open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Дете и светулка

**„Дете и светулка“** — стихозбирка за деца на македонскиот писател Живко Ризовски од 1995 година.

## Содржина
Збирката содржи 44 песни:
* Сон
* Умен одговор
* Дете и мравка
* Приспивна песна
* Мачор-астроном
* Зајко ловец
* Песна на болната баба меца
* Медо Медокрадец
* Сладок подарок
* Лоша постапка
* Писмо
* Лошо дело
* Ноќ и зраци
* Првоаприлска шега
* Дете и светулка
* Мравки и зрна
* Песна за мртвата пеперуга
* Врни, врни, дожде
* Есенски разговор
* Приспивна песна
* Зима
* Сивка горделивка
* Облачиња бели
* Предзнак
* Што шепоти дождот
* Полноќ
* До кога
* Славејот дојде
* Птицата, морето, детето
* Утрински игри
* Снешко-Митев
* Песната на една жаба
* Умниот Глу
* Малите шахисти
* Рибарска незгода
* Вредно дете
* Жална вест
* Јунак дете
* Полскиот веселник
* Лажна вест
* Јунакот наш Ѓошо денес мина лошо
* Добро дело
* Чија е сликата
* Вечно гладен

## Технички одлики
Книгата, со димензии од 20 сантиметри и со обем од 59 страници, е објавена од издавачката куќа „Наша книга“, во рамки на едицијата „Детски свет“. Ликовно-графичкото уредување го направил Томислав Филиповски, а коректурата е дело на Благородна Билбиловска. Книгата е испечатена во ЗОП „Нова книга“, во Скопје, а со финансиска помош од Министерството за култура на Република Македонија. Таа е каталогизирана во Народната и универзитетска библиотека „Климент Охридски“, Скопје и ја носи меѓународната ознака ISBN 9989-47-006-5. Авторот им ја посветил книгата на неговите сестри Марија и Виолета.

## Наводи

Категорија:Дела на Живко Ризовски
Категорија:Стихозбирки за деца
Категорија:Македонски стихозбирки
Категорија:Книги од 1995 година
Категорија:Појавено во 1995 година во Македонија
Категорија:Македонски дела од 1995 година
Категорија:Изданија на Наша книга
Alosa macedonica

***Alosa macedonica*** ― езерски вид на риба од семејството Clupeidae, ендемична во Егејска Македонија, денешна Грција. Нејзината единствено природно живеалиште е слатководното Бешичко Езеро. Му се заканува губење на живеалиштето.

## Биологија
*Alosa macedonica* е припадник на родот *[[Alosa]]*, чии други видови често анадромно се преселуваат помеѓу морските и слатките води. Истражувањата покажуваат дека предците на *Alosa macedonica* живееле во морските региони на Егејското Море.

*Alosa macedonica* имаат заби во непчената коска и ралникот. Тие имаат приближно 50 пршлени и 106-128 жабрени греблачи. Тие се во должина од околу 181-230 мм и се мрести околу месеците јули и август.

Освен во Белшичкото Езеро, овој вид претходно бил присутен и во Лагадинското Езеро, но во 1995 година езерото пресушило и ги убило сите риби.

## Наводи

## Надворешни врски

* 

Категорија:Ендемизам
Категорија:Ранливи видови според МСЗП
Категорија:Риби опишани во 1921 година
Категорија:Риби на Европа
Категорија:Харинговидни
Амурски сом

**Амурски сом**, или **јапонски обичен сом**, *Silurus asotus*, ― вид кој припаѓа во семејството сомови. Тој е голема слатководна риба која се наоѓа во континентална Источна Азија и во Јапонија. Претпочита бавни реки, езера и канали за наводнување. Неговиот изглед е типичен за голем сом. Примероците на ларвениот *S. asotus* имаат три пара мрена (една максиларна, две мандибуларни), додека возрасните риби имаат само две пара (еден максиларен, една мандибуларна); вториот пар на мандибуларните мрена дегенерира. Овој вид расте до 130 цм во вкупна должина.

## Кулинарска употреба
Во корејската кујна, рибата е нарекувана меги () и ја варат за да се подготви меун-танг (зачинета рибја супа). 

## Наводи

## Библиографија

* 

## Надворешни врски

Категорија:Животински таксони опишани од Карл Линеј
Категорија:Незагрозени видови според МСЗП
Категорија:Риби опишани во 1758 година
Категорија:Риби на Русија
Категорија:Слатководни риби на Република Кина
Категорија:Слатководни риби на НР Кина
Категорија:Риби на Источна Азија
Категорија:Сомови на Азија
Категорија:Silurus
Хобсов Брег

**Хобсов Брег** () — дел од бреговата линија на Земјата на Мери Берд на Антарктикот од ’ртот Беркс до точка на брегот спроти источната страна на осровот Дин () или помеѓу Рупертовиот Брег на запад и Бакутисовиот Брег на исток. Се протега од 136°50′&nbsp;ЗГД до 127°35′&nbsp;ЗГД.

Брегот е откриен од Антарктичката служба на САД (1939–1941) и наречен по професорот Вилијам Хобс од Мичигенскиот универзитет, глациолог со специјалност по поларна географија и историја. Геолошкиот топографски институт на САД (USGS) целосно го картирал брегот со копнен земјомер и воздушни снимки на воената морнарица во периодот од 1959 до 1965 г.

## Извори

Категорија:Брегови на Антарктикот
Категорија:Земја на Мери Берд
Волгринов Брег

мини|Сателитска снимка на Волгриновиот Брег

**Волгринов Брег** () — дел од бреговата линија на Земјата на Мери Берд на Антарктикот ’ртот Херлахер до ’ртот Вејт, или помеѓу Ејтсовиот Брег на исток и Бакутисовиот Брег на запад. Се протега од 103°24'&nbsp;ЗГД до 114°12'&nbsp;ЗГД. Откриен е од Ричард Берд и членови на Американската антарктичка служба (USAS) со летови USS ''Bear'' during февруари 1940 г.

Берд го нарекол овој брег по Чарлс Волгрин, тогашен претседател на аптекарското претпријатие „Волгринс“ (*Walgreens*), кој обезбедил средства за Бердовата експедиција од 1933–1935 г. и помогнал во опремувањето на бродот „Беар“ за USAS (1939–1941). Геолошкиот топографски институт на САД (USGS) целосно го картирал брегот со копнен земјомер и воздушни снимки на воената морнарица во периодот од 1959 до 1965 г.

На Волгриновиот Брег се наоѓа Твејтсовиот Ледник, наречен и „Ледник на Судниот Ден“ поради негговото значајно учество во зголемувањето на морското ниво како последица од климатските промени.

