Германски генералштаб

**Германски генералштаб**, првично **Пруски генералштаб** и официјално **Голем генералштаб** () — полноправно работно тело на чело на пруската армија, а подоцна и на германската армија одговорно за континуирано проучување на сите аспекти на војната и за изготвување и преглед на плановите за мобилизација или кампања. Неофицијално постоел од 1806 година, и формално бил утврден со закон во 1814 година, првиот главен штаб во постоење. Бил истакнато со формалниот избор на своите службеници преку разузнавање и докажана заслуга, наместо покровителство или богатство, како и со исцрпната и ригорозно структурирана обука што нејзините службеници ги преземале. Неговиот раст и развој на германските вооружени сили им донел решавачка стратешка предност над своите противници речиси еден век и пол.

Прускиот генералштаб, исто така, уживал поголема слобода од политичка контрола во однос на неговите современици, и оваа автономија била заштитена со закон за обединување на Германија и воспоставување на Германското Царство во 1871 година. Се сметал за дом на германскиот милитаризм по Првата светска војна, а победниците се обиделе да ја потиснат институцијата. Сепак, тој преживеал да го игра своето навикнато учество во германското повторно вооружување и Втората светска војна.

Во поширока смисла, прускиот корпус на Генералштабот се состоел од оние службеници кои се квалификувани да вршат кадровски задачи и формирале единствено воено братство. Нивната исцрпна обука била дизајнирана не само за да ги отфрли помалку мотивираните или помалку способните кандидати, туку и да создаде тело на професионални воени експерти со заеднички методи и перспективи. Персоналот што е квалификуван во Генералштабот се менувал меѓу должностите и вработените, но останале доживотно членови на оваа специјална организација.

До крајот на Германското Царство, општествената и политичката конвенција често ги сместувала членовите на благородни или кралски домаќинства во командата на нејзините армии или корпус, но вистинската одговорност за планирање и спроведување на операции лежела кај штабните офицери. За другите европски армии кои немале професионално обучен персонал, истите конвенции честопати биле рецепт за катастрофа. Дури и Армијата на Втората француска империја, чии високи офицери наводно достигнале висок ранг како резултат на храброста и успехот на бојното поле, била уништена од страна на пруската и другите германски војски за време на Француско-пруската војна во кампањите од 1870-71, кои ја нагласиле нивната лоша администрација и планирање и недостаток на стручно образование.

Началникот на Генералштабот на пруската формација на теренот имал право да не се согласува во писмена форма со плановите или наредбите на командантот на формирањето и да се повика на командантот на следната највисока формација (која на крајот може да биде Крал, или царот, кој ќе биде воден од шефот на Големиот Генералштаб). Ова служело како проверка на некомпетентноста, а исто така служела и за службеникот кој се обидува да се спротивстави на официјално одвојување на планот. Само повеќето тврдоглави команданти не би отстапиле пред оваа закана.

Поради овие причини, пруската и германската воена победа често се сметала професионално за началникот на Генералштабот, а не за номиналниот командант на армијата. Често командантот на армијата бил самиот член на Генералштабот, но сега институционално се признава дека не само важно е командното водство, туку и ефикасното работење на вработените кое било значаен клуч за успехот и во предвоеното планирање и во воените операции.

## Наводи

Категорија:Воена историја на Германија