open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Апостоли

[мини|343x343пкс|Дванаесетте апостоли во фреската на [Леонардо да Винчи „Тајната вечера“]]
**Апостоли** (еднина: *апостол*,  = „гласник, проповедник“) — најблиските ученици и следбеници на Исус Христос што го проповедале Евангелието.

Во потесна смисла, изразот „апостол“ се однесува на дванаесетте непосредни Христови ученици (Мт. 10:2–4; Лк. 6:13–15); во поширока смисла — и на 70-те најблиски соработници на неговата Црква, избрани од него (Лк. 10:1–2), наречени и „седумдесетте апостоли“.

Било нагласено и дека Павле бил избран за апостол по Вознесението на Исус Христос (Дела 22:11; Рим. 11:13).

## Дванаесетте апостоли

**Дванаесетте апостоли** се дванаесетте непосредни Христови ученици — Петар, Андреј Првоповиканиот, Јаков Зевдеев, Јован Богослов, Филип, Вартоломеј, Тома, Матеј, Јаков Алфеев, Јуда Тадеј, Симон Кананецот, Јуда Искариот (Мт. 10:2–4). Откако Јуда отпаднал, Матиј бил избран за еден од дванаесетте апостоли (Дела 1:23–26).

## Наводи

## Надворешни врски

* 

Категорија:Апостоли
Категорија:Јудеохристијанство
Категорија:Христијанството во 1 век
Категорија:Личности од Новиот завет
Босна (регион)

:*За други значења на поимот „Босна“ видете [[Босна (појаснување)]].*
250px|thumb|right|Регионот Босна (во темни бои).
Историски и географски, регионот познат како **Босна**  лежи главно на Динаридите, се движат кон јужните граници на Панонската Низина, а реките Сава и Дрина ги означуваат нејзините северна и источна граница. На јужниот дел граничи со Херцеговина.

Областа Босна се состои од приближно 39,021&nbsp;km2, и ја зазема околу 80% од територијата на денешната Босна и Херцеговина. Нема вистински границите помеѓу регионите во Босна и Херцеговина, а, неофицијално, Херцеговина е на југ од Иван Планина.

Двата региона образуваат геополитички ентитет од средниот век, а името "Босна" најчесто се сретнува во историски и геополитичка смисла како што обично се однесуваа на двата региона.

## Наводи

## Поврзано
* Босна и Херцеговина
* Херцеговина

Категорија:Регион Босна
Босна (река)

:*За други значења на поимот „Босна“ видете [[Босна (појаснување)]].*

**Реката Босна** е третата најголема река во Босна и Херцеговина и се смета за една од главните реки во државата, заедно со Неретва, Врбас, Сава, Уна и Дрина. Реката Босна има должина од 282 км . За време на Римското Царство реката се нарекувала *Bosona*.

## Наводи

## Поврзано
* Реки во Босна и Херцеговина
* Географија на Босна и Херцеговина

Категорија:Реки во Босна и Херцеговина
Категорија:Притоки на Сава
Национален парк Ракиура

**Националниот парк Ракиура** (англ. *Rakiura National Park*) е природен резерват на Стјуартовиот Остров/Ракиура во Нов Зеланд. Овој е најновиот од 14-те национални паркови во Нов Зеланд, отворен на 9 март 2002 г. Зафаќа површина од 1.570&nbsp;км2, околу 85% од Стјуартовиот Остров, кој е трет остров по големина во земјата. Во паркот не спаѓа населената област околу Полумесечениот Залив (т.е. гратчето Обан) и некои патишта, како и приватна маорска земја повнатре на копното. Паркот се состои од мрежа од поранешни природни резервати, пејзажни резервати и општествени шуми.

## Природознание
Во паркот има популарна планинарска патека наречена Ракиура Трек. Во него живеат најразновидни локални птици, а паркот нуди најдобра можност во земјата за посматрање на птицата киви во дивина. Ова делумно се должи на ограничениот број на невестулки и ласица. Во извесни крајбрежни предели во паркот се размножуваат загрозените жолтооки пингвини.

## Поврзано
* Национални паркови во Нов Зеланд

## Наводи
* C. Michael Hogan. 2009. „Жолтоок пингвин: Megadypes antipodes“, GlobalTwitcher.com, уредн. Н. Стромберг  

## Белешки

## Надворешни врски
* Информации за националниот парк Ракиура - Служба за заштита на природата на Нов Зеланд 
thumb|290px|Плажа близу Порт Вилијам Хат на Северното крајбрежје.

Ракиура
Категорија:Стјуартов Остров
Категорија:Саутленд
Славонија

thumb|right|150px|Карта на Славонија во рамките на Хрватска.
thumb|right|150px|Карта на Славонија.
**Славонија** () е географски и историски регион во источна Хрватска. Таа е плодна земјоделска низина со мали пошумени предели. Границата на Славонија се одредува со реката Драва во северниот дел, реката Сава во јужниот и реката Дунав во источниот дел.

## Наводи

## Поврзано
* Хрватска
* Далмација


Категорија:Историски области во Хрватска
Категорија:Региони во Хрватска
Категорија:Историски области
Далмација

thumb|right|150px|Далмација во рамките на Хрватска.
**Далмација** (, , , ) — област на источниот брег на Јадранското Море и се наоѓа главно во денешната држава Хрватска, но има и мал дел во Црна Гора. Таа се протега меѓу островот Раб во северозападниот дел па до Которскиот Залив, во Црна Гора, во југоисточниот дел. Главно население на Далмација се Хрватите, но живеат и Срби и Црногорци. Ова население често се именува како **Далматинци** и имаат своја посебна култура и дијалекти. Со Далмација се сврзува и кучето далматинец.

## Поврзано
* Кралство Далмација
* Далматински јазик
* Историски области во Хрватска

## Наводи


Категорија:Историски области во Хрватска
Категорија:Региони во Хрватска
Чуки (Оризари)

**Чуки**, **Куново** или **Турски гробишта** — археолошко наоѓалиште во јужниот дел на кочанската населба Оризари. На овој простор се наоѓале 5&nbsp;могили од железното време, а имало и градиште (крепост). При рекогносцирањето на М. и Д. Гарашанин биле констатирани три могили, а во 1964 била истражена могилата бр. 1. Во неа се пронајдени два гроба со скелетни погребувања. Едниот гроб е со наоди од железното време, а другиот со римски монети од IV век.

Иако во текот на шеесеттите години на XX век биле правени обиди за заштита на могилите, истите при градењето на патот Кочани - Берово се уништени. Во текот на 1986 и 1987 година биле истражени остатоците од могилата бр. 2, при што повторно се констатираниримски погребувања врз оние од железното време (VII век пр.н.е.). Овие култни места биле користени за погребување и во подоцнежните периоди, како во средниот век, па дури и подоцна.

