Астероидна месечина

[мини|300x300пкс|Астероидот [243 Ида и неговата месечина Дактил, снимени од *Галилео* во 1993 година.]]
**Астероидна месечина** — астрономски објект што кружи околу мала планета како нејзина месечина. Се смета дека многу астероиди и објекти од Кајперовиот Појас може да имаат месечини, а во некои случаи значително големи. Откритијата на астероидните месечини (и двојните објекти) се важни, бидејќи со определувањето на нивните орбити се добиваат проценките на маса и густина на главниот објект, овозможувајќи увид во нивните физички својства. До октомври 2016 година, откриени се повеќе од 300 мали планети со месечини.

## Терминологија
Поимот „двојни“ (или „бинарни“) понекогаш се користи за мали планети со месечина, и „тројни системи“ за мали планети со две месечини. Ако еден од објектите е многу поголем, може да биде наведен како примарен, а другиот објект како негов придружник, или како секундарен. Терминот двоен астероид понекогаш се користи за системи во кои астероидот и неговата месечината се приближно со иста големина, додека *двојни* се користи независно од релативната големина на објектите. Кога двојните мали планети се слични по големина, Мала Планета Центар (РЕК") се однесува на нив како „двојни другари“ наместо да се однесуваат на помало тело како месечина. добар пример на вистински двојци е 90 Антиопе системмот, утврден во август 2000 година. Мали месечини често се нарекуваат месечинки.
:* 61 околу близина на Земјата објекти,
::* Два со две месечини:  и 
:* 22 кои кружат околу Марс-премин астероиди,
::* Еден со две месечини: 2577 Litva
:* 133 во астероидот појас,
::* Седум со две месечини: 45 Евгенија, 87 Силвија, 93 Minerva, 107 Camilla, 130 Elektra, 216 Kleopatra, и 3749 Balam
:* 18 околу Јупитер тројанци,
:* 2 околу кентаури (двете во облик на прстен системи кои постои веројатност дека ќе се состои од овчар месечини), и
:* 87 месечини на заднептунци
::* Два со две месечини:  и 136108 Haumea
::* Една со пет месечини: 134340 Плутон
Пред ерата на влселенскиот телескоп Хабл и вселенски сонди што стигнале до надворешниот Сончев Систем, се обидува да открие месечини околу астероиди кои се ограничени на оптички согледувања од Земјата. На пример, во 1978 година, набљудување на ѕвездени затемнувања, се тврди како доказ за месечина за астероидот 532 Herculina. Сепак, подоцна повеќе-детални слики од Телескоп Хабл не открил месечина, и моменталниот консензус е дека Herculina нема значителна месечина. Имало и други слични извештаи дека астероиди имаат другари (обично се нарекуваат месечини) и во наредните години. Исто така, писмо во *Небото & Телескоп* магазин во тоа време, посочи, очигледно истовремено влијание на кратери брз Земјата (на пример:чисто водни Езера во Квебек), што укажува на тоа дека овие кратери беа предизвикани од страна на парови на гравитациско-граничните објекти.

Во 1993 година, на првиот астероидна месечина беше потврдено кога Галилео сондата ја откри малата Дактил кој кружи околу 243 Ида во астероидот појас. Вториот беше откриен околу 45 Евгенија во 1998 година. Во 2001 година, 617 Патроклус и нејзиниот исто голем придружник Менотиус стана првите познати двојни астероиди во Јупитеровите тројанци. првиот заднептунски двоец по Плутон–Харон, , беше оптички решен во 2002 година.

### Тројни системи
Тројни астероиди се познати уште од 2005 година, кога беше откриено дека астероидот 87 Силвија има две месечини, што го прави првиот познат троен систем. Во исто време беше откриено дека постои втора месечина која кружи околу 45 Евгенија. Исто така, во 2005 година, Кајперов Појас (KBO) Хуамеа беше откриено дека има две месечини, со што стана втор објект по Плутон со кој се знае дека има повеќе од една месечина.

