open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Георг Тракл

**Георг Тракл** (), (роден на , во  – починат на , во ) — еден од најистакнатите австриски поети - експресионисти.

## Животопис

Тракл е роден во Салцбург, каде што и ги поминал првите 18 години од животот. Учел во католичко основно училиште (иако неговите родители биле протестанти). Во гимназијата во Салцбург студирал латински, старогрчки, математика, а на 17-годишна возраст започнал да пишува поезија.

Во 1908 година, Тракл се преселил во Виена за да студира фармакологија, посветувајќи поголемо внимание на поезијата. Откако го завршил универзитетот, Тракл се запишал во армијата. После една година, тој се вратил во Салцбург, работејќи во аптека, но набргу бил ангажиран како воен фармацевт во гарнизонската болница во Инсбрук.

Со избувнувањето на Првата светска војна, Тракл бил мобилизиран во австроунгарската војска, служел во теренската болница во Галиција. Како фармацевт и лекар, постојано бил ангажиран околу ранетите, во овој период и во овие околности, заболел од депресија, а нешто малку подоцна се обидел да се самоубие поради што бил пренесен во Краков и хоспитализиран. На 3 ноември 1914 година, Тракл се самоубил во болничкото одделение земајќи смртоносна доза кокаин.

## Творештво
Поетското наследство на Тракл е мало по обем, но со исклучително значење и влијание врз развојот на поезијата на германски јазик и поетското творештво, воопшто во светски рамки. Неговиот однос кон животот е трагичен, а изразот во поезијата му е преку симболи, сложени слики, емотивно богатство, силна ритмика, снажен израз. Еден е од основоположниците на современата светска литература од почетокот на дваесеттиот век. Иако некои се обидуваат неговиот израз и стил да го поистоветат со експресионизмот, сепак, се работи за автентично, субјективно, оригинално творечко изразување кое тешко може да биде потполно дефинирано и ставено во одредени познати концепти.

## Теми и мотиви
Во  раните свои песни Тракл, се изразувал со  филозофски јазик, херметички, без голема заинтересираност за реалниот свет. Тоа биле песни посветени на вечерните часови или главен мотив им била ноќта. Подоцнежните се своевидни поеми посветени на тишината, смртта, молчењето на оние што починале. Есента, синилото, затемнетите ентериери, густината на доживувањата и на густата атмосфера во која бавно се движи времето на смртта.

## Библиографија
* *Песни*,  1913 година
* *Сонувањата на Себастијан* или  *Светата ноќ*,  1915 година
* *Есента на осамениот*, 1920 година
* *Песната на починатиот*, 1933 година.

## Надворешни врски

*https://www.warpoets.org/conflicts/great-war/georg-trakl-1887-1914/ Georg Trakl (1887 – 1914)
*https://www.imdb.com/name/nm2012080/ Georg Trakl (1887–1914)
*http://www.poetrybyheart.org.uk/poems/grodek/ Grodek (1913) Georg Trakl
*https://literaturnische.de/Trakl/english/texte-e.htm Index of all literary texts of Georg Trakl

## Наводи

Категорија:Австриски поети
Категорија:Австриски писатели
Категорија:Експресионистички поети
Категорија:Модернистички поети
Пречек (ТВ-филм)

**„''Пречек''“** — македонски телевизиски филм од 1971 година. Го режирал Душко Наумовски, а сценариото го напишале Бранко Пендовски и Бранко Варошлија.

## Улоги

## Надворешни врски
* 

Категорија:Македонски филмови од 1970-тите
Категорија:Телевизиски филмови
Категорија:Филмови на Душко Наумовски
Категорија:Филмови со Сабина Ајрула
Категорија:Филмови со Дарко Дамески
Категорија:Филмови со Нада Гешоска
Категорија:Филмови со Драги Костовски
Категорија:Филмови од 1971 година
Категорија:Појавено во 1971 година во Македонија
Категорија:Појавено во 1971 година во Југославија
Ксенократ

мини|Ксенократ
**Ксенократ** (406 п.н.е. - 316 п.н.е.) - старогрчки философ.

## Животопис
Ксенократ му бил ученик на Платон.

## Философски ставови
Во своето учење, Ксенократ се обидел да ги спои учењата на Платон и на Питагора.

## Наводи

Категорија:Старогрчки филозофи
Категорија:Старогрчки математичари
Категорија:Математичари од 4 век п.н.е.
Грил (митологија)

**Грил** - личност од старогрчката митологија, другар на Одисеј. Кога Кирка го претворила во свиња, Грил го убедувал Одисеј дека му е подобро и попријатно да живее така, отколку да биде изложен на бројните опасности за време на неговото патување кон Итака. И Плутарх има еден дијалог посветен на Грил.

## Наводи

Категорија:Старогрчка митологија
Епископи (Кипар)

300px|мини|десно|Сувереното Базно Подрачје Акротири со Епископи (горе-лево).
**Епископи** или *Гарнизон Епископи* (, , ) — главно населено место на  британската воена база и прекуморска територија Акротири и Декелија на островот Кипар. Сместено е во средината на Западното Базно Подрачје (Суверено Базно Подрачје Акротири), едно од двете управни единици на територијата. Иако не е најголема база на територијата, тука се сместени нејзината цивилна управа, како и заповедниот штаб на Британските сили во Кипар.

## Поврзано
* Декелија

## Наводи

Категорија:Акротири и Декелија
Категорија:Населени места на Кипар
Категорија:Британски главни градови
Сибила (митологија)

[thumb|''Сибила'' на [Франческо Убертини, 1525]]
**Сибила** - во старогрчката митологија, свештеничка и пророчка во храмот на Аполон. Таа му кажала на Енеј како да дојде до татко му Анхис во подземниот свет, но сепак неговиот потфат го нарекла лудило.

## Наводи

Категорија:Старогрчка митологија
Категорија:Римска митологија
Тит Помпониј Атик

**Тит Помпониј Атик** (латински: *Titus Pomponius Atticus*, 102 п.н.е. - 32 п.н.е.) - римски граѓанин, пријател на Цицерон и издавач на неговите дела. Тој имал големо познавање на грчката книжевност и поради тоа го носел прекарот Атик. Цицерон му посветил голем број писма.

## Наводи

Категорија:Стар Рим
Категорија:Римјани од 1 век п.н.е.
Простодушна љубов (ТВ-филм)

**„''Простодушна љубов''“** ― македонски телевизиски филм од 1975 година. Го режирал Димитар Христов, а сценариото го напишал Мето Јовановски.

