open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Страхил Досевски

**Страхил Зафиров Досевски** ( во  —  во ) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОБ.

## Биографија
Израснал во крајно бедно и многучлено семејство. Неговите родители немајќи егзистенција во селото, се преселиле да живеат во Кратово, каде Страхил со одличен успех го завршил основното и граѓанското училиште. Иако имал голема желба да го продолжи образованието, поради немање средства почнал да го изучува шивачкиот занает. Поминал две години како чирак во шивачка продавница, по што тој со скромна стипендија, помош од родителите и блиските негови, се запишал во учителската шкoлa во Неготин Краина. Таму имал допир со напредни ученици од кои се задоил со напредни идеи, работничкото и комунистичкото движење во Југославија и светот. Учителската школа ја завршил успешно, по што станал учител (познат како Страхил Даскалот) и уште подобар пропагатор на комунистичките идеи, поради што бил преместен од селото Опила да оди на работа во селото Секулица и постојано бил надгледуван од власта.

### Втора светска војна
По капитулацијата на Југославија во 1941 година, извесно време бил невработен. Подоцна бугарската власт го испратила на работа како учител во територијата што е денес во Бугарија, но таму не останал долго време. По негово барање, тој успеал да се врати во вардарскиот дел на Македонија и се вработил во рудникот во Пробиштип. Тој во Пробиштип и Кратово се поврзал со напредните младински кругови и земал активно учество во сите поставени задачи за целите на НОВ. Во средината на февруари 1944 година (16 февруари 1944 година), Страхил заедно со Јове Гичев Михајловски и Гоче Пазавански стапуваат во кумановскиот баталјон „Јордан Николов“, а потоа во Третатa македонска ударна бригада. Земал учество во сите борби кои ги водела Треттатa македонска ударна бригада, а особено се истакнал во борбите при нападот на Кратово и рудникот во Пробиштип. За време на Пролетната офанзива, поради болест не можел да оди со бригадата за Грција и останал на кратовскиот терен. Подоцна, повторно се приклучил на бригадата. Во непосредна близина на Кратово бил предаден ѝ од заседа од бугарската полиција и контрачетници (составени од месни предавници односно бугаромани), на 7 јули 1944 година ѕверски бил убиен.

## Наводи


Категорија:Жртви на Бугарската окупација на Македонија во Втората светска војна
Категорија:Учесници во НОБ
Манчо Димевски

**Манчо Тиков Димевски** ( во  —  во ) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.

## Животопис
Потекнува од ситно сопственичко земјоделско семејство. Како и многу негови врсници уште од детство чувал стока и работел земјоделски работи. Тешко ја поднесувал окупацијата и честопати бил малтретиран од бугарските окупаторски власти. По ослободувањето на Кратово, на 6 септември 1944 година, тој стапил во редовите на Месната команда во Кратово, а подоцна се придружил на Седумнаесеттатa македонска ударна бригада. Го следел борбениот пат на бригадата сè до мај 1945 година. Особено се истакнал во борбите за ослободување на Криви Камен, Длабочица, Сув Ора, Челопек и борбите околу Прешево и Гнилане. Последната борба што ја водел, била во текот на мај 1945 година крај местото Каменица, Гниланско, против остатоците од балистичките банди, во која бил тешко ранет. Бил упатен на лекување во болница во Љубљана. И покрај укажаната лекарска помош, кон крајот на мај 1945 година, тој подлегнал на здобиените рани.

## Наводи


Категорија:Учесници во НОБ
Страхил Ефремовски

**Страхил Милисавов Ефремовски** ( во  —  во ) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОБ.

## Животопис
Основно четиригодишно училиште завршил во родното место. Немал можност да го продолжи образованието ѝ уште како дете почнал да се занимава со сточарство. На 1 септември 1944 година, тој стапил во редовите на НОВ, во состав на Треттатa македонска ударна бригада. Во бригадата како познат бомбаш, учествувал во борбите за ослободување на Македонија, пројавувајќи посебна храброст во борбите на реката Треска. Неговата група била опколена од непријателот, а тој како бомбаш се привлекол до германската положба и умешно фрлил неколку бомби, со тоа го пробил обрачот и успеал да се спаси себеси и својата единица. По ослободувањето на Македонија, бригадата заминала на Сремскиот фронт. Во пробивањето на Сремскиот фронт, тој учествувал во борбите во тоа што е денес Хрватска. Загинал на 12 април 1945 година во Врпоље.

## Наводи


Категорија:Учесници во НОБ
Владо Гаџев

**Владо Ѓорѓиев Гаџев** ( во  — во ) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.

## Животопис
Потекнува од сиромашно семејство. Основното и граѓанското училиште со успех ги завршил во Кратово. Како добар ученик бил примен на Воено-техничкиот завод во Крагуевац. Заводот и Крагуевац биле средина богата со напредни ученици и работници, па така ѝ тој се изградил идејно-политички. За член на СКОЈ бил примен 1937 година, а 1938 година по завршувањето на училиштето, останал да работи таму како дреар. Во 1940 година бил примен во редовите на КПЈ. По капитулацијата на Кралство Југославија во 1941 година, се вратил во Кратово каде се поврзал со Јове Гичев Михајловски и почнал да работи за формирање партиска организација во Кратово и Кратовско. При крајот на 1941 година добил задача со уште двајца другари да се вработи во рудникот во Пробиштип и меѓу работниците да организира партиска ќелија. Поставената задача била извршена со успех. Владо организирал и учествувал во многу акции, растурање летоци, собирање црвена помош, штрајкови, саботажи и слично, а како стручњак го поправал и одржувал оружјето со кое располагала организацијата. Последна задача му била организирање на приредба во Пробиштип, во очекувањето го претстојниот напад од партизанските единици на Добрево и Пробиштип. Бугарскиот окупатор ја открил намерата на оваа група активисти и истата ноќ Владо со другите другари на приредбата биле затворени и пренесени во штипскиот затвор, каде се ѕверски измачувани од бугарскиот окупатор. На 6 април 1944 година Владо со уште 11 другари и другарки е стрелан на десниот брег на реката Брегалница во близина на Штип.

