open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Бошко Бабиќ

**Бошко Бабиќ** (,  – , ) — македонски археолог.

## Животопис
Дипломирал историја на уметноста во Белград (1955), а докторирал на
Универзитетот во Лублин,  Полска (1980).
Основач на Народен музеј во Прилеп и негов директор (1955–1980).
Основач и директор на Институтот за старословенска култура во Прилеп (1980–1989). 
Организира повеќе ликовни колонии (вајарство во дрво и мермер). 
Уредник на списанието за култура „Стремеж “.
Претседател на САДЈ (1972–1976). 
Основач на МАНД (1970) и негов прв претседател.
Воспоставува соработка со археолошки и со конзерваторски институции од Полска.

## Творештво
Во долгогодишната научно-истражувачка активност зад себе оставил голем број на стручни трудови. Добитник бил на голем број домашни и меѓународни награди, признанија и ордени. Покрај делувањето во струката, учествувал во севкупниот културен живот во Прилеп и пошироко. Активно учествувал во работата на списанието „Стремеж” , како долгогодишен член на редакцијата и во еден период и како негов главен уредник. Бошко Бабиќ бил и прв претседател на театарските игри “Војдан Чернодрински”. Автор бил на повеќе филмски и телевизиски сценарија, елаборати и проекти.

Во рамките на меѓународниот проект “Енциклопедија на раната историја на Европа” тој бил координатор за СФР Југославија.

## Наводи

## Надворешни врски
*Зборник посветен на Бошко Бабиќ 

Категорија:Македонски археолози
Владимир Величковски

**Владимир Величковски** (, ) — македонски сликар, историчар на уметноста, универзитетски професор, ликовен критичар. Значаен е во 80-те години за проблематизирањето на новите појави во македонската ликовна уметност.

## Животопис и кариера
Дипломирал (1974) и докторирал на Филозофскиот факултет во Скопје (1997), а магистрирал
на Филозофскиот факултет во Белград (1985). Во периодот 1976-1977 година, тој бил на студиски престој во Париз.
Бил професор по предметот „Современа светска и македонска уметност“ на Филозофскиот факултет во Скопје. Тој е член на Друштвото на ликовни уметници на Македонија и на Меѓународното здружение на ликовни критичари. 

## Творештво
Неговата главна критична мисла е дека во Македонија е редуцирана и потценета ликовната критика како активност. Гаснењето на интересот и на медиумите оди во прилог на гаснење на ликовната критика, а со тоа и на развојот на националната култура.

Издавачката куќа „Македонска реч“ од Скопје ја издала книгата на Владимир Величковски „Уметнички критики и есеи“, која е петтиот том со истоимен наслов на овој автор. Книгата содржи текстови пишувани и објавувани по 1973 година, од кога тој интензивно се занимава со ликовна критика. Оттогаш до денес, тој претставува најдоследниот и најтемелниот хроничар на ликовниот живот во Македонија, вреднувајќи ги преку ликовната критика и есејот сите позначајни настани, изложби, појави, тенденции и слично.
Владимир Величковски досега објавил повеќе од 80 монографии и книги од областа на ликовните уметности особено за современата уметност, од кои најголемиот дел се монографските изданија. Тој по вокација е сликар, а е и автор на повеќе тематски и групни изложби.

Истата 1973 година, тој започнал да изложува слики самостојно. 

## Галерија на дела
Слики вдахнати и посветени на пејачот Дејвид Боуви:
Податотека:Владимир Величковски - Слика „Дејвид Боуви“ (1).jpg
Податотека:Владимир Величковски - Слика „Дејвид Боуви“ (2).jpg
Податотека:Владимир Величковски - Слика „Дејвид Боуви“ (3).jpg
Податотека:Владимир Величковски - Слика „Дејвид Боуви“ (4).jpg
Податотека:Владимир Величковски - Слика „Дејвид Боуви“ (5).jpg
Податотека:Владимир Величковски - Слика „Дејвид Боуви“ (6).jpg
Податотека:Владимир Величковски - Слика „Дејвид Боуви“ (7).jpg
Податотека:Владимир Величковски - Слика „Дејвид Боуви“ (8).jpg
Податотека:Владимир Величковски - Слика „Дејвид Боуви“ (9).jpg
Податотека:Владимир Величковски - Слика „Дејвид Боуви“ (10).jpg
Податотека:Владимир Величковски - Слика „Дејвид Боуви“ (11).jpg
Податотека:Владимир Величковски - Слика „Дејвид Боуви“ (12).jpg


## Наводи

## Надворешни врски
*Величковски

Категорија:Македонски историчари на уметноста
Категорија:Македонски ликовни критичари
Дончо Донев

**Дончо Методиев Донев** (, ) – македонски лекар, специјалист по социјална медицина, редовен професор на Медицинскиот факултет во Скопје. 

## Животопис
Медицинските студии ги завршил во Скопје (1973), специјалистички испит по социјална медицина (1981) и докторирал на Медицинскиот факултет во Скопје (1993). Бил на усовршување во Атланта, САД (1993-1994, Хјуберт Хамфри програма), а потоа ја основал Македонско-американската алумни асоцијација во Скопје (2000). Основач е на Катедрата за социјална медицина (1994) и на Институтот за социјална медицина (1997). Во 2005 година, тој бил именуван за национален соработник на СЗО за спречување и контрола на незаразните болести. Објавил 140 стручно-научни трудови и соработувал во 15 домашни и меѓународни стручни публикации.

## Наводи

Категорија:Македонски лекари
Категорија:Македонски универзитетски професори
Категорија:Југословенски лекари
Категорија:Југословенски универзитетски професори
Категорија:Професори на Медицинскиот факултет - Скопје
Категорија:Апсолвенти на Медицинскиот факултет - Скопје
Категорија:Добитници на наградата „Гоце Делчев“
Градиште (Шопско Рударе)

**Градиште ** — градиште од доцноантичкото време кај кратовското село Шопско Рударе.

Јужно од месноста Царева Чешма се издига висок рид со доминантна местоположба, на чиј врв има зарамнет простор со димензии од 150 × 100 м ограден со масивен бедем ѕидан од варов малтер и камен. Од бедемот се зачувани темелите, а на површината има градежен материјал и фрагменти од ќерамички садови и питоси.

## Поврзано
*Кралица — градиште од доцноантичкото време;	
*Селиште — населба од римското време;	
*Царева Чешма - Локва — населба од неолитското, железното време и доцноантичкото време;	
*Шопско Рударе;	
*Список на археолошки наоѓалишта во Кратовско.

