open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Бел смил

***Бел смил*** ( латински: Gnaphalium uliginosum ), барско младенче, е едногодишно растение кое се наоѓа на влажна, земја. Тој бил многу распространет низ поголемиот дел од Европа, Азија и Северна Америка. Многу  честа појава е на влажни, обработливи пасишта, патеки и на кисели почви.

## Опис
Тоа е многу волнено растениегодишно, растел 4-20 см високо.

Листовите биле волнени од двете страни. Тие биле од 1 до 5 см долги, тесни со  долгнавести форми.

Цветните глави биле од 3 до 4 мм долги. Тие биле наредени во кластери од 3 до 10, опкружени со долги лисја. Цветните глави биле волнени, а одоздола бледи, со темни нечисти врвови без влакна. Цветовите биле кафеаво жолти. Стигмите биле бледи.

Цвета од јули до септември.

## Наводи

* 

Категорија:Статии со микроформати за вид
Категорија:Ботанички таксони опишани од Карл Линеј
Категорија:Флора на Северна Америка
Категорија:Флора на Азија
Категорија:Флора на Европа
Категорија:Растенија опишани во 1753 година
Дебелика

***Дебелика*** или ***дива тиква (***латински: *Bryonia alba*')*** (исто така познатo како '''бел брајони''' или '''див хмељ''') е лоза од фамилијата [[тикви]], која се наоѓа во Европа и северен Иран. Расте слично како [[куџу]], што им дава голем потенцијал да се распространуваат и надвор од нивниот опсег како штетен плевел. Други вообичаени имиња вклучуваат '''лажен мандраке''', '''англиски мандраке''', '''дива винова лоза''' и '''див хмељ.'''

== Опис ==
[[Зелјесто растение|Тревна]], [[Повеќегодишно растение|повеќегодишна]] лоза од семејството на краставици, белата лоза е еднодомна, но двојна (одделни машки и женски цветови кои се наоѓаат на истото растение) со туберест жолт корен. Зеленикаво-бели цветови се 1см преку долгите виткани ластари, цветовите и плодовите потекнуваат од пазувите на листовите со палмати лобуси. Плодот е   бобинка од 1.5 см која поцрнува додека созрева.

== Распространетост ==
***Дебеликата**' е проднајдена во Европа и северен Иран. Воведена е и во Соединетите Држави, каде што е наведена како штетен плевел во Вашингтон, Ајдахо и Монтана.

## Екологија
Птиците се најчестиот механизам за растурање на ова растение. Тие испуштаат семиња каде што јадат и се гнездат, па така дебеликата е распространета кај домашните растенија глог и во насадите со диви растенија. Листовите на дебеликата може да се користат како прехранбено растение на ларвите на молците од зелка.

## Токсичност
Сите делови на дебеликата содржат брионин кој е отровен и може да предизвика болест или смрт. Добитокот може да се отруе и со конзумирање на плодот и на лисјата. Четириесет бобинки претставуваат смртоносна доза за возрасни луѓе.
мини

## Инвазивни видови
Надвор од местото на растење, оваа лоза често е многу агресивен инвазивен плевел. Може да размножи три лози одеднаш, од кои секоја расте до  15см дневно. Може да прерасне во густа подлога кога не може да се искачи нагоре. Откако ќе се воспостави, ќе се качува на други растенија и дрвја, како и на огради и згради, блокирајќи го сонцето, па дури и дождот од својот домаќин. Зимскиот снег или обилните дождови, создаваат дополнителна тежина, што доведува до кршење на екстремитетите на домаќинот, а некогаш и паѓаат цели дрвја на домаќинот.

Одгледувањето на ова растение обично вклучува рачно влечење и многу често отстранување на новиот израсток, а трудољубивоста е клучот за успехот. Растенијата може да се убијат рачно со отсекување на корените 7-10см под површината на земјата за да се отстрани круната и да се спречи повторното ртење. Обработката често е неефикасна и може да им наштети на корените на растението домаќин, но, широколисните хербициди како што е глифосатот може да бидат корисни кога се внимава да не се прскаат лисјата на растението домаќин. Потребни се повеќекратни апликации за на крајот да се премести хербицидот во коренот и да се блокира производството на нови ластари. Дисперзираните семиња се одржливи многу години, па затоа е важно рачно отстранување на дебеликата пред производството на семето.

## Наводи

Категорија:Статии со микроформати за вид
Категорија:Ботанички таксони опишани од Карл Линеј
Категорија:Растенија опишани во 1753 година
Богатски манастир

**Богатски манастир „Св. Константин и Елена“** ( или *Μονή Βογατσικού*) — женски манастир кај селото Богатско, Костурско, Егејска Македонија. Влегува во состав на Шишанско-сачишката епархија на Цариградската патријаршија.

Манастирот е сместен кај Богатско на територијата на Општина Рупишта. Во 1882 г. е изградена старата црква во месноста Гуљасано во близина на реката Бистрица, на 3&nbsp;км источно од Богатско. Во 1975 г. на местото на старата еднокорабна базилика е подигната нова крстокуполна црква. Од 2005 г. работи како женски манастир.

## Поврзано
* Шишанско-сачишка епархија

## Наводи

Категорија:Манастири во Рупишта (општина)
Категорија:Манастири во Шишанско-сачишката епархија
Категорија:Цркви во Рупишта (општина)
Категорија:Цркви во Шишанско-сачишката епархија
Преведеница

**Преведеница** или **калк**, алтернативно **калка** (од француски *calque* — отпечаток) — поим што се користи за означување на создавање нови зборови на еден јазик според зборови од други јазици. Постојат преведеници кои доследно го следат изворникот и претставуваат буквални преводи, како и оние кои содржат отстапувања од вообичаеното значење на зборовите во нивните составни делови, што укажува на нивното странско потекло. Во повеќето случаи, преведеницата многу добро се вклопува во структурата на јазикот, така што само историските податоци можат да обезбедат докази за неговото странско потекло, како што е именката *натчовек*, изведена од преводот на германскиот поим измислен од Фридрих Ниче (Übermensch). Преведениците исто така се делат на таканаречени семантички и синтаксички преведеници.

## Создавање преведеници
Еден од примерите за појава на преведеници е појавата на првите згради со голем број катови во САД кон крајот на 19 век. Американците ги нарекле sky-scrapers (sky — небо и scrper — дери). Како преведеница на овој збор, се појавиле сложеници и на други јазици, како што е српскиот збор *небодер*. Германската верзија била послободно преведена, па зборот *[[небо]]* бил заменет со зборот *[[облак]]*, што го дава зборот, што во буквален превод на македонски дава преведеница — *облакодер*.