## Поврзано

* Масакр во Штип

## Наводи


Категорија:Жртви на Бугарската окупација на Македонија во Втората светска војна
Категорија:Учесници во НОБ
Карасава (цирк)

**Карасава** - еден од главните циркови во Јапонија, сместен кај градот Мацумото, во префектурата Нагано.
десно|мини|300x300пкс| Циркот Карасава.

## Општ опис
Циркот Карасава лежи под планината Оку-Хотака (3.190 метри) во планините Хида или „Северните јапонски Алпи“. Пречникот на циркот е околу 2.000 метри. Дното на циркот е на 2.300 метри надморска височина. Значи, различноста на височината е 900 метри. Топениот снег на циркот ја создава реката Азуса и се спушта кон долината Камикочи. Циркот Карасава е средиште за  планината за планинарење, Хотакадаке, и исполнет со многу шарени шатори во лето. Останува многу снег во лето и е погоден за летно скијање. Исто така е познат по живописната боја на есенските лисја. Висината на подот на циркот е 2300 метри надморска височина.

## Ледник Карасава
Географот Томоја Јозава се залагал за две фази на ледниците во Јапонија преку читање на воздушни фотографии од Јапонските Алпи. Тоа е ледникот Јокоо (пред 60 илјади години) и ледникот Карасава (пред 20 илјади години).

## Планински колиби
Постојат две големи планински колиби.

* Карасава Хуте
* Карасавска колиба

## Наводи

Категорија:Географија на Јапонија
Киро Илиевски

**Киро Лазаров Илиевски** ( во  —  во ) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОБ.

## Животопис
Потекнува од ситно земјоделско семејство. За време на окупацијата, при крајот на 1943 и почетокот на 1944 година, во неговото село често престојувале единиците на НОВ (кумановскиот партизански баталјон „Јордан Николов“) преку кои одблизу се запознал со целите на народноослободителното движење, па така и тој станал симпатизер и активен помагач. Во септември 1944 година, стапил во единицата што дејствувала во тој крај, а подоцна станал борец во Седумнаесеттатa македонска ударна бригада. Како борец со војничко искуство, тој покажувал пример на храброст и ги подучувал помладите како треба да се борат и штитат од непријателот. По конечното ослободување на Македонија, земал учество во борбите против остатоците од балистичките банди. Загинал на 30 декември 1944 година во една борба крај Гнилане. Во истата битка биле убиени и неговите соборци од Кратовско: Стојчо и Стојко Ивановски.

## Наводи


Категорија:Учесници во НОБ
Стојчо Ивановски

**Стојчо Василков Ивановски** ( во  —  во ) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОБ.

## Животопис
Одраснал во селско земјоделско семејство. Основно четиригодишно образование завршил во родното село. По завршувањето на училиштето останал дома, помагајќи на своите родители во земјоделските работи. Подоцна, повремено одел на сезонски работи во други места, каде ја почувствувал суровата експлоатација, обесправеност и националната угнетеност. Огорчен од нечовечките односи и денационализацијата, станал симпатизер на народноослободителното движење. Во селото Страцин, честопати престојувале партизанските единици и во текот на 1944 година, тој стапил во редовите на НОВ. Во составот на Седумнаесеттатa македонска ударна бригада учествувал во ослободувањето на Страцин, Куманово, Прешево, Бујановац и други места. Како борец бил решителен, скромен и трудољубив. Како таков уживал посебен углед во бригадата и припаѓал на групата борци на кои им биле доверувани одговорни задачи. Во борбите што се воделе за ослободување на Гнилане, тој бил во првите борбени редови. При навлегувањето во градот, на 30 декември 1944 година бил смртно погоден и загинал. Во истата битка биле убиени и неговите соборци од Кратовско: Киро Илиевски и Стојко Ивановски.

## Наводи


Категорија:Учесници во НОБ
Стојко Ивановски

**Стојко Наумов Ивановски** ( во  —  во ) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОБ.

## Животопис
По завршувањето на основното четиригодишно училиште, помагал на своето сиромашно земјоделско семејство. Кога поодраснал почнал да аргатува кај поимотни стопани во неговото и другите соседни села. Низ селото Димонце и околината, често се движеле единици на НОВ, што придонело ѝ тој да стане симпатизер и активен помагач на движењето за борба против окупаторот и ослободување на Македонија, како и за подобра иднина на сиромашниот народ. Во првите денови на септември 1944 година, тој станал борец во единицата што престојувала во тој крај. Подоцна е префрлен во составот на Седумнаесеттата македонска ударна бригада. По конечното ослободување на Македонија, со бригадата се борел против балистичките банди во околината на Гнилане. Загинал на 30 декември 1944 година во една тешка борба во близината на Гнилане. Во истата битка, биле убиени и неговите соборци од Кратовско: Киро Илиевски и Стојчо Ивановски.

## Наводи


Категорија:Учесници во НОБ
Мајмунски парк Џигокудани

**Мајмунскиот парк Џигокудани** (地獄谷野猿公苑, Џигокудани јен коен) ― парк сместен во Јаманоучи, префектура Нагано, Јапонија. Тој е дел од Националниот парк Џошинецу Коген (месно познат како Шигакоген), и е сместен во долината на реката Јокоју, во северниот дела на префектурата. Името Џигокудани, значејќи „Долина на Пеколот“, е поради пареата и зовриената вода која меури од мали пукнатини во замрзната земја, опкружена со нагли карпи и застрашувачко ладни и непријателски шуми.

Обилните снежни врнежи (снегот ја покрива земјата четири месеци годишно), надморска височина од 850 м, и е достапен само преку тесен 2 км пешачка патека низ шумата, држејќи ја без гужва и покрај тоа што паркот е релативно добро познат.

Познат е по големото население на диви јапонски макакија (*Macaca fuscata*), почесто наречени снежни мајмуни, кои одат во долината во текот на зимата, барајќи храна на друго место во националниот парк во текот на потоплите месеци. Мајмуните се спуштаат од стрмните карпи и шума за да седнат во топлите води на онсените (топлите извори) и се враќаат на безбедност во шумите навечер.

Меѓутоа, бидејќи мајмуните се хранат со чувари на паркот, тие се во областа на топлите извори преку целата година, а посетата во која било сезона ќе им овозможи на посетителот да набљудува стотици макакија.

