open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Уница (река)

десно|мини|260x260пкс| Уника во близина на Хасберг
**Уница** е река во Словенија. Таа започнува како подземно спојување на реките Пивка и Рак во Планинската јама. Ова е најголемото спојување на подземни реки во Европа. 300 метри понатаму, Уница излегува близу Планина (Постојна). Таа тече кон север низ Планинското карстно поле (Планинско Поље) преку општините Постојна, Церкница и Логатец, каде повторно се враќа под земја. Потоа тече уште околу 10 километри подземно, излегувајќи 142 метри пониско на повеќе извори близу Врхника и формирајќи ја реката Љубљаница.

## Надворешни врски

* Планинско поле
* Геопедија.си 
* dedi.si слика: http://services.dedi.si/DEDIServer/res/media/image/1176/STRICT/100?1265369496
Категорија:Општина Церкница
Категорија:Општина Постојна
Категорија:Понорници
Категорија:Врамена карта без назнака за OSM-однос на Википодатоците
Сливница (планина)

**Сливница** (1.114 метри) е врв на Динарските Алпи во Словенија, југоисточно од Церковница на работ на рамнината дефинирана од Церковничкото Езеро. Неговите јужни и западни падини се покриени со широколисни и борови шуми, кои исто така го блокираат погледот од највискиот врв, Голема Сливница.

Карстна пештера под врвотот на Сливница, позната како Пештера на Вештерките (Цопорнишка јама ), била опишана од Валвазор во неговото дело *Слава на Крањска* (1689) како дупка каде што се прават бури. Топлиот воздух се искачува од пештерата во студените зимски месеци и се кондензира, формирајќи магла, појава која придонела за создавање на локалната легенда за вештерките од Сливница, кои традиционално биле обвинувани за сите несреќи од страна на локалните земјоделци, од бури од град до различни болести.

## Надворешни врски

* Сливница на Геопедија 

Категорија:Динариди
Категорија:Општина Церкница
Категорија:Координати на Википодатоците
Категорија:Планини во Словенија
Црква Свети Бас

мини| Надворешен поглед
**Црквата Свети Бас** е црква на Прешерновиот плоштад во Копер, пристанишен град во југозападна Словенија. Таа има функција на капела на Парохијата на Копер–Успение на Богородица (катедралната парохија). Зграда која потекнува од крајот на 16-тиот век, првично служела како болница на св. Назариј, а била консекрирана како црква од Коперскиот епископ Паоло Налдини во 1706 година. Таа била значително повторно изградена во 1731 година. Црквата има барокен ентериер со еднобродна конструкција и рамен таван. Богатата барокна внатрешност вклучува главен олтар со слики на св. Назариј и св. Бас, статуа на св. Бас во сакристијата и романски крст (крст на Христос) од околу 1120 година, подоцна готизирана, за која се верувало дека има чудотворни моќи. Направен е од полихромно дрво и го претставува триумфален Исус Христос.

Категорија:Цркви во Словенија
Катедрала Ново Место

**Катедралата Ново Место** или **катедрала св. Николаја** во Ново Место е седиштето на Епархијата во Ново Место и еден од симболите на градот. Камената црква се наоѓа на рид над реката Крка. До 7 април 2006 година, кога била основана Епархијата во Ново Место, таа беше капителска црква. Поради тоа, понекогаш се нарекува и Капителска црква св. Николај. Таа се одликува со комбинација на готска и барокна архитектура и прекршена долгитудинална оска, бидејќи олтарот е повисок од наосот.

## Историја
лево|мини|300x300пкс| Олтарното сликарство на Свети Никола од Тинторето (околу 1582)
Оригиналната црква првпат била спомната во 1428 година, иако била изградена пред тоа. Олтарот со три бродови, опкружен од пет од осум страни, е сочуван од тоа време. Во 1493 година, кога бил основан капителот, започната е реконструкцијата која траела до 1623 година. Во 1576 година, зданието било оштетено во пожар. Нејзината реновација била финансирана од страна на прелатот Полидоро де Монтанјана, кој ја наложил изградбата на нов висок олтар и ја набавил маслената слика „Визијата на свети Николај“ (околу 1582 година) од венецијанскиот манеристички сликар Тинторето за него. Во 1621 година, била изградена наосната површина со барокни сводови и три барокни капели од секоја страна. Во 19-тиот век, црквата била преуредена во готски стил. Во 1733 година, нови странични олтари со слики од Валентин Мецингер биле инсталирани. Во 1860 година, нов полигонален звонак бил изграден во обликот на постојниот, на западната страна на црквата. Главниот олтар бил реновиран во 1868 година од страна на Матија Томц. Во 1901 година, олтарот бил декориран од Матија Кожелј.
## Надворешни врски

Категорија:Цркви во Совенија
Категорија:Врамена карта без назнака за OSM-однос на Википодатоците
Ложница (Савиња)

**Ложница** — лева притока на Савиња во Словенија. Таа е долга 26 километри и има сливно подрачје од 141 км². Извира во Камнишко-Савињските Алпи, во Логарската Долина, на надморска височина од 1310 метри, и се влева во Савиња кај Цеље. Во близина на нејзиното устие се наоѓа кајакарскиот клуб НИВО Цеље, кој во 2006 година претрпе значителна штета поради голем пожар. Областа околу клубот, позната како Шпица, е популарно место за собирање на жителите на Цеље.

Од 1998 година, подрачјето на реката Ложница со нејзината поплавна зона е заштитено како природен споменик со одлука на општината Жалец. Оваа заштита опфаќа геоморфолошки, хидролошки, ботанички и зоолошки природни вредности. Заштитената област зафаќа околу 90 хектари.

## Наводи

Категорија:Реки во Словенија
Ѕвездичка Заспанка

**Ѕвездичка Заспанка**, позната и како „Заспана ѕвездичка“ или „Малата заспана ѕвезда“, е првата словенечка радио-драма. Ја напишал Фране Миличински во 1952 година. Од 1955 година, со некои прекини, се изведува како куклена претстава. Во 1959 година, по објавувањето како книга, Миличински ја добил наградата „Левстик“ за ова дело. „Ѕвездичка Заспанка“ останува една од најпопуларните детски приказни во Словенија.

## Содржина
„Ѕвездичка Заспанка“ е најмладата ѕвезда на небото. Поради нејзиното постојано доцнење на работа, Месечината ја испраќа на Земјата како казна. Таа може да се врати на небото кога ќе докаже дека ја научила лекцијата. Меѓу луѓето што ги среќава на Земјата е и разбојникот Цеферин, кој сака да ѝ ја украде златната коса. Поради невиноста и добрината на Ѕвездичка Заспанка, неговото камено срце почнува да чука. На крајот, Ѕвездичка Заспанка се враќа на небото.

