open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Собок

**Сибок** **(Собок)**&nbsp;- река во Украина во Виничка Област. Десната притока на Соб (слив на Јужен Буг).

Притоки: Семиричка, Вјазовица, Розсохувата, Лопењ.


Податотека:Sibok in Ivanky 1.jpg|Сибок во селото Ивањки
Податотека:Ivanky 34.jpg|Сибок во селото Ивањки
Податотека:Ivanky 37.jpg|Сибок во селото Ивањки


## Извори

* Географічна енциклопедія України : [у 3 т.] / редкол.: О. М. Маринич (відповід. ред.) та ін. — К., 1989—1993. — 33 000 екз. — .
* Водні ресурси та якість річкових вод басейну Південного Бугу / За ред. В.К. Хільчевського.&nbsp;— К.: Ніка-центр, 2009.&nbsp;— 184 с.

Категорија:Реки во Украина
B-клетка

**B-клетки**, исто така познати како **B-лимфоцити**, се тип на бели крвни клетки од поттипот на лимфоцити. Тие се компонента на стекнатиот имунолошки систем. B-клетките создаваат антитела, кои не ги секретираат. Наместо тоа, тие ги прикачуваат на клеточната мембрана како дел од B-клеточните рецептори. Кога наивна или мемориска B-клетка е активирана од страна на антиген, таа пролиферира и се диференцира во секретирачка ефекторна клетка на антитела, позната како плазмабласт или плазма-клетка. Дополнително, B-клетките презентираат антигени (тие се класифицирани како антиген-презентирачки клетки (APCs)) и секретираат цитокини.
Кај цицачите, B-клетките созреваат во коскената срцевина. Kaj птиците, B-клетките созреваат во посебен орган, бурса на Фабрициус, лимфоиден орган во кој за прв пат биле откриени од страна на Чанг и Глик, (од каде доаѓа нивното име - B од бурса).

B-клетките, за разлика од другите две класи на лимфоцити, T-клетки и NK-клетки, вршат експресија на B-клеточни рецептори (BCRs) на нивната клеточна мембрана. BCRs овозможуваат B-клетката да се врзе за специфичен антиген, против кого ќе иницира одговор.

## Наводи

Категорија:Крвни клетки
Категорија:Имунологија
Категорија:Човекови клетки
Јозефин Свобода

** Јозефин Свобода ** ( Josefine Swoboda) (29 јануари 1861 во Виена – 27 октомври 1924 Виена) била австриски  сликар портретист. Таа била една од најактивните виенски портретисти..

## Животопис

Joseозефин Свобода потекнувала од виенско семејство на уметници, таа била ќерка на сликарот  на портрет Едуард Свобода (1814-1902) и неговата втора сопруга Јозефин (роденден Милер; 1839-1906) и сестра на сликарот Рудолф Свобода помладиот (1859-1914).

Нејзини чичковци биле сликарот на пејзажи и животни Рудолф Свобода (1819-1859) и ориенталистот Леополд Карл Милер (1834-1892) )

По првите лекции за сликање со нејзиниот татко, таа учела од 1878 до 1886 година  на Универзитетот за применета уметнсот во Виена кој беше тесно поврзан со „Австриски музеј за уметност и индустрија“ (Кралски австриски музеј за уметност и индустрија), меѓу другите во класата на Фердинанд Лауфбергер и Јулиус Виктор Бергер.

Константин фон Вурцбах во својата „Биографска енциклопедија на Австриската империја“ во 1880 година напиша за неа: „Нејзиното одлично дело најде брза продажба и единствениот 19-годишен уметник со право на најубави надежи“.

Делата на Јозефин Свобода биле главно акварели, претежно портрети и (помалку) жанровски сцени и мртва природа.

Од 1886 година таа била редовно застапувана во Виена Кинстлерхаус и учествуваше на изложби во Хамбург  (1887), Минхен  и Берлин  (1888).

Нејзини дела биле изложени и на Светска изложба во Чикаго во 1893 година.

Веројатно по препорака на нејзиниот брат и Хајнрих фон Анџели, кој работел за британската кралска куќа како сликар, таа ја доби титулата дворски сликар на кралицата Викторија во 1890 година.
Таа била во Англија до 1899 година, потретирајќи го ги кралското семејство и лицата на дворот во многу акварели.

Нејзините слики сè уште се наоѓаат денес во Кралската колекција во Замокот Виндзор.

Joseозефин Свобода, исто така, добила бројни нарачки од австриската империјална куќа околу Франц Јосиф I  и други благороднички семејства, што ја натерало да стане еден од најактивните виенски портретисти.

Од 1902 година била претставена во „Салонот Писко“ од „Група од 8 жени уметници“ на нивните изложби „Осум жени уметници и нивни гости“.

Некои од нејзините дела се во музејот на Виена, како и во графичката колекција на Албертина во Виена.

Од 1886 година станала член на „Künstlerhaus“, на „Австриско (ликовна уметност) Друштво на уметници“.

## Литература
* Zemen, Herbert (2004): *Die Porträtmalerin Josefine Swoboda. 1861–1924. Leben und Werk.* Vienna. (in German)
* 
* 
*  (Direct link to "p. 84")

## Наводи

## Надворешни врски

* Some pictures at the Royal Collection: A search at the Royal Collection Trust, retrieved 20 October 2016.
* Some Works of Josefine Swoboda at Artnet

Категорија:Австриски сликари
Категорија:Сликари од 20 век
Категорија:Родени во 1861 година
Категорија:Починати во 1924 година
Список на Ејбелови јата

[мини|десно|300п|[Ејбел 383 — џиновско јато од елиптични галаксии во средината на сликата кое содржи толкаво количество на темна материја што неговата гравитацијата ја искривува светлината од позадината во лак. Оваа појава се нарекува силна гравитациска леќа.]]
Ејбеловиот каталог е попис на околу 4.000 галактички јата со барем 30 членови, речиси наполно до црвено поместување од *z* = 0,2. Првично е составен од американскиот астроном Џорџ Огден Ејбел во 1958 г. користејќи фотографии од Паломарскиот преглед (POSS). Во 1987 г. Ејбел го дополнил со јатата од јужна полутопка, во соработка со Харолд Корвин и Роналд Оловин. Името „Ејбел“ (*Abel*) се користи како ознака за објектите кои ги собрал во каталогот од 86 планетарни маглини во 1966 г. Правилната назнака на овие галактички јата го содржи акронимот ACO (на пр. ACO 13), а планетарните маглини почнуваат само со буквата A (на пр. A 39).

## 1–1999

## 2000–4076

## Јужен каталог S1–S1174

## Поврзано
* Список на астрономски објекти
* Список на галактички јата

## Наводи

## Надворешни врски
*Ејбеловиот труд и каталог од 1958 г. 
*Трудот и каталогот на Ејбел, Корвин и Олвин од 1989 г. 
*Електронски облик на Ејбеловиот каталог 


Ејбелови јата
Софре Марковски

**Софре Николов Марковски - Чучето** ( во  ―  во , Хрватска) — македонски партизан, револуционер, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.

