open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Сњежка

мини|десно|Сњежка во 1900 г.

**Сњежка** (, , ) — планина на границата на Чешка и Полска, и најстакната точка на Шлескиот Срт во венецот Крконоше. Со  ова е највисока планина во Чешка, на венецот Крконоше и целите Судети.

## Историја
Првото документирано искачување на планината се случило во 1456 г. од непознат венецијански трговец во потрага по драги камења. Набргу потоа се појавиле и првите населени места на планината, претежно во облик на рударски населби, каде населението се занимавало со добивање на бакар, железо и арсен. Рударските окна се зачувани и до денес, и долги се вкупно .

Првото германско име на планината е *Ризеберг* („џиновска планина“), спомнато од Георгиј Агрикола во 1546 г. По петнаесет години се јавува името *Ризенберг* на картата на Шлеска на Мартин Хелвиг. Подоцна германското име се сменило во *Ризенкопе* („џиновска чука“), за на крај да го добие називот *Шнекопе* („снежна чука“).

На чешки, планината прво се нарекувала *Пахрбек Сњежни* (снежна чука), подоцна *Сњежка*, а името *Сњежовка* е усвоено во 1823 г. Во постаро време, планината на полски се нарекувата *Гура Олбжимја* („џиновска планина“).

Најстар објект на врвот е параклисот „Св. Лаврентиј“ (*Laurentiuskapelle*), изграден околу 1665–1681 г. од шлеското семејство Шафгоч како меѓник на нивниот имот. Околната територија, заедно со рудниците, биле во сопственост на ова семејство сè до 1945 г. Во 1850 г. е изграден планинарскиот дом *Пруска колиба* на шлеската (полска) страна, а во 1868 г. е направен и домот *Чешка колиба* на чешка страна. Пруската колиба е обновувана заради пожари во 1857 и 1862 и по 1945 г., па на крајот срушена во 1967 г. Чешката колиба се запустила по 1990 г. и е урната во 2004 г.

Во 1900 г. на врвот е изградена дрвена метеоролошка станица. Интересно е што била единствената неоштетена метеролошка станица цела Средна Европа по Втората светска војна. Урната е во 1980-тите.

## Планината денес
мини|десно|Полската метеоролошка опсерваторија
Планината е мошне популарно планинарско одредиште за туристи од Чешка, Полска и Германија, кои ја посетуваат во летниот период. На полска страна има видиковец со ресторан во облик на диск, изграден во 1974 г., матеоролошка станица и параклисот Св. Лаврентиј. На чешка страна се остатоците од Чешката колиба, пошта и седечка жичница која поаѓа од Пец под Сњежка на подножјето на планината.

мини|центар|400п|Поглед од врвот на Сњежка

## Галерија

Schronisko na Śnieżce i kaplica św. Wawrzyńca.JPG|Параклисот „Св. Лаврентиј“
2009katastrofa.jpg|Горен дел од видиковецот во поправка
Sněžka, nová poštovna.jpg|Чешка пошта на врвот
Sněžka-stanice-lanovky-a-výhled2009.jpg|Жичницата


## Поврзано
* Крконоше
* Судети

## Наводи

## Надворешни врски

* Сњежка — чешки туристички портал
* Портал на Сњежка 
* Мрежно место за Сњежка
* Временска прогноза

Категорија:Судети
Категорија:Планини во Полска
Категорија:Планини во Чешка
Категорија:Краловохрадечки крај
Категорија:Долношлеско Војводство
Категорија:Највисоки точки на земјите
Категорија:Меѓународни планини во Европа
Црква „Св. Илија“ - Сулдурци

**Свети Илија** — главна селска црква во селото Сулдурци.

## Местоположба
Црквата е сместена во непосредна близина на сретселото.

## Историја
Црквата била осветена на 14 ноември 2010 година со света божествена литургија со која чиноначалствувал Митрополитот Брегалнички г. Иларион.

## Архитектура
Градбата на црквата претставува крстокуполен храм со осумаголна купола и полукружна апсида на источната страна. На секоја страна од куполата има по една монофора. Влезот се наоѓа на западната страна кон којашто е доградена припрата, а над влезната врата има полукружна ниша со фреска на којашто е насликан Свети Илија. Објектот во целост е обоен во бела боја и е покриен со кров од ќерамиди, додека куполата е покриена со лимен кров.

Дворот на црквата е ограден со метална ограда и во него се сместени камбанаријата, трпезарија, бунар и помошен објект. Камбанаријата е со квадратна основа и претставува примитивна железна конструкција покриена со пирамидален кров. Сместена е нпосредно од десната страна од влезот во дворот на црквата.

## Галерија

Податотека:Црква Св. Илија - Сулдурци 1.JPG|Поглед на дворот на црквата
Податотека:Црква Св. Илија - Сулдурци 2.JPG|Поглед на црквата
Податотека:Црква Св. Илија - Сулдурци 3.JPG|Црквата со патот
Податотека:Црква „Св. Илија“ - Сулдурци 2.jpg|Влезот
Податотека:Црква „Св. Илија“ - Сулдурци 4.jpg|Куполата
Податотека:Црква „Св. Илија“ - Сулдурци 5.jpg|Апсидата
Податотека:Црква „Св. Илија“ - Сулдурци 7.jpg|Камбанаријата
Податотека:Црква „Св. Илија“ - Сулдурци 6.jpg|Трпезаријата
Податотека:Црква „Св. Илија“ - Сулдурци 3.jpg|Бунарот
Податотека:Црква Св. Илија на сретсело во Сулдурци 5.JPG|Поглед на црквата со сретселото
Податотека:Црква „Св. Илија“ - Сулдурци 8.jpg|Натписната плоча


## Поврзано
* Сулдурци
* Црква „Св. Атанасиј“
* Радовишко архијерејско намесништво
* Ораовичко-воиславска парохија

## Наводи

## Надворешни врски

Категорија:Сулдурци
Сулдурци
Категорија:Македонската архитектура во 2010 година
Црква „Св. Атанасиј“ - Сулдурци

**Свети Атансиј** — црква која се наоѓа во селото Сулдурци, во близината на Радовиш.

Сместена е на врвот на ридот веднаш над последните куќи од селото, самите мештани ја нарекуваат *манастирче*. Според натписот на ѕидот веднаш десно влезната врата црквата е изградена во 1841 година. Таа претставува стариот црковен храм на Сулдурци, кое во минатото се наоѓало погоре во неговата близина, заради што и денес тоа како селска слава го задржало празнувањето на нејзиниот светец-патрон Свети Атанасиј, иако во самото село има новоизградена поголема црква посветена на Свети Илија. Во моментот на црквата се изведуваат градежни зафати за нејзина обнова, при што се поставени нови армирани бетонски столбови и покрив. Секоја година на 15 мај се одржува селската слава „Св. Атанасиј - летен“ која се прославува со црковно-народен собор околу манастирчето за што се изградени покриена трпезарија и помошни обејтки.

