Хаплогрупа J (Y-ДНК)

**Хаплогрупа J-M304**, позната и како **Ј**, — хаплогрупа на ДНК на човечки Y-хромозом. Се верува дека еволуирала во Западна Азија. Кладот се проширил од таму за време на неолитот, првенствено во Северна Африка, Рогот на Африка, Архипелагот Сокотра, Кавказ, Европа, Анадолија, Средна Азија, Јужна Азија и Југоисточна Азија.

Хаплогрупа J-M304 е поделена на две главни поткладови (гранки), J-M267 и J-M172.

## Потекло

Се верува дека хаплогрупата J-M304 се одвоила од хаплогрупата I-M170 пред приближно 43.000 години во Западна Азија, бидејќи и двете лози претставуваат поткладови на хаплогрупата IJ. Хаплогрупата IJ и хаплогрупата К произлегуваат од хаплогрупата IJK, и единствено на ова ниво на класификација, хаплогрупата IJK се придружува на хаплогрупата G-M201 и хаплогрупата H како непосредни потомци на хаплогрупата F-M89. J-M304 (Транскавкаско потекло) се дефинира со генетскиот маркер M304 или еквивалентниот маркер 12f2.1. Главните денешни подгрупи J-M267 (потекло на висорамнините на Ерменија) и J-M172 (потекло на планините Загрос), кои денес ги сочинуваат меѓу нив речиси сите потомци на хаплогрупата, се верува дека и двете се појавиле многу рано, пред најмалку 10.000 години. Сепак, Y-хромозомите F-M89* и IJ-M429* биле забележани на иранското плато (Гругни и неговите соработници, 2012).

Од друга страна, се смета дека различни епизоди на движење на населението влијаеле на југоисточна Европа, како и улогата на Балканот како долгогодишен коридор кон Европа од Блискиот Исток е прикажана со филогенетското обединување на Hgs I и J од базалната M429 мутација. Овој доказ за заедничко потекло сугерира дека предците Hgs IJ-M429* веројатно влегле во Европа преку балканската патека некаде пред LGM. Тие потоа се поделиле на Hg J и Hg I на Блискиот Исток и Европа во типична дисјунктивна филогеографска шема. Таква географска сала претставува склон на дополнителни последователни текови на гени, вклучувајќи ги и градинарските доселеници. Освен тоа, обединувањето на хаплогрупите IJK создава еволутивно растојание од делегатите на F-H, како и поддршка на заклучокот дека и IJ-M429 и KT-M9 настанале поблиску до Блискиот Исток отколку Централна или Источна Азија.

Хаплогрупата Ј, исто така, била пронајдена меѓу две древни египетски мумии ископани на археолошкото наоѓалиште Абусир ел-Мелек во Египет, кои датираат од периодот помеѓу доцното Ново Кралство и римскиот период.

## Распространетост
Хаплогрупата J-M267 се наоѓа во најголема концентрација на Арапскиот Полуостров. Надвор од овој регион, хаплогрупата J-M304 има значително присуство во други делови на Блискиот Исток, како и во Северна Африка, Африканскиот Рог и Кавказ. Исто така, има умерена појава во Јужна Европа, особено во централна и јужна Италија, Малта, Грција и Албанија. Поткладот J-M410 е претежно распространет во Анадолија, Грција и јужна Италија. Дополнително, J-M304 е забележана во Средна Азија и Јужна Азија, особено во облик на неговиот потклад J-M172. J-12f2 и J-P19 се наоѓаат и кај Хереро (8%).

### Распространетост на поткладот
#### J-M304*
Парагрупата J-M304*  ги вклучува сите J-M304 освен J-M267, J-M172 и нивните поткладови. J-M304* ретко се наоѓа надвор од островот Сокотра, кој припаѓа на Јемен, каде што е исклучително чест со 71,4% и j1-267 за останатите без j2  Хаплогрупата J-M304* исто така била пронајдена со пониски честота во Оман, Ашкенашки Евреи, Саудиска Арабија, Грција, Чешка, Ујгури и кај неколку Турци 

YFull  и FTDNA  сепак не успеале да пронајдат J* луѓе никаде во светот иако има 2 J2-Y130506 лица и 1 J1 лице од Соќотра. Но, проучувбањето на Черни од 2009 година открило 9 J1 лица во Соќотра/Сокотра и мнозинство од J* и нема J2, хипотетизирајќи го ефектот на основачот на J1 во Сокотра.

