Дреново (Кавадаречко)

**Дреново** — село во областа Раец, во Општина Кавадарци, во околината на градот Кавадарци.

Селото е познато својата средновековна црква „Св. Богородица“, која била изградена во  век, а живописана во 1356 година. За време на отоманскиот период била разурната и била обновена дури на почетокот на  век. Црквата е прогласена за културно наследство на Македонија.

## Географија и местоположба

мини|300п|лево|Сретселото

Дреново се наоѓа во северозападниот дел на Општина Кавадарци, на потегот помеѓу Црна и Раечка Река, а недалеку од патот Градско-Прилеп. Атарот на селото се допира со подрачјето на Општина Росоман. Селото е ридско и се наоѓа на надморска височина од 330 метри. Од градот Кавадарци е оддалечено 13 километри, додека од патот Градско-Прилеп нешто помалку од 2 километри.

До селото води локален асфалтен пат, кој се двои од А3.

Селото Дреново лежи на ниска тераса на Тиквешкото Езеро, под северната падината на Вров, високо над вливот на реката Раец во Црна. Во минатото, во селото имало три чешми од изворите на Вров. Денес, водоснабдувањето во селото е решено со изградбата на новиот бунар и потисниот цевовед со капацитет од 5 л/сек. Исто така, во селото постои канализација.

Селото има збиен тип, поделено седум делови помеѓу кои се наоѓа Сретсело. Маалата се нарекуваат Прво, Синановско, Црквенско, Мутовско, Џиновски, Капиџи и Пољак.

## Историја

[мини|десно|300п|Железничката станица во Дреново за време на [Првата светска војна]]

Како и самата црква, селото потекнува од средниот век со зачувани староседелски родови. На почетокот на  век, во селото се случило потурчување.

Во минатото, во селото имало џамија, општинска зграда и дуќани.

## Стопанство

Атарот на селото зафаќа простор од 19,8 километри квадратни. На него преовладува обработливото земјиште на површина од 713 хектари, на шумите отпаѓаат 702,9 хектари, а на пасиштата отпаѓаат 444,2 хектари.

Селото, во основа, има мешовита земјоделска функција. Во минатото, во него работела земјоделска задруга, а денес има продавници и угостителски објекти.

Населението се занимава со земјоделство и сточарство. Поради Црна Река и Раец околните ниви се доста плодни. Кон Вров на северната страна од селото се наоѓаат пасишта и шуми.

За време на отоманскиот период, муслиманското население се занимавало со земјоделство, додека христијанското население се занимавало со земјоделство и со сточарство, обработувајќи свои ниви. За време на овој период, а по уништувањето на Желиште и Вариш-Дервен во селото се одржувал пазар во недела. Во селото, исто така, постоел ан и железничка станица.

Денес, селото го има зафатено миграција и голем број на семејства се доселени во Кавадарци. Сепак за време на летните месеци и викендите се враќаат во селото и го обработуваат своето земјиште. Жителите на Дреново располагаат со поголем број на крупна и ситна стока и претежно се занимаваат со земјодеслтво и сточарство.

## Население

Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија, Етнографија и статистика“) од 1900 година, во Дреново живееле 1.040 жители, сите Македонци, од кои 800 муслимани и 240 христијани.

Според егзархискиот секретар Димитар Мишев, („La Macédoine et sa Population Chrétienne“) во 1905 година во Дреново имало 144 жители, сите Македонци под врховенството на Бугарската егзархија.

Според германска карта издадена во 1941 година, а заснована на пописот на Кралството Југославија од 1931 година, селото имало 700 Македонци и 50 Турци.

Дреново било големо село, но по пат на емиграција на населението, преминало во средно село по големина. Така, во 1961 година броело 1.136 жители, додека во 1994 година бројот се намалил на 699 жители, македонско население.

Според пописот од 2002 година, во селото Дреново живеат 648 жители, сите Македонци.

Според последниот попис од 2021 година, во селото живееле 508 жители, од кои 438 Македонци, 1 Албанец, 1 Србин и 68 лица без податоци.

### Родови

Дреново е македонско село. Во минатото позастапени биле Македонците-муслимани.

