open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Намасу (хиндуизам)

**Намасу** () е лик кој е дел од хиндуистичката митологија. Воедно бил син на *аура-[[Крал|кралот]]* Махабали и правнук на Пралада.

Меѓу 100-те деца на Махабали, Намучи бил издвоен како примерен приврзаник на Вишну, што го прави особено значаен во митолошките преданија. Во различни извори, тој е познат и под имињата Упендра и Атиндра.

## Легенда
Постариот брат на Намасу, Банасура, бил познат по неговата непоколеблива посветеност кон Шива и служел како божествен придружник во неговото небесно живеалиште Каилаш. Се раскажува дека Намасу одиграл улога за време на инкарнацијата на Вишну како Вамана, кога го придружувал својот татко во *Патала* (подземјето).

Преку благодатта што му била дадена на Прахлада, со која на 27 генерации неговата лоза им овозможила да го носат статусот на чиранџиви (бесмртен), Намасу бил опишан како да живеел во Патала покрај својот татко Махабали. Се верувало дека неговите потомци, со благословите на Вишну, биле под божествената заштита на чувар стациониран надвор од царството.

Според благословот од Вамана, кралот Махабали бил предодреден да стане следниот Индра во претстојната Сатја-југа по завршувањето на сегашната Кали-југа, за која имало проценка дека ќе завршел по приближно 426.000 години. Во таа идна ера, се прорекувало дека принцот Намасу ќе заземал истакната позиција во *Сварга*, примајќи божествени благослови од својот предок Прахлада. 

## Наводи

Категорија:Хиндуистичка митологија
Анжујска Империја

мини|десно|Анжујската Империја во 1190 г.
**Анжујската Империја** (1154–1214), позната и како **Плантагенетска Империја** или **Империја на Анжујците**, претставувала огромна збирка на територии во Западна Европа под власта на анжујските кралеви на Англија. Таа се протегала од Шкотска на север до Пиринеите на југ, вклучувајќи делови од денешна Англија, Франција, Ирска и Велс. Империјата не била формална држава со централизирана власт, туку лична унија на земји собрани преку наследство, бракови и освојувања. Таа достигнала врв под Хенри II, но се распаднала под притисокот од францускиот крал Филип II Август.

Категорија:Поранешни монархии во Европа
Ерогуро

мини|329x329px|„Саисабуро ја убива Охаги“ (1867) — еден од првите примери на ерогуро во јапонската уметност.
**Ерогуро** (, од еротика + гротеска), познато и само како **гуро** — јапонски псевдоанглизам (васеи-еиго), кој опишува правец во јапонската книжевност и уметност што се појавил во 1920-тите години. Ерогурото се одликува со сцени што предизвикуваат одвратност кај повеќето луѓе — необични, апсурдни и надвор од вообичаените рамки. Најчесто тоа се еротски сцени со раскинати или распорени тела, крвопролевање, канибализам, отсекување екстремитети, изопачени убиства, некрофилија и пластични операции. Многу често овие теми се комбинираат и се надополнуваат со фантастична средина.

## Историја
Ерогурото се појавило во Јапонија во 1920-тите години, како одговор на економската депресија. Овој правец се поврзувал со декадентното влијание на Западот и со градската култура. Токискиот кварт Асакуса станал синоним за ерогуро, особено по објавувањето на книгата на Јасунари Кавабата „Веселите девојки од Асакуса“ (1929). Движењето го прифатиле и писатели како Едогава Рампо. Во неговиот роман „Црниот Гуштер“ (1934), на детективот Акечи му фрла предизвик таинствена жена со прекар Црниот Гуштер, чија пресметка на крајот го води јунакот во нејзиниот „музеј“. Во музејот не се чуваат само врвни уметнички дела, туку и луѓе собрани од сите краишта на светот, кои живеат во кафези или се претворени во живи восочни фигури. Случајот на Сада Абе (1936), која го задушила и го кастрирала својот љубовник, со години станал заштитен знак на жанрот ерогуро.

До 1940-тите години, јапонскиот милитаризам го запрел развојот на овој жанр и практично го искоренил. Општествените интереси се вртеле околу воените случувања, а прикажувањето изопачени еротски вкусови се сметало за непатриотски чин. Меѓутоа, по завршувањето на Втората светска војна, мрачните сеќавања на поразот на Јапонија и декадентното расположение во општеството довеле до расцут на хедонизмот и до појава на нов бран интерес за „современи“ забави. Особено силно влијанието на ерогуро се одразило во анимето и мангата.

## Ерогурото во аниме и манга
Во анимето и мангата, ерогурото постои како поткласа на хентаито. За негово означување често се користи поимот „жесток хентаи“ или „насилен хентаи“. Во денешно време, во Јапонија се издаваат неколку десетици списанија за ваква тематска манга, меѓу кои позначајно е *Garo*. Неговите тиражи често изнесувале само околу 7 илјади примероци месечно (за споредба, тиражот на машкото списание за манга *Weekly Young Magazine* изнесува околу 900 илјади примероци).

Елементи на ерогуро содржи и анимето *Mnemosyne: Mnemosyne no Musume-tachi*.

### Манга-уметници што работат во овој жанр

* Казуичи Ханава
* Тошио Саеки
* Шинтаро Каго
* Џун Хајами
* Уџига Ваита
* Суехиро Маруо
* Хенмару Мачино
* Мукаде Мерибе

## Наводи

Категорија:Јапонска уметност
Категорија:Поими во аниме и манга

__СОСОДРЖИНА__
__ИНДЕКС__
Психолошки трилер

**Психолошки трилер** () — жанр што во себе ги обединува елементите на трилерот и психолошката проза. Изразот вообичаено се користи за опис на книжевност или филмови во кои е застапен психолошки заплет на трилер или остра, напната атмосфера.

Од гледна точка на контекстот и конвенциите, ова е поджанр на пошироката структура на трилерот што има сличности со готската и детективската книжевност, бидејќи во него понекогаш е присутно „чувството на реалност што исчезнува“. Честопати приказната се води низ мислите на психолошки напнатите ликови, разоткривајќи ја нивната искривена психа и сосредоточувајќи се на сложените и најчесто болни односи меѓу опсесивните и патолошките ликови. Психолошките трилери често вклучуваат елементи на мистерија, драма, акција и параноја. Жанрот е тесно поврзан и повремено се преклопува со психолошката драма и психолошките ужаси, при што ужасите обично имаат посилно влијание, вклучувајќи поизразен фактор на терор, тревожност или застрашувачки сцени.

## Одлика на поджанрот
Психолошкиот трилер како поджанр нема јасна определба ниту прецизни граници. Елементи на психолошкиот трилер можат да бидат присутни во дела од различни жанрови, каде што се создава психолошка напнатост преку стравовите и емоционалната нестабилност на ликовите. Психолошкиот трилер ги нагласува нестабилните или деривативните психолошки состојби на своите јунаци.

