Рудолф Месбауер

**Рудолф Лудвиг Месбауер** (  — ) — германски физичар најпознат по неговото откритие на *неоптоварувачката јадренорезонантна флуоресценција* во 1957, работа за која бил награден со Нобелова награда за физика во 1961. Овој ефект, наречен месбауеров ефект, е основа за месбауеровата спектроскопија.

## Кариера
Месбауер се родил во Минхен, на истото место каде изучувал физика во Минхенскиот технички универзитет. Тој ја подготвил својата дипломска теза во лабораторијата за применета физика на Хајнц Маер-Лејбниц и дипломирал во 1955. Потоа заминал во Макс планковиот институт за медицинско истражување во Хајделберг. Овој институт, кој не бил дел од универзитетот, немал право да врачи докторат, па така Месбауер останал под покровителство на Маер-Лејбниц, кој бил негов советник за теза кога докторирал во 1958 во Минхен.

За време на неговиот докторат, тој открил *неоптоварувачката јадрена флуоресценција на гама-зраци во 191 иридиум*, т.н. месбауеров ефект. Неговата слава нагло се зголемила во 1960 кога Роберт Пунд и Глен Ребка го употребиле овој ефект за да го докажат црвеното поместување на гама-зрачењето во гравитациското поле на Земјата, а овој Пунд-Ребков експеримент бил еден од првите експериментално прецизни тестови на теоријата на Алберт Ајнштајн за општата теорија за релативноста. Долгорочната важност на месбауеровиот ефект се должи на употребата во месбауеровата спектроскопија. Заедно со Роберт Хофштатер, Рудолф Месбауер бил награден со Нобеловата награда за физика во 1961.

Како предлог од страна на Ричард Фајнман, Месбауер во 1960 бил поканет во Калтех, каде драстично напреднал од научен соработник во виш научен соработник, бил назначен за професор по физика во почетокот на 1962. Во 1964, Минхенскиот технички универзитет го разубедил да се врати како професор. Тој бил на оваа позиција сè додека не станал пензиониран професор, „емеритус“, во 1997. Како услов за неговото враќање, факултетот за физика вовел „одделен“ систем. Овој систем, под значително влијание на американското искуство на Месбауер, бил радикален контраст на традиционалниот, хиерархиски „факултетски“ систем на германските универзитети и Минхенскиот технички универзитет добил еминентна позиција во германската физика.

Во 1972, Рудолф Месбауер заминал во Гренобл за да го наследи Хајнц Маер-Лејбниц како директор на Лауе-Лангевиновиот институт, токму кога новоизградениот високофлуксен истражен реактор започнал со работа. По пет години работа, Месбауер се вратил во Минхен, каде ги нашол своите институционални реформи изменети со сеопфатна законска регулатива. Сè до крајот на својата кариера, тој често изразувал огорченост спрема ова „уништување на одделот“. Меѓувремено, неговите истражувачки интереси се пренасочиле кон неутрино физиката.

### Професорска кариера

Рудолф Месбауер бил одличен наставник. Тој давал високо специјализирани предавања на различни курсеви, меѓу кои *неутрино физиката* , *неутрино осцилациите*, *обединувањето на електромагнетните и слабите интеракции* и *интеракцијата на фотони и неутрони со материјата*. Во 1984, тој дал додипломски предавања на 350 луѓе кои го земале курсот по физика. Тој им рекол на своите студенти: *Објаснете! Најважната работа е тоа да бидете способни да објасните! Ќе добиете испити, тогаш треба да објасните. На крајот, ќе ги положите, ќе ја добиете вашата диплома и што мислите, тоа е тоа! - Не, целиот живот е испит, ќе треба да пишувате апликации, ќе мора да разговарате со своите врсници... Тогаш научете да објасните! Можете да тренирате објаснувајќи на друг студент, колега. Ако не сте во можност, објаснете и на вашата макја - или на вашата мачка!„*

## Наводи

## Надворешни врски

*Biography at the Nobelprize homepage, главен извор на оваа статија
*http://www.e15.physik.tu-muenchen.de/staff/professors/prof_em_moessbauer/ 
*Nobelprize.org. Nobel Media AB 2014. Web. 3 јан 2015. *[http://www.nobelprize.org/mediaplayer/index.php?id=880 Интервју со Рудолф Месбауер (18 минути)]*

Категорија:Експериментални физичари
Категорија:Германски нобеловци
Категорија:Германски физичари
Категорија:Германски јадрени физичари
Категорија:Добитници на Нобеловата награда за физика
Категорија:Луѓе од Минхен
Категорија:Членови на Националната академија на науките на САД
Категорија:Спектроскопичари
Категорија:Носители на прускиот Орден за заслуги (граѓански)
Категорија:Апсолвенти на Техничкиот универзитет во Берлин
Категорија:Странски членови на Руската академија на науките
Категорија:Странски членови на Академијата на науките на Советскиот Сојуз
Категорија:Членови на Папската академија на науките
Категорија:Странски членови на Индиската национална академија на науките
Категорија:Членови на Баварската академија на науките
Категорија:Носители на Големиот крст со ѕвезда и лента на Орденот за заслуги за СР Германија