Според истражувањата од периодот на 1920-1924, родови во селото биле.
* **Македонски православни родови:**
****Староседелци:** *Ангелковци* (8 к.), *Горовци* (1 к.), *Бендеровци* (2 к.), *Каревци* (1 к.), *Божиновци* (4 к.), *Митиќовци* (1 к.) и *Левковци* (1 к.).
****Доселеници:** *Пецовци* (2 к.) доселени се средината на  век од селото Грбовец; *Ицовци* (2 к.), доселени во средината на  век од прилепското село Радобил; *Лаловци* (1 к.), доселени во 1890 година од прилепското село Царевиќ; *Цветковци* (2 к.), доселени во 1911 година од селото Грбовец; *Ѓоргевци* (1 к.), доселени во 1913 година од прилепското село Никодин; *Бечовци* (2 к.), доселени во 1913 година од селото Грбовец; *Мојановци-Божјаци* (1 к.), доселени во 1915 година од селото Галиште.
* **Македонски муслимански родови:**
****Староседелци:** *Бектешовци* (7 к.), *Зулфери* (2 к.), *Османковци* (6 к.), *Аметовци* (3 к.), *Мујковци* (2 к.), *Мемедовци* (3 к.), *Ејуповци* (1 к.), *Идризовци* (4 к.), *Синановци* (р.11 к.), *Алиловци* (3 к.), *Бушовци* (2 к.), *Муратовци* (1 к.), *Селимовци* (1 к.), *Пиперковци* (11 к.), *Мастаковци* (4 к.), *Имер-Спаијовци* (6 к.), *Омеровци* (2 к.), *Хусовци* (2 к.), *Зеќировци* (1 к.), *Таквинчевци* (1 к.), *Митовци* (5 к.), *Кадичевци* (1 к.), *Асан-Спаијовци* (2 к.), *Пелиовци* (1 к.), *Иметовци* (2 к.), *Езаџијовци* (1 к.), *Јусуфовци* (3 к.), *Паковци* (1 к.), *Зурановци* (1 к.), *Хаџијовци* (2 к.), *Шеовци* (2 к.), *Јанузовци* (1 к.), *Камберовци* (р.1 к.), *Велијовци* (1 к.), *Глушчевци* (1 к.), *Сулејмановци* (1 к.), *Ибрајимовци* (2 к.), *Пашовци* (4 к.), *Чортевци* (1 к.), *Бекировци* (4 к.), *Беловци* (1 к.), *Мецковци* (1 к.), *Али-Еминовци* (4 к.), *Борупчетовци* (1 к.), *Еминовци* (р.1 к.), *Мемишовци* (4 к.), Демировци (1 к.), *Мулезимовци* (1 к.), *Јановци* (1 к.), *Елмаз-Муратовци* (1 к.) и *Саздовци* (1 к.), последниот род бил последно исмамизиран.
****Доселеници:** *Пољаковци* (7 к.), доселени се на почетокот на  век од Дебарско. По доселувањето на основачот на овој род, започнала исламизацијата во селото Дреново; *Муаџировци* (1 к.), доселени се како мухаџири во 1878 година од околината на Врање во Србија; *Адемовци* (8 к.), доселени во 1884 година од селото Сирково; *Сулејмановци* (4 к.), доселени се во 1888 година од велешкото село Долно Чичево; *Арифовци* (1 к.), доселени се во 1898 година од селото Сирково; *Мустафовци* (1 к.), доселени во 1916 година од Кавадарци.
### Иселеништво

По Втората светска војна, селото бележи константно намалување на бројот на населението.

## Општествени установи

* Подрачното основно училиште „Страшо Пинџур“, деветгодишно основно училиште во состав на ОУ „Страшо Пинџур“ - Кавадарци
* Пошта (1423)
* Детска градинка
* Амбуланта


Податотека:Градинка во Дреново.jpg|Детската градинка
Податотека:ОУ „Страшо Пинџур“ - Дреново.jpg|Основното училиште
Податотека:Пошта во Дреново.jpg|Поштата


## Самоуправа и политика

На крајот од XIX век, Дреново било село во Тиквешката Каза на Отоманското Царство.

Селото влегува во рамките на Општина Кавадарци, која била проширена при новата територијална поделба на Македонија во 2004 година. Во периодот од 1996-2004 година, селото било во рамките на некогашната Општина Кавадарци.

Во периодот 1965-1996 година, селото се наоѓало во рамките на големата Општина Кавадарци. Во периодот од 1955 до 1965 година, селото влегувало во рамките на тогашната општина Кавадарци.