## Животопис
Основно училиште завршил во родното село, а потоа, есента во 1934 година заминал во Белград на печалба. Таму работел како работник во продавница за зеленчук. Есента во 1936 година заминал во Крагуевац во пиротехничкиот завод, со цел да изучи монтерски занает. Во него останал три години и го усовршил овој занает. Бидејќи ниту во Крагуевац, ниту во Белград не можел да најде работа, во септември 1940 година, заминал за Скопје и се вработил во Поштата Скопје 1, како монтер. Окупацијата го затекнала во Скопје на работното место во поштата, но повремено живеел во Кадино Село, за да ја избегне воената обврска во бугарската окупаторска војска. Пролетта 1944 година, тој заминал во НОВ и ПОМ преку Сушица и стапил во Втората македонска ударна бригада. При ослободувањето на Скопје, тој бил во Третата македонска ударна бригада. На Сремскиот фронт заминал како поручник во Шеснаесеттата македонска ударна бригада. Загинал на 16 април 1945 година во Будровци кај Врпоље, каде бил закопан во една заедничка гробница со деветмина други борци.

## Наводи
Владимир Мацанов

**Владимир Петров Мацанов - Мирче** (партизански прекар Лефтер) ( во  ―  во ) — македонски партизан, револуционер, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.

## Животопис
Произлегува од револуционерно семејство (види *[[Константин Мацанов]]*, *[[Андреј Мацанов]]*). По завршувањето на основното училиште, завршил седми клас гимназија, а потоа бил истеран од училиштето како скоевски активист и револуционер. Извесно време работел како фирмописец и молер. Во мартовските демонстрации 1941 година учествувал против предавничката влада на Цветковиќ - Мачек, како и против пактот со фашистичка Германија. По доаѓањето на бугарските фашистички окупатори, активно учествувал во илинденските демонстрации. Низ ваквата револуционерна борба, кон средината на октомври 1941 година се приклучил на Првиот скопски партизански одред. По растурањето на одредот заминал во Софија, каде бил откриен и затворен. Потоа бил префрлен во скопскиот затвор. Тука станал еден од најактивните политички затвореници. Нему му била доверена задачата да ја дели храната, т.е. станал комесар за исхрана.

На организираниот пpoцec бил осуден на смрт со бесење. Бидејќи по секое сослушување затворениците биле одделувани за да не се договараат, бил иницијатор да се употреби Морзеовата азбука за договарање. Така, од една до друга ќелија се пренесувале важни соопштенија. По судењето, на 9 мај 1942 година, бил префрлен во ќелијата на смртта. Во неа со уште еден осуденик почнале да се занимаваат со сликање. Поради тоа биле наречени „художници". Ги цртал своите другари, а изработил и еден автопортрет. На 28 август 1944 година заедно со други затвореници, со помошта на партиската организација од Скопје и Третата македонска ударна бригада бил ослободен. Меѓутоа, неговата радост траела кратко. Загинал во несреќен случај заедно со уште 16 борци од Третата македонска ударна бригада пред нападот на Велес, од експлозија на мини, што биле случајно активирани, веројатно од неизгасена цигара.

## Поврзано

* Прв скопски партизански одред
* Мацанова афера *(семејниот род од кој потекнувал и Владимир Мацанов)*

## Наводи


## Надворешни врски

* Спомени на Васил Антевски Дрен - АПРИЛ — МАЈ 1942

Категорија:Учесници во НОБ
Кирил Манчев

**Кирил Јованов Манчев** ( во  ―  во ) — македонски партизан, револуционер, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.

## Животопис
Роден бил во сиромашно градско семејство. Завршил основно образование, а потоа изучил лимарски занает, кон крајот на 1933 година. Но, откако се квалификувал, бил отпуштен од работа. Дури по неколку месеци бил примен во некоја приватна работилница. Таму, за првпат се сретнал со напредно ориентирани работници. Одушевен од идеите на Комунистичката партија започнал да чита марксистичка литература и да учествува во марксистички кружоци. Наскоро во работилницата организацијата била откриена и работодавателот го истерал од работа. Немајќи каде, заминал во Сремска Митровица. Почнал да работи во една фабрика како општ работник за минимална награда.

Во 1939 година бил примен за член на КПЈ. Како оформен комунист активно учествувал во штрајкот, што бил организиран од Партијата во почетокот на 1940 година. Истата година заминал на отслужување на редовниот воен рок, каде честопати поради револуционерна дејност бил затворан. По отслужување на воениот рок се вратил во Скопје и стапил на работа во железницата. Со членовите на партијата активно учествувал во секоја акција, а особено по окупацијата на земјата, кога непоколебливо се определил за оружена борба против фашистичките освојувачи. Како таков учествувал во пропагирањето на народноослободителната борба и во саботажните акции при поправањето на локомотивите. Окупаторот почнал да се сомнева во него и неговите дејствија. Затоа по директива на Партијата ја напуштил ложилницата и се префрлил на работа во авијатиката. Промената на работното место ја намалила будноста врз него, па така успеал да организира партиска организација и во авијатиката.

На 30 август 1944 година бил фатен од агентите на бугарската фашистичка полиција и затворен. Го подложиле на тешки измачувања за да ги предаде соборците, но физичките тортури не го скршиле. Починал од тепањето без да открие ниту една тајна или акција, иако неговата смрт полицијата ја прикажала како последица на самоубиство. Откако подлегнал на последиците од тепањето, телото му го фрлиле во дворот од прозорец на третит кат. Животот му завршил на сличен начин како и на Мирче Ацев и Страшо Пинџур, кои исто така биле убиени, па потоа фрлени низ прозор за да се прикажат како самоубиства.

Една улица во општина Бутел, Скопје го носи токму неговото име.

## Наводи


Категорија:Жртви на Бугарската окупација на Македонија во Втората светска војна
Александар Маринов

**Александар Алексов Маринов** ( во  ―  во ) —  македонски партизан, револуционер, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.

## Животопис
Произлегува од сиромашно градско, занаетчиско семејство. Откако завршил основно училиште, за да мy помогне на семејството, уште на четиринаесет години стапил на работа како чирак во трговијата. Се запишал во трговското училиште и со успех го завршил. Во почетокот на 1942 година се преселил во Скопје и се вработил како трговски работник. Набргу се вклучил во народноослободителното движење. По отслужувањето на воениот рок, извесно време живеел во родниот град, а потоа пак се вратил во Скопје. Тука повторно се поврзал со народноослободителното движење. Извесно време бил на работа во рудникот Штрпце од каде како заднински работник со група другари организирал испраќање на материјална помош за Шарпланинскиот одред. На 13 ноември 1944 година Скопје било ослободено. На пат за ослободениот главен град на Македонија заедно со уште тројца другари бил фатен и убиен од балистички банди.

