open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Природен парк Каменшчак, Храстовец

**Пејзажниот парк Каменшчак – Храстовец** има особена важност за заштитата на природата, главно поради поврзаноста меѓу водните и шумските екосистеми. Ова е многу важно за групата водоземци, бидејќи тие имаат достапни соодветни водни и копнени живеалишта. Се протега на подрачјето на општините Пешница, Дуплек и Ленарт во Словенске Горице. Зафаќа површина од 851 хектари.

## Каменшчак
**Каменшчак** е пошумен дел од планините Словенске Горице, кој го опкружува замокотот Храстовец од југ и исток. Ова е осамен карпест остров со плиток, изолиран карст со вртачи и карстни извори, што е невообичаен феномен за овој дел од Словенија. Се протега еден до два километри од Дуплек до Храстовец и се состои од плоча од литотамински варовник со дебелина до 100 метри, повеќекратно прекршен.

## Замокот Храстовец
Замокот Храстовец денес е наменет за пациенти *на Институтот за ментално и нервно болни*. Помала тврдина се споменува уште во 13 век, а замокот дури по 1443 година. Замокот, со својата моќ, на прв поглед го потврдува она што неговите сопственици сакале да им го пренесат на новодојденците: дека тука владеат Херберштајнови - едно од најмоќните благороднички семејства во Словенија. Можно е да се посети дворот на замокот, но самиот замокот е затворен за посетители.

## Поврзано

* Список на заштитени паркови во Словенија

## Литература

* *Уредба за прогласување на природни обележја на подрачјето на општина Марибор*, 30.11.1992 година.
Категорија:Општина Песница
Категорија:Општина Дуплек
Категорија:Природни паркови во Словенија
Природен парк Јаренински Дол

**Природниот парк Јаренински Дол** се наоѓа на падините на живописните планини Словенске Горице. Паркот бил прогласен за природен парк прогласен од страна на Општина Марибор во месец ноември 1992 година. Иако паркот зафаќа површина од 1533 хектари, многу малку е познат. Природни богатства во Јаренински Дол се Пернишките Езерца, иако тие се од вештачко потекло. Езерцата се засолниште за крајбрежни растенија и важно место за запирање на птиците преселници на нивниот миграциски пат.

Името доаѓа од зборот *jarkovina* и значи ров.

## Јаренина
Јаренина е село на панорамско плато над долината на поток Јаренина. Малку куќи се зачувани во центарот на селото. Повеќето фарми се распослани на падините.

## Поврзано

* Список на заштитени паркови во Словенија

## Литература

* Борут Менцингер (2004). *Природни паркови на Словенија*. Младинска књига, Љубљана. COBISS 213355264. .

Категорија:Општина Песница
Категорија:Природни паркови во Словенија
Робанов Кот

мини|500x500пкс| Робанов Кот
[мини| Слично на [Логарска долина (Словенија)|Логарската долина, Робанов Кот исто така бил трансформиран од ледник за време на последната ледено доба, оставајќи зад себе траги во форма на морени]]
мини|Робанов Кот е прогласен за природен парк во 1987 година поради неговата зачувана природа.
**Робанов Кот** ― глацијална долина и населба во долината Горна Савиња, на патот меѓу Луче и Солчава. Населбата се наоѓа покрај реката Савиња, а вклучува и индивидуални фарми на падините на Радуха (2062 м) и Стреловец (1763 м). Робанов Кот се протега до подножјето на Ојстрица (2.350 м), а се граничи со врвовите Крофичка (2.083 м), Крижевник (1.909 м) и Моличка Печ (2.029 м).

Робанов Кот, иако географски дел од долината Горна Савиња, потесно е поврзан со Корушка, особено по отворањето на граничниот премин кај Павличево Седло. Соседната ледничка долина е уште попознатата Логарска долина.

## Формирање на долината
Долината била формирана од ледник за време на леденото доба. Во текот на дождовните сезони, поројниот поток Бела го носи до реката Савиња. Водата од сипарот и клисурите носела чакал и ги исполнувал шумите и пасиштата.

## Фарми
Фармите постојат во Робанов Кот околу 1000 години, што е потврдено од имињата на куќите, како што можат да се најдат во нивната сегашна форма во земјишниот регистар од 1426 година: *Говчева кметија*, *Робан*, *Вршник*, *Хаудеј*, *Кнез*, *горен и долен Бевшек*. Во близина на фармите се наоѓаат полиња, ливади и пасишта, опкружени со шума. Многу корушки особености може да се видат во архитектонската традиција, дијалектот и зачуваните обичаи. До 1894 година Солчавчани се поврзувале со Корушка преку Павличево седло и Чрна.

## Природен парк
Робанов Кот веќе бил заштитен како природен споменик во 1950 година за што голем придонес дал народниот писател Јожа Вршник - Робанов. Затоа оваа долина сега нема викендички и има само цврсти планински фарми. Од 1987 година, долината е заштитена како природен парк. Природниот парк го опфаќа само Робанов Кот во потесна смисла, т.е. од реката Савиња нагоре по течението на Бела до фронтонот под ѕидините на Ојстрица, и е ограничен од страните со стрмни падини и ѕидови. Вкупно има површина од 1423 хектари.

## Литература

* Борут Менцинџер (2004). *Природни паркови на Словенија*. Младинска књига, Љубљана. COBISS 213355264. .
* *Инвентар на најважното природно наследство на Словенија*, Институт на Република Словенија за заштита на природното и културното наследство, 1991 г.
* Скоберне, Петар *Сто природни знаменитости на Словенија*, Љубљана, Прешереновото друштво, 1988 година, (COBISS)

## Поврзано

* Список на заштитени паркови во Словенија

## Надворешни врски

* Робанов Кот - екскурзија
* По патеките на Робанов Јож

Категорија:Природни паркови во Словенија
Цистатин C

**Цистатин C** е протеин кодиран од генот **CST3**, и главно се користи како биомаркер на бубрежната функција. Од неодамна, проучувана е неговата улога во новопојавена или влошувачка кардиоваскуларна болест. 
Кај луѓето, сите клетки со јадро (клетко кои содржат ДНК) создаваат цистатин C како синџир составен од 120 аминокиселини. Се наоѓа практично во сите ткива и телесни течности. Тој е моќен инхибитор на лизозомалните протеинази и веројатно еден од најважните екстрацелуларни инхибитори на цистеинските протеази.

