Јужно боиште (Руска инвазија на Украина)

**Јужното боиште на руската инвазија на Украина** — тековно боиште во рамките на руската инвазија на Украина, која започнала на 24 февруари 2022 година. Руската војска ја нападнала Херсонската Област во јужна Украина од Крим кој е окупиран од Русија, брзо навлегувајќи во Николаевската Област и Запорошката Област среде битките со вооружените сили на Украина.

Елементите од јужната руска офанзива ги здружиле силите со елементите кои напредувале од Донбас за заеднички да го опкружат и бомбардираат градот Мариупол во Донечката Област, кој паднал по неколкумесечна опсада.

Херсон бил опколен два дена по војната, по што руските сили напредувале до предградијата на Николаев, кој не успеале да го заземат. Боиштето потоа се стабилизирало до украинската офанзива во август. Украинските сили ја вратиле целата територија западно и северно од реката Днепар, а боиштето повторно се стабилизирало јужно од Херсон во ноември 2022 година. Херсон, единствениот главен град на областа заземен од Русија по нејзината инвазија во 2022 година, бил ослободен на 11 ноември.

## Позадина
По револуцијата на Мајдан во 2014 година, Русија го анектирала полуостровот Крим од Украина. Руските трупи ја окупирале самопрогласената Република Крим во следните осум години. Полуостровот Чонгар што се граничи со Крим бил под руска контрола до декември 2014 година; Украинската војска почнала да го зацврстува следната година, поставувајќи експлозиви на неколку мостови во областа, иако повеќето од нив не успеале да се активираат на првиот ден од инвазијата.

Руското воено присуство на Крим значително се зголемува за време на предвоеното засилување на границите на Украина, со преку 10.000 дополнителни војници распоредени кон крајот на јануари и почетокот на февруари. Во пресрет на инвазијата, руската работна сила на Крим била проценета на 90.000.

Украинските планови предвидувале оперативната команда „Југ“, под команда на генерал-мајор Андреј Соколов, да бидат доделени две бригади од по 3.000-5.000 мажи и баталјон од 500 војници стационирани директно на границата со Крим. Во случај на активни непријателства, формацијата требало да се засили со две бригади за територијална одбрана: 110-та и 124-та.

Во реалноста, украинските сили на југ најмногу се состоеле од главните единици на 59-та моторизирана пешадиска бригада и 137-от поморски баталјон на 35-та морска бригада. Планираната втора бригада никогаш не била доделена, бригадите за територијална одбрана допрва требало да бидат екипирани, а постојните единици биле со јачина само околу 50-60% поради загубите од борбите на исток и задачите за обука за различни подединици во различни делови на земјата. Како резултат на тоа, украинските сили на почетокот на инвазијата сочинувале околу 1.300 луѓе од 59-та бригада стационирани во кампот во Олешки Песоци, 250-300 маринци од 137-от баталјон позиционирани на влезовите во копното на Украина од Крим и разни дополнителни неколку стотици сили.

Руските документи заробени од украинската војска укажуваат на планови да се заобиколи Николаев и да слета во Одеса во рок од пет дена, да се освои Билгород-Днистровски до деветтиот ден од инвазијата и да се стигне до границата меѓу Молдавија и Украина до единаесеттиот ден.

До 3:30 часот на 24 февруари, Украина ги затворила сите комерцијални бродови во Азовското Море, оставајќи повеќе од 100 бродови заглавени во пристаништето. Почнувајќи од 4:00 часот, украинската војска набљудувала над триесет руски воени авиони како полетувале од Крим. Авионите летале над Црното и Азовското Море, започнувајќи напади врз цели на украинската војска во 5:00 часот, вклучувајќи ги „речиси сите“ воени објекти во областите Херсон и Запорожје. Полковник Вадим Римаренко, командувајќи го 137-от баталјон, потоа известил дека руските сили на Крим отвориле оган врз позициите на баталјонот на границата.

Според Соколов, до 20.000 руски војници во 25 баталјонски тактички групи учествувале во последователната инвазија, вклучително и целиот 22-ри армиски корпус, најмалку една дивизија на 58-та армија со комбинирано оружје и околу половина од 7-та воздушна нападна дивизија.