## Галерија



Податотека:Црква Свети Атансиј - Сулдурци 04.JPG|Влезната врата на црквата, со натписот 1841 г. кој ја означува годината на изградбата
Податотека:Конаци-Св. Атанасиј - Сулдурци 03.JPG|Покриената трпезарија со маси за ручавање, за селската слава и црковно-народниот собор



## Поврзано
* Радовишко архијерејско намесништво
* Ораовичко-воиславска парохија
* Сулдурци

## Надворешни врски

Категорија:Сулдурци
Сулдурци
Црква „Св. Кирил и Методиј“ - Раборци

**Свети Кирил и Методиј** се наоѓа во Раборци, Општина Струмица.

Категорија:Раборци
Раборци
ПУ „Маршал Тито“ - Рич

**Основно училиште „Маршал Тито“** (официјално: **Подрачно основно општинско училиште „Маршал Тито“ - Рич**; скратено: **ПООУ „Маршал Тито“**) — подрачно основно училиште во струмичкото село Рич, во состав на истоименото училиште од градот Струмица, Општина Струмица.

Училиштето е именувано по југословенскиот државник и претседател Јосип Броз Тито.

## Настава

Во училиштето наставата се изведува на македонски наставен јазик.

## Наводи

## Надворешни врски

Категорија:Основни училишта во Општина Струмица
Рич
Категорија:Рич
Црква „Св. Илија“ - Рич

**„Св. Илија“** — христијански храм кој се наоѓа во Рич, Општина Струмица.

## Надворешни врски

Сачево
Категорија:Рич
Категорија:Појавено во 1935 година во Македонија
ПУ „Даме Груев“ - Свидовица

**Основно училиште „Даме Груев“** (официјално: **Подрачно основно општинско училиште „Даме Груев“ - Свидовица**; скратено: **ПООУ „Даме Груев“ - Свидовица**) — подрачно основно училиште во струмичкото село Свидовица, во состав на истоименото училиште од селото Куклиш, Општина Струмица.

Училиштето е именувано по истакнатиот македонски народен херој Даме Груев.

## Наводи

## Надворешни врски

Категорија:Основни училишта во Општина Струмица
Свидовица
Категорија:Свидовица
Црква „Вознесение Христово“ - Свидовица

**„Вознесение Христово“** — христијански храм кој се наоѓа во Свидовица, Општина Струмица.

Свидовица
Категорија:Свидовица
Категорија:Македонската архитектура во 2012 година
Трајко Димитров

**Трајко Димитров** (,  - , ) — македонски архитект. Припаѓа на првата генерација архитекти запишана на Архитектонскиот отсек на Техничкиот факултет во Скопје во 1949, а дипломирал во 1956 година. По дипломирањето се вработил во Заводот за станбена изградба во Скопје, којшто подоцна се трансформирал во Македонијапроект и тука останал сè до истекот на неговиот активен работен стаж во 1990г. Својата кариера претежно ја посветил на проектирањето на објекти од општествен карактер, давајќи притоа посебен акцент на спортските објекти.

## Животопис
Потекнува од занаетчиско семејство. Татко му Ѓорѓи,роден 1902 во Булачани е истакнат мајстор во градот за изработка на мебел, а мајка му Стојна, родена 1903 во Пагаруша, потекнува од семејство кое според семејната традиција имало свој рудник за вадење и обработка на мермер. До 1937 живеел во маалото Буњаковец, а потоа за време на школувањето и студиите па сè до 1962 во Дебар Маало.

Починал на 5 јануари 2023 година во Скопје.

## Позначајни дела
* 1958 Домот на културата „Кочо Рацин” во Скопје,
* 1962 Станбениот блок ( П+5+По) на аголот на улиците „Ленинова” и „Орце Николов”  во Скопје
* 1966 Пристанишна аеродромска зграда „Скопје” во Петровец, Скопје
* 1968 Природонаучен музеј на Македонија,Скопје
* 1970 Кошаркарската сала „Работнички” во Скопје, (со арх. Живко Гелевски)
* 1973 Универзалната спортска сала на Тутунски комбинат во Прилеп,
* 1973 Основно училиште „Гоце Делчев” во Кавадарци,
* 1978 Покриениот пливачки базен „Младост”  во Скопје
* 1979 Универзалната спортска сала во Куманово (со арх. Живко Гелевски)
* 1986 Административно-деловниот комплекс „Палома Бјанка” во Скопје

Prirodonaucen muzej makedonija.zgrada.24.8.2013.1.JPG|Природонаучен музеј во Скопје


## Награди и признанија
* 1966 Борбина плакета, за пристанишна аеродромска зграда „Скопје” во Петровец, Скопје
* 1973 Златна јубилејна плакета, за универзалната спортска сала на Тутунскиот комбинат во Прилеп,
* 1981 Голема награда на Бимас, за Универзалната спортска сала во Куманово

## Наводи

Категорија:Македонски архитекти
Аршин

**Аршин** (турски: *arşın*) — стара антропоморфна мера за должина. Истиот бил употребуван во градежништвото, но и во други области од секојдневниот живот (трговија, занаетчиството, итн.).

## Потекло на поимот
Поимот „аршин“ поттекнува од службениот јазик на Отоманското Царство сличен на персиското ареш‎. Аршинот се среќава и како „зира“, „ѓира“ или „турски лакот“.

## Историја
Аршинот како мерка за должина се јавува за првпат кај Турците Османлии. Настанат е во моментот на експанзија на исламскиот свет како резултат на потребата за развивање на одделна единица мерка. Оваа мерка се применува на широко подрачје со различни општествено-економски и политички уредувања и во долг временски распон од неколку векови. Аршинот се среќава во средна и источна Европа, северна Африка, па сè до крајбрежјето на Црното Море и Индискиот Океан. Најстарите записи кои сведочат за примената на аршинот во блискиот регион, под името „зира“, се наоѓаат во вакуфнамето на Иса-бег Исаковиќ во Сараево од 1462 година. Аршинот станува официјална државна мерка на територијата на Македонија со доаѓањето на Турците Османлии на оваа територија и се користи сè до Балканските војни. 
 
