open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Кристијан Блуменфелт

**Кристијан Блуменфелт** (; ) — норвешки триатлонец и олимпиец, натпреварувајќи се на кратки патеки (спринт и стандардна дистанца) и 70,3 (полу-Ајронмен) на далечина. Тој е актуелен носител на светски рекорд за далечина 70,3, поставувајќи време 3:29:04  во 2018 година и повторувајќи го подвигот и подобрувајќи ја сопствената граница во 2019 година со време 3:25:21. Ова беше трета победа за него за исто толку години на првенството на Ајронмен 70,3 на Блискиот Исток што се одржа во Бахреин.

И покрај тоа што се натпреваруваше во Светската триатлон серија ITU неколку години, неговиот највисок пласман беше второ место до 31-ви август 2019 година кога го освои златото на големото финале во Лозана.

Забележително, тој беше дел од норвешкиот финиш со 1-2-3 на ВТС Бермуди во 2018 година, завршувајќи втор на својот сонародник Каспер Сторнс и пред нивниот трет соиграч Густав Иден. Ова беше првпат овој подвиг да се постигне во ITU.

Сличен подвиг беше постигнат и на 70,3 првенства на Блискиот Исток во Бахреин во 2018 година, со тоа што Блуменфелт заврши на првото место пред Иден со Сторнс на третото место.

Како тркач на патека, тој ги претставуваше клубовите Фана ИЛ и ТИФ Викинг и се натпреваруваше во јуниорска трка на Европското првенство во крос-кантри 2011 година . Во триатлон освои бронзен медал на Европското првенство во 2015 година и се пласираше на 13то место на Олимписките игри во 2016 година.

Блуменфелт тренира до осум часа на ден, пливајќи до 45км, возејќи велосипед околу 400км и трча до 120км неделно.

## Сезона 2019 година
Блуменфелт го постигна своето прво злато во кариерата на ниво на светски триатлон ITU на големото финале во Лозана на 31-ви август. Годината ја заврши со вкупно 10-то рангирање на ITU WTS, ограничувајќи ја годината кога не успеа да се најде на подиумот на други трки на ITU WTS и регистрираше DNF трипати (Токио, Хамбург и Јокохама  ).

Трета година трчаше на 70,3 првенства на Блискиот Исток во Ајронмен, совладувајќи го претходното светско рекордно време за победа и постави нов рекорд од 3:25:21.

## Сезона 2018 година
На ITU WTS, Блуменфелт постигна 4 места на подиумот со три сребра и една бронза, заедно со регистрирање на два ДНФ во Јокохама и Абу Даби.

Тој ја заврши сезоната рангиран на 5-то место во генералниот пласман на ITU WTS .

Тој се натпреваруваше на 70,3 првенство „Ајронмен“ на Блискиот Исток втора година во трчање, заврши на првото место и со тоа постави нов светски рекорд за растојание од 3:29:04 

## Сезона 2017 година
Блуменфелт постигна 3 сребрени и бронза, но и регистрираше еден ДНФ во ITU WTS.

Тој ја заврши сезоната рангиран на 3-та позиција во целина на ITU WTS, најдоброто место во кариерата на конкуренцијата до сега.

Тој за прв пат се натпреваруваше на 70,3 првенство на Блискиот Исток во Ајронмен и заврши на првото место, регистрирајќи време 3:40:24.

## Наводи

## Надворешни врски

* Kristian Blummenfelt at the International Triathlon Union 
* Kristian Blummenfelt at the International Olympic Committee
* 

Категорија:Норвешки триатлонци
Категорија:Живи луѓе
Категорија:Луѓе од Берген
Кеселаид

**Кеселаид** (исто така **Кесулаид**, или деминутивно **Кесу**.  (Шилдау);    (Сколд, Сколдо)) ― естонско островче сместено помеѓу главното копно и островот Муху во теснецот Суур (*Големиот теснец*) кој ги поврзува теснецот Ваинамари и Ришкиот Залив. Има само едно село на островот **Кесе,** која е административно дел од општината Муху, округ Саре.

Со највисоката точка 15,6 метри надморска височина, тоа е највисокиот остров во Естонија. Исто така се смета дека е најстарата островче, бидејќи настанало околу 3000 п.н.е.

Од 1938 година, карпите во Кеселаид високи 7 до 8 метри биле назначени за природен резерват.

Кеселаид за првпат бил опишан во печатено издание во 1644 година во шведската поморска книга „*Een siö-book, som innehåller om siöfarten i Östersiön*“ од Јохан Менсон. Кеселаид бил населен со етнички Естонци со векови, но во 16 век започнала голема колонизација од германски доселеници. Во 1807 година Кеселаид бил продаден на балтичкиот германски благородник Јакоб Фридрих фон Хелвиг. До крајот на 1930-тите имало уште 35 постојани жители на островот.

Денес, во лето, Кеселаид делумно се користи како ливада и пасиште за добиток и кози. Исто така, станал екскурзивно одредиште за туристите во природата. На островот се бројат 16 видови орхидеи. Од островот Муху, дива свиња и елен повремено пливаат до Кеселаид.

Светилник за првпат бил изграден Кеселаид во 1885 година. Тековниот, целосно автоматизиран светилник датира од 1994 година.

## Галерија

Податотека:Kesselaiu kaart.png|Карта на Кеселаид
Податотека:Kesselaid, remains of a manor.JPG|Остатоци од добиточна штала изградена во 1807 година.
Податотека:Kessu liitsihi ülemine tulepaak.JPG|Горен светилник
Податотека:Kesselaiu rannik.JPG|Крајбрежје


## Наводи

## Надворешни врски

* Eesti Saate Kogu: Слики од Кеселаид и Кеселаидниот светилник

## Поврзано

* Список на острови во Естонија

Категорија:Координати на Википодатоците
Категорија:Острови во Естонија
Суоменлина

**Суоменлина** (фински за "Финска тврдина "), која до 1918 година била позната како **Виапори** (фински) или **Свеаборг** (шведски за "Свеова тврдина) – населена морска тврдина која се протега на шест острови (Кустанмиека, Сусисари, Исо-Мустасари, Пику-Мустасари, Ленси-Мустасари и Ленгерен) во Балтичкото Море, кои денес се дел од главниот фински град Хелсинки.

Во 1991 година Суоменлина е впишана во УНЕСКО-виот список на светско наследство во Европа како единствен пример на европска морска тврдина на своето време.

## Историја
мини|лево|<center>Бастионите на Кустанмиека
Шведските кралеви ја започнале нејзината градба во 1748 година како одбрана од навлегувањето на Руското Царство. Нејзините утврдувања ги дизајнирал Августин Еренсверд на кого влијаел најпознатиот француски градител на тврдини, Вобан. Затоа ова тврдина има ѕвездест план и мноштво бастиони кои се прилагодени на нејзината локација на шест острови. Поред воените бараки почнал да никнува и прав барокен град со голем плоштад на островот Исо Мустасари, по урнек на парискиот плоштад Вандом, за офицерите.

