open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Марија (сопруга на Константин V)

**Марија** (починала во 751) била византиска царица, втора сопруга на царот Константин V Копроним.

Марија се омажила за Константин V околу 750 - 751 година. Ова бил втор брак на царот. Првата сопруга на Контантин V, Ирина Хазарска, починала најверојатно при раѓањето на нивниот син - Лав IV Хазар.

Според хрониката на патријархот Никифор, Марија починала во исто време кога Лав IV Хазар бил крунисан за соцар. Причината за нејзината смрт е непозната.

Марија починала без да роди деца на Константин V. По смртта Константин се оженил за Евдокија од која имал шест деца.

## Надворешни врски

*A short article on her by Lynda Garland 

Категорија:Византиски царици
Категорија:Сириска династија
Категорија:Византијци од 8 век
Категорија:Починати во 751 година
Ана (сопруга на Артабасд)

**Ана** (705 - по 743) била сопруга на Артавазд Иконољубец и царица на Византија и августа во периодот од 741 до 743 година.

## Августа

Ана била првородена ќерка на Лав III Сириец и Марија, како и сестра на Константин V Копроним, Козма и Ирина.

Во 713 година, царот Анастасиј II го назначил нејзиниот сопруг Артавазд за владетел (стратег) на Ерменија. По падот на Анастасиј, Артавазд направил договор со неговиот соработник Лав III, владетелот на Анадолија за соборување на новиот цар Теодосиј III. Овој договор бил запечатен со свршувањето на Ана за Артавазд, и бракот се случил откако Лав III седнал на престолот во март 717 година.

Наскоро по неговото стапување на власт, Артавазд ја крунисал сопругата Ана за *[[Августа (титула)|Августа]]* а неговиот син Никифор за совладетел, додека пак другиот син Никита за водач на ерменската тема. Ана станала мајка на вкупно седум деца.

## Пад

Но додека Артавазд можел да се потпре на поддршката на темите Тракија и Опсикија, Константин V Копроним за себеси ја обезбедил поддршката на Анадолската и Тракијската тема. Неизбежниот судир се случил во мај 743 година, кога Артавазд водел напад против Константин но бил поразен. Подоцна истата година Константин го поразил Никита, и на 2 ноември 743 година Артаваздовото владеење завршило, кога Константин V влегол во Цариград и го заробил својот непријател. Артавазд и неговите синови биле јавно ослепени и испратени во Хлорскиот манастир во предградијата на Цариград..

Годината на смртта на Ана е непозната, но таа не се споменува по владеењето на нејзиниот брат.

## Наводи

## Литература
*Lynda Garland (ed., 2006), Byzantine Women: Varieties of Experience, 800–1200. Ashgate Publishing, Ltd., ISBN 0-7546-5737-X

## Надворешни врски
*A short article on her by Lynda Garland
*The page of "Byzantine Women" dealing with her

|-

Категорија:Византиски царици
Категорија:Сириска династија
Категорија:Византијци од 8 век
Елија Аријадна

**Елија Аријадна** (*Aelia Ariadne*; 450-515) била византиска царица и сопруга на Зенон и Анастасиј I.

## Семејство
	
Аријадна била ќерка на Лав I и Елија Верина, која пак била сестра на Василиск. Аријадна имала помала сестра Леонтија која била свршена со Флавиј Патрициј, син на Аспарт. Леонтија се омажила за Маркијан, син на Антемиј. Двојката предводела неуспешен бунт против Зенон во 478-479, по кое биле протерани во Исаврија.

Аријадна имала и помал брат, роден во 463 година, кој починал пет месеци по раѓањето.

## Брак

Аријадна се родила по смртта на Маркијан. На 7 февруари 457, Лав бил крунисан од страна патријархот Анатолиј Цариградски, прво вакво крунисување од страна на патријарх. Во тој момент Аријадна станала член на кралското семејство.

Аријадна се омажила во 467 година за цар Зенон и била прогласена за августа. 
Во август 467 година тие го добиле идниот Лав II, кој починал кога имал седум години на 17 ноември 474. Бидејќи Лав II бил премногу млад за да се владее, Зенон бил прогласен за соцар на 9 февруари 474, а по смртта на Лав, Зенон станал единствен цар, со Аријадна како царица.

Таа се омажила на 20 мај 491 година за Анастасиј I.

Аријадна починала во Цариград во 515 година и била погребана во црквата Свети Апостоли.

## Наводи

## Надворешни врски

* Profile of her father Leo in the Prosopography of the Late Roman Empire
* Profile of her sister Leontia in the Prosopography of the Late Roman Empire

Категорија:Погребани во црквата „Свети Апостоли“
Категорија:Византиски царици
Категорија:Династија Лав
Категорија:Византијци од 5 век
Категорија:Византијци од 6 век
Категорија:Православни светци
Категорија:Христијански светци од 6 век
Категорија:Починати во 515 година
Зенона

**Елија Зенона** (латински: *Aelia Zenonis*, починала 476-477) била византиска царица, сопруга на царот Василиск.

Потеклото на Елија Зенона е непознато. Таа се омажила за Флавиј Василиск, брат на царицата Елија Верина, сопругата на царот Лав I (457-474). Елија Зенона и Флавиј Василиск имале еден син - Марко.

## Царица

Василиск успеал да дојде до власт во 475 година, искористувајќи ја непопуларноста на цар Зенон. Во јануари 475 година Василиск, брат на Елија Верина - тешта на Зенон, го узурпирал престолот со нејзина помош и Зенон бил принуден да побегне од Цариград во Анадолија. По ова, Елија Зенона станала августа, додека нејзиниот син за цезар и август. Во чест на Елија Зенон била пуштена нова емисија на златни и бронзени монети. Елија Зенона и сопругот активно ги поддржувале монофизитите, спротивно на масовно прифатената Халкидонска вера. Според некои извори, Зенона имала љубовник, нејзиниот внук Армат кој благодарение на неа тој успеал да се издигне до највисоките позиции во дворот, добивајќи ја титулата *magister militum praesentialis*.