## Поврзано
* Земја на Мери Берд

## Извори

## Наводи

Категорија:Брегови на Антарктикот
Категорија:Земја на Мери Берд
Орада

**Орада** или **ципура** (*Sparus aurata*), (позната како **ората** во антиката и сè уште денес во Италија и Тунис, „дорада“ во Шпанија, „дурада“ во Португалија и „дорад ројал“ во Франција) — риба од семејството Sparidae која се наоѓа во Средоземното Море и во источните крајбрежни региони на Северниот Атлантски Океан. Најчесто достигнува околу 35 сантиметри во должина, но може да достигне 70 см и тежина до околу 7,36 кг.

Орадата генерално се смета за највкусна од семејството на платиките. Тоа е единствениот вид од родот *Sparus* – латинското име за оваа риба  – што му го дало името на целото семејство на Sparidae. Нејзиното специфично име, *aurata*, потекнува од златните дамки меѓу очите.

Геномот на видот бил објавен во 2018 година, каде што авторите детектирале брза еволуција на гени поврзани со јајниците најверојатно како резултат на необичниот начин на репродукција на видот.

## Биологија
[врска=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b5/SardinianFish.jpg/250px-SardinianFish.jpg|лево|мини|250x250пкс| Орадата во Spiaggia de La Pelosa на северозападниот [крајбрежје|брег на Сардинија, Италија.]]
Обично се наоѓа на длабочини од 0 до 30 метра, но може да се појави до 150 м, поединечно или во мали групи во близина на морска трева или над песочно дно, но понекогаш во естуарите во текот на пролет.

Главно се храни со школки, но и со некои растенија.

## Рибарство и аквакултура
Орадата е ценета риба за исхрана, но уловот на диви риби бил релативно скромен, помеѓу 6.100 и 9.600 тони во 2000-2009 година, првенствено во Средоземјето. Дополнително, орадата традиционално интензивно се одгледува во крајбрежни лагуни и рибници со солена вода. Интензивните системи за одгледување биле развиени во текот на 1980-тите, а орадата станала важен вид во аквакултурата, првенствено во областа на Средоземјето и Португалија. Производството било занемарливо до доцните 1980-ти, но достигнало 140.000 тони во 2010 година, со што го намалило риболовството. Грција е најголемиот производител на орада во Европа, а потоа следи Турција.

Орадата во аквакултурата е подложна на паразитски инфекции, вклучително и од *[[Enterospora nucleophila]]* .

## Кујна
врска=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/ce/Bronzini eataly.png/220px-Bronzini eataly.png|мини| Орада на скара во Итали, Њујорк Сити
Рибата е широко користена во средоземната кујна, под различни имиња. Во Тунис, локално е познато како „дорате“. Во Шпанија е позната како „дорада“.

## Наводи

* Alan Davidson, *Mediterranean Seafood*, Penguin, 1972. ISBN&nbsp;, pp.&nbsp;86–108.

## Надворешни врски
* 
* Photos of Gilt-head bream on Sealife Collection

Категорија:Таксони опишани од Карл Линеј
Категорија:Риби на Европа
Категорија:Незагрозени видови според МСЗП
Категорија:Зборови што ги нема во ТРМЈ
Фимбулска Ледена Плоча

мини|250п|Океанографско закотвување на плочата, 2009&nbsp;г.
**Фимбулска Ледена Плоча** () — ледена плоча на Брегот на Принцезата Марта на Антарктикот. Има димензии од 200 × 100&nbsp;км, и се напојува од ледникот Јутулстраумен, на границата со брегот на Земјата на Кралицата Мод, од 3°&nbsp;ЗГД до 3°&nbsp;ИГД.

Бил снимен со воздушна фотографија за време на Третата германска антарктичка експедиција (1938–1939), а картиран од норвешки картографи од земјомери и воздушни снимки на Норвешко-британско-шведската антарктичка експедиција (1949–1952) како и од воздушна фотографија на Норвешката експедиција (1958–1959).

Наречен е Фимбулисен, што значи „џиновски мраз“ на старонордиски.

## Поврзано
* Брег на Принцезата Марта
## Извори

## Наводи

## Надворешни врски
* Фимбулска Ледена Плоча — од горе до долу 

Категорија:Ледени плочи на Антарктикот
Категорија:Земја на Кралицата Мод
Истражувачка станица „Агире Церада“

** Претседател Педро Агире Серда истражувачка станица на Антарктикот) ** била чилеанска антарктичка база, сместена во Пендулум Сове на островот Измама во Јужни Шетландски Острови, инаугурирана во 1955 година. Истата година, Експедиција за воздушна анкета на Фолкландските острови и зависности беше основана на Островот Измама да помогне во истражувањето на Антарктичкиот Полуостров..

## Историја
Станицата беше отворена на 12 февруари 1955 година од страна на министерот за одбрана на Чиле Тобијас Барос Ортиз, кога во тоа време командорот Хорхе Гандара беше задолжен за чилеанските воздухопловни сили. Базата прво беше означена со името на тогашниот претседател Карлос Ибањез дел Кампо, но по инаугурацијата го доби името на поранешниот претседател Педро Агире Серда, во знак на благодарност за неговото располагање со декретот што го дефинираше Чилеанска Антарктичка територија во 1940 година.

Истражувањето беше спроведено на вулканологија, климатологија и метеорологија. Од 1965 година работеше метеоролошка канцеларија со цел да се елаборираат национални и меѓународни метеоролошки прогнози.

Операцијата на базата заврши насилно и дефинитивно на 4 декември 1967 година кога вулканска ерупција ја уништи. Беше напуштен евакуирајќи ги 16-те мажи кои го сочинуваа екипажот. Новите вулкански ерупции во 1969 и 1970 година повторно ги зафатија структурите на базата.
Урнатините на базата, вклучувајќи го и нејзиниот метеоролошки и вулканолошки центар, беа прогласени во 2001 година како Историски места и споменици на Антарктикот бр. 76 според Антарктичкиот договор на системот, на предлог и зачувување на Чиле.

## Кампот Гутиерез Варгас
Кампот Гутиерез Варгас, т.н. во спомен на капетанот на авијацијата кој почина на 30 декември 1955 година, се наоѓаше на  од станицата Агире Серда и беше отворен на 12 февруари 1956 година. Неговата цел беше да служат како прибежиште за членовите на Станицата во случај на пожар.

На 4 декември 1967 година, засолништето беше дефинитивно напуштено, како и станицата Агире Серда, поради насилна вулканска ерупција. Сиромашните остатоци од структурата на засолништето сè уште може да се видат на плажата каде што се наоѓала.

