open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Кобилица (планински врв)

**Кобилица** — врв на Шар Планина. Висок е 2528 метри и се наоѓа во централниот дел на главниот шарпланински срт кој ја формира македонско-косовската граница. Позат е по својота остра пирамидална форма и карпестиот гребен Трескавец на западната страна од врвот.

## Местоположба
Поврзан е со Црн Врв на североисток преку кобиличкиот премин (2.170 м), а на запад сртот продолжува кон карпестиот гребен на Трескавец, па потоа кон преминот Љубински уши и врвот Вртоп.

## Изглед
Опишувајќи ги врвовите на Шар Планина во својата книга Материјали по изучувањето на Македонија, македонскиот револуционер Ѓорче Петров за Кобилица запишал дека е стрмен, совршено мазен правилен конус, до самиот врв покриен со зелени тревници. Изгледот на овој врв, иако опфаќа величествен планински поглед на предели и пејзажи, не е толку значителен како од врвот Љуботен, бидејќи го ограничуваат врвовите коишто го опкружуваат.

Кобилица во целина плени со својата убавина и правилна форма а кај планинарите влева и стравопочит со неговите остри и карпести страни. Го нарекуваат уште и *Тетовски Матерхорн*, како споредба со познатиот Матерхорн на Алпите. Се гледа од Тетово и од Призрен.

## Искачување
Врвот е најпогоден да се искачува по планинарска високогорска патека од две страни, и тоа од источниот гребен, или од кобиличкиот премин. Северната и јужата страна на врвот се премогу стрми, а искачувањето од западната карпеста страна е можно само со алпинистичка опрема, во погодни временски услови. Исклучително опасно е искачување во зимски услови заради можноста од лавина или лизгање.

## Галерија


File:Kobilica.jpg|Поглед кон Кобилица
File:Kobilica1.jpg|Кобилица видена од Тетово
File:Кобилица, Трескавец и Љубински Уши 01.jpg|Поглед на Кобилица, Трескавец и Љубински Уши 
File:Кобилица - Шар Планина МК 01.jpg|Поглед на Кобилица
File:Кобилица-Шар Планина.jpg|Поглед на Кобилица со целит гребен од североисток
File:Кобилица, Трескавец и Љубински Уши 02.jpg|Поглед на Кобилица, Трескавец и Љубински Уши
File:Кобилица.JPG|Поглед на Кобилица


## Наводи

Категорија:Врвови во Македонија
Категорија:Врвови на Шар Планина
Церипашина

**Церипашина** — планински врв на Шар Планина, во северозападниот дел на Република Македонија. Тој е составен дел на Шар Планина и неговата височина е 2.525 метри. Со името *Церипашина Планина* на топографските карти (и повеќе во минатото) се именува крајниот дел на планинската огранка на Шар Планина која се одвојува од главниот срт на протегање и на која се наоѓаат највисоките шарски врвови Титов Врв, Бакардан и Мал Турчин, а чиј краен дел е токму Церипашина Планина која ги опфаќа Син Врв и самиот врв Церипашина.

Непосредно до врвот води жичарница крај која води истоимената ски-патека на која што се одржува познатиот Шарпланински куп во скијање. Во непосредна близина на Церипашина Планина се највисоките шарски врвови: Титов Врв, Мал Турчин и Бакардан. На источните падини на Церипашина е сместен скијачкиот и туристички центар Попова Шапка.

## Галерија


Церипашина Планина (Попова Шапка).jpg|Поглед на Церипашина Планина од Попова Шапка
Церипашина и Орлова Стена.jpg|Врвот Церипашина со Орлова Стена во подножјето 


Категорија:Врвови во Македонија
Категорија:Врвови на Шар Планина
Пирибег

**Пирибег** (или често именуван и како *[[Куќиногледски Врв]]*) е планински врв на Шар Планина, во северозападниот дел на Република Македонија. Тој е составен дел на Шар Планина и неговата височина е 2.524 метри.

## Местоположба

Се наоѓа на главниот шарпланински срт кој ја формира македонско-косовската граница, при што тој претставува трет врв по шарпланинското било. Од западната страна на врвот се наоѓа ски центарот Брезовица на Косово од каде што води жичарница која доаѓа до самиот врв како и патека за искачување од планинарскиот дом „Стојкова Куќа“. На источната страна се изворите на Беловишка Река која ги формира едни од најимпозантните водопади на Шара. Врвот се наоѓа во близина на врвовите Ливадица и Љуботен и Ливадичкото Езеро и има пристап од планинарскиот дом Љуботен. Пирибег претставува вториот најистакнат врв на главниот шарпланински срт и според него е именуван и целиот предел на билото кој започнува на североисток од превојот под Љуботен и Козја Стена со врвот Ливадица, а завршува на југозапад со Куќиногледски Врв од каде се спојува со следниот предел на билото наречен Езерско кој ги опфаќа врвовите Езерска Чука и Езерски Врв.

Во својата книга Материјали по изучувањето на Македонија, македонскиот револуционер Ѓорче Петров, набројувајќи ги подгоријата (пределите) по главното било и срт на Шар Планина, овој предел погрешно го нарекол со името *Терибег*. Понатаму, детално опишувајќи го протегањето на главното шарпланинско било и срт запишал дека Езерце Планина со врвот Шилегарник и *Голина* со истоимениот врв го сочинуваат гребенот кој го соединува Љуботен со Шар, од што може да се заклучи дека друго име со кое се именувал овој врв и предел денес познат како Пирибег на крајот на XIX век било - Голина.

## Галерија

File:Пирибег (Шар Планина).jpg|Глетка на Пирибег од Езерски Врв 
File:Пирибег 02.JPG|Глетка на самиот врв
File:Глетка од Кучиногледски Врв-Пирибег и Љуботен на Шар Планина.JPG|Глетка на Куќиногледски Врв (Пирибег) и Љуботен од Доброшки Врв
File:Пирибег 01.JPG|Поглед на врвовите Ливадица и Пирибег
File:Пирибег (Шар Планина) 01.jpg|Поглед на врвот Пирибег
File:Пирибег (Шар Планина) 03.jpg|Поглед на врвот Пирибег
File:Љуботен и Пирибег од Езерски.jpg|Поглед на врвовите Љуботен и Пирибег (десно) по главниот срт и било на Шар Планина, од Езерски Врв
File:Пирибег (Шар Планина) МКД.jpg|Глетка на Пирибег