Дополнително, 216 Клеопатра
и 93 Минерва
беа откриени дека се тројни астероиди во 2008 и 2009 година, соодветно. Бидејќи првите неколку тројни астероиди биле откриени, повеќе продолжи да бидат откриени по стапка од околу една година. Неодамна беше откриена трета месечина која кружи околу астероидниот појас 130 Електра, со што бројот на познати тројни астероиди во астероидниот појас се зголеми на 6.

Следи список на повеќекратни мали планети:

} 
| Apollo 
| Beta 
| 2009/06/12 
| 2009/06/19 
| 2009/06/19
|-
|  
| Apollo 
| Gamma 
| 2009/06/12 
| 2009/06/19 
| 2009/06/19
|-
|  
| TNO 
| S/2009 (47171) 1 
| 2009/10/?? 
| 2009/10/?? 
| 2009/10/??
|-
| 93 Минерва
| Астероиден појас 
| Aegis 
| 2009/08/16 
| 2013/12/17 
| 2013/12/17
|-
| 93 Минерва 
| Астероиден појас 
| Gorgoneion 
| 2009/08/16 
| 2013/12/17 
| 2013/12/17
|-
| 134340 Плутон 
| TNO 
| Kerberos 
| 2011/06/28 
| 2013/07/02 
| 2005/10/31
|-
| 2577 Литва 
| Mars-crosser 
| S/2012 (2577) 1 
| 2012/06/22 
| 2013/12/22 
| 2013/12/22
|-
| 134340 Плутон 
| TNO 
| Styx 
| 2012/06/26 
| 2013/07/02 
| 2005/10/31
|-
| 130 Електра 
| Астероиден појас 
| S/2014 (130) 1 
| 2014/12/06 
| 2014/12/16 
| 2014/12/16
|-
| 107 Камила
| Астероиден појас 
| S/2016 (107) 1 
| 2015/05/29 
| 2016/08/07 
| 2016/08/07
|}

## Сличност
Податоците за населението на двојни објекти се сè уште нејасни. Во прилог на неизбежната набљудувачка пристрасност (во зависност од растојанието од Земјата, големината, Албедо и раздвојување на компоненти) честотата може да биде различна кај различни категории на објекти. Меѓу астероиди, на проценетите 2% би имале месечини. Меѓу заднептунците, околу 11% се смета дека се двојни или повеќекратни објекти, како и поголемиот дел од големите ТНО имаат најмалку една месечина, вклучувајќи ги сите четири ИАУ-листата џуџе планети.

Повеќе од 50 двојни податотеки се познати во секој од главните групи: близуземски астероиди, појасните астероиди, и заднептунците, не вклучувајќи бројни тврдења само врз основа на светлинска крива варијација.

Две двојни податотеки биле пронајдени досега меѓу Центаурс со големи полуоски помала од Нептун.
И двете се двојно прстенести системи околу 2060 Хирон и 10199 Чарлико, откриени во 1994-2011 и 2013 година соодветно.

## Потекло
Потеклото на астероидни месечини моментално не е познато со сигурност, и постојат голем број на теории. Широко прифатена теорка стероидните месечини се формираат од остатоци исфрлени надвор од примарната страна на влијание. Други спарувања може да се формираат кога мал објект е заробен од гравитацијата на поголем.

Формациите од судир се ограничени од страна на агол на импулс на компоненти, односно од страна на масите и нивната поделба. Блиски двојни податотеки одговараат на овој модел (на пр. Плутон–Харон). Далечни двојни податотеки сепак, со компоненти од слична големина, најверојатно, нема да го следеа ова сценарио, освен ако значителна маса е изгубена во настанот.

На растојанија на компоненти за познати двојни податотеки се движи од неколку стотици километри (243 Ида, 3749 Балам) на повеќе од 3000 километри (379 Хуена) за астероиди. Меѓу ТНО, познати поделби се движат од 3.000 до 50,000&nbsp;км.

