Хаг

**Хаг** — град во Холандија. Таа претставува административна престолнина на Холандија. Се наоѓа на западниот дел од државата во покраината Јужна Холандија. Зазема површина од 100&nbsp;км2  и има население од 510. 909 жители, според податоците од 2014 г.  а заедно со околината има околу 700 000. Исто така во Хаг се наоѓа горниот и долниот дом на парламентот, како и канцеларијата на кралот Вилем-Александер. Хаг е седиште на сите амбасади, како и на меѓународни организации, но сепак по холандсксиот устав главен град на Холандија е Амстердам.

## Историја
Градот е основан 1248 година од страна на Вилем II Холандски. Градскиот живот најмногу се одвивал околу Хофвијвер и Биненхоф, каде што денес е сместен парламентот. Хаг е најголем холандски град сместен на крајбрежјето на Северното Море. Градското подрачје опфаќа два помали крајбрежни гратчиња: главното одморалиште Схевенинген во северозападниот дел на градот е омилено место за туристите, како и за ноќен живот. Схевенинген е најпосетуваното место во Бенелукс со 10-милиони посетители на годишно ниво. Поради тоа многу посетители, но и холанѓани го сметаат Схевенинген за посебен град, но тој е само еден од 8-те хашки окрузи што го сочинуваат градот. Второто најпознато крајбрежно одморалиште е Кајкдуин кој се наоѓа на југозапад и најмногу е посетено од домашни туристи.

Поранешната колонија Холандска Источна Индија (*Nederlands-Indiё*, денас Индонезија), оставила голем траг во Хаг. Имено бројни улици по места се наречени по неа, а во градот живее голема индиска или индо заедница  ("Indische(e)" или "Indo"), поточно мешана холандско-индонезиска заедница. Една од одликите на Хаг се широките и долги улици во старите делови на градот. Куќите се обично ниски , со најмногу три спрата и прилично елегантни. Градско-урбанистичкиот план е многу поширок и по просторен за разлика од другите холандски градови, а канали речиси и веќе да нема бидејќи во 19-от век сите пресушиле.

Во Хаг се наоѓаат некој од најбогатите и најсиромашните квартови во Холандија. Богатите подрачја претежно се сместени западно од Лаан ван Меердервоорт. Сиромашните се наоѓаат во јужните и источните делови на градот. Оваа поделба се одразила и во локалниот акцент: за богатите граѓани  често се користи називот "Hagenaars" (Хагенари), a нивниот говор се нарекува  „бекакт“, за разлика од групата "Hagenezen" (Хагенези), кои говорат „плат Хагс“. Меѓу овие општествени групи нема многу комуникација.

## Географија

Хаг е најдолгиот холандски град на Северното Море и претставува центар на конурбацијата наречена Хагланден (Haaglanden). Вестленд општината, и Ватеринген лежи на југ, Рајксвајк, Делфт и Ротердам издвоено se (нареченi * Stadsregio Ротердам * или * Рајнмонд  на југоисток, Пајнакер -Нотдорп и Зутермеер на исток, Леидсхандам-Фурбурх, Фурсхотен и Лајден  издвоени на североисток и [[Васенар]] на север.

На конурбацијата околу Хаг и Ротердам се доволно блиску за да биде еден издвоено во некои контексти. На пример, тие ги делат [[аеродромите во Ротердам и Хаг|аеродромот во Ротердам и Хаг]] и лесниот шински систем наречен Рандтадреил. Се размислува за создавање на област Ротердам-Хаг метропола. Оваа голема приградска населба во центарот на Хаг и [[Ротердам]] е, пак, дел од Ранстад - конкретно појас на општините кои се нарекуваат Јужното крило (Zuidvleugel). [[Ранстад]], кој исто така ги вклучува, меѓудругото и [[Амстердам]] и  [[Утрехт]], има население од 6.659.300 жители. Хаг се наоѓа во југозападниот дел на аголот на една од најголемите урбани области во [[Европа]].
[[Податотека:The_Hague_Hoftoren.jpg|мини|Поглед на Хофторенот (лево) и Министерството за јавно здравје[[Ministry of Public Health, Welfare and Sports|, Добротворност и Спорт]] (right)]]

== Клима ==
Хаг има умерена океанска клима. Поради неговата местоположба на брегот, зимите во градот се поблаги додека летата се постудени.



