Шангајска кула

**Шангајска кула** () — 128-катен облакодер висок 632 метри, кој се наоѓа во Шангај. Таа е втората највисока зграда во светот и го дели рекордот (со Финансискиот центар Пинг Ан) за највисок светски видиковец, со висина од 562 метри. Исто така, го држела рекордот за најбрз лифт, достигнувајќи брзина до 20,5 метри во секунда (74 км/ч) до 2017 година, кога рекордот го презеле лифтовите на финансискиот центар Гуангџоу, со максимална брзина од 21 метар во секунда (76&nbsp;km/h). Зградата ја дизајнирало претпријатието Генслер, моментално е во сопственост на општинската управа на Шангај и е највисоката од првите светски трократно соседни супер-високи згради во областа Пудонг, додека другите две се кулата Јин Мао и Шангајскиот светски финансиски центар. Скалестата конструкција на зградата дизајнирана за висока енергетска ефикасност обезбедува девет посебни зони поделени помеѓу канцеларии, малопродажни објекти и објекти за забава.

Изградбата на кулата започнала во ноември 2008 година и го достигнала врвот на 3 август 2013 година. Надворешноста била завршена во летото 2015 година, додека целокупната изградба била завршена во септември истата година. Иако првично било планирано зградата да биде отворена за јавноста во ноември 2014 година, конечниот датум на отворање постојано се одложувал. Видиковецот бил отворен за посетители во јули 2016 година; периодот од јули до септември 2016 година се сметал за „пробен“ или „период на пуштање во работа“. Од 26 април 2017 година, видиковецот на 118. кат бил отворен за јавноста. Од отворањето на кулата имало значителни проблеми со одржувањето, додека најголемиот дел од просторот во внатрешноста на зградата останал непополнет.

Шангајската кула ја освоила наградата Тиен-јоу Џем за градежно инженерство за 2018 година.

## Планирање и финансирање
Планираните модели за финансискиот округ Луѓаѕуеј од 1993 година покажуваат планови за блиска група од три супер-облакодери. Првиот од нив, кулата Јин Мао, била завршена во 1999 година; Соседниот Шангајски светски финансиски центар (SWFC) бил отворен во 2008 година.

Шангајската кула е во сопственост на Yeti Construction and Development, конзорциум на државни развојни компании што ги вклучува Shanghai Chengtou Corp, Shanghai Lujiazui Finance & Trade Zone Development Co. и Шангајската градежна група. Финансирањето за изградбата на кулата било обезбедено од акционерите, банкарски заеми и општинската влада во Шангај. Проценетите трошоци за изградба на кулата биле 2,4 милијарди американски долари.

## Дизајн
Шангајската кула ја дизајнирала американската архитектонска фирма Gensler, а дизајнерскиот тим го предводел шангајскиот архитект Ѓуен Сја.

Кулата има облик на девет цилиндрични згради наредени една врз друга, со вкупно 128 ката, од кои сите се затворени со внатрешен слој од стаклена фасада. Помеѓу тој и надворешниот слој, кој се извива додека се крева, девет затворени зони обезбедуваат јавен простор за посетителите. Секое од овие девет подрачја има свој атриум, кој содржи градини, кафулиња, ресторани и малопродажен простор и нуди панорамски поглед на градот.

Двата слоја на фасадата се проѕирни, а во основата на кулата има простори за малопродажба и настани. Проѕирната фасада е единствена дизајнерска посебност, бидејќи повеќето згради имаат само една фасада која користи високорефлектирачко стакло за да ја намали апсорпцијата на топлина, но двојниот слој стакло на Шангајската кула ја елиминира потребата кој било слој да биде непроѕирен. Кулата може да прими дури 16.000 луѓе дневно.

Шангајската кула им се придружува на кулата Јин Мао и ШСФЦ, кои заедно ја образуваат првата соседна група во светот од три супервисоки згради. Со хотелот од 258 соби во зградата, сместен помеѓу 84. и 110. кат, управува Jin Jiang International Hotels како Shanghai Tower J-Hotel, а по завршувањето, ова ќе биде највисокиот хотел во светот. Во кулата ќе биде сместен и музеј. Поднивоата на кулата обезбедуваат паркирни места за 1.800 возила.