## Наводи
Хоџа Заде Хасан-паша

**Хоџа Заде Хасан-паша** (, XVII век - ) –  познат војсководец. Беглербег на Румелија (1683–1684), везир. Загинал во војна кон крајот на август во 1685 година.

## Наводи

Категорија:Отомански воени лица
Кралица (Шопско Рударе)

**Кралица** — градиште од доцноантичкото време кај кратовското село Шопско Рударе.

Во атарот на маалото Петковци, на левиот брег на Крива Река. се издига висок рид кој е тешко пристапен, со исклучок на јужната страна. На врвот има зарамнет простор на кој се среќаваат делови од керамички садови и питоси. Одбранбениот ѕид што го оградувал градиштето е зачуван во темелите.
## Поврзано
*Градиште — градиште од доцноантичкото време;	
*Селиште — населба од римското време;	
*Царева Чешма - Локва — населба од неолитското, железното време и доцноантичкото време;	
*Шопско Рударе;	
*Список на археолошки наоѓалишта во Кратовско.

## Наводи
Селиште (Шопско Рударе)

** Селиште ** — населба од римското време  кај кратовското село Шопско Рударе.

Во атарот на Чергинско Маало, на површината на нивите се среќаваат делови од керамички садови, питоси и покривни ќерамиди. При орањето биле откриени и темели од градби крај кои биле најдени неколку питоси.
## Поврзано
*Градиште — градиште од доцноантичкото време;	
*Кралица — градиште од доцноантичкото време;	
*Царева Чешма - Локва — населба од неолитското, железното време и доцноантичкото време;	
*Шопско Рударе;	
*Список на археолошки наоѓалишта во Кратовско.

## Наводи
Хлудов триод

**Хлудов триод** – пергаментен ракопис од ⅩⅠⅠⅠ в. Има 188 листа и ги опфаќа и двата дела од триодот – посниот и цветниот. Во минатото ракописот се наоѓал во Марковиот манастир крај Скопје. Оттука, во ⅩⅠⅩ в. го зел Александар Гиљфердинг и го однел во Русија. Сега се чува во Хлудовата збирка при Државниот историски музеј во Москва под бр. 133. Овој стар триод е еден од најинтересните триодни текстови од македонска редакција. Во него се среќаваат: вокализацијата на еровите, деназализацијата на големата носовка, замената на јат со а по ц, ѕ, с и др. Мошне интересен е и од литературна гледна точка, поради што рускиот научник Н. Туницки го проучува за да ја установи првобитната редакција на цветниот триод.

## Наводи

Категорија:Средновековна македонска книжевност
Царева Чешма (Шопско Рударе)

**Царева Чешма** или **Локва** — населба од неолитското, железното  и доцноантичкото време кај кратовското село Шопско Рударе.

Помеѓу селата Шопско Рударе и Татомир.  се наоѓа месноста Царева Чешма која претставува тесна долина. Во непосредната близина на чешмата се издига ниска чука што доминира во долината. На површината на чуката се среќаваат фрагменти од керамички садови со фина и груба фактура и претежно со сива боја, карактеристични за неолитот и за железно време. Во доцноантичкото време теренот исто така бил користен, на што упатува големиот број делови од керамички садови, питоси и покривни ќерамиди.
Населбата била оградена со масивен бедем, делумно зачуван во темелите. Според податоците од мештаните, најдени се неколку  монети од римскиот период и рановизантиски кои се чуваат кај В. Поповски, учител во селото.
## Поврзано
*Градиште — градиште од доцноантичкото време;	
*Кралица — градиште од доцноантичкото време;	
*Селиште -  населба од римското време;	
*Шопско Рударе;	
*Список на археолошки наоѓалишта во Кратовско.

## Наводи
Загрепски триод

**Загрепски триод** — кирилски ракопис од македонска редакција. Се чува во Архивот на ХАЗУ во Загреб под сигн.: Ⅳ д 107. Содржи посен и цветен дел. Има 196 пергаментни листа (19х26,7) испишани со уставно писмо во постар облик. Напишан е во ⅩⅠⅠⅠ век, според јазичните особености, во Западна Македонија. Се спомнуваат имињата на Кирил Филозоф и на Методиј. Се смета дека, заедно со Шафариковиот триод, претставува најстар структурен тип на словенски триод.

## Наводи

## Литература

[[Категорија:Македонска средновековна книжевност]
Шафариков триод

**Шафариков триод** – кирилски ракопис од крајот на ⅩⅠⅠ и почетокот на ⅩⅠⅠⅠ век, од македонска редакција. Се чува во Руската национална библиотека во Санкт Петербург под сигн.: РНБ, Ф.н.И.74. Содржи посен и цветен дел. Има 157 пергаментни листа. Според јазичните особености, потекнува од Охридската книжевна школа. Текстот е многу архаичен, во него се наоѓаат цели редови испишани со глаголица. По структурата претставува полн триод, без поделба на посен и цветен циклус.

## Наводи

Категорија:Средновековна македонска книжевност
Манастириште (Железница)

**Манастириште** — археолошко наоѓалиште во кратовското село Железница. Претставува доцноантичка некропола. На јужниот раб на селото, при проширувањето на патот што води за Кратово биле откриени и уништени неколку гробови. Во нив имало керамички садови и монети кои не се зачувани.

## Поврзано
*Железница - Равниште — некропола од римското време;
*Железница;
*Список на археолошки наоѓалишта во Кратовско.

## Наводи
Градиште (Емирица)

**Градиште** — археолошко наоѓалиште во кратовското село Емирица. Претставува доцноантичко градиште. Во пределот на Лопен, до утоката на Модра Река во Злетовица се издига низок рид со зарамнет врв на кој се зачувани остатоци од мало градиште. По површината се среќаваат делови од керамички садови, питоси и градежен материјал.

## Поврзано
*Емирица;
*Список на археолошки наоѓалишта во Кратовско.

## Наводи
Три Кладенец (Нежилово)

**Три Кладенец** — археолошко наоѓалиште во кратовското село Нежилово. Претставува средновековна топилница. Високо во планинскиот предел, на границата со селото Мушково се зачувани многу остатоци топена оловна руда.

## Поврзано
*Ан 2 - Бари — средновековна населба;
*Фурна — населба и топилница од римското време;
*Чукар — градиште од доцноантичкото време;
*Нежилово;
*Список на археолошки наоѓалишта во Кратовско.

