open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Банана-држава

мини|десно|200п|Изразот ''банана република'' првпат е измислена во 1901 година од американскиот писател О. Хенри (Вилијам Сидни Портер)

**Банана-држава** — погрден поим за мала, често латиноамериканска или карипска држава која е политички нестабилна, зависна од земјоделието и владеена од мала, богата и корумпирана клика која е на власт благодарение на поддршката, воена и економска, на САД. Во поширока смисла, поимот „банана-држава“ може да се примени надвор од назначениот регион за секоја земја чија надворешна и внатрешна политика е зависна од надворешни фактори.

Автор на терминот „банана држава“ е американскиот хуморист О. Хенри, кој него го употреби мислејќи на Хондурас, познат по своето производство на банани и по доминацијата на неговото производство на банани од американските компании „Јунајтед фрут“ и „Стандард фрут“. Овие компании доста често се мешаат во внатрешните работи на Хондурас со цел на власт да биде гарнитура која ќе делува во корист на нивните деловни интереси.

## Поврзано

## Наводи

Категорија:Политички поими
Категорија:Погрдни зборови
Факултет за електротехника и информациски технологии - Скопје

**Факултетот за електротехника и информациски технологии** (**ФЕИТ**) при Универзитетот „Св. Кирил и Методиј“ во Скопје ја започнал својата дејност во 1959. година, кога на **Техничкиот факултет** во Скопје, со одлука на Извршниот совет на Народна Република Македонија бил формиран **електромашинскиот оддел**.

Од септември 1965 година, дотогашниот **електромашински оддел** започнал да работи како самостоен **Електромашински факултет**, со два отсека: **електротехнички**, со насоки *електроенергетика* и *електроиндустрија*, и **машински**.

Обемот на апликативната дејност во текот на развојот на факултетот претрпела неколку значителни варијации, од зенит при крајот на осумдесеттите години до драстичен пад во почетокот на транзициониот период. Денес, средствата од апликативната дејност учествуваат со 16% во вкупните приходи на факултетот и задоволуваат низа потреби на нормалното работење, односно придонесуваат за платниот фонд, за обновата на наставната и научноистражувачката опрема, за презентација на научноистражувачката работа во земјата и во странство.

Старото име на факултетот било **Електротехнички факултет**.

## Институти
Факултетот за електротехника и информациски технологии денес е составен од единаесет институти.

* Институт за компјутерска техника и информатика
* Институт за математика и физика
* Институт за електрични мерења и електротехнички материјали
* Институт за преносни електроенергетски системи
* Институт за електрични централи и разводни постројки
* Институт за електрични машини, трансформатори и апарати
* Институт за електротермија, електрично заварување и електричен сообраќај
* Институт за индустриска електроенергетика и автоматизација
* Институт за електроника
* Институт за телекомуникации
* Институт за автоматика и системско инжинерство

Додека до 1978 година носители на трите основни дејности на електротехничкиот факултет биле само двата института за енергетика и за електроника, денес овие дејности ги реализираат единаесет институти, во чии рамки работат четиринаесет лаборатории.

## Надворешни врски
* Официјално мрежно место на факултетот за електротехника и информациски технологии
* Официјален блог на студентите при ФЕИТ
Ендокринологија

[мини|150п|десно|[Арнолд Бертхолд е познат како пионер во ендокринологијата]]
**Ендокринологија** е наука за изучување на болестите на жлездите со внатрешна секреција. Ендокрините жлезди оделуваат во крвта состојки, кои своето биолошко дејство го пројавуваат на растојание од нив. Тие состојки се нарекуваат хормони и играат значителна улога во одржувањето на постојанството на внатрешната средина или т.н. хомеостаза - задолжителен услов за нормалното одвивање на физиолошките процеси во организмот, независно од надворешната средина.

Ендокринологијата е важен и многу обемен дел од интерната медицина така што претежно за да се добие една убава претстава за сè што изучува ендокринологијата темата ќе биде само најопштите делови од болестите на жлездите со внатрешна секреција. Тие жлезди се : хипоталамус, хипофиза, надбубрежна жлезда, панкреас, штитна жлезда, метаболитските заболувања на коските.

Категорија:Биологија
Историја на театарот

**Театарот** настанал во Грција паралелно со развитокот на драмата, како последица од потребата за место каде ќе се изведуваат делата на големите антички писатели. Во почетокот бил граден од дрво, а потоа од камен,тетатарот оставил во наследство величествени изданија, честопати изградени од најквалитетниот мермер кој можел да се најде во тоа време.

Во грчкиот театар главен дел била оркестрата, со кружна основа, а гледачите седеле околу неа. Потоа настанала сцената, а помеѓу неа и местата за гледачи биле поставени влезовите. Грците не биле толку вешти архитекти како римјаните, и во отсуство на решение како да ја подигнат конструкцијата, идеалниот спој го нашле така што театрите ги вградувале во падината на некое брдо.

Доста често се случувало тетрите од хеленистичкиот период да се најдат надвор од урбаната средина, во недостатокот на избор од прикладна локација во самиот град.

За разлика од нив римјаните, технички поусовршена нација, немале потреба од тоа бидејќи како одлични градители подигнувале субструкција под самиот театар, па можеле да го изградат каде сакаат. Римскиот театар редовно имал полукружна основа. Гледачите седеле на скали кои ја опкружувале полукружната оркестра и сцената пред неа која служела како бина.

На територијата на Република Македонија од хеленистичкиот и од римскиот период, познати под заедничкото име - класичен период, до нас успеале да допрат само четири театри сместени во големите урбани градски целини : Скупи, Стоби, Хераклеја и Лихнид.

Категорија:Историја на театарот
Тасманово Море

мини|Карта на Тасмановото Море
мини|Сатилетска фотографија на Тасмановото Море

**Тасманово Море** (англ. *Tasman Sea*) е голема водна површина помеѓу Австралија и Нов Зеланд со пречник од околу 2000 километри. Ова море е југозападен сегмент на Јужниот Тихи Океан. Именувано е по холандскиот истражувач Абел Тасман, првиот Европеец кој ги открил Нов Зеланд и Тасманија. Британскиот исражувач Џејмс Кук подоцна, во 1770-тите детално го истражувал Тасмановото Море како дел од неговото прво патешествие.

Според Меѓународната хидрографска организација, во Тасмановото море спаѓаат водите источно од австралиските држави Нов Јужен Велс, Викторија и Тасманија. Северната држава Квинсленд се граничи со Коралното Море, а границата помеѓу Нов Јужен Велс и Квинсленд исто така е и граница помеѓу двете мориња.