Категорија:Археолошки наоѓалишта во Кочани
Истра

thumb|right|150px|Карта на Истра.
**Истра** (хрватски, словенечки: *Istra*; италијански: *Istria*; истроромански: *Eîstria*), порано именувана како *Histria* е најголемиот полуостров во Јадранското Море. Полуостровот се наоѓа помеѓу Трстјанскиот и Кварнерскиот Залив. Овој полуостров е поделен помеѓу три држави: Хрватска, Словенија и Италија.

## Наводи

## Поврзано
* Хрватска
* Словенија
* Италија


Категорија:Полуострови во Хрватска
Категорија:Полуострови во Словенија
Категорија:Географија на Италија
Категорија:Региони во Хрватска
Текешински Лозја (населба)

**Текешински Лозја** - населба на западниот крај на Кочани, составена претежно од куќи и во помал број станбени згради изградена во седумдесеттите години на XX век. На западниот дел од Кочани, на неговата периферија, се наоѓа наоѓалиштето Тикишински лозја каде во седумдесеттите години, при изградбата на голем број објекти за поединечно живеење била пронајдена некропола од железното време. Тоа била една од најголемите некрополи на овие простори, а од неа потекнуваат голем број наоди од растурени гробни конструкции.

Истражените гробни конструкции од 1982 година биле ѕидани од камени плочи со скелетни погребувања, односно инхумација.

Категорија:Кочани
Корзика

**Корзика** (; ; ; ) — остров во Средоземното Море со двоен статус на регион и департман на Франција. Се наоѓа западно од Италија, југоисточно од француското копно и северно од италијанскиот остров Сардинија. Планините претставуваат две третини од целокупната територија на островот, создавајќи еден масив. Пред француското управување, Корзика била посед на Република Џенова.

По закон островот е означен како територијална заедница (*collectivité territoriale*), пооради тоа ужива поголеми права во однос на останатите француски региони и департмани. Вообичаено, Корзика е означена како регион и најчесто е заведувана во списокот на други региони на Франција. Денес Корзика управно се смета за еден департман, а до 2018 г. била поделена на два, наречени Горна и Јужна Корзика.

Иако островот е одделен од континенталното копно од Лигурското Море и е поблиску до Италија отколку до француското копно, политички е дел од Метрополска Франција. Почнувајќи од 1282, островот му припаѓал на Република Џенова, иако на кратко бил во посед на независната Корзиканска Република од 1755 до француското освојување во 1769. Корзиканската култура содржи елементи на француската и италијанската и нејзиниот устав додека бил Република бил напишан на италијански. Домашниот корзикански јазик е признаен како регионален јазик од француската влада.

Францускиот цар Наполеон Бонапарт е роден во 1769 во корзиканскиот главен град Ајачо. Денес, неговата родна куќа се користи како музеј. Северниот град Калви тврди дека е родното место на познатиот истражувач Кристофер Колумбо.

## Поврзано
Географија на Корзика
* Корзикански јазик
* Корзиканци
* Фронт за национално ослободување на Корзика

## Наводи

## Надворешни врски

* Корзика 


Категорија:Региони во Франција
Категорија:Департмани во Франција
Категорија:Острови во Средоземното Море
Скандинавски Полуостров

мини|десно|Карта на полуостровот
**Скандинавски Полуостров** — географска област во северниот дел на Европа, кој се состои од државите Норвешка и Шведска. Името е добиено од поимот *[[Сканија]]*, покраина во јужниот дел на полуостровот. Скандинавскиот Полуостров е најголемиот полуостров во Европа.

Скандинавскиот Полуостров е најголем полуостров во Европа. Се простира меѓу Атлантскиот Океан и Балтичкото Море со Ботнискиот Залив и Северноледениот Океан.

Зафаќа околу 1.100.000 км2. Има должина од околу 1.900 км и ширина од 400 до 700 км. На него живеат околу 15 милиони луѓе. По должината на полуостровот се простираат старите Скандинавски Планини кои се состоат од кристални штрилци, гранити и гнајсеви.

За време на ледничкиот период биле изложени на голема ерозија. ледниците многу влијаеле врз формирањето на изгледот на релјефот. Западните брегови се мошне разгранети; со потопување на ледничките долини се создадени длабоки, долги и тесни заливи наречени фјордови.

Пространи делови од Скандинавија се зарамнети и се нарекуваат Фјелдови. ледниците оформиле голем број езера. Големи делови од Скандинавскиот Полуостров и денес се под ледници. Западните делови се под влијние на атлантската клима и топлата Голфска струја, како и на студени воздушни маси од север и од исток.

Западните делови имаат поголемо количество врнежи, па затоа реките се кратки, брзи, со голем пат и полноводни, така што имаат голема енергетска моќ. Други природни богатства се шумите и рудите на железо, бакар, олово, цинк и друго.

Полуостровот е политички поделен на Норвешка, Шведска и Финска.

## Поврзано
* Европа
* Скандинавија

Категорија:Полуострови во Европа
Категорија:Скандинавија
Macedonialovesyou.eu

**Macedonialovesyou.eu** — мрежно место посветено на Македонија и создадена од страна на Полјакот Станислав Пигоњ и дизајнирана од M2 Graphics и Марек Мантужик. Порталот е регистриран на 13 септември 2007 г. и содржи слики, текстови и репортажи од различни делови на Македонија поврзани со убавините на државата и нејзиното историско и културно наследство.

## Почетоци
Страницата е регистрирана на 13 септември 2007 година од страна на Станислав Пигоњ и ја регистрирал од љубов кон Македонија и македонските пријатели. Веднаш по самото регистрирање страницата побудила голем интерес и тоа било мотив за понатамошен развиток на проектот. Авторот, Станислав Пигоњ, бил вработен привремено во Македонија и по неговото враќање во Полска веднаш ја реализирал замислената идеја и проект. Денес страницата е посетувана од луѓе од над 150 различни држави и има голем интерес во јавноста.

Поради големиот интерес за страницата, Станислав Пигоњ регистрирал уште два домеина во Грција сè со цел да се претстави подобро Македонија и да се избришат националистичките стереотипи. Нивното започнување се очекува наскоро. Овие два домеина се: www.macedonialovesyou.gr и www.lovemacedonia.gr.

## Содржина

Порталот се состои од неколку оддели, меѓу главните се:

* „Убавините на Македонија“
* „Сè за Македонија“
* „Љубов Македонија“

Секој оддел е поделен на неколку пододдели, со слики и репортажи за Македонија проследени со мал текст и карта на местото за кое има слика. Одделот „Сè за Македонија“ е поделена на четири пододдели кои се наменети за почетници-познавачи на Македонија, за понапредни познавачи на Македонија, сезоните во Македонија и македонските вина и јадења. Одделот „Убавините на Македонија“ ги претставува природните убавини на Македонија и културното и историското наследство на државата. Покрај овие има уште многу други пододдели.

