open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Вршич

мини|200п|Превојот Вршич - 1611 м.
мини|200п|Поглед на Јулиските Алпи

**Превој Вршич** – алпски превој, највисок преслап во Словенија. Се наоѓа на Јулиските Алпи на 1.611 метри надморска висина меѓу врвовите Мојстровка (2.332 м) и Присојник (2.547 м). Тој е најнизок премин од долината на Соча во долината на Сава. Ја поврзува покраината Горењска со Трента. Патот бил изграден за снабдување на австрискиот фронт во Италија, а го изградиле во многу тешки услови околу 10.000 руски воени заробеници во Првата светска војна. Многумина починале заради лошите услови и снежните луњи. На настраданите 300 руски војници денес потсетува Руската капела која стои на патот кон врвот. Покрај капелата се наоѓа масовна гробница – пирамида со натпи „На синовите на Русија“.

Патот од Крањска Гора до врвот е долг 9 километри и со висинска разлика од 811 метри. Секоја година во септември се организира велосипедска рекреативна трка 
*Јуриш на Вршич*. На патот кон врвот има три планински дома: Коча на Гозд (1.226 м), Ерјавчева коча (1.515 м), Тичарјев дом (1.620 м) и највисоко на планината е Поштарскиот дом (1.725 м), кој е над превојот Вршич, малку под планинскиот врв Вршич.

На Вршич сè уште се видни утврдувања од Првата светска војна.

## Галерија

Слика:Vrsic2.JPG|Превојот Вршич
Слика:Vršič serpentina.jpg|Првата серпентина (кривина од гранитна коцка) на висина од 911 метри 
Слика:Prelaz Vršič.jpg|Кривине се направени од гранитни коцки
Слика:Road_to_Vršič_pass.jpg|Поглед на 23. серпентина (кривина од гранитна коцка) на висина од  1539 метри



## Поврзано
* Јулиски Алпи
* Караванки
* Доломити

## Наводи

## Надворешни врски

Категорија:Географија на Словенија
Категорија:Алпи
Категорија:Општина Бовец
Категорија:Општина Крањска Гора
Жале

**Централни гробишта Жале** (), скратено **Жале**, се најголемите централни гробишта во Љубљана и Словенија. Сместени се на месноста Бежиград и управувани од јавното претпријатие „Жале“.

## Историја
Гробиштата биле изградени во 1906 година зад црквата Светиот крст.

Во уредувањето на гробиштата учествувале многу познати архитекти (Јоже Плечник, Едвард Равникар, Власто Копач, Федја Кошир, Петар Керчеван, Марко Мушиќ, ...) , така што целиот комплекс на гробиштата има важно место во словенечката архитектонска историја. 
Многу гробни споменици биле украсени од истакнати вајари, меѓу кои и Лојзе Долинар, Фраце Горше, Свитослав Перузи, Борис Калин, Зденко Калин, Јанез Бољка, Стојан Батич, Николај Пирнат. 
Жале се  исто со уметнички хортикултурен аранжман. 
Жалесе споменик на културата со уникатни архитектонски, урбанистички и уметнички вредности.
По својата комплексност и творечка изграденост тие се во редот на најпознатите објекти во Европа.

### Жале на Плечник
Првично, архитектот Иво Спинчич бил одговорен за дизајнот на комплексот мртовечница, но поради несогласувањето на клиентите со неговиот план, Јоже Плечник ги презел проектанските работи во 1936 година, кој проектираше оригинално и автентично решение. 
Следната година тој веќе го доставил првиот план за сопствен прошталниот комплекс (Градината на сите светци), врз основа на кој започна изградбата во 1939 година со помош на градителот Емил Томашич.

## Истакнати луѓе погребани во Жале

*Јернеј Шугман, театарски и филмски глумец
*Фран Албрехт , писател
*Вера Албрехт, поетеса
* Бајук, економист и политичар
*Владимир Бартол, писател
*Батич, вајар
*Фран Бернекер, вајар
*Катја Бох, социолог, политичар, дипломатка
*Јанез Бољка, вајар 
*Иван Цанкар, писател, Изидор Цанкар, историчар на уметноста и дипломат
*Бого Графенауер, историчар, универзитетски професор
*Фран Салешки Финжгар, свештеник и писател
*Рикард Јакопич, сликар
*Матија Јама, сликар
*Конрад Јанежич, политичар, правник, народен будител
*Антон Бонвентура Јеглич, љубљански шкоф
*Давор Јенко, композитор, автор на химна
*Драготин Кетте, поет
*Едвард Коцбек, поет, есеист и политичар
*Алберт Крамер, политичар
*Јанез Евангелист Крек, политичар, духовник
*Драгомир Лончар, писател, политичар, историчар
*Јанез Менарт, поет
*Јосип Мурн Александров, поет
*Лили Нови, поетеса
*Антон Оцвирк, историчар на книжевност
*Антон Петерлин, физичар
*Леонид Питамиц, правник
*Јоже плечник, архитект
*Едвард Равникар, архитект
*Антон Слодњак, историчар на книжевноста
*Доминик Смоле, писател
*Матеј Стернен, сликар
*Грегор Срниша, поет
*Руди Шелиго, писател и политичар
*Јосип Видмар, литературен критичар и академик
*Милан Видмар, ректор, електротехничар, шахист, теоретичар
*Ангела Воде, писателка, политичарка, и феминистичка активистка
*Матија Вошњак, писател, политичар, уредник, диполмат
*Витомил Зупан, писател
*Грегор Жерјав, политичар
*Грацијан Шкрк, генерал
*Отон Жупанчич, поет

## Наводи

## Надворешни врски
* Официјална страница

Категорија:Гробишта во Словенија
Категорија:Згради и градби во Љубљана
Пи1 Лебед

**Пи¹ Лебед** (**π¹ Лебед**, скратено **Пи¹ Леб**, **π¹ Леб**) — двојна ѕвезда во северното соѕвездие, Лебед. Може да се види со голо око, нидејќи заеничката привидна ѕвездена величина од 4,66. Растојанието до системот може грубо да се пресмета со употреба на годишната промена на паралаксата од 1,89&nbsp;mas, што дава пак растојание од околу 1.700&nbsp;светлосни години од Сонцето, со плус или минус неколку стотина светлосни години.

Двете составници се означени како Пи¹ Лебед A (официјално именувана како **Азелфафаге**, традиционалното име за системот) и B.

## Именување

*π¹ Лебед* е ѕвезда со Бајерова ознака. Ознаките на двете составници се *Пи¹ Лебед A* и *B* изведенки од начинот на запишување според Вашингтонскиот повеќекратен каталог (WMC) за повеќе ѕвездени системи, прифатени и од МАУ.