## Наводи


Категорија:Учесници во НОБ
Категорија:Жртви во битките за слобода на Скопје
Моноцит

**Моноцити** се тип на бели крвни клетки. Тие се најголеми клетки од групата на лекукоцити и можат да бидат диференцираани во макрофаги. Тие се дел од вродениот имунолошки систем.

Категорија:Крвни клетки
Категорија:Зборови што ги нема во ТРМЈ
Категорија:Клеточна биологија
Категорија:Човекови клетки
Булдожер

**Булдожер** — голема машина на моторен погон, која се движи на тркала или на гасеници, а на предниот дел има метален дел со кој ги турка материјалите (земја, камења, снег, песок, отпад итн.) за време на градежни или други работи.

## Булдожерот како мотив во популарната култура

* „Бумбарот и булдожерот“ — кус расказ за деца на ангискиот писател Доналд Басет од 1967 година.
* „Булдожер“ (англиски: *Bulldozer*) — музички албум на американската рок-група Биг блек (Big Black) од 1983 година.
* Булдожер (*Buldožer*) — словенечка рок-група.
* „Што правиш, булдожеру еден“ (српскохрватски: *Šta to radiš, buldožeru jedan*) — песна на словенечката рок-група Булдожер (*Buldožer*) од 1975 година.

## Наводи

Категорија:Градежна опрема
Категорија:Инженерски возила
Категорија:Американски пронајдоци
Жван (река)

**Жван**&nbsp;— река во Украина во Виничка област. Лева притока на Днестар (слив на Црното Море).


Бернашівка 39.jpg|
Бернашівка 37.jpg|


## Притоки
Главни притоки: Теребиж, Батиг (десно).

* Поток во селото Бернашивка е лева притока, формира живописен кањон.

Бернашівка каньон 04.jpg|
Бернашівка каньон 12.jpg|
Бернашівка 20.jpg|
Бернашівка 21.jpg|


* Поток во селото Галајкивци е лева притока што формира кањон во кој се наоѓа ботаничкиот резерват Красне.

## Извори

* *«Каталог річок України»*&nbsp;— Видавництво АН УРСР, Київ, 1957.
* Географічна енциклопедія України : [у 3 т.] / редкол.: О. М. Маринич (відповід. ред.) та ін. — К., 1989—1993. — 33 000 екз. — .
* Żwan // Słownik geograficzny Królestwa Polskiego. — Warszawa : Druk «Wieku», 1895. — Т. XIV. — S. 870. (пол.)

Категорија:Реки во Украина
ЖС „Кордишивка“

**Железничка станица „Кордишивка“** () — во Украина која се наоѓа на пругата Козјатин I - Жмеринка, во селото Флорианивка (Виничка област).

## Надворешни врски
* ЖС „Кордишивка“ на railwayz.info 

Кордишивка
Дион

**Дион/ Диос** (кај античките автори е еквивалент на Ѕевс) — врховен бог на древните Македонци. Етимологијата на името произлегува од индоевропскот корен со значење "ден, дневна светлина". Од тој корен произлегуваат имињата на врховните божества на сите индоевропски народи. (Ѕевс, Јупитер). Името на врховниот бог Дион индиректно е посведочено во легендата за потеклото на Македон, митскиот предок на Македонците. Легендата е сочувана во три верзии: Македон бил син на Дион и на Ајтхија, на Диос и Ајтхија  или на Диос и Ајтхрија. Ајтхија е македонска божица на светлина. Во хеленската митологија нема женско божество со име Ајтхриа. Што значи Македон е син на Бог и сончеви зраци. Затоа кај Македонците култот кон сонцето е најраспространет.

## Наводи

Категорија:Македонска митологија
Ваџиха Самадова

** Ваџиха Самадова ** (; 24 ноември1924 – 24 октомври 1965) била сликар и заслужен уметник на работник на Азербејџанска Советска Социјалистичка Република.

## Животопис
Ваџиха Самадова е родена на 24 ноември 1924 година во Баку.

Нејзиниот татко Карбалаи Али беше од Карс.

Пред нејзиното раѓање, Карбалаи Али се преселил во Ираван, подоцна во Баку. 
Нејзината мајка Рубаба била од Иран.

Родителите на Ваџиха Самадова се состанаа во Стариот град (Баку). Во 1939-1944 година таа студирал на сликарската школа именувана по Азим Азимзаде. Потоа, таа била примена во Институтот за уметност во Москва Суриков.

Познатиот руски сликар Павел Корин бил нејзин учител. Успешно ја одбранила тезата „Узеир Хаџибејов “ во 1951 година.

Продолжила со постдипломските студии . Ваџиха Самадова е првата професионална сликарка во Азербејџан.

Ваџиха Самадова била на студиски патувања во регионите на Азербејџан со нејзиниот сопруг Латиф Фајзулајев. По овие патувања таа ги создала „Музика“, „Подготовка за венчавка“, „Гој гол“, „Капаз“, „Одгледувачи на памук“, „Портрет на Лејла Бадирбејли“, „Портрет на Шамама Хасанова“, „Портрет на Минира Мамадбајли “ и други слики. Во исто време, Ваџиха Самадова работела како наставник и во Школата за сликарство.

Нејзината самостојна изложба се одржала во Баку во 1962 година, по патувањето во Бугарија.

Изложбите на Ваџиха Самадова не биле само во Баку, туку и во Москва и Софија.
Своите впечатоци од патувањата ги забележала во делата „Старите Бугарки“, „Чаршија во Софија“, „Дождлив ден“, „Куќи на карпите“ и други.

Во 1963 година таа го насликала своето последно дело „Чекајќи вести“, а сликата поставена и изложена на   изложбата „Нашите  современици“.

Ваџиха Самадова починала од рак на 25 октомври 1965 година во Баку.

На 14 јули 2018 година, изложбата „Тандем на Љубовта“  била составена од сликите на Латиф Фајзулаев и Ваџиха Самадова, отворени во Франција, Кан, во организација на фондацијата Хејдар Алиев.

## Наводи

## Литература
* Габибов Н., Наджафов М. Искусство Советского Азербайджана
*Нәҹәфов М. Вәҹиһә Сәмәдова
* Расим Эфенди.Ваджия Самедова
* Эфендиев Р. Ваджия Самедова
* Сәмәдова Вәҹиһә Əли гызы Под ред. Дж. Кулиева

## Надворешни врски
* Vəcihə Səmədovanın doğum günüdür

Категорија:Сликари од Азербејџан
Категорија:Сликари од 20 век
Категорија:Родени во 1924 година
Категорија:Починати во 1965 година
Ара Шираз

** Ара Шираз  ** (; 8 јуни 1941 година - 18 март 2014 година) —ерменски  вајар. Неговата мајка и татко биле поети - Силва Капутикјан и Хованс Шираз..