Порталот се менува и прилагодува според секое сезонско време, па така има летен, пролетен, есенски и зимски дизајн. Покрај големиот број на галерии и репортажи оваа семрежна страница има вклучено и оддел со снимени фрази од македонскиот јазик, оддел за писма и коментари на посетителите и оддел каде луѓе од Македонија испраќаат слики и текстови поврзани со секојдневни настани како што се свадби, излети и слично сè со цел поблиску да се претстави Македонија. Овој оддел вклучува и писма од светот кои биле испратени како пофалби до страницата.

## Поврзано
* Македонија Вечна

## Наводи

## Надворешни врски
* macedonialovesyou.eu 
* Интервју со Станислав Пигоњ

Категорија:Полски мрежни места
Категорија:Македонски мрежни места
Категорија:Појавено во 2007 година во Македонија
Национален парк Те Уревера

**Националниот парк Те Уревера** (англ. *Te Urewera National Park*) — поранешен национален парк во Нов Зеланд и најголемиот од четирите на Северниот Остров. Зафаќа површина од околу 2.127&nbsp;км2, и се наоѓа североисточно од регионот Хоков Залив.

Областа е прогласена за национален парк на 28 јули 1954 г, сочинувајќи се од сливното подрачје на езерата Ваикаремоана, Ваикареити и други крунски резервати, а во 1957 кон паркот се придодадени и сите крунски земјишта северно од Руатахуна, со дополнителни 1.350&nbsp;км2. Паркот е прошируван и во 1962, 1975 и 1979 г. со помали додавки и менување на границите во периодот меѓу тие години.

Во паркот не е вклучено езероското дно и маорските енклави. Круната го издава езерското дно под наем, кое е под управа на Службата за заштита на природата.

Те Уревера е роден крај на племето Тухое. Заради географската изолација, овој бил еден од последните региони кои потпаднале под британска власт за време на колонизацијата во XIX век. Маорскиот водач Те Кути во бегство се засолнил кај ова племе, и со нив склучил сојуз.

Името на паркот доаѓа од маорските зборови „уре“ што значи пенис и „вера“ што значи изгорен, па така името би се превело како „изгорен пенис“. Ова се однесува на една маорска приказна за еден главатар кој спиејќи се превртел и се стркалал во логорски оган, и така умрел.

## Природознание
Паркот е дом на најразновидна флора и птици. Од пониската вегетација мошне распространет е крунскиот папрат (*Blechnum discolor*). Во паркот живеат сите птици присутни на Северниот Остров освен веката.

## Наводи
* C. Michael Hogan. 2009. „Крунски папрат: Blechnum discolor“, Globaltwitcher.com, уредн. Н. Стромберг 
* Служба за заштита на природата на Нов Зеланд. 2009. Национален парк Те Уревера 
* Charles Rawlings-Way, Carolyn Bain, Brett Atkinson, Errol Hunt, Peter Dragicevich and Sarah Bennett. 2008. *New Zealand*, Lonely Planet Publications, XIV издание, ISBN 1-74104-816-8  756 страници

## Белешки

## Надворешни врски
* Информации за националниот парк Те уревера - Служба за заштита на природата на Нов Зеланд 

Те Уревера
Категорија:Хоков Залив
Дерони

thumb|right|250px|Територијата на Пеонските племиња

**Дерони** ― палеобалканска популација од Пајонската група племиња.

## Територија
Сознанијата за нив доаѓаат од пронајдените монети со гравури за легендата *дероникон* (*ΔΕΡΡΟΝΙΚΟΝ/ ΔΕΡΡ*). Буквите кои се употребени во гравурите на монетите изгледаат како старогрчките букви и истите датираат од периодот околу 513-500/480&nbsp;г. п.н.е., иако многу поверојатно е дека се работи за подоцнежен период.

Врз основа на нумизматичките докази, а посебно на откриените монети, има две различни научни стојалишта за географската сместеност на племето.

Првата теорија тврди дека Дероните биле сместени во централниот дел на Балканскиот Полуостров, во северниот дел на Македонија. Односно териториите источно од реката Вардар, до злетовско-кратовските рудници на север и Дојран, Прасијадското езеро и Дисорон на југ. Изгледа дека уште во 6 век п.н.е. имале некој вид на државна организација. Кон крајот на 6 век п.н.е. започнале да коваат сопствени монети на коишто, освен племенската припадност, биле сигнирани и имињата на деронските владетели. Втората теорија смета дека ова племе, во периодот на изработката на споменатите монети (т.е. во почетокот на 5. век) било сместено на просторот јужно од денешна Македонија.

На монетите имало приказ на коринтски шлемови или шлемови со декорација на вол. Богот на Дероните, Дарон, бил почитуван од Пајонците и Македонците. Како дел од ова племе се споменуваат двата крала Ликеј и Еуергет.

## Наводи

## Користена литература
* SVORONOS J.N., « L’Hellénisme primitif de la Macédoine prouve par la Numismatique et l’or du Pangée », JIAN 19 (1919).
* HAMMOND N.G.L., GRIFFITH G.T., A History of Macedonia II, Oxford 1979.
* PETROVA Eleonora, “The coinage of the Paeonian Tribal Organisations and Paeonian Kings (VI to III Centuries B.C.), Coins and mints in Macedonia: in Proceedings of the symposium held in honor of the 80th birthday and 50th anniversary of the scholarly and educational work of Ksente Bogoev, member of the Macedonian Academy of Arts and Sciences / [Cvetan Grozdanov, editor ; translated by Elizabeta Bakovska, Katerina Hristovska]. Skopje : Macedonian Academy of Arts and Sciences : National Bank of the Republic of Macedonia, 2001, pp.&nbsp;13–27

## Поврзано
* Пајонија
* Пајонци
* Историја на Македонија

Категорија:Пајонски племиња
Пенкало

мини|десно|Евтин вид на пенкало.
**Пенкало** или **стило** — предмет кој остава трага од мастило на подлогата, најчесто на хартија. Има повеќе видови пенкала, а покрај обичното пенкало, познато е уште и течното пенкало кое исто така има мастило, но тоа е потечно отколку кај обичните. Пенкалата најчесто се направени од пластика или од метал.

Поимот „пенкало“ доаѓа од пронаоѓачот на „автоматското наливно перо“ — хрватскиот претприемач од полско-холандско потекло Едуард Славољуб Пенкала (1871-1922).