Познатиот британски филмски режисер Џон Маден, за весникот *[[The Daily Telegraph|The Telegraph]]*, вака го карактеризирал психолошкиот трилер: психолошките трилери се фокусираат на приказната, развојот на карактерот, изборот и моралниот судир; стравот и вознемиреноста создаваат психолошка напнатост на непредвидлив начин.

## Истакнати примери во филмовите
Неколку психолошки трилери:

* *[[Боречки клуб (филм)|Боречки клуб]]*
* *[[Кога јагнињата ќе стивнат (филм)|Кога јагнињата ќе стивнат]]*
* *[[Разговорот]]*
* *[[Ребека]]*
* *[[Манџурискиот кандидат (филм од 1962)|Манџурискиот кандидат]]*

## Поврзано

* Трилер

## Наводи

## Надворешни врски

* Psychological thrillers 
* Short reviews of some of the best psychological crime fiction books

Категорија:Филмски жанрови
Категорија:Наратологија
__СОСОДРЖИНА__
__ИНДЕКС__
Карафиндл

десно|мини|401x401пкс|Кристален карафиндл
**Карафиндл** — дел од угостителската опрема. Се состои од метален држач во кој се поставени две шишиња - едното со оцет, а другото со сончогледово или маслиново масло. Задолжително се наоѓа на масите во рестораните - кафулињата каде што се служи храна. Понекогаш комплетот (на држачот) вклучува и сол и црн пипер, а понекогаш има и место за чепкалки за заби.

## Наводи

Категорија:Кујнски прибор
Лажовиљушка

десно|мини|Четири видови лажовиљушки
мини|Специјални лажовиљушки за салата
**Лажовиљушка** — форма на прибор за јадење и комбиниран прибор во облик на лажица со две до четири запци слични на оние на виљушките. Прибор за јадење сличен на лажовиљушката, како што се виљушката „терапин“ или виљушката за сладолед, се произведуваат од крајот на 19 век; патентите за дизајни слични на лажовиљушката датираат дури од 1874 година. Лажовиљушките најчесто се користат од ресторани за брза храна, училишта, затвори, војски, туристи со ранци и авиокомпании.

Зборот *„лажовиљушка“* е стопеница од зборовите *лажица* и *виљушка.* Англискиот збор спорк се појавил во додатокот на *Century Dictionary* од 1909 година*,* каде што бил опишан како „збор-портманто“ што се однесува на долга, тенка лажица што има испакнатини што личат на запците на виљушка“. Зборот „spork“ подоцна бил регистриран како трговска марка во САД и Велика Британија.

## Наводи

* *Д. Грин и Ко. (Стоук Њуингтон) ДОО и Пластико ДОО против Регалзоун ДОО* [2002] ETMR 241 (КА)

## Надворешни врски

* „Зошто е толку тешко да се добие добар спорк?“ — *The Straight Dope* ( )
* „Чудната историја на Спорк“, Би Вилсон, *Салон*
Категорија:Лажици
Категорија:Прибор за јадење
Категорија:Американски пронајдоци
Црква „Св. Теодор Тирон“ - Крклино

**Свети Теодор Тирон** — главна селска црква во битолското село Крклино, Македонија.

## Местоположба

Црквата се наоѓа во средишниот дел на селото Крклино.

## Поврзано
* Битолско архијерејско намесништво
* Лисолајска парохија
* Крклино

## Наводи

Крклино
Црква „Св. Јован Богослов“ - Бонче

**Црква „Св. Јован Богослов“ - Бонче** може да се однесува на две истоимени цркви во селото Бонче:

* Црква „Св. Јован Богослов“ - Бонче (манастирска) — манастирска црква; и
* Црква „Св. Јован Богослов“ - Бонче (селска) — селска црква.
Црква „Св. Јован Богослов“ - Бонче (селска)

**Свети Јован Богослов** — главна селска црква во прилепското село Бонче, Македонија.

## Местоположба

Црквата се наоѓа во јужниот дел на селото, сместена на возвишение, а околу нејзе се наоѓаат стари гробишта.

## Историја

Истражувачот Јован Трифуноски запишал дека црквата била изградена во 1850-тите, но при мониторинг во 2023 година била забележано дека црквата претставува градба од XII век со измени во XVIII век.

Во поново време е извршена промена на покривот на црквата, при што првичните камени плочи биле заменети со ќерамиди. Истовремена била изведена дренажа.

## Архитектура

Црквата претставува еднокорабна градба. На градбата во 2023 година се забележани пукнатини на ѕидовите и на сводот.

### Фрескоживопис

Во црквата се зачувани само фрагменти од ѕидното сликарство, па така се сретнува само во олтарниот дел. Таму има два периоди: постар врз земјена подлога најдоцна од XVII век и понова преслика во олтарната апсида од XIX век.

Фрескоживописот во црквата се наоѓа во исклучително лоша состојба.

## Галерија


Податотека:Гробишта во Бонче.jpg|Гробишта во црковниот двор
Податотека:Црква „Св. Јован Богослов“ - Бонче 2.jpg|Влезот
Податотека:Црква „Св. Јован Богослов“ - Бонче 3.jpg|Ниша над влезот
Податотека:Црква „Св. Јован Богослов“ - Бонче 4.jpg|Апсидата
Податотека:Црква „Св. Јован Богослов“ - Бонче 5.jpg|Поглед на црквата
Податотека:Црква „Св. Јован Богослов“ - Бонче 6.jpg|Јужната страна
Податотека:Црква „Св. Јован Богослов“ - Бонче 7.jpg|Помошни објекти
Податотека:Црква „Св. Јован Богослов“ - Бонче 8.jpg|Дворот со црквата


## Поврзано
* Прилепско архијерејско намесништво
* Прилепечко-витолишка парохија
* Бонче

## Наводи

## Надворешни врски

* Детален извештај за мониторинг од ИКОМОС Македонија

Категорија:Храмови посветени на Свети Јован Богослов во Македонија
Црква „Св. Јован Богослов“ - Бонче (манастирска)

**Свети Јован Богослов** — главна манастирска црква на Бонечкиот манастир во прилепското село Бонче, Македонија.

## Местоположба

Црквата се наоѓа во југозападниот дел на селото, сместена на пониско ниво од селото, недалеку од селските куќи. Околу оваа црква се наоѓаат новите селски гробишта.

## Историја

Истражувачот Јован Трифуноски запишал дека на местото околу гробиштата на Бонче се наоѓале ѕидини од стара црква.