## Наводи
Бановиќ Секула и Јован Косовац

**Бановиќ Секула и Јован Косовац** (српски: *Бановић Секула и Јован Косовац*) - српска епска (јуначка) песна.

## Содржина
Јанко Сибињанин (Јанкула Војвода) и Бановиќ Секула пијат заедно вино при што Јанко го прашува дали некогаш се исплашил. Секула му одговара дека во целиот живот само еднаш се преплашил и му ја раскажува случката: Еднаш, рано наутро отишол во Косово и таму сретнал старц како јава куц коњ, а на шапката носел позлатено крило. Секула му го украл крилото и побегнал, а старецот попусто го молел да му го врати. Тогаш, старецот се налутил и веднаш со боздоганот го соборил Секула на земјата, а кога сакал да го исече со сабјата, Секула му кажал дека му е внук на Јанко Сибињанин. Кога го слушнал тоа, старецот му го поштедил животот и го испратил во дворецот на Јанко Сибињанин. Слушајќи ја приказната, Јанко Сибињанин му кажува на Секула дека непознатиот јунак воопшто не бил старец, туку тој е Јован Косовац кој го чува Косово.

## Осврт кон песната
Јован Косовац е еден од ретките јунаци во српската епика кои внесуваат оптимизам во трагичните песни за времето по пропаѓањето на српската држава. Тој е претставен како итар старец, чувар на Косово и умее да се претвори како немоќен и да го натера коњот да куца на три нозе, а како мамец, на главата носи златно перо. Така, ги мами насилниците да го ограбат, а тогаш старецот и неговиот коњ доживуваат невидена преобразба и злосторникот го стигнува заслужената казна. Во подвитканиот Јован Косовац е прикажана стварноста на „кутрото и крваво“ поробено Косово, а во исправениот Косовац е изразен стремежот на народот за ослободување од ропството.

## Наводи

Категорија:Српски епски песни
Македонски кирилски лист

мини|Фрагмент од македонски кирилски текст
**Македонски кирилски лист**, **Хилфердингов лист** или **Македонско кирилско ливче** – одломка од трактатот за уметноста на преведувањето, оригинално дело, Ⅺ-ⅩⅠⅠ век. Се чува во Санкт Петербург, РАН, сигн. 24.4.16, собр. Срезн. бр.63. Пронајден во Македонија од А. Ф. Хилфердинг (ГилÏфердинг), со што е поврзано неговото двојно именување. Трактатот за уметноста на преведувањето обично се смета за предговор на Константин Философ кон преводот на Евангелието. Мареш („Слово“ 32–33, 1982–83, 5–14) смета дека се работи за дело на Методиј, поговор кон преводот на Новиот завет или на целата Библија, и редигирањето го поврзува со Охридскиот литературен центар.

## Наводи

Категорија:Средновековна македонска книжевност
Симон Узуновски

** Симон Узуновски** (,  - , ) — македонски уметник и сценограф .

## Животопис

Дипломирал на Архитектонскиот факултет во Скопје (1979).
Бил еден од пионерите на уметничките интерактивни инсталации во Македонија исто така  бил активен на сцената речиси 50 години, а повеќе години живеел и работел  Капри (остров).

## Творештво
Во 70-тите години прв ги користел во алтернативни простори техниките на асамблаж, колаж и инсталација.

Со евтини и краткотрајни материјали (селотејп, плексиглас, весници) создавал дела со процесуален и интерактивен карактер (серијата „Тркалајќи“, 1976; „Галичица “, 1976,  „Човек и птица“,колажи од циклусот „Ливада“ и објектот „Преспа “)

Неговото творештво на островот Капри, Италија бил втора линија во неговиот израз. Неговите мотиви биле  концентрирани кон главните урбани знаци на местото што, барем во неговото сликарско творештво, со нивната повторливост и упорност во изнаоѓањето на нови мали елементи на новата варијација на основната визура, од нив создаваат мал мит за просторот преку дела изведени на платно со маслени бои.

Изработил околу 15 забележливи и наградувани тетатарски сценографии во соавторство со сценографот Крсте Џидров.

## Наводи

Категорија:Македонски уметници
Категорија:Македонски сценографи
Душан Томовски

** Душан Томовски ** (,  - , ) — македонски преведувач,  професор .
## Животопис
Дипломирал на четири групи на Филозофски факултет Скопје: физика, германски јазик и литература, француски јазик и литература, англиски јазик и литература.

Работел како професор на Филозофскиот факултет (шеф на Катедрата за германски јазик и книжевност). 
## Творештво
Негови најзначајни преводи биле: 
*„Фауст “ од Гете (прв дел, 1977, втор дел, 1978; 
*„Малечката Фадета “ од Ж. Санд (1963); 
*„Песна за Нибелунзите “ (1979); 
*Дуински елегии / Сонети за Орфеј од Р. М. Рилке (1983).

Ги превел и антологиите: 
*Современи германски раскази (1976, со Р. Грчева);
* Германска поезија на 20 век (1978)
* Австриска поезија на 20 век (1982, со Р. Грчева). 
Посмртно бил одликуван со високото германско признание „Гетеов медал “. 
## Наводи

## Надворешни врски
*[/ ЗА ДЕЈСТУВАЊЕТО HA АНАЛОГИЈАТА](http://periodica.fzf.ukim.edu.mk/godzb/GZ30(1978)/GZ30.31.%20%D0%A2%D0%BE%D0%BC%D0%BE%D0%B2%D1%81%D0%BA%D0%B8,%20%D0%94.%20-%20%D0%97%D0%B0%20%D0%B4%D0%B5%D1%98%D1%81%D1%82%D0%B2%D1%83%D0%B2%D0%B0%D1%9A%D0%B5%D1%82%D0%BE%20%D0%BD%D0%B0%20%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%98%D0%B0%D1%82%D0%B0.pdf)

Категорија:Македонски преведувачи
Гран-при Монтреал 2019

**Гран-при Монтреал 2019** (наречена и: **ГП Монтреал 2019**) — 10. издание на велосипедската еднодневна трка Гран-при Монтреал, која се одржала на 15 септември како 36. настан во сезоната на Светската турнеја.

Победникот од 2016 година, Грег ван Авермат, ја освоил трката по вторпат во намалената група во спринт на крајот.

## Екипи

Бидејќи Гран-при Монтреал е настан од Светската турнеја, сите осумнаесет UCI World Tour екипи биле автоматски поканети и се обврзани да учествуваат на трката. Биле повикани две професионални континентални екипи, како и националната екипа на Канада, со што главната група била составена од 21 екипа.

Секоја екипа имала по седум возачи, освен , кои настапиле со шестмина возачи. Од вкупно 146 возачи на почетокот, само 97 од нив ја завршиле трката.

