open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Acidobacteria

**Acidobacteria** е колено на бактерии. Неговите членови се доста разновидни во поглед на физиологијата, широко се распространети во природата (особено во почвите), но не се доволно застапени во културите.

## Опис
Членовите на ова колено се физиолошки разновидни, и може да се најдат во различни природни средини, вклучувајќи ги почвите, изворите на топла вода, морињата, пештерите, итн. Многу Acidobacteria се ацидофилни бактерии, вклучувајќи го и првиот опишан вид, *[[Acidobacterium capsulatum]]*.

Други познати видови се *[[Holophaga foetida]]*, *[[Geothrix fermentans]]*, *[[Acanthopleuribacter pedis]]* и *[[Bryobacter aggregatus]]*. Бидејќи неодамна се откриени и сѐ уште не се култивирани, екологијата и метаболизмот на овие бактерии останува неразјаснет. Сепак, овие бактерии можеби играат значајна улога во екосистемите бидејќи посебно се застапени во почвите.

Некласифицираната подгрупа 2 ацидобактерии исто така се идентификувани како контаминенти во комплементите на реагенси за екстракција на ДНК, што може да доведе до погрешни толкувања за нивната присутност во микробиотата или во метагеномските податоци.

## Историја
Првиот вид на ова колено, *[[Acidobacterium capsulatum]]*, бил откриен во 1991 година. Сепак, Acidobacteria не бил признаен како нов таксон сѐ до 1997 година, и не бил признат како посебно колено на бактерии сѐ до 2012 година.

## Филогенија
Моментално прифатената таксономија е врз основа на *Списокот на имиња на прокариотите со евиденција во номенклатурата* (анг. List of Prokaryotic names with Standing in Nomenclature - LPSN), а филогенијата е заснована на 16S рРНК секвенционирање на LTP 123 од *Проектот "Животно дрво на сите видови"*  (анг. The All-Species Living Tree Project).

#### Забелешки:
♠ Видови кои се регистрирани во *Националниот центар за биотехнолошки информации* (анг. National Center for Biotechnology Information - NCBI), но не се во *Списокот на имиња на прокариотите со евиденција во номенклатурата* (анг. List of Prokaryotic names with Standing in Nomenclature - LPSN).

## Наводи

## Надворешни врски
* ''Acidobacteria bacterium Ellin345 Genome Page''  (англиски)
* Acidobacterium Genome Projects (од Genomes OnLine Database) (англиски)
* Science Daily article (англиски)
* Scientific American article (англиски)

Категорија:Бактерии
Категорија:Прокариоти
Категорија:Микробиологија
Категорија:Бактериологија
Димитар Кратовски

**Димитар Кратовски** ― еден од најзначајните македонски книжевници од XV век, поврзан со традициите на Кратовската книжевна школа.

## Животопис
Во 1466 година, по придружба на охридскиот архиепископ Доротеј, тој направил словенски препис на *Номоканонот* за потребите на архиепископијата во Охрид. Кон средината на XIX век, овој *Номоканон* сè уште се наоѓал во Охрид, каде што го пронашол рускиот славист Виктор Григорович. Меѓутоа, Григорович ги зел само последните листови од ракописот, кои сега се наоѓаат во Лениновата библиотека во Москва, во збирката на Григорович под сигнатура Ф 87 No 1707. Овие листови (10) содржат опширен поговор за дијак Димитар, во кој има мошне интересни податоци за Охридската архиепископија и за историјата на Македонија воопшто. Освен поговорот, фрагментот содржи, исто така, список на потчинетите на Цариградската патријаршија архиепископии и митрополии, речник на латински заемки што се употребени во текстот на *Номоканонот* со соодветен словенски превод и препис од две писма што влашкиот кнез Јоан Стефан и охридскиот архиепископ Доротеј ги размениле меѓу себе во 1456 година. 

Поговорот на Димитар Кратовски е интересен не само како историски извор, но и како книжевно дело. Големиот авторитет на дијак Димитар како книжевник се потврдува и од фактот што дел од неговиот поговор го користи познатиот книжевник и писател од тоа време Владислав Граматик при пишувањето на поговорот кон својот панегирик од 1469 година. Останатиот дел од *Номоканонот* на Димитар Кратовски досега не е пронајден.

=Поврзано=

* Кратовска книжевна школа
* Јован Кратовски

=Наводи=

Категорија:Македонски преродбеници
Категорија:Луѓе од Кратово
Павли Никола

**Павли Богдан Никола** (Врбница, Булчичко, Албанија,  - , ) — деец на Македонците во Албанија, автор на книги од областа на македонските обичаи, фолклор, традиции од реонот на Голо Брдо.

## Животопис
Павли Никола е роден во Голобрдското село Врбница на 16 ноември  1937 година. Основно училиште почнал во родното село во периодот 1944/45 година на албански јазик. Во неговото село се учело на Македонски јазик сè до 1935 година, кога потоа властите го вовеле албанскиот. Самиот изјавил дека во почетокот не го знаел албанскиот јазик. По Втората светска војна во 1945 година, повторно е воведен македонскиот јазик и Павли учи на мајчин јазик. основното образование во неговото родно село, како и сите негови соселани и тој пошол на печалба во Тирана. Во 1950 година почнал како обичен работник во изградбата на Комбинатот за текстил во Тирана. Осмолетката и средното училиште ги завршил во вечерните училишта. Од 1957 до 1959 година служел војска. Откако ја завршил воената служба повторно се вратил во градежното претпријатие „21 Декември” во Тирана, каде работел како специјалист и бригадир во различни објекти, кои се граделе во тоа време. При работењето во градежништвото, неговата работа била вреднувана. Од 1967 до 1969 година бил доброволец во планинските села на Тирана. Потоа пак се вратил во градежното претпријатие „21 Декември” во Тирана.

Тој бил не само добар градител, туку и општествен деец. Со години по ред бил избран за претседател на професионалното здружение (синдикатот) во претпријатието. Од 1973 до 1976 година го завршил високото партиско школо. Откако го завршил двегодишниот курс на Економскиот факултет, бил именуван како специјалист во претпријатието за надворешна трговија (Макинаимпорт), каде работел од 1978 до 1992 година како специјалист и претседател на отсек. Во 1993 година излегол на пензија. Павли Никола бил долгорочен активист на Македонците од Голо Брдо, автор на неколку книги и статии. Со неговите дела помогнал многу за пренесување на македонските обичаи, фолклор, традици за помладите генерации на Македонците во Република Албанија.
По повод петгодишнната од основањето на Македонското друштво „Илинден“ од Албанија, му била доделена благодарница „Илинден“ за придонесот во заштитата на македонскиот идентитет, култура и традции.
Починал во Тирана на 8 јануари 2016 година.