## Наводи
* Milčinski, Frane (1995): »Zvezdica Zaspanka« Ljubljana: Mladinska knjiga. (Ilustrirala Mojca Cerjak)
* Milčinski, Frane (2004): »Zvezdica Zaspanka« Ljubljana: založba Sanje. (Ilustriral Gorazd Vahen)

Категорија:Словенечки драми
Градско собрание на Љубљана

десно|мини|336x336пкс| Градско собрание на Љубљана
**Градското собрание на Љубљана** (словенечки: *Ljubljanska mestna hiša*)  — градско собрание во Љубљана, главниот град на Словенија, тоа е седиште на Градската општина Љубљана. Се наоѓа на градскиот плоштад во центарот на градот во близина на Љубљанската соборна црква.

Оригиналната зграда била изградена во готски стил во 1484 година, веројатно според плановите на крањскиот градежник Петар Безлај. Помеѓу 1717 и 1719 година, зградата била подложена на барокно реновирање со венецијанска инспирација од градежникот Грегор Мачек кој градел врз основа на плановите на италијанскиот архитект Карло Мартинузи и врз неговите сопствени планови (предниот дел на калканот, лоѓијата и триделното скалило). Во средината на 1920-тите, на влезот на Градското собрание бил подигнат споменик на српскиот и првиот југословенски крал Петар I. Споменикот, дизајниран од архитектот Јоже Плечник, бил отстранет и уништен од страна на фашистичките италијански окупациони власти на Љубљанската Покраина во април 1941 година.

Надвор од градското собрание стои реплика на барокната Робова фонтана, дело на Франческо Роба. Оригиналното дело било завршено во 1751 година и се чува во Националната галерија на Словенија.

## Наводи

## Надворешни врски
*

Категорија:Градска општина Љубљана
Категорија:Згради и градби во Љубљана
Пљаса (Горица)

**Пљаса** (;  или *Pliasa*) — село во општината Малик на Горичката област, југоисточна Албанија.

## Географија и местоположба
Селото е сместено во северните падини на планината Морава, во Горичкото Поле, oколу 10 км североисточно од градот Горица, на надморска височина од 865 м.

## Историја
На почетокот на XVIII век Пљаса било големо влашко село во Горичката каза. Во 1831 г. селото било уништено од албански разбојници. По Грчкото востание во Македонија во 1878 година, околу 135 влашки семејства се преселиле во околината на гратчето Алмирос во Тесалија.

Во 1894 г. Густав Вајганд („Аромани“) напишал дека селото Пљаса било поделено на две маала – едно муслиманско (албанско) и едно христијанско (влашко). Во христијанското маало живееле околу 500 жители, Власи под влијание на романската пропаганда. Во 1881 г. било отворено и романско училиште, кое во 1890 г. броело 73 ученици.

За време на Македонската борба, влашкото население останало верно на четниците на ВМОРО и ја одбиле Цариградската патријаршија. Во селската црква, богослужбата се оддржувала на романски, каде служел отец Харалампие Баламачи. Поради тоа, во 1905 г. андартскиот капетан Константинос Гутас го нападнал селото со цел населението да премине под Патријаршијата. Летото истата година, андартите на Никола (Лаки) Дељо ги разбиле месните чети на Апостол Кочкона и Танаси Насту.

Според Васил К’нчов, на крајот на XIX век селото имало „300 куќи Македонци и Арнаути“.

На Етнографската карта на Битолскиот Вилает од 1901 г. Пљаса е претставена како албанско село од мешана (муслиманска и православна) вероисповед во Горичката Каза на Горичкиот Санџак со 210 куќи.

Сè до 2015 г. селото било во состав на Општина Полјани.

## Културни и природни знаменитости
**Цркви**

* Црква „Пресвета Богородица“ — главна селска црква, изградена во 1801 г.

## Личности
**Родени во Пљаса**

* Апостол Кочкона — горички војвода на ВМОРО
* Апостол Стериев — зограф од XIX век
* Аурел Чуфеску (1922–2011) — општественик во САД
* Василе Муши (1895–1961) — романски политичар
* Јорго Стериу (1872–1947) — романски претприемач
* Константин Колимитра (1912–2001) — влашки писател
* Танаси Насту (1879–1927) — револуционер на ВМОРО
* Харалампие Баламачи (1863–1914) — влашки свештеник

**По потекло од Пљаса**

* Митре Влаот (1873–1907) — македонски револуционер и војвода на ВМОРО, роден во Кономлади

## Наводи

Категорија:Малик
Стаклени жаби

[мини|233x233пкс|''[Centrolene quindianum*]]
*'Стаклени жаби*' — семејство [[Жаба|безопашести водоземци]] пронајдени во [[Јужна Америка]]. Претходно биле дел од семејството гаталинки. Особеност на претставниците на ова семејство е проѕирноста на телото, особено на [[кожа]]та.

== Опис ==
Стаклените жаби се мали [[водоземци]], обично со размери помеѓу 20–30 мм, освен *Centrolene gekkoideum*, кој може да порасне и до 75 мм. Тие многу личат на гаталинките, со рамни тела, широки и кратки глави и големи [[Око|очи]] свртени нанапред што обезбедуваат двогледно гледање. Нивните [[Зеница|зеници]] се хоризонтални процепи во текот на денот и речиси кружни навечер. Имаат долги, тенки нозе со вшмукувачки прсти што им помагаат да се придржат за лисјата. Нивните задни нозе имаат мрежа што ја подобрува стабилноста на несигурни површини.

Нивните грбови се типично зелени, кои се движат од жолтеникаво-зелена до маслинесто-зелена, понекогаш кафеава боја. Исклучителна одлика на стаклените жаби е нивниот речиси проѕирен стомак и граден кош, дозволувајќи им на нивните внатрешни органи — [[срце]]то, [[Црн дроб|црниот дроб]], [[Систем за варење|системот за варење]], па дури и јајцата кај бремените женки — да бидат видливи. Многу видови исто имаат и проѕирни или полупроѕирни мускули, коски и ткива.

Овие жаби се добро прикриени, а некои имаат дури и зелени коски поради наслагите на жолчните соли. Два вида, *Centrolenella fleischmanni* и *Centrolenella prosoblepon'', имаат пигменти што го одразуваат инфрацрвеното зрачење како растенијата, помагајќи и во прикривањето и во регулацијата на температурата.