## Поврзано
* Молив

## Наводи

Категорија:Прибор за пишување
Категорија:Канцелариски материјали
Влашка

**Влашка** или **Влашко** (романски: *Tara romaneasca* или *Valahia*) — историски и географски регион во Романија. Таа се наоѓа на север од Дунав и јужно од Јужните Карпати. Понекогаш е нарекувана **Мунтенија** или во превод *Голема Влашка*, додека пак постои и друга наречена *Олтенија* или *Мала Влашка*.

## Историја
[мини|лево|150п|[Влад Цепеш, војвода на Влашко]]
Од 1330 година Влашка станала самостојно кнежевство. Еден од нејзините деспоти бил Влад III Цепеш (1431-1476), подобро познат како грофот Дракула. По долгиот отпор, кон крајот на XV век Влашка целосно станала зависна од Османлиите. По Битката кај Ровиње во 1395 година, Влашка станала вазална земја на Османлиите, а во времето на Мирче Стариот била обврзана да плаќа првично данок а подоцна самиот влашки кнез бил поставуван од османлискиот султан.

Влашка никогаш не станала дел од турски санџак за разлика од другите освоени територии кај Дунав. Од 1716 година Високата порта започнала да назначува за управители на областа Грци - фанариоти, со што се зголемило влијанието на Фенар и незадоволство кај влашкото население. Управувањето на фанариотите престанало во 1821 година кога избувнало востание на чело со Тудор Владимиреску. Истата година Стефан Богориди бил назначен за кнез на Влашка од страна на султанот.

Во 1831 година бил донесен статут на Влашка, а во 1859 година заедно со Молдавија било објавено создавањето на Обединетото кнежевство Влашко и Молдавија на чело со Александар Јован Куза. На 24 декември 1861 година Александар Куза ја прогласил независноста на новата држава Романија, но Романија својата независност ја добила по крајот на Руско-турската војна во 1877 година.

## Поврзано
* Молдавија
* Романија
* Трансилванија
* Власи

## Наводи


Категорија:Историја на Романија
Категорија:Поранешни држави на Балканот
Категорија:Земји-наследнички на Византија на Балканот
Категорија:Вазални земји на Отоманското Царство
Категорија:Отоманска Романија
Категорија:Држави и територии распаднати во 1859 година
Категорија:Поранешни кнежевства
Линијар

мини|350п|Училиштен линијар со скала со должина од 30 cm
**Линијар** е инструмент употребуван во геометријата, техничкото цртање и архитектурата за мерење растојанија или за прецизно цртање прави линии со одредена или неодредена должина. Исто така служи и за мерење димензии во просторот или на некоја површина.

Линијарот најчесто претставува мало парче пластика во форма на правоаголник на кое на горниот дел е изгравирана скала, која може да биде во сантиметри, милиметри, инчи или др.

Освен пластика, за изработка на линијар може да се употреби и дрво или метал.

## Поврзано
* Пенкало
* Молив
* Шестар

Категорија:Прибор за пишување
Категорија:Математички прибор
Молдавија (регион)

thumb|right|160px|Карта на Молдавија.
**Регионот Молдавија** (романски: *Moldova*) е географски и историски регион и поранешно кнежевство во Источна Европа, што одговара на територијата помеѓу Источните Карпати и реката Днестар. На почетокот, а подоцна и независна автономна држава, таа постои од XIV век па до 1859 г, кога се соединела со Влашка и двете се основа на современата романската држава.

## Поврзано
* Влашка
* Романија
* Трансилванија

## Наводи

Категорија:Регион Молдавија
Категорија:Историја на Романија
Категорија:Историја на Молдавија
Категорија:Историски области во Украина
Категорија:Поделени региони
Категорија:Држави и територии распаднати во 1859 година
Категорија:Историски области
Лех Валенса

**Лех Валенса** (полски: *Lech Wałęsa*) (роден на 29 септември 1943 во Попово, Полска) — полски политичар и поранешен синдикалец и активист за човекови права. Тој е еден од основачите на Солидарност (полски: *Solidarność*), првиот независен синдикат во земјите од источниот блок. Добитник е на Нобеловата награда за мир во 1983 година, а беше претседател на Полска од 1990 до 1995.

## Животопис
Валенса е роден во Попово, Полска на 29 септември 1943 година, како син на столар. Завршил основно и средно стручно училиште, пред да се вработи во пристаништето во Гдањск како електротехничар во 1970 година. Во 1969 се оженил со Данута Голош, со која има осум деца. Неговиот син Јарослав Валенса е член на Сејм на Република Полска (долниот дом на полскиот парламент). Валенса е благочестив Католик, кој има изјавено дека верата секогаш му помагала, во времето на тешките моменти на организацијата „Солидарност.
мини|лево|Марка на Македонска Пошта со ликот на Лех Валенса (ФДЦ 21/2008, 6 декември 2008)

## Наводи

Категорија:Полски политичари
Категорија:Претседатели на Полска
Категорија:Добитници на Нобеловата награда за мир
Категорија:Полски нобеловци
Категорија:Живи луѓе
Категорија:Носители на Големиот крст на Легијата на честа
Категорија:Носители на Претседателскиот медал на слободата
Категорија:Носители на Големиот крст од посебна класа на Орденот за заслуги за СР Германија
Валонија

thumb|right|150px|Валонија, во темнозелено.

**Валонија **(француски: *Wallonie*, германски: *Wallonien*, холандски: *Wallonië *, валонски: *Waloneye*), официјално **Валонска Област**  — област во Белгија  во кој се зборува француски јазик. Во Валонија живее околу 33% од населението на Белгија и зазема 55% од територијата на Белгија. Голем дел од Валонија, заедно со Брисел, ги регулира француската заедница на Белгија, главно за прашањата поврзани со културата и образованието. Другиот дел на Белгија е Фландрија.

## Географија

## Поврзано
* Фландрија
* Фламанска Област

## Наводи


Категорија:Области во Белгија
Фламанска Област

мини|десно|150п|Фландрија, во темнозелена.

**Фламанска Област** или Фландриска Област (хол. *Vlaans Gewest*) е еден од трите официјални области во Белгија, заедно со Валонија и со подрачјето главниот град Брисел. Фландрија го зазема северниот дел на Белгија и има површина од  или 44,29&nbsp;% од територијата на Белгија.

## Наводи

## Поврзано
* Фландрија
* Белгија
* Валонија

Категорија:Области во Белгија
Категорија:Фландрија
Национален парк Маунт Аспајринг

[right|thumb|250px|Западната долина на реката [Матукитуки гледана од местото Каскадно Седло]]
**Национален парк Маунт Аспајринг** () — национален парк на Јужните Алпи, на Јужниот Остров,Нов Зеланд, северно од националниот парк Фјордленд, и помеѓу Отаго и јужен Вестленд.