На западната фасада на црквата, близу влезот, се наоѓаат три надгробни споменици во исправена положба. Највпечатлив е еден четириаголен столб со релјеф на две специјално подготвени површини на кој се претставени седум човечки фигури – четири на долната и три на горната правоаголна површина. Надгробниот споменик завршува со пирамида украсена со крлушки. Врвот на пирамидата е откршен. Во долниот дел од споменикот, веднаш под понискиот релјеф, на закосена мазна површина, се среќава и тешко читлив натпис во три реда на кој, веројатно, се споменува името на покојникот и на лицата кои му го покло­нуваат. Покрај него можат да се видат уште две фрагментирани плочи од мермер со релјеф на кој се претставени флорални форми. На едната од нив е претставен венец со винова лоза на која се забележуваат лисја и еден грозд. Другата плоча е со многу оштетен релјеф, но се забележува, исто така, венец, цвет со четири ливчиња и слично.

## Галерија


Податотека:Црква „Св. Јован Богослов“ - Бонче (манастирска) 2.jpg|Натписна плоча
Податотека:Црква „Св. Јован Богослов“ - Бонче (манастирска) 3.jpg|Главниот влез
Податотека:Црква „Св. Јован Богослов“ - Бонче (манастирска) 4.jpg|Западната страна
Податотека:Црква „Св. Јован Богослов“ - Бонче (манастирска) 5.jpg|Поглед на црквата
Податотека:Црква „Св. Јован Богослов“ - Бонче (манастирска) 6.jpg|Споредниот влез
Податотека:Црква „Св. Јован Богослов“ - Бонче (манастирска) 7.jpg|Апсидата
Податотека:Црква „Св. Јован Богослов“ - Бонче (манастирска) 8.jpg|Поглед на црквата
Податотека:Гробишта во Бонче 2.jpg|Поглед на селските гробишта
Податотека:Бончевски манастир 4.jpg|Гробни споменици


## Поврзано
* Прилепско архијерејско намесништво
* Прилепечко-витолишка парохија
* Бонче

## Наводи

## Надворешни врски

Категорија:Храмови посветени на Свети Јован Богослов во Македонија
Категорија:Бонечки манастир
Црква „Св. Богородица“ - Бонче

**Света Богородица** (позната и како **Света Марија**) — помала селска црква во село Бонче, Македонија.

## Местоположба

Црквата се наоѓа во непосредна близина на манастирската црква „Св. Јован Богослов“.

## Галерија


Податотека:Црква „Св. Богородица“ - Бонче 2.jpg|Главниот влез
Податотека:Црква „Св. Богородица“ - Бонче 3.jpg|Ниша над главниот влез
Податотека:Црква „Св. Богородица“ - Бонче 4.jpg|Спореден влез
Податотека:Црква „Св. Богородица“ - Бонче 5.jpg|Апсидата
Податотека:Црква „Св. Богородица“ - Бонче 6.jpg|Спореден влез
Податотека:Црква „Св. Богородица“ - Бонче 7.jpg|Помошна конструкција
Податотека:Црква „Св. Богородица“ - Бонче 8.jpg|Поглед на црквата
Податотека:Црква „Св. Богородица“ - Бонче 9.jpg|Поглед на црквата


## Поврзано
* Прилепско архијерејско намесништво
* Прилепечко-витолишка парохија
* Бонче

## Надворешни врски

Категорија:Храмови посветени на Пресвета Богородица во Македонија
Бонечки манастир

**Бонечки манастир** — манастир во прилепското село Бонче.

## Местоположба

Манастирот се наоѓа во непосредна близина на селото Бонче, околу постојните селски гробишта.

## Историја

Манастирската црква е возобновена градба за што сведочат и пронајдените гробни споменици. Истото го потврдува и истражувачот Јован Трифуноски кој запишал дека на местото околу гробиштата на Бонче се наоѓале ѕидини од стара црква.

За овој манастир постои и живо предание за извесен стар војвода, кој го бранел некогашниот манастир од Турците.
:Во некое старо време кај селото Бонче се наоѓал еден голем и богат манастир. Кога дошле Турците на Балканот, стигнале и до селото Бонче и сака­ле да го заземат и разрушат манастирот, но му се спротиставил некој тамошен војвода, кој долго време се борел со нив и го бранел манастирот за да не биде разрушен и запустен. Тој долго време не ги пуштал Турците да дојдат до манас­ти­рот, но турската војска била многубројна и посилна, па затоа морал да по­пуш­ти и да се засолни. Го зел богатството што се наоѓало во манастирот и се скрил во некоја пештера источно од селото и оттогаш никој не го видел. Сега трагачите по скриено богатство ја бараат пештерата за да го пронајдат богатството што го зел со себе војводата и го скрил во неа.

## Градби во манастирот

Манастирскиот комплекс е составен од: главната манастирска црква, конакот, трпезаријата, како и други помошни објекти.

### Црква „Св. Јован Богослов“

Главната манастирска црква е посветена на Свети Јован Богослов, по која е и наречен целиот манастир.

## Галерија


Податотека:Бончевски манастир 2.jpg|Конакот
Податотека:Бончевски манастир 3.jpg|Трпезаријата
Податотека:Бончевски манастир 4.jpg|Гробни споменици


## Наводи

## Надворешни врски


Категорија:Бонче
Категорија:Манастири во Македонија
Категорија:Манастири на МПЦ
Категорија:Манастири во Преспанско-пелагониската епархија
Категорија:Манастири во Прилепското архијерејско намесништво
Карбоксихемоглобин

**Карбоксихемоглобин** (симбол COHb или HbCO) е стабилен комплекс на јаглерод моноксид и хемоглобин (Hb) што се формира во црвените крвни клетки при контакт со јаглерод моноксид. Карбоксихемоглобин често се меша со соединението што се создава при комбинацијата на јаглерод диоксид (карбоксил) и хемоглобин, а тоа всушност е карбаминохемоглобин. Терминот карбоксихемоглобин се појавил кога јаглерод моноксидот бил познат под своето историско име „*carbonic oxide*“, а се развил под влијание на германското и британско-англиското етимолошко влијание. Претпочитаната номенклатура според IUPAC е **карбонилхемоглобин**.

## Наводи

Категорија:Хемоглобини
Чели

**Чели** (, *Монопигадо*; до 1928 г. *Τσελή*, *Цели* или *Τσεγίδες*, *Цегидес*) — село во Солунско, Егејска Македонија, денес во општината Седес на Солунскиот округ во областа Централна Македонија, Грција. Населението брои 180 жители (2021).

## Географија и местоположба
Селото е сместено во северозападниот дел на Халкдичкиот Полуостров, околу 35 км југоисточно од градот Солун и 2 км источно од Доганџи, на надморска височина од 410 м.

