Бернардино Луини

мини|''Мадона дел Розето'' (Пинакотека ди Брера).
[мини| ''Обожување на магиите'', одвоена фреска, 2013; ([Лувр|Музеј Лувр).]]
мини|Портрет на дама (1515; Национална галерија на уметноста, Вашингтон, ДЦ)
алт=Бернардино Луини|мини|Бернардино Луини
**Бернардино Луини** (околу 1480/82 – јуни 1532) бил северноиталијански сликар од кругот Леонардо да Винчи за време на високата ренесанса. Се вели дека и Луини и Џовани Антонио Болтрафио директно соработувале со Леонардо; Тој бил опишан дека  наследил „од Леонардо колку што неговите родни корени му овозможиле да разбере“. Следствено, многу од неговите дела му се припишуваат на Леонардо. Тој бил познат особено по своите грациозни женски фигури со издолжени очи, наречени Луинески од Владимир Набоков.

## Биографија
Луини е роден како **Бернардино де Скапис** во Руно, *[[Поделок (Италија)|област]]* на Думенца, во близина на езерото Маџоре. Има малку детали за неговиот живот.

Во 1500 година со својот татко се преселил во Милано. Според Ломацо, тој тренирал под Џован Стефано Ското, иако за другите бил ученик на Амброџо Бергоњоне. Во 1504-1507 година тој веројатно бил во Тревизо, како што е потврдено од страна на *Мадона со дете* потпишан *Тоа го направи Бернардинус од Милано*, кој сепак е со спорна атрибуција. Неговите први фрески дела се *Обожувањето на магите* во Сан Пјетро од Луино (околу 1505 година) и припишаната фреска во презвитерието на катедралата во Монца со *Свети Жерар од зографите*.

Луини се вратил во Милано во 1509 година, добивајќи провизија за полиптих од кој денес останал само *свети Антониј Падовански* во музејот Полди Пецоли, под влијание на *Канту Полиптихот* на Бернардино Зенале. Во 1510-тите тој насликал фрески во Ораторијата на Санта Марија Нуова во Пиластрело, *Оплакување на мртвиот Христос* во Санта Марија дела Пасионе, *Мадона дела Буонаноте* во Опатијата Кјаравале, фрески во Сан Џорџо ди Палацо (1516) и во Повелба во Павија и други.

Од 1509 до 1514 година Луини ги завршил фреските за *вилата Пелука* во Сесто Сан Џовани (сега во Пинакотека ди Брера, Милано). Едно од неговите најпознати дела е нарачано од Џироламо Рабија, за кого сликал и митолошки сцени во Палацо Рабија (сега во Берлинската Гелдегалерија и Националната галерија на уметноста, Вашингтон).

Во 1521 година, тој отпатувал во Рим, каде што таму  бил под влијание на стилот на Рафаело Санти. Ова е видливо во следните фрески на Луини во вилата Ла Пелука извршени помеѓу 1520 и 1523 година, како и во други дела сега во Брера. Во 1523 година, Луини насликал полиптих што ги прикажува *востоличената Мадона и детето опкружени со ангели со музички инструменти* и надминати од *Бог Отецот*, пронајден во базиликата Сан Магно, Лењано.

Околу 1525 година, тој завршил серија фрески за животот на Богородица и Христос за светилиштето *Санта Марија деи Мираколи* во Сароно; фреската во контрафасадата на Сант Абондио во Комо била насликана истата година. Според легендата, тој го поттикнал откривањето на амарето додека бил во Сароно. Други дела од неговиот среден период вклучуваат *Свето семејство* во музејот дел Прадо, две *Саломе* во Музејот за ликовни уметности во Бостон и Уфици и *Портрет на дама* во Националната галерија на уметност. *Богородица со дете и светци* од 1526 година е во колекцијата на Ли Фарехам во Ричмонд.

Во 1529 година, Луини завршил едно од неговите ремек-дела, големата фреска *Страда и Распетие* во Санта Марија дела Анџели во Лугано, поврзана со други дела во истата црква. Во 1531 година се вратил во светилиштето Сароно за да ги доврши другите фрески. Подоцна во неговата кариера, Луини бил под сè поголемо влијание на Леонардо да Винчи, како што се покажува во *Света Ана* во Пинакотека Амброзијана и *Света Катерина* во Ермитаж.

Тој починал во Милано. Неговиот син Аурелио исто така бил успешен сликар.

Најмалку еден истакнат уметнички научник верува дека *Салватор Мунди* не бил насликан од Леонардо, туку најмногу од асистенти како Луини; историчарот на уметност Метју Ландрус тврдел дека мајсторот бил одговорен за само околу пет до 20% од делото и дека Луини бил „основниот сликар“.