Претходниот пример покажува дека преведениците често создаваат цели вериги меѓу различни јазици. Овој процес започнал во античко време кога грчките зборови служеле како обрасци за создавање нови зборови на латински. Потоа овие латински зборови во поново време се преведени на главните европски јазици (првенствено германски и француски), а потоа преку нив на јазиците на нивните соседи.

## Семантички калк
**Семантичкиот калк** претставува позајмување на значењето, кога веќе постоечки збор во јазикот стекнува ново значење врз основа на странски збор. На пример, македонскиот збор *[[ѕвезда]]*, кој првично значел само небесно тело, го добил значењето на популарна јавна личност, по примерот на англискиот збор. Некои други примери се политичките изрази за *[[левица]]* и *[[десница]]*, настанати по примерот на француските зборови, кои го добиле ова ново значење за време на Француската револуција.

Од информатичката технологија пример за семантички калк во македонскиот јазик, и во многу други јазици, е зборот „глувче“ што е непосреден превод од англискиот јазик.

## Синтаксички калк
**Синтаксички** или **фразеолошки калк** е преведеница што вклучува подолг израз или пресврт на реченица. На пример, изразот „*си дојде на себеси“* (што значи *дека се* освестил или *закрепнал*) во македонскиот јазик настанал под влијание на германскиот јазик. Некои други примери на синтаксички калк во македонскиот јазик, создадени под влијание на германскиот и другите европски јазици, се *да се постави прашање*, *да се земе предвид*, *да се има чувство за нешто*, *мирно* итн.

## Поврзано
* Новотвореница
* Стопеница
* Застареница
* Ретроним

## Наводи

## Литература
* 

Категорија:Лингвистика
Категорија:Етимологија
Категорија:Неологизми
Жиковишки манастир

**Жиковишки манастир „Св. Атанас“** ( или *Ζηκόβιστας*) — манастир во Костурско, Егејска Македонија. Влегува во состав на Шишанско-сачишката епархија на Цариградската патријаршија. Изворно ѝ припаѓал на Охридската архиепископија.

## Местоположба
Манастирот се наоѓа во областа Костенарија, на територијата на Општина Рупишта. Сместен е на рид меѓу селата Жиковишта и Либешево.

## Историја
Според два турски фермана, подоцна изгубени, манастирот е изграден во 1629 г. и со тоа е најстариот споменик на архитектурата во Костенаријата. Митрополитот Филарет Костурски (1889 - 1899) напишал дека на северното крило на манастирот има плоча која говори за негово обновување од Партениј во 1747 г. Во 1759 г. е изграден метохот, а следната година и направено и северното крило.

Во главниот дел на црквата има фрески од 1785 г., а оние во припратата во се од 1787 г. Живописот е дело на мајсторот Михаил од епирското село Кионат. На плоча на јужниот ѕид стои годината 1817. Зачувани се два ктиторски натписа — еден во наосот и еден во нартексот.
[мини|десно|Видението на [Петар I Александриски|Свети Петар Александриски.]]

За време на Грчката вооружена пропаганда во Македонија (1904 – 1908) манастирот бил збирно место за андартските чети. Затоа, по андартскиот напад на селото Езерец на 15 март во кој загинале 8 Македонци, на 2/17 март 1905 г. овој манастир е нападнат и наполно изгорен (си исклучок на црквата) од Костенариската реонска чета на МРО на чело со Кирјак Шкуртов и милицијата од костенарските села. Пред тоа се ликвидирани гркоманите Атанасиос Борозис и Фотиос Фотијадис од Либешево, кои зеле учество во убиството на костурскиот војвода Костандо Живков.

Во 1918 г. манастирот ѝ е одземен на Костурската епархија и станал дел од Шишанско-сачишката. Долги години во него служел отецот Сидер Ковачев (Сидерис Ковацијадис) од Либешево.

Во 1976 г. манастирот е прогласен за заштитен споменик на културата.

## Галерија

Zikovishta Monastery Fresco 01.jpg |
Zikovishta Monastery Fresco 04.jpg |
Zikovista Monastery August 2020 02.jpg |
Zikovista Monastery August 2020 03.jpg |


## Поврзано
* Шишанско-сачишка епархија

## Наводи

## Надворешни врски

Категорија:Манастири во Рупишта (општина)
Категорија:Манастири во Шишанско-сачишката епархија
Категорија:Цркви во Рупишта (општина)
Категорија:Цркви во Шишанско-сачишката епархија
Категорија:Споменици на културата во Рупишта (општина)
Категорија:Појавено во 1629 година
Категорија:Грчка вооружена пропаганда во Македонија
Рицинус

thumb|После цветање

**Рицинус** или **морски коноп** (Ricinus communis) е вид на скриеносеменици од семејството на млечки. Тој е единствениот вид од монотипниот род и подплемиња. Еволуцијата на рицинусот и неговата врска со другите видови во моментов се проучуваат со користење на современи генетски методи.

Несродниот растителен вид кој има сличен изглед е познат како *лажен рицинус-лажно рицинусово растение*.

## Размножување
Рицинусот се размножува со мешан полинационен систем кој претпочита самооплодување по пат на геитоногамија, но исто така може да се вкрстува анемофилно или ентомофилно.

## Распространетост
Рицинусот потекнува од југоисточниот дел на средоземниот слив, Источна Африка и Индија, но е широко распространет и низ тропските предели (и се одгледува на многу други места како украсно растение).

## Употреба
Семето на рицинус е извор на рицинусово масло, кое има многу примени. Семето содржи помеѓу 40% и 60% масло кое е богато со триглицериди, претежно рицинолеин. Семето исто така содржи и рицин, токсин кој е растворлив во вода, кој е исто така присутен во помали концентрации во сите делови на растението.

## Наводи

## Литература

* 

## Надворешни врски

* Гравот наречен рицинус може да го намали јаглеродот и да ја поттикне иднината 
* ''Ricinus communis L.'' - *на Универзитетот Пердју* .
* ''Рицинус'' - *на Универзитетот Пердју* .
* ''Ricinus communis'' (рицинус) на Универзитетот Корнел
* Ricinus communis  во Диви цвеќиња на Израел;
* Растение од рицинусово масло  Цвеќиња во Израел

Категорија:Млечки
Категорија:Таксони опишани од Карл Линеј
Категорија:Маслодајни растенија
Куќа на бул. „Први мај“ бр. 112 (Битола)

**Куќа на ул. „Први мај“ бр. 112** — архитектонско обележје во градот Битола, заведена како културно наследство на Македонија во **Списокот на заштитени добра** на Министерството за култура под реден број 84 во Битола.

