open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Леплива роза

**Леплива роза** или **горска роза**, **родопска роза** () е листопадна грмушка од фамилијата рози (Rosaceae). 
## Опис
250п|лево|Хабитус
Има висина од 20 - 100 см со густо збиени разгранети гранки кои се покриени со трнови. Трновите се двовидни: едните се подолги, посилни и поретки, а другите се потенки, пократки и многубројни. Листовите се непарно перасто сложени од 5, 7 или 9 листиови покриени со жлездести влакна и се лепливи. Збирниот плод, шипка е обраснат со крути жлездести влакна, леплив е исполнет со бројни орашици. Цветовите се поединечни или групирани по неколку заедно, со розова боја и исто така лепливи. Цветовите се без нектар, а богати се со етерично масло од кое потекнува мирисот.

## Наводи

## Литература

* Гостушки, Р: Лечење лековитим биљем, Народна књига, Београд, 1979.
* Грлић, Љ: Енциклопедија самониклог јестивог биља, Аугуст Цесарец, Загреб, 1986.
* Јанчић, Р: Лековите биљке са кључем за одређивање, Научна књига, Београд, 1990.
* Јанчић, Р: Ботаника фармацеутика, Службени лист СЦГ, Београд, 2004.
* Јанчић, Р: Сто наших најпознатијих лековитих биљака, Научна књига, Београд, 1988.
* Којић, М, Стаменковић, В, Јовановић, Д: Лековите биљке југоистичне Србије, ЗУНС, Београд 1998.
* Марин, П, Татић, Б: Етимолошки речник, ННК Интернационал, Београд, 2004.
* Миндел, Е: Витаминска библија, ФаМилет, 1997.
* Стаменковић, В: Наше нешкодљиве лековите биљке, Тренд, Лесковац
* Туцаков, Ј: Лечење биљем, Рад, Београд, 1984.
* Шилић, Ч:Атлас дрвећа и грмља, ЗУНС Сарајево и ЗУНС Београд, 1990.

## Надворешни врски
* Бионет школа 

Категорија:Рози
Капама

**Капама** – вид вариво, обично од јагнешко месо, со зеленчук и зачини. Ова е традиционално пролетно јадење најчесто се подготвува за велигденските празници. Вообичаено се подготвува со спанаќ и ориз, но можни се и други варијанти, на пример со лозови лисја.

Постојат варијанти со телешко, јунешко и пилешко месо.

## Рецепт
Еден килограм јагнешко месо со коска (од врат или плешка) се става во тенџере, се покрива со вода и се вари додека месото не почне да паѓа од коските.

Пола килограм спанаќ се мие и се чисти од дршките. Еден врзоп млад кромид се сече на кругови заедно со дел од зелените перца. Четири чешниња лук малку се столчуваат. Лисјата од спанаќот се ставаат во керамичка тава, се додава едно филџанче ориз, сол и црн пипер по вкус, половина лажичка црвен пипер и една коцка супа (се рони). Се прелева со неколку лажици од врелата вода во која се варело месото за да завени спанаќот, па се промешува. Одозгора се распоредува месото. Во посебно тава се запржува кромидот и лукот со 8 лажици масло, па се прелева преку тавата. Се пече во загреана рерна на 180 до 190 oС со повремено промешување. Се пече околу 2 часа додека течноста скоро целосно испари, а содржината на тавата стане мека да се топи в уста. При крајот не се меша за да се фати коричка по површината. Се служи со кисело млеко.

## Наводи

Категорија:Македонска кујна
Категорија:Турска кујна
Категорија:Српска кујна
Категорија:Турцизми
Ателектаза

**Ателектазата** претставува намалување на количеството на воздух во белите дробови како и губење на белодробниот волумен.

Ателектазата може да биде:

**1.Вродена** која настанува како резултат на мртво новороденче или може да настане поради постпородилни компликации или трауми.

**2.Стекнатата** ателектаза настанува на **два начини**.**Првиот начин** на здобиената ателектаза се јавува поради притисок врз белите дробови и истиснување на воздухот од нив,како на пример:хидроторакс,пнеумоторакс,асцит,и притисок од тумор ,додека **вториот начин** се јавува поради исполнување на дишните патишта со ексудат,вдишани туѓи тела, или тумори на бронхиите.

## Последици од ателектазата
Последиците од ателектазата зависат од степенот на големината на колапсот и неговата раширеност.Доколку зборуваме за масовен колапс,тогаш ќе настане цијаноза и смрт,но доколку ателектазата е на мал дел тогаш настанува пречки во дишењето.

Здобиените ателектази се реверзибилни процеси доколку навреме се отстрани причинителот.

## Извори
## Наслов
Патологија

Категорија:Болести на респи
Категорија:Патологија
Категорија:Дишни болести
Тркалачи

**Тркалачи** () — семејство на инсекти од редот на тврдокрилците (*Coleoptera*). Познати се над 28.000 видови, од кои повеќето се хранат со растенија. Додека повеќето видови од потсемејството на вистинските тркалачи, која вклучуваат повеќе од 5000 видови, се хранат со лепешки. Најголем број на видови од ова семејство се присутни во тропските предели.

Во Македонија се забележани 137 видови на тркалачи.

## Опис
Тркалачите се инсекти кои достигнуваат од 1,5 до 160 мм, во зависност од видот. Застапени се во најразлични бои, од црно до металик зелено-сина или бакарна. Женките прават топки од сточни лепешки, ги тралаат на соодветно место, па ги закопуваат. Тие имаат карактеристични антени во форма на палки, кои можат да се скупчат или да се испружат за да го осетат  мирисот. Предните нозе на многу видови се широки и прилагодени на копање. Мажјаците од некои видови (како и некои женки) имаат рогови на главата или на штитот на вратот (pronotum), кои ги користат за борба за женките или за  храна.

## Митологија
Старите Египќани за тркалачот () верувале дека е свет. Во староегипетската религија, кога тркалачот тркалал топка песок, тоа претставува метафора за сончевото патување низ небото. Египетските амајлии кои го претставувале светиот скарабеј била продавана низ целото Средоземје.

## Наводи

## Надворешни врски
* 
* Фотографии од разни видови од семејството (Scarabaeidae) на flickr.com


Категорија:Тврдокрилци
Стентор

**Стентор** (старогрчки: Στέντωρ) - лик во грчката митологија, јунак од Тројанската војна. Тој се одликувал со многу силен глас и можел да надвика 50 мажи.

## Наводи

Категорија:Старогрчка митологија
Жална смрча

**Жална смрека** (лат.: *Picea breweriana*) — вид на смрча.

## Опис на растението
Ова дрво расне скоро до 40 м во висина. Гранките од вториот ред се виснати и доволно долги да допрат до земјата. Шишарките се долги 6-12, а широки 2-3 см.

## Живеалиште и ареал
Потекнува од Орегон и северна Калифорнија (САД), но се одгледува и како парковски вид и надвор од Америка, најмногу во Обединетото Кралство и Скандинавија.

