Леон Фуко

**Жан Бернард Леон Фуко** () (18 септември 1819 – 11 февруари 1868) бил Француски Физичар најпознат по неговата демонстрација на Фуко Нишало,уред кој ја докажува ротацјата на Земјата. Тој исто така направил рано мерење на брзина на светлината, откриени вртложни струи, и е заслужен за именување на жироскоп (иако тој не го измисли).

## Рани години
Фуко беше син на еден издавач од Париз, роден во септември 18, 1819.По образованието добиено претежно дома,студирал медицина,од која се откажал во полза на физиката поради крвна фобија. Тој прв го насочил своето внимание на подобрување на  Луис Дагеровите  фотографски процеси. Три години тој му бил експериментален асистент на Алфред Дан (1801–1878) во текот на предавањата на микроскопска анатомија.

Со Hippolyte Fizeau тој извршил серија на истраги на интензитетот на светлината на сонцето, во споредба со онаа на  јаглерод во лак светилка.

## Средни години
Во 1850,тој направил експеримент со помош на  Fizeau–Фуков апарат за мерење на брзина на светлината; познат како  Фуко–Fizeau експеримент, и се гледал како  "возење на последната шајка во ковчегот" на Њутн корпускуларна теорија на светлината кога се покажало дека светлината патува побавно преку вода отколку низ воздух.

Во 1851, тој предвидел експериментална демонстрација на ротација на Земјата околу својата оска (дневни движења).Ова експериментално нагодување било користено од страна на Винченцо Вивиани уште во 1661, но станал многу познат во јавноста како Фукова работа. Фуко  постигнал демонстрација со покажување на ротација во поле на осцилација на едно долго и тешко нишање  суспендирано од покривот на Пантеон, Париз. Експериментот предизвикал сензација во двата учени и популарни светови,и "*[[Фуковото нишало]]'" било суспендирано во големите градови низ Европа и Америка и го привлече народот  . Во следната година бил користен  (и наречен) [[жироскоп]] како концепциски поедноставен експериментален доказ. Во 1855,тој добил [[Коплеј Медал]] на [[Кралското друштво]]за неговите извонредни експериментални истражувања. Претходно истата година тој бил прогласен за  *физичар* во царската опсерваторија во Париз.
*
Во септември 1855, тој открил дека силата потребна за ротација на бакарен диск станува поголема кога е направена за да ротира со ободот помеѓу половите на магнетот, дискот во исто време се загрева со вртложни струи или "Фукови струи" привлечени во металот.

Во 1857, Фуко го измислил поларизаторот кој го носи неговото име , и следната година го измислил методот на тестирање огледало на рефлектирачки телескоп за да се утврди неговата форма.  т.н."Фуков нож-раб тест" кое им овозможува на работниците да се докаже дали огледалото е совршено сферично или не-сферично,има отстапување во фигурата. Пред објавување на неговите пронајдоци, тестирањето на рефлектирачки телескоп огледала беше "погодок-губиток" предлог.

Фуковиот нож-раб тест го одредува обликот на огледалото со наоѓање на фокусни должини од неговите области,најчесто наречени зони и мерени од центарот на огледалото.Во тестот,од светлосна точка која е извор на светлина, фокусирана кон центарот на искривување на огледалото и се рефлектира назад кон работ на ножот.Тестот овозможува на тестер за мерење на конусен пресек на огледалото да се провери актуелната форма на огледалото,која е неопходна за да се добие оптимална ефикасност на оптичкиот систем.Фуковиот тест се употребува и денес,особено од страна на аматери и помали комерцијални телескоп производители бидејќи е евтин и едноставен за користење и може лесно да се направи опрема.

Со Чарлс Вејстоновото револвинг огледало тој, во 1862, утврдил брзината на светлината да биде 298,000 км/с – 10,000&nbsp;км/с помала од онаа добиена со претходниот експеримент,а само 0.6% во грешка со брзина на светлина.

## Доцни години
Во 1862 Фуко станал член на  "Bureau des Longitudes" и офицер на Легија на честа.Тој станал член на Кралското друштво на London во 1864, и член на механички дел на Институтот една година подоцна. Во 1865 тој ги објавил своите документи за измена на делата на  Џејмс Ват гувернерот; Тој некое време експериментирал со цел да го направи неговиот период на револуција постојан и да развие  нов апарат за регулирање на електрична струја.Фуко покажал како,со таложење на транспарентен тенок филм од сребро на надворешната страна на стакло од телескоп,сонцето можело да се гледа без да се повреди окото.Неговите главни научни документи може да се најдат во *Comptes Rendus*, 1847–1869. Пред неговата смрт тој му се вратил на Романскиот  Католицизам којшто претходно го напуштил.

## Смрт и наследство

Фуко починал веројатно од прогресивна  мултипла склероза во February 11, 1868, во Париз и бил погребан на гробиштата на Монмартр.

Астероидот 5668 Фукое наречен по него. Неговото име е на 72 имиња впишани на Ајфеловата кула.

## Bibliography
Collected Works:
**Recueil des travaux scientifiques de Léon Foucault* Volume One, Volume Two, 1878. (Université de Strasbourg) or Internet Archive (US) 
*Donné & Foucault ''Atlas'' of medical micrographs 1845
## Наводи

## Further reading

* Amir D. Aczel, *Pendulum: Léon Foucault and the Triumph of Science*, Washington Square Press, 2003, ISBN 0-7434-6478-8
* Umberto Eco, *Foucault's Pendulum* (trans. William Weaver). Secker & Warburg, 1989.
* William Tobin, *Perfecting the Modern Reflector*. Sky & Telescope, October 1987.
* William Tobin, *Léon Foucault*. Scientific American, July 1998.
* William Tobin, *The Life and Science of Léon Foucault: The Man who Proved the Earth Rotates*. Cambridge University Press, 2003.  ISBN 0-521-80855-3
* Foucault Disk – Interactive Java Tutorial  Foucault created this device showing how eddy currents work (National High Magnetic Field Laboratory)
* "Foucault and Measuring the Speed of Light in Water and in Air", analysis of his 1853 thesis (*[http://www.bibnum.education.fr/physique/optique/l-experience-du-miroir-tournant-de-foucault BibNum]*, click "À télécharger" for English text)

Категорија:Француски физичари
Категорија:Членови на Француската академија на науките
Категорија:Офицери на Легијата на честа
Категорија:Носители на Коплиевиот медал
Категорија:Странски членови на Кралското друштво
Категорија:Дописни членови на Петербуршката академија на науките
Категорија:Починати во Париз
Категорија:Членови на Пруската академија на науките
Категорија:Дописни членови на Руската академија на науките
Категорија:Родени во 1819 година
Категорија:Починати во 1868 година