Стрептококи

**Стерптококи'' (Streptococcus)*** е [[Род (биологија)|род]] на [[Грампозитивни бактерии]] кои припаѓаат на коленото [[Firmicutes]] и [[Ред (биологија)|редот]] [[Lactobacillales]] (бактерии на млечно-киселинско вриење). [[Делба на клетките|Клеточната делба]] кај овој род се одвива долж една [[Координатен систем|оска]], така што тие растат во ланци или парови, па оттука и името—од [[Грчки јазик|грчки]] στρεπτός *streptos*, што значи лесно свиткан или извртен како синџир (извртен синџир).

Повеќето се [[оксидаза]]-негативни и [[каталаза]]-негативни, и главно се факултативни [[анаероб]]и.

Во 1984 година, многу бактерии кои претходно биле сметани за стрептококи беа прекласифицирани во [[Род (биологија)|родови]]<nowiki/>те *Enterococcus* и *Lactococcus*. Моментално познати се над 50 [[Вид (биологија)|видови]] од овој род. Најдено е дека бактерии од овој род се дел од саливарната ([[Плунковни жлезди|плункова]]) микрофлора.

== Патогенеза и класификација ==
Освен честиот стрептококен [[фарингит]], други стрептококни видови се причинители на многу заболувања кај човекот: [[коњуктивит]], [[Менингитис|менингит]], [[бактериска пневмонија]], [[ендокардит]], [[црвен ветер]] и [[некротизирачки фасцит]]. Сепак, многу стрептококни видови не се патогени, и се составен дел на [[Коменсализам|коменсалната]] хумана [[микрофлора]] на [[Усна празнина|устата]], [[кожа]]та, [[Дигестивен систем|цревата]] и [[Респираторен систем|горниот респираторен тракт]]. Исто така, стрептококите се неопходна состојка во производство на [[ементалер]] (швајцарско сирење).

Стрептококните видови се класифицирани врз основа на нивните хемолитички својства. Алфа-хемолитичките видови предизвикуваат [[оксидација]] на [[железо]]то во [[хемоглобин]]от, давајќи зеленикава боја на [[Крвен агар|крвниот агар]]. Бета-хемолитичките видови предизвикуваат целосна руптура на [[еритроцити]]те. На крвен агар, ова се манифестира како безбоен појас околу колониите на бактериите. Гама-хемолитичките видови не предизвикуваат [[хемолиза]].

Бета-хемолитичните стрептококи понатаму се класифицираат со [[Ланцефилд]] групирање во [[серотипови]] (што претставува поделба спрема специфични [[јаглехидрат]]и присутни на [[Клеточен ѕид|клеточениот ѕид]]). Дваесет опишаните серотипови се именуваат како Ланцефилд група од А до V (со исклучок на I и J).

Од медицински аспект, најважни групи се: алфа-хемолитичните стрептококи *S. pneumoniae* и *Streptococcus viridans* и бета-хемолитичните стрептококи од Ланцефилд групата А и В, познати како "група А strep" и "групата В strep".

*'Табела: Медицински релевантни стрептококи (не се сите алфа-хемолитични)**
[[Податотека:Alpha_and_Beta_haemolytic_streptococci.jpg|мини|347x347px|Алфа-хемолитичен ''[[S. viridans]]'' (десно) и бета-хемолитичен ''[[Streptococcus pyogenes|S. pyogenes]]'' (лево) на крвен агар.|лево]]

=== Алфа-хемолитични ===
При алфа-хемолиза [[агар]]от под бактериската колонија станува потемен и зеленикав. ''[[Streptococcus pneumoniae]]'' и група на орални стрептококи (''[[Streptococcus viridans]]'') се алфа-хемолитични. Алфа хемолизата е предизвикана од продукцијата на [[водород пероксид]], при што [[хемоглобин]]от се оксидира во зелен [[биливердин]].

==== Пневмококи ====
* ''S. pneumoniae ''(наречена и пневмокока) е главна причина за бактериска [[пневмонија]], а предизвикува и [[воспаление]] на [[средно уво]], синуси, [[Менингитис|менингит]] и [[перитонит]]. Пневмоките предизвикуваат патолошки промени (заболувања) кои се должат на инфламаторните процеси.

==== Вириданс група: алфа-хемолитични ====
* Вириданс стрептококите се голема група на [[Коменсализам|коменсални]] бактерии, кои се или алфа-хемолитични (продуцираат зелено обојување на крвен [[агар]], па оттука името "viridans", од латински ''vĭrĭdis'', зелено), или се нехемолитички. Тие не поседуваат Ланцефилд [[антиген]]и.

