open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Отровниот ремен

**Отровниот ремен** е втор роман на Артур Конан Дојл напишан за Професор Челенџер во 1913 година, точно пред почетокот на Првата светска војна. Приказната се одвива во џингла- поточно во замислена џунгла во собата на Професор Челенџер. Тоа е последната приказна напишана за Челенџер сè до 1920 година, кога спиритуализамот зазема главна преокупација во животот на Артур Конан Дојл.

Категорија:Професор Челенџер
Категорија:Книги од Артур Конан Дојл
Оксфордски корпус на англискиот јазик

**Оксфордскиот корпус на англискиот јазик** (англ. *Oxford English Corpus*) — зборовен корпус на англискиот јазик кој го користат изработувачите на Оксфордскиот речник на англискиот јазик (*Oxford English Dictionary*, *OED*) и јазичната истражна програма на Издаваштвото на Оксфордскиот универзитет (*Oxford University Press*). Ова е најголемиот корпус од овој вид во светот, со над две милијарди зборови. Изворите за овие зборови се најразлични творби, од „литературни романи и специјалистички журнали, секојдневни весници и списанија, и од Хансард до јазикот на чет-собите, е-писма и блогови“. За разлика од ова, сличните бази на податоци содржат само творби од извесен вид.

Дигиталната верзија на Оксфордскиот корпус на англискиот јазик е форматирана со XML и обично се анализира со софтвер за „скицирање“ (*Sketch Engine*).

Секој документ од корпусот во себе содржи и метаподатоци naming:
* наслов
* автор (ако е познат; на многу портали ова е тешко да се одреди)
* пол на авторот (ако е познат)
* тип на јазик (на пр. британски англиски, американски англиски)
* изворно мрежно место
* година (+ датум, ако е познат)
* дата на придодавање кон збирката
* домен + поддомен
* статистики за документот (број на симболи, реченици итн.)

## Наводи


## Поврзано
* Окфордски речник на англискиот јазик
* Корпус на современиот американски англиски јазик (COCA) 360 милиони зборови, 1990-2007. Слободен он-лајн.
* Американски национален корпус
* Анализа на честота

## Надворешни врски
* [ftp://ftp.itri.bton.ac.uk/bnc/ Британски национален корпус] 
* Скицирање на зборови 

Англиски корпус
Англиски корпус
Категорија:Англиски јазик
Категорија:Бази на податоци
Земјата на маглата

**Земјата на маглата** е книга напишана од Артур Конан Дојл во 1926 година. Иако романот е дел од серијалот за Професор Челенџер, сепак во книгата се обработива животот на неговата ќерка Енид и нејзините колеги. После смртта на синот на Дојл, неговиот брат и двата внуци, и како додатно на тоа спиритуализамот на Дојли, во книгата доста е застапен спиритуализмот.

Категорија:Професор Челенџер
Категорија:Книги од Артур Конан Дојл
Машина за дезинтеграција

**Машината за дезинтеграција** е многу мала приказна напишана од страна на Артур Конан Дојл. Книгата за првпат била објавена во 1929 година. Приказната обработува откривање на машина што е способна за дисинтеграција на објекти и повторно да ги формира истите како што биле. Приказната е дел од серијалот книги и приказни за Професор Челенџер.

Категорија:Професор Челенџер
Категорија:Книги од Артур Конан Дојл
Кога светот вресна

**„Кога светот вресна“** — приказна напишана од страна на сер Артур Конан Дојл. Објавена е за првпат во Liberty Magazine, на 25 февруари и на 3 март 1928 и е дел од серијалот за Професор Челенџер. Професорот Челенџер со машина копа во длабините на земјата. Тој со тоа бушење разбудува огромни суштества кои ќе му ја уништат машината.

Категорија:Професор Челенџер
Категорија:Книги од Артур Конан Дојл
Професор Челенџер

[thum|300px|right|Професор Челенџер (седнат) илустриран од страна на Нери Рунтри според приказната [Отровниот каиш.]]

**Џорџ Едвард Челенџер**, или уште попознат како **Професор Челенџер** е измислен лик во серијалот научнофантастични книги напишани од шкотскиот писател Артур Конан Дојл. Професор Челенџер, за разлика од другиот измислен лик на Конан Дојл, Шерлок Холмс, е агресивен и доминантен лик во делата.

Категорија:Професор Челенџер
Категорија:Ликови измислени од Артур Конан Дојл
Категорија:Артур Конан Дојл
Таимураз Тигиев

**Таимураз Тигиев** (роден на 15 јануари 1982) е казахстански борач кој на Летните олимписки игри - 2008 одржани во Пекинг го освои сребрениот медал во дисциплината слободен стил до 96&nbsp;кг.

Категорија:Казахстански борачи
Категорија:Луѓе од Москва
Категорија:Родени во 1982 година
Единбург

**Единбург** (англ. *Edinburgh*, шкотски гелски: *Dùn Èideann*, шкотски: *Embra/E'nburrie*) е главниот град на Шкотска и вториот најголем град во Шкотска после Глазгов. Тоа е една од 32 шкотски владини советнички места.

Градот е сместен на југоисток од Шкотска и е на брегот на Северно Море. Градот е богат со џорџиска архитектура и со средновековна архитектура и е сметан за еден од најживописните градови во Европа.

Единбург има население од 457.420 жители.

## Историја

## Географија
Сместен е на јужниот брег на Фортскиот Ферт. Единбург е една од поголемите светски туристички одредишта со 13 милиони посетители годишно. Единбург е голем железнички јазол, има аеродром на 11 километри. Популацијата изнесува 457,420 жители според од пописот во 2004 година.

## Демографија

## Култура

## Спорт
Во Единбург има 2 познати фудбалски тимови. Тие се Хиберниан и Харт оф Мидлтонијан, попознат како Хартс. Двата тима се долгогодишни учесници во Шкотската Премиер лига.

## Стопанство

## Влада

## Сообраќај

## Образование

## Религија

## Поврзано

## Наводи


Категорија:Градови во Обединетото Кралство
Категорија:Градови во Шкотска
Категорија:Управни области во Шкотска
Категорија:Британски главни градови
Категорија:Населени места основани во 7 век
Изгубениот свет (роман)

**Изгубениот свет** е роман издаден во 1912 година напишан од Артур Конан Дојл. Романот разработува експедиција во Јужна Америка каде праисториски суштества и останати исчезнати животни кои сѐ уште постојат (пр. за Науелито од езерото Науел Уапи во Аргентина). Во оваа книга за првпат е претставен главниот лик, Професор Челенџер, вториот заштитен знак за Артур Конан Дојл. Во романот опишувањето на суштествата зафаќа малку простор, додека во поголем дел е опишана војна помеѓу луѓе и мајмунести животни.