## Детонација
Набргу по издигнувањето на својата власт, Василиск го испратил Ил и неговиот брат Трокунд против Зенон, кој бил во своите имоти во Мала Азија. Василиск сепак не ги исполнил ветувањата што ги направил на двајцата воначалници; освен тоа, тие добиле писма од некои од главните министри во дворот, со кои биле поттикнати да обезбедат враќање на Зенон, бидејќи сега градот претпочитал да има исаврјанин за цар, пред монофизитот чија непопуларност растела паралелно со алчноста на неговите министри. За време на операциите во Исаврија, Ил го зел како заложник братот на Зенон, Лонгин, и го држел во една исавријска тврдина. Бидејќи мислел дека би имал поголемо влијание, доколку Зенон се врати престолот, тој поминал на другата страна и тргнал на поход кон Цариград, заедно со Зенон во летото 476 година. Кога Василиск дознал за опасноста која следува, тој побрзал да го реформира едиктот кој претходно го објавил и да ги добие на своја страна патријархот и населението, но веќе било предоцна.
	
Армат, како *magister militum*, бил испратен со сите расположливи сили во Мала Азија, за да се спротивстави на нападот, но тајната пораки од Зенон, кој му ветил дека ќе му ја остави титулата *magister militum* до крајот на неговиот живот и дека ќе го прогласи за цезар неговиот син, го убедило да го предаде својот господар. Така Армат побегнал од маршрутата по која се движела царската армија, со кое била запечатена судбината на Василиск.

Во август 476 Зенон го ставил под опсада Цариград. Сенатот ги отворил градските порти, овозможувајќи им на соборениот цар да го поврати престолот. Василиск побарал азил во една црква, но бил предаден од Акакиј Цариградски. Така Василиск, неговата сопруга Елија Зенона и неговиот син Марко биле испратени во една тврдина во Кападокија, каде Зенон ги затворил во празен резервоар во кој тие починале од глад,.

## Наводи

Категорија:Византиски царици
Категорија:Династија Лав
Категорија:Византијци од 5 век
Категорија:Византијци од 6 век
Леонтија

**Леонтија** (латински: *Leontia*) била византиска царица, сопруга на царот Фока во периодот од 602 до 610 година.

Леонтија била омажена за Фока пред тој да ја узурпира власта во империјата во 602 година. По стапувањето на Фока на престолот, Леонтија ја добила титулата августа на 27 ноември 602 година настанот бил прославен со поворка на царската двојка низ Константинпол. Настанот бил одбележан со улични конфликти меѓу приврзаниците на *Зелените* и *Сините* партии. Сините го оспориле легитимитетот на новиот цар и неговата сопруга, потсетувајќи дека царот Маврикиј е сѐ уште жив. Реакцијата на новиот цар била преку погубувањето на Маврикиј и неговите синови, одржана пред крајот на денот.

Леонтија и Фока имале една ќерка по име Доментција, мажена за командант на империјалната гарда Приск.
	
Во октомври 610 година Фока бил соборен и погубен од Ираклиј I. Погубени биле и браќата на поранешниот цар. Нема прецизни информации дали Леонтија исто така била погубена.

## Надворешни врски
*- The Page of the Prosopography dealing with Priscus

Категорија:Византиски царици
Категорија:Византијци од 6 век
Категорија:Византијци од 7 век
Фабија Евдокија

**Фабија Евдокија** (околу 580-612) била византиска царица, прва жена на царот Ираклиј I.

Вистинското име на царицата било Фабија. Таа била ќерка на Рога, крупен земјопоседник од Егзархија Африка.

Фабија била свршена за идниот цар Ираклиј уште додека тој престојувал во Африка, каде што неговиот татко, Ираклиј бил егзарх на Картагина. Во 608 семејството на нејзиниот свршеник застанало на чело на бунт против царот Фока. Под непознати околности Фабија и мајката на Ираклиј, Евфименија биле заробени од Фока во 610 година. Двете жени биле затворени во манастирот Неа Метаноја и биле користени од Фока како заложници, за да се откаже Ираклиј од неговите планови за опсада на Цариград.
	
Двете жени најверојатно биле ослободени од приврзаниците на партијата на *Зелените* и биле предадени на Ираклиј на островот Калоними. Ова му овозможило на Ираклиј да ја продолжи борбата против царот Фока. Ираклиј влегол со војниците во Цариград без никаков отпор и го убил Фока.

На 5 октомври 610 Ираклиј бил крунисан за цар во црквата Свети Стефан во имперторския палата. Фабија и царот се венчале малку подоцна истиот ден. Потоа Фабија го прифатила името Евдокија и титулата августа.

Таа на царот Ираклиј му родила две деца:

* Евдокија Епифанија (родена на 7 јули 611 година)
* Ираклиј Константин (роден на 3 мај 612 година)

Фабија-Евдокија починала на 13 август 613 година. Според хрониката на патријархот Никифор причината за смртта била епилепсија. Патријархот Никифор раскажува дека на погребот на царицата станало инцидент, кој јасно ја покажала популарноста на Евдокија меѓу населението. Една слугинка започнала да плука преку еден од прозорците од горниот кат на дворецот додека погребната поворка поминувала покрај неа. Збеснатата толпа веднаш ја фатиле на слугинката и ја изгориле жива.
	
Евдокија била погребана во црквата Свети Апостоли во Цариград.

Категорија:Погребани во црквата „Свети Апостоли“
Категорија:Византиски царици
Категорија:Византијци од 6 век
Категорија:Ираклиева династија
Категорија:Родени во 580 година
Грегорија

**Грегорија** била византиска царица, сопруга на царот Константин III Ираклиј.

## Семејство

Грегорија била ќерка на Никита, прв братучед на царот Ираклиј I. Никита зел учество во бунтот на Ираклиј против царот Фока. Таткото на Грегорија бил на чело на војниците кои во 608 година започнале инвазија во Египет, борејќи се против силите на Фока во оваа провинција. Никита воспоставил контрола над Египет во 610 година.

На 5 октомври 610 година Фока бил соборен од власт и погубен, а на престолот се качил Ираклиј. По зазимањето на престолот, Ираклиј му ја дал на Никита титулата патрициј и го назначил за командант на својата гарда. Освен тоа таткото на Никита ја задржал контролата над Египет до 618 година, кога покраината била освоена од Персија на чело со Хосрој II. По поразот во Египет, Никита станал егзарх на Африка, позиција која останал до својата смрт во 628-629 година.

## Царица

Грегорија била свршена за цар Константин III Ираклиј, единствен син на царот Ираклиј и неговата сопруга Фабија Евдокија. Константин бил соцар на својот татко од 22 јануари 613 година.

Бракот меѓу Грегорија и Константин III бил склучен околу 629-630 година. Во тоа време младоженецот имал седумнаесет години. Веројатно Грегорија била на речиси иста возраст. За свадбата таа пристигнала во Цариград од Западен Пентаполис во провинцијата Киренајка, територии кои биле под контрола на нејзиниот татко. По брачната церемонија таа станала мала царицата, втора во хиерархијата по царицата Мартина (втората сопруга на Ираклиј).