## Наводи

## Надворешни врски

*Catalogue of Life: ''Picea breweriana'' 
*
*

Категорија:Смрчи
Категорија:Скоро загрозени таксони
Категорија:Флора на Северна Америка
Категорија:Дендрологија
Категорија:Хортикултура
Девојкино срце

**Девојкино срце** (латински јазик|Lamprocapnos spectabilis) е повеќе годишно растение од групата на димњачи (Fumariaceae). Овој вид е единствен претставник на својот род (биологија) (*Lamprocapnos*). Се одгледува како украсно растение, со многу декоративен изглед на цвастот и цветовите. Природниот ареалги вклучува пределите на источна Азија од Сибир до Јапан. Растението поседува изохинолински алкалоиди, поради тоа контактот со растението може да предизвика иритација на кожата.

## Опис на растението
Девојкио срце е зелјасто растение до висина до 1 м. Листовите се сложени, прстести, а цвастот рацемозен. Цветовите се во вид на срциња, долги до 5 см, на издолжените хоризонтални дршки на цвастот. Цветаат за време на доцна пролет и лето. Плодот е луска. Семето поседува елајозоми.
thumb|left|300px

## Наводи

## Надворешни врски

Категорија:Ranunculales
Категорија:Украсни растенија
Категорија:Отровни растенија
Категорија:Хортикултура
Категорија:Цвеќарство
Об (река во Франција)

мини|десно|250п|Изворот на Об.
мини|десно|250п|Об во Бар на Об.
**Об** ( - Зора) — река во североисточна Франција, десна притока на Сена. Долга е 248&nbsp;км, а сливот зафаќа површина од околу . По неа е наречен департманот Об.

Извира на висорамнината Лангр кај селото Оберив во департманот Горна Марна. Тече низ департманите Горна Марна, Златен Брег, Об и Марна, па на крај се влева во Сена кај Марсији на Сена. По своето течение, минува низ градовите Бар на Об и Арси на Об.

## Поважни притоки
* Обет
* Ожон
* Ландон
* Воар
* Раве
* Мелдансон
* Пуит
* Уитрел
* Ербисон
* Барбуиз
* Салон
* Сиперб

## Течение
Об тече низ следниве населени места (наведени под нивните департмани):

* Горна Марна: Оберив
* Златен Брег: Монтињи на Об
* Об: Бар на Об, Бриен ле Шато, Ремери, Арси на Об
* Марна: Англир

## Поврзано
* Албиум — геолошка доба наречена по реката
* Об (департман)

## Наводи

## Надворешни врски
* 
* За реката Об — Речник на реките и каналите во Франција 

Категорија:Реки во Бургундија-Франш Конте
Категорија:Реки на Големиот Исток
Категорија:Об (департман)
Категорија:Златен Брег (департман)
Категорија:Горна Марна
Категорија:Марна (департман)
Апсолутна висина

десно|мини|240x240пкс| Највисоката точка на Земјата
**Апсолутната височина** или **надморска височина** (алтитуда) е висината на некоја точка на Земјата во однос на референтната површина на геоидот. Во географијата, тоа се дефинира како растојание во метри вертикално, од средното ниво на површината на океанот до одредена точка на површината на Земјата. Кога се опишуваат географски предмети (планини, полиња, езера и др.) на топографска карта, варијациите во висината се означени со изохроми, а карактеристичните коти се означени со точката во која висината е во метри. Надморската висина се мери со инструментот Висиномер  кој работи на принципот на промена на притисокот со зголемување на надморска височината. На општо-географските карти, надморската височина е прикажана со хипсометриска скала, која покажува различни висини во различни бои (од зелена за низини,  жолта за ридови,  кафеава за планини и бела за високи планински врвови) .

Како што се зголемува апсолутната висина, температурата се намалува (0,6°C на секои 100 метри), притисокот се намалува, а воздухот е поредок. Највисоката апсолутна надморска височина на Земјата е Врвот Чомолунга на Хималаите во Азија - 8.848 метри. Во Македонија највисок врв е Голем Кораб- 2.753 метри. Апсолутниот мора да се разликува од релативната висина. Денес висините лесно се одредуваат  благодарение на ГПС-уредите.

## Поврзано
* Изохипса 
* Релативна висина

Категорија:Топографија
Категорија:Геодезија
Категорија:Физичка географија
Папагалка

**Папагалка** – вид на клешта со променлив отвор на вилиците, поставен под одреден агол во однос на држалките.

## Опис
Вообичаено папагалките имаат назабени вилици поставени под агол од 45 до 60 степени во однос на држалките. Долната вилица може да се движи во одреден број позиции со лизгање во делот за таа намена во горната вилица. Предноста на папагалките во однос на стандардната клешта е што истата може да се адаптира на одреден број големини без притоа да се зголеми растојанието меѓу држалките. Оваа клешта често има долги држалки – вообичаено 24 до 30 сантиметри, со што се добива зголемување на ефектот на лост.

## Употреба
Папагалките вообичаено се користат за вртење и држење навртки и завртки, држење неправилно обликувани предмети и стискање материјали.

## Историја
Овој дизајн на клешта бил пронајден и популаризиран од Чампион-ДеАрмент тул компани во 1934 година со брендирано име Чанелок , а денес ги произведуваат бројни други производители.

## Галерија

Image:440Tongue+and+GroovePliers.JPG
Image:Klieste nastavitelne sika.jpg
Image:Multiple pliers.jpg
Image:Vandpumpetang.jpg
Image:Wasserpumpenzangenschluessel-kl.jpg


## Наводи

## Надворешни врски

Клешта папагалка

Категорија:Клешти
Категорија:Зборови што ги нема во ТРМЈ
Хризип

[200px|мини|Римска копија од хеленистичка биста на Хризип ([Британски музеј)]]
**Хризип** (околу 280 п.н.е. - ) - грчки философ.

## Животопис

## Учење
Хризип бил припадник на стоицизмот и ученик на Зенон.

## Наводи

Категорија:Старогрчки филозофи
Категорија:Старогрчки математичари
Категорија:Математичари од 3 век п.н.е.
Расим Бајровиќ

**Расим Бајровић** (26 февруари 1958 во Тутин) — е Боснскохерцеговин сопственик на хотелски брендот „Европе“, доктор по економски науки и добитник на меѓународни и национални награди.

## Животопис
Расим Бајровиќ е роден на 20 февруари 1959 година во Тутин, Југославија, денес Србија. Дипломирал на Економски факултет, Универзитет во Сараево, Степен туризам, 1985. А господар 's степен заработени во 2013 година на Универзитетот во Травник во темата "Зајакнување идентитети компании хотелот преку развој на квалитет и за подобрување на нејзината функционална организација  - студија на случај Хотелот 'Еuропe' - Сараево" 
Расим Бајровиќ докторирал во 2018 година од Универзитетот Травник на тема „Конкурентност на туризмот на Босна и Херцеговина во процес на глобализација“, под менторство на проф. д-р Халид Куртовиќ.