Мажјаците произведуваат пискливи или свиркачки звуци. Кај некои видови, еден жабин крик може да предизвика хор што се шири по речната струја.

## Начин на живот
Стаклените жаби обично живеат во планинските тропски шуми. Многу видови живеат во близина на вода, особено брзотечни потоци и водопади. Меѓутоа, жабите не се непосредно поврзани со водата, а потрагата по храна, парењето и несењето јајца се случуваат на лисјата на дрвјата и грмушките. Само полноглавците се развиваат во вода, но по метаморфозата излегуваат на копно и никогаш не се враќаат во вода. Активни се во дождливо или многу влажно време. Во текот на денот се кријат во зеленило, излегувајќи од нивните засолништа дури во самрак.

## Распространетост
Опсегот на семејството ја вклучува тропска Средна Америка, тропските Анди, Сиера Невада де Санта Марта во Колумбија, Крајбрежната Кордиљера, Венецуела, Тобаго, Гвајанскиот Штит, басенот на Амазон и бразилската атлантска шума.

## Наводи

## Надворешни врски

* Amphibian Species of the World
* Centrolenidae in AmphibiaWeb Ecuador
* Centrolenidae in AmphibiaWeb
* Glassfrogs (Centrolenidae) Project
* Centrolenidae in the Tree of Life site
* Centrolenidae in ITIS
* Research on Centrolenidae
* Centrolenidae in Livingunderworld.org
* Centrolenidae in Animal Diversity Web
* Centrolenidae en InfoNatura 
* Fleischmann's glass frog at National Geographic 
* Various Frog Species __СОСОДРЖИНА__
__ИНДЕКС__

Категорија:Жаби
Црква „Исус Христос Животодавец“ - Борје

**Исус Христос Животодавец** (; ) — црква во селото Борје, во општината Горица на истоимената област, Албанија. Влегува во состав на Горичката митрополија на Албанската православна црква.

## Историја
Според ктиторскиот натпис сместен над јужниот влез на црквата, таа е подигната во 1389–1390 г. од епископот Нифонт. Другиот натпис во храмот гласи:

Зографите на црквата се припадници на Костурската уметничка школа од втората половина на XIV век. Нивни дела се живописите на црквата „Св. Атанасиј Музачки“ во Костур и „Рождество на Пресвета Богородица“ на островот Мал Град во Преспанското Езеро.

Во 1948 г. црквата била прогласена за заштитен споменик на културата.

## Поврзано

* Борје

## Наводи

Категорија:Цркви во Горичката митрополија
Категорија:Дела на Костурската школа
Категорија:Споменици на културата во Албанија
Вера Велеска

**Вера Велеска** ( во  — ) — учесник во НОВ на Македонија.

## Животопис
Таа била монополска работничка. Нејзината активност се одвивала во родниот град. Од 1940 година била член на воспитна група. За член на СКОЈ била избрана во 1941 година. Во 1942 година учествувала во организирањето на штрајкот во монополот каде работела. Во есента 1944 година станала член на КПМ. Собирала народна помош, испраќала пакети на политичките затвореници и на оние кои се наоѓале во интернација. Пренесувала пропаганден материјал.

## Наводи

Категорија:Учесници во НОБ
Категорија:Жени во НОБ
Милица Велеска

**Милица Велеска** (1925 во  — ) — учесничка во НОВ на Македонија.

## Животопис
Делувала во Прилеп од 1941 година како членка на скоевска група. Обезбедувала станови за илегалците и собирала народна помош.

## Поврзано
* Борка Велески
* Василка Велеска

## Наводи

Категорија:Учесници во НОБ
Категорија:Жени во НОБ
Василка Велеска

**Василка Лазо Велеска** ( во  — ) — учесник во НОВ на Македонија.

## Животопис
Од 1938 му припаѓала на напредното работничко движење во Прилеп. Во 1941 година била член на женска просветна група, а самата формирала два подактива со кои раководела. По 1942 година (по загинувањето на нејзиниот маж Борка Левата во партизани), била на поединечна врска. Растурала пропаганден материјал. Била многу активна во собирањето народна помош за партизанските одреди. Во ноември 1944 година станала член на Околискиот одбор на АФЖ во Прилеп.

## Поврзано
* Борка Велески
* Милица Велеска

## Наводи

Категорија:Учесници во НОБ
Категорија:Жени во НОБ
Еленица Велеска

**Еленица Михајлова Велеска** ( во  — ) — учесник во НОВ на Македонија.

## Животопис
Иако малолетна во септември 1944 година стапила во единиците на НОВ како борец.

## Наводи

Категорија:Учесници во НОБ
Категорија:Жени во НОБ
Крстана Велинова

**Крстана Миланова (Ангелова) Велинова** ( во  — ) — учесник во НОВ на Македонија.

## Животопис
Учествувала во НОД како борец во Четиринаесеттата македонска ударна бригада, а потоа во II артилериска бригада. Со Петнаесеттиот македонски корпус заминала на Сремскиот фронт и учествувала во борбите кај селото Товарник.

## Наводи

Категорија:Учесници во НОБ
Категорија:Жени во НОБ
Ресмија Велиу

**Ресмија Реџем Велиу** ( во  — ) — учесник во НОВ на Македонија.

## Животопис
Во почетокот на 1943 година била опфатена во воспитна младинска група составена само од младинки, раководена од народниот херој Ибе Паликуќа. Во нејзиниот дом се одржувале состаноци на воспитна група, а таа била многу активна во собирањето на народна помош. Во слободен Дебар, 1943 година, покажала извонредна активност во подготвувањето на храна за борците на НОВ и ПОМ.

## Наводи

Категорија:Учесници во НОБ
Категорија:Жени во НОБ
Ванка Величкова

**Ванка Величкова** (во  — ) — учесник во НОВ на Македонија.

## Животопис
Во НОД учествувала од јули 1942 година како активен работник во заднината.

## Наводи

Категорија:Учесници во НОБ
Категорија:Жени во НОБ
Перса Величкова

**Перса Саздова Величкова** ( во  — ) — учесник во НОВ на Македонија.

## Животопис
Од летото 1943 година учествувала во заднината на НОД во селото. Кон крајот на август истата година била избрана за член на илегалниот народно ослободителен одбор во  селото Врачевце. Собирала народна помош, плетела топла облека, чувала илегалци и борци од Вториот кумановски партизански одред. Чувала стража во селото кога во него престојувале борците од Карпошовоиот одред и повремено пренесувала пошта од Козјак до Куманово и обратно.