Цар Ираклиј починал на 11 февруари 641 година, а престолот бил наследен од Константин III, кој владеел како виш цар заедно со полубратот Ираклион. Константин III сепак починал од туберкулоза помеѓу април и мај истата година. Во септември Ираклион бил соборен од власт и бил заменет од синот на Грегорија, Констанс II Ираклиј. Не е познато сепак каква улога извршила таа за време на владеењето на нејзиниот син<.

## Деца

Грегорија и Константин III имале три деца:

* ќерка, мажена за персиски шах 
* Констанс II Ираклиј
* Теодосиј - погубен по наредба на својот брат во 659/653 година

## Наводи

## Надворешни врски
*The pages of "Heraclius" dealing with Niketas and Egypt
*The page of "The Prosopography of the Later Roman Empire", vol. 2 dealing with Heraclius of Edessa

Категорија:Византиски царици
Категорија:Византијци од 7 век
Категорија:Ираклиева династија
Брикул (Луковица)

**Брикул** — археолошко наоѓалиште во тетовското село Луковица. Претставува доцноантички кастел спекула. Се наоѓа над речното корито на Треска, односно езерото Козјак. Во наоѓалиштето се видливи 3 утврдени сегменти. Мала триаголна акрополка на врвот, близок предѕид што затворал долга станбена тераса и големо западно подградие. Од врвот се гледаат фантастични визури. На север североисток има директна визуелна врска со Кале, Барово. На југ југоисток врска со Градец, Здуње. На запад југозапад е блискиот рановизантиски кастел Кале Јасики под Кодра Наљт, Седларево. Наодите во Брикул се главно со воен карактер. Железни фибули за прицврстување војнички шинели. Железни врвови од стрели.

Зборот Брикул има античко потекло. Во основата е **Брик** со деминутивот ул (дете, детуле).

## Поврзано
*Глобочица — некропола од средниот век;
*Луковица.

## Наводи

Категорија:Луковица (Тетовско)
Фауста (сопруга на Констанс II)

**Фауста** (околу 630 - после 668) била византиска царица, сопруга на царот Констанс II Ираклиј и мајка на царот Константин IV.

Фауста била ќерка на Валентинијан, византиски генерал од ерменско потекло, потомок на ерменската династија на Аршакидите.

Фауста се омажила за Констанс II Ираклиј во 642 година. Двајцата имале три сина:

* Константин IV 
* Ираклиј
* Тибериј

Точниот датум на смртта на Фауста е непознат. Познато е дека таа го надживеала сопруг, кој бил убиен во бањата на 15 септември 668 година. Во "За церемониите" цар Константин VII споменува дека царицата била погребана во црквата Свети Апостоли во Цариград.

## Наводи

## Надворешни врски
*Warren Treadgold, "Two Fights for Survival: 610–668," Chapter 9 of his A History of the Byzantine State and Society, Stanford University Press, 1997, pp. 287–322.
*Lynda Garland, "Fausta, wife of Constans II"

|-

Категорија:Погребани во црквата „Свети Апостоли“
Категорија:Византиски царици
Категорија:Византијци од 7 век
Категорија:Ираклиева династија
Евдокија (сопруга на Јустинијан II)

**Евдокија** била византиска царица, сопруга на царот Јустинијан II.

## Царица

Името и местото на погребот на Евдокија во Црква Свети Апостоли (Цариград)|црквата на Светите Апостоли]], е забележано во De Ceremoniis од страна на Константин Порфирогенит. Сепак малку информации се познати за неа.

Таа се претпоставува дека стапила во брак со Јустинијан II за време на неговото прво владеење (685-695) и се смета дека се развела од него во времето на неговиот втор брак со Теодора Хазарска во 703 година.

Ќерката на Јустинијан била забележана од страна на хронистот Теофан Исповедник и во *Chronographikon syntomon* напишано од патријарх Никифор I Цариградски. Нејзиното име се претпоставува дека било Анастасија.

## Наводи

## Надворешни врски
*A short profile of her by Lynda Garland

Категорија:Погребани во црквата „Свети Апостоли“
Категорија:Византиски царици
Категорија:Византијци од 7 век
Категорија:Византијци од 8 век
Категорија:Ираклиева династија
Свети Пантеле (Полчиште)

**Свети Пантеле** — археолошко наоѓалиште во прилепското село Полчиште. Претставува кастел од раноантичкото време.

## Местоположба

Наоѓалиштето се наоѓа југозападно од селото, оддалечен околу 1,5 километри во местото **Скркаво Мариово** на врвот Панделе на надморска височина од 1.344 метри. Во самото наоѓалиште се наоѓа Полчишкиот манастир.

## Поврзано
* Во Селото — викус со храм и некропола од рана антика;
* Јолева Ограда — населба и топилница од доцноантичко време;
* Тамбурџиева Нива — населба од римско време;
* Полчиште;
* Список на археолошки наоѓалишта во Прилепско.

## Наводи

Категорија:Полчиште
Категорија:Полчишки манастир
Евдокија (сопруга на Константин V)

**Евдокија** била третата сопруга на византискиот цар Константин V Копроним.

Според Теофан Исповедник нејзината сестра била омажена за патрикот Теодот Мелисенос, стратег на тема Анатолик. Нејзината сестра била мајка на Теодот I Цариградски, кој станал во 815 година патријарх на Констинопол, во времето на царот Лав V Ерменец.

Евдокија се омажила меѓу 751 и 769 година за царот Константин V Копроним (719-775) од Сириската династија. Таа била крунисена за августа на 1 април 769 година.

Константин починал од болест за време на војната против хан Телериг од Бугарија на 14 септември 775 година. По овој период, нема извори за понатамошниот живот на Евдокија.

Категорија:Византиски царици
Категорија:Сириска династија
Категорија:Византијци од 8 век
Марија Амниска

**Марија** (околу 770 - по 823) била византиска царица, прва жена на царот Константин VI Слепиот.
Марија е родена во градот Амнија, област Пафлагонија. Името на нејзиниот татко е непознато, а за нејзината мајка се знае дека се викала Хипатија и била внука Свети Филарет.