## Наводи

Категорија:Врбница
Категорија:Македонци во Албанија
Gemmatimonadetes

**Gemmatimonadetes** е колено на бактерии создадено за видот *[[Gemmatimonas aurantiaca]]*. Оваа Грам-негативна бактерија сочинува околу 2% од почвените бактериски заедници, а коленото на кое припаѓа е идентификувано како едно од првите девет колена по застапеност во почви. Gemmatimonadetes се најдени во различни суви почви, како што се тревни површини, прерии и пасишта, како и во еутрофични езерски седименти и алпски почви. Овој широк дијапазон на средини каде Gemmatimonadetes биле пронајдени сугерира дека тие се адаптирани на ниско ниво на влага во почвата. Според една студија, дистрибуцијата на Gemmatimonadetes во почвата има тенденција да биде повеќе зависна од достапноста на влага отколку од агрегацијата, потврдувајќи го верувањето дека членовите на ова колено претпочитаат посуви почви. Исто така, неодамна беше откриен нов вид на ова колено кој е способен за фотосинтеза.

Првиот член на ова колено беше откриен во 2003 година, во активна мил добиена од третман на отпадни води и беше именуван *Gemmatimonas aurantiaca*. Метаболичките патишта и ензимите на оваа бактерија се уникатни во бактерискиот свет, а таа е способна и за анаеробна и за аеробна респирација.

## Таксономија
Моментално прифатената таксономија е заснована на *Списокот на имиња на прокариотите со евиденција во номенклатурата* (анг. List of Prokaryotic names with Standing in Nomenclature - LPSN), *Националниот центар за биотехнолошки информации* (анг. National Center for Biotechnology Information - NCBI)  и Проектот "Животно дрво на сите видови" (анг. The All-Species Living Tree Project).
* Колено **Gemmatimonadetes** Zhang et al. 2003 [Gemmatimonadaeota Oren et al. 2015]
** Класа Longimicrobia Pascual et al. 2016
***  Ред Longimicrobiales Pascual et al. 2016
****  Фамилија Longimicrobiaceae Pascual et al. 2016
***** Род *[[Longimicrobium]]* Pascual et al. 2016
****** Вид *[[Longimicrobium terrae]]* Pascual et al. 2016 
** Класа **Gemmatimonadetes** Zhang et al. 2003
*** Ред Gemmatimonadales Zhang et al. 2003
**** Фамилија Gemmatimonadaceae Zhang et al. 2003
***** Род *[[Gemmatirosa]]* DeBruyn et al. 2013
****** Вид *[[Gemmatirosa kalamazoonesis]]* DeBruyn et al. 2013
***** Род *[[Gemmatimonas]]* Zhang et al. 2003 emend. Zeng et al.  2015 [*Gemmimonas*(sic)]
****** Вид *[[G. phototrophica]]* Zeng et al. 2015
****** Вид *[[G. aurantiaca]]* Zhang et al. 2003 emend. Zeng et al. 2015 [*Gemmimonas aurantiaca* (sic)]

## Поврзано
Список на бактериски редови

## Наводи

## Надворешни врски
* Кратка таксономија  (англиски)
* Fawaz, М. N. (2013). *Revealing the Ecological Role of Gemmatimonadetes Through Cultivation and Molecular Analysis of Agricultural Soils*. 44-60. Краток преглед на коленото.

Категорија:Бактерии
Категорија:Грамнегативни бактерии
Категорија:Микробиологија
Категорија:Прокариоти
Категорија:Бактериологија
Хосам Ашур

**Хосам Ашур** (роден на 9 март 1986 во Каиро) - египетски фудбалер, играч од средниот ред на Ал Ахли и на египетската репрезентација.

Категорија:Египетски фудбалери
Категорија:Фудбалери на Ал Ахли Каиро
Категорија:Родени во 1986 година
Тиквешки зборник

**Тиквешкиот зборник** пронајден во селото Мрзен Ораовец, Тиквешко, претставува ракописен текст од XVI век, а се чува во Софиската народна библиотека под бр. 677. Ракописот претставува зборник со смесена содржина и содржи разни по тематика книжевни дела. Меѓу овие дела се наоѓаат и расказот за крчмарката Теофана, апокрифниот циклус за старозаветниот патријарх Аврам, словот за Самсон, новозаветниот апокриф „Видение Павлово“, еден од петте преписи на Солунската легенда, Слово заради страшниот суд, делови од Разумникот, Филологот итн. Од зборникот се зачувани 123 листови. Притоа, освен за историчарите на литературата, Тиквешкиот зборник е мошне интересен и за оние кои се занимаваат со историјата на нашиот јазик. Во него, на пример, наоѓаме траги од македонскиот народен говор (аналитичко образување на компаративот кај придавките, распаѓање на падежниот систем и сл.) што недвосмислено укажува дека зборникот е пишуван на македонски терен од пишувач Македонец. За овој зборник Вера Антиќ одбрани докторска теза, а Димитар Пандев - магистерски труд.

## Наводи

Категорија:Средновековна македонска книжевност
Балалајка

мини|Балалајка
**Балалајка** () е руски народен музички инструмент.

Се појавила околу 1700 година и ја заменила Домра. Најпрво служела за пратење при пеење и танцување. Постои во шест големини (пиколо, прим, секунд, алт, бас, контрабас).Балалајка најчесто се поврзува со својот препознатлив триаголен облик, но одиграла главна улога во музиката во Источна Европа. Најрани податоци сугерираат дека балонот првпат се појавил во Средна Азија во два и шест жичени облика. Балалајка всушност е руска гитара. Влече корени од 12 век, кога многу била слична на лутња, но за стандардната форма и техничкото подобрување заслужен е рускиот благородник и свирач на балалајка Васили Василиевич Андрејев, кој живеел и работел кон крајот на 19 век. Во текот на 1880-ите, Андрејев направил стандарден балон заедно со градителот на виолини В. Иванов. Негова основна верзија на балонот препознатлива е по својата карактеристична форма, со три страни проширени преку вратата со страни. Подоцна во Санкт Петербург, трговецот Пасербски, направил балалајка со хроматска низа на прагови и оркестрална големина која се вгадувала на ист начин како и модерните инструменти. Наједноставен модел е прим-балалајка, чии две жици се подесени еднакво, но без врска на тоа, тонскиот опфат на музиката е многу широк. Андрејев организирал бројни традиционални руски народни композиции, како и мелодии за оркестар, а исто така составува и работи.
Андрејев воведува уште една новина, а тоа е можност за бирање на големината на инструментот, од пиколо-балалајка до бас-балалајка, што го збогатува основањето на големите оркестри со балалајки, многу често со придружба на Бајана (руска хармоника), тамбурина и различни флаути и фрули.