## Историја
Во XIX век Чели било турско село во Солунската Каза на Солунскиот Санџак.

По Балканските војни во 1913 г. Чели е припоено кон Грција согласно Букурешкиот договор.. Таа година селото броело 29 жители, кои во 1920 г. се накачиле на 74 лица.

Во 1924 г. сите жители се иселени во Турција по сила на Лозанскиот договор. На нивно место се населиле 29 бегалски семејства (вкупно 98 бегалци) од Понд и Тракија, така што селото станало бегалска населба. Меѓу доселениците имало и извесен број Каракачани. 

Во 1928 година, името на селото било променето во *Монопигадо* (Μονοπήγαδο).

## Стопанство
Населението произведува тутун, жито, грозје и други земјоделски производи, а бидејќи селото е полупланинско со погодни услови за сточарење, делумно е развиено и сточарството.

## Население

## Општествени установи

* Поранешно основно училиште

## Самоуправа и политика
Селото припаѓа на општинската единица Царево Село со седиште во истоимената населба, која припаѓа на поголемата општина Седес, во округот Солун. Воедно, селото е дел од општинскиот оддел Доганџи, во кој влегува и истоименото село.

## Наводи

Категорија:Седес
Бујан

мини|423x423пкс|''Островот Бујан'' (1905) од Иван Билибин
Во рускиот фолклор, **Бујан** (руски: *Буя́н*), понекогаш транслитериран како **Бујан** — мистериозен остров во океанот со способност да се појавува и исчезнува со плимата и осеката. Островот се наоѓа во билини и сказни. Доби пошироко признание откако се појави во „Приказната за царот Салтан“ од Александар Пушкин.

## Опис
Бујан е океански остров, понекогаш опишан како рај. Островот Бујан се појавува во многу бајки; Кошчеј Бесмртниот ја чува својата душа на бесмртност скриена таму, скриена во игла поставена во јајце во мистичното дабово дрво; други легенди го нарекуваат островот извор на сите временски услови, создадени таму и испратени во светот од богот Перун. Бујан се појавува и во „Приказната за царот Салтан“ од Александар Пушкин.

Се споменува во средновековната Книга за гулабите како место на митскиот камен со лековити и магични моќи, познат како Алатир (руски: *Алатырь*), кој го чуваат птицата Гагана и змијата Гарафена.

## Наводи

## Библиографија

* Диксон-Кенеди, Мајк (8 декември 1998 година). Енциклопедија на руски и словенски мит и легенда. Блумсбери издаваштво САД.
* Haney, Jack V. (18 декември 2014 година). „Сериски приказни од далечниот север“. Антологија на руски народни приказни. Routledge.
* Мелетински, Е.М., ед. (1990). Алатырь [Алатир] (на руски). Советская энциклопедија. стр. 333.
Категорија:Руски фолклор
Хаберница

**Хаберница** — пладневен демон во словенската митологија, за кој се вели дека живее во областа Прудник. На полски се нарекува **Чаберница**, а на руски Хаберница.

Обично била претставена како млада, витка жена облечена во азура со синчец во косата, која талкала по полињата во текот на пладне. Таа била лута од луѓето кои го газеле житото или користеле остри алатки. Оние за кои сметала дека заслужуваат казна биле успивани со нејзиниот шепот, по што им предизвикувала главоболка, парализа или болки во долниот дел од грбот. Понекогаш ги напаѓала своите жртви кршејќи им ги рацете, нозете или вратот.

За да го избегне гневот на Хаберницата, работникот морал да направи пауза од работа за време на пладнето на Ангелус.

## Наводи

Категорија:Руски фолклор
Ѓавол Борута

мини|Борута во подрумите на кралскиот замок Лечица
**Ѓаволот Борута** (полски: *Diabeł Boruta*) — измислен лик од полската митологија, фолклор и литература, поврзан со полскиот град Ленчица.

Ликот е трансформација на паганскиот словенски леши во постхристијанските времиња. Борута е исто така познат како блотоник, мочуришен дух.

Тој обично се сметал за благородник и, соодветно на тоа, обично бил зафатен со корумпирање на благородници, оставајќи ги другите општествени класи на други ѓаволи - како Рокита, ѓаволот од истиот регион, кој почесто ги искушувал селаните. Зигмунт Глогер и некои други етнолози верувале дека облекувањето на Борута како благородник е лажна традиција произведена во 19 век и повторно воведена во фолклорот.

## Во ''Енциклопедија старополска''
*Енциклопедија старополска* од Зигмунт Глогер (1900–1903) Борута е опишан на следниов начин:Приказните за Борута, кој бил зафатен со плашење на луѓето ноќе на брани и во шуми и правејќи зло со тоа што ги заведувал, и кој понекогаш се појавувал во форма на црно куче, кружеле низ целата земја, и меѓу обичните луѓе и меѓу благородништвото, со таа разлика што обичните луѓе верувале во нив, додека благородништвото им се смеело. Никогаш немало разговори за облекување на ѓаволот во облеката на некој слој од населението, а камоли да се приврзе кон некоја општествена каста. Само некои полски писатели во првата половина на 19 век им ставале во уста на луѓето она што тие [луѓето] никогаш не го чуле од своите татковци и никогаш не му го кажале на никого, т.е. го облекле Борута во контуш за да го зголемат ефектот на нивните печатени легенди, и на тој начин ги популаризирале приказните што народот можеби ги научил од книгите. Што се однесува до нас, сепак, сè уште не успеавме да ја најдеме легендата за Борута како носи наметка никаде од устите на народот, а истото го потврдува и Карлович [pl]. Осолински, пишувајќи за стравовите во 18 век, вели: „Кога шаторецот е заглавен во калта, тој се повикува на шумската борута“. Линде го дефинира значењето на овој збор на полски на следниов начин: „Ѓаволот боровец [шумски дух], блотоник [мочуришен дух], зол дух, според селските бајки, живее во мочуришта и калливи места“.

## Наводи

Категорија:Словенска митологија
Овиник

мини|260x260пкс|''Овиник'' од Иван Билибин
**Овиник** (руски: *Овинник*), **Јоуник** или **Јовник** (белоруски: Ёўнік) — злобен дух на гумното во словенскиот фолклор чие име потекнува од ovin „штала“. Тој е склонен да ги пали гумните со палење оган на житото. За да го смират, селаните му нуделе петли и блини. На новогодишната ноќ, допирот на Овиник ја одредувал нивната среќа за Новата година. Топлиот допир значел среќа и богатство, додека ладниот допир значел несреќа.