## Наводи

Категорија:Нефрологија
Природен парк Рачко Езерце - Пожег

десно|мини|300x300пкс| Рачко езерце
десно|мини|300x300пкс| Во близина на орнитолошката опсерваторија
**Природниот парк Рачки Рибници - Пожег** се наоѓа во западниот дел на долината Драва, речиси директно под Похорје. Ова е поголем комплекс од густа низинска мешана шума, во која се скриени неколку езерца. Областа е заштитена како природен парк од 1992 година поради неговото исклучително природно наследство, претставено со широк спектар на мочуришта со бројни ретки и загрозени животински и растителни видови. Природниот парк е со површина од 484 хектари и затоа е еден од поголемите низински паркови во Словенија. Неговите шуми покриваат 343 хектари, езерцата покриваат 76 хектари, а остатокот се мочурливи ливади.

### Вештачко езеро Пожег
Вештачко езеро Пожег претставува најголемата водена површина во паркот и го добил името по најблиското село, Пожег, кое се наоѓа на западниот брег. Ова вештачко езеро било изградено во почетокот на 1960-тите години. Неговата основна површина изнесува 35 хектари, а кога е полно достигнува до 74 хектари. Од јужната и источната страна е заштитено со висок насип, додека од останатите страни водата се прелева кон шумските предели.
Податотека:Odonata_003.jpg|врска=Slika:Odonata_003.jpg|алт=Stasiti kamenjak Sympetrum depressiusculum je v Sloveniji redek in ogrožen. Zadek samčka je čudovite opečno rdeče barve, medtem ko je samička odeta v manj vpadljive rjavkaste tone.| *Sympetrum depressiusculum,* е редок и загрозен во Словенија. Грбот на мажјакот е во прекрасна цигла-црвена боја, додека женката е облечена во помалку впечатливи кафеави тонови.
Податотека:Pelobates_fuscus_1_(Marek_Szczepanek).jpg|врска=Slika:Pelobates_fuscus_1_(Marek_Szczepanek).jpg|алт=Žaba z vonjem po česnu česnovka Pelobates fuscus.| Жаба, *Pelobates fuscus*.
Податотека:Tachybaptus_ruficollis_1_(Marek_Szczepanek).jpg|врска=Slika:Tachybaptus_ruficollis_1_(Marek_Szczepanek).jpg|алт=Ko mali ponirek Tachybaptus ruficollis zapusti gnezdo med valjenjem, jajca pokrije z vodnim rastlinjem, da jih ne opazijo plenilci in se ne pregrejejo zaradi sonca.| Кога малиот нуркач *Tachybaptus ruficollis* го напушта гнездото за време на изведувањето, ги покрива јајцата со водна вегетација за да не бидат забележани од предатори и да се спречи нивното прегревање од сонцето.
Податотека:Pandion_haliaetus_NBII.jpg|врска=Slika:Pandion_haliaetus_NBII.jpg|алт=Ribji orel Pandion haliaetus.| Орел-рибар *Pandion haliaetus.*


## Замокот Раче
мини| Замок Раче
Замокот Раче бил изграден во 1530 година. Оригиналниот сопственик, Грегор Регал, го нарекол *Краниксфелд*, што значи поле со жерави. Оваа птица е прикажана и на неговиот грб.

## Надворешни врски

* Природен парк Рачки рибници - Пожег

## Поврзано

* Список на заштитени паркови во Словенија
* Список на езера во Словенија

## Литература

* Уредба за прогласување на природни обележја на подрачјето на општина Марибор (Меѓуопштински службен весник, бр. 17/92).
Категорија:Општина Раче-Фрам
Категорија:Општина Словенска Бистрица
Категорија:Природни паркови во Словенија
Природен парк Јерузалемско-Ормошки Гори

**Природниот парк Јерузалемско - Ормошки Гори** на 30 октомври 1992 година и зафаќа површина од 1910 хектари. Паркот се наоѓа во Прлекија, провинција во североисточна Словенија, северно од Ормож. Со оглед на тоа што во 1992 година горницата на Јерузалемске беше поделена со новата општинска граница помеѓу Ормож и Љутомер, жителите на Ормож прогласиле свој природен парк како додаток на веќе постоечкиот природен парк Љутомерско Езерце и Јерузалемски Гори, иако и двете заедно сочинуваат една затворена област - Јерузалемске горице. Ова е земја на богата кујна, вина од врвен квалитет, клопотци и богато културно, природно и етнолошко наследство.

Винарскиот пејзаж на Горице е пример дека човекот може да ја променува природната околина преку својата работа: овој пејзаж е целосно резултат на човечкото делување, но и покрај тоа има статус на пејзажен парк.

## По гребените
Бројни, стилски разновидни куќи се распоредени по гребените - од скромни куќи до вили. Таму заоблените сртови на ридовите се оживуваат со поединечни големи стари дрвја, како што се старата липа во Величане или џиновскиот автохтон костен во близина на Мали Бребровник.

## Светилиште
Светилиштата се наоѓаат на југозападниот раб на паркот. Тука се наоѓа црква на Сите Светци во Михајловци и напуштено училиште до неа.

## Природни атракции во паркот

* Вистински костен со исклучителни димензии по патот Јерусалим - Мали Бребровник
* Липа во Светиње
* Липата на Трстењак
* Вистинските костени од Блуменау
* Липа во близина на црквата Св. Никола

## Литература

* Борут Менцингер (2004). *Природни паркови на Словенија*. Младинска књига, Љубљана. COBISS 213355264. .
* *Уредба за прогласување и заштита на природните области и спомениците на природата на подрачјето на општина Љутомер*, 3.6.1976 г.

## Поврзано

* Список на заштитени паркови во Словенија
* Љутомерски рибници – Јерузалемске Горице

## Надворешни врски

* www.jeruzalem-ormoz.si 
Категорија:Општина Ормож
Категорија:Природни паркови во Словенија
Природен парк Струњан

**Природниот парк Струњан** опфаќа поголем дел од полуостровот Струњан, што претставува типичен примерок на пејзаж  од флиш на крајбрежната област.