## Особености
Големината на овој елемент на антропоморфниот мерен систем е одредена со растојанието помеѓу рамениот зглоб на раката до врвот на средниот прст на испружената рака (помеѓу 65 и 75 сантиметри). Во официјалниот турски мерен систем бил рамен на две стапки или 24 прста.

Во 19 век, во Македонија бил употребуван во три варијанти:

* *градежничкиот или дулѓерскиот аршин и тој имал 75,8 [[сантиметар|сантиметри]]*
* *трговскиот или чаршискиот за мерење на обични ткаенини имал 68 [[сантиметар|сантиметри]] и*
* *терзискиот (ендазе), употребуван од кројачите и абаџиите и тој имал 65 [[сантиметар|сантиметри]]*

Аршинот бил од дрво или од метал, при што дрвените аршини ги изработувале самите мајстори. Оваа мерка била употребувана дури и по воведувањето на метричкиот систем за мерење во Македонија.

## Преносно значење
Мери со различен аршин - за иста работа суди различно, различно се однесува кон луѓето, субјективно ги оценува нивните постапки.

## Поврзано
* Мерни единици
* Историја на мерењето
* Мерни системи
* Англиски мерни единици
* Империјални мерни единици
* Американски мерни единици
* Систем SI
* Раст или човеков бој
* Чекор
* Лакот
* Стапка
* Дланка
* Педа
* Палец
* Прст
* Пасус

## Наводи

## Литература
* Хаџиева Алексиевска, Јасмина (Студентски збор, Скопје, 1985) *„Мерки, антропоморфност и модуларни пропорции кај старата македонска куќа“*

Категорија:Единици за должина
Категорија:Антропоморфни единици
Категорија:Турцизми
Категорија:Архаизми
Категорија:Застарени мерни единици
Антропоморфни мерки

**Антропоморфни мерки** — мерни системи кои произлегуваат од поедини делови на човековото тело. Овие мерки настанале заради потребата за меѓусебна соработка и потребата од заеднички јазик на величини на мерки во изведувањето на архитектонските и структурите со сличен карактер. Истите биле користени при изведбата на македонската традиционална архитектура сè до воведувањето на метричкиот систем.

## Историја
Антропоморфните или физиометриските мерки се создаваат, независно од територијата и временскиот период, кај одделни цивилизации на Стариот Свет. Така во Египет како мерка за должина е користена лакот и палец, во Месопотамија стапка, во Стара Грција, освен веќе преземените, прст и педа, додека во Стариот Рим додадени се чекор и пасус. Аршин пак, како мерка се јавува за првпат кај Турците Османлии.

Римскиот теоретичар Витрувиј во своето дело Десет книги за архитектурата дава осврт на хомогеноста на антропоморфните мерки.

## Мерки
* Раст или човеков бој
* Чекор
* Аршин
* Лакот
* Стапка
* Дланка
* Педа
* Палец
* Прст
* Пасус

## Поврзано
* Мерни единици
* Историја на мерењето
* Мерни системи
* Англиски мерни единици
* Империјални мерни единици
* Американски мерни единици
* Систем SI

## Литература
* Хаџиева Алексиевска, Јасмина (Студентски збор, Скопје, 1985) *„Мерки, антропоморфност и модуларни пропорции кај старата македонска куќа“*

Категорија:Мерни единици
Конзола (архитектура)

thumb|Неокласистичка конзола создадена од исправена волута
**Конзола** () — носечки елемен кој се издвојува од рамна површина на ѕид и носи лак, еркер, балкон, скулптура или слично, по некогаш е само испуст од ѕидната рамнина. Прицврстен е во ѕидот само на едната страна.

## Историја
Во старата архитектура конзолите се од камен и често се богато украсени со геометриски, флорални или фигуративни мотиви. Од 17 век може да бидат од тули а исто така и од штуко или гипс, кои понекогаш имаат само декоративно значење,

Се појавуваат и во архитектурата на средновековните замоци, како мали конзоли и како поголеми кои носат еркери, мостчиња па и средновековни клозети кои се видливи на ѕидовите на замокот (вакви клозети се појавуваат и во народната архитектура на балканот) и им даваат посебен карактер.

## Галерија

Image:Kilpeck hound & hare corbel.jpg|Куче и зајак на конзола од една англиска цркви во 12. век
Image:Modillonsarthous2.JPG|Конзолен симс (Франција, 12. век)
Image:Corbel Venezia.JPG|Ренесансна конзола во Венеција
Image:Orna145-Konsolen.png|Неокласистичка конзола


## Напомена
Архитектонската конзола не би требало да се заменува со статичката конзола.

## Поврзано
* Декоративни архитектонски елементи

## Наводи

### Литература
* J. Herout, *Slabikář návštěvníků památek*. Praha 1978, pp.&nbsp;158.
* Priruční slovník nauční ČS Akademia vied, Praha 1966.

Категорија:Архитектонски елементи
Категорија:Галицизми
Плоштад

мини|десно|Агората во Атина
мини|десно|Плоштад Свети Марко во Венеција
мини|десно|Плоштад Св. Петар во Рим

## Дефиниција

Плоштад е отворен јавен простор кој се користи за собири и интеракција помеѓу луѓето. Плоштадот најчесто се наоѓа во центарот на градот и претставува пешачка зона ограничена со улици, објекти или зелени простори. Често во центарот на плоштадот се наоѓа фонтана, споменик или скулптура. Плоштадот е еден од најважните елементи во урбанистичкото планирање, и воопшто во градовите.

## Употреба

Плоштадите секојдневно ги користат луѓето како места за сретнување, и како засолниште од сообраќајниот метеж. Честопати плоштадите се користат за разни настани, музички концерти, отворени пазари, политички и граѓански собири.

## Видови на плоштади

Плоштадите се категоризираат според нивната форма и функција. Според формата, постојат плоштади со правилна и неправилна форма. Плоштадите со правилна форма (кружна, правоаголна, триаголна) претставуваат јасна урбана слика за набљудувачот.

## Историја

Во првите урбани формации – градови, плоштадите најчесто се создавале на крстосниците помеѓу важните трговски патишта.
Во Стара Грција, централно место во или плоштад градовите е агората. Агората претставувала центар на политичкиот, уметничкиот, атлетскиот и спиритуалниот живот на градот, а самиот поим значи „место на собир“.
Во римско време, јавен плоштад претставува форумот.