## Поредок
### Завршен пласман

## Список на учесници

## Наводи

## Надворешни врски
* 
* 

Категорија:Гран при Монтреал
Категорија:Светска турнеја на UCI 2019
Категорија:Канада во 2019 година
Ној Вулмсторф

**Ној Вулмсторф** (; долногермански: *Vosshusen*) — општина во округот Харбург, во сојузната покраина Долна Саксонија, Германија.

Името на општината било променето на 11 декември 1964 година од Вулмсторф во Ној Вулмсторф. Претставува дел од метрополитенската област Хамбург.

## Географија
### Местоположба

Ној Вулмсторф се протега помеѓу Хамбург на исток, Алтес Ланд на север, Харбуршките ридови на југоисток, Буххолц во Нордхајде и со Букстехуде на запад.

Висинската разлика се движи од половина метар под нивото на морето до 111,9 метри над нивото на морето.

### Општински единици

Општинските единици на општината Ној Вулмсторф се:

* Ној Вулмсторф
** Ној Вулмсторф
** Вулмсторф
** Дерсторф
* Елсторф
** Елсторф
** Ардесторф
** Елсторф-Бахајде
* Раде
** Раде
** Миненбител
** Оленбител
* Рибке
* Швидерсторф

## Галерија


Податотека:Neu Wulmstorf Industriegebiet.jpg|Поглед на Ној Вулмсторф
Податотека:Altes Land Apfelernte02.jpg|Берба на јаболка во Рибке
Податотека:Nicolai Kirche Elstorf.jpg|Црквата „Св. Никола“ во Елсторф
Податотека:S-Bahn Station Neu Wulmstorf.jpg|Железничката станица во Ној Вулмсторф


## Наводи

## Надворешни врски

*  

Категорија:Харбург (округ)
Кузман Кузмановски

**Кузман Кузмановски** (,  – , ) — македонски кинодеец.

## Животопис
Кузмановски е роден во Дебар на 12 март 1912 година. Целокупниот работен век (1930–1983) го минал во киноприкажувачката дејност. Имал значаен придонес во ширењето на филмската култура, преку несебичниот ангажман во оформувањето на киномрежата во Македонија и Скопје, особено по скопскиот земјотрес од 1963 година (од 4 на 12 кина).

## Наводи

Категорија:Кинодејци
Фридрихстал

**Фридрихстал** може да се однесува на следниве места во Германија:

* Фридрихстал (Сар) — град во округот Сарбрикен, Сар
* Фридрихстал (Тирингија) — село и поранешна општина во округот Нордхаузен, Тирингија
Херинген

**Херинген** може да се однесува за следниве места во Германија:

** Херинген (Вера) — град во округот Херсфелд-Ротенбург, Хесен
** Херинген (Тирингија) — град во округот Нордхаузен, Тирингија
Кичевски октоих

мини|Фрагмент од Кичевскиот октоих
**Кичевски октоих** – пергаментен македонски ракопис од средината на ⅩⅠⅠⅠ в. Бил пронајден во 1926 година од Томо Смилјаниќ-Брадина во црквата „Св. Атанасиј” во с. Премка (Кичевско) и заедно со други словенски ракописи ги предал во Музејот во Скопје, а кога директорот Р. Груиќ во 1937 година бил избран за професор на Богословскиот факултет во Белград, при заминувањето ги однел со себе и овие ракописи. Ракописот има вкупно 89 листови: 66 се чуваат во Музејот на Српската православна црква во Белград во збирката на Р. Груиќ (з И 110 и Г. 227) и 23 во Белградската народна библиотека (Рс 104). Во овој македонски октоих се зачувани преписи од две химнографски творби на Св. Климент Охридски: Канон за апостолите Петар и Павле на шести глас и Канон за Св. Троица на осми глас. Едно Климентово химнографско дело (Покаен канон за шести глас) е зачувано и во Премчанскиот требник.

## Наводи

Категорија:Средновековна македонска книжевност
Добрејшово евангелие

[мини|Добрејшовото евангелие е вклучено во проектот [Europeana]]
Иницијал В. Тератологичен стил. Добрејшово четвероевангелие. Прва половина на XIII век.|мини|300x300px
**Добрејшово евангелие** – кирилско четвороевангелие од првата половина на ⅩⅠⅠⅠ век (1221?), 127 листа. Од нив 79 листа се чуваат во Софија, НБКМ бр. 17 (307). Преостанатите 48 листа што изгореле во 1941 година во Белград (НБС бр. 214) се достапни само во едицијата на Цонев. Именувано е според попот Добрејшо, најверојатно нарачувач на евангелието, кој се спомнува во неколку записи. Пронајдено е во Тулча, а претходно се наоѓало во Одрин, а уште пред тоа некаде во Западна Македонија. Препишано е во Северна Македонија од архаична јужномакедонска предлошка од повеќе писци со различни правописни навики. Евангелието е богато украсено со 87 иницијали и со портрети на евангелистите. Правописот е во основа двоеров, но без етимолошко разликување на еровите, а има и делови пишувани со едноеров правопис. Мешањето на носовките не е целосно спроведено, се наоѓа главно во глаголските форми, пред сè во аористот. Честа е вокализацијата на еровите (о, е) која се наоѓала веројатно веќе во предлошката, јатот се употребува и по шушкавите согласки (=5ша, 5лост6) слично како во најстарите глаголички текстови.

## Наводи

Категорија:Средновековна македонска книжевност
Господ никому не му останува должен

**Господ никому не му останува должен** (српски: *Бог ником дужан не остаје*) - српска епска песна. Песната прв ја запишал Вук Караџиќ, кој ја слушнал од Рово, момокот на Јован Обреновиќ.

## Содржина
Браќата Павле и Радуле многу ја сакаат сестрата Јелица на која ѝ даваат разни поклони, меѓу кои и позлатено ноже. Завидливата сопруга на Павле ја прашува сопругата на Радуле дали знае некаква билка која ќе предизвика омраза меѓу браќата и сестрата, но таа ѝ одговара дека таквата љубов е разбирлива, зашто и неа ја сакале браќата. Тогаш, Павлевица го убива коњот на Павле, а му кажува дека тоа го направила Јелица, но таа лесно се оправдува пред него. Ноќта, Павлевица го убива соколот на Павле и повторно безуспешно ја префрла вината врз Јелица. Најпосле, Павлевица ѝ го краде ножето на Јелица и утрото го коле своето мало дете, а за злосторството ја обвинува Јелица. Кога Павле го открива крвавиот нож, ја обвинува сестрата за убиството, а потоа ја врзува на коњите кои ја растргнуваат. Притоа, таму каде што капе нејзината крв расте билје, а на местото каде паѓа нејзиното тело се појавува црква. По некоо време се разболува Павлевица која боледува девет години при што низ коските ѝ расте трева, а во тревата се кријат змии. Таа го моли Павле да ја однесе во црквата за да побара милост од Јелица, но кога се приближуваат до неа, од црквата проговара непознат глас, кој ѝ забранува да влезе внатре. Тогаш, Павлевица бара Павле да ја врзе за коњите за да ја растргнат, но таму каде што капе нејзината крв растат трње и коприви, а на местото каде паѓа нејзиното тело се појавува езеро по кое плива коњ, а по него лелајка со машко дете при што под грлото му стои мајчината рака, а во раката ножот на Јелица.