Основан е во 1964 г. како 10-ти национален парк во земјата. Паркот зафаќа површина од 3.555&nbsp;км2 при јужниот крај на Јужните Алпи, веднаш западно од езерото Ванака, и е мошне популарно место за планинарење, шетање и алпинизам. Паркот го носи името на локалната планина Аспајринг/Тититеја (3.033&nbsp;м). Други поважни планини и врвови во паркот се Полукс (2.542&nbsp;м) и Брустер (2.519&nbsp;м).

На североисточниот агол од паркот се наоѓа Хастовиот Превој, една од трите важни патишта преку Јужните Алпи.

Паркот е дел од областа Те Вахипоунаму, прогласена за светско наследство на УНЕСКО.

Најпопуларни планинарски патеки се:

* кружната патека Гилеспи Пас
* Долината Матукитуки
* Рутбернската патека
* кружната патека Рис-Дарт

Овие планинарски патеки привлекуваат многубројни странски туристи, но и домашни посетители. Некои од нив се особено прочуени заради чудесните алпски и субалпски предели низ кои минуваат.

## Надворешни врски
* Информации за националниот парк Маунт Аспајринг - Служба за заштита на природата на Нов Зеланд 

Маунт Аспајринг
Категорија:Отаго
Национален парк Кахуранги

мини|Тревесто висорамнинско станиште. Во паркот се застапени најразновидни животни и растенија кои живеат само на тоа место.
[мини|[Змејолисник|Змејолисници (*Dracophyllum traversii*) во паркот.]]
**Националниот парк Кахуранги** () — национален парк во заверозападниот дел на Јужниот Остров на Нов Зеланд. Прогласен е за таков во 1996 г. и зафаќа површина од . Со тоа, тој е втор по големина во земјата. Образуван е од поранешниот шумски парк „Северозападен Нелсон“.

Во паркот се наоѓа ’ртот Кахуранги, кој се смета за граница помеѓу регионите Западно Крајбрежје и Тасман. Значајни се Хифиската патека и планината Овен.

Паркот е под управа на Службата за заштита на природата. Популарни активности во паркот се планинарењето, сплаварењето и пештерскиот туризам . Пред подрачјето да стане национален парк, Хивиската патека била популарна за планински велосипедизам. По извесно време била ставена забрана за велосипеди, за потоа да се дозволи во ограничениа мера со цел да се утврдат последиците од овие активности пред да се донесе конечно решение.

Ова е едно од само две живеалишта на птицата такахе (*Porphyrio hochstetteri*), заедно со планината Мерчисон во Фјордленд. Во 2018 г. на подрчајето се доведени 18 единки, цел век по нивното изумирање во тие краишта.

Во 2019 г. е решено кон паркот да се придодаде голем дел од сливот на реката Мокихинуи, вклучувајќи 15&nbsp;км од самото речно корито.
 
## Заштитни иницијативи
Покрај постојаната заштитна работа на Службата за заштита на природата, постои и иницијатива на локалната заедница за „имплементирање, во партнерство со Службата за заштита на природата, заштитна стратегија за да се зачуваат и/или врати загрозената флора и фауна во Растителното сливното подрачје на националниот парк Кахуранги. Ова ќе го збогати доживувањето на сите посетители на ова популарно подрачје, и ќе доведе до поголема свест за заедницата и негова поголема употреба.“. „Друштвото има оптегнато стапици во должина од околу 30&nbsp;км а меѓу нив има по 100 метри простор. Постои и програма за истребување на осите. Дел од програмата на друштвото е и надгледување и контрола на птиците.“ 

## Поврзано
* Национални паркови во Нов Зеланд
* Заштитени подрачја во Нов Зеланд

## Наводи

## Надворешни врски

* Национален парк Кахуранги — Служба за заштита на природата на Нов Зеланд 
* Информации за националниот парк Кахуранги — Служба за заштита на природата на Нов Зеланд 

Кахуранги
Категорија:Тасман (регион)
Национален парк Абел Тасман

**Националниот парк Абел Тасман** (англ. *Abel Tasman National Park*) е национален парк насеверниот крај на Јужниот Остров на Нов Зеланд. Основан е во 1942 г. и зафаќа површина од само 225,3 км2. Со тоа ова е најмалот национален парк во земјата. Паркот се состои од шумски ридести предели северно од долините на реките Такака и Ривака, и на север се граничи со водите на Златниот Залив и Тасмановиот Залив. Паркот е именуван по холандскиот истражувач Абел Тасман, кој во 1642 г. бил првиот Европеец кој го открил Нов Зеланд.

Националниот парк Абел Тасман се е протега повеќе од средниот висок водостој на блиското крајбрежје. Помеѓу средниот висок водостој и средните ниски извори, плажите се сметаат за пејзажен резерват, и зафаќаат вкупна површина од 7,74&nbsp;км2 (околу 70&nbsp;км во должина).

Одговорен управен орган за паркот е Службата за заштита на природата. Пејзажниот резерват пак, е под управа на генералниот директор на регионалниот совет на Тасман на функционерот т.н. „конзерватор“ при службата заштита на природата одговорен за Нелсон и Марлборо. Активностите во соседните крајбрежни води се надлежност на регионалниот совет. Овие подрачја имаат свои засебни регулативи.

Абел Тасмановата крајбрежна патека (*Abel Tasman Coast Track*) е популарна планинарска патека која се протега долж крајбрежјето. Постои и внатрешна, копнена патека наречена Абел Тасманова внатрешна патека (*Abel Tasman Inland Track*), но таа е послабо посетена. Други значајни активности во паркот се кајакарството, кампувањето и посетувањето на природни знаменитости.

Најблиското населено место е гратчето Мотуека кое се наоѓа 20 километри јужно.

Во 2008 кон паркот се придодадени 7,9&nbsp;км2, вклучувајќи и земја дотогаш во приватна сопственост.

## Поврзано
* Национални паркови во Нов Зеланд
* Планинарски патеки во Нов Зеланд
* Славни планинарски патеки во Нов Зеланд

## Наводи

## Надворешни врски

* Информации за националниот парк Абел Тасман - Служба за заштита на природата на Нов Зеланд 
* Слики од националниот парк Абел Тасман  

Абел Тасман
Категорија:Тасман (регион)
Список на шпански кралеви

Ова е **[[список]]** на **[[крал]]еви** кои се управувале со територијата на денешна Шпанија. во текот на историјата на Пиринејскиот Полуостров, кога на овие територии постоеле повеќе кралства:

* Визиготско кралство
* Кралство Галисија
* Кралство Астурија
* Кралство Арагон
* Кралство Кастиља
* Кралство Леон
* Кралство Навара