Неговите посебни карактеристики и вредности се одреден тип на населба, културните тераси, солниците (етнолошки и технички споменик) и седумте домаќинства (етнолошки споменик). 

Од особен интерес за зачувувањето на природата се лагуната Стјужа и струњанските солници на северната страна на полуостровот. Лагуната и солниците се спој на морски и копнени водни средини со специфични еколошки услови кои имаат специјално адаптирани животни форми. Поради нивните геолошки и геоморфолошки карактеристики и високиот биодиверзитет, тие се од исклучително значење за природното наследство. Крајбрежната област од Симонов залив до Струњан е најдолгиот дел од природната крајбрежна линија во Трстјанскиот Залив.

## Поврзано

* Список на заштитени паркови во Словенија
* Струњански солници

## Наводи

## Литература

* Менцингер, Борут П*риродни паркови на Словенија* Љубљана, Младинска књига Заложба д.д., 2004 (   ISBN 86 11 16747 3

## Надворешни врски

* Правилник за пејзажниот парк Струњан добиен: 21.2.2017
* Официјална веб-страница на пејзажниот парк Струњан преземена: 21.2.2017
Категорија:МСЗП-Категорија V
Категорија:Природни паркови во Словенија
Железнички гробишта

**Железнички гробишта** — се места каде што се оставаат стари амортизирани ислужени возови кој што како крупен материјл изработен најчесто од желео се депонираат за  рециклирање или уништување. 
Терминот може да се користи и за трамваи, шинобуси.  Некои железнички гробишта се и локации интересни и за  посетители и можат да бидат извор за туризам, додека други имале улога во зачувувањето на историјата на железниците.

## Локации

Некои локации содржат бројни возови кои се напуштени. Во Соединетите Американски Држави, надвор од Вотервлит, Њујорк, се наоѓа главната линија за железницата Делавер и Хадсон. Покрај оваа железничка линија се наоѓа напуштен дел од пругата каде што се наоѓаат 'рѓосани локомотиви, патнички и товарни вагони. Една од поранешните најважни работилници за поправка на железници во Унгарија, сега е напуштена. Многу од нив ќелезничките материјали биле однесени таму за да бидат поправени пред да бидат изложени во Унгарскиот историски парк на железницата во Будимпешта, но никогаш не стигнале таму. Меѓу позначајните значајно отпадни места е  Вудам Браќа во Бари, Велс, од кој 213 од 297 локомотиви биле зачувани. 
Во Русија, по познато е  има една во Шумково. 
Во Тангшан во северна Кина има 'рѓосани локомотиви на колосеците на сега затворените рудници за јаглен. 
Неколку се преместени и изложени во Паркот за рударство на јаглен и музејот на железницата.

Возовите можат да бидат напуштени на одредена локација, бидејќи се смета дека е премногу тешко да се преместат. На пример, две големи парни локомотиви на железницата Игл Лејк и Вест Бранч биле оставени во шумска област во американската држава Мејн  бидејќи не било практично да се преместат од толку оддалечена локација.

Гробиштата за возовите можат да бидат од интерес за железничките фанови, урбаните истражувачи и другите туристи. 
„Цементерио де Тренес“ во близина на Ујуни, Боливија, служи како туристичка атракција со возови кои датираат од 19 век, оставени да 'рѓосаат во пространите солени рамнини на Салар де Ујуни.

## Наводи

## Надворешни врски
*Behold the Rusting Beauty of Abandoned Train Graveyards at io9.gizmodo.com
*18 Eerie Train Graveyards & Abandoned Locomotive Cemeteries  at Urban Ghosts
*SY Steam Locomotives Graveyards & Museum Tangshan, China. Slideshow by Chinrail1

Гробишта
Категорија:Рециклирање на возила
Категорија:Управување со отпад
Автомобилски гробишта

Поимот **автомобилски гробишта** или **гробишта за** **автомобили** се однесува за место кое што депонирани возила пред да бидат уништени или рециклирани или се оставени напуштени и во распаѓање.

## Локации и намени
Постојат бројни автомобилски гробишта што можат да се најдат низ целиот свет. 
Намената на секоја локација варира. 
Во Викторвил, Калифорнија има стотици илјади автомобили што биле откупени од Фолксваген по скандалот со емисиите од 2015 година и тие се подготвувани за рециклирање или уништување. 

Некои гробишта се наменети како на пример на автомобилските депонии каде што може да се најдат ретки резервни делови. 
Историската автомобилска гробница во Кауфдорф се состоела од стотици автомобили, претежно од 1930-тите до 1960-тите. Автомобилите останале недопрени повеќе од 30 години. Тие биле собрани со надеж дека ќе служат за ретки делови. Сепак, времето и природата довеле до распаѓање на возилата. Обраснато со ретка флора и фауна, местото морало да се расчисти кога во 2009 година биле покренати еколошки проблеми.

Местата што содржат вакви гробишта можат да станат јавни атракции. Во американската сојузна држава Џорџија, *Вејд Алонсовите авто делови и услиги за уништување* е колоквијално позната како „Гробиштата на училишните автобуси“. 

Барајќи начин да ги намали кражбите од својот имот, Алонсо изградил голем ѕид oд училишни автобуси и камперски автомобили. Многу уметници од државата дошле да ги насликаат страните на автобусите, создавајќи шарена и необична уметничка галеријакоја станала привлечна за туристи.
Воо Џорџија се наоѓа и *Олд Кар Сити САД*, најголемата депонија за автомобили во светот, претпријатие кое започнало во 1931 година како салон за користени автомобили, но сега служи како патека од 9.6 километри за посетителите со депонирани бад 4.000 автомобили. 

Некои  гробишта за автомобили се лесно достапни, други се скоро недостапни. Во 2016 година урбаните истражувачи пронашле „планина од возила“ во напуштен рудник во Велс. Автомобилите биле натрупани на дното на рудникот за шкрилец и се верува дека се таму од 1970-тите. Ваквите места можат да бидат популарни и меѓу фотографите.