## Наводи

Категорија:Српски епски песни
Ѓурѓовденски песни

**Ѓурѓовденски народни песни** – календарски обредни песни што се пеат на Ѓурѓовден или непосредно пред празникот и се поврзани со тие обреди. Тоа се песни посветени на билките, оживувањето на природата и сл., кои подоцна попримиле и христијански обележја. Некои песни се однесуваат на берењето билки и на обредното крмење на стоката: Ајде на билје, бела Билјано, / билје да бериш, стадо да крмиш… Други песни го опеваат обичајот нишање (лулање) на дрвјата, што е проследено со многу интимни чувства кај младите: Од гранка, в гранка, ај Ѓурѓе ле, / јунаку в рака…

## Наводи

Категорија:Македонска народна лирика
Категорија:Календарски народни песни
Андреа

**Андреа**, уметничко име на **Теодора Руменова Андреева** (, ) — бугарска поп-фолк пејачка.

## Дискографија

### Албуми
* Оган во крвта (Огън в кръвта) (2008)
* Мене си ме барал (Мен си търсил) (2009)
* Андреа (2010)
* Лоша (2012)
 
 
### Спотови

## Наводи

## Надворешни врски
* Официјален портал на Андреа
* Фен сайт на Андреа
* Фен сайт на Андреа 2
* Профил във Vmusic
* Официјален Facebook Профил
* Официјален Youtube Канал
* Официјален Twitter Профил
* Официјален Instagram Профил
* Официјален Vbox7 канал
*dailymotion na Andrea production Bulgaria 

Категорија:Бугарски пејачи
Категорија:Бугарски поп-фолк пејачи
Категорија:Живи луѓе
Крапови

**Крапови** — семејство на слатководни риби, колективно наречени **циприниди**, во кои спаѓа крапот и неговите роднини. Краповите се најголемото и најразновидното семејство риби и најголемото семејство на ’рбетници во целина, со околу 3.000 видови, поделени на околу 370 родови. Тие се движат од околу 12&nbsp;mm до 3 m во должина *(Catlocarpio siamensis).* Семејството припаѓа на остариофизискиот ред Краповидни, од чии родови и видови ципринидите сочинуваат повеќе од две третини. Името на семејството потекнува од старогрчкиот збор *кипринос* (κυπρῖνος, „крап“).

## Наводи

## Надворешни врски
*
*

Категорија:Риби на Европа
Категорија:Риби на Азија
Категорија:Крапови
Категорија:Риби на Македонија
Апостолски дворец

[мини|десно|260п|Поглед кон дворецот од [Плоштад „Свети Петар“|плоштадот „Свети Петар“]]
**Апостолски дворец** (на , на ) е службената резиденција на папата која се наоѓа во Ватикан. Зградата често се нарекува и **Папска** или **Ватикански дворец**, а самата ватиканска држава ја нарекува **Дворец на Сикст V** во чест на римскиот папа кој е заслужен за почетокот на изградбата во 1589 година на најголем дел од денешниот облик на дворецот.

Категорија:Дворци во Рим
Категорија:Официјални резиденции
Категорија:Епископски дворци
Категорија:Систинска капела
Категорија:Места за избор на папи
Солун (тема)

**Тема Солун** () била воено-цивилна провинција (тема) на Римската Империја поставена на јужниот Балкан, составувајќи различни делови од јужна Македонија со средиште во Солун, вториот град по важност на Империјата.

## Историја
Во Доцната антика, Солун бил главен град на Провинцијата Македонија и на Диецезата Македонија, и седиштето на Преторијанскata префектura Илирик. Со загубата на поголемиот дел од балканските територии поради словенските упади во VI и VII век, моќта на префектот (на грчки „епарх“) главно се сведувала на градот со неговата непосредна околина. 
Епархот продолжил да владее со Солун сè до почетокот на IX век, кога бил заменет со стратег.
Од Солун, вториот по големина град во Империјата, била создадена посебна тема. Стратегот на Солун за прв пат се споменува во 836 година, но писмото на императорот Михаил II (820-829) до кралoт Франките, Лудвиг Побожниот (814-840) укажува на постоење на темата на Солун уште во 824 година.
Историчарот Ворен Тераголд го датира создавањето на темата околу 809 година за време на антисловенската кампања на императорот Никифор I (802-811), кој го проширил римското владеење во оваа област. 
Тераголд ги проценил трупите на Солун во 9 век на околу 2.000 луѓе. На исток, темата била проширена на реката Стримон и истоимената тема. На југ се граничи со темата Елада некаде во северна Тесалија. Нејзините западни и северни граници биле недефинирани и честопати променливи како резултат на римско-словенските војни.
За време на владеењето на Јован I Цимискиј (969-976), професионалните тематски трупи биле стационирани во Солун. Во XI век, Солунскиот дукат/катепанат бил од големо значење. Градот Солун и поголемиот дел од Македонија го освоиле Латините во Четврта крстоносна војна. Во Солун било формирано кралство, кое постоело до 1224 година, кога било присоединето кон Епирско Деспотство.
Темата била обновена во 1246 година, кога голем дел од Македонија била присоединета кон Никејската Империја. Темата Солун преживеала сè до падот на Турците во 1392 година. Сепак, дотогаш, таа била сведена на градот само со непосредната околина. Солун бил дошол во рацете на Империјата 1402 година, кога бил престолнина на Деспотството. Турците го опсадиле градот во 1422 година. Султанот Мурат I сакал да ги казни Палеолозите за учество во граѓанската војна против Отоманската Империја. Во 1423 година, римскиот деспот Андроник II Палеолог го предал градот на Венецијанската Република, која ја презела одбраната на градот. Во истата година (1422), Цариград бил опсаден од турските војски. Меѓутоа, со поддршка на Папата и Западните земји кои му испратиле оружје, Цариград успеал да ја одбие опсадата.
Блокадата на Солун траела до 1430 година. Венецијанците скапо ја платиле одбраната на градот. По освојувањето во 1430 година, градот бил целосно опљачкан.

