open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ѓулсун Сагламер

**Ѓулсун Сагламер** (родена во 1945 година) е турски академик, трета жена ректор во Турција.

## Животот
Сагламер е роден во 1945 година во Трабзон . По завршувањето на основното и средното образование во родниот град, таа магистрирала на Факултетот за архитектура на Техничкиот универзитет во Истанбул (ITU). Своите пост-докторски студии ги вршела во Мартин Центарот, Катедрата за архитектура - Универзитетот во Кембриџ, ОК 1975-1976 година.

Таа се врати во Истанбул. Станува вонреден професор во 1978 година, а професор во 1988 година на ИТУ. Помеѓу 1994-1995 година таа беше визитинг професор на Универзитетот Квин Белфаст во Северна Ирска .

Помеѓу 1996-2004 година, таа беше избрана за ректор на Техничкиот универзитет во Истанбул. Таа е претседателка на Европската асоцијација на жени ректори. Помеѓу 2005-2009 година беше избрана за член на одборот на Европската универзитетска асоцијација (ЕУА). Подоцна таа беше избрана во одборот на доверители на Универзитетот Кадир Хас и претседател на Советот за *технологија и технопаркови во Турција*  Таа е член на академскиот одбор на судии на периодичното издание *Open House International* .

Таа е една од трите турски академички во книгата „Оксфордски *жени научници: рефлексии, предизвици и кршење граници“* од Магдолна Харгитаи.

## Наводи

Категорија:Статии со hCards
Категорија:Живи луѓе
Категорија:Турски архитекти
Категорија:Луѓе од Трабзон
Категорија:Родени во 1945 година
Асуман Бејтоп

мини|Асуман Бејтоп**Асуман Бејтоп** (27 март 1920 – 18 февруари 2015) ― турска ботаничарка, собирач на цвеќиња и едукатор.

Во 1964 година, таа ја основала Катедрата за фармацевтска ботаника на Универзитетот во Истанбул и го основала хербариумот на одделот, за кој придонела со преку 23.000 примероци. Таа е позната и по опишувањето на неколку видови крокус, а во нејзина чест се именувани се видовите *Allium baytopiorum* и *Colchicum baytopiorum* . Таа била мажена за колегата ботаничар Турхан Бајтоп. 

## Наводи

Категорија:Починати во 2015 година
Категорија:Родени во 1920 година
Категорија:Ботаничари со авторски кратенки
Категорија:Турски ботаничари
Цочо Биљарски

**Цочо Василев Билјарски** () — бугарски историчар.

## Животопис
Цочо Василев Билјарски е роден на 17 април 1949 година во селото Орешак кај градот Тројан во областа Ловеч. Завршува историја на Софискиот универзитет. Од 1973 до 1978 година е специјалист во Главната управа за архиви, а од 1978 до 1986 година во Централниот државен архив. Во ноември 1984 година е вербуван и регистриран како агент на Државна безбедност со псевдоним Стојан. Од 1986 до 1993 година е заменик директор на Централниот државен архив. На 3 мај 1990 година е еден од возобновувачите на Македонскиот научен институт. Во ноември 1990 година е поднесено барање за бришење на податоците за агент Стојан во датотеките на Државна безбедност. Од 1993 до 1997 година е директор на Централниот државен архив. Од 2000 до 2006 година е началник на сектор во Централниот државен архив.

## Наводи

Категорија:Бугарски историчари
Категорија:Апсолвенти на Софискиот универзитет
Категорија:Членови на Македонскиот научен институт
Суреја Агаоглу

**Суреја Агаоглу** (1903, Шуша, Азербејџан &ndash; 29 декември 1989 година, Истанбул ) била турско - азербејџански писателка, правник и првата жена адвокат во турската историја .

## Ран живот и образование
Агаоглу била ќерка на Ахмет Агаоглу, истакнат азербејџански, а подоцна и турски политичар од почетокот на 20 век. По падот на Демократската Република Азербејџан во 1920 година, Агаоглус се преселил во Турција каде Сурејја се запишала на Правниот факултет на Универзитетот во Истанбул .

## Кариера
По дипломирањето Агаоглу работела како адвокат од 1927 година до нејзината смрт во 1989 година. Во 1928 година, земајќи ја бесплатната адвокатска лиценца и стана првата жена адвокатка во Турција. За нејзина иницијатива Адвокатската комора на Истанбул е избрана за член на Меѓународната адвокатска комора. Од 1946 до 1960 година таа беше единствената жена член на управниот одбор на овој синдикат. По турскиот државен удар во 1960 година, таа станала адвокатка на неговиот брат . Во тоа време, тој влегол во политиката како член на новоформираната партија Нова Турција и стана лидер на партијата во 

Во еден момент таа работела како асистент на професорот Шварц и Туркан Радо . Автор е на книгите *„Што видов во Лондон“* ( *Londra'da Gördüklerim* ) и *„Еден живот помина вака“* ( *Бир Хајат Бојле Гечти* ), каде што разговарала за многу правни прашања и напишала биографски информации за нејзиниот татко. Таа била една од соработниците на женското списание *Kadın Gazetesi* .

Освен овие, Сурејја Агаоглу формирала и приватен центар за згрижување деца наречен Здружение на пријатели на деца.

## Личен живот
Таа се омажи за германскиот адвокат Вернер Ташенбрекер во 1950 година и се разведе во 1960-тите. Немаа деца.

## Семејство
Нејзиниот татко Ахмет Агаоглу бил истакнат азербејџански и натурализиран турски политичар, публицист и новинар. Тој бил еден од основачите на пантуркизмот. Нејзината сестра Тезер Ташкиран била писателка, политичарка и учителка. Нејзиниот брат Самет Агаоглу бил поет и политичар.

## Смртта
Таа паднала и претрпе церебрална хеморагија додека го напуштала панелот за „Правата на жените и модернизација“ на кој присуствуваше во Истанбул на 29 декември 1989 година и била погребана на гробиштата Ферикој.Суреја Агаоглу починала од церебрално крварење во 1989 година.

## Наводи


* Кој е кој база на податоци - ''Биографија на Суреја Агаоглу'' 
* https://www.biyografya.com/biyografi/23589

Категорија:Починати во 1989 година
Категорија:Родени во 1903 година
Реденик

[мини|273x273пкс|Мексиканскиот револуционерен генерал [Панчо Виља со две реденици]]
**Реденик** — појас со џебови за чување куршуми или за носење муниција. Најчесто се носел преку рамо, додека муницијата била на стомакот и градите. Иако се слични за користење, тие сепак се разликуваат од растоварачките елеци, кои се наменети за носење шаржери.

