18 век

**18 век** започнува на 1 јануари 1701 г. и завршува на 31 декември 1800 г.

## Настани

### Настани во Македонија
* 1705: Негушки бунт, спротивставување на собирањето данок во крв.
* 1728/1729 – изградена саат-кулата во Гостивар.
* 1743: Обновување на Бигорскиот манастир
* 1767: Укинување на Охридската архиепископија

### Настани во светот

#### 1700-ти

мини|Знамето на Велика Британија
* 1701 — 1714: Војна за шпанското наследство.
* 1701:Прусија станува кралство.
* 1703: Петар Велики го основал Санкт Петербург. До 1918 бил престолнина на Русија.
* 1707: По спојувањето на шкотскиот и англискиот парламент настанува Кралството Велика Британија.

#### 1710-ти

* 1711: Роден е Руѓер Бошковиќ.
* 1715: По смртта на кралот Луј XIV Франција е на работ на пропаст.
* 1718: Французите го основале Њу Орлеанс во Северна Америка.
* 1718: Пожаревачки мир.

#### 1720-ти

* 1721: Роберт Волпол станува премиер на Велика Британија (de facto).
* 1721: Потпишан Ништадскиот мир, завршена Големата северна војна.
* 1722 — 1723: Руско-персиска војна.
* 1722: Авганистанците го зазеле Иран.
* 1722: Умрел Канѓи кинескиот владетел.

#### 1730-ти

* 1733 — 1738: Војна за полското наследство.
* 1739: Белградски мир; Втора селидба на Србите.

#### 1740-ти

[мини|[Фридрих Велики|Фридрих II Велики, крал на Прусија.]]
* 1740: Фридрих II Велики крунисан за крал на Прусија.
* 1740: 1748 - Војна за австриското наследство.
* 1741: Русите ги населуваат Алеутските Острови.
* 1741: Роден е Доситеј Обрадовиќ.

#### 1750-ти

* 1750: Врв на Малото ледено време.
* 1755: Лисабонски земјотрес.
* 1756 — 1763 - Седумгодишна војна.
* 1757: Битка за Пласеј го означува почетокот на британското владеење во Индија.

#### 1760-ти

* 1760: Џорџ III станува крал на Британија.
* 1762 — 1796: Катерина Велика владее со Русија.
* 1768: Гурките го зазеле Непал.
* 1768 — 1774: Руско-турска војна.
* 1769.: Шпански мисионери ја основале својата прва, од 21, мисија во Калифорнија.
* 1769.: Роден Наполеон Бонапарт

#### 1770-ти

* 1772 — 1795: Поделба на Полска, крај на Полско-литванската Унија, и бришење на Полска од мапите 123 години.
* 1775 — 1783.: Војна за независност на САД.

#### 1780-ти

* 1785: Јосиф II го укинува кметството во Унгарија.
* 1785—1795: Севернозападна индијанска војна меѓу САД и американските домородци.
* 1787: Ослободените робови од Лондон го основале Фритаун.
* 1787: Роден Вук Стефановиќ Караџиќ
* 1788: Прво европско населено место основано во Австралија во Сиднеј.
* 1789: Џорџ Вашингтон избран за претседател на САД. Служи до 1797 година.
* 1789—1799: Француска револуција

#### 1790-ти

[десно|350п|мини|Напад на Бастилја, [14 јули 1789, сликовит настан од Францускта револуција.]]
* 1791: Еврејска еманципација во Франција.
* 1791 — 1804: Хаиќанска револуција
* 1792 — 1815: Големата француска војна почнува како Француска револуционерна војна што доведува до Наполеоновите војни.
* 1793: Горна Канада го забранува ропството.
* 1795: Со Мадридскот мир меѓу САД и Шпанија територијата Мисисипи станува дел од Соединетите Држави.
* 1796: Британците ги исфрлиле Холанѓаните од Цејлон.
* 1797: Со инвазијата на Наполеон и делењето на Венецијанската Република завршува илјадагодишната независност на Венецијанската Република.
* 1799: Наполеон изведува пуч и станува диктатор на Франција.