Во 788 година Марија била избрана за жена на Константин VI од неговата мајка Ирина. Свадбата била направена во ноември 788 година. Марија и Константин VI имале две ќерки:

* Ефросина (790-836), мажена за Михаил II Амориецот
* Ирина

Во 794 година Константон VI се вљубил во Теодота, дворската дама на Ирина. Во јануари 795 бракот на царот и Марија Амниска бил поништен, а веќе поранешната царицата и нејзините ќерки биле испратени во манастир на остров Принкипо. Во септември 795, Константин VI се оженил за Теодора. Според Теофан Исповедник, причина за неуспешниот брак на Марија и Константин VI била Ирина. Можно е причина за тоа да бил фактот што за шест години брак со Константин, Марија не успеала да му роди машки наследник.

Марија останала калуѓерка до крајот на својот живот. Името на Марија Амниска се споменува за последен пат во 823 година, кога нејзината ќерка Ефросина била повикана од манастирот за да биде омажена за цар Михаил II. Марија била против овој брак, но на нејзините жалби не било обрнато внимание. Годината на нејзината смрт е непозната.

## Надворешни врски
* Article about Irene by Lynda Garland, contains section on the marriage of Maria

Категорија:Византиски царици
Категорија:Сириска династија
Категорија:Византијци од 8 век
Категорија:Византијци од 9 век
Мелетиј IV Цариградски

**Мелетиј IV Цариградски** ( – ) — александриски патријарх со епископско име **Мелетиј II** од 1926 до 1935 година.

Тој бил митрополит во Грчката православна црква во Атина (1918–20), по што бил избран за Вселенски патријарх под името **Мелетиј IV** од 1921 до 1923. Тој служел како алексанрсики патријарх од 1926 до 1935 година.

Тој бил единствениот православен хиерарх во историјата да служи последователно како највисоко црковно лице во три автокефални цркви.

Познат поддржувач на грчкиот премиер Елефтериос Венизелос, тој служел како епископ на Кипар, сè до моментот кога бил избран за архиепископ атински по повлекувањето од престолот на Константин I Грчки, заменувајќи го архиепископот Теоклет I, познат ројалист. Две години подоцна, Константин се вратил на престолот и архиепископот Мелетиј бил расчинет, а претходниот архиепископ Теоклет I бил повторно поставен за архиепископ. Во 1921 година тој бил избран за Вселенски патријарх. Тој се повлекол по поразот на грчката армија во грчко турски војни.

Неколку години подоцна бил избран за Папа и патријарх на Александрија. Починал во 1935 година.

## Наводи

## Надворешни врски
*List of the members of the Freemason Grand Lodge of Greece including Patriarch Meletius IV of Constantinople
*Patriarch Meletius IV of Constantinople, OrthodoxWiki entry

Категорија:Вселенски патријарси
Категорија:Православни епископи од 20 век
Категорија:Починати во Цирих
Хас (општина)

**Општина Хас** — општина во Областа Кукуш, северoисточна Албанија. Општината била основана во јуни 2015 година, со соединување на териториите на поранешните општини Фајза, Ѓинај, Голај и Крум. Седиште на општината е градот Крума. Населението брои 16,790 (попис 2011), а површината 399.62&nbsp;км2. Општината порано припаѓала во Округот Хас.

## Наводи


Категорија:Општини во Албанија
Категорија:Појавено во 2015 година во Албанија
Категорија:Кукуш (област)
Теофано (сопруга на Ставракиј)

**Теофано** била византиска царица, сопруга на царот Ставрикиј.

Според Теофан Исповедник, Теофано била роднина на царицата Ирина (797-802). И двете жени биле по потекло од Атина, но роднинската врска меѓу нив не е разјаснета.

Теофано се омажила за Ставрикиј на 20 декември 807 година. Датумот на свадбата е запишан од Теофан Исповедник. Ставрикиј е единствен син на царот Никифор I, а од 803 година станал и негов соцар. Пред да се омажи за Ставракиј, таа била свршена за друг, но се јавила како кандидат за жена на соцарот. Веројатно таа била избрана за жена на Ставракиј за да го легитимира односот на новата династија со претходната.

Бидејќи за време на стапувањето на византискиот престол Никифор I бил вдовец, Теофано била единствената царицата во империјата.

На 26 јули 811 година цар Никифор I бил убиен од Бугарите во Битката кај Плиска, а заедно со него бил уништен огромен дел од неговата војска која тргнала со царот на воен поход против Бугарија. Меѓу ретките преживеани бил и сопругот на Теофано, Ставракиј кој останал единствен цар на престолот.

Ставракиј сепак не останал неповреден од битката. Тешко повреден во пределот на грбот, тој останал парализиран. Поради раната, парализата на нозете и постојаната болка, набрзо се увидело дека Ставрикиј нема да може да ја извршува власта. Како што се влошувала неговата состојба, дворот бил поделен помеѓу фракциите на неговата жена Теофано и неговата сестра Прокопија, која се надевала дека нејзиниот маж, Михаил Рангаве, ќе биде избран како наследник на царот. Бидејќи немал негови деца за да го наследат, набрзо станало познато дека Ставрикиј сака да ја назначи Теофано како негов наследник. Под влијание на жена му, започнал да ги запира командантот Стефан и магистрантот Теоктистос и да ја префрли моќта, се обидел да го ослепи Михаил на 1 октомври 811 година.

Ова дело било поттикнато од дејствата на Стефан. Имало и популарно озборување дека Ставрикиј планирал да го укина Царството и да ја основа како република.  Поддржувачите на Михаил, кои сега ги вклучувале Стефан и Теоктистос, како и патријархот Никифор I, кој бил запознаен со плановите на Ставрикиј да го предаде престолот на Теофано, го приморале царот да абдицира на 2 октомври. Пред да биде испратен од дворецот бил посетен од неговата сестра Прокопија, шурата Михаил и патријархот, сите ги оправдувале неговите дејства со фактот за тешките повреди, додека Ставрикиј ги прекорил сите, особено патријархот.

Ставрикиј се повлекол во манастир каде починал од раните на 11 јануари 812 година. Михаил Рангаве станал цар како Михаил I.. Теофан Исповедник известува дека Теофано основала свој манастир со име *Та Хебраика* што на грчки значи *нешто што припаѓа на Евреите* . Годината на смртта на Теофано е непозната. Теофан споменува дека Ставрикиј и Теофано ја делиле заедничка гробница во манастирот Света Троица во Цариград

## Наводи

## Надворешни врски
*The page of "Empress Theophano" dealing with this namesake
*The page of "The Imperial Centuries" dealing with Staurakios and Theophano

Категорија:Византиски царици
Категорија:Никифорова династија
Категорија:Византијци од 8 век
Категорија:Византијци од 9 век
Амалафрид

**Амалафрид** — синот на последниот тириншки крал Херманафрид и неговата сопруга Амалаберга, ќерка на Амалафрида и ќерка на остроготскиот крал Теодорих Велики.