=== Бета-хемолитични ===
Бета хемолизата е целосна лиза на [[еритроцити]] во медиумот, при што се формира околу и под колонијата светла (жолтеникава) и транспарентна зона. Лизата на еритроцитите е предизвикана од [[егзотоксин]] - [[стрептолизин]], кој го продуцира бактеријата. Има два вида на стрептолизин: стрептолизин O (SLO) и стрептолизин S (SLS). Стрептолизинот О е [[кислород]]-чувствителен [[цитотоксин]], а се излачува најчесто од групата А стрептококи (GAS), и стапува во интеракција со [[холестерол]]от од [[Клеточна мембрана|мембраната]] на [[Еукариоти|еукариотските клетки]] (главно еритроцити, [[леукоцити]], [[макрофаги]] и [[тромбоцити]]), што обично резултира со бета-хемолиза на крвен агар. Стрептолизин S е кислород-нечувствителен цитотоксин кој го создаваат бројни GAS видови, што резултира со соодветно обезбојување на крвен агар. SLS-продуцирачките видови ги афектираат [[Имунолошки систем|имуните клетки]] - [[Гранулоцити|полиморфонуклеарните леукоцити]] и [[лимфоцит]]ите, со што го компромитираат имуниот одговор на домаќинот. ''Streptococcus pyogenes'', или GAS, се бета-хемолитични бактерии.

Некои слабо бета-хемолитични видови предизвикуваат интензивна бета-хемолиза кога растат заедно со видови на ''[[Стафилококи|Staphylococcus]]''. Тоа се нарекува CAMP тест. Оваа особина ја покажува ''[[Streptococcus agalactiae]]'' и таа може да се искористи во идентификација на други бактерии како ''[[Clostridium perfringens]] ''и'' [[Listeria monocytogenes]].''
==== Група А ====
[[S. pyogenesе|''S. pyogenes''е]] предизвикувач на широк спектар на стрептококни инфекции. Тие можат да бидат инвазивни или неинвазивни. Неинвазивните инфекции се поблаги и почести. Тука спаѓаат стрептококниот фарингит и [[импетиго]]то (инфекција на кожа). Во неинвазивните инфекции спаѓа и [[шарлах]]от, кој не е толку чест во последно време.

Инвазивните инфекции предизвикани од група А бета-хемолитичните стрептококи се поретки и потешки. Настануваат кога бактеријата ќе се најде таму каде што вообичаено ја нема - во [[крв]] или внатрешни органи, при што се јавуваат заболувања како што се: [[стрептококниот токсичен шок синдром]], [[Некротизирачки фасцит|некротизирачкиот фасцит]], [[пневмонија]] и [[сепса]]. Глобално овие бактерии се причина за повеќе од 500,000 смртни случаи секоја година што ги прави водечки патоген причинител.

Дополнителни компликации причинети од овие бактерии се [[ревматска треска]] и [[акутен гломерулонефрит]]. Ревматската треска е болест која ги напаѓа [[зглоб]]овите, [[Бубрег|бубрезите]] и [[Срцев залисток|срцевите залистоци]], и е последица на нелекувана strep А инфекција, а не од бактеријата per se. Ревматската треска е предизвикана од [[Антитело|антитела]], создадени од [[Имунолошки систем|имунолошкиот систем]] при борба со инфекција кои вкрстено реагираат со други [[белковина|белковини]] во организмот. Оваа "вкрстена-реакција" е причина за [[Автоимуни болести|автоимуни реакции]] на организмот кои прават оштетувања. Сличен автоимун механизам причинет од Група А бета-хемолитични стрептококни (GABHS) инфекции се претпоставува дека кај децата предизвикува автоимуни невропсихијатриски заболувања каде автоимуните антитела ги напаѓаат [[Ганглија|базалните ганглии]], што причинува моторни, психички и други нарушувања.

Овие инфекции обично се дијагностицираат со брзиот [[strep тест]] или со култура.

==== Група В ====
''[[S. agalactiae]]'', или група В ''Streptococcus'', **GBS*', предизвикува пневмонија и менингит кај новороденчиња и постари лица. Тие исто така можат да ги колонизираат [[црева]]та и [[Женски репродуктивен систем|женските репродуктивни органи]], зголемувајќи ги ризиците во текот на [[бременост]]а.

==== Група C ====
Во оваа група спаѓа *S. equi*, кој предизвикува респираторни инфекции кај [[коњ]]ите, и *S. zooepidemicus—S. equi* е клонален потомок или биовар на *S. zooepidemicus*—која предизвикува инфекции кај неколку видови на [[цицачи]], вклучувајќи ги [[говеда]]та и коњите. *S. dysgalactiae* е исто така член на групата С, бета-хемолитични стрептококи, и предизвикува фарингит и други пиогени инфекции слични на инфекциите предизвикани од групата А стрептококи.