## Примери
мини|Кралскиот плоштад во Касел
Примери на плоштади кои воспоставуваат уникатна врска со објектите кои ги ограничуваат и создаваат впечатливи простори се плоштадите Свети Петар во Рим  и Свети Марко во Венеција.

## Плоштадот како тема во уметноста и во популарната култура
* „Плоштадот на единството“ (*Union Square*) - песна на американскиот музичар Том Вејтс (*Tom Waits*) од 1985 година.

## Наводи

Категорија:Архитектура
БИМАС

**БИМАС** — биенале на македонската архитектура каде се изложуваат проекти и реализации од областа на архитектурата, урбанизмот, внатрешната архитектура и дизајнот. Исто така, овој настан опфаќа гостувања на архитекти, предавања, дебати на актуелни теми и доделување на награди.

## Учество
Право на учество на Биеналето имаат архитекти со завршен VII степен на образование, државјани на РМ, и правни лица-фирми кои учествуваат со дела на архитекти, државјани на Македонија, со завршен VII степен на образование. Вон конкуренција можат да учествуваат и странски државјани со дела изведени на територијата на РМ.

## Награди
На БИМАС се доделуваат следните награди:
*Голема награда на БИМАС, за реализиран архитектонски објект
*Награда за проект од областа на архитектурата
*Награда за реализирана внатрешна архитектура-ентериер
*Награда за реализиран индустриски дизајн
*Награда за урбанистички план или проект
*Награда за проект од внатрешната архитектура и индустрискиот дизајн
*Специјална награда

Категорија:архитектура
Петер Цумтор

**Петер Цумтор** (; р. ) — швајцарски архитект. Роден е во Базел. Татко му бил столар и љубовта кон техничките науки ја открива учејќи столарство, од 1958 до 1962 година. Од 1963 до 1967 година студирал на Школата за уметности и занаети, а потоа се запишал на индустриски дизајн и архитектура на институтот Парт во Њујорк. Свое студио отворил во 1979 во Халденштајн, мало швајцарско планинско село, каде сè уште работи.

Како перфекционист во својата работа, Цумтор не проектира многу градби и секој од неговите проекти е исклучителен, суптилен и едноставен, но истовремено и раскошен. Меѓу неговите најпознати проекти се вбројуваат: Топлите бањи во Валс, Музеј на уметностите во Брегенц, Капелата Брат Клаус во Мехемих и Музеј Колумба во Келн. Наречен уште и „повлечениот архитект“, Цумтор во 2009 година го добива најголемото архитектонско признание на светот - Прицкеровата награда за архитектура.

## Галерија

Therme Vals facade, Vals, Graubünden, Switzerland - 20051009.jpg|Топлите бањи во Валс (1996)
Bregenz asv2022-10 img28 Kunsthaus.jpg|Музеј на уметноста во Брегенц (1997)
Kolumba.jpg|Музеј Колумба (2007)
Wachendorf-Feldkapelle-Bruder-Klaus.jpg|Капела Брат Клаус во Мехемих (2007)


## Наводи

## Литература
* Цумтор, Петер. „Атмосфери“. Икона. ISBN 978-608-221-078-0.

Категорија:Швајцарски архитекти
Категорија:Добитници на Прицкеровата награда
Категорија:Носители на Кралскиот златен медал
Категорија:Луѓе од Базел
Категорија:Членови на Берлинската академија на уметностите
Категорија:Живи луѓе
Комора на овластени архитекти и инженери на Република Македонија

**Комора на овластени архитекти и овластени инженери на Република Македонија** e организација која ги соединува сите инженерски професии во Р Македонија. Таа е единствена инженерска Комора во Македонија која поседува јавни овластувања согласно легислативата за издавање на овластувања на инженерите за нивно професионално работење. Комората исто така потврдува странски овластувања од странски инженери кои работат во Р Македонија. Комората ја сочинуваат 12 инженерски одделенија со вкупно 2600 активни членови од вкупно 6000 членови. Комората е полноправна членка на Европскиот Совет на Инженерски Комори (ECEC), дел од Светската Федерација на Инженерски Организации (WFEO).

Категорија:Архитектура
Лакот (мерка)

**Лакот** или **лакт** — стара антропоморфна мера за должина, историски застапена во размни земји, меѓу кои и Македонија.

## Историја
Примената на оваа единица мерка е за првпат забележана во Египет и Месопотамија.

## Особености
Лакот претставува должина на раката од лактот до врвот на средниот прст. Според основната систематизација на антропоморфните единици мерки може да се изрази со 6-7 дланки или една половина стапка. Лакотот е 1/4 од човековата висина.

## Поврзано
* Антропоморфни единици
* Раст или човеков бој
* Чекор
* Аршин
* Стапка
* Дланка
* Педа
* Палец
* Прст
* Пасус
* Мерни единици
* Историја на мерењето
* Мерни системи
* Англиски мерни единици
* Империјални мерни единици
* Американски мерни единици
* Систем SI

## Литература
* Хаџиева Алексиевска, Јасмина (Студентски збор, Скопје, 1985) *„Мерки, антропоморфност и модуларни пропорции кај старата македонска куќа“*

Категорија:Метрологија
Категорија:Единици за должина
Категорија:Антропоморфни единици
Категорија:Стари мерки
Категорија:Застарени мерни единици
Архитектонски комуникации

**Архитектонски комуникации** претставуваат сите прометни површини кои ги поврзуваат сите простории во една хоризонтална и вертикална насока во една органска целина. Во комуникации се сметаат: влезови, скалишта, ходници, лифтови. Тие ни даваат прв впечаток за внатрепноста на една зграда. При проектирањето ним треба да им се обрне особено внимание за да можат наполно да одговорат на својата намена. Прометните површини треба да бидат едноставни и јасни така што кај големи објекти со поголема содржина и простории со различна намена да не дојде до дезорганизација на зградата. Комуникациите треба да се правилно димензионирани за да можат да го преземат на себе целиот интерен промет во зградата.