Џигокудани не е најдалечниот север каде живеат мајмуните. Полуостровот Шимокита е на северниот дел од островот Хоншу и северозападната област на овој полуостров, географска широчина +41°31 'географска должина +140°56', приближно 500 км северно од Џигокудани е северната граница на живеалиштето на јапонските макакија. Ниту еден (нечовечки) примат не е познат дека живее во постудена клима.

Мајмунскиот парк Џигокудани станал познат откако бил прикажан во документарниот филм „“.
алт=|мини|276x276пкс| Бебе снежно мајмунче во топол извор.

## Галерија

Податотека:Kopfstudie eines Japanmakaken (Macaca fuscata) im Jigokudani Yaen Kōen, Japan.jpg|Портрет на јапонско макаки во паркот
Податотека:Jigokudani hotspring in Nagano Japan 001.jpg|Макакија во онсен во паркот 
Податотека:Juveniler Japanmakak (Macaca fuscata) im Jigokudani Yaen Kōen.jpg|Младо макаки во паркот
Податотека:Japanese Macaque Fuscata Image 370.jpg|Алфа мажјак во паркот
Податотека:Japanmakaken im Jigokudani Monkey Park bei der Fellpflege.webm|Јапонски макакија кои си се чепкаат


## Наводи

## Надворешни врски

* Службена страница на Мајмунскиот парк Џигокудани (Јен-Коен)
* Службена страница на SNOW MONKEY RESORTS
* Службен водич за градот Јаманоучи
* Влезете во паркот преку Google Street View
* Зенонски водич за Мајмунскиот парк Џигокудани 
* Камера во живо од џигокуданскиот снежен мајмун и општи информации
Категорија:Статии со текст на јапонски
Категорија:Врамена карта без назнака за OSM-однос на Википодатоците
Категорија:Географија на Јапонија
Категорија:Топли извори
Орторомпски кристален систем

**Орторомпски кристален систем** — еден од седумте кристални системи во кристалографијата. Ваквите кристални решетки произлегуваат од истегнување на коцкеста решетка долж два од неговите ортогонални пара во различни фактори, добивајќи правоаголна призма со правоаголна основа (*a* по *b*) и висина (*c*), така што *a*, *b* и *c* се различни. Сите три основи се сечат под прави агли (90°), поради што трите решеткени вектори остануваат ортогонални (взаемно нормални).

## Бравеови решетки

мини|десно|300п|Правоаголни наспроти ромпски единични ќелии за дводимензионалните орторомпски  решетки.

### Дводимензионални
Во две димензии постојат две орторомпски Бравеови решетки: примитивна правоаголна и центрирана правоаголна.

Примитивната правоаголна решетка може да се опише и како центрирана ромпска единична ќелија, додека пак центрираната правоаголна решетка може да се опише и како примитивна ромпска единична ќелија. Должината a на долниот ред не е иста како на горниот. За првиот столб погоре, a на вториот ред е еднакво на \sqrt{a^2+b^2} на првиот ред, а за вториот столб тој е еднаков на половина од тоа.

### Тридимензионална
Во три димензии постојат четири орторомпски Бравеови решетки: примитивна, основоцентрирана, телоцентрирана и страноцентрирана.

## Кристални класи
Подолу се наведени точковните групи кои спаѓаат во овој кристален систем заедно со нивните претставувања според разни записи и примери на такви минерали.

## Поврзано
* Кристална структура

## Наводи

Категорија:Кристални системи
Класификација на минералите

**Класификација на минералите** — постапка по која се одредува припадноста на минералите во групи според нивните хемиски својства. Почнувајќи од 1950-тите за класификацијата е надлежно Меѓународното минералошко здружение, кое ги сместува минералите во едно од следниве три:

* Класификација на несиликатните минерали
* Класификација на силикатните минерали
* Класификација на органските минерали

## Надворешни врски
Ребус

мини|Германски ребус од околу 1620 година.
**Ребус** - вид енигматска задача во која се претставени слики или цртежи чии имиња се дел од решението. Решението за загатката може да биде само еден збор, или цела реченица или израз.

## Елементи на ребусот
Во ребусот се претставени слики. Називот на секоја слика претставува еден дел од решението. Сликите најчесто се наредени од лево кон десно и се решаваат по тој редослед.

Ако решението на загатката е тешко да се претстави во целосните називи на сликата, може да се одземат од името на секоја слика еден или два гласа од почетокот или крајот на зборот. Тогаш пред или зад сликата се става апостроф, што покажува дека треба да се одземе еден глас/буква. Колку повеќе апострофи, толку повеќе гласови се одземаат. Прекумерната употреба на апострофи не е популарна.

Понекогаш сликата се вклопува во решението речиси совршено, но потребен е еден глас за да се смени името на сликата. Потоа, веднаш до сликата, се пишува кој глас треба да се замени со кој глас.

За потешки загатки, се остава простор за правилно решение кој со бројот на ќелии укажува колку гласови содржи конечното решение.

Понекогаш со ребусите се става бројчен клуч. Во клучот, секој број означува колку гласови има во насловот за одредена слика.

## Буквен ребус
Буквениот ребус е посебен вид ребус во кој се користат само букви. Конечното решение се добива со толкување на односот помеѓу буквите. Во вакви загатки, предлозите како што се во, од, на, кај играат важна улога.

## Историја
Во историјата, ребуси се појавуваат во хералдиката. Благородништвото често го претставувало нивното име на нивните грбови и штитови со ребус. Тие исто така се појавуваат во уметноста, каде што сликарите, кога сликаат портрети на некоја личност, честопати сликаат предмет или животно до нив, кое со своето име асоцира на името на лицето од сликата.

## Наводи

## Надворешни врски

* How to solve Rebus puzzles.
* An example of using chinese-like characters to write English.
* The online music review La Folia offers rebuses derived from composers' names 
* Online rebus generators, automatically convert any text into a rebus:
** festisite.com
** rebus.club High quality generator due to the use of a special purpose Edit distance algorithm.
** rebus1.com.
* Collection of interesting Rebus Puzzles

Категорија:Загатки
Категорија:Латинизми
Александрова ѕвезда

десно|мини|251x251пкс| Александрова ѕвезда во решена состојба.
**Александровата ѕвезда** - загатка слична на Рубиковата коцка, во облик на голем додекахедрон.