## Наводи

Категорија:Згради и градби во Битола
Lactarius lilacinus

мини|Lactarius lilacinus

***Lactarius lilacinus***, е европски вид од родот Млечки (печурки) од редот Russulales.

Видот формира ектомикоризална асоцијација со сива и црна евла, и двете во подродот на евла *Alnus*. Филогенетска студија покажа дека *L.lilacinus* е еден од неколкуте видови кои се специјализирани за подродот *Alnus* како растенија домаќини, додека тесно сродниот *L.lepidotus* е ограничена на зелена евла во подродот *Alnobetula*.

## Поврзано

* Список на млечки (печурки)

## Наводи
 

## Надворешни врски

* 

Категорија:Статии со микроформати за вид
Категорија:Млечки (печурки)
Категорија:Габи на Македонија
Категорија:Габи на Европа
Lactarius lignyotus

мини|Lactarius lignyotus
***Lactarius lignyotus*** припаѓа на видот Млечки (печурки)  од редот Russulales. За прв пат научно е опишана од Елиас Магнус Фрис во 1855 година. Се смета дека е јадлива, но со мал интерес.

## Поврзано

* Список на видови ''Lactarius''

## Наводи

## Надворешни врски

* 

Категорија:Статии со микроформати за вид
Категорија:Млечки (печурки)
Категорија:Габи на Европа
Lactarius trivialis

***Lactarius trivialis*** е вид на печурка што припаѓа на родот Млечки (печурки). Габата најчесто се наоѓа во Скандинавија. Бојата на шапката на печурката може да варира од светло кафена боја до темно виолетова. Видот има вкупно пет подтаксони. Откриена и првпат снимена во 1838 година од Елиас Магнус Фрис, во неговата книга, *Epicrisis Systematis Mycologici.*

## Поврзано

* Список на видови Млечки (печурки)

## Наводи

Категорија:Статии со микроформати за вид
Категорија:Млечки (печурки)
Категорија:Габи на Македонија
Загоричански манастир

**Загоричански манастир „Св. Петка“** () — манастир кај селото Загоричани, Костурско, Егејска Македонија. Влегува во состав на Костурската епархија на Цариградската патријаршија.

Основан е во 1967 г. од архимандритот Севастијан Стефанопулос во месноста Котори, меѓу селата Загоричани и Куманичево. Овде порано имало мала црква посветена на Света Петка. Црквата е урната во 1969 г. и во 1970 г. се изградени нова трикорабна базилика и манастирски конаци. Сè до 1991 г. манастирот бил метох на соседниот Олишки манастир. Во 1991 г. е изградена нова трикорабна црква со куполи, која денес е главен храм на манастирот. Во 2001 г. манастирот имал 34 жители.

Крај манастирот во 1980-тите се појавило селото Света Петка наречено по него.

## Поврзано
* Костурска епархија

## Наводи

Категорија:Манастири во Костур (општина)
Категорија:Манастири во Костурската епархија
Категорија:Цркви во Костур (општина)
Категорија:Цркви во Костурската епархија
Категорија:Појавено во 1967 година
Категорија:Загоричани
Блужд

**Блужд** или **обичен блужд** ( или *Tamus communis*) — вид на цветни растенија од семејството на блуждовите (*Dioscoreaceae*).

## Опис
Ова е тревно растение кое расте до 2–4 м, со стебла кои се ниткаат спротивно од стрелките на часовникот. Листовите на Блуждот се спирално наредени, во облик на срце, кои растат  до 10 см должина и 8 см ширина , со ливче до 5 см долго. Тоа е дводомно, со посебни машки и женски растенија. Цветовите на Блуждот се поединечно незабележливи, во боја се зеленикаво-жолти,  со 3–6&nbsp;мм пречник, со шест ливчиња; машките цветови се произведени во тенки 5–10&nbsp;см тркала, женските цветови во пократки кластери. Плодот на Блуждот е светло црвена бобинка, со 1&nbsp;cm пречник. Неговата прилично голема кртола е островна, како и остатокот од растението.

## Распространетост
Растението е домородно и широко распространето низ јужна и средна Европа, северозападна Африка и западна Азија, од Ирска до Канарските Острови, на исток до Иран и Крим.

## Живеалиште
Блуждот е типично растение на шумското подножје, обично се наоѓа во густи шуми, но може да се најде и во ливади и жива ограда.

## Користи
Сите составници на растението блужд, вклучувајќи ги и кртолите, се отровни растенија поради содржината на сапонин, па затоа обично не се користи. Сепак, се користи како лапа за модринки и воспалени зглобови. Предложен е блуждот да се користи локално со претпазливост, поради тенденцијата  растението да предизвикува болни и плускавци.

Студиите изолираа депозити на калциум оксалат и хистамини во сокот и ризомите од бобинки, што може да придонесе за иритација на кожата и контактен дерматитис поврзан со блуждот.

Black Bryony е многу отровно растение и не треба воопшто да се конзумира барем кога е суров. Кога се готват, младите ластари најчесто се јадат во јужна Франција, Шпанија, Португалија, Италија и Хрватска.

## Хемија
Ризомот содржи фенати _ 2-хидрокси-3,5,7-триметоксифенантрен и 2-хидрокси-3,5,7-триметокси-9,10-дихидрофенантрен ).

## Галерија

Illustration Tamus communis0.jpg|Илустрација од Flora von Deutschland, Österreich und der Schweiz 1885
Tamus communis02.jpg|Растение на *Dioscorea communis*
Dioscoreaceae - Tamus communis - Tamaro-3.JPG|Одблиску на плодовите на *Dioscorea communis*
Dioscorea communis MHNT.BOT.2004.0.790.jpg|Овошје и семиња
Tamus_Communis_-_Kuke.JPG|Млади пука - јастивиот дел од блуждови


## Наводи

## Надворешни врски

* 


Категорија:Статии со микроформати за вид
Категорија:Ботанички таксони опишани од Карл Линеј
Категорија:Растенија опишани во 1753 година
Видец

**Видец**, **видова трева** или **очинка** (, syn. *Euphrasia officinalis* ), — растение од семејството на чумите (*Orobanchaceae*).

Билката се користи во традиционалната австриска медицина внатрешно како чај, или надворешно како облоги, за третман на нарушувања на очите и гастроинтестиналниот тракт.