Категорија:Професор Челенџер
Категорија:Книги од Артур Конан Дојл
Северно Море

**Северно Море** — рабно море што се наоѓа во Северна Европа во Атлантскиот Океан, сместено помеѓу Велика Британија, Скандинавија, Германија, Холандија, Белгија и Франција. Внатрешно море на европскиот континентален праг, поврзано е со океанот преку Каналот Ламанш на југ, а со Норвешкото Море на север. Долго е повеќе од 970 километри и 580 километри широко со вкупна територија од 750.000 км2.

Северното Море долго било седиште на моќните европски бродски флоти, како и главно риболовно подрачје. Морето е омилено одредиште за рекреација и туризам во пограничните земји и од неодамна се развива како богат извор на енергетски ресурси, меѓу кои фосилни горива, ветер и рани достигнувања во енергијата на брановите.

Историски, Северното Море било значајно во геополитичките и воените односи, особено во Северна Европа, но исто така и глобално преку силата на флотите од земјите околу морето. Северното Море било средиште на подемот на Викинзите. Подоцна, се појавил моќниот стопански сојуз Ханзата, Холандија и Велика Британија се бореле за превласт на Северното Море и така пристап до пазарите и ресурсите од светот. Како единствен излез на Германија кон океан, Северното Море продолжило да биде стратешки важно во текот на двете светски војни.

Брегот на Северното Море поседува разновидност на геолошки и географски објекти. На север, длабоки фјордови и стрмни гребени се одлики на крајбрежјата на Норвешка и Шкотска, додека на југ има песочни плажи и калливи морски брегови. Поради густата населеност, тешката индустријализација и преголемата употреба на морето и крајбрежната област, постојат бројни еколошки проблеми.

## Притоки
[250px|мини|Поглед на Тејскиот Ферт од [Данди.]]

Најголеми реки кои се влеваат во Северното море се Лаба, Везер, Рајна, Меза и Темза.

## Наводи

## Надворешни врски

* Етимологија и историја на имињата 


Категорија:Мориња во Европа
Категорија:Мориња во Данска
Категорија:Мориња во Франција
Категорија:Мориња во Обединетото Кралство
Глазгов

**Глазгов** е најголем град во Шкотска и трет по големина во Обединетото Кралство. Целосното име на градот е Град Глазгов и е најнаселена единица од сите 32 шкотски територијални единици. Градот се наоѓа на реката Клајд во западна Шкотска. Глазгов се протега на 175&nbsp;км2 и има население од 580,690  жители.
## Историја

## Географија

## Демографија

## Култура

## Спорт
Најпознат фудбалски клуб од Глазгов е ФК Селтик.

## Стопанство

## Влада

## Сообраќај

## Образование

## Религија

## Поврзано

## Наводи


Категорија:Градови во Шкотска
Категорија:Градови во Обединетото Кралство
Категорија:Населени места основани во 6 век
Никшиќ

мини|Поглед над Никшиќ
**Никшиќ** (Никшић) — град во Црна Гора. Градот е центар на Општина Никшиќ и има население од 58. 212 жители. Градот се наоѓа во никшиќката виорамнина во подножјето на Планина Требјеса. Градот Никшиќ е втор најголем град во Црна Гора веднаш после Подгорица. Општина Никшиќ е најголема општина во Црна Гора според територија.

Категорија:Градови во Црна Гора
Улцињ

**Улцињ** (црногорски: Ulcinj; албански: Ulqin) е приморски град и општина во јужна Црна Гора.  Улцињ има население од околу 10.828 жители. Во градот живее претежно албанско население. Општина зафаќа површина од  и население од 20.290 жители. Тука се наоѓа и граничен премин кон соседна Албанија во селото Сукобин, близу Скадарското Езеро.

мини|центар|200п|Општина Улцињ во карта на Црна Гора

Категорија:Градови во Црна Гора

Категорија:Општини во Црна Гора
Категорија:Албански населби во Црна Гора
Истрага на местото на злосторството: Њујорк

**Истрага на местото на злосторството: Њујорк** или **ЦСИ: Њујорк** () е американска полициска телевизиска серија која започна да се емитува на 22 септември 2004 и сѐ уште се снима. Ова е вториот спин-оф од ЦСИ: Лас Вегас, а ликовите за првпат се појавија во епизода на ЦСИ: Мајами.

Во Македонија, серијата се емитува на А1 телевизија.

## Синопсис
Шеф на тимот во Њујорк е Мек Тејлор. Мек го има главниот збор во тимот и тој секогаш е прв на местото на злосторството. Мек се води по старото венецијанско правило: сѐ е поврзано и ништо не е случајно.

Нему му помагаат Стела Бонасера, главен советник на Мек и специјалист за случаите на психолошка тортура, силување и киднапирање, Дон Флек специјалист за огнено оружје кој и самиот пораснал меѓу криминалците во Њујорк, Дени Месер задолжен за доказите кои тимот ги анализира на лице место, д-р Шелдон Хокс шеф на одделот за аутопсија и Линдзи Монро задолжена за испитување на осомничените.

Од епизода во епизода, тимот се соочува со фактот дека Њујорк полека станува град во кој не е сигурно да се живее. На секој чекор се наоѓаат криминалците, а најголем проблем им се мистериозните убиства во кои нема многу докази.

Мек и неговиот тим и самите ќе станат мета на криминалците, но нивниот најголем адут е лабораторијата, во која е возможно да се направат и реконструкции на човечки лица и тела и да се најдат докази за нивната смрт.

Во постојаната борба за поголема гледаност, продуцентите на серијата направиле извонреден производ кој внесува нова свежина и кој  на оригинален начин  ја обработува добро познатата тема.

Серијата „Истрага на местото на злосторството:Њујорк“ во Македонија се емитува на МТВ 1 .

## Поврзано
* Истрага на местото на злосторството: Мајами
* Истрага на местото на злосторството: Лас Вегас

## Надворешни врски
* CBS ''CSI: NY'' официјално мрежно место
* Watching CSI 
* ''CSI: New York''  на Јаху ТВ
* 
* Цели епизоди

Категорија:Телевизиски серии со почеток во 2004 година
Њујорк
Ендрју Стентон

**Ендрју Стентон** () е американски режисер, сценарист и актер роден на  во Рокпорт, Масачусетс. Тој стана познат низ светот по неговите придонеси за компанијата Пиксар, и по неговите славни анимирани филмови Барајќи го Немо (2004) и Воли (2008). Тој се приклучи на тимот на Пиксар во 1990, и беше вториот аниматор (по Џон Лестер) вработен во тимот на Пиксар. Стентон дипломираше во 1987 година, на Калифорнискиот Иститут за Уметности (CalArts).

