Национален парк Сајљугемски

**Националниот парк Сајљугемски** ( се наоѓа на планинскиот „X“ , односно средишна точка каде што се среќаваат границите на Русија, Казахстан, Монголија и Кина на Алтајските Планини во Централна Азија. Поради својата оддалеченост и положба на точките на спојување на планините, степите, пустината и шумата, тој е глобално важен природен резерват за биодиверзитетот. Паркот е формално основан во 2010-2012 година, со посебна цел да се заштити ранливата планинска овца Алтај аргали и загрозениот снежен леопард. Компонентата Сајлугем Планини е гребен на Алтај и се протега на североисток до Сајанските Планини. Климата е ладна и полусува. Административно, паркот се наоѓа во Кош-Агачкиот округ во Република Алтај. Иако екотуризмот има наведена улога, посетите на територијата во моментов бараат посебни дозволи од администрацијата на паркот, а активностите се ограничени на патишта и патеки.

## Топографија
Топографијата на паркот Сајлугемски е генерално планинска со највисоките врвови кои се искачуваат до 3,621 метар  (на гребенот Табагијин-Тир-Ула)  со глечери на највисоките делови. 

Генерално, Алтај е високопланинска висорамнина која е длабоко дисецирана од речни долини; на места ова добива изглед на брановидни ридови или степи. Се простира на 118,380 хектари. 

Територијата се состои од три дела: деловите „Сајлугем“ и „Уландрик“ се наоѓаат блиску еден до друг на северната падина на планинскиот венец Сајлугем, при што првиот сектор се протега по границата меѓу Русија и Монголија. Третиот дел, „Аргут“, е на сртот на планинските венци Катун и Северна Чуја , тука се наоѓа и Реката Аргут која што тече низ таа територија. Снежната граница се протега од 2.300 метри до 3.200 метри.

Додека секторите Сајлугем и Уландрик биле населени со луѓе со милениуми пасишта и лов, од друга страна понепристапниот сектор Аргут останал релативно недопрен. Алтајските планини се наоѓаат на северниот раб на регионот, тектонски погоден од судирот на Индија со Азија; областа е сеизмички активна, со голем земјотрес неодамна, како земјотресот во Алтај во 2003 година. Типовите карпи во планините се типично гранити и метаморфни шкрилци.

## Клима и екорегион
Климата во Сајљугемски е студена полусушна ( Кепенова климатска класификација BSk), што е типично за континенталните внатрешни делови далеку од големи водни површини. Летата се благи и суви; зимите се ладни и суви. Во Кош-Агач, најблискиот град, просечната годишна температура е -1,6°C, со просек од околу 13 сантиметри (140 милиметри).Екорегионот Сајљугемски е „Алтај-Сајан“, екорегион на WWF Global200. Ова е еден од најнеобичните и најбиодиверзифицирани региони на земјата, со мозаик од планини, степи, шуми, пустини и други живеалишта.).
Податотека:Ochotona_alpina,_алтайская_пищуха..jpg|алт=Alpine pika in the Saylugem Mountains| Алпска пика во планините Сајлугем
Податотека:Переменная_облачность_в_Беляшах.jpg
Екорегионот со слатка вода е сиромашен со видови: само два вида риби - арктичка сива риба (Thymallus arcticus) и алпска глава на бик (Cottus poecilopus) - се наоѓаат во планинските области, а само четири други видови во езерата и реките во долните висорамнини. Нема ендемски видови. Паркот е во слатководниот екорегион „Чуја“ (WWF ID#604), еден од помалите слатководни екорегиони во светот. Реките на територијата се влеваат во сливот на реката Об и на крајот во Арктикот, но водниот екосистем на паркот се чини дека е претежно одделен од оној на самиот Об. Реките и потоците во областа имаат високи стапки на проток и брзаци што ги спречуваат рибите преселници од пониските региони. Поради оддалеченоста на областа, слатководниот екосистем сè уште е слабо разбран.

## Растенија
Во јужните делови (Сајлугем и Уландрик) има вегетација што го одразува типот на суво западно-монголско степско и пустинско-степско живеалиште. Досега, научниците регистрирале 722 видови васкуларни растенија кои припаѓаат на 66 семејства и 232 родови; 20 растителни видови се класифицирани како ранливи во Русија. Делот Аргут е повеќе алпски (ариш, смрека, ела, бреза, топола, бор) и алпско-тундра по карактер.

## Животни
лево|мини|260x260пкс|Снежен леопард во московската зоолошка градина
Снежниот леопард е примарен фокус на напорите за зачувување на паркот. Се проценува дека на територијата живеат 15-20 единки, а уште 50-60 во тампон-зоните. Тие живеат на повисоки надморски височини во карпести предели, каде што нивните збиени тела и густо крзно ги прават добро адаптирани. Сајљугемски е на северниот крај од нивниот опсег. Главен плен на леопардот е алтајско-сајанската планинска коза (ибекс), од која има околу 3.200-3.700 во паркот. Во 2015 година, научниците пронајдоа докази за ретка Сајљугемска мечка, за која се сметаше дека е исчезната во областа 30 години. Сиљугемски е централната област за размножување на сибирската планинска коза, со групи прекугранични аргали кои бројат 500-550 единки.

Вообичаените копитари се среќаваат - елени и лосови - а мошусниот елен е познат бидејќи нелегалното фаќање на нивниот мошус се врши со жични стапици кои понекогаш случајно го заробуваат снежниот леопард. 

Гребенот е исто така место за размножување на загрозениот степски сокол, чиј број се намали во последниве години поради криволов. Во јужните делови од паркот се регистрирани 146 видови птици, вклучувајќи го белоопашестиот орел, степскиот орел, златниот орел, брадестиот мршојадец, црниот мршојадец, белоглавиот мршојадец, сив сокол, малата ветрушка и алтајскиот снежен кокошарник .

## Туризам
Како резерват за ранливи и загрозени видови и културни места, паркот има строги ограничувања за користење и движење. За влез во паркот е потребна дозвола од администраторите на паркот, а посетителите мора да останат на патиштата и патеките.

## Поврзано

* Машејбаш

## Наводи

## Надворешни врски

* Заштита на грабливи птици во Алтај (Проектот Алтај, Институт за острови на Земјата)   
* Видео турнеја низ Националниот парк Сајлугемски (YouTube)
* Инструктивно видео - Изградба на патеки за планинарење на голема надморска височина во Сајлугемски (на руски)

Категорија:Национални паркови во Русија
Категорија:Алтајски Планини
Категорија:Координати на Википодатоците
Категорија:МСЗП-Категорија II
Категорија:Статии со текст на руски