## Видови комуникации
Разликуваме два вида комуникации: 
### Хоризонтални комуникации
*влез во зграда - главен влез, споредни влезови
*ходници - еднострано и двострано изградени

### Вертикални комуникации
#### Скалишта
Секоја зграда која има повеќе катови мора да има барем едно скалиште. Тоа треба да е во тесна врска со главниот влез, односно со надворешните комуникации. Во зависност од намената на скалите и објектот се усвојува нивниот агол на угорнина.
*според сигурносни прописи - главни, споредни и помошни
*според карактерот на основата на скалиштето - рамни (еднонасочни или прави), кружни и завојни
*според бројот на кракови - еднокраки, двокраки, трокраки и скали со повеќе кракови
*според меѓусебната положба на краковите од едно скалиште - скалишта со паралелни кракови, кракови поставени под прав агол, кракови поставени под остар агол, кракови поставени во облик на буквата "Т" итн.
#### Подвижни скалишта - ескалатори
Се употребуваат на места каде се совладува висинска разлика со голема честота на луѓе - подземни премини, подземни железници, трговски објекти. Нивниот агол е од 30 до 35 степени и можат да се движат во двата правци.
#### Рампи
Коси површини со помош на кои се совладуваат висинските разлики со чекорење. Најудобен наклон на рампите е 1:8 до 1:10. Тие се употребуваат на места каде има исклучително голема честота на луѓе, како што се спортски објекти, или во детски установи, болници,, индустриски објекти.
#### Дигалки - лифтови
Во секоја зграда повисока од 4 ката, потребно е да се предвидат дигалки за луѓе, а според потребите и дигалки за товар.

## Литература
*"Елементи на проектирање" - проф. Југослав Каранаков, Архитектонски факултет, УКИМ, Скопје, 2002

Категорија:Архитектонски елементи
Категорија:Архитектура
Чардак

мини|десно|Чардак во с. Мраморец
мини|десно|Стара македонска куќа во с. Маркова Сушица

**Чардак** — просторија карактеристична за традиционалната македонска куќа која претставува повеќенаменски полуотворен простор кој ги соединува останатите простории во куќата.

## Употреба

Чардакот служи за седење во текот на денот, обавување на разни домашни работи, одмарање, одржување на веселби и како комуникациски содржини на куќата во вертикален правец (со останатите нивоа) и хоризонтален правец (на истото ниво со останатите простории. Чардакот најмногу се користел во летниот период, кога има најмногу домашни работи и кога претежно се одржуваат сите семејни веселби.

## Положба во однос на организацијата на станот

Положбата на чардакот е на највисокото ниво со останатите претставителни одаи, со поволна ориентација и прегледност кон околината.
Чардакот има централна положба во однос на останатата содржина на просториите на истото ниво. Неговата форма и функција се одредуваат во зависност од останатите простории (одаја) на катот. Преку чардакот се остварува комуникација со останатите нивоа и со надворешниот простор. Врската на чардакот со дворното место е овозможена преку скалите на тремот и во приземјето.

## Основни форми, содржина и опрема
### Форма

Формата на чардакот е променлива во зависност од конструктивно функционалната шема на основата на објектот. Најчесто применувана форма е правоаголна (издолжена) или со неправилна форма:

* правоаголната форма се јавува во бочна или во средишна положба;
* неправилната форма на чардакот може да има положба од страна, по ширина на основата или по должина на основата.

### Опрема

Во однос на опремата, постојат неколку видови на чардак:

* Најзастапен вид е без вградена опрема;
* Со подигање на ниво на подната површина (за околу 30-50см ) со миндер или престол, во функција на дневен престој;
* Повеќенаменски чардак за работа, спиење, примање на гости со вградени долапи.

## Конструкција

Конструкцијата на надворешните ѕидови на чардакот во повеќето случаи е бондручна, поради можноста за формирање на прозорци кои се вклопуваат во конструктивниот систем. Од надворешната страна, фасадната обработка најчесто е изведена со вертикално поставени штици, што воедно и ја означуваат положбата на чардакот на фасадата, во однос на преостанатиот дел на куќата. Втора форма на надворешната обработка се состои од премаз од кал и слама или камен ѕид.

Површината на подот секогаш се формира со распоред на штици по должината или ширината на просторијата, во зависност од (носечката конструкција) правецот на главните греди на подната конструкција.

Категорија:Архитектонски елементи
Категорија:Турцизми
Долап

**Долапот** е вграден орман, шкаф за сместување облека, садови и други предмети.

Долапот е составен дел на ентериерот во народната македонска куќа, кој се потпира на ѕид од страна или е вграден во ѕидот. Изграден е од дрвена конструкција, со геометриски украсена челна површина на вратата. Долапот е со помали димензии за разлика од мусандрата. Во долапот се чуваат работи за секојдневна употреба, украсни предмети, а кај поголемите и дел од покуќнината. Долапот се наоѓа во куќата односно одајата, чардакот, иконарникот и други простории. Долапот има една или две врати. Вратата се отвора во хоризонтален правец. Внатрешноста на долапот е обложена со фин премаз од кал или малтер. Кај долапите со поголема висина се поставува дрвена полица на средината. Задниот дел на долапот, вграден во ѕид, може да биде обложен со штици.

Категорија:Архитектонски елементи
Категорија:Турцизми
Класицизам (архитектура)

Класицизмот  и неокласицизмот се правци во архитектурата, засновани на античката европска архитектура (Грција, Македонија, Рим), дефинирана преку добиените резултати од истражувањата спроведени на археолошките наоѓалишта и книгите произлезени од нив, од кои е појаснета и  општата наука за класичните редови.

Најмногу се применувала во изградба на општествените објекти, како и во станбената архитектура кај малограѓанските слоеви, во чии очи претставувала поим за достојност и монументалност. Некои теоретичари сметале дека, монументалноста е единствено можно да биде изрзена преку класицизмот. Оваа мисла се задржува подолго време низ фелата, со што  станува своевремено и пречка за прогресивна мисла и развој.

## Појава

Класицизмот се појавува во XIX  век, во Европа, како дел од колебањата во архитектурата. Во векот кога почнуваат новите можности и идеи преку новите конструктивни и индустриски можности, класицизмот се обидува да се бори против смелоста на новите правци во најава, преку  еклектичната естетика.

## Главни одлики

Класицизмот се дефинира преку дводимензионално непросторно размислување, употреба на неразумен број на столбови и архитектонска пластика. Во антиката била битна постојаноста и смиреноста и затоа правиме разлика помеѓу класичното и класицистичкото, означувајќи состојба на духот, каде едноставноста  е примарна во облиците. Еклектиката (повторување и реинтерпретација на одминати стилови) наоѓа свој простор во класицизмот преку идеологијата на империите кои ги обликуваат своите центри на моќ, со желба да ја истакнат истата преку своите градби.