Некои гробишта за автомобили не содржат цивилни возила како што се автомобили и мотоцикли, туку специјализирани возила. Француските власти направиле магацин за  противпожарните возила противпожарни возила кои датираат од почетокот на 20 век. Возилата, иако покриени со прашина, биле заштитени од временските услови, но откако еден урбан истражувач објавил фотографии од локацијата, сите биле преместени на нова, тајна локација. 

Исто така, постојат места со бројни оклопни возила, понекогаш наречени гробишта на тенкови. 

Друга значајна специјализирана гробница за возила е гробницата за тркачки автомобили лоцирана во Северна Каролина, во сопственост на *[[НАСКАР]]* возачот Дејл Ернхард Џуниор, која станало последната депонија за автомобили како што е автомобилот  *2012 Дејтона 50* на Хуан Пабло Монтоја*.*

## Наводи

Категорија:Управување со отпад
Категорија:Гробишта за возила
Електро Скен Инк.

**Електро Скен Инк.** е дизајнер и производител на уреди за инспекција на цевки со интелигентни машини за вода и канализација и снабдувач на известување во облак базирано на софтвер како услуга (SaaS). Компанијата користи електрични струи за откривање на протекување во непроводливи канализациски цевки.  Компанијата е со седиште во Сакраменто, Калифорнија, со дополнителни канцеларии во Лондон, Англија и Торонто, Канада.
## Историја
Електро Скен е основана во октомври 2011 година од Чак Хансен во Сакраменто, Калифорнија. Во 2012 година, Фондацијата за истражување на водната средина одобри проект за тестирање во Вауватоса, Висконсин, во кој компанијата ја користеше својата технологија за проверка на непроводливи канализациски цевки кои претходно беа проверени за протекување со други методи.Неговата технологија ја користеа Метрополитенскиот канализиран округ на Голем Синсинати и Водоводниот и канализиран округ Твин Сити, Охајо, за мерење на протекувања во нивните системи во 2014 година.Во јули 2015 година, Комисијата за јавни комунални услуги на градот Сан Франциско нареди комбе и опрема за Електро Скен да ги проверат своите цевки. Истата година, технологијата на компанијата ја користеше градот Сари, Британска Колумбија, за да ги реши дефектите во нивниот канализациски систем што инспекциите на CCTV не можеа да ги откријат.
Во 2015 година, Електро Скен Инк. склучи стратешки договор за маркетинг со WRC plc (Свиндон, Англија) со седиште во Велика Британија, развивачи на меѓународни стандарди за стандарди за кодирање на телевизија со затворен коло (CCTV), за обезбедување услуги за електро скенирање на британските компании за вода за проценка на состојбата на цевководите пред и по рехабилитацијата.

Во 2019 година, Електро Скен Инк. за прв пат беше именувана на листата GovTech 100 на врвни владини технологии, а потоа и во 2020 година.
## Технологија
Технологијата за електроскенирање на компанијата користи нисконапонска високофреквентна електрична струја произведена од сонда поставена во непроводлива канализациска линија за проверка на ѕидот на цевката под агол од 360 степени за протекување. Сондата е способна да ја одреди големината на протекувањата според количината на електрична струја откриена надвор од цевките. Собраните податоци се пренесуваат до близок камион, а потоа се прикачуваат на веб сервери на Amazon каде што се толкуваат пред да бидат достапни за преглед на веб-страницата на компанијата.

## Наводи

## Надворешни врски
*Interview with Chuck Hansen
*Operations and Maintenance of Wastewater Collection Systems 

Категорија:Управување со отпад
Категорија:Санитарни компании
Природен парк Драва

**Природниот парк Драва** го опфаќа старото корито на реката Драва и пејзажот по него (во Дравската рамнина) помеѓу Марибор и Птуј и се протега на подрачјето на Градската општина Марибор, општина Дуплек, општина Миклавж на Дравскем пољу и општина Старше. Се протега од Малешешкиот мост општина Птуј, вклучувајќи го старото корито на реката Драва со сите највредни биотопи од оваа област со површина од 2.337 хектари.

Највредната карактеристика за зачувување на природата во областа се локите - посебна зона веднаш покрај реката, каде што водата се излева без да предизвика никаква штета за време на поплавите. Но, кога водите се повлекуваат, богат, разновиден живот живее во сводовите.

## Пристап
До паркот не може да се пристапи од било каде, бидејќи на некои места крајбрежниот раст е толку густ што е практично непрооден. Поради тоа, на некои места во паркот се поставени знаци со натписи.

## Специјално заштитени подрачја во рамките на паркот

* Ботанички природен споменик : области каде што расте *Hippophae rhamnoides* во близина на Миклавж и во близина на Дуплек
* Природен резерват Златолиќе

## Поврзано

* Список на заштитени паркови во Словенија

## Литература

* Борут Менцингер (2004). *Природни паркови на Словенија*. Младинска књига, Љубљана. COBISS 213355264. .
* *Уредба за прогласување и заштита на природните области и спомениците на природата на подрачјето на општина Љутомер*, 3.6.1976 г.

Категорија:Драва
Категорија:Општина Старше
Категорија:Општина Миклавж на Дравско Поле
Категорија:Општина Дуплек
Категорија:Марибор
Категорија:Природни паркови во Словенија
Ивајло В’лчев

**Ивајло Ванев В’лчев** (; р. Бургас, 9 јануари 1972) — поет, сценарист и текстописец од Бугарија. Член и функционер од партијата Има таков народ (ИТН). Во 2024 година бил избран за член на Европскиот парламент.

## Животопис
Ивајло В’лчев e роден во Бургас во 1972 година. Тој напишал неколку песни за Ку-Ку бендот, во кој е вклучен и лидерот на ИТН Слави Трифонов. Во 1999 година ја напишал химната на ПФК ЦСКА Софија „Срца црвени“. Тој е еден од авторите на песната „Планета на децата“, која ја претставувала Бугарија на Детскиот натпревар за песна на Евровизија 2014, како и „Боја на надежта“, која ја претставувала Бугарија на Детскиот натпревар за песна на Евровизија 2015.

## Политичка кариера
В’лчев беше член на Народното собрание во 2021 година, на 45. и 46. парламентарен состав. На изборите за градоначалник на Софија во 2023 година, тој бил кандидат на ИТН за градоначалник на Софија.  Тој бил избран во Европскиот парламент во 2024 година, а во јули 2024 година бил избран за член на Извршната група на европските конзервативци и реформисти.