во употреба е и традиционалното име *Азелфафаге*, изведено од Арапски ظلف الفرس *Дилф ел фарас* што значи „коњска трага“ или (најверојатно) ذيل الدجاجة *Даил ел дајаја<sup>х</sup>* што значи „кокошкина опашка“. Во 2016 година, МАУ организирала работна група за ѕвездени имиња (РГЅИ) да ги катологизира и стандардизира соодветните имиња на ѕвездите. Оваа работна група го одобрила името *Азелфафаге* за Пи¹ Лебед на 12 септември 2016 година и е вклучено во списокот на одобрени ѕвездени имиња според МАУ. За имињата на членовите на повеќекратни ѕвездени системи, и каде не се користи ознака буква за составните составници, работната групавели дека имињата треба да се доделуваат според сјајноста на составниците - во овој случај најсјајната составница Пи¹ Лебед A.

На Кинески,  (), значи *[[Летечка змија (астеризам)|Летечка змија]]*, и се однесува на астеризам кој се состои од Пи¹ Лебед, Алфа Гуштер, 4 Гуштер, Пи² Лебед, HD 206267, Епсилон Кефеј, Бета Гуштер, Сигма Касиопеја, Ро Касиопеја, Тау Касиопеја, AR Касиопеја, 9 Гуштер, 3 Андромеда, 7 Андромеда, 8 Андромеда, Ламбда Андромеда, Капа Андромеда, Пси Андромеда и Јота Андромеда. Последователно, кинеското име за Пи¹ Лебед е  (, )

## Својства

Ова е едноллиниска спектрална двојна ѕвезда со блиска, кружна орбита, со период од само 26,33&nbsp;денови. Примарната, составница A, е малку развиена B-тип подџиновска ѕвезда со ѕвездена класификација B3&nbsp;IV. Се проценува дека е со маса 10 пати поголема од  масата на Сонцето и со полупречник околу 5,6 пати поголем од сончевиот полупречник. Ѕвездата зрачи со сјајност 16.538 пати поголема од Сончевата сјајност офд нејзината надворешна атмосфера при делотворна температура од околу 18.360&nbsp;K. Се претпоставува дека е со старост од 25 милиони години и се врти со ѕвездена брзина од 55&nbsp;км/с.

## Наводи

Категорија:Бело-сини подџинови
Категорија:Спектроскопски двојни ѕвезди
Категорија:Лебед (соѕвездие)
Лебед, Пи1
Категорија:Именувани ѕвезди
BD+34 3798
Лебед, 80
206672
107136
8301
Кула Јештед

**Кулата Јештед** — телевизиски предавател кој е висок 94 метри, кој се наоѓа на врвот на планината Јештед во близина на Либерец во Чешка. Кулата е изработена од армиран бетон со хиперболоиден облик. Архитект на кулата е Карел Хубек ​​на кого му помагале Зденик Патрман и Отакар Бинар. На тимот му биле потребни три години за да го финализираат дизајнот на структурата (1963-1966). На самата изградба и биле потребни седум години за да се заврши (1966-1973)
.

Кулата била изградена за да ја зголеми силуетата на врвот на планината и е изградена за да издржи екстремни временски услови. Под кулата се наоѓаат хотел и ресторан со мотиви од „вселенското време“. Погледот е неверојатен, и погледот води кон Германија и Полска, како и кон целата Чешка Република. Кулата се појавува на знамето на регионот и на грбот, како и на логото на локалниот универзитет и на логото на локалниот фудбалски клуб од Слован Либерец. Објектот е прикажан и во чешкиот филм „Грандхотел“ заснован на книга на Јарослав Рудич.

Кулата е на списокот на чешките споменици на културата од 1998 година, станувајќи национален споменик на културата во 2006 година. Во 2007 година била запишана на список на местата за светско наследство на УНЕСКО. Во 1969 година Карел Хубек ја добил престижната награда на Меѓународната унија на архитекти (УИА).

Споменикот е достапен по пат и со жичарница од подножјето на планината.

## Наводи

## Надворешни врски
* 
* Hotel on Jested 
* History and architecture of the Ještěd Tower

Категорија:Кули во Чешка
Пи2 Лебед

**Пи<sup>2</sup> Лебед** — троен систем во северното соѕвездие Лебед. Може да се забележи со голо око на околу 2,5° источно-североисточно од расеаното ѕвездено јато M39, со привидна ѕвездена величина од 4,24. Врз основа на годишната промена на паралаксата од 2,95&nbsp;лмс, се наоѓа на растојание од околу 1.100&nbsp;светлосни години од Сонцето.

Внатрешниот пар на ѕвездите во овој симбол има еднолиниска спектроскопска двојна ѕвезда со орбитален период од 72,0162&nbsp;денови и занесеност од 0,34. Примарната, составница A, е џиновска ѕвезда од B-тип и ѕвездена класификација B2.5&nbsp;III. Станува збор за променлива ѕвезда од типот на Бета Кефеј со проценета маса за 8,4 пати поголема од масата на Сонцето и со полупречник околу 7,1 поголем од Сончевиот полупречник. Се смета дека ѕвездата е стара околу 33 милиони години и се врти со брзина од 50&nbsp;км/с. Зрачи со сјајност 8.442 пати поголема од Сончевата сјајност од својата надворешна атмосфера при делотворна температура од околу 20.815&nbsp;K.

Третиот член на системот според мерењата од 1996 година е со величина од 5,98 на аголно растојание од 0,10&nbsp;лачна секунда долж положбен агол од 129°.

## Именување
На Кинески,  (), со значење *[[Летечка Змија (астеризам)|Летечка Змија]]*, се однесува на астеризам кој се состои од Пи2 Лебед, α Гуштер, 4 Гуштер, Пи<sup>1</sup> Лебед, HD 206267, ε Кефеј, β Гуштер, σ Касиопеја, ρ Касиопеја, τ Касиопеја, AR Касиопеја, 9 Гуштер, 3 Андромеда, 7 Андромеда, 8 Андромеда, λ Андромеда, κ Андромеда, ψ Андромеда и ι Андромеда. Последователно, кинеското име за π2 Лебед е  (, )

## Наводи

Категорија:Бело-сини џинови
Категорија:Бета-кефеиди
Категорија:Спектроскопски двојни ѕвезди
Категорија:Троѕвезди
Лебед, Pi2
Категорија:Лебед (соѕвездие)
BD+58 3504
Лебед, 81
207330
107533
8335
Кула Каменец

**Кула Каменец**, честопати нарекувана како **Белата кула** (белоруски: *Белая вежа*) — главно обележје на градот Каменец, Белорусија. Името Белаја Вежа, што буквално значи Бела кула или Бела тврдина на белоруски, веројатно било добиено поради близината на Беловешката шума, но не и од нејзината боја, која низ вековите е со црвена тула, и никогаш не била бела.