## Поврзано
* Список на истражувачки станици на Антарктикот
* Список на теренски кампови на Антарктикот
## Наводи

## Надворешни врски

* Official website Instituto Antártico Chileno

Категорија:Антарктички станици
Категорија:Чилеанска Антарктичка Територија
Брег на Принцезата Марта

**Брег на Принцезата Марта** () — дел од бреговата линија на Земјата на Кралицата Мод помеѓу 05°&nbsp;ИГД и Стенком-Вилсовиот Ледник (20°&nbsp;ЗГД). Целиот брег се граничи со ледени плочи со стрмнини високи 20-35&nbsp;м.

Овој брег е првиот дел на антарктичкото копно откриен од човекот. Тоа била Првата руска антарктичка експедиција од 1820 г. предводена од Фабијан Готлиб фон Белингсхаузен и Михаил Лазарев. Сегашното име на брегот го дал капетанот Јалмар Рисер-Ларсен како назив за подрачјето близу ’ртот Норвегија, откриен од истоимениот брод и грубо искартиран во февруари 1930&nbsp;г.

На 19 јануари 1939 г. Германците стасале до Брегот на Принцезата Марта во рамките на Германската антарктичка експедиција.

Наречен е во чест на норвешката принцеза Марта.

Во источниот дел се наоѓа истражувачката станица „Трол“, 235&nbsp;км од брегот. Во водите кај брегот се наоѓа подводната косина Експлора.

## Наводи


Принцеза Марта
Категорија:Земја на Кралицата Мод
Бајкалска жолтоперка

**Бајкалска жолтоперка** (*Cottocomephorus grewingkii*) ― вид на риба од семејството Cottoidea, која е ендемична на Бајкалското Езеро и неговите притоки во Сибир, Русија. Најчесто е застапена во јужниот дел на езерото и живее од близина на брегот до длабочина од 300 м.

## Изглед
Може да достигне и до 19 цм во вкупна должина, но повеќето се 10-14 цм. Тие имаат релативно големи пекторални перки, кои се жолти кај мажјаците. За време на сезоната на парење, главата на мажјакот станува црна кога ќе наиде на други мажјаци.

## Поведение
Бајкалската жолтоперка се храни со копеподи (особено *Epischura baikalensis*), амфиподи, ларви од инсекти и ларви од риби. Постојат три одделни периоди на размножување: март, мај и август. Постојат одредени разлики во однесувањето и местото на размножување во зависност од тоа кога се размножува рибата. Размножувањето се случува на длабочина од 20 цм до 20 м во пукнатина под карпа, која е со димензии од 15 × 20 цм до 30 × 40 цм. Растојанието помеѓу рамната долна страна на карпата и дното е по можност 2.5-4 цм. Женката снесува од 389 до 3136 јајца на долната страна на карпата (горната страна на пукнатината), кои ги чува мажјакот и ако тој исчезне, јајцата обично пропаѓаат. Јајцата се изведуваат по 15-20 дена на температура на водата од 10-11&nbsp;°C и 20–24 дена на 5-8&nbsp;°C. Откако ќе се изведат, ларвите на рибите првично преживуваат од нивната жолчка, а потоа почнуваат да се хранат со копеподи. Бајкалската жолтоперка може да достигне возраст до шест години и да достигне сексуална зрелост на две или три години.

## Статус и закани
Младите бајкалски жолтиоперки се важна храна за други риби како што е омулот. До 1950-тите и 60-тите години, бајкалската жолтоперка била ловена во голем број, но ловот опаднал и повеќе не е ловена комерцијално. Главна причина за падот билахидроцентралата „Иркутск“, која предизвика тиња на местата за размножување. Друга закана се колониите од алги (*Spirogyra* и *Ulothrix*), кои за време на цветањето може да ги покријат нивните места за размножување.

## Наводи

Категорија:Риби опишани во 1874 година
Категорија:Таксон именуван од Бенедикт Дибовски
Категорија:Слатководни риби на Азија
Категорија:Риби во Бајкалско Езеро
Категорија:Cottocomephoridae
Рисер-Ларсенова Ледена Плоча

мини|десно|280п|Поглед на плочата

**Рисер-Ларсенова Ледена Плоча** (, ) — ледена плоча на брегот на Земјата на Кралицата Мод на Антарктикот. Се протега во должина од 400&nbsp;км, од ’ртот Норвегија на север до островот Лидан и Стенком-Вилсовиот Ледник на југ.

## Откривање и именување
Делови од ледената плоча се забележани од Вилијам Спирс Брус во 1904, Ернест Шеклтон во 1915 и Јалмар Рисер-Ларсен во 1930 г. Најголемиот дел е фотографиран од воздух во 1951-52 г. од Норвешко-британско-шведската антарктичка експедиција (NBSAE), и преку тие слики е разграничен од околината. Понатамошното одредување на јужната и копнената граници of the feature е извршено од воздушни фотографии направени од американската морнарица во операцијата „Длабоко замрзнување“ од 1967 до 1969 г. Плочата е наречена во Норвешка, во чест на капетанот Јалмар Рисер-Ларсен, кој го истражувал ова подрачје на крајот од 1920-тите и почетокот на 1930-тите.

## Место од орнитолошка важност
На северниот брег на плочата има предел од 477&nbsp;ха составен од прицврстен мраз, 90&nbsp;км југозападно од Заливот на Фоките и 140&nbsp;км североисточно од ’ртот Весткап. Овој предел е прогласен за место од орнитолошка важност од страна на BirdLife International бидејќи на него има колонија од 4.000 царски пингвини, чија бројност е утврдена на сателиска снимка од 2009&nbsp;г.

## Поврзано
* Брег на Принцезата Астрид
* Рисер-Ларсеново Море
* Рисер-Ларсенов Полуостров

## Наводи

* 

Категорија:Ледени плочи на Антарктикот
Категорија:Земја на Кралицата Мод
Категорија:Брег на Принцезата Астрид
Ејмериева Ледена Плоча

**Ејмериева Ледена Плоча** () — широка ледена плоча во Мак. Робертсоновата Земја на Антарктикот. Сместен е меѓу Брегот на Ларс Кристенсен и Брегот на Ингрид Кристенсен.

Крајбрежниот агол е откриен во 1931 г. и бил наречен „’рт Ејмери“, дадено од истражувачите на Британската австралиско-новозеландска антарктичка истражувачка експедиција (БАНЗАРЕ) под водство на Даглас Мосон. Наречен е по Вилијам Б. Ејмери, претставник на британската влада во Австралија (1925–28). Подоцна е утврдено е дека ’ртот е дел од ледена плоча, па во 1947 г. името е применето врз целата плоча.

Во 2001 г. научниците на Австралиската антарктичка дивизија низ мразот издупчиле две дупки и спуштиле специјално изработена опрема за земање примероци и фотографирање на морското дно. Изучувајќи го фосилниот состав на извадениот наносен материјал, тие заклучиле дека за време на климатскиот оптимум од средниот холоцен (пред 5700 години) дошло до големо повлекување на Ејмериевата Ледена Плоча, барем 80&nbsp;км во копнен правец, на неговото денешно место.