## Хабсбуршка династија

## Бурбонска династија

## Династија Бонапарт

## Бурбонска династија — прва реставрацијa

## Савојска династија

## Бурбонска династија — втора реставрација

### Втора Шпанска република
### Претседатели на Републиката

## [[Шпанија под раководство на Франсиско Франко]] (1936-1975)

## Бурбонска династија — трета реставрација

## Поврзано
* Шпанска монархија
* Список на шпански кралици
* Војна за шпанското наследство

Шпанија
Шпанија
Шпанија
Кралеви
Бренстед-Лауриева теорија

Во хемијата, **Бренстед-Лауриевата теорија** е една од теориите кои определуваат што е киселина, а што база. Таа е дадена независно од страна на научниците Јоханес Николаус Бренстед и Мартин Лаури во 1923 година. Според оваа теорија, киселина претставува секоја хемиска единка (молекула или јон) која е способна да губи или *дава (донира)* протон (односно водороден јон), додека база е хемиска единка која може да собира или *прифаќа* протон. Според ова, следува дека за едно соединение кое се однесува како киселина, оддавајќи притоа протон, мора да постои база која ќе го прифати тој протон. Така, Бренстед-Лауриевиот концепт може да се претстави со равенката:

:киселина + база  конјугирана база + конјугирана киселина.

Конјугирана база е јонот или молекулата која останува откако киселината оддала протон, додека конјугирана киселина е хемиската единка создадена кога базата прифатила протон. Оваа реакција може да продолжи понатаму или да е повратна; во секој случај киселината оддава протон на базата.

## Примери
[мини|305п||[Оцетна киселина|Оцетната киселина, слаба киселина, донира протон на водата во рамнотежна реакција при што се добива ацетатен јон и хидрониум јон.]]

Водата е амфотерна и може да се однесува и како киселина, и како база. Во реакција меѓу оцетна киселина (CH3CO2H) и вода (H2O), водата се однесува како база:

:CH3CO2H + H2O  CH3CO2- + H3O+

Ацетатниот јон, CH3CO2-, е конјугираната база на оцетната киселина, додека хидрониум јонот, H3O+, е конјугираната киселина на базата - вода.

Водата се однесува како киселина и кога реагира со амонијак. Равенката за оваа реакција е:

:H2O + NH3  OH- + NH4+

каде H2O донира протон на NH3. Хидроксидниот јон е конјугирана база на водата, која се однесува како киселина.
## Наводи

Категорија:Аналитичка хемија
Категорија:Хемија на киселините и базите
Ирина Бокова

**Ирина Бокова** е политичар и дипломат од Бугарија, претседател на УНЕСКО од 2009 година.

Нејзиниот такто Георги Боков бил еден од најблиските новинари до власта за време на комунистичкиот режим во Бугариjа.

## Извори


## Надворешни врски
* Мрежно место  на Ирина Бокова. 

Категорија:УНЕСКО
Бокова, Ирина
Категорија:Живи луѓе
Категорија:Заповедници на Легијата на честа
Категорија:Странски членови на Руската академија на уметностите
Емилија Масларова

**Емилија Масларова** е научник и политичар од Бугарија со потекло од Пиринска Македонија. Во текот на неjзината кариера била професор во Тракискиот универзитет во Стара Загора, министер за труд во 1990-1991 во владата на Димитар Попов, пратеник во бугарското Народно собрание во периодот 1997-2005 и министер за труд во владата на Сергеј Станишев во периодот 2005-2009.

## Извори


Масларова, Емилија
Масларова, Емилија
Категорија:Живи луѓе
Категорија:Бугарски министри
Категорија:Луѓе од Јакоруда
Прва Шпанска Република

**Првата Шпанска Република** бил политички режим кој функционирал во Шпанија со воведување на парлементарно управување во периодот од 11 февруари 1873 и 29 декември 1874 година, кога генералниот Мартинес Кампос дал проглас со кој го означил почетокот на Бурбонската реставрација односно обнова на Шпанија. Републиката била прогласена по абдикацијата на кралот на Шпанија Амадеј I на 10 февруари 1873 година. Така, следниот ден, на 11 февруари Шпанија била прогласена за република со парламентарно мнозинство составено од радикали, демократи и републиканци.

Републиканските водачи планирале формирање на федерална република, но по тоа прашање не се изјасниле веднаш, туку тие сакале да формираат т.н. кортеси, односно општини. Радикалите претпочитале и се изјасниле за унитарна држава. Првично, радикалите биле мнозинство во власта, приклучувајќи им се сите оние кои веќе биле прогонети од револуцијата во 1868.

Првиот обид на републиканците во историјата на Шпанија им претставувало едно кратко искуство, кое се одликувало со длабока политичка и социјална нестабилност и насилство. Републиката била управувана од страна на четири одделни претседатели- Естанислао Фигуерас, Франсиско Пи, Николас Салмерон и Емилио Кастелар. По само единаесет месеци бил направен државен удар при кое на власт дошол Франциско Серано.

Во меѓувреме избиле три граѓански војни: трета Карлишка војна, Кантоналната ревојуција и Десетгодишната војна. Најтешките проблеми за консолидација на режимот биле недостатокот на вистински републиканци, односно нивната поделба помеѓу федералисти и унитаристи, и недостатокот на поддршка. Овие војни довеле до слабеење на позициите на републиката.

Шпанска република, Прва

Категорија:Држави и територии настанати во 1873 година
Категорија:Држави и територии распаднати во 1874 година
Миоцен

[350п|мини|[Панонско Море|Панонското Море во областа на денешна Србија и Средна Европа во епохата на Миоценот]]

**Миоцен** — геолошки период што го покрива периодот од пред 23 до пред 5,3 милиони години. Како и со останатите геолошки периоди, наслагите од карпи кои го дефинираат почетокот и крајот се добро идентификувани, но точните датуми не се сигурни. Називот на миоценот му го дал Сер Чарлс Лајл, а името доаѓа од старогрчките зборови ‘меион‘ (помалку) и ‘цено‘ (нов), што значи ‘не толку нов‘, бидејќи има 18% (помалку од плиоценот) денешни морски безрбетници. Миоценот следува по олигоценската, а ѝ претходи на плиоценската епоха. Миоценот е првата епоха од неогенскиот период.

Границите на миоценот не се јасно видливи во глобалните случувања, туку се испреплетени со низа регионални граници меѓу потоплиот олигоцен и постудениот плиоцен.

## Миоценски под-поделби

Миоценските фаунални стадиуми од најмладиот кон најстариот се:
* месиниум (7.246-5.332 Ма)
* тортониум (11.608 - 7.246 Ма)
* серавалиум (13,65 - 11,608 Ма)
* лангиум (15,97 - 13,65 Ма)
* бурдигалиум (20,43 - 15,97 Ма)
* аквитаниум (23,03 - 20,43 Ма)

Под-поделбите во миоценот се дефинираат благодарение на присутноста на различни видови калцерозни нанофосили (калцитни плателети кои лачат кафеави едноклеточни алги) и дупконосци (едноклеточни протисти со дијагностички полжави).

