open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Марги Адам

**Марги Адам** (родена 1947 година во Ломпок, Калифорнија, САД) е американски музичар и композитор.

## Ран живот и образование
Марги Адам е родена во 1947 година во Ломпок, Калифорнија. Нејзиниот татко бил издавач на весници кој компонирал музика на страна, а нејзината мајка била класична пијанистка. Адам почнала да свири пијано како дете. Адам дипломирала на Универзитетот во Калифорнија, Беркли во 1971 година.

Во 1973 година, додека присуствувала на женскиот музички фестивал во Сакраменто, таа настапила за време на отворената сесија за микрофон и ја започнала својата кариера како професионален музичар. Следната година, првиот Национален женски музички фестивал се одржал во Шампејн-Урбана, Илиноис. Адам го предводела фестивалот, заедно со Мег Кристијан и Крис Вилијамсон. Таа конференција била заслужна како помош за формирање на женското музичко движење, со Адам во првите редови.

## Музичка кариера
Нејзиниот прв албум, *Марги Адам*, бил промовиран со турнеја во 50 градови, која завршила со изведба на нејзината песна, „Ќе одиме напред“ на Националната женска конференција во Хјустон. Песната брзо станала химна на лезбејското феминистичко движење и сега е дел од архивата за политичка историја во музејот Смитсонијан. Во 1978 година, стана соработник на Женскиот институт за слобода на печатот (WIFP). WIFP е американска непрофитна издавачка организација. Организацијата работи на зголемување на комуникацијата меѓу жените и поврзување на јавноста со форми на медиуми базирани на жени. Адам Во текот на раните 1980-ти, Адам настапувала на разни концерти и собирање средства за феминистички кандидати и каузи, вклучувајќи ги и претставниците на Амандманот за еднакви права, за кои таа патувала на турнеја во 20 градови.

Адам ја компонирал песната „Најдобар пријател (Песна на еднорог)“, обработена од Питер, Пол и Марија. Од 1975 до 1984 година, Адам работела со менаџерката и музички продуцент Барбара Прајс, промовирајќи женска музика и издавајќи свои албуми на Pleiades Records. Адам ги предизвикала конвенционалните практики на управување со тоа што имала само женски екипаж за време на нејзините настапи и турнеи. Откако била на „радикален одмор“, од 1984 година, Адам се вратила на пишување музика во 1991 година и била на национална турнеја во 1992 година за да го поддржи нејзиниот нов албум, *Друго место*. Во 1996 година ја започнала турнејата Три од срцата со колегите пијанистки Лиз Стори и Барбара Хигби. Во 1998 година, таа спровела турнеја за да ја подигне свеста за услугата на феминистичките книжарници што им ја даваат на женската заедница.

Марги Адам продолжувала да компонира и настапува на различни места низ САД и Канада. Поновите дела ги вклучуваат *Најдоброто од Марги Адам* (1990), *Авалон* (2001) и *Портал* 2005 година.

## Поврзано

* Женска музика

## Наводи

## Надворешни врски

* Официјалната страница на Марги Адам

Категорија:Живи луѓе
Категорија:Родени во 1947 година
Категорија:Жени музичари од 21 век
Јохана Борман

мини|Јохана Борман
**Јохана Борман** (10 септември 1893 - 13 декември 1945) била германски затворски чувар во неколку нацистички концентрациони логори од 1938 година. Таа била погубена како воен злосторник во Хамелн, Долна Саксонија, Германија, по судење, 1945 година.

## Проба и извршување
На нејзиното судење, Борман рекла дека се приклучила на помошната СС во 1938 година. „Да заработам повеќе пари. Таа најпрво служела во концентрациониот логор Лихтенбург во Саксонија под команда на СС *Оберауфсечерин* Јане Бернига со уште 49 СС жени.

Во 1939 година таа имала задача да го надгледува работниот тим во новиот женски камп во Равенсбрик во близина на Берлин. Во март 1942 година, Борман била една од неколкуте жени избрани за притвор во Аушвиц во окупирана Полска. Ниска по раст, таа била позната по својата суровост. Жртвите ја нарекувале „Визел“ (ласица) и „жена со кучиња“.  Во октомври 1942 година, Борман отишла во Аушвиц-Биркенау како *Ауфсечерин*. Нејзини супервизори биле Марија Мандл, Марго Дрешел и Ирма Гризес. Борман на крајот била префрлена во Буда, блискиот логор каде што продолжила да малтретира затвореници.

Во 1944 година, додека германските загуби растеле, Борман била префрлен во помошниот логор во Хинденбург (денешна Забрзе, Полска) во Шлезија. Во јануари 1945 година, таа се вратила во Равенсбрук. Во март, таа пристигнала на своето последно место, Берген-Белзен, во близина на Целе, каде служела под Јозеф Крамер, Ирма Гризе и Елизабет Волкенрат (сите служеле со неа во Биркенау). Британската армија на 15 април 1945 година го заробила Берген- Белсен, наоѓајќи над 10.000 трупови и 60.000 преживеани. Ослободителите ги принудиле сите членови на СС да ги носат мртвите.

Во 1944 година, додека германските загуби растеле, Борман била префрлен во помошниот логор во Хинденбург (денешна Забрзе, Полска) во Шлезија. Во јануари 1945 година, таа се вратила во Равенсбрук. Во март, таа пристигнала на своето последно место, Берген-Белзен, во близина на Целе, каде служела под Јозеф Крамер, Ирма Гризе и Елизабет Волкенрат (сите служеле со неа во Биркенау). Британската армија на 15 април 1945 година го заробила Берген- Белсен, наоѓајќи над 10.000 трупови и 60.000 преживеани. Ослободителите ги принудиле сите членови на СС да ги носат мртвите.„Таа куцаше низ ходникот, изгледаше старо и исцрпено. Таа имаше 42 години (вистинска возраст, 52), стоеше нешто повеќе од пет метри. Таа се тресеше додека ја ставаа на вага. Таа на германски рече: „Имам мои чувства“.

## Наводи

Категорија:Починати во 1945 година
Категорија:Родени во 1893 година
Категорија:Жени
Рут Нојдек

мини|Рут Нојдек
**Рут Клозиус-Нојдек** (5 јули 1920 година - 29 јули 1948 година) била надзорник на Шуцштафел (СС) во комплексот на нацистичкиот концентрационен логор од декември 1944 до март 1945 година. Таа била погубена за воени злосторства.

## Раниот живот
Рут Клозиус е родена во Бреслау, Германија (сега Вроцлав, Полска). Подоцна се омажила и била позната како Рут Нојдек или Рут Клозиус-Нојдек.

## Работа во кампот
Во јули 1944 година таа пристигнала во концентрациониот логор Равенсбрук за да започне со обука како чувар во логорот. Нојдек наскоро почнала да ги импресионира своите претпоставени со нејзината немилосрдна бруталност кон затворениците, што резултирала со нејзино унапредување во чинот *Блокфурер* (надзорник на касарната) кон крајот на јули 1944 година.

