Музеј Гугенхајм (Њујорк)

Музејот **Соломон Р. Гугенхајм**, честопати познат како „Гугенхајм“ е уметнички музеј на 1071 Петта авенија на аголот на Источна 89-та улица на Горна источна страна на Менхетен во Њујорк (град). Тој е постојан дом на континуирано збогатувана колекција на импресионизам, пост-импресионизам, рана модерна уметност и современа уметност, а исто така има специјални изложби во текот на годината . Музејот е основан од Фондацијата Соломон Р. Гугенхајм во 1939 година како Музеј на безпредметно - апстрактно сликарство, под водство на неговиот прв директор, Хила фон Ребај. Музејот го добил своето сегашно име во 1952 година, три години по смртта на неговиот основач Соломон Р. Гугенхајм.

Зградата на музејот, значајно дело на архитектурата од 20 век проектирано од Френк Лојд Рајт, предизвика контроверзии за необичната форма на нејзините изложбени простори. Граден бил 15 години. Тој е завршен во 1959 година. Се состои од шесткатна главна галерија во облик на чинија на југ, четирикатен „монитор“ на север и десеткатен анекс на североисток. Главната галерија содржи шесткатна спирална рампа која се протега по нејзиниот периметар, како и централен тавански светларник. Колекцијата Танхаузер е сместена во првите три ката на мониторот, а има дополнителни галерии во анексот и центар за учење во подрумот. Објектот бил проширен со обемни реновирања од 1990 до 1992 година, кога е изграден анексот, а повторно бил реновиран од 2005 до 2008 година.

Збирката на музејот растела со децении и е основана од неколку важни приватни збирки, почнувајќи од онаа на Соломон Р. Гугенхајм. Колекцијата, која опфаќа околу 8.000 дела , е споделена со сестринските музеи во шпанскиот град Билбао и на други места. Во 2013 година, речиси 1,2&nbsp;милиони луѓе го посетија музејот и е домаќин на најзначајните изложби во Њујорк.

## Архитектура
Проектот на Рајт за музејот Гугенхајм вклучува геометриски мотиви, како што се квадрати, кругови, правоаголници, триаголници и пастили.  Содржи две спирални структури, шесткатна главна галерија на југ и помалиот „отвор“ на север, поврзан со „мост“ на вториот кат. Десеткатниот правоаголен анекс, на североисток, се појавува зад спиралните структури гледани од Централ парк.
Зградата ги отелотворува обидите на Рајт „да ја прикаже вродената пластичност на органските форми во архитектурата“. „[Овие геометриски форми сугерираат одредени човечки идеи, расположенија, чувства - како на пример : круг, бесконечност; триаголник, структурно единство; спирала, органски напредок; квадрат, интегритет."

### Внатрешност
Основниот дел од внатрешноста на Гугенхајм се состои од делот  на север, поголемата главна галерија на југ и сала за предавања под главната галерија. Јужно од главниот влез се наоѓа мало кружно предворие, кое содржи под со метални лакови и низок  таван со вдлабнато осветлување.

Триаголното сервисно јадро, на североисточниот агол на главната галерија, содржи лифт и скалила.Скалилата се обвиткуваат околу лифтот, кој е сместен во полукружна оска. Според авторот Роберт МекКартер, Рајт користел „целосни геометрии“ за скалите и рампите бидејќи сакал посетителите да го искусат музејот пеш. Другите простории, како што е кујната за персоналот, беа дизајнирани со заоблена опрема поради необичниот дизајн на ентериерот.
#### Главна галерија

Рајт ја дизајнирал главната галерија (исто така опишана како ротонда) како атриум на отворено, опкружен со спирална рампа. Проектот на Рајт се разликувал од конвенционалниот пристап кон распоредот на музеј, во кој посетителите минуваат низ низа меѓусебно поврзани простории.  Отворената ротонда им овозможува на гостите да набљудуваат дела на различни нивоата истовремено и комуницираат со гостите на други нивоа.

## Колекција
Гугенхајм има околу 8.000 дела во својата колекција. Околу 1.700 од овие дела се дел од  колекцијата на Гугенхајм. Зградата на музејот има релативно мал капацитет,
## Галерија

File:Paul Cézanne, c.1899, Homme aux bras croisés (Man With Crossed Arms), oil on canvas, 92 x 72.7 cm, Solomon R. Guggenheim Museum.jpg|Пол Сезан, c.1899,  („Човек со вкрстени раце“), масло на платно, 92 x 72,7&nbsp;см

File:Wassily Kandinsky, 1910, Landscape with Factory Chimney, oil on canvas, 66.2 x 82 cm, Solomon R. Guggenheim Museum.jpg|Василиј Кандински, 1910 година, „Пејзаж со фабрички оџак“, масло на платно, 66,2 x 82&nbsp;см

File:Franz Marc-The Yellow Cow-1911.jpg|Франц Марк, 1911 година, „Жолтата крава“, масло на платно, 140,5 x 189,2&nbsp;см

File:Juan Gris, 1911, Maisons à Paris (Houses in Paris), oil on canvas, 52.4 x 34.2 cm, Guggenheim Museum.jpg|Хуан Грис, 1911 година, „Maisons à Paris“ („Куќи во Париз“), 1911 година, масло на платно, 52,4 x 34,2&nbsp;см

File:Juan Gris, 1917, Compotier et nappe à carreaux, oil on wood panel, 80.6 x 53.9 cm, Guggenheim Museum.jpg|Хуан Грис, 1917 година, „Compotier et nappe à carreaux“ („Овошје на карирана чаршав“), масло на дрвена плоча, 80,6 x 53,9&nbsp;см

File:Modigliani nude sdraiato.jpg|Амедео Модиљани, 1917 година, *Акт (Ну)*, масло на платно, 73 × 116,7&nbsp;см

File:Doesburg.jpg|Тео ван Дозбург, 1918 година, *Композиција XI*, масло на платно, 57 x 101&nbsp;см

File:Paul Klee, 1922, Red Balloon, oil on chalk-primed gauze, mounted on board, 31.7 x 31.1 cm, Solomon R. Guggenheim Museum.jpg|Пол Кле, 1922 година, *Црвен балон (Roter Ballon)* масло на газа обложена со креда, поставена на одборот, 31,7 × 31,1&nbsp;см

## Наводи

## Надворешни врски

* Google Cultural Institute page

Категорија:Ликовни музеи и галерии во Њујорк
Категорија:Петта авенија
Категорија:Модернистичка архитектура во Њујорк
Категорија:Градби на Френк Лојд Рајт