Во декември 2006 г. австралиски научници се упатиле на Ејмериевата Ледена Плоча за да ги испитаат огромните пукнатини кои се ширеле во изминатата деценија со стапка од 3-5&nbsp;м дневно. Тие сакале да ја дознаат причината за ова, бидејќи ваква активност не е забележана уште од 1960-тите. Меѓутоа, шефот на истрагата изјавил дека е прерано за да се заклучи дека ова се должи на глобалното затоплување, и дека предизвикувач може да биде природниот циклус кој се случува на 50-60 години.

Ламбертовиот Ледник истекува од Ламбертовиот Грабен и се влева во Ејмериевата Ледена Плоча од југозападната страна на зливот Придз.

**Ејмериевата Котлина** е подводна котлина северно од плочата.

На плочата има две поларни станици: кинеската „Џунгшан“ и руската „Прогрес“.

Ејмериевата Ледена Плоча е трета по големина на Антарктикот, веднаш по Росовата и Филхнер-Ронеовата.

## Отцепување
мини|десно|Отцепување на сантата D-28
Во спетември 2019 г. од плочата се отцепила голема санта, подоцна наречена D-28. Имала површина од  и проценета тежина од 315 милијарди тони. Интересно е тоа што научниците го предвидувале отцепувањето на соседната образба наречена „лабав заб“ некаде меѓу 2010 и 2015 г., но тоа не се случило.

Во февруари 2020 г. сантата D-28 се сместила до работ на плочата, и бавно пловела на север.

Во мај 2021 г. е забележано дека сантата испловила 46 степени западно од ледената плоча Крал Бодуен, судирајќи се и уништувајќи го растоварното место Кучешка Глава користено неколку години од Белгиската антарктичка програма.

## Поврзано
* Земја на Ингрид Кристенсен

## Наводи

* 

## Надворешни врски

* Промена на бреговите и глациолошка карта на подрачјето на Ејмериевата Ледена Плоча на Антарктикот: 1961-2004 

Категорија:Ледени плочи на Антарктикот
Категорија:Мак. Робертсонова Земја
Категорија:Земја на Кралот Едвард VII
Категорија:Брег на Ингрид Кристенсен
Шеклтонова Ледена Плоча

мини|240п|Ледената плоча во мај 2009 г.

**Шеклтонова Ледена Плоча** () — голема ледена плоча на брегот на Источниот Антарктик од 95°&nbsp;ИГД до 105°&nbsp;ИГД. Се протега во брегова линија од 384&nbsp;км, издавајќи кон морето 145&nbsp;км во западниот дел и 64&nbsp;км во источниот. Зафаќа површина од . Лежи на Мосоновото Море и го двои Брегот на Кралицата Марија на запад од Ноксовиот Брег во Вилксовата Земја на исток.

## Откривање и именување
Плочата е откриена од американската експедиција на Чарлс Вилкс, кој искартирал еден негов дел од бродот „Венсен“ во февруари 1840 г. Истражен е од Австралиската антарктичка експедиција под водство на Даглас Мосон (1911–14) кој го нарекол по британскиот истражувач Ернест Шеклтон. Целата плоча е поподробно искартиран во 1955 г. користејќи воздушни снимки направени од американската морнарица во 1946–47 г. Во 1956 г. Советската експедиција извршила понатамошното картирање, каде се покажало дека делот источно од Скотовиот Ледник е дел од самата плоча.

## Место од орнитолошка важност
500&nbsp;ха од плочата се прогласени за место од орнитолошка важност од страна на BirdLife International бидејќи таму живее колонија од 6.500 царски пингвини, чија бројност е утврдена на сателитска снимка од 2009&nbsp;г.

## Поврзано
* Список на ледени плочи на Антарктикот
* Чугунов (остров)

## Наводи

## Надворешни врски
* 

Категорија:Ледени плочи на Антарктикот
Категорија:Земја на Кралицата Марија
Категорија:Вилксова Земја
Иори

**Иори** ― палеобалканска популација од пајонската група племиња. 

Ги населувале териториите источно од реката Вардар во соседство на Астраите. Нивниот племенски центар бил градот Иорон, чија локација не е точно утврдена.

## Поврзано
* Пајонија
* Пајонци
* Историја на Македонија

## Наводи

Категорија:Пајонски племиња
Црква „Св. Никола“ - Шопско Рударе

**Црква „Св. Никола“ - Шопско Рударе** може да се однесува на следниве две цркви во селото Шопско Рударе:

* Црква „Св. Никола“ - Шопско Рударе (стара) — средновековна црква и заштитен споменик на културата; и
* Црква „Св. Никола“ - Шопско Рударе (нова) — нова црква подигната до старата во  век.
Dacia Sandero

**Dacia Sandero** е субкомпактен автомобил произведен од романскиот производител Dacia. Лансиран е во 2007 година и моментално е во третата генерација. Се продаваше и како **Renault Sandero** на одредени пазари како Русија, Латинска Америка, Иран, Египет и Потсахарска Африка.

Категорија:Автомобили
Илинденски традиции во НОВ

**Илинденски традиции во НОВ на Македонија (1941-1944)** ― традиции со национална и револуционерна содржина во НОВ на Македонија.

Тие се манифестирале преку именувањето на новите органи на народната власт со називите тајни комитети, народни комитети, преземени од соодветните органи формирани за време на Илинденското востание, потоа низ именувањето на некои одреди и воени единици, давање псевдоними на раководители и борци со имиња на истакнати револуционери од илинденскиот период (Гоце Делчев, Даме Груев, Јане Сандански, Ѓорче Петров, Димитар Влахов, Питу Гули, Добри Даскалов и др.), со учеството на илинденските борци во НОВ и со употребата на знамето на илинденските востаници од страна на партизанските единици, со одбележување на годишнините на Илинденското востание и со организирани демонстрации и други револуционерни форми преку кои се изразувала самобитноста на македонскиот народ. Поврзаноста со илинденските традиции во НОВ, е и определбата Првото заседание на АСНОМ да се свика токму на 2 август 1944 година.

## Илинденски прослави
2 август и Илинденското востание било обележувано со масовни демонстрации за време на НОБ (1941-1944) во Скопје, Прилеп и Битола. Се растурале прогласи и се делеле летоци и други илегални и пропагандни материјали со антифашистичка содржина. Се организирале излети со богати културно-забавни програми, на кои биле читани реферати за значењето на Илинденското востание во историјата на македонскиот народ. 

Во чест на Илинден, на слободната територија биле одржувани значајни собири, меѓу кои и Преспанскиот состанок на ЦК КПМ од 2 август 1943 година. На годишнините од Илинденското востание биле формирани нови партизански одреди и воени единици. Овие прослави за време на НОБ силно го изразувале континуитетот на борбата на македонскиот народ за издвојување на својата слобода и за остварување на сопствена државност. 

