Aрсен триоксид

**Арсен триоксидот**, кој меѓу другото се продава под името на брендот **Trisenox**, е неорганско соединение и лек. Како индустриска хемикалија, неговите главни употреби вклучуваат производство на конзерванси за дрво, пестициди и стакло. Како лек, се користи за лекување на тип на рак познат како акутна промиелоцитна леукемија. За оваа употреба се дава со инјектирање во вена.

Вообичаени несакани ефекти вклучуваат повраќање, дијареа, оток, отежнато дишење и главоболки. Тешките несакани ефекти може да вклучуваат синдром на диференцијација на APL и проблеми со срцето. Употребата за време на бременост или доење може да му наштети на бебето. Арсен триоксид ја има формулата . Неговиот механизам во лекувањето на ракот не е целосно јасен.

Арсен триоксидот бил одобрен за медицинска употреба во САД во 2000 година  Се наоѓа на списокот на есенцијални лекови на Светската здравствена организација. Се произведуваат приближно 50.000 тони годишно.  Поради неговата токсичност, голем број земји имаат регулативи околу неговото производство и продажба.

## Употреба

### Употреба во медицината
Арсен триоксид се користи за лекување на тип на рак познат како акутна промиелоцитна леукемија (АПЛ). Може да се користи и во случаи кои не реагираат на други агенси, како што е целосно транс ретиноична киселина (ATRA) или како дел од почетниот третман на новодијагностицираните случаи. Овој почетен третман може да вклучува комбинирана терапија на арсен триоксид со целосно транс ретиноична киселина (ATRA).

Ефективноста е слична со ефективноста на Realgar/Indigo naturalis, која може да се зема преку уста и е поевтин, но е помалку достапен. Работи така што го поттикнува разградувањето на протеозомот на рецепторот на ретиноична киселина алфа, со преместување на белковината во јадрената матрица и зголемување на убиквитинацијата.

Во 1970-тите, кинескиот истражувач Џанг Тингдонг и неговите колеги ја откриле оваа употреба. Тој бил одобрен за третман на леукемија во САД во 2000 година  Универзитетот во Хонгконг развил течна форма на арсен триоксид кој може да се дава преку уста. Органоарсенските соединенија, како што се адитиви за добиточна храна ( роксарсон) и лекови (неосалварсан), се добиени од арсен триоксид. 

### Производство
Индустриските употреби вклучуваат употреба како претходник на шумските производи, во производството на безбојно стакло и во електрониката.  Како главно соединение на арсенот, триоксидот е претходник на елементарниот арсен, легурите на арсен и полупроводниците од арсенид. Масовните соединенија базирани на арсен, натриум арсенит и натриум какодилат се добиени од триоксидот.

При различни употреби се користи токсичноста на арсенот, вклучувајќи ја и употребата на оксидот како конзерванс за дрво. Бакарните арсенати, кои се добиени од арсен триоксид, се користат во голем обем како конзерванс за дрво во САД и Малезија, но таквите материјали се забранети во многу делови од светот. Оваа практика останува контроверзна.  Во комбинација со бакар(II) ацетат, арсен триоксидот дава жив пигмент познат како Парис зелен кој се користи во бои и како средство за убивање глувци. Оваа употреба е прекината.

### Алтернативна Медицина
И покрај добро познатата токсичност на арсенот, арсен триоксидот се користел во традиционалната кинеска медицина, каде што е познат како *пи-шуанг*. Во хомеопатијата се нарекува арсеникум албум. Некои дискредитирани патентни лекови, на пример, растворот на Фаулер, содржеле деривати на арсен оксид.

## Токсикологија
Арсен триоксидот лесно се апсорбира од дигестивниот систем. Дигестијата на само 0,1 грама може да биде фатално.

Хроничното труење со арсен е познато како арсеникоза. Ова нарушување ги погодува работниците во топилниците, во популации чија вода за пиење содржи високи нивоа на арсен (0,3-0,4&nbsp;ppm), и кај пациенти третирани долги периоди со фармацевтски препарати базирани на арсен. Слично на тоа, студиите за работниците изложени во леарниците за бакар во САД, Јапонија и Шведска укажуваат на ризик од рак на белите дробови 6-10 пати поголем за најекспонираните работници во споредба со општата популација. Долготрајното внесување на арсен триоксид или во вода за пиење или како медицински третман може да доведе до рак на кожата. Репродуктивни проблеми (висока инциденца на спонтан абортус, мала тежина при раѓање, вродени деформации) се исто така индицирани во една студија на жени изложени на прашина од арсен триоксид како вработени или соседи на леарница за бакар.