Категорија:Жичени инструменти
Категорија:Култура на Русија
Категорија:Руски пронајдоци
Фукушима

**Фукушима** јапонски 福島市 е град во Јапонија во префектурата Фукушима. Според пописот на жители од 2005 година во градот живеле 290.867 жители.

## Географија

Градот се наоѓа околу 250&nbsp;km северно од Токио и 80 км јужно од Сендај.

## Население
Според податоците од пописот, во градот 2005 година живеле 290.867 жители.

Демографија:
*1995 година имало 285754 жители|
*2000 година имало 291121 жител|
*2005 година имало 290867 жители}}

## Наводи

## Надворешни врски

Категорија:Градови во Јапан
Категорија:Населби во Јапан
Белетристика

**Белетристика** е гранка на литературата која опфаќа различни форми на забавна или естетска книжевност, како што се на пример романите, расказите или расказите.

Произлегува од сегментот на пазарот на книги ”Belles-lettres”. Подрачјето се појавило во 17 век помеѓу пазарот на научната литература (*Lettres*, во права смисла на зборот публикации) и пазарот на евтини, главно многу едноставно обликувани книги за „обичните луѓе“.

## Развој
По преминот во XVIII век белетристиката вклучувала широк распон на жанрови фикции за читателите кои биле помалку заинтересирани за стручното учење, туку за публикации на тогашниот француски начин, кои тогаш се читале во цела Европа.

Своевремено како и во денешно време се политички мемоари, романи, списанија, поезија, класицистите од античкото време најбарани во современите преводи.

## Поврзано
* Проза
* Поезија
* Литература

## Наводи

## Надворешни врски
* Матица српска 
* Дефиниција белетристике  на vokabular.org 

Категорија:Книжевност
Гијом Бигурдан

**Камиј Гијом Бигурдан** (;  – ) — француски астроном.

Роден е во Систел, Тарн и Гарона во семејството на Пјер Бигурдан и Жана Кариер. Во 1877 г. е назначен од Феликс Тисеран како помошик-астроном на Тулуската опсерваторија, а во 1879 г. се вработил во Париската опсерваторија кога Тисеран станал нејзин директор.

Долги години бил посветен на проверката во положбата на 6380 маглини. Сакал да постави основи во идното изучување на сопственото движење на маглините, но се испоставило дека ова е бесцелно, бидејќи маглините не покажуваат сопствено движење. Сепак, Бигурдан притоа открил 500 нови објекти.

Во 1902 г. учествувал во потфатот за уточнување на надолжната разлика меѓу Лондон и Париз. Во 1903 г. стапил во Бирото за должини, а во 1904 г. станал член на Француската академија на науките.

Утврдил метод за нагодување на екваторскиот држач на телескопите, денес наречен Бигурданов метод.

Ја освоил Лаландовата награда на Француската академија на науките (двапати, 1883 и 1891 г.), Валзовата награда на истата установа во 1886 г., и Златниот медал на Кралското астрономско друштво во 1919 г. Директорувал во Меѓународното часовно биро од 1919 до 1928 г. Во 1919 г. ја добил наградата „Жил Жансен“ — највисокото одликување на Астрономското друштво на Франција.

Се оженил со ќерката на астрономот Амедеј Муше (1821-1892).

## Поврзано
* 390 Алма — астероид откриен од Бигурдан во 1894 г.

## Наводи

## Литература
*

## Надворешни врски
* 
* Г. Бигурдан — Астрофизички податотечен систем

Категорија:Француски астрономи
Категорија:Откривачи на астероиди
Категорија:Членови на Француската академија на науките
Категорија:Носители на Златниот медал од Кралското астрономско друштво
Категорија:Луѓе од Тарн и Гарона
Категорија:Добитници на Лаландовата награда
Категорија:Починати во Париз
Замок Леке

мини|Поглед кон замокот од северозапад.
**Замокот Леке** (на ) е средновековен замок сместен на јужниот брег на реката Венерн во западниот дел на Шведска. Темелите на замокот биле поставени во 1298 година како замок составен од две или три куќи опкружени од ѕидини. Во 1470-те во замокот избувнал пожар кој резултирал во проширување на замокот од тамошен епископ наречен Бринолф Герлашон.

Денес замокот Леке претставува национален споменик на Шведска и е управуван од страна на Одборот за национална сопственост од 1993 година. Секоја година во средината на јули, во дворецот на замокот се одржува Опера на замокот Леке која трае околу три недели.

## Користена литература
* Ларс Шеберг и Анели Велин, *The Splendour of The Baroque. Läcko Castle, A Nobleman’s Home in Sweden’s Age of Greatness*, Национален музеј за ликовни уметности, Стокхолм, 2001 г.

## Надворешни врски
* Официјално мрежно место  

Категорија:Замоци во Шведска
Леблебиџиска улица

мини|десно|Поглед кон улицата од јужниот крај на пешачката зона.
**Леблебиџиска улица** — улица во централното подрачје на Струмица со историска трговска значајност, која денес претставува јадро на ноќниот живот на градот. Нејзиното име доаѓа од леблебијата, која во минатото масовно се продавала долж оваа улица.

Денес Леблебиџиска улица е дел од улицата „Јосиф Јосифовски Свештарот“ кој е уреден како пешачка зона. Се простира од раскрсницата кај поранешното градско кино „Балкан“ до градскиот плоштад „Гоце Делчев“.

## Надворешни врски

Категорија:Улици во Струмица
Српски конзулат во Солун

мини|Зградата на конузлатот, во 1899 година
**Српски конзулат во Солун** бил отворен во 1887 како последица на конзуларната конвенција на Кралство Србија и Отоманско Царство. Конвенцијата дозволувала отворање на српски конзулати во центрите на Косовски вилает, Солунски вилает и Битолски вилает, односно во Скопје, Солун и Битола. Прв конзул бил Петар Карастојановиќ.

Конзулството активно работело на српската пропаганда во Македонија.

## Конзули


Image:Chetnicka dejnost vo Makedonija poradi Mladoturcite.JPG | Извештај на генералниот конзул во Солун Живојин Балугџиќ за четничката дејност во Македонија, 3 мај 1910 г.
Image:Izvestaj za akcii vo okolinata na Gumendzhe, Kriva i Borovitsa.JPG | Извештај на српскиот конзулат во Солун за бугарски активности во Гуменџе, Крива и Боровица, 25 септември 1909 г.


## Наводи

Категорија:Дипломатски претставништва на Србија
Категорија:Кралство Србија
Категорија:Солун
Рами Рабија

**Рами Рабија** (роден на 20 мај 1993 во Каиро) - египетски фудбалер, играч од одбраната на Ал Ахли и на египетската репрезентација.