## Наводи

## Надворешни врски

* 

Категорија:Видец (род)
Lactarius cistophilus

***Lactarius cistophilus*** е вид на габи од родот Млечки (печурки) од редот Russulales. Пронајден во Средоземна Европа, таа била опишана како нов за науката во 1978 година.

## Поврзано

* Список на видови Млечки (печурки)

## Наводи
 

## Надворешни врски

* 

Категорија:Статии со микроформати за вид
Категорија:Млечки (печурки)
Категорија:Статии со извори на француски (fr)
Категорија:Габи на Европа
Lactarius agglutinatus

мини|Lactarius agglutinatus

***Lactarius agglutinatus*** е член на родот со големи млечни капачиња *[[Млечки (печурки)|Lactarius]]* од редот Russulales. Пронајден во Северна Америка, овој вид првпат бил опишан во 1908 година од микологот Гертруда Симонс Бурлингам.

## Поврзано

* Список на видови ''Lactarius''

## Наводи

## Надворешни врски

* 
* 

Категорија:Статии со микроформати за вид
Категорија:Млечки (печурки)
Категорија:Габи на Северна Америка
Lactarius alachuanus

***Lactarius alachuanus*** е припадник на големиот род Млечки (печурки) (ред Russulales ). Пронајден во Северна Америка, овој вид првпат бил опишан во 1938 година од американскиот миколог Вилијам Алфонсо Мурил.  Млечката е во микориза со дабот (*Quercus* spp.).

## Поврзано

* Список на видови Млечки (печурки)

## Наводи

Категорија:Статии со микроформати за вид
Категорија:Млечки (печурки)
Категорија:Габи на Северна Америка
Дабов лишај

**Дабов лишај** (науч.: *Evernia prunastri*) — вид лишај. Може да се најде во многу умерени планински шуми низ северната полутопка, вклучувајќи делови од Франција, Португалија, Шпанија, Северна Америка и голем дел од средна Европа. Првенствено расте на стеблото и гранките на дабовите дрвја, но обично се наоѓа на кората на други листопадни дрвја и четинари, како што се елата и борот. Талусите се грмушести и кратки, најчесто растат во грмушки и имаат облик на еленски рогови. Бојата варира од зелена до зеленикаво-бела кога е сува, и темно маслинесто-жолто-зелена кога е влажна. Текстурата на талусот е груба кога е сува и гумена кога е влажна. Долго време се користи во модерно производство на парфеми.

## Комерцијална употреба
Комерцијално се бере во земјите од јужна и средна Европа и обично се извезува во Франција, каде што неговите миризливи соединенија се екстрахираат и се користат во индустријата. Овие суровини често се користат како фиксатори на парфеми и ги формираат основните ноти на многу мириси. Лишајот има изразен и сложен мирис и може да се опише како дрвенест, остар и помалку сладок.

## Галерија

Evernia prunastri 123, "Vazduh koji dišemo".jpg|
Evernia prunastri 115, "Vazduh koji dišemo".jpg|
Evernia prunastri 5, "Vazduh koji dišemo".jpg|
Evernia prunastri 6, "Vazduh koji dišemo".jpg|
Evernia prunastri 9, "Vazduh koji dišemo".jpg|


Категорија:Лишаи
Категорија:Ботанички таксони опишани од Карл Линеј
Категорија:Флора на Европа
Категорија:Флора на Македонија
Примера Дивисион (Аргентина)

**Примера Дивисион Аргентина** или само **Примера Дивисион** () - е професионална фудбалска лига во Аргентина, и моментално највисокото ниво на таа земја.

Првенството од настанувањето во 1891 до 2017 го организирал Фудбалскиот сојуз на Аргентина (АФА). Од 2017 до 2020 година, првенството го организирала организацијата „Суперлига Аргентина” па и самото првенство го носело името *Суперлига на Аргентина*, а од 2020 година, АФА одново управува со првенството.

Првото првенство било одржано во 1891 година, со што Аргентина станала првата земја вон Обединетото Кралство, која воспоставила фудбалска лига. Во раните години, само клубовите од Буенос Аирес и Росарио биле придружени во националниот сојуз. Клубовите од другите градови се придружиле подоцна.

Лигата станала професионална во 1931 година, кога 18 клубови се одвоиле од аматерските лиги за да формираат професионална лига.

## Наводи

## Надворешни врски

Аргентина
Категорија:Фудбалот во Аргентина
Куќа на ул. „Добривое Радосављевиќ“ бр. 3 (Битола)

**Куќа на ул. „Добривое Радосављевиќ“ бр. е** — архитектонско обележје во градот Битола, заведена како културно наследство на Македонија во **Списокот на заштитени добра** на Министерството за култура под реден број 90 во Битола.

## Наводи

Категорија:Згради и градби во Битола
Мопен

Мопен (латински: Verbascum densiflorum), **лопен** со густо цвеќе или **лопен со густо цвеќе**, е растителен вид од родот *[[Бабјак (растение)|Verbascum]]*.
thumb|Verbascum densiflorum во градина
## Наводи

## Надворешни врски

*    
* Verbascum.org

Категорија:Статии со микроформати за вид
Категорија:Флора на Македонија
Категорија:Флора
Категорија:Лековити растенија
Категорија:Лековити растенија
Категорија:Растенија опишани во 1810 година
Lactarius paradoxus

[мини|[Податотека:Underside_of_L._paradoxus.jpg|мини]]
***Lactarius paradoxus*** е припадник на родот Млечки (печурки) од редот Russulales. За прв пат е опишан во 1940 година.  Се среќава во источниот и јужниот дел на САД, и е микориза со бор и даб. Кога е оштетен, крвари црвениот латекс. Капачето има сино-зелена до сива боја.

## Живеалиште
Видот може да се најде под борови, плодни од рана есен до доцна зима.

## Јадливост
Видот е јадлив и благ, но горчлив ако е премногу стар.

## Видови со сличен изглед
*[[Сина млечка|Lactarius indigo]]* изгледа слично, но со син латекс. *Lactarius rubrilakteus* има црвеникав латекс и не изгледа сино.

## Поврзано

* Список на видови ''Lactarius''

## Наводи
 

## Надворешни врски

*   
* *[https://morelmushroomhunting.com/species-list/lactarius/lactarius-paradoxus/ Lactarius paradoxus] * @ Ловечки клуб за печурки Морел 

Категорија:Статии со микроформати за вид
Категорија:Јадливи габи
Категорија:Млечки (печурки)
Точкеста линцура

**Точкеста линцура** (латински: *Gentiana punctata*) — незагрозен вид на цветни растенија од фамилијата Gentianaceae. Расте во Средна и Југоисточна Европа на надморска височина од 1.500−2.600 метри. Таа е висока 20−60&nbsp;cm.

