Хоризонт на изгорена куќа

мини|Карта што го прикажува степенот на практиката на изгорената куќа во Југоисточна Европа, базирана на Трингам.
Во археологијата на неолитска Европа, **Хоризонт на изгорена куќа** е географската големина на феноменот на веројатно намерно изгорените населби.

Ова било широко распространета и долготрајна традиција во денешна Југоисточна Европа и Источна Европа, која траеше од 6500 година п.н.е. (почетокот на неолитот во тој регион) до доцната 2000 година п.н.е. почетокот на бронзеното време). Забележителен претставник на оваа традиција е Кукутени-Трипилската култура, која била фокусирана на хоризонтот на изгорената куќа и географски и временски.

Сè уште постои дискусија во студијата за неолитска и енеолитска Европа дали повеќето опожарени куќи биле намерно запалени или не.

Иако сè уште има дебата за тоа зошто се практикувало палењето на куќата, доказите се чини дека укажуваат на тоа дека е многу мала веројатноста тоа да било случајно. Има и дебата зошто тоа би се правело намерно и редовно, бидејќи овие палење може да ја уништат целата населба. Меѓутоа, во последниве години, консензусот почна да се определува околу теоријата за „домицид“ поддржана од Трингам, Стевановиќ и други.

Кукутени-Трипилските населби биле целосно палени на секои 75-80 години, оставајќи зад себе последователни слоеви кои се состоеле главно од големи количества урнатини од срушените ѕидови. Овој шут беше претежно керамички материјал кој беше создаден бидејќи суровата глина што се користела во подлогата на ѕидовите стана стаклена од силната топлина што би ја претворила во светло портокалова боја за време на пожарот што ги уништил зградите, на ист начин како суровата глинените предмети се претвораат во керамички производи за време на процесот на печење во печка. Згора на тоа, огромната количина урнатини од изгорена глина пронајдена во секоја куќа на населбата укажува дека пожар со огромен интензитет би беснеел низ целата заедница за да создаде обем на пронајден материјал.

## Доказ
Иако имало некои обиди да се обидат да се повторат резултатите од палењето на овие антички населби, ниту еден модерен експеримент сè уште не успеал успешно да ги репродуцира условите што би го оставиле зад себе видот на докази што се пронајдени во овие запалени неолитски локалитети, доколку структурите изгореле. во нормални услови.

Имало и дебата меѓу научниците дали овие населби биле запалени случајно или намерно.Дали куќите биле запалени на ритуален начин сите заедно пред да се напушти населбата или секоја куќа била уништена на крајот од својот живот (на пр. пред да се изгради нова) се уште е прашање на дебата.Првата теорија, која тврди дека палењето на населбите се должи на причини кои произлегуваат од несреќа или војна, потекнува од 1940-тите, и се однесува само на некои од местата Кукутени-Трипили сместени во Молдавија и Украина (Пол 1967 година). Втората теорија која тврди дека населбите биле намерно запалени е понова, и го проширува фокусот за да го вклучи целиот регион на културата, па дури и пошироко.           Иако феноменот на палење куќи е распространет низ целото постоење на Кукутени-Трипилската култура, тоа во никој случај не било единственото неолитско општество од југоисточна Европа кое го доживеало тоа. Британско-американскиот археолог Рут Трингам го измисли терминот *Хоризонт на изгорена куќа* за да го опише обемот на географскиот регион што укажува на оваа повторувачка практика на палење куќи во југоисточна Европа. Таа, заедно со српскиот археолог Мирјана Стевановиќ, го мапираа овој феномен од археолошките наоѓалишта низ целиот регион и дојдоа до заклучок дека:Иако јас се осврнав на сеприсутноста на изгорените градежни урнатини во неолитските населби на југоисточна Европа како хоризонт на изгорената куќа јасно е од анализите на Стевановиќ, Чепмен и моите, дека „хоризонтот на изгорената куќа“ не е ниту хронолошки ниту регионално хомоген феномен (Чепмен 1999; Стевановиќ 1996, 2002; Стевановиќ и Трингам 1998 ). На пример, куќите од раниот неолит имаат повеќе артефакти депонирани во нив, и токму во овие рани неолитски фази најверојатно ќе се појават изгорени човечки останки (Чепмен 1999). Човечки остатоци повторно се појавуваат во доцниот енеолит (Гумелница/Караново VI). Присуството или отсуството на човечки останки во урнатините на изгорените куќи е очигледно од големо значење.