## Население
Она што е „типично“ за двоен систем се стреми да зависи од неговата локација во Сончевиот Систем (веројатно поради различните начини на потекло и животи на такви системи во различни населенија на мали планети).
* Меѓу *близина на Земјата од астероиди*, месечини имаат тенденција да орбитира на растојание од редот на 3-7 основни полупречници, и имаат големина од две до неколкупати помала од основниот. Бидејќи овие двојни податотеки се сите внатрешно-планетарни крстосувачи, се смета дека приливите нагласуваат дека тоа ќе се случи кога поголемиот објект ќе помине блиску до планетата може да биде одговорен за формирање на многу од нив, иако судирот се смета дека ќе биде фактор во создавањето на овие месечини.
* Меѓу оние во главниот астероиден појас, месечините се обично многу помал од основно (еден забележлив исклучок се 90 Антиопе), и орбита околу 10 основни полупречници. Многу од двојните системи тука се членови на астероидните семејства, и добар дел од месечините кои се очекува да бидат фрагменти од родител тело чие нарушување по судир со астероид произведени и на основното и месечински.
* Меѓу заднептунците тоа е честа појава за кои кружат околу два компонента да бидат со слична големина, и за голема полуоска на нивните орбити да биде многу поголема − за 100 до 1000 основни полупречници. Значителен дел на овие двојни податотеки се очекува да биде исконска.

## Џуџести планети
Меѓу џуџестите планети, што се 90 проценти сигурни дека Церера нема месечини поголеми од 1&nbsp;км во големина, под претпоставка дека тие ќе имаат исто Албедо како и Церера.

Плутон има пет познати месечини. Нејзина најголема месечина е Харон е повеќе од половина од големината на Плутон, и кои се доволно големи за да ја орбитираат точката надвор од површината на Плутон. Всушност, секоја од орбитите на заеднички тежишта меѓу нив, со Плутоновата орбита целосно затворена од таа на Харон; на тој начин тие формираат еден двоен систем кој неформално се нарекува двојна џуџеста планета. Плутон има четири други месечини, Нита, Хидра, Кербер, и Стикс, кои се многу помали и кружат околу Плутон–Харон системот.

Хумеа има две месечини со полупречници проценети на околу 155 км (Хиака) и 85 км (Намака).

Макемаке има една позната месечина, S/2015 (136472) 1, за која се проценува дека има 100 милји во пречник.

Ерида има една позната месечина, Дисномија. Врз основа на нејзината светлост, се очекува дека полупречникот ѝ е помеѓу 150 и 350 километри.

## Список

### Близуземски тела
лево|мини|300x300пкс| и нејзиниата месечина
мини|300x300пкс|Слики од радар на астероидот  и неговата месечина. „Линиите“ на сликата ја покажуваат патеката на месечината, како што се движела додека сликите биле создавани.
центар|мини|Поминување на астероидот  во јуни 2009 година во близина на Земјата. Фотографијата покажува две месечини

### Астероиден појас
Постојат 126 астероиди со 133 месечини во астероидниот појас. Астероиди со светлосина потекло се двојно астероиди, со слично големина компоненти, и Barycenter надвор од поголем објект. многу светлосина астероиди може да биде двојно астероиди, но поради грешки во нивната големина и орбита, тоа е неизвесно.

## Поврзано
* Двојна ѕвезда

## Наводи

* *[http://www.johnstonsarchive.net/astro/asteroidmoons.html Астероиди со Сателити]* мрежно место кое се одржува во тек од страна на Џ. Роберт Џонстон; и наводи во него. (последно пристапено 13-03-2007)
* *[http://cilaos.berkeley.edu/PHP_scripts/VOBAD/BINARY/Binary_main.html На VOBAD база на податоци] * - мрежно место изградено и осмислено од страна на Ѓ. Марчис и неговите соработници (УЗ-Беркли/SETI Институт) кој ги содржи параметрите на 169 повеќе астероидот системи (последно ажурирање на 9 мај 2009 година)

## Надворешни врски
* Орбитите на двојните астероиди си прилагодлива оптика
* Сателити и Придружници на Мали Планети (CBAT)
* Астероиди со месечини (Роберт Џонстон)

Категорија:Астероидни месечини

Категорија:Месечини