Во логорот Равенсбрик, таа била позната како една од најнемилосрдните жени чувари. Поранешната француска затвореничка Женевјев де Гол-Антониоз по војната коментирала дека видела дека Нојдек му го „пресекол вратот на затвореникот со остриот раб на неговата лопата“. Во декември 1944 година таа била унапредена во ранг Оберауфсечерин и се преселила во комплексот за истребување Укермарк по патот од Равенсбрук. Таму учествувала во изборот и погубувањата на над 5.000 жени и деца. Нојдек или нејзиниот колега од СС *Ауфсехеринен* ги малтретирале затворениците. Во март 1945 година. Нојдек станала шеф на логорот Барт.

## Фаќање и извршување
На крајот на април 1945 година таа побегнала од логорот, но подоцна била заробена и затворена додека британската армија ги истражувала обвиненијата против неа. Во април 1948 година, таа била обвинета на третото судење во Равенсбрик, заедно со други жени од Шуцштафел (СС). Од 28-годишната поранешна супервизорка на СС ги признала обвиненијата за убиство и малтретирање против неа.

Британскиот суд ја прогласила Нојдек за виновна за воени злосторства и ја осудиле на смрт со бесење. 29 јули 1948 година таа била погубена од британскиот џелат Алберт Пиерпоинт на бесилка во затворот Хамелн, Западна Германија.

## Поврзано

* Чувари во нацистичките концентрациони логори

## Извори


Категорија:Починати во 1948 година
Категорија:Родени во 1920 година
Категорија:Жени
Џејми Андерсон (музичар)

**Џејми Андерсон** е американска/канадска пејачка-текстописец и мулти инструменталист од Тусон, Аризона, најпозната како изведувач на женска музика. Таа е со седиште во Отава, Онтарио. Од 1987 година, таа ги свирела нејзините авторски песни на стотици места во четири земји, вклучително и четириесет и седум американски држави. Андерсон првпат започнала со турнеја низ САД во 1987 година, а својот деби албум го издала во 1989 година. Таа била избрана за омилен нов изведувач од *Hot Wire* во 1990 и 1991 година, и свирела на многу женски музички фестивали низ деценијата од 1990-тите до денес.

Андерсон предава музика на линија, YouTube, уметнички центри, фестивали и нејзиното студио.

Мемоарите на Андерсон, „*Вози цела ноќ“*, биле објавени во 2014 година. Нејзината втора книга, *Армија на љубовници: женска музика од седумдесеттите и осумдесеттите*, била објавена во 2019 година. Таа има напишано поглавја од книги, статии и рецензии на ЦД во *Акустична гитара*, *Криви*, *Одјави се!* и повеќе.

Отворено е лезбејка.

## Дискографија

* *Поблиску до дома* (Цунами рекорди, 1989) 
* *Центар на рамнотежа* (цунами, 1992) 
* *Семејство на пријатели* (Цунами рекорди, 1993)
* *Ден на лоша коса* (Цунами, 1993) 
* *Никогаш не претпоставувај* (Цунами, 1995)
* *Возете цела ноќ* (Цунами, 1999)
* *Слушај* (Цунами, 2002)
* *Ветување на светлината*(Цунами, 2005)
* *Три мостови* (Цунами, 2007)
* *Подобро од чоколадо* (Цунами, 2010)
* *Осмели се*(Цунами 2013)
* *Вистината се појавува* (Цунами 2019)
* *Песни од дома* (Цунами 2020)

## Избрани дела

* *Возете цела ноќ* (Bella 2014)
* *Армија на љубовници: женска музика од седумдесеттите и осумдесеттите* (Bella 2019)

## Наводи

* „Пет зборови со пејачот и писател Џејми Андерсон“ *Инди Вик* . Преземено 2019-04-03
* Џејми Андерсон, Отава Грасрутс фестивал 2019 година. Преземено 2019-04-03
* Џејми Андерсон, автор на *Sing Out!* Преземено 2019-0403
* „Дува во ветрот: Како да се напише добра протестна песна“ со Џејми Андерсон, *граѓанин на Отава*, 17 февруари 2019 година. Преземено 2019-04-03

## Надворешни врски

* Официјална веб страна
Категорија:Живи луѓе
Категорија:Родени во 1957 година
Категорија:Жени-уметници
Јелена Тинска

мини|Јелена Тинска
**Јелена Тинска** ( Земун, 25 април 1953 ) е српска глумица, балерина, танчерка, писателка, колумнист и водителка.

## Биографија
Родена како **Јелена Петровиќ** од татко Александар Петровиќ, писател и преведувач. Завршила во петтата белградска гимназија и балетската гимназија Лујо Давичо. Дипломирала глума на Факултетот за драмски уметности во Белград и историја на уметност на Филозофскиот факултет во Белград.

Нејзината ќерка Милица Зелда Тинска е глумица, а нејзината ќерка Љубица Џентл Тинска е балерина.

## Наводи

## Надворешни врски

*  
* Официјален сајт

Категорија:Српски балерини
Категорија:Југословенски глумци
Категорија:Родени во 1953 година
Категорија:Живи луѓе
Бојана Машковиќ

**Бојана Машковиќ** ( Белград, 7 октомври 1985 година) е српски пејач, текстописец и текстописец. Таа е идеен креатор на проектот и хуманитарен концерт *Child of Dreams*, кој е посветен на децата заболени од рак.

## Образование
На девет години се запишала во музичкото училиште „Јосип Славенски“ во Белград, насока пијано. Посетувала паралелно и во гимназијата „Јосип Славенски“ и гимназијата „Свети Сава“, за целосно да се запише на Факултетот за музичка уметност, каде што дипломирала со просечна оценка 9,5 на насоката Општа музичка педагогија. Заедно со теоретската насока во гимназијата музичка школа посетувала и насока за соло пеење во музичкото училиште Стеван Стојановиќ Мокрањац. За време на студиите на Факултетот за музичка уметност го освоила првото место на државниот натпревар во солфеж за млади студенти во Србија.

## Педагошка работа
Таа предавала десет години. Пет години работела во гимназијата Артимедија како професор по солфеж, теорија на музика, историја на музика, музика и пеење. Тренирала и млади поп пејачи. Заедно со композиторот и музички продуцент Марко Кон и младиот композитор на детски песни Немања Михајловиќ е основач на училиштето Voice Stars Factory. 

## Музичка кариера
Со пеење и глума се занимавала од четиригодишна возраст. Била член на детскиот хор на театарот Пуж. Се занимава со компонирање и пишување текстови како и со пеење придружни вокали. Како вокален солист има настапувано на многу регионални музички фестивали во Србија и регионот. Таа била вокален солист во емисијата *Пази све обојено*, која се емитувала на Првата програма на РТС од 1996 до 1998 година. Таа настапила во 2019 година, и како еден од гостите солисти на Рок операта на Новосадскиот Биг Бенд. Таа била придружен вокал на концертите на групата Хари Мата Хари и Рибља Чорба во шоуто Луда Народна Ноќ.