## Клупска кариера
Рабија е производ на академијата на Ал Ахли. Тој бил повикан во првиот тим за првпат од тренерот Абделазиз Абделшафи, кој го повикал Рабиа поради недостатокот на играчи од одбраната во тој момент. Своето деби го направил на 21 декември 2010 во победата над Харас Ел Ходуд со 2-1, играјќи го целиот натпревар. Рами се покажал достоен да биде во тимот на Ал Ахли кога го направил своето деби во КАФ Лигата на шампионите во 2011 година, каде што покажал одлични перформанси како еден од најдобрите стопери во историјата на клубот. Својот прв професионален погодок го постигнал на 23 февруари 2013 во победата со 2-1 над конгоанската екипа АК Леопардс во Суперкупот на КАФ. На 10 март 2013, Рабија го постигнал својот прв погодок во Премиер лигата на Египет, во победата со 2-1 на домашен терен над ЕНППИ.

На 23 јули 2014, Рабија потпишал за Спортинг Лисабон за сума од €750,000. Своето деби го направил на 14 јануари 2015, во победата со 1-0 над Боависта во Лига купот на Португалија, влегувајќи во 89-тата минута на местото на Рајан Голд.

Откако во Спортинг не добил можност да дебитира за првиот тим во португалското првенство, Рабија се вратил во Ал Ахли во август 2015 за необјавена сума.

## Репрезентативна кариера
Рами Рабија дебитирал за репрезентацијата на *Фараоните* на 28 декември 2012 година против Катар, играјќи во центарот на одбранбената четврока заедно со Ваел Гомаа. На 7 март 2013, повторно против Катар Рабија го постигнал својот прв погодок за египетската репрезентација во поразот со 3-1 во Ал Рајан. Во декември 2016 тој се здобил со повреда за време на тренинг на Ал Ахли поради што морал да го пропушти Африканскиот куп на нациите 2017 во Габон.

### Хронологија на репрезентативните настапи

 

## Клупска статистика
*Статистиката е ажурирана 10 јануари 2018.*

## Титули
### Клупски
#### Ал Ахли
***[[Премиер лига на Египет]]** (4) : 2010-2011, 2013-2014, 2015-2016, 2016-2017
***[[Фудбалски куп на Египет|Куп на Египет]]** (1) : 2017
***[[Суперкуп на Египет]]** (2) : 2011, 2015
***[[КАФ Лига на шампиони]]** (2) : 2012, 2013
***[[Суперкуп на КАФ]]** (2) : 2013, 2014

### Репрезентативни
#### Египет
***[[Африканско младинско првенство во фудбал|Африканско младинско првенство]]** (1) : 2013

## Наводи

## Надворешни врски

* Рами Рабија на transfermarkt 
* Рами Рабија на soccerway 
* Раби Рабија на espn 
* Рами Рабија на whoscored

Категорија:Египетски фудбалери
Категорија:Фудбалери на Ал Ахли Каиро
Категорија:Фудбалери на ФК Спортинг Лисабон
Категорија:Родени во 1993 година
Никола Плеќаш

**Никола Плеќаш** (роден на 10 јануари 1948 година во село Брувно во близина на Грачац, НР Хрватска, ФНР Југославија) е поранешен хрватски кошаркар, етнички Срби<nowiki/>н. Денес живее во Загреб. За време на граѓанската војна во Југославија,  му била срушена семејната куќа во Брувно.

## Наводи

## Извори
* Никола Plećaš - Стрелец без пропустот
* 

Категорија:Родени во 1948 година
Категорија:Живи луѓе
Категорија:Срби во Хрватска
Категорија:Српски кошаркари
Тополовени

мини|Етнографски музеј
**Тополовени** () — град во округот Арџеш, Романија, на реката Крчинов. The town administers four villages: Боцркан, Кринтешт, Горанешт и Циганешт. Сместен е во историската област Мунтенија.

Најстарото сведоштво за Тополовени е од 19 јуни 1421 г. за време на владеењето на Раду II Празнаглава. Името му потекнува  од словенскиот збор „топола“.

## Население

## Познати личности
* Дан Гика-Раду (р. 1955) — воен заповедник
* Јон Михалаке (1882-1963) — политичар

## Наводи

## Надворешни врски

* Портал на Тополовени  

Категорија:Арџеш (округ)
Категорија:Градови во Романија
Димитар Димитров (гинеколог)

:*За други личности со истото име, видете на [[Димитар Димитров (појаснување)|појаснителната страница]]*

**Димитар Димитров** (,  - , ) - македонски доктор примариус, доајен на македонската гинекологија и акушерство.

## Животопис
Димитров е роден во Струмица во 1927 година. Студиите по медицина ги завршил во Загреб, а специјализацијата во Скопје.
Тој бил првиот гинеколог во историјата на општина Кочани, еден од основачите на Специјалната болница за гинекологија и акушерство-Чаир сегашна Мајка Тереза, како и еден од пионерите на скринингот на рак на грлото на матката во Македонија.
Во периодот од 1964 до 1967 година бил директор на ЈЗУ Општа болница во Кочани.
Починал во Скопје, на 10 јануари 2018 година.

## Наводи

Категорија:Луѓе од Струмица
Категорија:Македонски гинеколози
Ринолит

**Ринолит** или **носен конкремент** () – надворешни тела во носот кои можат да останат незабележани подолг временски период, а да не предизвикаат позначителни тегоби. Најчесто тоа се помали коскени секвестри, коагулуми на крвта или слузта, кои може да послужат како јадро околу кое се таложат варовнички соли од носниот секрет (калциум, магнезиумови фосфати и карбонати).

## Етиопатогенеза
Ринолитите се камчиња или надворешни тела во носот со различна големина и облик кои се создаваат со таложење на калиумови соли (карбонати и фосфати), околу делови на згуснат носен секрет, крвни згрутчувања или околу јадро од надворешно тело, на пример, копче, џамлија, парчиња хартија или пластелин, делови од играчки или семки од разни плодови, кои најчесто децата ги пикнале во носната шуплина.

## Клиничка слика
Во зависност од големината и изгледот на ринолитот, која може да биде различна, зависи и клиничката слика. Со своето присуство во носот ринолитите доведуваат до еднострана опструкција на надворешните дишни патишта и го нарушуваат нормалното дишење. Проследени се со мукопурулента, а понекогаш и прокрвавена секреција од носот.

Кај некои пациенти може да биде причина за отежнато или оневозможено спроведување на мирисната супстанција до олфактивната регија, што има за последица кондуктивно оштетување на органот на мирисот.