За да се обезбеди сигурност на тврдината на копното исто така биле изградени утврдувања за да непријателот не би можел да ја групира својата војска при евентуален напад на Шведска. Тука бил сместен целиот фински гарнизон на шведската војска и кралската морнарица. Сепак за време на Финската војна, Суоменлина ѝ се предала на Русија на 3 мај 1808 година, како последно шведско упориште во Финска. После тоа Русите ја окупирале цела Финска во 1809 година.

Русите продолжиле да ја утврдуваат Суоменлина која страшно настрадала од англо-француската флота во Кримската војна (1853-1856). Русите ја обновиле и дополнително утврдиле со нови топовски бункери.

Во текот на Првата светска војна и Финската граѓанска војна, Суоменлина ѝ припаднала на Финска во 1917 година и била претворена во воен затвор. Во 1973 година војската ја напуштила тврдината и таа станала фински заштитен споменик на културата, а на нејзините острови трајно живеат околу 900 жители кои му припаѓаат на градот Хелсинки. Тука сè уште се наоѓа Морската академија на финската морнарица (*Merisotakoulu*), но главно е туристичка атракција. Во 2009 година имала повеќе од 713.000 посетители.

## Надворешни врски
*Суоменлина – официјална страница
*Фотографии на Суоменлина 
*Суоменлина 

### Останати проекти

Категорија:Градби во Финска
Категорија:Тврдини
Категорија:Светско наследство во Финска
Категорија:Историја на Финска
Категорија:Историја на Шведска
Категорија:Историја на Русија
Категорија:Хелсинки
Уте (фински остров)

*Оваа статија е за финскиот остров, за [[Шведска|шведскиот]] остров видете [[Уте (шведски остров)]].*
десно|мини|Уте
**Уте** (фински и шведски: Utö) ― мал остров во Архипелашкото Море во Балтичкото море и припаѓа на финската општина Паргас. Тој е најјужниот населен остров во текот на целата година во Финска. Уте има површина од 8,100 км2 и населението било околу 40 (согласно до 2005 година)

## Име
Името на островот, Уте , на шведски значи „надворешен остров“.

## Опис
Островот има светилник, насочувачка станица, мало пристаниште за гости, продавница и пошта. Островот е познат и по набљудувањата на морските временски услови кои започнале во 1881 година. Поради оддалеченоста на островот, островот има свое мештанско училиште. Во поранешно време, финските одбранбени сили чуваале мала станица на островот, но го напуштиле островот во 2005 година. Островот е познат и како прва спасувачка станица од катастрофата на бродот Естонија во септември 1994 година, а исто така помогнала и во спасувањето на преживеаните од потонувањето на парниот брод „Парк Виктори“.

## Клима
Годишната просечна температура на Utö е 6.5&nbsp;°C и годишни врнежи 549 мм (1981-2010) Просечниот период покриен со снег трае од 23 јануари до 15 март. Областите на отворено море околу Уте се покриени со мраз приближно на секои пет години.

Ута има влажна континентална клима (Кепенова клас.) со студено до благо лето и умерено студено, многу долги зими кои траат подолго од блиската јужна континентална Финска поради сезонското заостанување предизвикано од Балтичкото Море.

## Поврзано

* Богскар
* Меркет
* Нуоргам
* Вирмајарви

## Наводи

## Надворешни врски

* Мрежна страница на островот Уте 
* Станица за истражување на атмосферата и морето во Уте 

Категорија:Острови во Финска
Баџ

**Баџ** ― баждарина; пазарна такса, наплатувана за купопродажба на стоки донесени на градските пазари.

Се земала на градските порти, при влезот или излезот на стоката, но и самиот пазар. Таксата се наплатувала од: кола, товар (коњски или магарешки), вреќа, мешина, бисаги, сноп, кош, аршин (за платно) или број (за добиток, скапоцено крзно, роб) итн. На пазарот, таксата се земала и од продавачот или само од првиот, а изнесувала 2,5% од вредноста на стоката. 

## Наводи
Бегство од затворот „Идризово“

**Бегство од затворот „Идризово“** ― бегство на политички затвореници од затворот *„*Идризово*“*, крај Скопје. Од пролетта 1943 година, овој затвор бил пренаменет за политички затвореници доведувани од цела Македонија и од Бугарија. На 29 август 1944 година, над 350 политички затвореници извршиле организирано бегство и им се приклучиле на единиците на НОВ и ПОМ. 

## Обид за бегство во 2023 г.
Тунел долг колку три и пол градски автобуси ископале затвореници во најголемиот затвор во Македонија во 2023 г. Од тунелот била извадена земја за да се наполнат десет тракторски приколки. Греди и тули за потпирање позајмиле од напуштените објекти во дворот на затворот. Откако службите извршиле увид, бидејќи се работело за безбедносен ризик, местото било прекопано, а на 22 март 2023 г. бил ставен и тампон за да може да продолжи да си биде шеталиште.

Најмалку осум затвореници осудени на тешки затворски казни со месеци копале тунел за да избегаат од затворот „Идризово“, кој се наоѓа на околу 19 километри од центарот на главниот град на Македонија, Скопје. Тунелот бил долг околу 40 метри со пречник од 80 сантиметри, доволно за да може низ него да се ползи. Се наоѓал на длабочина од 1 метар и бил попречен со тули и гредички за да не паѓа земјата. Затворениците ископале околу 20 кубни метри земја, што практично значи дека можело да се наполнат 10 тракторски приколки. 

Ископаната земја се носела во контејнери за ѓубре што се наоѓале зад објектот за јаглен, а можно е и да се распоредувала некаде низ дворот, посочиле од Управата за извршување санкции.

## Наводи

Категорија:Затвори
Категорија:Злосторства
__СОСОДРЖИНА__
__ИНДЕКС__
Црква „Св. Никола“ - Долно Ботушје

**Свети Никола** или **Свети Јован Крстител** — главна селска црква во поречкото село Долно Ботушје, Македонија.

## Местоположба

Црквата е сместена во самото село, на самиот земјен пат кој води до селото.

## Историја

Црквата била подигната во 1915 година.

## Галерија


Податотека:Црква „Св. Никола“ - Долно Ботушје (1).jpg|Предниот дел
Податотека:Црква „Св. Никола“ - Долно Ботушје (3).jpg|Поглед на црквата
Податотека:Црква „Св. Никола“ - Долно Ботушје (4).jpg|Задниот дел
Податотека:Црква „Св. Никола“ - Долно Ботушје (5).jpg|Поглед на црквата


## Поврзано
* Долно Ботушје
* Дебарско-кичевска епархија
* Бродско архијерејско намесништво
* Манастиречка парохија

## Наводи

## Надворешни врски

Категорија:Долно Ботушје
Долно Ботушје
Црква „Успение на Пресвета Богородица“ - Долно Ботушје

**Успение на Пресвета Богородица** — главна манастирска црква на Ботушкиот манастир во поречкото село Долно Ботушје, Македонија.