## Наводи

Категорија:Муниција
Категорија:Појаси
__СОСОДРЖИНА__
__ИНДЕКС__
Низ брановите

**„Низ брановите“** (англиски: *Breaking the waves*) — филм на режисерот Ларс фон Триер од 1996 година. Главните улоги ги играат: Емили Вотсон, Стелан Скарсгард и Катрин Картлиџ.

## Синопсис
Дејствието на филмот се одвива во една конзервативна и многу религиозна заедница во северна Шкотска. Наивната, млада жена Бес Мекнил се заљубува во работникот Јан. Тие се сакаат искрено, но кога Бес му се моли на Бога за Јан да ѝ се врати засекогаш по завршената работа, тој навистина се враќа, но со скршен врат. Како последица на несреќата на работното место, тој е целосно парализиран. Бидејќи повеќе не можат да имаат полови односи, Јан ја убедува Бес да најде љубовник. Со текот на времето, Бес станува сè поразвратна и верува дека со нејзините постапки управува Господ со цел да оздрави Јан.

## Наводи
Категорија: Дански филмови
Категорија: Шведски филмови
Категорија: Филмови од 1996 година
Категорија: Филмови на англиски јазик
Категорија: Филмови чие дејствие се одвива во Шкотска
Категорија:Филмови на Ларс фон Триер
Категорија:Филмови со Емили Вотсон
Категорија:Филмови со Стелан Скарсгард
Категорија:Филмови со Катрин Картлиџ
Категорија:Филмови со Удо Кир
Категорија:Филмови со Жан-Марк Бар
Категорија:Филмови со Џонатан Хекет
Категорија:Филмови со Сандра Воу
Битуменски песоци

мини|242x242пкс|Парче битуменски песок
**Битуменски песоци**, **катрански песоци** или **нафтени песоци** — мешавина од песок, глина, вода, нафта и други различни јаглеводороди, од кои индустриски може да се добие сурова нафта. Најважните наоѓалишта се во Канада и Венецуела. Засега, битуменските песоци главно се ископуваат површински, додека подлабоките слоеви стануваат сè попривлечни. Поради растот на нафтената цена и технолошкиот напредок, производството станува сè поисплатливо. Владата на Канада на пр. го поттикнува добивањето нафта од битуменските песоци и го гледа ова како важен стратешки фактор за иднината на националната економија.

## Наводи

## Надворешни врски

Категорија:Горива
Категорија:Песок
Категорија:Нафта
__СОСОДРЖИНА__
__ИНДЕКС__
Мисисипиум

**Мисисипиум**, познат и како **долен карбон** или **ран карбон**, ― потпериод во геолошката временска скала или потсистем на геолошкиот запис. Тој е претходниот од двата потпериоди на периодот карбон кој траел од приближно 358,9 до 323,2 милиони години. Како и со повеќето други геохронолошки единици, карпестите корита што го дефинираат Мисисипиумот се добро идентификувани, но точните датуми на почеток и крај се неизвесни за неколку милиони години. Мисисипиумот е наречен така затоа што карпите со оваа возраст се изложени во долината на Мисисипи.

Мисисипиумот бил период на морски престапи во северната полутопка: нивото на морето било толку високо што само Феноскандискиот Штит и Лауренскиот Штит биле суви. Кратоните биле опкружени со обемни делта системи и лагуни, и карбонатна седиментација на околните континентални платформи, покриени со плитки мориња.

Во Северна Америка, каде што интервалот се состои првенствено од морски варовници, тој е третиран како геолошки период помеѓу девонот и пенсилваниумот. За време на Мисисипиумот, важна фаза на орогенеза се случила во Апалачките Планини. Геолошката временска скала на Геолошкото истражување на Соединетите Држави (ГИСД/USGS) ја покажува нејзината поврзаност со другите периоди.

Во Европа, мисисипиумот и пенсилваниумот се групирани заедно како карбонски систем, и традиционално се нарекувани *горен карбон* и *долен карбон*.

## Поделби
Во службената геолошка временска рамка, мисисипиумот е поделен на три фази:

* Серпуховиум (  до  мил.)
* Висејан (  до  милји)
* Турнајсиим (  до  милји)

Долните две потекнуваат од европската стратиграфија, горното од руската стратиграфија. Покрај Европа и Русија, постојат многу локални поделби кои се користат како алтернативи за меѓународната временска рамка. Во северноамериканскиот систем, мисисипиумот е поделен на четири фази:

* Честериум (ран висеумк плус серпуховиум)
* Мерамесиум, (среден висеум)
* Осагиум (ран турнајсиум, и доцен висеум)
* Киндерхукиум (доцните две третини од турнајсиум)

## Наводи

## Надворешни врски

* 
* 

Категорија:Геолошки епохи
Категорија:Соединетите Држави во периодот карбон
Категорија:Геохронологија во периодот карбон
Категорија:Мисисипиум
Лопингиум

**Лопингиум** ― најдоцната низа/последната епоха на пермот. Тоа е последната епоха од палеозоикот. На лопингиумот му претходел гвадалупијанот, а потоа бил проследен од раниот тријас.

Лопингиумот е често синоним за неформалните поими **доцен перм** или **горен перм**.

Името било воведено од Амадеус Вилијам Грабау во 1931 година и потекнува од Лепинг, Џијангкши во Кина. Се состои од две фази/доба. Пораната е вучијапингијан, а подоцната е чангсингијан.

Меѓународната хроностратиграфска табела (v2018/07) обезбедува нумеричка старост од 259,1 ± 0,5 Ma. Доколку е одобрен глобалниот граничен стратотипски отсек и точка (GSSP), долната граница на најраната фаза ја одредува нумеричката старост на една епоха. GSSP за вучијапингијанот има нумеричка старост од 259,8 ± 0,4 Ma.

Доказите од Миланковичиевите циклуси наведуваат дека должината на еден ден на Земјата во оваа епоха била приближно 22 часа.

Лопингиумот завршил со Пермско-тријаскиот изумирачки настан.

## Поврзано

* Геолошка временска скала

## Наводи

Категорија:Геолошки епохи
Категорија:Геохронологија на периодот перм
Категорија:Лопингиум
Црни бисери (филм)

**„Црни бисери“** — филм на режисерот Тома Јаниќ од 1958 година. Главните улоги ги играат: Северин Бијелиќ, Михајло Викторовиќ, Милан Ајваз и Ѓорѓе Јелисиќ.