## Поврзано

* Баник
* Дворовој

## Наводи


## Библиографија

* Линда Ј. Иваниц (1992), Руско народно верување (илустрирано издание), М.Е. Шарп, стр. 58, 
* Џанет Паркер; Алис Милс; Џули Стентон (2007), Митологија: митови, легенди и фантазии, Struik Publishers, стр. 262, ISBN 978-1-77007-453-8

Категорија:Словенска митологија
Шубин

**Шубин** (украински: Шубін) — митолошкиот дух на рудниците. Легендата за Шубин е распространета главно во рударските градови во регионот Донбас во Украина. На север може да се слушнат неколку легенди за духот на рудниците. Духот е обично добар, но може да биде и злобен. Не постои единствено гледиште за етимологијата на зборот.

Објаснувањата вклучуваат: 

# Прекар на рудар, чија душа, според легендата, оди во крзнено палто на дното на рудникот со факел во раката и го гори гасот (огнена вакуум);
# Името на суровиот рударски мајстор Шубин, кој ги убивал работниците под земја;
# Звукот од метанот (Шу-Шу), кој често се акумулира во рудниците.

## Литература

* О. Форостјук. Религиозен Луганшчина: историски и правни аспекти. - Луганск: Свитлица, 2004.

## Извори

* Легенды подземелий (*Легенди на подземјето*) (на руски)

Категорија:Словенска митологија
Полевик

мини|260x260пкс|''Полевик'' од Иван Билибин
**Полевик** — се полски духови во словенската митологија, кои се појавуваат како деформирани суштества со очи во различна боја и трева наместо коса. Тие се појавуваат или напладне или на зајдисонце и носат или целосно црни или целосно бели костуми. Тие се опишани и во јужнорускиот фолклор како полски духови со зелена коса. Според локалните верувања, тие ги заведуваат скитниците на полето, им пренесуваат болести или ги јаваат со своите коњи ако ги најдат заспани.

Ако некое лице заспие на работа откако ќе пие, Полевиките може да го убијат. За да се смират Полевиките потребни се две јајца, петел, жаба и врана ставени во ров кога никој не гледа.

Полевик е спротивност на демонот на полињата што се појавува напладне: Полудниса, „Полуден“ што значи „пладне“. Висока, убава девојка облечена во бело. Уживала да ги кубе косите на селаните што работат напладне. Исто така, им помагала на малите деца да се изгубат во полињата со пченка.

## Наводи


## Библиографија

* Ана Франклин (2005), Работа со самовили: Магија, магии, напивки и рецепти за нивно привлекување и гледање (илустрирано издание), Career Press, стр. 124, ISBN 978-1-56414-824-7

Категорија:Словенска митологија
Куќиште (Алинци)

**Куќиште** — археолошко наоѓалиште во прилепското село Алинци. Претставува населба од доцноантичко време.

## Местоположба

Се наоѓа на околу 500 метри од селото.

## Поврзано
* Бостаништа — некропола од римско време;
* Црквиште — осамени наоди од римско време;
* Бобарски Гробишта — некропола од непознат период;
* Алинци; и
* Список на археолошки наоѓалишта во Прилепско.

## Наводи

Категорија:Алинци (Прилепско)
V603 Орел

**V603 Орел** (или **Нов Орел 1918**) — светла нова првпат забележана (од Земјата) во соѕвездието Орел во 1918 година. Таа  била најсјајната „нова ѕвезда“ што се појавила на небото по Кеплеровата Супернова во 1604 година. Како и сите нови, таа е бинарен систем, кој се состои од бело џуџе и донорска ѕвезда со мала маса во блиска орбита до тој степен што е само полуодвоена. Белото џуџе вшмукува материја од својот придружник, кој ја исполнил својата Рошова шуплина, кон својот несобирачки диск и површина сè додека вишокот материјал не се внесе во термонуклеарен настан. Овој материјал потоа образува експанзивна обвивка, која на крајот се истенчува и исчезнува. 

Првпат ја видел Зигмунт Ласковски, професор по медицина и аматерски астроном, а потоа потврдена во ноќта на 8 јуни 1918 година од страна на британскиот аматерски астроном Грејс Кук, Нов Орел достигнал врвна магнитуда од −0,5, била најсветлата нова забележана во ерата на телескопот. Била посветла од сите ѕвезди освен Сириус и Канопус. Тихоновите и Кеплеровите супернови биле посветли, но обете биле забележани пред пронаоѓањето на телескопот. Првично ѕвезден систем со магнитуда од 11,43, потребни му биле дванаесет дена за да избледи три магнитуди, а потоа 18,6 години за да дојде во мирување. Во 1964 година, Роберт П. Крафт утврдил дека станува збор за бинарен систем, неодамна  се утврдило дека истото е точно за неколку други нови во тоа време.

Ѕвездениот систем се стабилизирал на просечна привидна магнитуда од 11,4 од 1940-тите, бледнеејќи за околу 1/100 од магнитудата по десетлетие. Паралаксата на нова, 3,191 ± 0,069 милиачни секунди, била измерена од вселенското летало Гаја, што подразбира растојание од 1020 ± 23 светлосни години. Спектроскопската анализа спроведена од Аренас и неговите колеги покажала дека системот се состои од бело џуџе со околу 1,2 пати поголема маса од Сонцето, со акрециски диск и ѕвезда-придружник со околу 20% од масата на Сонцето. Оваа втора ѕвезда најверојатно е црвено џуџе. Двете ѕвезди орбитираат една околу друга приближно на секои 3 часа и 20 минути.

Во 1983 година, набљудувањата на опсерваторијата VLA откриле радиоемисија од оваа нова на 5 GHz. Надградениот JVLA открил 8,9 GHz емисија во 2013 година, и MeerKAT откри 1,3 GHz емисија во 2019 година. Радиоемисијата е во согласност со гиросинхротронот, циклотронскиот масер и оптичко-густата синхротронска емисија.

## Поврзано
* Список на нови во галаксијата Млечен Пат
* Супернова

## Наводи

## Надворешни врски
* www.otticademaria.it 
* HIC 92316 
* HIP 92316 

Категорија:HIP-објекти
Категорија:Променливи ѕвезди со ознаки
Категорија:Астрономски тела откриени во 1918 година
Категорија:Орел (соѕвездие)
Категорија:Нови
Категорија:HD-објекти
Турско Гробје (Беловодица)

**Турско Гробје** — археолошко наоѓалиште во прилепското село Беловодица. Претставува населба од римско време.

## Местоположба

Наоѓалиштето се наоѓа на околу 1,7 километри северозападно од селото, на зарамнети платоа меѓу стариот пат Прилеп-Градско и Пуканичка Река.

## Поврзано
* Грамадина — некропола од римско време;
* Селиште — некропола од римско време;
* Беловодица; и
* Список на археолошки наоѓалишта во Прилепско.