Од летото 1944 станала член на СКОЈ. Раководела младински воспитни групи и наскоро била избрана за секретар на Околискиот комитет на СКОЈ, а потоа и за претседател на НОМСМ. Во есента 1944 година била член на Општинскиот и Околискиот комитет на СКОЈ. Носител е на повеќе одликувања.

## Наводи

Категорија:Учесници во НОБ
Категорија:Жени во НОБ
Драгинка Величковска

**Драгинка Илиева Величковска** (во  — ) — учесник во НОВ на Македонија.

## Животопис
Учествувала во заднината на НОД од 1944 година. Од март истата година работела со младината во селото Бајловце и околните села. Била член на СКОЈ и член на Општински комитет на СКОЈ. Собирала народна помош, плетела топла облека за борците во НОВ и ПОМ, носела пошта од Куманово до Бајловце. Работела на описменувањето на пoвoзpacнитe и пионерите во селото, водејќи ги со успех аналфабетските курсеви.

## Наводи

Категорија:Учесници во НОБ
Категорија:Жени во НОБ
Донка Велјанова

**Донка Василева Велјанова** ( во  —  во ) — учесник во НОВ на Македонија.

## Животопис
Во НОД учествувала од ноември 1941 година. Чувала илегалци, собирала храна, месела леб за партизаните и истиот го носела во партизанската база. Била ползувана за курир. Во нејзиниот дом била направена скривница за чување оружје. Во 1943 година била под присмотра на бугарската полиција, па честопати била сослушувана и малтретирана.

## Наводи

Категорија:Учесници во НОБ
Категорија:Жени во НОБ
Цена Велјанова

**Цена Велјанова** ( во  —  во ) — учесник во НОВ на Македонија.

## Животопис
Таа била општа работничка. Учествувала во НОД од есента 1943 година. Била член на КПМ. Кога нејзината активност била откриена од бугарскиот окупатор, била затворена и изложена на терор. Од последиците на теророт yмpeлa во селото Никодин во 1944 година.

## Поврзано
*Ванде Велјаноски
*Ордана Велјанова

## Наводи

Категорија:Учесници во НОБ
Категорија:Жени во НОБ
Категорија:Жртви на Бугарската окупација на Македонија во Втората светска војна
Ордана Велјанова

**Ордана П. Велјанова** ( во  —  во ) — учесник во НОВ на Македонија.

## Животопис
Во НОД учествувала од 1941 година во Прилеп. Својот дом повремено го отстапувала за одржување партиски состаноци и за престој на илегалци. Поради активноста на нејзините двајца синови и ќерката, Ордана била уапсена, а потоа интернирана 6 месеци во Јарловица, Ломско, Бугарија. По враќањето продолжила да врши услуги на партиската организација во Прилеп. Кај неа се одржувале состаноци, чувала партизани, давала храна, плетела чорапи, перела облека и други слични активности.

## Поврзано
*Ванде Велјаноски
*Цена Велјанова

## Наводи

Категорија:Учесници во НОБ
Категорија:Жени во НОБ
Фана Велјанова

**Фана Велјанова** ( во  — ) — учесник во НОВ на Македонија.

## Животопис
Делувала во селото. Станала член на СКОЈ од март 1941 година. Собирала, чувала и пренесувала оружје и муниција, давала и собирала народна помош, растурала и пренесувала пропаганден материјал и летоци. Носела храна на политичките затвореници во Битола. Била доста активна во организирањето на младите од селото. Од февруари 1943 година, станала член на КПЈ. Кон крајот на август 1943 година била затворена, но веќе во декември била ослободена. Во селото раководела со СКОЈ. Во август 1944 година стапила во VII дополнителна бритада, а потоа била префрлена во Четириесет и втората дивизија со која заминала на Сремскиот фронт.

## Наводи

Категорија:Учесници во НОБ
Категорија:Жени во НОБ
Велјанка Велјановска

**Велјанка Велјановска** ( во  — ) — учесник во НОВ на Македонија.

## Животопис
Како член на СКОЈ учествувала во заднината на НОД во селото Годивје од август 1943 година. Повремено била ангажирана како курир.

## Поврзано

* Менка Велјановска

## Наводи

Категорија:Учесници во НОБ
Категорија:Жени во НОБ
Милица Велјаноска

**Милица Ванчо Велјаноска** ( во  — ) — учесник во НОВ на Македонија.

## Животопис
Учествувала во заднината на НОД во селото Кочиште од 1941 година. Собирала народна помош, а во пролетта 1942 година со делувањето нa крушевскиот партизански одред „Питу Гули“, подготвувала храна за борците. Во нејзиниот дом доаѓале партизански патроли и тој станал сигурно партизанско засолниште. Ја одржувала и врската меѓу Крушево и Пуста Река. Испраќала храна на политичките затвореници, а од есента 1944 година станала член на НОФ и АФЖ.

## Поврзано
*Менка Велјаноска

## Наводи

Категорија:Учесници во НОБ
Категорија:Жени во НОБ
Менка Велјаноска

**Менка Георгиева Велјаноска** ( во  — ) — учесник во НОВ на Македонија.

## Животопис
Учествувала во заднината на НОД од април 1943 година и делувала во Свето Митрани. Давала народна помош. Повремено кај неа престојувале илегалци.

## Поврзано
*Милица Велјаноска

## Наводи

Категорија:Учесници во НОБ
Категорија:Жени во НОБ
Пара Велјаноска

**Пара Димоска Велјаноска** ( во  — ) — учесник во НОВ на Македонија.

## Животопис
Учествvвала во НОД во селото од 1942 година. Чувала илегалци, а повремено вршела курирска работа, собирала народна помош и работела на активирањето на жените од селото.

## Наводи

Категорија:Учесници во НОБ
Категорија:Жени во НОБ
Радојка Велјанова

**Радојка Велјанова** ( во  — ) — учесник во НОВ на Македонија.

## Животопис
Како ученичка во Битолската гимназија учествувала во заднината на НОД од 1942 година. Во текот на 1943 година била избрана за член на СКОЈ. Во нејзиниот дом често се одржувале состаноци на скоевски гpyпи. Учествувала во сите акции што ги организирала скоевската организација во градот.

## Наводи

Категорија:Учесници во НОБ
Категорија:Жени во НОБ
Дала Велјанова

**Дала Стојан Велјанова** ( во  — ) — учесник во НОВ на Македонија.

## Животопис
Во НОД учествувала од пролетта 1943 година. Во нејзиниот дом престојувале илегалци и биле чувани и негувани ранети борци.