## Наводи

## Извори

*
*
*

Категорија:Византиски теми
Категорија:Тема Солун
Категорија:Македонија
Категорија:Средновековен Солун
Месопотамија (тема)

**Месопотамија** () била името на римската тема (воено-цивилна провинција) сместена во она што денес е источна Турција. Не треба да се меша со регионот Месопотамија или со постарата римска провинција Месопотамија. Средновековната римска тема се наоѓала помеѓу реките Арсанија (современ Мурат) и Чимисгезек.

## Историја
мини|250x250пкс| Печат на Јован Кастамонит, ''вест'' и ''катепан'' на Месопотамија
Темата била создадена најверојатно меѓу 899 и 911 година, кога императорот Лав VI Мудриот (вл. 886–912) го назначил за свој управител поранешниот *стратег* на Харсијанон, по име Орест. Поголемиот дел од провинцијата бил создаден од ерменското кнежевство Такис, управувано од поглаварот Мануил. Мануил и неговите четири сина биле убедени да ја предадат својата територија на Римската Империја во замена за титули и имот во други теми. Ерменските населби Келцене (одвоени од темата Халдија) и Камаха (дел од темата Колонеја) потоа биле споени за да ја создадат новата тема.

Иако императорот Константин VII Порфирогенит (вл. 913–959) споменува дека пред нејзиното издигнување на тема, регионот бил „неименувана *клисура*“, има докази за многу порани административни структури од тоа. Печат на еден „ *спартариј* и *стратег* на Месопотамија“ е датиран ок. 810, можеби укажува на постоење на прва краткотрајна тема таму, и печат на еден *тумарх* со ерменското име Мусиликес, е несигурно датирано ок. 870.

Така е можно Месопотамија да биде конституирана кон крајот на 9 век од ерменското кнежевство како поделба ( *турма*) на некоја соседна тема, при што нејзиниот кнез добил римска титула и продолжил да управува со него, пред да се прошири во целосна тема. Ова исто така може да го објасни необичниот обичај на неговиот цртеж на *стратегот*, до 911 година, неговата плата не од императорската ризница, туку од царинскиот приход на комеркионот на неговата провинција.

Командантите на темата продолжиле да бидат назначени во текот на 10 век, коегзистирајќи со новата функција  „*дукс* на Месопотамија“, основана ок. 975 година. За разлика од *стратезите*, *дуксот* бил регионален командант, контролирајќи го средишниот дел на источната граница на Империјата. Во XI век, повеќето од потврдените дуксови на Месопотамија биле Ерменци, вклучувајќи ги Григориј Магистрос и неговиот син. После Битката кај Манцикерт во 1071 година, императорот Михаил VII Дука (р. 1071-1078) се обидел повторно да ја воспостави римската власт, но провинцијата паднала на Турците-Селџуци.

## Наводи

## Извори

*
*
*
*

Категорија:Византиски теми
Категорија:Византиска Анадолија
Категорија:CS1-одржување: ref=harv
Маргита девојка и Рајко војвода

**Маргита девојка и Рајко војвода** (српски: *Маргита дјевојка и Рајко војвода*) - српска епска песна. Песната прв ја запишал Вук Караџиќ, кој ја слушнал од старецот Рашко од селото Сабанти, во близината на Крагуевац.

## Содржина
Рано наутро, девојката Маргита шета низ Срем и го колне војводата Рајко поради злосторствата што ги прават Турците. Рајко ја слуша клетвата и ѝ одговара дека тој не може да го одбрани Срем зашто е сам, додека во минатото во разни места имало бројни јунаци. Тогаш, Рајко се прободува во срцето и умира. Маргита ги оплакува умрените српски јунаци, а потоа и таа се прободува во срцето и паѓа мртва до војводата Рајко.

## Наводи

Категорија: Српски епски песни
Добромирово евангелие

**Добромирово евангелие** - најстаро кирилско четвороевангелие, македонски ракопис од почетокот на Ⅻ век. Се чува во три различни библиотеки: во Руската национална библиотека – поранешна Публична библиотека (ГПБ) во Санкт Петербург (183 л.), сигн ЉнИ 55; два негови дела се наоѓаат во библиотеката на манастирот „Св. Катерина” на Синај (со библиотечни ознаки 43 (23 л.) и 7/Н (9 л.), каде што, всушност, до втората половина на ⅩⅠⅩ век се наоѓал целиот ракопис. Два листа се наоѓаат во Националната библиотека во Париз, сигн. 65. Тоа значи дека од Добромировото евангелие сега се пронајдени 217 пергаментни листови. Името го носи по забелешката што стои како п.с. на листот 121 на крајот од Евангелието по Лука дека ракописот го пишувал поп Добромир. Го довршил друг писар. Кирилските букви на Добромировото евангелие по својот општ впечаток потсетуваат на глаголицата. Според јазичните особености, тоа е пишувано во рамките на Охридската книжевна школа. Кодексот е особено значаен по тоа што претставува премин од канонските старословенски текстови во т.н. црковнословенски.

## Наводи

Категорија:Средновековна македонска книжевност
Кипар (тема)

**Темата Кипар** (, *тема Кипру*) била римска воено-цивилна провинција, сместена на островот Кипар, основана во 960-тите години по освојувањето на Кипар од страна на римската морнарица. Пред тоа, островот три века бил римско- арапско совладение, освен повремени кратки периоди кога бил освоен од која било моќ. Бунтот на управникот Теофил Еротик во 1042 година, а друг во 1092 година од Рапсомат, не успеале, бидејќи тие брзо биле покорени од императорските сили. На крајот на 12 век, во Кипар повторно се појавиле отцепувачки намери: Исак Комнин Кипарски се прогласил за „*[[василевс]]*“ (император) во 1185 година. Кипар останал под негова команда сè до нејзиното освојување во 1191 година за време на Третата крстоносна војна на Ричард I од Англиски, кој ја продал на Витезите Темплари.

## Извори
* 

Категорија:Византиски теми
Категорија:Статии со текст на старогрчки
Опсикија (тема)

**Опсикија** (грч. θέμα Ὀψικίου) – тема на Византиското Царство во северозападна Мала Азија (денешна Турција). Една од првичните четири теми. По површина била најголема тема. Се наоѓала најблиску до византиската престолнина - Цариград. Во 8 век, на нејзина територија биле подигнати неколку востанија, па заради полесно управување била поделена истиот век на три помали теми.