Заедно со Џо Ранфт, Џон Лестер и Петер Доктер, Стентон помогна во развивањето на приказната за првиот долгометражен филм развиен од Пиксар - Приказна за играчките. Подоцна тој беше ко-режисер на вториот анимиран филм на Пиксар - Животот на инсектите, и сценарист на филмовите Приказна за играчките 2 и Чудовишта. Подоцна го режираше најуспешниот анимиран филм на Пиксар, и вториот најуспешен анимиран филм во светот (по Шрек 2) Барајќи го Немо. За овој филм, тој доби Оскар за Најдобар анимиран филм и многу други значајни награди. Во 2008 тој го издаде филмот Воли, кој наиде на многу позитивни критики од критичарите.

Категорија:Американски глумци
Категорија:Американски режисери
Категорија:Американски сценаристи
Категорија:Живи луѓе
Категорија:Американски филмски глумци
Витерсбург

мини|Поглед кон црквата во Витерсбург
**Витерсбург** () — село и општина во департаментот Мозел во Франција.

Категорија:Општини во Мозел
Китве

thumb|220px|Китвe

**Китвe** () е трети град по број на жители во Замбија, со 363 734 жители. Се наоѓа во центарот на Бакарбелтот, главниот регион за бакар во Замбија.

Китвe има многу прегради, како Нкана Исток, Нкана Запад, Миндоло, и Гарнетон. Градот некогаш се вика **Китве-Нкана**.

Категорија:Замбија
Маторски јазик

**Маторски јазик** или **моторски јазик** — уралски јазик, кој бил дел од подгрупата на самоједски јазици. Јазикот изумрел во 1839 година, со смртта на последните говорници. Маторскиот се зборувал во северните региони на Сајанските Планини во Сибир, во близина на границата со Монголија. Којбалците, односно *Маторите* (алтернативен назив), живееле на широка област, односно од источните делови на Минусинскиот округ, покрај реката Енисеј па до Бајкалското Езеро. Низ историјата биле запишани три дијалекти: *маторски*, *тајгиски* и *карагаски*.

Којбалците се всушност една од петте територијални групи на Хакасите.
## Наводи

* Helimski, Eugen. 1997. ''Die Matorische Sprache: Wörterbuch – Grundzüge der Grammatik – Sprachgeschichte'' .

## Надворешни врски
*Маторско-англиски зборови 

Категорија:Самоједски јазици
Категорија:Мртви јазици во Азија
Категорија:Јазици изумрени во 19 век
Селкупски јазик

**Селкупски јазик**  — јазик од групата на јужни самоједски јазици. Јазикот го зборуваат околу 1.570 луѓе во Сибир во Русија. Јазикот исто така се нарекува и шолкумит ати што во буквален превод значи јазикот на шумските луѓе. Селкупскиот јазик има три главни дијалекти: тазовски дијалект (стандарден јазик), тимски дијалект и кетски дијалект. Во азбуката на селкупски јазик има 25 самогласки и 16 согласки.

## Наводи

* Helimski, Eugene. 1998. "Selkup" . In: Abondolo, David (ed): *Uralic languages*. London and New York: Routledge. .

## Надворешни врски

*Загрозени јазици на староседелските народи во Сибир: селкупски јазик
*Црвена книга на народи во Руската Империја: Селкупи

Категорија:Самоједски јазици
Категорија:Загрозени јазици во Азија
Категорија:Јазици во Русија
Коибалски јазик

**Коибалскиот јазик** бил самоједски јазици зборуван од коибалците во Јужен Сибир. Јазикот подоцна исчезнат со тоа што бил заменет со турски коибалски јазик.

Категорија:Самоједски јазици
Хантиски јазик

**Хантиски јазик**  — јазикот на народот Ханти. Хантискиот јазик се зборува во Русија, во Јамало-ненецкиот автономен округ. Според истражувања во 1994 утврдено е дека јазикот го зборуваат околу 12.000 луѓе во Русија. Јазикот спаѓа во групата на угрофински јазици од семејството на уралските јазици.

## Азбука

**[[Кирилица]]**

**[[Латиница]]**(1931-1937)

Категорија:Угарски јазици
Категорија:Аглутинативни јазици
Категорија:Загрозени јазици во Азија
Категорија:Јазици во Русија
Мансиски јазик

**Мансиски јазик** — јазикот на народот манси. Јазикот се зборува во Русија околу Об реката. Според пописот во 1990 година јазикот го зборувале околу 3 184 луѓе.

Мансискиот јазик спаѓа во групата на угрофински јазици. Јазикот е поделен на четири главни дијалекти и тоа: источен, западен, северен и јужен дијалект. Јужниот и западниот дијалект се веќе на жалост исчезнати. Одлика за јазикот е тоа што  има фиксен распоред на зборовите во реченица и користи мансиска азбука заснована на кирилица.

Категорија:Угарски јазици
Категорија:Аглутинативни јазици
Категорија:Загрозени јазици во Азија
Категорија:Јазици во Русија
Аланин

**Аланинот** (со ознаки **Ala** или **A**) e α-аминокиселина со хемиска формула HO2CCH(NH2)CH3. Неговиот L-изомер е еден од дваесетте белковинообразувачки аминокиселини, односно аминокиселини кои влегуваат во состав на белковините. Кодоните на аланинот се GCU, GCC, GCA и GCG. Во биохемиски поглед, аланинот е неполарна аминокиселина. По застапеноста во белковините, аланинот е на второто место (по леуцинот) со 7,8% при споредување на 1150 белковини.

## Структура

α-јаглеродниот атом на аланинот е поврзан со метил група (-CH3), правејќи го една од наједноставните аминокиселини во однос на молекуларната структура. Ваквата структура е и причина што аланинот се класифицира како алифатична аминокиселина. Метил групата на аланинот е нереактивна, така што речиси никогаш не е директно вмешана во функцијата на белковините.

## Физиолошка улога

Аланинот игра клучна улога во гликозо-аланинскиот циклус кој се одвива помеѓу ткивата и црниот дроб. Во мускулите и другите ткива кои ги согоруваат аминокиселините со цел да добијат енергија, аминогрупите се собираат во форма на глутамат по пат на трансаминација. Глутаматот потоа ја пренесува својата аминогрупа преку дејството на аланин аминотрансферазата до пируватот, кој е производ на мускулната гликолиза, притоа формирајќи аланин и алфа-кетоглутарат. Формираниот аланин се пренесува во крвта и се транспортира до црниот дроб. Обратен тек на аланин аминотрансферазната реакција се случува во црниот дроб.

Глукзозо-аланинскиот циклус овозможува отстранување на пируватот и глутаматот од мускулите и нивно доставување до црниот дроб. Гликозата е способна да се регенерира од пируватот и на овој начин се враќа во мускулите.

Категорија:Аминокиселини
Категорија:Протеиногени аминокиселини
Категорија:Гликогени аминокиселини
Камасински јазик

мини|Семејство Камаси во село Абалаково
мини|Камасински јазик
**Камасински јазик** — уралски јазик, дел од подгрупата на самоједски јазици. Во рамките на самоједските јазици, најчесто камасинскиот се групира со маторскиот и селкупскиот јазик. Јазикот имал два дијалекта, *камасински* и *којбалски*. Јазикот сосема исчезнал во 1989 година со смртта на последниот говорник, Клавдија Плотникова. Камасинскиот се зборувал во Русија, источно од Урал, од Камасинците. Денес Камасинците се русизирани. Јазичарите забележале околу 1500 збора од јазикот.

