Ботаничка градина на Петар Велики

**Ботаничка градина на Петар Велики** **Ботанички институт.** **В.Л. ​​​**​​​- ја зазема територијата помеѓу насипот Аптекарскаја на Голема Невка, насипот Карповка, Аптекарски проспект и улицата професор Попов (спроти Електротехничкиот универзитет „ЛЕТИ“).

Ботаничката градина е подредена на Ботаничкиот институт именуван по  рускиот академик на науките В. Л. Комаров.

Колекцијата на Ботаничкиот музеј се наоѓа на територијата на градината В. Л. Комаров содржи над 80 илјади примероци. Изложбата на музејот е посветена на вегетацијата на Земјата, историјата и еволуцијата на растенијата, растителните ресурси на Русија и односот помеѓу растенијата и луѓето.

Официјално име**:** Федерална државна буџетска институција за наука „Ботанички институт именуван по В.Л. Комаров РАС (БИН РАС). Ботаничка градина на Петар Велики“.
## Историја на градината

### Градината во 18 век
лево|мини| План на градината во 1843 година.
Ботаничката градина ја следи својата историја до **Аптекарската градина**, точниот датум на нејзиното основање не е утврден, бидејќи речиси сите документи изгореле во 1737 година. Цар Петар Велики, при префрлањето на главниот град од Москва во Санкт Петербург, наредил да се основа „институција толку неопходна за медицинската професија“ како Аптекарската градина „за сеење лековити билки и цвеќиња“. Аптекарската градина се споменува и во Првиот попис од 1713 година: „...пописот започнал од црквата Троица покрај брегот на реката. Голема Нева и Невка до островот Аптекарски, веќе во тоа време доделени за зеленчукова градина Аптекарски. Постепено, територијата на градината се проширила со купување и припојување на поединечни парцели.

Во 1735 година, Аптекарската градина била преименувана во **Медицинска** градина, чие раководење му било доверено на германскиот ботаничар И. Г. Сигизбек. Со него започнале научни истражувања, почнале да се одгледуваат украсни растенија, била создадена збирка сибирски растенија, бил објавен првиот каталог од сите збирки („Primitae Florae Petropolitanae“), кој вклучувал 1275 видови, стаклена градина за растенија од странство. Засадени се тропски растенија, направен е првиот попис на „Африкански и егзотични растенија“, според кој во трите дрвени оранжерии на Градината имало 921 единица.

За време на Катерина II, градината била долга  640 а широка 425 метри. Изградена е голема дрвена куќа во која живеел професорот по ботаника, а во лето - претседателот на Медицинскиот колеџ. Во тоа време овде ревносно се одгледувало растението„сурутарка“ () - се верувало дека ова е одличен дијафоретик за настинки и трескави болести.

Во 1798 година, Градината била преименувана **во Ботаничка градина**.

### Градината во 19 век
За време на Александар I во 1806-1809 година, Градината изгубила дел од својата територија, бидејќи нејзиниот директор, професор Стефан, ја дал на полицискиот оддел на Министерството за внатрешни работи за градинарски градини.

На 30 март 1830 година, Николај I издал наредба да се пренесе Ботаничката градина од Министерството за внатрешни работи во надлежност на Министерството за царско домаќинство. Со оваа транзиција, износот што се издавал годишно речиси двојно се зголемил (123.000 рубли во банкноти биле зголемени во 1829 година). На 24 јули 1863 година, со декрет на Александар II, било наредено да се префрли Царската ботаничка градина од Министерството за суд на Министерството за државна сопственост; понатаму, продолжувајќи да се нарекува Царски.

Во 1873 година, Градината ја прославила 50-годишнината од своето постоење. Научните збирки на Градината во тоа време биле во толку добра состојба што можеле да учествуваат на светската изложба во Виена, каде што главниот ботаничар Регел бил испратен како експерт за хортикултура. Во следните години, Градината учествувала и на сите градинарски изложби, на кои постојано добивале сертификати за заслуги и медали.

### Градината во 20 век

Во 1913 година, во врска со 200-годишнината од Ботаничката градина, го добила името по Петар Велики По револуцијата во 1917 година, градината била предадена на оранжериите на кралските резиденции и приватните имоти на островот Аптекарски.

Од 1918 година - Главната ботаничка градина на РСФСР, од 1925 година - Главната ботаничка градина на СССР, во 1930 година градината била префрлена во јурисдикција на Академијата на науките на СССР.

