Надија Мурад

**Надија Мурад Баси Таха** (родена 1993 година)  — ирачкa Јазиди активистка за човекови права која живее во Германија. Во 2014 година, таа била грабната од родниот град Кочо и била држена од Исламска држава три месеци.

Мурад е основач на *Иницијативата на Надија*, организација посветена на „помагање на жени и деца жртви на геноцид, масовни злосторства и трговија со луѓе за да се лекуваат и да ги обноват нивните животи и заедници“.

Во 2018 година, на неа и Дени Маквеге заедно им била доделена Нобеловата награда за мир за „нивните напори да се стави крај на употребата на сексуално насилство како оружје на војна и вооружен судир“. Таа е прва Ирачанка и Јазиди која добила Нобелова награда.

## Ран живот и киднапирање од ИСИС
Мурад е родена во селото Кочо во округот Синџар, Ирак. Нејзиното семејство, од малцинството Јазиди, биле земјоделци. На 19-годишна возраст, Мурад била студент која живеела во селото Кочо во Синџар, северен Ирак кога борците на Исламска држава ја заобиколиле заедницата на Јазидите во селото, убивајќи 600 лица — меѓу кои и шестмина браќа и полубраќа на Надија — и земајќи ги помладите жени и девојчиња во ропство. Таа година, Мурад била една од повеќе од 6.700 жени и девојки Јазиди, кои биле затворени од Исламска држава во Ирак. Била заробена на 15 август 2014 година. и била држена како роб во градот Мосул, каде била тепана, горена со цигари и силувана. Успешно избегала откако нејзиниот грабнувач ја оставил куќата отклучена. Мурад ја примило соседно семејство, кое било во можност да ја прошверцува надвор од подрачјето контролирана од Исламска држава, дозволувајќи и да излезе на пат кон бегалскиот камп во Дохок, Северен Ирак. Била надвор од територијата на ИСИС на почетокот на септември  или во ноември 2014 година.

Во февруари 2015 година, го дала своето прво сведоштво пред новинарите на белгискиот дневен весник „*Ла Либре* *Белгикик*“, додека престојувала во логорот Рванга, живеејќи во пренаменет контејнер. Во 2015 година, била една од 1.000 жени и деца кои имале корист од програмата за бегалци на Владата на Баден-Виртемберг, Германија, која станала нејзин нов дом.

## Кариера и активизам

На 16 декември 2015 година, Мурад зборувала пре Советот за безбедност на Обединетите нации за трговија со луѓе и конфликт. Ова била првпат Советот да биде информиран за трговијата со луѓе. Како дел од нејзината улога на амбасадор, Мурад учествува во глобални и локални иницијативи за застапување за да се подигне свеста за трговијата со луѓе и бегалците. Мурад се запознала со бегалците и преживеаните заедници, слушајќи ги сведочењата на жртвите на трговија со луѓе и геноцид.

Во септември 2016 година, адвокатката Амал Клуни зборувала пред Канцеларијата на Обединетите нации за дрога и криминал (УНОДЦ) да разговара за одлуката што ја донеле во јуни 2016 година  и да ја претставува Мурад како клиент во правно дејствие против командантите на ИСИЛ. Клуни го окарактеризирала геноцидот, силувањето и трговијата со луѓе од страна на ИСИЛ како „бирократија на злото од индустриски размери“, опишувајќи го како робски пазар кој постои на Интернет, на Фејсбук и во Средниот Брег што е сè уште активен денес. Мурад добила сериозни закани по нејзината безбедност како резултат на нејзината работа. 
мини|Постер на Надија Мурад зборувајќи пред Советот за безбедност на ООН во храмот Јазиди Лалиш, Курдистан-Ирак
Во септември 2016 година, Мурад ја објави Иницијативата на Надија на настан чиј домаќин била Тина Браун во Њујорк. Иницијативата има намера да обезбеди застапување и помош на жртвите од геноцид. Истиот месец, таа била прогласена за прва амбасадорка на добра волја за достоинство на преживеани од трговија со луѓе на Обединетите нации (УНОДЦ).

На 3 мај 2017 година, Мурад се запознала со папата Франциск и архиепископот Галагер во Ватикан. За време на состанокот, таа „побара да им помогне на Јазидите кои сè уште се во заробеништво на ИСИЛ, ја призна поддршката за Ватикан за малцинствата, разговараше за опсегот за автономен регион за малцинствата во Ирак, ја истакна сегашната состојба и предизвиците со кои се соочуваат верските малцинства во Ирак и Сирија, особено жртвите и внатрешно раселените лица, како и имигрантите “.

Мемоарите на Мурад, *Последната девојка: Мојата приказна за заробеништво и мојата борба против Исламската држава*, била објавена од групата на издаваштво Крун на 7 ноември 2017 година.

Во 2018 година, режисерот Александрија Бомбач произведе документарен филм наречен „*На нејзините раменици“ во* кој се прикажани животната приказна и активизмот на Мурад.

Во 2019 година, Мурад се обратила до втората годишна министерка за унапредување на верската слобода, каде зборувала за нејзината приказна и тековните предизвици со кои се соочуваат Јазидите речиси пет години по нападите на 3 август 2014 година и поставила „план за акција од пет точки“ за решавање на предизвици со кои се соочуваат во Ирак. Мурад била вклучена меѓу делегација преживеани од религиозно прогонство од целиот свет чии приказни биле истакнати на самитот. Како дел од делегацијата, на 17 јули 2019 година, Мурад се состанала со претседателот Доналд Трамп во Овалната канцеларија и ја споделила нејзината лична приказна - загубата на членовите на семејството, вклучително и нејзината мајка и шест браќа, и го замолила да преземат нешто.

## Награди и почести

* 2016 година: Прв амбасадор на добра волја за достоинство на преживеани од трговија со луѓе на Обединетите нации  
* 2016 година: Награда на Советот на Европа, Вислав Хавел, за човекови права  
* 2016 година: Награда Сахаров за слобода на мислата (со Ламја Аџи Башар )  
* 2018: Нобелова награда за мир (со Денис Муквеге ) 

## Библиографија

* Надја Мурад: *Последната девојка: Мојата приказна за заробеништво и мојата борба против Исламската држава* (Вираго еКнига, 7 ноември 2017 година), ISBN &nbsp;  (англиски) 
* Nadia Murad: *Ich bin eure Stimme: Das Mädchen, das dem Islamismhen Staat entkam und gegen Gewalt und Versklavung kämpft* ( *Knaur* eBook, 31.10.2017), (германски)

## Филмографија

* *На нејзините рамена*

## Наводи

Категорија:Нобеловки
Категорија:Добитници на Нобеловата награда за мир
Категорија:Живи луѓе
Категорија:Родени во 1993 година
Категорија:Ирачки нобеловци