## Дијагноза
Дијагноза се поставува врз основа на:
* **[[Анамнеза]]**, при која пациентот наведува; отежнато дишење низ носот, губење на чувството за мирис и појава на секрет од носот.
* **Предна риноскопија**, на која се гледаат носните конкременти, обично рапави површини, со мрко-сива боја, со големина на носната школка па и поголеми.
* **Рендгенографија**, на која се гледа присуството на ринолит во носната шуплина.

## Терапија
Лечењето се заснова на механичко отстранување на надворешното тело од носот, кое понекогаш треба да се здроби пред екстракција (вадење). Ретко за отстранување на ринолитот се применува помала хируршка интервенција.

После екстракцијата на конкрементот доаѓа до спонтана санација на локалните промени во носната школка, освен ако не дошло до перфорација на носната преграда.

## Компликации
Можни компликации од ринолитот во носот се:
* *[[Синуситис]]*, се појавува како последица на отежната или неможна дренажа на синусите.
* *Перфорација на носната преграда*, која е можно, но ретка.

## Наводи

## Надворешни врски

Категорија:Дишни болести
Категорија:Оториноларингологија
Категорија:Зборови што ги нема во ТРМЈ
Срт

мини|десно|280п|Планинско било во Јапонија.
[мини|десно|280п|Билото на [Водно со Милениумскиот крст.]]
**Срт** (**гребен** или **било**) — геолошки облик кој се состои од низа планини или ридови што образуваат издолжена непрекината грпка.

## Видови сртови
Постојат неколку вида сртови:

* разгранет срт — типичен за расцепкан висорамнински терен, одливните долини оставаат меѓупоставени сртови. Овие се во голема мера најзастапените сртови. Овие сртови обично претставуваат карпи малку поотпорни на ерозија, но не секогаш; овие често остануваат поради пукнатини каде се образувани долините или други произволни случувања. Овој вид срт е донекаде произволен во насоченост, честопати менувајќи го правецот.
* стратиграфски срт — на места како во Гребенско-долински Апалачи long, се образуваа долги, па дури и прави сртови бидејќи се преостанати неразјадени рабови на поотпорни надолни слоеви кои се странично набрани. Слични сртови се образувани на места како Црните Ридови, каде сртовите образуваат концентрични кругови околу магматско јадро.  Овие сртови понекогаш се нарекуваат „слојни ребра“.
* океански ширечки гребен — кај подрачјата на тектонско ширење низ светот, како во Средноатлантскиот Гребен, вулканската активност од која настануваат новите граници меѓу плочите образува вулкански сртови во подрачјето на ширење. Изостатичното налегнување и ерозијата постепено ја намалува висината, оддалечувајќи се од подрачјето.
* кратерски срт — ударите на крупни метеорити создаваат големи ударни кратери ограничени од округли сртови.
* кратерски/калдерски срт — големите вулкани честопати зад себе оставаат средиштен кратер/калдера ограничен од округли сртови.
* раседен срт — раседите често образуваат косини. Понекогаш горните делови на косините не создаваат висорамнини, туку се навалуваат наназад, така што рабовите на косините сочинуваат сртови.
* дински срт — на подрачје со големоразмерни дини, извесни дини се претвораат во песочнио сртови.
* морени и осари — ледничките дејства оставаат сртови во облик на морени и осари. Поимот „арета“ означува тенок карпест срт образуван со ледничко разјадување.
* вулкански подледнички срт — многу подледнички вулкани предизвикуваат сртовидни образби кога лавата избива низ дебел ледник или ледена покривка.
* попречен срт — срт кој се протегнал долж расед, попречувајќи или пренасочувајќи ги водотеците. Ваквиот срт образува долина складна со насоченоста на раседот што го создал.

## Поврзано
* Тектонско подигање
* Вододелница
* Планински венец

## Наводи

## Литература
* Norsk Geologisk Tidsskrift, Volume 69 Universitetsforlaget, 1989 page 40 https://books.google.com/books?id=dXK7AAAAIAAJ
* Physical Geography: Introduction To Earth page 164 https://books.google.com.br/books?id=dC7qhGQpBYkC

Категорија:Планини
Категорија:Ерозивни земјишни облици
Лерој Сане

**Лирој Азиз Сане **(, ; роден на 11 јануари 1996 година) — германски професионален фудбалер кој игра како крило за Баерн Минхен и репрезентацијата на Германија.

## Клупска кариера
[мини|Сане играјќи за [ФК Шалке 04|Шалке 04 во 2016 година]]

### Рана кариера
Лирој Сане започнал да игра фудбал во 2001 година за младинскиот тим на СГ Ватеншеид 09, за кој неговиот татко играл во неговата рана кариера. Во 2005 година, тој се приклучил на Шалке 04.Три години подоцна тој се преселил во Бајер 04 Леверкузен, но во 2011 година Сане и се вратил на младинската академија (*Nachwuchsleistungszentrum*) на Шалке 04.

### Шалке 04
На 21 март 2014 година, Сане потпишал тригодишен професионален договор со Шалке 04 се до 30 јуни 2017. Сане го остварил своето деби во Бундес Лига<nowiki/>та на 20 април 2014 година, во натпреварот против Штутгардт. Тој го заменил Maкс Мејер во 77 минути при пораз од 3-1.

### Манчестер Сити

#### 2016-17 сезона
На 2 август 2016 година, Сане се приклучил на Манчестер Сити, потпишувајќи петгодишен договор за пријавени £37 милиони евра, со перформанси поврзани со потенцијално зголемување на надоместокот од £46.5 милиони евра. Тој го направил своето деби во победата од 1-2, во манчестерското дерби, на 10 септември. Својот прв гол за Сити го постигнал во победата од 2-1 против Арсенал на домашен терен во Премиер лигата. По здобиените повреди, Сане се вратил против Тотенхем и постигнал гол во нерешениот натпреварт од 2-2 на Етихад. Во следниот натпревар, тој постигнал трет последователен  гол за победа на Сити од 3-0 против Кристал Палас во ФА Купот.

## Репрезентативна кариера
Сане го добил својот прв сениорски повик од германската репрезентација на 6 ноември 2015 за пријателскиот натпревар против Франција. На 13 ноември 2015 година, Сане бил заменет во 61-та минута од страна на Џулијан Дракслер на Сент-Дени, со што ќе се бидат поразени од 2-0, засенети од престрелките и експлозиите околу стадионот

Сане бил избран од страна на германскиот селектор Јоаким Лев да ја претставува земјата на Евро 2016 година. Тој учествувал во еден натпревар, заменувајќи гоБастиан Швајнштагер во 79 минути во поразот на Германија од 2-0 во полуфиналиот натпревар против Франција.

