Вселенски сили на САД

**Вселенски сили на САД** (**ВС на САД;** ) — вселенската гранка на вооружените сили на САД. Таа е една од осумте униформирани служби на САД, и првата и моментално единствени независни вселенски сили во светот. Вселенските сили, заедно со сестринската гранка — Военото воздухопловство на САД — е дел од Одделот на Военото воздухопловство, кој е во рамките на Министерството за одбрана на САД.

Вселенските сили е под надзор на секретарот на Военото воздухопловство, кој е цивил кој одговара пред министерот за одбрана и е назначен од претседателот на САД со потврда од Сенатот. Воениот началник на Вселенските сили е началникот на вселенски операции (на ), кој има надзор врз единиците на ВС и е дел од Здружените штабни началници (на ), тело на највисоките униформирани водачи во Министерството за одбрана кое го советува претседателот на САД и други за воени работи.

Службениците на ВС се познати како гардијани (на , преведено на ). Звањето гардијан има долго минато во вселенските операции, влечејќи наследство од геслото на Вселенската команда на Военото воздухопловство од 1983 година, „Чувари на високата граница“ (на ). Називот бил најавен во декември 2020 година, во пресрет на првиот роденден на Вселенските сили, од потпретседателот на САД Мајк Пенс. Претходно, службениците биле познати како вселенски професионалци (на ).

Вселенските сили е најмалата вооружена служба на САД и е составена од 2.501 гардијан и активни 77 вселенски летала. Важни вселенски летала и системи со кои работи се: ГПС констелација, воена сателитска комуникациска констелација, вселенскиот авион *Boeing X-37*, национален систем за ракетно предупредување, национална мрежа за вселенско набљудување, мрежа за сателитска контрола и вселенски системи за електронско војување. Согласно Законот Голдвотер-Николс, Вселенските сили, како воена гранка, е одговорна за организирање, обучување и опремување на вселенски сили, кои потоа се презентираат пред обединетите борбени команди (на ), претежно пред Вселенската команда на САД (на ), за примена.

## Историја
Вселенските сили на САД ги влечe своите корени од почетокот на Студената војна. Првите вселенски програми на Военото воздухопловство почнале во 1945 година. Западната развојна дивизија била формирана во 1954 година, под водство на генералот Бернард Шривер, како прва вселенска организација во рамките на вооружените сили на САД, и сè уште постои како Центар за вселенски и ракетни системи при ВС. Воените вселенски сили биле организирани под неколку различни главни команди на Военото воздухопловство сè додека не биле обединети со формирањето на Вселенската команда на Военото воздухопловство на 1 септември 1982 година. Вселенските сили на САД најпрво почнале да спроведуваат операции за борбена поддршка во Виетнамската војна, и продолжиле да обезбедуваат сателитска комуникациска, временска и навигациска поддршка за време на Фолкландската војна во 1982 година, инвазијата на Гренада од САД во 1983 година, бомбардирањето на Либија во 1986 година и инвазијата на Панама од САД на крајот на 1989 и почетокот на 1990 година. Првата поголема употреба на вселенски сили кулминирала во Заливската војна, каде се покажале како важни за коалицијата предводена од САД. Првите дискусии за создавање на воена вселенска служба се случиле во 1958 година, а идејата повторно била земена предвид од претседателот Реган во 1982 година. Вселенската комисија од 2001 година барала создавање на Вселенски корпус помеѓу 2007 и 2011 година, а независен предлог во Конгресот на САД можел да создаде Вселенски корпус во 2017 година. На 20 декември 2019 година бил потпишан Законот за Вселенските сили на САД, со кој Вселенската команда на Военото воздухопловство била реорганизирана во Вселенските сили на САД, со што била создадена првата нова независна воена служба од 1947 година, кога Воздушните сили на Армијата на САД биле реорганизирани во Военото воздухопловство на САД.

## Мисија
Законот за Вселенските сили на САД (на ) ги кодифицирал Вселенските сили како организирани, обучени и опремени за да обезбеди „слобода на дејствување за САД во, до и од вселената“ и „брзи и одржливи вселенски операции“, а како цел на наведените должности е „заштита на интересите на САД во вселената“ и спречување на агресија во, од и кон вселената и спроведување на вселенски операции.

На 10 август 2020 година, Вселенските сили ја објавила својата врховна доктрина, „*Spacepower: Doctrine for Space Forces*“, пошироко објаснувајќи ги набројаните мисии и должности. Во *Spacepower*, Вселенските сили ги дефинира нејзините три темелни одговорности, артикулирајќи зошто вселенската моќ е од витално значење за просперитетот и безбедноста на САД — со цел да се обезбеди слобода на дејствување во вселенскиот домен, да се овозможи здружена делотворност и леталитет и да се обезбедат независни опции за националното водство на САД, способно да ги постигне националните цели. *Spacepower* ги воспоставува петте основни надлежности на Вселенските сили, кои артикулираат како се користи вселенската моќ — вселенска безбедност, борба со проекција на моќ, вселенска подвижност и логистики, информациска подвижност и свесност за вселенскиот домен. *Spacepower* ги наведува седумте дисциплини на вселенската моќ кои се потребни за основните компетенции: орбитално војување, вселенско електромагнетно војување, раководење со вселенска битка, вселенски приод и одржување, воено разузнавање, кибероперации и инженерство и снабдување.

## Наводи


Категорија:Воена вселенска програма на САД
Категорија:Униформирани служби на САД