## Клима

Климата останала умерено топла, иако се појавува бавно глобално заладување кое конечно довело до плеистоценската глацијација.

Иако долгорочниот тренд на заладување продолжил, постојат докази за потопол период кога глобалната клима била слична на онаа во времето на олигоценот. Миоценското затоплување почнало пред 21 милион години и продолжил сè до пред 14 милиони години, кога глобалните температури забележале нагло опаѓање. Пред 8 милиони години температурата уште еднаш нагло паднала, а покривката од мраз на Антарктикот се приближила на нејзината денешна големина и дебелина. Гренланд почнал да ги добива своите големи ледници пред 7 или 8 милиони години, иако таму климата во текот на подолг период останала доволно топла за да ги одржи шумите сè до плиоценот.


Категорија:Геолошки епохи
Категорија:Неоген
Категорија:Зборови што ги нема во ТРМЈ
Чарлс Лајл

thumb|'''Чарлс Лајл'''

Барон **Чарлс Лајл** (14 ноември 1797. – 22 февруари 1875.) бил шкотски адвокат, геолог, и промотор на униформитаризмот.

Чарлс Лајл е роден во Кинорди, (денес Ангус), Шкотска, како најстар од десетте деца. Татко му, исто така Чарлс, бил адвокат и ботаничар.

## Научен придонес

Интересирањата на Лајл за геологијата се движеле од вулканите и геолошките динамики преку стратиграфијата, палеонтологијата и глациологијата, до теми кои денeс би можеле да се сместат во раноисториската археологија и палеоантропологијата. Сепак, најпознат е по својата улога во популаризацијата на доктрината за униформитаризам.

## Униформитаризам

Од 1830. до 1833. објавени се неговите томови ‘Принципи на геологијата‘ (анг. Principles of Geology). Работниот поднаслов бил ‘Обид да се објаснат поранешните промени на Земјината површина врз основа на данешните случувања‘ (анг. An Attempt to Explain the Former Changes of the Earth's Surface by Reference to Causes now in Operation), и ова го објаснува силното влијание на Лајл врз науката. Заедно со својот претходник Џон Плејфер (енгл. John Playfair), тој бил главен заговорник на тогаш контроверзната идеја за униформитаризам, дека земјата е обликувана со бавни движења како резултат на сили кои дејствуваат многу долг период.

Ова било спротивно од катастрофизмот, геолошка идеја која се поклопувала со староста на земјата која ја наметнала библиската хронологија. Во различни ревизии на изданието (вкупно дванаесет, во текот на 1872 г.),‘ Принципите на геологијата‘ бил највлијателниот геолошки труд во средината на 19. век, и многу направил геологијата да го добие сегашниот облик. За овие напори промовиран е во витез во 1848 г., а потоа и во барон во 1864 г.

## Надворешни врски

* 
* Чарлс Лајл во NNDB: Notable Names Database

Категорија:Англиски научници
Категорија:Членови на Кралското друштво
Категорија:Родени во 1797 година
Категорија:Починати во 1875 година
Категорија:Членови на Кралската шведска академија на науките
Категорија:Носители на прускиот Орден за заслуги (граѓански)
Категорија:Носители на Коплиевиот медал
Категорија:Носители на Кралскиот медал
Категорија:Витези-бакалауреати
Категорија:Дописни членови на Петербуршката академија на науките
Категорија:Членови на Унгарската академија на науките
Категорија:Членови на Баварската академија на науките
Категорија:Погребани во Вестминстерската опатија
Категорија:Апсолвенти на Оксфордскиот универзитет
Категорија:Членови на Пруската академија на науките
Категорија:Дописни членови на Руската академија на науките
Категорија:Членови на Торинската академија на науките
Проект „Гутенберг“

**Проектот „Гутенберг“** () е проект што го започнал Мајкл С. Харт во 1971 година, со цел сите книги кои се во јавна сопственост да ги префрли во електронски облик. Тоа го сторил со две цели:

* на тој начин да бидат сочувани (бидејќи хартијата гние);
* да бидат достапни преку Интернет секому што го интересираат.

Денeс (септември 2009. година), достапни се близу 30 илјади наслови. На проектот работат многу волонтери и секој кој сака може да му се приклучи на проектот. За некој да учествува не мора да има ни книги, ни скенер, ни ОЦР софтвер, доволна е добра волја. Во 2000 г. Чарлс Франкс ги создал Projekt Gutenberg Distributed Proofreaders - страници со кои на проектот од можат да му помагаат интернет корисниците. Во пребарувањето (откако ќе се регистрирате), ќе се појави прозорец во кој горе се гледа скенирана слика на страницата, а долу препознаениот текст (можен layout исто така е сликата лево, а текстот десно за оние со поголеми резолуции). Кон крајот на 2004 г. проектот имаше околу 14.000 членови, а тие дневно „одработуваат“ просечно по 5.000 страници.

Од проектот месечно се преземаат по 2.000.000 книги.

## Наводи

## Надворешни врски
* Проект „Гутенберг“ 
* Проектот „Гутенберг“ во Австралија (Австралија има полиберален закон за авторските права од земјите на ЕУ и САД) 
*  Страница која го наведува траењето на авторските права за 133 држави во светот. 

Категорија:Дигитални библиотеки
Азербејџанска азбука

Во Азербејџан, **азербејџанската азбука** можe да се однесува една од двете азбуки кои се користат за јазик: кирилицата и латиницата. Овие две ја замениле претходната арапска азбука.

Во Иран за азербејџанскиот јазик се користи персоарапско писмо, со неколку букви позајмени од другите арапски писма измислени за азербејџанскиот.

## Азбука

Од XIX век имало напори од страна на некои интелектуалци како Мирза Фатали Ахундов да ја замени арапската азбука и да се создаде латинична  за азербејџанскиот јазик. Во 1922, латинично писмо е создадено од Комитетот за новата турска азбука во Баку. Во 1929, единствена турска азбука била воведена за замена на арапската. Во 1939 година, СССР вовел кирилична азбука за јазикот. Со распадот на Советскиот Сојуз, Азербејџан ја стекнал својата независност, и еден од првите закони донесени од новиот парламент било усвојувањето на нова латинична азбука.