## Улоги

## Надворешни врски
* 

Категорија:Македонски филмови од 1970-тите
Категорија:Телевизиски филмови
Категорија:Филмови на Димитар Христов
Категорија:Филмови со Љубиша Трајковски
Категорија:Филмови со Катерина Крстева
Категорија:Филмови со Петар Стојковски-Бабец
Категорија:Филмови со Шенка Колозова
Категорија:Појавено во 1975 година во Македонија
Категорија:Појавено во 1975 година во Југославија
Пруга на револуцијата (ТВ-филм)

**„''Пруга на револуцијата''“** ― македонски телевизиски филм од 1980 година. Го режирал Љубиша Георгиевски.

## Улоги

## Надворешни врски
* 

Категорија:Македонски филмови од 1980-тите
Категорија:Телевизиски филмови
Категорија:Филмови на Љубиша Георгиевски
Категорија:Филмови со Иван Бекјарев
Категорија:Појавено во 1980 година во Македонија
Категорија:Појавено во 1980 година во Југославија
Декубитус

мини|upright=1.6
 
**Декубитус** претставува патолошки процес кој се јавува на т.н. предилекциски места,предизвикано од подолго време лежење во иста позиција односно поради притисокот на крвните садови и недоволната исхранетост на ткивото со крв,односно нарушена циркулација.

**Предилекциски места**:
* окципиталната џумка
* рабовите на ушните школки
* рабовите на лопатката или скапулата
* ’рбетните продолжетоци
* кај лумбалниот дел кај карличната коска
* на колената
* на лактите
* на петиците

**Причини за појава на декубитус**:
* Причините можат да бидат **егзогени**(неодржување на личната хигиена,една положба во креветот која трае долг период,иритација,набори на постелнината и облеката,иритација со трошки,предмети.Но причините можат да бидат и **ендогени**,односно:
* парализа
* болести со квс
* анемии
* дијабет
* обезитас
* кахексија

**Стадиуми на настанување на декубитална рана:**

#  Стадиум на hyperemia-во овој стадиум кожата најпрво е бледа поради долгиот притисок врз крвните садови,а потоа кожата е црвена поради хиперемијата. 
#  Стадиум на мацерација - во овој стадиум кожата е лигава,влажна и се лупи. 
#  Стадиум на некроза-во овој стадиум раната се шири во длабочина и ширина. 
#  Во четвртиот стадиум раната се проширува до коска.

## '''Дејство врз организмот'''

#  Раната претставува влезно место на микроорганизми што може да доведе до смртен исход доколку не се води соодветна грижа и нега. 
#  Преку раната доаѓа до губење на голем број белковини,а со тоа се намалува отпорноста на огранизмот. 
#  Производите од декубиталната ран влијаат токсично врз CNS,хепар и бубрези. 
#  При целосно заздравување на оваа рана може да се намали подвижноста на околното ткиво,така настануваат и контрактури.

**<u>Превенција</u>**
* Одржување на лична хигиена
* Масажа на предилекциски места
* Употреба на поможни средства со цел превенција
* јакнење на отпорноста на организмот со храна богата со белковини
* болничката облека и постелнина да е без набри,и други предмети.

**<u>Лекување</u>**

#  Земање на брис од раната за да се утврди антибиотикот 
#  Промивка на раната со водород пероксид,а потоа со со бетадин,а на крај со антибиотски раствор или прашок. 
#  Преврска на раната 
#  Заштита на раната со ѓеврече или гумен круг.

*

мини|300x300пкс| Декубитална промена предизвикана од лежење  
мини|300x300пкс| Антидекубитален душек

Категорија:Некроза
Крез (митологија)

алт=Портрет на Крез|мини|Портрет на Крез
**Крез** — крал на Лидија, познат по огромното богатство. Познат е неговиот разговор со грчкиот мудрец Солон кого го прашал: „Кого го смета за најбогат човек?“ На тоа, Солон рекол дека на прашањето може да одговори дури по смртта на Крез. Во римската митологија, тие биле божици на одмаздата.

## Наводи

Категорија:Кралеви на Лидија
Врапчишка Река

**Врапчишка Река** — се наоѓа на Шар Планина, северозападно од Гостивар, поминува низ селото Врапчиште и се раводнува низ полето, а при висок водостој се влева во Вардар. Зафаќа сливно подрачје од 22,1&nbsp;км2.

## Наводи

Категорија:Реки во Македонија
Поројска Река

**Поројска Река** — се наоѓа североисточно од Тетово, поминува низ селото Порој и се раводнува низ полето.

## Наводи

Категорија:Реки во Македонија
Категорија:Порој (село)
Вруточка Река

**Вруточка Река** — се наоѓа на Шар Планина, поминува низ селото Вруток и се влева во Вардар..

## Наводи

Категорија:Реки во Македонија
Камењанска Река

**Камењанска Река** — река која извира на Шар Планина, југозападно од Тетово, поминува низ селото Камењане и се раводнува низ полето, а при висок водостој се влева во Вардар.. Од оваа река произлегуваат Камењанските Водопади.

## Течение
мини|250п|лево|Четвртиот Камењански Водопад.
Камењанска Река извира од шарпланинскиот врв Карабунар на надморска височина од 2.000 метри. Реката настанува со спојување на Ситничка и Виошанска Река. Спојот на двете реки се случува кај селото Јеловјане. По спојувањето на реките, реката тече низ клисура каде што реката на релативно кратко растојание има значителен пад од 400 м. Тој стрмен пад ги создава Камењанските Водопади кои се низа на девет водопади кои течат над селото Камењане.

## Наводи

Категорија:Реки на Шар Планина
Марко Гудуриќ

**Марко Гудуриќ** (српска кирилица: Марко Гудурић, роден на 8 март 1995 година) е српски професионален кошаркар кој настапува за Фенербахче во Националната асоцијација на кошарка (НБА). Со висина од 201 см, тој игра на позицијата бек шутрер.

## Професионална кариера

Категорија:Живи луѓе
Категорија:Родени во 1995 година
Категорија:Српски кошаркари
Немања Бјелица

**Немања Бјелица** (српски: *Немања Бјелица*) , роден на 9 мај 1988 година) е српски професионален кошаркар кој настапува за тимот на Голден Стејт Вориорс во Националната асоцијација на кошарка (НБА). Настапува на позицијата крилен центар, како и за српската кошаркарска репрезентација. Неговите вештини за разновидност и ракување со топки му овозможувале да ја преземе улогата на теренот. Бјелица бил селектран во првиот тим на Евролигата, како и МВП на Евролигата во 2015 година .

## Професионална кариера
десно|мини|200x200пкс| Бјелица играјќи за Црвена звезда .

Категорија:Живи луѓе
Категорија:Родени во 1988 година
Категорија:Српски кошаркари
Мирослав Радуљица

**Мирослав Радуљица** (, роден на 5 јануари 1988 година) е српски кошаркар, играч на Џангсу Драгонс и на српската репрезентација.

Со висина од 2.13 см, тој игра на позицијата центар.