## Наводи
Црква „Св. Никола“ - Шопско Рударе (нова)

**Свети Никола** — нова поголема црква во кратовското село Шопско Рударе, Македонија. Црквата е сместена во Чергинското маало, едно од најстарите маала на селото, каде се наоѓаат двата објекти на црквата „Св. Никола“, стариот и новиот.

Новата црква е изградена во текот на  век.

## Историја

Новата поголема црква била започната во 1936 година во непосредна близина на старата црквичка.

## Архитектура

Новата црква „Св. Никола“, која е градена во периодот 1936-1943 има големи димензии, еднокуполна и во основа крстообразна. Новиот објект на црквата, иако делува импозантно и препознатливо во целата поширока околина, е во шокантна состојба.

Црквата е изградена од исклесан црвен камен од градители од селата Опила и Ранковце, во близина на Крива Паланка. Нејзината градба ја овозможил народниот посланик Ст. Симиќ од Кратово.

## Галерија


Податотека:Влезот на црквата „Св. Никола“ - Шопско Рударе Crop.jpg|Натпис над влезот на новата црква (2015 г.)
Податотека:Влезот на црквата „Св. Никола“ - Шопско Рударе.jpg|Главниот влез (2015 г.)
Податотека:Црква „Св. Никола“ - Шопско Рударе (нова) 2.jpg|Главниот влез (2022 г.)
Податотека:Црква „Св. Никола“ - Шопско Рударе (нова) 3.jpg|Апсидата (2022 г.)
Податотека:Црква „Св. Никола“ - Шопско Рударе (нова) 4.jpg|Споредниот влез (2022 г.)
Податотека:Црква „Св. Никола“ - Шопско Рударе (нова) 5.jpg|Споредниот влез (2022 г.)
Податотека:Црква „Св. Никола“ - Шопско Рударе (нова) 6.jpg|Куполата (2022 г.)
Податотека:Црква „Св. Никола“ - Шопско Рударе (нова) 7.jpg|Поглед на црквата (2022 г.)
Податотека:Црква „Св. Никола“ - Шопско Рударе (нова) 8.jpg|Поглед на црквата (2022 г.)
Податотека:Црква „Св. Никола“ - Шопско Рударе (нова).jpg|Поглед на црквата (2022 г.)
Податотека:Црква „Св. Никола“ - Шопско Рударе 2.jpg|Поглед на двете цркви (2022 г.)
Податотека:Црква „Св. Никола“ - Шопско Рударе 3.jpg|Изградба на нова камбанарија (2022 г.)


## Поврзано
* Кумановско-кратовско архијерејско намесништво
* Шопско Рударе

## Наводи

## Надворешни врски

Шопско Рударе
Категорија:Шопско Рударе
Живко Николовски

**Живко Николовски** (1937, Слепче) — македонски писател.

## Животопис
Живко Николовски е роден во 1937 година во прилепското село Слепче. Во родното место го завршил основното образование, а учителска школа во Битола. Дипломирал на Педагошката академија во Штип, на групата за одделенска настава. Живее во Велес, каде работел како наставник во основното училиште „Васил Главинов“.

## Творештво
Николовски претежно пишува поезија за деца. Неговите песни се објавени во повеќе списанија за деца во СФР Југославија. Негови најпознати поетски збирки се „Крајот на војната“, „Рамка за слики“ и „Низа ситно нанижана“, сите објавени од издавачката куќа Детска радост.

## Наводи

Категорија:Македонски поети
Категорија:Родени во 1937 година
Низа ситно нанижана“

**„Низа ситно нанижана“** — стихозбирка за деца на македонскиот поет Живко Николовски од 1985 година.

## Содржина
Збирката содржи вкупно 39 песни:
* Низа ситно нанижана
* Деновите
* Понеделник
* Вторник
* Среда
* Четврток
* Петок
* Сабота
* Недела
* Јануари
* Ден за желби
* Февруари
* Денто што го нема
* Март
* За љубов на мајките
* Април
* Апри-ли-ли
* Мај
* Ден за љубов
* Јуни
* Десетти јуни, или крај на учебната година
* Јули
* За борците
* Август
* Илинденска
* Септември
* Први септември, или почеток на учебната година
* Октомври
* Празнична
* Ноември
* Каков е ноември (по повод Денот на Републиката)
* Декември
* Песна за нашите војници
* Годишните времиња
* Што направи пролетта
* Кога се испотило летото
* Во есен по есенски
* Како зимуваше зимата
* Времето

## Технички одлики
Стихозбирката е објавена од издавачката куќа Детска радост, како 75. книга во библиотеката „Сончогледи“. Книгата, со димензии од 20 сантиметри и со обем од 60 страници, е отпечатена во ООЗТ Печатница при РО НИП „Нова Македонија“ во Скопје, во тираж од 2 050 примероци. Автор на илустрациите е Ѓуро Варга, а ликовното и графичкото уредување го направил Франц Кулеванов. Книгата е каталогизирана во НУБ „Климент Охридски“, Скопје, но без меѓународната ознака ISBN.

## За делото
Со стихозбирката авторот ја освоил третата награда за поезија на јубилејниот конкурс по повод 40-годишниината од печатот за деца во СР Македонија. Во својот осврт, Рајко Јовчевски ја оценува збирката како одмерена и мудра. Иако авторот не открива ништо ново и непознато, зашто песните обработуваат одамна познати теми, но пристапот на Николовски се одликува со поинаков жар. Збирката претставува вистинска низа од песни во која авторот најпрвин ја разглобува годината во детали за на крајот да дојде до вистинската цел — да ја претстави годината како целина и како низа. Песните се кратки, испеани со малку зборови, со логични и чисти рими и со строга ритмика.Притоа, авторот не настојува да ги изненади читателите, туку да ги поучи, а во некои песни внесува и благ хумор, и тоа секогаш на вистинското место. За разлика од неговите претходни две збирки, оваа се одликува со тоа што нема песни кои отскокнуваат со повисока вредност, туку сите се со подеднаков квалитет, Во секој случај, авторот успела во намерата да напише читлива и разбирлива книга.

## Наводи

Категорија:Дела на Живко Николовски
Категорија:Книги од 1985 година
Категорија:Македонски дела од 1985 година
Категорија:Појавено во 1985 година во Македонија
Категорија:Македонски стихозбирки
Категорија:Стихозбирки за деца
Западна Ледена Плоча

мини|Царски пингвин на кај плочата

**Западна Ледена Плоча** () — важна ледена плоча долж Брегот на Леополд и Астрид на Источниот Антарктик. Се протега во должина од 350&nbsp;км во правец исток-запад, помеѓу Препречниот Залив и заливот Посадовски, па 120&nbsp;км на север од континенталниот раб.