До црквата има конак за престој на посетителите, особено за време на славата Голема Богородица.

## Местоположба

Црквата е сместена над самото село, до која продолжува земјениот пат од селото.

## Галерија


Податотека:Црква „Св. Богородица“ - Долно Ботушје (1).jpg|Задниот дел
Податотека:Црква „Св. Богородица“ - Долно Ботушје (2).jpg|Поглед на црквата
Податотека:Црква „Св. Богородица“ - Долно Ботушје (4).jpg|Предниот дел
Податотека:Црква „Св. Богородица“ - Долно Ботушје (5).jpg|Главниот влез
Податотека:Црква „Св. Богородица“ - Долно Ботушје (6).jpg|Споредниот влез
Податотека:Црква „Св. Богородица“ - Долно Ботушје (7).jpg|Апсидата


## Поврзано
* Долно Ботушје
* Дебарско-кичевска епархија
* Бродско архијерејско намесништво
* Манастиречка парохија

## Наводи

## Надворешни врски

Категорија:Долно Ботушје
Долно Ботушје
Категорија:Ботушки манастир
Ботушки манастир

**Ботушки манастир** — манастир во областа Порече, Македонија, во близина на селото Долно Ботушје.

## Градби

Во склоп на манастирот влегуваат една црква, помошни објекти и трпезарија.

### Црква „Успение на Пресвета Богородица“

Црквата се состои од стара градба, обновена неодамна.

## Галерија


Податотека:Ботушки манастир (1).jpg|Клупи во манастирскиот двор
Податотека:Ботушки манастир (2).jpg|Трпезарија
Податотека:Ботушки манастир (3).jpg|Помошен објект
Податотека:Ботушки манастир (4).jpg|Манастирскиот двор
Податотека:Ботушки манастир (5).jpg|Помошен објект


## Надворешни врски


Категорија:Долно Ботушје
Категорија:Манастири во Македонија
Категорија:Манастири на МПЦ
Категорија:Манастири во Дебарско-кичевската епархија
Часослов

[мини|250px|„Часослов“ од првата третина на 18 век од  [Национална и универзитетска библиотека „Св. Климент Охридски“|Националната и универзитетска библиотека „Св. Климент Охридски“]]
мини|Часослов на Ван Рејнегом од 15 век. Колекција на Кралската библиотека на Белгија и Фондацијата на кралот Бодуен
**Часослов** () — црковно-богослужбена книга која се користи во православната богослужбена практика. „Часословот“ содржи псалми, молитви, песнопенија и други текстови од дневната богослужба, вон текстовите од светата литургија, кои се во Служебник. Името го добил по часовите на црковната служба кои ги содржи. Во православната црква секојдневно има шест служби. „Часословот“ служи како водич чтеците и певците во црквата.

## Наводи

## Надворешни врски

* Кратка црковна енциклопедија 

Категорија:Православие
Категорија:Богослужбени книги
Категорија:Зборови што ги нема во ТРМЈ
Месецослов

мини|ляво|Чети-минеј на Дмитриј Ростовски, Киев 1714 година
мини|Новосадски-српски месецослов од 1845 година

**Месецослов** или **минеј** – црковен или народен календар со посочени денови во спомен на светци и годишен круг на црковни празници.

Исто така може да содржи упатства за особености на богослужбата на соодветниот ден. Во православието календарот влегува во состав на богослужбени книги како служебник и типикон.

Месецословот содржи само неподвижни празници од годишниот богослужбен круг.

Понекогаш во календарот се користи систем од знаци за да ги означи особеностите во богослужбата на црковните празници .

Зборникот од житија на светци, наречен *чети-[[минеј]]* (т.е. наменет за читање, а не за богослужба), е подобно подреден по месеци и дати, поврзани со светците.

## Наводи

Категорија:Календари
Категорија:Богослужбени книги
Категорија:Православие
Категорија:Зборови што ги нема во ТРМЈ
Категорија:Православна богослужба
Торинско-милански часослов

[мини|десно|''[Рождество на Св. Јован Крстител |Рождеството на Јован Крстител* (горе) и *Крштевањето на Исус* долу, од "Ханд Г ", Торино]]

*'Торинско-милански часослов** (или **Миланско-торински часослов**, **Торински часослов''' итн.) – делумно уништен илуминиран ракопис, кој и покрај своето име не е строго часослов. Има исклучителен квалитет и важност, со многу заплеткана историја, како пред, така и по создавањето. Содржи неколку [минијатура (илуминиран ракопис)|минијатури]] од околу 1420 година кои му се припишани на уметникот познат како "Ханд Г" кој веројатно бил Јан ван Ајк, неговиот брат Хуберт ван Ајк, или уметник кој тесно поврзан со нив. Околу деценија подоцна Бартелеми д’Ајк можеби работел на некои од минијатурите. Од неколку делови од книгата, чуваниот во Торино бил уништен во пожар во 1904 година, но сепак постоја црно-бели фотографии.

Работата на ракописот започнала околу 1380 или 1390 година, и во текот на скоро шеесет години биле вклучени мноштво уметници, помошници и покровители за време на можеби седум посебни кампањи на работа. Неговиот концепт и првите листови биле нарачани од висок член на францускиот двор чиј идентитет е изгубен и главно вклучувал француски уметници. Пред 1413 година бил во сопственост на Жан де Бери, од 1420 во сопственост на Јохан III, кој договарал најмногу фламански уметници.

Раните листови се високо декоративни и украсени и завршени во рамките на меѓународните готски традиции, со стилизирани позадини, но релативно рамна длабочина на полето. Страниците за кои се смета дека се составени од средината на 1410-тите години покажуваат посебна вештина во портретирањето на перспективата, особено оние што му се припишуваат на Ханд Г. 

## Наводи

Категорија:Дела од Јан ван Ајк
Список на делата на Јан ван Ајк

Ова е список на дела на уметникот  Јан ван Ајк.

Ван Ајк не бил плоден уметник, нему, денес му се припишуваат 21 слика.

Ван Ајк бил првиот голем европски уметник кој користел маслена боја. Иако употребата на маслена боја, била многу векови пред него, неговото виртуозно ракување и сликање со неа, како и употребата на глазури, влажно на влажно и други техники, биле такви што Џорџо Вазари го создал митот дека Ван Ајк го измислил масленото сликарство.

Со сигурност му се припишуваат 21 до денес зачувани слики,  сите датираат помеѓу 1432  и 1439 година..

