Министерство за култура на Франција

**Министерство за култура** () — министерство на Владата на Франција задолжено за националните музеи и историски споменици. Негова задача е да го задржи францускиот идентитет преку промоција и заштита на уметностите (визуелни, пластични, театарски, музички, танцови, архитектонски, книжевни, телевизиски и кинематографски) на националното тло и во странство. Неговиот буџет е главно посветен на управувањето со *Националните архиви* (шест национални локалитети и сто децентрализирани складишта) и регионалните *Maisons de la culture* (домови на културата).

Нејзината главна канцеларија е во Пале роајал во 1-виот арондисман на Париз на Ри де Валоа.  Со него раководи министерот за култура, член на кабинетот. Од 11 јануари 2024 година функцијата ја извршува Рашида Дати .

## Историја
Потекнувајќи од италијанските и бургундските судови на ренесансата, идејата дека државата имала клучна улога во покровителството на уметничката продукција и дека уметноста е поврзана со националниот престиж, била пронајдена во Франција барем од 16 век. За време на предреволуционерното раздобје, овие идеи се очигледни во такви работи како што е создавањето на Француската академија (*Académie française*), Кралската академија на сликарството и вајарството (*Académie de peinture et de sculpture*) и други државни институции за уметничко творештво, и преку културните политики на министерот на Луј XIV, Жан-Батист Колбер.

Современата функција Министер за култура била воведена од Шарл де Гол во 1959 година, а првиот носител на функцијата бил писателот Андре Малро. Малро бил одговорен за остварување на целите на *droit à la културата* („право на култура“), идеја која била вградена во Уставот на Франција и Универзалната декларација за човекови права (1948), преку демократизирање на пристапот до културата, додека исто така постигнување на голистичката цел за издигнување на „grandeur“ („големината“) на повоена Франција. За таа цел, тој создал бројни регионални домови на културата низ Франција и бил активен покровител на уметноста. Уметничките вкусови на Малро ги вклучувале модерните уметности и авангардата, но во целина тој останал конзервативен.
[лево|мини| Еден од шесте локалитети на француските национални архиви управувани од Министерството за култура, во [Пјерфит-сир-Сен]]
За време на претседателот Франсоа Митеран, министер за култура бил Жак Ланг, кој покажал дека е многу поотворен за популарната културно творештво, вклучувајќи џез, рокенрол, рап-музика, графити, стрипови, мода и храна. Неговата позната фраза „economie et culture, même combat“ („економија и култура: иста борба“) ја претставува неговата посветеност на културната демократија и на активно национално покровителство и учество во културното творештво. Покрај создавањето на *Празникот на музиката* (*Fête de la Musique)* и надзорот на двестегодишнината на Француската револуција (1989), тој бил задолжен за масивната архитектонска програма на годините на Франсоа Митеран (т.н. *Grands travaux* ; „Големите дела“) кои ги дадоа дозвола за градба на националната библиотека, новиот Лувр, Институтот за арапски свет, музејот Орсе, операта Бастилја, „ Гранд Арш “ на Ла Дефенс (парискиот деловен кварт), новото седиште на Французите Министерството за економија и финансии, културниот центар Жан-Мари Тжибау и Градот на науките и индустријата и Градот на музиката, двата во Паркот на Вилет.

Министерството за Жак Тубон било забележливо по голем број закони („Законите на Тубон“) донесени за зачувување на францускиот јазик, како во рекламите (сите огласи мора да вклучуваат француски превод на странски зборови) и на радио (35% од песните на француските радиостаници мора да бидат на француски), наводно како реакција на присуството на англиски јазик.