По падот на кралското седиште на Тирингија, Скитинги во рацете на кралот Мецки, Теодорих I во 531 година, Амалаберга побегнала кај остроготскиот крал нејзиниот брат Теодад, со Амалафрид и неговата сестра Роделинда. Тие биле освоени од византискиот војсководец Велизар и испратени во Цариград, заедно со заробениот остроготски крал Витигес (или Витигис). Јустинијан го поставил Амалафрид за војсководец а неговата сестра Роделинда лангобардскиот крал Авдоин.

Кога лангобардите побарале од Јустинијан I помош против гепидите, тој испратил армија под водство на Јустин и Јустинијан, синовите на Герман, Аратиј и Сварту (поранешен владетел на Херули), и Амалафрид. Сите останале во Улпијана, Илирија, за да одлучат за прашање од доктринта меѓу месните христијани. Амалафрид повел дел од римската армија против гепидите. Авдоин подоцна испратил пратеници до Јустинијан да се пожали поради слабата поддршка, најверојатно тоа бил мал дел од целата армија. Сепак, Амалафрид и лангобардскиот домаќин под водство на Авдоин извојувале голема победа над гепидите.

Амалафрид имал и син Артахис (Погледајте Венациј Фортунат) но ништо не се знае за неговата судбина.

## Наводи

## Извори
*Procopius, Gothic War (535–552) VII, 25
*Venantius Fortunatus,  Carm. App. 3
* 

Категорија:Византијци од 6 век
Категорија:Војсководци на Јустинијан I
Аскум

мини|Монети со Јустинијан (р. 527–565)
**Аскум** — војсководец во Византија, кој служел на почетокот на владеењето на Јустинијан I (527–565). Тој бил задолжен за Преторијанската префектура Илирија. Неговото име се спомнува од Јован Малала. Двајцата Теофан Исповедник и Георги Кедрин го именуваат како Акум.

## Животопис

Аскум наводно бил хун и кумашин на Јустинијан I. Современите историчари сметаат дека „Хуните“ од првите извори се всушност бугари. Патрик Амори смета дека името Аскум е со германско потекло. Аскум првпат во изворите се споменува во 528 година, кога веќе ја поседувал титулата стрателат на Преторијанската префектура Илирија. Неговата титула на латински ќе бидем магистер милитум.

Во 528 година, Аскум  ги здружил силите со Константиол и Годила против инвазијата на Хуните/Бугарите. Кои миинале низ Скитија (Мала Скитија) и Мизија, напаѓачите во тие моменти ја ограбувале Тракија. Византиската армија поразила една група од напаѓачите.

Кус период по нивната победа, византиските сили биле фатени во заседа и нападнати од втора група напаѓачи. Аскум и Константиол биле заробени во текот на битката. Константинол бил откупен од заробувачите, додека пак Аскум „бил одведен во заробеништво“. Не се спомнува никаде по овој настан и не се знае ништо за неговатан судбина.

## Наводи

## Извори
*
* 

Категорија:Војсководци на Јустинијан I
Категорија:Хуни
Категорија:Прабугари
Андроник Дука

**Андроник Дука** (старогрчки: *Ἀνδρόνικος Δούκας*,латински: *Andronicus Ducas*, 1057-1081) бил совладетел на Византија во периодот од 1068 до 1078 година, од династија Дука.

Тој бил третиот син на царот Константин X Дука († 1067) и неговата втора сопруга Евдокија Макремболитиса († 1096), брат на Михаил VII Дука и Константин Дука.

Тој бил ученик на Михаил Псел. Во 1068 година неговата мајка се омажила за генералот Роман IV Диоген, кој веднаш бил прогласен за соцар. Роман IV го прогласил за соимпертор Андроник Дука, иако тој бил оставен настрана од власта, заедно со неговата мајка.

## Наводи

## Литрература

*
*
*
*

Категорија:Византиски цареви од 11 век
Категорија:Дука (династија)
Категорија:Починати во непозната година
Георги Кедрин

**Георги Кедрин** — византиски историчар. во 1050-ите ја напишал книгата *Кратка историја на светот*, која го опфаила временскиот период од создавањето според Библијата до периодот во кој живеел. Кедрин е еден од неколкуте извори кои ги разгледуваат казарските политики спроведени по грабежот од Атил во 969 г.

## Надворешни врски
*Opera Omnia by Migne Patrologia Graeca with analytical indexes
*1838 Bekker edition

Категорија:Византиски историчари
Категорија:Византијци од 11 век
Категорија:Починати во непозната година
Категорија:Родени во непозната година
Константин Дука

**Константин Дука** или **Констанциј** (грчки: *Κωνστάντιος Δούκας*, латински: *Konstantios Дукас*; околу 1060 - † 18 октомври 1081 во Драч) бил совладетел на Византија во периодот од 1060 до 1078 година и претендент на престолот во текот на 1078/1079 година, од династија Дука.

Константин Дука потекнува од византиската аристократска фамилија Дука. Негов татко бил Константин Дука (1006-1067), кој како Константин X Дука бил цар од 1059 до 1067 година. Мајка му била Евдокија Макремболитиса (1021-1096), регентка на империјата 1067 и 1071 година, која по смртта на неговиот татко се омажила за Роман Диоген, кој е од 1068 до 1071 година како Роман IV Диоген бил византиски цар.

Константин Дука бил најмалиот син на Константин X, но единствениот кој е роден по неговото зазимање на престолот и затоа го има почесното име "Порфирогенит". Константин вил прогласен за совладетел уште при раѓањето, заедно со неговиот поголем брат Михаил.

Кога неговиот татко починал во 1067 година, Константин имал седум години додека неговиот брат Михаил, како прв наследник на престолот, бил сѐ уште малолетен. Поради тоа, неговата мајка Евдокија го презела регентството. Мајка му се омажила во 1068 година за генералот Роман Диоген, кој бил крунисан како Роман IV Диоген.

Константин Дука бил убиен како командант на војската на 18 октомври 1081 година во Битката кај Драч во војна против Норманите.

Не е познато дали Константин Дука се оженил и дали имал деца.

## Наводи

## Литература
* 
* 
* 
* George Finlay, *History of the Byzantine and Greek Empires from 1057–1453*, Volume 2, William Blackwood & Sons, 1854
* 

Категорија:Византиски цареви од 11 век
Категорија:Дука (династија)
Категорија:Родени во 1060 година
Категорија:Починати во 1081 година
Бадуариј (Скитија)

**Бадуариј** — византиски војсководец, активен за време на владеењето на Јустинијан I (527–565) во Мала Скитија (денес Добруџа).