Следното дава резиме на повеќето проучувања кои конкретно тестирале за J-M267 и J-M172, покажувајќи ја неговата распространетост во Европа, Северна Африка, Блискиот Исток и Средна Азија.

#### J-M267
Хаплогрупата **J-M267** е дефинирана од M267 SNP е во современи времиња најчеста на Арапскиот Полуостров: Јемен (до 76%), Саудиска Арабија (до 64%), Катар (58 %), и Дагестан (до 56%).  J-M267 е генерално честа меѓу арапските бедуини (62%), Ашкеназите Евреи (20%), Алжир (до 35%), Ирак (28%), Тунис (до 31%), Сирија (до 30%), Египет (до 20%) и Синајскиот Полуостров. До одреден степен, честотата на хаплогрупата J-M267 пропаѓа на границите на арапските / семитските територии со главно неарапски/семитски територии, како што се Турција (9%), Иран (5%), сунитските индиски муслимани (2,3%) и северноиндиски шиити (11%). Некои бројки погоре имаат тенденција да бидат поголемите добиени во некои студии, додека помалите бројки добиени во други студии се испуштени. Исто така е многу честа кај Евреите, особено линијата Кохани (46%).

ISOGG наведува дека J-M267 потекнува од Блискиот Исток. Се среќава во делови од Блискиот Исток, Анадолија и Северна Африка, со многу поретка распространетост во јужното медитеранско крило на Европа и во Етиопија.

Но, не сите иследувања се согласуваат за точката на потекло. Левант е предложен, но едно проучување од 2010 година заклучило дека хаплогрупата има посеверно потекло, веројатно Анадолија .

Потеклото на поткладот J-P58 е веројатно кај посеверните населенија, а потоа се шири кон југ во Арапскиот Полуостров. Високата Y-STR варијанса на J-P58 во етничките групи во Турција, како и во северните региони во Сирија и Ирак, го поддржува заклучокот за потеклото на J-P58 во блиската источна Анадолија. Покрај тоа, мрежната анализа на хаплотиповите J-P58 покажува дека некои од населенијата со мала разновидност, како што се бедуините од Израел, Катар, Судан и Обединетите Арапски Емирати, се цврсто групирани во близина на хаплотипови со висока честота. Ова сугерира дека втемелувачките ефекти со експанзијата на ѕвездите во Арапската пустина.

#### J-M172

Хаплогрупата **J-M172**  се наоѓа во највисоки концентрации во Кавказ и Плодната Полумесечина / Ирак и се наоѓа низ Медитеранот (вклучувајќи ги италијанските, балканските, анадолскиот и пиринејскиот полуостров и Северна Африка).

Највисоката досега пријавена концентрација на J-M172 била 72% во Североисточна Грузија. Други високи извештаи вклучуваат Ингуши 32%, Кипарци 30-37%, Либанци 30%, Асирци, Мандејски и Арапски Ирачани 29,7%, Сиријци и Асирици 22,5%, Курди 24%-28%, Паштуни 20-30%, Иранци 23%, Ашкенази Евреи 24%, Палестински Арапи 16,8%-25%, Сефардци Евреи 29%  и северноиндиски шиити муслимани 18%, Чеченци 26%, Балкари 24%, Јагноби 32%, Ерменци 21-24%, а Азери 24%-48%.

Во Јужна Азија, J2-M172 се покажала дека е значително повисока помеѓу дравидските касти со 19% отколку кај индоевропските касти со 11%. J2-M172 и J-M410 се наоѓаат 21% кај дравидските средни касти, проследени со горните касти, 18,6%, и долните касти 14%.. Поткладовите на M172 како што се M67 и M92 не биле пронајдени ниту во индиските ниту во пакистанските примероци што исто така може да укажуваат на делумно заедничко потекло.

