорот, сулфурот и хлорот имаат ковалентен полупречник од 1&nbsp;Å, додека пак атомот на водородот е со полупречник од 0,25&nbsp;Å.

## Примена
Единицата наоѓа широка примена во кристалографијата, физиката на тврдите тела и хемијата како единица за d-растојанија, ќелијни параметри, меѓуатомско растојание и рендгенски бранови должини. Сите овие имаат вредност помеѓу 1 и 10&nbsp;Å.

## Историја
Андерс Јонас Ангстрем е пионер на полето на спектроскопијата, познат и по проучувањата од областа на астрофизиката, пренесувањето на топлината, Земјиниот магнетизам и поларната светлина.

Во своето дело „Оптички проучувања“ (*Optiska undersökningar*, 1852) го поставува законот за впивање (апсорпција), подоцна изменет и наречен Кирхофов закон за топлинското зрачење.

Во 1868 г. Ангстрем направил шема на спектарот на сончевото зрачење во кој брановите должини на зрачењето се изразени во кратна на десетмилионити дел од милиметарот () Бидејќи човечкото око е чувствително на бранови должини од  до &nbsp;Å (видлива светлина), единицата изразува доволно точни вредности без да има потреба од дропки. Подоцна ангстремот се проширил во други научни области кои работат во атомски размери.

Иако е предвиден да соодветствува на &nbsp;метри, практичната спектрална анализа наложила поуточнето дефинирање на ангстремот. Сè до 1960 г. за појдовна основа се земал метарскиот еталон во облик на прачка и поради тоа ангстремот отстапувал за .

Во 1907 г. Меѓународниот астрономски сојуз го утврдил меѓународниот ангстрем како брановата должина на црвена линија од кадмиум во воздухот еднаква на 6438,46963 меѓународни ангстреми. Во 1927 г. оваа дефиниција е прифатена од Меѓународното биро за тегови и мерки.  Од 1927 до 1960 г. ангстремот останал споредна мерна единица во спектроскопијата, дефиниран независно од метарот. Во 1960 г. самиот метар бил предефиниран на спектроскопски начин, па со тоа ангстремот бил утврден на точно 0,1&nbsp;нанометри.

Иако ужива меѓународно признание, ангстремот формално не е дел од Меѓународениот систем на мерни единици (SI). Најблиската единица од овој систем е нанометарот (). Меѓунраодниот одбор за тегови и мерки официјално препорачува ангстремот да не се користи, и затоа не е вклучен во каталогот на мерни единици на ЕУ за употреба во внатрешниот пазар.

## Поврзано
* Нанометар
* Пикометар

## Наводи

Категорија:Единици за должина
Категорија:Единици вон SI
Гликокортикоид

[мини|десно|250п|Хемиска структура на [кортизолот, гликокортикоид]]
**Гликокортикоиди** се класа на стероидни хормони кои се поврзуваат за гликокортикоидните рецептори. Името гликокортикоид (**глико**за + **корт**екс + стер**оид**) е добиено од нивната функција во регулацијата на метаболизмот на гликоза, нивната синтеза во кората на надбубрежната жлезда и нивната стероидна структура. Помалку користен синоним е **гликокортикостероид**.


Категорија:Зборови што ги нема во ТРМЈ
Категорија:Кортикостероиди
Категорија:Хепатотоксини