## Времеплов

### Руска инвазија

#### Херсонска и Николаевска област
[мини| Руските трупи преминале во јужна Украина од [Крим (полуостров)|Крим на 24 февруари 2022 година]]
Набргу откако рускиот претседател Владимир Путин објавил воена операција во Украина, руските воздухопловни сили почнале да лансираат крстосувачки и балистички ракети врз цели во неколку градови во Херсонската Област. Со воздушна поддршка, руските вооружени сили потоа преминале во Херсонската Област преку Крим. Руската морнарица користела поморска блокада во Црното Море за да ја спречи Украина да обезбеди поддршка за единиците кои се наоѓале во близина на Херсонската Област и да ја ограничи комерцијалната трговија и протокот на стоки кон јужна Украина.

До вечер, Русите стигнале до Херсон. Русите првично ја преминале реката Днепар преку мостот Антоновски, но украинските механизирани сили успеале повторно да го заземат мостот.

На борбените инженери на 137-от баталјон на Украина им било наредено да го уништат мостот што го поврзува Геническ со Арабатската провлака, во обид да го забават напредувањето на руските трупи од Крим, дозволувајќи им на Украинците да се повлечат и да се прегрупираат. Виталиј Скакун, борбениот инженер кој го поставил експлозивот на мостот, немал доволно време да се повлече од мостот и така ги активирал мините, убивајќи се и уништувајќи го мостот.

Украинската војска објавила дека нејзината оперативна команда „Југ“ ја подготвила одбраната на Мелитопол и дека спроведува одбранбени операции надвор од населбата Рикове.

Руските трупи се движеле кон Нова Каховка и воспоставиле контрола над Каналот Северен Крим на 24 февруари. По руската анексија на Крим во 2014 година, Украина го блокирала каналот, кој обезбедувал 85% од водата за пиење на Крим. Сергеј Аксјонов, шеф на Република Крим, им соопштил на местните власти да го подготват каналот за да прима вода од Днепар и да продолжи со снабдувањето со вода за Крим следниот ден.

Руските сили го вратиле Антоновскиот мост вечерта на 25 февруари.
мини|Руски воени возила во заробена украинска воена база во близина на Раденск, Херсон, март 2022 година
На 26 февруари, според градоначалникот на Херсон, Игор Колихајев, украинскиот воздушен напад ги принудил Русите да се повлечат од Херсон, оставајќи го градот под украинска контрола. Украинските сили подоцна повторно го зазеле мостот. Украински официјален претставник изјавил дека руските сили убиле новинар и возач на брза помош во близина на селото Зеленивка, северно предградие на Херсон.

Друг украински функционер подоцна соопштил дека колона на руската армија била поразена меѓу градовите Раденск и Олешки, јужно од Херсон.

Во попладневните часови на 26 февруари, 12 руски тенкови успеале да се пробијат во Каховка на реките Днепар и почнале да напредуваат кон Николаев. Виталиј Ким, гувернерот на Николаевската Област, изјавил дека градот имал пет часа да се подготви. Била подготвена артилерија и друго оружје.

До вечер, руските тенкови биле во предградието на Николаев. Олександр Сенкевич, градоначалникот на Николаев, им наредил на граѓаните да останат во затворени простории, што подалеку од прозорците. Набргу потоа, руските трупи влегле во градот и околу 10 минути подоцна избила битка надвор од трговскиот центар. Според некои извештаи, тенковите „поминале низ градот“. Биле забележани и големи пожари. Следниот ден, украинските власти соопштиле дека руските сили биле целосно протерани од Николаев. Градот бил многу оштетен.

Портпаролот на руското Министерство за одбрана Игор Конашенков објавил дека градот Геническ и меѓународниот аеродром Херсон изутрината им се предале на руските сили. Подоцна, руските сили опколиле и зазеле дел од Херсон, со украински официјални лица кои го потврдуваат ова тврдење.