Според едно генетско иследување во Кина од Шу и неговите соработници, J2-M172 е пронајдена со висока честота кај Ујгурите (17/50 = 34%) и Узбеците (7/23 = 30,4%), со умерена честота кај Памирите (5/31 = 16,1%), а исто така е пронајдена J-M172 кај кинескиот Хан (10%)  и ниска честота кај Југурите (2/32 = 6,3%) и Монгуорите (1/50 = 2,0%). Авторите го пронашле и J-M304 (xJ2-M172) со мала честота кај Русите (1/19 = 5,3%), Узбеците (1/23 = 4,3%), Сибе (1/32 = 3,1%), Донгксиангите ( 1/35 = 2,9%) и Казаците (1/41 = 2,4%) во северозападна Кина.  Само далечните северозападни етнички малцинства имале хаплогрупа Ј во Ксинџијанг, Кина. Узбеците во примерокот имале 30,4% J2-M172, а Таџиците од Ксинџијанг и Ујгурите исто така го имале.{

## Филогенетика
Во филогенетиката на Y-хромозомот, поткладовите претставуваат гранки на хаплогрупите. Овие поткладови се дефинирани и со полиморфизми на единечни нуклеотиди (SNP) или уникатни полиморфизми на настани (UEPs).

### Филогенетска историја
Пред 2002 година, во академската литература постоеле најмалку седум системи за именување на филогенетското дрво на Y-хромозомот. Ова довело до значителна конфузија. Во 2002 година, главните истражувачки групи се собрале и го образувале Y-хромозомот конзорциум (YCC). Тие објавиле заеднички труд кој создал единствено ново дрво кое сите се согласиле да го користат. Подоцна, група граѓански научници со интерес за популациската генетика и генетската генеалогија образувале работна група за да се создаде аматерско дрво со цел да биде пред сè навремено. Табелата подолу ги обединува сите овие дела на точката на знаменитото дрво на YCC од 2002 година. Ова му овозможува на истражувачот што прегледува постара објавена литература брзо да се движи помеѓу номенклатурите.

#### Истражувачки публикации
Следниве истражувачки тимови по нивните публикации биле претставени во создавањето на дрвото.

### Филогенетски дрвја
Постојат неколку потврдени и предложени филогенетски дрвја достапни за хаплогрупата J-M304. Научно прифатен е Конзорциумот на Y-хромозомот (YCC) објавен во 2008 година и последователно ажуриран. Нацрт-дрвото што ја покажува науката во подем е обезбедено од Томас Кран од Центарот за геномски истражувања во Хјустон, Тексас. Меѓународното здружение за генетска генеалогија (ISOGG), исто така, обезбедува аматерско дрво.

#### Нацрт дрвото на Центарот за геномски истражувања
Следува нацрт-дрвото на Томас Кран од Центарот за геномски истражувања Предложено дрво за хаплогрупата J-P209 . За краткост, прикажани се само првите три нивоа на поткладови.

* **J-M304** 12f2a, 12f2.1, M304, P209, L60, L134
** M267, L255, L321, L765, L814, L827, L1030
*** М62
*** M365.1
*** L136, L572, L620
**** М390
**** P56
**** P58, L815, L828
**** L256
*** Z1828, Z1829, Z1832, Z1833, Z1834, Z1836, Z1839, Z1840, Z1841, Z1843, Z1844
**** Z1842
**** L972
** M172, L228
*** M410, L152, L212, L505, L532, L559
**** М289
**** L26, L27, L927
**** L581
*** M12, M102, M221, M314, L282
**** М205
**** М241

#### Дрвото на конзорциумот Y-хромозом
Ова е официјалното научно дрво направено од Y-хромозомот конзорциум (YCC). Последното големо ажурирање било во 2008 година. Последователните ажурирања биле тримесечни и двегодишни.

## Истакнати членови на Ј

* Бен Афлек 
* Каџарска династија 
* Петтата династија на Египет 
* Хабиб Нурмагомедов 
* Куќата на Сауд 
* Винсент ван Гог 
* Семејство Ротшилд 
* Дастин Хофман 
* Бернард Монтгомери 
* Џон Стамос 
* Берни Сандерс 
* Џохар Дудаев 
* Адам Сендлер 

## Наводи

## Извори
**Списанија**
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

**Thesis and Dissertations**
*
* 

**Блогови**
*

**Мајлинг листи**
*

**Мрежни места**
* 

J (Y-ДНК)