Расим Бајровиќ живее и работи во Сараево. Тој има три деца.

## Бизнис кариера
Расим Бајровиќ е босански стопанственик и сопственик на хотел. Тој поседува неколку хотели во Сараево, Општина Стари Град : „Хотел Еuропe“, „Хотел Атр“, „Хотел Астра гарни“, „Хотел А штра“ и „Хотел Холидеј“ во Општина Центар Сараево. Во својата компанија *Europa dd* вработува над 300 работници од различни компании.

## Поврзано
* Сараево
* Хотел

## Литература

Категорија:Живи луѓе
Категорија:Сараево
Категорија:Босна и Херцеговина
Света Колета

мини|Колета во детал од ''Света Клер и Света Колета'', од Мајсторот од Лоуриња, околу 1520 година; Национален музеј на античка уметност, Португалија.
**Колета Корбиска** (13 јануари 1381 - 6 март 1447) - француска игуменија прогласена за светица на католичката црква. Таа го обновила женскиот францискански ред на света Клара (Кларис).

## Наводи

Категорија:Католички светци
Категорија:Чудотворци
Категорија:Светици
Категорија:Луѓе од Амјен
Категорија:Христијански светци од 15 век
Категорија:Христијански светци од 14 век
Категорија:Родени во 1381 година
Категорија:Починати во 1447 година
Џиван Гаспаријан

**Џиван Гаспаријан** (; роден на 12 октомври 1928 година) е ерменски музичар и композитор. Тој свири на дудук. Гаспаријан е познат како „Господар на дудукот“.

## Животопис
Роден во Солак, Ерменија на родители од Муш, Гаспаријан започнал да свири дудук кога имал шест години. Во 1948 година, тој станал солист на Популарниот ансамбл на ерменска песна и танц и на Ереванската филхармонија.

Тој има освоено четири медали на светските натпревари на УНЕСКО (1959, 1962, 1973 и 1980 година). Во 1973 година Гаспаријан ја добил почесната титула *Народен уметник на Ерменија*. Во 2002 година, тој ја добил наградата за животно дело WOMEX (*World Music Expo*).

Професор на Државниот музички конзерваториум во Ереван, тој има подучувано многумина изведувачи на професионална изведба на дудук.

Во 1998 година издал албум со уникатен дудук квартет што самиот го формирал.  Тој го обиколи светот неколкупати со мал ансамбл свирејќи ерменска народна музика. Неговата музика е избрана за повеќе меѓународни филмови.

Соработувал со многу уметници, како Стинг, Питер Габриел, Хусеин Ализаде, Еркан Огур, Мајкл Брук, Брајан Меј, Лајонел Ричи, Дерек Шеринијан, Лудовико Еинауди, Лујџи Кинк, Борис Гребеншиков, Брајан Ино, Дејвид Силвијан, Ханс Цимер и Андреас Воленвејдер.

Тој исто така се снимал со квартетот Кронос и Филхармонијата во Лос Анџелес.

Гаспаријан свирел на Евровизискиот натпревар во Осло во 2010 година и станал најстарата личност што некогаш се појавила во изведба на песна за Евровизија, иако не бил официјално наведен како гостин уметник.

**Музика за филм:**

* *[[Врана (филм од 1994)|Врана]]*, саундтрак (1994) 
* *Опсадата*, саундтрак (1998) 
* *Ронин*, саундтрак (1998) 
* *[[Гладијатор (саундтрак)|Гладијатор]]*, саундтракот 2000 година 
* *[[Сиријана]]*, саундтрак (2005) 
* *Крвав дијамант*, саундтрак (2006) 
* *Самсара*, саундтрак (2011) (како Дијан Гаспаријан)

## Наводи

## Надворешни врски

* Официјална страна

Категорија:Филмски композитори
Категорија:Ерменски композитори
Категорија:Живи луѓе
Категорија:Родени во 1928 година
Сен Пол (Реинион)

**Сен Пол** () — втор по големина град и општина во францускиот прекуморски департман Реинион.

## Географија
Градот е сместен на западниот брег на островот Реинион, југоисточна Африка. Неговата се граничи со општините Силао, Ле Пор, Ла Посесјон и Троа Басен.

Има најголема општинска територија на островот. Зазема дел од циркот Мафат, чиј највисок дел е близу врвот Голем Морн на надморска висина од 2.990&nbsp;м. На таа територија е и врвот Голем Бенар, со висина од 2.898&nbsp;м.

Околу градот се протегаат шуми и савана.

### Клима
Сент Пол, заедно со Порт се најтоплите места на островот. Има тропска сува клима. Има само 40 врнежливи денови во годината и затоа оскудува за вода. Градот нема многу воздушни струења бидејќи лежи на заветрен брег.

## Поврзано
* Општини на Реинион

## Наводи
* INSEE

## Надворешни врски

*  

Категорија:Градови на Реинион
Категорија:Општини на Реинион
Категорија:Потпрефектури во Франција
Општини на Реинион

Ова е список на **[[општини во Франција|општините]]** на францускиот прекуморски департман **[[Реинион]]**, секој наведен со округ и општинска заедница на припадност.

(с) — седиште

Општински заедници:
* CASUD: *Communauté d'agglomération du Sud* („Јужно општинско здружение“), создадено во 1997&nbsp;г.
* CINOR: *Communauté intercommunale du Nord de La Réunion* („Северна меѓуопштинска заедница на Реинион“), создадена во 2001&nbsp;г.
* CIREST: *Communauté intercommunale Réunion Est* („Источна меѓуопштинска заедница на Реинион“), создадена во 2002&nbsp;г.
* CIVIS: *Communauté intercommunale des Villes solidaires* („Меѓуопштинска заедница на солидарни градови“), создадена во 2003&nbsp;г.
* TCO: *Territoire de la Côte Ouest* („Територија Западен Брег“), создадена во 2002 г.


## Поврзано
* Општини во Франција
* Географија на Реинион

## Надворешни врски
* Управна карта на Реинион 


Реинион
Мешалка (лажица)

250px|мини|десно|Мешалка
**Мешалка** — предмет што служи за мешање; голема дрвена лажица. Оваа кујнска алатка се користи за подготовка на храна.

## Употреба
Првите лажици кои се користеле за јадење биле изработувани од дрво и школки, а подоцна биле изработувани и од метал.

Денес дрвените лажици најчесто се користат за подготовка на храна. Дрвените лажици за разлика од металните не спроведуваат топлина, така што нивната дршка останува ладна и кога лажицата се наоѓа подолго време во жешка супа или сос.

Металните лажици може да ги оштетат садовите во кои се подготвува храната, додека со дрвените лажици можноста за оштетување е многу помала. Ова се однесува и на осетливите состојки во храната.

Дрвените лажици исто така се поудобни за држење бидејќи нивните дршки не се остри туку заоблени.

Постои верување дека медот треба да се јаде со дрвени и пластични, никако со метални лажици. Ова е оправдано само кај матичниот млеч, кој содржи аминокиселини кои во контакт со метал се разградуваат.