## Историја
Александровата ѕвезда е измислена од Адам Александер, математичар од САД, во 1982 година. Патентирана била на 26 март 1985 година, со патент на САД број 4.506.891, а продавана од Ideal Toy Company. Доаѓала во две варијанти: насликани површини или налепници. Бидејќи дизајнот на сложувалката практично ги принудувал налепниците да се лупат при постојана употреба, насликаната врста најверојатно е подоцнежно издание.

## Опис
Загатката има 30 подвижни парчиња, кои се вртат во групи во облик на ѕвезда од пет околу нејзините најоддалечени темиња. Целта на сложувалката е да ги преуреди подвижните делови така што секоја ѕвезда е опкружена со пет лица со иста боја, а спротивните ѕвезди се опкружени со иста боја. Ова е еднакво на решавање на само рабовите на Мегаминкс со шест бои. Загатката се решава кога секој пар напоредни рамнини е составен само од една боја. Меѓутоа, за да се види рамнина, мора да се погледне „покрај“ петте парчиња на врвот, од кои сите би можеле/би требало да имаат различни бои отколку рамнината што се решава.

Ако ги земете предвид петоаголните региони како лица, како во големиот додекахедрон претставен со Шлефлиевиот симбол {5,5/2}, тогаш условот е сите лица да бидат истобојни и спротивните лица да имаат иста боја.

Загатката не се врти непречено, поради неговиот уникатен дизајн.

## Пермутации
Има 30 рабови, од кои секоја може да се преврти во две положби, давајќи теоретски максимум 30! × 2 30 пермутации. Оваа вредност не е постигната од следниве причини:

# Можни се дури и пермутации на рабовите, намалувајќи ги можните поставувања на рабовите на 30!/2.
# Ориентацијата на последниот раб се одредува со ориентацијата на другите рабови, намалувајќи го бројот на ориентации на рабовите на 2 29.
# Бидејќи спротивните страни на решената сложувалка се со иста боја, секое парче од рабовите има дупликат. Би било невозможно да се заменат сите 15 пара (непарна пермутација), затоа се применува фактор за намалување од 2 14.
# Ориентацијата на сложувалката не е важна (бидејќи нема фиксни центри за лице да служат како референтни точки), делејќи го конечниот збир со 60. Постојат 60 можни позиции и ориентации на првиот раб, но сите од нив се еквивалентни поради недостатокот на центри за лице.

Ова дава вкупно \frac{30!\times 2^{15}}{120} \approx 7.24\times 10^{34} можни комбинации.

Прецизната бројка е 72 431 714 252 715 638 411 621 302 272 000 000 (приближно 72,4 децилиони на краток размер или 72,4 квинтилијард на долг размер).

## Поврзано

* Рубикова коцка
* Комбинирана загатка
* Механичка загатка

## Наводи

## Надворешни врски

* Опис и решение

 
Категорија:Загатка
Рубикова 360

мини|280x280пкс| Решена сложувалка на Рубикова 360.
**Рубиковата 360** ― 3Д механичка загатка претставена во 2009 година од Ерне Рубик, пронаоѓач на Рубиковата коцка и други загатки. Рубиковата 360 била претставен на 5 февруари 2009 година на Меѓународниот саем за играчки во Нирнберг пред светското објавување во август.

За разлика од повеќето загатки на Рубик, Рубиковата 360 е физички предизвик кој бара рачна умешност, наместо учење алгоритми. Загатката вклучува поместување на шест топчиња, секоја со различна боја, од средишна сфера до шест прегради со боја во надворешната сфера. Ова е направено со нивно маневрирање низ средна сфера која има само две дупки. Постојат три сфери што ја сочинуваат загатката.

Како Рубиковата коцка, така и Рубиковата 360 има само едно решение, но не може да се реши со разделување. Се смета за погодна за сите возрасти и прегледите ја опишале како зависност и ангажирачки.

## Поврзано

* Загатка со топка во лавиринт
* Перплекс
* Рубикова одмазда

## Наводи

## Надворешни врски

* Службена мрежна страница на Рубик
* Творецот Ерне Рубик ја претставува Рубикова 360 Ексклузивното интервју TIME
* Вести и дискусии за Рубикова 360
* Службена мрежна страница за Обединетото Кралство за Рубикова 360

Категорија:Загатка
Категорија:Играчки
Категорија:Образовни играчки
Рубикова тријамида

**Рубиковата тријамида** - механичка загатка измислена од Ерне Рубик и објавена во 1991 година од Matchbox.

Загатката е слична на Рубиковата коцка по тоа што целта е да се манипулира со сложувалката додека сите страни не се еднооблични во боја. Загатката сама по себе создава триаголна пирамида, така што има четири страни и бои.

## Правила
За разлика од Коцката, Триамидата е лесна за расклопување бидејќи е составен од десет поединечни парчиња (секое со четири обоени страни) и четири спојни делови. Следејќи ги правилата, за да ја реши загатката, корисникот мора да отстрани мала пирамида (од четири парчиња) од која било од четирите крајни точки, да ја ротира и повторно да ја закачи.

Загатката е површно слична на Пираминкс, но, за разлика од таа сложувалка, можно е да се поместат парчиња помеѓу странична и аголна положба.

## Парчиња
Секое парче од сложувалката има четири лица. Од десетте парчиња:

* шест парчиња имаат две бои, и
* четири парчиња имаат три бои (односно, имаат само една боја повторена).

Во решена состојба, четирите парчиња со три бои мора да лежат на крајните точки на пирамидата.

## Надворешни врски

* Страница на Jaap's Puzzle

Категорија:Загатки
Категорија:Образовни играчки
Загатлив прстен

мини|210x210пкс| Ова е завршен загатлив прстенњ со шест ленти.
мини| Ова е точно истиот прстен поделен на шест одделни прстени. Прстените се испреплетени за да не се постават погрешно.
**Загатливиот прстен** ― прстен составен од повеќе меѓусебно поврзани ленти, што е еден вид механичка загатка најверојатно развиена како елаборација на европскиот гимален прстен.