Тасмановото Море има разни островски групи во неговата средина, сосема раздалечени од австралиските или новозеландските крајбрежни острови:

* Лорд Хау и неговите споредни острови
* Болова Пирамида.
* Остров Норфолк), во најсеверниот дел на Тасмановото Море, на границата со Коралното Море.

Сите овие острови ѝ припаѓаат на Австралија.

## Поврзано
* Абел Тасман


Категорија:Мориња во Австралија
Категорија:Мориња во Нов Зеланд
Категорија:Крајбрежје на Нов Зеланд
Категорија:Мориња во Океанија
Категорија:Мориња во Тихиот Океан
Бил Хикс

**Вилијам Мелвин Хикс**, познат како **Бил Хикс** (16 декември, 1961 – 26 февруари, 1994), е контроверзен и влијателен американски комичар и сатиричар. Негови најпознати албуми се *Arizona Bay* (1997) и *Rant in E-Minor* (1997), и двата објавени посмртно. Како и Лени Брус пред него, Хикс со својот конфронтирачки жив настап ги предизвикува формалните и неформалните видови на цензура и сугерира неповрзаност меѓу вредностите и дејствата на модерните општества, особено во САД, земја за која тој зборува со тон што варира од цинизам до остра критика. Хикс ги карактеризира своите настапи како „Чомски со валкани вицови“. Во текот на неговата кариера, Хикс остварува 11 настапи на *Late Night with David Letterman*, со тоа што неговиот 12-ти настап е исечен заради дел од неговите коментари. Хикс често го споредуваат со Лени Брус, Сем Кинисон, Ричард Прајор и Вуди Ален на кој Хикс потсетува во раните години. Хикс настапува низ САД и подоцна, Велика Британија, од 1978 до неговата смрт од рак на панкреас во 1994. Албумот *Aenima* (1996) на американскиот прог метал бенд Tool е посветен на Бил Хикс.

Хикс, Бил
Категорија:Луѓе од Хјустон
Категорија:Родени во 1961 година
Категорија:Починати во 1994 година
Кобалт-60

[мини|[Шема на распаѓање на 60Co]]

**Кобалт-60** (Co-60 или 60Co) е радиоактивен изотоп на кобалтот, со период на полураспаѓање од 5,27 години. Кобалтот-60 по пат на бета распаѓање се трансформира во стабилен изотоп никел-60 (60Ni). При процесот на бета распаѓање, кобалтот-60 емитира еден електрон со енергија до 315 keV и два гама-зраци со енергии од 1,17 и 1,33 MeV.

Радиоактивноста на еден грам 60Co изнесува 1,85 ТBq и истата резултира во доза од 0,5 Gy во минута. Доколку човековиот организам прими дозен еквивалент од 3-4 Sv, леталниот ризик изнесува 50% за 30 дена. Оваа вредност се постигнува за време од 6-8 минути изложување на 1 грам 60Co на блиски растојанија до човековото тело.

## Историја
Радиоактивниот изотоп кобалт-60 е откриен од Глен Т. Сиборг и Џон Ливингуд од Универзитетот Беркли, Калифорнија, во 1938 година.

## Производство

Кобалтот-60 се произведува за комерцијална примена во линеарните акцелератори. Исто така може да се добие и како нус-производ во јадрените реактори, резултат на изложеност на градежните материјали на неутронско зрачење, како на пример челикот.

## Примена
* Како трасер во хемиските реакции, 
* Стерилизација на медицинска опрема, 
* Радиоактивен извор во медицинската радиотерапија, 
* Радиоактивен извор во индустриската радиографија, 
* Радиоактивен извор во уредите за мерење на ниво и дебелини, 
* Радиоактивен извор во озраченоста на храна
* Радиоактивен извор во лабораториска примена.

## Надворешни врски
* Don Skelton. Експеримент за производство на Кобалт-60  
* Кобалт-60, Агенција за заштита на околината. 
* Национален инвентар за загадувачи - факти за кобалтот  
* Кобалт-60 , Национална лабораторија на САД. 
* Кобалт-60 , Центри за контрола на болести и превенција. 
* Бета распаѓање на кобалт-60, HyperPhysics, Georgia State University. 
* Доктор Хенри Кели. Кобалт-60 како валкана бомба , Федерација на американски научници, 6 март 2002.

Категорија:Изотопи на кобалтот
Дејвид Линч

**Дејвид Кит Линч** ();  — ) — американски режисер, глумец и сценарист.

Роден е во во Мисула, Монтана. Филмовите на Линч се познати по нивните елементи на надреализам, нивните кошмарни и сонливи секвенци, нивната силна и чудна фотографија, и педантно направената музика. Често неговите дела го истражуваат излитеното дно на малите американски градови (на пример, *[[Син сомот]]* и *[[Твин Пикс]]*) или брзоширечките метрополи (*[[Изгубениот автопат]]*, *[[Мулхоланд Драјв]]*). Поради неговиот невообичаен стил и фокусот на американската психа, комичарот Мел Брукс еднаш го нарекол Линч „Џими Стјуарт од Марс“.

За време на долгата кариера, Линч развил доследен пристап кон приказната и визуелниот стил и станал  препознатлив за светската публика. Иако неговите филмови не се блокбастери, тој е постојан фаворит меѓу филмските критичари и околу него веќе е изграден култ,.
## Наводи

Категорија:Американски режисери
Категорија:Американски сликари
Категорија:Офицери на Легијата на честа
Дозен еквивалент

**Дозен еквивалент** е изведена оперативна дозиметриска величина и е производ на впиената доза и факторот на квалитет на зрачење Q:

Единица за дозниот еквивалент во SI системот на мерки е сиверт (1Sv=1 J/kg).

Еквивалент
Категорија:Физички величини
Сиверт

**Сиверт** (симбол: *Sv*) — специјално име за изведената SI-единица (J/kg) во која се изразуваат одредени изведени величини во дозиметријата и заштитата од зрачење .
 
Именувана е по Ролф Сиверт, шведски медицински физичар познат по неговата работа во подрачјето на радијационата дозиметрија, радијационата заштита и истражување на биолошките ефекти на јонизирачкото зрачење.

Специјалното име сиверт кое ќе се користи за именување на изведената SI-единица (J/kg), е предложено од ICRU (Меѓународната комисија за радијациони единици) во 1977, а предлогот е усвоен од 16-та Генерална конференција на CIPM во октомври 1979 со резолуција бр: 5. 
Сивертот ја заменува старата единица rem 
 
100 rem = 1 Sv.