## Министри за култура
Следниве лица ја извршувале функцијата Министер за култура на Франција:
 

* Февруари 1959: Андре Малро
* Јуни 1969: Едмон Мишеле
* Октомври 1970: Андре Бетанкур
* Јануари 1971: Жак Диамел
* Април 1973: Морис Дрион
* Март 1974: Ален Пејрефит
* Јуни 1974: Мишел Ги
* Август 1976: Франсоаз Жиру
* Март 1977: Мишел д'Орнано
* Април 1978: Жан-Филип Лека
* Март 1981: Мишел д'Орнано
* Мај 1981: Жак Ланг
* Март 1986: Франсоа Леотар
* Мај 1988: Жак Ланг
* Март 1993: Жак Тубон
* Мај 1995: Филип Дуст-Блази
* Јуни 1997: Катрин Тротман
* Март 2000: Катрин Таска
* Мај 2002: Жан-Жак Ајагон
* Март 2004: Рено Донедие де Вабр
* Мај 2007: Кристин Албанел
* Јуни 2009: Фредерик Митеран
* Мај 2012: Орели Филипети
* Август 2014: Флер Пелерен
* Февруари 2016: Одре Азуле
* Мај 2017: Франсоаз Нисен
* Октомври 2018: Франк Ристер
* Јули 2020: Розелин Башело
* Мај 2022: Рима Абдул Малак
* Јануари 2024: Рашида Дати

## Имиња на Министерството за култура
Бидејќи францускиот устав не идентификува конкретни министри (само зборувајќи за „министерот задолжен“ за ова или она), секоја влада може да го означи секое министерство како што сака, па дури и да има пошироко министерство задолжено за неколку владини сектори. Оттука, министерството помина низ голем број различни имиња:

* 1959: *Ministère des Affaires culturelles*
* 1974: *Ministère des Affaires culturelles et de l'Environnement*
* 1974: *Secrétariat d'État à la Culture*
* 1976: *Ministère de la Culture et de l'Environnement*
* 1978: *Ministère de la Culture et de la Communication*
* 1981: *Ministère de la Culture*
* 1986: *Ministère de la Culture et de la Communication*
* 1988: *Ministère de la Culture, de la Communication, des Grands Travaux et du Bicentenaire*

* 1991: *Ministère de la Culture et de la Communication*
* 1992: *Ministère de l'Éducation nationale et de la Culture*
* 1993: *Ministère de la Culture et de la Francophonie*
* 1995: *Ministère de la Culture*
* 1997: *Ministère de la Culture et de la Communication*
* 2017: *Ministère de la Culture*

## Организација

### Централна администрација
Министерството за култура е составено од различни внатрешни организациски единици, вклучувајќи:

* *Дирекција за општа администрација* (DAG)
* *Дирекција за архитектура и културно наследство* (DAPA) задолжена за националните споменици и културното наследство
** Општиот попис на културното наследство одржува широки бази на податоци за историски локалитети и предмети преку Base Mérimée и  статус.
* *Дирекција за архиви на Франција* (DAF) задолжена за Националниот архив
* *Дирекција за книги и читање* (DLL) задолжена за француската книжевност и трговијата со книги
* *Дирекција за музика, танц, театар и претстави* (DMDTS) задолжена за музика, танц и театар
* *Дирекција за музети на Франција* (DMF) задолжена за националните музеи

Министерството има пристап до една меѓуресорска организациска единица:

* *Дирекција за развој на медиумите* (DDM) задолжена за развој и проширување на француските медиуми (иако француската јавна телевизија е управувана преку јавната компанија France Télévisions)

## Културни активности
Министерството за култура е одговорно или главен покровител на голем број годишни културни активности, вклучително и *празникот на музиката*, Дом на културата во Гренобл, *[[Авињонски фестивал|Авињонскиот фестивал]]*, Јавното установа на палатата, музејот и Националниот имот на Версај, Joconde (онлајн база на податоци за предмети во француските музеи), Base Mérimée (база на податоци на спомениците на спомениците) и програмата Maître d'art .

## Наводи

## Надворешни врски

*  
* Culture Portal of the Ministry of Culture (Page index in English, documents in French)
* Culture Portal of the Ministry of Culture  
** English pages (Archive)

Категорија:Француска култура
Категорија:Министерства за култура
Категорија:Министерства на Франција