Во 1931 година, како резултат на спојувањето на Ботаничката градина со Ботаничкиот музеј на Академијата на науките на СССР, бил формиран Ботаничкиот институт на Академијата на науките на СССР (сега Ботанички институт В. Л. Комаров на Руската академија на науките ). Во 1919-1931 година, главниот фокус на работата на Ботаничката градина било проучувањето на флората, вегетацијата и растителните ресурси, истражувањето на фотосинтезата итн.

За време на Големата татковинска војна, Ботаничката градина катастрофално настрадала  од бомбардирањето. Во годините на блокадата оранжериите на Ботаничката градина биле погодени од 50 запаливи бомби и 85 гранати. Првата воздушна бомба паднала во градината на 14 октомври 1941 година, бранот на експлозијата го скршил стаклото во тропските оранжерии, а котларата престанала да работи. Најголемата воздушна бомба, тешка неколку стотици килограми, паднала во градината на 15 ноември 1941 година , предизвикувајќи значително уништување, уништувајќи го застаклувањето на неколку оранжерии, вклучувајќи ја и Големата палма. Во такви услови, кога преовладуваше ладно време, тропската колекција речиси била изгубена преку ноќ. Вкупно, за време на блокадата биле спасени нешто повеќе од 250 растенија: мали садници, кактуси, она што вработените можеле да го однесат во становите и што можеле да го соберат во една мала стаклена градина, која се загревала со шпорети. Се останато било целосно уништено. Огромен придонес во зачувувањето на колекцијата дал научникот-градинар Николај Иванович Курнаков, спасувајќи ги кактусите во својот стан. Во мај 1942 година, до градината бил изграден бункер за командантот на Балтичката флота, а на територијата на градината биле лоцирани противвоздушни пушки. Растенијата што ја преживеале војната се украсуваат со панделки на Свети Ѓорѓи секоја година на Денот на крајот на опсадата на Ленинград. Традицијата продолжува до ден-денес.

По војната, градината била пресоздадена, оранжериите биле обновени,и биле собрани колекциите кои ги надминаа предвоените. Ова било заслуга на режисерот Соколов, кој ја бранел градината од обидите да ја затвори претседателот на Академијата на науките на СССР Сергеј Вавилов.

## Модерни карактеристики на градината
Во моментов, комплексот на ботаничката градина се состои од комплекс на оранжерии, парк, ботанички музеј и расадник на растенија.

Прогласени области на активност на Ботаничката градина:

# Вовед во растенијата,
# Заштита на флората,
# Зачувување, надополнување и научна обработка на збирните средства на Институтот ,
# Пoпуларизација на ботаничко знаење.

### Комплекс на оранжерии

Податотека:Tropical_greenhouse_01.JPG|врска=Файл:Tropical_greenhouse_01.JPG|алт=В тропической оранжерее|Во Тропската стаклена градина
Податотека:Greenhouse_No16_of_Saint_Petersburg_Botanical_Garden_2.jpg|врска=Файл:Greenhouse_No16_of_Saint_Petersburg_Botanical_Garden_2.jpg|алт=Оранжерея №16. Суккуленты|Стаклена градина бр.16.Сукуленти
Податотека:Opuntia_leucotricha_(general_view)_02.JPG|врска=Файл:Opuntia_leucotricha_(general_view)_02.JPG|алт=Оранжерея №16. 80-летняя опунция беловолосая пережила Блокаду Ленинграда|Стаклена градина бр.16. 80-белокоса бодликава крушаја преживеала   блокадата на Ленинград
Податотека:Succulents_greenhouse_03.JPG|врска=Файл:Succulents_greenhouse_03.JPG|алт=Коллекция агав|Колекции на агава
Податотека:Medinilla_magnifica_(in_a_greenhouse)_02.JPG|врска=Файл:Medinilla_magnifica_(in_a_greenhouse)_02.JPG|алт=Оранжерея №19. Мединилла прекрасная|Стаклена градина бр.19.Мединила 
Податотека:Лестница_с_цветами.jpg|врска=Файл:Лестница_с_цветами.jpg|алт=Оранжерея №19. Бромелиевые|Стаклена градина бр.19.Бромелији

лево|мини|287x287пкс| Голема суптропска стаклена градина бр.1. Поглед од северниот двор во зима
Вкупната површина на оранжериите на Ботаничката градина е околу 1 хектар, а должината е околу 1 км. Тие содржат повеќе од 7,5 илјади растенија.