## Историја
Опсикија била една од првичните четири теми, основани во 7 век. Името го носи по латинскиот збор Obsequium („придружба“), што се однесувало на единицте кои го придружувале византискиот цар во воените погохи. После големите порази кои Византијците ги претрпеле во 640-тите години после првиот бран муслимански освојувања, остатоците од војските од Блискиот Исток биле повлечени во Мала Азија и населени во четири големи теми од кои една била и Опсикија. Во состав на оваа тема се наоѓале областите Мизија, Витинија, делови од Галатија, Лидја и Пафлагонија, а се простирала сè од Дарданелите до реката Халис, со центар во Анакар. Не се знае точната година кога била создадена темата. Изворите упатуваат на претпоставка дека била основана веќе во 626 година, иако нејзиното постоење може да се следи дури од 680 година. Можно е дека првично опфаќала и делови на Тракија.

Опсикија уживала единствена положба во однос на другите теми во Византија. Така, нејзиниот управник не носел титула стратег ("στρατηγος"), туку комес ("κομης"). Таа не била поделена на турми, туку на семејни кланови формирани од стари војнички семејства. Положбата во близина на престолнината ѝ давала на Опсикија поголемо значење од која било друга византиска тема. Комесите на Опсикија често се подигале против самите цареви. Така во 668 година, после смртта на Констанс II на Сицилија, комесот Мизезиј извел државен удар. Опсикија била главна база на царот Јустинијан II. Таму византискиот цар населувал многу Словени заробени во Тракија. Подоцна овие Словени преминувале на страната Арапите. Опсикиската војска се кренала против Филипик Вардан (711-713), убиецот на Јустинијан II, и го довела Анастасиј II на власт, за и него да го свргне во 715 година, поставувајќи го Теодосиј III на царскиот престол. Опсикијанците го поддржале подемот на Лав III Исавријанин на престолот во 717 година. Патрикиј Исос, комес на Опсикија, неуспешно се побунил против овој цар. Опсикија била база од која Артавазд тргнал во освојување на царската власт против царот Константин V. Опсикија важела за центар иконодулите, најголемите противници на иконоборната политика на Исавријанската династија. Како резултат на тоа, Константин ја поделил Опсикија на две теми: Букеларија и Оптиматија.

## Извори

*
*
*
*
*
*
*
*
*

Категорија:Византиски теми
Селевкија (тема)

**Тема Селевкија** (, *тема Селеукиас*) била римска тема (воено-цивилна провинција) на јужниот брег на Мала Азија (современа Турција), со седиште во Селевкија (современ Силифке).

## Историја
Во Доцната антика, пристанишниот град Селевкија бил престолнина на римската провинција на Исаврија и седиште на исаврискиот (*Isauriae*) комес*.* Во VIII век, таа служела како подредена команда, најпрво под *тумарх,* а потоа и под *дронгар*, на поморската тема на Кивериот. Како и да е, во раниот IX век се појавува како мала *клисура* (зацврстена гранична команда), поставена меѓу поголемите римски теми Кивериот, Анадолија, Кападокија и морето, и граничејќи со поседите на Абасидскиот Калифат во Киликија долж реката Ламос. Според арапските географи Кудамах ибн Џафар и Ибн Хордадбех, во IX век *клисурата ја* сочинувале Селевкија како главен град и уште десет тврдини, со 5.000 мажи, од кои 500 биле коњаници.

*Клезурата* била подигната до статус на целосна тема некаде во времето на Роман I Лекапин (вл. 920–944), најверојатно ок. 927–934. Според „За управувањето на Империјата“(De Administrando Imperio) на императорот Константин VII (вл. 913–959), темата била поделена на две команди, една за внатрешни работи и крајбрежна/поморска.

Регионот падна во рацете на Турците-Селџуци по Битката кај Манцикерт во 1071 година. Во тоа време, планинската внатрешност на регионот била претежно населена со Ерменци кои се населиле таму во текот на претходниот век. Римјаните ја повратиле областа и ги преутврдиле Селевкија и Корикос во 1099/1100 година, по што станала повторно седиштето на римскиот воен управник (*дукс*). Таа останала римска провинција сè до кратко после 1180 година, кога била освоена од Ерменското Кралство Киликија.

## Наводи

## Извори

*
*
*
*

Категорија:Византиска Анадолија
Категорија:Византиски теми
Категорија:Статии со извори на италијански (it)
Категорија:CS1-одржување: ref=harv
Категорија:Статии со извори на француски (fr)
Категорија:Статии со извори на германски (de)
Севастија (тема)

**Тема Севастија** () била воено-цивилна провинција (тема) на Римската Империја сместена во североисточна Кападокија и Мала Ерменија, во сеовремена Турција. Основана била како тема во 911 година и опстојувала сè до нејзиното паѓање под Турците-Селџуци, после Битката кај Манзикерт во 1071 година.

## Историја
Темата била создадена околу градот Севастија (современ Сивас). Регионот го опфаќал делот од Темата Ерменија од средината на VII век. Темата не е спомената во ниту еден извор пред X век. Во 908 година, Севастија за прв пат се појавува како посебен утврден граничен округ (*клисура*), а до 911 година бил подигнат до статус на целосна тема. Како *клисура*, веројатно била подредена на ново воспоставената тема на Харсијанија.

Темата ја опфаќала целокупноста на римските гранични региони по средниот тек на северниот дел на Еуфрат. Со проширувањето на римската граница, таа била продолжена на југ и исток сè до Мелитина, Самосата и Тефрике, што одговара приближно на античките римски провинции Прва Ерменија и делови од Втора Ерменија  и Еуфратска Сирија. Сепак, по средината на X век, нејзинината големина била многу намалена со создавањето на нови помали теми. Според Константин VII Порфирогенит, темата била сочинета од два окрузи (*турми*): Лариса (јужно од современ Манџиник) и Амара или Абара (современ Амран во близина на Аргуван или Емирќој). Двете области се зголемиле накратко на *клисури* - Лариса во  и Амара/Абара под Роман I Лекапин и станале седиште на независните *стратези* до 975 година, што довело до прогресивно намалување на темата и опаѓање на значењето.

Во 10 век, регионот доживеал голем прилив на Ерменци, кои станале доминантно население. По 1019/1021 година, Севастија и соседните земји им биле дадени како посед на Ерменецот Сенекерим Арцруни, во замена за отстапување на Империјата за неговото Кралство Васпуракан. Од ок. 1074 година, по римскиот пораз против Турците-Селџуци кај Манцикерт во 1071 година, Арцрунови владееле со територијата како независни господари, сè додека не ја освоиле Турците околу 1090 година.

## Наводи

## Извори

*
* 
*
*

Категорија:Византиска Анадолија
Категорија:Византиски теми
Категорија:Статии со извори на италијански (it)
Категорија:CS1-одржување: ref=harv
Категорија:Статии со извори на грчки (el)
Категорија:Статии со текст на старогрчки
Букеларија (тема)

**Букеларија** (грч. Βουκελλάριον θέμα) – тема на Византиското Царство во северна Мала Азија (денешна Турција). Била создадена со издвојување на првичната тема Опсикија, а ги опфаќала деловите на античка Пафлагонија, Галатија и Фригија.