## Синопсис
На островот Бадија во близината на Корчула се наоѓа казнено-поправен дом. Воспитувачите настојуваат позитивно да влијаат врз „црниет бисери“, како што ги нарекуваат децата-штитеници на домот, а кои управата ги смета за непоправливи. Набргу, децата го запознаваат Марсовец, турист кој им предлага да го поправат стариот заринкан брод и со него да заминат на патување по светот. Децата веднаш го прифаќаат Марсовец и воодушевено ја прифаќаат идејата, но набргу откриваат дека тој е, всушност, новиот управник на домот, Марко. Соочени со забраната за работа на бродот и со бројните последици од нивните постапки, децата прават сè за да му докажат на новиот управник дека треба да има доверба во нив.

## Наводи

Категорија:Југословенски филмови
Категорија:Филмови на српскохрватски јазик
Категорија:Филмови на Босна филм
Категорија:Црно-бели филмови
Категорија:Филмови од 1958 година
Категорија:Филмови на Тома Јаниќ
Категорија:Филмови со Северин Бијелиќ
Категорија:Филмови со Михајло Викторовиќ
Категорија:Филмови со Милан Ајваз
Категорија:Филмови со Ѓорѓе Јелисиќ
Категорија:Филмови за затвореници
Минимална плата во Хрватска

**Минималната плата во Хрватска** е регулирана со Законот за минимална плата (    ) и се дефинира како најниска бруто месечна плата за работник со полно работно време, врз основа на 40-часовна работна недела.   За работниците кои не работат со полно работно време, минималната плата е помала, пропорционално на нивното работно време .  Дополнителниот надоместок за прекувремена работа, ноќна работа и работа во недела и празници не е вклучено во минималната плата.  Минималната плата се пресметува еднаш годишно и важи во текот на следната календарска година. 

Од 1 јануари 2023 година, минималната бруто-месечна плата во Хрватска е 700 евра, што е еквивалентно на нето износ од 560 евра. Меѓу 21 земја-членка на ЕУ кои ја регулираат минималната плата, хрватската минимална плата е петта најниска.

Во јануари 2018 година, минималната плата добиле 45.245 работници,  помалку од в.&nbsp;80.000 во 2014 година

РАБОТНО ВРЕМЕ

Хрватскиот Закон за работни односи предвидува дека редовен работен однос не може да биде подолг од четириесет часа неделно (член 43). Тарифите нема да се одложат до 2017 година.

ДЕФИНИЦИИ

Хрватска има минимална плата што ја пропишува владата. Ниту еден работник во Хрватска не треба да биде платен помал од оваа минимална стапка.

Работодавците во Хрватска кои не плаќаат минимална плата може да бидат предмет на казна од владата на Хрватска.

## Поврзано

* Список на минимални плати по земја
* Список на земји-членки на Европската унија по минимална плата

## Наводи


## Извори

* 
* 
* https://wageindicator.org/salary/minimum-wage/croatia 

Категорија:Економија на Хрватска
Категорија:Статии со извори на хрватски (hr)
Сњежана Трибусон

**Сњежана Трибусон** (родена на 8 февруари 1957 година) е хрватска сценарист и филмски режисер родена е во Бјеловар. Дипломирала филмска и ТВ режија во 1981 година на Академијата за драмска уметност во Загреб, каде што предавала филмска и ТВ режија од 2004 година. Таа режирала цела серија ТВ драми и филмови, вклучувајќи ги наградените Октавијан Црна хроника или Денот на жената и Три љубовни приказни. Таа потпишала цела серија телевизиски емисии и серии. Нејзиното играно деби, Признание, било наградено со три Златни Арени во 1996 година. „Тројца мажи“ на Мелита Жганјер (1998) била наградена со седум награди, а филмот „Богот на поголемото зло“ освоила две златни арени. Со Горан Трибусон ги потпишала сценаријата за 55 епизоди од телевизискиот хит Одмори се, си дереживо, а режирала и дваесет епизоди од серијата. Во 2016 година го заврши својот последен филм All the Best, за кој го напишала и сценарио. Филмот All the Best, освоил 15 награди..

## Избрана филмографија

## Наводи


## Надворешни врски

* 
* https://croatian.film/hr/directors/167

Категорија:Луѓе од Бјеловар
Категорија:Живи луѓе
Категорија:Родени во 1957 година
Аница Бошковиќ

мини|200п|Францискански манастир каде работеше и живееше Аница Бошковиќ

**Аница Бошковиќ** (родена 1714 година во Република Рагуза &ndash; починала на 13 август 1804 година во Рагуза) била рагузанска писателка. Таа напишала пастирска песна и ја превела од италијански јазик. Во нејзината работа се провлекуваат христијански теми. Нејзиното било едно од првите важни женски имиња во рагузанската литература.

Нејзиното дело *„Дијалогот“* (1758) било првото и единствено книжевно дело напишано од жена автор во литературата на Рагуза.

Родена е во Дубровник, Република Рагуза—од Никола Бошковиќ, трговец од Рагуза, по потекло од Орахов До кај Равно (во тоа време дел од Отоманската Империја, денешна Босна и Херцеговина ) и Паола Бетера (1674–1777). потомок на богато семејство—на 3 ноември или 3 декември 1714 година, најмладото од деветте деца. Еден од нејзините браќа, Роџер Џозеф Боскович, бил познат физичар, астроном, математичар, филозоф, дипломат, поет, теолог, језуитски свештеник и полимат, и уште двајца браќа, латинистот Баро Бошковиќ и поетот Петар Бошков., придонесе за рагузанската култура. Меѓу нејзините современици биле Лукреција Богашиновиќ и Доситеј Обрадовиќ .На духовниот развој на Аница многу влијаеле језуитите. По смртта на нејзиниот татко, која ја снашла на рана возраст, таа го игнорирала советот на најблиските дека треба да стане калуѓерка, избирајќи наместо тоа да го помине остатокот од животот на страната на нејзината мајка.

## Наводи


### Извори

* Анте Кадиќ: Откриќе Америка во хрватско книжевност, Хрватска ревија бр. 42/1992 година.
* Анте Кадиќ: Руѓер Ј. Бошковиќ : његов књижевни и духовни лик : prigodom 200-godišnjice njegove smrti, Hrvatska revija br. 37/1987 година.
* Невенка Некиќ: Скица за портрет Руѓера Бошковиќ, Хрватска ревија бр. 49/1999 година.
* Мирко Кратофил: Историографија о Дубровнику у 1999. години., Хрватска ревија бр. 50/2000.
* Зборник стихова и прозе 18. стољеќа. „ПШК“, књ. 19, пр. Р. Богишиќ, Загреб 1973 г. (Матеша Антун Кухачевиќ; Вид Дошен; Антун Иваношиќ; Ѓуро Хиџа; Марко Бруеровиќ; Аница Бошковиќ)
* Sebastijan Slade, Fasti litterario-Ragusini, Dubrovačka književna kronika, Hrvatski institut za povijest, (Biblioteka Hrvatska povjesnica. Посебна изданија), Загреб, 2001 г
* http://knjizenstvo.etf.bg.ac.rs/en/authors/anica-boskovic
*

Категорија:Луѓе од Дубровник
Категорија:Починати во 1804 година
Категорија:Родени во 1714 година
Сидонија Рубидо

Грофицата **Сидонија Рубидо Ердоди** (1819–1884) била првата хрватска оперска примадона и важен член на илирското движење .