## Откривање и именување
Плочата е откриена од Првата германска антарктичка експедиција (1901–1903) под водство на Ерих фон Дригалски. Наречен е „Западен“ поради насоката во која е забележан. Бродот се заглавил во пловечки мраз на ова место на 21 февруари 1902 г. и останал заробен сè до 8 февруари 1903 г.

## Место од орнитолошка важност
Близу северозападниот раб на плочата има морски мраз со површина од 416&nbsp;ха, прогласен за место од орнитолошка важност од страна на BirdLife International бидејќи таму живее колонија на царски пингвини.

## Поврзано
* Земја на Принцезата Елизабета
* Список на ледени плочи на Антарктикот

## Наводи

## Надворешни врски
*
* Ерих фон Дригалски 

Категорија:Ледени плочи на Антарктикот
Категорија:Земја на Принцезата Елизабета
Џорџ VI (ледена плоча)

мини|Ледената плоча Џорџ VI
**Џорџ VI** () — голема ледена плоча во теснецот Џорџ VI кој го двои Александровиот Остров од Палмеровата Земја на Антарктикот. Плочата се протега од Ронеовиот Приод на југозападниот крај на теснецот, до островот Низник, околу 30 морски милји (56&nbsp;км) јужно од северниот приод помеѓу ’ртовите Браун и Џереми.

Наречен е по британскиот крал Џорџ VI поради поврзаноста со истоимениот теснец.

## Извори

## Наводи

Категорија:Ледени плочи на Антарктикот
Категорија:Александров Остров
Категорија:Палмерова Земја
Вилкинсов Проток

мини|десно|270п|Делумното уривање на плочата
**Вилкинсов Проток** () — проток на Антарктикот, претежно зафатен од ледена плоча. Се наоѓа на југозападната страна на Антарктичкиот Полуостров, помеѓу вдлабнатиот западен брег на Александровиот Остров и бреговите на островите Шарко и Латади поназапад.

**Вилкинсова Ледена Плоча** е квадратна ледена плоча со димензии од 150 × 110&nbsp;км. This feature occupies the central part of Вилкинсовиот Проток, по кој а наречен. Името е дадено по предлог на британскиот антарктички комитет (UK-APC) во 1971 г.

## Историја
Северниот дел на протокот е првпат забележан и грубо картиран во 1910 г. од Француската антарктичка експедиција под водство на Жан-Батист Шарко и набљудуван од воздух во 1929 г. од австралискиот истражувач Хјуберт Вилкинс. Поставеноста и обликот на протокот се утврдени во 1940 г. на истражувачките летови на Антарктичката служба на САД. Службата го нарекла по Хјуберт Вилкинс, кој во 1929 г. прв докажал дека дотогашната „Шаркоова Земја“ е остров, и така посредно го открил протокот. Постоењето на островот Латади од јужната страна на протокот е утврдено во 1960 г. од британскиот земјомер Д.Џ.Х. Серл со внимателно разгледување на воздушните снимки направени од Ронеовата антарктичка истражувачка експедиција во 1947-48&nbsp;г.

На 5 април 2009 г. дошло до раскршување на тенкиот леден мост од антарктичкиот брег до Вилкинсовата Ледена Плоча, и научниците сметаат дека ова може да доведе до уривање на целата плоча. Според некои известувања, плочата се раскршила на стотици мали санти. Британскиот научник Дејвид Вон смета дека ова се должи на глобалното затоплување.

## Поврзано
* Белингсхаузеново Море
* Џорџ VI (проток)
* Ларсенова Ледена Плоча
* Ротшилдов Остров

## Извори
* 

## Наводи

## Надворешни врски

Категорија:Протоци на Антарктикот
Категорија:Заливи на Антарктикот
Категорија:Александров Остров
Ноксов Брег

мини|Ноксовиот Брег (црвено) во Вилксовата Земја, Австралиска Антарктичка Територија.
**Ноксов Брег** () — дел од Вилксовата Земја на Антарктикот, сместен меѓу ’ртот Хордерн (100°31′&nbsp;ИГД) и Хечовите Острови (109°16′&nbsp;ИГД).

## Историја
Брегот е откриен во февруари 1840 г. од Американската истражувачка експедиција (1838–42) под водство на полковникот Чарлс Вилкс. Билкс го нарекол брегот по поручникот Семјуел Нокс, капетан на бродот „Флаинг фиш“, кој ја вршел должноста на заповедник на бродот „Венсен“ за време на антарктичката пловидба.

## Извори
* 

## Наводи

Категорија:Брегови на Антарктикот
Категорија:Вилксова Земја
Лазарева Ледена Плоча

**Лазарева Ледена Плоча** (, ) — дел од ледената плоча на границата на Брегот на Принцезата Астрид во Земја на Кралицата Мод на Антарктикот. Сместена е меѓу островите Ленинградски и Вербљуд. Лежи на западниот дел на Рисер-Ларсеновото Море и долг е околу 90&nbsp;км, при што на неговиот западен раб е ’ртот Разлом.

Плочата за првпат е снимена од воздух и картиран на Третата германска антарктичка експедиција од 1938–39 г. Понатаму е истражен и картиран од Советската антарктичка експедиција во 1959 г. и наречен по поларниот истражувач Михаил Лазарев (1788 – 1851).

’Ртот Опорни е леден ’рт долж западната страна на Лазаревата Ледена Плоча, околу 28&nbsp;км северно од островот Ленинградски. Наречен е *Опорни* („потпорен“) бидејќи тука ледената плоча лежи на морското дно.

## Поврзано
* Брег на Принцезата Астрид

## Наводи

Категорија:Ледени плочи на Антарктикот
Категорија:Земја на Кралицата Мод
Категорија:Брег на Принцезата Астрид
Брег на Принцезата Рагнхилда

мини|Бреговите на принцезите Рагнхилда и Астрид
**Брег на Принцезата Рагнхилда** (, ) — дел од бреговата линија на Земјата на Кралицата Мод на Антарктикот помеѓу 20°&nbsp;ИГД и Рисер-Ларсеновиот Полуостров (34°&nbsp;ИГД). Целиот брег е обиколен од ледени плочи освен источниот крај.

Откриен е од Јалмар Рисер-Ларсен и Нилс Ларсен со прелет на авион од бродот „Норвегија“ на 16 февруари 1931 г. и наречен по норвешката принцеза Рагнхилда. Заливот Вествика е залив на западната страна на Рисер-Ларсеновиот Полуостров; картиран е од воздушни снимки направени на експедицијата на Ларс Кристенсен во 1936–37 г. и наречен *Вествика*, со значење „западен залив“.