## Наводи

Категорија:Учесници во НОБ
Категорија:Жени во НОБ
Елена Велјаноска

**Елена Велјаноска** ( во  — ) — учесник во НОВ на Македонија.

## Животопис
Учествувала во НОД од април 1943 година како член на младинска воспитна група. Од јуни 1944 година била борец во единиците на НОВ и ПОМ кога била избрана за член на КПМ. Есента 1944 година станала член на Околискиот одбор на АФЖ.

## Поврзано

* Ѓорѓија Велјаноски

## Наводи

Категорија:Учесници во НОБ
Категорија:Жени во НОБ
Мара Велјаноска

**Мара Велјаноска** ( во  — ) — учесник во НОВ на Македонија.

## Животопис
Се истакнала во организирањето на постарите жени од селото, особено во 1943 година. Собирала народна помош и пренесувала илегален материјал од МК КПМ - Кичево до Реонскиот коиитет. Чувала илегалци и илегален материјал. Особено се истакнала во собирањето на жито и дpyги прехранбени артикли. Организирала жени за плетење топла облека. Кога Првата македонска ударна бригада престојувала во Кичевско, со својата група месела и печела леб за потребите на бригадата, приготвувала храна, перела и крпела облека.

## Наводи

Категорија:Учесници во НОБ
Категорија:Жени во НОБ
Марија Велјаноска

**Марија Велјаноска** ( во  — ) — учесник во НОВ на Македонија.

## Животопис
Од март 1944 година негувала болни и ранети партизани, повремено вршела курирска служба и собирала народна помош.

## Наводи

Категорија:Учесници во НОБ
Категорија:Жени во НОБ
Менка Велјаноска (Ржаново)

**Менка Велјаноска** ( во  — ) — учесник во НОВ на Македонија.

## Животопис
Учествувала во НОД вo селото од 1943 година. Во нејзиниот дом престојувале илегалци и борци, а таа се грижела за нивната исхрана и облека.

## Наводи

Категорија:Учесници во НОБ
Категорија:Жени во НОБ
Санта Велјаноска

**Санта Велјаноска** ( во  —  во ) — учесник во НОВ на Македонија.

## Животопис
Учествувала во НОД од 1 август 1943 година во селото Волино. Била курир. Пренесувала строго доверливи писма од селото Волино до Струга и други места, како и оружје. Организирала акции за собирање на храна и облека. Пренесувала илегалци од Волино во Струга и друти места. Во својот дом чувала илегалци.

## Наводи

Категорија:Учесници во НОБ
Категорија:Жени во НОБ
Царевка Велковска - Величиќ

**Царевка Велковска - Величиќ** ( во  — ) — учесник во НОВ на Македонија.

## Животопис
Учествувала во НОД од јуни 1942 година. Била член на скоевска воспитна група, а подоцна станала член на СКОЈ. Во јули 1943 година стапила во Кумановскиот партизански одред, а потоа во Треттата македонска ударна бригада. Есента, на 25 октомври 1944 година била заробена од балистите и изложена на терор. На 20 ноември 1944 година успеала да побегне. Била член на Околискиот комитет на СКОЈ - Куманово.

## Наводи

Категорија:Учесници во НОБ
Категорија:Жени во НОБ
Природен парк Горичко

**Природниот парк Горичко** е основан на 9 октомври 2003 година и е составен дел на трилатералниот природен парк Горичко–Орсег–Рааб. Зафаќа површина од 46.200 хектари, што значи дека е втор по големина природен парк во Словенија.

Ова е најцентралноевропски регион во Словенија, каде што речиси и да не се чувствуваат динарски, медитерански и алпски влијанија. Ридовите по кои го добил името Горичко биле создадени од Панонското Море. Теренот благо се издигнува на север. Тоа е ридест предел обраснат со дрвја. Има многу мочуришта и влажни ливади, иако тоа е најсушниот словенечки регион, со годишни врнежи од само приближно 800 литри на метар квадратен.

## Флора и фауна
Горичко сè уште зачувува многу природни услови. Доказ за тоа е најдобро зачуваната популација на видри (*Lutra lutra*) во Словенија. Со широки водни мрежи, како и со стоечки водни тела, како што се езера, бари и мочуришта, поволните услови за живот на видот се зголемуваат.

Најдобро зачуваните природни екосистеми се дабовите шуми, живеалиште на неколку ретки видови, вклучувајќи ја дабовата буба (*Cerambyx cerdo*) и еленската бубачка (*Lucanus cervus*). Локалниот обичен елен (*Cervus elaphus*) е единственото домородно животно на елени во Словенија што избегнало истребување во 19 век. Шумите се исто така дом на еден вид полв (*Muscardinus avellanarius*). 

## Поврзано

* Заштитени подрачја на Словенија

## Надворешни врски

* Крајински парк Горичко, Словенија
* Горичка информативна стран
Категорија:Координати на Википодатоците
Категорија:МСЗП-Категорија V
Категорија:Природни паркови во Словенија
Категорија:Паркови во Словенија
Mortal Kombat: Armageddon

**Mortal Kombat: Armageddon** е борбена игра објавена од Midway Games и Just Games Interactive и седма игра од серијата Mortal Kombat. Играта беше објавена за платформите PlayStation 2 и Xbox на 11 октомври 2006 година, а за Wii на 29 мај 2007 година. Играта ги содржи сите познати ликови од претходните Mortal Kombat игри и Тавен и Даегон како нови ликови.

## Гејмплеј
Години пред првиот Mortal Kombat турнир, кралот Аргус од Еденија заедно со неговата сопруга Делија планираат да создадат воин кој може да донесе рамнотежа во сите сфери. Тие подоцна имаат две свои деца, Тавен и Дејгон, и ја градат пирамидата на Аргус. Откако Шујинко подоцна е доведен во заблуда од кралот на змејот Онага, борци од сите области се собираат за пророкуваната битка на Армагедон, која го отелотворува будењето на воинот создаден од Блаже, Аргус и Делија. Кога Тавен ќе се разбуди од својот сон, тој е принуден да го пронајде Блаже и планира да го уништи во замена за една желба и неверојатно богатство. Тавен одлучува да го уништи Блаз за да го реши конфликтот Армагедон. Сепак, Дејгон го издава Тавен со помош на кланот на Црвениот змеј и откако ги уби неговите родители пред Тавен, Тејвен му се одмаздува на Дејгон убивајќи го и се соочува со Блаже во битка, но Блаже го поразува Тавен и Тавен умира во Битката кај Армагедон откако Шао Кан успева да го победи Блаже, освојувајќи ги своите моќи на Равориден, на врвот на Равиден и конфронт Аргус пирамидата и ќе го убие, но Рајден успева пред да умре да испрати порака до неговото минато јас, што ќе доведе до настаните од играта Mortal Kombat во 2011 година.