## Историја
Темата била основана набрзо после 743, а пред 767 година, од страна на римскиот цар Константин V (741–775), по задушувањето на буната на Артавазд, против императорот и комесот на Опсикија. Новата тема, заедно сп Оптиматија, настанала со издвојување од Опсикија. Нова темата името го добила по римската букеларија, елитни коњички трупи со готско и римско потекло, кои извршувале задачите на телохранители. На почетокот на 7 век биле формирани елитни дивизии кои се настаниле на просторот на Опсикија, под команда на доместик. На овие простори во средината на 8 век била создадена Букеларија. Стратегот на оваа тема прв пат се споменува во изворите во 767 гоидна, но темата сигурно е формирана порано. Нејзино седиште била Анкара, некогашниот центар на Опсикија. Стратегот на Букеларија, според арапските географи, командувал со војска од 8.000 луѓе. Покрај коњицата, Букеларија, како и подоцнежната тема Пафлагонија, имала и мала флота на чело со „катепан на Букеларија и Пафлагонија“, чиј печат од 10 век бил зачуван. Темата Букеларија постоела до Bитката кај Манцикерт во 1071 година, кога овие простори ги освојуваат Селџуците.

## Извори
* 
* 
* 
* 
* 

Категорија:Византиски теми
Гојко Суботиќ

**Гојко Суботиќ** (, ) — историчар на уметноста, академик, МАНУ..

## Научна активност

Еден од најзначајните проучувачи на спомениците од средниот век и од периодот на турското владеење во Македонија. 
Речиси половина од неговиот опус е со тематика сврзана со живописот на византискиот стил во македонските споменици. 
Во делото Охридската сликарска школа од ⅩⅤ век ги има анализирано сите сликарски ансамбли на македонски терен, како и во Бугарија и во Грција, за коишто мисли дека припаѓаат на Охридската школа од ⅩⅤ век, со што битно ги збогатува нашите сознанија за овој малку проучуван период на уметноста во Македонија. 
Книгата спаѓа меѓу најреферентните студии за овој период во светот.

Исто така, и книгата „Свети Константин и Елена во Охрид“ е прва и единствена монографија за овој значаен храм во охридскиот среден век. 
Се занимавал со проучување на живописот и архитектурата на повеќе храмови во Западна и во Северна Македонија. 
Имал објавено посебни студии за пештерната црква кај Радожда, [Струшко, за црквата во с. [[Лескоец, [[Охридско, „[Св. Никола Болнички “ во Охрид, за зографот „Константин и неговиот син Јован“ во параклисот „Св. Јован Претеча “ во „Св. Софија “ во Охрид, за црквата „Сите Свети “ во с. Лешане, Охридско, натписите во „Св. Наум Охридски “, „Св. Ѓорѓи “ во Бањани, Скопско, манастирот „Богородица Месонисиотиса“ и „Богородица Гавалиотиса “ во Воден, „Св. Ѓорѓи “ во Речица кај Охрид.

## Библиографија

*Пештерна црква „Св Арханел Михаел “ кај Струга, „Зборник Филозофског факултета“, 1, Београд, 1964, 299–331;.
*„Почетоците на монашкиот живота и црквата на манастирот Сретение “ во Метеори, ЗЛУ, 2, Нови Сад, 1966, 127–181;
*„Датирање на црквата „Св. Никола Болнички “ во Охрид, „Зограф“, 3, Београд, 1969, 16–17;
*„Два споменици на охридското sидног сликарство од ⅩⅤ века: ктитори и време на датирање]] “, „Зборник Светозара Радојчиќ“, Београд, 1969, 315–333;
*„Свети Константин и Елена во Охрид “, Белград, 1971;
*„Охридскиот сликар Константин и неговиот син Јован “, „Зограф“, 5, Београд, 1974, 44–47;
*„Охридската сликарска школа од ⅩⅤ век “, Белград – Охрид, 1980;
*„Печкиот патријарх и охридски архиепископ Никодим “, ЗРВИ, 21, Београд, 1982, 213-236; Г. Суботиќ, Ц. Грозданов,
*„Црквата свети Ѓеорѓи “ во Речица крај Охрида, „Зограф“, 12, Београд, 1982, 62–75;
*„Натписите од Свети Наум, Св. Наум Охридски “, Охрид, 1985, 99–109;
*„Свети Ѓеорги в Бањани: историја и архитектура, ЗЛУ, 21, Београд, 1985, 135–161;
*„Манастирот Богородица Месонисиотиса “, ЗРВИ, 26, Београд, 1987, 125–171;
*„Богородица Гавалиотиса“ во Воден, ЗРВИ, 27–28, Београд, 1989, 217–263. Цв. Гр.

## Наводи

## Надворешни врски

*Akademik Gojko Subotić
*Ohridskata slikarska škola od XV vek

Категорија:Македонски академици
Категорија:Историчари на уметноста
Категорија:Академици на САНУ
Стремеж (списание)

**Стремеж** — списание за литература, уметност публикувано во Прилеп. 

Списанието „СТРЕМЕЖ“ е основано во февруари 1954 година.

На почетокот излегувало двомесечно и негов издавач бил Клубот на младите писатели, а од 1967 излегувало како месечно списание. 
Подоцна развило и сопствена издавачка дејност. 

Главни и одговорни уредници биле: 

Борислав Кулески, 

Бошко Бабиќ, 

Ѓоре Напески,

Бранко Илиески,

Коце Солунски, 

Благоја Ристески, 

Санде Стојчески,

Бранко Цветкоски .

## Наводи

Категорија:Македонски списанија
Љупчо Стојменски

** Љупчо Стојменски** (,  – , ) — македонски поет и преведувач.

## Животопис
Завршил Филозофски факултет во Скопје.Бил главен и одговорен уредник на весникот „Млад борец “, потоа уредник во МРТ.

## Творештво
*„Меѓу два брега“, поезија, 1957; 
*„Крај тешките води“, поезија, 1962; 
*„Отимања“,поезија, 1969; 
*„Куршуми низ времето“, поезија, 1976; 
*„Деноноќно сонце“, поезија, 1977;
* “Доживотни пленици“, поезија, 1988.

## Преводи
Превел поезија на: Булат Окуџава, Роберт Рождественски, Андреј Вознесенски, Христо Смирненски

## Наводи

Категорија:Македонски поети
Категорија: Македонски преведувачи