### Музички фестивали
Како композитор и текстописец, таа била на вечер на млади ѕвезди во 2011 година, учесник на музичкиот фестивал Сунчане скале во Црна Гора. Тогаш таа била и член на жирито на главната вечер на фестивалот.

### Песна за Евровизија
Таа дебитирала на натпреварот Беовизија 2020 година со песната *Као музика* за која таа го напишала текстот. Вториот пат е, 2022  година, учествувала на изборот за Песна на Евровизија со песната *Lady*.

## Хуманитарна акција
Таа е ангажирана во хуманитарна работа, имплементатор и креатор на идејата на проектот и хуманитарен концерт Child of Dreams, кој е посветен на децата болни од рак и на здружението Секогаш со деца. Таа го компонирала и напишала текстот за песната *Дете од соништата*, изведена од многу познати личности.  

## Наводи

## Надворешни врски
* Дете од соништата
* Бојана Машковиќ на ТВ Среќна за песната ''Дете од соништата''
* РТС: Беовизија 2020, Бојана Машковиќ - Као музика
* РТС: Песна за Евровизија 2022, Бојана Машковиќ - Дама

Категорија:Српски текстописци
Категорија:Родени во 1985 година
Категорија:Жени-уметници
Јохана Хелена Херолт

десно|мини| Овошен мртва природа со инсекти, околу. 1690 година
**Јохана Хелена Херолт** (1 мај 1668 – 1723) била ботаничка уметница од 18 век од Германија.

## Биографија
Херолт била најстарата ќерка на сликарите Марија Сибила Мериан и Јохан Андреас Граф и научила да слика од нив заедно со нејзината сестра Доротеа Марија Граф. Иако е родена во Франкфурт, во 1670 година семејството се преселило во Нирнберг, каде што била израсната. Во 1681 година, нејзината мајка се вратила во Франкфурт без нејзиниот татко, за да живеe со нејзината мајка по смртта на нејзиниот очув Џејкоб Марел. Иако Јохан Граф му се придружил на неговото семејство подоцна, во 1686 година Мериан го напуштила својот сопруг и се преселила со двете ќерки и нејзината мајка во верската заедница на Лабадисти во Виуверд, Фризија. Јохан Граф направил различни обиди за помирување, но на крајот се вратил во Германија. Во 1691 година, четирите жени се преселиле во Амстердам, каде што основале студио сликајќи цвеќиња и ботанички теми, продолжувајќи ја работата на Мериан на „Книгата на гасеницата“. Јохана се омажила за трговецот Џејкоб Хендрик Херолт, исто така поранешен Лабадист, на 28 јуни 1692 година. Тие имале две деца и Јохана почнала да презема свои обврски, работејќи за Агнес Блок и Амстердам Хортус како нејзината мајка.

Јохана се преселила со нејзиниот сопруг во Суринам во 1711 година, каде што починала некаде по 1723 година.

## Работа
Нумерирана серија од 49 цртежи потпишани од Херолт на велум се наоѓале во колекцијата на музејот Херцог Антон Улрих, во Брауншвајг. Оваа серија е веројатно нарачана од ботаничарот и колекционер од Менонит Агнес Блок. Други цртежи на Херолт се во Британскиот музеј.
Податотека:Crown imperial (Fritillaria imperialis), two bluebells (Scilla non-scripta), and insects.jpg|
Податотека:Farmer's Peony.jpg|
Податотека:Two Tulips and Two Irises.jpg|


## Наводи

## Надворешни врски

*    
* Јохана Хелена Херолт на Артнет

Категорија:Цветни уметници
Категорија:Починати во 1723 година
Категорија:Родени во 1668 година
Категорија:Жени-уметници
Фани Блад

мини
**Френсис** „**Фани** “ **Блад** (1758 – 29 ноември 1785) била англиска илустраторка и едукаторка и долгогодишна пријателка на Мери Волстонкрафт.

## Ран живот
Блад е родена во 1758 година, ќерка на Метју Блад Помладиот (1730–1794) и Керолин Ро (околу 1730–1805).

## Кариера
На Фани Блад и платил ботаничарот Вилијам Кертис да сликала диви цвеќиња за неговата книга *Флора Лондиненсис*. Ова создало приход за нејзиното семејство. Фани била свршена со Хју Скис, но нејзиниот вереник отишол на море за да воспоставел пари кои ќе го финансирале нивниот брак.

Фани Блад и нејзиниот брат, поручникот Џорџ Блад (1762–1844), биле добри пријатели со Мери Волстонкрафт. Тие се запознале во 1774 година по воведувањето на заедничките пријатели, Клерс. Како што напишал Вилијам Годвин, Мери „склучила толку жестоко пријателство што со години ја сочинувале владејачката страст на нејзиниот ум“.

Блад, заедно со Мери Волстонкрафт и сестрите на Волстонкрафт, Елиза и Еверина, отвориле училиште прво во Ислингтон, кое набрзо пропаднало, а потоа и во Њуингтон Грин. Училиштето било комбинирано со пансион за жени и нивните деца. На 24 февруари 1785 година, Фани Блад се омажила за Хју Скис (роден околу 1758 година), трговец со вино од Даблин. Кога Блад се омажила и го напуштила училиштето, Волстонкрафт заминала и за да се грижи за својата пријателка, исто така, второто училиште пропаднало.

Блад умрела при породувањето во Лисабон, Португалија, на 29 ноември 1785 година. Волстонкрафт била длабоко погодена од смртта на Блад и делумно го инспирирала нејзиниот прв роман, *Марија: Фикција* (1788). Волстонкрафт и го дала името на својата ќерка Фани Илеј (1794–1816) по нејзината пријателка.

## Наводи

## Библиографија

* Годвин, Вилијам, *Мемоари на авторот на Оправдување на правата на жената* . Eds. Памела Клемит и Џина Лурија Вокер. Питерборо: Broadview Press, 2001 година.ISBN&nbsp; .

Категорија:Цветни уметници
Категорија:Починати во 1785 година
Категорија:Родени во 1758 година
Категорија:Жени-уметници
Марија Елизабет Холанд

**Марија Елизабет Холанд** (1836 - 1878) била јужноафриканска ботаничка уметничка и собирачка на растенија.

## Ран живот
Таа била најстарата од четиринаесетте деца и била во брак со Џон Холанд од Порт Елизабет. Нејзиниот дедо бил Џејкоб Глен Кујлер.