Недостаток на дрвените лажици во однос на металните е што потешко се чистата, односно може да впијат некои супстанци кои со миење тешко се отклонуваат.

## Симболизам
### Љубовна лажица
150px|мини|десно|Љубовни лажици
Рачно изрезбани дрвени лажици се користеле во Велс како љубовни подароци кои се нарекувале љубовни лажици. На нив биле изрезбани разни симболи од кои секој имал различно значење.

### Во спортот
Во некои спортови дрвената лажица му се доделува на тимот кој е последно пласиран на натпреварот. Така на пример, на рагби турнирот Шест нации  дрвена лажица ѝ се доделува на последнопласираната репрезентација.
 
## Поврзано
* Лажица
* Барска лажица
* Црпалка

## Наводи

## Надворешни врски

Категорија:Кујнски прибор
Категорија:Лажици
Евла (појаснување)

**Евла** може да се однесува на следново:

* Евла — род на цветни растенија

;Села
* Евла (Дебарско) — село во Општина Центар Жупа, Дебарско
* Евла (Ресенско) — село во Општина Ресен, Ресенско
Исаија Бауман

**Исаија Бауман** (26 декември 1878, Ватерлу, Онтарио, Канада &ndash; 6 јануари 1950, Балтимор, САД) бил американски географ и претседател на Универзитетот Џонс Хопкинс, 1935-1948.

Во негова честе е наречен Баумановиот Брег во Греамовата Земја на Антарктичкиот Полуостров.

## Биографија
page=248|270п|thumb|left|Карта од книгата ''The New World'' од 1922 од Исаија Бауман - Словените во Европа надвор од Русија:<br> 
1. Полјаци<br> 
1a. Полјаци и Русини<br> 
1b. Белоруси<br> 
2. Чеси, Моравци, Словаци<br> 
3. Русини<br> 
4. Србо-Хрвати<br> 
4a. Словенци<br> 
5. Бугари<br> 
6. Македонци<br>

Бауман е роден во Вотерлу, Онтарио, Канада. Семејството било менонитско. Се преселило во Браун Сити, Мичиген, кога тој имал осум недели. Во 1900 година Исаија станал американски државјанин и започнал интензивни подготовки за прием на Харвард.

Во 1915 станал прв директор на Американското географско друштво.

Некои од неговите најзначајни дела се:
**Forest Physiography* (1911)
**Well-Drilling Methods* (1911)
**South America* (1915)
**The Andes of Southern Peru* (1916)
**The New World-Problems in Political Geography* (1921).
**Desert Trails of Atacama* (1924).
**The Pioneer Fringe* (1931)
*Главен уредник на *Limits of Land Settlement* (1937)

## Наводи

## Надворешни врски
*

Категорија:Геополитичари
Категорија:Американски географи
Категорија:Членови на Американската академија на уметностите и науките
Категорија:Членови на Националната академија на науките на САД
Категорија:Апсолвенти на Харвард
Категорија:Апсолвенти на Јејл
Категорија:Родени во 1878 година
Категорија:Починати во 1950 година
Категорија:Членови на Американското филозофско друштво
Квалификации за Европско првенство во фудбал 2020 - група А

**Квалификации за Европско првенство во фудбал 2020 - група А** била една од десетте групи во склоп на квалификациите за Европското првенство 2020. Во групата учествувале пет репрезентации, и се играло по Бергеров систем на натпреварување. Двете првопласирани репрезентации во групата, Англија и Чешка се квалификувале на Европското првенство 2020.

## Табела

## Натпревари
Распоредот на натпреварите УЕФА го објавила истиот ден после ждребот, кој бил одржан на 2 декември 2018 во Даблин. Времето на одигрување на натпреварите ќе биде прикажано по CET/CEST (месното време ќе биде прикажано во заграда).

----

----

----

----

----

----

----

----

----

## Нотес


## Наводи

## Надворешни врски
*УЕФА Евро 2020, UEFA.com 
*Квалификации за УЕФА Евро 2020, UEFA.com 

А
Санаториум под клепсидра (филм)

мини|Филмски постер од Томаш Војчик, 2017 година
**Санаториум под клепсидра** (полски: *Sanatorium pod klepsydra*) - полски филм од 1973 година, во режија на Војќех Хас (Wojciech J. Has), кој е автор и на сценариото. Главните улоги ги толкуваат: Јан Новицки (Jan Nowicki), Тадеуш Кондрат (Tadeusz Kondrat), Мјечеслав Војт (Mieczysław Voit), Халина Ковалска (Halina Kowalska), Густав Холубек (Gustaw Holoubek), Ирена Орска, Божена Адамек и Јанина Соколовска. Филмот е снимен според истоимената збирка раскази на Бруно Шулц. Во 1973 година, полската власт му забранила на Хас да учествува со филмот на Канскиот фестивал, но тој успеал да го прошверцува, па така филмот бил прикажан на фестивалот. Притоа, филмот бил награден од жири-комисијата, предводена од Ингрид Бергман, а Хас бил номиниран за „Златната палма“. 

## Синопсис
Во филмот се прикажуваат случките на Евреинот Јузеф (го игра Новицки), кој го посетува таткото Јакуб (го игра Кондрат) во тајниот санаториум во кој времето не тече нормално. Кога пристигнува во разурнатата болница, Јузеф ги среќава само д-р Готард (го игра Холубек) и медицинската сестра (ја игра Соколовска). Тогаш, Јузеф започнува необично патување низ времето, враќајќи се во детството, иако секогаш е прикажан како возрасен човек. Притоа, тој е сведок на разни сцени поврзани со трговската дејност на татко му, средбите со мајка му (ја игра Орска), девојката за која фантазирал во младоста, а постанува и командант на восочни фигури.

## Наводи

Категорија:Полски филмови
Категорија:Филмови на полски јазик
Категорија:Филмови од 1973 година
Категорија:Филмови на Војќех Хас
Категорија:Филмови со Јан Новицки
Категорија:Филмови со Тадеуш Кондрат
Категорија:Филмови со Мјечеслав Војт
Категорија:Филмови со Халина Ковалска
Категорија:Филмови со Густав Холубек
Категорија:Филмови со Ирена Орска
Категорија:Филмови со Божена Адамек
Категорија:Филмови со Јанина Соколовска
Категорија:Филмови засновани на книги
Лоаре (река)

**Лоаре** () — кратка река во северно-средна Франција, притока на Лоара. Тече наполно во департманот Лоаре, по која е наречен. Долга е само 11,6&nbsp;км, со сливно подрачје од .

Извира во преградието на Орлеан, од врелото Бујон кое денес е уредено како дел од парк. Водите претежно се потхрануваат од ракавци на Лоара. На Лоаре има живописни воденици и излетнички места за пешачење и пловидба со чамци. Се влева во Лоара кај Сен Илер-Сен Мемен, кое е југозападно предградие од Орлеан.

