Пиперка

**Пипер** (, разг. *пипер*) — повеќегодишно зеленчуково растение од фамилијата зрнци (*Solanaceae*), слично на компирот. Може да има благ и лут вкус и се употребува за исхрана на луѓе и животни, во свеж, готвен и преработен (во зачини, ајвар, конзевиран во туршија) облик. Потекнува од јужните делови на Северна Америка, Средна Америка и северните делови на Јужна Америка, од каде што е распространета ширум светот, а особено застапена и во Македонија. Во Македонија во 2010 година се произведени 168.150 тони пиперки.

## Одлики
Родот на пиперката опфаќа едногодишна билка, во висинa до 1 м. Листовите на пиперката се јаjцести со шилести врвови. Цветаат во мај, а цветовите и се бели, црвени, светложолти или виоилетови. Плодот е топчест или долгнавест. Мирисот и вкусот на плодовите е (благ, сладок до извонрендо лут) се зависи од сортата и зрелоста. Долж нервите постојат жлезди кои синтетизираат алкалоид , капсаицин („одговорен“ за лутината и лековитост на пиперката). Основниот број на хромозом е x=12.

## Видови (сорти) на пиперки

Постојат мноштво имиња за плодовите на поединечни сорти на пиперка. Најпознати видови на пиперки се: феферони, бабура, чили, ајварка (куртовска капија), зелена дуга, сиврија. Чили е назив за неколку врсти и сорти на пиперка, кои се одгледуваат на територијата на Мексико уште од 3000. година п.н.е.

## Систематизација и географско потекло на родот

Родот *-{Capsicum}-* опфаќа околу 25 видови. Постои претпоставка дека голем број на сортите е уште поголем и дека со деталните истражување на Неотрописот ќе се опишат и нови видови. Еден од проблемите на класификацијата на сортите внатре родот е прашање на сродноста на три од вкупно четири одгледувани сорти (-{*Capsicum annuum*, *Capsicum frutescens*}- и *-{Capsicum chinense}-*). Поедини автори ги сметаат одвоени со сестринските видови, додека -{Pickersgill}- и сметаат дека статусот на посебни видови е нелегитимен.
## Употреба во исхраната
Пиперката се користи како зеленчук, зачин и лек. Исто така се користи свежа, конзервирана како (туршија), сува или сува мелена (или „толчена“).

Пиперките, со просечна потрошувачка од 65,4 кг по домаќинство, е 2. зеленчук според употребата во Македонија во 2017 година.

## Галерија


File:Пиперки-МК 01.jpg|Пиперки растат на нива во с.Добрејци, Струмичко
File:Пиперки-МК 03.jpg|Пиперки растат на нива во с.Добрејци, Струмичко
File:Пипер МК 02.jpg|Пиперки растат на нива во с.Миравци, Гевгелиско
File:Пипер МК 03.jpg|Пиперки растат на нива во с.Миравци, Гевгелиско
File:Пипер МК 01.jpg|Пиперки растат на нива во с.Миравци, Гевгелиско
File:Феферонки-МК 01.jpg|Феферонки, вид на пипер, на нива во с.Добрејци, Струмичко
File:Феферонки-МК 03.jpg|Феферонки, вид на пипер, на нива во с.Добрејци, Струмичко
File:Пиперки МК.jpg|Пипер расте под пластеник во с.Добрејци, Струмичко
File:Пипер во Скопско.jpg|Пипер во с.Трубарево
File:Пипер во Скопско.jpg|Пипер во с.Трубарево
File:Пиперки-ајварки.jpg|Пиперки од сортата „ајварка“
File:Пиперки везени.jpg|Пиперки везени во с.Љубојно
File:Пиперки на тераса.jpg|Пиперки на тераса во с.Љубојно
File:Пиперки.jpg|Пиперки во с.Љубојно



## Наводи

Категорија:Пиперка (род)
Категорија:Зеленчук
Категорија:Зачини
Категорија:Растенија опишани во 1753 година