Првиот запис во хрониките за изградба на кулата датира од 1276 година. Изградена помеѓу 1271–1289 г. од архитектот Олекса како гранично упориште на северната граница на Кнежевството Волинија, таа е единствената кула од ваков тип која останала до денес во Белорусија. (слични кули биле изградени во Брест, Гродно, Турав, Навахрадак, но тие биле уништени за време на војните.)

Денес кулата е национално историско место. Кулата е главното обележје на Каменец денес. Од 1960 година во неа се наоѓа Брестовскиот национален музеј. На 30 јануари 2004 година, кулата била додадена на списокот на Светското наследство на УНЕСКО, во категоријата Култура.

## Наводи

## Надворешни врски

*Kamenets - Belarus at its BEST!
*Kamenets Tower  
*Photos at Radzima.org
*Photos at globustut.by

Каменец
Категорија:Каменец
Кула ОТЕ

**ОТЕ кула** — 76-метарска кула која се наоѓа во **Меѓународниот изложбен центар** во центарот на Солун, Егејска Македонија. Кулата била отворена во 1966 и реновирана во 2005 година.

Кулата е дизајнирана од грчкиот архитект А. Анастасијадис и била завршена во 1965 година, со првите црно-бели преноси на грчка телевизиска мрежа што се одвивиле од кулата во 1966 година. Кулата била користена и во 1970-тите за поддршка на антените на експерименталната аналогна VHF-мобилна телефонска мрежа. Денес се користи од страна на Космоте мобилна телефонска мрежа.

## Историја
Кулата ОТЕ била дизајнирана од архитектот Александрос Анастасијадис во 1966 година и таа е висока 76 метри и има четири ката. Вреди да се одбележи дека првите црно-бели преноси на грчката државна телевизија биле пренесени од оваа зграда една година по завршувањето на кулата. Денес, ОТЕ кулата е целосно трансформирана во модерна кула за телекомуникации. Уникатниот дизајн и одликите со право ја одбележуваат кулата како едно од обележјата на грчкиот културен град Солун.

## Галерија

Податотека:Thessaloniki YMCA and cloudy sunset.jpg|Поглед од кулата

Податотека:THESSALONIKI-ΑΠΟ ΨΗΛΑ - panoramio (1).jpg|Поглед кон кулата 
Податотека:Θεσσαλονίκη 2014 - panoramio (14).jpg|Кулата ОТЕ од Белата кула 


## Наводи

## Надворешни врски

*http://www.ote.gr 
*http://www.skyline.bar

Категорија:Знаменитости во Солун
ОТЕ
Категорија:Згради и градби во Солун
Милениумска кула (Ротердам)

**Милениумската кула** е 35- приказна, 138 метри висина,  облакодер во Ротердам, Холандија дизајниран од страна на ВЗМХ Архитектс и АГС Архитектс. Завршена е во 2000 година. Кулата е изградена на Вена пред Централната станица. Во моментов е во мешана употреба, првите 15 ката припаѓаат на хотелот Ротердам Мериот, вклучувајќи 2 ресторани, а другиот кат се користи како канцеларии.

## Градба
Кулата првично била дизајнирана да биде изградена со шупливи плочи, но близу до почетокот на изградбата, дизајнот бил променет за да се вклучи системот BubbleDeck. Ова било првпат овој нов метод да се користи во Холандија, а исто така и првиот голем проект ширум светот што ја инкорпорираше оваа техника.

И покрај доцната промена во дизајнот, проектот бил завршен пред време, како резултат на намалување на циклусите на ерекција од 10 на 4 дена на ниво, како и намалување на лифтот на кран за 50 проценти.

Кога целиот проект завршил, Милениумската кула била втората највисока зграда во Холандија .

## Изградбени одлики

* Побрзо време за градење 
* Помалку висина на подот поради градежната структура што резултирала во две дополнителни нивоа во рамките на оригиналната висина на зградата 
* Зелени ингеренции: Намалување на бројот на товарни возила во центарот на Ротердам за 500

## Наводи

## Надворешни врски

* Официјалното мрежно место на хотелот Ротердам Мериот Ротердам 
* Месно холандско мрежно место на хотелот Ротердам Мериот 
* Милениумската кула 

Категорија:Кули
Категорија:Облакодери
Категорија:Облакодери во Холандија
Производство

**Производство** - процес на комбинирање на производните фактори со цел да се добијат стоки за потрошувачка, т.е. предмети за задоволување на потребите на луѓето. 

Производството може да се дефинира и како процес на комбинирање на разни материјалнии нематеријални инпути со цел да се добие нешто што служи за потрошувачка (аутпут), т.е. како чин на создавање добра или услуги кои имаат економска вредност и се корисни за луѓето. Делот од економската наука кој го проучува производството се вика теорија на производството (production theory), која е дел од микроекономијата.

## Поим и видови на производство
Најважни форми на производство се:
* пазарно производство
* јавно производство
* домашно производство

Во производството учествуваат три групи учесници:
*Купувачи (потрошувачи)
*Продавачи (понудувачи)
*Производители

## Производството како мотив во уметноста и во популарната култура
* „Масовно производство“ (англиски: *Mass Production*) - песна на американскиот рок-музичар Иги Поп од 1977 година.
* „Производство“ - албум на францускиот поп-музичар Мирваис од 2000 година.

## Наводи

Категорија:Економија
Категорија:Микроекономија
Категорија:Економски поими
Џигокухен (расказ)

**Џигокухен** (јапонски: 地獄変) - расказ на јапонскиот писател Рјуносуке Акутагава од 1918 година. На јапонски, „Џигокухен“ или „Џихокухен но биобу“ значи слика на пеколот насликана на параванот кој во јапонските куќи служи како ѕид или како врата.

## Содржина
Високиот благородник Отоно Сама му наредува на познатиот сликар Јошихидо да ја наслика сликата „Визија на пеколот“. Јошихидое на лош глас како многу злобен, суетен и горделив човек, така што сите го мразат и прават разни шеги на негова сметка, на пример, еден мајмун го нарекуваат со неговото име. Јошихидо, пак, чувствува голем љубов единствено кон неговата убава ќерка, Јузуки, која се спријателува со мајмунот. Јузуки станува омилена дворјанка на Отоно Сама, наспроти молбите на Јошихидо за нејзино отпуштање од дворот. Јошихидо работи на сликата половина година со неверојатна посветеност при што, за потребите на сликањето, често ги измачува своите ученици. Најпосле, за да може да ја наслика централната сцена од сликата, тој бара од Отоно Сама да запали кочија во која ќе биде ставена една девојка. Отоно Сама му ја исполнува желбата, но во кочијата ја става Јузуки, врзана со синџири. Додека девојката се пече во кочијата, наеднаш се појавува нејзиниот мајмун, кој прифаќа да изгори заедно со својата верна другарка. Јошихидо ја гледа сцената со голема болка, по еден месец ја довршува сликата која станува негово ремек-дело, а потоа извршува самоубиство зашто не може да го поднесе натамошниот живот без Јузуки.

