Андесаурус

**Андесаурус** (што значи „гуштер од Андите“) — род на титаносауруски сауроподски диносаурус кој живеел за време на Доцна Креда на територијата на денешна Аргентина. Како и повеќето сауроподи, тој имал мала глава на крајот од долгиот врат и подеднакво долга опашка. *Андесаурусот* бил многу големо животно, како и многу други негови роднини, влегувајќи во списокот на најголемите животни што некогаш оделе по Земјата .

## Историја на откритието
лево|мини| ''Андесаурус'' во споредба со луѓе.
Во 1991 година, палеонтолозите Хорхе Орландо Калво и Хосе Фернандо Бонапарте го нарекле *Андесаурус*, што се однесува на Андите и исто така го вклучува грчкиот збор *саурос* („гуштер“), заради близината на остатоците на ова животно до Андите. Фосилите на *Андесаурус*от биле пронајдени од Алехандро Делгадо, по кого е именуван единствениот познат вид ( *А. Делгадои).*

Единствениот познат материјал на *Андесаурус* е делумен скелет кој се состои од серија од четири пршлени од долниот дел на грбот, како и 27 пршлени на опашката, поделени во две серии од одделни делови на опашката. Пршлените од средниот дел на опашката имале издолжена центра.  Откриени се и елементи на карлицата, вклучително и две седални коски и препонска коска, заедно со фрагменти од ребра и нецелсна рамена коска и бутната коска .

## Опис
Вкупната должина го проценува *Андесаурус*от на 15  до 18 метри должина. Во 1995 година, Јан Печкис создал масовни проценки на диносаурусите и ги поставил по редослед на категории според големината (секоја категорија била поделена на третини); со помош на техника за проценка на масата што се екстраполира од обемот на бедрената коска, *Андесаурусот* бил наведен во категоријата 40-70 метрички тони (44-77 кратки тони). Грегори С. Пол, сепак, наведува дека *Андесаурусот* тежел 7 тони.  Во 2020 година Молина-Перес и Лараменди процениле вкупна должина од 22 метри  и 20 метрички тони .

Грбните пршлени на *Андесаурусот* ги носат типичните одлики на *[[Опистоцеликаудија]]* и голема странична пневматска депресија. За разлика од сродниот *Фувангосаурус*, има пневматска одлика на предниот дел. Потенцијално дијагностички за *Андесаурус*, постои дополнителен гребен кој ја поддржува долната артикулација за ребрата  иако лошото зачувување кај другите пршлени значи дека може да се идентификува само на една коска.

## Класификација
Неколку примитивни одлики го карактеризираат *Андесаурусот* како најбазалниот познат член на Титаносаурија. Всушност, овој клад *ги содржи Андесаурусот,* Салтасаурусот, нивниот последен заеднички предок, и сите негови потомци.  Најистакната одлика е артикулацијата помеѓу неговите пршлени на опашката. Кај повеќето изведени *титаносауруси,* пршлените на опашката се артикулираат со топчести споеви, додека кај *Андесаурусот*, двата краја на пршлените се рамни. *Самиот Андесаурус* се одликува само со единствена одлика, високите нервни боцки на горниот дел од пршлените на грбот, но за него е потребно дополнително проучување.

Некои други основни титаносауруси од Аргентина, вклучително и *[[Аргентиносаурус]]* и *[[Пуертасаурус|Портасаурус]]*, исто така биле сауроподи со огромна големина. Најмногу изведената група на титаносаури, Салтасауриди, вклучувала некои од најмалите познати сауроподи, вклучувајќи го и самиот *Салтасаурус*.

## Палеоекологија
Овие фосили биле откриени во формацијата Канделерос, најстарата формација во рамките на групата Нојкен во провинцијата Неукен, Аргентина . Оваа формација датира во фаза на кеноман од доцниот период на Креда, пред околу 99,6 до 97 милиони години. Оваа формација содржи фосили од *Битрераптор* и огромниот *[[Гигантосаурус]]*.

## Наводи

### Библиографија
* Новас, ФЕ, Салгадо, Л., Калво, ЈО и Агнолин, Ф. 2005 година. Iantиновски титаносаурус (Диносаурија, Сауропода) од доцната Креда на Патагонија. *Музеј Ревиста дел Аргентино де Циенсиас Натуралес 7 (1): 37-41.*
* Салгадо, Л., Корија, РА и Калво, ЈО 1997 година. Еволуција на титаносауриди Сауроподи. I: Филогенетска анализа заснована на посткранијални докази. *Амегиниана* . 34: 3-32.
* Тидвел, В., Карпентер, К. & Мејер, С. 2001 година. Нов Титаносауриформ (Сауропода) од членот на отровната лента, член на планината Кедар (долна креда), Јута. Во: ozивотот на мезозојски ’рбетници. DH Tanke & K. Carpenter (уредници. ) Универзитет во Индијана Прес, Едс. DH Tanke & K. Carpenter. Универзитетски печат во Индијана. 139-165 година.
* Upchurch, P., Barrett, PM, & Dodson, P. 2004. Сауропода. Во: Weishampel, DB, Dodson, P., & Osmolska, H. (Eds. ) *Диносаурија* (2. издание). Беркли: Универзитет во Калифорнија Прес. Стр.&nbsp;259–322.

Категорија:Диносауруси од доцната креда во Јужна Америка
Категорија:Титаносаурус