## Наводи

Категорија:Врвови во Македонија
Категорија:Врвови на Шар Планина
Езерска Чука

**Езерска Чука**  — врв на Шар Планина, во северозападниот дел на Република Македонија. Неговата надморска височина изнесува 2582 метри. Тој е составен дел на Шар Планина и се наоѓа на линијата на протегање на главниот срт и планинско било при што претставува петти врв од нејизното протегање од североисток по кое се протега и самата граница помеѓу Македонија и Косово чија линија минува на овој врв. Сместен е на гребенот наречен *Езерско* заедно со соседниот врв Езерски Врв на југ-југозапад, при што претсавува негова почетна точка/кота на север-североисток. Наречен е со името Езерска Чука бидејќи од двете страни на неговите подножја се наоѓаат по две леднички езера и тоа Доброшките односно Горното и Долното Доброшко Езеро на македонската источна страна страна и езерото Црн Вир како и двете Големо Јажинско Езеро и Мало Јажинско Езеро на косовската западна страна. името чука го носи поради тоа што според изгледот и одликите сосема одговара на дефиницијата за чука што означлува посебен вид на каменит врв на рид, при што обично ваквиот рид е поблаг од едната страна, додека од другата е доста пострмен и карпест, како што е случај со овој врв кој од македонската страна е поблаг, додека од косовската е стрмен и карпест, а од исто така има и малку поголемата заобленост на самиот врв од соседниот Езерски Врв. Непосредно под самиот врв минува и привршува пешачката траса на првата етапа од првата планинарска Западна македонска трансферзала, чиј камп за прво ноќевање е сместен веднаш до Долното Доброшко Езеро во подножјето меѓу врвовите Езерска Чука и Езерски Врв.

## Галерија

File:Езерска Чука и Езерски Врв на Шар Планина.jpg|Поглед на врвовите Езерска Чука во преден план и Езерски Врв во позадината
File:Езерска Чука (Шар Планина) 04.jpg|Поглед на Езерска Чука од соседниот Езерски Врв
File:Езерска Чука (Шар Планина) 01.jpg|Поглед кон врвот Езерска Чука
File:Езерска Чука (Шар Планина) 05.jpg|Поглед на Езерска Чука и сртот на Шар Планина во позадината
File:Езерска Чука (Шар Планина) 06.jpg|Поглед кон врвот Езерска Чука
File:Езерска Чука и Езерски Врв (Шар Планина).jpg|Поглед на гребенот Езерско со Езерски Врв (лево) и Езерска Чука (Десно)
File:Езерска Чука (Шар Планина) 02.jpg|Поглед на врвот Езерска Чука

## Наводи

Категорија:Врвови во Македонија
Категорија:Врвови на Шар Планина
Плат (планински врв)

**Плат** — планински врв на Шар Планина, во северозападниот дел на Македонија. Тој е составен дел на Шар Планина и неговата височина е 2.398 метри.

## Географски одлики, искачување и планинарење
Врвот Плат е највисоката точка на истоимениот гребен кој се протега во правец североисток - југозапад и стрмно се издигнува над долините на реката Пена на север, Церипашина или Чаркова на исток и Лешничка на југ. На источната и западната падина по доловите на Пена и Церипашина (Чаркова) Река е обраснат со густа зимзелена елова и борова шума, наместа помешана со листопадна гора од буки и дабови, а над најистакнатата северна кота од 1.812 па сѐ до највисоката точка од 2.389 на југ е целосно соголен и обраснат со бујна трева со изобилство од боровинки, помали карпи и камења. До врвот Плат се стигнува по две обележани патеки кои започнуваат од планинарскиот дом „Смрека“ на Попова Шапка. Едната која е многу полесна започнува од кај бандерите на пределот Јелак и излегува на широкиот, земјен колски пат за Лешница, каде што во месноста каде се наоѓаат бачилата и почетокот на патеката Вргањ сѐ доаѓа до подножјето на самиот гребен каде што има патоказна табла од која за 1,5 час се  стигнува до врвот. Другата подолга и потешка патека, води преку густата зимзелена гора и прашумските остатоци до Јелачки Црн Врв, под пределот Брезов Камен по карпест и каменест терен низ букова шума во долот на реката Церипашина (Чарк) од каде избива под сртот, по кого се искачува до самиот врв. Првата патека има вкупно времетраење од 3,5 - 4 часа, а втората 6 - 6,5 часа. Врвот Плат меѓу планинарите, туристите и посетителите на Шар Планина е познат како најубавата точка за сликање поради прекрасните глетки на стрмната долина Лешница, целата долина на Пена, врвовите Среден Камен, Шар или Титов Врв, Казаниште, Караниколица и пределите Церипашина планина и Брезов Камен. Истовремено, стрмните падини под сртот од странски скијачи се оценети како најдоброто место за екстремно скијање надвор обележани од ски-патеки.

## Галерија


File:Плат на Шар Планина во зима.jpg|Поглед на врвот Плат (во средина) во зима од Церипашина
File:Plat peak-greben-MK.JPG|Целиот гребен и сртот на кој се наоѓа врвот Плат
File:Plat-srt-MK.JPG|Сртот на врвот Плат



## Наводи

Категорија:Врвови на Шар Планина
Црн Камен (планински врв)

**Црн Камен**  е име кое го носат неколку планински врвови во Македонија. Името Црн Камен го носат врвови на: Шар Планина со надморска височина од 2.320 метри, највисокиот врв на планината Јабланица висок 2.258 метри и врв на средишното било на Скопска Црна Гора висок 1.585 метри надморска височина. Заедничка одлика на планинските врвови кои го носат името Црн Камен се карпести гребени со многу стрмна и изразита издаденост, каменест состав со црна или темна сива боја која во однос со тревнатата околина има изразита црна боја. Дополнителна заедничка одлика е и меридијански правец на протегање на сртот од север кон југ што во однос на долините и населените места во нив им дава напоредничка поставеност исток - запад. Токму заради ваквата поставеност поради која зад овие врвови заоѓа сонцето тие за време на зајдисонце набљудувани од далеку или од населените места од исток во долините кои ги заградуваат на запад изгледаат *црно* и *затемнето* што веројатно е и причината за ваквото нивно именување од населението. Дополнителна причина за ваквото именување веројатно се и водотеците кои се слеваат по карпите и на камењата им даваат црна боја, каков што е случајот со месноста Црн Камен кај Велес.