## Наводи

## Надворешни врски

* Kvetiny.atlasrostlin.cz

Категорија:Таксони опишани од Карл Линеј
Категорија:Незагрозени видови според МСЗП
Категорија:Флора на Македонија
Категорија:Лековити растенија
Исландски лишај

**Исландски лишај** (науч.:*Cetraria islandica*) — арктичко-алпски лишај.

## Опис
лево|мини| Исландски лишај
Често е со бледа костен боја, но значително варира, понекогаш е речиси целосно сиво-бел; и расте до височина од 3 до 4 инчи, гранките се канализираат или се тркалаат во цевки, кои завршуваат со зарамнети лобуси со рабови со реси.

## Распространетост
Расте изобилно во планинските предели на северните земји, а особено е карактеристичен за падините на лавата и рамнините на западниот и северниот дел на Исланд. Се наоѓа на планините на северен Велс, северна Англија, Шкотска и југозападна Ирска. Во Северна Америка, неговиот опсег се протега низ арктичките региони, од Алјаска до Њуфаундленд и Лабрадор и на југ во Карпестите Планини до Колорадо и до Апалачките планини во Нова Англија.

## Екологија
*Cetraria islandica* е познат домаќин на лихениколозната  вид на габа *[[Lichenopeltella cetrariicola]]*, која е позната од Европа и Исланд.

## Состав
лево|мини| Хемиска структура на лихенинот.
Во трговијата, тоа е светло-сиво грубо 'рскавично тело, речиси безбојно и има малку горчлив вкус. Содржи околу 70% лихенин или лишај-скроб, телесен изомер со обичен скроб. Исто така, дава посебна модификација на хлорофилот (наречен *талохлор*), фумарна киселина, лихеностеаринска киселина и цетраринска киселина (што му дава горчлив вкус). Создава хранлива и лесно сварлива амилична храна, која се користи наместо скроб во некои препарати од какао. Содржи и личестеринска киселина и протолихестеринска киселина.

## Употреба
Не е многу баран, па дури и во Исланд само повремено се користи за правење народни лекови и во неколку традиционални јадења. Во поранешните времиња, многу повеќе се користел во леб, каши, супи итн. Цетраринска киселина или цетрарин, бел микро-кристален прав со горчлив вкус, е лесно растворлив во алкохол и малку растворлив во вода и етер. Се препорачува за медицинска употреба особено за алтернативна медицина, во дози од 2 до 4 зрна (0,1 до 0,25&nbsp;грама), како горчлив тоник и лаксатив. Традиционално се користи за ублажување на болести на градниот кош,  иритација на оралната и фарингеалната мукозна мембрана и за сузбивање на сува кашлица.

## Галерија

Податотека:Islandslav Flora Danica.jpg|Гравирање на *Cetraria islandica - Islandslav.jpga* од ботаничкото дело од 18 век Флора Даница
Податотека:Cetraria islandica 290808.jpg|*Cetraria islandica*, Италија
Податотека:Cetraria islandica 300808.jpg|*Cetraria islandica*, Италија
Податотека:Cetraria islandica - Islandslav.jpg|*Cetraria islandica* во Шведска
Податотека:Cetraria islandica tablets.jpg|Таблети кои содржат *Cetraria islandica*, кои се користат како лек за сува кашлица


## Наводи

## Надворешни врски

* 
* Исландски лишај
* Записи за Cetraria islandica
* 

Категорија:Ботанички таксони опишани од Карл Линеј
Категорија:Лишаи
Категорија:Флора на Европа
Категорија:Флора на Македонија
Бел дупчец

Бел дупчец познат популарно како **филц германдер**, е подгрмушка и билка појавена во регионот на западното Средоземје (Албанија, Шпанија, Франција, Алжир, Мароко, Тунис). Цветовите му се мали и се движат од розови до бели, а листовите се користат во готвењето и во медицината.

## Традиционална медицина
Бел дупчец се користи за различни наводни третмани во традиционалната медицина, иако има потенцијал да предизвика токсичност на црниот дроб.

Категорија:Статии со микроформати за вид
Категорија:Ботанички таксони опишани од Карл Линеј
Категорија:Лековити растенија
Категорија:Билки
Категорија:Растенија опишани во 1753 година
Категорија:Флора на Македонија
Бела бреза

мини|180x180пкс| Лисја од бреза
мини|216x216пкс| Машки
**Бела бреза** (науч.: *Betula pendula*) ― вид на сребрена бреза со длабоко вдлабнати лисја. Тоа е национално дрво на Шведска.

## Историја
Оригиналната бреза Орна била откриена во 1767 година од Ханс Густаф Хиорт во селото Орнес, во централната шведска провинција Даларна. Хиорт испратил опис на дрвото до ботаничарот Карл Линеј од Универзитетот во Упсала. Сечињата беа земени од оригиналното дрво, од кое се размножија сите брези на Орна. Дрвото падна во бура на 26 мај 1890 година. На негово место беа засадени две нови дрвја, земени од исечоците на првобитното дрво. Подоцна беше додаден трет. Локацијата на дрвјата е 60°31'15,0"N 15°32'35,5"E.

Во 1985 година, брезата Орна беше именувана како национално дрво на Шведска, и примери беа засадени на централни локации во многу шведски градови.

Истата година, првите осум Betula pendula 'dalecarlica' биле увезени во Преторија, Јужна Африка, од расадник во Германија, од страствен љубител на дрвјата, Карл Ернст Хезе.

## Опис
Белата бреза расте до висина од 20-25 метри и имаат заоблена, малку нерамна круна. Главните гранки имаат остар агол кон стеблото, а само најоддалечените гранки висат. Белата бреза често се меша со сличните брези *Betula pendula* 'Crispa' и *Betula pendula* 'Laciniata', а сите три сорти понекогаш комерцијално се продаваат како „шведска бреза“. Оригиналната бреза Орна може да се разликува по нејзината форма на раст и по тоа што нејзините лисја се подлабоко вдлабнати од другите сорти. Присутни се машки и женски цветови, а белата бреза може да се размножува од семиња или калемење на нормален подлога на бела бреза.

## Наводи

Категорија:Статии со микроформати за вид
Категорија:Национални симболи на Шведска
Категорија:Бреза
Категорија:Растенија опишани во 1788 година
Категорија:Флора на Европа
Категорија:Флора на Македонија
Сива пиштарка

мини|Јајца на ''Apus pallidus''
**Сивата пиштарка** (*Apus pallidus*) е мала птица, површно слична на селската ластовичка или градската ластовичка. Меѓутоа, таа е целосно неповрзана со тие врапчевидни видови, бидејќи пиштарките се од редот Apodiformes. Сличностите меѓу групите се должат на конвергентната еволуција што одразува слични животни стилови.