## Галерија

Image:East Wing of Carlton House Terrace.jpg
Image:Royal Society, London.jpg
Image:Carlton House Terrace London.JPG


## Извори
„100 години МОДЕРНА АРХИТЕКТУРА големите движења и мајстори„ Михаил Токарев http://www.mihailtokarev.mk/prodazba.html 

*
Категорија:Правци во уметноста
Категорија:Правци во архитектурата
Мусандра

**Мусандра** – голем ѕиден плакар со прегради, украсен со резба; обично за чување постелнина.
Мусандрата се поставува во линија со еден од внатрешните ѕидови до влезната врата на просторијата и е составена од неколку долапи и украсни полици. Заради функционални потреби формирани се мусандрите и служат за складирање на предмети од покуќнината, а во отворениот централен дел на мусандрата се поставуваат украсни предмети. Мусандрите се поставуваат во одаите, на првиот или на вториот кат (многу ретко во приземјето), во зависност од концепцијата на објектот за живеење.
Мусандрата во одреден случај формира целина со влезната врата на одајата. Понекогаш се додава украсен дел над вратата. Во линија под горните долапи се формирани мали долапи, кои ја следат формата на горните делови. Мусандрата е составена од повеќе делови-долапи кои се поделени на основа на применетата симетрија:
•	Симетричниот тип содржи средиштен дел на долапот, околу кој странично се поставени украсни отвори.
•	Асиметричниот тип претставува комбинација на долапи (со еднокрилна или двокрилна врата), украсни полици и амамџик.
Површините на вратата на мусандрата, украсени се со геометриски мотиви (праволински, квадратни или триаголни), со симетрични и пропорционално поделени полиња. Кај некои мусандри постои декоративна рамка во вертикален или хоризонтален правец, кој во одреден случај се поврзува со линијата од ѕидната полица. Малите вградени отвори на средината на мусандрата, се користат за поставување на украсни предмети давајќи динамика на целиот декоративен систем.

## Наводи

Категорија:Архитектонски елементи
Категорија:Турцизми
Одаја

desno|300px|мини|Дневна соба
**Одаја** — просторија која има повеќенеменски функции како што се: преку ден за одмор, за примање на гости навечер, за веселби и за спиење.

Од аспект на функционалноста, одајата секогаш е поврзана со чардакот на катот, кој ги поврзува сите останати содржини. На еден кат понекогаш се наоѓаат и до четири одаи, кои се поврзани со чардакот на средината на основата.

Во преземјето одајата е поврзана со тремот (под чардакот), а преку него и со надворешниот простор, а преку скалите со останатите нивоа на куќата по вертикала. 

## Форма

Формата на одајата во основа, се јавува во три типа:

* правоаголен (најчесто застапен);
* со издолжена форма (во голем број на примери);
* со неправилна форма (многу ретко).

## Употреба

Употребата на ентериерните елементи, се состои од:

* одаја која не содржи постојани делови на ентериерот и огништето;
* одаја со огниште, но без вградени делови во ентериерот;
* одаја без огниште со вградена опрема, со долапи;
* одаја со огниште и долапи.
* одаја со вградени ентериерни делови: огниште, долапи и мусандри.

Одајата има мали (3 х 3,80 м, Битуше) или поголеми димензии (до 6 х 7,30 м, Тануше), со поволна ориентација.

Во зависност од применетиот конструктивен систем и просторниот распоред, одајата се формира, кај помал број на примери, со ѕидови од камен со голема дебелина или во поголем обем во бондручен систем. Кај поголем дел примероци одајата е поставена во делот од конструктивниот систем каде е употребена бондручна конструкција, поради прозорските отвори во ѕидот.

## Наводи

Категорија:Архитектонски елементи
Категорија:Турцизми
Академизам (архитектура)

Академизмот се смета за уште една форма на отпор наспроти новите технички влијанија во архитектурата. Правецот бил застапен од страна на тековната буржоазија. Во истиот еклектиката е присутна, конзервирајќи ги поимите и мислата. Се смета дека присилно ги задржува постарите форми на практикување на занаетите, продлабочувајќи го јазот меѓу формата и содржината на објектите, наметнувајќи го шематизмот во проектирањето, каде декоративноста се смета како важен украс и добива значајно место на претставителната фасада. На тој начин, теоретичарите сметаат дека дводимензионалното разбирање на архитектурата продолжува, без доволно размислување за просторното решение.

## Појава

Академизмот се појавува во XIX  век, во западноевропските земји, каде се истакнува Академијата на убавите уметности во Париз (L'ecole des beaux arts) која опстојува како институција сè до почетокот на XXI век.

## Главни одлики

Академизмот се смета за остаток од традиционалните идеали и претстави на феудализам, коишто на погрешен начин пронашле простор во капитализмот во вид на архитектонска религија. За разлика од класицизмот, во академизмот се чувствува благо придвижување кон редукција на декорациите, но сепак е задржана основната пластичност на објектите. Со тоа може да се рече дека во него завршуваат сите дотогашни движења и периоди во развојот на архитектурата  и уметноста, не носејќи напредна мисла.

## Галерија

Image:Galleria - panoramio.jpg
Image:Galleria di Milano, uscita verso piazza della Scala.jpg
Image:Galleria Vittorio Emanuele II - cupola 01.jpg
Image:Galleria Vittorio Emanuele II - vista dell'interno.jpg


## Извори
„100 години МОДЕРНА АРХИТЕКТУРА големите движења и мајстори„ Михаил Токарев http://www.mihailtokarev.mk/prodazba.html 

Академизам
Архитект

**Архитект** е личност којашто се занимава со планирање, проектирање и надгледување при изградба на објекти, архитектонски композиции и комплекси, кои ги задоволуваат социјално- животните и идејно- уметничките потреби и барања на едно општество. Занимавање со архитектура значи обезбедување услуги поврзани со проектирање и изградба на објекти и просторот околу нив. Поимот архитект има старогрчко потекло, потекнува од зборот arkhitekton (arkhi-, главен и tekton, градител)

Професионално, архитектонските одлуки влијаат на животот на луѓето и јавната безбедност, поради што е потребно архитектите да поминат соодветно високо образование за да стекнат со соодветно овластување за проектирање на различни категории на објекти. Условите за добивање на овластувањето се разликува во различни земји согласно нивната легислатива.

Термините „архитект“ и „архитектура“ исто така се користат и во дисциплините пределна архитектура, бродоградителска архитектура, а често и во информациските технологии.

## Наводи
Миндер

мини|Миндер

**Миндер** или **диван** — дрвен одар за седење покрај ѕид. Овој архитектонски елемент во ентериерот се поставува најчесто под парапетот на прозорците и е расположен по должината на една или повеќе страни на одајата. Истиот во недостаток на простор за складирање во македонската куќа се користи и како сандак за постелнина и останатата покуќнина.