* Црн Камен (Галичица)
* Црн Камен (Јабланица)
* Црн Камен (Скопска Црна Гора)
* Црн Камен (Шар Планина)

## Поврзано
* Црн Камен — село кај Виница
* Црн Камен — карпа со водопад со чудотворна и лековита моќ кај Велес
* Црн Камен — полуостров на Мавровското Езеро, меѓу селата Никофорово и Леуново

    

Категорија:Врвови во Македонија
Ливадица (врв)

**Ливадица**  е планинскиот врв на Шар Планина, во северозападниот дел на Република Македонија. Тој е составен дел на Шар Планина и неговата височина е 2.497 метри. Ливадица е вториот врв на главниот срт на протегање на Шар Планина, сместен на главното планинско било и срт помеѓу Љуботен и Пирибег. Веднаш непосредно под врвот на север се наоѓа познатото ледничко Ливадичко Езеро. Се издигнува над селото Вратница и до самиот врв е покриен и обраснат со трева, при што на него нема каменести делови (сипари) како на соседниот врв Љуботен, заради што најверојатно поради ливадскиот изглед на планинското било до самиот врв со бујна трева, го добил и името Ливадица. Истото го запишал и македонскиот револуционер Ѓорче Петров во книгата Материјали по изучувањето на Македонија, каде опишувајќи ја Шар Планина запишал:  Ливадица — како што покажува и самото име, таа е покриена со густа трева и бујни пасишта, како ливада.

## Поврзано
* Ливадичко Езеро

## Наводи


Категорија:Врвови во Македонија
Категорија:Врвови на Шар Планина
Караникола

**Караникола** (познат и како: **Караниколица**)  е планински врв на Шар Планина, во северозападниот дел на Република Македонија. Тој е составен дел на Шар Планина и неговата височина е 2.409 метри. Врвот се наоѓа северозападно од градот Тетово, на границата со Косово на координатите 42°05' северна географска широчина и 20°49' источна географска должина.. Неговата местоположба се наоѓа токму на средишниот дел на главниот срт на протегање на Шар Планина, речиси на половината на неговото протегање недалеку од местото каде го менува правецот на протегање од северозапад кон југ, а на неговото јужно подножје на македонска страна се наоѓаат преубавото Караниколичко Езеро и Мал Ѓол.

## Наводи

Категорија:Врвови во Македонија
Категорија:Врвови на Шар Планина
Категорија:Македонско-косовска граница
Лера (планински врв)

**Лера**  е планински врв на Шар Планина, во северозападниот дел на Република Македонија. Тој е составен дел на Шар Планина и неговата височина е 2.197 метри.  Се наоѓа на крајниот јужен дел на главното планинското било на Шар Планина, при што претставува претпоследен врв на главниот срт на протегање на Шара.  Претставува, четврта - КТ4 контролна точка на Првата - западна македонска планинарска трансверзала, последна на Шар Планина. Веднаш под неговата стрмна источна падина постојат неколку извори на вода заради што тука често се поставува и последниот камп со шатори на Шар Планина во рамки на  Првата - западна македонска планинарска трансверзала. Западната падина е блага тревната косина која се спушта како висорамнина се до долината на Аџина Река и Торбешки Мост на спојот со масивот на Кораб од каде е еден од можните пристапи до врвот. До врвот Лера исто така може да се пристапи по подолго пешачење од шумовитите предели на Бунец и Кожа Планина над селото Дуф преку врвот Морава на југозапад, а на југоисток од Горно Јеловце преку тревнатите пасишта на Зендел-бег планина. Постои истомено битолско село Лера, чие што именување можеби се поврзува со влашкото номадско сточарството.

Категорија:Врвови во Македонија
Категорија:Врвови на Шар Планина
Апокатеквил

**Апокатеквил** е лик од митологијата на Инките и бог на молњите.

## Поврзано
* Митологија на Инките
* Религија на Инките
## Наводи

Категорија:Богови на Инките
Уку Пача

**Уку Пача** е свето место во митологијата на Инките односно било подземјето сместено во средината на земјата.

## Поврзано
* Митологија на Инките
* Религија на Инките

Категорија:Религија на Инките
Категорија:Митологија на Инките
Алфред Едвардс

**Алфред Ормонде Едвардс** () — англиски фудбалер и еден од основачите на италијанскиот фудбалски клуб Милан.

Во 1899 година, тој заедно со Херберт Килпин и четворица сонародници го основале крикетскиот и фудбалски клуб Милан, а Едвардс станува и првиот претседател на клубот.

Поранешниот вице-конзул во Милано бил позната личност во миланските високи кругови и станува првиот изгласан претседател на Милан. Во јануари 1900 клубот станува дел од Италијанската фудбалска федерација. Едвардс исто така бил и играч на репрезентацијата на Англија.

## Надворешни врски
* Article on The Guardian
* Alfred Edwards на MagliaRossonera.it 

Категорија:Англиски фудбалери
Категорија:Фудбалери на Милан
Категорија:Претседатели на ФК Милан
Категорија:ФК Милан
Категорија:Родени во 1850 година
Категорија:Починати во 1923 година
Кајмакчалан

[мини|Спомен-капелата „[Црква „Св. Петар“ - Кајмакчалан|Св. Петар“ од Битката на Кајмакчалан во 1916 г.]]
**Кајмакчалан** или **Мачник** — највисок врв на планината Ниџе. Се наоѓа на јужната граница од Македонија, со висина од 2.521&nbsp;м. Кај Бугарите, врвот е познат како Борисов Град, а кај Србите како Порта на слободата и Праг на татковината.

## Местоположба
Од врвот се гледаат Островското Езеро и Петерското Езеро во Егејска Македонија, како и областа Мариово во Македонија. Во близина на Кајмакчалан се наоѓаат селата Скочивир од македонска, како и селото Чеган и ски-центарот „Ниџе“ (Ворас) од грчка страна.

## Знаменитости
За време на Првата светска војна, на Кајмакчалан се воделе тешки борби меѓу бугарската армија, од една страна, и француската и српската војска, од друга страна, како дел од Македонскиот фронт, познати како солунски. Притоа, само во периодот од 12 до 30 септември 1916 година, во жестоките борби на врвот загинале над 4.600 војници од српската војска. Во составот на двете завојувани војски на фронтот биле мобилизирани голем број на Македонци од месното население во Мариово и од цела Македонија. Во спомен на овој настан, на црквата „Св. Илија“, сместена на самиот врв, се наоѓа посвета напишана од кралот Александар I Караѓорѓевиќ. До пред некое време, во црквата, во посебна урна, се наоѓало срцето на швајцарскиот форензичар, публицист и професор, Арчибалд Рајс.