## Сликарство

## ракописи - илуминации

## Цртежи

## Изгубени дела

## Оспорени

## Работилница

## Наводи

Категорија:Дела од Јан ван Ајк
Александар Ристески

**Александар Ристески** (,  ) – македонски универзитетски професор на Факултетот за електротехника и информациски технологии.

## Животопис
Александар Ристески е роден во Гостивар во 1973 година. На Електротехничкиот факултет во Скопје дипломирал во 1996 година, магистрирал во 2000, а докторирал во 2004 година. На факултетот се вработил веднаш по дипломирањето како помлад асистент, напредувал во асистент во 2001, доцент во 2005, вонреден професор во 2009 и редовен професор во 2014 година. Во 2001, 2003 и 2004 бил на три научно-истражувачки престои во истражувачкиот центар Т. Ј. Watson на IBM, во Њујорк. Учествувал во наставата во по веќе предмети од областа телекомуникации, а вовел и неколку нови дисциплини (сигурносни комуникации, бизнис менаџмент во телекомуникациите) на додипломските и магистерските студии. Во мандатните периоди 2008-2012 и 2012-2016 бил избран на функцијата продекан за наука и меѓународна соработка. Во периодот 2005-2007 бил независен член во Одборот на директори на АД Македонски телекомуникации. Во 2009 е избран за претседател на Здружението за електроника, телекомуникации, автоматика и информатика за четиригодишен мандатен период. Бил член на Организацискиот одбор за конференциите ЕТАИ и бил копретседател на конференцијата ЕТАИ 2009.

Автор/соавтор е на повеќе од триесет научни трудови, меѓу кои и објавени во реномирани меѓународни списанија како IEEE Journal of Lightwave Technology. Раководел и учествувал во повеќе домашни и меѓународни научно-истражувачки и апликативни проекти, финансирани од Европската комисија (TEMPUS, FP6), МОН и компании (IBM, „Македонски Телеком“, ЕСМ, „Македонски железници“). Негова потесна област на интерес се оптички комуникации, сигурносни комуникации и теорија на кодирање.

## Наводи

Категорија:Македонски универзитетски професори
Категорија:Професори на ФЕИТ
Ден (стадион)

**Ден** (англиски: поранешен *The Den*) или **Новиот Ден** (англиски: поранешен *The New Den*) како што претходно бил познат — фудбалски стадион во Бермондси, југоисточен Лондон, Англија. Стадионот претставува дом на фудбалскиот клуб Милвол, кој на него ги игра својте домашни натпревари. Стадионот се наоѓа во непосредна близина на железничката пруга во Јужен Лондон, и престставува наследник на стариот Ден, претходниот стадион на кој домаќин бил Милвол, кој го заменил во 1993 година.

Стадионот има вкупен капацитет од 20.146, иако тоа е ограничено на приближно 18.100 за да се овозможи раздвојување на навивачите и мерки за безбедност на толпата. Најголемата посетеност на стадионот регистрирана за време на сезоната 2018-2019 била 17.195 гледачи.

Новиот Ден е шестиот стадион што Милвол го окупирал од нивното основање во Милвол во областа позната како Островот на кучињата во 1885 година. Претходните терени биле Гленгал Роуд (1885-1886), Лор Нелсон Грунд (1886–1890), Атлетик Граунд (1890–1901), Норт Гринич (1901–1910) и стариот Ден (1910–1993).

## Трибини
На 20 јануари 2011 година источната трибина на Ден била преименувана во „Докерс стенд“, оддавајќи почит на раната историја на Милвол и поддржувачите на пристаништата на Темза. Јужната трибина е позната под името Колд Блоу Лејн, што било името на патот кој водел до стариот Ден. Северната трибина е резервирана за гостинските приврзаници, а западната трибина била преименувана во Бари Киченер стенд, наречена по играчот со најдолг стаж во дресот на Милвол.  

## Наводи

## Надворешни врски

* Матична страна на ФК Милвол
* Ден на Football Ground Guide
* Галерија со слики на Ден на londonfootballguide.com

Категорија:Фудбалски стадиони во Англија
Категорија:ФК Милвол
Категорија:Стадиони во Европа
Распнување (Ван Ајк)

мини|374x374пкс| ''Распнување'', ок. 1440 година. Златно и сребрено перо, пенкало и четка и дрвена боица, Музеј Боијманс Ван Бенинген, 25,4 см x 18,7 см
***Распнување*** — неодамна откриен цртеж од раниот XV век, за смртта на Исус, кој му се припишува на Јан ван Ајк или на неговата работилница сега во збирката на Музејот Боијманс Ван Бенинген. Тоа е различно датирано од раните 1430-ти, што подразбира оригинал од ван Ајк или ок. 1440 година, што го прави пастиш од член на работилница по смртта на Јан. Единствениот друг познат цртеж на ван Ајк е „*[[Студија за портретот на кардиналот Николо Албергати]]*“, ако „*Света Варвара*“ од 1437 година е исклучена како недовршена слика, иако има сличности меѓу нив; особено во својата перспектива, аголот на гледна точка на набљудувачот и засенчувањата на карпестите формации. Квалитетот на нацрт-изработката е од прва стапка и можеби е најелаборативниот и најсложениот преживеан цртеж од 16 век.

Изведена е во златно и сребрено перо, пенкало и четка и дрвена боица. Таа е во лоша состојба, покриена е со жолтеникав лак, што ги оштетило и хартијата и цртежот. Цртежот е поврзан со левиот панел њујоршкиот „*Диптих на Распнување и Страшниот суд*“, што претежно, но не секогаш, му се припишува на Јан; најверојатно членовите на работилницата завршиле многу пасуси на рамката од десната рака. Како таков, овој цртеж е или изворна подготвителна студија, или работилнички пастиш од соработник создаден за комерцијална продажба.
[лево|мини|241x241пкс| [Јан ван Ејк|Јан ван Ајк, „*Диптих на Распнување и Страшниот суд*, ок. 1430–1440 година. Масло на платно, пренесено од дрво. Секој 56,5&nbsp;см × 19,7&nbsp;см; Музеј на уметноста Метрополитен, Њујорк]]
Тоа покажува дека маса луѓе се собрале околу сцената на распенувањето, а Христовите следбеници тагувале во преден план (иако тие се тенки опишани во споредба со другите фигури), војници и гледачи кои висат околу во средината на земјата и приказ на три распнати тела во горниот терен. Двете дела содржат голем број слично прикажани и позиционирани фигури, ја делат истата стрмна перспектива, со тоа што градот Ерусалим може да се види во далечината, иако тука е со многу понизок агол отколку во готовиот диптих.

## Наводи

Категорија:Уметнички слики од 1440-тите
Категорија:Уметнички слики од 1430-тите
Категорија:Слики од Јан ван Ејк
Берат (повелба)

**Берат** ― указ, диплома, повелба; акт на султановата канцеларија со тугра, односно наредба што ја издавал султанот лично. 