## Историја

Миндерот како елемент изработен во дрво, под влијание на ориенталната архитектура, во ентериерот на македонската куќа се инкорпорира во XVIII и XIX век. Истиот во ентериерот на македонската куќа од XX век често е заменет со подвижна гарнитура.

## Особености

Миндерот најчесто е неподвижен елемент во ентериерот. Составен е од два дела, за седење и потпирање. Висок е 45см  и 50-55см широк. Изработен е од дрво, со една или повеќе комори за складирање. Најчесто е прекриен со черги и украсни перници.

## Наводи

Категорија:Мебел
Категорија:Турцизми
Романтизам (архитектура)

Романтизмот и класицизмот претставуваат два вида еклектицизам, кои се сметаат за спротивни еден на друг. Романтизмот во архитектурата се темели на слично движење во литературата, кое проповеда враќање на националното и природата. Тоа се смета за капитулација пред современите трендови и барања за решавање на судирот меѓу уметноста и техниката (потреба од кохезија).

И покрај тоа што романтизмот се смета за силно движење, пред сè духовно, тој се спровел раситнето во градителството. Објектите се пренатрупани со наводно живописни мотиви: надѕидоци, кули, доксати, фигуративна и орнаментна пластика итн.

## Појава

Романтизмот се појавува во XIX век, во Европа.

## Главни одлики

Романтизмот означува ослободување од математичко-симетричниот поредок на нештата. Симетричноста се смета за несфатлива и одбивна, како за архитектите така и за уметниците. Затоа, тие и не се враќаат кон класиката која има строга композиција, туку кон стиловите како романика, готика или некои други правци, кои ги сметаат за поживописни, а припаѓаат кон средновековието.

## Романтизмот во модерната

Правецот се смета дека бил присутен во модерната, но и денес, во вид на поединечна појава, наречена како личен романтизам, поврзан со судирот на рационалните потреби и новостите од технологијата. Современиот романтизам се спроведува преку собирање на современи мотиви и нивна употреба без логична и функционална потреба за истите. Така се појавува и историзмот во неколкуте постмодернистички правци. Тој заговара поединечен избор на историски фрагменти и нивна некритичка примена, со цел-симболизам.

## Галерија

Image:Polska Arkadia 004.jpg
Image:Neuschwanstein Castle from Marienbrücke, 2011 May.jpg
Image:Brighton Royal Pavilion.jpg


## Извори
„100 години МОДЕРНА АРХИТЕКТУРА големите движења и мајстори„ Михаил Токарев http://www.mihailtokarev.mk/prodazba.html 

*
Црква Света Богородица Елеуса

мини|десно|Надворешен изглед на црквата
мини|Влезен дел на црквата

## Локација
На околу  10 километри северозападно од Струмица, во горниот дел на селото Вељуса, со векови опстојува манастирската црква Св. Богородица Елеуса (Милостива).

## Историја
Над влезот во црквата сè до Првата светска војна стоела мермерна плоча со долг натпис во кој биле содржани податоци за историјата на манастирот како и годината на изградбата. Во текстот меѓу другото било напишано името на струмичкиот епископ Манојло, кој го подигнал овој манастир и годината 1080 кога била изградена црквата. Историски податоци за изградбата на црквата и за нејзиниот ктитор, монархот Мануил наоѓаме во Типикот што лично бил напишан од него меѓу 1085 и 1106 година. Од непомалку значење е преписот на пописната книга за црковниот трезор за бројот на иконите, ракописните книги, архивските документи, одежди и др. Овој документ бил напишан околу 1164 година, а препишан некаде од 13ти до 15 век.

Од досегашните сеќавања може да се заклчи дека покрај манастирската црква во рамки на манастирот имало стари манастирки конаци на два ката со чардаци, трпезарија, монашки ќелии во склопот на конаците и економски згради. Од сето тоа до денешен ден не останало скоро ништо, со мали исклучоци на обновените конаци на северната страна од манастирскиот комплекс.

## Архитектонско решение
### Решение во основа
Во својата основа црквата е четириконхална, со осмострана купола, како ретка градба од ваков вид во Македонија. Изградена е во 1080 година, а на тоа време му припаѓаат нартексот и јужниот параклис. Подоцна во втората половина на 14 век, кон западната страна на црквата бил  изграден и ексонартексот со трем од јужната страна а потоа и трем на северната страна.

### Ентериер
Во црквата се сочувани фрески од два временски периоди: 
*Првиот, кога била подигната црквата (11 век) со фреско-живопис во олтарниот простор, композицијата „Сретење“ во западната конха и композицијата „Влегување во ад“ во северната конха. 
Од истиот период се фреските во тамбурот на куполата- старозаветни пророци, а на источната страна е Богородица Оранта и Св. Јован Претеча и два архангела.
Фрески од овој период (11 век) има сочувано и во јужниот параклис, меѓу позначајните се: Св. Пантелејмон, Св. Нифон и Христос Емануил.

*Фреските од втората фаза кои му припаѓаат на 12 век се наоѓаат во ексонартексот на северниот и западниот ѕид од јужниот трем, со сочуваниот лик на Св. Онуфрие.

Во црквата е сочуван во изворна состојба мермерен иконостас, а фрагментарно се зачувани и мозаичните декорации на подот.
Црква „Св. Ѓорѓи“ - Ѓуземелци

**Свети Ѓорѓи** — македонска православна црква во светиниколското село Ѓуземелци. 
Црквата е од 16 век и претставува најстариот регистриран објект во Општина Лозово.
## Наводи

## Поврзано
*Црква „Св. Илија“ - другата селска црква;
*Црква „Вознесение Христово“ - третата селска црква;
*Ѓуземелци;

## Надворешни врски

Ѓуземелци
Категорија:Ѓуземелци
Фридланд (Долна Саксонија)

**Фридланд** () — општина во округот Гетинген, во сојузната покраина Долна Саксонија, Германија. Се наоѓа на реката Лајне, околу 13 километри јужно од градот Гетинген. Нејзиното седиште е во селото Грос Шнен, една од петте единици во општината, во која припаѓаат и Фридланд, Клајн Шнен, Лихтенхаген и Рајфенхаузен.