Сивите пиштарки имаат многу кратки ногарки кои ги користат само за прилепување на вертикални површини. Името на родот *Apus* е латински за брз, за кој древните сметале дека е вид на ластовица без стапала, а *pallidus* е латински за "Блед". Никогаш не се населуваат доброволно на земја. Пиштарките поголемиот дел од својот живот го поминуваат во воздух, живеејќи на инсектите што ги ловат.

## Таксономија
Бледата пиштарка првпат беше опишана од англискиот натуралист Џорџ Ернест Шели во 1870 година.

## Опис
До 16-17 см долгиот вид е многу сличен на обичната пиштарка. Како и неговиот роднина, таа има кратка чаталеста опашка и многу долги крилја со грб што личат на полумесечина или бумеранг .

Целосно е темна, освен голема бела дамка на грлото која често е видлива од далечина. Таа е покрупна и покафеава од обичната пиштарка, а малку побледите пердуви, долните делови и задникот даваат поголем контраст од тој вид. Исто така, има поскалист изглед на стомакот. Повикот е силен сув крик сличен на оној на неговиот роднина, иако можеби повеќе дислогичен.

## Распространетост и живеалиште
Бледите пиштарки се размножуваат на карпи и настрешници околу Медитеранот и на Канарските Острови и Мадејра, снесувајќи две јајца.

Тие се ретки северно од нивните области за размножување, иако веројатно ќе бидат недоволно евидентирани поради проблеми со идентификацијата. Поради својот појужен опсег, бледиот брзинец пристигнува порано и заминува подоцна од тесно поврзаната обична брзина, така што особено раните или доцните брзини северно од нормалниот опсег треба внимателно да се набљудуваат.

### Преселба
Како ластовички, тие се преселници, презимуваат во јужна Африка или југоисточна Азија.

Сивите пиштарки  кои се размножуваат во Гибралтар биле следени со помош на ГПС технологија и покажале дека имаат повеќе африкански презимувања јужно од Сахара во одредени периоди од годината. Една птица, следена во текот на две последователни зими, покажа извонредна верност на областите посетени во Африка меѓу годините.

## Наводи

## Надворешни врски

* Водич за треперење Фотографии на птиците на светот
* Стареење и полови (PDF; 2,6 MB) од Хавиер Бласко-Зумета и Герд-Мајкл Хајнце

Категорија:Статии со микроформати за вид
Категорија:Пиштарки
Категорија:Птици на Европа
Категорија:Одржување на наведувањето на МСЗП
Категорија:Незагрозени видови според МСЗП
Европски глог

Името ***Crataegus oxyacantha*** L. е отфрлено како неизвесна примена, но понекогаш сè уште се користи.

## Таксономија
Линеј го вовел името *Crataegus oxyacantha* за еден вид северноевропски глог и името постепено станало користено за неколку слични видови, за кои се претпоставувало дека се исти, особено глогот од Мидланд *C. laevigata* и обичниот глог *C. monogyna*. Во 1946 година, Денди покажал дека Линеј всушност забележал и опишал еден вид сличен на обичниот глог, и глогот од Мидленд бил подоцна откриен. Сепак, Бајат покажал дека има конфузија околу вистинскиот идентитет на *C. oxyacantha*, и името било формално отфрлено како двосмислено од Меѓународниот ботанички конгрес.

Во поново време, Кристенсен заклучил  дека видот што го проучувал Linnaeus одговара на *C. rhipidophylla* Gand., релативно редок вид.

## Наводи

Категорија:Глог
Мала блатна кокошка

Мала блатна кокошка (*Zapornia pusilla*) — мала водна птица од семејството на блатните кокошки (*Rallidae*).

## Распространетост
Нивното живеалиште за размножување се леглата на остриците во Европа, главно на исток и низ Палеарктикот. Тие се размножувале во Велика Британија до средината на 19 век, но западноевропското население се намалило преку одводнување. Во последниве години има закрепнување во северозападна Европа, со повторната колонизација на Германија и Холандија, и сомнително за размножување во Британија; Ирски рекорд во 2012 година беше прв таму од 1850-тите.  Тие се гнездат на суво место во влажни мочуришта, несејќи 4-8 јајца. Овој вид е миграциски, презимува во источна Африка и јужна Азија.

Исто така е резидентен одгледувач во Африка и Австралија. Постои единствен северноамерикански запис за овој вид на островот Ату во септември 2000 година.
лево|мини| Во Арборетумот Шервуд, ЈИ Квинсленд, Австралија
[мини| Во Коимбаторе, [Тамил Наду]]

## Опис
Имаат 16-18 см во должина, и се слични на единствната малку поголема мала барска кокошка. Возрасните имаат главно кафеав горен дел со некои бели ознаки, и сино-сиво лице и долни делови. Задните крила се црно-бели решетки. Имаат зелени нозе со долги прсти и кратка опашка која е решеткана одоздола.

Незрелите се слични на возрасните, но имаат голема решетка на долните делови. Нежните пилиња се црни, како и останатите.
лево|мини| Полнет примерок

## Поведение
мини|Јајце, збирка на музејот во Висбаден, Германија

Овие птици испитуваат со нивниот клун во кал или плитка вода, а исто така земаат храна по видување. Тие главно јадат инсекти и водни животни.

Чуковите се многу таинствени во сезоната на парење, а потоа најчесто се слушаат отколку што се гледаат. Тие тогаш се бучни птици, со растреперен повик како оној на јадливата жаба, или можеби гаргани. Тие можат полесно да се видат при преселба или кога зимаат.

## Таксономија и номенклатура
Оваа птица е именувана по францускиот натуралист Луј Антоан Франсоа Бајон. Имињата **marsh crake** и **tiny crake** претходно се користеле за да се однесуваат на овој вид. *pusillus* е латински за „многу мал“.

## Статус

### Меѓународен
Малата блатна кокошка е една од видовите на кои се применува *Договорот за зачувување на африканско-евроазиските водни птици преселници* (AEWA).

