Долина на Хунзите

:*За статијата за поранешната кнежевска држава, погледнете [[Хунза (кнежевство)]]
[[Податотека:Flag of Hunza.svg|thumb|[[Знаме]] на Хунза]]
 
*'Долина на Хунзите** (, ) — планинска [[долина]] во близина на Гилгит, во северните предели на Пакистан. Долината на Хунзите е сместена на надморска височина од 2.438 метри. Територијата на [[Хунзи]]те се простира на околу 7.900 км<sup>2</sup>. [[Каримабад]] (порано нарекувана Балтит) е престолнината којашто, исто така, е мошне извесно туристичко одредиште во Пакистан, поради впечатливите предели на околните планини како Ракапоши, Ултар Сар, Боџахагур II, Врв Гента, Врв Хунза, Врв Дармиани, и Бублиматинг, сите на 6.000 м или повеќе.

== Историја ==

[[Податотека:A Hunza Rajah and Tribesmen.jpg|thumb|Мир Сафдар Али Кан од Хунза и Трибесмен, 1891. E. F. Knight]]
**Хунза*' е поранешно кнежевство кое се граничело со Кина на североисток и Памир на северозапад. Истото продолжува да суштествува до 1974, кога конечно е распуштено (поништено) од Зулфикар Али Буто. Кнежевството се граничи со претставништвото Гилгит на југ, поранешно кнежевство Нагар-исток. Престолнина на кнежевството е Балтит (позната и како Каримабад).

Хунза било независно кнежевство повеќе од 900 години. Британците воспоставиле сопствено владение над Хунза и околните долини на Нагар помеѓу 1889 и 1892, проследено со воена интервенција на сурова сила. Тогашниот кнез Мир Сафдар Али Кан од Хунза пребегал во Кашгар во Кина и барал политички азил.

Иако никогаш непосредно непокорено од соседниот Кашмир, кнежевството Хунза било потчинето на Кашмир, во времето на Махараџа Ранбир Синг од Јаму и Кашмир. Миревите на Хунза плаќале годишeн данок на Кашмир Дурбар до 1947, и заедно со владетелот на Нагар, се сметале за најпреданите подвласници на Махараџата од Кашмир.

== Географија ==
[[Податотека:Balti fort in hunza.jpg|thumb|[[Балтитска тврдина]] — поранешната резиденција на мировите (кнезовите) на Хунза]]
Хунза е ситуирана на надморска восочина од 2.438 метри. Низ многу векови, Хунза го овозможувала најбрзиот пристап до [[Сват ()Пакистан|Сват]] и [[Гандара]] за некој што патува пешки. Рутата била непроодна за натоварени животни; само human porters можеле да поминат, и тоа само со дозвола на месното население. Хунза била лесно бранета бидејќи проодите биле често помалце од поламетар (околу 18") широки.

== Клима ==
Температурата во мај е максимум 27&nbsp;°C и минимум 14&nbsp;°C и октомври максимум е 10&nbsp;°C a минимум е 0&nbsp;°C. Туристичката сезона во Хунза започнува од мај до Октомври, бидејќи во зима автопатот на [[Каракорум]] е вообичаено блокиран од снег.

== Сообраќај ==

Денес, познатиот автопат Каракорум поминува низ Хунза, поврзувајки го пакистан со Кина преку  [[Хунџераб]]. Патувајќи низ долината од југ на север, Хунза е земјата на лево, и поранешната земја Нагар надесно од [[Реката Хунза]]. Регуларни автобуски линии оперираат помеѓу Гилгит и Централна Хунза (Алиабад и Каримабад) и исто така  помеѓу Гилгит и Сост гојал. [[PTDC]] канцеларијата во Гилгит, Сост и Исламабад организира тури и транспорт за посетители.

== Спектакуларни предели ==

Хунза е едно од најегзотичните места во [[Пакистан]]. Неколку high peaks се издигнуваат над 6.000 м во околината на долината на Хунзите. Долината овозможува спектакуларни погледи на некои од најубавите и највеличествени планини од светот во кои спаѓаат [[Ракапоши]] (7.788&nbsp;м), [[Ултар Сар]] (7.388 м), [[Боџахагур Дуанасир II]] (7.329 м) [[Гента]] 7.090 м, [[Хунза (врв)|Хунза]] 6.270 м, [[Дармјани]] (6.090 м), и Бублиматинг (6.000 м).

Во долината на Хунзите се наогаат и древната [[Балтитска тврдина|Балтитска]] и Алтитска тврдина. Балтитската е на врвот на Каримабад, додека Тврдина Алтит лежи на подножјето на долината.

== Хунзи ==
[[Податотека:Hunzavalleyriver.jpg|thumb|Реката Хунза во долината Хунза]]
Колку што е долината позната по нејзината убавина, Хунзите се познати како пријателски и гостопримливи. Локалниот јазик е [[бурушаски јазик|бурушаски]], а Ваки и Шина се исто така говорени, но повеќето луѓе разбираат Урду и [[Англиски јазик|Англиски]]. Степенот на писменост во долината Хунза се верува дека е мовеќе од 90%, така што секое дете од новите генерации изучува најмалки средно школо. Многу од нив се одлучуваат за високо образование на престижни колеџи и универзитети во [[Пакистан]] и надвор.

Повеќето Хунзи се муслимани (Исмаили Шиа), следбеници на Неговото Величество кнезот Карим Ага Кан IV. 
Регионот Хунза е дом на луѓе од три етнитети:
* Долната област на Хунза - (од [[Мајун]] до [[Насирабад)]] е претежно населен од Шинаки, луѓе кои говорат Шина;
* Централната област на Хунза - (од [[Муртазабад]] до [[Ахмед Абад)]]) е претежно населен од луѓе кои говорат [[бурушаски јазик|бурушаски]].
* Горната област на Хунза, позната како [[Гоца]] -  (од [[Шискат]] до [[Хунџераб)]] е претежно од луѓе кои говорат ваки;

[[Бурушаски јазик|Бурушаскиот]] го зборуваат низ цела Хунза. Јазикот е изолат.

Хинзите колективно се нарекуваат *Хунзукути*, додека *Бурушо* се однесува само на луѓето што говорат [[бурушаски јазик|бурушаски]]. Мнозинството се исмаилски шиити, се следбеници на [[Ага Кан]].

== Поврзано ==
* [[Хунза (кнежевство)]]

== Наводи ==

* Leitner, G. W. (1893): *Dardistan in 1866, 1886 and 1893: Being An Account of the History, Religions, Customs, Legends, Fables and Songs of Gilgit, Chilas, Kandia (Gabrial) Yasin, Chitral, Hunza, Nagyr and other parts of the Hindukush, as also a supplement to the second edition of The Hunza and Nagyr Handbook. And An Epitome of Part III of the author’s “The Languages and Races of Dardistan.”* First Reprint 1978. Manjusri Publishing House, New Delhi.
* Lorimer, Lt. Col. D.L.R. *Folk Tales of Hunza*. 1st edition 1935, Oslo. Three volumes. Vol. II, republished by the Institute of Folk Heritage, Islamabad. 1981. 
* Sidkey, M. H. "Shamans and Mountain Spirits in Hunza." *Asian Foklore Studies'', Vol. 53, No. 1 (1994), pp.&nbsp;67–96.

## Надворешни врски
* Пакистански туризам
* Локален блогер од Балтит во Хунза 
* Врв Кундахил 


Хунзи
Категорија:Хиндукуш
Категорија:Хималаи