Категорија:Игри за PlayStation 2
Категорија:Игри за Xbox
Категорија:Игри за Wii
Категорија:Научнофантастични видеоигри
Враниште (Албанија)

**Враниште** или **Враништа** () — село во општината Девол на Горичката област, југоисточна Албанија.

## Географија и местоположба
Селото се наоѓа во североисточните падини на планината Морава, во долината на реката Леска, лева притока на Девол, околу 4 км југозападно од селото Прогун, на надморска височина од 910 м. Враниште е потполно споено со соседното село Пиљур.

## Историја
Селото се спомнува во османлиски дефтер од 1530 г. под името *Ивранеште*, спахиски тимар и зиамет со 46 христијански домаќинства, 19 неженети и 1 вдовица.

На Етнографската карта на Битолскиот Вилает од 1901 г. *Вираништа* е претставено како чисто албанско село во Горичката Каза на Горичкиот Санџак со 75 куќи.

Сè до 2015 г. селото било во состав на Општина Прогун.

## Наводи

Категорија:Девол
Црква „Св. Илија“ - Калапетровци

**Свети Илија** — селска црква во штипското село Калапетровци, Македонија.

## Местоположба

Црквата се наоѓа во источниот дел на селото, меѓу последните куќи.

## Поврзано
* Штипско архијерејско намесништво
* Калапетровци

## Наводи

## Надворешни врски

Калапетровци
Чирлидинг

мини|Мажоретките на ''Далас каубојс'' за време на снимањето на „FOX NFL Pregame Show“.
**Чирлидинг** ( = „навивање, мажоретство“) — динамична дејност каде учесниците, често наречени „**чирлидерки**“ (или **мажоретки**), ја поддржуваат својата екипа преку бодри изведби. Тоа може да вклучува сѐ, од извикување гесла до високоенергетски физички вежби. Чирлидингот служи за повеќе цели: мотивирање на спортски екипи, забавување на публиката и натпреварување во настани. Изведбите обично траат помеѓу една и три минути, вклучувајќи елементи на акробатика, танц, скокови, скандирања и каскади.

Чирлидингот потекнува од САД и останува првенствено во Америка; од 2017 г. неговите учесници се проценуваат на 3,85 милиони.

Современиот чирлидинг е тесно поврзан со американскиот фудбал и кошарка, иако другите спортови, како што се фудбалот, хокејот на мраз, одбојката, бејзболот и кечот, повремено имаат мажоретски групи. Светското првенство во крикет ICC Twenty20 во 2007 г. во Јужна Африка бил првиот меѓународен настан во крикет што ги претставил мажоретките. Во Главната бејзболска лига, *Флорида* *марлинс* била првата екипа што основала мажоретски состав.

## Историја
Во 1860-тите, студентите од Обединетото Кралство почнале едногласно да навиваат и скандираат за да ги поддржат своите омилени спортисти на спортски настани. Оваа традиција набрзо го направила својот пат до Соединетите Американски Држави. Првиот меѓуфакултетски фудбалски натпревар во САД се одржал на 6 ноември 1869 г., помеѓу Принстонскиот и Ратгерскиот универзитет. За време на овој историски натпревар, студентските мажоретки го извикувале оригиналното веселие „Sis Boom Rah!“ (*Сис бум ра!*), означувајќи ги раните корени на организираното мажоретство.

## Поврзано

* Гимнастика
* Акробатика
* Танц

## Наводи

## Надворешни врски

__СОСОДРЖИНА__
__ИНДЕКС__

Категорија:Спортска култура
Категорија:Чирлидинг
Категорија:Навивачки групи
Категорија:Спортови
Данијел Бешиќ Лоредан

**Данијел Бешич Лоредан**, роден на 18 мај 1973 година, е познат словенечки ортопедски хирург и политичар. Тој ја извршувал функцијата заменик-премиер и министер за здравство во словенечката влада на Роберт Голоб, од 2022 до 2023 година.

## Ран живот и кариера
Данијел Бешич Лоредан бил роден на 18 мај 1973 година во Копер, Словенија. По завршувањето на своето образование, започнал со работа во Медицинскиот центар на Универзитетот во Љубљана, каде што се специјализирал, а потоа се преселил во ортопедската болница Валдолтра како специјалист. Во 2016 година, тој преминал во Сплошна болница „Д-р Франка Дерганча“ во Нова Горица, каде што работел како раководител на ортопедското одделение за период од две години.

Во 2018 година, тој формирал политичка група наречена *Движење заедно напред.* Во февруари 2018 година, движењето почнало да собира потписи за онлајн петиција за оставка на министерката за здравство Милојка Колар Челарц. Движењето учествувало и на словенечките парламентарни избори во 2018 година и достигнало 0,49 отсто од гласовите.

На 1 јуни 2022 година бил избран за вицепремиер и министер за здравство во Република Словенија.

## Контроверзност
Во ноември 2021 година, вршителот на должноста директор на Општата болница „Нова Горица“, Ернест Гортан, му забранил да работи во болницата пред престанокот на работниот однос, со тврдење дека не организирал префрлање на пациентите во други болници. Тој не ги прекинал операциите и се спротивставил на преместување на пациенти со КОВИД во ортопедски установи. По жалбата му била изречена само опомена, Бешиќ Лоредан кон средината на декември се вратил во болницата. Во јануари 2022 година, на негово барање го прекинал работниот однос во болницата.

## Наводи

## Надворешни врски
* 

Категорија:Родени во 1973 година
Категорија:Словенечки политичари
Категорија:Словенечки хирурзи
Дорјан Марушич

десно|мини| Доријан Марушич
**Доријан Марушич** (роден на 13 јуни 1957 година) ― словенечки лекар и политичар. Тој е државен секретар во Министерството за здравство на Словенија од 2000 година и министер за здравство на Словенија од 2010 година.

## Образование
Доријан Марушич бил роден во Копер. По завршувањето на гимназијата во Копер, тој студирал на Природно-техничкиот факултет при Универзитетот во Љубљана (1976-1981), каде што дипломирал математика. Потоа студирал на Медицинскиот факултет во Љубљана и дипломирал во 1989 година. Специјализирал интерна медицина, а потоа работел во Општата болница Изола, Универзитетската клиника во Гронинген и Универзитетскиот медицински центар Љубљана до 1995 година. Во 2003 година се запишал на постдипломски студии по менаџмент на непрофитни организации на Факултетот за општествени науки на Универзитетот во Љубљана.