## Личности
### Наука, истражување
* Марија Гаетана Ањези, италијанска математичарка и лингвист
* Жан ле Рон Даламбер, француски математичар, физичар и енциклопедист
* Даниел Бернули, швајцарски математичар и физичар
* Алекси Клеро, француски математичар
* Леонард Ојлер, швајцарски математичар
* Бенџамин Френклин, американски научник и државник
* Карл Фридрих Гаус, германски математичар и астроном
* Жозеф Лагранж, италијанско-француски математичар и физичар
* Пјер Симон Лаплас, француски физичар и математичар
* Михаил Ломоносов, руски научник
* Антоан Лавоазје, француски хемичар
* Адриен Мари Лежандр, француски математичар
* Џејмс Ват, шкотски научник и пронаоѓач
* Џејмс Кук, британски навигатор

### Уметност
#### Музика
* Јохан Себастијан Бах, германски композитор
* Франсоа Купрен, француски композитор
* Кристоф Вилибалд Глук, германски композитор
* Георг Фридрих Хендл, германски композитор
* Јозеф Хајдн, австриски композитор
* Волфганг Амадеус Моцарт, австриски композитор
* Доменико Скарлати, италијански композитор
* Антонио Вивалди, италијански композитор

#### Книжевност
* Пјер Бомарше, француски писател
* Роберт Бернс, шкотски поет
* Дени Дидро, француски писател и филозоф
* Јохан Волфганг Гете, германски писател
* Вилијам Блејк, англиски уметник и поет
* Самјуел Џонсон, британски писател и литературен критичар
* Оноре Габриел Мирабо, француски писател и политичар
* Александар Поуп, британски поет
* Жан Жак Русо, француски писател и филозоф
* Волтер, француски писател и филозоф
* Лоренс Стерн, британски писател
* Џонатан Свифт, англо-ирски сатиричар

#### Сликарство
* Франсоа Буше, француски сликар
* Жан-Оноре Фрагонар, француски сликар
* Вилијам Хогарт, англиски сликар
* Антоан Вато, француски сликар
* Џошуа Рејнолдс, британски сликар

### Политика
* Ана, британска владетелка
* Марија Антоанета, француска кралица
* Аурангзеб, монголски владетел
* Џереми Бентам, англиски реформатор
* Катерина Велика, руска царица
* Фридрих II Велики, пруски монарх
* Џорџ III, британски монарх
* Александар Хамилтон, американски државник
* Томас Џеферсон, американски државник
* Луј XV, француски монарх
* Луј XVI, француски монарх
* Џејмс Медисон, американски државник
* Марија Терезија, австриска владетелка
* Мичикиниква, воен водач
* Надир Шах, персиски крал
* Ференц II Ракоци, принц на Унгарија и Трансилванија
* Максимилијан Робеспјер, француски диктатор
* Александар Суворов, руски воен водач
* Франсоа Доминик Тусен Лувертур, хаиќански револуционерен водач
* Роберт Волпол, британски премиер
* Џорџ Вашингтон, американски генерал и прв претседател

### Филозофија, теологија
* Џорџ Беркли, ирски филозоф
* Едмунд Берк, британски филозоф
* Дејвид Хјум, шкотски филозоф
* Имануел Кант, германски филозоф
* Томас Пејн, британски интелектуалец
* Папа Пиј VI, римски папа
* Фридрих Шилер, германски филозоф
* Адам Смит, шкотски економиста и филозоф
* Џон Весли, британски мислител, основач на методизмот
* Вилијам Пит, британски премиер

## Откритија
* 1709: Даниел Габриел Фаренхајт го започнал развојот на топломерот.
* 1709: Првото пијано, го направил Бартоломео Кристофори.
* околу 1710: Парната машина ја пронашол Томас Њукомен.
* околу 1730: Секстант, навигациски апарат. Го направил Џон Хадли во Англија и Томас Годфри во Америка.
* 1736: Европејците ја пронашле гумата.
* околу 1740: Бенџамин Хантсман го пронашол модерниот челик.
* 1741: Витус Беринг ја открил Алјаска.
* 1751 — 1785: Француска енциклопедија
* 1755: Самјуел Џонсон напишал англиски речник.
* 1761: Проблемот со географската должина конечно го решил Џејмс Харисон со четврт хронометар.
* 1768 — 1779: Џејмс Кук ги нацртал границите на Тихиот Океан и открил многу тихоокеански острови.
* 1769: Никола Кињо направил возило на парен погон.
* 1779: Фотосинтезата ја открил Холанѓанецот Јан Игенгаус.
* 1783: Браќа Монголфје извршија летови со балон на топол воздух.
* 1790: Томас Сејнт ја изумил шивачката машина.
* 1799: Каменот од Розета го откриле Наполеоновите трупи.


Категорија:Векови