Во периодот 1952-1955, селото било седиште на тогашната општина Дреново, во која покрај селото Дреново се наоѓале селата Возарци, Брушани, Галиште, Грбовец, Дебреште, Добротино, Драдња, Дреново, Кесендре, Мрзен Ораовец, Праведник, Раец, Фариш, Шешково и Шивец. Во периодот 1950-1952, селото било седиште на некогашната општина Дреново, во која влегувале селата Грбовец, Дебриште, Дреново и Драдња.

### Избирачко место

Во селото постои избирачкото место бр. 0695 според Државната изборна комисија, сместено во просториите на младинскиот дом.

На претседателските избори во 2019 година, на ова избирачко место биле запишани вкупно 468 гласачи. На локалните избори во 2021 година, на ова избирачко место биле запишани вкупно 485 гласачи.

## Културни и природни знаменитости

мини|300п|десно|Главната селска црква „Св. Богородица“ (порано позната како „Св. Димитриј“

;Археолошки наоѓалишта
* Бекирова Чешма — некропола од доцноантичкото време;
* Валевица — сакарален објект и некропола од римското време;
* Врано Брдо - Утврдена населба — збег од римското време;
* Градиште - Деволград — населба од раноантичкото и римското време;
* Грамаѓе — населба од доцноантичкото време;
* Ѓупски Рид — населба од доцноримското време;
* Јачковец — населба и некропола од римското време;
* Картозов Рид — вила рустика од римското време;
* Колиби — населба од доцноантичкото време;
* Мутичански Дол — населба од доцноантичкото време;
* Пенур — некропола од доцноантичкото време;
* Питранец — вила рустика од доцноантичкото време;
* Св. Богородица — населба од римското време и средновековна некропола; и
* Скала — населба од римското време.

;Цркви
* Црква „Св. Богородица“ (со некогашно име „Св. Димитриј“) — главна селска црква, потекнува од средниот век

;Споменици
* Споменик на НОБ

## Редовни настани

;Слави
* Спасовден — главна селска и црковна слава.

## Личности

;Родени во Дреново:

* Минко Вишин ― македонски револуционер, борец за слобода на Македонија, учесник во НОБ
* Крсте Костадинов ― македонски револуционер, борец за слобода на Македонија, учесник во НОБ
* Јане Попов ― македонски револуционер, борец за слобода на Македонија, учесник во НОБ
* Методија Атанасов (р. 1923) ― македонски револуционер, борец за слобода на Македонија, учесник во НОБ во Деветтата македонска бригада
* Перо Ристов Атанасов (р. 1925) ― македонски револуционер, борец за слобода на Македонија, учесник во НОБ во Втората македонска бригада
* Јован Митрев Биндев (р. 1921) ― македонски револуционер, борец за слобода на Македонија, учесник во НОБ во Десеттата македонска бригада
* Боше Дончев Бошев (р. 1924) ― македонски револуционер, борец за слобода на Македонија, учесник во НОБ во Втората и Десеттата македонска бригада
* Тасо Дончев Бошев (р. 1914) ― македонски револуционер, борец за слобода на Македонија, учесник во НОБ во Десеттата и Единаесеттата македонска бригада
* Ило Дончев Бошев (р. 1922) ― македонски револуционер, борец за слобода на Македонија, учесник во НОБ во Втората и Десеттата македонска бригада
* Крсте Тодоров Бошев (р. 1919) ― македонски револуционер, борец за слобода на Македонија, учесник во НОБ во Втората и Десеттата македонска бригада
* Трајко Марков Ганчев (р. 1922) ― македонски револуционер, борец за слобода на Македонија, учесник во НОБ во Втората македонска бригада
* Ѓорѓи Неданов Голубов (р. 1920) ― македонски револуционер, борец за слобода на Македонија, учесник во НОБ во Единаесеттата македонска бригада
* Ристо Младенов Делов (р. 1908) ― македонски револуционер, борец за слобода на Македонија, учесник во НОБ во месна чета
* Јован Петров Делев (р. 1915) ― македонски револуционер, борец за слобода на Македонија, учесник во НОБ во Втората македонска бригада
* Герасим Анев Давчев (р. 1905) ― македонски револуционер, борец за слобода на Македонија, учесник во НОБ во Втората и Десеттата македонска бригада
* Ванчо Димов (р. 1920) ― македонски револуционер, борец за слобода на Македонија, учесник во НОБ во Втората македонска бригада
* Јован Младенов Делов (р. 1915) ― македонски револуционер, борец за слобода на Македонија, учесник во НОБ во Втората и Десеттата македонска бригада
* Ѓорѓи Ризов Ѓорѓиев (р. 1921) ― македонски револуционер, борец за слобода на Македонија, учесник во НОБ во Втората, Деветтата и Единаесеттата македонска бригада
* Јован Ризов Ѓорѓиев (р. 1926) ― македонски револуционер, борец за слобода на Македонија, учесник во НОБ во Третата македонска бригада
* Андре Петров Здравков (р. 1905) ― македонски револуционер, борец за слобода на Македонија, учесник во НОБ во месна чета
* Валус Р. Илов (р. 1913) ― македонски револуционер, борец за слобода на Македонија, учесник во НОБ во месна чета
* Јован Ѓелов Иванов (р. 1922) ― македонски револуционер, борец за слобода на Македонија, учесник во НОБ во Дванаесеттата и Третата македонска бригада
* Милан Андре Јовановски (р. 1920) ― македонски револуционер, борец за слобода на Македонија, учесник во НОБ во Дванаесеттата и Третата македонска бригада
* Атанас Стојан Јованов (р. 1918) ― македонски револуционер, борец за слобода на Македонија, учесник во НОБ во Втората и Десеттата македонска бригада
* Петре Николов Јованов (р. 1919) ― македонски револуционер, борец за слобода на Македонија, учесник во НОБ во Втората и Деветтата македонска бригада
* Сребре Тодов Колев (р. 1916) ― македонски револуционер, борец за слобода на Македонија, учесник во НОБ во Десеттата и Единаесеттата македонска бригада
* Владо Димитров Крстев (р. 1919) ― македонски револуционер, борец за слобода на Македонија, учесник во НОБ во Десеттата македонска бригада
* Костадин Марков Костадинов (р. 1914) ― македонски револуционер, борец за слобода на Македонија, учесник во НОБ во Десеттата македонска бригада
* Јованче Петров Колев (р. 1917) ― македонски револуционер, борец за слобода на Македонија, учесник во НОБ во Втората и Деветтата македонска бригада
* Милан Илов Крстевски (р. 1922) ― македонски револуционер, борец за слобода на Македонија, учесник во НОБ во Втората, Деветтата и Десеттата македонска бригада
* Ило Митрев Колев (р. 1910) ― македонски револуционер, борец за слобода на Македонија, учесник во НОБ во Втората и Десеттата бригада
* Петре Стојанов Крстевски (р. 1904) ― македонски револуционер, борец за слобода на Македонија, учесник во НОБ во Десеттата македонска бригада
* Лена Богева (р. 1909 ) — учесник во НОВ на Македонија