## Наводи

## Надворешни врски
*Виртуелна панорама на Кајмакчалан 

Категорија:Врвови во Македонија
Категорија:Ниџе
Категорија:Македонско-грчка граница
Категорија:Врвови во Егејска Македонија
Категорија:Меѓународни планини во Европа
Веливар

**Веливар** — највисокиот врв на планината Дешат, Западна Македонија. Се наоѓа на билото на планината, а неговата надморска височина изнесува 2.373 метри. На самиот врв Веливар, минува граничната линија помеѓу Македонија и Албанија, заради што постои и полуразрушен граничен камен во вид на пирамида. Врвот Веливар претставува висок карпест и каменест гребен покриен со бујна и висока трева, кој се издигнува над билото и подгорието на Дешат во долината на Радика од македонска и неговото подножје во долината на Црн Дрим од алабанска страна. До врвот Веливар се стигнува со пешачење од околу 3 и пол до 4 часа од селата Битуше или Требиште или од селото Жировница, по целосно обележана планинарска патека која поседува и столбови со зимски маркации и минува крај Северното и Јужното Гашово Езеро веднаш во неговото подножје и езерото Локув во шумскиот појас. Од врвот Веливар се пружа прекрасна глетка кон долината на реката Радика со манастирот „Св. Јован“ - Бигорски и планината Бистра, соседните карпести врвови Голем и Мал Крчин со градот Дебар и Дебарското Езеро во позадината и планината Кораб од спротива, како и кон долината на Црн Дрим  и гратчето Пешкопеја во Албанија. Врвот е често посетуван од планинарските друштва, а во 2017 бил деветтиот врв искачен во рамки на Планинарскиот предизвик „12 Врвови“.

## Галерија



File:Веливар (Дешат) 03.jpg|Поглед на самиот врв Веливар
File:Веливар (Дешат) 04.jpg|Поглед на самиот врв Веливар
File:Веливар (Дешат) 05.jpg|Поглед на самиот врв Веливар
File:Веливар (Дешат) 07.jpg|Поглед на самиот врв Веливар
File:Vrv-Velivar-MK.JPG|Поглед кон врвот Веливар
File:Grebenot na vrvot Velivar.JPG|Карпестиот гребен на врвот Веливар
File:Velivar-Deshat-MK.JPG|Врвот Веливар
File:Веливар (Дешат) 01.jpg|Поглед кон врвот Веливар од источното подножје
File:Веливар (Дешат) 02.jpg|Поглед кон врвот Веливар од источното подножје



## Поврзано
*Дешат
*Крчин

Категорија:Врвови во Македонија
Магаро

мини
thumb|230px|Поглед кон Магаро (2.255 метри)
**Магаро** — врв во Македонија. Врвот се наоѓа на планината Галичица во јужна Македонија и е висок 2.255 метри.

## Наводи

Категорија:Галичица
Категорија:Врвови во Македонија
Ханс Ем

**Ханс Ем** (, Марибор - , ), инженер, професор на Шумарскиот факултет во Скопје, најстариот член на МАНУ. Бил учесник во НОБ на македонскиот народ од 1941 година.  

## Животопис
Ем дипломирал на Високата школа за култура на земјиштето во Виена во 1923 година. Службувал во шумарските оперативи на подрачја од Србија, Косово, Црна Гора и од Македонија. Во Банската управа и Дирекцијата за шуми во Скопје, тој работел на воведувањето смоларење во боровите шуми во Македонија и на преработка на смолата. Назначен е за прв директор на Шумарскиот институт во Скопје (1944). Бил професор на Земјоделско-шумарскиот факултет во Скопје (1947–1968) и негов декан (1953/54). Член е на Научниот совет за изработка на вегетациска карта на Југославија. Редовен член на МАНУ. Еминентен шумарски стручњак на меѓународен план. Прв научник и проучувач е на дендрофлората и шумските заедници во Македонија. Публикувал „*Преглед на дендрофлората на Македонија*“ (1967). Изготвил прва скрипта за фитоценологија, го основал и го раководел арборетумот југозападно од Трубарево, еден од најбогатите на просторот во Југославија. Открил нови дрвни и растителни видови за македонската и светската дендрофлора. Публикувал бројни трудови во домашни и во странски списанија.

## Наводи

Категорија:Словенечки универзитетски професори
Категорија:Словенечки дендролози
Категорија:Словенечки академици
Категорија:Југословенски универзитетски професори
Категорија:Југословенски дендролози
Категорија:Југословенски академици
Категорија:Шумарски инженери
Категорија:Професори на УКИМ
Категорија:Академици на МАНУ
Екатепек

**Екатепек** бил стар ацтечки град, денес археолошко наоѓалиште во Мексико.

Категорија:Археолошки наоѓалишта во Мексико
Категорија:Ацтечки градови
Целијакија

**Целијакија** или **Целијачна болест** — хронична автоимуна болест што се одликува со неподносливост на организмот на глутен – белковина од пченица, јачмен, ‘рж и овес. Се верува дека повеќе од еден милион Европејци боледуваат од целијакија. На еден дијагностоциран болен има најмалку седум што не се препознаени (дијагностицирани). Знаењето за целијакија и одржувањето на здравјето кај оваа болест е на изразито ниско ниво.
Болеста ги зафаќа сите возрасни групи од двата пола, а може да се појави кај доенчиња или пак кај возрасни. Различните симптоми на оваа болест долго може да бидат прикривани.
Во соседните земји ситуацијата е различна. Италија, на пример, бележи еден болен од 85 луѓе, Словенија 1 од 100, Унгарија 1 од 90.

Кај целијакија, глутенот, белковина што се наоѓа во пченицата, ‘ржта, овесот и јачменот, ја оштетува слузницата на ѕидовите од тенкото црево, што доведува до неповолна апсорпција на нутритиентите и со тоа до состојба поврзана со потхранетост. Штом глутенот се исфрли од исхраната, ѕидовите на цревата се обновуваат, но луѓето со овој проблем целиот живот мора да внимаваат на исхраната со цел да спречат повторно појавување на оштетувањето.

**СИМПТОМИ**
    * Хроничен пролив
    * Губење во тежина
    * Повраќање
    * Болка во стомакот
    * Подуеност
    * Анемија

Останати симптоми се:

    * главоболки и мигрена
    * чиреви во устата
    * замор/летаргија
    * болка во мускулите и зглобовите
    * бавно растење кај децата

Целијакијата обично е проследена и со создавање пликови и јадеж на кожата наречен дерматитис херпетиформис, кој може да се појави и да се повлече и без лекување.
Важно е луѓето што боледуваат од целијакија да не консумираат храна што содржи глутен, дури и ако немаат никакви очигледни симптоми. Некои луѓе имаат силно нагласени симптоми, а многу мало оштетување на клеточните ѕидови, а други воопшто немаат симптоми или се малку манифестирани, но оштетувањата се многу поголеми.