На 28 февруари, украинскиот функционер Вадим Денисенко ги обвинил руските сили дека се обидуваат да ги искористат цивилите од селата околу Херсон како жив штит за да преминат преку мостот во Херсон. Истиот ден, руските трупи напредувале од Херсон кон Николаев, стигнувајќи до периферијата на градот и започнале напад во 11:00 часот.
[мини| Руски тенк [Т-72 заробен на мост срушен од Украинците во Калинивка, Николаевска Област, 2 март]]
Руските сили, исто така, ги гранатирале Баштанка и Николаев на 1 март. Украинските власти подоцна соопштиле дека голем руски конвој бил нападнат и поразен од украинските сили во текот на ноќта кај Баштанка, принудувајќи ги Русите да се повлечат кон соседниот град Нови Бух. Тие соопштиле дека во нападот биле уништени „*неколку десетици [руски] оклопни возила*“. Ким изјавил дека за време на операцијата бил уништен украински хеликоптер, но неговите пилоти преживеале.

Следниот ден, руските сили го бомбардирале Вознесенск, кој има мост што може да се употреби за преминување на Јужен Буг наместо оној кај Николаев, во текот на утрото. Руските падобранци потоа слетале на шумски гребен во близина на градот, а оклопна колона се приближила до него. Силите од 126-та крајбрежна одбранбена бригада биле нападнати додека се обидувале да стигнат до нив.

Руските трупи, проценети на 400 од украинските власти, потоа го освоиле селото Ракове, чии куќи ги употребувале за создавање снајперско гнездо. Потоа, тие поставиле база на бензинска пумпа во близина на влезот на градот и ја нападнале базата на силите за територијална одбрана  Украинските сили возвратиле со артилерија таа ноќ со помош на местни доброволци кои им дале координати. Местните доброволци и украинските војници можеле да ги одбијат руските трупи од Вознесенск следниот ден, принудувајќи ги повеќето од нив да се повлечат 64 километри на исток и други да побегнат во блиските шуми, каде десет од нив подоцна биле заробени. Украинските власти изјавиле дека руските сили изгубиле 30 возила во битката, покрај околу 100 војници. Во борбите загинале и десет цивили.

Во раните утрински часови на 1 март, руските сили почнале да го напаѓаат кон Херсон од запад, напредувајќи од меѓународниот аеродром Херсон кон автопатот кон Николаев. Тие успеале да го опколат градот и стигнале до соседната населба Комишани. Подоцна во текот на денот, руските сили влегле во Херсон.

Во раните утрински часови на 2 март, руските сили зазеле делови од Херсон, вклучувајќи го и централниот плоштад во градот. Подоцна истата вечер, Колихајев објавил дека им го предал градот на руските сили и дека рускиот командант планирал да формира воена управа во градот. Херсон станал првиот голем украински град кој паднал во рацете на руските сили во инвазијата.

На 2 март, Ким објавил дека украинските сили извршиле напади врз Чорнобајивка и во областа Јеланец и дека руска колона ја напуштила Снигуривка.
мини|Уништена руска артилерија и возила во близина на Николаев, 3 март 2022 година
Руските трупи го нападнале Николаев на 4 март. Местните власти изјавиле дека руските сили зазеле некои од периферијата на градот. Украинските сили го одбиле нападот и го вратиле меѓународниот аеродром Николаев.

На 8 март, украинските воздухопловни сили ја нападнале воената воздухопловна база на меѓународниот аеродром Херсон во текот на денот, при што украинските власти соопштиле дека биле уништени повеќе од 30 руски хеликоптери. Сепак, сателитските снимки покажале дека тој број е помал.

На 9 март, руските трупи влегле во градот Скадовск. Според местните жители, тие влегле во 08:45 часот и се стационирале на централниот плоштад пред да бидат избркани од демонстрантите. Тие потоа ја презеле зградата на Националната полиција на Украина покрај вандализирањето на зградата на градскиот совет. Градоначалникот Олександар Јаковлев изјавил дека ги одзеле компјутерите од зградата на градскиот совет и наредиле да не се одржуваат политички собири.

Следниот ден, украинскиот Генералштаб објавил дека Русија распоредила баталјон од 336-та поморска пешадиска бригада на Балтичката флота кон Николаев. Институтот за проучување на војната соопштил дека „*руските сили веројатно се соочуваат со тешкотии да напредуваат северозападно надвор од реката Ингул*“. Силно гранатирање го погоди Николаив во текот на вечерта, предизвикувајќи неколку пожари, а Виталиј Ким пријавил „*активни непријателства*“ во близина Гуревка северно од градот.
мини|Изгорени возила во Николаев по руските напади

#### Запорошка Област
Руските колони кои напредувале од Крим се движеле кон Мелитопол, кој им се предал на руските сили по мала пресметка на 25 февруари.