## Кариера
Таа придонела за том I (1860) од *Thesaurus capensis* на Вилијам Хенри Харви, и добила пофалби од Харви за нејзините „добро изведени контури цртежи“.
мини| ''Cyrtorchis arcuata'' од ''Thesaurus capensis''
мини| ''Microloma lineare'' од ''Thesaurus capensi''

;

## Надворешни врски

* Biography of Maria Elizabeth Holland  базата  
* Колекција на цртежи на растенија од Јужна Африка, колекција на Холандија

Категорија:Починати во 1878 година
Категорија:Родени во 1836 година
Категорија:Жени-уметници
Шенон Бул

**Шенон Бул** (родена 1972 година) е канадска уметничка. Бул живее и работи во Берлин.

## Образование
Бул е родена во 1972 година во Комокс, Британска Колумбија. Магистрирала на Штедшуле, Франкфурт.

## Кариера
Во 2005 година, нејзината работа била прикажана во инаугуративната тема на Фајдон на тема „Нови перспективи во цртањето“ *витамин Д.* На неговите страници биле собрани голем број продукции на уметникот кои навестувале разновиден пристап кон цртањето преку комбинација на процеси и материјали, вклучувајќи исечена хартија, графит и мастило, колажирани и залепени заедно со лента; колаж за тапети со молив, креон и маслена боја; ѕидна работа со молив и гваш во комбинација со скулптура од ламинат; цртежи на обична хартија, антички хартиени акрили и кинески мастила. Влезот на Бул во каталогот на *витамин Д* забележал: „Нејзините дела позајмуваат и репродуцираат еклектичен изворен материјал, вклучувајќи украсни дизајни и дезени, примероци од текстил и тапети, пронајдени разгледници и фотографии, рекламни слики од 1920-тите и 30-тите години, илустрации од бајките, книги и детали од уметничко-историски слики.

Во 2013 година, Бул ја добила наградата Вила Романа. Во 2019 година, таа била во потесниот избор за наградата за фотографија на Scotiabank.

## Самостојни изложби

* 2019: Канадски културен центар, Париз.
* 2019: Уметничко здружение Брауншвајг
* 2018: , Џолиет, Квебек.
* 2018: Галерија Даниел Фарија, Торонто.
* 2014: Социјален павиљон Кунствереин, Лука, Италија.
* 2013: Галерија Кадел Вилборн, Диселдорф, Германија.
* 2012: Галерија Кадел Вилборн, Карлсруе, Германија.
* 2011: Друштво за современа уметност, Бремен, Германија.
* 2001: Бонер Кунствереин, Берлин.

## Колекции
Нејзините дела се вклучени во збирките на Националната галерија на Канада, Метрополитен музејот на уметноста и Музејот на современи уметности во Монтреал.

## Наводи

Категорија:Живи луѓе
Категорија:Родени во 1972 година
Категорија:Канадски уметници од 21 век
Категорија:Канадски уметнички од 20 век
Категорија:Жени-уметници
Алисија Маркова

мини|Дама Алиша Маркова сликана во нејзиниот стан, Најтбриџ, Лондон.
Дама **Алисија Маркова** (, родена **Лилиан Алис Маркс** Lilian Alice Marks , Лондон - 2 декември 2004 година , Бат ) - британска балерина и педагог, танчерка на рускиот балет Дијагилев .

## Биографија
Лилијан Алис Маркс е родена во богато семејство кое живело во лондонската населба Финсбери Парк. Нејзиниот татко, Алфред, бил Евреин, а мајката на Ајлин се преобратила во јудаизам. Таа на 8 години била испратена на часови по балет со цел да се поправат можните проблеми со нозете и стопалата. Студирала во училиштето на Серафима Астафиева, каде што ја забележал Сергеј Диагилев, кој барал уметници за својата трупа. Маркс се приклучила на Рускиот балет Дијагилев на 14-годишна возраст, и била на турнеја со нив низ Европа. Во согласност со трендовите од тоа време, Дијагилев и дал на танчерката „руско“ име - Алисија Маркова.

Алиша Маркова зборувала за нејзиното учество во рускиот балет во Монте Карло во документарниот филм „Руски балет“ ( *Ballets Russes* ), снимен од Ден Гелер ( *Ден Гелер* ) и Дејна Голдфајн ( *Dayna Goldfine* ) во 2005 година во САД .

Таа починала на 2 декември 2004 година.

## Репертоар

* 1925 — „Песната на славејот“ од И. Ф. Стравински, кореографија на Џорџ Баланчин
* 1927 — Мачка, Мачката од Анри Соге, кореографија на Џорџ Баланчин (Млад човек - Серж Лифар).

## Белешки


## Литература

* Гордон Ентони. Маркова: збирка фотографски студии. Предговор од Нинет де Валоа // Лондон, Chatto & Windus, 1935 година.
* Хју Фишер. Алиша Маркова // Лондон, А. и Ц. Блек, 1954 година.
* Алиша Маркова и Антон Долин: легенда на британскиот балет: збирка портрети. Предговор од Питер Вилијамс; уредено од A. George Hall // Лондон, публикации на сала, 1957 година (? ).
* Антон Долин. Маркова: нејзиниот живот и уметност // Лондон, В. Х. Ален, 1953 година.

## Надворешни врски

* Фотографии и портрети на Алиша Маркова // Национална галерија на портрети, Лондон.
* Џејн Симпсон. Алиша Маркова )
* Џејн Причард. Даме Алиша Маркова. „Народна балерина“ )
* Дик Андрос. Алиша Маркова )

Категорија:Дами-заповеднички на Редот на Британската Империја
Категорија:Починати во 2004 година
Категорија:Починати на 2 декември
Категорија:Родени во 1910 година
Категорија:Родени на 1 декември
Категорија:Жени-уметници
Категорија:Британски балерини
Соња Кастл

**Соња** **Кастл** (14 јули 1929 година) е југословенска глумица.

## Биографија

### Детство и младост
Потекнува од еврејско буржоаско семејство. Таткото Ѓуро бил архитект, а мајката Јосипа била оперска пејачка која нагло ја прекинала кариерата поради неодобрувањето на нејзиниот сопруг и неговото семејство.

### Образование и кариера
Започнала да танцува на петгодишна возраст во Ритмичкото училиште „Мирјана Јанечек Стропник“, а како ученичка танцувала во театарот „Детска империја“ на Тито Строциј и Младен Широла и „Кралицата на куклите“. Се школувала во Загреб кај Мерцедес Павелиќ, Маргарита Фроман и Милорад Јовановиќ. Професионалната кариера како балерина ја започнала во 1945 година во балетот на операта во Загреб, а во 1947 година танцувала соло улоги. Настапувала во балети како „Заспаната убавица“, „Балада за средновековна љубов“, „Ромео и Јулија“, „Пепелашка“, „Масакрот на амазонки“, „Прекрасен мандарински“, „Ѓавол во село“.

Својата единствена филмска улога Соња ја одиграла во филмот „ Застава“, каде го толкувала ликот на младата и перспективна балерина Марија. Соња ја напуштила кариерата како танчерка на 35 години, поради повреда на коленото. Набргу потоа станала директорка на Балетот на Хрватскиот народен театар во Загреб (ХНК). Следните 40 години се занимавала со кореографија. Кореографирала самостојно, во земјата и во странство. Била и директорка на балетот во Клагенфурт, Австрија.