## Наводи

## Надворешни врски

* Здружение за заштита на реката Лоаре  
* Синдикално здружение на реката Лоаре 

Категорија:Реки во Центар-Долина на Лоара
Категорија:Лоаре
Олга Серафимова-Стефановска

**Олга Серафимова–Стефановска** ( во  —  во ) — македонски максилофацијален хирург и професорка.

## Образование

Олга завршила основно и средно образование во Охрид. На Стоматолошкиот факултет во Белград дипломирала во 1960 година. Со звањето специјалист по максилофацијална хирургија се здобила во 1969&nbsp;година. На Стоматолошкиот оддел при Медицинскиот факултет во Скопје, во 1979&nbsp;година одбранила хабилитација на тема „Клиничка евалуација на основните одлики и методи на лекување на идиопатска невралгија на тригеминалниот нерв“.

## Работен век

Првите работни искуства ги добила во Домот за народно здравје во Струга (1960-1964). Во 1964&nbsp;година се вработила на Клиниката за усни, забни и вилични болести при Медицинскиот факултет во Скопје. Во звањето асистент на предметот стоматохирургија на Стоматолошки оддел при Медицинскиот факултет во Скопје, била избрана во 1964&nbsp;година. Во звањето доцент на Катедрата за максилофацијална хирургија при Стоматолошкиот факултет во Скопје била избрана во 1980&nbsp;година, а во 1985&nbsp;година била преизбрана во истото звање. Во звањето вонреден професор, на истата катедра, била избрана во 1990&nbsp;година. Се пензионирала во звањето вонреден професор во 1997&nbsp;година.

Проф. д-р Олга Серафимова-Стефановска, заедно со акад. проф. Васков e основоположник на современата максилофацијална хирургија во Македонија и има голема улога во нејзината афирмација, развој и дисеминација.

## Објавени трудови

Публицистичкиот опус на проф. д-р Олга Серафимова-Стефановска опфаќа 72 статии, 67 објавени во домашни и 5 во странски публикации.

## Професионален ангажман

Проф. д-р Олга Серафимова-Стефановска била претседател на стоматолошката секција при Македонското лекарско друштво, а подоцна и член на Управниот одбор на Македонското лекарско друштво. Била претседател на Советот на Стоматолошката клиника и член на Управниот одбор на Стоматолошкиот оддел при Медицинскиот факултет. Била член на наставно-научниот совет при Медицинскиот факултет и член на Советот на Училиштето за забари и забни техничари, член на Советот на Стоматолошкиот оддел и член на Сојузниот одбор на синдикатите за општествена дејност. Проф. д-р Олга Серафимова-Стефановска била раководител на Поликлиниката при Клиниката за максилофацијална хирургија од 1970&nbsp;година. Во изборниот период 1984-1986 била продекан на Стоматолошкиот факултет во Скопје.

## Награди и признанија

Добитник е на Орден на трудот со сребрен венец (1989) и плакети по повод одбележувањето на 30-годишнината, 40-годишнината и 45-годишнината од постоењето на Стоматолошкиот факултет во Скопје (1989, 1999 и 2004)

Категорија:Македонски хирурзи
Категорија:Македонски универзитетски професори
Целе (појаснување)

**Целе** може да се однесува на следново:

* Целе — град во Долна Саксонија, Германија
* Целе (округ) — округ во источниот дел на Долна Саксонија
Илцен (округ)

**Илцен** () — округ (*[[Окрузи во Германија|Landkreis]]*) во сојузната покраина Долна Саксонија, Германија. Се граничи со (од југ надесно) окрузите Гифхорн, Целе, Хајде, Линебург и Лихов-Даненберг и со сојузната покраина Саксонија-Анхалт (округот Алтмаркрајс Залцведел).

## Географија

Округот се наоѓа во источниот дел на Линебуршкото Поле. Реката Илменау извира во округот. Оттука тече на север до градот Линебург. Пејзажот е рамен и слабо населен.

## Историја

Од средниот век, областа била дел од војводството Брауншвајг-Линебург и државите-наследнички.

## Грб

Грбот прикажува:
* три крста, претставувајќи ги манастирите во Ебшторф, Олденштат и Мединген
* хералдички лав од грбот на Брауншвајг-Линебург

## Градови и општини

мини|300п|десно|Градовите и општините во округот Илцен

## Наводи

## Надворешни врски

*  


Категорија:Окрузи во Долна Саксонија
The John & Space Rebel Gang (албум)

**The John & Space Rebel Gang** - музички албум на македoнската рок-група „The John“. Албумот е издаден како 99. издание на „PMG recordings“.

## Содржина
Албумот содржи 10 песни, и тоа:
# Une autre chanson pour toi et moi
# Еј ти каде си
# Понекад
# Ми се деси пекол
# Те следат
# Слобода
# Сакам да бидам твое куче
# Tanz der zwergen
# Небо

## Наводи

Категорија:Албуми на The John
Категорија:Албуми на PMG Recordings
Waufvw!!! (албум)

**Waufvw!!!** - музички албум на македонската рок-група „The John“ од 2012 година. Албумот е издаден како 76. издание на „PMG recordings“. Албумот е снимен во периодот април-јуни 2012 година, а извршен продуцент е Мирко Попов. Автори на музиката се членовите на групата, а текстовите се дело на Љупа Ангелов. Неда Дамчевска е автор на обвивката на албумот.

## Содржина
Албумот содржи 8 песни, и тоа:
# Ujka Relja
# Kralica
# Waufvw!!!
# S.D.R. Da Roka
# Za nas nema kraj
# Chetvrtokot
# 24/7
# Myau

## Наводи

Категорија:Албуми на The John
Категорија:Рок албуми од 2012 години
Категорија:Албуми на PMG Recordings
The John (рок-група)

**The John** - македонска рок-група, составена од: Љупа Ангелов (пејач и гитарист), Дарко Тасевски (гитарист и пејач), Филип Пајдаков (басист) и Зоро Божиков (тапанар).

## Дискографија
* Waufvw!!! (2012)
* The John & Space Rebel Gang

## Наводи

Категорија:Македонски рок групи
13/13

„**13/13**“ — музички албум на македонската рок-група „Mooger Fooger“. Албумот е издаден како седмо издание на „Литиум“. Албумот е снимен во студиото „Соник 57“, миксот и постпродукцијата ги направил Евгениј Каревски, а дизајнот на албумот е дело на Дана Андо. 