Руските сили го освоиле крајбрежниот град Приморск до 13:40 часот на 26 февруари. Руските сили, исто така, влегле и да го освоиле Бердјанск, западно од Мариупол, заземајќи го неговото пристаниште и аеродромот Бердјанск. За време на преземањето, местните власти известиле дека едно лице загинало, а друго било рането. На 28 февруари, градоначалникот Олександр Свидло изјавил дека руските сили го напуштиле Бердјанск, оставајќи одред на руската воена полиција во градот.

На 27 февруари, руските сили ја презеле контролата врз селата Скелки, Шевченка и Першотравнево, во близина на Василивка. Руските сили се обиделе да влезат во Днепарудне истиот ден, но биле принудени да се вратат назад откако биле соочени со протестирачките местни жители. Василивка била држена од сили составени од 128-та планинска ударна бригада на Украина, силите за територијална одбрана и некои маринци, додека тие не се повлекле на 2 март. Речиси опколени, украинските сили се повлекле пеш, ги оставиле своите возила во Василивка и зазеле позиции во селото Мали Шчербаки. Следниот ден, руските сили започнале со гранатирање на Мали Шчербаки и Шчербаки, но никогаш не успеале да ги заземе селата, и покрај силното бомбардирање.

На друго место, според извештаите на украинските медиуми, руските диверзантски и извидувачки групи украле украински воени униформи од воено складиште и ги ангажирале украинските сили во Токмак, североисточно од Мелитопол. Според украинските власти, Русите биле идентификувани бидејќи носеле панцири кои ги употребувала руската армија, а не украинските елеци. Украина соопштила дека руските сили претрпеле многу жртви и дека биле принудени да се повлечат во јужните предградија на градот.

Руските сили кои напредувале од Токмак влегле во Пологи на 3 март по судирот со украинската група за територијална одбрана. Руските сили накратко влегле во Гулјаполе на 5 март, но биле вратени. Градот подоцна бил нападнат во текот на ноќта поради гранатирање и воздушни напади.

Рускиот 22-ри армиски корпус се приближил до градот Енергодар на 26 февруари. Украински функционер изјавил дека Русите распоредуваат ракети „Град“ и предупредил на напад на јадрената централа Запорожје, која се наоѓа во градот. Регионалната државна управа на Запорожје подоцна изјавила дека руските сили кои напредувале кон Енергодар се вратиле во Велика Белозерка, село иддалечено 30 километри од градот. На 28 февруари, руските трупи започнале опсада на Енергодар во обид да ја преземат контролата над јадрената централа. Истиот ден, руското Министерство за одбрана соопштило дека руските сили го зазеле градот и ја опколиле електраната, но тоа го демантирал градоначалникот Дмитри Орлов. Подоцна се појавило видео на кое се гледаат местни цивили како спречуваат руски конвој да влезе во Енергодар со забарикадирање на влезот, принудувајќи ги да го напуштат.

Украинските власти изјавиле дека руските сили го опколиле Енергодар на 1 март, а руски конвој напредувал во градот околу 14:00 часот. Според градоначалникот, градот имал потешкотии да добие храна.

На 3 март, Орлов изјавил дека голем руски конвој влегол во Енергодар. Подоцна, руските сили ја презеле контролата врз јадрената централа Запорожје. За време на тешките борби избувнал пожар во објект за обука надвор од главниот комплекс, кој бил брзо изгаснат, иако другите делови околу централата претрпеле оштетувања. Првичните извештаи напишале дека нивоата на радијација останале нормални за тоа време и пожарот не ја оштетил основната опрема. Сепак, пожарникарите не можеле да стигнат до пожарот поради борбите.

Судирите во електраната на 4 март предизвикале пожар. Меѓународната агенција за атомска енергија (МААЕ) потоа соопштила дека основната опрема била неоштетена. До 4 март, јадрената централа паднала под контрола на Русија. И покрај пожарите, електраната не забележала истекување на радијација.

Следното утро, откако потврдиле дека нема промени во нивото на радијација, руските сили ги зазеле Енергодар и јадрената централа Запорожје. На 5 март, Орлов изјавил дека руските сили го контролирале периметарот на Енергодар и електраната, додека на местните власти им било дозволено да ја задржат контролата во работата на градот.