## Животот
Сидонија Рубидо Ердоди е родена на 2 февруари 1819 година во мал замок на имотот Развор, во близина на местото наречено Свети Петар, над врвот на Света Гора (Света Гора) со капелата на Пресвета Богородица од Ерусалим. Во тоа време во Загреб немало породилиште, но нејзиното име било запишано во матичната книга на родените во парохијата Свети Марко. Семејството Рубидо од Мадрид потекнува од Кастиља, каде што биле облагородени во 12 век. Хрватскиот огранок на тоа семејство дошол во Хрватска во првата половина на 19 век.

Сидонија започнала основно училиште во Горња Риека иницирајќи изградба на ново училиште. Денеска основното училиште во Горња Риека го носи нејзиното име.

Сидонија Рубидо одговори на идеалите на илирското движење со својата младост, со вековите на нејзиното наследство и со своето извонредно музичко образование. Таа многу вежбала за да ја изведе насловната улога во операта *Љубов и злоба* *од* Ватрослав Лисински, која имаше премиера на 28 март 1846 година.

## Легенда
Во 1858 година, според легендата, таа била првата што ја пеела хрватската химна од нејзиниот замок во Горња Риека, Загорје . Но, нема историски докази за потврда на легендата.

## Наводи

## Надворешни врски

* Сидонија Рубидо 

Категорија:Статии со краток опис
Категорија:Статии со hCards
Категорија:Починати во 1884 година
Категорија:Родени во 1819 година
Категорија:Хрватски музичари
Категорија:Хрватско благородништво
Преместен камен

**„Преместен камен“** е петтата збирка на поезија на современиот поет и писател, Никола Маџиров издадена во 2007 година, издание на издавачката куќа „Магор“.

## Содржина
Поетската книга  **Преместен камен** е збирка на песни од лично време и личен простор. Токму така тој го пронаоѓа патот од личното кон универзалното. „Во неговата поезија има премин од постоење кон непостоење, од дофатно во недофатно, се согледува вистинската вредност на нештата... Поетскиот субјект од песните на Маџиров станува дел од една полицентрична структура која се изразува преку релацијата со Другиот и другоста...“ пишува Гоце Смилевски во својата рецензија за делото.  “ 
За збирката **Преместен камен** на поетот во 2007 му беше доделена високата награда „Хуберт Бурда“, признание кое се доделува на млади поети од Источна и Централна Европа, а во жирито е еден од најголемите современи автори, Петер Хандке. 
## Наводи

Категорија:Македонска поезија
Категорија:Дела на Никола Маџиров
Категорија:Книги од 2003 година
Категорија:Појавено во 2003 година во Македонија
Бродска несреќа во Охридското Езеро (2009)

[десно|мини| Приближна местоположба на тонење во [Охридско Езеро|Охридското Езеро]]
десно|мини| Туристичкиот брод ''Илинден''
На 5 септември 2009 година, туристичкиот брод *Илинден* со група од 57 странски туристи потонал во Охридското Езеро, Југозападна Република Македонија. Загинале 15 лица. Потонувањето на *Илинден* е најголемата бродска несреќа во историјата на Република Македонија.

Охридското Езеро е најдлабокото езеро на Балканот, со максимална длабочина од 288 метри. Бродот *Илинден* носел туристи кон манастирот Свети Наум. Бродот, изграден во 1924 година, имал максимален капацитет од 45 патници. Потонал за четири минути, на околу 200 метри од брегот, во плитки води. Се наведува дека потонал околу 11:00 часот&nbsp;наутро по локално време, во близина на кампот Елешец. Две мали бротчиња, *Александрија* и *Кристина*, биле во близина и помогнале на патниците на *Илинден* . Повеќето од туристите на бродот биле постари лица, од кои многумина не можеле да пливаат. Жртвите биле од Пирдоп, Златица, Челопеч и Антон.

Претставници од високиот врв на Република Македонија го посетиле местото на несреќата.  Претседателот на Република Бугарија, Бојко Борисов испратил авион, Ц-27Ј Спартан, да ги пренесе телата на жртвите назад во Бугарија. Министерот за транспорт и врски на Република Македонија Миле Јанакиевски поднел оставка поради несреќата од морални причини, која не била прифатена од премиерот Никола Груевски. Утредента, 6 септември во Република Македонија бил прогласен за ден на жалост. Едноминутно молчење било оддадено пред квалификациите за Светското првенство на Македонија и Бугарија во 2010 година подоцна на 5 септември и против Шкотска и Црна Гора.

Бугарскиот културен клуб – Скопје му предложил на градоначалникот на Охрид Александар Петрески да се подигне споменик во чест на жртвите во несреќата и на оние чија помош спасила многу животи. Во ноември 2020 година, споменикот во Охрид на загинатите туристи на бродот Илинден бил вандализиран и уништен.  На 28 ноември градоначалникот на Охрид Константин Георгиески соопштил дека искршената спомен плоча е заменета со нова.мини|остатоците од ''Илинден'' во 2016

## Наводи





Категорија:Охрид
Категорија:Македонија во 2009 година
Категорија:Бродови
Категорија:Смрт во Македонија
Категорија:Бродоломи
Наум Целакоски (етнолог)

**Наум Целакоски** — македонски етнолог, поет и универзитетски професор.

## Животопис
Целакоски е роден во охридското село Мешеишта, а потекнува од печалбарско семејство. Гимназија завршил во Охрид во 1967 година. Работел како професор по македонски јазик во охридската гимназија и како директор на Историскиот архив во Охрид, а потоа се вработил на Факултетот за туризам и угостителство во Охрид, каде го предавал предметот културно наследство. Исто така, тој бил и декан на факултетот. На 8 ноември 2022 година бил прогласен за почесен член на библиотеката при Домот на културата „Григор Прличев“ во Охрид. Починал во јануари 2023 година, а бил погребан на 8 јануари 2023 година, на гробиштата во Мешеишта.