Поспецијално означува чин на поставување, указ за наименување на должност. Бидејќи сите назначувања во турската држава ги вршел султанот, *берат* секогаш се издавал во негово име, придужен со епитетот хумајун (царски). Тимарите со износ од 6000 акчиња годишно им се доделувале со берати на беглербеговите. По секое доаѓање на нов султан на престолот, *бератите* за феудалните поседи биле обновувани.

## Наводи
Свети Христофор (според Ван Ајк)

мини|439x439пкс| Музеј на уметноста Филаделфија. Масло на панел, 29,5 см x 21,1 см
***Свети Кристофор*** — изгубена слика на Јан ван Ајк. Сликата е главно зачувана преку копија од 1460–70 на масло на дабова плоча, во Музејот на уметноста во Филаделфија од 1917 година и цртеж од 1480 година во Музејот Лувр. Копијата ок. 1460–70 е од непознат следбеник. Секоја покажува огромен, брадест маж, кој мавта низ вода со голем стап, носејќи го на рамениците доенчето Христос. Импликацијата е дека Свети Христофор, заштитник на патниците, ја носи тежината на светот на грб; Делата покажуваат дека тој е потпрен на голем стап додека Христос држи глобус, со рацете кренати како благослов, а облеката му се крева кон десно. Двојката е поставена во многу детален, богато обоен и атмосферски предел. Од двете страни има нерамни карпи, поставени спроти рано вечерно небо, со ѕвездени формации.
лево|мини|332x332пкс|''Свети Христофор'', следбеник на ван Ајк, Лувр
Сликата имала огромно влијание и била широко копирана. Директно се повикува на крилото на Диерик Боутс во делото „*Поклонување на Маји*“ во Минхен,  и „*Мореелов Триптих*“ на Ханс Мемлинг.

Копијата од Филаделфија, преку дендрохронолошка анализа, се става околу 1460 година и веројатно внимателно го следи боењето на изворното дело. Сепак, изоставува многу поединости што се наоѓаат на цртежот, што се смета за подмоќно.

## Наводи

## Библиографија

* Боркерт, Тил-Холгер. *Van Eyck to Durer: The Influence of Early Netherlandish painting on European Art, 1430–1530* . Лондон: Thames & Hudson, 2011 година. 

## Надворешни врски
*Во музејот на уметност Филаделфија 

Категорија:Слики со Исус
Категорија:Уметнички слики од 1430-тите
Категорија:Слики од Јан ван Ејк
Студија за портретот на кардиналот Николо Албергати

мини|297x297пкс| околу 1431 година, Јан ван Ајк
***Студија за портетот на кардиналот Николо Албергати*** — цртеж од сребренка што му се припишува на раниот холандски сликар Јан ван Ајк, направен како подготовка за неговиот „*Портрет на кардиналот Николо Албергати*“ од 1431 година. Николо Албергати бил дипломат кој работел за папата Мартин V. Тој го запознал ван Ајк за време на мировниот конгрес во Антверпен, кога уметникот го насликал. Таа се чува во збирката на установата Државни уметнички збирки во Дрезден.

Цртежот, заедно со „*Света Варвара*“ во Кралскиот музеј за ликовни уметности Антверпен и „*[[Распнување (Ван Ајк)|Распнување]]*“*,* се трите преживеани цртежи на ван Ајк. Ова дело е особено вредно за историчарите на уметност бидејќи вклучува белешки направени за да се означат боите наменети за последниот маслен портрет.

Подготвителната студија покажува постар свештеник кој е видливо застарен и вметнат со длабоки брчки под неговите очи. Делото е комисија; Албергати е прикажан близу целосен преден дел и е облечен во црвена облека на кардинал, а неговата наметка е обложена со луксузно крзно.

## Наводи

## Библиографија

* Ајнсворт, Меријан Вин. *From Van Eyck to Bruegel: Early Netherlandish Paintings in the Metropolitan Museum of Art*. Њујорк: Музеј на уметност Метрополитен, 2009 година. 
* Боркерт, Тил-Холгер. *Van Eyck*. Лондон: Taschen, 2008 година. ISBN&nbsp;
* Конвеј, Мартин. „A Head of Christ by John van Eyck“. *The Burlington Magazine for Connoisseurs*, том 39, број 225, декември 1921 година
* Харбисон, Крег. *Jan van Eyck, The Play of Realism*. Лондон: Reaktion Books, 1991 година. ISBN&nbsp;

Категорија:Слики од Јан ван Ејк
Категорија:Слики од 15 век
Мустафа Берклиџе

**Мустафа Берклиџе** ― водач на востанието во малоазиската област Ајдин, со базично упориште во Карабурн (на полуостровот Урла, североисточно од Измир), избувнато кон средината на 1416 година.

Тоа претставувало значаен дел од поширокото востание под Бедрединовото идеолошко и политичко раководство, а кое зафатило големи простори во Румелија и Анадол, засегајќи ја Македонија. Примитивно егалистичката идеја на Берклиџевото движење за заедничко поседување на имотот и на средствата за живот (се освен жените е заедничко), успеала да привлече многу приврзаници сред сиромашните слоеви на населението. Востаничките редови нараснале на неколку илјади луѓе. Против нив биле упатени три воени експедиции. Првите две претрпеле неуспех, но третата во крв го задушила востанието. Фатениот Мустафа Берклиџе, бил исечен на парчиња. Жестокоста на султановата војска, составена од анадолски и румелиски трупи, уследила и поради отпадништвото на нивниот водач од ортодоксниот ислам. Тој се застапувал за верска толеранција, за еднаквост и рамноправност меѓу муслиманите и христијаните и слично.

## Наводи
Камптал

**Камптал** ― австриски вински регион. Северно од Кремс лежи Лангенлојс, кој е главниот град во Камптал, долината на реката Камп. Песочничките падини се толку стрмни што се задржува само тенок слој почва. Изложеноста на сонце е голема. Ризлинг успева на овие стрмни падини; поблизу до Дунав, долината се шири и се одгледува повеќе црвено грозје.

## Наводи

Категорија:Географија на Австрија
Категорија:Вино по земја
Борис Спасеновски

**Борис Спасеновски** (,  - , ) – македонски универзитетски професор на Факултетот за електротехника и информациски технологии.

## Животопис
Борис Спасеновски е роден во селото Слоештица во 1935 година. Дипломирал на Електротехничкиот факултет во Белград во 1960 година. Својата хабилитација ја одбранил во 1978 година. Од 1961 до 1972 година, тој бил раководител на Секторот за телекомуникации во „Електростопанство“ на Македонија. Во 1972 година, по изборот во звањето доцент, преминува на Електромашинскиот факултет во Скопје. Во звањата вонреден и редовен професор напредувал во 1979 и 1984 година, соодветно. Како прв наставник од наставно-научната област телекомуникации ги вовел базичните предмети од оваа област, како основи на телекомуникации и мултиплексни системи. Бил ментор на седум доктори на науки.