==== Група D (ентерококи) ====
Многу поранешни стрептококи од групата D се прекласифицирани во родот *Enterococcus* (вклучувајќи ги *E. faecalis*, *E. faecium*, *E. durans*, и *E. avium*), на пример, *Streptococcus faecalis* сега е *Enterococcus faecalis*. *E. faecalis* е понекогаш алфа-хемолитичен и *E. faecium* е понекогаш бета-хемолитичен.

Останатите не-ентерококни видови од група D се *Streptococcus bovis* and *Streptococcus equinus*.

Нехемолитичните стрептококи ретко предизвикуваат болести. Сепак, слабо хемолитичната група D бета-хемолитични стрептококи и *Listeria monocytogenes* (која всушност е Грам-позитивен бацил) не треба да се помешаат со нехолитичните стрептококи.

==== Група F стрептококи ====
Групата F стрептококи за првпат беа опишани во 1934 година од страна на Long и Bliss. Тие се познати и како *Streptococcus anginosus* (според Ланцефилд системот за класификација) или како членови на групата *S. milleri* (според Европскиот систем).

==== Група G стрептококи ====
Овие стрептококи се обично, но не исклучиво, бета-хемолитични. *Streptococcus dysgalactiae* е вид кој се среќава кај заболувања на човекот, видот *S. canis* се среќава кај животните, но може да предизвика инфекции и кај луѓето. *S. phocae* е GGS подвид пронајден во морските цицачи и морските риби. Кај морските цицачи предизвикува [[менингоенцефалит]], [[септикемија]] и [[ендокардит]], но е поврзан и со други патологии.

==== Група H стрептококи ====
Групата H стрептококи предизвикува инфекции кај кучиња со средна големина. Ретко предизвикуваат болести кај човекот освен при директен контакт со кучешка муцка, било како резултат на лижење на лицето или индиректно преку лижење на рацете.

== Молекуларна таксономија и филогенетика ==
[[Податотека:Streptococcus_phylogenetic_tree.png|мини|[[Филогенетско дрво]] на стрептококни видови, врз основа на податоците од PATRIC. 16S рРНК групите се означени со загради и нивните клучни членови се обоени црвено.|лево|317x317пкс|алт=]]
Стрептококите се поделени во шест групи врз основа на секвенци на [[16S рибозомна РНК|16S рРНК]]: *S. anginosus*, *S.bovis*, *S. mitis*, *S. mutans*, *S. pyogenes* и *S. salivarius*. Овие групи врз основа на 16S рРНК се потврдени и со секвенционирање на целиот [[геном]] (види слика). Најважните патогени *S. pneumoniae* и *S. pyogenes* припаѓаат на групите *S. mitis* и *S. pyogenes*, соодветно, додека предизвикувачот на [[Кариес|забниот кариес]], *Streptococcus mutans*, е базален на целата стрептококна група.

== Геномика ==
[[Податотека:Streptococcus_gene_overlap.png|мини|Заеднички и специфични гени кај *Streptococcus sanguinis*, *S. mutans* и *S. pneumoniae*. Според Xu et al. (2007) |243x243пкс]]
[[Геном]]ите на стотици видови стрептококи се [[Секвенционирање|секвенционирани]]. Повеќето стрептококни геноми се 1.8 до 2.3 Mb во големина и кодираат 1,700 до 2300 белковини. Некои поважни геноми се наведени во табелата. Четирите видови прикажани во табелата покажуваат во просек 70% идентичност во белковинските секвенци.


== Бактериофаги ==
Осумнаесет профаги се опишани кај *S. pneumoniae* кои варираат од 38 до 41 kb во големина, а кодираат од 42 до 66 гени. Некои од првите откриени стрептококни фаги се Dp-1 и ω1. Во 1981 година, беше откриена фамилијата Cp (Complutense phage) со Cp-1 како нејзин прв член. Dp-1 и Cp-1 ги инфектираат и *S. pneumoniae* и *S. mitis*.

== Поврзано ==
* [[Quellung реакција]]
* [[Стрептокиназа]]

== Наводи ==


== Надворешни врски ==
* [http://patricbrc.org/portal/portal/patric/Taxon?cType=taxon&cId=1301 *Streptococcus'']  геноми и слични информации на PATRIC, биоинформатички центар спонзориран од by NIAID (англиски)
*  (англиски)
Наведено списаниеSource dateMarch 2000TitleAdoption of perinatal group B streptococcal disease prevention recommendations by prenatal-care providers—Connecticut and Minnesota, 1998URLJournalMMWR Morb. Mortal. Wkly. Rep.Volume49Issue11Pages228–32PMID10763673

Категорија:Грампозитивни бактерии
Категорија:Бактерии
Категорија:Микробиологија
Категорија:Бактериологија
Категорија:Прокариоти
Категорија:Инфекции
Категорија:Инфективни болести