Змијоглавка

[мини|''[Echium auberianum*]]
[[Податотека:Echium_candicans1311.jpg|мини|*Белузлава змијоглавка* („Гордоста на Мадеира“)]]
[[Податотека:PikiWiki_Israel_47542_Geography_of_Israel.JPG|мини|*Echium judaeum*]]
[[Податотека:Echium_horridum_kz03.jpg|мини|*Echium horridum*]]
[[Податотека:Echium_rauwolfii_flowers_1.jpg|мини|*Echium rauwolfii*]]
***Змијоглавка*** ([[Научно знаење|науч]].*Echium) е* [[Род (биологија)|род]] на [[Скриеносеменици|цветни растенија]] од [[Семејство (биологија)|фамилијата]] [[Лисичинки|Boraginaceae]] кој содржи околу 70 [[Вид (биологија)|видови]] и неколку [[Подвид|подвидови]].

Видовите *Змијоглавки* се [[Домороден вид|автохтони]] во Северна Африка, од континентална Европа до Централна Азија и од [[Макаронезија|макаронезиските]] острови каде што родот достигнува максимална разновидност. Дваесет и девет видови *Echium* се ендемски на архипелазите Канарски, Мадеира и Зелен ’Рт.  Континенталните видови се [[Зелјесто растение|тревни]], додека многу од ендемските видови на макаронезиските острови се дрвенести повеќегодишни грмушки.

== Етимологија ==
Латинското име на родот *Echium* потекнува од ([[Грчки јазик|грчкиот збор]] ) *ехион*, се однесува на Echium plantagineum  и самиот произлегува од грчкиот термин и датира од [[Диоскорид]], кој забележал сличност помеѓу обликот на оревчињата и главата на змија. Родот *Echium* бил објавен од [[Карл Линеј]] во 1753 година.

== Опис ==

Едногодишни или повеќе годишни растенија или грмушки со четинести влакна поставени на брадавичести израстоци. Листовите последователни, ланцентни, елиптични, јајцевидни или лопатовидни, присегнати или на дршки, густо препокриени со четинести влакна. Цветовите собрани во прости или разгранети соцветија кои потсетуваат на метличка. Чапката длабоко петделна со линејни и ланцетни сегменти. Венчето е со сина, црвена, розева, жолтеникаво или со бела боја. Косо инковидно, обично со прстен од 10 мали лушпи или снопчиња од влакна од основата но без лушпи или задебелувања во горниот дел. Венечната трубичка е права а проширениот дел од венчето е со кос раб, со целокрајна или слабо дводелна уста и троделна долна усна. Прашниците се со нееднаква должина, обично прицврстени под средината на венчето, ја надминуваат неговата должина или се во неговата внатрешност. Столпчето е подолго од венчето, жигот главичесто задебелен, плитко всечен или длабоко разделен на два дела. Оревчињата јајцевидни, триаголно — јајцевидни, со брадавичеста површина.

== Одгледување и употреба ==
Многу видови се користат како украсни и градинарски растенија и може да се најдат во соодветни климатски услови низ целиот свет. Некои видови од растенијата [[Белузлава змијоглавка|змијоглавки]], се застапени и во Република Македонија.

На [[Крит]], на [[Echium italicum]] неговите нежни изданоци се јадат варени или на пареа.

Видовите *echium* се користат како храна од [[Ларва|ларвите]] на некои видови [[пеперуги]], вклучувајќи ги [[Coleophora onosmella]] и [[портокаловата пиштарка]].

Во некои земји, екстрактот од *echium* се користи како лек за разни болести и се верува дека има корисни својства.

=== Масло од семе *од echium* ===
Маслото од семки од *E. plantagineum* содржи високи нивоа на [[алфа-линоленска киселина]] (ALA), [[гама-линоленска киселина]] и [[стеаридонска киселина]], што го прави вредно во козметичките и козметичките апликации, со понатамошен потенцијал како функционална храна, како алтернатива на рибините масла. Сепак, и покрај високата содржина на ALA, маслото од семки од *echium* не ги зголемува нивоата на [[Докозахексаеноинска киселина|докозахексаеноична киселина]] и [[еикозапентаеноична киселина]].

== Инвазивност ==
Некои видови се широко натурализирани во медитеранските клими, вклучувајќи ги Јужна Африка, Австралија, Нов Зеланд и делови од Јужна Америка и САД. На пример, Echium plantagineum станал голем инвазивен вид во Австралија.

== Видови ==
Прифатени се 68 видови. 
 
**Echium acanthocarpum* 
**Echium aculeatum* 
**Echium albicans* 
**Echium amoenum*  
**Echium anchusoides* 
**Echium angustifolium* 
**Echium arenarium* 
**Echium asperrimum* 
**Echium auberianum* 
**Echium × bailaderense* 
**Echium bethencourtii* 
**Echium boissieri* 
**Echium × bond-spraguei* 
**Echium bonnetii* 
**Echium brevirame* 
**Echium callithyrsum* 
**Echium candicans* 
**Echium canum* 
**Echium clandestinum* 
**Echium creticum* 
**Echium decaisnei* 
**Echium flavum* 
**Echium gaditanum* 
**Echium giganteum* 
**Echium glomeratum* 
**Echium handiense* 
**Echium hierrense* 
**Echium horridum* 
**Echium humile* 
**Echium hypertropicum* 
**Echium italicum* 
**Echium judaeum* 
**Echium khuzistanicum* 
**Echium × lemsii* 
**Echium leucophaeum* 
**Echium × lidii* 
**Echium longifolium* 
**Echium lusitanicum* 
**Echium modestum* 
**Echium montenielluense* 
**Echium nervosum* 
**Echium onosmifolium* 
**Echium pabotii* 
**Echium parviflorum* 
**Echium perezii* 
**Echium petiolatum* 
**Echium pininana* 
**Echium pitardii* 
**Echium plantagineum* 
**Echium portosanctense* 
**Echium rauwolfii* 
**Echium rosulatum* 
**Echium rubrum* 
**Echium sabulicola* 
**Echium salmanticum* 
**Echium simplex* 
**Echium spurium* 
**Echium stenosiphon* 
**Echium strictum* 
**Echium suffruticosum* 
**Echium sventenii* 
**Echium x taibiquense* 
**Echium tenue* 
**Echium thyrsiflorum* 
**Echium triste* 
**Echium trygorrhizum* 
**Echium tuberculatum* 
**Echium velutinum* 
**Echium virescens* 
**Echium vulcanorum* 
**Echium vulgare* 
**Echium webbii* 
**Echium wildpretii* 


=== Порано припаѓале во овој вид ===

* Megacaryon orientale  (како *Echium orientale* )
* Pontechium maculatum  (како *Echium maculatum'' )

## Наводи

Категорија:Ботанички таксони опишани од Карл Линеј
Категорија:Змијоглавка
Категорија:Флора на Македонија
Категорија:Флора на Европа