**ОТКРИВАЊЕ НА БОЛЕСТА**

За да се открие болеста, може да се направи испитување на антитела на глутен во крвта. Меѓутоа, за да се потврди истата, пациентот мора да направи биопсија на тенкото црево по консумирање храна што содржи глутен. Пред тестирањето, во исхраната мора да биде вклучена и храна што содржи глутен, затоа што, во спротивно, цревата можат да заздрават и целијакијата нема да биде откриена.

**ЛЕКУВАЊЕ НА БОЛЕСТА**

Во моментов не постои лек за целијакијата, па заболените треба да се придржуваат кон исхрана без глутен. Доколку не се придржуваат, се зголемува ризикот од заболување од остеопороза, неплодност и забавен раст и развој кај децата.

## Надворешни врски
* Целијакија

Категорија:Болести
Категорија:Наследни болести
Значка (хералдика)

[thumb|right|170px|Таканареченото „[Перје на Принцот од Велс|Перје“ — значката на Принцот од Велс.]]
[thumb|right|180px|[Тјудорска роза|Тјудорската роза како значка на династијата Тјудори]]
**Значка** — амблем или лично обележје во хералдиката кое означува припадност кон или сопственост на некој поединец или семејство.

Физичките значки биле честа појава во средниот век, особено во Англија. Тие биле изработени од метал и се носеле на облеката од страна на следбениците на некое лице. Се носеле како во битка, така и по други поводи каде требало да се прикаже верност или припадност кон некому. Значката била везен или пришиван на бајраците (стандардите), коњската опрема, ливреите (униформите), и други предмети.

## Употреба во средновековието
### Настанок
[left|thumb|Стандард на [Хенри Стафорд, Втор Војвода од Бакингем, околу 1475. На него се гледа стафордски јазол и бунски значки со лебеди.]]
Во XIV, XV и XVI век, славни значки носеле следбеници, слуги и поддржувачи прочуени и моќни личности и семејства, токму поради тоа што тие биле познати и јасни. (За разлика од тоа, грбот го користел само поединецот кому му припаѓал.)

Значките понекогаш се преземаат од некоја фигура од грбот на лицето, или пак на некој воочлив начин се однесуваат на тие фигури. Уште почесто значките претставувале потсетник за некој исклучителен подвиг, семејна или феудална припадност, или пак означувале некакви територијални права или претензии. Некои значки се всушност ребуси, со каламбури или игри на зборови означувајќи го името на сопственикот.

Во тие времиња неретко се случувало едно исто лице или семејство да користи повеќе значки; покрај ова, две или повеќе значки честопати се носеле во комбинација, и сочинувале едно посложено обележје.

## Возобнова
По завршетокот на средниот век, со промената на општествените прилики хералдичките значки престанеле да се користат. Многу векови подоцна, во 1906 г., грбовниот крал Алфред Скот-Гати направил напори за значката да се врати во Колегијатот на грбови, и оттогаш значките се доделуваат покрај самиот грб. Значката се смета за дополнување по избор на клиентот, и се плаќа дополнително. Доделената значка се илустрира на матрикулата со доделениот грб, како и на стандардот (знамето).

## Наводи
* 

Категорија:Хералдика
Митрополитска катедрала (Мексико)

мини|десно|250п|Поглед на катедрлата
**Митрополитска катедрала „Успение Богородично“** () — главен соборна црква во градот Мексико во Мексико.  Претставува најголемата и најстарата катедрала во Америка и има улога на седиште на Мексиканската архиепископија на католичката црква.

Категорија:Цркви во Мексико (град)
Категорија:Археолошки наоѓалишта во Мексико
Категорија:Ацтечки градови
Мекскико Сити Аламеда Сентрал

**Мекскико Сити Аламеда Сентрал** е парк во Град Мексико.
мини|Воздушна слика од Мекскико Сити Аламеда Сентрал во 1944 година

Категорија:Археолошки наоѓалишта во Мексико
Категорија:Ацтечки градови
Музеј на Министерството за финансии и јавниот долг

**Музеј на Министерството за финансии и јавниот долг** () — ликовен музеј во градот Мексико, Мексико. Сместен е во Архиепископскиот дворец, изграден во 1530 г. од калуѓерот Хуан де Сумарага врз темелите на разурната пирамида посветена на ацтечкиот бог Тескатлипока. Во 1867 г. во зградата се вселило Сметководственото одделение на Министерството за финансии на Мексико. Подоцна објектот е отстапен на музејот кој има голема уметничка збирка и артефакти посветени на богот.

## Наводи

## Надворешни врски
* Страница на музејот 

Категорија:Музеи во Мексико (град)
Категорија:Археолошки наоѓалишта во Мексико
Категорија:Ацтечки градови
Национал Монте де Пиедад

мини|десно|180п|Национал Монте де Пиедад
**Национал Монте де Пиедад** е административна институција во Град Мексико.

Категорија:Археолошки наоѓалишта во Мексико
Категорија:Ацтечки градови
Бруклин Нетс

**Бруклин Нетс** () се професионален кошаркарски тим кој игра во НБА во Атлантската дивизија од Источната Конференција. Тие моментално се сместени во населбата Бруклин во Њујорк, а домашна арена им е Барклејс Центарот. Тимот претходно 35 сезони настапувал во Њу Џерси, а од натпреварувачката сезона 2012/2013 се преселиле во новата арена.

## Состав

## Наводи

## Надворешни врски

* Официјално мрежно место на Њу Џерси Нетс
* Локација, Локација, Локација - цената на акциите порасна благодарејќи на Големото Јаболко  Договорите за правата на Нетс
* Новиот стадион на Нетс да биде основан од Поранешната Слејв-Трејд Банка 
* Историја на замените на Њу Џерси Нетс
* Мрежно место на навивачите на Њу Џерси Нетс 
* Блог на Њу Џерси Нетс

Категорија:Клубови во НБА
Категорија:Бруклин Нетс
Телстар

right|frame|Првиот сателит Телстар-1 имал форма на топка, со сончеви плочи за производство на електрична енергија.

**Телстар** е името на цела низа комуникациски сателити лансирани од НАСА во текот на 1960-тите, а подоцна 80-тите и 90-тите, вклучувајќи го и првиот воопшто комуникациски сателит Телстар-1 кој бил лансиран во 1962., и преку кој се остварени првите сателитски телевизиски преноси и телефонски разговори преку Атлантикот.