Во 2007 година била објавена нејзината монографија „Танцување значи живеење“, напишана од пејачот и публицист Давор Шопф и танчерот и балетски критичар Младен Мордеј Вучковиќ.

### Приватен живот
Од вториот брак со докторот Борис Цимерман ја добила ќерката Мирјана, која на 22-годишна возраст загинала во сообраќајна несреќа.

## Надворешни врски
* 

Категорија:Луѓе од Загреб
Категорија:Југословенски глумци
Категорија:Родени во 1929 година
Ен Ли (илустраторка)

мини| Ен Ли цртежи на Asclepias curallavics, Anagallis monelli, 1771 година
**Ен Ли** (1753 – 1790) била британска ботаничка илустраторка која исто така илустрирала птици и инсекти.

Нејзиниот татко бил Џејмс Ли, шкотски расадник кој тргувал во Хамерсмит, Лондон, но во еден извор бил опишан како „ботаничар Џон Ли“. Ен била ученик на уметникот и илустратор Сиднеј Паркинсон (1745-1771) до неговата рана смрт на море при вработувањето на Џозеф Бенкс, и во тестаментот на Паркинсон му оставила „секаков прибор што е корисен за сликање или цртање на г. Ќерката на Ли, мој научник“. Во 2012 година овие „прибор“ биле пријавени дека се во колекцијата на Националната библиотека на Австралија.

Кралската ботаничка градина, Кју ја поседувала колекцијата на Ен Ли, претставена на Кју во 1969 година. Ова се состоело од 165 илустрации од кои околу две третини му се припишувале на Ли, а останатите 60 биле на кинеска хартија и се верувало дека биле од кинески уметници, за кои се сметало дека ги собрал нејзиниот татко во врска со неговата работа во снабдувањето со егзотични растенија во градините. Нејзините дела кои ги држи Кју биле вклучени во голем проект со Фондацијата Oak Spring Garden за дигитализирање на работата на жените ботанички илустратори. Меморијалниот музеј на Кралскиот Алберт во Ексетер имал колекција од 79 нејзини цртежи на пеперутки, птици и инсекти.

Група од седум нејзини ботанички илустрации, датирале во 1771 година кога имала 17 или 18 години, биле продадени за 3.125 фунти во аукциската куќа Кристи во 2013 година.

## Наводи

Категорија:Починати во 1790 година
Категорија:Родени во 1753 година
Категорија:Category:Жени уметници
Рут Водичка

**Рут Чаи Водичка** ( – ) била американска вајарка.

Поранешна студентка на Центарот за скулптура и на Градскиот колеџ во Њујорк, Водика почнала да работи со заварување на метал во 1950-тите. На почетокот на нејзината кариера таа ги поправала предметите со факелот на нејзиниот заварувач за да си дозволи повеќе уметнички материјали. Била и член на Здружението на вајари. Водика донирала колекција од нејзините трудови на Архивата на американската уметност во Смитсонијанскиот институт во 1977 година. Водичка починала во март 1999 година на 77-годишна возраст.

## Наводи

Категорија:Починати во 1999 година
Категорија:Родени во 1921 година
Категорија:Жени-уметници
Категорија:Вајарки
Каролина Паундс

**Каролина Паундс** (родена Елам -*1840-1880*) била ирска акварел уметник. Таа изработила студии за растенија и птици од Нова Гвинеја и Австралија.

## Животот
Малку е познато за Каролина Паунд. Родена била Каролин Елам и потомок на Јоркшир Квекерс, ќерка на поручник Џозеф Елам. Таа се омажила за д-р Џејмс Бејкер Паунс, протестантски аптекар и претприемач, од Њу Рос, округот Вексфорд (р. 1884 година). Најстариот син на парот, Џозеф Елам Паундс, е роден во 1838 година во Моатхил, округот Ватерфорд. Семејството емигрирало во Сиднеј околу 1846 година, бидејќи се чинело дека биле банкротирани од ирскиот глад. Во некрологот на д-р Паунд било наведено дека тој првично работел во Баларат, Викторија. Откако изгубил голема сума пари на увезени рударски машини што имал намера да ги продаде, тој работел како медицински службеник во HM Prison Pentridge до 1862 година. Потоа бил назначен за агол за областа Сандхерст ( Бендиго ), пензионирајќи се во 1877 година. По ова, тој и Паунд отпатувале на места како Јапонија за да го посетиле нивниот најмлад син, Чарлс Џ.В. Пфаундес. Поновите истражувања за нивниот син Чарлс покажувале дека парот се разделил кога тој имал 6 години во 1846 година, дека тој бил одгледан исклучиво од неговиот татко и дека тој сам емигрирал во Австралија. Поголемиот дел од делото на Паунд било без датум, но она што било означено во 1846 година. Бокинг верувал дека Паундс не живеела постојано во Австралија, туку поминала одреден временски период таму во 1846 година пред да се вратела во Ирска каде што починала во 1898 година.

Нивниот постар син Џозеф, кој бил вдовец со две деца, се оженил со Лилијас Иботсон од Гилонг во 1874 година. Цртежите на Паунд биле откриени во семејната куќа на Иботсон, *The Heights*, од страна на Националниот фонд на Викторија во 1980-тите и тие останале таму изложени.

## Уметничко дело
Паундс произвела мал број на студии за растенија и птици во Австралија и Нова Гвинеја, за кои се верувало дека датираат од 1840-тите до 1880-тите. Предметите вклучувале *Дианела*, Шипинка и Блекбери, како и рајска птица од Нова Гвинеја. Тие биле насликани во ориентален стил, покажувајќи влијание од кинеската и јапонската извозна уметност. Ова веројатно се должело на фактот дека нивниот најмлад син му служел на императорот на Јапонија и бил владин преведувач. Сликите биле украсни, изведени во стил на *шиносери* на оризова хартија.

## Наводи

Категорија:Жени-уметници
Категорија:Жени
Категорија:Починати во 1898 година
Ен Шарлот Вартоломеј

мини|Гробот на Валентин и Ен Вартолемеј на гробиштата Хајгејт
**Ен Шарлот Бартоломеј** (1800–1862), била англиска сликарка на цвеќиња и минијатури и авторка.

## Животот

Вартоломеј е родена на 20 март 1800 година во Лодон, Норфолк, ќерка на Арнал Фаерман и внука на Џон Томас, епископ од Рочестер. Во 1827 година се омажила за композиторот Волтер Турнбул кој починал во 1838 година.

Во 1840 година таа објавила *„Песни на Азраел“* и други песни под името на г. Турнбул. Во истата година таа станала втора сопруга на сликарот на цвеќиња, Валентин Вартоломеј . По ова, таа почнала да слика мртви плодови и цвеќиња. Изложувала во Британската институција и Кралската академија   и Друштвото на британските уметници . Таа била основачки член на Друштвото на женски уметници, откако поднела петиција до Кралската академија да ги отвори своите училишта за жени. Британскиот музеј има еден акварел од овој вид, „Проучување на градинарски афион“,  но, нејзината главна работа биле минијатури за брошеви и накит.