## Кариера
Во текот на 1998 до 2000 година, тој бил раководител на одделението за интензивна терапија во Општата болница Изола. Од мај 2002 година станал медицински директор.

Откако служел како советник на генералниот директор на Институтот за здравствено осигурување на Словенија, во декември 2000 година, бил назначен за државен секретар во Министерството за здравство на Словенија, повторно назначен во 2004 година.

Марушич е автор или коавтор на над 200 научни трудови и над 350 популарни статии.

На 7 април 2010 година, Марушич положи заклетва како министер за здравство на Словенија.

## Личен живот
Неговиот брат Драган Марушич е математичар.

Категорија:Родени во 1957 година
Категорија:Словенечки политичари
Валентина Преволник Рупел

**Валентина Преволник Рупел** (родена 1971 година) е словенечки владин претставник и економист. Таа ја извршува функцијата министер за здравство на Словенија од 2023 година.

## Животот
Таа беше државен секретар во Министерството за здравство на 13 јули 2023 година во 15-та Влада на Словенија . Таа е назначена за министер за здравство на Република Словенија на 13 октомври 2023 година.

## Наводи

Категорија:Апсолвенти на Љубљанскиот универзитет
Категорија:Живи луѓе
Категорија:Родени во 1971 година
Категорија:Словенечки политичари
Ортопедска болница Валдолтра

**Ортопедската болница Валдолтра** (словенечки: Ortopedska bolnišnica Valdoltra) — еден од најважните медицински капацитети за третман во Словенија. Се наоѓа во Анкаран, на брегот на Јадранското Море, во југозападниот дел на земјата. Болницата има свои почетоци од 1909 година, кога започнала да прима пациенти со скелетна туберкулоза.

## Наводи

Категорија:Општина Анкаран
Категорија:Болници во Словенија
Универзитетски клинички центар Љубљана

**Универзитетски клинички центар Љубљана** (словенечки: Univerzitetni klinični center Ljubljana) е најголемиот болнички центар во Словенија, кој се наоѓа во Љубљана. Официјално е отворен на 29 ноември 1975 година, а од декември 2019 година има повеќе од 2.100 кревети и над 8.300 вработени, што го прави еден од најголемите болнички центри во Централна Европа.

Изградбата на централната зграда започнала во 1966 година и била завршена во 1975 година. Дизајнот е дело на група архитекти предводени од Станко Кристл (дијагностички, терапевтски и услужни установи – ДТС) и архитектот Јанез Тренц (стационарни одделенија). Во 2005 година, компанија предводена од архитектот Урош В. Бирса дизајнирал нов центар за итни случаи.

## Историја

* 2010: Првата операција со помош на роботи на феморалната васкулатура е изведена на Одделот за кардиоваскуларна хирургија. 
* 2016: Откривање на првиот научен доказ дека вирусот Зика го инфицира мозокот на фетусот преку заразената мајка и може да предизвика трајно оштетување на мозокот и микроцефалија.
* 2018: Тотална реконструкција на носот во две фази користејќи само ткиво на пациентот; носот е реконструиран на подлактицата со помош на 3Д модел, по што носот е поставен на лицето.
* 2018: Двете бели дробови на пациент за прв пат се трансплантирани истовремено.
* 2018: Прв аудитивен имплант на мозочното стебло.
* 2019: Прва операција на тумор со отстранување на два комплетни лумбални пршлени. 
* 2020: Справување со епидемијата КОВИД-19
* 2020: Иновативен метод на пристап за коронарна ангиографија и замена на аортната валвула преку асцендентна аорта
* 2020: Прва трансплантација на бели дробови кај дете со истовремена трансплантација на срце кај друго дете
* 2022: Откривање на ген за дилатациона кардиомиопатија, тешка болест на срцевиот мускул и ген поврзан со тешки невро-развојни абнормалности кај децата 

## Наводи

## Надворешни врски

* Официјална интернет страница

Категорија:Љубљански универзитет
Категорија:Згради и градби во Љубљана
Категорија:Здравство во Словенија
Универзитетски клинички центар Марибор

**Универзитетски клинички центар Марибор** (словенечки: Univerzitetni klinični center Maribor) е една од најголемите медицински установи во Словенија. Се наоѓа во Марибор, во областа Магдалена, на десниот брег на реката Драва.

## Надворешни врски

* Официјална интернет страница

Категорија:Здравство во Словенија
Марко Година

**Марко Година** (роден на 15 април 1943 година во Љубљана − починал на 7 февруари 1986 година) бил словенечки пластичен хирург и пионер во реконструктивната микрохирургија, син на писателот Фердо Година. Студирал медицина во Загреб (Хрватска), во Велика Британија и во САД. Дополнително, студирал јазици (италијански, француски, германски, англиски и латински). Подоцна се специјализирал за хирургија на раце и држел предавања низ целиот свет. Во Универзитетскиот клинички центар Љубљана формирал и обучил тим на хирурзи кој станал светски познат по операциите на ампутирани екстремитети. Во 1984 година, тој бил првиот кој извршил привремено ектопично закачување на ампутираната рака на пазувите за да го спаси осакатениот горен екстремитет. Тој бил меѓу основачите на Европскиот курс за хирургија на раце. Марко Година и неговата сопруга Весна загинале во сообраќајна несреќа на патот од Загреб кон Љубљана. Стипендијата именувана по него, се доделува за визитинг стипендисти за пластична хирургија, кои ги посетуваат центарите по нивен избор, вклучително и Одделот за пластична хирургија и изгореници во Љубљана.

## Наводи

Категорија:Починати во 1986 година
Категорија:Родени во 1943 година
Категорија:Словенечки хирурзи
Завод за здравствено осигурување на Словенија

**Завод за здравствено осигурување на Словенија** (словенечки: Zavod za zdravstveno zavarovanje Slovenije) - основан на 1 март 1992 година, според Законот за здравствена заштита и здравствено осигурување, по прогласувањето на независноста од Југославија. Заводот функционира како јавен институт, со обврска согласно својот статут да обезбеди задолжително здравствено осигурување. Основната задача на Институтот е да обезбеди ефективно собирање (мобилизација) и распределба на јавните средства, со цел да се осигурии квалитетни права на осигурениците кои произлегуваат од овие средства.

Здравственото осигурување е задолжително и доброволно. Задолжително здравствено осигурување го обезбедува Институтот за здравствено осигурување на Словенија, а доброволното здравствено осигурување го вршат други компании за здравствено осигурување. 