### Појаснување

*Со цел да се избегне конфузијата околу употребата на сиверт, во 1984 година [[CIPM]] (Comité International des Poids et Mesures) го изгласа следното појаснување:*

*Величината дозен еквивалент претставува производ на впиената доза D на јонизирачко зрачење, бездимензионалниот фактор Q (фактор на квалитет) и факторот N (резултат на останати придружни фактори):*

 H = Q · N · D

*Така за одреден тип на зрачење Н и D се разликуваат по вредност, иако и двете величини се изразуваат во J/kg.*

*Затоа за да се избегне ризикот од конфузија, D (впиената доза) се изразува со единица со специјално име греј (Gy), додека дозниот еквивалент се изразува со единица со специјално име сиверт ( Sv).*

## Изведени величини во радијационата дозиметрија и заштита
Изведените величини за потреби на радијационата дозиметрија и заштита се воведени од страна на ICRP (Meѓународна комисија за радијациона заштита) и прифатени од Меѓународното биро за мерки (BIPM) за да се измерат биолошките ефекти на јонизирачкото зрачење резултат на одредена впиена доза, измерена во грејови.

1. Дозен еквивалент
:* Амбиентален дозен еквивалент
:* Дирекционен дозен еквивалент
:* Персонален дозен еквивалент
2. Впиена доза од ткиво или орган

3. Еквивалентна доза
:* Очекувана еквивалентна доза
4. Делотворна доза
* Очекувана делотворна доза
* Колективна делотворна доза за население

## ''Q'' вредности
Еве некои вредности за квалитативниот фактор:

* Фотони, сите енергии : *Q* = 1
* Електрони и миони, сите енергии : *Q* = 1
* Неутрони,
** енергија  20 MeV : *Q* = 5
* Протони, енергијата > 2 MeV : *Q* = 5
* Алфа-честички и други атомски јадра : *Q* = 20

## ''N'' вредности
Еве некои N вредности за органи и ткиво:

* Гонади: *N* = 0,20
* Коскена срж, дебело црево, бел дроб, стомак: *N* = 0,12
* Бешика, мозок, града, бубрег, црн дроб, мускули, хранопровод, панкреас, тенко црево, слезина, штитна жлезда, матка: *N* = 0,05
* Површина на коската, кожа: *N* = 0,01

И за други организми, поврзани со луѓето:

* Вируси, бактерии, праживотни: *N* ≈ 0,03 – 0,0003
* Инсекти: *N* ≈ 0,1 – 0,002
* Мекотели: *N* ≈ 0,06 – 0,006
* Растенија: *N* ≈ 2 – 0,02
* Риби: *N* ≈ 0,75 – 0,03
* Водоземци: *N* ≈ 0,4 – 0,14
* Влекачи: *N* ≈ 1 – 0,075
* Птица: *N* ≈ 0,6 – 0,15
* Луѓе: *N* = 1

## Извори
* www.bipm.org
* www.npl.co.uk 
* www.icrp.org

Категорија:Изведени SI-единици
Категорија:Атомска физика
Категорија:Единици за доза на зрачење
Категорија:Радиоактивност
Јован Златоуст

**Свети Јован Златоуст** (347 — 407) — христијански светец, цариградски патријарх и црковен отец.

## Животопис
Роден е во Антиохија, од татко Секунд, војвода, и мајка Антуса. Изучувајќи ја старогрчката филозофија, изразил голема одбивност кон грчкиот паганство и ја усвоил христијанската вера како едиствена и целосна вистина. Бил покрстен од Антиохискиот патријарх Мелетиј, а потоа се покрстиле и неговите родители. По смртта на родителите се замонашил и почнал строго да се подвизува. Тогаш ја напишал книгата „За свештенството“

Прославен е заради мудроста, подвигот, и словото со голема власт, и бил избран по желба на царот Аркадиј за Цариградски патријарх. Со црквата управувал шест години, кои според патристиката, се одликувале со неспоредлива мудрост и ревност. Испратил незнабожечки мисионери кај Келтите и кај Скитите, ја сотрел симонијата во црквата симнувајќи мозина епископи-симонисти; ја раширил милосрднатата дејност на црквата; напишал посебен чин на Светата Литургија (наречена Златоустова литургија) против кривоверците

Ја изобличил царицата Евдоксија; Светото Писмо го растолкувал со својот „златен ум и јазик“, на црквата ѝ оставил многу драгоцени книги со неговите беседи.

### Прогонство
лево|мини|Прогонството на Св. Јован Златоуст. Илуминација од ''Менологијот на Василиј II'' од 11 век.
Народот го прославил, а имал и противници, па царицата двапати го испратила во прогонство. Во прогонство помина три години и се упокои на Крстовден, 14 септември, 407 година, во местото Коман во Ерменија. Пред смртта повторно му се јавиле апостолите Јован и Петар, а и маченикот Василиј (под 22 мај), во чијашто црква ја примил Светата Причест.

Се смета дека неговите последни зборови биле „Слава Му на Бога за сѐ!“. Од моштите на Св. Јован Златоуст главата почива во Успенскиот храм во Москва, а телото во Ватикан.

## Поврзано
* Златоустова литургија

## Наводи

## Надворешни врски

* Свети Јован Златоуст — МПЦ
* За Св. Јован Златоуст — Бигорски манастир
* Слово за Свети Јован Златоуст — Повардарска епархија

Категорија:Црковни отци
Категорија:Вселенски патријарси
Категорија:Христијански теолози
Категорија:Сириски светци
Категорија:Римокатолички светци од Сирија
Категорија:Православни светци
Категорија:Римокатолички светци од Анадолија
Категорија:Светци од Анадолија
Категорија:Римокатолички светци од Грција
Категорија:Грчки светци
Категорија:Источнокатолички светци
Категорија:Римокатолички светци
Категорија:Луѓе од Антиохија
Категорија:Архиепископи од 5 век
Категорија:Ранохристијански контроверзии
Категорија:Христијански светци од 5 век
Категорија:Византијци од 4 век
Категорија:Византијци од 5 век
Категорија:Англикански светци
Категорија:Сириски христијани
Категорија:Христијански мистици
Категорија:Патристика
Категорија:Црковни учители
Категорија:Цариградски архиепископи
Категорија:Византиски теолози
Категорија:Христијански светци од 4 век
Категорија:Починати во 407 година
Апостол Лука (Евангелист)

**Апостол Лука** е еден од четирите евангелисти чии дела денеска се наоѓаат во Новиот завет. Според едни, тој им припаѓал на Дванаесет апостоли, а според други не бил во редот на овие апостоли туку во Седумдесет апостоли. По Христовото воскресение, апостол Лука напишал Евангелие за животот и делото на Исус, па главно поради ова тој е познат ѝ како *Евангелист*.

