Средоземна кујна

[мини| [Леб, вино и овошје: *Ручек* од Диего Веласкес, во 1617 година ]]
**Средоземна кујна** (наречена и **медитеранска кујна**) — храна и методи на подготовка од страна на луѓето од регионот на Средоземното корито. Идејата за средоземна кујна потекнува од книгата на писателката за готвење Елизабет Дејвид, *Книга на средоземна храна* (1950), иако таа главно пишувала за француската кујна. Таа и другите писатели, вклучително и тунискиот историчар Мохамед Јасин Есид, ги дефинираат трите основни елементи на кујната како маслинки, пченица и грозје, од кои се добиваат маслиново масло, леб и тестенини и вино; други писатели ја истакнуваат различноста на храната во регионот и негираат дека тоа е корисен концепт. Опфатената географска област општо ја следи дистрибуцијата на маслиновото дрво, како што забележале Давид и Есид.

Регионот опфаќа широк спектар на култури со посебни кујни, особено (одејќи нанадвор од регионот) магреби, египетска, левантин, османлиска (турска), грчка, италијанска, провансалска (француска) и шпанска кујна. Сепак, историските врски на регионот, како и влијанието на Средоземното Море врз климата и економијата на регионот, значат дека овие кујни делат јадења над основното трио од масло, леб и вино, како што е печено јагне или овчо, чорби од месо со зеленчук и домат (на пример, шпански andrajos и италијански ciambotta ), како и солена риба,  што ја има низ целиот регион. .

Готвењето на подрачјето не треба да се меша со средоземната исхрна, да се направи популарно заради очигледните здравствени придобивки од исхраната богата со маслиново масло, пченица и други зрна, овошје, зеленчук и одредено количество морска храна, но со малку месо и млечни производи . Средоземната кујна ги опфаќа начините со кои се решаваат овие и други состојки, вклучително и месото, во кујната, без оглед дали се здравствени или не.

## Географија
[мини| Потенцијална распределба на [Маслинка|маслиновото дрво над Средоземниот басен (Отерос, 2014)  ]]

### По град и земја
Писателката за готвење Елизабет Дејвид во *Книгата на средоземна храна* (1950) го дефинира нејзиниот обем како „готвење на средоземните брегови“.

### Од клучна кулинарска фабрика

Давид го дефинира регионот како кохезивен со опсегот на маслиновото дрво : „тие блажени земји од сонце и море и маслинови дрвја“.  Природната дистрибуција на маслинката е ограничена со мраз и со достапноста на вода. Затоа е ограничено на повеќе или помалку тесна зона околу Средоземното Море, освен во Магреб и Шпанија, каде што се дистрибуира пошироко, и на островите на Средоземјето, каде е распространето.

Тунискиот историчар Мохамед Јасин Есид на сличен начин го дефинира регионот со присуството на маслинката, заедно со лебот, пченицата и грозјето како „основни производи на средоземната народна кујна“:

## Клучни состојки
Есид, како што веќе споменавме, ја идентификува „тројката“ на основните состојки на традиционалната средоземна кујна како маслиново масло, пченица и грозје, давајќи масло, леб и вино, соодветно.  Археологот Колин Ренфру го нарекува ова „средоземна традиција“.

### Маслинка
[мини| [Маслинка ( *Olea europaea* ) ]]
Маслиновото потекло доаѓа од регионот Персија и Месопотамија, пред најмалку 6.000 години. Се шири од таму до околните области, а се одгледува уште од раното бронзено време (до 3.150 п.н.е.) во јужна Турција, Левант и Крит. Десетте земји со најголема берба (во 2011 година) се близу Средоземјето (Португалија е десетта по големина): заедно, тие произведуваат 95% од маслинките во светот.

Маслинката дава горчливо овошје, може да се јаде со  ферментација и како маслиново масло. Околу 90% од производството на овошје (1996) оди во маслиново масло. Средоземниот регион е најголем потрошувач на маслиново масло во светот: во 2014 година, земја со најголема потрошувачка, Грција искористи 17 кг по човек; Италија, 12 кг, Шпанија, 13 килограми; САД за споредба користеле само 1 кг по човек.

## Наводи


Категорија:Средоземје