## Осврт кон расказот
Расказот за првпат се појавил во неколку продолженија во дневните весници во Токио и во Осака во 1918 година. Дејствието се одвива во Кјото, во ерата Хејан (794-858), а главен лик во расказот е сликарот Јошихиде чие име за првпат се споменува во една приказна на непознат писател од ерата Кенпо (1213-1219), објавена во збирката „Уџи Шуи Моногатари“. Приказната се вика „Сликата на Рјошу (Јошихиде) која го претставува Фудо“ и во неа се зборува за будистичкиот живописец Рјошу. Еднаш, соседната куќа ја зафатил пожар и тој веднаш избегал на улица, оставајќи ги во куќата жената и децата. Пожарот ја зафатил и неговата куќа, а кога соседите му изразиле сочувство, тој само гледал како му гори куќата, велејќи дека пожарот бил голема придобивка за него, зашто дури тогаш сфатил колку погрешно го сликал огнот во пеколот. Инаку, Акутагава постогнал голем успех со расказот „Џигокухен“ кој јапонските критичари го оцениле како ремек-дело. Подоцна, во 1935 година, расказот бил прикажан во токискиот театар во вид на „кабуки драма“, а улогата на Јошихиде ја играл славниот глумец Садањџи. Исто така, според овој расказ е снимен и филм.

## Наводи

Категорија:Дела на Рјуносуке Акутагава
Категорија:Јапонски раскази
Хашка кула

**Хашка Кула или Стрajкaјзер** е кула блок во Хаг на Рајсвајксеплеин со 42 спрата и висина од 132 метри, изградена од здружението за домување Вестиа. Тоа е петта највисока зграда во Хаг. Висината, бојата и формата на горниот дел ја прават зградата лесно препознатлива во градскиот пејзаж во Хаг.. Зградата содржи 351 стан и студија. Долу има простор за угостителство, перење, пеглање и канцелариски простор.Од 2011 година, има панорамски тераса на 42-от кат, кој е достапен од приземјето преку посветен лифт. Од терасата, може да се видат бродовите на Северното Море.

Архитектот Бонтенбал бил инспириран од дизајнот од страна на Флатирон зградата (1902) во Њујорк . Во 2007 година ја освоила Новата градска награда на Хаг и меѓународната награда за облакодер на злато Емпорис .

## Наводи

Категорија:Облакодери
Категорија:Облакодери во Холандија
Сиќевачка Клисура

**Сиќевачка Клисура** ( – речна клисура и археолошко наоѓалиште во југоисточна Србија, локално најистакната геолошка и топографска одлика формирана на реката Нишава. Клисурата се наоѓа меѓу градовите Бела Паланка и Нишка Бања. Долга е 17 км, длабока 350 до 400 метра, на одредени делови постојат структури слични на кањон (вклучително и инверзни долински падини во Градишкиот Кањон). Клисурата е пресечена на висорамнината Куновица, меѓу јужните падини на Сврљишките Планини и Сува Планина. Околните области се познати по висококвалитетните лозја. Во клисурата се наоѓа каменоломот Островица и шест села. Најголемото, Сиќево е епоним за клисурата.

## Археолошки наоди
мини|лево|Пештери во околината на Сиќево
Во јуни 2008 година во пештерата *Мала Баланица*, една од пештерите во клисурата, била ископана долна вилица за која се претпоставува дека му припаѓала на *[[Homo erectus]]*. Староста на овој фосил на вилична коска се проценува меѓу 397.000 и 525.000 години. Процената се заснова на електронска парамагнентна резонанса во комбинација со изотопска анализа на ураниумови низи и инфрацрвено/постинфрацрвено оптичко датирање. Морфологијата на мандибулата значително се разликува од поскорешните *[[Homo heidelbergensis]]* и целосно никакви заеднички одлики со *[[Homo neanderthalensis]]*. Ова вилица претставува една од растечкиот број примероци кои се откриваат во југоисточниот дел на европскиот континент. Таа прикажува плезиоморфни црти слични на *erectus* кои се поврзани со синапоморфните црти заеднички на хоминините од средниот плеистоцен.

## Наводи

## Надворешни врски

* Магнет за очи храна за ум, на мрежното место „Сиќево“
* Сиќевачка Клисура Комплетен водич низ Србија
* Градиште
* Карстни предели на Источна Србија

Категорија:Паркови на природата во Србија
Категорија:Клисури во Србија
Категорија:Нишка Бања
Категорија:Бела Паланка
Категорија:Споменици на природата во Србија
Женидбата на Максим Црнојевиќ

**Женидбата на Максим Црнојевиќ** (српски: *Женидба Максима Црнојевиһа*) - српска епска (јуначка) песна. Песната прв ја запишал Вук Караџиќ, кој ја слушнал од старецот Милија кој бил родум од Колашин, Херцеговина, а во времето на Караѓорѓе Петровиќ пребегал во Србија и се населил во пожешката нахија. Со помош на кнезот Милош Обреновиќ, Караџиќ се сретнал со Милија во Крагуевац, во 1822 година. Според сведоштвото на Караџиќ, старецот Милија не знаел песните да ги кажува по ред, така што бил принуден да бара да му ги пее песните полека и по неколкупати, за да може да ја поврзе содржината. Освен тоа, Милија воопшто не сакал да пее без ракија.

## Содржина
Господарот на Жабљак, Иво Црнојевиќ ја бара ќерката на венецијанскиот дужд за неговиот син Максим. По тригодишно просење, најпосле дуждот се согласува и Иво се враќа дома за да ја подготви свадбата. Притоа, тој го пофалува синот, велејќи дека нема толку убав јунак како него, но кога простигнува дома гледа дека Максим во меѓувреме огрдел, како последица на болест. Од мака, Иво ја одложува свадбата цели девет години, сè додека не добива писмо од дуждот. Тогаш, Иво го прифаќа советот на својата жена и повикува бројни сватови за да одат по невестата. Неговиот внук, капетанот Јован го моли да ги откаже сватовите, зашто сонил лош сон. Пред да испловат сватовите, Иво им предлага да направат замена и убавиот јунак Милош Обренбеговиќ да се претстави како зетот и да ја земе невестата. Милош се согласува, под услов сите подароци што ќе ги добие да останат само за него, а Иво го прифаќа условот. Сватовите пристигнуваат во Венеција, а домаќините му даваат скапоцени подароци на Милош. Коаг свадбената поворка доаѓа пред Жабљак, невестата ка открива измамата и бара Милош да ги врати подароците. Тој се согласува да предаде дел од подароците, но не се откажува од скапоцената облека. Тогаш, Максим го убива Милоша и бега со невестата, а тоа предизвикува крвава борба меѓу сватовите во која умира деверот, капетанот Јован. Максим му праќа писмо на дуждот да си ја земе ќерката, а тој оди кај царот во Истанбул. Истовремено, Јован Обреновиќ, братот на убиениот Милош, исто така, заминува кај царот во Истанбул. Таму, Јован и Максим се потурчуваат и стапуваат во служба кај царот. По девет години, тој им подарува големи имоти, но непријателството меѓу двете семејства продолжува уште долго време.