#### Јужна Донечка Област: опсада на Мариупол

Утрото на 25 февруари, руските единици од Донечката Народна Република (ДНР) напредувале кон Мариупол и биле поразени од украинските сили во близина на селото Павлопил. До вечерта, руската морнарица наводно започнала амфибиски напад на брегот на Азовското Море 70 километри западно од Мариупол. Официјален претставник на американската одбрана изјавил дека руските сили можеби распоредувале илјадници маринци од оваа плажа.
мини|Остатоци од гранатирана болница во Мариупол, 9 март 2022 година
мини|Уништен руски БМП-3 во близина на Мариупол, 7 март 2022 година
До 3 март, среде тешка борба во Мариупол, украинските власти соопштиле дека стотици цивили веќе биле убиени во градот.

### Пад на Мариупол, украински контранапади и ќор-сокак

#### Николаев и Херсон
На 15 март, руското Министерство за одбрана соопштило дека руските сили ја зазеле цела Херсонска Област.

На 11 март, гувернерот Ким изјавил дека украинските сили ги турнале руските трупи кон исток за 15 до 20 километри и опколиле и некои единици кои преговарале за предавање. На 16 март, украинската влада соопштила дека нејзините сили започнале контраофанзива во близина на Николаив кон Херсон и го зазеле градот Посад-Покровск. Украинските војници во селото изјавиле дека нивната цел е повторно да го заземат меѓународниот аеродром во Херсон.

Генадиј Корбан, шеф на штабот на Територијалните одбранбени сили на Днепарската Област, изјавил дека регионот бил подготвен за руска офанзива, за разлика од Херсонската и Запорошката област. Тој додал дека руските сили се распоредени во населбите Велика Олександривка, Нововоронцовка и Архангелск. На 17 март, украинската војска објавила дека руските сили постигнале „мали успеси“ во нападите кон Криви Риг, заземајќи го селото Мала Шестирнија. До 31 март, 60-та пешадиска бригада на Украина и 4-от баталјон на 17-та тенковска бригада зазеле единаесет населби во северниот дел на Херсонската област: Нововоронцовка, Мала Шестирнија, Новогригоривка, Тополјана, Книјаживка, Камјанка, Пригрија, Кочубиевка и Орлов. До 10 април, украинските сили постигнале значителен напредок и ја потиснале руската војска во областа околу Херсон, освојувајќи си место во Осокоривка и Олександривка. Руските контранапади не успеале да ја вратат загубената територија, додека Украина продолжила да ги вознемирува местните руски аеродроми.

До 18 април, борбите продолжиле, а Украина соопштила дека нејзината 80-та воздушна ударна бригада повторно зазела голем број села во близина на Николаев. Два дена подоцна, Русија извршила контранапад и остварила мали придобивки кај Олександривка. Герашченко објавил дека украинските сили зазеле три села во близина на Снигуривка на 27 април.

До мај, ситуацијата во Херсонската Област на десниот брег отишла во ќор-сокак, при што противничките сили биле изедначени и не можеле да тргнат во офанзива. Единиците на руската 49-та армија комбинирана вооружена армија и 22-риот армиски корпус со седиште во Крим одржале мост над Днепар приближно 160км широк и 50км длабоко. Според украинскиот воен експерт Виктор Кевлиук, стратешката цел на рускиот мост била да го заштити каналот Северен Крим и „копнениот мост“ меѓу Крим и континентална Русија, како и да служи како област за идна руска операција чија цел е да стигне до Приднестровие и да го прекине пристапот на Украина до Црното Море. Се сметало дека руските сили подготвуваат втора и трета линија на одбрана, зацврстување на аеродромите, пристаништата и железничките станици и минирање на брегот на акумулацијата Каховка во очекување на украински контранапад.

Извештаите почнале да се појавуваат на 27 мај според кои украинските трупи започнале да спроведуваат контраофанзивни напори над реката Ингулец. Украинските сили воспоставиле мост над реката до 29 мај  и го зазеле Давидив Брод до 31 мај, но селото се вратило под руска контрола до 17 јуни.