* Душан Конев Лазов (р. 1923) ― македонски револуционер, борец за слобода на Македонија, учесник во НОБ во Втората македонска бригада
* Димо Петров Мицев (р. 1924) ― македонски револуционер, борец за слобода на Македонија, учесник во НОБ во Втората и Десеттата македонска бригада
* Ѓорѓи Петров Митрев (р. 1922) ― македонски револуционер, борец за слобода на Македонија, учесник во НОБ во 48. дивизија
* Ристо Андов Недев (р. 1921) ― македонски револуционер, борец за слобода на Македонија, учесник во НОБ во Втората македонска бригада
* Ѓело Дончев Николов (р. 1913) ― македонски револуционер, борец за слобода на Македонија, учесник во НОБ во Втората македонска бригада
* Стојан Ѓорѓи Настов (р. 1900) ― македонски револуционер, борец за слобода на Македонија, учесник во НОБ во месна чета
* Трајко Милан Николовски (р. 1920) ― македонски револуционер, борец за слобода на Македонија, учесник во НОБ во велешкиот одред
* Васил Ифтимов Настов (р. 1919) ― македонски револуционер, борец за слобода на Македонија, учесник во НОБ во 15. корпус
* Мустафа Алиов Омеров (р. 1924) ― македонски револуционер, борец за слобода на Македонија, учесник во НОБ во Втората и  Деветтата македонска бригада
* Крсте Несторов Орданов (р. 1924) ― македонски револуционер, борец за слобода на Македонија, учесник во НОБ во  Единаесеттата македонска бригада
* Верко Јованов Попов (р. 1918) ― македонски револуционер, борец за слобода на Македонија, учесник во НОБ во Втората и Десеттата македонска бригада
* Сотир Николов Петров (р. 1910) ― македонски револуционер, борец за слобода на Македонија, учесник во НОБ во Втората и Десеттата македонска бригада
* Ристо Томе Петков (р. 1904) ― македонски револуционер, борец за слобода на Македонија, учесник во НОБ во Втората македонска бригада
* Васил Гичов Панов (р. 1906) ― македонски револуционер, борец за слобода на Македонија, учесник во НОБ во Втората македонска бригада
* Ристе Мицев Петков (р. 1920) ― македонски револуционер, борец за слобода на Македонија, учесник во НОБ во Втората и Десеттата македонска бригада
* Димо Ѓорѓиев Ристовски (р. 1924) ― македонски револуционер, борец за слобода на Македонија, учесник во НОБ во Втората македонска бригада
* Ѓело Трајков Рајчинов (р. 1921) ― македонски револуционер, борец за слобода на Македонија, учесник во НОБ во Деветтата и Седумнаесеттата бригада
* Ордан Стојчев Ристов (р. 1917) ― македонски револуционер, борец за слобода на Македонија, учесник во НОБ во Десеттата бригада
* Доно Темов Ристов (р. 1905) ― македонски револуционер, борец за слобода на Македонија, учесник во НОБ во Втората и Десеттата македонска бригада
* Илија Павлов Стојанов ― македонски револуционер, борец за слобода на Македонија, учесник во НОБ во Десеттата и Единаесеттата македонска бригада
* Тоде Павлов Стојков (р. 1913) ― македонски револуционер, борец за слобода на Македонија, учесник во НОБ во Втората и Десеттата бригада
* Трајко Митрев Трајков (р. 1914) ― македонски револуционер, борец за слобода на Македонија, учесник во НОБ во Втората македонска бригада
* Тодор Атанасов Трајков (р. 1913) ― македонски револуционер, борец за слобода на Македонија, учесник во НОБ во Втората и Деветтата македонска бригада
* Ристо Јованов Трајчев (р. 1918) ― македонски револуционер, борец за слобода на Македонија, учесник во НОБ во Деветтата македонска бригада
* Цандо Ристов Кимов (р. 1923) ― македонски револуционер, борец за слобода на Македонија, учесник во НОБ во Втората македонска бригада
* Неделко Неделков Филипов (р. 1919) ― македонски револуционер, борец за слобода на Македонија, учесник во НОБ во Втората македонска бригада
* Стефан Соколов Филипов (р. 1916) ― македонски револуционер, борец за слобода на Македонија, учесник во НОБ во Втората и Десеттата македонска бригада
* Блажо Димков Филипов (р. 1918) ― македонски револуционер, борец за слобода на Македонија, учесник во НОБ во Втората македонска бригада
* Јован Димитров (1921-1945) — македонски револуционер, борец за слобода на Македонија, учесник во НОБ
* Ило Ганчев Стојанов (1924-1944) — македонски револуционер, борец за слобода на Македонија, учесник во НОБ
* Јана Кузманова (1915-1944) — жртва на бомбардирањето од страна на Германија врз Дреново, за време на Втората светска војна
* Ристо Попов (1924-1944) — македонски револуционер, борец за слобода на Македонија, учесник во НОБ
* Ристо Соколов Сокол (1957-2015) — македонски уметник

;Доселени во Дреново:
* Трипун Марков (1898-1943) — македонски револуционер, учесник во НОВ на Македонија.
* Ристо Марков (1900-1943) — македонски револуционер, учесник во НОВ на Македонија
* Добре Паризов (1905-1944) — македонски револуционер, учесник во НОВ на Македонија
* Славе Паризов (1906-1944) — македонски револуционер, учесник во НОВ на Македонија
* Анчо Митков (1919-1944) — македонски револуционер, учесник во НОВ на Македонија
* Павле Ристов (1922-1944) — македонски револуционер, учесник во НОВ на Македонија
* Дукадин Маневски (1915-1944) — македонски револуционер, учесник во НОВ на Македонија

## Галерија


Податотека:Автобуска постојка во Дреново.jpg|Автобуска постојка
Податотека:Детско игралиште во Дреново.jpg|Детско игралиште
Податотека:Игралиште во Дреново.jpg|Спортско игралиште


## Наводи

## Надворешни врски