## Наводи

Категорија: Српски епски песни
Јота1 Лебед

**Јота<sup>1</sup> Лебед** — можна двојна ѕвезда во северното соѕвездие Лебед, и е одвоена на растојание помало од два степени од посјајниот сосед, Јота<sup>2</sup> Лебед. Близу е до границата на видливост со голо око со привидна ѕвездена величина од 5,75. Системот се наоѓа приближно на растојание од 387&nbsp;светлосни години според определената паралакса, и се оддалечува со радијална брзина од +2&nbsp;км/с.

Станува збор за кандидат за двојнолиниски двоен систем. Се класифицира како A1V, што навестува дека примарната составница е ѕвезда на главната низа од тип А. Се проценува дека ѕвездата е со старост од 400&nbsp;милиони години со средна вртежна брзина, која се проценува дека изнесува 52&nbsp;км/с. Масата е за 2.6 пати поголема од Сончевата маса и зрачи со сјајност 74 пати од Сончевата сјајност од својата фотосфера при делотворна температура од 9.683&nbsp;K.

## Наводи

Категорија:Ѕвезди од главната низа од типот A
Категорија:Спектроскопски двојни ѕвезди
Категорија:Лебед (соѕвездие)
Лебед, Јота1
Категорија:Тела од Бонскиот преглед
Лебед, 07
183534
095656
7408
Белемска кула

**Белемска кула** (, официјално Кула на Свети Викентиј () — утврдување во Лисабон од 16 век коешто служело како точка за утовар и истовар на португалските морепловци и свечена влезна порта во градот. Кулата била изградена за време на процутот на португалската ренесанса и претставува препознатлив примерок на мануелинскиот стил, но исто така содржи одлики на други архитектонски стилови. Градбата била изградена од лиош — вид на варовник карактеристичен за Португалија — и е составена од бастион и четирикатна кула висока 30 м.

Во 1983 година, Белемската кула и Јеронимитскиот манастир биле впишани на списокот на Светско наследство на УНЕСКО. Кулата често е претставена како симбол на Големите географски откритија и е метоним за Португалија или Лисабон. Постои погрешно тврдење дека кулата била изградена насреде реката Тахо, но дендес се наоѓа покрај брегот поради пренасочувањето на реката по лисабонскиот земјотрес од 1755. Всушност, кулата била изградена на мал остров во реката Тахо покрај лисабонското крајбрежје.

## Галерија

Податотека:Tour de Belem detail 1 082006.JPG|Терасата на бастионот
Податотека:Belem.Torre04.jpg|Внатрешниот ограден простор
Податотека:TorreBelem1-IPPAR.jpg|Внатрешноста на казаматот во бастионот со топовските ниши
Податотека:Combat du Tage.jpg|Францускибродови разменуваат оган во Битката кај Тахо во 1831 година


## Поврзано
* Јеронимитски манастир
* Златна кула
* Список на светско наследство во Европа

## Наводи

## Литература

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Надворешни врски

* Службена страница 
* Белемска кула на Google Arts & Culture

Категорија:Згради и градби во Лисабон
Категорија:Светско наследство во Португалија
Категорија:Архитектура од 16 век
Европско првенство во фудбал 2000 - група Ц

**Европско првенство во фудбал 2000 - група Ц** била една од четирите групи на Европското првенство 2000 и во неа се натпреварувале репрезентациите на Шпанија, Норвешка, СР Југославија и Словенија.

Натпреварите се одиграле од 13 до 21 јуни 2000 година.

## Репрезентации

**Забелешки**

## Табела

## Натпревари
*Натпреварите биле одиграни според [[Средноевропско летно време]] ([[UTC+02:00]])*

### Шпанија - Норвешка


### СР Југославија - Словенија


### Словенија - Шпанија


### Норвешка - СР Југославија


### СР Југославија - Шпанија


### Словенија - Норвешка


## Наводи

## Надворешни врски
*Европско првенство во фудбал 2000 - група Ц

Ц
Амстердамска кула

**Амстердамска кула** е осумдесет метри висока кула изградена на реката Еиј во Северен Амстердам. Кулата е дизајнирана во 1966 година од холандскиот архитект Артур Стал во име на Конинклике Шел. Според тоа, зградата им била позната по многу на жителите на Амстердам како „Шел кула“. Во 2016 година кулата била преименувана во А'ДАМ Кула по двегодишно реновирање.

## Наводи

Категорија:Облакодери во Холандија
Категорија:Кули
Ослободителна кула (Кувајт)

**Ослободителната кула** е телекомуникациска кула висока 372 метри во градот Кувајт, Кувајт, втората највисока структура во земјата и 39-та највисока зграда во светот. 

## Историја
Првично со намера да биде именувана **Кувајтска телекомуникациска кула**, изградбата на кулата започнала пред ирачката инвазија на Кувајт на 2 август 1990 година. Кога се случила инвазијата, изградбата, која била скоро половина од завршената, била ставена во мирување. Сепак, структурата не претрпела штета, а изградбата продолжила откако ирачките сили биле протерани на 27 февруари 1991 година. По завршувањето во 1993 година, кулата била преименувана во **Ослободителна кула**, симболизирајќи го ослободувањето на Кувајт од Ирак. 

## Галерија

|
Податотека:Kuwait highway.jpg|
Податотека:Kuwait City cropped.jpg|
|
Податотека:Kuwait city skyline.jpg|
Податотека:LiberationTower.jpg|
Податотека:Liberationtower kuwait.jpg|


* 

## Надворешни врски

* 
Категорија:Кули
Категорија:Кувајт
Кула Торнадо

**Кулата Торнадо**, исто така наречена **QIPCO (КИПКО) кула**, е висококатен канцелариски облакодер во градот Доха, Катар. Зградата има висина од 195 метри со 52 катови. Изградбата започнала во 2006 година и била завршена во 2008 година.