Во северниот дел на Херсонската Област, единиците на 60-та бригада на Украина ја презеле контролата врз селото Незламно на 30 јуни, и потоа и Ивановка на 11 јули.

#### Падот на Мариупол
[мини| Улица во центарот на градот за време на [Опсада на Мариупол|опсадата на Мариупол]]
Во телефонскиот разговор со Емануел Макрон на 29 март, Путин изјавил дека бомбардирањето на Мариупол ќе заврши единствено кога украинските трупи целосно ќе го предадат градот.

На 1 април, спасувачките напори на Обединетите нации (ОН) за пренесување на стотици цивилни преживеани надвор од Мариупол со 50 доделени автобуси биле спречени од руските војници, кои одбиле автобусите безбедно да преминат во градот додека мировните разговори продолжувале во Истанбул.

Според градскиот совет на Мариупол, до 15 март, 2.357 цивили биле убиени за време на опсадата на градот. По обновениот ракетен напад на 14 март во Мариупол, украинската влада соопштила дека загинале повеќе од 2.500 луѓе во градот. До 18 март, Мариупол бил целосно опколен и борбите стигнале до центарот на градот, отежнувајќи ги напорите за евакуација на цивилите. Русите побарале целосно предавање, што неколку украински владини претставници, вклучително и Зеленски, го одбиле. На 24 март, руските сили влегле во центарот на Мариупол, заземајќи ја црквата „Богородица“. Градската администрација соопштила дека Русите се обидувале да ги деморализираат жителите со јавно извикување за руската победа, вклучително и изјави дека Одеса е освоена. На 27 март, заменик-премиерот на Украина, Олга Стефанишина, изјавила дека Мариупол „*едноставно повеќе не постои*“ и дека целите на Русија немале „*никаква врска со човештвото*“. Стефанишина резимирала дека: „*Тие (жителите на Мариупол) немаат пристап до вода, до какви било резерви на храна, до ништо. Повеќе од 85% од целиот град е уништен*“.

#### Запорошка Област
Во Запорошката Област, украинските сили ги вратиле селата Малинивка и Полтавка до 27 март, и, исто така, ги вратиле селата Затишја, Зелениј Гај, Веселе и Червон до 31 март.

### Контраофанзива во Херсон 2022 година
[мини| Цивили за време на посетата на претседателот [Володимир Зеленски по ослободувањето на Херсон, 14 ноември 2022 година]]
На 10 јули, Ирина Верешчук, заменик-премиер на Украина и министер за реинтеграција на привремено окупираните територии, ги повикала цивилите во Херсонската Област да се евакуираат пред претстојниот украински контранапад таму, без да прецизира кога ќе се случи офанзивата. Украинскиот министер за одбрана Олексеј Резников исто така сигнализирал претстојна офанзива во регионот.

На 11 јули, украинските сили извршиле ракетен напад со ракети ХИМАРС врз градот Нова Каховка, окупиран од Русија. Украинските власти соопштиле дека во нападот загинал началникот на Генералштабот на 22-от армиски корпус, генерал-мајор Артјом Насбулин, заедно со пет полковници и вкупно 150 војници. Руските сили го потврдиле нападот, но не ја потврдиле смртта на офицерите за кои соопштила Украина, тврдејќи дека украинската ракета погодила складиште во кое имало хемикалии кои потоа експлодирале.

На 29 август, Украина започнала контраофанзива на херсонското боиште. За време на тридневен период од 2 до 4 октомври, Украина ослободила 11 населби во северниот дел на Херсон, вклучувајќи го и Давидив Брод. На 9 ноември, Русија објавила повлекување на војниците од Херсон, при што украинските трупи наводно влегле во Снигуривка следниот ден. На 11 ноември, украинските трупи влегле во градот Херсон, и биле пресретнати од толпи украински граѓани кои извикувале „Слава Украина!“ и „Слава на ВСУ“, изразувајќи ја својата благодарност со кревање војници и веење украински знамиња.

### Руско зацврстување и почеток на Днепарската кампања
мини|Последиците од руското гранатирање на градот Херсон, 24 декември 2022 година
По враќањето на Украина на Херсонската Област од десниот брег, украинските сили почнале да спроведуваат мала воена кампања на реките Днепар, спроведувајќи напади и упади на левиот брег и на Кинбурнската Провлака.