### Австралија
Оваа птица не е наведена како загрозена во австралискиот Закон за заштита на животната средина и зачувување на биолошката разновидност од 1999 година. Сепак, нивниот статус на зачувување варира од држава до држава во Австралија. На пример:

## Наводи

Категорија:Блатни кокошки
Категорија:Таксони опишани од Петер Симон Палас
Категорија:Птици на Океанија
Категорија:Птици на Африка
Категорија:Незагрозени видови според МСЗП
Костенлива пустарка

Костенлива пустарка (латински: ***Coenonympha glycerion)*** е вид на пеперутка што припаѓа на фамилијата Шаренци. Може да се најде во Источна Европа, Балканскиот Полуостров и на исток преку Палеарктикот до Сибир и од Кавказ до Северна Кореја.

## Опис
мини
Дискот на предното крило на мажјакот, од горната страна измиен со бакар-кафеава, на женката со жолтеникаво кафена боја, оваа боја е понекогаш потемна, понекогаш посветла нијанса. Назад е рамномерно црно-кафеава, со неколку расфрлани и намалени окули на долната страна. Надвор од средината се наоѓаат 2 големи неправилни бели синусни дамки, одделни или тенко поврзани, со кои на прв поглед се препознава нимотипната форма.

Очелите на задните крила се правилни и изразени и се појавуваат на горната страна во облик на кафеави прстени, така што има сличност со *Carpathica Horm*, од Средна Азија. *Carpathica Horm* е помала планинска форма, чии задни крила се целосно или речиси целосно застарени. Доаѓа од Карпатските планини. Исто така нема очели, или најмногу неколку бели точки на нивно место. Згора на тоа, горната страна е рамномерно саѓи-кафеава, а целата долна страна е попрашана со бело.

Ларвата е нечисто зелена со сино-зелена глава, темна грбна лента и бледа странична, како и црвен анален отвор.

Пеперутките се на крило во јуни и јули. Тие се наоѓаат на тревни патишта во шуми и влажни ливади и не се ретки, иако ретко е да ги има во поголем број заедно. Женките со големо тело често не се издигнуваат повеќе од 1 или 2 стапки над земјата. Кога се вознемирени, тие обично летаат само со неколку чекори, следејќи ја насоката на патот и повторно се сместуваат во тревата.

## Период на летот
Пеперутките летаат во една генерација од јуни до август.

## Храна
Ларвите се хранат со разни видови на тревки.

## Наводи

## Извори

* Информации за видовите
* BioLib
* [„ ''Коенонимфа'' Хубнер, 1819 &#x5D; “ во Лепидоптерата на Марку Савела *и некои други форми на живот*

Категорија:Статии со микроформати за вид
Руј

**Руј** () — род на листопадни дрвенести растенија. Вклучува 2 современи вида, еден евроазиски и еден северноамерикански (*Cotinus obovatus*, syn. *Rhus cotinoides*). Името на родот потекнува од грчкиот збор, кој според Теофраст е име на дивата маслинка..

Претходно, овој род на растенија бил класифициран во сроден род.

## Опис
Растенијата од овој род се животни форми на дрвја или грмушки до 7 (евроазиски руј) односно 12 (американски руј). Кореновиот систем е одлично развиен, така што обезбедува заштита од ерозија, делувајќи како арматура. Кората ја менува бојата од зелена во сива и кафеава со лушпи аналогни на стареењето. Младите ластари содржат големи леќи. Пупките се во црвеникава боја, спирално распоредени. Листовите се цели, кружни, со рамен раб, долг 3–13 см, сместени се на дршките, спирално распоредени, а нерватурата е јасно видлива на задната страна од листовите. Бојата на лисјата во есен е црвена. Цветовите се ситни, со големина до 3, петчлени, со жолтеникава боја, соберени во метличести цветови со големина до 30. Руј содржи пет чашести и пет крунести листенца. Во цветот има и стерилни цветови, со влакна на нивните цветни дршки (оттука и замаглениот изглед на цветот). Растенијата се еднодомни, понекогаш дводомни . Плодот е сув, со ситна јатка која содржи едно семе а на која се задржуваат листовите од чашката. Плодот созрева во периодот од мај до јуни.

## Распространетост
Ова растение на ендемично за подрачјето на Јужна Европа, како и во Централна и Западна Азија. Често е на отворени и потопли живеалишта. Најчесто може да се најде во листопадни шуми до 1.600 м.

## Расејување и размножување
Се расејува со ветер и инсекти. Размножувањето се врши со семиња или со вегетативни делови од растението.

## Одгледување
Видовите од овој род, особено е евроазискиот руј, честопати се користени како украсни грмушки. Одгледани се голем број сорти, од кои некои се од хибридно потекло (се создадени со вкрстување на два вида руј).

## Употреба
Листовите на евроазискиот руј содржат околу 30% танин и се користеле како антисептик и астрингент . Плодот е отровен, консумирањето доведува до дијареа и повраќање. Од дрвото и листовите се добива боја за кожа, волна и свила . Дрвото се користи во столарство.

## Галерија

Податотека:Cotinus coggygria, familija Anacardiaceae 04.jpg|*Cotinus coggygria*, цвет
Податотека:Cotinus coggygria, familija Anacardiaceae 03.jpg|*Cotinus coggygria*, цвет
Податотека:Cotinus coggygria, familija Anacardiaceae 01.jpg|*Cotinus coggygria*, цвет


## Наводи

## Надворешни врски

* Фотографии и опис на евроазискиот руј 
* Опис на одделни сорти и хибриди на руј

Категорија:Руеви
Категорија:Статии со микроформати за вид
Категорија:Флора на Македонија
Категорија:Таксони опишани од Филип Милер
Чуен

**Чуен** (, syn. *Chenopodium bonus-henricus*) — вид растение од семејството на штировите (*Amaranthaceae*). Домородно е во поголемиот дел од Средна и Јужна Европа.

Се одгледувал како лиснат зеленчук во домашни градини стотици години, иако овој зеленчук со двојна намена сега ретко се одгледува и овој вид почесто се смета за плевел.

## Опис
Ова е едногодишно или повеќегодишно растение кое расте до 400–800 мм висок. Листовите се 50-100 мм долга и широка, триаголна до дијамантска форма, со пар широки зашилени лобуси во близина на основата, со малку восочна, сочна текстура. Цветовите се произведуваат во висок, речиси безлист шилец 100-300 мм долга, секој цвет е многу мал (3-5 мм пречник), зелена, со пет сепали. Семињата се црвеникаво-зелени, 2-3 мм пречник.

## Таксономија
Видот бил опишан во 1753 година од Карл Линеј како *Chenopodium bonus-henricus* во *Species Plantarum*.  До 2012 година, видот обично бил вклучен во родот дива лобода, но молекуларните генетски истражувања откриле дека тој навистина не припаѓа на овој род. Се чини дека е поблиску поврзан со родот Спинација и сега е сместен во родот Блитум во племето Anserineae. Научното име *Blitum bonus-henricus* првпат го користел Лудвиг Рајхенбах во 1832 година.