;Од 1918 до 1939
Aa, Bв, Cc, Çç, Dd, Ee, Əə, Ff, Gg, , Hh, Ii, Ьь, Jj, Kk, Qq, Ll, Mm, Nn, Oo, , Pp, Rr, Ss, Şş, Tt, Uu, Vv, Xx, Yy, Zz, 

;Од 1939 до  1958:
Аа, Бб, Вв, Гг, Ғғ, Дд, Ее, Ёё, Әә, Жж, Зз, Ии, Йй, Кк, Ққ, Лл, Мм, Оо, Өө, Пп, Рр, Сс, Тт, Уу, Үү, Фф, Хх, Һh, Цц, Чч, , Шш, Щщ, ъ, Ыы, ь, Ээ, Юю, Яя, ' (апостроф)

;Од 1958 до 1991
Аа, Бб, Вв, Гг, Ғғ, Дд, Ee, Әә, Жж, Зз, Ии, Ыы, Јј, Кк, Ҝҝ, Лл, Мм, Нн, Оо, Өө, Пп, Рр, Сс, Тт, Уу, Үү, Фф, Хх, Һһ, Чч, Ҹҹ, Шш, ' (апостроф)

;Од 1991 до 1992
Aa, Ää, Bb, Cc, Çç, Dd, Ee, Ff, Gg, Ğğ, Hh, Xx, Iı, İi, Jj, Kk, Qq, Ll, Mm, Nn, Oo, Öö, Pp, Rr, Ss, Şş, Tt, Uu, Üü, Vv, Yy, Zz

;Од 1992
Aa, Bb, Cc, Çç, Dd, Ee, Əə, Ff, Gg, Ğğ, Hh, Xx, Iı, İi, Jj, Kk, Qq, Ll, Mm, Nn, Oo, Öö, Pp, Rr, Ss, Şş, Tt, Uu, Üü, Vv, Yy, Zz

## Поврзано
* Азербејџански јазик
* Турска азбука

## Надворешни врски
* azeri.org

Категорија:Азербејџански јазик
Категорија:Латинични азбуки
Категорија:Кирилични азбуки
Категорија:Арапски азбуки
Амфотерност

Во хемијата, **амфотерноста** е особина на некои супстанци да покажуваат својство на киселина или база. Зборот потекнува од грчката претставка *амфи* (αμφί-) што значи "обајцата". Многу метали (како цинк, калај, олово, алуминиум и берилиум, како и повеќето металоиди) имаат амфотерни оксиди или хидроксиди.

Друга класа на амфотерни супстанци се **амфипротичните** молекули кои можат или да оддадат, или да прифатат протон. Примери за вакви супстанц се аминокиселините и белковините, кои имаат амино и карбоксилна група, како и самојонизирачките соединенија како водата и амонијакот.

## Амфотерни оксиди и хидроксиди
Цинк оксид (ZnO) реагира различно во зависност од pH на растворот:

**Во реакција со киселини:** ZnO + 2H+ → Zn2+ + H2O

**Во реакција со бази:** ZnO + H2O + 2OH- → [Zn(OH)4]2-

Овој ефект може да се искористи за да се одделат различни катјони, како на пример, цинкот од манганот.

Алуминиум хидроксидот се однесува на сличен начин:

**База (неутрализирајќи киселина):** Al(OH)3 + 3HCl → AlCl3 + 3H2O

**Киселина (неутрализирајќи база):** Al(OH)3 + NaOH → Na[Al(OH)4]

Некои други примери се:

* Берилиум хидроксид
** со киселина: Be(OH)2 + 2HCl → BeCl2 + 2H2O
** со база: Be(OH)2 + 2NaOH → Na2Be(OH)4
* Олово оксид
** со киселина: PbO + 2HCl → PbCl2 + H2O
** со база: PbO + Ca(OH)2 +H2O → Ca2+[Pb(OH)4]2-
* Цинк оксид
** со киселина: ZnO + 2HCl → ZnCl2 + H2O
** со база: ZnO + 2NaOH + H2O → Na22+[Zn(OH)4]2-

Некои други елементи кои образуваат амфотерни оксиди се: Si, Ti, V, Fe, Co, Ge, Zr, Ag, Sn, Au

## Наводи


Категорија:Зборови што ги нема во ТРМЈ
Категорија:Хемиски својства
Категорија:Хемија на киселините и базите
Ристо Јуруков

thumb|Ристо Јуруков од студентските денови во Загреб - 1953 г.

**Ристо Јуруков** е роден во Кочани, на 5 јуни 1927 година. Мајка му, Сава Јурукова, потекнувала од Охрид. Татко му Стојан, по потекло од Штип бил крчмар и трговец кој по едно патување од Солун запрел во Кочани. Ристо бил второ дете на Стојан и Сава.

Основно училиште завршил во Кочани, а средно - гимназија во Штип. Бил добар математичар, па како што било практика тоа време, по препорака на професорите заминал да учи Електротехнички факултет во Загреб, иако самиот не ја криел својата љубов кон музиката и желба за професионална ориентација. Додека ја студирал првата година на Електротехничкиот факултет во Загреб се дружел со Македонците од Загрепскиот конзерваториум, со чија поддршка (посебно на Кирил Македонски) успеал да се пренасочи на студиите по музика. Јуруков студирал заедно со првата генерација македонски музичари : Кирил Македонски, Тома Прошев, Трајко Прокопиев. Бил на отсекот обоа, но научил да свири и кларинет, труба, виолина и клавир. 

Ристо Јуруков е основач на основното музичко училиште во Кочани, кое денес го носи неговото име.

Негови композиции за деца се влезени во содржините на учебници по Музика. Во Музичкото училиште останал до 1978 година, кога се вработил во Домот на културата “Бели мугри” од каде заминал во пензија. Се јавува во улога на диригент на неколку оперети “Загорски трендафил”, (мај 1958 г.), “Зајко кокорајко”(1960 г.), “На кривиот пат”, “Наталка Полтавка”, “Шумска приказна”, ”Бегалка”.

Почина на 1 декември 1998 година во Кочани.

## Наводи

Категорија:Луѓе од Кочани
Категорија:Луѓе од Кочани
Шалом (весник)

**Шалом**  (, , „Мир“) — седмичен еврејски весник кој излегува во Истанбул, Турција. Весникот за првпат бил отпечатен на 29 октомври 1947 од страна на турскиот новинар со еврејско потекло Аврам Лејон. Содржината во весникот е на турски јазик, освен една страница која е на ладино. Моментно, издавач на весникот е Иво Молинас и уредник е Јакуп Барокас, а според проценките весникот се печати со тираж од 5.000 примероци.
 
## Надворешни врски
* Официјално мрежно место 
* Официјално мрежно место  

Категорија:Турски весници
Список на луѓе од Кочани

* Бранко Пендовски, 
* Благоја Попов, 
* проф. д-р Благој Попов
* Кирил Ѕ'мбов
* Стево Теодосиевски
* Ристо Јуруков
* д-р Константин Апостолов
* проф. д-р Миле Хаџи Василев, 
* Александар Алексиев, 
* Насе Насев, 
* Сашко Насев
* Кочани Оркестар
* Стефан Попиванов
* Малина Попиванова


Кочани
Категорија:Луѓе од Кочани