Се смета дека Лука бил по националност Грк, роден во Антиохија. Во младоста се занимавал со изучување на старогрчката филозофија, медицина и иконопис. Според теоријата, Апостол Лука бил оној кој го повикал на Апостол Павле да дојде во Македонија. Се смета дека тој бил првиот кој ги насликал иконите на Исус Христос, Пресвета Богородица и на апостолите Петар и Павле. Апостол Лука се смета за основоположник на христијанскиот иконопис.

По смртта на апостол Павле тој заминал да го проповеда Евангелието во Италија, Далмација и Македонија.

Свети Лука го напишал третото Евангелие од Новиот завет. Во преден план, евангелието на Лука било наменето за христијанските заедници, кои се состоеле претежно од луѓе кои претходно верувле во паганските обичаи или пак евреи. Некои редови од евангелието, како *Parable of the Prodigal Son и Parable of the Good Samaritan* се споменуваат само во ова евангелие. Исто така, ова евангелие дава посебен акцент на молитвата, улогата на Светиот Дух. Освен ова евангелие, се смета дека апостол Лука ги напишал и Апостолските дела. Всушност, Делата на светите апостоли и Евангелието на Лука во некои изданија на Библијата биле претставени како една книга.

Апостол Лука доживеал длабока старост но не се откажал од христовото учење. Според едни извори на 84-годишна возраст во Грција бил мачен и обесен на маслинка, а според други умрел од природна смрт. Телото на светиот евангелист Лука за време на императорот Константин Велики било пренесено во Цариград и погребано во црквата на Светите апостоли заедно со телата на Свети Андреј Првоповикан и свети Тимотеј.

## Нзводи

## Надворешни врски
* Евангелие според апостол Лука 
* МПЦ - Светиот апостол и евангелист Лука

Категорија:Седумдесет апостоли
Категорија:Апостоли
Категорија:Грчки светци
Категорија:Римокатолички светци од Грција
Категорија:Ранохристијански маченици
Категорија:Личности од Новиот завет
Категорија:Светци од Светата Земја
Категорија:Римокатолички светци од Палестина
Категорија:Римокатолички светци од Сирија
Категорија:Римокатолички светци од Анадолија
Категорија:Христијански светци од 1 век
Категорија:Евангелие според Лука
Категорија:Родени во непозната година
Категорија:Личности од Павловите посланија
Категорија:Писатели од 1 век
Категорија:Личности од Делата на светите апостоли
Категорија:Светци од Анадолија
Апостол Матеј (Евангелист)

right
**Светиот апостол Матеј** го напиша Евангелието на еврејски јазик, коешто набрзо беше преведено на грчки и до нас дојде на грчки, додека она на еврејски се изгуби. За овој евангелист се вели дека никогаш не јадел месо, а се хранел со овошје и зеленчук.

## Живот
 
Матеј бил син на Алфеј, најпрво цариник (т.е. закупец и порезник или митар) и како таков него го видел Господ во Капернаум и го повикал: *„Врви по Мене.“* И откако станал, тргнал по Него (Матеј 9, 9). Потоа Матеј Му приредил дочек на Господ во својот дом и со тоа дошло до повод Господ да изрече неколку големи вистини за Своето доаѓање на земјата. Откако Го примил Светиот Дух, Св. Матеј го проповедал Евангелиетово Партија, во Мидија и во Етиопија, земјата црнечка.

## Улога

Во Етиопија, Матеј го поставил за епископ некој *Платон*, свој следбеник, а самиот се повлекол во молитвена осама во гората каде што му се јавил Господ. Ги крстил жената и синот на кнезот на таа земја, заради што кнезот се разгневи и испратил стража да го доведат Матеј пред него на суд. Војниците отишле и се вратиле кај кнезот говорејќи дека го слушнале гласот Матејев, но никако со очите не можеле да го видат Светиот апостол. Тогаш кнезот испратил друга стража. Кога и оваа стража му се приближи на апостолот, него го огреа небесна светлина толку силна, што војниците не можеа да гледаат во него, но исполнети со страв го фрлиле оружјето и се вратиле. Тогаш кнезот сам пошол. Кога му се приближил на Св. Матеј, овој заблеснал со таков блесок, што кнезот одеднаш ослепел. Но Светиот апостол имаше милостиво срце, Му се помолил на Бога и кнезот прогледал - за жал прогледа само со телесните очи, не и со духовните. Тој го фатил Св. Матеј и го подложи на лути маки. Имено, на двапати ложеше голем оган на неговите гради. Но силата Господова го сочувала жив и неповреден. Тогаш апостолот Му се помолил на Бога и Му го предал својот дух. Кнезот наредил и телото на маченикот го положиле во оловен ковчег, па го фрлиле во морето.

Светителот му се јавил на епископот Платон и му кажал за своето тело и за сандакот каде се наоѓаат. Епископот отишол и го донел ковчегот со телото на Св. апостол Матеј. Кога го видел ова ново чудо, кнезот се крстил и го примил името Матеј. Потоа овој кнез ја оставил сета светска суета и примил презвитерски чин, па богоугодно ѝ послужи на Црквата. Кога умре Платон, му се јавил на овој Матеј самиот апостол Матеј и го посоветува да го прими епископството. *Тој беше многу години добар пастир, додека Господ не го повика во Своето бесмртно Царство.*

## Надворешни врски

* МПЦ - Светиот апостол и евангелист Матеј
* Библија - Евангелие според апостол Матеј 


Категорија:Родени во 1 век
Категорија:Ранохристијански маченици
Категорија:Апостоли
Категорија:Православни светци
Категорија:Светци од Светата Земја
Категорија:Римокатолички светци од Палестина
Категорија:Христијански светци од 1 век
Категорија:Погребани во Салернската катедрала
Категорија:Христијански маченици од 1 век
Категорија:Англикански светци
Категорија:Починати во непозната година
Категорија:Родени во непозната година
Категорија:Светци од Новиот завет
Категорија:Писатели од 1 век
Шема на распаѓање

**Шемата на распаѓање** на радиоактивна супстанција е графичко претставување на сите транзиции кои се случуваат во распаѓање, и на нивните врски.
thumb|Шема на распаѓање на <sup>60</sup>Co
Овие врски може да бидат прилично сложени; тука е прикажан прост случај: шемата на распаѓање на радиоактивниот елемент кобалт-60.

Корисно е да си ја замислуваме шемата како да е сместена во координатен систем, каде што ординатната оска е енергијата, растејќи оддолу нагоре, и апцисната оска како бројот на протони, растејќи од лево кон десно. Стрелките ги означуваат емитираните честички. За гама-зраците, дадени се гама енергиите; за бета распаѓањето, максималната бета енергија.