## Експериментални сателити

Програмата Телстар била меѓународен експериментален проект на АТиТ, Бел Лаборатории, НАСА, Британските пошти и Франс телеком за развој на сателитски телекомуникациски врски преку Атлантикот. Покрај сателитите, кои ги лансирала НАСА, биле изградени и три земни комуникациски станици во САД, Британија и Франција.

Сателитите биле конструирани од Бел Лаборатории, имале сферична форма, обем од околу 88см и тежина од 77кг.

Телстар-1 бил лансиран на 10 јули 1962, и првиот телевизиски пренос преку сателит бил остварен на 23 јули, а исто така преку него биле остварени и првите телефонски разговори, испратени податоци и факсови.

Телстар-1 станал жртва на Студената војна: неговата чувствителна електроника била непоправливо оштетена од зрачењето од јадрените проби во вселената што ги извршиле во 1963 година најпрво САД, а потоа и СССР.

Телстар-1 бил во функција до 21 февруари 1963., а потоа бил лансиран и Телстар-2, идентичен на Телстар-1, лансиран на 7 мај 1963. кој бил во функција до 16 мај 1965.

### Технички недостатоци

За разлика од современите телекомуникациски сателити кои се геосинхрони, Телстар се движеле по елиптична орбита на висина помеѓу 1000 и 6000 километри над Земјата, и ротирале околу Земјата секои 2,5 часа. Преносите преку Атлантикот можеле да се вршат само во текот на 20 минути при секоја револуција.  Поради тоа, антените на земјата морале постојано морале постојано да ги следат, односно антената морала да се движи со брзина од 1,5 аглови степени во секунда, со грешка помала од 0,6 степени. Покрај тоа, поради мошне слабата предавателна моќ на сателитот, земните антени морале да бидат огромни: со пречник од околу 54м и тежина околу 380 тони, што го правело следењето на сателитот (движењето на антената) многу комплицирано.

## Подоцнежни лансирања

Втората серија сателити Телстар биле за комерцијална намена: Телстар 301 во 1983, Телстар 302 во 1984 и Телстар 303 во 1985. Третата серија биле Телстар 401 во 1993 и Телстар 402 кој бил лансиран во 1994, но набрзо бил уништен. Бил заменет во 1995 со Телстар 402Р, подоцна преименува во Телстар 4.

Телстар 10 бил лансиран во Кина во 1997 година.

Во 2003. биле лансирани Телстар 4-8 и 13, а во јуни 2004. Телстар 18.

## Наводи

Категорија:Астрономија
Категорија:Вселенски летала пуштени во 1962 година
Геосинхрон сателит

thumb|right|300px|Орбитални висини

**Геосинхрон сателит** е сателит чија орбита над Земјата се повторува регуларно над точки на Земјата со текот на времето. Ако таквата орбита лежи на екваторот и орбитата е кружна, тој се вика **геостационарен сателит**.

Категорија:Астрономија
Категорија:Сателитски пренос
Лубеница

**Лубеница** или **карпуз** (латински:*Citrullus lanatus*) е растение, што потекнува од Северна Африка и се смета како вид диња. Во Европа, најголеми производители на лубеници се Македонија, Бугарија, Босна и Херцеговина и Грција. Во Македонија во 2010 година биле произведени 134.885 тони лубеници.

## Агротехнички услови
#### Топлина
Минималната температура  на земјата за ртење е од 14-16 °Ц, а оптималната температура преку 25 °Ц. Оптималната температура за раст и развивање е од 26-28&nbsp;°C. При температурата пониска од 13&nbsp;°C престанува цветањето, а при температура пониска од 10 °Ц престанува растот на билака. На температура пониска од 8 °Ц  доаѓа до труње и пропаѓање.

#### Барања во поглед на влажноста
Лубеницата за растење и развивање бара голема количина на вода, пред сè затоа што ствара голема вегетациона маса и многу плодови, од која произзлегува значајна количина на вода.

#### Земјиште
За одгледување на лубеници оптимално е потребно плодно, добро дренирано земјиште, со неутрална до блага и кисела реакција (pH 6,0-6,5). Погодни земјишта  за одгледување на лубениците се чернозем, ливадска црница и алувијална почва, секако добро обезбедена со хумус, структурна и исцедна.

## Лубеницата како тема во уметноста и во популарната култура
Понекогаш, лубеницата се јавува како тема во одделни области на уметноста и во популарната култура:
* „Лубеница“ — песна на рускиот поет Едуард Багрицки од 1924-1928 година.
* „Лубеница“ — расказ за деца на македонскиот писател Генади Болиновски.
* „Лубеница“ — кус расказ на македонската писателка Сања Михајловиќ-Костадиновска од 2018 година.
* „Фенерче од тиква“ — расказ на македонскиот писател Ванчо Николески.
* „Мирисот на расечена лубеница“ — расказ на Димитар Солев.
* „Пустото бостаниште“ (српски: *Pusto bostanište*) — расказ на српскиот писател Бранко Ќопиќ.
* „Бостанџија“ — расказ на рускиот писател Михаил Шолохов од 1925 година.
* „Лубеничар“ (англиски: *Watermelon Man*) — песна на американскиот џез-музичар Херби Хенкок (*Herbie Hancock*) од 1973 година.

## Галерија


Лубеница.jpg|Лубеница
Лубеници МК 02.jpg|Лубеници растат на нива во с.Миравци, Гевгелиско
Лубеници МК 01.jpg|Лубеници растат на нива во с.Миравци, Гевгелиско
Лубеници МК 03.jpg|Лубеници растат на нива во с.Миравци, Гевгелиско
Watermelon Juice.jpg|Сок од лубеница



## Наводи

Категорија:Тикви
Категорија:Овошје
Категорија:Јадливи плодови
Џони Вајсмилер

**Џони Вајсмилер** (роден како: Weissmüller János; 2 јуни 1904 - 20 јануари 1984) бил американски пливач и глумец, кој бил еден од најдобрите пливачи на 20-тите години од XX век. Има добиено пет Олимписки златни медали и еден бронзен. Има победено на 52 Американски национални натпревари и има поставено 67 светски рекорди. После пливачката кариера, станува шестиот глумец кој го глуми Тарзан и е најпознатиот глумец на Тарзан.