## Наводи

Категорија:Бугарски европратеници
Категорија:Бугарски политичари
Категорија:Живи луѓе
Категорија:Бугарски поети
Категорија:Луѓе од Бургас
Категорија:Родени во 1972 година
Еколошки центар на Долниот Ист Сајд

**Еколошки центар на Долниот Ист Сајд**, и исто така познат како **LES Еколошки центар**, е организација за екологија, основана во 1987 година, фокусирана на урбана одржливост, обезбедување услуги за е-отпад и компостирање, можности за управување со животната средина како и образовни програми.

## Складиште за е-отпад

Во 2003 година, Еколошкиот центар ја започнал својата програма за електронски отпад (е-отпад), фокусирана на рециклирање на е-отпад.

### Резидентни уметници

Складиштето за е-отпадпоканува по еден уметник на престој во самата локација. На уметникот-во-резиденција му е даден студиски простор во магацинот и е поканет да се вклучи и да создаваликовни дела со дел од е-отпадот што го собира центарот.

Во 2019–2020 година, уметникот Луис Саровски престојувал на оваа локација, Тој ги користел рециклираните материјали во своите скулптури и перформанси, правејќи своевидна инсталација изработена од VHS касета.

### Галерија на складишта за е-отпад

File:E-Waste Warehouse (05404).jpg| Складиште за е-отпад
File:E-Waste Warehouse (05405).jpg| Складиште за е-отпад
File:E-Waste Warehouse (05422).jpg| Складиште за е-отпад
File:Port-Pilot direction finder (05393).jpg| Складиште за е-отпад
File:LurkerLouArt Louis Sarowsky.jpg|Изложба на Луис Саровски: „Отпад што не е потребен“ во Складиштето за е-отпад - 2020
File:EWasteGowanus.jpg| Складиште за е-отпад


## Наводи

Категорија:Организации за рециклирање
Категорија:Еколошка правда во Њујорк
Категорија:Рециклирање во Њујорк
Категорија:Инфраструктура за управување со отпад во Њујорк
Категорија:Еколошки организации со седиште во Њујорк
Категорија:Управување со отпад
Даблинска постројка за претворање на отпад во енергија

**Даблинска постројка за претворање на отпад во енергија**, познат и како „**Инсинератор Пулбег**“, — електрана за претворање на отпад во енергија која ја опслужува Поголемата Даблинска област, сместена на полуостровот Пулбег. 

Фабрикатапроизведува  до 60 мегавати електрична енергија, доволно за опслуување на 80.000 домови и за обезбедување централно греење за до 50.000 домови во областа на Даблин. Објектот преработува до 600.000 тони отпад годишно. Пулбег ја примил својата прва испорака на отпад на 24 април 2017 година.

Предлогот за изградба на инсинератор на оваа локација предизвикала контроверзии уште од неговото основање во 1997 година, поради загриженост за сообраќајот и штетните емисии, но градежните работи конечно започнале во 2014 година.

## Инциденти
На 8 јуни 2017 година, единаесет лица биле примени во болница по „неконтролирано испуштање“ на вар во зоната за третман на димни гасови во рамките на фабриката. На Кованта, операторот на фабриката, од страна на Управата за здравје и безбедност на Ирска, му било наредено привремено да го прекине процесот на согорување во објектот.

## Наводи

Категорија: Згради и конструкции во Даблин (град)
Категорија: Енергетска инфраструктура завршена во 2017 година
Категорија: Електрани за отпад
Категорија: Електрани во Република Ирска
Категорија: Електрани во 2017 година во Ирска
Категорија: Архитектура од 21 век во Република Ирска
Категорија:Управување со отпад
Агенција за иселеништво

**Агенцијата за иселеништво** е државна институција со седиште во Скопје, Македонија. Агенцијата е основана со цел да ги заштитува, поддржува и застапува интересите и идентитетот на македонската дијаспора.

## Задачи и активности
;Главните задачи на Агенцијата за иселеништво вклучуваат:
* Заштита на положбата и правата на иселениците од Македонија
* Поддршка на нивниот културен развој и зајакнување на врските со матичната држава и нивните организации
* Информирање на иселениците за состојбите во Република Северна Македонија
* Создавање услови за враќање на иселениците во земјата
* Промовирање на учеството на иселениците во јавниот и економскиот живот на Македонија

;Агенцијата за иселеништво ги спроведува следниве активности:
* Организирање на културни настани
* Поддршка на настава по македонски јазик во странство
* Издавање учебници
* Промоција на македонската култура, литература и спонзорирање на наградата „Стојан Хирстов“
* Обезбедување информации за инвестициски можности

## Поврзано
* Органи на Владата на Македонија
* Награда „Стојан Хирстов“

## Наводи

Категорија:Управување со Македонија
Категорија:Македонска дијаспора
Категорија:Македонски издавачки куќи
Обработка на отпад

**Обработката на отпад** се однесува на активностите потребни за да се обезбеди дека отпадот има најмало можно влијание врз животната средина. Во многу земји, законски се пропишани различни форми на обработка на отпад.

## Обработка на цврст отпад

Обработката на цврстиот отпад е клучна компонента на управувањето со отпадот. Различни форми на обработка на цврст отпад се градирани во хиерархијата на отпад.

## Обработка на отпадни води
мини|Постројка за обработка на отпадни води во Ла Крос

### Обработка на земјоделски отпадни води
Обработката на земјоделските отпадни води вклучува прочистување и отстранување на течен животински отпад, остатоци од пестициди итн. поврзани со земјоделството.

### Обработка на индустриски отпадни води
Третманот на индустриските отпадни води претставува обработка на отпадните води од фабрики, рудници, електрани и други комерцијални објекти.

### Обработка на отпадни води од човекот
Обработката на човечките отпадни води вклучува обработка и отстранување на отпад кој потекнува од човекот. Отпадни води произведуваат сите човечки заедници и најчесто се регулираат преку канализациска инфраструктура. Обработката во урбанизираните области обично се спроведува преку централизирани системи за обработка. Алтернативните системи можат да користат процеси на компостирање или процеси што ги одделуваат цврстите материјали преку таложење, а потоа ги претвораат растворливите загадувачи во биолошка тиња и во гасови како што се јаглеродниот диоксид или метанот.