## Професионална кариера

Категорија:Живи луѓе
Категорија:Родени во 1988 година
Категорија:Играчи на КК Ефес Пилсен
Категорија:Играчи на Милвоки Бакс
Категорија:Играчи на Минесота Тимбервулфс
Категорија:Српски кошаркари
Тумор

**Туморот** претставува патолошка појава кој настанува како резултат на неконтролирана делба и развиток на клетките на домаќинот,кои се исхрануваат со крвта на домаќинот (човекот),а притоа добиваат свои специфичности,различни од тие претходно.

Значи дека туморот претставува една абнормална маса во организмот настаната поради одредени причини.

## '''Терминот неоплазма'''
Зборот "неоплазма" претставува новосоздадена творба во организмот,која настанала поради различни надворешни или внатрешни фактори односно причинители.

Зборот "неоплазма" може да се дефинира и како абнормална маса на клетки настаната поради нивен абнормален раст и развој.

## '''Поделба на неоплазми'''
Туморите се делат на две групи:доброќудни и злоќудни.Разликата меѓу овие два вида на тумори е тоа што доброќудните растат и се развиваат ограничено од околното ткиво,односно тие имаат своја капсула (јасно ограничени),растат бавно,ретко се рецидивираат,нема создавање на метастази и секундарни тумори,додека злоќудните тумори растат брзо и се враснуваат во ткивата,испуштаат метастази и поради тоа настануваат и секундарни тумори и најчесто доаѓа до нивно рецидивирање.

### <u>Доброќудни и злоќудни неоплазми</u>

**<u>Микроскопска структура на тумори</u>**

Секој тумор е изграден од строма (мрежа од врзувачко ткиво и крвни садови) и паренхим (клетки на туморот).

Паренхимот му дава специфични особини на туморот,кој се формира со размножување на клетките од каде може да се утврди и потеклото на туморот,но кај злоќудните тумори тоа е тешко да се утврди.

**<u>Метастазирање</u>**

Метастазирањето претставува настанување на секундарни тумори,односно настанување на тумор во пооддалечните места во организмот.

Карциномите почесто се метастазираат по лимфен пат,додека саркомите по крвен пат.

Новосоздадените секундарни тумори се со исти особини како и примарниот тумор.

Пример:од органите во абдоменот,клетките на туморот преку порталната вена може да создадат секундарен тумор во црниот дроб.

*

## Наводи

## Литература


Категорија:Онкологија
Категорија:Патологија
Аневризма

мини|271x271пкс|Аневризма
**Аневризма** претставува проширување на артерија, кое настанува поради последица од слабост на ѕидот на крвниот сад.

Аневризмите можат да настанат на сите артерии, но најчесто настануваат на аортата.

## Ризични фактори

#  Воспаление (од околното ткиво или по крвен пат) 
#  Дијабетес 
#  Атеросклероза 
#  Пушење 
#  Хипертензија 
#  Алкохолизам 
#  Дебелина, итн.

## Последици

Аневризмите се место каде лесно може да дојде до прскање на артеријата и да доведе до тешки и незапирливи крвавења, хеморагичен шок и смрт (доколку е на голема артрерија, како аорта). Исто така може да настане тромбоза со тромбоемболизам поради неправилно струење на крвта и измената на ѕидот на крвниот сад.

## Наводи

Категорија:Патологија
Категорија:Васкуларна хирургија
Категорија:Васкуларни болести
Категорија:Грцизми
Категорија:Зборови што ги нема во ТРМЈ
Милот Рашица

**Милот Рашица** (роден на 28 јуни 1996) е косовски фудбалер,  на Бешикташ и на косовската репрезентација.

## Надворешни врски

* Милот Рашица на soccerway
* Милот Рашица на transfermakt
* Милот Рашица на whoscored
* Милот Рашица на espn

Категорија:Косовски фудбалери
Категорија:Фудбалери на ФК Витесе
Категорија:Фудбалери на ФК Вердер Бремен
Категорија:Фудбалери на ФК Норич Сити
Категорија:Фудбалери на ФК Галатасарај
Категорија:Фудбалери на ФК Бешикташ
Категорија:Живи луѓе
Категорија:Родени во 1996 година
Ано Долијана

**Ано Долијана** (Ано што значи „горно“, ) или едноставно **Долијана**, е планинско село изградено од камен во општината Северна Кинурија, во источна Аркадија, Грција. Од 2011 година, имаше 90 жители. Тоа е заштитена традиционална населба.

### Грчка револуција
За време на Грчката војна за независност, во селото се водела битка против Турците, на 18 мај 1821 година, позната како Битка кај Долијана во која Грците излегле победници.

Во оваа битка Никитарас со 300 мажи успеал да одврати 2.000 Турци кои го нападнале селото со артилерија. Тогаш тој го добил прекарот „Туркофагос“ кој подоцна го придружуваше, бидејќи според традицијата многу од противниците умреле од неговите раце. На влезот на Долијана и конкретно на местото каде што се одвивала главната битка, именувана како „*потокот Цаконас“*, подигната му е почесна биста на Никитарас.

## Активности
лево|мини| Е4 европски патен знак во Ано Долијана
Европската патека E4 на долги патеки преминува право преку Долијана, што го прави идеално место за пешачење .

## Поврзано

* Битка на Долијана

## Наводи

## Надворешни врски
* Мрежно место на Парнон трејл  
* Стартувај Долијана - Планински полумаратон  (на грчки) 
* Патриотско здружение Долијана (на грчки)

Категорија:Населени места во Грција
Космос-2044

**Космос-2044**,(**Бион-9** и **Биокосмос-9**) — еден од преку 2.400-те советски вештачки сателит лансиран како дел од програмата Космос.

Сателитот имал намена за биолошки истражувања. Заедно учествувале 9 земји и европската вселенска агенција (ЕСА). Направени се вкупно 80 експерименти, меѓу кои се и испитување на мачнината при летање, репродукцијата, регенерацијата, имунологијата, и реадаптацијата при нормална гравитација. Експериментите биле изведени на глодачи, дождовници, риби, овошни мушички, мравки, црви, клетки и семиња. Исто така како патници биле вклучени и два мајмуни макаки-резус.

Капсулата за слетување се вратила на земјата после 14 дена, но некои од организмите погинале поради грешка на контролата на температурата во кабината.