## Творештво
Целакоски е автор на околу 20 книги од областа на етнологијата и историјата на охридскиот крај. Исто така, тој е автор на стотина статии со кои учествувал на бројни научни собири. Тој докторирал на темата „Дебрца – магии, обреди и обредни песни“, која потоа ја објавил и како книга. Во 2002 година ја објавил книгата „Прилози за етнографијата на Македонија“. Во манастирот Св. Јован Бигорски го открил и го објавил најстариот Поменик од манастирот од 1762 година во кој се запишани над 3000 благопоклоници и селски населби од западниот дел на земајава. Како директор на Историскиот архив, Целакоски е заслужен за носењето на копиите од ракописите на Григор Прличев чии оригинали се чуваат во Државниот архив на Бугарија. Во 1990 година, заедно со Димитар Смилески објавиле факсимил од граматиката на Прличев. Целакоски особено внимание посветил на  истражувањето на манастирот Св. Наум, но и ликот и делото на светецот. Тој е автор на две значајни книги кои се однесуваат на старите печати и преданија сврзани за свети Наум. Во 2005 година направил превод од грчки јазик на „Летописот на свети Наум“, што го напишал охриѓанецот Димитри Петру.

Исто така, Целакоски е автор на следниве поетски збирки:
* Пролог (1998)
* Зелената месечина

## Наводи

Категорија:Македонски поети
Категорија:Македонски универзитетски професори
Категорија:Македонски етнолози
Категорија:Луѓе од Мешеишта
Категорија:Починати во 2023 година
Хава, Марјам, Ајеша

**„Хава, Марјам, Ајеша“** — филм на авганистанската режисерка Сахра Карими од 2019 година. Карими е авторка на сценариото, заедно со  Сами Хасиб Набизада. Главните улоги ги играат: Арезу Арјапур, Ферешта Афшар и Хасиба Ебрахими. На Венецијанскиот филмски фестивал, Карими била номинирана за наградата „Хоризонти“ за најдобар филм.

## Синопсис
Во филмот се прикажува животот на три жени од Кабул. Хава (ја игра Арјапур) е бремена жена, препуштена сама на себе, која живее со свекорот и со свекрвата. Единствената нејзина утеха е разговорот со нероденото дете. Марјам (ја игра Афшар) е образована телевизиска новинарка, која се подготвува да се разведе од својот неверен маж, но токму тогаш дознава дека е бремена. Ајеша (ја игра Ебрахими) е 18-годишан девојка која се согласува да се омажи за својот роднина откако нејзиното момче ја напушта кога таа останува бремена...

## Наводи

Категорија:Филмови од 2019 година
Категорија:Филмови на Сахра Карими
Категорија:Филмови со Арезу Арјапур
Категорија:Филмови со Ферешта Афшар
Категорија:Филмови со Хасиба Ебрахими
Категорија:Авганистански филмови
Категорија:Ирански филмови
Категорија:Француски филмови
Категорија:Филмови чие дејствие се одвива во Кабул
Мојот брат Алекса

**„Мојот брат Алекса“** (српски: *Мој брат Алекса*) — филм на српските режисери Александар и Срѓан Јевѓевиќ од 1991 година. Карими е авторка на сценариото, заедно со  Сами Хасиб Набизада. Главните улоги ги играат: Бранислав Лечиќ, Снежана Богдановиќ и Алма Прица.

## Синопсис
Во филмот се прикажува животот на поетот Алекса Шантиќ, визионер и романтичар, но губитник во личниот живот. Роден во строго, патријархално семејство во Мостар, многу млад се вљубува во Анка Томлиновиќ, ќерка на сиромашен фотограф, која ја остава под притисок на своето семејство. Подоцна ја запознава Зорка Шолина, млада и богата девојка која, пак, поради интересите на своето семејство го напушта поетот.

## Наводи

Категорија:Филмови од 1991 година
Категорија:Филмови на Александар Јевѓевиќ
Категорија:Филмови на Срѓан Јевѓевиќ
Категорија:Филмови со Алма Прица
Категорија:Филмови со Бранислав Лечиќ
Категорија:Филмови со Снежана Богдановиќ
Категорија:Филмови со Александар Берчек
Категорија:Филмови со Нада Ѓуревска
Категорија:Филмови со Миодраг Кривокапиќ
Категорија:Филмови со Мустафа Надаревиќ	
Категорија:Филмови со Јозо Лепетиќ	
Категорија:Филмови со Светислав Гонциќ
Категорија:Филмови со Миодраг Трифунов
Категорија:Филмови со Бранко Цвејиќ
Категорија:Српски филмови
Категорија:Биографски филмови
Категорија:Филмови за писатели
Категорија:Филмови на српски јазик
Категорија:Филмови чие дејствие се одвива во Мостар
Кубер Пиди

**Кубер Пиди** (анг:Coober Pedy) ― гратче во северниот дел од Јужна Австралија, 846 километри северно од Аделаида. Градот се нарекува и „светска престолнина на опалот“ поради големото количеството скапоцен опал кој таму се ископува. Кубер Пиди е прочуен и по своите подземни живеалишта наречени „копанки“, кои вака се изградени поради дневните горештини.

Името „Кубер Пиди“ се смета дека потекнува од абориџинскиот збор *купа пити* (*kupa-piti)*, што значи „дупка на белите пријатели“, но од 1975 година Абориџините кои живеат во градот го користат името **Умуна** (Umoona), што значи „долг живот“.

Според пописот од 2016 година, во Кубер Пиди 1.762 (вклучувајќи ги и Абориџините Австралијци ), во Кубер Педи имало 1.762 луѓе. 

## Историја
Прв истражувач кој стигнал во околината на Кубер Пиди бил Шкотланѓанецот Џон Мекдуал Стјуарт, во 1858 година. Градот бил основан во 1915 година, кога Вил Хачисон на 1 февруари истата година го открил првиот опал. Во 1916 тука веќе почнале да пристигнуваат првите ископувачи на опал. Името на градот било одлучено на состанок во 1920 година, кога била основана и првата пошта.

## Наводи

## Надворешни врски

*  (Coober Pedy Retail, Business & Tourism Association)

Категорија:Координати на Википодатоците
Категорија:Градови во Јужна Австралија
Категорија:Рударски градови
Категорија:Подземни градови
Ирод Велики

**Ирод I Велики** (старогрчки: Ἡρῴδης) — бил од 37 г. пр. н. е. до 4 г. пр. н. е. цар на Јудеја, Галилеја, Самарија и други територии. Од Рим бил назначен за проконзул. Тој станал родоначалник на династијата Иродовци.