Во САД, OSHA 1910.1018 професионално дозволена граница на изложеност за неоргански соединенија на арсен во воздухот од зоната за дишење е 0,010&nbsp;mg/m 3.

## Производство и честота
лево|мини| Историски рудник за арсен Санкт Бласен, Австрија
Арсен триоксидот може да се генерира преку рутинска обработка на соединенија на арсен, вклучително и оксидација (согорување) на арсен и минерали што содржат арсен во воздухот. Прикажана е формулата за печење на орпимент, типична руда на арсен сулфид.

: 2  + 9 → 2  + 6 

Сепак, најчесто арсен оксидите се добиваат како испарлив нуспроизвод од преработката на други руди. На пример, арсенопирит, вообичаена нечистотија во рудите што содржат злато и бакар, ослободува арсен триоксид при загревање во воздух. Преработката на таквите минерали доведе до бројни случаи на труења, и по затворањето на рудникот, преостанатиот отпад од триоксид ќе претставува опасност за животната средина (како што бил случајот со Гигантскиот рудник, на пример). Само во Кина намерно се ископуваат руди на арсен.

Во лабораторија се подготвува со хидролиза на арсен трихлорид :

: 

 природно се јавува како два минерали, арсенолит, и клаудит. Двата минерали се релативно ретки кои се наоѓаат во оксидационите зони на рудите на арсеник. Листови од  претставуваат дел од структурата на неодамнешно откриените минерали, лукабиндит, , и неговиот натриумов аналог, торкиласит.

## Својства и реакции
Арсен триоксидот е амфотеричен оксид, а неговите водени раствори се слабо кисели. Така, лесно се раствора во алкални раствори и дава арсенити. Помалку е растворлив во киселини, иако се раствора во хлороводородна киселина.

Со безводен HF и HCl, дава  и трихлорид:

:  (X = F, Cl)

Само со силни оксидирачки агенси како што се озон, водород пероксид и азотна киселина, се добива пентооксид на арсен  или нејзината соодветна киселина:

: 

Во однос на неговата отпорност на оксидација, арсен триоксидот се разликува од фосфор триоксидот, кој лесно согорува во фосфор пентооксид.

Редукцијата дава елементарен арсен или арсин ( ) во зависност од условите:

: 

Оваа реакција се користи во тестот Марш.

### Структура
Во течна и гасовита фаза под 800&nbsp;°C, арсен триоксидот ја има формулата  и е изоструктурен со . Над 800&nbsp;°C  значително се дисоцира во молекуларен , кој ја прифаќа истата структура како . Во цврста состојба се познати три форми (полиморфи): висока температура (> 110&nbsp;°C) кубен , кој содржи молекуларен , и две поврзани полимерни форми. Полимерите, кои се кристализираат како моноклинични кристали, имаат листови од пирамидални  единици кои делат О атоми.

## Општество и култура

### Еколошки ефекти
Топењето и сродната обработка на рудата често генерираат арсен триоксид, што претставува ризик за животната средина. На пример, џиновскиот рудник во Канада обработуваЛ значителни количини златни руди контаминирани со арсенопирит.

### Труење со арсен во литературата и општеството
Отровните својства на арсенот се предмет на обработка во многу дела во литературата.

Во Австрија живееле таканаречените „јадачи на арсен во Штаерска “, кои внесувале дози далеку над смртоносната доза на арсен триоксид без никаква очигледна штета. Се смета дека арсенот овозможува напорна работа на големи надморски височини, на пр. на Алпите.

## Наводи

## Надворешни врски

* 
* Case Studies in Environmental Medicine: Arsenic Toxicity 
* 
* International Chemical Safety Card 0378
* Safety Data Sheet  from American Elements
* NIOSH Pocket Guide to Chemical Hazards
* NTP Report on Carcinogens – Inorganic Arsenic Compounds
* Institut national de recherche et de sécurité (1989). "Trioxyde d'arsenic." Fiche toxicologique n° 89. Paris:INRS. (in French)

Категорија:Неопходни лекови според Светската здравствена организација
Категорија:Хепатотоксини
Категорија:Антинеопластични лекови
Категорија:Алхемиски супстанции
Категорија:Статии со текст на кинески
Категорија:Статии без извор од InChI
Категорија:Лекови со нестандарден правен статус
Категорија:Сесквиоксиди