## Животопис

Ара Шираз е роден како **Арамазд Карапетјан** () во Ереван во 1941 година.

Дипломирал на Институтот за театар и ликовни уметности во Ереван во 1966 година.

Учествувал во бројни изложби на млади уметници во Ерменија и Советскиот Сојуз.

Од 1968 година до неговата смрт во 2014 година бил член на Сојузот на уметници на Ерменија.

Неговите дела биле изложени во поголемите градови на ЦССР (Москва , Ленингра д, Тбилиси ) како дел од соло и групни претстави.

Учествувал на Фестивалот на ерменска уметност „Од Урарту до денес“ (Париз, 1970).

За Шираз се одликуваат неговите монументални вајарски уметнички дела.

Во 1979 година Шираз бил награден со Државната награда на Ерменија за неговите  скулптури кои ја украсуваа фасадата на хотелот Двин во Ереван.

Во 1977 година му била доделена титулата заслужен уметник на Ерменија.

Во 1987 година е избран за претседател на Сојузот на уметници на Ерменија, и член на Секретаријатот на Сојузот на уметници на СССР.

Во 2017 година, неговите дела биле изложени на Националната галерија на Ерменија на изложбата „Ара Шираз: Ретроспектива“. 
## Творештво

Најпознатите дела на Шираз вклучуваат бисти на Пабло Пикасо, Јерванд Кочар, Хованс Шираз и Вруир Галстијан.

Многу од неговите вајарски композиции се на трајна изложба во Музејот на модерна уметност на Ерменија, Државната галерија на Ерменија, Галеријата Третјаков и Музејот на уметноста на Источните нации во Москва.

Сликите и скулптурите на Шираз се наоѓаат во многу приватни колекции низ целиот свет: Москва, Петербург, Тбилиси, Ереван, Бејрут, Париз, Лондон,  Лос Анџелес,  Чикаго, Детроит и Монтреал.

Неговите дела вклучуваат:

* Yeghishe Charents, Charentsavan (1977) 
* Паруј Севак, Ереван (1978) 
* Александар Мијаснијан, Ереван (1980) 
* Вилијам Саројан, Пантеон Комити, Ереван (1984) 
* Тигран Петросијан, Шаховска куќа, Ереван (1989)
* Хованс Шираз, Пантеон Комити (1989)
* Сергеј Парајанов, Пантеон Комити (1999)
* Андраник, Катедрала Свети Григориј Илуминатор (2002)
* Хованс Шираз, округ Малатија-Себастија, Ереван (2005) 
* Вазген I, Васконијанска теолошка академија, Севан (2008) .

## Награди

* Заслужен уметник на Ерменија (1977)
* Државна награда на Ерменија (1979 година)
* Награда за претседател на РА (2008)
* Народен уметник на Ерменија (2009)

## Наводи

Категорија:Вајари од Ерменија
Категорија:Починати во 2014 година
Категорија:Родени во 1941 година
Список на нептунопресекувачи

[рамка|десно|Внатрешен допирач: ''средина горе'';<br>Надворешен допирач: ''средина долу'';<br>Пресекувач: ''десно долу'';<br>Коорбитален ([Нептунов тројанец): *десно горе*]]
**Нептунопресекувач** (или **нептунопресекувачки астероид**) — мала планета/астероид чија орбита ја пресекува онаа на Нептун. Џуџестата планета Плутон е најголемото тело од овој вид. Познатите нептунопресекувачи (во 2005 г.) со бројни ознаки се следниве:

*Белешки*: ‡ надворешен допирач

* 5145 Фол
* 7066 Нес
* 10370 Хилонома
* (15788) 1993 SB
* (15820) 1994 TB
* (15875) 1996 TP<sub>66</sub>
* (19299) 1996 SZ<sub>4</sub>
* (20161) 1996 TR<sub>66</sub>
* 20461 Диоретса
* (26308) 1998 SM<sub>165</sub> ‡
* 28978 Иксион ‡
* (29981) 1999 TD<sub>10</sub>
* (32929) 1995 QY<sub>9</sub>
* (33128) 1998 BU<sub>48</sub>
* (33340) 1998 VG<sub>44</sub>
* 38628 Хуја
* 42355 Тифон
* (44594) 1999 OX<sub>3</sub>
* (47932) 2000 GN<sub>171</sub>
* 52975 Килар
* (54520) 2000 PJ<sub>30</sub>
* 55576 Амик
* (55638) 2002 VE<sub>95</sub>
* (60608) 2000 EE<sub>173</sub>
* (65407) 2002 RP<sub>120</sub>
* 65489 Кето
* (73480) 2002 PN<sub>34</sub>
* (78799) 2002 XW<sub>93</sub>
* (84719) 2002 VR<sub>128</sub>
* (87269) 2000 OO<sub>67</sub>
* (87555) 2000 QB<sub>243</sub>
* (88269) 2001 KF<sub>77</sub>
* (134340) Плутон

## Поврзано
* Список на меркуропресекувачи
* Список на венеропресекувачи
* Список на земјопресекувачи
* Список на марсопресекувачи
* Список на јупитеропресекувачи
* Список на сатурнопресекувачи
* Список на уранопресекувачи

Категорија:Планетопресекувачи
Категорија:Списоци на мали планети
Категорија:Нептун
Категорија:Астероидни групи и семејства
Маската на црвената смрт (филм од 1964)

**„Маската на црвената смрт“** (англиски: *The Masque of the Red Death*) - американско-британски филм од 1964 година, во режија на Роџер Корман, според сценариото на Чарлс Бумонт и Р. Рајт Кембел, засновано врз истоименото дело на Едгар Алан По. Главните улоги ги толкуваат: Винсент Прајс, Хејзел Корт и Џејн Ашер.

## Синопсис
Еден европски кнез го тероризира месното население, а истовремено, својот дворец го користи како засолниште од „црвената смрт“ која се шири низ земјата...

## Наводи

Категорија:Американски филмови
Категорија:Британски филмови
Категорија:Хорор филмови
Категорија:Филмови на англиски јазик
Категорија:Филмови од 1964 година
Категорија:Филмови на Роџер Корман
Категорија:Филмови со Винсент Прајс
Категорија:Филмови со Хејзел Корт
Категорија:Филмови со Џејн Ашер
Категорија:Филмови засновани на раскази
Ксенохормон

**Ксенохормоните** или **хормоните на животната средина** ― група на соединенија кои покажуваат својства слична на ендокриниот хормон. Тие можат да бидат или од природно потекло, како што се фитоестрогени, или од синтетичко потекло. Овие соединенија се во состојба да ги активираат истите ендокрини рецептори како и нивните природни сродници и затоа често се вмешани во ендокрино нарушување.

## Етимологија
Терминот е изведен од грчките зборови ξένος (ксенос), што значи „странец“.

## Заднина
Ксенохормоните кои најчесто се случуваат се ксеноестрогените, кои ги имитираат ефектите на естрогенот. Другите ксенохормони вклучуваат ксеноандрогени и ксенопрогестерони.