Институтот се состои од 10 регионални единици и 45 подружници распоредени низ територијата на Словенија. Информативниот центар и Дирекцијата ја комплетираат структурата на Институтот. На крајот на 2019 година, персоналот на Институтот броел редовни 950 вработени. Со Институтот раководи Собрание, чии членови се (избраните) претставници на работодавачите (вклучувајќи ги и претставниците на Владата на Република Словенија) и вработените. Извршен орган на Собранието е Управниот одбор на Институтот.

Систем со картичка за здравствено осигурување бил воведен на национално ниво во 1999 година. Системот им обезбедува на осигурениците паметна картичка која го носи идентификацискиот број (HIIS број), бројот на издавање на картичката, името и презимето на сопственикот на картичката, полот и датумот на раѓање. Врските на податоци се воспоставени помеѓу давателите на здравствени услуги и давателите на здравствено осигурување. До медицинската евиденција пристапува здравствен работник со помош на читач на картички. Од април 2023 година, наместо картата за здравствено осигурување, во здравствените установи може да се користи биометриска лична карта, која содржи податоци за здравствениот идентитет и некои други здравствени информации.

## Наводи

Категорија:Здравство во Словенија
Formularium Slovenicum

***Formularium Slovenicum*** е словенечки додаток на Европската фармакопеја, кој ја промовира словенечката фармацевтска терминологија и прописите што влијаат врз полето на фармацијата во Словенија. Редовно го објавува Агенцијата за лекови и медицински помагала на Република Словенија.

Словенија нема своја фармакопеја, односно збирка монографии и други одредби кои содржат законски обврзувачки прописи во врска со развојот, производството и проценката на квалитетот на лековите и нивните состојки, како и други информации за медицинските производи и нивната употреба. Од 1997 година, во Словенија е во сила Европската фармакопеја. Усогласувањето на одредбите од националното право во областа на лековите со прописите на Европската фармакопеја ја наметна потребата од словенечки додаток на Европската фармакопеја. Комитетот за изготвување на националниот додаток при Канцеларијата за лекови на словенечкото Министерство за здравство го издаде првото издание на Formularium Slovenicum во јуни 1998 година. Следеле неколку амандмани и ажурирани изданија, иако работата на комитетот што го подготвувал *Formularium Slovenicum* била прекината помеѓу 2013 и 2018 година.

*Formularium Slovenicum* ги дополнува стандардите на Европската фармакопеја и обезбедува преводи на наслови, целосни преводи на главните монографии или нивни поединечни делови и преводи на општи поглавја. Поглавјето „Национални монографии“ содржи интересни и корисни монографии за словенечката фармацевтска практика кои не се вклучени во Европската фармакопеја. Го вклучува и поглавјето „Стандардни услови за фармацевтски форми, методи на администрација и контејнери“. Formularium Slovenicum игра важна улога во изготвувањето, развојот и промовирањето на словенечките фармацевтски термини.

## Изданија
Првото издание било проследено со бројни измени и ажурирани изданија:

* Прво издание – јуни 1998 година, шест амандмани
* Второ издание – 2005 година, пет амандмани
* Трето издание – 2011 година, два амандмани
* Четврто издание - август 2018 година, еден амандман (само онлајн)
* Петто издание - август 2020 година (само онлајн) 

## Наводи

## Надворешни врски
* 

Категорија:Здравство во Словенија
Категорија:Фармација во Словенија
Емил Цесар

**Емил Цесар** (16 август 1927 – 12 септември 2020) бил словенечки литературен историчар, уредник и поранешен професор на Универзитетот во Љубљана.

## Живот и работа
Емил Цесар бил роден на 16 август 1927 година во Љубљана, како син на Јернеј Цесар (1881–1954), инжењер на локомотива од Велики Кал, и Марија Цесар (р. Зупанчич, 1896–1972). Тој дипломирал во 1947 година и ги продолжил студиите на Универзитетот во Љубљана, каде што дипломирал на одделот за словенечки јазик и литература во 1953 година. По дипломирањето, станал наставник во средно училиште. Во 1977 година започнал да предава современа словенечка литература на Факултетот за образование при Универзитетот во Љубљана. Докторирал во 1990 година.

Цесар започнал да објавува статии од литературната историја во 1954 година. Неговото дело се фокусира на словенечката литература во периодот помеѓу двата светски војни и литературата на словенечката отпорност против нацистичкото заземање за време на Втората светска војна, особено на Карел Дестовник Кајух и работничките писатели. Меѓу неговите дела се и бројни предговори, студии и коментари на многу публикации од други автори, како и антологии. Од 1982 до 1988 година, бил главен уредник на списанието *Обзорник*, каде што ја истакнувал словенечката перспектива на публикацијата.

## Наводи

Категорија:Починати во 2020 година
Категорија:Книжевни историчари
Категорија:Апсолвенти на Љубљанскиот универзитет
Категорија:Родени во 1927 година
Јанко Орожен

**Јанко Орожен** (10 декември 1891 – 30 септември 1989) — словенечки историчар и учител.
## Биографија
Орожен бил роден во Свети Штефан (денешен Турје), каде што учел во еднокласно училиште. По тоа, продолжил со школувањето на учителската школа во Марибор и го завршил средното училиште во Цеље. Во 1913 година се запишал на Правниот факултет во Прага, но поради недостиг на средства морал да се повлече. За време на Првата светска војна бил повикан да служи во австроугарската армија во 1915 година и бил заробен на рускиот фронт. Потоа се приклучил на чешко-словачкиот легион во 1918 година и се борел со нив на македонскиот фронт. Во 1922 година дипломирал на Филозофскиот факултет на Универзитетот во Љубљана, по што работел како историчар, словенист и географ во Мурска Собота, а потоа во Цеље на Првото целовечерно училиште од 1924 година до 1941, кога бил изгнан во Србија заедно со своето семејство. Потоа учителствувал во Ужице и времено преминал во пензија во 1942 година.

За време на меѓувоениот период, Орожен напишал учебници по историја, географија, руски и чешки јазик. Вкупно напишал 30 научни томови, 170 статии и извештаи, и 12 учебници. Орожен исто така го проучувал историјата на Цеље и долините на Савиња и Сава. По Втората светска војна, се вратил во Цеље во 1946 година и работел како наставник во средно училиште до неговото пензионирање во 1954 година. По големата поплава во градот таа година, се посветил на работа во Историските архиви на Цеље и бил директор на архивите до неговото пензионирање во 1965 година.

## Семејство
Ќерката на Орожен, Божена Орожен, е словенист, русист, литературен историчар и новинар.

## Наводи

Категорија:Апсолвенти на Љубљанскиот универзитет
Категорија:Починати во 1989 година
Категорија:Родени во 1891 година
Категорија:Словенечки историчари