## Наводи

## Надворешни врски

Категорија:Библиски личности
Категорија:Личности од Новиот завет
Категорија:Нов завет
Категорија:Цареви на Јудеја
__СОСОДРЖИНА__
__ИНДЕКС__
Рекламирање преку Интернет

**Рекламирањето преку Интернет**, познато и како **онлајн маркетинг**, **Интернет огласување**, **дигитално рекламирање** или **веб-рекламирање** е форма на маркетинг и рекламирање што го користи Интернетот за промовирање производи и услуги на публиката и корисниците на платформата. Рекламирањето преку Интернет вклучува маркетинг преку е-пошта,маркетинг пребарувач (SEM), маркетинг на социјалните мрежи ,многу видовите рекламирање на екранот(вклучувајќи рекламирање на веб-банери) и мобилно рекламирање.Рекламите се повеќе се доставуваат преку автоматизирани софтверски системи кои работат на повеќе мрежни места, медиумски услуги и платформи, познати како програмско рекламирање.

Категорија:Семрежно рекламирање
Сотир Колеа

**Сотир Колеа** (1872-1945) бил фолклорист, дипломат и активист на Албанското национално будење. Заедно со Тома Кацори е обележан како *Последниот од [[Албанска преродба|Рилиндите]]* .
## <span data-segmentid="46" class="cx-segment">Животопис</span>
Сотир Колеа е роден во Белград, јужна Албанија (тогаш дел од Отоманската Империја ) на 4 септември 1872 година. Неговиот татко Кристо бил адвокат кој работел како правен советник во француската компанија *La Regie Des Tabacs*, која го држела монополот на тутунот во Отоманската Империја. На деветгодишна возраст се преселил во Битола, каде што живеел неговиот вујко Илија, трговец со тутун од истата компанија. По завршувањето на локалната гимназија на грчки јазик, бил ангажиран во *La Regie Des Tabacs* и работел во нивната охридска филијала. Во 1896 година работел како учител во Кавала. Помеѓу 1899 и 1902 година бил префрлен во ограноците на компанијата во Драма и Кавала.

Подоцна Колеа мигрирал во Египет, каде што бил избран за секретар на локалната организација *Башкими*. По Албанската декларација за независност, тој учествуваше во делегацијата испратена на Лондонската конференција, заедно со Расих Дино, Филип Нога и Мехмет Коница. Во 1913 година заедно со Фаик Коница го организирал албанскиот конгрес во Трст. Откако се населил во Швајцарија, во Лозана го издавал весникот *L'Albanie* од 1915 до 1919 година Во 1919-20 година бил член на Париската мировна конференција и на Француско-албанскиот административен совет. Во 1920 година мигрирал во Мадагаскар, а подоцна во Франција, каде што живеел во Марсеј до 1927 година Од 1928 до 1937 година работел како директор на Националната библиотека на Албанија, чии томови се зголемиле тројно за време на неговиот мандат. Според некои извори, Колеа бил тој што го донел реткиот Кодекс на Константин Белградски, дел од христијанската литература, откриен од Ило Митке Ќафезези. Од 1937 година живеел во Елбасан, каде што починал во 1945 година. Неговиот некролог го напишал неговиот близок пријател, лингвистот Махир Доми. Во 1944 година, во Тирана беше објавена неговата работа за албанските поговорки *„Една туфа проверба“*. Во 2002 година Алфред Мојсиу го удостои со златниот медал од орденот Наим Фрашери.
## <span data-segmentid="90" class="cx-segment">Извори</span>

Категорија:Починати во 1945 година
Категорија:Родени во 1872 година
Лепрекон

[мини|Современ приказ на лепрекон, кој се развил и здобил со популарност во [20 век|XX век.]]
**Лепрекон** (ирски: leipreachán) — митско суштество од ирскиот фолклор. Обично е човече во зелена облека со долга црвена брада. Според некои, лепреконите се кријат под детелина со четири листа, која ги прави тешко да се најдат. Според народните преданија, ако видите лепрекон, тој ќе побегне. Ако го изгубите од вид само за миг, ќе исчезне засекогаш. Но ако го догоните и фатите, лепреконот ќе ви даде невидено богатство. Некогаш се вели дека на крајот од виножитото има златници што можат да ви се дадат доколку ги фатите човечињата. Во денешно време, лепреконите се поврзуваат со Денот на Свети Патрик. Некои лепрекони се познати по тоа што прават чевли за други волшебни суштества (елфови, самовили итн.). Во ирската митологија, лепреконот е џуџест чевлар. Ги прави чевлите на самовилите, а ударите на чевларскиот чекан го издаваат неговото присуство.

## Наводи

## Надворешни врски

* 

Категорија:Митологија
Категорија:Митски суштества
Категорија:Лепрекон
Категорија:Традиција
Категорија:Ирска митологија
__СОСОДРЖИНА__
__ИНДЕКС__
Урија (пророк)

**Урија** ― пророк и маченик споменат во Книгата на Еремија.

## Библиски наратив
Тој е опишан како син на Семеј од Киријат-Јарим. За време на владеењето на Јоаким, јудејскиот крал, тој побегнал во Египет од суровоста на кралот, но откако бил вратен назад, му била обезглавена и неговото тело „фрлено во гробовите на обичниот народ“.

## Лахишки писма
Иако не е сигурно, постои научно мислење дека Урија може да се спомнува во Лахишките писма.

## Наводи

Категорија:Еремија (библиска книга)
Категорија:Машки убиени жртви
Категорија:Смрт со обезглавување
Категорија:Библиски убиени жртви
Манаин

[мини| Манаин молејќи и [постејќи со Варнава, Симеон Нигер, Лукиј Киренски и Павле. Илустрирано од Џим Паџет.]]
**Манаин** ― учител во христијанската црква во Антиохија од првиот век, кој бил „воспитан“ (, сидрофос, вулгата: *collactaneus*) со Ирод Антипа.

Според Дела на апостолите, тој бил меѓу оние кои ги испратиле Павле и Варнава на нивното прво мисионерско патување. Тој веројатно бил еден од основачите на црквата во Антиохија.

## Библиски наратив
Малку е познато за животот на Манаин. Се вели дека тој бил „воспитан“ кај четвртархот Ирод. Многу библиски преводи го опишуваат како „згрижувачки брат“ на Ирод или како негов „доживотен пријател“. Според Делата на апостолите, тој бил еден од пророците и учителите кои, под влијание на Светиот Дух, ги положиле рацете на Саул и Варнава и ги испратиле двајцата апостоли на првото од Павловото мисионерско патување ().
 
Бидејќи Лука, претпоставениот автор на Делата на апостолите, бил Антиохиец, можно е Манаiн да бил еден од „очевидците и слугите на зборот“ () кој му дал детали на Лука што тој писател ги има во врска со на Антипа и на другите членови на семејството Иродијан (Лука 3 :1, 19, 20; 8:3; 9:7-9; 13:31, 32; 23:8-12; Дела 12). Можеби станал ученик на Исус со „Јоана, жената на Хуса, управителот на Ирод“ (Лука 8:3).