Никелот е десно од кобалтот, со оглед на тоа што неговиот број на протони (28) е за еден поголем од оној на кобалтот (27). Во бета распаѓањето, бројот на протони се зголемува за еден. За позитронско распаѓање, стрелката би била од десно кон лево со оглед на тоа што во овој случај, бројот на протони се намалува за еден.

Со оглед на тоа што енергијата е запазена, стрелките може да одат само надолу (вертикално, или под агол).

Категорија:Радиоактивност
Јован Богослов

**Апостол Јован Богослов** — еден од дванаесетте апостоли на Исус Христос и е признат за христијански светец, еден од творците на Евангелието.

Апостол Јован е роден во Палестина. Неговите родители се викале татко Зеведеј и мајка Салома. Јован заедно со својот татко и брат биле рибари. Во Евангелието, браќата се нарекуваат Зеведееви по името на нивниот татко. Тој е еден од првите ученици на Јован Крстител. Заедно со Свети Андреј, прв станал апостол на Исус Христос. Заедно со Свети Јаков и Свети Петар, тој е еден од апостолите на кој Исус најмногу им верувал. По воскреснувањето на Исус, тој останал во Ерусалим заедно со Свети Петар, лечејќи го народот од разни болести.

Во Ерусалим се задржал сè до смртта на Дева Марија, најмногу поради тоа што и самиот Исус Христос на крстот му ја дал оваа задача да се грижи за неговата мајка. Во 60 година проповедал во Мала Азија, станувајќи бискуп и основач на христијанската црква на овие простори. Доживеал длабока старост, починал на 101 година во времето на цар Трајан. Според Библијата, кога Јован наполнил повеќе од сто години, наредил на своите ученици да му ископаат гроб во вид на крст. Потоа тој влегол жив во гробот и бил погребан. Кога подоцна неговите верници го отвориле неговиот гроб, не го пронашле телото во гробот.

Неговото евангелие е напишано за прогонувањето на христијаните. Тој во христијанскиот народ се трудел да ја утврди вербата кон Исус Христос. Творец е на “Откровението“

Негов симбол е орелот. Заштитник е на писателите, издавачите, сликарите, теолозите. Неговото име се честува на 26 септември
Споменот на овој голем апостол и евангелист се празнува на 26 септември. А на 8 мај се споменува чудото пројавено на неговиот гроб.

## Надворешни врски
* - Светиот апостол и евангелист Јован

Категорија:Апостоли

Категорија:Христијански светци од 1 век
Категорија:Погребани во Турција
Категорија:Православни светци
Категорија:Римокатолички светци од Палестина
Категорија:Светци од Светата Земја
Категорија:Евреи од римскиот период
Категорија:Светци на Златната Легенда
Категорија:Англикански светци
Категорија:Христијански мистици
Категорија:Христијански теолози
Категорија:Откровение на Јован
Категорија:Светци од Новиот завет
Категорија:Чудотворци
Категорија:Исусово семејство
Категорија:Христијански светци од 2 век
Категорија:Родени во 6 година
Седиментна карпа

[мини|220px|[Песочник, вид на седиментна карпа. Се забележуваат напластувањата.]]**Седиментните карпи** настануваат со седиментација (напластување или таложење) на ситен материјал во морињата, езерата, реките и на копното. Овие карпи најчесто се напластени во хоризонтална положба и се состојат од слоеви со различна дебелина. Во нив може да се сретнат фосилни остатоци од растенија или животни. Според потеклото и видот на материјалот што се напластува, се разликуваат карпи со:

* *Механичко потекло*, настануваат со напластување на механички иситнет или раздробен материјал во водите или на копното. Напластениот материјал се слепува, се цементира и се преобразува во цврста карпа. Карпи од ваков вид се конгломератите, глинестите карпи, лесот итн.
* *Хемиско потекло*, се создаваат со таложење на материјал кој води потекло од растворите на минералите во водата. Примери за вакви карпи се гипсот, бигорот и слично.
* *Органогено потекло*, настануваат со седиментација на остатоци од фосилни организми, и тоа најчесто планктонски. Органогени карпи се кредата, дијатомитот, нумулитниот варовник и слично.

## Поврзано
* Карпа
* Магматски карпи
* Метаморфни карпи

## Наводи


Категорија:Геологија
Категорија:Карпи
Магматска карпа

thumb|Базалт, вид на магматска карпа
**Магматска карпа** — вид карпи и нивни делови кои настануваат со ладењето или стврднувањето на вулканската лава или магма во самата Земјина кора или на нејзината површина. Кога ладењето е многу брзо, нема време да се создаваат кристали, но ако тоа се случува бавно, колку подолго ќе трае процесот, толку поголеми ќе бидат карпестите кристали. Овие карпи се одликуваат со голема цврстина и имаат голема примена во градежништвото. Тие немаат слоеви и не содржат фосилни остатоци. Магматските карпи се класифицираат на најразлични начини. Ако се поделат според начинот на настанувањето, има:

* *плутонски*, кои кристализираат внатре во кората и создаваат големи маси на правилни кристали
* *насложени*, кои се стврднуваат преку пукнатините низ кои магмата си отвора пат и создаваат големи и мали кристали
* *вулкански*, чијшто начин на стврднување е надвор по вулканските ерупции и создаваат само некои кристали. Се класифицираат според процентот на силициум што го содржат:
** *кисели*, се состојат од над 66% силициум (како гранитот, на пример)
** *средни*, имаат меѓу 52 и 66% силициум (како андезитот)
** *базни*, се состојат од 45 до 52% силициум (на пример, базалт)

## Поврзано
* Карпа
* Седиментни карпи
* Метаморфни карпи


Категорија:Карпи
Категорија:Вулканологија
Карпош (појаснување)

**Карпош** може да се однесува на:
## Личности
* Карпош - ајдутин, водач на Карпошовото востание од 17 век
* Христијан Тодоровски - Карпош - партизан, македонски народен херој од Втората светска војна

## Населени места
### Општини
* Општина Карпош

### Маала и населби
* Карпош (населба во Битола)
* Карпош (населба во Кичево)
* Карпош (населба во Куманово)
* Карпош (населба во Охрид)
* Карпош (населба во Струмица)
* Карпош (населба во Скопје)
** Карпош I
** Карпош II
** Карпош III
** Карпош IV
Археоботаника

Археоботаника е научна дисциплина која ги проучува остатоците од растенија на археолошките наоѓалишта. Преку проучување и идентификација на растителните остатоци во археолошкиот контекст, употребени за реконструкција на древната економија и околина.