Оранжериите, кои се отворени за посетители, се групирани во три рути: Субтропска, Тропска и Водна рута.

Од 1823 до 1826 година според планот на Ф.Б. Фишер, изградени се два квадрати оранжерии - оранжериите биле затворени во прстен за да не мора да се излегува надвор. Така, се формираат две затворени кола со заедничка почетна точка за екскурзии.

Опкружен со Суптропскиот пат, северниот двор е отворен за посетители и содржи градина со континуирано цветање, иридариум и влезот во ботаничкиот музеј. Јужниот двор е опкружен со Тропската рута и е затворен за посетители.

Пристапот до оранжериите е организиран како дел од екскурзиските групи. Но, изложбите и прошетките низ оранжериите се одржуваат 1-2 пати месечно, кога на посетителите им се дава можност да шетаат низ оранжериите без водич.

Пристапот до оранжериите на водните патишта е достапен само во лето.

#### Суптропска маршута

* **Стаклена градина бр. 1.** **Голема суптропска стаклена градина** (Чинари и папрати од суптропските региони). Преместен од градината Таурид во 1930–1935 година.
* **Стаклена градина бр.2.** Четинари, камелии, цитруси
* **Стаклена градина бр.3** . Растенија од Медитеранот и Јужна Африка
* **Стаклена градина бр.4** . Суптропски растенија на Северна и Јужна Америка
* *на местото на суптропската стаклена градина бр. 5 има [[Ботанички музеј]], трасата минува низ неа*
* **Стаклена градина бр. 6** . Суптропски растенија од Југоисточна Азија
* **Стаклена градина бр.7** . Растенија на Австралија и Нов Зеланд
* **Стаклена градина бр 8** . Хедер оранжерии

Податотека:Ботанический_сад._Субтропический_маршрут.jpg|врска=Файл:Ботанический_сад._Субтропический_маршрут.jpg|алт=Оранжерея №1. Справа араукария, слева папоротники|Стаклена градина бр. 1.Араукарија гума за џвакање, папрати лево
Податотека:Citrus_trees_in_Greenhouse_No2_of_Saint_Petersburg_Botanical_Garden.jpg|врска=Файл:Citrus_trees_in_Greenhouse_No2_of_Saint_Petersburg_Botanical_Garden.jpg|алт=Оранжерея №2. Цитрусовые|Стаклена градина бр.2.Цитрус
Податотека:Greenhouse_of_Saint_Petersburg_Botanical_Garden_(6).jpg|врска=Файл:Greenhouse_of_Saint_Petersburg_Botanical_Garden_(6).jpg|алт=Оранжерея №4. Витрина с насекомоядными растениями|Стаклена градина бр.4. дел за контрола на инсекти
Податотека:Chamelaucium_uncinatum_in_Greenhouse_No7_of_Saint_Petersburg_Botanical_Garden.jpg|врска=Файл:Chamelaucium_uncinatum_in_Greenhouse_No7_of_Saint_Petersburg_Botanical_Garden.jpg|алт=Оранжерея №7. Хамелауциум крючковатый|Стаклена градина бр.7.Camelaucium uncinat
Податотека:Земляничное_дерево_или_Дерево_курортница._Субтропический_маршрут.jpg|врска=Файл:Земляничное_дерево_или_Дерево_курортница._Субтропический_маршрут.jpg|алт=Оранжерея №7. Земляничное дерево или Дерево курортница|Стаклена градина бр.7.Арбутус или Спа дрво
Податотека:Greenhouse_No8_of_Saint_Petersburg_Botanical_Garden.jpg|врска=Файл:Greenhouse_No8_of_Saint_Petersburg_Botanical_Garden.jpg|алт=Оранжерея №8. Цветущие культивары азалий|Стаклена градина бр.8.  цветовите на азалеите

#### Тропска маршута

* **Стаклена градина бр.15** . Повисоки спори и гимносперми
* **Стаклена градина бр.16** . Растенија од сувите региони на Африка и Америка
* **Стаклена градина бр.17** . Растенија на савани и монсунски шуми
* **Стаклена градина бр.18** . Растенија од тропски дождовни шуми
* **Стаклена градина бр.19** . Декоративни и корисни растенија од тропските предели
* **Стаклена градина бр.20** . Овошни растенија од тропските предели
* **Стаклена градина бр 21** . Декоративни тревни растенија од тропските предели

#### Водена маршута

* **Стаклена градина бр.26.** **Голема палма стаклена градина.** Изградена во 1896–1898 година .
* **Стаклена градина бр.27** . Мангрова стаклена градина
* **Стаклена градина бр.28.** **Викторова стаклена градина**. Создадена во 1853 година, повторно изградена во 1899 година . Содржи базен со пречник од 13 метри.