## Поврзано

* Ксенобиотик

## Наводи

Категорија:Токсикологија
Категорија:Хормони
Категорија:Науки за животната средина
Категорија:Ендокринологија
Категорија:Зборови што ги нема во ТРМЈ
Леополдова матрица

**Леополдовата матрица** ― квалитативен метод за проценка на влијанието врз животната средина започнат во 1971 година. Се користи за идентификување на потенцијалното влијание на проектот врз животната средина. Системот се состои од матрица со редови што претставуваат различни активности на проектот и колони кои претставуваат различни фактори на животната средина што треба да се земат предвид. Пресеците се пополнуваат за да се означи големината (од -10 до +10) и важноста (од 1 до 10) на влијанието на секоја активност врз секој фактор на животната средина.

Мерењата на големината и важноста имаат тенденција да бидат поврзани, но не мора директно да корелираат. Големината може да се измери, во смисла на тоа колку област е под влијание на развојот и колку лошо, но важноста е посубјективно мерење. Додека предложениот развој може да има големо влијание во однос на големината, ефектите што ги предизвикува всушност не можат значително да влијаат на животната средина како целина. Примерот даден од авторот Луна Леополд е поток што значително ги менува шемите на ерозијата во одредена област, кој ќе има значителна големина, но може да не е важен, под услов дотичниот поток да се движи брзо и да пренесува големи количини на почва во секој случај. Во овој случај, влијанието од значителна големина можеби всушност не е важно за предметната околина.

## Поврзано

* Алатка за мерење на здрав развој
* Проценка на ризик

## Наводи

 
Категорија:Науки за животната средина
Биоеластичност

мини|300пкс|Споредба на особеностите на биоиздржливоста и биоразновидноста, пронајдени на планинска падина.
**Биоеластичноста** се однесува на способноста на цел вид или единка од одреден вид да се прилагодат на промените. Првично, терминот се применувал на промените во природната средина, но сè повеќе се користи и за прилагодување кон антропогено предизвикана промена.

## Историја
Александар фон Хумболт бил првиот кој ја забележал отпорноста на животните форми со зголемена надморска височина и придружната опаѓачка преваленца во бројките.Тој го документирал ова во 18 век на падините на вулканот Чимборазо .

Разбирањето на биоеластичноста еволуирало од истражувањето предводено од Институтот Планина при воспоставување на два од националните паркови кои го опкружуваат Монт Еверест, Националниот парк Макалу-Барун во Непал и Националниот природен зачуван Комолангма во Тибетскиот автономен регион на Кина . Истражувањето документирало поголем биоразновидност во основата на Еверест отколку повисоко. Имало постепено помалку документирани видови како што планината се искачувала во повисоки биоми, од суптропски до умерени до алпски до слични на арктички. Овие помалку видови, сепак, имале поголема биолошка цврстина, директно во корелација со зголемувањето на биоеластичноста.

## Тековно истражување
Следењето на биоеластичноста, почнувајќи од екосистемот Еверест, но проширувајќи се на други планински екологии на глобално ниво, се спроведувало од страна на Биомеридијанскиот проект на Универзитетот „Идни генерации“ .

Концептот на биоеластичност е применет и во здравјето на луѓето за да се објасни стареењето или хроничните болести да ја намалат способноста на телото да се прилагоди; во такви случаи, системот станува крут и не може да премине различни животни побарувања. Бидејќи човечкото тело ја губи стабилноста со возраста, поединецот станува неспособен да ги задоволи новите животни побарувања, без оглед дали станува збор за зарази, стрес или настани како што се повреди или дури и одложување на авион.

Важноста на еластичноста во биолошките системи е широко препознаена во однос на влијанијата врз животот од страна на антропогените промени. Забрзувањето на промените во животната средина и постојаното губење на позициите во генетските ресурси го намалуваат биоразновидноста околу планетата, загрозувајќи ги услугите на екосистемот. Главен фактор за ублажување ќе бидат животните форми со поголема еластичност.

Паралелизирајќи ја работата во планински средини, сè поголем број на студии го применуваат концептот на биоеластичност за да се процени стабилноста на животот во другите еколошки системи предизвикани од Антропоценот. Една таква студија била со адаптивното обновување и природната вознемиреност во езерото Викторија, второто по големина слатководно езеро во светот.

## Користена литература

Категорија:Биологија
Категорија:Биоразновидност
Категорија:Екосистеми
Категорија:Животна средина
Категорија:Зборови што ги нема во ТРМЈ
Црква „Св. Илија“ - Немањици

**Свети Илија** — манастирска црква на поранешниот Немањички манастир во селото Немањици, Македонија. Во 2014 година била започната изградбата на нова црква.

Црквата се наоѓа северно од селото, на местото на старото село.

## Местоположба

Црквата се наоѓа во месноста Старо Село или Селиште. Околу црквата се наоѓаат стари гробови.

## Историја

За црквата нема податоци кога е подигната. Истата била срушена за време на отоманскиот период.

Во 1960-тите години биле останати само надворешните ѕидови високи 2 метри, додека подоцна била видлива само олтарската апсида.

Во ноември 2014 година отпочнала обновата на манастирската црква. Камен-темелникот на новата црква бил осветен од страна на митрополитот Брегалнички г. Иларион.

## Галерија


Податотека:Црква „Св.Илија“ - Немањица 3.jpg|Куполата
Податотека:Црква „Св.Илија“ - Немањица 4.jpg|Апсидата
Податотека:Црква „Св.Илија“ - Немањица 5.jpg|Камбанаријата
Податотека:Црква „Св.Илија“ - Немањица 6.jpg|Поглед на црквата
Податотека:Црква „Св.Илија“ - Немањица 2.jpg|Главниот влез


## Поврзано
* Немањички манастир
* Црква „Успение на Пресвета Богородица“ - Немањици
* Немањици
* Брегалничка епархија
* Штипско архијерејско намесништво
* Втора светиниколска парохија

## Наводи

## Надворешни врски

Категорија:Немањици
Немањици
Категорија:Немањички манастир
Браславски езера

мини|десно
**Браславски езера** ()&nbsp;- група езера во северна Белорусија во близина на градот Браслав во Витепска област. Се наоѓа во близина на белоруско-летонската граница.

## Езера

* Дривјати
* Снуди
* Струсто
* Цно
* Поцех
* Недрава
* Неспиш
* Војса
* Волосо Северно
* Волосо Јужно
* Бужа
* Береже
* Давбли
* Погошча

## Литература

* Мысливец И.&nbsp;А.&nbsp;Браславские озёра / И.&nbsp;А.&nbsp;Мысливец, Г.&nbsp;С.&nbsp;Гигевич.&nbsp;— Мн., 1987.&nbsp;— 78 с.