Категорија:Археолошки методи
Ботника
Археозоологија

**Археозоологија** — научна дисциплина која ги проучува остатоците од животни на археолошките наоѓалишта.

Археозоологијата или зооархеологија е студија на остатоци од животни од наоѓалишта — коска, заби, рогови, слонова коска, влакна, лушпи, и школки. Археозоолозите се интересираат за односите меѓу луѓето и животните во минатото, проучувајќи разни видови на животни кои ги вклучуваат цицачите, птиците, рибите, рептилите и влекачите, како и школки и други без‘рбетници. 

Ова поле, управувано од специјалисти познати како зооархеолози или аналитичари на фауна, ги испитува остатоците како што се коските, школките, влакната, хитинот, лушпите, кожите и протеините, како што е ДНК, за да извлече увид во историските интеракции меѓу луѓето и животните и условите на животната средина.

Коските не се секогаш присутни на археолошките наоѓалишта, што зависи од условите како се зачувувале, и најчесто само по некоја коска или делови од коски можат доволно добро да бидат зачувани за археозоологот да може да ги проучува.

Додека коските и школките имаат тенденција да бидат релативно позачувани во археолошки контекст, опстанокот на остатоците од фауната е генерално ретко. Деградацијата или фрагментацијата на остатоците од фауната претставува предизвици во точната анализа и интерпретација на податоците.

Овој тип на анализа овозможува од една страна да го увидиме меѓусебниот односот на човекот и животните, а од друга страна да се запознаеме со економиите на древните заедници. Преку добиените податоци може да се утврди составот и видовите на животни кои ги ловел човекот, почетокот на припитомувањето, начинот на експлоатација на животните врз основа на остатоците од нивните скелети пронајдени во наоѓалиштето и др.

Археозоолозите одговараат на прашања за тоа дали животните биле истерани, ловени или одгледувани, за тоа како биле колени, колку месото придонело за исхраната, кога животните умирале, и секакопроцесот на нивното припитомување. Студиите за фауна во наоѓалиштата конкретно, можат да покажат за тоа кои животни биле ловени и јадени и во колкав однос. Тоа дава даваат информација за сезоната на користење на наоѓалиштето или за времето на ловење на животните.

## Археозоологија и сродни науки

Како што покажува самото име на оваа наука, археозоологија во своите проучувања се поклопува со други области и науки. Тие вклучуваат:

* Антропологија
* Археологија
* Биологија
* Екологија
* Етнографија
* Палеопатологија
* Палеонтологија
* Зоологија

## Поврзано

* Археологија на животната средина
* Биоархеологија

## Надворешни врски
* Здружение за археологија на животната средина
* BoneCommons(ICAZ)
* Интернационален Совет за Археозоологија(ICAZ) 
* Археозоо: колаборативно мрежно место за археозоологија 
## Наводи

Категорија:Археолошки методи
Зоологија
Категорија:Зоологија
Reverse Ajax

**Reverse Ajax**, кратенка за *Reverse (обратен) [[Asynchronous]] [[JavaScript]] и [[XML]]*, е интернетна развојна техника за создавање на интерактивни прилози. Намерата е мрежните страници да се направат подинамички со обезбедување на информации во реално време на самата страница. Значи зголемување на интерактивноста, брзината и ефикасноста.

Слично како и DHTML, LAMP, Ajax и SPA, Reverse Ajax не е технологија сама за себе, туку е само термин кој кажува дека се користат повеќе технологии заедно. Тие технологии се:

* AJAX за манипулација на податоците од страната на клиентот на едноставен и интерактивен начин, како и пренос на податоците помеѓу опслужувачот и клиентот.
* Технологија за гурање на податоците од опслужувачот кон прелистувачот.
* Комет, врската помеѓу опслужувачот и клиентот се чува отворена, со постепено симнување на страницата во некоја невидлива рамка.
* Piggyback, се додаваат дополнителни податоци во текот на нормалната клиент-опслужувач интеракција.
* Polling, клиентот постојано го храни (поставува упити) опслужувачот.

Reverse Ajax е различен од Ajax, тоа е пакет на технологии за гурање (анг. pushing) на податоците од опслужувачот кон клиентот. Овие технологии се засноваат на Ajax технологиите.

## Поврзано
* AJAX
* Комет
* Piggyback
* Polling

## Наводи

## Надворешни врски
;Статии
* Reverse Ajax 
* Exploring Reverse Ajax 
* Beyond Ajax  
* Changing the Web Paradigm   
* Comet Low Latency Data for the Browser 

;Имплементации
* DWR Project homepage  


Категорија:JavaScript програмски јазик
Категорија:Програмски јазик теми
Категорија:Софтверска архитектура
Категорија:Web 2.0
Категорија:XML
БСД Ѓавол

**БСД Ѓаволот** (англиски: *BSD Daemon*), маскотата на оперативниот систем БСД, го добила името според позадинските (daemon) процеси, посебен вид на софтверски програми на UNIX-оидни оперативни системи. Обично маскотата носи тритон кој ја симболизира можноста на даемон софтверот да подигнува (fork) нови процеси.

десно|рамка|FreeBSD лого
Авторските права над БСД ѓаволот ги има Маршал Кирк МекКузик, кој се грижи дека маскотата се користи само за БСД-заснован софтвер и сервиси. Сегашната популарна верзија на маскотата е нацртана од Џон Ласетер, режисер на анимирани филмови, на 22 март 1988 година. Првата верзија на логото е на комичарот Фил Фоглио.

Пред сегашното лого, проектот *FreeBSD* ја користел верзијата на Џон Ласетер како лого и маскота. Сепак, оваа пракса била напуштена бидејќи употребата на ѓавол како лого не била доволно делотворна. Постојат повеќе причини за ова, а најбитната е што ѓаволот не е единствен за *FreeBSD*, бидејќи сите БСД оперативни системи го користат. Во февруари 2005 бил распишан натпревар за создавање на лого за проектот, а избраното лого станало официјално од ноември 2005.