Податотека:Greenhouse_28._Victor_Greenhouse.jpg|врска=Файл:Greenhouse_28._Victor_Greenhouse.jpg|алт=Оранжерея №28 Водных растений. В бассейне плавают листья Виктории амазонской|Стаклена градина бр. 28 Водни растенија. Лисјата на Викторија Амазонска пливаат во базенот
Податотека:Nymphaea_gigantea_01.jpg|врска=Файл:Nymphaea_gigantea_01.jpg


#### Акционерски оранжерии
Акционерските оранжерии (бр. 10–11, 13, 14, 22, 23, 24) не се достапни за посетителите. Тие чуваат растенија за кои се потребни посебни услови, како и мали примероци.

### Парк
Паркот се состои од 145 парцели. Источниот дел е поделен на правилни улички, а западниот дел е со пејзажен распоред. Областите бр. 80–82 се расадници и се затворени за посетители.

Во паркот се создадени два локални топоними - **Централна уличка** и **Алеја на загрижените Петербурговци**. Вториот е создаден во 2014 година по добротворен настан чија цел била зачувување и развој на Ботаничката градина. По уличката биле засадени ретки сорти јоргован.

#### Парк-арборетум

[лево|мини|389x389пкс| Обичен [габер во паркот на локацијата бр. 7, ноември 2021 година]]
Во паркот - арборетум се собрани и изложени збирки на дрвенести и тревни растенија од отворен терен. Основата на стеблото во него ја сочинуваат повеќе видови дрвја, главно од  локалната флора. Станува збор за 225 дрвја  од норвешки јавор, 157 од англиски даб, околу 200 од мазен брест, повеќе од 100 од западна туја, 55 од сибирски ариш, како и од ситнолисната, крупнолисната и европската липа, бела бреза и бреза. Покрај нив, паркот има многу ретки егзотики, кои не можат да се најдат во другите градски паркови.

Од 2015 година, колекцијата на паркот се состоела од 150 видови од 70 родови од 31 фамилија дрвенести растенија, кои биле воведени за одгледување таму. Речиси сите од нив ја претставуваат флората на Русија и соседните земји. Најголем број видови се воведени во 19 век. Посебен придонес за примарното воведување на растенијата дал К. И. Максимович користејќи ги резултатите од неговите две патувања на Далечниот Исток во 1853-1857 и 1859-1864 година .

На парцелата бр. 114 има овошни дрвја од сортите на Мичурин.

#### Збирки на отворен терен

##### Градина со континуирано цветање
На локацијата бр. 119 (северниот двор) е поставен иридариум. Тематската изложба е создадена во 1963 година. На локалитетот се застапени различни родови од семејството Перуники ( Гладиола, Качунки итн.), па изложбата станала позната како Иридариум. Во Иридариумот биле тестирани повеќе од 120 видови од 37 родови.

##### Градина со рози
Градината на континуирано цветање е поставена во северниот двор (локација бр. 120) и нејзината површина моментално изнесува 1030 м² . Претставува колекција на прекрасни цветни тревни растенија. Колекцијата е создадена во 1981 година на местото на локацијата Плоидни украсни растенија. Кустос на градината од нејзиното основање до денес е ВМ Рејнвалд.

Градината е сместена под крошната на вековните дабови дрвја, создавајќи доволна сенка во текот на денот, што оставило значаен печат во формирањето и изборот на асортиманот на култивирани растителни видови и сорти. Местото е добро исцедено. Почвата е песочна  со доволно количество хумус.

##### Алпски подметнувач
Во областите бр. 100–103 (до големата стаклена градина со палми) има алпски делови, каде се собираат разни тревни растенија од висорамнините. Во 2000-тите. се појавиле области каде што биле застапени видови од фамилијата Вресови, степски растенија и растенија од подножјата  .

Денес има осум тематски делови: 1) Подножје, 2) Алпи, 3) Кавказ, 4) Сибир, 5) Хималаи, 6) Северна Америка, 7) Градина Вресови, 8) Степски.