Сместена е на парцела од 199.000 квадратни метри, но зафаќа само 32.300 метри квадратни од неа, оставајќи многу отворен простор околу неа за да ја подобри нејзината естетика. Кружниот периметар на зградата, со пречник од 97 метри во нејзината основа, вклучува и ресторан на приземјето и банка, меѓу другите удобности. Шеснаесет лифтови служат приближно 904,000 метри квадратни канцелариски простор што го содржи зградата. Зградата е придружена со 1500 места за паркирање во автомобили сместени во три нивоа на подземен паркинг подрум. Поради часовната форма на зградата, вкупниот изнајмен простор за канцелариски простор достапен на секој кат варира од 13.560-25.800 квадратни метри. Ова нуди голема флексибилност како во големината на деловниот простор, така и во распоредот на канцеларискиот простор на секој кат. Првите три ката на кулата се луксузен канцелариски простор и опкружени се со тераси и балкони. Највисокото ниво на ВИП подовите има директен пристап до рампа за слетување со хеликоптер.

Таа е десеттата највисока зграда во градот Доха.

## Наводи

## Надворешни врски

* Службено мрежно место 
* Влез во Емпорис

Категорија:Кули
Категорија:Катар
Јота2 Лебед

**Јота<sup>2</sup> Лебед** или само **ι Лебед** — ѕвезда во северното соѕвездие Лебед. Може да се забележи со голо око како бела светла точка на светлина со привидна ѕвездена величина од 3,76. На растојание од околу  од Сонцето врз основа на измерената паралакса, се приближува со радијална брзина од −19.5&nbsp;км/с и се очекува дека ќе биде на растојание од  за околу 783.000&nbsp;години.

Станува збор за ѕвезда од главната низа со ѕвездена класификација A5V, ѕвезда која во своето јадро сè уште го соединува водородот. Се проценува дека е со старост од околу 577&nbsp;милиони години и се врти забрзано со вртежна брзина од 240&nbsp;км/с. Ѕвездата е со маса 1,8 пати поголема од Сончевата маса и со полупречник 3,8 пати поголем од Сончевиот полупречник. Зрачи со сјајност 35 пати поголема од Сончевата сјајност од својата фотосфера при делотворна температура од 8.216&nbsp;K. Врз основа на јачината на единечно јонизираната калциумова впивна линија, што наведува на заклучок за постоење на околуѕвезден диск.

## Наводи

Категорија:Ѕвезди од главната низа од типот A
Категорија:Околуѕвездени дискови
Категорија:Лебед (соѕвездие)
Лебед, Јота2
Категорија:Тела од Бонскиот преглед
Лебед, 10
184006
095853
7420
Златна кула

мини|десно|200п|Златната кула
**Златна кула** (; *бурџ ад дахаб*) — воена стражарска кула со дванаесетаголна основа којашто се наоѓа во Севиља. Кулата била изградена во првата третина на 13 век од страна на Алмохадската династија за да се надгледува пристапот до градот преку реката Гвадалкивир. Во неа денес е сместен Поморскиот музеј на Севиља.

Кулата била прогласена за национален споменик во 1931 година и била обновувана повеќепати низ историјата. Последните зафати биле извршени во 1900, од 1991 до 1992, во 1995 и во 2005 година. На 13 август 1992 година, Златната кула била збратимена со Белемската кула во Лисабон заради чествување на Светската изложба којашто истата година се одржала во Севиља.

Во непосредна близина на Златната кула се наоѓа Сребрената кула којашто се претпоставува дека била изградена во истиот период.

## Потекло на името
Кулата името го добила по златниот отсјај којшто го прави во реката поради материјалите од коишто е изградена, односно малтер, креч и втиснато сено.

## Архитектура
Градбата на кулата се состои од три дела. Првиот е со дванаесетаголна основа и бил изграден во 1220 година по наредба на алмохадскиот управител на Севиља Абу Лула. Вториот дел исто така е со дванаесетаголна основа и бил изграден од страна на Педро I Кастиљски во 14 век, што е претпоставка потврдена со археолошки истражувања. Третиот и најгорен дел има кружна основа и бил додаден откако претходниот најгорен дел бил оштетен во лисабонскиот земјотрес од 1755. Обновување на третиот дел го извршил бриселскиот воен инженер Себастијан ван дер Борхт во 1760 година.

## Поврзано
* Сребрена кула
* Белемска кула

## Наводи

## Надворешни врски

* Златна кула
* Водич во Златната кула

Категорија:Згради и градби во Севиља
Категорија:Архитектура од 13 век
Молекуларна динамика

**Молекуларна динамика** (МД) е техника за компјутерско симулирање и обработка на физичките движења на атомите и молекулите. Честичките (атоми и молекули) смеат да влијаат на другите честички околу нив за одреден временски период, создавајќи динамична „еволуција“ на системот. Во најчесто користената верзија, траекториите на честичките се добиени како бројчено решение на Њутновите закони на движење за систем на честички со меѓусебна интеракција. При решавањето на овие равенки, силите меѓу честичките и потенцијалната енергија се пресметуваат од потенцијали за атомско заемодејство. Оваа методика најчесто се користи во хемиска физика, наука на материјали или биофизика.

Категорија:Физика
Категорија:Бројчена анализа
Чаталхојук

мини|десно|Чаталхојук
**Чаталхојук** е голем неолитски и халколитски прото-град во јужна Анадолија, кој приближно постоел од 7100 до 5700&nbsp;г. п.н.е., а најголемиот процут го доживеал околу 7000 г. п.н.е. Во јули 2012 бил впишан во списокот на светско наследство на УНЕСКО.

Населбата е од збиен тип. Луѓето живееле во четвртести куќи, кои биле градени со блокови од сушена глина, со само една просторија и без темели. Во куќите се влегувало од кровот. Улици не постоеле.

## Наводи

Категорија:Светско наследство во Турција
Категорија:Анадолија
Категорија:Археолошки музеи во Турција
Кеса и Морито

**Кеса и Морито** - расказ на јапонскиот писател Рјуносуке Акутагава.

## Содржина
Расказот се состои од два дела: монологот на Кеса и монологот на Морито. Една вечер, Морито излегува со намера да го убие сопругот на својата љубовница Кеса. Притоа, тој воопшто нема ништо против сопругот, но мора да го изврши убиството затоа што ѝ ветил на Кеса. исто така, тој се плаши дека таа ќе му се одмазди, ако не го изврши убиството Во минатото, Морито бил вљубен во Кеса. Три години по нејзиното стапување во брак, тој ја сретнал и дури тогаш ја остварил дамнешната желба - да води љубов со неа. Размислувајќи за неа, Морито се преиспитува својата врска со Кеса која ја смета за грда, неморална и лоша. Истовремено, Кеса го очекува доаѓањето на Морито и размислува за својот однос со него. И таа е свесна дека Морито не ја сака, па дури мисли дека таа е грда. Кеса се кае за својата прељуба и сака да умре, зашто само така ќе ја спаси честа на својот сопруг. Затоа, нејзиниот план е да го пречека Морито, кој треба да ја убие, мислејќи дека го убива нејзиниот сопруг.