Категорија:Американски глумци
Категорија:Американски пливачи
Категорија:Родени во 1904 година
Категорија:Починати во 1984 година
Категорија:Американски филмски глумци
Заспаната убавица (цртан филм)

**Заспаната убавица** () е американски цртан филм од 1959 година во производство на компанијата *[[Walt Disney Pictures]]*. Објавен е на 29 јануари 1959 и е шеснаесеттиот филм во династијата на Дизни.

Категорија:Филмови од 1959 година
Категорија:Американски цртани филмови
Категорија:Филмови на англиски јазик
Категорија:Филмови на Disney
Категорија:Филмови засновани на бајки
Метју Дент

**Метју Дент** (англ. *Matthew Dent*; р. 1981 во Бангор, Велс) — британски графички дизајнер. На јавен конкурс, неговите дизајни биле одбрани за британските монети на 2 април 2008. На работ на штитот на монетите се врежани неговите иницијали «M.D.».

Учел ликовна уметност во училиштето „Колег Менај“, а дипломирал графички дизајн на Брајтонскиот универзитет.

## Наводи


## Надворешни врски
*  
*  
*  

Категорија:Родени во 1981 година
Категорија:Британски графички дизајнери
Категорија:Луѓе од Бангор
Soundgarden

**Soundgarden** е американска рок група од Сиетл, Вашингтон, формирана во 1984 година од страна на пејачот и ритам-гитарист Крис Корнел, гитаристот Ким Таил и басистот Хиро Јамамото.

Soundgarden беше една од водечките групи кои се должни за настанувањето на гранџ стилот на сцената на алтернативниот рок во Сиетл. Soundgarden беше првата гранџ музичка група која потпиша договор со голема издавачка компанија.

Најголем успех на оваа група беше албумот *Superunknown* од 1994 година кој дебитирање на местото број 1 на топ списокот на Билборд 200. За сингловите „Black Hole Sun“ и „Spoonman“ групата имаше добиено Греми награди.

Групата постоше до 1997 година кога нејзините членови се разидоа поради несогласувања околу насоката во која нивната музика треба да се развива. Повторно беше составена во 2010 година, за издавање на албумот *King Animal*.

## Наводи

## Надворешни врски

*
*

Soundgarden
Категорија:Гранџ музички групи
Категорија:Американски алтернативен метал музички групи
Категорија:Музички групи основани во 1984 година
Категорија:Добитници на Греми
Smells Like Teen Spirit

"**Smells Like Teen Spirit**" е песна на американската рок група Нирвана. Истоимената песна претставува и прв сингл од албумот Nevermind со кој оваа група стана позната во светски рамки.

Неочекуваниот успех на оваа песна го доведе албумот Nevermind на врвот на светските топ списоци на почетокот на 1992 година. Со ова се означи навлегувањето на алтернативниот рок на големата музичка сцена.

Категорија:Nirvana
Ратко Младиќ

**Ратко Младиќ** () — начелник на генерал-штабот на Војската на Република Српска, војска на босанските Срби, во текот на Босанската војна од 1992-1995, а во моментов е затвореник во Меѓународниот суд за воени злосторства во поранешна Југославија во Хаг, Холандија.

Ратко Младиќ е роден на 12 март 1943 година во селото Божиновиќи, општина Калиновик, Кралство Југославија, (денешна Република Српска, Босна и Херцеговина).

Младиќ бил на повеќе високи функции во ЈНА, а долго време (1965-1989) поминал и како висок офицер во третата армиска област на ЈНА со седиште во Скопје.

Во април 1992 година воениот командант на Босанските Срби, Ратко Младиќ вонредно бил унапреден во чин генерал-потполковник, и веднаш бил поставен за началник на штабот и заменик на командант во Командата на Втората воена област на Југословенската народна армија во Сараево. Пензиониран бил во 2001 година, а пензија редовно земал до ноември 2005 година, кога под притисок на западните држави му била укината. На 12 мај истата година со одлука на Народното собрание на Република Српска во Бања Лука и на предлог на Радован Караџиќ бил именуван за командант на Главниот штаб на Војската на Република Српска, и на таа должност останал до 1996 година. Чинот генерал-полковник го добил на 24 јуни 1994 година.

Хашкиот трибунал првото обвинение против Ратко Младиќ го подигнал на 25 јули 1995 година за геноцид и други злосторства сторени врз цивили на територија на БиХ. Второто обвинение било потврдено на 16 номеври истата година, и се однесувало на случувањата во Сребреница од јули 1995 година. Изменетото обвинение било потврдено на 11 октомври, во него биле обединети првото и второто и бил намален вкупниот број на обвиненија: шест точки за кршење на законите и обичаите на војување, седум точки за злосторство против човештвото и две за геноцид.

По Младиќ се води меѓународна потрага за да биде изведен на судење за обвинувањата за геноцид и воени злосторства во врска со опсадата на Сараево (1992-1995) и масакрот во Сребреница (1995) пред Меѓународниот суд за воени злосторства во поранешна Југославија во Хаг.

## Апсење

По вториот инфаркт на Генерал Ратко Младиќ сите документи за доказ дека тој не е надвор од законите му беа одземени од српската власт.

Генерал Ратко Младиќ е уапсен на 26 мај 2011 година во Лазарево кај Зрењанин. Веста за апсењето ја потврди претседателот на Република Србија - Борис Тадиќ на прес конференција во Белград.

## Наводи

Категорија:Срби во Босна и Херцеговина
Категорија:Обвинети од Хашкиот трибунал
Категорија:Живи луѓе
Категорија:Родени во 1943 година
Предизвик (филм)

Може да се однесува на:

* Предизвик (филм од 2017)
* Подметнување (филм)
* предизвик (филм од 1970)

Категорија:Појаснителни страници
Генерација X

мини|Времеплов за генерирање
**Генерација X (Генерација икс)** е поим со кој се означуваат луѓето родени во периодот од средината на шеесеттите до доцните седумдесетти години од минатиот век - по крајот на големото зголемување на наталитетот, таканаречениот беби бум.

Терминот генерација икс во светот се користи при различни демографски, социолошки истажувања, во истражувања поврзани со маркетинг стратегии, како и во популарната култура.

Поединците кои се сметаат за дел од оваа генерација се родени во доцните години од Студената војна, и се сведоци на падот на берлинскиот ѕид. Оваа генерација го има проживеано навлегувањето на компјутерите во секојденевниот живот, појавувањето на видеоигрите, на интернетот, како и начинот на кои тие нешта навлегуваат во сите области на животот. Појавувањето на MTV, гранџ музиката, хип-хоп културата и на СИДА-та се поврзани со оваа генерација.