== Политика ==

Хаг е седиште на многу организации: 
* [[Меѓународен суд за правда]]. 
* [[Меѓународен кривичен суд за поранешна Југославија|Меѓународниот трубунал]] за воини злосторства за поранешна [[Југославија]]. 
* [[Меѓународен кривичен суд за Руанда]]
* [[Меѓународен кривичен суд]]. 
* Организацијата за сузбивање на хемиското оружје. 
* [[Европол]]
* [[Академија за меѓународно право]]
* [[Ирано-американски трибунал]]
* [[Специјален трибунал за Либан]]

== Сообраќај ==
[[Податотека: Lijn2 Citadis4036 25042012.jpg | thumb|Модерен градски (RegioCitadis) трамвај на пат 2, Лусдаунен, април 2012]]

=== Воздушен ===
Хаг го дели  Ротердам - Хаг аеродромот  со [[Ротердам]]. Еден од начините да се стигне е од Централната станица  на Рандстадеил линија Е, со аеродромскиот шатл до станица Мејерсплеин Рандтадреил. Сепак, со неколку директни возови на час од железничките станици Холандс Спур и Централ, може да се стигне и до [[Амстердам аеродром Шипхол|Амстердам аеродром Схипхол]]  почесто се користи од страна на луѓе кои патуваат до и од [[Меѓународен кривичен суд за поранешна Југославија|Хашкиот трибунал]] и другите меѓународни институции по воздушен пат.

=== Железнички ===





Постојат две главни железнички станици во Хаг: железничката станица Ден Хаг Холандс Спур (Нс) и железничката станица Ден Хаг Централ, на само  1.5  километри далеку една од друга. Затоа што овие две станици се изградени и експлоатирана од страна на две различни железничките компании во 19 век, исток-запад лините беа прекинати на Централ станицата, а север-југ линиите работат преку Холандс Спур. Централната станица сепак, нуди подобри врски со остатокот од земјата, со директни услуги на повеќето големи градови, на пример [[Амстердам]], [[Ротердам]] и  [[Утрехт]].

Други одредишта се [[Лајден]], [[Харлем]], [[Зволе]], [[Гронинген (покраина)|Хронинген]], [[Леуварден]], [[Амерсфорт]], [[Енсхеде]], [[Бреда]] и [[Ајндховен]]. Постои меѓународна служба со [[Антверпен]] и [[Брисел]].

== Демографија ==


Од [[1 јануари]] [[2014]] година, во Хаг живеат 509.779 жители, што го прави трет по големина град на [[Холандија]]. Помеѓу 1800 и 1960 година, градот доживеал значителен раст од 40.000 во [[1800]] година на 200.000 во [[1900]] година и на крајот од 600.000 во [[1960]] година по растот од [[1900]] кој бил делумно предизвикан од страна на актот за домување донесен од 1901 година, што ја поттикнала експанзијата на градовите како Хаг. Во периодот меѓу [[1960]] и [[1980]] година, Хаг доживеал намалување на населението од 600.000 до 440.000 жители, предизвикана главно од страна на просторната политика, демографските процеси и недостаток на простор. По неколку урбанистички промени, Хаг повторно започнал да се зголемува по број на жители, достигнувајќи 500.000 жители во [[2011]] година. Општината очекува растот да продолжи до [[2020]] година. Процентот на Холанѓани кои живеат во градот е 49,9%, на западните имигранти е 15,6%, а на незападните имигранти е 34,4%.

Нешто повеќе од половина од населението на Хаг се идентификува во некоја религиозна група. Двете најголеми религии се христијанството (32%) и исламот (16%). Во градот живеат луѓе со потекло од Индонезија, Турција, Мароко, Тунис итн. Исламот е најчеста религија меѓу Турците и Мароканци. Локалното холандско население речиси целосно припаѓа на христијанството. Нешто помалку од 40% од населението во Хаг редовно присуствува на богослужба.