## Личен живот
Сане е син на поранешната германска ритмичка гимнастичарка Реџина Вебер, која настапила на Летната Олимпијада во 1984 година и освоила бронзен медал и поранешениот фудбалер од Сенегал Сулејман Сане. Сулејман Сане бил израснат во Франција; и тој дошол во Германија преку неговата служба во француската армија. Лирој Сане е роден во Есен, Северна Рајна-Вестфалија и израснал во близина на Lohrheidestadion во Ватеншеид. Тој бил именуван во чест на Лирој Клод Ле Рој, поранешниот тренер на неговиот татко. Лирој има двојно германско и француско државјанство.

## Наводи

## Надворешни врски

Категорија:Родени во 1996 година
Категорија:Фудбалери од Бундеслигата
Категорија:Фудбалери на ФК Шалке 04
Категорија:Фудбалери на ФК Манчестер Сити
Категорија:Фудбалери на ФК Бајерн Минхен
Категорија:Германски фудбалери
Категорија:Живи луѓе
Категорија:Фудбалери од Премиер Лига
Мики Маус

**Мики Маус** (англиски: *Mickey Mouse*; „*Мики Глушецот*“)  е лик од цртаните и анимираните филмови на компанијата Волт Дизни. Мики Маус воедно е и маскота на компанијата. Ликот бил создаден од Волт Дизни и Уб Иверкс во студијата на Волд Дизни во 1928 година. Ликот е глушец со човекови особини, кој најчесто е претставен во црвени кратки шорцеви, големи жолти чевли и бели нараквици. Мики е еден од најпрепознатливите измилени анимирани ликови.

## Мики Маус како мотив во популарната култура
* „Мики Маус е мртов“ (англиски: *Mickey Mouse Is Dead*) — песна на британската панк-рок Сабхјуманс (*Subhumans*) од 1983 година.

## Поврзано
* Мини Маус
* Волт Дизни

## Наводи

## Надворешни врски
*
Валид Азару

**Валид Азару**, исто така познат како **Азаро** (роден на 11 јуни 1995 во Аит Мелул) - марокански фудбалер, напаѓач на Ал-Итифак на заем од Ал Ахли и на мароканската репрезентација.

## Технички одлики
Азаро е централен напаѓач, ефикасен во играта во воздухот агилен во движењата и физички моќен. Често склон да се жртвува во фазата без посед на топка, има тенденција да се враќа за да може да го притисне противничкиот изнесувач на топката.

## Клупска кариера
Азару ја започнал својата кариера во екипата на Дифаа Ел Жадида во која дебитирал како професионалец во 2015 година. По две сезони во Дифаа во кои одиграл преку 60 натпревари во сите натпреварувања и постигнал 21 гол, во 2017 година тој се преселил во египетскиот гигант Ал Ахли за 1.4 милиони долари, потпишувајќи четиригодишен договор за плата од 300.000 долари - која може максимално да се искачи до 450.000 долари - по сезона.

Иако првично бил на удар на разни критики правејќи некои невероватни промашувања пред противничкиот гол, сепак тој успел да ја врати довербата на тренерот Ел-Бадри постигнувајќи хет-трик на 22 октомври против Етуал ду Сахел, помагајќи им на своите соиграчи да го поништат поразот од првиот натпревар и да изборат пласман во финалето на Лигата на шампионите, во кое сепак последователно загубиле од Видад Казабланка.

На 8 јануари постигнал еден од трите гола за Ал Ахли во победата со 3-0 на гости против Замалек во Дербито на Каиро. На 12 јануари 2018, Азару го постигнал единствениот гол во Суперкупот на Египет 2017 во 101-вата минута од продолженијата, со кој му донел победа на Ал Ахли над Ал Масри со 1-0. Неговата прва сезона во клубот ја завршил како најдобар стрелец во Египетската Премиер лига со 18 постигнати голови, поставувајќи рекорд за најмногу постигнати голови од странски играч во првенството, со што ги надминал Флавио Амадо и Џон Утака кој постигнале по 17. Неговите голови исто така му помогнале на Ал Ахли да ја освои 40-тата првенствена титула.

Во јануари 2020, Азару се преселил во екипата на Ал-Итифак од Саудиска Арабија, на шестмесечен заем.

## Репрезентативна кариера
На 31 октомври 2016 година, селекторот Ерве Ренар одлучил да го повика Азару во репрезентацијата за натпреварот од квалификациите за Светското првенство 2018 против репрезентацијата на Брегот на Слоновата Коска. Сепак, во оваа прилика тој останал целиот натпревар на клупата, како неискористена замена. Своето деби за "Лавовите од Атлас" го направил на 24 март 2017 година против Буркина Фасо во пријателски натпревар, играјќи во завршните неколку минути, на местото на Фајсал Фајр.

### Хронологија на репрезентативните настапи

## Клупска статистика
*Статистиката е ажурирана 12 јануари 2018.*

## Титули
### Клупски
#### Ал Ахли
***[[Премиер лига на Египет]]** (1) : 2017-2018
***[[Фудбалски куп на Египет|Куп на Египет]]** (1) : 2017
***[[Суперкуп на Египет]]** (1) : 2017

## Наводи

## Надворешни врски

* Валид Азару на transfermarkt 
* Валид Азару на soccerway 
* Валид Азару на espn 
* Валид Азару на whoscored

Категорија:Марокански фудбалери
Категорија:Фудбалери на Ал Ахли Каиро
Категорија:Родени во 1995 година
Љупчо Тозија

**Љупчо Тозија** (роден во  - , ) ― македонски режисер, директор на Македонската радио-телевизија и амбасадор во Италија.

## Животопис
Тозија е роден во 1947 година. По завршувањето на Академијата за театар и филм во Загреб во 1974, тој речиси целиот професионален ангажман го поминал во Македонската радио-телевизија, сè до 2005 кога бил поставен за вонреден и ополномоштен амбасадор на Македонија во Италија. Бил автор, режисер, уредник на редакции до извршувањето задачи како директор и главен и одговорен уредник на МТВ од 2002 до 2005. Потписник е на голем број снимени телевизиски емисии, театарски претстави и документарни филмови. Режисерското деби го имал во 1973 година во Драмскиот театар - Скопје со претставата „*Хамлет од Долно Гаштани*“.
Негов брат е Горјан Тозија, познат филмски продуцент. Негова сопруга била Сабина Ајрула, познатата македонска глумица од турска народност, со кого го имаат синот Вардан, кој исто така е режисер.
Починал во Скопје на 9 јануари 2018 година.

## Наводи

Категорија:Македонски режисери
Категорија:Амбасадори на Македонија во Италија
Схонховен

**Схонховен** () е град и поранешна општина во западниот дел на Холандија, во покраината Јужна Холандија. Од 2015 година таа е дел од општина Кримпенервард.