Синоними кои се засноваат на ист тип примерок се: *Agathophytum bonus-henricus* (L.) Moq.,  *Anserina bonus-henricus* (L.) Dumort., *Atriplex bonus-henricus* (L.) Crantz, *Chenopodium bonus-henricus* L., *Orthospermum bonus-henricus* (L.) Schur, и *Orthosporum bonus-henricus* (L.) T. Nees.  Хетеротипни синоними се: *Blitum perenne* Bubani, *Chenopodium hastatum* St.-Lag., *Chenopodium ruderale*. екс Мок., *Chenopodium ruderale* St.-Lag., *Chenopodium sagittatum* Lam., *Chenopodium spinacifolium* Stokes, Chenopodium triangulare Dulac, Chenopodium triangularifolia Gilib., и *Orthosporum unctuosum* Montandon.

## Одгледување и употреба
Чуенот најдобро успева на плодно, сончева место без повеќегодишни плевели. Ладно стратификуваните семиња може да имаат супериорни стапки на 'ртење. Во првата сезона се произведува многу мал раст. Ова растение не реагира добро на трансплантација. Лисјето може да се исече наесен.

### Кулинарска употреба
Сечењето може да започне во пролет. Некои од новите ластари може да се разредат како што се појавуваат (обично од средината на пролетта до почетокот на летото) и да се зготват како аспарагус. Сето сечење потоа треба да престане, така што ќе се дозволи да се развијат пука. Сочните триаголни листови може да се соберат по неколку до крајот на август и да се варат како спанаќ.

## Галерија

Податотека:Plants from Passo Pordoi 14.jpg|
Податотека:Blitum bonus-henricus.jpg|
Податотека:Chenopodium bonus-henricus sl1.jpg|


## Наводи
 

## Надворешни врски

* 

Категорија:Штирови
Категорија:Статии со микроформати за вид
Категорија:Таксони опишани од Карл Линеј
Категорија:Лиснат зеленчук
Категорија:Флора на Европа
Категорија:Флора на Македонија
Категорија:Растенија опишани во 1753 година
Обичен руј

**Обичен руј** (, syn. *Rhus cotinus*) — вид на цветно растение од фамилијата *[[Руеви|Anacardiaceae]]*, живее во голема област од јужна Европа, источно низ Средна Азија и Хималаите до северна Кина.

## Опис
Ова е повеќеразгранета листопадна грмушка која расте 5-7 метри висока со отворена, раширена, неправилна крошна, и ретко формира мало дрво. Листовите се 3-8 см долги заоблени, овали, зелени, со восочен сјај. Есенската боја може да биде разновидна, од праска и жолта до скарлет. Цветовите се многубројни, секој цвет е 5–10&nbsp;мм во пречник, со пет бледо жолти ливчиња. 

## Одгледување и употреба
Најчесто ова растение се одгледува како украсно растение, со неколку достапни сорти. Многу од нив се избрани за виолетово зеленило и цвеќиња.

Рујот порано се користел за правење жолта боја наречена „млад фустик“.

## Галерија

Податотека:Cotinus coggygria Скумпия кожевенная European smoketree.jpg|На есен
Податотека:Cotinus coggygria0.jpg
Податотека:Cotinus coggygria1.jpg
Податотека:Cotinus coggyria.jpg
Податотека:Purple Smoke Bush1.jpg
Податотека:Purple Smoke Bush2.jpg
Податотека:Cotinus coggygria autumn leaf.jpg|Есенски лисја


## Фосилни записи
Макрофосили на *обичен руј* од раната плиоценска епоха се пронајдени во Западна Грузија во регионот на Кавказ.

## Наводи

## Надворешни врски
* Флора Европа: европска распространетост

Категорија:Руеви
Категорија:Статии со микроформати за вид
Категорија:Растителни вапсила
Жолта окатка

**Жолта окатка** (*Pyronia tithonus*) е европски вид на пеперутка. Поради поголемиот број на единки во топла клима, ограничената распространетост на видот може да се претпостави дека се должи на климата. Колониите се разликуваат по големина во зависност од достапното живеалиште и може да се движат од неколку десетици до неколку илјади пеперутки.

## Физички изглед
Жолтата окатка е портокалова со две големи кафеави дамки на крилјата и кафеава шема на работ на крилјата. Дамките на предните крилја од нагоре личат на очи, најверојатно оваа одлика придонесува да се заштитат од напади од птици, па затоа жолтата окатка често одмара со отворени крилја. Познати се голем број на невообичаени форми, како што е *excessa*, каде што примероците имаат две до четири дополнителни точки на предното крило горната страна. Бројот на дамки на долната страна на задното крило исто така варира.
Податотека:Pyronia tithonus MHNT CUT 2013 3 32 Balma male dorsal.jpg|Машка единка
Податотека:Pyronia tithonus MHNT CUT 2013 3 32 Balma male ventral.jpg|Машка единка, долна страна
Податотека:Pyronia tithonus MHNT CUT 2013 3 32 Balma female dorsal.jpg|Женска единка
Податотека:Pyronia tithonus MHNT CUT 2013 3 32 Balma female ventral.jpg|Женска единка, долна страна

Податотека:Gatekeeper butterfly (Pyronia tithonus) male.jpg|Машка единка
Податотека:Gatekeeper butterfly (Pyronia tithonus) male underside.jpg|Машка единка
Податотека:Pyronia tithonus1.jpg|Женска единка
Податотека:Gatekeeper (Pyronia tithonus) female ab. excessa.jpg|Женска единка *excessa*
Машката единка има темна дамка на горната страна на предното крило која содржи миризливи лушпи познати како андроконија. Ова е најверојатно за привлекување на женски единки. Не е познато многу за тоа како всушност функционира андроконијата за привлекување на партнер, а хемискиот состав на феромоните е исто така непознат.

Женските единки вообичаено имаат повеќе дамки од машките. Машките единки имаат поблиску поставени дамки на крилата, во споредба со женските, чии дамки се пораспространети преку рабовите на крилата.

## Распространетост
Жолтата окатка најчесто се наоѓа во рабовите на ливади како и во живи огради.

## Наводи

## Надворешни врски
* Сатирините на Западниот Палеарктик

Категорија:Животински таксони опишани од Карл Линеј
Категорија:Пеперуги
Категорија:Инсекти на Македонија