== Стопанство ==


Во градот Хаг се наоѓаат голем број на државни службеници и дипломати кои работат во градот. Од 2006 година, 26% од работните места во Хаг се оние кои се понудени од страна на холандската влада и меѓународните институции. Големи работодавци во овој сектор се министерствата за одбрана, правда, просторно планирање и животна средина, Министерството за надворешни работи, за внатрешни работи и за транспорт и врски, урбанизам и водостопанство.

Неколку големи меѓународни компании имаат седиште во Хаг, вклучувајќи ја [[Royal Dutch Shell]], петта по големина компанија во светот во поглед на приходот. Други значајни компании со седиште во Хаг се [[Aegon N.V.|Aegon]], [[APM Terminals]], [[Damco]], [[KPN]], [[Nationale Nederlanden]], [[ING Investment Management]], [[NIBC Bank]], [[Chicago Bridge & Iron Company]] и [[PostNL]]. Во градот исто така се наоѓаат и регионални претставништва на [[Siemens]], [[T-Mobile]], [[AT&T]], [[Huawei]], [[Kuwait Petroleum Corporation]], [[Saudi Aramco]] и [[Total S.A.]]. Градот никогаш немал некаква голема индустриската активност, со можен исклучок на риболовни активности на пристаништето во Шевенинген.

Туризмот е важен сектор во Хаг. Градот е второто најголемо туристичко одредиште во земјата, по [[Амстердам]]. Во [[2012]] година, градот го посетиле 1,2 милиони туристи (зголемување од 80.000 во однос на претходната година), од кои половина биле од странство. Бројот на хотелски ноќевања во Хаг се зголемил за 5%; особено за посетителите од соседните земји. Во однос на [[2011]] [[Белгијци]]те резервирале 27% повеќе хотелски ноќевања, додека [[Германци]]те имале 24% повеќе хотелски ноќевања, а [[Французи]]те - 20%.

== Култура==

[[Биненхоф]], кој потекнува од 13 век, денеска сè уште претставува културен центар на градот. Ноќниот живот се одвива главно во трите главни плоштади во центарот, Плејн, Гроте Маркт и Битенхоф. Во непосредна близина на Битенхоф се наоѓа трговскиот центар *De Passage*, кој бил изграден во 19 век и во кој се наоѓаат специјализирани продавници. Еден од најголемите музички настани во земјата, Paard van Troje се одржува во центарот на Хаг. Друга популарна место за музика во Хаг е Muziekcafé de Paap.

Спиплејн е еден од најмодерните квартови на градот, кој се наоѓа во самиот центар. Шевенинген го формира вториот културен центар на Хаг, со своите кино сали како *Pathé'', како и музичкиот театар Circustheater иако, особено во текот на летото, ноќниот живот се концентрира околу морето пред булеварите со барови и ресторани.

Хаг е резиденцијата на холандската кралица и неколку (поранешни) кралски палати може да се најдат во градот. Кралот Вилем Александар и кралицата Максима живеат во Хејс тен Бос, и работат во палатата Нордејнде во центарот на градот. Исто така, постојат две поранешни кралски палати во Хаг, како Кнеутердејк палата, изградена во 1716, сега дом на Државниот совет на Холандија, и Ланге Ворхут палата, каде се наоѓа музејот на Ешер.

Во Хаг се наоѓа музејот „Маурицхаус“ кој содржи многу слики од холандски мајстори, како Јоханес Вермер и Рембрант ван Рајн. Други музеи се: Научниот музеј Museon, музејот на модерна уметност Gemeentemuseum, историскиот музеј Haags Historisch, Музејот Bredius, Gevangenpoort итн.

Уште во 16 век, штркот е симбол на Хаг..

Неколку филмови се (делумно) снимени во Хаг, вклучувајќи Јас и ти (2004), Дванаесетмината на Оушн (2004) и Zwartboek (2006). Алтернативниот музички спот на песната Вива ла Вида од Колдплеј, исто така, бил снимен во Хаг.

## Наводи

## Надворешни врски

*City of The Hague.
* The largest painting in the Netherlands .


Категорија:Градови во Холандија
Категорија:Општини во Јужна Холандија
Категорија:Пристанишни градови во Холандија
Категорија:Населени места основани во 13 век
Категорија:Населени места во Јужна Холандија