## Наводи
**Britannica*, 1984 Edition, Vol. 18, p.&nbsp;1025
*Wixman, Ronald. *The Peoples of the USSR*. p.&nbsp;109

## Надворешни врски
*Камасинско-англиски зборови 
*Камаринско-руски речник (~300 збора) 

Категорија:Самоједски јазици
Категорија:Мртви јазици во Азија
Категорија:Јазици во Русија
Бајан-Олги (покраина)

**Бајан- Олги** е покраина на Монголија и се наоѓа на запад од државата. Како покраина е создадена во 1940 година со главен град Олги

## Административна поделба на покраината
thumb|200px|left|Дистрикти во Бајан-Олги покраината.

## Наводи

Категорија:Покраини во Монголија
Аргинин

**Аргининот** (со ознаки **Arg** или **R**) е една од дваесетте најчести природни аминокиселини. Нејзините кодони се CGU, CGC, CGA, CGG, AGA и AGG. Кај цицачите, аргининот се класифицира како полуесенцијална или условно есенцијална аминокиселина, во зависност од развојниот стадиум и здравствената состојба на единката. Младите единки не се во можност да ги подмират потребите за оваа аминокиселина, па затоа аргининот е есенцијален во исхраната на децата. Аргининот бил изолиран најпрво од екстракт од семе на лупинво 1886 од страна на швајцарскиот хемичар Ернст Шулце.

## Структура

Аргининот се состои од 4 јаглероден алифатичен прав ланец, чиј краен дел е поврзан за комплексна гванидинска група. Таа е позитивно наелектризирана во неутрална, кисела, па дури и најалкална средина, што ги отсликува основните биохемиски својства на аргининот. Поради конјугацијата помеѓу двојната врска и осамените електронски парови на азотот, позитивниот полнеж е делокализиран, што овозможува формирање на повеќе водородни врски.

## Физиолошка улога

Аргининот игра важна улога при клеточната делба, зараснувањето на раните, екскрецијата на амонијакот од телото, имуната функција и ослободувањето на хормоните. Во комбинација со проантоцијанидини или јохимбин, аргининот помага при ерективна дисфункција.

Придобивките од оралната ингестија на L-аргининот се:

* Тој е претходник за синтеза на нитричен оксид
* Стимулација за ослободување на најважниот антистареечки хормон - хормонот за раст
* Подобрување на имуната функција
* Убрзување на залечувањето на повредите (особено коски)
* Го редуцира ризикот од срцево заболување
* Ја зголемува мускулната маса
* Го намалува поткожното масно ткиво
* Помага при подобрување на чувствителноста на инсулин
* Го намалува крвниот притисок
* Го зголемува производството и подвижноста на сперматозоидите кај мажите
* Ја зголемува циркулацијата низ телото, вклучувајќи ги и половите органи.

Категорија:Аминокиселини
Категорија:Протеиногени аминокиселини
Категорија:Гликогени аминокиселини
Планинарски дом „Матка“

**Планинарскиот дом „Матка“** се наоѓа на брегот на вештачкото езеро - „Матка“, во кањонот на реката Треска, оддалечен е од Скопје на околу 16&nbsp;km. Блиску до домот има и автобуска постојка каде застануваат автобуси на градскиот превоз. До домот се доаѓа по асфалтен пат Ѓорче Петров - Глумово - Матка, со велосипед, автомобил, автобус и пеш од врвот Крстовар на Водно. Од врвот Крстовар на Водно до домот „Матка“ се пешачи околу 2 - 3 часа, патеката е обележана.

Домот е граден во туристички цели. Како планинарски дом се користи од 1956 година. Граден е од тврд материјал, покриен со ќерамиди. Има приземје и кат. Во приземјето има голема сала која може да прими до 200 луѓе, опремена со кујна и шанк, како и WC. На катот се наоѓаат 8 соби во кои се сместени триесетина кревети. Има магацин за чување на постелнината. Домот има електрично осветлување, санитарен јазол, водоводна инсталација и вода од сопствен извор. Пред самиот дом има чешма со изворска вода. Домот е отворен постојано. Има домар кој живее во домот. Со домот управува планинарското друштво - „Пеони“. Планинарите имаат попуст за спиење во домот.

Од едната страна на кањонот се извишуваат високите карпи на планината Водно а од другата страна стрмните карпи на планината Осој (Ковачица). Високите карпи се отсликуваат во водите на езерото и се погодни за алпинистички качувања и тренинг.

Веднаш до планинарскиот дом се наоѓаат манастирите „Св. Андреја“ и „Св. Никола“. Во близината на домот се наоѓаат неколку подводни пештери до кои може да се стигне по воден пат.

Можни излети: 
* До врвот Крстовар на Водно, оддалечен 2 - 3 часа пешачење
* Пуста Брезница, оддалечена 4 - 5 часа печашење, (патеката не е обележана)
* Сува Гора, оддалечена 2 - 3 часа пешачење, (патеката не е обележана)
* Манастир „Св. Никола“ - Матка, оддалечен 1 - 2 часа пешачење
* Манастир „Св. Недела“ - Матка, оддалечен 2 часа пешачење

## Литература


Матка
Лагуна Брава

**Лагуна Брава** *([[шпански]]: Laguna Brava или Yolnabaj)* е карстно езеро во Гватемала. Се наоѓа во општината Нентон, во близина на границата со Мексико. Езерото се напојаву со неколки потоци кои се влеваат исклучиво преку пад, односно како водопади.

Околината околу езерото во почетокот на 19 век била населена со мајански заедници од народот Чух. Во 2000 имало конфликт за сопственот на езерото помеѓу домородното население и американските сопственици кои сакале езерото да го направат природен резерват.

десно|250п

## Наводи

## Надворешни врски
* Prensa Libre article on the Laguna Brava and the land conflict between new US owners and local Mayan communities 
* Friends of Laguna Brava 

Категорија:Езера во Гватемала
Категорија:Карстни езера
Лудиот град

**Лудиот град** () — американска телевизиска серија и ситком емитувана на телевизијата ABC‏‎ од 1996 до 2002. Создадена е од Гери Дејвид Голдберг и Бил Лоренс. Серијата беше укината во 2002 поради слаба гледаност во таа сезона. Во Македонија, *Лудиот град* беше емитувана на А1 телевизија.

## Синопсис
Мајкл Флаерти е заменик на градоначалникот. Тој обично е смирен и добро организиран кога се работи за неговиот професионален живот, меѓутоа понекогаш „полудува“ кога се работи за приватниот живот. Серијата оригинално ќе била именувана како *„Spin“* но заради тоа што околу тој период имало магазин со исто име и како компромиз одлучија да го сменат името во *„Spin City“*.