## Дела

Податотека:Brooklyn Museum - Madonna and Child Enthroned with Angels - Workshop of Bernardino Luini.jpg|Работилница на Бернардино Луини: *Мадона и дете устоличени со ангели*, музеј Бруклин
Податотека:Madonna with Child and Young St John.jpg|*Мадона Кол Бамбино и Сан Џованино*, музеј Лихтенштајн
Податотека:Bernardino Luini, San Sebastiano, coll. Borromeo Isola Bella.jpg|*Сан Себастиано*, колекцијата Боромео во Изола Бела
Податотека:Luini Ecce Homo.jpg|*Ече хомо*, c.1500-50, музеј Валраф-Ричарц, Келн.
Податотека:Bernardino Luini, Christ among the Doctors, c.1515-30, oil on poplar, 72.4 x 85.7 cm, National Gallery, London.jpg|*Христос меѓу лекарите*, в. 1515-30, Национална галерија, Лондон
Податотека:Bernardino Luini - Saint Catherine.jpg|*Света Катерина* . Национален уметнички музеј на Азербејџан, Баку
Податотека:The Conversion of the Magdalene or An Allegory of Modesty and Vanity by Bernardo Luini - Milan - c. 1520 - San Diego Museum of Art.jpg|*Конверзија на Магдалена* или *Алегорија на скромноста и суетата* од Бернардино Луини, в. 1520 година
Податотека:Bernardino Luini - Villa La Pelucca frescoes - Bathers.jpg|*Фрески на Вила Ла Пелука*, циклус 1520-1523


## Избрани дела
* *Мадона со Свети Августин и Маргарет*, Музеј Жакмар-Андре, Париз. Датира од 1507 година. „Индекс на цврстината на тренингот на Луини во веристички, ригиден кватроченто стил“ (Фридберг 1993:390), пред трансформирачкото, но површно влијание на стилот на Леонардо.
* *Вирџин, дете и Свети Јован* (околу 1510), Национална галерија, Лондон. Друга верзија во Музејот на уметност Фог, Бостон.
* *Устоличена на Мадона*, опатија на Кјаравале (околу 1512 година)
* Христос меѓу лекарите (околу 1515-30), Национална галерија, Лондон
* Фрески од Капела ди С. Џузепе, С. Марија дела Пејс, (1518–20) Одвоени, во галеријата Брера.
* *Света Катерина*, Национална галерија, Лондон. (Друга верзија во Ермитаж, Санкт Петербург)
* *Саломе*, Бол Стејт музеј, Индијана
* *Марија и Марта*, масло на дрво, приватна колекција на Варина Хауел Дејвис и изложена во Бовоар во Билокси, Мисисипи
* *Преобраќање на Марија Магдалена*, Сан Диего
* Циклуси на фрески за градски и селски куќи на семејството Рабија (1520–25) Сега во Брера, во Берлин, во Вашингтон (Национална галерија на уметност *Прокрис и Кефалус* од Каза Рабија, Милано) и на други места. Неколку панел слики, исто така, во Националната галерија, Вашингтон.
* *Мадона и детето со Свети Јован*, колекција Лихтенштајн, Виена.
* *Свети Амвросиј* (околу 1520-22), Музеј на Повелба во Павија.
* *Свети Мартин* (околу 1520-22), Музеј на Повелба во Павија.
* *Женски портрет* (1521-23), Граѓански музеи во Павија.
* Фрески од *животот на Христос* и *животот на Богородица*. (1525) С. Марија деи Мираколи, Сароно.
* *Портрет на дама* (околу 1525) Национална галерија на уметност, Вашингтон.
* *Обожување на мудреците*, одвоена фреска, 1520-25 (Лувр) на која алудира Марсел Пруст
* *Свето семејство со светите Ана и Јован Крстител*
* *Флора* (околу 1515), замокот Судели, Глостершир. Дел од колекцијата Морисон, составена од грузискиот стопанственик Џејмс Морисон од Басилдон Парк.
* „Свето семејство со малиот Свети Јован“, Музеј дел Прадо, Мадрид. Панел, 100 x 84цм. Споредете со „Мадона/Богородица на карпите“ на Да Винчи во Лувр и Националната галерија Лондон.

## Извори

* 
* 

## Наводи

## Надворешни врски

* Запис од Католичката енциклопедија за Луини
* ''Леонардо да Винчи, мајстор на цртач'', изложбен каталог од Метрополитен музејот на уметноста (целосно достапен онлајн како PDF), кој содржи материјал за Луини (види индекс)
* Сликари на реалноста: наследството на Леонардо и Караваџо во Ломбардија, изложбен каталог од Метрополитен музејот на уметност (целосно достапен онлајн како PDF), кој содржи материјал за Луини (види индекс)

Категорија:Римокатолички сликари
Категорија:Ренесансни сликари
Категорија:Починати во 1532 година
Категорија:Несигурна година на раѓање