Во 1900 година била специјално создадена првата изложба „Алпски рид“. Ова биле првите специјализирани збирки наменети да ги покажат растенијата што се одгледуваат во планинските региони на Европа. До ова време, растенијата донесени од планините на Кавказ, Крим, Сибир и Далечниот Исток се одгледувале на територијата на Градината на гребени лоцирани во различни делови на паркот. Но, со доаѓањето на новата изложба, таму почнале намерно да се одгледуваат растенија од европските висорамнини .

Гордоста на колекциите на Алпинариум се видовите кои се вклучени во Црвените книги на различни нивоа. Многу од нив се одгледуваат во колекции доста долго време. На пример, Allium altaicum, Erythronium sibiricum, *Armeria vulgaris*, Papaver bracteatum, Papaver orientale растат во колекцијата повеќе од 50 години; Aralia cordata, *[[Gentiana lagodechiana]]* и *Iris ensata* се одгледуваат околу 40 години, додека *[[Crambe cordifolia]]* расте од 1935 година, речиси 80 години. Иако, по правило, повеќето ретки видови внесени во колекциите постојат од 3-5 до 7-10 години.

Најуникатни растенија на Горки се неколку поединци *Paeonia anomala* и Bergenia pacifica, кои ги донел самиот В.Л. Комаров од неговите експедиции во периодот од 1909 до 1911 година во Камчатка и Приморје. Овие растенија растат во колекциите на Алпинариум повеќе од 100 години .

##### Градина со рози

#### Проект за јапонска градина
Јапонската градина е создадена од руски и јапонски пејзажни архитекти според дизајнот и под водство на Јамада Мидори, професор на Институтот Икенобо Сокатоку. Градината е дизајнирана во јапонски стил.

### Ботанички музеј
Музејот се наоѓа во трикатна зграда на територијата на Ботаничката градина. Ова е еден од најстарите музеи во Санкт Петербург и Русија: датумот на основање се смета за 1823 година. Во моментов, Ботаничкиот музеј е оддел на Ботаничкиот завод.
мини|247x247пкс
мини|250x250пкс| Во Музејот на ботаничката градина
Фондовите на Ботаничкиот музеј ги создале најголемите домашни научници Фишер, Пржевалски, Козлов, Рупрехт, Максимович, Монтеверде, Липски, Комаров, Жуковски, Вавилов, Баранов, Родин, Тахтаџијан и многу други. Историјата на музејот е тесно испреплетена со историјата на руската ботаника.

Фото-архивата на Ботаничкиот музеј го илустрира развојот на руската ботаника и содржи околу 40 илјади складишни единици - фотографии и негативи. Архивата се појавила на крајот на 19 век. Тоа било надополнето главно од ботаничари кои патувале низ Русија и во странство. Некои од фотографиите биле направени од самите истражувачи, некои биле набавени од нив на различни патувања и подоцна биле пренесени во музејот.

## Адреса
197376, Санкт Петербург, ул. Професор Попов, 2, ул. Метро Петроградскаја“. Телефон: (812)372-54-64, службен мобилен 8-921-765-00-65.

## Работно време
Паркот-арборетумот работи од 10:00 до 18:00 часот. Оранжериите се отворени од вторник до недела од 10:00 до 17:00 часот, затворени се во понеделник (посети има само како дел од екскурзиските групи).

## Наводи

## Литература

* Траутфеттер Р. Э. Императорский С.-Петербургский Ботанический Сад в 1870 году // Тр. Имп. С.-Петерб. бот. сада. — 1871—1872. — Т. I, вып. I. — С. 7—12.
*   Архивная копия от 1 апреля 2016 на Wayback Machine
* *Баталин А. Ф.* Новые и малоизвестные полезные растения, введенные в культуру в последнее время Императорским Ботаническим садом в Санкт-Петербурге. — СПб.: Тип. Императорской Академии наук. — 1894
* Императорский Санкт-Петербургский ботанический сад за 200 лет его существования (1713—1913). — СПб. — 1913—1915; часть I. — 1913

## Надворешни врски

* **[http://www.botsad-spb.com Ботаничка градина на Ботаничкиот завод по име.]** **[http://www.botsad-spb.com V. L. Komarova - официјална веб-страница]**
* Ботаничка градина. Историја, фотографии, како да стигнете таму
* Ботанички музеј именуван по. V. L. Комарова и Ботаничката градина на Руската академија на науките
* Ботаничка градина на островот Аптекарски
* Седум острови во архипелагот на големиот град
* Галерии на Ботаничката градина на Санкт Петербург

Категорија:Историографија на Русија
Категорија:Историографија
Категорија:Музеи во Русија
Категорија:Ботанички институт