## Поврзано
* Космос (програма)

## Литература
* НАСА подаци о сателиту

## Надворешни врски
* Подаци о сателитима у облику табеле

Категорија:Сателити „Космос“
Категорија:Космонаутиката во 1989 година
Категорија:Вселенски летала пуштени во 1989 година
Марк Гасол

**Марк Гасол Саез** (роден на 29 јануари 1985) — шпански професионален кошаркар кој настапува за Баскет Жирона во втората шпанска кошаркаска лига позната како Liga Española de Baloncesto или LEB Oro.Гасол е воедно и сопственик на клубот,тој го основал во 2014 година. Марк Гасол бил драфтуван како 48-ми пик на драфтот од страна на  Лос Анџелес Лејкерс во 2007 година. во 2008 година бил  тргуван во Мемфис Гризлис, каде што потпишал со тимот и останал со франшизата сè додека не бил трејдуван во Торонто во 2019 година. Тој е двократен член на Ол-Стар НБА тимот, трикратен НБА ол-стар и шампион во НБА. Во 2013 година, тој бил прогласен за одбранбен играч во НБА на годината.

Категорија:Живи луѓе
Категорија:Родени во 1985 година
Категорија:Играчи на КК Барселона
Категорија:Играчи на Мемфис Гризлис
Категорија:Играчи на Торонто Репторс
Липа (појаснување)

**Липа** може да се однесува на следново:

* Липа — род дрва
* Липа (село) — село во Општина Неготино, Македонија
Космос-2229

**Космос-2229**, (**Бион-10** и **Биокосмос-10**) — еден од преку 2400-на советски вештачки сателит лансиран како дел од програмата Космос.

Сателитот бил наменет за биолошки истражувања. Во проектот учествувале 9 земји и ЕСА. Било експериментирано на: 2 мајмуни, инсекти, водоземци, билки и клетки.

## Поврзано
* Космос (програма)

## Литература
* НАСА подаци о сателиту

## Надворешни врски
* Подаци о сателитима у облику табеле

Категорија:Сателити „Космос“
Категорија:Космонаутиката во 1992 година
Категорија:Вселенски летала пуштени во 1992 година
Христофор (митологија)

**Христофор** – средновековен христијански Полифем или Херкул. Според легендата, тој бил висок четири метри. Христофор се јавува како чест мотив во сликарството.

## Наводи

Категорија:Средновековна митологија
Категорија:Христијанска митологија
Хиполит (Син на Тезеј)

[мини|Смртта на Хиполит, од [Сер Лоренс Алма-Тадема (1836-1912).]]
**Хиполит** – син на античкиот јунак Тезеј. Кога ја одбил својата маќеа Федра која му се додворувала, таа го обвинила кај татко му дека сакал да ја заведе. Погинал при возењето со кола, кога исплашените коњи паднале во провалија. Овој мотив, познат како Потифаров мотив, е доста чест во светската книжевност.

## Наводи

Категорија:Старогрчка митологија
Арктур (митологија)

**Арктур** – жител на Атина кој најгостољубиво го пречекал Дионис кога дошол во Атика. За возврат, богот му подарил пенушка и вино, кое Арктур им го делел на граѓаните на Атина и така станал основач на винарството. Погинал така што го убиле некои овчари, мислејќи дека е отруен, а тој бил само мртов пијан.

## Наводи

Категорија:Старогрчка митологија
Хермоген

**Хермоген** – римски пејач и композитор од времето на Октавијан Август. Во своите дела повеќепати го споменува Хорациј.

## Наводи

Категорија:Стар Рим
Апел од Кос

200px|мини|''Александар и Кампаспе'' во студиото на Апел
**Апел од Кос** – славен грчки сликар по потекло од Колофон. Тој живеел во дворецот на Александар Македонски.

## Наводи

Категорија:Старогрчки сликари
Боази

**Боази**  — врв во средишниот дел на главниот срт на протегање на планината Кораб во Македонија. Неговата височина изнесува 2.495 метри.  
## Местоположба

Боази е врв на главниот срт на протегање во средишниот дел на планината Кораб, на самата македонско-албанска државна граница.  Според местоположбата на врвот Боази се наоѓа на координатите 41°45'23" северна географска широчина и 20°31'39" источна географска должина. Сместен е во пределот помеѓу долината на Длабока Река со Корапскиот водопад и врвот Мал Кораб на север и високопланинскиот превој - преминот Цигански Проход на југ, додека од врвот Боази кон исток се испушта планинската огранка на која се сместени високите, тешко пристапни, многу стрмни и зашилени (налик „алпски“) врвови Кабаш и Рибничка Скала. Врвот Боази се наоѓа на самиот срт, а неговите падини кон запад и исток се многу стрмни и каменливи, а притоа низ двете долини од двете падини на север и југ од Боази водат планински патеки и патишта по кои се движеле многу сточари и патници преминувајќи го сртот на Кораб, поради што најверојатно врвот и го добил името Боази кое доаѓа од турскиот збор boğaz кој значи премин, превој, грло, клисура, врат („шија“), пат. До врвот може да се искачи по добро разгазената граничарска патека, пристапувајќи од долината на Длабока Река (Пројфел) на север, а продолжувајќи по неа кон Цигански Премин на југ, веднаш на јужното подножје под врвот на надморска височина од 2318 метри е сместено постојано природното ледничко езеро Изгревно Езеро.  Целиот крајолик на пределот околу врвот Боази е исполнет многу убави високогорски речиси „алпски“ планински глетки, на стрмни врвови, длабоки долини, стрмни падини со карпи со камењари (сипари), високопланински тревнати пасишта и ливади со боровинки и малини.

## Искачување
Патека на движење: село Тануше – водопади Танушки Слапови – Ливади или село Грекај – Ливади преку Чапарец – извори Ујткалар (цирк на исушено исчезнато езеро) – Цигански Премин (2250 м.) – Изгревно Езеро (2318 м.) – Боази (2495 – 2515 м.) – извори на Длабока Река – Корабски Пројфелски Водопад – Видиковец – Планиница – преслап Пралуга – с. Нивиште – с. Грекај 
*Должина: 30 км  
*Времетраење: 12 часа  
*Тежина: тешка  
*Вода: на 5 места од издашни извори  

Патеката е обележана од ПД Трансверзалец во неколку наврати: 20-21.06.2020 со кампување во шатори крај Изгревно Езеро кога беа поставени и дрвени патоказни стрелки. .

## Наводи

Категорија:Врвови во Македонија
Категорија:Планини во Албанија
Категорија:Кораб
Факундо Кампацо

**Факундо „Факу“ Кампацо** (роден на 23 март 1991 година) е аргентински кошаркар, плејмејкер на Реал Мадрид и на аргентинската репрезентација.

## Титули
### Пењарол
* **[[Национална кошаркарска лига на Аргентина|Аргентинско првенство]]** (4) : 2009-2010, 2010-2011, 2011-2012, 2013-2014.
* **[[Кошаркарски куп на Аргентина|Куп на Аргентина]]** (1) : 2010.
* Турнир Супер 8 (3) : 2009, 2011, 2013.
* Аргентинско–бразилска Интерлига (2) : 2010, 2012.