## Наводи

Категорија:Беловодица
Змија (нова)

[лево|мини|[Светлинска крива|Кривата на светлината на FH Serpentis, прикажана од податоците на AAVSO. Локалниот минимум на осветленост околу крајот на мај 1970 година е „намалување на прашината“, и се јавува кога прашината се формира додека исфрлениот материјал се шири и лади.]]
**Нова Змија** (**FH Serpentis 1970**) — нова, која се појавила во соѕвездието Змија во 1970 година. Достигнала величина од 4,4. Била откриена на 13 февруари 1970 година од страна на Минору Хонда, во Курашики, Јапонија. Други астрономи подоцна ја проучувале оваа нова и ги пресметале нејзините растојанија врз основа на времето на распаѓање на нејзините светлосни криви.

Новата била забележана и од вселенската опсерваторија на НАСА OAO-2 Stargazer, активна од 1968 до 1973 година.

Новата била важна за науката бидејќи била една од првите што биле забележани во повеќекратни бранови должини, вклучувајќи инфрацрвена, видлива, ултравиолетова и радио. Едно од набљудувањата што се издвоиле било тоа кое покажало дека таа изгледала најсветла во инфрацрвениот спектар 100 дена откако била првпат откриена.
лево|мини|Две слики од обвивката околу FH Serpentis направени со разлика од 22 години, кои го покажуваат ширењето на маглината. И двете биле направени со Hα филтри, лево со телескопот New Technology, а десно со нордискиот оптички телескоп.
Мала емисиона маглина (отаток од нова) е видлива околу ѕвездата, која наликува на планетарна маглина. Сантамарија *и сор.* ги испитале сликите од маглината направени во 1996 и 2018 година и откриле дека школката се шири. Таа е малку елиптична, со големи и мали оски од 12,4×10,6 лачни секунди (од 2018 година) кои се шират со брзина од 0,125×0,109 лачни секунди годишно, што имплицира физичка брзина на ширење од 630×540 км/сек.

## Наводи



Категорија:Остатоци од нови
Категорија:Променливи ѕвезди со ознаки
Категорија:Науката во 1970 година
Категорија:Змија (соѕвездие)
Категорија:Нови
Кроење по мерка

мини|Кроење јакна по мерка
**Кроење по мерка** — изработка на облека според мерките на поединечниот купувач, од страна на кројач. Облеката по мерка е целосно уникатна и создадена без употреба на претходно постоечки шаблон, додека пак, а може да користи и шаблон со стандардна големина изменет за да одговара на клиентот.

## Преглед
За да нарача облека по мерка, прво клиентот се консултира со кројачот. Тогаш се избираат ткаенини, подлоги и детали за стилизирање. Потоа кројачот го мери клиентот, со цел да нацрта модел од нула врз основа на индивидуалните мерки. Ткаенината и подлогата се цртаат со креда, се сечат со ножици, што му овозможува да ја состави облеката за кроење. За време на пробата, се поправаат некои детали. После тоа, кројачот ја завршува облеката и му ја дава на клиентот. Обично се прават 2-3 проби.

## Дополнителна литература
* 
* 

Категорија:Конфекциска индустрија
Категорија:Модно творештво
Категорија:Шиење
Трговски еснаф

[десно|мини|''[Претставници на еснафот на трговци со ткаенини* од [[Рембрант]], 1662 година]]
*'Трговкиот еснаф''' е професионално здружение на занаетчии и трговци кои го надгледуваат практикувањето на нивниот занает/трговија на одредена територија. Клучната „привилегија“ била тоа што само членовите на еснафот имале право да ги продаваат своите стоки или да ја практикуваат својата вештина во рамките на градот. Може да има контрола врз минималните или максималните цени, часовите на тргување, бројот на чираци и многу други работи. Критичарите тврделе дека овие правила ја намалуваат слободната конкуренција, но бранителите тврделе дека ги штитат професионалните стандарди.

## Еснафите во средниот век
[лево|мини|336x336пкс|Еснафско знаме од 19 век и ќурчиски дефтер од 18-20 век - [Музеј на Старата скопска чаршија]]
Развивајќи од претходните братски групи за заштитни или религиозни цели, еснафите биле структурирани организации кои ја регулирале трговијата, го одржувале квалитетот на производите и ги заштитувале економските интереси на членовите, станувајќи сè почести низ цела Европа за време на Развиениот среден век, бидејќи урбаните економии станувале поспецијализирани. Трговските еснафи доминирале во комерцијалната активност и урбаното управување во многу градови. Занаетчиските еснафи пренесувале вештини преку формални систем за чираци, калфи и мајстори, и го раководеле производството, како на текстил и металопреработувачка индустрија, производство на стакло и печење. Во поголемите градови како што се Фиренца,  Париз, Барселона, и германските слободни градови, еснафите станале централни за економскиот и граѓанскиот живот.

## Наводи

Категорија:Корпоративизам
Категорија:Еснафи
Категорија:Занаети
Тим Хант

**Сер Ричард Тимоти Хант** (роден на 19 февруари 1943 година) е британски биохемичар и молекуларен физиолог. Во 2001 година, заедно со Пол Нурс и Лиланд Х. Хартвел тој ја добил Нобеловата награда за физиологија или медицина за откритието протеински молекули кои ја контролираат делбата на клетките. За време на неговото проучување на оплодените јајца од морски еж во раните 1980-ти, Хант го открил циклинот, кој циклично се агрегира и се осиромашува за време на циклусите на клеточната делба.

## Ран живот и образование
Хант бил роден на 19 февруари 1943 година  во Нестон, Чешир. Неговиот татко бил Ричард Вилијам Хант, предавач по палеографија во Ливерпул, а неговата мајка, Кит Роуланд. По смртта на двајцата родители, Хант открил дека неговиот татко работел во Буш Хаус, тогашното седиште на радиото Би-Би-Си, најверојатно во разузнавањето, иако не е познато што всушност била неговата задача. Во 1945 година, Ричард станал чувар на западните ракописи во библиотеката Бодлијан, а семејството се преселило во Оксфорд. На осумгодишна возраст, бил примен во Драгонското училиште, каде првпат развил интерес за биологија, благодарение на неговиот наставник по природни науки, германскиот едукатор Герд Зомерхоф. На четиринаесет години се преселил во колеџот Магдален во Оксфорд, каде станал уште позаинтересиран за науката и започнал да изучува предмети како хемија и зоологија.

## Награди и почести
Хант бил избран за член на Европската организација за молекуларна биологија (EMBO) во 1978 година, служејќи како член на Комитетот за стипендии на организацијата 1990–1993, нејзиниот Комитет за состаноци 2008–2009 и нејзиното управно тело, Советот, 2004–2009. Тој бил избран за член на Кралското друштво (FRS) во 1991 година.  