## Рани историчарски споменувања
Во 39 н.е., Антипа заминал за Рим за да ја добие наклоноста на Калигула, но наместо тоа добил наредба за вечно прогонство. (Jos., „Ант“. , XVIII, vii, 2). Во тоа време, црквата во Антиохија била основана од еврејски христијани, кои „биле растурени поради прогонството што се појавило по повод Стефан“ и го учеле Евангелието и на Грците од Антиохија, (Дела 11:19-24). . Сосема е веројатно дека Свети Манаин бил еден од овие основачи на Антиохиската црква. Датумот на неговата смрт не е познат, но се претпоставува дека умрел во Антиохија во Сирија.

## Почитување
Манаин се спомнува во многу од древните маченици.

Неговиот празник е славен на 23 мај во православната црква и на 24 мај во римокатоличката црква.

## Поврзано

* Список на имиња за библиските безимени

## Наводи

Категорија:Христијански светци од 1 век
Категорија:Светци од римска Сирија
Категорија:Пророци од Новиот завет
Категорија:Раноеврејски христијани
Категорија:Непозната година на умирање
Категорија:Родени во непозната година
Семеј (пророк)

мини|Грчка православна икона на пророкот Шемаја
мини| Семеј прикажан во ''Нирнбершките хроники'' (1493 година).
**Семеј** (, *Šəmaʿyā*; *Самаја* во Септуагинтата) ― пророк за време на владеењето на Ровоам (1. Кралевите 12:22-24). Тој е почитуван како светец во литургискиот календар на православната црква на 8 јануари.

## Библиски наратив
Според 1. Кралеви и 2 Летописи, интервенцијата на Семеј спречила војна меѓу Ровоам и Јеровоам откако овој ги навел северните племиња на Израел да се одделат од племињата Јуда и Венијамин. КралотРовоам собрал 180.000 војници за насилно да ги врати десетте бунтовнички племиња. Семеј бил познат како „Божји човек“ и пророкувал со Божјите зборови дека „тоа е од Мене“ и дека нема да одат против своите браќа, северните племиња. Зборовите на Семеј биле послушани и војската застанала. Коментарот на говорницата ја нарекува неговата интервенција „навремено потсетување на единството на расата, без оглед на поделбата на кралството“.

2 Летописи понатаму наведува дека Семеј ја прорекол казната на Ровоам од страна на Сисак, египетскиот крал.

## Поврзано

* Книга на пророкот Семеј

## Наводи

Категорија:Светци од Стариот завет
Категорија:Луѓе од Летописните книги
Категорија:Луѓе од Книгата на кралевите
Категорија:Евреи од 10 век п.н.е.
Канабис во Казахстан

**[[Коноп|Канабисот]] во [[Казахстан]]** е нелегален.

Во земјата диво растат големи количини на канабис. *Светскиот извештај за дрога* од 2006 година проценува дека 400.000 хектари канабис растат диви во долината Чуи .

Според Министерството за внатрешни работи на Русија, 93% од марихуаната во земјата доаѓа од Казахстан.

**Историја на канабисот во Казахстан**

Според Sensi Seeds: Се верува дека канабисот потекнува од денешен Казахстан и околните делови на Средна Азија, и дека луѓето почнале да го користат уште од 10.000 години п.н.е. Канабисот веројатно првично се користел за растителни влакна и семиња, а неговите лековити и психоактивни својства биле откриени подоцна.- [Извор: Сешета, 28 август 2014 година, Sensi Seeds senseseeds.com -]

„Околу 500 година п.н.е., номадските скитски племиња кои го населувале регионот биле добро познати по нивната употреба на канабис. Скитска гробница (обично наречена „бара“) датирана околу 300 п.н.е. била пронајдена во регионот на Западен Алтај во Монголија (непосредно северно од денешен Казахстан) и ископана во 1929 година; Откриено е дека содржи балсамирано тело на маж заедно со котел полн со изгорени семки од коноп. Друга количка датирана околу 400-500 година п.н.е. била ископана во 1947-1949 година и била откриена дека содржи разни котли и колби со изгорени и неизгорени семки од канабис. -

„Древните скитски племиња кои го населувале регионот биле документирани да го користат и за рекреација и за ритуал; грчкиот историчар Херодот ги опишал како „завиваат“ од задоволство по вдишувањето на испарувањата од запалените семиња од канабис („семето“ веројатно се однесува на целата цветна глава што ги содржи семето). Херодот како историски извор не е целосно доверлив и како таков, многумина ја оспорија вистинитоста на овие тврдења, но откривањето на неколку скитски гробници кои содржат зачуван канабис ја докажа вистинитоста на неговите изјави барем на оваа тема. Од познатите описи на скитскиот живот што ни ги остави Херодот, се чини дека нема сомнеж дека луѓето од тоа време биле свесни за опојните ефекти на канабисот.

„Средновековните Казахстанци, потомци на Скитите и разни други племиња кои го посетувале регионот во античко време, очигледно продолжиле да користат влакна од коноп за мноштво намени, вклучително и ткаење и правење јаже. Има малку докази за трговија со канабис и хашиш како опојно средство во поголемиот дел од овој период, но бидејќи се наоѓа по трасата на древниот пат на свилата (кој течеше од Источна Африка и Арапскиот Полуостров сè до Кина) Казахстан несомнено има долга историја на трговија со канабис.-

## Наводи

https://factsanddetails.com/central-asia/Kazakhstan/sub8_4b/entry-4649.html
Евгенија Крушеван

**Еугенија Крусесан** (родена 1889 година, Фалести, Басарабија ; починала на 11 март 1976 година, Темишвар, Романија ) била првата жена адвокатка во Бесарабија. Таа ја започнала својата адвокатска кариера со пријавување во адвокатскиот бар во Кишињев . Во раните 1950-ти, таа се преселила во Темишвар. Таа се занимавала со адвокатура до пензионирање.

## Наводи


Категорија:Починати во 1976 година
Категорија:Родени во 1889 година
Панчо Виља

**Франсиско „Панчо“ Виља** (), псевдоним на **Хосе Доротео Аранго Арамбула** (шп. José Doroteo Arango Arámbula) — мексикански револуционер. Како еден од водачите на Мексиканската револуција, тој е почитуван во Мексико како национален јунак. Неговите дејствија послужиле како пример за подоцнежните револуционерни и герилски движења во XX век.