## Содржина
Албумот содржи 10 песни, и тоа:
# Пресија
# Биволфест
# Биволленд
# Кажи ми
# Во служба на машината (Стоп денес кога зборуваме за мртов бог)
# Роб-инка
# Изгубена
# Нешто убаво
# Стои
# Дамар

## Изведувачи
На албумот настапуваат следниве музичари:
* Сеад Хаџиќ-Сецко (гитара, теремин, мандолина, мандола, перкусии)
* Огнен Мангаровски (гитара)
* Игор Стојановски (гитара)
* Соња Димитриоска (вокал на „Дамар“ и флејта во „Роб-инка“)
* Сашко Костов (вокал и текст во „Нешто убаво“, гитара, перкусии, синт, тапани, бас)
* Џоле Максимовски (бас, усна харфа)
* Дино Милосављевиќ (тапани, перкусии)
* Горан Трајкоски-Готра (вокал, текст и саксофон во „Виволфест“ и „Биволленд“)
* Владимир Петроски-Картер (вокал и текст во „Кажи ми“)
* „Чиста околина“ (во „Во служба на машината“)
* Мирко Попов (вокал и текст во „Роб-инка“)
* Андријана Јаневска (вокал и текст во „Изгубена“)
* Огнен Анастасовски-Окац (вокал, текст, ситар и синтисајзер во „Стои“)
* Весна Апасиева (оратор во „Нешто убаво“)
* Петрит Сарацини-Мра (усна хармоника во „Пресија“)
* Мухамед Ибрахими (гитара во „Пресија“)
* Драган Гиновски-Гино (гитара во „Во служба на машината“ и „Изгубена“)
* Тина Ивановска (теремин во „Дамар“)

## Наводи

Категорија:Албуми на Mooger Fooger
Категорија:Албуми на Литиум
Воден раствор

мини|десно|Првата растворна обвивка на натриумски јон растворен во вода.

**Воден раствор** — раствор каде растворувач е водата. Се претставува во хемиски равенки придодавајќи го симболот (aq) кон дадената хемиска формула. На пример, растворот на кујнска сол или натриум хлорид (NaCl) во вода се претставува како Na+(aq) + Cl−(aq). Водата е мошне застапен растворувач во хемијата поради одличната способност за растворање и лесната достапност. Водниот раствор е вода со pH 7,0 каде водородните јони (H+) и хидроксидните јони (OH−) се во Арениусова рамнотежа (10−7).

Неводен раствор е раствор во течност која не е вода.

Супстанците кои се *[[хидрофобност|хидрофобни]]* (водоодбивни) слабо се раствораат во вода, додека пак *[[хидрофилија|хидрофилните]]* (водољубиви) се раствораат добро. Пример за хидрофилна супстанција е натриум хлоридот. Киселините и базите се водени раствори, како дел од нивните Арениусови дефиниции.

Способноста на една супстанција да се раствори во вода зависи од тоа дали е рамносилна или посилна од привлечните сили кои постојат помеѓу водените молекули. Ако супстанцијата не е способна да се раствори во вода, молекулите образуваат талог (преципитат).

Реакциите во водени раствори се размени (метатези) или реакции на двојно поместување; ова значи дека катјонот се поместува и образува јонска врска со другиот анјон, а катјонот врзан со вториот анјон се одвојува и се врзува со другиот анјон.

Водните раствори кои делотворно спроведуваат електрична струја содржат силни електролити, а оние со слаби електролити се со ниска спроводливост. Овие силни електролити се супстанции кои се наполно јонизирани во водата, а спротивните се само слабо јонизирани.

Неелектролитите се супстанции кои се растворливи во вода, но сепак ја запазуваат својата молекулска целовитост (не се одврзуваат за да направат јони). Такви примери се шеќерот, уреата, глицеролот и метилсулфонилметанот.

Кога се претставуваат равенките на водени реакции, неопходно е да се утврди талогот. Ова се прави со проверка во табела на растворливост. Растворливите соединенија се водени, а нерастворливите се талогот. Не секогаш има талог.

Кога се прават пресметки за ракцијата на еден или повеќе водени раствори, треба да ја знаеме концентрацијата (или моларноста) на дадените водени раствори.

Водените раствори може да содржат хидриран атомски водород и хидриран електрон, што се утврдува во алкално подрачје или со радиолиза.

## Поврзано
* Дисасоцијација (хемија)
* Киселинско-базна реакција
* Својства на водата

## Наводи

* Zumdahl S. 1997. *Chemistry*. IV изд. Boston: Houghton Mifflin Company. стр. 133-145.

Категорија:Раствори
Категорија:Хемиски својства
Раствор
Нарињо

мини|Национално светилиште Лас Лахас
**Нарињо** () — департман во западна Колумбија. Се граничи со Еквадор и излегува на Тихиот Океан. Главен град е Пасто.

Се одликува со разновидна географија и клима, во зависност од надморската висина: топла во ниските предели крај океанот, но студена во планинските краишта, каде претежно живее населението. Оваа ситуација се повторува во правецот север-југ. Други поважни градови се Тумако и Ипијалес.

## Историја
Во претколумбовско време оваа територија ја населувале бројни индијански племиња, меѓу кои Киљасингите, Ава, Пасто и Тума. Прв европски конквистадор на подрачјето бил Андагоја Пасквал, кој дошол во 1522&nbsp;г. од тихоокеанскиот брег. Водејќи се според сознанија добиени од Франсиско Писаро, Пасквал приредил експедиција која довела до освојувањето на Перу.

Планинските краишта на департманот први ги истражиле Хуан де Ампудија и Педро де Ањаско во 1535&nbsp;г. по нарачка на Себастијан де Белалкасар. Следната година, Белалкасар самиот направил обиколка низ овие предели и стасал до Попајан, каде престојувал извесно време пред да тргне за Шпанија.

Департманот е наречен по националниот деец Антонио Нарињо (1765-1824), идеолошки претходник на борбата за независност на Колумбија.

## Општини

# Албан
# Алдана
# Анкуја
# Арболеда
# Барбакоас
# Белен
# Буесако
# Гвајтариља
# Гвалматан
# Гвачукал
# Ел Пењол
# Ел Росарио
# Ел Таблон
# Ел Тамбо
# Ел Чарко
# Илес
# Имуес
# Ипијалес
# Јакванкер
# Кваспуд
# Колон (Хенова)
# Консака
# Контадеро
# Кордоба
# Кумбал
# Кумбитара
# Ла Крус
# Ла Љанада
# Ла Тола
# Ла Унион
# Ла Флорида
# Лејва
# Линарес
# Лос Андес
# Магви Пајан
# Маљама
# Москера
# Нарињо
# Олаја Ерера
# Оспина
# **[[Пасто]]**
# Поликапра
# Потоси
# Провиденсија
# Пуерес
# Пупијалес
# Рикаурте
# Роберто Пајан
# Саманиего
# Сан Бернардо
# Сан Лоренсо
# Сан Пабло
# Сан Педро де Картаго
# Сандона
# Санта Барбара
# Сантакрус
# Сапујес
# Таминанго
# Тангва
# Тукерес
# Тумако
# Франсиско Писаро
# Фунес
# Чачагви

## Поврзано
* Лас Лахас — познато христијанско светилиште во департманот

## Наводи

## Надворешни врски

* Управа на Нарињо  — официјален портал 
* Територијално-околински информативен систем на Колумбиски Амазон  


Категорија:Департмани во Колумбија
Категорија:Држави и територии настанати во 1904 година
Тарн (појаснување)

**Тарн** (*Tarn*) може да се однесува на:

## Географски објекти
* Тарн — река во Окситанија, југозападна Франција
** Тарнска Клисура — позната клисура по течението на реката Тарн
* Тарн — врв јужно од Магелановиот Проток, Чиле