Во декември 2022 година, по претходните успешни контраофанзиви, се зголемиле шпекулациите меѓу западните аналитичари и медиуми за потенцијалната украинска кампања за повторно освојување на Крим. Во случај на таква офанзива, набљудувачите и аналитичарите сугерирале дека Украина би можела да нападне по должина на Запорошкото боиште и да напредува кон стратешкиот град Мелитопол за да го пресече рускиот „копен мост кон Крим“. Во текот на месецот, Русија ги зацврстила своите одбранбени линии во јужна Украина, особено по должина на Запорошкото боиште и Херсон. Нападите врз „соработниците“ и руските агенти од очигледни украински партизани и саботери продолжиле.

На 23 декември, украинскиот градоначалник на Мелитопол, Иван Федоров, изјавил дека Русите го претвориле градот во тврдина, преполна со заштита од Змејови Заби. Во меѓувреме, сателитските снимки покажале дека руските трупи поставиле ровови околу периметарот на Токмак во ЗапорошкатаОбласт, кој се смета за стратешки град на приодот кон Мелитопол. На 15 мај 2023 година, украинското воено разузнавање проценило дека Русите стационирале 152.000 војници во областите Херсон и Запорожје во очекување на потенцијална украинска контраофанзива.

### Украинска контраофанзива и континуирани упади на Днепар (2023)
мини|Бомбардирано училиште во Орехов, јули 2023 година
Додека Украина се подготвувала да ја започне својата контраофанзива на југ, постоеле знаци на активност на Днепарсото боиште. Сепак, на 6 јуни 2023 година, браната Каховка во Нова Каховка била намерно уништена додека била под руска контрола од март 2022 година, масовно поплавувајќи го регионот. Експертите проценуваат дека руските сили најверојатно ја разнеле браната. Ова ја принудило борбата да запре по должината на реката некое време.

На почетокот на јуни 2023 година, украинските сили ја започнале својата контраофанзива на источниот дел на јужното боиште, фокусирајќи се на повеќе насоки, вклучувајќи ги Орехов  и Велика Новосилка, кои се наоѓаат во источната област на Запорожје и западната област Донецк, соодветно. До 11 јуни, Украина повторно ги зазела населбите на линијата на боиштето Нескучне, Благодатно, Сторожево, Макаривка и Новодаривка. Напредокот на офанзивата забавил како што одминувало времето, и покрај заземањето на уште неколку села, вклучувајќи го и Роботин на 23 август. До декември 2023 година, истакнати украински личности и западни аналитичари почнале да даваат негативни оценки за успехот на контраофанзивата; изјавите на украинскиот генерал Валериј Залужни на почетокот на ноември 2023 година дека војната дошла во „ќорсокак“, набљудувачите ги гледале како признание за нејзиниот неуспех, и следеле попрецизни проценки направени од аналитичарите, особено во однос на оперативниот успех, од неколку недели претходно. Украинските сили не стигнале до градот Токмак, опишан како „минимална цел“ од украинскиот генерал Олександр Тарнавски, и веројатната почетна цел да стигнат до Азовското Море за да ги поделат руските сили во јужна Украина останала неисполнета.

Како што надојдените води од Днепар започнале да се повлекуваат, Украина ги продолжила своите упади преку реката во поголем обем. Во декември 2023 година, Украина воспоставила упориште на левиот брег кај селото Крјанки.

Украинската војска на 3 март 2024 година објавила дека потрошила рекордна сума на средства за утврдување на Запорошката област на јужното боиште.

На 17 февруари, борбите продолжиле во Роботин кога руските сили започнале голем напад врз селото, враќајќи ја позицијата јужно од него. На 15 мај 2024 година, руското Министерство за одбрана соопштило дека руските сили целосно го вратиле селото. Воениот аналитичар Емил Кастехелми изјавил за *[[The New York Times|„Њујорк тајмс“]]* дека селото со неговото повторно заземање „*нема стратешко значење за Русија и сега е нешто повеќе од урнатини*“, но сепак, тоа е сепак „*симболичен удар за Украина откако се бореше толку напорно за да го врати минатата година*“.

На 16 јуни 2024 година, руската војска го објавила заземањето на селото Загорно во Запорожје, кое се наоѓа јужно од Гулјаполе. Извештајот не можел да биде независно потврден во тоа време. На 18 јули, Кринки бил целосно освоен од руските сили.