Во еконимијата некои студии покажуваат дека во овој случај не се потврдува правилото дека секоја следна генерација е подобра од претходната. Една студија вели дека припадниците на оваа генерација заработуваат за околу 12% помалку од нивните татковици во 1974 година.

### Културни трендови во Генерацијата X
Во текот на деведесеттите години од минатиот век оваа генерација стана полнолетна и со тоа на свој начин влијаеше врз развојот на популарната култура (гранџ и хип-хоп музиката).

## Литература

Категорија:Демографија
Категорија:Популација
Историја на Португалија

Името „*[[Португалија]]*“ само по себе открива делови рани од историјата на оваа земја - таа потекнува од римското име *Portus Cale*, можна мешавина на грчко и латинско име кое значи "Убаво пристаниште". Просторот на денешна Португалија во текот на историјата бил населуван од страна на многу народи ицивилизации, како Ибери, Келти, Фенекијци, Картагинци, Грци, Германи и Маври.

Португал е името за една од најстарите европски нации. Португалија во текот на 15 век и 16 век успеала да го прошири своето влијание. Славни личности од тие векови се: Фернандо Магелан кој го опколил светот, Бартоломео Дијас кој достигнал до ’Ртот на Добрата Надеж и источниот крај на Африка, Васко де Гама и др. Крајот на 16 век, Португалија за првпат во историјата ја изгубила независноста, и тоа под власт на Шпанија преку кое почнало пропаѓање на Португалија како велесила.

Португалија продолжила да ја губи својата политичка и економска сила поради неколку причини, пред сè Лисабонскиот земјотрес од 1755 година, подемот на Наполеон Бонапарт, стекнување на независност на Бразил во 1822 година и граганската војна помеѓу либералите и апсолутистите. Во 1910 година била укината монархијата. Во 1975 година Протугалија дала независност на своите преостанати колонии.

Португалија е една од основачите на НАТО алијансата, а од 1986 година е земја-членка на ЕУ.
ISO 3166-2:MK

**ISO 3166-2:MK** — ISO стандард кој ги дефинира геокодовите. Тој е подмножество на ISO 3166-2 што и припаѓа на Република Македонија. Станува збор за дводелен код кој се состои од ISO 3166-1 кодот за Република Македонија (**MK**) и соодветен двоцифрен број.

## Билтени
* ISO 3166-2:2007-04-17 - За Република Македонија.
* ISO 3166-2:2007-11-28 - За Република Македонија.

## Кодови
Општините кои се во состав на Градот Скопје се означени со *.

* Општините Другово, Вранештица, Зајас и Осломеј во март 2013 година биле припоени кон Општина Кичево.

## Наводи

Категорија:Општини во Македонија
#03166-2:MK
Категорија:Списоци за Македонија
Историја на Сан Марино

Според традиционалното верување, Свети Марин го напуштил островот Раб во Хрватска и со неговиот пријател Лео тргнале за Римини како масони. По неговите прогоните поради неговите христијански верувања, тој побегнал во близина на планината Титано, каде изградил мала црква и го основал денешниот град и држава Сан Марино. Официјалното основање на градот и државата е на 3 септември 301 година.

До средината на 5 век се создала мала заедница и поради недостапноста на местото и сиромаштијата, независноста успеала со мал број обиди за поништивање на истата. Во 1631 година независноста на Сан Марино била призната од Папството.

За време на раната фаза на италинаското обединување во 19 век, Сан Марино служел како место за бегалци кои биле протерувани поради нивните залагања за обединување на Италија. Така, Џузепе Гарибалди ја прифатил желбата на Сан Марино да не биде дел од обединета Италија. Исто така, Наполеон Бонапарт одбил да го преземе Сан Марино, и кога го прашувале за тоа тој одговарал: „Зошто? Затоа што тоа е модел на република.“

Владата на Сан Марино го прогласил американскиот претседател Абрахам Линколн за почесен граѓанин на Сан Марино.

За време на Првата светска војна, кога Италија ѝ објавила војна на Австроунгарија, и Сан Марино го направил тоа на 3 јуни 1915 година.

За време на Втората светска војна, почетнички Сан Марино објавил војна на Британија. Подоцна кога Италија го опколила Сан Марино, Сан Марно прогласил неутралност, но на 21 септември 1944 Сан Марино објавил војна на Германија .

Сè до 1968 кога Науру прогласи независност Сан Марино беше најмалата држава во светот. Сан Марино е член на Советот на Европа но не е член на Европската Унија.

Сан Марино е најстарата независна држава и уставна република. Уставот на Сан Марино е од 1600 година и сè уште е функционален. Воедно тој е и најстар устав во светот[1].

## Наводи
Бил Клинтон

**Вилијам Џеферсон „Бил“ Клинтон** (англ. *William Jefferson "Bill" Clinton*, родено име: *Вилијам Џеферсон Блајт III*), бил 42. претседател на САД. Своето претседателство го започнал по крајот на Студената војна во 1993. година. Бил еден од најмладите претседатели на САД, и првиот претседател од Бејби-бум генерацијата на САД.

Бил Клинтон потекнувал од скромно семејство со еден родител. Завршил правен факултет на престижниот универзитет Јеил, а пред да стане политички активен, имал адвокатска канцеларија. На претседателската функција дошол откако претходно бил гувернер на Арканзас

Неговото претседателство го карактеризирале низа социјални мерки, поради што бил омилен кај народот. Во неговото претседателство, САД имале буџетски суфицит и континуиран повеќегодишен економски раст. Поради ова, неговата популарност во текот на целиот мандат била над 50%, а кога ја напуштал функцијата имал популарност од 66%, што е единствен случај во историјата на САД.

И покрај својата популарност, бил повикан на одговорност и суден од Сенатот во 1999. поради давање лажна изјава во истрагата против него поради сексуална врска со Моника Левински - волонтерка вработена во Белата куќа. При гласањето, Сенатот не успеал да постигне двотретинско мнозинство потребно за да го разреши претседателот.

Кај нас ќе остане запаметен по тоа што со воена интервенција, а потоа и со преговорите спонзорирани од САД, ставил крај на Граѓанската војна во БиХ во 1995. со Дејтонскиот мировен договор. Покрај тоа, негова заслуга е и отворањето на патот за осамостојување на Косово, по бомбардирањето на Србија поради етничкото чистење  во 1999. година и воспоставувањето на меѓународен протекторат на Косово.

## Наводи

Категорија:Претседатели на САД
Категорија:Живи луѓе
Категорија:Носители на Претседателскиот медал на слободата
Категорија:Членови на Американската академија на уметностите и науките