Бил основач на Лабораторијата за телекомуникации во 1974 година. Основоположник бил на Институтот за телекомуникации, чиј раководител бил сè до своето пензионирање. Во 1976 година ја извршувал функцијата привремен инокосен орган на Електротехничкиот факултет. Од 1977 до 1979 бил помошник директор на Универзитетскиот центар за математичко-технички науки (УЦМТН). Во периодот 1979-1981 бил декан на Факултетот, а од 1981 до 1983 ја извршувал функцијата директор на УЦМТН. Бил автор/соавтор на стотина трудови, од кои дел се објавени во престижни списанија и зборници од конференции и се цитирани 300 пати од други автори. Учествувал и раководел со десетина меѓународни проекти, во рамките на COST и Темпус програмите, како и со дваесетина домашни научноистражувачки, развојни и апликативни проекти, поддржани од МОН и стопанството. Негови области на потесен научен интерес се мобилни комуникации и безжични мрежи. Се пензионирал во 2000 година.

## Наводи

Категорија:Македонски универзитетски професори
Категорија:Македонски декани
Категорија:Југословенски универзитетски професори
Категорија:Југословенски декани
Категорија:Професори на ФЕИТ
Категорија:Декани на ФЕИТ
Сега, сега, Маркус

***Сега, сега, Маркус*** или*, „Ми треба птица“* - роман за деца од австрискиот автор Мартин Ауер, првпат објавен во 1988 година на германски како „*Bimbo und sein Vogel*“. Илустрирана била од германскиот уметник Симоне Клагес.

Изворното дело било преведено и на јапонски, француски, холандски, шведски, норвешки и фински. Северноамерикански-англиски превод бил објавен во 1989 година од „Greenwillow Books“.

## Заплет
Родителите на Маркус постојано не слушаат што има Маркус да каже и наместо тоа често реагираат со стандардни и изненадувачки фрази од неговата мајка, како и изреката „Сега сега“ од неговиот татко. Така Маркус мора да го привлече нивното внимание. Кога конечно ќе ги натера да се согласат дека може да има птица, тој се враќа дома со лебед. Секако дека не смее да го чува, па решава да живее во шумата. Таму тој е изеден од џин, но лебедот го спасува. Кога Маркус ќе се врати дома, а неговите родители, како и обично, не веруваат во неговата приказна, сите суштества што биле спасени од стомакот на џинот, маршираат во куќата.

## Надворешни врски

* New York Times Bookshelf
* Книга со раскази „The Happy Hour“ 
Категорија:Книги со корица што недостасува
Категорија:Книги од австриски писатели
Категорија:Детски книги
Категорија:Книги од 1988 година
Macrophya duodecimpunctata

***Macrophya duodecimpunctata*** е вид на растителна оса во семејството Tenthredinidae.

## Живеалиште
Географската распространетост на оваа оса е: Европа, Турција, Сибир, Јапонија. Во Македонија се среќава во источниот дел.

## Биологија
Возрасните единки достигнуваат должина од 10-11 милиметри. Главата им е црна, грубо пунктирана и матова. Градите се црни од долната страна, аглите на пронотумот и скутелумот бели. Крилата жолтеникави, жилките светлокафеави а стигмата жолта. Нозете црни со белузлави дамки, предните и средните најобично белузлави на предните страни, задните нозе со белузлави дамки на коксите и со белуизлави појаси на надворешните страни на тибиите. Абдоменот црн, со белузлави дамки од страните на петтиот и шестиот тергит, понекогаш и на четвртиот и деветтиот.

Ларвите достигнуваат должина од 18 мм. Главата им е светложолтокафеава со 5 надолжни линии, составени од темносиви точким телото кафеаво, од долната страна посветло. Од горната страна со две надолжни темнокафеави линии. На нозете коксите со темни дамки, фемурите довојно подолги од трохантерите. Тие се развиваат во периодот од август до октомври, а возрасните се среќаваат во периодот мај-септември.

## Наводи

Категорија:Инсекти на Македонија
Категорија:Растителни оси
Категорија:Таксони опишани од Карл Линеј
Млада Виена

десно|мини|300x300пкс| Кафулето Гринштајдл во 1896 година (Рајнхолд Велкел)
**Млада Виена** (*Jung-Wien*) - друштво на писатели од „fin de siècle“ (крајот на векот) што се сретнувале во виенското кафуле „Griensteidl“ (Гринштајдл) и другите блиски кафулиња кон крајот на деветнаесеттиот век.

Групата се отргнала од преовладувачкиот натурализам од тоа време и експериментирала со различни аспекти на модернизмот, вклучувајќи ги симболизмот и импресионизмот. Во своето разгледување на крајот на векот во Виена, историчарот Карл Шорске напишал за движењето дека тие „го оспоруваат моралистичкиот став на литературата од деветнаесетти век во корист на социолошката вистина и психолошката отвореност“.

Херман Бар бил сметан за гласноговорник на групата. Меѓу другите членови биле Артур Шницлер, Феликс Дерман, Петер Алтенберг, Ричард Бер-Хофман, Феликс Залтен, Раул Ауернхајмер, Хуго фон Хофманштал и Карл Краус. Краус подоцна ќе се оддалечи од групата и во својот есеј „Уништената литература“, напишан веднаш по уривањето на „Café Griensteidl“ во 1897 година, тој ја критикувал групата и предвидувал дека „наскоро ќе заврши заради недостаток на фоаје“. По уривањето на кафулето, групата (без Краус) продолжила да се состанува во блиското „Café Central“.

## Членови на групата

* Петер Алтенберг, првично Рихард Енгландер (1859, Виена 1919, Виена), писател и поет
* Леополд фон Андријан, првично Леополд *Фрајхер* Фердинанд фон Адријан цу Вербург (1875 Берлин 1951, Фрибург), дипломат и писател
* Раул Ауернхајмер (1876, Виена 1948, Оукленд), новинар и писател
* Херман Бар (1863, Линц 1934, Минхен), писател, драматург и критичар
* Рихард Беер Хофман (1866, Виена  1945, Њујорк), романописец, драматург и лирски поет
* Јакоб Јулиус Давид (1859, Махриш Вајскирхен ()  1906, Виена), новинар и писател
* Феликс Дерман, првично Феликс Бидерман (1870, Виена  1928, Виена), писател, книжевник и филмски продуцент
* Фрида Ул Штринберг (1872, Мондзе  1943), писател и преведувач
* Паул Голдман (1865, Бреслау1935, Виена, новинар, публицист, патописец, театарски критичар и преведувач
* Хуго фон Хофманштал (1874, Виена 1929, Родаун), писател, драматург, лирски поет и книжевник
* Карл Краус (1874, Јичин 1936, Виена), публицист, сатиричар, лирски поет, афорист, драматург и критичар
* Антон Линднер (1874, Лемберг  1928, Вандсбек), лирски поет, наративен писател,критичар и преведувач
* Феликс Залтен,  првично Зигмунд Залцман (1869, Пешта  1945), автор и критичар
* Артур Шнитцлер (1862, Леополдштат 1931, Виена), наративен писател и драматург
* Ричард Шпехт (1870, Виена  1932), лиричар, драматург, музиколог и писател
* Јакоб Васерман (1873, Фирт  1934, Алтаусзе), писател
* Стефан Цвајг (1881, Виена 1942, Петрополис), писател