## Лиценца
Употребата на БСД ѓаволот е ограничена од МекКузик, и мора да се согласува со следната лиценца:

Оригиналот на англиски:„Individuals may use the daemon for their personal use within the bounds of good taste (an example of bad taste was a picture of the BSD daemon blowtorching a Solaris logo). When reasonably possible, I would like the text "BSD Daemon Copyright 1988 by Marshall Kirk McKusick. All Rights Reserved." to be included. This text need not be etched into the figure or garishly displayed when using the daemon as say an Icon in a web frame. A good example of how to handle the due credit in a web page is to create a link from the daemon picture to the following text:

 BSD Daemon Copyright 1988 by Marshall Kirk McKusick.
 All Rights Reserved.
 Permission to use the daemon may be obtained from:
 Marshall Kirk McKusick
 1614 Oxford St
 Berkeley, CA 94709-1608
 USA
 or via email at mckusick@mckusick.com“

БСД Ѓавол
БСД Ѓавол
Багдадска батерија

алт=Багдадската батерија|мини|Багдадската батерија

**Багдадската батерија** е еден особено чуден артефакт и една од светските мистерии. Артефактот кој моментално се наоѓа во Музејот на Антички Пронајдоци се верува дека е стар најмалку 2000 години и потекнува од т.н. партски период. Багдадска батерија во суштина е заедничко име за група на артефакти откриени во 1936 во селото Кујут Рабу, југоисточно од Багдад.

Во случајов се работи за објект за кој се претпоставува дека бил галванска ќелија, веројатно употребена за обложување на злато врз сребрени предмети. Садот во форма на ваза, со светло-жолта боја, има висина од 12,5 сантиметра и пречник на основата од 4 сантиметра.

Како и зошто е користена оваа ,,батерија" останува енигма. Некои тврдат дека таа е доказ за знаењето на старите цивилизации за електрицитетот, милениуми пред тој да биде официјално откриен.

## Надворешни врски
* Багдадската батерија 
* Загатката на 'багдадските батерии'

Категорија:Археолошки наоди
Терма (град)

[мини|десно|350px|Карта на [Античка Македонија со градот Терма во близина на Солун.]]
**Терма** — град во античка Мигдонија основан од Еритрејците или Коринтјаните кон крајот на 7. век п.н.е., кој подоцна станал дел од Кралството Македонија. Се наоѓал во северозападниот дел на големиот залив во Егејското Море, Термајскиот Залив.

Градот подоцна бил преименуван во Тесалоника од страна на македонскиот крал Касандар според името на својата жена Тесалоника, полусестрата на Александар Македонски, ќерка на Филип II Македонски.

## Наводи

## Литература

* The Letters to the Thessalonians http://books.google.com/books?id=gzwjtKwinR4C&pg=PA10&dq=Therme++colony&sig=eBVS1dxxHci4sGN3DEmx2tmVc_k by Gene L. Green 
* From Mycenae to Constantinople: The Evolution of the Ancient City http://books.google.com/books?id=1BcLLMg6wNUC&pg=PA123&dq=Therme++colony&sig=8TuCJthvr6pj2_VuWHN9a-rpIGM#PPA123,M1 By Richard Allan Tomlinson 
* Hidryma Meletōn Chersonēsou tou Haimou (Thessalonikē, Greece)http://books.google.com/books?um=1&q=Therme+corinthian+eretrian&btnG=Search+Books  

## Надворешни врски

* Стари монети од Терма 

Категорија:Градови во Кралството Македонија
Категорија:Стар Солун
Категорија:Мигдонија
Категорија:Населени места основани во 7 век п.н.е.
Сариса

thumb|right|250px|Војници ракуваат долги сариси
[thumb|right|250px|[Македонска фаланга во битка]]
*'Сариса*[ελληνικα: "Σάρισσα"] копје со две острици на обата краја, со должина од 3 до 7 метри, кое го користела македонската фаланга. Ова оружје било исклучително тешко како за копје, со тежина од преку 5 кг. Острицата му била кратка, железна и во облик на лист. Копјето имало и бронзен „чевел“ на другиот крај, со помош на кој се прицврстувало на земјата против непријателски јуриш. Неговата огромна должина била голема преднст над хоплитите и други војници со помали оружја, бидејќи непријателот морал да ја помине сарисата за да може да дојде до самиот војник. Меѓутоа сарисата била бескорисна доколку војниците не биле распоредени во густи редови, и истата сигурно би била проблем при марширање. Затоа сарисата била изработена од две половини кои се спојувале со метален ремен пред самата битка. Ова на фалангата ѝ овозможувало нормална подвижност.

Во густа формација, фалангата правела „ѕид од копја“, каде копјата биле доволно долги за да сочинуваат пет реда копја пред првиот ред војници—Дури и ако непријателот успеал да го пробие првиот ред копја, го чекале уште четири такви. Задните редови ги држеле копјата косо во воздух заради спремност за напад и одбрана од копја. Македонската фаланга била неранлива од напред за секој вид војска освен иста таква фаланга; единствениот друг начин да се победи бил да ѝ се разбие формацијата и истата да се закрили.

Се смета дека сарисата ја измислил кралот Филип II Македонски, таткото на славниот, Александар Македонски. Филип започнал со строги обуки на војниците кои дотогаш биле деморализирани, учејќи ги да ракуват копје со две раце. Новата тактика била незапирлива, и кон крајот на владеењето на Филип, претходно ранливата македонска држава сега владеела со Грција, Епир и Тракија.

Александар ја искористил оваа тактика за неговите походи во Азија, освојувајќи го Египет, Персија и Павравите (северозападна Индија), каде бил постојан победник. Во секоја битка, фалангата била од круцијално значење. Таа одиграла решавачка улога во Битката кај Гавгамела каде српните двоколки на персискиот крал биле сосема уништени од фалангата, со помош на придружничката коњица и пелтастите (фрлачите на џилити). Александар полека ја намалувал важноста на фалангата (и со тоа на сарисата) менувајќи го начинот на комбинирање на оружје, и додавајќи „азиски“ оружја и војски. Меѓутоа сарисата останала од суштинско значење за секоја хеленска армија, но недоволната обука и вежба заедно со преголемото потпирање на фалангата без многу додатни сили довело до конечен пораз на Македонија од страна на Рим во Битката кај Пидна.

Категорија:Античко оружје
Категорија:Вратилесто оружје
Категорија:Војска на Античка Македонија
Категорија:Копја
Европски омбудсман

**Европскиот омбудсман** (или понекаде само *Евроомбудсман*) е омбудсман на Европската Унија. Телото било формирано со Мастришкиот договор.

## Цел

Европскиот Парламент назначува омбудсман кој е овластен да ги прима жалбите од било кој граѓанин на Европската Унија или било кое физичко или правно лице кое престојува или има регистрирано канцеларија во земјите членки, а кои се однесуваат на повреди на човековите права предизвикани од активности на институции на Европската Унија или тела со исклучок на Европскиот суд на правдата како и Судот од прва инстанца кога дејствуваат во нивната судска улога.