Категорија:Езера во Белорусија
Категорија:Витепска област
Ден на Република Српска

**Ден на Република Српска** — национален празник на Република Српска прогласен за неуставен од Уставниот суд на Босна и Херцеговина. Празникот е одбележуван на 9 јануари, а негов неслужбен заштитник е Свети Архиѓакон Стефан, верски празник кој паѓа на истиот ден.

## 9 јануари 1992
На 9 јануари 1992 година во Сараево, неуставното собрание на лицата кои се изјасниле како Срби во Босна и Херцеговина ја објави *Декларацијата за прогласување на Република на Српскиот народ на Босна и Херцеговина*, со главна цел, отцепување од Република Босна и Херцеговина. Републиката е прогласена на териториите на т.н. српски автономни региони, вклучувајќи ги и областите каде што православните лица сочинуваат малцинство.

## По уставната забрана од 2015 година
[десно|мини|280x280пкс| Парада за Денот на Република Српска 2019 година во [Бања Лука]]
Уставниот суд на Босна го прогласила празникот за неуставен на 26 ноември 2015 година. Пресудата била игнорирана од владата на Република Српска.

Во 2016 година, бил одржан референдум за празникот, референдумот бил прогласен за неуставен од Уставниот суд на Босна и Херцеговина.

И покрај судската одлука дека празникот е неуставен и жестоките критики од страна на Бошњаците кои се муслимани, и дел од меѓународната заедница, низ цела Република Српска се одржуваани прослави, вклучително и паради и претстави.

## Поврзано
* Референдум за Националниот ден на Република Српска (2016)

## Наводи
 

Категорија:Република Српска
Категорија:Празници во јануари
Категорија:Празници во Босна и Херцеговина
Список на земјопресекувачи

[мини|десно|280п|Дијаграм со различни астероидни патеки. Жолтиот појас е [Земјина орбита|Земјината орбита; црвената линија е патеката на астероидот.Надворешен допирник(†): *средина долу***Пресекувач**: *десно долу*]]
[мини|десно|280п|Близуприближувачка траекторија на [2004 FH во системот Земја-Месечина.]]

**Земјопресекувач** (или **земјопресекувачки астероид**) — близуземски астероид чија орбита ја пресекува онаа на Земјата гледани од еклиптичкиот пол на Земјината орбита. Тука се дадени познатите земјопресекувачи со бројни ознаки. Земјопресекувачите чии големи полуоски се помали од онаа на Земјата се атоните, а останатите се аполоните.

Астероидот во земјопресекувачка орбита не мора да претставува опасност од судрар со Земјата. Орбитата на еден земјопресекувач може и да не се пресекува со Земјината. Ова привидна противречност се должи на високонаклонетите орбити на многу астероиди, па затоа иако имаат перихел помал од Земјиниот, патеките воопшто не се вкрстуваат. Астероидот кој има некаква можност да се судри со Земјата во иднина и е доволно голем се нарекува потенцијално опасен астероид (ПОА). Во тој случај, најмалото растојание на орбитално пресекување (МРОП) треба да биде <0,05 ае, а неговата апсолутна величина да изнесува 22 или да е уште посјаен. Поимувањето на ПОА е замена за напуштената строга дефиниција за ЗПА (земјопресекувачки астероид). За да се утврди дали еден ЗПА е опасен потребни се пресметки за неговата орбита илјадници години во иднината, заедно со планетарните гравитациски растројувања, што се покажало како непрактично.

Помала МРОП не гарантира судир. Од друга страна, малите гравицатициски растројувања на астероидот околу неговата орбита под влијание на планетите што ги одминува знаат значајно да му ја променат патеката. На пример, 99942 Апофис во 2029&nbsp;г. ќе се приближи до Земјата толку многу што ќе мине под орбитата на геостационарните сателити.

Меѓу земјопресекувачите, астероидот 3753 Круитне е значаен бидејќи го има истиот орбитален период како Земјата.

## Список

*Белешки:* † надворешен допирач

## Поврзано
* Допирна комета
* Заштита од астероиди
* Список на меркуропресекувачи
* Список на венеропресекувачи
* Список на марсопресекувачи
* Список на јупитеропресекувачи
* Список на сатурнопресекувачи
* Список на уранопресекувачи
* Список на нептунопресекувачи

## Наводи

## Надворешни врски
* Многу блиски приближувања до Земјата (<0,01 ае) на потенцијално опасни тела, 1900–2200 г. 
* Претстојни блиски приближувања (<0,10 ае) на близуземски тела до Земјата 
* Табела на следните блиски приближувања до Земјата — Опсераваторија „Сормано“ 
* Список на средби со мали астероиди — Опсераваторија „Сормано“ 
* Приоритетен список на мали тела — Опсераваторија „Сормано“ 
* Блиски приближувања до Земјата во рамките на 0,2 ае — Центар за мали планети 


Категорија:Планетопресекувачи
Категорија:Списоци на мали планети
Категорија:Астероидни групи и семејства
Категорија:Планетарна одбрана
Категорија:Херои на социјалистичкиот труд
Деспина (месечина)

**Деспина** (или **Нептун&nbsp;V**) — трета по близина месечина на планетата Нептун. Наречена е по митската нимфа Деспина, ќерка на Посејдон и Деметра.

## Откривање
Месечината е откриена кон крајот на јули 1989 г. од сликите направени од вселенската сонда „Војаџер 2“ истата година. Добила привремена назнака **S/1989&nbsp;N&nbsp;3**. Откритието е објавено на 2 август 1989 г., со тоа што датумот на откривање е некаде пред 28 јули. Името го добила на 16 септември 1991 г.

## Физички особености
Деспина има пречник од 152&nbsp;км. Има неправилен облик и не покажува знаци на геолошка видоизменетост. Веројатно станува збор за куп од шут насобран од парчиња од првичните месечини на Нептун, нарушени со растројувањата предизвикани од Тритон набргу по неговиот зафат во многу занесена почетна орбита.

## Орбита
Орбитата на Деспина е блиску до, но вон онаа на Таласа и во почетниот дел на Леверјеовиот прстен, со улога на предводечка месечина Бидејќи исто така е сместена под полупречникот на Нептуновата синхрона орбита, Деспина постепено се завува навнатре, што се должи на плимното забрзување и може со време да навлезе во планетарната атмосфера, или пак да се распарчи во планетарен прстен откако ќе ја премине Рошовата граница под дејство на плимно истегнување.

## Белешки

## Наводи

## Надворешни врски

* Профил на Деспина од НАСА 
* Понатите месечини на Нептун од Скот С. Шепард 
* 

Категорија:Нептунови месечини
Категорија:Астрономски тела откриени во 1989 година
Арношт Лустиг

thumb|Арношт Лустиг

**Арношт Лустиг**  (; 21 декември1926 – 26 февруари 2011) — чешки писател..

## Животопис
Роден бил семејство на еврејски трговец.

Откако изучил 7 оделенија, бил принуден да го напушти училиштето, бидејќи според нацистичките закони, на Евреите им било забрането да учат на училиште и универзитет.