Загатливиот прстен понекогаш се нарекува и „турски венчален прстен“ или „харемски прстен“. Според популарната легенда, прстенот би го дал сопругот како венчален прстен, бидејќи ако жената го отстрани (најверојатно за да изврши прељуба), прстените на прстенот ќе се распаднат и таа нема да може повторно да го состави пред да ќе се забележи отсуство. Сепак, загатливиот прстен може лесно да се извади без лентите да се распаднат.

Во Шведска, загатливите прстени често ги носат воени ветерани, каде што бројот на прстени одговара на бројот на направени патувања, почнувајќи од 4 прстени за 1 турнеја.

## Наводи

Категорија:Прстени
Категорија:Загатки
Иса Јантревски

**Иса Амедов Јантревски** ( во  —  во ) — македонски партизан, од турска националност,  борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.

## Животопис
Потекнува од сиромашно занаетчиско семејство. Откако го завршил основното четиригодишно училиште, го изучил налбатскиот занает во дуќанот на својот татко, каде помагал ѝ неговиот постар брат. Поголемиот дел од времето го поминувал одејќи од село до село вршејќи го занаетот. По капитулацијата на Кралство Југославија во 1941 година, бидејќи по националност бил турчин, бугарските власти го регрутирале во трудовата воена единица, каде го видел вистинското лице на окупаторот. По враќањето во Кратово се поврзал со напредните другари ѝ на 8 септември 1944 година стапил во редовите на Месна команда - Кратово, а потоа во Седумнаесеттатa македонска ударна бригада. Како борец во оваа бригада, земал учество во борбите за ослободување на Македонија. Потоа со бригадата дејствувале во борбите за ослободување на Гнилане, каде бил ранет. По оздравувањето земал учество во борбите на Сремскиот фронт, каде ѝ загинал на 16 април 1945 година крај Врпоље.

## Наводи


Категорија:Учесници во НОБ
Илија Јованов

**Илија Трипков Јованов** ( во  —  во ) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.

## Животопис
Потекнува од сиромашно земјоделско семејство, поради што родителите му биле принудени да бараат опстанок во Куманово. По завршувањето на четиригодишното основно училиште, почнува да работи како аргат по туѓи имоти ѝ уште како дете ја почувствувал тежината на животот. По ослободувањето на Куманово, тој стапил во редовите на Треттата македонска ударна бригада - втора чета во вториот баталјон. Земал учество во борбите за ослободување на Бујановац, Прешево и други места. На Сремскиот фронт, тој бил во извидничка единица во која успешно ги извршувал поставените задачи. После една таква извидничка акција, на враќање во својата единица заедно со уште еден соборец, нагазил на мина поставена од непријателот, по што починал на самото место, на 16 април 1945 година.

## Наводи


Категорија:Учесници во НОБ
Љубе Крстев

**Љубе Давитков Крстев** ( во  —  во ) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.

## Животопис
Одраснал во сиромашно земјоделско семејство. По завршување на основното четиригодишно училиште им помагал на домашните во сточарските и земјоделските работи. Тешките економски услови во семејството го натерале да аргатува надвор од своето село. Со враќањето во родното место, каде често престојувале единиците на НОВ, тој станал нивен симпатизер. Учествувал во дејствијата за собирање храна, облека и други материјали потребни за партизаните. Заедно со група младинци од селото, на 15 септември 1944 година, тој стапил во редовите на Треттатa македонска ударна бригада. Како пушкомитралезец, уште во првите борби се истакнал како смел борец и бил поставен за десетар. По ослободувањето на Македонија, со бригадата заминал на Сремскиот фронт. Земал учество во борбите сè до Врпоље каде на 16 април 1945 година, со уште неколку борци од неговата десетина, тој загинал.

## Наводи


Категорија:Учесници во НОБ
Митко Каналиски

**Митко Илиев Каналиски** ( во  —  во ) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.

## Животопис
Потекнува од сиромашно занаетчиско семејство. Се школувал во Кратово. Со формирањето на СКОЈ во училиштето, станал нејзин член во 1942 година. Активно се борел за сузбивање на активноста на бугарската фашистичка организација *[[Браник (организација)|Браник]]*, како и другите фашистички активности и насилства, против бугаризирање на младината, против ширењето и работата на другите фашистички организации и слични активности. По директива на СКОЈ, пишувал пароли на јавни места, растурал летоци и вршел курирска служба. Во текот на 1942 година организацијата добила задача за собирање оружје и муниција. Од бугарската противавионска посматрачница, Митко успел да подигне една пушка, револвер и поголемо количество муниција. Во март 1944 година дошло до провала на организацијата во училиштето, па повеќето од членовите биле затворени (помеѓу кои ѝ Митко) и одведени во централниот затвор во Скопје. Откако никој ништо не оддал биле ослободени. По ослободувањето од централниот затвор, со нападот на Кратово, на 25 април 1944 година, тој заедно со другите негови соборци пристапил во редовите на Треттата македонска ударна бригада. Учесник бил во многу борби, а посебно се истакнал во Пролетната офанзива. На пат за Грција, бил ранет и оставен на лекување во партизанска болница, сместена на планината Плачковица. При обидот да се префрли на кумановски терен е откриен од бугарската фашистичка полиција, бил заробен и префрлен во штипскиот затвор. Без судска пресуда, на 29 јули 1944 година заедно со Глигор Пазавански, се стрелани крај десниот брег на реката Брегалница во близината на Штип.

Една улица во неговиот роден град Кратово е именувана по него, а исто така училиштето во селото Зеленград било именувано по него.

## Поврзано

* Глигор Пазавански

## Наводи


Категорија:Жртви на Бугарската окупација на Македонија во Втората светска војна
Категорија:Учесници во НОБ
Коце Коцевски

**Коце Харалампиев Коцевски** ( во  —  во ) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.

## Животопис
По завршување на основното четиригодишно училиште го изучил содаџискиот занает. Иако имал свој содаџиски дуќан не можел да го прехрани своето семејство, па се занимавал со лозарство и други дејности. За време на окупацијата заминал на работа во Германија каде од близу се запознал со тешкиот живот на работничката класа. Со првото ослободување на Кратово на 25 април 1944 година, тој заедно со еден од синовите стапиле во редовите на Треттатa македонска ударна бригада. Неговиот борбен пат бил краток, но оставил добри спомени кај своите другари и борци со својата храброст. Земал учество во многу борби, а посебно се истакнал во борбите на: Султан Тепе, Мала Црцорија, Бистра Планина, Црноок, Црна Трава, Знеполе, Сурлица и други места. Загинал на 16 мај 1944 година, борејќи се храбро против бугарските окупаторски војски во борбите крај Бела Вода (Босилеградско) во Србија.