Нејзината драма„ *Прстенот или ќерката на фармерот“*, домашна драма во два чина, се појавила во 1845 година, а друга, фарса наречена „ *Тоа е само мојата тетка“* за првпат била изведена во театарот Мерилебон во 1849 година. И двете од нив се широко достапни во микроформа како дел од англиската и американската серија драма од 19 век.

Таа повремено изложувала парчиња цвеќе или овошје и се прикажувала на Кралската академија. Британскиот музеј има еден акварел од овој вид, но нејзината главна работа биле минијатури за брошеви и накит. 

Последен пат таа изложувала во 1857 година, а починала на 18 август 1862 година. Таа е погребана со Валентин Вартоломеј на западната страна на гробиштата Хајгејт . Гробот (парцела бр. 11876) се наоѓа веднаш десно од северниот чуварски дом.

## Поврзано

; Англиски сликарки од почетокот на 19 век кои изложувале во Кралската академија за уметност

## Наводи

Категорија:Родени во 1800 година
Категорија:Починати во 1862 година
Категорија:Жени-уметници
Мери Бејкер

**Мери Бејкер** ( ф. 1842 &#x2013; 1856) била англиска сликарка на портрети и портретни минијатури.

Таа е родена во Лондон и произведувала дела за Друштвото на уметностите, но и изложувала минијатури и портрети на Кралската академија во период од четиринаесет години (1842-1856). Пример од нејзината работа, насликан со масло, е зачуван во музејот Викторија и Алберт во Лондон.

## Поврзано

; Англиски сликарки од почетокот на 19 век кои изложувале во Кралската академија за уметност

## Наводи

* Фоскет, Дафне (1972) *Речник на британски минијатурни сликари, том I*, Фабер и Фабер, Лондон ( )
Категорија:Починати во непозната година
Категорија:Родени во непозната година
Категорија:Жени-уметници
Бита Фајази

**Бита Фајази** (роден 1962 година во Техеран) е ирански уметник и пионер во областа на иранските јавни уметнички проекти. Таа е позната по нејзината театарска, обемна работа. Фајази моментално живее, работи и предава во приватно студио во Техеран.

## Биографија
Фајази има 15-годишно работно искуство во областа на керамиката и скулптурата, при што голем дел од нејзината работа е категоризирана како „темна керамика“ поради предметот.

Живеела во Англија во период од 7 години, а во Иран се вратила во 1980 година.

Таа учествувала во иранскиот павилјон на 51-то Венециско биенале во 2005 година и има изложено, меѓу другите, во Еспејс Луј Витон, Париз (2008 и 2010 година), Музејот на модерна уметност во Фрајбург (2007) и Пергамскиот музеј. Берлин (2008). Таа има изложено на две групни изложби во галеријата Тадеус Ропак, Париз, особено во Биди крунисан со Лорел во заборав (2010) со Рамин и Рокни Хаеризадех и проектот Берза на визии во 2007 година.

## Поврзано

* Модерна и современа уметност во Иран
* Список на ирански уметнички

## Наводи

Категорија:Живи луѓе
Категорија:Родени во 1962 година
Категорија:Жени-уметници
Паблита Абејта

**Паблита Абејта** (20 јули 1953 година - 31 јануари 2017 година) била навахо вајар и активист од Ново Мексико, Соединетите Американски Држави. Таа била најстарата ќерка на уметникот Нарцисо Абејта.

## Ран живот
Паблита Абејта е родена во Галуп, Ново Мексико во 1953 година. И двајцата нејзини родители биле уметници; нејзиниот татко бил Нарцисо Абејта. Абејта беше едно од седумте деца. Секое дете имало уметничка вештина, од ткаење до скулптура и сликање. Секое дете добило средно име на Навахо, со цел да ги задржи децата поврзани со нивното домородно американско наследство. Нејзиното име на Навахо, „Та-Нез-Бах“, се преведува како „Оној што го комплетира кругот“.

## Кариера

### Активизам
Абејта магистрирала за односи со јавноста на Универзитетот во Ново Мексико во 1983 година. Откако ја стекнала својата диплома, таа станала лобист за канцеларијата на Навахо Нација во Вашингтон. Како лобист за Навахо, таа ги координираше националните напори за да обезбеди усвојување на амандмани поврзани со домородните народи како што се Законот за безбедна вода за пиење, Законот за чиста вода и актот за суперфонд. Од 1986 до 1988 година, Абејта беше законодавен асистент на Бен Најтхорс Кембел. Таа ја напушти канцеларијата на Кембел во 1988 година за да се приклучи на Бирото за индиски прашања. Во 1991 година, таа стана конгресна врска за Националниот музеј на американските Индијанци (NMAI). Во NMAI таа го следеше планираното финансирање на музејот и учествуваше во добивањето средства за музејот. Таа исто така работеше на развивање предлози поврзани со културната репатријација. Таа служеше и како специјален асистент на директорот на музејот.

### Уметност
Како уметник, Абејта создаваше скулптури кои се опишани како „мазни, тркалезни и сензуални“. Нејзината работа се чува во збирките на бројни приватни и јавни збирки, вклучувајќи ги и оние на Џон Мекејн, Даниел Инује, NMAI  и Националниот музеј за природна историја.

## Наводи

Категорија:Родени во 1953 година
Категорија:Американски уметници
Хана Чубач

**Хана Чубач** (6 јануари 1941 - 19 февруари 2019) била украински поет и почесен уметник на Украина. Од 1971 г. била член на Националниот сојуз на писателите на Украина.

## Биографија
Родена е на 6 јануари 1941 година во селото Плоске во областа Виница во Украинската Советска Социјалистичка Република. По завршувањето на средното и вечерното училиште во 1959 година, таа се преселила со нејзиниот сопруг во Киев, каде што дипломирала на Украинската академија за печатење. Работела како новинарка во повеќе хартиени медиуми од 1970-1980 година. Во овој период, таа ја започнала својата кариера како писател на литература за деца . Во 2016 година ја добила наградата Лесја Украина. Автор е на шеесетина книги и повеќе од петстотини песни. Таа починала на 19 февруари 2019 година.

## Наводи

## Литература
* Антонјук Є. Текст на Хана Чубах // Дивослово.- 1995 година.- Не.7.- С. 43–45.
* Писатели на Украина: Прирачник.- Дњепропетровск, 1996 година.- С.329.
* Ана Чубах: [биогр. писма.] // Кажи ми за тоа.- 1999 година.- Не.6.- С. 30.
* Ана Чубах: [биогр. букви.] // Дивосвит „Виножита“: антологија. l-ry за деца и млади: во 3 т. Т.3.- К., 2005 година.- С. 452.
* Кодлюк, Я. Ана Чубах: [биогр. букви.] / И. Кодлук, Г. Одинцова // 120 приказни за писатели.- К., 2006 година.- С. 163–164.
* Федоренко, Н. Журавка з подольського жита / Н. Федоренко // Дошк. ветрови.- 1992 година- Не.2-3.- С. 19.
* Апанович, Марија Николаевна. Уметничко олицетворение на историозофскиот мит во поетското дело на Ана Чубах: авторска реф. дис. слатка. филол. науката: 10.01.01 / Апанович Марија Миколајвна; Киев. нац. un-t im. Тарас Шевченко.- К., 2013 година.- 20 с.