Историчарот Патрик Амори смета дека името Бадуариј е со германско потекло. Бадуариј се споменува во записите на Јован Малала, Јован Никијски, Теофан Исповедник и Георги Кедрин. Тој се спомнува како „*[[стрателат]]* на Скитија“, најверојверојатно *[[магистер милитум]]*. Во 528 година, Бадуариј и Годила воделе воен поход од Одес (денес Варна) против хуните на Крим. Под водство на Мугел, хуните освоиле византиски територии на брегот на Црното Море.

Исто така во 528 година, Бадуариј се спомнува во *[[Дукс]] Скити*. Тој и Јустин, *Дукс* на Мизија, ги здружиле силите во битка против странски напаѓачи. Малала запишал дека „хуните“, кои Теофан ги идентификува како бугари, се оние кои ја нападнале Скитија и Мизија. Како и да е, 
византијците ја загубиле битката. Јустин бил убиен и напаѓачите навлегле во Тракија. Јустин бил наследен од  Константиол.

Додека се одвивале дејствата против напаѓачите, Бадуариј не се спомнува како учесник во истите. Со подоцнежните битки кои се одвивале на оддалеченост од Мала Скитија, можно е да немал никакво учество во истите. Неговата судбина не е позната. Помлад Бадуариј се појавува во времето на владеењето на Јустин II (565–578). Според делото *[[Просопографија на доцното Римско Царство]]* се верува дека помладиот Бадуариј можно е да бил син или внук на *стрателатот* на Скитија.

## Наводи

## Извори
*
* 

Категорија:Византијци од 6 век
Категорија:Војсководци на Јустинијан I
Евдокија Макремболитиса

**Евдокија Макремболитиса** (грчки: *Ευδοκία Μακρεμβολίτισσα*, 1021-1096) била византиска царица, втора сопруга на царот Константин X Дука, по чија смрт се омажила за цар Роман IV Диоген.

Евдокија Макремболитиса била ќерка на Јован Макремболит и сестра на патријарх Михаил I Цариградски. Според Михаил Псел, Евдокија Макремболитиса се одликувала со исклучителна убавина, благородништвото и интелигенција.

Во околу 1050 година, Евдокија се омажила за идниот цар Константин X Дука, на кого му родила седум деца:

* Михаил VII Дука
* Андроник Дука, соцар
* Ана Дукина
* Теодора-Ана Дукина
* Константин Дука
* Зоја Дукина
* едно дете починало како бебе

Кога Константин X Дука починал во 1067, Евдокија Макремболитиса станала регент на својот син Михаил VII Дука. Евдокија се заколнела никогаш да не се прежени и дури по нејзина заповед во затвор бил фрлен Роман Диоген, кој бил осомничен за аспирации кон царската круна. Сепак Евдокија сфатила дека е неспособна сама да ги одбие варварските инвазии во северозападните земји на империјата., поради што таа ја прекршела заклетва и се омажила за Роман Диоген без дозвола на цариградскиот патријарх. Бракот бил склучен на 1 јануари 1068 година и Роман Диоген веднаш бил прогласен за соцар под името Роман IV Диоген, со чија помош Евдокија успеала да се спротивстави за кратко на варварската закана за империјата.

Од Роман IV Диоген, Евдокија Макремболитиса има две деца:

* Никифор Диоген
* Лав Диоген

Роман IV го прогласил за соимпертор на Андроник Дука, син на Евдокија и Константин X Дука, иако тој бил држен настрана од власта заедно со неговата мајка. Животот на Евдокија со вториот нејзин сопруг излегол прилично лошо. Роман IV бил воинствен и упорен и сè повеќе ја ограничувал власта на Евдокија и Михаил VII. Откако во 1071 година Роман IV бил заробен од страна на Селџуците во Битката кај Манцикерт, Евдокија Макремболитиса и Михаил VII повторно застанале на чело на власта во Цариград, додека не се разбере дека Роман IV е жив и патува кон градот. Тогаш Јован Дука, помалиот брат на Константин X Дука, со помош на гардата ја принудил на царицата да ја остави власта целосно на Михаил VII и да се повлече во манастир..

Во 1078 година Михаил VII бил соборен од Никифор III Вотанијат. Новиот цар ја повикал Евдокија Макремболитиса назад во главниот град со предлог да се ожени со неа. Овој план меѓутоа бил срушен повторно од Јован Дука, кој стоел на чело на опозицијата против Евдокија.

Евдокија Макремболитиса починала како калуѓерка во 1096 година.

## Наводи

## Literatura

* *The [[Oxford Dictionary of Byzantium]]*, Oxford University Press, 1991.
*Lynda Garland, *Byzantine Empresses: Woman and Power in Byzantium, AD 527-1204*. Routledge, 1999.
*Smith, *Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology*, (1867).
* Michael Psellus. *Chronographia*.

Категорија:Византиски царици
Категорија:Дука (династија)
Категорија:Византијци од 11 век
Категорија:Родени во 1030 година
Домник

**Флавиј Домник** — византиски воен службеник и патрикиј, активен во периодот на владеењето на Јустинијан I (527–565). Не треба да се поистоветува со неговиот современик Домник, преторијански префект на Илирија (мандат 535–540).

## Животопис

Домник првпат се споменува во 536 година. Тој бил член на византискиот сенат. Прокопиј запишал дека Домник бил исптатен во  Африка, заедно со Герман и Симах. Тројцата биле задолжени со справувањето на воениот бунт на  Стоцас. Домник ја презел командата на пешадијата во таа област, наследувајќи го Јован Драчки. Тој бил војсководач на пешадијата за време на Битката кај Скал Ветерес (537). Во битката победа извојувал Герман со неговите сили. Герман, Домник, И Симах биле повикани назад во Цариград во 539 година.

Документите од 540 година укажуваат на титулите кои ги користел Домник: доместик, поранешен конзул (почесен конзул), и патрикиј. За време на своето служење во Африка, Домник најверојатно бил магистер милитум. Но очигкедно е дека во 540 година не имал никакви воени титули. Таа година, царот Јустинијан I ги назначил Домник и Максимин како негови нови пратеници во дворецот Витигес (536–540) во Равена. Домник исто така испорачал писмо од царот Јустинијан до папата Вигилиј (537–555). Се вратил во Цариград, носејќи писма од Вигилиј до царот Јустинијан и Мина. Во писмата се разговарало за работи поврзани со верата. Домник го додал својот сопствен потпис на писмата „како начин на одобрување“.