## Наводи


Категорија:Жртви на Бугарската окупација на Македонија во Втората светска војна
Категорија:Учесници во НОБ
Сандре Крстевски

**Сандре Колев Крстевски** ( во  —  во ) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.

## Животопис
Потекнува од сиромашно земјоделско семејство. Иако бил самоук и полуписмен бил природно надарен и напреден младинец. Кога единиците на НОВ се повлекувале по нападот на Кратово, на 25 април 1944 година, Сандре се приклучил во редовите на Треттата македонска ударна бригада. Наскоро бил поставен за командир на чета во истата бригада. Учествувал во многу борби што ги водела бригадата и со својата храброст служел за пример. Земал учество во сите борби што се воделе за ослободување на Македонија. На Сремскиот фронт во борбите крај Шид по вторпат бил тешко ранет, по што бил префрлен на лекување во Земун каде на 16 април 1945 година подлегнал на раните.

За извонредната храброст и пожртвуваност во борбите, бил одликуван со Орден за храброст.

## Наводи


Категорија:Учесници во НОБ
Поместувалка

**Поместувалка** или **лизгачка сложувалка (**) - сложувалка кај која играчот треба правилно да ги распореди елементите од поместувалката што можат да се движат по одредени насоки. Поместувалките може да се состојат од едноставни облици, или можат да бидат означени со бои, обрасци, делови од поголема слика (како обична сложувалка), бројки или букви.

Поместувалките во суштина се дводимензионални по природа и лизгањето на плочките е олеснето со механички поврзани делови или тридимензионални токени. Како што покажува овој пример, некои поместувалки се претставени со низа меѓусебно поврзани делови. Меѓутоа, механичките распореди обично не се од суштинско значење за решавање на поместувалката, деловите можат да бидат токени што се движат на рамна плоча во согласност со одредени правила.

За разлика од другите видови загатки, поместувалката на лизгачкиот блок забранува подигнување на кој било дел од поместувалката од таблата. Ова правило ги одделува поместувалките со лизгачки елементи од поместувалките што се решаваат со слободно движење на парчињата од сложувалката. Значи, потезите и патеките се отвораат врз основа на секој одигран потег во рамките на дводимензионалните плочи, кои се важни делови во решавањето на поместувалката.

Најстариот тип на лизгачка поместувалка е петнаесетоделната поместувалка, измислена од Ној Чепмен *(Noyes Chapman)* во 1980 година, а Сем Лојд често лажно си ја припишувал изработката на лизгачката поместувалка од петнаесет дела. Пронајдокот на Чепмен придонел поместувалките да станат исклучително популарни во раните 1980-ти години.

Од 1950 година па сè до  1980-тите, лизгачките поместувалки, кои имале задача да образуваат зборови од букви, биле многу популарни. Овие видови загатки имаат неколку можни решенија.

Петнаесетоделната поместувалка е компјутеризирана и примерите се бесплатно достапни на семрежјето на различни веб-страници. Во прашање е наследник на сложувалката во која поентата е да се формира слика на екранот. Последниот квадрат на поместувалката автоматски ќе се прикаже кога сите други делови на поместувалката ќе бидат правилно распоредени.

## Галерија

Податотека:15-puzzle.svg|Решена петнаесетоделна поместувалка
Податотека:Pazurgo Example1 Puzzle.png|Поместувалка од букви
Податотека:batgirl.gif|Поместувалка 3x3
Податотека:Hakoiri3.jpg| Поместувалка Клотски


## Поврзано
* Петнаесетоделна поместувалка

## Наводи

## Литература
* *Sliding Piece Puzzles* (by Edward Hordern, 1986, Oxford University Press. ) is said to be the definitive volume on this type of puzzle.
* *Winning Ways* (by Elwyn Ralph Berlekamp et al., 1982, Academic Press)
* *The 15 Puzzle* (by Jerry Slocum & Dic Sonneveld, 2006, Slocum Puzzle Foundation)
* US Patent 4872682  - sliding puzzle wrapped on Rubik's Cube

Категорија:Загатки
Категорија:Зборови што ги нема во ТРМЈ
Стојан Кипријановски

**Стојан Ѓурков Кипријановски** ( во  —  во ) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОБ.

## Животопис
Одраснал во сиромашно земјоделско семејство. По завршување на основното четиригодишно училиште во родното село, го чувал добитокот на своите родители, а подоцна се занимавал ѝ со земјоделие. Во селото Шопско Рударе делувале единиците на НОВ, а тој активно ги помагал, подоцна го напуштил семејството ѝ пристапил во редовите на народноослободителната војска на Македонија, на 28 јули 1944 година, во составот на Треттатa македонска ударна бригада. Земал учество во борбите за ослободување на Куманово, Скопје, борбите кај реката Треска, каде покажал посебна храброст и одлучност. По ослободувањето на Македонија, во декември 1944 година, со својата бригада заминал на Сремскиот фронт. Учествувал во повеќето борби за пробивање на Сремскиот фронт, во борбите кај Шид и други места. Последната борба му била на Врпоље, каде со група борци се борел против непријателот сè додека имал муниција. Кога снемал муниција бил принуден да ја напушти положбата, па така на 12 април 1945 година, при повлекувањето, тој бил убиен.

## Наводи


Категорија:Учесници во НОБ
Ванче Лековски

**Ванче Колев Лековски** ( во  —  во ) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.

## Животопис
Се занимавал со земјоделие и сточарство. Бил татко на повеќечлено семејство, бил неписмен, но природно надарен и снаодлив човек. Бугарскиот окупатор се сомневал во него ѝ како непожелен за нив го интернирале во Бугарија, каде омразата кон окупаторот уште повеќе му се зголемила. По враќањето од интернација, иако бил следен од бугарската полиција, продолжил да го помага ослободителното движење. На 12 септември 1944 година го оставил семејството и се приклучил во редовите на Месна команда - Кратово, а потоа во состав на Седумнаесеттата Македонска бригада. Учествувал во сите борби што ги водела неговата бригада до конечното ослободување на Македонија. Загинал во една борба во близината на Гнилане на 30 декември 1944 година.