## Надворешни врски

* 
* 
* *[http://tv.yahoo.com/spin-city/show/219;_ylt=AuYJJ7Z8UBEQfS5gsCRb6vq0o9EF Spin City]* на Јаху ТВ
* Обожавателско мрежно место 

## Наводи


Категорија:Телевизиски серии со почеток во 1996 година
Велика Даброва

**Велика Даброва** (, ) е езеро во Полска, до општина Дабровно.

## Наводи
Коми (јазик)

**Коми** или „коми-зиријански јазик“ е дел од групата на пермски јазици, зборуван од Комите во европскиот дел на Русија. Јазикот е сличен со удмуртскиот.

Јазикот има две главни наречја, и тоа: зиријанско, кое е најголемо и важи за основа на литературниот јазик, и јазванското.

## Азбука

Категорија:Пермски јазици
Категорија:Јазици во Русија
Чарли Шин

**Чарли Шин** — наградуван американски глумец.

## Кратка биографија
Роден е на  година во Њујорк. Вистинското име му е Карлос Ирвин Естевез. Син е на познатиот глумец Мартин Шин и брат на Емилио Естевез.

Бил избркан од гимназија заради лошо однесување и слаби оценки на само една недела пред матурирањето иако бил главна ѕвезда на училишниот бејзбол тим.

Првиот аматерски филм го снимил уште како средношколец заедно со двајца школски другари, Роб Лоу и Шон Пен.

На почетокот на кариерата остварува неколку позабележителни улоги, меѓутоа со статус на ѕвезда се здобива по улогата на војникот Крис во филмскиот хит на Оливер Стоун „Вод“ во 1987 година.

Настапува и во следниот голем хит на Оливер Стоун, „Волстрит“, заедно со Мајкл Даглас.

На екипата на „Лудиот град“ ѝ се придружил на почетокот на петтата сезона и настапува во улогата за заменик-градоначалникот Чарли Крафорд, а моментално ја снима серијата Два и пол мажи

## Надворешни врски

* Charlie Sheen Bio at CBS - Two and a Half Men 
* 
* 

Категорија:Американски глумци
Категорија:Родени во 1965 година
Категорија:Живи луѓе
Категорија:Добитници на Златен глобус
Мајкл Џеј Фокс

**Мајкл Џеј Фокс** (англиски: *Michael J. Fox*) - канадски глумец, најпознат по своите улоги во трилогијата „Враќање во иднината“, „Семејни врски“  и „Лудиот Град“.

## Кратка биографија
Мајкл Џ. Фокс е син на канадски офицер. Роден е на  во Едмонтон, Канада. Подоцна се преселил во САД и живеел во тешки услови додека не ја добил зелената карта.

## Кариера
Првото телевизиско деби Фокс го имал во Ванкувер на возраст од 15 години. По преселбата во САД, тој добил улогата во неделната серија „Палмерстаун“, како и споредна улога во филмот „Полноќно лудило“. Во 1982 година почнал со снимањето на хумористичната серија „Семејни врски“ на која работел до 1989 година. Неговата филмска кариера ја одбележуваат филмовите: „Враќање во иднината“ (1985), „Тајната на мојот успех“ (1987) и „Жртви на војната“ (1989). Во 1996 година тој ѝ се вратил на телевизијата и почнал со снимањето на првиот серијал од хумористичната серија „Лудиот град“, каде што ја играл улогата на Мајкл Флаерти, заменик на градоначалникот на Њујорк. Оваа серија доживеала огромен успех и се прикажувала во текот на шест години при што подоцна него заменил Чарли Шин). Во 1991 година, на Фокс му била дијагностицирана Паркинсонова болест и поради влошување на состојбата, во 1998 година речиси се повлекол од глумата. Сепак, во 1996 година тој глумел во филмот „Марс напаѓа“.

## Надворешни врски

* 
* Michael J. Fox's federal campaign contributions 
* The Michael J. Fox Foundation for Parkinson's Research
* The Michael J. Fox Database
* La Place de Mike
* Archive of American Television interviews with Michael J. Fox (in 5 parts)
* May, 2006 NBC Today Show segment with Katie Couric with Muhammad Ali & Michael J. Fox (annotated video)
* Historical Videos - Includes an interview with Michael J. Fox on stem cell research, from John Kerry campaign (2004 Presidential elections)
* Michael J. Fox Records TV Ad for Cardin - Washington Post Article about his Maryland ads.
* Michael then and now 2002 article from Maclean's online magazine.
* "Michael J. Fox Fires Back at Critics." ABC News, *[[This Week (ABC TV series)|ThisWeek]]* with George Stephanopoulos, video and transcript. Air date October 29, 2006, accessed on October 30, 2006.

Категорија:Американски глумци
Категорија:Родени во 1961 година
Категорија:Живи луѓе
Категорија:Добитници на Златен глобус
Коми-пермјачки јазик

**Коми- пермјачкиот** е јазик што се зборува во Русија, покрај реката Кама. Јазикот е дел од групата на пермски јазици и е сличен со коми-зиријански јазик и со удмуртски јазик.

## Азбука

Категорија:Пермски јазици
Категорија:Аглутинативни јазици
Категорија:Јазици во Русија
Кетаг Газјумов

**Кетаг Гозјумов** (роден на 24 април 1983 во Алагир, Северна Осетија) е азербејџански борач кој на Летните олимписки игри - 2008 одржани во Пекинг го освои бронзениот медал во дисциплината слободен стил до 96&nbsp;kg.

Категорија:Азербејџански борачи
Категорија:Родени во 1983 година
Бахтијар Ахмедов

мини
**Бахтијар Ахмедов** (роден на 5 август 1987 во Махачкала) — руски борач кој на Летните олимписки игри - 2008 одржани во Пекинг го освои сребрениот медал во дисциплината слободен стил до 120&nbsp;кг.

## Надворешни врски

* Официјална страна на Летните олимписки игри - 2008 

Категорија:Руски борачи
Категорија:Живи луѓе
Категорија:Родени во 1987 година
Марид Муталимов

**Марид Муталимов** (роден на 22 февруари 1980 во Махачкала, Дагестан) е казахстански борач кој на Летните олимписки игри - 2008 одржани во Пекинг го освои бронзениот медал во дисциплината слободен стил до 120&nbsp;kg.

## Наводи

Категорија:Казахстански борачи
Категорија:Родени во 1980 година
Ровшан Бајрамов

**Ровшан Бајрамов** (роден на 5 мај 1987 во Баку, Азербејџанска ССР) е азербејџански борач кој на Летните олимписки игри - 2008 одржани во Пекинг го освои сребрениот медал во дисциплината Грчко-римски до 55&nbsp;кг. На патот до фимналето, тој ги победи Мостафа Мохамед (Египет), Јаниер Ернандес (Куба) и Роман Амојан од Ерменија, но во мечот за златниот медал загуби од Нази Манкиев од Русија.

