Ледена покривка

[мини| Сателитска композитна слика [Антарктик|на Антарктикот.]]
**Ледена покривка**, позната и како **континентален ледник**, — маса на ледник што покрива терен кој е поголем од 50 000 км². Единствените сегашни ледени плочи се на Антарктикот и Гренланд, за време на последниот глацијален период на Последниот глацијален максимум (ЛГМ), ледената покривка Лаурентид го покривала поголемиот дел од Северна Америка, Вејкселијанската ледена покривка ја покривала Северна Европа, а ледената покривка Патагонија го покривала јужниот дел на Јужна Америка.

Ледените покривки се поголеми од ледените плочи или планинските ледници. Ледени маси покриваат помалку од 50.000 км² се нарекуваат ледена капа. Ледената капа обично храни низа ледници на нејзината периферија.
[мини| Воздушен поглед на ледената покривка на источниот брег [Гренланд|на Гренланд]]
Иако површината е студена, основата на ледената покривка е генерално потопла поради геотермалната топлина. На некои места доаѓале до топење и стопената вода го олеснувала на движењето на ледената покривка, така што таа се движи побрзо. Овој процес создава канали кои брзо течат во ледената покривка - тоа се ледени струи.

Денешните поларни ледени покривки се геолошки релативно млади. Ледената покривка на Антарктикот првпат се формирала како мала ледена капа можеби неколку од нив во раниот олигоцен, но се повлекувала и напредувала многу пати до Плиоценот, кога го окупирала речиси целиот Антарктик. Ледената покривка на Гренланд воопшто не се развила до доцниот плиоцен, но очигледно се развила многу брзо со првата континентална глацијација. Ова имало необичен ефект на фосилите на растенијата што некогаш растеле на денешен Гренланд да се зачуваат многу подобро отколку со полека формираната ледена покривка на Антарктикот.

## Ледена покривка на Антарктикот
Ледената покривка на Антарктикот е најголемата поединечна ледена маса на Земјата. Зафаќа површина од речиси 14 милиони км² и содржи 30 милиони км³ мраз. Околу 90% од ледената маса на Земјата се наоѓа на Антарктикот, што, доколку се стопи, би предизвикало зголемување на нивото на морето за 58 метри. Трендот на зголемување на просечната површинска температура на Антарктикот на целиот континент е позитивен и значаен со > 0,05°/деценија од 1957 година година.

Ледената покривка на Антарктикот е поделена со Трансантарктичките планини на два нееднакви делови наречени Ледена покривка на Источен Антарктик и помала ледена покривка од Западен Антарктик се потпирала на главната копнена маса, додека неговото корито на некои места е над 2500 метри под нивото на морето. Тоа би било дното на морето ако нема ледени покривки. Ледената покривка од Западен Антарктик е класифициран како ледена покривка од морска основа, што значи дека неговото корито е под нивото на морето, а неговите рабови пловат во пловечки ледени полици се граничи со ледениот гребен Рос, ледениот гребен Рон и излезните ледници кои се влеваат во Амундсеновото Море.

## Ледена покривка на Гренланд
[мини| Карта [Гренланд|на Гренланд ]]
Ледената покривка на Гренланд зафаќа околу 82% од површината на Гренланд, а доколку се стопи, нивото на морето би се зголемило за 7,2 метри. Проценетите промени во масата на ледената покривка на Гренланд сугерираат дека таа се топи со брзина од околу 239 кубни километри (57 кубни милји) годишно. Овие мерења доаѓаат од сателитот ГРАЦЕ на НАСА, лансиран во 2002 година. година, што беше објавено од Би-Би-Си во август 2006 година. година.

## Динамика на ледената плоча
 Во движењето на мразот доминира движењето на ледниците, чија активност е одредена од бројни процеси. Нивното движење е резултат на циклични напрегања проткаени со подолги периоди на неактивност, и на часовните и на стогодишните мерни скали.

## Предвидени ефекти од глобалното затоплување
Ледените плочи на Гренланд, а можеби и на Антарктикот неодамна губат маса, поради загубите од аблација, вклучително и прекумерната акумулација на снежни врнежи од излезниот ледник. Според Меѓувладиниот панел за климатски промени (МПКП), губењето на ледената маса на Антарктикот и Гренланд придонесе со околу 0,21 ± 0,35 и 0,21 ± 0,07 соодветно мм/годишно до пораст на нивото на морето помеѓу 1993 и 2003 година.
[мини| Залихи и флукс на јаглерод во денешните ледени плочи (2019) и предвидените влијанија [Јаглерод диоксид|на јаглерод диоксид (каде што постојат податоци).Проценетите јаглеродни текови се мерат во -1 (мегатони јаглерод годишно), а проценетите големини на јаглеродните резерви се мерат во (илјадници мегатони јаглерод). DOC = растворен органски јаглерод, POC = органски јаглерод со честички . ]]
МПКП предвидува дека загубата на ледената маса од топењето на ледената покривка на Гренланд ќе продолжи да ја надминува акумулацијата на снежните врнежи. Се предвидува дека акумулираните снежни врнежи на ледената покривка на Антарктикот ќе ги надминат загубите од топењето. Сепак, според МПКП, „ *Динамичките процеси поврзани со протокот на мраз кои не се заробени од сегашните [[Ice-sheet model|модели]], туку предложени од неодамнешните набљудувања, би можеле да ја зголемат ранливоста на ледените плочи на затоплување, зголемувајќи го идното зголемување на нивото на морето“.* *Разбирањето на овие процеси е ограничено и не постои консензус за нивната големина.* Затоа, потребна е повеќе истражувачка работа за да се подобри веродостојноста на предвидувањето на одговорот на ледената покривка на глобалното затоплување. Во 2018 година Научниците откриле канали помеѓу ледените плочи на источниот и западниот Антарктик што може да овозможат побрз проток на стопениот мраз до морето.

Влијанијата врз ледените плочи поради зголемувањето на температурата може да се забрзаат, но според податоците на МПКП, ефектите не можат лесно да се проектираат прецизно, а во случајот на Антарктикот, може да се активира акумулација на дополнителна ледена маса. Ако ледената покривка се спушти на гола земја, помалку сончева светлина ќе се рефлектира во вселената и повеќе ќе се апсорбира од земјата. Ледената покривка Гренланд покрива 84% од островите, а Антарктичката ледена покривка покрива приближно 98% од континентот. Поради значителната дебелина на овие ледени плочи, анализата на глобалното затоплување обично се фокусира на губењето на ледената маса на ледените плочи во однос на порастот на нивото на морето, а поретко во однос на намалувањето на ледената површина.

До неодамна, ледените плочи се сметале за инертни компоненти на јаглеродниот циклус и биле во голема мера занемарени во глобалните модели. Истражувањата во изминатата деценија го трансформирале ова гледиште, демонстрирајќи постоење на уникатно прилагодени микробиолошки заедници, со високи стапки на биогеохемиски /физички временски влијанија во ледените плочи и складирање на преку 100 милијарди тони органски јаглерод, како и хранливи материи (види дијаграм).

## Наводи

Категорија:Климатски промени
Категорија:Облици на водата
Категорија:Глациологија