## Места

### Франција

* Тарн — департман во Окситанија, југозападна Франција
* Тарн и Гарона — департман во Окситанија, југозападна Франција
* Марсак на Тарн — општина во департманот Тарн
* Лил на Тарн — општина во департманот Тарн

### На други места

* Тарн — нафтено поле во Алјаска, САД
* Тарн или Барнсли — населено место во Јужен Јоркшир, Англија
* Тарн — поранешно населено место во Фресно, Калифорнија, САД

## Личности
* Вилијам Вудторп Тарн (1869–1957) — британски историчар и писател
* Натаниел Тарн (р. 1928), британско-американски поет

## Сообраќај

* Тарнска теснолинејка — туристички парен воз во Франција
* „Тарн“ (P336) — британска подморница од Втората светска војна

## Друго

* 13032 Тарн — астероид
Неопходно зло 2020

**„Неопходно зло 2020“** — музички албум на македонскиот рапер Да Џака Накот од 2015 година. Песните се снимени и мастеризирани во „Suriken Records“. Извршен продуцент на албумот е Владимир Ѓокиќ. Сите песни се продуцирани, аранжирани и миксани од Да Џака Накот, освен „Сништа (ремикс)“ која е продуцирана, аранжирана и миксана од DJ Goce S.A.F., кој е миксер на песните „Без пардон“ и „Сништа“. Да Џака Накот е автор на сите текстови, освен „Улична лектира“. На песната „Сништа (ремикс)“ скречовите се дело на DJ Strajk. Филип Алексовски-Кинг е автор на цртежот на обвивката на албумот, додека дизајнот е дело на Tonyio San.

## Содржина
Албумот содржи 12 песни, и тоа:
# Пролог
# Деветтиот прозорец
# Улична лектира
# Без пардон
# Кажи ми до кога
# Отпишаните
# Последната догма
# Сништа
# Злодоба
# Го видов ѓаволот
# Мрак
# Сништа (ремикс)

## Наводи

Категорија:Албуми на Да Џака Накот
Категорија:Рап албуми од 2015 години
Категорија:Албуми на Suriken Records
Абраксас

**Абраксас** - мистичен збор во гностицизмот кој го означува врховното суштество, господарот на 365 еони или сфери. Неговото име се добива од броевите: А (1), Б (2), Р (100), А (1), ИКС (60), А (1) и С(200) чиј збир прави 365..

## Наводи

Категорија:Гностицизам
Ниоба

[мини|Слика од 1772 година од [Жак-Луј Давид на која е прикажана Ниоба, обидувајќи се да ги заштити своите деца од Артемида и Аполон.]]
**Ниоба** (грчки: Νιόβη ) - лик во старогрчката митологија, ќерка на Тантал и сопруга на тебанскиот крал Амфион. Таа имала седум сина и седум ќерки и затоа ѝ се потсмевала на Латона, која ги родила само Аполон и Дијана. Тие пак, за да ја одмаздат својата мајка, ги убиле сите деца на Ниоба, која од жал се скаменила.

По Ниоба е наречен хемискиот елемент ниобиум (Nb).

## Наводи

Категорија:Старогрчка митологија
Марк II (тенк)

мини|Марк II заробен во април 1917 година во близина на Арас

**Марк II** беше британски тенк од Првата светска војна. Тоа беше понатамошен развој на Марк I, во кој управувачот беше отстранет, бидејќи се покажа како пречка. Понатаму, кулата беше стеснета, бидејќи се планираше употреба на пошироки гасеници. Главната разлика е во тоа што овие возила се користеа само за цели на обука - така што беше достапна само минимална заштита од оклоп во челичните плочи, во кои доколку е потребно треба да се обесат повеќе плочи.

Како итна мерка, 45 од 50 невооружени возила беа користени во април 1917 година во Франција. Димензиите беа во согласност со Марк I.

## Останато

мини|Последниот Марк II во музејот за тенкови во Бовингтон

Единствениот преживеан Марк II, F53 Летечкиот Шкотланѓанец, стои во музејот на тенкови „Бивингтон“ (Југозападна Англија). Тој сè уште ја покажува штетата претрпена за време на битката во Арас, април 1917 година.

Категорија:Тенкови од Првата светска војна
Gesta Romanorum

**Gesta Romanorum** (латински: „Дела на Римјаните“) - зборник на анегдоти, приказни и случки од римската историја. Оваа книга настанала во XIII-XIV век и претставувало важен извор на средновековната култура и на многу писатели (на пример, Шекспир) им служело како основа за нивните книжевни дела.

## Наводи

Категорија:Средновековна книжевност
Ехо (митологија)

мини|А. Кабанел, Ехо, 1887 година
**Ехо** (грчки: Ἠχώ) - нимфа во грчката и во римската митологија. Божицата Јунона ја претворила Ехо во карпа и ја осудила да ги повторува последните зборови на оние кои ѝ се обраќаат.

## Наводи

Категорија:Старогрчка митологија
Категорија:Римска митологија
Тимотеј (војсководач)

[мини|Можен портрет на Тимотеј, со победнички венец, средината на 4 век п.н.е.1]
**Тимотеј** (грчки: Τιμόθεος; умрел 354 п.н.е.) - прославен војсководач од Атина, син на војсководачот Конон и пријател на Исократ и Платон. Според Плутарх, во воените походи Тимотеј го пратела голема среќа, па затоа завидливците правеле шеги дека во сонот непријателските градови му паѓаат в раце како рибите во мрежата. На тие шеги, тој ведро одговорил: „Кога на сон освојувам толку градови, што ли ќе се случи кога ќе се разбудам!“.

## Наводи

Категорија:Луѓе од Атина
Категорија:Старогрчки војсководачи
Категорија:Родени во непозната година
Квинт Сервилиј Цепион

**Квинт Сервилиј Цепион** (латински: *Quintus Servilius Caepio*) - римски конзул и војсководач од 2 век п.н.е. Тој го ограбил светилиштето во шпанскиот град Толоза при што украл големо количество злато. Според легендата, штом го допрел богатиот плен, веднаш умрел. Сепак, оваа легенда не одговара на историските факти.

## Наводи

Категорија:Римски конзули
Категорија:Римски политичари
Категорија:Римски војсководачи
Категорија:Римски војсководци
Дионисиј Катон

**Дионисиј Катон** (латински: *Dionysius Cato*) - римски писател од 3 или 4 век п.н.е., автор на збирка со морални поуки, секоја составена од два хексаметра. Во средниот век, оваа книга служела како главен учебник по граматика, поетика и етика.

## Наводи

Категорија:Римски писатели
Дидим Халкентер

**Дидим Халкентер** (латински: *Didymus Chalcenterus*, грчки: Δίδυμος Χαλκέντερος, околу 63 п.н.е. - околу 10) - старогрчки научник и граматичар од Александрија. Тој живеел во Рим за време на владеењето на Август, а бил наречен „библиолатас“ (оној кој ги заборава книгите што ги напишал). Тој ја напишал римската граматика, а според Сенека, напишал 4 000 книги.