Податоците за населениетобо поранешната општина во 2017 година недостасуваат, таа е покриена со површина од 6.92 м2 на која 0.65 е вода. Од 2010 до 2014 година, таа била најмалата општината во Холандија по површина, по спојувањето на Розенбург во Ротердам.

Првиот победник на холандската верзија на Поп Идол, Џамаи Ломан, потекнува од овој град. Исто така, Јан-Ари ван дер Хеијден, фудбалер за Ф<nowiki/>ејенорд, живее во Схонховен .

## Галерија

Податотека:Photo306-Holland-Schoonhoven.JPG|Мост над главниот канал
Податотека:Schoonhoven 029.JPG|Црквата Бартоломеу
Податотека:Schoonhoven 024.JPG|Стариот магацин
Податотека:Schoonhoven 039.JPG|Куќи покрај каналот
Податотека:Schoonhoven 076.JPG|Грахт
Податотека:Schoonhoven 088.JPG|Остатоци од градските ѕидини
Податотека:Schoonhoven 019.JPG|Куќа од 17-от век
Податотека:RM452390 Schoonhoven - Watertoren (foto 1).jpg|Водокулата
Податотека:Edelambachtshuis Schoonhoven.jpg|Синагога
Податотека:Libera me.jpg|Слобода од Дортел Јехул
Податотека:RM33509 Schoonhoven - Kazerne (foto 4).jpg|Холандскиот музеј на среброто
Податотека:Veerpoort Schoonhoven.jpg|Фери портата (Veerpoort)


## Наводи

Категорија:Населени места во Јужна Холандија
Ернст Лудвиг Кирхнер

**Ернст Лудвиг Кирхнер** (гер. Ernst Ludwig Kirchner; Ашафенбург, 6 мај 1880 — Фраункирх, 15 јуни 1938) бил германски сликар, графичар и вајар во епохата на експресионизмот.

## Животопис
Кирхнер студирал архитектура во Дрезден. Заедно со своите пријатели Ерих Хекел и Карл Шмит Ротлуф ја основал во Дрезден уметничката група Мост (уметност) (Die Brücke) со цел да се надмине академското сликарство. Силно влијание на нив имал гатиот начин на сликање на Пол Гоген и Едвард Мунк како и колоритот на Винсент ван Гог и на фовистите. Бидејќи  членовите на групата заедно сликале во едно ателје, дошле  до меѓусебно многу сличен стил. 
## Творештво
Кирхнер се занимавал претежно со пејзажи, на призори на градот, со актови и со портрети. Во 1911 година групата се преселила во Берлин. Таму настанале Кирхнеровите слики на велеград насликани со  динамичен начин на сликање и со остри рабови типични за неговиот стил (*[[Улицата на слики на Ернст Кирхнер]]*, 1913). Во 1913 година групата се распаднала. Кирхнер, кој веднаш по избивањето на Првата светска војна се пријавил во војска како доброволец, бил демобилизиран 1915 година, затоа што доживел психичко и физичко растројство. Тогош настанал неговиот потресен автопортрет *[[Сликар како војник]]* (1915) година. По оздравувањето се населил во Швајцарија. Тогаш насликал многубројни, по форма и боја посмирени пејзажи (*[[Давос во снег]]*, 1921). Во средината на триесеттите години на XX век нацистите заплениле преку 600 негови дела и го прогласиле за дегенеричен уметник.
Кирхнерово главно дело од областа на графиката е неговиот циклус дрворези за збирката песни на Георг Хајм „Умбра вите“ (1924). За својите фигури во дрво инспирација наоѓал во уметностите на Африка и Океанија.
Извршил самоубиство на 15 јуни 1938 година во Давос.,

## Надворешни врски
* Фондација Ернст Лудвиг Кирхнер, Берлин 

## Галерија


Kirchner - Selbstbildnis als Soldat.jpg|**Ернст Лудвиг Кирхнер** - „Автопортретот“, масло на платно 
Kirchner Berlin Street Scene 1913.jpg|**Ернст Лудвиг Кирхнер** -  „Сцена од берлинска улица*, масло на платно, 1913 година
Ernst Ludwig Kirchner - Portrait of a Woman - 26-1992 - Saint Louis Art Museum.jpg|*'Ернст Лудвиг Кирхнер** -  „Портрет на жен“,масло на платно, 1922 година
Ernst Ludwig Kirchner Zwei Brüder M. (Mardersteig) 1921-1.jpg|**Ернст Лудвиг Кирхнер*' - „Браќа*,масло на платно, 1927 година

## Наводи

Категорија:Експресионисти
Категорија:Германски сликари
Категорија:Германски графичари
Категорија:Германски вајари
Категорија:Родени во 1880 година
Категорија:Починати во 1938 година
Категорија:Модерни сликари
Рохинги

мини|250п|Народот Рохинги во државата Ракине во Мјанмар

**Рохинги** — етничка група во Мјанмар. Рохингите се муслимани и се населени во источната мјанмарска држава Ракине, а нивниот број изнесува околу 1,1 милион. Говорат рохиншки јазик, кој е припадник на источната гранка на индоариските јазици.

## Положбата на Рохингите во Мјанмар
Голем дел од Рохингите дошле во Бурма за време на англиското владеење во оваа земја. За време на Втората светска војна, британската власт им ветувала независност на Рохингите за да ги привлече во борбата против јапонската агресија, но подоцна тие ветувања биле повлечени. По стекнувањето независност на Бурма во 1948 година започнале проблемите на Рохингите, зашто според тогашниот Закон за државјанство на унијата, сите етнички групи, станале државјани на Бурма, со исклучок на Рохингите. Тие можеле да добијат лични карти само ако докажеле дека живеат во Бурма барем во текот на две генерации. Сепак, во тоа време, некои припадници на Рохингите биле дури и пратеници во парламентот. Но, во 1974 година, на Рохингите им било одземено правото на идентитет и тие биле прогласени за странци, по што започнал нивниот масовен егзодус во соседните држави. Во 1982 година бил донесен нов закон за државјанство, но повторно, тој не ги опфатил Рохингите, на кои им било одземено правото да живеат во Мјанмар ако не можат да докажат дека нивните предци живееле во земјата пред стекнувањето на независноста. Според податоците на ООН, 420.000 Рохинги живеат како бегалци во Југоисточна Азија. Во номеври 2016 година, ООН ја обвиниле владата на Мјанмар за „етничко чистење“ на Рохингите, откако војската навлегла во селата во провинцијата Ракине каде живеат Рохингите. Во август 2017 година почнал уште еден егзодус против нив при што високиот комесар на ОН за човекови права изјавил дека „ова е пример како од книгите за етничко чистење“.

