Лопатоносна есетра

**Лопатоносна есетра** (***Scaphirhynchus platorynchus***) — најмалиот вид слатководна есетра која е родена во Северна Америка. Често се нарекува **балдахин** или **песочна есетра** или **спуштена опашка**. Спуштената опашка се однесува на долгиот филамент што се наоѓа на горниот лобус на опашната перка (честопати скршен). Лопатоносната есетра е најзастапената есетра која се наоѓа во системите на реките Мисури и Мисисипи, а порано била комерцијално ловена есетра во Соединетите Американски Држави. Во 2010 година, тие биле наведени како загрозени според Законот за загрозени видови на САД поради нивната сличност со загрозената бледа есетра (*S. albus*),  со која спуштената есетра се симпатрични. 

## Опис
  

Есетрите од семејството Acipenseridae имаат коскени лузни по страните и грбот и четири мрени на долната страна од гласницата. Вкупно се препознаваат 25 постоечки видови на есетра, вклучувајќи 17 во рамките на родот *Acipenser*. Есетрите се распространети низ северниот дел на северната полутопка (холарктичка распространетост) и имаат морски, слатководни и анадромни членови. Есетрите, вклучувајќи ја и лопатоносната, се високо ценети поради нивното месо и икра, од кои се прават врвни квалитети на кавијар (Бартон 2007).

Тие можат да достигнат еден метр во должина и до 4,8 колограми во тежина, но 50-85 сантиметри и 2,5 килограми е почеста.

Научното име *Scaphirhynchus*, грчки, значи „уста како лопатка“, а *platorynchus*, грчки, значи „широка уста“. Има уста слична на клун. Лопатоносната есетра се карактеризира со долг тенок филамент на горниот лобус на опашната перка. Тие имаат сплескан гласник (модифицирана уста) кој е исто така во облик на лопатка. На вентралната страна од гласникот има четири ресички трње кои можат да се најдат во права линија, која е еднакво оддалечена од отворот на устата до врвот на муцката, за разлика од бледата есетра. Стомакот на лопатоносната есетра е покриен со плочи слични на лушпи, што е уште еден фактор за разликување од бледата есетра која има претежно безлушпести стомаци. Бојата на лопатоносната есетра се движи од светло-кафеава до жолтеникава со бел стомак.

## Распространетост, живеалиште и репродукција
десно|мини|Лопатоносната есетра
Лопатоносната есетра, како што претставува нејзината распространетост, е многу малку погодена од заматеноста. Системите на реките Мисури и Мисисипи имаат тенденција да носат големи оптоварувања со седименти. Тука, есетрата ги населува отворените канали или главните канали на големите реки. Таа живее на дното, често во области со брза струја и песочно или чакалесто дно. Како и кај многу видови речни риби, лопатоносната есетра нема ограничен домашен опсег и може да патува на долги растојанија.

Есетрата се храни на дното, користејќи ја својата многу испакната уста за да ја вшмука храната. Исхраната е главно ларви од водни инсекти, кои се состојат главно од еднодневни мушички, вистински мушички (Diptera) и водни молци. Есетрата се храни и со ракови, црви и мали риби (Карлсон, 1985; Холд, 1969). Како резултат на хранењето на дното, таа е домаќин на глохидиите (ларви) на неколку видови слатководни мекотели, вклучувајќи *Quadrula pustulosa* (мозолче), *Obovaria olivaria* (хикорињон) и *Lampsilis teres* (жолта песочна школка). Таа е единствениот познат домаќин на школката *Obovaria subrotunda*.

Типичната животна историја на есетра вклучува преселување од местата за хранење до местата за размножување во големите реки. За време на мрестењето, се случуваат промени во однесувањето и пливање во близина на површината. Женките не се мрестаат секоја година и хронологијата на мрестење не е лесно очигледна. Мрестењето се одвива на чакал во прилично брза вода. Јајцата се изведуваат по 3 до 5 дена, а ларвите - околу 1&nbsp;см долги - лебдат низводно до соодветни места за одгледување во реката (Бартон 2007). Карлсон и сор. (1985) откриле дека растот на лопатоносната есетра е релативно бавен, достигнувајќи 54 сантиметри за пет години.

## Зачувување
мини|Рибарски улов, Илиноис
Во 1997 година, било проценето дека приближно 25 тони есетра од овој вид се ловат секоја година за нивната икра и за јадење. Икрата на лопатоносната есетра се продавала на пазарот како кавијар. Бидејќи старите извори на касписки и црноморски кавијар од есетра станале прекумерно искористени, особено по распадот на Советскиот Сојуз, икрата од лопатоносната есетра станала комерцијално важна. Месото од есетрата е широко сметано за деликатес, особено пушената есетра. Ловокрадството на есетрата со лопатка станува проблем, бидејќи мора да има 8-10 години пред да може да се случи мрестење, а женките не забременуваат секоја година. Постои одреден интерес за маркетинг на лопатоносната есетра како аквариумски вид. Во 2010 година, лопатоносната есетра била наведена како загрозена според Законот за загрозени видови на САД поради нејзината сличност со загрозената бледа есетра (*Scaphirhynchus albus*), со која лопатоносната есетра се симпатрични.

## Наводи

## Дополнително читање
* Бартон, М. 2007. *Бондова биологија на рибите*, 3-то издание. Томпсон Брукс/Коул, Белмонт, Калифорнија.
* Карлсон, ДМ, ВЛ Пфлигер, Л. Триал и ПС Хаверланд. 1985. Распространетост, биологија и хибридизација на *Scaphirhynchus albus* и *S. platorynchus* во реките Мисури и Мисисипи. *Env. Biol. Fishes* 14(1):51-59.
* Хелд, ЏВ 1969. Храна за есетрата со лопатка во реката Мисури во раните летни години. *Транс. Ам. Фиш. Соц.* 98(3):514-517.
* Пфлигер, ВЛ 1997. *Рибите на Мисури* . Комисија за заштита на државата Мисури, Џеферсон Сити, Мисури.
* Рафинеск, CS 1820. *Icthyologia Ohiensis* 

## Надворешни врски

* 
* 
* 

Категорија:Страници со повеќеделни слики во автоматски размер
Категорија:Есетри