## Наводи

## Надворешни врски

* Статија на германски јазик во Österreich Lexicon
* Статија за Lirerary Encyclopedia за Карл Краус

Категорија:Книжевни правци
Лилјана Гавриловска

**Лилјана Гавриловска** (, ) – македонски универзитетски професор на Факултетот за електротехника и информациски технологии во пензија.

## Животопис
Лилјана Гавриловска е родена во Москва во 1951 година. На Електротехничкиот факултет во Скопје дипломирала во 1976 година, каде и докторирала во 1995 година, а магистрирала во 1985 година на Електротехничкиот факултет во Белград. Во 1977 година, таа била вработена на Електротехничкиот факултет како помлад асистент, во 1985 е избрана за асистент. Во 1995, 2000 и 2005 година e избрана во звањата доцент, вонреден професор и редовен професор, соодветно. Била добитник на Karl-Duisburg стипендијата за студиски престој во Ерланген, Германија (1982) и на билатералниот канадско-југословенски грант за 18-месечен престој на Универзитетот во Торонто, Канада (1991 – 1992). Во текот на својата академска кариера повеќекратно престојувала како гостин професор и како вонреден професор на Универзитетот во Алборг, Данска (2000, 2001-2002, 2007-2008).

Била раководител на Лабораторијата за телекомуникации и е основач на одделот за телекомуникации при Македонската секција на IEEE (Senior Member od 2001). Автор/соавтор е на повеќе од сто научни трудови и на книгата „*Ad Hoc Networking Towards Seamless Communication*“ (Springer, 2006). Учествувала и во „Towards a 3G Global System“ (Vol.1 and 2, Artech House, 2001) во рамките на ASAP FP4 проектот. Активно учествувала како раководител/сораководител во повеќе истражувачки европски проекти (во рамките на програмите FP5, FP6 и FP7), NATO SfP програмата, TEMPUS-и, билатерални истражувачки проекти (Siemens/Германија/ Данска), проекти финансирани од GTZ - Германија, и домашни проекти. Поканета била за главен технички менаџер на FP6 IP проектот MAGNET Beyond. Нејзиниот научен интерес е во областа на безжични и мобилни мрежи, ad hoc и персонални мрежи, сензорски мрежи, телесообраќано инженерство, меѓунивовски оптимизации, хетерогени мрежи, интероперабилност и когнитивно радио.

## Награди
* Награда „Гоце Делчев“ во 2014 година заедно со Владимир Атанасовски за делото „Learning and Reasoning in Cognitive Radio Networks”

## Наводи

Категорија:Македонски универзитетски професори
Категорија:Професори на ФЕИТ
Категорија:Добитници на наградата „Гоце Делчев“
Категорија:Македонци во Русија
Глуви команди

**„Глуви команди“** — поетска збирка на македонскиот поет Славко Јаневски, објавена во 1966 година од издавачката куќа „Мисла“ како петта книга во библиотеката „Билјана“. Книгата има 59 страници, не е каталогизирана и ја нема меѓународната ознака ISBN. Таа била испечатена во печатницата „Киро Димитровски-Дандаро“ во Битола, во специјален тираж од 8 800 примероци. 

## Содржина
Збирката содржи вкупно 30 песни: „За татковината и пролетта“, „Голаб на барикада“, „Цветови“, „Песна на војникот два метра в земја“, „Тажачка на планината по последниот рис“, „Караорманци“, „Тифусари“, „Пролетниот коњик“, „Мртва чета“, „Сон на студена плоча“, „Свадба“, „Смеата на осамениот разбојник“, „Тишина“, „Љубомора“, „Зашто сè тече“, „Визија“, „Пауница“, „Акорд“, „Цигански предзори“, „Бродолом“, „Без дно“, „Циркус“, „Ехо на разбојничката“, „Сината птица“, „Танчарка на дланка“, „Зелена ноќ во април“, „Балада за долгите уши“, „Улица без излез“, „Никодим“ и „Глуви команди“.

Збирката претставува избор од поетското творештво на Јаневски во текот на 16 години. Повеќето песни се земени од „Леб и камен“ (1957); песните „Цветови“ и „Голаб на барикада“ се земени од збирката „Песни“ (1950); песната „Свадба“ е земена од книгата „Лирика“ (1951); песните „За татковината и пролетта“, „Никодим“ и „Глуви команди“ се земени од книгата „Евангелие по Итар Пејо“ (1966); а „Ехо на разбојничката“ и „Цигански предзори“ од збирката „Повоени македонски поети“ на Димитар Митрев. 

## Наводи

Категорија:Дела на Славко Јаневски
Категорија:Книги од 1966 година
Категорија:Изданија на Мисла
Категорија:Македонски стихозбирки
Категорија:Појавено во 1966 година во Македонија
Категорија:Македонски дела од 1966 година
Macrophya tenella

***Macrophya tenella*** е вид на растителна оса во семејството Tenthredinidae.

## Живеалиште
Географски осата се среќава во Унгарија и во Македонија.

## Биологија
Главата им е црна а од горе блескава, горната усна, клипеусот и основата на мандибулите се бледожолти, антените црни и покуси од главата и градите. Градите се црни, работ на пронотумот, тегулите попречниот појас на мезоплеурите и епистернумот на метаплеурите бледожолти. Мезонотумот пунктиран и блескав. Крилата стаклесто провидни, жилките и стигмата темнокафеави. Нозете бледожолтеникави, основата на предните кокси, горниот и долниот дел на задните кокси, делумно предните тибии, врвовите на задните тибии и сите тарзуси црни. Абдоменот црн, задните рабови на тергитите жолтеникави, долниот дел на абдоменот исто така, со жолтеникави задни рабови на стернитите. Деветтиот сегмент во поголемиот дел жолт.

Ларвите и биологијата на видот се непознати.

## Наводи

Категорија:Инсекти на Македонија
Категорија:Растителни оси
Јоханес Стабиј

**Јоханес Стабиј** (**Јохан Стаб**) (1450–1522) - австриски картограф од Виена, кој околу 1500 година ја развил проекциската карта во облик на срце, подоцна развиена од Јоханес Вернер. Се нарекува „Вернерова проекција на карта“, но исто така и Стабијово-вернерова проекција или Стабово-вернерова проекција.