Писмата на Вигилиј се зачувани. Тие ги поддржуваат одлуките на Цариградскиот собор од 536 година. Донесените одлуки биле во согласност со правилата од Четвртиот вселенски собор (451) и спротивни на монофизитството. Одобрувањето на нивната содржина од страна на Домник укажува на фактот дека тој бил следбеник на халкидонското христијанство. Нема други идни спомнувања на Домник.

## Извори

*
*

Категорија:Византијци од 6 век
Категорија:Војсководци на Јустинијан I
Годила

**Годила** — византиски војсководец, во служба за време на владеењето на Јустин I (518–527) и Јустинијан I (527–565).

## Животопис

Годила првпат се спомнува во 518 година ако еден од службениците вклучен во прогласувањето на Јустин I за цар. Церемонијата е запишана во *[[За церемониите]]*, напишана од Константин VII (913–959) во  век, при што неговиот чин бил кампидуктор на одред на *ланкиари*.

Во 528 година, Годила, заедно со Бадуариј, воделе воен поход од Одес (денес Варна) против хуните на Крим. Под водство на својот водач, Мугел, хуните освоиле византиски територии на крајбржјето на Црно Море. Подоцна истата година, Годила се придружил на Аскум и Константиниол за да се соочот со инвазијата на хуните/бугарите во Тракија. Византиската армија успела да победи една група од напаѓачите, но подоцна паднале во заседа и биле нападнати и поразени од втора група на хуни/бугари. Двајцата Константиниол и Аскум биле заробени од нивните непријатели со употреба на ласа, ии само Годила усоела да побегне, како што е запишано од Јован Малала и Теофан Исповедник.

Неговиот воен чин во тој период за време на овие битки е непознат. Двајцата Аскум и Константиниол биле *[[магистер милитум]]*.Бидејќи Годила служел меѓу ним, и не се однесувал како подреде, најверојатно го имал истиот чин, како *магистер милитум* или како *Магистер милитум ваканс*.

## Наводи

## Извори

*
*

Категорија:Византијци од 6 век
Категорија:Војсководци на Јустинијан I
Куц

**Куц** — војсководец во Византија за време на владеењето на Јустинијан I (527–565).

## Животопис

Куц се појавува во изворите во 528 година, заедно со *[[дукс]]* на Феникија заедно со својот брат, Буц. Двајцата ја добиле командата една година порано од страна на царот Јустинијан I (527–565), Куц ги водел силите стационирани во Дамаск, додека неговиот брат ги водел силите во Палмира. Историчарот од  век Прокопиј ги опишал двајцата како младичи. Куц имал ии друг брат, Венил, и најверојатно бил син на војсководецот и бунтовник Виталијан.

Во 528 година, една година по избивањето на Ибериската војна против Сасанидското Царство, на двајцата браќа им било наредено, заедно со други команданти, да го помогнат Велизар кој ја заштитувал изградбата на тврдината во Тануриј. Сепак кога византијците ја нападнале персиската армија доживеале тежок пораз во Битката на Тануриј. Судбината на Куц останува непозната, Прокопиј пишува дека бил заробен и никогаш повторно не бил виден, додека пак Захарија Митиленски запишал дека бил убиен.

## Наводи

## Извори

*
*

Категорија:Византијци од 6 век
Категорија:Воени заробеници
Категорија:Војсководци на Јустинијан I
Рита Ерменска

**Рита**, позната уште како *Марија* (10/11 јануари 1278 - јули 1333) — ерменска принцеза и византиска царица, сопруга на царот Михаил IX Палеолог.

Рита била родена на 10 или 11 јануари 1278 година во Ерменска Киликија, како ќерка на ерменскиот цар Левон II и царица Керала. Рита имала близначка на име Теофана.

Ѓорѓи Пахимер соопштува дека цар Андроник II Палеолог започнал преговори со Левон II, бидејќи барал жена за својот син и помлад спцар Михаил IX Палеолог. Левон II ја понудил раката на својата ќерка Рита. Бракот меѓу Рита и Михаил IX Палеолог бил склучен на 16 јануари 1294 година. Во тоа време Рита имала 16 година, а Михаил 17 години. По свадбата Рита го прифатила името Марија.

Рита и Михаил IX имале четири деца:
* Андроник III Палеолог (1297-1341)
* Мануел Палеолог (починал 1319)
* Ана Палеологина (починала 1321)
* Теодора Палеологина (починала по 1331), бугарска царица, сопруга на кралевите Теодор Светослав и Михаил III Шишман.

Рита била помлада царица од 1294 до 1317 година. Во тоа време постарата царицата била Ирина Монфератска, втора сопруга на царот Андроник II. До 1303 Андроник II и Ирина Монфератска живееле разделени, Андроник бил во Цариград, а Ирина во Солун. Во 1317 починала Ирина Монфератска и Рита останала единствената царицата во империјата.

Во 1319 година царицата доживеала голема трагедија поврзана со смртта на помалиот нејзин син Мануел. Поголемиот син на Рита, Андроник III Палеолог, одржувал љубовна врска со жена која сметал дека го изневерува. Љубоморен од тоа, Андроник поставил пред домот на љубовницата стража, која требало да го убие секој маж, кој се обидел да влезе среде ноќ во домот нејзин. Единствениот кој се обидел да влезе во ноќното време кај љубовницата на Андроник, бил помалиот брат Мануел, а обезбедувањето не го препознал и го убил. Така се покажало дека Мануел бил убиен по наредба на својот брат.

Аферата со смртта на Мануел Палеолог имала сериозно влијание врз здравјето на Михаил IX, кој починал на 12 октомври 1320. Смртта на Мануел Палеолог и Михаил IX Палеолог ги заладил односите меѓу Андроник II и внукот Андроник III. Двајцата започнале граѓанска војна меѓу себе, која траела до победата на младиот Андроник во 1328 година. Во меѓувреме вдовица Рита се повлекла во манастир, каде што починала пет години по завршувањето на граѓанската војна.

Категорија:Палеолози
Категорија:Византиски царици
Категорија:Византијци од 13 век
Категорија:Византијци од 14 век
Категорија:Родени во 1278 година
Категорија:Починати во 1333 година
Ирина Монфератска

**Ирина Монфератска** (италијански: *Violante degli Aleramici, Jolanda di Monferrato, Irene di Bisanzio*; 1273/1274 во Казале Монферато, † 1317 во Драма, блиску до Солун)) била германска принцеза и византиска царица, втора сопруга на цар Андроник II Палеолог.

