Црква „Св. Никола“ - Шопско Рударе (стара)

**Свети Никола** — главна селска и средновековна црква во кратовското село Шопско Рударе, Македонија. Црквата е сместена во Чергинското маало, едно од најстарите маала на селото, каде се наоѓаат двата објекти на црквата „Св. Никола“, стариот и новиот.

Старата црква се верува дека е изградена во текот на  век. Оваа црква е особено позната по својот ѕидан иконостас, кој претставува складна архитектонско-сликарска симбиоза, граден по урнек на старонагоричкиот, како и на олтарната преграда на црквата „Св. Димитриј“ во селото Градешница.

Црквата е прогласена за заштитен споменик на културата на Македонија.

## Историја

Самите мештани кажуваат дека старата селска црква потекнува од XV или XIV век, која се наоѓа во средишниот дел на селото.

## Архитектура

Старата црква „Св. Никола“ има мали димензии и е еднокорабна. И покрај тоа што стариот објект на црквата е под заштита на законот како споменик на културата, овој објект е оставен на забот на времето. Овој објект на црквата повеќе не се употребува.

Црквата скоро и да е непрепознатлива со својата надворешност, бидејќи е вкопана во земја. Има еднокорабна диспозиција со сводно решение под двоводен кров, карактеристично за сакралното градителство во времето на османлиската власт на Балканот.

### Фрескоживопис

Црквата со својот ѕидан иконостас и фреско-икони се вбројува помеѓу најважните средновековни објекти во Македонија и е позната помеѓу научните кругови. Нејзината ѕидарија се одликува со камени блокови во розови, окер, зелени и црвени нијанси што ѝ дава живописен изглед.

Ѕидното сликарство, како и фреско-иконите, настанало во две фази. Помеѓу 1567 и 1568 година бил исликан ѕидниот иконостас и апсидната ниша, а тој период се зема како и период кога е градена самата црква. Фрескоживописот бил завршен дури кон крајот на  век, односно првите години на  век од друга зографска група.

Како препознатливи фрески на јужниот ѕид можат да се издвојат Деисисот со Богородица Царица, Христос Велики архијереј кој седи на необичен престол и Јован Претеча, во придружба на патронот на црквата мирликискиот архијереј Никола и уште двајца монаси. На спротивниот, северен ѕид сликани се свети воини, а во западниот дел од наосот две жени светителки, архангел Михаил и св. Константин и Елена со Чесниот крст, сè откриено под варов премаз за време на последните конзерваторски истражувања.

**Детали од царските двери**

Податотека:Royal Doors from Saint Nicholas Church in Shopsko Rudare, 1580 - 1581 Detail 1.jpg|
Податотека:Royal Doors from Saint Nicholas Church in Shopsko Rudare, 1580 - 1581 Detail 2.jpg|
Податотека:Royal Doors from Saint Nicholas Church in Shopsko Rudare, 1580 - 1581 Detail 3.jpg|
Податотека:Royal Doors from Saint Nicholas Church in Shopsko Rudare, 1580 - 1581 Detail 4.jpg|
Податотека:Royal Doors from Saint Nicholas Church in Shopsko Rudare, 1580 - 1581 Detail Inscription.jpg|
Податотека:Royal Doors from Saint Nicholas Church in Shopsko Rudare, 1580 - 1581.jpg|


### Иконостас

Во 1581 година иконостасот добил царски двери.

На самите царски двери на црквата биле изведувани нестручни поправки во текот на крајот на  и почетокот на  век. Врз нив биле извршени стручни конзерваторски работи во текот на 2007 година, а дел од артефактите се пренесени во Музејот на градот Кратово, каде се чувани и означени како предмети со исклучителна важност.

## Галерија


Податотека:Стариот објект на црквата „Св. Никола“ - Шопско Рударе.jpg|Главниот влез (2015 г.)
Податотека:Црква „Св. Никола“ - Шопско Рударе (стара) 2.jpg|Ниша над влезот (2022 г.)
Податотека:Црква „Св. Никола“ - Шопско Рударе (стара) 3.jpg|Апсидата (2022 г.)
Податотека:Црква „Св. Никола“ - Шопско Рударе (стара) 5.jpg|Главниот влез (2022 г.)
Податотека:Црква „Св. Никола“ - Шопско Рударе (стара) 6.jpg|Задниот дел на црквата (2022 г.)
Податотека:Црква „Св. Никола“ - Шопско Рударе (стара) 4.jpg|Апсидата (2022 г.)


## Поврзано
* Кумановско-кратовско архијерејско намесништво
* Шопско Рударе

## Наводи

## Надворешни врски

Шопско Рударе
Категорија:Шопско Рударе