Категорија:Азербејџански борачи
Категорија:Родени во 1987 година
Роман Амојан

200px|мини|Роман Амојан
**Роман Амојан** (роден на 3 септември 1983) е ерменски борач кој на Летните олимписки игри - 2008 одржани во Пекинг го освои бронзениот медал во дисциплината Грчко-римски до 55&nbsp;kg.

## Надворешни врски
* Спортска биографија

Категорија:Ерменски борачи
Категорија:Живи луѓе
Категорија:Родени во 1983 година
Парк Еун-Чул

**Парк Еун Чул** (роден на 18 октомври 1981) е јужнокорејски борач кој на Летните олимписки игри - 2008 одржани во Пекинг го освои бронзениот медал во дисциплината Грчко-римски до 55&nbsp;kg.

Категорија:Родени во 1981 година
Категорија:Живи луѓе
Категорија:Јужнокорејски борачи
Георги Гогшелиѕе

**Георги Гогшелидзе** (роден на 7 ноември 1979) е грузиски борач кој на Летните олимписки игри - 2008 одржани во Пекинг го освои бронзениот медал во дисциплината слободен стил до 96&nbsp;kg.

Категорија:Грузиски борачи
Категорија:Родени во 1979 година
Лагуна Чикабал

**Лагуна Чикабал** *([[шпански]]: Laguna Chikabal*) — гватемалско езеро кое е свето за Мајанскиот народ Мами. Езерото се наоѓа во близина на гратчето Сан Мартин Сакатепеквез во департманот Кецалтенанго. Како кратерско езеро, Лагуна Чикабал е формирано во кратерот на вулканот Чикабал на надморска висина од 2.712 m. Околината на езерото е магловита шума.

Лагуна Чикабал е изграден како центар на Мам-Мајанската "космовизија", и мајанските традиционалисти сѐ уште користат неколку жртвеници на езерскиот брег. Постојат рестрикции при посета на езерото во почетокот на мај, кога маите ги слават нивните традиционални церемонии без никаково вознемирување. Поради големата духовна важност на езерото, капењето е забрането.

Чикабал
Чикабал
Исламбек Албиев

200px|мини|Исламбек Албиев во 2016 година
**Исламбек Цилимович Албиев** (руски: Исламбек Цилимович Альбиев) (роден на 28 декември 1988 во Грозни) — руски борач кој на Летните олимписки игри - 2008 одржани во Пекинг го освои златниот медал во дисциплината Грчко-римски до 60&nbsp;кг.

## Наводи

Категорија:Руски борачи
Категорија:Живи луѓе
Категорија:Родени во 1988 година
Руслан Туменбаев

**Руслан Туменбаев** (роден на 28 мај 1986) е киргистански борач кој на Летните олимписки игри - 2008 одржани во Пекинг го освои бронзениот медал во дисциплината Грчко-римски до 60&nbsp;kg.

Категорија:Киргистански борачи
Категорија:Родени во 1986 година
Армен Варданјан

**Армен Вардањан** (украински:Арме́н Фру́нзікович Варданя́н) (роден на ) е украински борач кој на Летните олимписки игри - 2008 одржани во Пекинг го освои бронзениот медал во дисциплината Грчко-римски до 66&nbsp;кг.

## Наводи

Категорија:Украински борачи
Угриски јазици

**Угарските јазици** се мала подгрупа на уралски јазици. Јазиците се зборуваат во Европа и во оваа група спаѓаат јазиците:
** Унгарски
*** Унгарски јазик
** Опски угарски
*** Хантиски јазик (*Остјачки*)
*** Мансиски јазик (*Вогулски*)

*
Финопермски јазици

**Финопермските јазици** се поголема подгрупа на јазици од групата на уралски јазици. Јазиците се зборуваат во Северна Европа, поточно во Русија, Финска, Естонија, Унгарија и останати места. Во оваа група спаѓаат:

* Угарски јазици
** Унгарски
*** Унгарски јазик
** Опски угарски
*** Хантиски јазик 
*** Мансиски јазик (*Вогулски*)
* **Финопермски јазици** 
** Пермски
*** коми 
*** Коми-пермјачки јазик
*** Удмуртски јазик 
** Финоволшки јазици 
*** Мариски
**** Мариски јазик 
*** Мордвински јазици 
**** Ерзјански јазик
**** Мокшански јазик
*** Исчезнати финоволшки јазици
**** Мерјански јазик (17 век)
**** Муромски јазик
**** Мешчерски јазик
*** Финолапски јазици
**** Лапонски јазици 
***** Западнолапонски
****** Јужнолапонски јазик
****** Умолапонски јазик 
****** Лулолапонски јазик
****** Питолапонски јазик 
****** Севернолапонски јазик
***** Источнолапонски
****** Каинсколапонски јазик -исчезнат
****** Кемсколапонски јазик -исчезнат
****** Инарсколапонски јазик
****** Акалсколапонски јазик -исчезнат
****** Килдинсколапонски јазик
****** Сколтсколапонски јазик
****** Терсколапонски јазик 
**** Балтофински јазици 
***** Естонски јазик
****** Јужен естонски јазик 
******* виру (вклучувајќи го сето)
***** Фински јазик (вклучувајќи и маенкиели јазик, квен фински јазик и ингриски фински јазик)
***** Ижорски јазик 
***** Карелски јазик
****** Карелски јазик 
****** Лудиски јазик 
****** Олонечки карелски јазик 
***** Ливонски јазик 
***** Вепски јазик 
***** Вотски јазик 

Категорија:Уралски јазици
Финоволшки јазици

**Фино-волшките јазици** била подгрупа на јазици на фино-пермски јазици, денес нефункционална и прекласифицирана. Овие јазици се зборуваат во Европа и името доаѓа од реката Волга. Во оваа група спаѓаат јазиците:

*** Мариски
**** Мариски јазик 
*** Мордвински јазици 
**** Ерзјански јазик
**** Мокшански јазик
*** Исчезнати фино-волшки јазици
**** Мерјански јазик (17 век)
**** Муромски јазик
**** Мешчерски јазик

Категорија:Угрофински јазици
Балтофински јазици

**Балтофинските јазици** се група на јазици што се зборуваат во Северна Европа, поточно околу Балтичко Море во Финска, Русија и Естонија. Тие се дел од групата на уралски јазици и во оваа група спаѓаат:

* Естонски јазик
** Јужен естонски јазик 
** виру (вклучувајќи го сето)
** Фински јазик (вклучувајќи и мејанкиели јазик, квен фински јазик и ингриски јазик)
*** Ижорски јазик 
*** Карелски јазик
*** Лудиски јазик 
*** Олонецки карелски јазик 
*** Ливонски јазик 
*** Вепски јазик 
*** Вотски јазик

*
Кристоф Жено

**Кристоф Жено**(роден на  во Сент-Реми) е француски борач кој на Летните олимписки игри - 2008 одржани во Пекинг го освои бронзениот медал во дисциплината Грчко-римски до 74&nbsp;kg.

