Економија на Оман

**Економијата на Оман** — рурална и аграрна. Тековниот БДП на Оман по глава на жител постојано се зголемува во изминатите педесет години. Пораснал за 339% во 60-тите години на минатиот век, достигнувајќи врв од 1.370% во 70-тите години на минатиот век, враќајќи се на скромен раст од 13% во 1980-тите и повторно се искачил на 34% во 1990-тите.

## Макро-економски тренд
Следува графикон на трендот на бруто-домашниот производ и бруто-домашниот производ по глава на жител на Оман по пазарни цени од страна на Меѓународниот монетарен фонд .

## Преглед
лево|мини| Традиционалните суки (оваа кај Мутра ) се многу чести во Оман и го формираа најголемиот дел од економијата на Оман во минатото
Оман ги либерализираl своите пазари во обид да пристапи кон Светската трговска организација (СТО) и се здобил со членство во 2000 година.  Директор на делегацијата на Султанатот на Оман во СТО е Хилда ел-Хинаи . Понатаму, на 20 јули 2006 година, Конгресот на САД го одобрил Договорот за слободна трговија меѓу САД и Оман . Ова стапило на сила на 1 јануари 2009 година, со што се елиминирале тарифните бариери за сите потрошувачки и индустриски производи. Исто така, обезбедува силна заштита за странски бизниси кои инвестираат во Оман.

Владата, исто така, презела неколку важни мерки за политика во текот на 2018 година со воспоставување на центар за комерцијална арбитража, усвојување на нов закон за трговски друштва и понатамошно рационализирање на процесите за лиценцирање, со цел да се подобри климата за бизнис и инвестиции и да се промовира раст предводен од приватниот сектор во Султанатот.

Економијата на Оман и приходите од нафтени деривати овозможиле драматичен развој на Оман во изминатите 50 години. Сепак, Оман не е член на ОПЕК, иако се координиралсо групата во последните неколку години.
лево|мини| Петрохемиски резервоари во Сохар
Нафтата за прв пат беше откриена во внатрешноста во близина на Фахуд во западната пустина во 1964 година. *Petroleum Development Oman* (ПДО) започнала со производство во август 1967 година. Владата на Оман поседува 60% од ПДО, а странските интереси поседуваат 40% (Ројал Холанд Шел поседува 34%; останатите 6% се во сопственост на Компани Франсиза де Петролс и Партекс). Во 1976 година, производството на нафта во Оман се искачило на 366,000 барели (58,000 m³) на ден, но постепено се намалило на околу 285,000 барели (45,000 m³) на ден кон крајот на 1980 година, како резултат на исцрпувањето на резервите што може да се обноват. Од 1981 до 1986 година, Оман компензирал за намалувањето на цените на нафтата, со зголемување на нивото на производство на 600 000 барели на ден. Со падот на цените на нафтата во 1986 година, приходите драматично опаднале. Производството било привремено прекинато во координација со Организацијата на земји извознички на нафта (ОПЕК), а нивото на производство повторно достигнало 600.000 барели на ден до средината на 1987 година, што помогнало да се зголемат приходите. До средината на 2000 година, производството се искачило на повеќе од 900 000 барели на ден. Резервите на природен гас, кои сè повеќе обезбедуваат гориво за производство на електрична енергија и одсолување, изнесуваат 18 трилиони ft³ (510)&nbsp;км³). Фабриката за преработка на Oman LNG, сместена во Сур е отворена во 2000 година, со капацитет за производство од 6,6 милиони тони на година, како и несуштински гасни течности, вклучително и кондензат.

Десеттиот петгодишен план на Оман (2020-2025) е првиот план за имплементација на Визијата 2040 и ќе ги насочи своите напори кон постигнување економска диверзификација. Планот за економска диверзификација има за цел да го оддалечи Оман од изворите на приход заснован на нафта и гас и предвидел пет сектори кои имаат висок потенцијал за раст и економски приноси. Тоа се земјоделство и риболов, производство, логистика и транспорт, енергија и рударство и туризам.

Според Годишниот извештај на Централната банка на Оман за 2018 година, цената на суровата нафта во Оман во просек изнесувала 69,7 американски долари за барел во 2018 година во споредба со 51,3 американски долари за барел во текот на 2017 година. Закрепнувањето на цените на нафтата, исто така, придонело за раст на нафтените економски активности, одразувајќи ги меѓусебните врски, иако зависноста на ненафтените активности од нафтените активности е нешто ослабена во последните неколку години.

Според Светска банка, растот се очекува да се зголеми во текот на 2020–21 година, делумно поттикнат од големото зголемување на производството на гас од новиот проект за гас Хазан и плановите за трошење на инфраструктурата и во нафтениот и во не-нафтениот сектор. Особено, со стапувањето во функција на Хазан, фаза I, природниот гас под нафтениот сектор исто така се појавува како значаен придонесувач за економијата на Оман, со тоа што БП се обврзала да инвестира 16 милијарди американски долари за развој на оваа област. Во меѓувреме, Службата за специјална економска зона на Дукм (СЕЗАД) привлече инвестиции во вредност од 14,2 милијарди долари во форма на договори потпишани до крајот на 2018 година. Со површина од 2.000 км2 и 70&nbsp;км. на крајбрежјето покрај Арапското Море, Специјалната економска зона Дукм е најголема во регионот на Блискиот Исток и Северна Африка и е рангирана меѓу најголемите во светот. Дукм е интегриран економски развој составен од зони: морско пристаниште, индустриска област, нов град, рибарско пристаниште, туристичка зона, логистички центар и зона за образование и обука, сите поддржани од мултимодален транспортен систем кој го поврзува со блиските региони.