## Место од орнитолошка важност
Во пукнатина на ледената плоча има место од 379&nbsp;ха сочинето од прицврстен мраз, околу 230&nbsp;км западно од Рисер-Ларсеновиот Полуостров. Овој предел е прогласен за место од орнитолошка важност од страна на BirdLife International бидејќи на него живее колонија од царски пингвини, првично откриени на сателитска снимка од 2009 г. Подоцна местото е посетено, и во 2014 г. избројани се 20.000 возрасни и младенчиња.

## Поврзано
* Брег на Принцезата Астрид

## Извори
*

## Наводи

## Надворешни врски
* Брег на Принцезата Рагнхилда — Збирен топографски речник на САД 


Принцеза Рагнхилда
Категорија:Земја на Кралицата Мод
Список на ледени плочи на Антарктикот

мини|десно|300п|Ледени плочи на Антарктикот
мини|Поголеми ледени плочи на Антарктикот:

Ова е **список на ледени плочи на Антарктикот**.

Ледените плочи се припоени кон голем дел од антарктичките брегови. Зафаќаат вкупна површина од 1.541.700&nbsp;км2. Плочите се наведени од лево надесно, почнувајќи западно од Источниот Антарктик:

:† Ледената плоча се има урнато.

## Поврзано
* Список на ледници на Антарктикот
* Список на ледотеци на Антарктикот
* Повлекување на ледниците

## Наводи


Ледени плочи
Eestilepididae

**Eestilepididae** ― семејство на изумрени риби, со непозната таксономија. Семејството се состои од еден род (Eestilepis) со еден вид (*Eestilepis prominens*).

## Наводи

Категорија:Риби
Екстремова Ледена Плоча

мини|Работ на Екстремовата Ледена Плоча
**Екстремова Ледена Плоча** (, ) — ледена плоча на Антарктикот помеѓу сртовите Серосен и Халвфариген на Брегот на Принцезата Марта во Земјата на Кралицата Мод.

За првпат е искартирана од Норвешко-британско-шведската антарктичка експедиција (1949–1952). Наречен по машинскиот инженер Бертил Екстрем кој се удавил кога неговиот гасеничар паднал во морето од Кваровата Ледена Плоча на 24 февруари 1951 г.

Плочата зафаќа површина од . Работ има дебелина од 160&nbsp;м и се издига 15&nbsp;м над морското ниво. Североисточно на заливот Атка се наоѓа германската поларна станица „Нојмајер III“.

## Поврзано
* Брег на Принцезата Марта

## Извори

## Наводи

Категорија:Ледени плочи на Антарктикот
Категорија:Брег на Принцезата Марта
Граблива риба

[врска=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c3/Barracuda with prey.jpg/220px-Barracuda with prey.jpg|мини| [Баракуда која плени на помала риба.]]
**Грабливи риби** ― хипермесојадни риби кои активно ловат други риби или водни животни, со примери како ајкули, сабјарки, баракуди, штуки/маскелуншки штуки, жолти штуки, костури (гргечи) и лососи. Некои сештојади риби, како што е црвеностомачната пирана, понекогаш може да бидат и грабливи, иако тие не се строго сметани за задолжително грабливи риби.

Популациите на големи грабливи риби во океаните се проценува дека ќе бидат околу 10% од нивните прединдустриски нивоа до 2003 година, и тие се најмногу изложени на ризик од изумирање; имало непропорционално ниво на изумирање на големи грабливи риби за време на Кредо-палеогенското изумирање пред 66 милиони години. Откриено било дека создавањето на морски резервати ги обновува населенијата на големи грабливи риби како што се *Serranidae* &mdash; групер и морски гргеч.

Грабливите риби ги менуваат видовите на плен како одговор на варијациите во нивното изобилство. Ваквите промени во преференциите се непропорционални и се избрани како еволутивно ефикасни. Грабливите риби може да станат штетници ако се воведат во екосистем во кој стануваат нов врховен грабливец. Пример, видот што предизвика многу проблеми во Мериленд и Флорида, е змијоглавестата риба.

Грабливите риби како што се ајкулите, махи-махи, сабјарките и тунита се дел од човечката исхрана и се цел на рибарството, но тие имаат тенденција да концентрираат значителни количини жива во нивните тела доколку се високо во синџирот на исхрана, особено како врховни грабливци, поради биозголемување.

Грабливците се важен фактор што треба да се земе предвид при управувањето со рибарството, а методите за тоа се достапни и се користат на некои места.

## Поврзано

* Збеснато хранење
* Јадење на крлушки
* Ајкулов напад
* Ајкула

## Наводи

## Надворешни врски

* Грабливи риби на AquaticCommunity.com
* Грабливите риби во океаните се во алармантен пад, велат стручњаците *Washington Post*, 21 февруари 2011 година.

Категорија:Грабливци
Категорија:Ихтиологија
Девојката од Космај

**„Девојката од Космај“** (српски: *Девојка са Космаја*) — југословенски филм од 1972 година во режија на Драгован Јовановиќ. Главните улоги ги играат: Људмила Лисина, Михаило Јанкетиќ, Михајло Костиќ Пљака и Никола Симиќ.

## Синопсис
Војната разделува двајца вљубени. Девојката заминува во партизани и цело време го бара својот љубен, но најпосле дознава дека тој се бори на страната на непријателот. За време на една акција, младиот партизан кој е вљубен во неа, се обидува да ја заштити при што е смртно ранет, а потоа умира на нејзините раце. Така, растргната меѓу две љубови, девојката не доживува ниту една од неа.

## Наводи

Категорија:Српски филмови
Категорија:Југословенски филмови
Категорија:Филмови на српски јазик
Категорија:Филмови на српскохрватски јазик
Категорија:Филмови од 1972 година
Категорија:Филмови на Драгован Јовановиќ
Категорија:Филмови со Михаило Јанкетиќ
Категорија:Филмови со Људмила Лисина
Категорија:Филмови со Михајло Костиќ Пљака
Категорија:Филмови со Никола Симиќ
Категорија:Љубовни филмови
Категорија:Партизански филмови
Категорија:Филмови на Центар ФРЗ
Црква „Св. Илија“ - Шопско Рударе

**Свети Илија** — манастирска црква на Шопскорударскиот манастир во кратовското село Шопско Рударе, Македонија.

## Местоположба

Црквата се наоѓа во месноста Пет Кладенци, до која води асфалтен пат кој бил направен во 2016 година.