Тој е постар брат на Стив Жено кој на истите игрин го освои златниот медал во дисциплината Грчко-римски стил до 66&nbsp;kg.

## Надворешни врски
* http://pekin.franceolympique.com/pekin/athletes/6/guenot-29036.html 

Категорија:Француски борачи
Категорија:Живи луѓе
Чанг Јунгсјанг

**Чанг Јунгсјанг** (, ; р. 16 септември 1983 во Хандан) — кинески борач кој на Летните олимписки игри - 2008 одржани во Пекинг го освои бронзениот медал во дисциплината Грчко-римски до 74 кг.

Во 2008 г., на првенството на Азија, Чанг го освои првото место.

## Надворешни врски
* Профил на Чанг Јунгсјанг 

Категорија:Кинески борачи
Категорија:Родени во 1983 година
Категорија:Живи луѓе
Јутика, Мичиген

thumb|220px|Местоположба на Јутика во Мичиген

**Јутика, Мичиген** () е град во Маком Округ во американската држава Мичиген. Овој град според статистиките во 2000 година, има 4&nbsp;577 жители.

## Наводи

Категорија:Градови во Мичиген
Категорија:Метро Детроит
Категорија:Населени места основани во 1829 година
Золта Фодор

**Золта Фодор** (роден на  во ) е унгарски борач кој на Летните олимписки игри - 2008 одржани во Пекинг го освои сребрениот медал во дисциплината Грчко-римски до 84&nbsp;kg.

## Надворешни врски
* Пекинг 2008 профил

Категорија:Унгарски борачи
Категорија:Живи луѓе
Асланбек Куштов

**Асланбек Виталиевич Куштов** (руски:Асланбек Витальевич Хуштов) (роден на 29 јули 1985 во Кабардино-Балкар) — руски борач кој на Летните олимписки игри - 2008 одржани во Пекинг го освои златниот медал во дисциплината Грчко-римски до 96&nbsp;кг.

Категорија:Руски борачи
Категорија:Родени во 1980 година
Адам Вилер

мини|Адам Вилер борач
**Адам Вилер** (роден на ) — американски борач кој на Летните олимписки игри - 2008 одржани во Пекинг го освои златниот медал во дисциплината Грчко-римски до 96&nbsp;kg. Денес, работи како тренер .
## Наводи

Категорија:Американски борачи
Антонио да Сангало

**Антонио да Сангало** (итал. *Antonio da Sangallo*) се однесува на:

* Антонио да Сангало Постариот (c.1453–1534), фирентински архитект
* Антонио да Сангало Помладиот (или **Antonio Cordiani**), (1484–1546), фирентински архитект и братанец на Антонио да Сангало Постариот.

Категорија:Италијански имиња
Нов Јужен Велс

**Нов Јужен Велс**, крат. **НЈВ** (, *NSW*) — една од шесте сојузни држави на Австралија. Се граничи со Австралија на југ, Квинсленд на север,

Јужна Австралија на запад, и Тихиот Океан на исток. Нов јужен Велс е најстарата австралиска држава, создадена во 1788 г. како Британска колонија. Исто така е најголема држава во Австралија по население, со 6.889.100 жители во 2007 година. Главен и најголем град е Сиднеј.

## Население

Во Нов Јужен Велс се наоѓа повеќе од 6,5 милиони жители. Мнозинството живее во главниот град, Сиднеј и во други градови како Њукасл и Волонгонг. 63% од население живее во Сиднеј.

## Наводи


Категорија:Сојузни држави и територии на Австралија
Категорија:Поранешни колонии на Британија
Квинсленд

**Квинсленд** () е една од шесте сојузни држави на Австралија. Се граничи со Нов Јужен Велс на југ, Северната Територија на запад, и Јужна Австралија на југозапад. Квинсленд е запознаена во Австралија за природната убавина, заради големиот број на плажи и шуми, и Големиот Корален Гребен. Квинсленд има и голем број забавни паркови. 
мини|Грб на Квинсленд
Главен град е Бризбејн.

## Поврзано
* Голем Корален Гребен


Категорија:Сојузни држави и територии на Австралија
Категорија:Поранешни колонии на Британија
Ин Медиас Рес

**Ин Медиас Рес** е албум на хип-хоп артистот **Стиховен Калибар** издаден во 2007 година.

## Песни
# **Добро утро џезери** 
# **Колку вреди животот** (feat Code) 
# **Мазохисти**
# **Рап ветерани** (feat Да Џака Накот) 
# **Патешествие** 
# **Јавниот непријател** (feat РНС) 
# **Жртви**
# **Кога возам низ Скопје** (feat Видо) 
# **TВ дрога** (feat.Fast Flowz) 
# **Совест** 
# **Скитник** 
# **Пирамида** (feat Видо) 
# **Лас Вегас**
# **Пробај замисли** (feat Спирит Блоковски & Да Џака Накот)

**Стиховен Калибар-Горан Јанкуловски**

**Chicken Madness & G Madda Funk Records**

Категорија:Албуми
Удмуртски јазик

**Удмуртски јазик** (, **') —  [[уралски јазик]], дел од подгрупата на [[пермски јазици]]. Удмуртскиот е мајчин јазик на [[Удмурти]]те, се зборува во руската република [[Удмуртија]] каде е и службен јазик покрај [[руски]]от. Удмуртскиот се пишува на [[кирилица]] ([[удмуртска азбука]]). Поретко јазикот се нарекува и **вотјачки''', особено од другите народи во Русија. Според  Ethnologue јазикот го зборуваат околу 550,000 жители од вкупно 750,000 Удмурти според податоците од 1989.

## Дијалекти
Удмуртските дијалекти се групираат на три поголеми дијалектни групи:
* северни удмуртски дијалекти, кои се зборуваат покрај реката Чапца
* јужни удмуртски дијалекти
* бесермјански дијалекти, кои се зборуваат од Бесермјаните

Разликите помеѓу дијалектите не се големи и претежно се засноваат на зборовите, особено силното влијание на татарскиот во јужните удмуртски предели.

## Азбука

## Наводи

## Надворешни врски

*Удмуртологија
*Книжевност 
*Прв удмуртски форум 
*Удмуртски јазик, азбука и изговор
* Изучување удмуртски зборови

*
Категорија:Аглутинативни јазици
Категорија:Јазици во Русија
Мариски јазик

**Мариски јазик** — јазик што го зборуваат околу 600 000 луѓе во руската Република Мариј Ел и е дел од групата на мариски јазици. Јазикот е службен во Република Мариј Ел и најголем број на говорници на овој јазик се наоѓаат во оваа република.