### Реал Мадрид
* **[[Евролига]]** (2) : 2014-2015, 2017-2018
* **[[АЦБ лига]]** (2) : 2014-2015, 2017-2018.
* **[[Кошаркарски куп на Шпанија|Куп на Шпанија]]** (1) : 2015.
* **[[Суперкуп на Шпанија во кошарка|Суперкуп на Шпанија]]** (2) : 2014, 2018.

## Наводи

## Надворешни врски

*Факундо Кампацо на Eurobasket.com
*Факундо Кампацо на Euroleague.net
*Факундо Кампацо на RealGM.com

Категорија:Аргентински кошаркари
Категорија:Живи луѓе
Категорија:Родени во 1991 година
Категорија:Играчи на КК Реал Мадрид
Категорија:Луѓе од Кордоба (Аргентина)
Смитсонова астрофизичка опсерваторија

{
  "type": "FeatureCollection",
  "features": [
    {
      "type": "Feature",
      "properties": {},
      "geometry": {
        "type": "Point",
        "coordinates": [
          -71.12825632095338,
          42.38147543186489
        ]
      }
    }
  ]
}

**Смитсонова астрофизичка опсерваорија** или **САО** (, *SAO*) — научноистражувачки институт на Смитсоновата установа од САД со седиште во Кембриџ, Масачусетс. Заедно со Харвардската опсерваторија (HCO) го сочинува Харвардско-смитсоновскиот центар за астрофизика (CfA).

## Историја

Институтот е основан во 1890&nbsp;г. од Семјуел Пирпонт Ленгли, трет секретар на друштвото, со намера да се изучува Сонцето. Ленгли денес е позатат како воздухопловен инженер, иако по образование бил астроном — првиот во САД кој почанл да се заниамва со астрофизиката како посебна наука. Меѓу неговите откритија се уредот наречен болометар и инфрацрвеното зрачење на Сонцето.

Во 1955 г. САО е преселен од Вашингтон во академскиот град Кембриџ во Масачусетс, здружувајќи се со Харвардската опсерваторија (HCO). Ова соединување овозможило проширување на кадарот, опремата и делокругот на научната дејност. За директор на САО бил назначен Фред Випл, кој го презел државниот предизвик да создаде светска мрежа за сателитско следење, со што институтот станал предводник во полето на вселенското проучување. Програмите на овие научни установи се одвивале во разни лаборатории, сместени во разни места и земји во светот.

Смитсоновата установа соработувала со военото воздухопловдство на проектот „Вселенска патека“, чии сателитски набљудувања од 1957 до 1961&nbsp;г. довеле до бројни сознанија и податоци за ефемеридите.Во 1973&nbsp;г. Смитсоновата установа и Харвард ја формализирале својата соработка во заеднички Харвардско-смитсоновскиот центар за астрофизика (CfA).

## САО денес

Денес во CfA работат преку 300 научници, вршејќи разновидни истражувања во полето на астрономијата, астрофизиката, науките за Земјата и вселената, како и на научното образование.

Нашите сознанија за вселената денес во голема мера асе должат за пионерските напори на САО во развојот на кружечки (орбитални) опсерватории и големи земски телескопи, примената на сметачите во решавањето на астрофизички проблеми, интеграцијата на лабораториски мерења, теоретската астрофизика и наодите од набњудување на електромагнетниот спектар.

Во надлежност на САО е и вселенската опсерваторија „Чандра“, со која работат научниците од Кембриџ. Истото важи и за опсерваторијата ММТ, со која САО работи заедно со Универзитетот на Аризона .

## Поврзано
* Ѕвезден каталог на Смитсоновата астрофизичка опсерваторија

## Наводи

## Надворешни врски
* Матична страница на САО 
* Харвардско-смитсоновки центар за астрофизика 

Категорија:Опсерватории во САД
Категорија:Смитсонова установа
Категорија:Кембриџ (Масачусетс)
Категорија:Појавено во 1890 година
Стојна Костовска

**Стојна Костовска** (Крива Паланка, ) — македонска театарска, филмска и телевизиска глумица.

## Животопис
Стојна Костовска е родена на 31 март 1954 година во Крива Паланка. Дипломирала на Вишата музичка школа, Скопје, на отсекот за глумечка игра во 1978 година. Од 1980 година до нејзиното пензионирање во 2022 година, работела во Македонскиот народен театар — Скопје.

## Филмографија
Костовска ги остварила филмските улоги:

## Награди
* Награда за најдобра женска улога за улогата на ликот Стојанка во претставата „*[[Чорбаџи Теодос]]*“ на МТФ „Војдан Чернодрински“, Прилеп (1987)
* Награда за ТВ лице на годината, според анкетата на „*Екран*“ од емисијата „*[[Хихирику]]*“ (2004)
* Награда „Васил Иљоски“ (2021)

## Наводи

## Надворешни врски
* 
* Биографија на Стојна Костовска, Македонски народен театар

Категорија:Глумици од Крива Паланка
Категорија:Македонски филмски глумци
Категорија:Македонски театарски глумци
Категорија:Македонски телевизиски глумци
Категорија:Македонски гласовни глумци
Категорија:Југословенски глумци
Категорија:Глумци во Македонскиот народен театар
СН Осигурителен Брокер

**СН Осигурителен Брокер АД Битола** - македонско брокерско друштво во областа на осигурувањето.

## Организација и менаџмент
Брокерското друштво „СН осигурителен Брокер“ е основано во 2014 година. Тоа е организирано како акционерско друштво, претставува дел од „СН Групацијата“, а седиштето му е во Битола. Во средината на 2019 година, друштвото имало 27 експозитури со над 90 вработени, со што било најголемо осигурително брокерско друштво во Македонија (мерено според бројот на вработени, бројот на експозитури и бруто-премијата од полиси за осигурување). Друштвото е организирано во следниве сектори: Сектор Штети, Сектор за преземање на ризик, Правен сектор, сектор за сметководство и ИТ и маркетинг сектор. Во 2019 година, извршниот директор на друштвото Христо Кондовски бил еден од добитниците на наградата „Business Elite 40 under 40“ која им се доделува на најуспешните млади стопанственици во Југоисточна Европа.

## Активности
Во 2016 година, структурата на продадените полиси за осигурување била: други осигурувања на имот (30%); автоодговорност (40%); касо-осигурување (16%). Во 2019 година, структурата била: други осигурувања на имот (50%); автоодговорност (43%); касо-осигурување (17%). Во 2017 година, „СН Осигурителен Брокер“ продало полиси за осигурување во износ од скоро 183 милиони денари, додека тој износ изнесувал 330 милиони денари во 2018 година. Во 2016 година, брокерското друштво „СН Осигурителен Брокер“ инвестирало во фирмата „СН Сообраќаен центар“, а инвестицијата (со вкупна вредност од 5,5 милиони евра) била завршена во јуни 2019 година.