## Галерија


Податотека:Црква „Св. Илија“ - Шопско Рударе 7.jpg|Поглед на црквата
Податотека:Црква „Св. Илија“ - Шопско Рударе 2.jpg|Камбанаријата
Податотека:Црква „Св. Илија“ - Шопско Рударе 3.jpg|Главниот влез
Податотека:Црква „Св. Илија“ - Шопско Рударе 4.jpg|Ниша над влезот
Податотека:Црква „Св. Илија“ - Шопско Рударе 5.jpg|Апсидата
Податотека:Црква „Св. Илија“ - Шопско Рударе 6.jpg|Црквата со камбанаријата


## Поврзано
* Кумановско-кратовско архијерејско намесништво
* Шопско Рударе
* Шопскорударски манастир

## Наводи

## Надворешни врски

Шопско Рударе
Категорија:Шопско Рударе
Категорија:Шопскорударски манастир
Шопскорударски манастир

**Шопскорударски манастир** — манастир во североисточниот дел на Македонија, во близина на селото Шопско Рударе.

Во непосредна близина на манастирот се наоѓаат пет извори со лековита вода, за кои се верува дека лекуваат проблеми со очи, уши и половина.

## Местоположба

Манастирот се наоѓа во месноста Пет Кладенци, до која води асфалтен пат кој бил направен во 2016 година.

## Градби

Во склоп на манастирот влегуваат една црква, параклис, конак, чешма и помошни објекти.

### Црква „Св. Илија“

Црквата е единствениот храм во манастирот.

### Параклис „Св. Петка“

Во склоп на манастирот постои параклисот „Св. Петка“.

## Галерија


Податотека:Шопскорударски манастир 2.jpg|Конак
Податотека:Шопскорударски манастир 3.jpg|Крст
Податотека:Шопскорударски манастир 4.jpg|Влез во конакот
Податотека:Шопскорударски манастир 5.jpg|Трпезарија
Податотека:Шопскорударски манастир 6.jpg|Дворот
Податотека:Шопскорударски манастир 7.jpg|Летниковци
Податотека:Шопскорударски манастир 8.jpg|Гробен споменик
Податотека:Шопскорударски манастир 9.jpg|Помошен објект
Податотека:Шопскорударски манастир 10.jpg|Чешмата
Податотека:Шопскорударски манастир 11.jpg|Гробен споменик
Податотека:Шопскорударски манастир 12.jpg|Гробен споменик
Податотека:Шопскорударски манастир 14.jpg|Поглед на манастирот


## Наводи

## Надворешни врски


Категорија:Шопско Рударе
Категорија:Манастири во Македонија
Категорија:Манастири на МПЦ
Категорија:Манастири во Кумановско-осоговската епархија
Параклис „Св. Петка“ - Шопско Рударе

**Света Петка** — параклис во близина на кратовското село Шопско Рударе. Сместен е непосредно покрај манастирската црква „Св. Илија“.

Во дворот на параклисот се наоѓаат свети води „Св. Петка“ и „Св. Недела“.

## Галерија


Податотека:Параклис „Св. Петка“ - Шопско Рударе 2.jpg|Света вода „Св. Петка“
Податотека:Параклис „Св. Петка“ - Шопско Рударе 3.jpg|Ниша со икони
Податотека:Параклис „Св. Петка“ - Шопско Рударе 4.jpg|Света вода „Св. Недела“
Податотека:Параклис „Св. Петка“ - Шопско Рударе 5.jpg|Влезот во параклисот
Податотека:Параклис „Св. Петка“ - Шопско Рударе 6.jpg|Поглед на параклисот
Податотека:Параклис „Св. Петка“ - Шопско Рударе 7.jpg|Поглед на параклисот


## Поврзано
* Шопско Рударе
* Кумановско-осоговска епархија
* Кумановско-кратовско архијерејско намесништво
* Шопскорударски манастир

## Надворешни врски

Категорија:Шопско Рударе
Шопско Рударе
Брег на Принцезата Астрид

мини|Бреговите на принцезите Астрид и Рагнхилда

**Брег на Принцезата Астрид** (, ) — дел од бреговата линија на Земјата на Кралицата Мод на Антарктикот помеѓу 5° и 20°&nbsp;ИГД. Целиот брег се граничи со ледени плочи. Подрачјето е откриено од капетанот Х. Халворсен на бродот „Севиља“ во март 1931 г. Во 1932 г. е наречен во чест на норвешката принцеза Астрид. Мразот на континенталниот ледник има дебелина до 4.000&nbsp;м во внатрешноста. Овие дебели ледници ги држат крајбрежни планински венци. На Брегот на Принцезата Астрид, дел од мразот не тече низ планините, излевајќи се врз релативно рамна земја на него. Исто така, the студениот воздух се прелева преку планините, создавајќи мошне силни и трајни ветришта кои го оддувуваат снегот од ледничките врвови, оставајќи светлосини места од гол мраз. Врз бреговата линија е ледената плоча, кој е многу поглатка. Ледничките ледотеци на морската површина е вон дофатот на безредната површина на морскиот мраз кој се зацврснувал цела зима.

Кај брегот се наоѓаат Лазаревото и Рисер-Ларсеновото Мморе, обете рабни мориња на Јужниот Океан. Од норвешко гледиште, Морето на Кралот Хокон VII се протега на тоа место и долж целиот брег на Земјата на Кралицата Мод. Во средишниот дел на Брегот на Принцезата Астрид се наоѓа Ширмахеровата Оаза, каде работи руската истражувачка станица „Новолазаревскаја“ од 1961 г.  наваму. Пред тоа (1959–1961) станицата била на подрачјето на Брегот на Принцезата Астрид. Од 1959 г. наваму Брегот на Принцезата Астрид е предмет на систематско истражување од страна на советските и руските антарктички експедиции.

## Поврзано
* Брег на Принцезата Рагнхилда
* Земја на Кралицата Мод

## Наводи

## Надворешни врски
* Распределеноста и состојбата на антарктичките фоки и пингвини долж Брегот на Принцезата Астрид, Источен Антарктик 

Категорија:Брег на Принцезата Астрид
Принцеза Астрид
Категорија:Земја на Кралицата Мод
ПУ „Кочо Рацин“ - Вакуф

**Основно училиште „Кочо Рацин“** (официјално: **Подрачно основно општинско училиште „Кочо Рацин“ - Вакуф**; скратено: **ПООУ „Кочо Рацин“**) — подрачно основно училиште во селото Вакуф, претставува единка на училиштето истоименото училиште од градот Кратово.

Училиштето е именувано по истакнатиот македонски поет Кочо Рацин.

## Местоположба

Објектот на училиштето се наоѓа во самото село Вакуф, сместено во средишниот дел на маалото Стојкарци.

## Градба

Објектот е во добра состојба.

## Настава

Во училиштето се изведува настава од прво до петто одделение и наставата се изведува единствено на македонски наставен јазик.

## Галерија


Податотека:Училиште во Вакуф 2.jpg|Поглед на зградата


## Наводи

Категорија:Основни училишта во Општина Кратово
Вакуф
Категорија:Вакуф