Маријамполе

**Маријамполе** — индустриски град и административен центар на Маријамполскиот округ на југот на Литванија, граничи со Полска и Калининградската Oбласт (Русија), и Виштинецкото Езеро. Градот е центар на етнографскиот регион Сувалкија. Според бројот на население, градот е седми во државата со 38,345 жители (2015).

## Историја

Населбата била првично основана како село наречено "Пашешупе" (на полски: *Poszeszupie*), по блиската река Шешупе. Како таков градот првпат бил спомнат во 1667 година. Во 18. век селото, кое во тој период припаѓало на католичката црква, пораснало и станало пазариштен град и неговото име било променето во Старпол или „Старополе“. Населбата била уништена од пожар во 1765 година.

По несреќата сопругата на современиот старешина на Приенај, Франчиска Шчука, финансирала нова црква и манастир за религозната конгрегација Маријани. По основањето на манастирот, нов град бил изграден во областа. Тој бил именуван "Марјампол", по Богородица Марија, со наставката *-пол* озчачувајќи град.

На 23 февруари 1792 година, кралот Станислав II Август Поњатовски му доделил градски права на градот и привилегии за огранизирање пазари. По поделбата на Полска градот накратко бил дел од Прусија. Сепак, по наполеоновите војни тој бил вратен на Кралството Полска. Во 29. век градот продолжил да се развива, најмногу благодарение на големиот број на еврејски и германски населувачи. Во 1817 градот станал седиште на одделниот округ во  административниот систем на кралството. Во 1827 година градот имал 1759 жители. До 1861 година бројот се искачил на 3718 жители, од кои 3015 биле Евреји. Пожар уништил многу дрвени куќи во 1868 година. Поради тоа, биле изградени многу куќи од камен.

По јануарското востание и руското поттиснување на Полско-литванската Државна Заедница, округот Марјампол бил сериозно намален. Во тој период манастирот добил значење бидејќи бил единствениот манастир во сопственост на Маријаните кој не бил затворен од царските власти. Околината на градот била главно населена од Литванци, со што градот станал центар на литванската национална преродба. Близината на пруската граница довеeло до полесен шверц на книги на литвански јазик, кои биле забранети во Царска Русија. Најзначајни образовани луѓе и писатели активни во Маријампол во тоа време биле Казис Гриниус, Јонас Јаблонскис, Винцас Кудирка и Антанас Венцлова.

По првата светска војна градот станал дел од Литванија и бил преименуван во денешното име. Во текот на втората светска војна градот бил окупиран од Германија. На 1 септември 1941, некаде помеѓу 5,000 и 8,000 Евреји од Маријамполе, Калварија и пошироко - заедно со луѓе од различни потекла - биле убиени. Нивните тела биле оставени во масовна гробница близу реката Шешупе. Поголем дел од убијците биле литванци. Како резултат на војната, градот бил силно уништен и речиси испразнет. По војната градот бил повторно изграден и населен со имигранти од другите делови на Литванија.

На 9 април 1955 година, властите во Литванската ССР уште една го преимнувале градот, овој пат во „Капсукас“, по литванскиот комунистички политичар Винцас Мицкевичиуш-Капсукас. Старото име на градот било вратено откако Литванија добила независност.

## Сообраќај
Маријамполе е достапен железнички, преку железничката линија Каунас-Шештокаи-Алитус. Градот се наоѓа на раскрсницата на два автопата. Европскиот пат Е67 го поврзува Хелсинки со централна и јужна Европа. Европскиот пат Е28 ги поврзува градовите Калининград со Минск.

## Спорт
* ФК Судува. Фудбалски клуб, Шампион на Литванија (2017, 2018).

## Збратимени градови
Маријамполе е збратимен со: 
* Сувалки, Полска
* Пјотркув Трибуналски, Полска
* Рогозно, Полска
* Бершки Гладбах, Германија
* Черњаховск, Русија
* Кокола, Финска
* Квам, Норвешка
* Виборг, Данска

## Значајни личности
* Моше Розенталис (1922-2008), литванско-израелски сликар
* Витолд Теофил Станишкис, полски политичар
* Виолета Урмана, оперска дива, почесен граѓанин на градот
* Даријус Сонгајла, кошаркар
* Викторас Мунтианас, политичар и поранешен претседател во Собранието на Литванија

## Галерија

File:Vytautas of Marijampolė.jpg|Споменик на Витовт
File:Marijampolė Šv arkangelo Mykolo mažoji bazilika (Large).jpg|Базилика „Св. Михаил“
File:Marijampoles GS.JPG|Железничка станица
File:Marijampole-Culture-palace.jpg|Палатата на културата
File:Marijampoles dramos teatras 2007.png|Драмскиот театар
File:Parkas Marijampolėje 3.JPG|Паркот на поезијата
File:Marijampoles stadiono tribunos.JPG|Стадионот Судува


## Наводи

## Надворешни врски

* Официјално мрежно место  
* History of the Jewish shtetl in Marijampolė
* Organ at Basilica of Marijampolė


Категорија:Градови во Литванија