На почетокот на октомври 2024 година, украинското разузнавање предвидело дека руските сили ќе ги обноват офанзивните напори кон Орехов во обид да ги прекинат украинските логистички линии. Во меѓувреме, руските сили ги рестартирале борбените операции околу Камијаско во западната Запорошка Област, напредувајќи во близина на селото и соседниот Плавни, по пријавениот неуспешен украински напад.

## Сили
### Русија и проруски сепаратисти

* 8-ма комбинирана армија 
** 20-та гардиска моторизирана стрелачка дивизија
*** 33-ти полк стрелачки полк
*** 255-ти гардиски стрелачки полк
*** 944-та самоодна артилерија
*** 358-ми противвоздушен ракетен полк
* 49-та комбинирана армија (Нова Каховка)
** 34-та независна стрелачка планинска бригада
** 205-та посебна стрелачка бригада
** 1-ва гардиска ракетна бригада
**90-та противвоздушна ракетна бригада
** 227-ма артилериска бригада
* 58-ма комбинирана армија
** 42-та гардиска стрелачка дивизија
* 336-та поморска пешадиска бригада
* Воздухопловни сили на Русија
** 7-ми гардиска планинска воздушна ударна дивизија
*** 56-ти гардиски воздушен ударен полк
*** 108-ми гардиски кубањски козачки воздушен ударен полк
*** 247-ми гардиски воздушен ударен полк
** 11-та гардиска воздушна ударна бригада
** 76-та гардиска воздушна ударна дивизија
** 83-та гардиска воздушна ударна бригада
* Спецназ ГРУ
** 10-та бригада на Спецназ
* Руски воздухопловни сили
* Руска морнарица
** Црноморската флота
*** 22-ри армиски корпус (Херсон)
**** 126-та крајбрежна одбранбена бригада
**** 127-ма извидничка бригада
*** 439-та ракетна артилериска бригада
*** 291-ва ракетна артилериска бригада

### Украина
* Армија на Украина
** 1-ва бригада за специјални операции
** 17-та тенковска бригада
** 28-ма моторизирана бригада
** 59-та моторизирана бригада
** 60-та пешадиска бригада
** 128-ма планинска ударна бригада
** 98-ми пешадиски баталјон
* Територијални одбранбени сили
** 123-та територијална одбранбена бригада (Николаевска област)
*** 187-ма бригада за територијална одбрана (Вознесенск)
*** 190-та бригада за територијална одбрана (Баштанка)
** 124-та бригада за територијална одбрана (Херсонска Област)
*** 192-ра бригада за територијална одбрана (Херсон)
*** 194-ти баталјон за територијална одбрана (Белозерка)
** 126-та бригада за територијална одбрана (Одеса)
***  220-ти баталјон
** 129-та бригада за територијална одбрана
** Меѓународна легија за територијална одбрана
*** Посебен баталјон за специјални намени
* Украинските воздушни ударни сили
** 25-та воздушно-десантна бригада
** 79-та воздушнна ударна бригада
** 80-та воздушнна ударна бригада
* Украинските воздухопловни сили
** 160-та противвоздушна артилериска бригада (Odesa Anti-Aircraft Missile Brigade)
* Украинска морнарица
** Украински поморски корпус
*** 35-та морска бригада
**** 137-ми поморски батајлон
*** 36-ти поморски батајлон

## Влијание врз животната средина
Војната имала нарушувачко и деструктивно влијание врз уникатните растенија и дивиот свет на Кинбурнската Провлака, како што се *Сentaurea breviceps* и *Сentaurea Paczoskii* видовите синчец, и нивниот чувствителен екосистем. Бомбите и загадувачите кои доаѓале од нив, ги убивале блиските делфини и ги отвориле песокот и почвата за заканата од хемикалии кои навлегуваат и инвазивни видови, според директорот за истражување и политика на опсерваторијата за судири и животна средина со седиште во Велика Британија, Даг Веир. Во мај 2022 година, пожар од 4.000 хектари, започнат со ракети, нанел трајна штета на живеалиштата на повеќегодишните шуми и мочуриштата на провлакот.

## Наводи

Категорија:Боишта во Руската инвазија на Украина