## Наводи

Категорија:Акционерски друштва во Македонија
Категорија:Финансиски претпријатија во Македонија
Категорија:Осигурителни претпријатија во Македонија
Категорија:Трговски друштва во Македонија
СН Групација

**СН Групација** - македонска деловна групација која работи во повеќе дејности.

## Организација и менаџмент
Седиштето на „СН Групацијата“ е во Битола. Во нејзиниот состав влегуваат:
* СН Осигурителен Брокер (осигурително брокерско друштво)
* СН Сообраќаен центар
* СН Центар за моторни возила
* СН Центар за угостителство
* СНММ7 Инфомедиа

## Наводи

Категорија:Финансиски претпријатија во Македонија
Категорија:Осигурителни претпријатија во Македонија
Категорија:Трговски друштва во Македонија
Зевксис

200px|мини|Зевксис
**Зевксис** (464 п.н.е. – 398 п.н.е.) – славен грчки сликар, познат како голем мајстор во изразувањето на светлината и на сенките.

## Наводи

Категорија:Старогрчки сликари
Категорија:Починати во непозната година
Категорија:Родени во непозната година
Менип

алт=Менип, Нирнберг|мини|Менип, Нирнберг
**Менип од Гадара** (грчки: Μένιππος ὁ Γαδαρεύς, 3 век п.н.е.) - старогрчки сатиричар и философ.

## Животопис
Менип бил по потекло од Сирија.

## Творештво
Менип бил припадник на киничката школа. По неговиот пример, Варон ги напишал своите *Satirae Manippeae*, а исто така од него се инспирирал и Лукијан од Самосата.

## Наводи

Категорија:Старогрчки филозофи
Категорија:Починати во непозната година
Категорија:Родени во непозната година
Елиј Донат

алт=од Нирнбершката хроника|мини|од Нирнбершката хроника
**Елиј Донат** (латински: *Aelius Donatus*)- римски граматичар од 4. век, познат по своите коментари на Теренциј.

## Наводи

Категорија:Римски граматичари
Категорија:Римјани од 4 век
Тибериј Донат

**Тибериј Клавдиј Донат** (латински: *Tiberius Claudius Donatus*)- римски граматичар од 4. век, познат по своите коментари на Вергилиј.

## Наводи

Категорија:Римски граматичари
Алд Мануциј

**Алд Мануциј** (латински: *Aldus Pius Manutius*, 1449/1452 - 6 февруари 1515)- италијански хуманист и издавач на антички класични дела. Неговите изданија биле познати како *Aldine*.

## Наводи

Категорија:Италијански хуманисти
Категорија:Починати во 1515 година
Поликрат (софист)

**Поликрат** (околу 440 п.н.е. - околу 370 п.н.е.) - старогрчки софист и оратор од Атина, најголемиот конкурент на Исократ во ораторската вештина.

## Наводи

Категорија:Старогрчки софисти
Категорија:Луѓе од Атина
Големокорапско Езеро

**Големо Корабското Езеро** е природно ледничко езеро на планината Кораб, под самиот врв Голем Кораб, во Македонија. Поточно, тоа се наоѓа непосредно на источното подножје под врвот Голем Кораб во најнепосредна  близина  на  водоразделот помеѓу  реката  Радика  и  реката  Прој  Радомирс  во  Албанија. Сместено  на најголема надморска височина 2,470 м, со што тоа е и највисокото езеро и водна површина во Македонија. Зафаќа површина од 800 м2 и има длабочина  од само 20&nbsp;см. Неговата длабочина на пролет при висок водостој изнесува 15‐20&nbsp;см. Езерото се храни со вода од врнежите и топење на снежниците. На североисточниот крај езерото има истека од која потекува главниот изворишен речен ракавец на Длабока Река. Именувањето на езерото како Големокорапско е според неговата местоположба во непосредната близина на врвот Голем Кораб, а не поради одликите на големината, според што тоа е помало од блиското Малокорапско Езеро.

## Галерија


File:Големо Корапско Езеро, Кепи Бард и Црна Чука 01.jpg|Поглед на Големо Корапското Езеро со врвовите Кепи Бард и Црна Чука во позадината
File:Големокорапско Езеро и Кепи Бард.jpg|Глетка на Големокорапскот Езеро
File:Големо Корапско Езеро 04.jpg|Поглед од близу на Големо Корапското Езеро со врвот Кепи Бард во позадината
File:Големо Корапско Езеро, Кепи Бард и Црна Чука 02.jpg|Поглед на Големо Корапското Езеро со врвовите Кепи Бард и Црна Чука во позадината



## Наводи


Категорија:Корапски езера
Категорија:Кораб
Малокорапско Езеро

**Мало Корабското Езеро** (познато и како *Езеро Мал Кораб*) е природно ледничко езеро на планината Кораб, под самиот врв Мал Кораб, во Македонија. Езерото  Мал Кораб или Малокорапското Езеро се  наоѓа  под  врвот  Мал  Кораб,  во  изворишниот  дел  на  Длабока  Река,  на надморска  височина  од  2,310  метри.  Површината  на  езерото  изнесува  1,374 м2 ,  а  неговата максимална длабочина околу 35&nbsp;см.  Поточно, тоа се наоѓа непосредно на пространото зарамнето источното подножје под врвовите Мал Кораб и Малкорапска Стена, однсно сместено е во пределот помеѓу месностите Езеро и Бруштла, на североисток од врвот Мал Кораб, непосредно на југозапад од високопланинскиот превој Мала Корапска Врата и високо на запад над долината на Длабока Река. Езерото се храни со вода од врнежите и топење на снежниците и нема истека на вода од своето кориот. Именувањето на езерото како Малокорапско е според неговата местоположба во непосредната близина на врвот Мал Кораб, а не поради одликите на големината, според што тоа е поголемо од блиското Големокорапско Езеро.

## Галерија


File:Малокорапско Езеро со Мал Кораб.jpg|Глетка од Малокорапското Езеро со врвовите Мал Кораб и Малокорапска Стена во позадината
File:Малокорапско Езеро со Кабаш и Рибничка Скала.jpg|Глетка од Малокорапско Езеро со врвовите Кабаш и Рибничка Скала во позадината
File:Мал Кораб 02.jpg|Поглед на Малокорапското езеро со врвот Мал Кораб во позадината



## Наводи


Категорија:Корапски езера
Категорија:Кораб
Безвучна двоуснена носна согласка

**Безгласна  двоуснена носна согласка** е еден вид  согласка, што се користи на некои говорни јазици . Симболот во Меѓународната фонетска азбука што го претставува овој звук е , комбинација на писмото за изразената билабијална назална и дијакритична ознака на безгласност . Еквивалентниот симбол X- `m_0` е `m_0` .

Категорија:Носни согласки
Категорија:Двоуснени согласки
Безлична реченица

Безлични се оние реченици кај кои прирокот не отвора место за подмет.

