Бобови

**Бобовите** (науч. *Fabaceae*) наречени и **легуминозни** (*Leguminosae*) се семејство на растенија - трета најголема фамилија на цветни растенија (по орхидеите и главоцветните), како и втората по стопанска и економска важност (после фамилијата на тревите).

Во бобовите растенија спаѓаат голем број на култивирани видови кои служат за исхрана на човекот и животните, како и за добивање на масла, влакна, нафта, природни ѓубрива, лекови итн. Фамилијата вклучува и неколку модел организми за генетски истражувања (како грашокот, со кој Грегор Мендел ги поставил основите на генетиката).

## Адаптивни типови и распространување

Овие растенија може да бидат едногодишни и повеќегодишни тревести растенија, грмушки, дрвја, лијани па дури и неколку водни растенија. Бобовите се често доминантни елементи на растителноста во умерените и тропските региони на светот. Особено се чести во тропските шуми и умерените грмушести региони со сезонски сува клима.

## Морфолошки особености

[thumb|left|200px|Легума на ''[Pisum sativum*; се забележуваат листовидните прилисници.]]

Претставниците од оваа фамилија имаат голема потреба за [[азот]] во нивниот [[метаболизам]]. Имено, овие растенија живеат во [[симбиоза]] со азотофиксаторски [[бактерии]] кои формираат нодули (грутки) на кореновиот систем на растението, каде го врзуваат атмосферскиот азот во [[нитрит]]и и [[нитрат]]и. Оваа симбиоза е [[Екологија|еколошки]] необично важна, бидејќи единствено на овој начин азотот се инкорпорира во живата материја.

Морфолошки, претставниците од оваа фамилија се одликуваат со прости или сложени [[лист]]ови (перести или двојно перести), едноделни или триделни (како кај [[луцерка]]та и [[детелина]]та), а може и да се метаморфозирани (како кај родот *Acacia*). Кај некои видови, како *Lathyrus*, листовите се редуцирани во мустачки, а кај грашокот тие се спирално поредени, со стипули (прилисници) кои понекогаш може да се големи и листовидни. Листовите може да бидат метаморфозирани во [[трн]]ови (како кај *Prosopis* и [[багрем]]от).

[[Цвет]]овите се симетрични или асиметрични (актиноморфни или зигоморфни, соодветно), [[хермафродит]]ни, со еден натцветен [[Плодник|плоден лист]] (карпела) кој може да биде хипогински (кога [[Прашник|прашниците]], чашкините и венечните ливчиња се прикачени за основата на јајчникот) или перигински (кога овие елементи не се прикачени за јајчникот, туку се распоредени околу него), петделни, поредени единечно или во рацемозни, игличести или главичести [[Соцветие|соцветија]]. Главната обединувачка одлика на фамилијата е [[плод]]от наречен [[легума]]. Со неколку исклучоци, легумите се еднокоморни (со една локула) мешунки, со париетална плацентација долж адаксијалната спојница (сутура) на плодот. Во јајчникот постојат два или повеќе [[Семенов зачеток|семенови зачетоци]] (овули), поредени во два наизменични реда на плацентата.

Околуцветните листови се дводелни, односно диференцирани на чашка и венче. Чашката е претставена со 5 срасната чашкини ливчиња, додека венчето со 5 венечни ливчиња кои имаат карактеристичен распоред кој потсетува на раширени крилја на [[пеперутка]] (затоа фамилијата се нарекува и !*'пеперугоцветни*'„). Најгорното венечно ливче е најчесто најголемо и е превиено нагоре, а се нарекува знаменце (бајраче или *Vexillum*). Двете странични венечни ливчиња се крилца (*allae*), а најдолните две венечни ливчиња се сраснати со рабовите и се нарекуваат чамчиња (*carina*). Во чамчето се наоѓаат прашниците и плодникот.

== Систематика ==

Во фамилијата има околу 730 [[род (биологија)|рода]] во кои се распоредени 20.000 [[вид (биологија)|вида]]. Постојат три [[потсемејство|потсемејства]] и околу 45 [[племе (биологија)|племиња]]:
[[Податотека:Wisteria_sinensis_anatomia_mk.svg|мини|десно|410п|Морфологија на цветот на кинеска глицинија (*Wisteria sinensis*)]]
* [[Caesalpinioideae]]:
:
* [[Faboideae]]
:
* [[Mimosoideae]]
:
Тука припаѓа и племето [[Cercideae]] со четири или дванаесет рода и околу 265 вида, кое не може да се вклопи во било која од погоре наведените фамилии:

** *Adenolobus* (Harv. ex Benth. & Hook. f.) Torre & Hillc.
** *Bauhinia* L. 
** *Brenierea* Humbert
** *Cercis* L. - [[Јудино дрво]]
** *Griffonia* Baill.
** *Tylosema* (Schweinf.) Torre & Hillc.

== Галерија ==

<gallery>
Image:MG 7005.jpg|*Acacia baileyana*
Image:Indigofera-gerardiana.JPG|*Indigofera gerardiana*
Image:Lathyrus odoratus 5 ies.jpg|Мустачките на *Lathyrus odoratus*
Image:Trifolium repens (inflorescense) Edit.jpg|Соцветие на детелината *Trifolium repens*
Image:Starr_050419-0368_Alysicarpus_vaginalis.jpg|Ломент (легума која се стеснува меѓу плодовите) на *Alysicarpus vaginalis''


## Наводи

## Надворешни врски


Категорија:Кружење на азотот