## Наводи

Категорија:Дела на Рјуносуке Акутагава
Категорија:Јапонски раскази
Дан-И-Току-Мио-О

**Дан-И-Току-Мио-О** е божество во јапонската митологија. Тој е еден од петтемина Големи кралеви кои се споменуваат во светата будистичка книга „Чанабија сутра“. Според легендата, ова божество го чува западниот дел на Јапонија, поради што неговите олтари и статуи секогаш се наоѓаат на западната страна од храмовите. Дан-И-Току-Мио-О најчесто се прикажува со шест раце.

## Наводи

Категорија:Јапонска митологија
Свеченост на расцутените сливи

**Свеченост на расцутените сливи** е јапонски празник кој се прославува на 3. март. Празникот е посветен на децата и тогаш родителите им поклонуваат кукли. Притоа, куклите се поставуваат на посебна полица, специјално направена за таа цел, а потоа од нив се избираат крал, кралица, дворјани и слуги. За таа прилика се служи слатко јапонско вино од ориз, гостите доаѓаат да ги видат куклите, а девојчињата глумат возрасни домаќинки и ги служат гостите со слатки и со вино.

## Наводи

Категорија:Јапонски празници
Каригину

**Каригину** - стара јапонска облека од ерата Хејан. Каригину е долг капут со многу широки и долги ракави. Најчесто е изработен од свила која не е толку скапоцена.

## Наводи

Категорија:Јапонска облека
Фудо

**Фудо** - еден од најважните богови во јапонската митологија. Најчесто е претставен како со десната рака замавнува со меч за да убие демоните, а во левата рака држи јаже за да ги врзе поразените демони и злобни сили. 

## Наводи

Категорија:Јапонска митологија
Рин (пустина)

**Рин** (, ) – единствена вистинска пустина во Европа. Се наоѓа во автономната република Калмикија во Русија и во поголем дел во западен Казахстан, северно од Каспиското Езеро и југоисточно од Приволшкото Возвишение. Границите на пустината се многу лабаво дефинирани. Некои мапи покажуваат дека скоро цела пустина е во Прикасписката Низина, протегајќи се скоро до брегот на Каспиското Езеро, додека други ја покажуваат северно од низината. Пустината лежи западно од реката Урал меѓу 46. паралела и 49. паралела географска ширина, од 47. до 52. источен меридијан географска должина. Температурите се екстремни, во лето може да достигнат 48&nbsp;°C, а во зима да паднат до -36&nbsp;°C.

Зафаќа површина од околу 50.000&nbsp;км2. Многу мали градови се раштркани низ пустината Рин, а густината на населението е меѓу и и 15 жители на квадратна милја. Рин лежи во полусушна климатска зона и количината врнежи е многу мала.

## Наводи

## Надворешни врски
*International Journal of Environment and Pollution 2004 - Vol. 22, No.1/2  pp.&nbsp;72 – 86. ISSN 0957-4352
*DK World Atlas, Millennium Edition, pgs. xxv, xxix, 258 

Категорија:Пустини во Казахстан
Категорија:Пустини во Русија
Категорија:Географија на Астрахањската област
Рашомон (расказ)

**„Рашомон“** (јапонски: 羅生門) - расказ на јапонскиот писател Рјуносуке Акутагава од 1915 година.

## Содржина
Слугата на еден самурај, кој штотуку е отпуштен од службата, се засолнува од поројниот дожд во запуштената порта Рашомон во Кјото. Притоа, тој размислува на кој начин ќе преживее: дали да се занимава со чесна работа или да стане крадец? Барајќи место за да преноќи, тој се качува во кулата и таму здогледува старица која ја кубе косата од главата на некоја мртва жена. Згрозен од глетката, тој ја напаѓа старицата, а таа се брани со ставот дека сè е дозволено во борбата да се преживее. Тогаш, тој ја ограбува старицата и ја напушта кулата со нејзиниот фустан.

## Наводи

Категорија:Дела на Рјуносуке Акутагава
Категорија:Јапонски раскази
Рашомон

мини|Рашомон
**Рашомон** - стара феудална порта во јапонскиот град Кјото, изградена во 789 година.

## Опис
Рашомон била најголемата градска порта во Кјото. Таа била широка 106 стапки, висока 75 стапки и длабока 26 стапки. На нејзиниот врв се наоѓала потпорна греда. Портата била изградена од камен, во 789 година, кога престолнината на Јапонија била преместена од Токио во Кјото. Подоцна, заедно со пропаста на западниот дел од Кјото, портата Рашомон почнала да пропаѓа, се распукала и не повеќе места почнала да се урива. Така, со текот на времето, таа станала засолниште за крадците и разбојниците. Исто така, во неа биле фрлани труповите на луѓето кои не ги барал никој, како: просјаците, скитниците, умрените од чума итн.

## Наводи

Категорија:Кјото
Категорија:Порти
Потенцијал за атомско заемодејство

мини|300 px|Типичен облик на меѓуатомски заемен потенцијал.
**Потенцијалите за атомско заемодејство** или **интератомски потенцијали** се математички функции за пресметување на потенцијалната енергија на систем од атоми чии просторни координати се познати. Овие потенцијали се користат како физичка основа за симулации на молекуларна механика или молекуларна динамика во области на хемијата, молекуларната физика и физиката на материјали. Неретко, потенцијалите за атомско заемодејство се надополнети со функции за кохезија, топлинска дилатација или растегливост.

Категорија:Физика
Категорија:Наука за материјалите
Категорија:Физика на кондензираната материја
Монџу

**Монџу** — бог на мудроста во јапонската митологија. Во храмовите обично има почесно место и неговата статуа е ставен од левата страна на Буда, т.е. „веднаш до срцето“. 

## Наводи

Категорија:Јапонска митологија
Ицуцугину

**Ицуцугину** - јапонско женско кимоно од ерата Хејан. Направено е од раскошен материјал, најчесто свила и брокат. Се носи како горен капут кој е отворен напред. Под него се носи посебен фустан наречен „хибакама“. Ракавите на ицуцугину се многу широки и долги, а од внатрешната страна се поставени со поинаква боја. Притоа, кимоното паѓа до земјата во големи набори. Во минатото, ова кимоно се облекувало само во посебни свечени прилики, како што биле приемите во царскиот двор. Притоа, него го носеле само благородниците и богатите слоеви во јапонското општество. 

## Наводи

Категорија:Јапонска облека
Категорија:Зборови што ги нема во ТРМЈ
Сункан

**Сункан** - јапонска облека од ерата Хејан. Сункан бил краток капут кој паѓа до половината на телото и обично се изработувал од цврст и издржлив материјал. Најчесто го носеле ситните службеници и малите трговци. 

## Наводи

Категорија:Јапонска облека
Наоши

**Наоши** - официјална свечена јапонска облека од ерата Хејан. Таа била многу скапоцена и имала долг шлеп на задната страна. Таа била долга до стапалата, затворена до грлото и со долги ракави. Се носела само во најсвечените прилики - приемите кај царот, на државните празници итн. Неа ја носеле само највисоките јапонски благородници.