Категорија:Украински писатели
Категорија:Починати во 2019 година
Категорија:Родени во 1941 година
Фани Лам Кристи

**Фани Лам Кристи** (родена 1952 година) е уметница родена во Хонгконг, специјализирана за скулптура и работи во Шкотска. Таа моментално работи од нејзиното студио во Пертшир, Шкотска.

## Образование
Во 2004 година, Кристи дипломирала со диплома за уметности со почести на колеџот за уметност во Единбург. Таа претходно студирала сликарство во Хонгконг во 1970-тите, по што следеле студии за бизнис администрација и уметничко образование.

## Работа
Работата на Кристи често била фокусирана на човековиот однос со природата. Универзитетот во Стирлинг, Советот на Перт и Кинрос и Шкотскиот парк за скулптури имаат дела од Кристи. Таа работела главно во бронза и глина, и преземала приватни и јавни нарачки, како и уметнички дела специфични за локацијата. Во 2014–2015 година, Кристи зела престој во Институтот за аквакултура на Универзитетот Стирлинг. Како дел од Grassroots Public Art Grant програмата што ја водела Западниот Лотиан совет, Кристи создала дело во Армадејл во 2010 година.

Кристи е член на неколку професионални организации, вклучувајќи ја работилницата за скулптура во Единбург, визуелните уметности во Шкотска, форумот за визуелни уметности Пертшир, Друштвото на шкотските уметници и Унијата на шкотските уметници. Таа е исто така член на групата уметници Heartwood Artists.

## Избрани изложби и награди

* NS Macfarlane Charitable Trust награда, 2005 година
* *[https://macrobertartscentre.org/event/cusp/ CUSP] *, Уметнички центар Макроберт, 2-30 мај 2015 година
* *[https://www.stir.ac.uk/news/2015/09/reflections-of-east/ Рефлексии на источната]* уметност и серија настани, Универзитет Стирлинг, 20 септември-23 декември 2015 година
* *[https://www.smallcitybigpersonality.co.uk/Fanny-Lam-Christie-exhibition-event Фани Лам Кристи]*, Уметнички и конференциски центар Бирнам, 3-30 септември 2016 г.
* *[https://shankillcastle.com/arts-festival-2018/ Фестивал на уметност] *, замок Шанкил, округ Килкени, Ирска, 9-19 август 2018 година

## Наводи

## Надворешни врски

* Уметнички дела од или по Фани Лам Кристи на Art UK
* http://www.scottishsculpturepark.com/artist-profile.php?id=34

Категорија:Живи луѓе
Категорија:Родени во 1952 година
Категорија:Жени-уметници
Елфрид Абе

**Елфрид Марта Абе** (1919–2012) била американска вајарка, гравер на дрво и ботанички илустратор, често прикажувајќи ја природата и едноставното селско живеење инспирирано од нејзиниот дом во северниот дел на Њујорк. Како самоиздавач, Абе создаде бројни рачно печатени книги, кои ги отпечати на машина за печатење во своето студио.

## Личен живот и предавање
Елфриде Абе е родена во Вашингтон во 1919 година. Нејзината статуа „Ловец“ била прикажана на Светскиот саем во Њујорк во 1939 година во Њујорк. Дипломирала на Универзитетот Корнел во 1940 година, стекнувајќи диплома по архитектура и присуствувала на Универзитетот Сиракуза. Од 1942 година до нејзиното пензионирање во 1974 година, таа била илустратор во Корнел. Откако се пензионираше од Корнел, таа живеела и работела во Вермонт. Таа живееше во Манчестер до нејзината смрт во 2012 година. За време на нејзиното пензионирање, таа објавувала за уметност и природна историја, продолжувајќи да произведува уметнички дела во текот на нејзиниот живот.

## Значајни награди

* Наградата Барет-Колеа; Национално здружение за скулптура
* Награда Елиот Лискин; Клуб Салмагунди
* Злато; Национален уметнички клуб
* Злато; Пенкало и четка
* Дружина; Фондацијата Луис Комфорт Тифани

## Значајни колекции

* Универзитетот Карнеги Мелон, Питсбург, Пенсилванија
* Универзитетот Корнел, Итака, Њујорк
* Метрополитен музеј на уметност, Њујорк
* Национална галерија на уметност, Вашингтон, ДЦ
* Ботаничка градина во Њујорк, Бронкс, Њујорк
* Колеџот Смит, Нортхемптон, Масачусетс
* Универзитетот Јеил, Њу Хевен, Конектикат

## Објавени дела

* Абе, Елфрид. *Растенијата на Георгиите на Вергилиј: коментар и дрворез од Елфриде Абе* . Итака: Универзитетот Корнел, 1965 година.
* Абе, Елфрид. *Седум ирски приказни* . Ithaca, NY: Cornell University Press, 1957.
* Абе, Елфрид. *Печурки: Дрвени гравури во боја* . Elfriede Abbe, 1970.
* Абе, Елфрид. *Како се прават отпечатоците* . Манчестер, Vt.: South Vermont Art Center Press, 1971.
* Абе, Елфрид. *Вовед во рачно изработена хартија.* Манчестер, Vt.: Southern Vermont Art Center Press, 1972.
* Абе, Елфрид. *Билката од папрат: Вклучувајќи ги папратите, коњските опашки и клупските мовови.* Итака: Комсток, 1981.

## Наводи

## Надворешни врски

* Трудови на Елфрид Абе, 1948–1978 година во збирката на Архивите на американската уметност
* Трудови на Елфрид Абе, 1840–1910 година во колекцијата на библиотеката на Универзитетот Корнел

Категорија:Американски вајари
Категорија:Починати во 2012 година
Категорија:Родени во 1919 година
Категорија:Жени-уметници
Маха Аласакер

мини
**Маха Аласакер** е кувајтски фотограф со седиште во Њујорк. Таа е позната по нејзиниот проект Women of Kuwait, проект кој се фокусира на фотографирање на фотографии од кувајтски жени во нивните спални соби. Нејзината работа била на изложби во Њујорк, Кувајт, Лондон и Обединетите Арапски Емирати.

## Животот и работата
Аласакер е родена во Кувајт. Таа ја започнала својата кариера како слободена фотографка во 2008 година пред да работи со списанието *Marie Claire* во Кувајт. Во 2013 година, таа се преселила во Њујорк и студирала фотографија во Меѓународниот центар за фотографија.