## Наводи


Категорија:Учесници во НОБ
Андон Младеновски

**Андон Богатинов Младеновски** ( во  —  во ) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОБ.

## Животопис
По занимање бил занаетчија-налбатин. Неговиот живот бил со многу тешкотии и искушенија. Одржувал врска со народноослободителната војска на Македонија, а неговата активност не останала незабележана од окупаторските власти. Бугарската полиција, во април 1943 година, го интернирала во Елхово, на територијата што е денес Бугарија, што кај него придонело уште повеќе да биде зголемена омразата кон окупаторот. По неговото враќање од интернација, останал четири месеци дома под надгледување на окупаторските власти и нивните помагачи. Во август 1944 година, тој му пристапил на Кратовскиот партизански одред (основан на 4 август 1944 година на кумановски терен). Подоцна, тој се борел во составот на Седумнаесеттатa македонска бригада, каде бил пример на решителност и лична храброст. Земал учество во сите борби за ослободување на Македонија и Гнилане, подоцна и на Сремскиот фронт, каде на 21 април 1945 година загинал.

## Поврзано

* Душко Младеновски

## Наводи


Категорија:Учесници во НОБ
Триптих на планините и замоците

**Триптих на планините и замоците** () — друмска велосипедска трка во Белгија, за првпат одржана во 1996 г. Од 2005 г. се приредува како етапна трка (2.2) во рамките на Европската турнеја на UCI.

## Список на победници

## Наводи

## Надворешни врски

*  
* Триптих на планините и замоците  на Radsportseiten.net 
* Триптих на планините и замоците на ProCyclingStats.com 

Категорија:Велосипедски трки во Белгија
Категорија:Трки од Европската турнеја на UCI
Категорија:Ено
Цане Митровски

**Цане Ефремов Митровски** ( во  —  во ) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОБ.

## Животопис
Потекнувал од крајно бедно земјоделско семејство. По завршување на основното четиригодишно училиште помагал на своите родители во одгледување стока и земјоделие. За време на окупацијата контактирал со понапредни луѓе, преку кои се запознал со народноослободителното движење. Изразил желба ѝ тој да се приклучи кон ова големо револуционерно дело. Па, така на 15 септември 1944 година, кога со група свои другари од селото пристапил во Месната команда во Кратово, а подоцна и во редовите на Седумнаесеттата македонска ударна бригада. Во борбите што ги водела бригадата крај селото Дренок, Варовиште и други места, тој покажал пример на лична храброст и пожртвуваност. Во една борба, крај селото Канарево, Кумановско, тој бил ранет. Во борбите во близината на Гнилане, на 30 декември 1944 година, тој загинал.

## Наводи


Категорија:Учесници во НОБ
Киро Митевски

**Киро Ѓорѓиев Митевски** ( во  —  во ) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.

## Животопис
По завршувањето на основното четиригодишно училиште се занимавал со земјоделие и сточарство. За време на окупацијата активно соработувал и го помагал народноослободителното движење на Македонија. Честопати бил малтретиран, притворан и мачен од бугарската фашистичка полиција. Тешко го поднесувал теророт и безмилосното ограбување од бугарските окупаторски власти. На 8 септември 1944 година, тој пристапил во редовите на Народноослободителната војска на Македонија, најпрво при Месната команда во Кратово, а подоцна во составот на Седумнаесеттатa македонска ударна бригада. Земал учество во повеќето борби за ослободување од окупаторите и балистичките банди. Покажал пример со својата храброст и преданост во извршување на задачите. Како припадник на Народната одбрана земал учество во разбивањето на балистичките банди по Скопска Црна Гора. Во една борба против балистите, недалеку од Куманово, бил погоден од непријателски рафал, по што на 16 април 1945 година, тој подлегнал на раните.

## Наводи


Категорија:Учесници во НОБ
Душко Младеновски

**Душко Тодосав Младеновски** ( во  —  во ) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОБ.

## Животопис
Желбата за образованието му останала неостварена. Како седумгодишно дете, тој бил земен за овчарче кај поимотните селани, а подоцна работел ѝ како момок на туѓи имоти. Иако самоук, бил природно интелигентен и напреден младинец. Во едноличниот и тежок живот, во кој бил понижуван, ја почувствувал нечовечноста и суровата експлоатација. Се поврзал со напредните младинци од селото и градот Кратово и почнал активно да го помага народнооелободителното движење. Во мај 1944 година, додека бил регрутиран во бугарската војска и служел во Штип, добил задача од партиската организација од магацинот да подигне еден товар муниција и да ја пренесе на слободната територија за партизаните. Со уште еден другар под тешки околности задачата ја исполниле, а со тоа пристапиле во редовите на НОВ. Неколку месеци подоцна, во борбите против бугарскиот окупатор, во близината на Виница, Душко бил убиен, а неговиот гроб не бил откриен.

## Поврзано

* Андон Младеновски

## Наводи


Категорија:Жртви на Бугарската окупација на Македонија во Втората светска војна
Категорија:Учесници во НОБ
Димитар Наковски

**Димитар Киров Наковски** ( во  —  во ) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.

## Животопис
Одраснал во сиромашно семејство. Татко му бил ѕидарски работник, кој за да го прехрани своето семејство одел на работа ѕидајќи во градот Кратово и блиските и подалечни села, но не секогаш наоѓал работа. Димитар по завршувањето на основното четиригодишно училиште во родното место, немајќи средства за натамошно школување, татко му, го дал на изучување шивачки занает. Кога поодраснал работел како калфа кај приватни мајстори за минимална дневница. За време на окупацијата, окупаторските власти го мобилизирале да служи во бугарската војска. Со ослободувањето на Кратово и околината, тој пристапил во Месната команда во Кратово, а подоцна во редовите на Седумнаесеттатa македонска ударна бригада. Земал учество во борбите до конечното ослободување на Македонија. Загинал во борбите против остатоците од балистичките банди, на 30 декември 1944 година, во околината на Гнилане.