## Обработка на радиоактивен отпад
Обработката на радиоактивен отпад вклучува обработка и контролирање на радиоактивен отпад. Радиоактивниот отпад е вид на опасен отпад што содржи радиоактивен материјал. Тој е резултат на многу активности, вклучувајќи јадрена медицина, јадрени истражувања, производство на јадрена енергија, декомисионирање на јадрени електрани, рударство на ретки метали и преработка на јадрено оружје. Обработката обично е проследена со долгорочна стратегија за управување што вклучува складирање, отстранување или трансформација на отпадот во нетоксична форма.  Владите ширум светот разгледуваат низа опции за управување и отстранување на отпад, иако има ограничен напредок кон долгорочни решенија за управување со радиоактивен отпад.

## Наводи

Категорија:Технологија за преработка на отпад
Категорија:Управување со отпад
Рамковна директива за отпад

**Рамковната директива за отпад (РДО)** — директива на Европската унија која се однесува на „мерки за заштита на животната средина и здравјето на луѓето преку спречување или намалување на негативните влијанија од создавањето и управувањето со отпад и преку намалување на вкупните влијанија од користењето на ресурсите и подобрување на ефикасноста на таквото користење“. Првата Рамковна директива за отпад датира од 1975 година. Таа претрпела значителни промени во 1991 и 2006 година. Тековната директива била усвоена на 19 ноември 2008 година.

Целта на Рамковната директива за отпад била да се постави основата за претворање на ЕУ во „рециклирачко општество“ кое се стреми да избегне создавање отпад и да го користи отпадот како ресурс“ (Преамбула, дел 28).

Една од карактеристиките на РДО е Европската хиерархија за отпад.

## Клучни термини

### Критериуми за укинување на статус на отпад
Критериумите за укинување на статусот на отпад наведуваат кога одреден отпаден материјал престанува да биде „отпад“ и добива статус на производ (или секундарна суровина).

Според член 6 (1) и (2), одреден специфичен отпад престанува да биде отпад кога ќе помине низ операција на преработка (вклучувајќи рециклирање) и ќе ги исполни специфичните критериуми што треба да се развијат во согласност со одредени законски услови, особено кога:

* супстанцијата или предметот најчесто се користи за специфични цели;
* има постоечки пазар или побарувачка за супстанцијата или предметот;
* употребата е законска (супстанцијата или предметот ги исполнува техничките барања за специфичните цели и ги исполнува постојните законски прописи и стандарди што се применуваат за производите);
* употребата нема да доведе до целокупни негативни влијанија врз животната средина или здравјето на луѓето.

### Висококвалитетно рециклирање
Член 11 бара од земјите-членки да „промовираат висококвалитетно рециклирање“. Терминот „висок квалитет“ не е дефиниран, но се состои во исполнување на „неопходните стандарди за квалитет за релевантните сектори за рециклирање“.

### Одделно собирање
Член 10(2) од Рамковната директива за отпад утврдила општ услов за одделно собирање и ги обврзала земјите-членки да воспостават системи за одделно собирање барем за хартија, метал, пластика и стакло до 2015 година. Член 11 (1) ги утврдува барањата за земјите-членки да преземат мерки за промовирање на висококвалитетно рециклирање преку одделно собирање.

### Технички, еколошки и економски изводливо
Според упатствата на ЕУ, „комбинацијата од термини „технички, еколошки и економски изводливо“ ги опишува предусловите за земјите-членки, во различен степен, да бидат обврзани да воспостават одделно собирање согласно членовите 10 и 11 од Директивата“.

## Наводи

Категорија:2008 во Европската Унија
Категорија:Управување со отпад
Биосушење

**Биосушењето** — процес преку кој биоразградливиот отпад брзо се загрева низ почетните фази на компостирање за да се отстрани влагата од отпадот и со тоа да се намали неговата вкупна тежина. При процесите на биосушење, стапките на сушење се зголемуваат со биолошка топлина и принудна аерација. Поголемиот дел од биолошката топлина, природно достапна преку аеробна декомпозиција на органската материја, се користи за испарување на површинската и врзаната вода поврзана со мешаната тиња. Ова производство на топлина помага да се намали содржината на влага во биомасата без потреба од дополнителни фосилни горива и со минимална потрошувачка на електрична енергија. Сушењето на отпадот на овој начин може да потрае и до 8 дена. Ова овозможува намалување на трошоците за отстранување во случај кога депонијата наплаќа по тон.

Биосушењето може да се користи како дел од процесот на производство на горива добиени од отпад, како што било замислено од италијанскиот инженер Луиџи Кастели во 1987 година. Сепак, биосушењето не влијае многу врз биоразградливоста на отпадот и затоа не се стабилизира. Биосушениот отпад сепак ќе се распаѓа на депонија при што ќе произведува депониски гас и со тоа потенцијално ќе придонесува за климатските промени. Иако биосушењето сè повеќе се применува во комерцијалните постројки за механичко биолошки третман (МБТ) тоа е сè уште предмет на тековни истражувања и развој.

## Наводи

Категорија:Технологија за преработка на отпад
Категорија:Управување со биоразградлив отпад
Кутија за птици

**Кутија за птици** () — постапокалиптичен филм на ужасите од 2018 г., режиран од Сузане Бир. Сценариото е напишано од Ерик Хајсерер, врз основа на истоимената книга од Џош Малерман од 2014 г.

Филмот ја имал својата светска премиера на 12 ноември 2018 г. на кинофестивалот на Американскиот филмски институт, а бил издаден во Соединетите Американски Држави во ограничено издание на 14 декември. Филмот станал достапен на Netflix на 21 декември 2018 г. На 14 јули 2023 г., било објавено продолжението, *[[Кутија за птици: Барселона]]*.