Во согласност со неговите овластувања Омбудсманот ќе поведе постапка по оние случаи кои ги смета за основани, по сопствена иницијатива или врз основа на жалба поднесена до него директно или преку член на Европскиот Парламент, освен ако фактите укажуваат или се предмет на завршена судска постапка или судска постапка која е во тек. Кога Омбудсманот ќе востанови случај на лоша администрација, односно повреда на право, се обраќа до засегнатата институција и истата има период од три месеци во кои треба да го информира Омбудсманот за нејзините ставови по тоа прашање. Потоа Омбудсманот доставува извештај до Европскиот Парламент и до засегнатата институција.

Лицето кое ја приложува жалбата ќе биде информирано за резултатот од истрагата. Омбудсманот поднесува годишен извештај до Европскиот Парламент за резултатите од неговите истраги.

Омбудсманот ќе биде назначен по секој избор на Европскиот Парламент за времетраење на неговиот мандат. Омбудсманот има право на реизбор. Омбудсманот може да биде разрешен од страна на Судот на правдата по барање на Европскиот Парламент доколку повеќе не ги исполнува условите потребни за извршување на неговите обврски или доколку е виновен за лошо постапување. Омбудсманот е потполно независен во извршување на своите надлежности. Во извршувањето на своите надлежности тој ниту ќе бара ниту ќе прима инструкции од било кој. Омбудсманот во текот на својот мандат не смее да врши други дејности, без разлика профитни или непрофитни.

## Историја

* Прв Омбудсман (1995-2003) е Јакоб Содерман од Финска.
* Моментален Омбудсман од 2003 е Никофорос Диамандурос од Грција.

## Надворешни врски
* ombudsman.europa.eu (официјално мрежно место)
* Европски Омбудсман  - европски навигатор

Категорија:Политички канцеларии на Европската Унија
Категорија:Неинституционални тела на Европската Унија
Категорија:Стразбур
Мнесикле

мини|Пропилеја на атинскиот Акропол
**Мнесикле**, според Плутарх (*Перикле*, 13) е архитектот на Пропилеите, портата на атинскиот акропол.

Категорија:Старогрчки архитекти
Мегалит

[мини|300px|десно|Мегалитски гроб, [Мане Бра, Бретонија]]
[мини|десноright|[Клин (механика)|Клинест гроб од бронзеното доба во областа Бурен во Ирска]]
**Мегалит** претставува сложенка од двата старогрчки збора - *μέγας* (**мегас**), што значи *голем*, и *λίθος* (**литос**), што значи *камен*. Кога ќе се каже дека нешто е мегалитско, на пример гроб, опсерваторија и слично, се подразбира дека е направено од прилично огромни камења кои се употребени како основа за некаква структура или споменик. Ги има несекаде во светот, некои се сместени долж Средоземјето, концентрирани во Западна Европа, или само во Англија. Сите тие архитектонски праисториски споменици во суштина имаат свои составни елементи:

* Алинјемон
* Долмен
* Кромлех
* Менхир
* Трилит
* Хенџ

## Надворешни врски
* [Долмени, менхири и камени кругови во [Јужна Франција]]
* Руски Мегалити - Долменски патеки
* Портал за мегалити и мегалитски мапи

Категорија:Камења
*
Менхир

[right|thumb|200px|Двата Керадигу менхира, [Бретања, Франција]]
**Менхир** (од долнобретонското *men* = камен и *hir* = долг) претставува голем, единечен исправен стоечки камен (монолит или мегалит), од предисториско европско потекло.

Зборот *менхир* бил присвоен, од францускиот, од страна на археолозите од 19 век врз основа на зборовите во бретонскиот јазик кои значат „долг камен“ (споредете со модерен велшки: *maen hir*  = долг камен). Во модерниот бретонски јазик се користи зборот *peulvan*.  Најпознат менхир е Локмаријакерскиот менхир.

## Изглед
Менхирите се основата на многу праисториски мегалитски споменици во Западна Европа. Можат да бидат распоредени линиски (алинјемони) или кружни (кромлеси). Менхирите се омилена тема за шпекулација во псевдоархеологијата. Тие се толку препознатливи од праисториските култури што дури одвреме-навреме ќе се појавуваат и во некој друг медиум (како на пример филмот Астерикс).

## Надворешни врски
* Ред на менхири во Русија, Јужен Урал 


Категорија:Мегалитски споменици
Категорија:Камења
Категорија:Европа во каменото време
Македонско ракописно писмо

**Македонското ракописно писмо** е прилично поразлично од печатното македонско писмо. На сликава се илустрирани сите букви, прво малата, а потоа големата варијанта на секоја буква. Ракописното писмо е во истата форма уште од неговото официјализирање, со една мала поправка. Последната поправка на писмото е бришење на цртата која се ставала под буквата Ш.

## Писмо

:**Белешка**: *Буквата Ѕ има иста форма и во печатена и во ракописна верзија. Погрешно е да се користи латинската ракописна форма за буквата S*.

Овие одговараат на следните печатни букви и нивните МФА претставувања:

* Големи букви

* Мали букви

## Примери
Во прилог следуваат различни зборови напишани на македонско ракописно писмо.


File:Macedonia in Macedonian handwritten style.svg|Зборот „Македонија“ на македонско ракописно писмо.
File:Wikisource in Macedonian handrwritten.svg|Зборот „Викиизвор“ напишан со ракописно писмо.



Ракописно писмо
Алинјемон

**Алинјемон** е мегалитски споменик, од типот на Менхир. Може да биде распореден линиски како на пример Карнак.

Категорија:Камења
Категорија:Мегалитски споменици
Долмен

[десно|мини|200px|[Долменот Пулнаброн|Пулнабрионскиот долмен во областа Клер, Ирска]]

**Долмен** (tol-маса, men-камен) или камена маса e стар бретонски израз за да се означат камените гробни конструкции во вид на џиновски маси, бидејќи навистина така изгледаат.

Можат да бидат составени од два исправени камена и еден хоризонтален кој налегнува во нив (формирајќи ја буквата П) па сè до групација од такви камења. Најчесто се состојат од три до шест големи камени блокови вкопани во земја преку кои е положена огромна камена плоча.

## Надворешни врски
* [Долмени, менхири и камени кругови во [Јужна Франција]] - на англиски и на француски
* Слики на Долмени од Роберт Трист

Категорија:Камења
Категорија:Мегалитски споменици
Кромлех

[мини|250п |Класичен кромлекс од севера на [Англија]]
**Кромлех** (британски поим за „крив камен“) е мегалитски споменик, од типот на менхир. Кромлесите имаат претежно сакрална функција и често се поврзани со конструкции од типот на хенџ.

Категорија:Камења
Категорија:Мегалитски споменици