## Наводи

## Надворешни врски

__СОСОДРЖИНА__
__ИНДЕКС__

Категорија:Револуционери
Категорија:Мексиканци
Категорија:Родени во 1878 година
Категорија:Починати во 1923 година
Тамара Мартиновиќ (балерина)

** Тамара Мартиновиќ** (српски: Тамара Мартиновић)
(роден 1984 година во Белград, Србија, Југославија) е Србијан балет танчерка. Таа има изведено улоги во театарски мјузикли како што се Чикаго и Бакни ме Кејт во Теразије Театар во Белград (српски еквивалент на Бродвеј)..

## Кариера

Мартиновиќ  дипломирала на балетската школа „Лујо Давичо“ во Белград, а студент е на Филолошкиот факултет на Универзитетот во Белград.

Танцувала и во мјузикли и во балетски дела, вклучително и во „Циганите летаат на небото“, Бакни  ме Кејт.
(Бакни ме Кејт), Чикаго, Светлости позорнице (Сценски светла), Кабаре (Кабаре – Боб Фосе), Нова Добра Стара времена (Нови Стари Добри времиња), Неки до воле вруќе (Некои го сакаат тоа жешко), Земља (Земја - Алегадо). ), Ла Капинера. Сите овие се изведуваат во Позориште на Теразијама. Тамара глуми и во Театарот на Теразија на продукцијата „Маратонци трче почасни круг“ отворена во мај 2008 година.

## Медиумски перформанси
Мартиновиќ настапуваше на телевизија со пејачот Здравко Чолиќ и танчерката Алекса Јелиќ.
## Наводи

Категорија:Српски балерини
Категорија:Родени во 1984 година
Оскар за најдобро адаптирано сценарио

**Оскар за најдобро адаптирано сценарио** (анг: *Academy Award for Writing Adapted Screenplay) ―* Награда од Академијата за филмски уметности и науки (АМПАС) за најдобро сценарио прилагодено за филм од претходно постоечки материјал. Најчесто прилагодувани медиуми се романите, но често се адаптираат и други наративни формати како театарски претстави, мјузикли, раскази, ТВ серии, па дури и други филмови и филмски ликови. Според овој стандард сите продолженија од еден филм исто така се сметаат за адаптации (врз основа на приказната и ликовите од оригиналниот филм).

Порано оваа награда била позната како Оскар за најдобро сценарио засновано на материјал од друг медиум. 

## Наводи

Категорија:Оскар
Категорија:Филмски награди за сценарио
Категорија:Добитници на Оскар за најдобро адаптирано сценарио
Оскар за најдобра глумица во споредна улога

**Оскарот за најдобра споредна женска улога** ― една од наградите кои секоја година ги доделува Академијата за филмски уметности и науки (AMPAS). Се доделува на глумица како признание за извонредна изведба на споредна улога во филмската индустрија. Традиционално наградата ја доделува добитникот на наградата за најдобра споредна машка улога од претходната година.

Гејл Сондергард, на 9-та церемонија на доделување на Оскарите одржана во 1937 година, била прва која ја добила оваа награда за нејзината улога како Фејт Палеолог во *Ентони Адверс*. Прво, на победниците во двете споредни актерски категории им биле доделувани плакети наместо статуетки. Почнувајќи од 1944 година, на добитниците им се даваат статуетки со целосна големина. Денес, номинираните глумици се одредуваат со единствен пренослив глас од актерската бранша на АМПАС; победниците се избираат со мнозинство гласови од сите членови на Академијата со право на глас.

Од воведувањето на наградата, 84 глумици ја добиле истата. Најмногу награди во оваа категорија имаат Дајан Вист и Шели Винтерс; по две награди. И покрај тоа што нема освоено награда, Телма Ритер со шест номинации го држи рекордот за најноминирана глумица. На 10-годишна возраст, Тејтум О'Нил станала најмлада глумица која ја освоила оваа награда за *[[Месечина од хартија (филм од 1973)|Месечина од хартија]]* (1973), а на 77-годишна возраст, Пеги Ешкрофт е најстара победничка во оваа категорија за *A Passage to India* (1984). Џејми Ли Кертис е последна победничка во оваа категорија за нејзината улога како Дејдре Бобеирдре во „*[[Сè насекаде одеднаш]]*“.

## Наводи

## Надворешни врски

* Oscars.org (официјален сајт на Академијата)
* Oscar.com (официјален промотивен сајт за церемонија)
* База на податоци за наградите на Оскар (официјален сајт)

Категорија:Оскар
Категорија:Добитници на Оскар за најдобра глумица во споредна улога
Јелисавета Начиќ

**Јелисавета Начиќ** (31 декември 1878 во Белград – 6 јуни 1955 во Дубровник) била познат српски архитект. Таа е запаметена како пионер кој ги инспирирал жените да влезат во професии кои порано биле резервирани за мажи. Не само што прва дипломирана жена по архитектура во Белград, таа беше и првата жена архитект во Србија.

## Биографија
Родена во Белград, Начиќ дипломирала  со одлични резултати во 1896 година. Студирала архитектура на Универзитетот во Белград на Архитектонска школа на Универзитетот во Белград во време кога се чувствуваше дека жените не треба да влегуваат во професијата. На 22-годишна возраст, таа е првата жена што дипломирала на Инженерскиот факултет. Таа бараше вработување во Министерството за градежништво, но не можеше да стане функционер бидејќи имаше услов да биде завршен воениот рок. Сепак, таа успеа да добие позиција како архитект во Општина Белград каде што стана првиот главен архитект во градот. Во 1903 година, таа ги дизајнирала Малите скалила во белградскиот Паркот Калемегдан. Нејзината најзабележителна работа е добро пропорционална училишна зграда што ја завршила во 1906 година, сега позната како основно училиште Краљ Петар I (Крал Петар I). Таа, исто така, ја проектирала цркви вклучувајќи ја црквата Александар Невски во моравски стил (1929) во Белград и помала црква во Косово. Болницата што таа ја дизајнираше беше уништена за време на Втората светска војна, но многу нејзини станбени згради од станови до карактеристични приватни домови, некои со арт нуво или нео-ренесансни елементи, сè уште стојат денес. Првата колективна станбена зграда за работници на Балканот ја дизајнираше Јелисавета Начиќ.

За време на Првата светска војна, таа беше интернирана во логор во Унгарија, со што нејзината уметничка кариера беше завршена. Тоа траеше не повеќе од 16 години. По војната, Начиќ се преселила во Дубровник со нејзиниот сопруг Лука Лукаи кого го запознала во логорот. За животните дела и е доделена државна пензија. Почина во Дубровник во 1955 година.

## Наводи

Категорија:Српски архитекти
Категорија:Српски жени архитекти
Категорија:Родени во 1878 година
Категорија:Починати во 1955 година