Ирина е родена со името Јоланда во 1274 во Казале Монферато, денешна Италија. Таа била ќерка на Вилхелм VII (1240-1292) и а втората сопруга Беатрис Кастилска (1254-1286). Ирина била внука по мајчина линија на Виоланта Арагонска и кралот Алфонсо X од Кастиља.

Во 1284 година Јоланда била мажена за византискиот цар, Андроник II. За целта го прифатила православието и името Ирина.

Ирина му родила на Андроник II Палеолог четири деца:
* Деспот Јован Палеолог (1286-1308);
* Теодор I (1291-1338);
* Деспот Димитар Палеолог и
* Симонида Палеологина (1294-1336).

Благодарение на овој брак Андроник II подоцна ги добил и правата врз Солунско Кралство, кое веќе половина век било во рацете на Ромејците, но по традиција титулата * Крал на Солун * продолжувала да ја имаат Монферат, од чиј род во 1204 година биле избрани првите кралеви на Солун. Во 1305 година починал Јован I, брат на Ирина и последен машки претставник на династијата на Монфератите. По неговата смрт за негов наследник бил прогласен синот на Ирина Монфератска, Теодор.

Михаил IX Палеолог, заварениот син на Ирина, станал соцар на Андроник II Палеолог, а синот на Михаил IX, Андроник бил прогласен за наследник на престолот. Оваа ситуација сепак не одговарала на Ирина Монфератска, која се стремила да обезбеди власт за сопствените деца. Во 1303 таа го напуштила Цариград и се населила во Солун. Таму царицата создала сопствен двор, започнувајќи да ги контролира финансиите на градот и во текот на 14 години водела сопствена надворешна политика како самостоен владетел. Никифор Григор ја опишува царицата како амбициозна и арогантна жена.

Ирина Монфератска починала во 1317 година во Драма и била погребана во манастирот Пантократор во Цариград.

## Наводи

## Надворешни врски
*

Категорија:Палеолози
Категорија:Византиски царици
Категорија:Византијци од 13 век
Категорија:Византијци од 14 век
Категорија:Италијанци од 13 век
Категорија:Италијанци од 14 век
Категорија:Дука (династија)
Категорија:Погребани во Липскиот манастир
Категорија:Родени во 1274 година
Категорија:Починати во 1317 година
Гаврил I Цариградски

**Гаврил I Цариградски** — Вселенски патријарх во период од неколку месеци во 1596 година.

Тој првично бил митрополит Солунски и близок соработник на патријархот Еремија II. Тој присуствувал на синодот одржан во мај   1593 година.

Избран за патријарх во февруари 1596 година, по смената на неговиот претходник, Матеј II, порди неговиот нелегален избор. СМетајќи го за способен прелат и неговото поставување за патријар се сметало како решение на бројните проблеми..

Но наскоро се разболил, и во јули или август истата година починал. Гласините дека бил отруен, не се потврдени. По неговата смрт, за негов наследник е поставен митрополитот Атински Теофан I, во декември 1596 година.

## Наводи

## Извори
* [Http://www.ec-patr.org/list/index.php?lang=gr&id=194 Ecumenical Patriarchate] 
* 

Категорија:Вселенски патријарси
Категорија:Починати во 1596 година
Категорија:Починати во Истанбул
Теофан I Цариградски

**Теофан I Цариградски** — вселенски патријарх во 1597 година.

## Животопис

Родум од Атина, и припаѓал на познатото семејство Карики. Пред 1578 година бил хорист и логотет во Големата исусова црква. Во 1585 година бил избран за епископ Пловдиски како наследник на митрополитот Теолепт II, кој бил избран за патријарх. И по неговиот избор, сепак, останал во Цариград до 1592 година, кога бил избран за митрополит на Атина. Во ова својство тој присуствувал на соборот во Цариград, со кој се потврдило создавањето на Московската патријаршија, и исто така бил егзарх на Пелопонешката патријаршија.

Кога починал, Гаврил I, тој станал викар на вселенската столица, од септември 1596 година до декември истата година. На 26 февруари 1597 година бил избран за патријарх со позајмени 6.000 златници од евреите, со кои придобил влијателни луѓе, кои му помогнале во изборот. Секако ова не една од најголемите исплати за избор, тринаесет години претходно Пахомиј II дал поткуп од 40.000 златници.

Тој исто така се занимавал и со црковна музика. Тој ина напишано многу песни, и најверојатно бил учител по византиска музика. Која за првпат е воведена во 1597 година.

Неговото начелствување било многу кусо, при што тој починал ненадејно на Голема сабота на 26 март 1597 година.

## Извори
* [Http://www.ec-patr.org/list/index.php?lang=gr&id=195 Ecumenical Patriarchate] 
* 
* 

Категорија:Починати во 1597 година
Категорија:Вселенски патријарси
Аделхајд фон Брауншвајг

**Аделхајд фон Брауншвајг**, позната и како **Ирина** (германски: *Adelheid-Irene von Braunschweig-Grubenhagen*, 1293 — 16/17 август 1324) — германска принцеза и византиска царица (1321-1324), прва жена на царот Андроник III Палеолог.

Аделхајд била ќерка на Хајнрих I, војводата од Брауншвајг-Љунебург, од родот Велфи и на Агнес фон Мајсен од родот Ветил.

Во март 1318 година Аделхајд била пмажена за Андроник Палеолог (1296 — 1341), најстариот син на византискиот соцар Михаил IX Палеолог и Рита Ерменска. За да се омажи за Андроник, Аделхајд го прифатила православието и името Ирина. Двајцата со Андроник имале еден син (јуни 1320-февруари 1322), кој починал на околу две години.

Во 1321 година избувнала граѓанска војна меѓу Андроник III Палеолог неговиот дедо Андроник II Палеолог. Сопругот на Аделхајд се прогласил за цар на Византија, а Аделхајд била прогласена за негова царица. Таа сепак починала во Родос на 16 или на 17 август 1324 година пред крајот на граѓанската војна. По нејзината смрт Андроник III се оженил повторно за Ана Савојска.

## Литература
*''Adelheid'', "Medieval lands" by Charles Cawley. 
* Georgius Phrantzes Liber I, 8, p.&nbsp;39.
* Ioannes Kantakuzenos Vol. I, I, 10, p.&nbsp;50.

Категорија:Палеолози
Категорија:Византиски царици
Категорија:Византијци од 13 век
Категорија:Византијци од 14 век
Категорија:Несигурна година на раѓање
Категорија:Починати во 1324 година