Во 1941 бил интерниран во Концентрационен логор Терезиенштат, подоцна бил пренесен во Аушвиц, каде што неговиот татко починал во гасна комора, потоа во Бухенвалд.

Во Дахау: локомотивата била уништена од бомба, по грешка фрлена од американски бомбардер.

Лустиг се вратил во Прага, учествувал во мајското антинацистичко востание. Неговата мајка и сестра се спасиле од Маутхаузен.

По војната, студирал новинарство на Универзитет Чарлс, а потоа работел во Прашкото радио. 
Тој го критикувал комунистичкиот режим. Во 1967, кога Чехословачка по Шестдневна војна ги прекина дипломатските односи со Израел (Лустиг во тоа време беше дописник таму), тој се откажа од Комунистичка партија.

По Прашка пролет, во 1968 тој ја напуштил земјата, живел во Југославија, во 1970 се пресели во САД.

По Кадифена револуција 1989 живеел на релација времето Прага и Вашингтон, каде предаваше на Американскиот универзитет.

По пензионирањето во 2003 година, тој се насели во Прага.

Починал  26 февруари 2011 година.

## Творештво
Сè што напиша Лустиг е поврзано со темата холокауст и неговото лично со заробеништвото логорот, како и смртта на најблиските. 
Во исто време, херои на неговата проза најчесто се млади жени, деца и стари луѓе.

* „Ноќ и надеж“ (1957)
* „Дијаманти на ноќта“ (1958)
* „Улица на изгубените браќа“ (1959)
* "Дита Саксова" (1962)
* „Транспорт од рајот“ (1962)
* „Молитва за Катерина Хоровицова“ (1964)
* „Горчливиот мирис на бадемите“ (1968)
* „Несакани: од дневникот на Перла С.“ (1979)
* „Куќата на вратените одгласи“ (1994)
* „Прекрасни зелени очи: роман“ (2000)

## Награди

* 1980 година: Национална награда за еврејска книга за „Дита Саксова“
* 1986 година: Национална награда за еврејска книга: „Несакани: од дневникот на Перла С.“ (1979)

## Наводи

## Надворешни врски

* Profil na stránkách Festivalu spisovatelů Praha
* Česká televize – Třináctá komnata Arnošta Lustiga
* Zemřel Arnošt Lustig
*Watch film about Arnost Lustig "Nine lives" at www.dafilms.com

Категорија:Чешки писатели
Категорија:Починати во 2011 година
Категорија:Родени во 1926 година
Категорија:Апсолвенти на Карловиот универзитет
Даниела Ходрова

**Даниела Ходрова** (;  - ) — чешка писателка и книжевен научник..

## Животопис
Ходрова е родена во Прага во 1946 година.
 
Завршила постдипломски студии по француска и споредбена книжевност.

Во 1972–75, работела како уредник за словенската книжевност во „Одеон“ издавачката куќа.

Од 1975 година, таа работела на Институтот за чешка книжевност на Академијата на науките (пред 1993 година познат како Институт за чешка и светска книжевност на Чехословачката академија на науките), каде што е сега постар истражувач.

Нејзините романи вообичаено вклучуваат теми од нејзината работа како книжевен научник, „особено класификацијата на романите во римско-реалистично и римско откритие, или пионерската теорија за значењето и формите на иницијативната приказна во книжевното дело“.  Таа е можеби најпозната по трилогијата наречена Trýznivé město (Прага: Град на маки), тие се карактеристични „Прашки романи“,  во кои овој средноевропски град, за чија историја Ходрова ги истакнува како трагичен.

## Творештво

### Проза
*„'Го гледам градот“
* „Денот на Перун“
* „Изгубени деца“
*„Комедија“
* „Довикување“
* „Точни совети“ (2015)
* „Таа блискост“ (2019)

#### Серија „Измачен град“
# „Двоен почеток: Роман за мртвите“
# „Кученца: живи слики“
# „Тетка“

### Есеи
* Барање роман (1989)
* Прага: прва посета (1991) - на француски јазик
* Последен цитат: Собата на Олсани (1992) - на француски јазик
* Дас Волшанер Рајх: Citté dolente I. (1992) - на германски јазик
* Роман на осветлувањето (1993)
* Градови со мистерија (1994)
* Во Рајх дер Луфте: Citté dolente II. (1994) - на германски јазик
* Хрисалидите, трпези за живеење (1995) - на француски јазик
* Тета: Пропаднат град III. (1998) - на германски јазик
* Под две станици (2001) - на полски јазик
* Читајќи град (2006)
* Фалат училиште. Есеи за поетиката на перењето (2011)
*Есеи за Адриен Шимотов (2015).

## Наводи

## Надворешни врски
* „Кой разказва романа“ (литературната памет на Даниела Ходрова), от Добромир Григоров, в „Словото“
* „Спираловидната действителност“, разговор с Даниела Ходрова, вестник „Култура“, 2000 г.
* Heslo Daniela Hodrová na stránce Databazeknih.cz
* Profil s fotografií na Portálu české literatury

Категорија:Чешки писатели
Категорија:Апсолвенти на Карловиот универзитет
Ѓерѓ Курти

**Ѓерѓ Курти** - ; (,  – , ) — унгарски глумец, сценограф, писател театарски режисер .

## Животопис
Созреал во Будимпешта, а потоа се преселил во Минхен каде што изучувал архитектура.

Неговата прва театарска претстава била во 1905 година во Театар Талија.

Тој бил член на Национален театар помеѓу 1906 и 1935 година.

Работел како главен режисер во Клуж-Напока (денес Клуж-Напока, Романија) во театарската година 1908-1909.

Помеѓу 1916 и 1923 година предавал на Академија за драма и филм во Будимпешта. 
Во текот на следната година тој играл во Национален театар на Пеки. Потоа се преселил назад во главниот град и бил професор на Унгарски универзитет за уметност и дизајн од 1927 до 1930 година.

Следната година бил директор на Национал Театар на Сегед.

Тој се вратил на сцената во 1953 година кога играл две години во Театар Кифалуди Кароли и една година во Театар Јосиф Атила.

Неговото дело било дел од сликарство во уметнички натпревар на Летни олимписки игри во 1932 година.

## Семејство
Тој бил син на Емил Курти (1848–1920), новинар. Тој бил втор сопруг на Мариска Визвари (1877–1954), глумица и татко на Петер Курти (1926–), глумец. 
Починал во Будимпешта.

## Избрана филмографија
* * [[Бели ноќи (филм од 1916 година|Бели ноќи]] * (1916)
* * [[Приказни за машината за пишување]] * (1916)
* * [[Совршен човек (филм од 1939 година)|Совршен човек]] * (1939 година)
* * [[Пријателот на министерот]] * (1939)
* * [[Ѓул Баба (филм)|Ѓул Баба]] * (1940)
* * [[Една ноќ во Трансилванија]] * (1941)
* * [[Луѓе на планините]] * (1942)
* * [[Д-р Иштван Ковач]] "" (1942)
* * јас сум виновен ") (1942)
* * [[Другари (филм од 1942)|Другари]] * (1942)
* * [[Мајал]] * (1943).