## Наводи


Категорија:Учесници во НОБ
Златко Николовски

**Златко Павлов Николовски** ( во  —  во ) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОБ.

## Животопис
Основно четиригодишно училиште завршил во родното место ѝ уште како дете станал овчар, момок и аргат кај поимотните селани за да придонесе за прехрана на неговото сиромашно семејство. За време на окупацијата бил мобилизиран и служел во фашистичката бугарска војска. Во целост ја согледал асимилаторската политика на бугарската окупаторска власт спрема Македонија и македонскиот народ. Во почетокот на август 1944 година, дошол на отсуство и веќе не се вратил во единицата, по што живеел илегално во околината на селото. На 8 септември 1944 година, пристапил во Месната команда во Кратово, а подоцна и во редовите на Седумнаесеттатa македонска ударна бригада. Во составот на бригадата, тој учествувал во многу борби сè до Прешево, низ постојани борби со балистите стигнал до Гнилане, каде бил тешко ранет. Од таму бил пренесен во болницата во Ниш, каде на 30 декември 1944 година, тој подлегнал на раните.

## Наводи


Категорија:Учесници во НОБ
Митко Пенџуклиски

**Митко Николов Пенџуклиски** ( во  —  во ) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.

*За средното училиште во Кратово, посетете ја статијата [[ДСУ „Митко Пенџуклиски“ - Кратово]]*

## Животопис
Тој бил помладиот син на вдовицата Риса Пенџуклиска. Пораснал без татко заедно со својот постар брат Ампе и уште двете нивни сестри и животот уште од мал го сфатил многу сериозно. Добро учел и добро свирел на гитара, па бил миленик во семејството и меќу неговите врсници. Основно училиште завршил во Кратово, а гимназија учел и завршил во Велика Градишка и Крагуевац. Како одличен ученик и напреден младинец бил прифатен во напредните кругови во гимназијата, каде почнал да се интересира за настаните во земјата и светот. Откако ја завршил гимназијата продолжил да студира економија во Белград. Активно учествувал во сите активности на напредната студентска младина, бил учесник и во студентските демонстрации поради што му била укината државната стипендија. За да биде материјално обезбеден и да ги заврши започнатите студии, неговиот брат Ампе Пенџуклиски дошол во Белград да работи на шивачкиот занает. Времето што го поминал учејќи во Крагуевац и Белград било од голема важност за оформувањето на личноста на Митко, бидејќи напредните кругови во кои се движел придонеле да израсне во борец за ново општество. Повремено доаѓал во Кратово или за време на летните одмори. Секогаш носел нешто ново со него: брошури, искуство за организирана работа па и револуционерни песни.

### Втора светска војна
Капитулацијата на Кралството Југославија во 1941 година, ја дочекал како војник, кој бил заробен крај Цер и извесно време бил заробеник во Германија. По враќањето од заробеништво стапил на работа во Свети Николе, но поради неговата комунистичка активност, бугарскиот окупатор го интернирала во Сливен - Бугарија. По враќањето од интернација работел во Куманово, а потоа ѝ во Скопје, каде имал широки можности за делување. Посебна преокупација му било да ги шири марксистичките идеи меѓу младината. На 22 април 1944 година се вклучил во Агитпроп на Главниот штаб на НОВ и ПОМ. На 17 јули 1944 година, кога штабот се наоѓал во близината на селото Сурлица-Врањско, загинал од непријателска авионска бомба.

Средното училиште во неговиот град го носи токму негово име.

## Наводи


Категорија:Учесници во НОБ
Спомен-музеј на Гоце Делчев

**Спомен-музеј на Гоце Делчев** — спомен-куќа посветена на великанот на Македонската револуционерна организација, Гоце Делчев, која се наоѓа на ул. Стево Патако бр. 11.

## Отворање на музејот
Отворањето на овој музеј е иницирано по повод престојот на Гоце Делчев во Битола во 1901 година во овој објект. Главната негова цел при овој престој му беше да се сретне со неговиот сакан другар и соработник Даме Груев, основоположникот на ТМОРО, кој во овој период се наоѓал во Битолскиот централен затвор.

Во 1987/88, по извршената темелна реконструкција на објектот и изработениот елаборат, по повод 85 годишнината од загинувањето на Гоце Делчев, на 4 мај 1988 година свечено била промовирана постојаната музејска поставка.

## Музејска поставка
Поставката содржи две изложбени простории со вкупна површина од околу 37 м2 , од кои во првата просторија е сместена содржина „За животот и револуционерната дејност, на првоапостолот на македонското ослободително дело“. Во оваа просторија како континуитет на Гоцевата револуционерна дејност со бројни документи и фотографии прикажана е состојбата и настаните во Битолскиот револуционерен округ. Од бројните поместени експонати во оваа поставка значајно место зазема револверот подарен од Гоце Делчев на Михаил Ракиџиев, сопственик на куќата и член на Окружниот комитет на Битолскиот револуционерен округ.

Во оваа поставка изложен е и оригинален експонат од 1905 година, (вез од ситни мониста во разни бои со претстава на еленче што пие вода), кое е посветено и подарено на Михаил Ракиџиев од затворениците кои за иста цел се наоѓаа со него во Централниот битолски затвор.
Во составот на поставката, во соодветна просторија, поставена е витрина со симболите на револуционерната заклетва на Организацијата како и оружје од Илинденскиот период.
Како составен дел на оваа музејска поставка, во собата во која престојувал Гоце Делчев и во која се одржувале состаноците, задржан е ентериерот со амбиентот во оригинална состојба. Исто така во оваа соба, за да се наслика автентичноста на времето, поместени се материјали од тие години.

## Денешна состојба
Во 2015 година, куќата музеј на Гоце Делчев била ограбена. Биле украдени редица експонати: пушкапушки, сабјасабји и турски јатагани од илинденскиот период.

Во 2016 година спомен-куќата била затворена кога е повлечена и дотогашната музејска поставка заради нејзино обновување и осовременување, но најмногу заради лошата состојба на самиот објект.

## Наводи

Категорија:Знаменитости во Битола
Категорија:Музеи во Битола
Категорија:Гоце Делчев
Гоце Делчев