## Наводи

Категорија:Грчки граматичари
Категорија:Римски научници
Дионисиј I Постариот

**Дионисиј I** или **Дионисиј Постариот** (432 п.н.е. — 367 п.н.е.) - грчки тиран од Сицилија. Во 388 п.н.е. него го посетил Платон со намера да го убеди да ги прифати неговите политички реформи.

## Наводи

Категорија:Старогрчки владетели
Категорија:Луѓе од Сиракуза
Категорија:Владетели на Сицилија
Категорија:Старогрчки пронаоѓачи
Ебола (река)

Реката **Ебола**, исто така попозната по домородното име **Легбала**, е главен тек на реката Монгала, притока на реката Конго, во северниот дел на Демократска Република Конго. Таа е приближно 250 км во должина.

Името Ебола е француска кованица за Легбала, домородното име на реката на јазикот Нгбанди што значи „бела вода“. За време на белгиската администрација и двете имиња се користеле заедно со француските имиња *Eau Blanche* и поретко *L'Ébola*.

Во 1976 година, вирусот ебола (ЕБОВ) за првпат бил идентификуван во Јамбуку, на 96 километри од реката Ебола, но професорот Питер Пиот решил да го именува вирусот по реката за да не биде поврзан градот со стигмата на болеста. Така, реката има исто име со вирусот ебола и болеста ебола (обично се нарекува едноставно „ебола").

## Наводи

Категорија:Реки во Конго
Темелко Наумов

**Темелко Наумов**, известен како **Темелко Степанцалијата** — македонски револуционер, велешки војвода на Внатрешната македонска револуционерна организација.

## Животопис

Темелко Наумов е роден 1870 година во велешкото село Степанци, во областа Азот, тогаш под Османлиското Царство. Влегува во ВМОРО и го оглавува комитетот во родното село. Во текот на април 1902 година е уапсен од отоманските власти и затворен во Битола. Во текот на јуни 1905 година станува четник на Панчо Константинов. Во август 1907 година, откако Дачо Јотов и Михаил Чаков го напуштаат Велешко, окружниот војвода Тане Николов се враќа во Велешко и ја подели областа на петмина околиски војводи - на Велко Попадиски, Секула Ораовдолски, Темелко Наумов, Александар Андреев и Милан Змијата. Темелко Наумов се бори активно против српската пропаганда и нејзините чети во Македонија.

## Белешки


Категорија:Дејци на ВМОРО
Категорија:Степанци (Велешко)
Категорија:Луѓе од Велес
Категорија:Македонски револуционери
Пружина

мини|десно|200п|Пружина на растегнување

**Пружина** или **федер**  – машински елемент кој се користи за остварување еластични споеви. Под дејство на сила доаѓа до деформација на пружината, а по престанување на делувањето на сила се враќа во првобитната положба.

Намената на пружините е многу разнолика. Може да служат за привремено складирање (акумулација) на механичка енергија, за ублажување на удари (амортизер), за мерење сила, итн.

## Поделба
Според начинот на делување на товарот се делат на флексиони (адаптирани за виткање) и торзиони (адаптирани за усукување).

Во флексиони спаѓаат: прости лиснати пружини, спирални, завојни и чиниести пружини. Во торзиони спаѓаат затезни, притисни и полжавести пружини.

## Хуков закон

Повеќето пружини кои не се растегнати или стиснати преку границата на еластичност (приближно) го следат Хуковиот закон, па така при пресметките се смета дека силата со која пружината му се спротивставува на притисокот е линеарно пропорционална на промената на должината на пружината:

: F=-kx, \ 
каде
: *x* е вектор на поместување – далечина и насока во која пружината се деформира
: *F* е вектор на резултантната сила - магнитуда и насока на повратната сила која ја врши пружината
: *k* е константа на пружината или константа на силата на пружината, дадена во N/m.

Пружините во облик на спирали и другите чести облици главно го почитуваат Хуковиот закон. Кај некои видови, особено при виткање, силите се нелинеарни и не важи Хуковиот закон.

## Галерија

Слика:Ressort de compression.jpg|Компресиона (притисна) пружина.
Слика:Ressort de traction à spires jointives.jpg|Затезна пружина.
Слика:Ressort spiral theorique.svg|Торзиона спирална пружина.
Слика:Leafs1.jpg|Ламелна опруга на автомобил.
Слика:Tellerfeder.svg|Флексиона чиниеста пружина.
Слика:Ressort d' une pince a ongles.jpg|Торзиона полжавеста пружина.
Слика:Pince a epiler.jpg|Пинцета, вид проста лисната пружина.


## Поврзано
* Машински елементи

## Наводи

## Надворешни врски

*
*
*

Категорија:Машински елементи
Собирница (појаснување)

**Собирница** може да се однесува на:

* Собирница (информатика) - комуникациски систем кој пренесува податоци меѓу компонентите во сметачот или меѓу сметачите.
* Собирница (електроенергетска) – спроводник кој овозможува поврзување на различни елементи на системот.
Никола Автовски-Боби

**Никола Автовски-Боби** (роден во  – починат на ) – македонски филмски и театарски глумец, член на Битолскиот народен театар

## Животопис
Никола Автовски е роден во Охрид. Завршил средно воено музичко училиште во Вршац и работел во Битолскиот народен театар.

Автовски е познат и по изведбата на првиот македонски шлагер „Кажи зошто ме остави“.
## Творештво
### Филмографија

## Наводи

## Надворешни врски
* 

Категорија:Македонски театарски глумци
Категорија:Македонски филмски глумци
Анџела Картер

**Анџела Картер** (англиски: *Angela Carter*, 1940-1992) - англиска писателка.

## Животопис
Картер го поминала раното детство со бабата и во тој период се борела со анорексијата. Подоцна, успешно студирала англиска книжевност на Универзитетот во Бристол.

## Творештво
Творештвото на Картер се состои од повеќе романи, неколку збирки со кратки раскази и со есеи, преводи на бајките на Шарл Перо, како и многу песни и статии. Во 1965 година го објавила првиот роман „Танц на сенките“ (*Shadow Dance*) кој бил позитивно оценет од критичарите, кои ја прогласиле во редот на најоригиналните британски млади писатели. Таа е позната по своите феминистички ставови, магискиот реализам и живописниот стил на нејзините романи и раскази. Картер е добитничка на неколку награди меѓу кои се издвојуваат наградата „Сомерсет Мом“ и Челтенехемовата награда за збирката „Крвава соба“. Нејзини поважни дела се:
* Танц на сенките (1965)
* Крвава соба
* Прекрасната продавница на играчки
* Ноќи во циркусот
* Страста на новата Ева
* Црната Венера
* Мудри деца
* Љубов (1971)

## Наводи

Категорија:Англиски писатели
Категорија:Родени во 1940 година
Категорија:Починати во 1992 година