По нејзиното воведување од страна на Вернер во својата книга од 1514 година, „*Nova translatio primi libri geographiaae C. Ptolemaei*“, „*Вернеровата проекција*“ најчесто се користела за светски карти и некои континентални карти низ XVI век и во 17 век. Била користена од Меркатор, Оронс Фине и Ортелиј кон крајот на 16 век за карти на Азија и Африка. До 18 век, таа била заменета со „*Боновата проекција*“ за континенталните карти. „*Вернеровата проекција*“ денес единствено се користи за наставни цели и како новост.

Во 1512 година, Стабиј објавил дело наречено „*Horoscopion*“. Тој, исто така, смислил бирач за картички.

Стабиј бил член на круг на хуманисти со седиште во Виена. Во овој круг биле вклучени научниците Георг Танштетер, Стибориј, Томас Реш, Стефан Росин, Јоханес Куспинијан и реформаторот Јоаким Вадијан. Овие хуманисти биле поврзани со дворот на Максимилијан I, Светиот римски цар.

## Наводи

## Надворешни врски

*  Cordiform Map Projection
*  Regiomontanus and Capuchin Sundial

Категорија:Починати во 1522 година
Категорија:Родени во 1450 година
Категорија:Австриски научници
Џона (река)

**Џона** ― „брзотек“ или повремен поток, кој се издига на падините на Монте Тамаро во швајцарскиот кантон Тичино. По околу 2 км, влегува во италијанската покраина Варезе, обликувајќи ја Вал Ведаска пред да влезе во Езерото Маџоре кај Макањо. Својот пат поминува низ општините Индемини во Швајцарија и Ведаска, Куриља кон Монтевјаско, Думенца и Макањо во Италија.

Рибите пронајдени во реката се претежно лососи, крапови и Cottidae, особено кафена пастрмка, липани, кленови, Telestes souffia и пешови.

Реката е ставена во употреба како извор на хидроенергија.

## Наводи

Категорија:Реки во Швајцарија
Категорија:Меѓународни реки во Европа
Категорија:Реки во Италија
Категорија:Координати на Википодатоците
Мртва природа

[мини|[Винсент ван Гог (1853–1890), *Сончогледи* (1888)]]
**Мртва природа** е уметничко дело кое прикажува претежно нежива материја, вообичаени предмети кои потекнуваат од природата (храна, цвеќиња, мртви животни, растенија, карпи, школки, итн.) или вештачки (чаши, книги, вазни, накит, монети, лулиња и сл.).

Најстарите дела со мртва природа потекнуваат од ѕидните слики од Помпеја и Херкуланеум, а подоцна се појавуваат на мозаиците во стариот Рим. Во текот на средниот век овие мотиви згаснуваат и не се појавуваат до 15 век во време на ренесансата и тоа најнапред кај холандските сликари Јан ван Ајк, Рохир ван дер Вејден, Конрад Виц и други.

## Наводи

* Langmuir, Erica, *Still Life*, 2001, National Gallery (London), 

Категорија:Уметнички жанрови
Список на швајцарски сирења

[мини| Пет различни швајцарски алпски сирења на продажба во [Лозана]]
Швајцарија е дом на над 475 сорти сирење . Кравјото млеко се користи во околу 99 проценти од произведените сирења. Останатиот дел е составен од овчо и козјо млеко .

Најпознатите швајцарски сирења се од класа познати како сирења од типот швајцарски, исто така познати како алпски сирења, група тврди или полутврди сирења со изразен карактер, чие потекло лежи на Алпите на Европа, иако сега се јадат и имитираат во повеќето делови за производство на сирење во светот. Тука спаѓаат Ементалер, Гријер и Апенцелер, како и многу други традиционални сорти од Швајцарија и соседните земји со алпските региони. Нивниот посебен карактер произлегол од високите алпски пасишта ( *алпапе* на француски јазик), а потоа се пренесуваат со кравите надолу во долините во зима, во историската култура на алпско претоварување. Традиционално, сирењата се правеле во големи кругови или „тркала“ со тврда кора, за да се обезбеди долготрајност на рокот на траење.
мини|Швајцарски Браун крави, ''alpage'' пасишта

## Сорти
десно|мини| Сирењето Сбринц

* Сбринц
* Бернер Хобелсе АОП 

### Тврди сирења

* Апенцелер
* Бернер Алпкесе
* Бунднер Бергкосе
* Гријер / Гријерзер (AOP)
* L'Etivaz (AOP)
* Ротенбахер Бергкасе 
* Мучли
* Шабцигер
* Тет де Муан (AOP)

### Полутврд

* Формаџини
* Луцернер

мини|Тет де Муан со секач за сирење

## Наводи
Подарок за слонот

**„Подарок за слонот“** е советски анимиран цртан филм заснован на приказните на Александар Костински. Тигарчето и неговите пријатели одат на роденденот кај Слонот, а злобниот Дјудјука залудно се обидува да ги скара пријателите животни.

## Заплет
Злобната волшебничка Дјудјука Барбидоска долетува на чадор на островот, таа сака да ги скара сите пријатели. Тигарчето, мајмунот и жабата одат на роденден кај слончето. Таму ги чекаат пријателите: папагалот, нилскиот коњ, крокодилот и желката. Тие веќе подготвиле подарок за слончето - фотоапарат. Лошата Дјудјука им прави сплетки по патот, но ништо не им се случува на неговите пријатели.Тогаш лошата Дјудјука отстранува важен елемент од апаратот - птица што лета надвор од објективот. Пријателите не се вознемируваат и се обидуваат да зборуваат тие наместо птицата. Најпрво, тигарот бил птица, а потоа мајмунот, но на сликата се покажувало дека сите се со риги или уши, а со тоа тие се натажиле. Но, тогаш се сетиле дека меѓу присутните гости имало птица - папагал. Роденденот завршил со пријателска фотографија и чајна забава со торта од ананас. И кокос  паднал врз Дјудјука, која од бес ја удрила главата во палмата.

## Креатори

## Видео изданија
Цртаниот филм е објавуван многу пати на ДВД во колекции цртани филмови: „Тигарот и неговите пријатели“, „Ах, Дјудјука!“, „За малите“, „Омилени песни“, „Братот Лисец и братот Зајак“ (серијал) „Посета на бајка", „Тигарот и неговите пријатели" (серија „Мулти-огномет"), „Добра ноќ, деца!" (Недела 1).

## Литература

* Костинский Александр. По дороге с облаками. — Стрекоза, 2004. — 80 с. — (Любимые герои). — .

## Надворешни врски

* Креативно здружение „ЕКРАН“

Категорија:Советски цртани филмови