На фискален план, владините трошоци, исто така, значително се зголемиле во 2018 година како резултат на поголемите трошоци за производство на нафта и гас, одбрана, субвенции и зголемени плаќања на камати. Државниот долг исто така се зголемил на 14,492 RO во 2018 година - со односот на долгот кон БДП се очекувало да се зголеми на 58 проценти до 2020 година, што доведува до ограничувања во можноста на фискалните трошоци да го поддржат растот и да предизвикаат загриженост за одржливоста.

## Оманизација

### Вовед
Во Оман, програмата за *Оманизација* работи од 1999 година, работејќи на замена на иселениците со обучен персонал од Оман. Целта на оваа иницијатива е да обезбеди работни места за брзорастечкото население во Оман. Државата доделила субвенции за компаниите да ангажираат локални вработени не само за постепено намалување на зависноста од странски работници, туку и за надминување на огромната предност за вработување од страна на Оманците за државни работни места.

До крајот на 1999 година, бројот на Оманци во државните служби ја надминал поставената цел од 72%, а во повеќето оддели достигнал 86% од вработените. Министерството, исто така, утврдило фиксни цели на Оманизацијата во шест области на приватниот сектор. Повеќето компании имаат регистрирано планови за Оманизација. Од април 1998 година им се доделува „*зелен картон*“ на компаниите што ги исполнуваат целите на Оманизацијата и ги исполнуваат критериумите за подобност за работни односи. Имињата на овие компании се објавени во локалниот печат и тие добиваат повластен третман во соработката со Министерството. Академиците кои работат на различни аспекти на Оманизацијата се Инго Форстенлехнер од Универзитетот на Обединетите Арапски Емирати и Пол Ноглингер од FHWien. 

Оманизацијата, сепак, во приватниот сектор не е секогаш успешна. Една од причините е што работните места сè уште ги пополнуваат иселеници поради пониските плати. Студиите откриваат дека сè поголем број на отворени работни места во приватниот сектор исплаќаат официјална минимална плата за државјаните, што е неатрактивна можност за вработување за месното население. Исто така, постои проблем со поставување на работници од Оман на високи позиции, поради фактот што значителен дел од работната сила е составен од млади и неискусни работници.

### Обука и оманизација
Со цел да се исполнат барањата за обука и оманизација на банкарскиот сектор, Оманскиот институт за банкари бил основан во 1983 година и оттогаш игра водечка улога во зголемувањето на бројот на Оманци кои работат во овој сектор. Централната банка го следи напредокот постигнат од страна на комерцијалните банки со Оманизација и во јули 1995 година издала циркулар со кој се наведува дека до 2000 година, најмалку 75% од високите и средните раководни позиции треба да припаѓаат на Оманци. Во одделенските служби 95% од персоналот треба да биде оманизиран и 100% во сите други одделенија. На крајот на 1999 година, не помалку од 98,8% од сите позиции биле заземени од Оманци. Жените сочинувале 60% од вкупниот број. Во текот на 2001 година, процентот на вработени Оманци на високи и средни нивоа на управување се зголемил од 76,7% на 78,8%. Имало мало зголемување на процентот на свештенички одделение на 98,7%, додека некултурните оценки веќе достигнале 100% оманизација во 1998 година. Во банкарскиот сектор моментално се вработени 2.113 високи и средни менаџери поддржани од 4.757 други вработени.

Министерството издало решение со кое се регулираат туристичките водичи, од кои во иднина ќе се бара да имаат лиценца. Оваа одлука на министрите има за цел да го поттикне професионализмот во индустријата, како и да обезбеди можности за кариера за Оманци, кои ќе бидат охрабрени да учат странски јазици за да ги заменат странските водичи за туризам Во јануари 1996 година, со отворањето на Националниот институт за угостителство (НХИ) се случил голем чекор напред во обуката на Оманците во хотелската индустрија. Институтот е јавно претпријатие котирано на берзата во Оман. Во февруари 1997 година, на првата група од 55 мажи и жени специјализанти, спонзорирана од органот за стручно оспособување, им биле доделени сертификати за прво ниво и добиле обука на работното место во неколку хотели. Во мај 1999 година, четвртата група од 95 специјализанти ги добиле своите НХИ, со што бројот на Оманци обучени од институтот достигнал околу 450. Оманците сега сочинуваат 37% од 34.549 вработени во хотелиерството и угостителството, што ја надминува целта на Оманизацијата од 30% поставена од Владата. НХИ, исто така, обучила и угостителски персонал од вооружените сили на Султанот и започна двогодишен курс за туристички водичи, кој вклучува јазична обука, безбедно возење, прва помош и познавање на локалната историја и географија.

## Инвестиции
Берзанската капитализација на котираните компании во Оман била проценета на 15.269 милиони американски долари во 2005 година од Светска банка . https://web.archive.org/web/20061205235151/http://web.worldbank.org/WBSITE/EXTERNAL/DATASTATISTICS/0%2C%2CcontentMDK%3A20394793~menuPK%3A1192714~pagePK%3A64133150~piPK%3A64133175~theSitePK%3A239419%2C00.html

## Наводи