Иако практиката на палење куќи се одвивала меѓу неколку различни неолитски култури во југоисточна Европа, таа е најпозната меѓу Кукутени-Трипилската култура од повеќе причини:

* Кукутенско-трипилската култура ги имала најголемите населби во историјата до нивното време.
* Постојат докази дека секоја населба во оваа култура веројатно практикувала палење куќи. 
* Оваа култура практикуваше палење куќи подолг временски период (1600 години) и подоцнежен датум (до 3200 п.н.е.), од која било од другите култури.
* Кукутенско-трипилската култура некои научници ја сметаа за најголема и највлијателна од неолитските култури во источна Европа за време на транзицијата кон енеолитот.

## Несреќа наспроти намерна дебата
десно|мини|400x400пкс| Рекреација на опожарена куќа од Кукутени-Трипил; забележете го количеството дополнително гориво (слама и дрво) додадено на надворешната страна на глинените ѕидови за да се зголеми температурата потребна за керамичка витрификација.**Случајна расправија за пожар:**Некои од опожарените места содржеле големи количини складирана храна која делумно била уништена од пожарите во кои изгореле куќите. Дополнително, постои висок ризик од пожар поради употребата на примитивните печки во овие домови. Овие два факти ја поддржуваат теоријата дека зградите биле запалени случајно или поради непријателски напад, бидејќи може да се тврди дека никој намерно нема да ги запали нивните резерви на храна заедно со нивните домови.

**Расправија за намерен оган:**Некои историчари тврдат дека населбите биле намерно запалени во повторен циклус на изградба и уништување. Српскиот археолог Мирјана Стевановиќ пишува: „... Малку е веројатно дека куќите биле изгорени како резултат на серија несреќи или од какви било структурни и технолошки причини, туку дека биле уништени со намерно палење и најверојатно од причини од симболична природа“.

Некои од современите експерименти со палење куќи ги вклучувале оние направени од Артур Банкоф и Фредерик Винтер во 1977 година, Гери Шафер во 1993 година, и Стевановиќ во 1997 година. Во својот експеримент, Банкоф и Винтер направиле модел на делумно трошна неолитска куќа, а потоа ја запалиле на начин што би повторил како случајниот пожар можеби би избувнал од незапален оган од огништето за готвење. Потоа дозволиле огнот да гори неконтролирано повеќе од триесет часа. Иако огнот брзо се проширил на сламениот покрив, уништувајќи го притоа, на крајот помалку од еден процент од глината во ѕидовите била испукана (претворена во керамички материјал), што е спротивно на големото количество ѕид од огреана глина. урнатини што се наоѓаат во урнатините на населбата Кукутени-Трипилија. Дополнително, експерименталното горење ги остави ѕидовите речиси целосно непроменети. Ќе било релативно лесно покривот брзо да се поправи, пепелта да се исчисти и куќата повторно да се окупира. Овие резултати се типични за сите модерни експерименти кои се направени за да се обидат да се рекреираат овие древни горења на куќи. Стевановиќ, експерт археолошки керамичар, опишува како за да се произведе големо количество отгорени глинени урнатини пронајдени во урнатините, требало да се постават огромни количини дополнително гориво до ѕидовите за да се создаде доволно топлина за стаклена состојба. глината. 
## Наводи

## Надворешни врски
* Кукутени култура Страната на Министерството за култура на француската влада на Кукутени култура (на англиски).

Категорија:Археологија на Украина
Категорија:Археологија на Србија
Категорија:Археологија на Бугарија
Категорија:Археологија на Молдавија