Денес јазикот е стандардизиран со своа ариска азбука заснована на кирилицата. Јазикот може да се сретне во две варијанти како *источен* и *западен*.

## Азбука

### Латинична азбука од 1930

### Источномариска азбука

### Западномариска азбука

*
Категорија:Јазици во Русија
Мариска азбука

**Мариската азбука** е азбука што ја користи мариски јазик. Денешната азбука има две варијанти и тоа: источномариска и западномариска азбука и е заснована на кирилицата. Од 1930 година марискиот јазик користел латиница но била заменета со кирилица.

## Латинична азбука од 1930

## Источномариска азбука

## Западномариска азбука

Категорија:Кирилични азбуки
Коми-пермјачка азбука

**Коми-пермјачката азбука** е азбука што ја користи коми-пермјачки јазик. Азбуката е заснована на стандардната кирилица со одредени модификации приспособени на фонетскиот систем на јазикот.

## Азбука

Категорија:Кирилични азбуки
Комска азбука

**Комската** (наречена и „Молдцова азбука“) е азбука што ја користи јазикот коми. Азбуката е заснова на стандардната кирилица со одредени измени приспособени на фонетско-фонолошкиот систем на јазикот.

## Азбука

Категорија:Кирилични азбуки
Удмуртска азбука

**Удмуртската азбука** е една од официјалните азбуки на териротијата на руската република Удмуртија. Азбуката ја користи удмуртски јазик и е заснована стандардната кирилица но со поголем број додадени нови кирилични букви поради потребата на фонетско-фонолошкиот систем на јазикот.

## Азбука

Категорија:Кирилични азбуки
Категорија:Удмуртски јазик
Аспарагин

**Аспарагинот** (со ознаки **Asn** или **N**) е една од 20 најчести природни аминокиселини. Таа поседува карбоксамид како функционална група од својот страничен ланец. Аспарагинот не е есенцијална аминокиселина. Нејзините кодони се AAU и AAC.

Со хемиска реакција помеѓу аспарагинот и некој редуктивен шеќер или карбонилна група се добива акриламид (акрилски амид) во храната кога таа се загрева на доволно висока температура.

## Структурна улога во белковините

Бидејќи аспарагинскиот страничен ланец може да формира водородна врска со пептидниот молекуларен скелет, остатоците од аспарагин најчесто се среќаваат близу почетокот или крајот на алфа завојниците.

Аспарагинот во белковините е главно место за реакција со N-поврзаната гликозилација.

Категорија:Аминокиселини
Категорија:Протеиногени аминокиселини
Категорија:Карбоксамиди
Категорија:Гликогени аминокиселини
Цистеин

**Цистеинот** (со ознаки **Cys** или **C**) e α-аминокиселина со хемиска формула HO2CCH(NH2)CH2SH. Тој е неесенцијална аминокиселина, што значи дека може да се синтетизира во човечкото тело. Кодоните за цистеинот се UGU и UGC. Поради присуството на тиолен страничен ланец, цистеинот се класифицира како хидрофилна аминокиселина. Како резултат на високата реактивност на овој тиол, цистеинот е важна структурна и функционална состојка на многу белковини и ензими. Цистеинот е именуван по цистинот, неговиот оксидиран димер.

## Биосинтеза

Кај животните, биосинтезата на оваа аминокиселина започнува со аминокиселината серин. Сулфурот во цистеинот потекнува од метионинот, кој се претвора во хомоцистеин преку меѓупроизводот S-аденозилметионин. Ензимот Цистатионин бета-синтаза потоа ги комбинира добиениот хомоцистеин и серинот, при што се добива асиметричен тиоетер наречен цистатионин. Потоа, ензимот цистатионин гама-лијаза го претвора цистатионинот во цистеин и алфа-кетобутират. Кај бактериите, биосинтезата на цистеинот исто така започнува од серинот, кој се претвора во *О*-ацетилсерин (во присуство на ензимот серин трансацетилаза).

## Биолошка улога

Цистеинската тиолна група е нуклеофилна и лесно се оксидира. Нејзината реактивност се зголемува кога тиолот се јонизира, така што цистеинските остатоци во белковините имаат pK<sub>a</sub> вредности блиски до неутралност, што е причина да се најдат во форма на тиолати во клетките. Поради високата реактивност, тиол групата на цистеинот има бројни биолошки функции:

* Претходник за синтеза на антиоксидансот глутатион
* Оксидација на цистинските врски
* Претходник во синтеза на железо-сулфурните белковини
* Учество во формирање на метална врска
* Учество во посттранслациски модификации (измени на белковината што настануваат по неговата транслација).

Категорија:Аминокиселини
Категорија:Тиоли
Категорија:Прехранбени адитиви
Категорија:Протеиногени аминокиселини
Категорија:Гликогени аминокиселини
Леуцин

**Леуцин** е органско соединение.

## Наводи



Категорија:Аминокиселини
Категорија:Протеиногени аминокиселини
Категорија:Неопходни аминокиселини
Хедер Локлир

**Хедер Локлир** е американска глумица родена на 25 септември 1961.

## Кратка биографија
Хедер Локлир има четири постари сестри, а татко ѝ бил декан на универзитетот UCLA во Лос Анџелес.

Започнала да студира психологија на UCLA но, уште како „бруцош“ ја убедиле да посетува часови за глума и по неколку снимени ТВ спота решила да ги напушти студиите и да почне да глуми.

Првиот значаен момент во нејзината глумечка кариера се случува во 1982 година, кога ја добива улогата на Семи Џо (Саманта Џонсон), во тогаш многу популарната серија „Династија“ (Dynasty).

Согледувајќи го нејзиниот телевизиски потенцијал, продуцентот Арон Спелинг и понудил улога во серијата „Мелроуз плејс“ (Melrose Place), во период кога серијата го губела рејтингот. Нејзиното појавување многукратно ја зголемува гледаноста и и го враќа на серијата стариот рејтинг.

За нејзината улога во оваа серија, четирипати била номинирана за наградата Најдобра ТВ глумица.

По завршувањето на снимањето на „Мелроуз плејс“, добива покана да настапува во „Лудиот град“ (Spin City), каде уште еднаш покажува дека е вистинска ТВ ѕвезда.

Била мажена за рокерот Томи Ли, од кого се развела во 1992 година.

Во 1994 се омажила за рок-гитаристот Ричи Самбора, од следечката група на Џон Бон Џови. Со Ричи Самбора ја имаат ќерката Ава Елизабет, која е родена во 1997 година.

## Надворешни врски
* 
* Heather Locklear  on upcoming series of movies on Lifetime based on best-selling books by Nora Roberts.
* 

Категорија:Американски глумци
Категорија:Родени во 1961 година
Категорија:Родени во септември
Категорија:Родени на 25 септември
Категорија:Апсолвенти на Калифорнискиот универзитет (Лос Анџелес)
Категорија:Живи луѓе
Категорија:Американски филмски глумци