## Наводи

Категорија:Индоариски народи
Категорија:Народи во Бангладеш
Категорија:Народи во Мјанмар
Категорија:Народи во Пакистан
Аунг Сан Су Чи

мини|Аунг Сан Су Чи
**Аунг Сан Су Чи** - политичарка од Мјанмар.

## Животопис
Су Чи е ќерка на генералот Аунг Сан, еден од творците на независноста на Бурма, кој бил убиен во 1947 година. Во едно интервју за „Би-би-си“, таа го опишала својот татко како „мојата прва љубов и мојата најголема љубов“. Повеќе од две децении, Су Чи била политички затвореник поради борбата за демократизација на Мјанмар, а 15 години поминала во домашен притвор. За тоа време, според нејзиното признание, таа наоѓала утеха читајќи ги делата на Џорџ Елиот, Виктор Иго и Ана Ахматова, а нејзината омилена книга биле патописите на Ребека Вест, „Црно јагне и сив сокол“ за Југославија пред Втората светска војна. За својата политичка борба, во 1991 година ја добила Нобеловата награда за мир, која ја прифатила дури во 2012 година. Во 2016 година, по демократските парламентарни избори, Су Чи била избрана на функцијата државен советник (што одговара на местото премиер), затоа што уставот ѝ забранува да биде претседател на Мјанмар поради тоа што членови на нејзиното семејство се странски државјани. За време на нејзината власт, по повод етничкото чистење во Мјанмар, Су Чи била оосудена од светската јавност за нејзиното премолчување, а ширум светот била иницирана петиција, потпишана од стотици илјади луѓе, со барање да ѝ биде одземена Нобеловата награда.

## Наводи

Категорија:Политичари од Мјанмар
Категорија:Добитници на Нобеловата награда за мир
Категорија:Носители на Претседателскиот медал на слободата
Категорија:Носители на Златниот медал на Конгресот
Категорија:Мјанмарски нобеловци
Категорија:Живи луѓе
Категорија:Апсолвенти на Оксфордскиот универзитет
Категорија:Родени во 1945 година
Инсајдер (ТВ-серија)

**Инсајдер** — македонска 
телевизиска серија во 26 епизоди, во режија на Игор Иванов-Изи. Како режисери на одделните епизоди се јавуваат: Вардан Тозија, Игор Иванов-Изи, Даријан Пејовски, Дина Дума и Марија Апчевска. Идејата за серијата потекнала од Сашо Кокаланов. Сценариото за серијата го напишале: Сашо Кокаланов, Елеонора Велинова и Драган Лука. Извршен продуцент на серијата е Атанас Кировски, а серијата е снимена во заедничка продукција на „ТВ Телма“ и „Слобода филм“. Главните улоги ги толкуваат: Светозар Цветковиќ, Ирена Ристиќ, Јордан Симонов, Дејан Лилиќ, Силвија Стојановска, Ѓорѓи Нешкоски, Горан Ников, Габриела Петрушевска, Ана Стојановска и Сања Арсовска. Покрај нив, во епизодни улоги се појавуваат и: Васил Зафирчев, Сашко Коцев, Драган Спасов-Дац, Јелена Јованова, Славиша Кајевски, Горан Илиќ, Борче Начев, Владимир Тулиев, Трајче Ѓоргиев и други.

## Содржина
„Инсајдер“ е социјално ангажирана серија во која се обработени случки од секојдневието на една новинарска редакција. Дејството на серијата претежно се одвива во времето непосредно пред излегувањето на неделникот „Инсајдер“ во печат. Притоа, серијата обработува теми како од областа на новинарството така и некои важни општествени аномалии: корупцијата, јавното здравство, сиромаштијата, злоупотребите на службената положба, нетолеранцијата и омразата, политичките интриги, иселувањето на младите, итн. 

## Улоги

## Наводи

Категорија:Македонски телевизиски серии
Хари Дин Стентон

мини|Стентон потпишувајќи автограми во 2015 година
**Хари Дин Стентон** (англиски: *Harry Dean Stanton*, 1926 - 15 септември 2017) бил американски глумец.

## Животопис
Хари Дин Стентон е роден во Кентаки, во 1926 година. 
 
## Глумечка кариера
Првите професионални чекори, Хари Дин Стентон ги направил во театарот, каде играл улоги во грчки драми, во дела од Шекспир итн. Меѓутоа, според неговото признание: „Но, сакав само да играм во филм. Не мо беше грижа за театарот... Одзема премногу време, има премногу работа, а и не плаќаат доволно. Рано го сфатив тоа. Ако си на филм, имаш повеќе публика, повеќе пари, можеш да патуваш...“ Во средината на 1950-тите започнал да глуми во тв-серии, особено вестерн и криминалистички, во кои повеќе од една декада играл негативни ликови. Во 1966 година, Џек Николсон му понудил улога во филмот „Јавни го ветрот“ (*Ride the Whirlwind*) на режисерот Монти Хелман.

Хари Дин Стентон остварил долгогодишна филмска кариера, а според многумина тој е најголемиот епизоден глумец на сите времиња. За него, познатиот филмски критичар рекол: „Ниеден филм што го има Хари Дин Стентон во епизодна улога не може да биде целосно лош.“ Неговите епизодни улоги најчесто траеле од пет до десет минути, но често оставале голем ефект. Тој развил посебен метод на глума: наместо физичко и ментално поистоветување со ликот кој го глуми, тој го користел принципот на супстракција; наместо нагласување на емоциите, тој пристапувал кон одземање на емоциите, но тој самиот остварувал силна врска и суптилна размена на енергија со глумците со кои ја делел сцената. Хари Дин Стентон поседувал смирена проѕирност и минималистички глумечки израз, а сопственото искуство суптилно го преточувал во своите улоги. Според неговите зборови: „Ако го користиш својот живот и ја користиш болката во својот живот, ги користиш грешките што си ги направил... тоа станува премногу тешко. Тоа е нешто свето, во срцето на глумецот.“ Во 1984 година, тој глумел во филмот на Вим Вендерс, „Париз, Тексас“ и тоа било неговата прва и претпоследна главна улога во кариерата, која му донела голем успех. Потоа, тој добивал понуди за други главни улоги кои ги одбивал. Во 1990-тите започнал соработка со Дејвид Линч на серијата „Твин Пикс“, а посмртно бил објавен филмот *Lucky*, напишан за него. Исто така, за него е снимен и документарниот филм „Хари Дин Стентон: Делумно раскажување“ (*Harry Dean Stanton: Partly Fiction*).

## Наводи

Категорија:Американски глумци
Категорија:Починати во 2017 година
Категорија:Родени во 1926 година
Категорија:Американски филмски глумци