Дејствата или состојбите во овие реченици се без некаков вршител затоа што:

не сме во состојба да го именуваме вршителот (Грми.);

може да го именуваме, но не сакаме; се апстрахираме од вршителот давајќи му предност на дејството (Тука се работи деноноќно.);

вршителот е сигнализиран со кратка заменска форма (Му се спие.);

со безличниот глагол има, во неговото значење постои (Тука има многу непријатели.).

Во овие реченици глаголот (прирокот) може да се поврзува со другите реченични членови, на пример со предметот, но не и со подметот.

Видови
1. Безлични реченици со глаголски прирок.

На пример:

Грми. Студи. Врне.

а) Кај некои од овие реченици дејството може да се поврзе со лице, па тогаш употребуваме и кратка заменска форма.

На пример:

Ми студи.

б) Безлични реченици може да се образуваат и со глаголи кои може да се менуваат по лица.

На пример:

Тука се јаде добро.

На таа тема не се зборува.

в) Глаголите може да ги поврземе и со кратка заменска форма.

на пример:

Ми се јаде.

Не ми се зборува.

г) Безлични реченици, уште наречени и егзистенцијални, се образуваат и со глаголот има/нема.

На пример:

Има вечера за сите.

Нема правда!

2. Безлични реченици со глаголско-именски прирок.

Ништо не ми е!

Беше ноќ.

Сосема е разденето.

Така требало да биде.

## Наводи
Романтичарска поезија

**Романтичарска поезија** е поезија од периодот на романтизмот, уметничко, литературно, музичко и интелектуално движење, кое потекнува од Европа кон крајот на 18 век. Вклучува реакција против преовладувачките просветителски идеи од 18 век, и трае приближно од 1800 до 1850 година.

## Наводи

Категорија:Романтизам
Глаголски прирок

**Глаголскиот прирок** содржи глагол во лична форма. Тој може да биде прост и сложен.

А) Прост глаголски прирок

а) Прост глаголски прирок е кога прирокот е претставен преку глагол кој е во сегашно време, минато определено несвршено, минато определено свршено време и кај заповедниот начин. Во овие случаи глаголот со наставките го претставуваат лицето, бројот и времето и нема дополнителни зборови (затоа се прости).

На пр.: Томе чита. (сегашно време)

Томе читаше. (минато определено несвршено време)

Томе прочита. (минато определено свршено време

)
Томе читај! (заповеден начин)

б) Прост глаголски прирок претставен со сложена глаголска форма имаме кога глаголот е во: минато неопределено време (свршено и несвршено), предминато време, идно време, минато-идно, идно прекажано, можен начин и со конструкциите со има и нема

.
На пр.:
Ти си читал. (минато неопределено несвршено време

Ти си прочитал. (минато неопределено свршено време)

Ти беше читал. (предминато време)
Ти ќе читаш. (идно време)

Ти ќе беше читал. (минато-идно)

Ти ќе беше прочитал. (идно прекажано)

Ти би читал/прочитал. (можен начин)

Ти имаш/немаш читано. (со има/нема)

Во овие примери прирокот е прост – ја содржи само глаголската форма, но самата глаголска форма е сложена која освен глаголот содржи помошен глагол сум/си/е; честичка ќе или би, и помошен глагол има/нема.

Б) Сложен глаголски прирок
Сложениот глаголски прирок е составен од два глагола, од кои втроиот се јавува во да-конструкција

.
Носител на значењето е глаголот во да-конструкцијата, а првиот глагол е воведен. Се разликуваат три групи воведувачки глаголи:

1. Фазни глаголи – оние што именуваат фаза, етапа од дејствието – почетна, продолжителна, завршна. Како на пр. глаголите: почна, започна, фати, зафати, продолжи, престана

.
На пр.: Тогаш Диме фати да зборува за случките од детството

.
2. Модални глаголи – може, мора, смее, сака – кои се јавуваат во сите лица; и глаголот – треба, кој е безличен и се јавува само во трето лице еднина (и во сите времиња)

.
На пр.: Денес морам да учам.

Тој сакаше да знае.

Вие треба да ја знаете нашата историја.

3. Глаголите – успее, успева, настојува, се обидува, се труди, се мачи.

На пр.: Успеав да ја научам чекцијата

.
Кај сложениот глаголски прирок воведувачките глаголи (освен треба), покажуваат лице, број и време, а глаголот во да-конструкцијата покажува лице и број, но не и време. Тој се јавува во сегашно време.

Сакам, сакав, сум сакала, бев сакала, би сакала – да спијам.

Треба, требаше, ќе треба, требало, би требало – да спијам.

## Наводи
Семјуел Тејлор Колриџ

**Семјуел Тејлор Колриџ** — англиски романтичарски поет, литературен критичар и теолог. Припаѓа на Езерскатсата школа. Неговата критичка работа, особено на Вилијам Шекспир, беше многу влијателна и тој помогна да се воведе германската идеалистичка филозофија во културата што зборува англиски. Колериџ измисли многу познати зборови и фрази, вклучително и суспендирање на неверување. Тој имаше големо влијание врз Ралф Валдо Емерсон и американскиот трансцендентализам.

Категорија:Романтизам во книжевноста
Категорија:Поети
Категорија:Членови на Кралското книжевно друштво
Категорија:Апсолвенти на Кембричкиот универзитет
Категорија:Книжевни теоретичари
Категорија:Родени во 1772 година
Категорија:Починати во 1834 година
Тритонија

**Тритонија** (*Flame Freesia*) е цветница во семејството ириси со околу 28 вида. Тие природно најчесто се наоѓаат во Јужна Африка, а тесно се поврзани со родот *[[Ixia]]*.

Листовите се во форма на ладало. Цветовите се во жолта, портокалова или кафеава нијанса, мирисаат, и даваат многу силен мирис, особено ноќе.

Името потекнува од цвеќето Тритон од латинскиот збор кој значи "Ветроказ".

## Наводи

## Литература
* 

## Надворешни врски
* -{Royal Botanic Gardens, Kew: World Checklist Series}-

Категорија:Цвеќе
Полска роза

**Полска роза** (***Rosa arvensis***) е вид на дива роза по потекло од Западна, Централна и Јужна Европа.250п|лево|Хабитус

## Класификација
Следниве синоними биле признаени во 2018 г.:

* *Rosa pervirens* (*Rosa arvensis* × sempervirens)
* *Rosa polliniana* (*Rosa arvensis* × gallica)
* *Rosa repens*

*Rosa arvensis* е тесно поврзана со *Rosa sempervirens* L. и *Rosa phoenicia* Boiss.