## Изложби

* Жените од Кувајт (2017)
* Феминизми од арапската и муслиманската дијаспора (2017)
* Transcendence (2017)
* Укинување на 153 (2016)
* Les Lieux во SoAm Studio (2015)
* Уметност на хартија (2015)
* Проект Мајами (2014)
* Аукција ArtWalk – 20-годишнината (2014)

## Наводи

Категорија:Живи луѓе
Категорија:Родени во 1977 година
Категорија:Жени-уметници
Кетрин Андрас

**Кетрин Андрас** (1775–1860) била англиска вајарка најпозната по нејзините восочни модели. Таа била активна како уметник вајар до 1855 година, а потоа, по пет години, починала во Лондон во 1860 година.

## Живот
Андрас е родена во Бристол и почнала да создава восочни модели,  додека работела во продавница за играчки. Била сираче на рана возраст, но таа подоцна била посвоена од  сликарот на минијатурни дела Роберт Бауер и неговата сопруга во 1799 година. Таа се преселила во Лондон и работела во Историската галерија, пред да се пресели на улицата Грејт Тичфилд. Таа подоцна се вратила во Пал Мол.

## Работа со моделирање на восок
Андрас како вајарка, уметник, изложувала во Лондон на Кралската академија на уметностите од 1799 до 1824 година. Во 1802 година била назначена за специјален моделар со восок, кој ќе работи за кралицата Шарлот. Таа била наградена со „Голема сребрена палета“ од Друштвото за поттикнување на уметностите, производство и трговија за нејзиниот модел на принцезата Шарлот и портретот на Лорд Нелсон. По смртта на лордот Нелсон, толпи луѓе кои ја посетувале катедралата Свети Павле, дошле  за да го посетат и нејзиниот гроб. Вестминстерската опатија и наложила на Андрас да создаде восочен лик за црквата во обид да ја привлече толпата.

Делата на Андрас исто така биле изложени и во Британскиот музеј, Националната галерија на Ирска и Метрополитен музејот на уметноста.

### Избрани уметнички дела

Catherine andras, rose bruce, vedova del reverendo samuel bruce, 1799, in cera.jpg|*Роуз Брус (1728-1806), вдовица на свештеникот Семјуел Брус* (1799) во Националната галерија на Ирска
George III (1738–1820), King of England (1760–1820) MET DP-13721-047.jpg|*Џорџ III (1738-1820), крал на Англија (1760-1820)* во колекцијата на Глен Тили Морс, оставина на Глен Тили Морс, 1950, Метрополитен музеј на уметноста


## Наводи

## Надворешни врски

Категорија:Англиски вајари
Категорија:Починати во 1860 година
Категорија:Родени во 1775 година
Категорија:19ти-век Британски жени уметнички
Категорија:Жени
Дебора Адлер

**Дебора Адлер** (родена 1975 година) е американска дизајнерка.

Родена во Чапаква, Њујорк, Адлер била ќерка на лекар и медицинска сестра. Таа студирала на Универзитетот во Вермонт, добивајќи ја својата диплома во 1997 година. Адлер потоа студирала дизајн на Факултетот за визуелни уметности под водство на Стивен Хелер и Лита Таларико.  Нејзината баба се разболела, кога случајно ги земала лековите на нејзиниот сопруг поради неможноста да разликува што има во пакувањето. Ова ја навело Адлер да редизајнира шишиња со рецепти како проект за теза. Добиената креација, ClearRx, била дистрибуирана на национално ниво од Target Corporation во нејзините продавници и била успешна. Пример за шишето ClearRx е во постојаната колекција на Музејот на модерна уметност. Адлер го завршила своето МНР во 2002 година. Таа работела како постар дизајнер за Милтон Глејзер пет години, и потоа отворила бутик и дизајнерска фирма во Западен Челзи, Менхетен. Како мајка на две деца, таа работела и во Националниот одбор на директори на Американскиот институт за графички уметности и во Управниот одбор на иницијативата за Жените ја предводат организација, а учествувала и на Националното триенале за дизајн во Купер Хјуит.

## Наводи

Категорија:Живи луѓе
Категорија:Родени во 1975 година
Беатрис Англе

**Беатрис Англе** (1859–1915) била британска вајарка која работела во теракота и бронза.

## Биографија
Беатрис е родена во Хорнси во северен Лондон, но пораснала во соседниот Ислингтон, како едно од единаесетте деца на Сузан и Џон Англе, мајстор за работа. Англе била специјализирана  за бисти и глави од теракота и бронза, но понекогаш произведувала и порцелански парчиња и поимагинативни дизајни. Во парискиот салон од 1892 година, таа покажала една  статуетка со наслов *Младиот Веницијанец* . Англе изложувала и  дела во уметничката галерија Вокер во Ливерпул и во Лондон, прикажувајќи околу 16 дела на Кралската академија помеѓу 1885 и 1899 година и две дела во Друштвото на жени уметници во 1890 година. Извесно време Беатрис Англе одржувала студио во ,,Редот на Јеоман“ во Кенсингтон, но подоцна живеела во Сендвич во Кент.

## Наводи

Категорија:Починати во 1915 година
Категорија:Родени во 1859 година
Категорија:Вајари од Лондон
Категорија:Луѓе од Хорн
Категорија:Англиски жени вајари
Симонида Филипова-Китановска

**Симонида Филипова-Китановска** е македонска уметница. 
## Биографија
Симонида Филипова-Китановска е родена 1965 Скопје, Р Македонија. Дипломирала на Факултетот за ликовни уметности во Скопје, 1988 год. во класата на проф. Димитар Кондовски и Родољуб Анастасов. Член на ДЛУМ од 1988 год. Од 1991-1997 живее и работи во Бостон, САД.
 
Добитник е на повеќе награди: Гран-при, Интернационален конкурс на акварел, Скопје, Награда за акварел; Интернационален конкурс, Скопје, Димитар Пандилов, сликарство мал формат, ДЛУМ, Димитар Пандилов, сликарство мал формат, ДЛУМ, Биенале на југословенскиот акварел, БАЈ, Карловац.

## Наводи

## Надворешни врски

Категорија:Македонски уметници
Кола Сварт

**Кола Сварт** (1930 – 2023) — била фотографка од Јужноафриканската Република. Започнала со професионално фотографирање во 1982 година и фотографирала природа и луѓе во и околу нејзиниот роден град Камиескрон. Сварт и нејзиниот пријател канадскиот фотограф, Фримен Патерсон, до неодамна биле домаќини на годишните фотографски работилници во Намакваленд, познат по своите прекрасни цветни пејзажи од август се до септември.

Сварт ги фотографирала Намаквалендовите диви цвеќиња и направила фотографии со повеќекратна изложеност.

Живеела во Пикетберг, Западен Кејп, ЈАР, родниот град на нејзиниот покоен син и нејзината снаа.

## Надворешни врски
* Кола Сварт

Категорија:Јужноафрикански фотографи
Категорија:Родени во 1930 година
Категорија:Починати во 2023 година