Рафаел Алберти

**Рафаел Алберти** ( -  ) — шпански поет, драматург, сликар, графичар, виден член на *[[Генерацијата '27]]*, еден од најзначајните шпански поети на дваесеттиот век. Во својата поезија Алберти создава еден од најперсоналните и автентични опуси во модерната шпанска лирика.

## Животопис

Роден е во Пуерто де Санта Марија (Кадис, Андалусија), место каде и го започнува школувањето.. Оди во Мадрид, каде најпрво флертува со сликарството, за потоа, поттикнуван од Хименес и неговиот близок пријател Лорка потполно да се повети на поезијата: *Marinero en tierra* (*„Морнар на копно“*, 1925), *La Amante* („*Љубената*“, 1926) и *El alba del alhelí* (*„Зората на шебоите“*, 1927). Неговото рано творештво многу ѝ должи на шпанската традиција иако на карактеристичниот *[[Кансониеро]]* израз, Алберти успева да му даде една сосема нова авантгардна перспектива. Неговата прва книга, *Морнар на копно*, заедно со *Хумани стихови* на Херардо Диего, ќе ја подели националната награда за литература.

Откако се приклучува на *[[Генерацијата '27]]*, Алберти почнува да ги покажува во својата поезија влијанијата на Луис де Гонгора. Сепак, интроспективниот надреализам во *Sobre los ángeles* (*„За ангелите“*, 1929), чиј тон е помалку и очекуван по неколкуте мрачни моменти во неговото рано творештво, ќе направи од Алберти зрел и високо ценет поет. *Sobre los ángeles* се смета за најдобро дело на Алберти.

Во текот на 1930тите поезијата на Алберти политички се активира, почнувајќи од *Con los zapatos puestos tengo que morir* (*„Морам да умрам носејќи ги сопствените чевли“*, 1930). Во 1931 година, Алберти станува член на Комунистичката партија на Шпанија. Поезијата од неговиот марксистички период  е собрана во *Consignas* (*„Ред“*, 1933), *Un fantasma recorre Europa* (*„Дух ја демне Европа“*, 1933), *13 bandas y 48 estrellas* (*„13 риги и 48 ѕвезди“*, 1936) и *El poeta en la calle* (*„Поетот на улицата“*, 1938).

Во текот на Шпанската граѓанска војна, Алберти активно се бори на страната на Републиката, но по победата на Франциско Франко, во 1939 година заминува во Аргентина. Неговото творештво во егзил е исполнето со носталгија кон Шпанија, што особено може да се забележи во неговата книга *Entre el clavel y la espada* (*Меѓу каранфилот и мечот*, 1941). Издава и збирки речиси целосно инспирани од два нему блиски мотиви - сликарството (*A la pintura* (*„За сликањето“*, 1945)) и морето (*Pleamar* (*„Плима“*, 1944)), *Oda marítima* (*„Поморска ода“*, 1953)). Неговата автобиографија *La arboleda perdida* (*„Изгубената шума“*) е издадена во 1942 година.

Отако минува безмалку четири децении во неколку европски и латино-американски градови, меѓу кои и Париз и Рим, се враќа во Шпанија во 1977 година. Следната година за првпат учествува на Струшките вечери на поезијата, а во 1979 година го добива и *Златниот венец*.

Умира во својот роден град Пуерто де Санта Марија во 1999 година, на возраст од 97 години.

## Издадени книги

### Поезија
*Наброени се само позначајните книги:*

* *Marinero en tierra* (*„Морнар на копно“*, 1925)
* *La Amante* („*Љубената*“, 1926) 
* *El alba del alhelí* (*„Зората на шебоите“*, 1927)
* *Sobre los ángeles* (*„За ангелите“*, 1929)
* *Con los zapatos puestos tengo que morir* (*„Морам да умрам носејќи ги сопствените чевли“*, 1930)
* *Consignas* (*„Ред“*, 1933)
* *Un fantasma recorre Europa* (*„Демон ја демне Европа“*, 1933)
* *13 bandas y 48 estrellas* (*„13 риги и 48 ѕвезди“*, 1936)
* *El poeta en la calle* (*„Поетот на улицата“*, 1938)
* *Entre el clavel y la espada* (*Меѓу каранфилот и мечот*, 1941)
* *A la pintura* (*„За сликањето“*, 1945)
* *Pleamar* (*„Плима“*, 1944) 
* *Oda marítima* (*„Поморска ода“*, 1953)
* *Los 8 nombres de Picasso y no digo más que lo que no digo* („*Осумте имиња на Пикасо и го кажувам сал тоа што го зборам*“, 1970)
* *Fustigada luz* (*„Измачувана светлина“*, 1980)
* *Los hijos del drago y otros poemas* (*„Синовите на драго и други песни“*, 1986)

### Драми
* *El hombre deshabitado* (*„Празниот човек“*, 1930)
* *Fermín Galán* (*„Фермин Галан“*, 1931)
* *De un momento a otro* (*„Од еден момент до друг“*, 1938-39), 
* *El trébol florido* (*„Детелина“*, 1940),
* *El adefesio* (*„Несреќа“*, 1944) 
* *Noche de guerra en el Museo del Prado* (*„Ноќ на војната во Музејот Прадо“*, 1956)

## Награди и признанија

Во 1925 година, Алберти, за своето дело *Морнар на копно* ја добива Националната награда за литература, заедно со Херардо Диего и неговите *Хумани стихови*. Во 1965 година, добитник е и на Лениновата награда за мир, а во 1983 година, се закитува со шпанскиот еквивалент на Нобеловата награда - *[[Награда Сервантес|Premio Cervantes]]*, највисокото признание што може да го добие еден писател на шпански јазик, кое се доделува само еднаш, за целокупен опус, и е проследено со награда во паричен износ од 90,000 €. Во 1979 година, Алберти го прима и *Златниот венец* на Струшките вечери на поезијата, една од најпрестижните поетски награди во светот.

## Наводи

## Надворешни врски
* Фондација Рафаел Алберти.    
* Песни на Рафаел Алберти. 
* Рафаел Алберти, „Малечок разговор на револуцијата и поетот“ 
* Информации за македонски филм посветен на животот и делото на Рафаел Алберти.

Категорија:Шпански поети
Категорија:Шпански драматурзи
Категорија:Шпански писатели
Категорија:Добитници на Златен венец на Струшките вечери на поезијата
Категорија:Шпански сликари
Категорија:Носители на Орденот на пријателството меѓу народите
Категорија:Носители на орденот „Знак на Честа“