Кинеска есетра

**Кинеска есетра** (***Sinosturio sinensis ***) — критично загрозен член на семејството Естера од редот кечигови риби. Историски гледано, оваа анадромна риба се наоѓала во Кина, Јапонија и Корејскиот Полуостров, но е истребена од Кореја, Јапонија и повеќето региони во Кина поради губење на живеалиштата и прекумерен риболов. 

Строго е заштитена од кинеската влада и е наречена „национално богатство“ слично како нејзиниот пандан кај цицачите, џиновската панда. Кина има неколку програми за зачувување, вклучувајќи резервати специјално насочени кон овој вид и обновување на порибувањето преку пуштање на млади единки во реката Јангцекјанг. 

## Таксономија
Пред 2025 година, оваа риба била сместена во родот *[[Acipenser]]*. Сепак, долго време се знаело дека ова сместување е парафилетско. Во 2025 година, била преместена во обновениот род *[[Sinosturio]]*. 

## Физички изглед
Есетрите се релативно базални видови риби, чии најрани фосили датираат од периодот креда .  Тие се најпознати членови на таксонот на коскени риби Chondrostei, група коскени риби кои имаат 'рскавични скелети површно слични на скелетите што се гледаат кај неповрзаните ’рскавичните риби. Во кинеската кујна на династијата Чјинг, нивното месо и 'рскавичниот скелет често се готвеле и сервирале заедно и се сметале за деликатес. 

Возрасната кинеска есетра може да има помеѓу 2 до 5 метри вкупна должина и тежина помеѓу 200 до 500 килограми, рангирајќи ги меѓу најголемите есетри во светот.  Главата им е заострена, со устата под вилицата. 

## Животен циклус
[мини|Кинеска есетра во океанскиот парк [Далиан]]
Поголемиот број на есетри се мрестат во слатка вода и се преселуваат во солена вода за да созреат. Кинеската есетра може да се смета за голема слатководна риба, иако дел од својот животен циклус го поминува во морска вода, како лососот,  освен што кинеската есетра се мрести повеќе пати во текот на својот живот.

Кинеската есетра има навика за миграција низводно; живее по должината на бреговите на источните области на Кина и мигрира назад по реките за размножување по достигнувањето на сексуална зрелост. Има најдолга миграција од која било друга есетра во светот, и еднаш мигрирала повеќе од 3,200 километри нагоре по Јангцекјанг.  Есетрата може да се размножува три или четири пати во текот на својот живот, а женката есетра може да носи повеќе од еден милион јајца во еден циклус, кои се ослободуваат за надворешно оплодување кога ќе созреат. Стапката на преживување на изведените јајца се проценува на помалку од 1%.

Кинеската есетра ќе мигрира од устието на реката Јангцекјанг до местото за мрестење, а женката ќе остане таму една година за да се подготви за мрестење, а потоа сите кинески есетри ќе мигрираат кон долните средни и горни слоеви за мрестење , а женката заминува порано од мажјакот.  Промените во температурата на водата во реката Јангцекјангќе го одложат времето на мрестење и може да доведат до дегенерација на гонадите. 

### Живеалиште
Кинеската есетра е критично загрозен вид, родена во Кина. Таа е во голема мера распространета по главните текови на реката Јангцекјанг и крајбрежните региони на реката Ќентанг, реката Минџијанг и Бисерната река. Возрасните единки се предатори кои јадат секое водно животно што може да се проголта, додека младите се хранат со водни инсекти, ларви, силикатни алги и хумусни супстанции.

Во 1970-тите, околу 2.000 кинески есетри се мрестат во реката Јангцекјанг секоја година. Денес, тој број е намален на неколку стотици поради заканите за нивното живеалиште, како што се загадувањето  и други човечки активности. Каналот за возрасни риби кои се преселуваат кон традиционалните места за мрестење, како што е реката Џинша во горниот тек на реката Јангцекјанг, бил блокиран по изградбата на хидроелектраната брана Гежуба во раните 1980-ти.

Институтот за истражување на рибарството на реката Јангцекјанг при Кинеската академија за рибарски науки, Институтот за хидробиологија на Кинеската академија на науките, Институтот за хидроекологија на Министерството за водни ресурси на Кина и Институтот за истражување на кинески есетри при Групата „Три клисури“ заеднички го следат мрестењето на кинеската есетра од 1980-тите. Сепак, во истражувањето во периодот помеѓу 2013 до 2014 година, не била откриена нова активност на мрестење, што довело до верување дека кинеската есетра е близу до истребување. Во 2015 година, биле пронајдени млади кинески есетри, што покажало дека кинеската есетра го преместила своето место за мрестење во реката Јангцекјанг откако го прекинала мрестењето за една сезона. 

Есетрата е исто така многу чувствителна на зголемена бучава на реката предизвикана од зголемениот речен сообраќај, како и ранлива на смрт или повреда од пропелери на бродови.

## Заштита и истражување
десно|мини|360x360пкс|Кинеска есетра во Пекиншкиот аквариум
Примитивноста на овој вид ја прави кинеската есетра да има голем академски интерес во таксономијата и биологијата. Поради оваа причина, Кина ги проучува начините за размножување и зачувување на загрозените видови, класифицирани како „*заштитени животни од прва класа во Кина*“ уште од 1970-тите.

Музејот на кинески есетри бил изграден во 1982 година и денес е дел од Кинеската институција за кинески есетри, која користи техники на вештачко размножување за да се обиде да го зачува овој загрозен вид. Музејот се наоѓа на мал остров наречен Сјаоксита во реката Хуангбо, во округот Илинг во Јичанг. 

### Програма за репопулација
Институтот за истражување на рибарството на реката Јангцекјанг при Кинеската академија за рибарски науки е една од агенциите задолжена за одгледување есетри во заробеништво со цел обновување на популацијата на реката пред видот да исчезне.

Властите тврдат дека бил постигнат одреден успех преку вештачко поттикнување за мрестење и испуштање вода од поток за инкубација. На 29 април 2005 година, по повод 20-годишнината од напорите на Кина за заштита на видот, над 10.000 млади есетри, 200 помлади есетри и две возрасни риби биле пуштени во реката Јангцекјанг кај Јичанг. Во текот на проектот, 5&nbsp;милиони риби одгледувани во заробеништво биле пуштени во дивината. Сепак, во 2007 година, 14 млади есетри биле испитани во близина на устието на Јангцекјанг во споредба со 600 претходната година, што предизвикало загриженост дека напорите биле изгубени поради преполната и загадена река Јангцекјанг. 

## Наводи

## Надворешни врски
* Рибна основа: ''Acipenser sinensis'' (кинеска есетра)

Категорија:Слив на Јангцекјанг
Категорија:Статии со текст на кинески
Категорија:Есетри