## Бегалски камп „Фридланд“

Во септември 1945 година, сојузната британска комисија изградила камп во Фридланд, близу американските (Хесен) и советските (Тирингија) окупациски зони. Кампот бил предвиден за прва станица за бегалците, евакуираните и повратниците, меѓу кои и војниците. Започнувајќи во 1947 година, кампот бил раководен од сојузната покраина Долна Саксонија. Во текот на масовните протерувања од 1944 до 1945 година, кампот нудел услуги на големи бранови на бегалци. Потоа, служел главно за попатна станица за Германците протерани од источните земји, особено од Полска, Романија и Советскиот Сојуз. Помеѓу 1950 и 1987 година, околу 1,4 милиони лица со германско потекло дошле во Сојузната Република Германија од Исток; повеќе од 60% од овие емигранти дошле од Полска.

## Галерија


Податотека:Bundesarchiv B 145 Bild-F005100-0011A, Lager Friedland, Lager mit Baracken.jpg|Дел од бегалскиот камп во Фридланд
Податотека:Lichtenhagen Am Foersterberg.jpg|Поглед на Лихтенхаген
Податотека:Lichtenhagen church.jpg|Црква во Лихтенхаген
Податотека:StMichaelis Gross Schneen.jpg|Црква во Грос Шнен
Податотека:Gut Reinshof 4.JPG|Велепоседнички дом во Рајнсхоф


## Наводи

## Надворешни врски

Категорија:Гетинген (округ)
Демагогија

[мини|[Слободан Милошевиќ, поранешниот претседател на Србија и Југославија, често се смета за еден од најголемите социјални демагози на крајот на 20 век]]
**Демагогија** претставува политичка стратегија со цел на стекнување политичка моќ преку одбрана на вообичаените предрасуди, стравови и очекувањата на еден колектив или општество. Типична стратегија на демагошките говори е реторика и пропаганда, како и популизам.

Според Аристотел, демагогијата е облик на воспоставување на демократија, по која доаѓа до тиранија на групата или поединецот. Демагозите, потпирајќи се на масата, сметајќи на нејзината незрелост, ветувајќи брзо исполнување на желбите, го забрзуваат целосниот преврат во државата.

Демагогијата е пракса со која власта ги оддалечува граѓаните од вистинското учествување во јавните работи.

**Демагогот** е личност која користи ораторски вештини со кои ги поттикнува стравовите на публиката, предизвикуваат омраза, алчност и параноја. Претставува вештина на харизматични водачи, а во современиот политички речник е навреда.

Категорија:Пропагандни техники
Црква „Св. Илија“ - Големо Илино

**Свети Илија** — главна и единствена манастирска црква на Илинскиот манастир, сместена на самата атарска граница на Мало и Големо Илино, Македонија.

Црквата се наоѓа на самиот срт на Илинска Планина, над селото Големо Илино, Демирхисарско.

## Местоположба

Црквата се наоѓа на 1.524 метри на зарамнетиот дел на планинскиот превој и самата граница помеѓу општините Демир Хисар и Дебрца.

До манастирот водат земјени патишта во насока на селата Брежани и Мало Илино.

## Историја

Манастирската црква е изградена во 1990 година со средства на црковниот одбор и жителите од селото Големо Илино како и на дел од соседното охридско село Брежани.

Секоја година на Илинден се одржува голем црковно-народен собор и прослава со многубројни посетители од Големо Илино, Мало Илино, Брежани повеќето села во Демирхисарско, Охридско, Кичевско како и од градовите Демир Хисар, Охрид, Битола и иселеници од Скопје и странство, заради што во дворот на манастирот има 2 конаци.

## Патеки

Од манастирот води добр ообележана планинарска патека кон врвот Лиска.

## Галерија

**Внатрешноста на црквата**

Податотека:Внатрешноста на манастирската црква на Илинскиот манастир.jpg|Внатрешноста
Податотека:Внатрешноста на црквата на Илински манастир 2.jpg|Поглед на горниот дел
Податотека:Внатрешноста на црквата на Илински манастир.jpg|Внатрешноста
Податотека:Манастир Св. Илија - Илино (фреска Св. Илија).JPG|Фреската на Св. пророк Илија
Податотека:Манастир Св. Илија - Илино (фрески во внатрешноста).JPG|Фрески во внатрешноста
Податотека:Манастир Св. Илија - Илино (внатрешност).JPG|Фрески на јужниот ѕид
Податотека:Манастир Св. Илија - Илино (внатрешност) 2.JPG|Фрески на северниот ѕид


**Надворешноста на црквата**

Податотека:Манастирската црква на Илински манастир.jpg|Поглед на црквата
Податотека:Манастирската црква на Илинскиот манастир 3.jpg|Поглед на црквата
Податотека:Манастирската црква на Илинскиот манастир.jpg|Влезот
Податотека:Ниша над манастирската црква кај Илинскиот манастир.jpg|Ниша над влезот


## Поврзано
* Крушевско-демирхисарско архијерејско намесништво
* Сопотничка парохија
* Големо Илино

## Наводи

## Надворешни врски

Категорија:Големо Илино
Категорија:Мало Илино
Големо Илино
Категорија:Македонската архитектура во 1990 година
Пецо Ромев

**Пецо Ромев** (Горничево, Леринско, Егејска Македонија - Ќафа, кај Грамошта, ) —  деец на македонското ослободително и на грчкото антифашистичко движење од 1943 г.одина.

## Животопис
Ромев е роден во леринското село Горничево, Егејска Македонија. Од август 1943 стапил во редовите на ЕЛАС, а во октомври 1944 година се префрлил во Вардарскиот дел на Македонија и станал борец на Првата ударна егејска бригада. Со бригадата учествувал во сите воени операции и борби во Западна Македонија против балистите. Се вратил во Егејскиот дел во 1945 година и бил активист на НОФ и борец на вооружените групи на НОФ. Од ноември 1946 година бил во редовите на ДАГ, односно во редовите на 18 бригада на ДАГ со која учествувал во повеќе борби на Вич, Снежник, на Грамошта, при што покажал голема храборост. На вториот конгрес на НОФ од март 1949, станал член на главниот одбор на НОФ. Пецо бил командир на вод на ДАГ, потоа на чета. На 30 август 1949 година, кај месноста Ќафа на планината Грамошта, кога авионска бомба го погодила бункерот во кој бил сместен целиот штаб на 426 баталјон на ДАГ, загинал на самиот крај на Битката на Грамошта и Граѓанската војна во Грција.
## Наводи

Категорија:Луѓе од Горничево
Категорија:Починати во Грамошта
Категорија:Личности од Грчката граѓанска војна
Категорија:Учесници во НОБ