## Опис
Растението може да порасне до висина помеѓу 3 и 3,7 метри (9,8 и 12,1 стапки). Неговите цветови се бели, со дијаметар од 4 до 5 сантиметри, а плодовите („шипки“) се црвени. Цвета во лето (јули во Англија, мај-јуни во Бугарија). *Rosa arvensis* е трнлива, растегната грмушка со долги заоблени или расфрлани виолетови стебла и малку миризливи, единечни кремасто-бели цветови кои се создаваат одеднаш во средината на летото, проследени со овални портокалово-црвени шипки.

## Литература
* Гостушки, Р: Лечење лековитим биљем, Народна књига, Београд, 1979.
* Грлић, Љ: Енциклопедија самониклог јестивог биља, Аугуст Цесарец, Загреб, 1986.
* Јанчић, Р: Лековите биљке са кључем за одређивање, Научна књига, Београд, 1990.
* Јанчић, Р: Ботаника фармацеутика, Службени лист СЦГ, Београд, 2004.
* Јанчић, Р: Сто наших најпознатијих лековитих биљака, Научна књига, Београд, 1988.
* Којић, М, Стаменковић, В, Јовановић, Д: Лековите биљке југоистичне Србије, ЗУНС, Београд 1998.
* Марин, П, Татић, Б: Етимолошки речник, ННК Интернационал, Београд, 2004.
* Миндел, Е: Витаминска библија, ФаМилет, 1997.
* Стаменковић, В: Наше нешкодљиве лековите биљке, Тренд, Лесковац
* Туцаков, Ј: Лечење биљем, Рад, Београд, 1984.
* Шилић, Ч:Атлас дрвећа и грмља, ЗУНС Сарајево и ЗУНС Београд, 1990.

## Надворешни врски
* BioNet škola 

Категорија:Рози
Категорија:Хортикултура
Категорија:Дендрологија
Категорија:Флора на Европа
Категорија:Грмушки
Категорија:Растенија опишани во 1762 година
Газебо

[мини|десно|250п|<center>Газебо: Вила Белини ([Катанија), Варандепарк (Брисел),  Шарм ел-Шеик, Калемегдан]]

**Газебо** – мал слободностоечки парковски и градинарски објект, вид на павилјон. Газебо е отворен од една, или од сите страни на осумаголна или кружна основа со купола. Обезбедува ладовина, заштита од врнежи и место за одмор и разговор () остварувајќи украсни функции во пејзажот, а честопати претставува и видиковец. Поголем газебо во јавните паркови може да послужи како место за променаден оркестар.

## Наводи

## Литература
Alan Jay Christensen (2005): Dictionary of Landscape Architecture and Construction. The McGraw-Hill Companies, Inc

## Надворешни врски

Категорија:Хортикултура
Категорија:Зборови што ги нема во ТРМЈ
Вертициластер

[мини|250п|<center>Вертициластер кај [руска жалфија (на шемата со броеви е означен редоследот на отворањето на цветовите).]]
**Вертициластер** (од латински јазик vertō, -tere, -tī, -sum = да се врти наоколу) е посебна форма на цваст (лажна локна)  карактеристичен за семејството Lamiaceae. Го сочинуваат две дихазии на спротивните страни од истиот нодус на издолжената оска на цвастот. 

## Наводи

## Литература
* Tootill, E. (1984): The Penguin Dictionary of Botany. Market House Books Ltd.

## Надворешни врски

Категорија:Ботаника
Категорија:Хортикултура
Акација

**Акација** (лат. Acacia) е род на повеќегодишни дрвенести растенија од фамилијата на бобова или мешунки (лат. Fabaceae). Постојат околу 1.300 вида на акации, од кои некои се многу значајни во саванските екосистеми, или како нидиколни растенија за мравките.

## Видови
Познати видови на мимози се:
* *[[Mimosa pudica]]*
* *[[Mimosa borealis]]*
* *[[Mimosa bimucrinata]]*
* *[[Mimosa nuttallii]]*
* *[[Mimosa polycarpa]]*
* *[[Mimosa verrucosa]]*
* *[[Mimosa strigillosa]]*
* *[[Mimosa spegazzini]]*
* *[[Mimosa verticillata]]*
* *[[Mimosa tenuiflora]]*

## Особености
подразбирливо|мини|Цвет на мимоза
мини|лево|Лист на мимоза
Акации се најчесто грмушки или помали стебла кои растат на сушни и сончеви предели. Обично пораснуваат до 12 м висина, иако некои можат да достигнат и поголема висина. Многу видови имаат зелени перасти листови кои се густо збиени на гранките и создаваат впечаток на папрати. Африканскиот вид на акации се прекриени со остри боцки кои всушност се изменети гранки или листови.

Мимозата, дрво од семејството акации, во однос на некој друг вид, нема долг век. Има краток животен век, најголем број живеат од 15—30 години, домашна мимоза може да успее околу 30 години, а *италијанката* до петнаесет години. Мимозата има мириѕливи цветови, најчесто во форма на грашок и со жолта боја, а цветовите се со голем број на прашници и се сместени во густи гроздести цвасти на крајот на гранката. Мимозите цветаат од февруари до март, но има и од оние видови кои цветаат во јуни и јули, па и оние кои цветаат неколкупати во годината (*[[Acacia semperflorens]]*). Отпорна е на ниске температури до -7&nbsp;°C, но сепак треба да се бара локација каде се заштитени од продирање на постудени ветрови.

Бразилски вид на срамежлива мимоза (*[[Mimosa pudica]]*) се одликува со осетливост на листовите при допир. Листовите на овој вид покажуваат сеизмонастички движења — прво по ред се преклопуваат лиските, а потоа надразувањето се пренесува на петекката па целиот пераст лист се поклопува како овенет.

## Слики на акација

Податотека:Acacia melanoxylon branch.jpg|*Acacia melanoxylon*
Податотека:Acacia saligna(03).jpg|*Acacia saligna*
Akacija.jpg|Дрво на акација при крајот на мај
Acacia sp. MHNT.BOT.2009.13.18.jpg|*Acacia sp.*
Податотека:Acacia drepanolobium MHNT.BOT.2011.3.97.jpg|*Acacia drepanolobium*


## Наводи

## Литература
* 

## Надворешни врски
* World Wide Wattle
* Wayne's Word  on "The Unforgettable Acacias"
* *Section* Eclectic herbal information
** Acacia catechu (Catechu) King's American Dispensatory @ Henriette's Herbal
** Acacia senegal (Gum Arabic) King's American Dispensatory @ Henriette's Herbal
** Acacia Bark Mrs. Grieve's "A Modern Herbal" @ Botanical.com
** Acacia Gum Mrs. Grieve's "A Modern Herbal" @ Botanical.com
** Catechu, Black Mrs. Grieve's "A Modern Herbal" @ Botanical.com

Категорија:Акации
Категорија:Хортикултура
Категорија:Дендрологија