Епидаур

**Епидаур** () — мал град (полис) во Стара Грција, на полуостровот Арголида во Саронскиот Залив. Два современи градови го носат името Епидаврос: Палаја Епидаур и Неа Епидаур. Од 2010 година припаѓаат на новата општина Епидаур, дел од регионалната единица Арголис. Седиште на општината е градот Лигурио. Блиското светилиште и античкиот театар биле впишани на списокот на светско наследство на УНЕСКО во 1988 година поради нивната примерна архитектура и важност во развојот и ширењето на исцелителните светилишта и култови низ античкиот грчки и римски свет.

## Име и етимологија
Името „Епидаур“ е од грчко потекло. Името го добилo по херојот Епидаур, син на Аполон. Според Страбон, градот првично бил именуван како Ἐπίκαρος (Епикарос) од Каријците, (Аристотел тврдел дека Карија, како поморска империја, ги окупирала Епидаур и Хермиона)  пред да го земе името Ἐπίταυρος (Епитаур) кога градот бил заземен од Јонците и конечно станал Ἐπίδαυρος (Епидаур) откако Доријците го освоиле градот. Споредливи се поединечните елементи ἐπί (epí, „над“), Καρία (Karía, „Каријан“), ταῦρος (taûros, „бик“) и Δωριεύς (Dōrieús „Доријан“)/Δωριεῖς (Dōrieîs, „Доријанци“).

## Историја
Епидаур бил независен од Аргос и не бил вклучен во Арголида до времето на Римјаните. Со својата потпорна територија ја формирала малата територија наречена Епидаурија. Познато е дека Епидаур е бил основан или именуван по херојот Епидаур, и дека е родно место на синот на Аполон, Асклепиј исцелител.

### Светилиште на Асклепиј
Епидаур е најпознат по неговото исцелително светилиште (*асклепиеон*) и светилиштето на Асклепиј, сместено околу пет милји (8&nbsp;км) од градот, со неговиот театар, кој се користи и денес. Култот на Асклепиј кај Епидаур бил потврден во 6 век п.н.е., кога постарото светилиште на Аполон Малеата на врвот на ридот повеќе не било доволно пространо. Светилиштето било најславниот центар за лекување на класичниот свет, местото каде што болните оделе со надеж дека ќе бидат излечени. За да го откријат вистинскиот лек за нивните болести, тие поминале една ноќ во *енкометрија*, голема сала за спиење. Во нивните соништа, самиот бог ќе ги советувал што треба да направат за да си го вратат здравјето. Во рамките на светилиштето имало гостинска куќа ( *катагогион*) со 160 соби за гости. Во близина имало и минерални извори, кои можеби се користеле за лекување.

Асклепиј, најважниот бог исцелител од антиката, му донел просперитет на светилиштето, кое цветало до првата половина на првиот век п.н.е., кога претрпело голема штета. Светилиштето било оживеано по посетата на Адријан во 124 година од нашата ера и уживало обновен просперитет во следните векови.

Во 395 н.е. Готите го нападнале светилиштето. Дури и по воведувањето на христијанството и замолчувањето на пророците, светилиштето во Епидаур сè уште било познато до средината на 5 век како христијански исцелителен центар.

### Други згради
Градот Епидаур имал сопствен театар кој бил ископуван од 1990 година и се покажало дека е добро сочуван. Датира од 4 в. п.н.е. и поседувал околу 2000 седишта. Тој бил реновиран и отворен за јавноста, како дел од шемата за зачувување и подобрување на античките театри која мапирала 140 антички арени низ Грција.

### Театар
лево|мини| Античкиот театар на Епидаур
Просперитетот што го донел асклепионот му овозможил на Епидаур да изгради граѓански споменици, вклучително и огромниот театар кој го воодушевил Павсанија поради својата симетрија и убавина, кој денес повторно се користи за драматични претстави, церемонијалниот *хестиатореион* (сала за банкети) и палестра. Античкиот театар на Епидаур бил дизајниран од Поликлеит Помладиот во 4 век п.н.е. Оригиналните 34 реда биле продолжени во римско време за уште 21 редови. Како што е вообичаено за грчките театри (и за разлика од римските), погледот на бујниот пејзаж зад *скенот* е составен дел од самиот театар и не треба да се замагли. Може да прими до 14.000 луѓе.

Театарот долго време има репутација по својата исклучителна акустика, која наводно им овозможувала речиси совршена разбирливост на незасилените изговорени зборови од просцениумот или *скенето* на сите 14.000 гледачи, без оглед на нивното седење, приказна која често ја раскажуваат туристичките водичи. Мерењата на самото место, сепак, донекаде ги ублажуваат овие тврдења: иако повеќето звуци навистина може да се забележат, разбирливоста не е загарантирана, особено за гласот, кој бара добра проекција, што можеби не било проблем за грчките актери, кои биле познати експерти во овој аспект. Акустичните својства се предизвикани и од физичката форма, но и од градежниот материјал: редовите од варовнички седишта ги филтрираат звуците со ниска фреквенција, како што е шумењето на толпата, а исто така ги засилуваат високофреквентните звуци на сцената.

## Општина
Општината Епидаур била формирана по реформата на локалната власт во 2011 година со спојување на следните две поранешни општини, кои станаа општински единици:
* Асклепион
* Епидаур

## Епудаур како тема во уметноста
* „Епидаурус“  — песна на македонскиот поет Матеја Матевски.

## Галерија

File:The Ancient Stadium of Epidaurus.jpg|Стадион
File:Epiduros, Hestiatorium , 091087.jpg|Гимназија
The stoa of Abaton or Enkoimeterion at the Sanctuary of Asclepius in Epidaurus.jpg|Абатон
File:Epidavros Odeio DSC 4028a.jpg|Одеон
File:Terms Epidauros.JPG|Римски бањи
File:Bearded Asclepius, statue, AM Epidauros, Epim08.jpg|Статуа на Асклепиј


## Наводи

## Надворешни врски

* Epidaurus UNESCO Listing
* Epidaurus photos and info 
* How the sanctuary was built -the building inscriptions

Категорија:Општини на Пелопонез
Категорија:Светско наследство во Грција
Категорија:Статии со извори на грчки (el)
Категорија:Статии со краток опис
Категорија:Координати на Википодатоците