## Наводи
Категорија:Добитници на Нобеловата награда за физиологија или медицина
Категорија:Британски нобеловци
Категорија:Англиски нобеловци
Категорија:Витези-бакалауреати
Категорија:Носители на Кралскиот медал
Категорија:Членови на Кралското друштво
Категорија:Англиски биолози
Категорија:Живи луѓе
Категорија:Родени во 1943 година
Категорија:Сите статии со немеродавни наводи
Баботино (Бело Поле)

**Баботино** — археолошко наоѓалиште во прилепското село Бело Поле. Претставува населба од доцноантичко време.

## Местоположба

Наоѓалиштето се наоѓа на околу 500 метри источно од селото.

## Поврзано
* Висои — населба од бронзено и доцноантичко време;
* До Селото — населба од римско време;
* Ѓеракарница — населба од римско време;
* Манастириште — црква од средниот век;
* Марков Чардак — хеленистичко и доцноантичко време и среден век;
* Св. Никола — осамен наод од римско време;
* Чачорица — населба од римско време;
* Дурбачица — неопределено наоѓалиште од непознат период;
* Мала Рада — неопределено наоѓалиште од непознат период;
* Бело Поле; и
* Список на археолошки наоѓалишта во Прилепско.

## Наводи

Категорија:Бело Поле
Чарлс Брентон Хагинс

**Чарлс Брентон Хагинс** (22 септември 1901 година - 12 јануари 1997 година) бил канадско-американски хирург и физиолог познат по својата работа на функцијата на простатата, ракот на простата и ракот на дојка. Роден во Халифакс во 1901 година, Хагинс се преселил во Соединетите Држави за медицински факултет. Тој бил еден од основачите на Медицинскиот факултет на Универзитетот во Чикаго, каде што останал во текот на целата своја професионална истражувачка кариера. Работата на Хагинс за тоа како половите хормони влијаат врз функцијата на простатата на крајот довела до неговото откривање на хормонски терапии за лекување на рак на простата. За ова откритие, тој бил награден со Нобелова награда за физиологија или медицина во 1966 година. Покрај неговата работа на ракот на простата, Хагинс ја истражувал врската помеѓу хормоните и ракот на дојка, развил животински модел за рак на дојка и развил хромогени супстрати кои се широко користени за биохемиски анализи. Хагинс продолжил да врши истражувања до своите 90-ти години; починал во Чикаго во 1997 година.

## Академска кариера
Во 1927 година, Хагинс бил регрутиран во новиот Медицински факултет на Универзитетот во Чикаго од страна на претседателот на одделот за хирургија Далас Фемистер. Како еден од осумте првични членови на факултетот, Хагинс бил назначен на одделот за урологија и морал брзо сам да ја научи специјалноста. Во 1931 година, Фемистер му понудил на Хагинс платен истражувачки одмор во Европа; Хагинс поминал неколку месеци во лондонскиот Институт Листер работејќи во лабораторијата на Роберт Робисон за да го продлабочи своето знаење за биохемијата. Тој бил унапреден во вонреден професор во 1933 година, а во редовен професор во 1936 година.

Во 1951 година, бизнисменот и долгогодишен финансиски поддржувач на истражувањето на Хагинс, Бен Е. Меј, ја донирал Лабораторијата Бен Меј за истражување на ракот на Универзитетот во Чикаго. Хагинс на крајот станал директор на Лабораторијата Меј, служејќи на таа позиција до 1969 година. Во 1962 година, му била доделена титулата професор по истакнати услуги на Вилијам Б. Огден.

Меѓу значајните студенти на професорот Хагинс биле Хауард Гај Вилијамс-Ешман, Шутсунг Лиао, Пол Талалај и А. Хари Реди.

## Почести
Хагинс бил избран во Националната академија на науките на Соединетите Американски Држави и Американската академија на уметности и науки во 1949 година. Во 1962 година, тој бил избран во Американското филозофско друштво, и следната година му била доделена наградата Ласкер. Во 1966 година, по номинациите од познатиот хирург Џ. Хартвел Харисон, како и добитниците на Нобелова награда Ото Х. Варбург, Вилијам П. Марфи и Алберт Сент-Ѓерѓи, Хагинс ја добил Нобеловата награда за физиологија или медицина „за неговите откритија во врска со хормоналниот третман на ракот на простата“. Од 1972 до 1979 година, Хагинс бил именуван за церемонијален ректор на неговиот алма матер, Универзитетот Акадија. Неговата награда, поделена со колегата истражувач на ракот Пејтон Раус, била само втората Нобелова награда за третман или истражување на ракот.

## Наводи

Категорија:Нобеловци
Стара Црква (Беровци)

**Стара Црква** — археолошко наоѓалиште во прилепското село Беровци. Претставува ранохристијанска црква со некропола.

## Местоположба

Наоѓалиштето се наоѓа на околу 300 метри јужно од селото.

## Поврзано
* Селска Црква — осамен наод од римско време;
* Кметица — неопределено наоѓалиште од непознат период;
* Црквиште — неопределено наоѓалиште од непознат период;
* Беровци; и
* Список на археолошки наоѓалишта во Прилепско.

## Наводи

Категорија:Беровци
V357 Мува

десно|мини|Новата Мува 2018
**V357 Муска** — светла нова (**Нова Мува 2018**) во соѕвездието Мува. Била откриена на 14 јануари 2018 година од Роб Кауфман од Брајт, Викторија, Австралија со магнитуда од 7,0.

Освен што новата била оптички набљудувана, таа била откриена и на радио бранови должини со помош на компактниот низ на телескопи „Австралија“.

## Поврзано
* Список на нови во Млечниот Пат

## Наводи

Категорија:Променливи ѕвезди со ознаки
Категорија:Мува (соѕвездие)
Категорија:Астрономски тела откриени во 2018 година
Категорија:Нови
Веслец (Бонче)

**Веслец** — археолошко наоѓалиште во прилепското село Бонче. Претставува утврдување античкото време.

## Местоположба

Наоѓалиштето се наоѓа на доминантно возвишување на околу 2 километри северозападно од селото.

## Поврзано
* Спаница — осамени наоди од хеленистичкото и доцноантичкото време;
* Старо Бонче — некропола од хеленистичко и римско време;
* Црквиште — населба од хеленистичкото и римското време;
* Висока (Цуцулот, Каве) — остатоци од раноантичкиот град Пелагонија, кои се наоѓаат 2 километри југоисточно од селото, но припаѓаат во атарот на соседното мариовско село Крушевица, на кота од 1.472 метри;
* Градиште Цветково — остатоци од раноантичка тврдина, предстража на градот Пелагонија на Висока;
* Вигната — остатоци од ранохристијанска базилика;
* Миреч Ливада — наоѓалиште од неопределен тип и непознат период;
* Голема Спаница — античка некропола;
* Горна Преслапта — античка некропола;
* Грамаѓе — античка населба;
* Грамаѓе под Три Камна — античка некропола;
* Грамаѓе под Спаница — раноантичка некропола;
* Долен Град — античка населба;
* Дупнатица — раноантичка некропола;
* Кладенец — античка некропола;
* Мала Спаница — античка некропола;
* Петочна Вода — раноантичка некропола;
* Плаза — депо на монети;
* Бонче; и
* Список на археолошки наоѓалишта во Прилепско.