## Библиографија
* Кулик, Карол. Александар Корда: Човекот што може да направи чуда. Богородични книги, 1990 година.

## Наводи

## Надворешни врски
* Magyar Scifitörténeti Társaság
* Filmkatalógus.hu

Категорија:Унгарски глумци
Категорија:Унгарски режисери
Месар

мини|десно|Месар во САД
**Месар** или **касап** – лице што се занимава со колење добиток, обработка и преработка на месото и продажба на преработеното месо. Месарите може да бидат вработени во супермаркети, кланици или месарници.

## Месарот како мотив во уметноста
* „Месарот“ — краток расказ на македонскиот писател Данило Коцевски.

## Наводи

Категорија:Месо
Категорија:Занимања
Категорија:Месна индустрија
Милан Милановиќ (сликар)

мини|274x274пкс| Автопортрет (1907)
**Милан Миловановиќ** (19 октомври 1876, Крушевац - 15 август 1946, Белград) — српски импресионистички сликар и учител по уметност.

## Биографија
По завршувањето на средното образование во 1896 година, се запишал на уметничкото училиште управувано од Кирил Кутлик во Белград. Следната година, тој започнал да часови со Антон Ајбе во Минхен и кратко потоа се запишува на Академијата за ликовни уметности каде што првично студирал кај Карл Рауп, потоа Лудвиг фон Хертерих и Карл фон Мар. По дипломирањето во 1902 година, тој поминал четири години учејќи и работејќи во Париз, почнувајќи во Академијата Колароси, потоа во *École nationale supérieure des Beaux-Arts*, каде што работел со Леон Бонат и Лук-Оливие Мерсон.

По враќањето во Белград, тој добил комисија од Министерството за надворешни работи да ги проучува православните манастири во Србија, Македонија и Света Гора. Во 1904 година во Крагуевац му помага и на Живко Југовиќ. Неговата уметност во тие области го инспирирала да слика дела со многу светлина, главно прикажувајќи ја архитектурата во природни услови. Неговата слика на Камениот мост во Скопје е еден од првите примери на српскиот импресионизам.

За време на Првата светска војна, тој служел во Кралската српска армија, сликајќи претежно сцени со војници и портрети на офицери. По сериозната болест во 1915 година, тој бил испратен во Италија за закрепнување и ги продолжил вообичаените теми. Во тој период, а веднаш потоа, тој живеел во Рим, Јужна Франција и Дубровник.

Од 1908 до 1933 година, тој бил повремен учител во Кралската уметничка школа во Белград. Неговиот резултат на слики драматично се намали по 1920 година, но тој работеше на ресторативна работа на фрески и пишуваше повремени ликовни критики.

Тој бил оженет со Олга Мишиќ (1886–1977), ќерка на фелдмаршалот Живојин Мишиќ. Тој е чичко по мајка на архитектката Милица Чолак-Антиќ Крстиќ .

## Избрани слики

Податотека:Milan Milovanović - Terrace in the Sunlight (1917).jpg|Тераса на сончева светлина
Податотека:Milan Milovanović - On the Coast of Hilandar (1907).jpg|На крајбрежјето од Хиландар
Податотека:Milan Milovanović - Crvena terasa (1920).jpg|Црвена тераса
Податотека:Milan Milovanović - Dušanov most (1907).jpg|Камен мост, Скопје
Податотека:Milan Milovanović - Plava vrata (1917).jpg|Сина врата


## Поврзано

* Михаило Миловановиќ
* Список на сликари од Србија
* Воен уметник

## Дополнителна литература

* 
* Вера Ристиќ, *Милан Милановиќ, 1876–1946*, Национален музеј Белград, 1986 година

## Наводи
 

Категорија:Луѓе од Крушевац
Категорија:Српски сликари
Категорија:Починати во 1946 година
Категорија:Родени во 1876 година
Алекса Гајиќ

**Алекса Гајиќ** (20 мај 1974, Белград) — српски стрип уметник и филмски режисер. Гајиќ е најпознат како илустратор на „*[[Неволја на боговите]]“* (француски: *Le Fléau des dieux*) напишана од Валери Мангин и *[[Технотајз]]* напишана од Дарко Гркиниќ. Исто така, тој е добро познат илустратор во Србија и објавува во разни списанија, како што е „*[[Политикин забавник|Политикин Забавник“]]*.

Од 2000 година тој е во договор со францускиот издавач на стрипови Солеил Продукција. Тој е главен автор на анимираниот игран филм *Technotise: Edit & I* издаден во 2009 година.

## Избрана библиографија

* *[[Технотајз]]*, писател: Дарко Гркиниќ, „System Comics“, Белград, Србија, 2001 и 2009 година. .
* *Во завртките: колекција кратки стрипови* ( *У Шрафовима: колекција кратких стрипова* ), „Системски стрипови“, Белград, 2003 година.ISBN&nbsp; .
* *[[:fr:Le Fléau des dieux|Le Fléau des dieux]]* 1–6, писател: Валери Мангин, „Soleil Productions“, Тулон, Франција, 2000–2006 година.
** *Бич Божји* 1–6, „System Comics“, Белград, Србија, 2002–2005 година.
** *Неволја на боговите* 1–2, „Марвел“, Њујорк, 2009–2010 година.
* *Драко* 1–2, писател: Валери Мангин, „Soleil Productions“, Тулон, 2011–2012.

### Уметнички книги и каталози

* *Алекса Гајиќ: виртуелна реалност - вистинска виртуелност / Алекса Гајиќ: виртуелна реалност - реална виртуелност* (изложбен каталог), Музеј на применета уметност, 9-30 јуни 2005 година. Текст на Аница Туцаков, кустос за изложба Маријана Петровиќ-Раиќ, 2005 година, 44 стр.ISBN&nbsp; .
* *Епски херои и град на иднината* ( *Epski heroji i grad budućnosti* / *Aleksa Gajić: héros epiqués et ville du futur*), „Fabrika“ (изложбен каталог), Нови Сад, 7–8 септември 2012 година, уредник Здравко Вулин, Студентски културен центар, Нови Сад и Францускиот институт, Белград, 2012, 32 стр.
* *ScrapBook* (*Skrepbuk*), „Moro“ и „System Comics“, Белград, 2012 година.

## Наводи

## Надворешни врски

* Официјален блог
*  Биографија и француска комикографија на официјалната страница на Солеил Продукција
* 

Категорија:Родени во 1974 година
Категорија:Живи луѓе
Категорија:Српски илустратори
Категорија:Српски сликари
Категорија:Српски филмски режисери
Категорија:Српски автори на стрипови
Категорија:Статии со текст на српски