## Наводи

Категорија:Јапонска облека
Категорија:Зборови што ги нема во ТРМЈ
Глава на Франц Кафка

**Глава на Франц Кафка** (), исто така позната како Статуа на Кафка, е скулптура поставена на отворено од вајарот Дејвид Черни.

Скулптурата се наоѓа пред трговскиот центар Куадрио, во центарот на Прага, Чешка.

Скулптурата е висока 10,6 метри и е конструирана од 42 ротирачки панели, изработени од сјаен метал којшто е во вид на огледални површини. 
Секој панел ротира пооделно. Во текот на денот, скулптурата не само што е динамична - кинетична, со одредени визуелни и композициски промени туку во својата движечка и постојано променлива содржина и преобразба алудира на едно од попознатите дела на Франц Кафка „Преобразби“.

Поставена е во октомври 2014 година.

Скулптурата е висока 10,6 метри, широка 2,8 метри - постаментот е изработен од не'рѓосувачки челик со огледален одсјај а самата скулптура е тешка 39 тони. Скулптурата ротира со максимална брзина од 6 вртежи во минута. Брзината на вртењето на панелите се контролира од далечина , додека во алгоритмот на движењето се програмирани многу варијации.

На дното од скулптурата, постаментот, се наоѓаат мали огледала, создавајќи чувство илузија на лебдеење и бестежинска состојба. Навечер, скулптурата е осветлена со шарено осветлување, со што се добива специфична поетичност.

Вајарот Дејвид Черни е еден од истакнатите светски автори. Негово исто така позната дело, покрај Главата на Кафка е и кинетичката скулптура „Метаморфози“ во Шарлот (Северна Каролина), создадена во 2007 година.

Делото Главата на Кафка е негова најпозната вајарска творба.
Според многу компоненти кои успеал да ги вгради, конструира и творечки да ги создаде, оваа дело има меѓународна афирмација и веќе е вброено во поистакнатите вајарски дела на 21-от век.

## Наводи

## Надворешни врски

* 

Категорија:Бисти на писатели
Категорија:Кинетички скулптури во Чешка
Категорија:Споменици во Прага
Категорија:Скулптури на отворено во Прага
Категорија:Скулптури на мажи во Чешка
Категорија:Дела за Франц Кафка
Категорија:Нов град, Прага
Бироге

**Бироге** - стара јапонска кочија на две тркала. Кочијата била затворена од надворешната страна, обично со спуштени завеси, а во неа се возеле дворските дами. Понекогаш, кочијата била изработена од скапоцен материјал - сандалово или дрво на роза, била украсена со богата резба или позлатена. Најчесто, кочијата ја влечеле волови. 

## Наводи

Категорија:Кочии
Куп на Македонија во кошарка 1998

**Куп на Македонија 1998** ― 6. издание на Купот на Македонија во кошарка. Завршниот турнир бил одигран во Спортската сала Јасмин во Кавадарци. Победничкиот пехар, кој бил преоден, бил доделен од страна на дневниот весник „''Вечер''“ како покровител на турнирот. Во ова издание првак бил Годел Работнички.
## Место на одржување



## Турнир
### Полуфинале

### Финале

## Победнички состав

**Главен тренер**
*  Марин Докузовски 

## Поврзано
* Прва македонска кошаркарска лига 1997/98
* Втора македонска кошаркарска лига 1997/98

## Наводи

## Надворешни врски
*Youtube канал Stari Natprevari

1998
Кошарка
Полска школа за плакати

**Полската школа за плакати** е специфично уметничко движење кое започнало од 1950-тите  до осумдесеттите години на минатиот век, Полската школа за постери е карактеристично, оригинално и истакнато ликовно творештво особено во доменот на дизајнот на уметничкиот плакат.

Главните одлики во стилот и обликувањето на полскиот плакат се: естетиката во изведбата на сликарските елементи,  едноставноста и јасноста во пораката најчесто изразена преку  метафора.  
Во полскиот уметнички плакат уште можат да се следат истакнати и специфични елементи на ликовен и сликарски гест, јасна и чиста линија, живописни бои и колорит и особено авторска поединечност на секој автор. Исто така, еден од главните ликовни белези во полскиот плакат се  и фантазијата. На овој начин полскиот плакат успеал да создаде совршена хармонија помеѓу дизајнот и уметничката творечка оригиналност .

Плакатите на  на полската извршиле значително влијаеле врз меѓународниот развој на графички дизајн во уметноста на плакатот.
Главните одлики со кои полската школа за плакат, се истакнала во светски рамки биле: оригиналноста, поединечноста, творечкото авторство, специфичен колорит, типографија најчесто изведена со рачно испишани слова како и јасната концизна симболика и метафора со што постигнуваат визуелна впечатливост и доминантност.

Покрај естетските вредности, полскиот плакат ја содржи емоционалната, чувствителна вложеност на авторот поврзана со темата - најчесто во театарскиот плакат. Ова создава плакати кои не се само објективна презентација туку директна чувствителна вклученост на авторот во толкувањето на основната информација на плакатот.

Полскиот и јапонскиот плакат од втората половина на дваесеттиот век се најзначајните и најистакнатите творечки движења во областа на плакатот во светот.

## Автори
* Роман Циеслевич
* Војќех Фангор
* Миецзлав Горовски
* Тадеуш Јодловски
* Јан Леница
* Богуслав Лустик
* Јан Млодожениец
* Јозеф Мрозцзак
* Франчишек Старовиејски
* Валдемар Швиерзи
* Хенрик Томашевски (уметник за плакати)
* Маќеј Урбаниец
* Миецеслав Василевскиi
* Јан Савка
## Историски збирки
Најголемата и најкомплетната приватна колекција на полскиот плакат, која датира од 1909  е колекцијата на постери Розенберг (rosenbergcollection.com). Во оваа колекција можат да се следат полските плакати низ нивната стогодишна историја - преку кои можат да се следат сите сегменти на полското општество во најразличните околности на неговата егзистенција.

Најголемата државна колекција на полските плакати е Музејот на плакати Виланов во Виланов. 
Тој е најстариот музеј на плакати во светот, основан 1968 година, сместен во комплексот Виланов Палас во Варшава.

## Библиографија
*Јачек Мровцик: VeryGraphic. Полски дизајнери од 20- тиот век, Култура ПЛ (Февруари 23, 2016)
*Колективна работа: Полската школа за плакати во годините 1956–1965. Варшава: Музеј на Плакатите Виланов, Национален музеј во Варшава, 1988 година.
## Наводи

## Надворешни врски
*The Origins of the Polish School of Posters
*6 Legends of the Polish Poster School

Категорија:Полска уметност