## Наводи

Категорија:Бонче
Побрзај зајдисонце

**„Побрзај зајдисонце“** (англиски: *Hurry Sundown*) – филм на режисерот Ото Премингер од 1967 година. Главните улоги ги играат: Мајкл Кејн, Џејн Фонда и Џон Филип Лоу.

## Синопсис
Една фирма сака да купи голема необработена земја во Џорџија. Најголемиот дел од земјиштето ѝ припаѓа на Џули Ворен, но за да биде склучена зделката фирмата мора да купи и две помали парцели: едната во сопственост на Рад Мекдауел, а другата во сопственост на Рив Скот, млад црнец чија мајка своевремено ѝ била дадилка на Џули.  Ни Рад ни Рив не се заинтересирани за продажба, па склучуваат партнерство за да ја подобрат својата земја. Бесен поради тоа, моќникот Хенри настојува по секоја цена да ја заврши трансакцијата. 
## Наводи

Категорија:Американски филмови
Категорија:Филмови на англиски јазик
Категорија:Филмови од 1967 година
Категорија:Филмови чие дејствие се одвива во Џорџија
Категорија:Филмови на Ото Премингер
Категорија:Филмови со Џејн Фонда
Категорија:Филмови со Мајкл Кејн
Категорија:Филмови со Џон Филип Лоу
Категорија:Филмови засновани на романи
Белиот Божиќ (филм)

**„Белиот Божиќ“** (англиски: *White Christmas*) – филм на режисерот Мајкл Куртиз (Michael Curtiz) од 1954 година, снимен по сценариото на Мелвин Френк (Melvin Frank), Норман Красна (Norman Krasna) и Норман Панама (Norman Panama). Главните улоги ги играат: Бинг Крозби (Bing Crosby), Дени Кеј (Danny Kaye), Розмари Клуни (Rosemary Clooney) и Дин Џегер (Dean Jagger). Автор на песните во филмот е познатиот Ирвин Берлин при што песната „Број ги благословите наместо овци“ (англиски: *Count Your Blessings Instead of Sheep*) била номинирана за наградата „Оскар“.

## Синопсис
На Бадник, 1944 година, водникот Боб Волас (го игра Крозби), кој пред војната бил успешен пеач и војникот Фил Дејвис (го игра Кеј) приредуваат скромна свеченост за своите војници. Кога на војниците ќе им се придружи и генералот Томас Вејверли (го игра Џегер), забавата се претвора во збогување со него, зашто тој заминува на ново командно место. Приредбата е прекината од непријателкиот напад во кој Фил му го спасува животот на Боб. По завршувањето на војната, тие настапуваат заедно како дуото Волас и Дејвис и стануваат популарни. На еден настап во Флорида, тие ги запознаваат сестрите Џуди и Бети Хејнс кои, исто така, се забавувачки...

## Наводи

Категорија:Американски филмови
Категорија:Мјузикли
Категорија:Филмови на англиски јазик
Категорија:Филмови од 1954 година
Категорија:Филмови чие дејствие се одвива во Флорида
Категорија:Филмови на Мајкл Куртиз
Категорија:Филмови со Розмари Клуни
Категорија:Филмови со Дин Џегер
Категорија:Филмови со Бинг Крозби
Категорија:Филмови со Дени Кеј
Коста Конкордија

***Коста Конкордија*** () — крузер управуван од италијанската компанија Costa Crociere. Тој бил првиот брод од својата класа, по кој следеле неговите сестрински бродови *Costa Serena*, *Costa Pacifica*, *Costa Favolosa* и *Costa Fascinosa*, како и *Carnival Splendor* изграден за Carnival Cruise Line. Кога *Коста Конкордија* (од 114.137 тони) и нејзините сестрински бродови влегле во служба, биле меѓу најголемите бродови изградени во Италија, сѐ до изградбата на бродовите од класата „Дрим“ од 130.000 бруто-тони.

На 13 јануари 2012 г. во 21:45 часот, *Коста Конкордија* удрила во карпа во Тиренското Море, веднаш до источниот брег на островот Џиљо. Ова предизвикало процеп од 53 метри на левата страна од трупот, што набрзо поплавило делови од машинската сала, прекинувајќи го напојувањето на моторите и бродските услуги. Како што навлегувала водата, бродот почнал да се наведнува додека пловел назад кон островот, каде што на крајот се насукал во близина на брегот, а потоа се превртил на десната страна, лежејќи во нестабилна положба на карпест подводен гребен.

Евакуацијата на *Коста Конкордија* траела повеќе од шест часа, а од познатите 3.229 патници и 1.023 члена на екипажот што биле во него, 32 лица загинале. Франческо Скетино, тогашниот капетан на бродот, бил изведен пред суд и прогласен за виновен за убиство од небрежност, предизвикување поморска несреќа и напуштање на својот брод. Во 2015 г. бил осуден на шеснаесет години затвор. Остатоците од бродот биле извлечени три години по случката и довлечени до пристаништето во Џенова, каде што бродот бил расклопен за старо железо.

## Историја
Договорот за изградба на брод со должина од 290 метри, со капацитет за 3.700 патници и екипаж од 1.100 лица, бил потпишан меѓу компанијата Costa Crociere и италијанското бродоградилиште Fincantieri на 19 јануари 2002 г. На 2 септември 2005 г., бродот под фабрички број 6122, чија вредност изнесувала 450 милиони евра, бил спуштен во вода. Бродот бил доопремен на терминалот за довршување и му бил предаден на сопственикот на 30 јуни 2006 г.

Церемонијата на крштевање на бродот се одржала на 7 јули 2006 г. Кума на *Коста Конкордија* била чешката суперманекенка Ева Херцигова, која при „крштевањето“ на бродот не успеала да го скрши шишето шампањ, што во поморството се смета за лош предзнак.

На овој брод биле снимени многу сцени од филмот „Социјализам“ на режисерот Жан-Лик Годар.

## Наводи

## Надворешни врски

* Nautical chart and satellite photo of grounding site – *[[:en:La_Repubblica|la Repubblica]]*
* Layout of the Costa Concordia and descriptions of the cabins and deck areas

__СОСОДРЖИНА__
__ИНДЕКС__
Категорија:2012 во Италија
Категорија:Крстосувачи