## Содржина
Среде кошмарната нова стварност каде што невидлива злобна сила го уништува светското население, самохраната мајка на две деца Малори се впушта во животозагрозувачка потрага за да го пронајде последното заштитено засолниште на Земјата. Меѓутоа, во оваа опасна потрага, видот е вистинскиот непријател. И додека ранливата заштитничка со врзани очи собира смелост да ги следи слабите траги од надеж, темнината може да биде единственото нешто што стои помеѓу луѓето и невидливиот противник. Арно ама, правилата за преживување се промениле. Ќе доживеат ли Малори и нејзините деца уште еден ден?

## Улоги

## Наводи

## Надворешни врски

Категорија:Американски филмови
Категорија:Филмови на англиски јазик
Категорија:Филмови од 2018 година
Категорија:Американски хорор-филмови
Категорија:Оригинални филмови на Netflix
Категорија:Американски филмови за чудовишта
Ендевор рециклирана облека

**Продавницата за половна рециклирана облека Ендевор** (тргува како ERC) — синџир на продавници за облека од втора рака во Австралија, управувана од ''Фондацијата Ендевор''. Моментално има 26 продавници во Квинсленд и Нов Јужен Велс. Приходите од продажбата во продавниците одат за поддршка на работата на ''Фондацијата Ендевор''.

## Наводи

Категорија:Собирање отпад
Категорија:Добротворни продавници
Книжарници на Оксфам

[мини| Книжарница „Оксфам“ на улицата Николсон, [Единбург]]
**[[Оксфам]]** — најголемиот продавач на книги од втора рака во Европа, продавајќи околу 12 милиони книги годишно. Повеќето од 600-те добротворни продавници на Оксфам низ Велика Британија продаваат книги, а околу 100 се специјализирани книжарници или продавници за книги и музика. Типична книжарница на Оксфам има околу 50 волонтери, како и мал број вработени со полно работно време. Добротворната организација заработува околу 1,6 милиони фунти месечно од продажба на книги.

Книгите се донираат директно на продавниците од страна на јавноста или преку „банките за книги“ на Оксфам на погодни локации низ целата земја. Профитот од продажбата на книгите ја поддржува работата на Оксфам.

По оживувањето на индустријата за нови и половни книги кон крајот на 1990-тите, Оксфам почнал брзо да ги проширува своите специјализирани книжарници. До 2003 година имале 60 светли и модерни книжарници со цел да се ослободат од старата слика за „влажно и прашливо“. Современите книжарници на Оксфам обично се фалат со професионална опрема и широк спектар на залихи, вклучувајќи неодамнешни романи, специјализирани учебници и распродадени книги.

Малите книжарници се пожалиле дека Оксфам добивал неправедни предности во форма на поволни даночни стапки и поевтино отстранување на отпадот, меѓу другото. Како одговор на овие критики, Оксфам изјавиле дека голем дел од штетата врз малите книжарници доаѓа од супермаркетите и онлајн трговците на мало, особено Теско и Амазон.

Франција има две книжарници на „Оксфам“ во Париз, како и во Стразбур и Лил. Во Белгија има книжарници на Оксфам во Брисел (Иксел и Укл), Лиеж, Намур, Антверпен, Гент, Лувен, Кортријк и Хаселт.

Во Австралија, во градот Аделаида, постои една книжарница на „Оксфам“, која ја водат околу 130 волонтери.

Оксфам Ирска управува со книжарници низ цела Република Ирска и Северна Ирска.

## Наводи

## Надворешни врски

* Веб-страница на книжарниците на Оксфам
Категорија:Добротворни продавници
Категорија:Управување со отпад
Чинет

**Чинет** — американска компанија за хартиени производи, основана во 1930-ти години, која произведува хартиени предмети за еднократна употреба: чинии, салфетки и пластични чаши. Во сопственост на Хухтамаки од Еспоо, Финска, нејзиното регионално седиште во Северна Америка е во Де Сото, Канзас.

Чинет започнал со својот асортиман  за компостирање чинии во 2013 година.

Хухтамаки има производствени капацитети на 16 локации во сојузните држави: Индијана, Мичиген, Охајо, Кентаки, Канзас, Тексас, Аризона, Калифорнија, Њујорк, Мејн и Алабама.

## Наводи

Категорија:Хартиени производи
Категорија:Производи за еднократна употреба
Категорија:Биоразградливи материјали
Анаеробен кларигестер

**Анаеробен кларигестер** — форма на анаеробен дигестер. 
Кларигестерот третира разредени биоразградливи суровини и ги одделува цврстите и хидрауличните (течни) периоди за разградување.

## Поврзано
* Анаеробна дигестија
* Видови анаеробни дигестори
* Биогас

Категорија:Видови анаеробни дигестори
Категорија:Управување со отпад
Пластични торби за пазарење

**Пластичните торби за пазарење** или **пластични ќеси за пазарање** се во употреба од страна на потрошувачите ширум светот од 1960-тите, тоа се врекички за пазарење, направени од разни видови пластика. 

Понекогаш се нарекуваат торби за еднократна употреба - а тоа значи  носење артикли од продавница до дома - иако ретко е торбите да се истрошат по еднократна употреба,  во минатото некои трговци на мало (како *Теско* и *Сеинтсбурис* во Велика Британија) ги поттикнувале потрошувачите да ги користат повеќекратно  нудејќи им поени за лојалност на оние што го правеле тоа. 
Дури и откако повеќе не се користат за пазарење, повторната употреба на овие торби за складирање или ѓубре е честа појава, а модерните пластични торби за пазарење се сè повеќе рециклирачки или компостирачки. Во последните децении, бројни земји вовеле закон со кој се ограничува користењето на пластични торби, во обид да се намали фрлањето отпадоци и загадувањето со тешко разградувачка апластика.
## Производство
Иако на флобално ниво нема шести пресметки за количината на произведени  најлонски врекички, активистите за животната средина проценуваат дека таа бројка е помеѓу 500 милијарди и 1 трилион кои штосе користат  секоја година во целиот свет. 

Во 2009 година, Комисијата за меѓународна трговија на Соединетите Американски Држави објавила дека годишно се користеле 102 милијарди врелички  само во Соединетите Американски Држави.

## Загриженост за животната средина

Бидејќи најлонските врелички се скоро неразградливи, тие се сериозен  проблем за животната средина. Тие не се распаѓаат лесно и како резултат на тоа се многу штетни за ќивотинскиот свет. Секоја година милиони фрлени најлонски врекички  за пазарење, завршуваат како пластичен отпад ѓубре, кој останува. Поради нивната издржливост, им требаат векови за да се раззградат.

На копно, пластичните торби се еден од најраспространетите видови отпадоци во населените области. Големите наслаги од најлонски врекички можат да ги затнат дренажните системи и да придонесат за поплави, како што се случи во Бангладеш во 1988 и 1998 година..

### Забрана

Од август 2018 година, над 160 земји, региони и градови донеле закон за забрана или воведување такса за најлонските врекички со цел да се намали вкупната употреба . Во некои земји биле донесени закони за целосни забрани, особено Кина која ги забранила многу тенките најлонски врекички низ целата земја во 2008 година.
## Поврзано
* Фотодеградација, процесот преку кој хемикалиите се распаѓаат кога се изложени на светлина

## Литература

* Celloplast 1965 US Patent: Copy of US Patent 5669504
* Scheirs, J. *Polymer Recycling: Science, Technology and Applications*, 1998, 
* Selke, Susan. *Packaging and the Environment*, 1994, 
* Selke, Susan. *Plastics Packaging*, 2004, 
* Stillwell, E. J. *Packaging for the Environment*, A. D. Little, 1991, 

Категорија:Пластика
Категорија:Шведски пронајдоци
Категорија:Торби за пазарење
Категорија:Масовно производство
Категорија:Производи за еднократна употреба
Американска алијанса за рециклирачки пластични кеси

**Американска алијанса за рециклирачки пластични кеси** (**ААРПК**), порано позната како **Американска прогресивна алијанса за кеси** (**АПАК**), — лоби група што ја претставува индустријата за производство и рециклирање пластични кеси во САД. Основана во 2005 година, таа лобира против локалните и државните забрани за пластични кеси и даноци во САД.

ААРПК е поврзана со Здружението на пластичната индустрија, трговска асоцијација, додека АПАК била поврзана со Американскиот совет за хемија.

Во јануари 2020 година, организацијата била преименувана во Американска алијанса за рециклирачки пластични кеси, промовирајќи акт од страна на нејзините членови за употреба на најмалку 20% рециклирана пластика во своите производи.

## Активности
ААРПК активно лобирала против таксите и забраните за кеси во бројни држави, вклучувајќи го и Масачусетс, Њу Џерси, и Вирџинија. Пред донесувањето на законот во Калифорнија, со кој се забранува купување на пластичните кеси, ААРПК собрала петиција со над 800.000 потписи, вложувајќи неуспешно над 3 милиони долари, во неуспешниот обид да ја блокира забраната.
## Наводи

## Надворешни врски
*

Категорија:Организации за рециклирање
Категорија:Организации во индустријата за пластика
Категорија:Пластика и животната средина
Категорија:Управување со отпад
Фудбалска репрезентација на Либија

**Фудбалска репрезентација на Либија** — фудбалскиот тим што ја претставува Либија на меѓународни натпреварувања и е под контрола на Фудбалскиот сојуз на Либија.

На Африканскиот куп на нации учествувала три пати. Нивниот најдобар пласман бил на Африканскиот куп на нации во 1982 година. кога го освоиле второто место.

Никогаш не учествувале на Светско првенство.

## Резултати на репрезентацијата

### Светско првенство

### Африкански куп на нации

## Надворешни врски
* Либиска фудбалска федерација

Категорија:Фудбалски репрезентации од Африка
Категорија:Репрезентации на Либија
Алијанса за рециклирање на храна и пијалаци

**Алијансата за рециклирање на храна и пијалаци**, или едноставно **АРХП**, е нигериска непрофитна организација, која промовира сеопфатна ангажираност за производителот и индустриската соработка, со цел да ги обедини одговорните страни засегнати  во секторот за храна и пијалаци, за поддршка и развој на програмите за собирање, откуп и рециклирање на отпад. 

АРХП била основана како Организација за одговорност на производителот (PRO) за прехранбената и индустријата за пијалоци и за подобрување на преработката. Со ова преработката на отпадот, подлеѓи на нормите за пакувањето  во согласност со оперативните упатства на Националната агенција за спроведување на стандардите и прописите за животната средина.

## Историја
Концептот започнал во 2012 година, а активностите  во 2013 година. 

АРХП била официјално основана и регистрирана како Организација за одговорноста на производителите за корпорација во 2018 година. со само четири компании основачи.

*Алијансата за рециклирање* на храна и пијалаци моментално се состои од дваесет и девет организации посветени на подобрувањето на собирањето и рециклирањето на материјалите за пакување по потрошувачката.

## Акции
Преку овие стратешки приоритетни области, АРХП има мандат да го постигне следново:

* Да се ​​воспостават шеми за подобрување на операциите и овозможување на собирање и рециклирање;
* Да се ​​промовираат кампањи за подигање на јавната свест, ангажмани во заедницата и програми за застапување;
* Да се ​​вклучат во лидерство на мислата (индустрија/политика/регулаторен дијалог) за управување со отпад.

## Компании членки
Компании членки на АРХП:

* Нигериска компанија за флаширање
* Нигериски пиварници
* Севен-ап компанија за флаширање
* Нестле Нигерија
* ПРИМА КОРП ЛТД
* Групација компании ZARD
* Тетра Пак Западна Африка
* ФрислендКампина
* Тулип какао
* Дуфил Прима Фудс Плц
* Интернешнл пиварници Плц
* Фригоглас/Бета стакло
* Омник Лимитед
* Групација CWAY
* Компанијата Лаказера
* Келлог Толарам Нигерија Лимитед
* Енџи Пет
* Дау Кемикал
* Унилевер Нигерија Плц
* Промасидор Нигерија
* УАК Фудс Ниг
* ЦХИ ЛТД
* Гинис Нигерија ПЛЦ
* Индорама Петрохемикал Елеме
* Перфети Ван Меле
* Интерконтинентални дестилерии
* Бритиш Американ Тобако
* Кадбери Нигерија Плц
* ПолиСмарт Пакaкaлинг Лимитед
## Наводи

Категорија:Организации за рециклирање
Категорија:Непрофитни организации со седиште во Нигерија
Категорија:Управување со отпад