### Вертикален превозен систем
Вертикалниот превозен систем на Шангајската кула е дизајниран од американската компанија Еџет Вилијамс Консалтинг Груп, со Стив Еџет како нејзин управен директор. Тесно соработувајќи со дизајнерските и инженерските тимови на Генслер за да создаде високо ефикасно јадро, Еџет создал систем лифтови каде канцелариските катови се опслужуваат од 4 небесни лобија, секое опслужувано со двокатни шатл-лифтови. Пристапот до хотелот е низ предворието на 5. лоби на нивоата 101/102. Секое небесно лоби на две нивоа служи како центар на заедницата за таа зона на зградата, со содржини како храна и пијалаци, како и конференциски сали. Месните зони ги опслужуваат еднокатни лифтови низ кулата, а видиковецот на врвот на кулата ја опслужуваат три ултра-брзи шатл-лифтови кои се движат со брзина од 18 метри во секунда, што е најголема брзина што се користи во комерцијални згради. Овие три шатл-лифтови се дополнети со три противпожарни лифтови, кои значително ќе ја зголемат пропусната моќ на посетителите до видиковецот за време на вршните периоди на употреба. Во случај на пожар или друг итен случај, шатл-лифтовите на зградата се дизајнирани да ги евакуираат жителите од специјално дизајнираните катови за прибежиште кои се наоѓаат на правилни интервали низ целата висина на кулата.
мини|Прилагоден придушувач на маса на Шангајската кула
Во септември 2011 година, Mitsubishi Electric објавил дека ја добил понудата за изградба на системот на лифтови во Шангајската кула. Mitsubishi ги испорачал сите 149 лифтови, вклучувајќи три модели со голема брзина способни да поминат 1.080 метри во минута. Кога биле поставени (2014), тие биле најбрзите еднокатни лифтови во светот (18 метри во секунда) и двокатни лифтови (10 метри во секунда). Во соопштението за печатот на Mitsubishi од 10 мај 2016 година се наведува дека еден од трите инсталирани шатл-лифтови се движел со брзина од 1.230 метри во минута - што е еквивалентно на 73,8 километри на час, што е најголемта брзина што некогаш ја постигнал патнички лифт инсталиран во функционална зграда. Зградата, исто така, го соборила рекордот за најдалеку патувачки лифт во светот, со 578,5 метри, надминувајќи го рекордот што го држел Бурџ Калифа. Прилагодениот масен придушувач на Шангајската кула, дизајниран да го ограничи нишањето на врвот на градбата, бил најголемиот во светот во времето на неговото поставување.

### Одржливост
Шангајската кула содржи бројни елементи на зелена архитектура; неговите сопственици добиле сертификати од Кинескиот одбор за зелена градба и Американскиот совет за зелени згради за одржлив дизајн на згради. Во 2013 година, портпаролот на Генслер ја опишал кулата како „најзелената супервисока зграда на Земјата во моментов“. Зградата е дизајнирана да собира дождовница за внатрешна употреба и да рециклира дел од отпадната вода.
мини|Поглед од видиковецот на Шангајската кула
Дизајнот на стаклената фасада на кулата, која се ротира за 120° со зголемување на висината, е наменета да го намали оптоварувањето од ветерот на зградата за 24%. Ова ја намали количината на потребен градежен материјал; Шангајската кула користела 25% помалку структурен челик од конвенционален дизајн со слична висина. Како резултат на тоа, конструкторите на зградата заштедиле околу 58 милиони американски долари во материјални трошоци. Градежните практики беа исто така одржливи. Иако најголемиот дел од енергијата на кулата ќе биде обезбедена од конвенционалните електроенергетски системи, 270 турбини на ветер со вертикална оска сместени на фасадата и во близина на врвот на кулата можат да произведат до 350.000 kWh дополнителна електрична енергија годишно, и се очекува да обезбедат 10% од електричните потреби на зградата. Двослојната изолациона стаклена фасада е дизајнирана да ја намали потребата за внатрешна климатизација и се состои од напредно армирано стакло со висока толеранција на температурни разлики. Покрај тоа, системите за греење и ладење на зградата користат геотермални извори на енергија . Дополнително, дождот и отпадните води се рециклираат за да се испуштат тоалетите и да се наводнуваат зелените површини на кулата.

## Градба
Во 2008 година, местото - претходно полигон за возење - било подготвено за градба. Церемонијата на поставување на камен темелник била одржана на 29 ноември истата година, откако поминала студијата за влијанието на кулата врз животната средина. Главен изведувач на проектот била Шангај констракшн груп, член на конзорциумот кој е сопственик на кулата.

Повторена постапка на обликување на лизгање бил користен за конструкција на јадрото на кулата од кат до кат. На крајот на април 2011 година, челичната арматура на кулата се издигнала на 18-ти кат, додека нејзиното бетонско јадро стигнало до 15-тиот кат, а врамувањето на катовите било завршено до четвртиот кат. На крајот на декември 2011 година, темелот на кулата бил завршен, а нејзината челична конструкција била подигната над 30-тиот кат. На почетокот на февруари 2012 година, бетонското јадро на кулата се искачило на висина од 230 метри, со завршени педесет ката. Во првите месеци од 2012 година на патиштата во близина на градилиштето на кулата почнале да се јавуваат пукнатини. Тоа било предизвикано од слегнување на почвата, кое најверојатно било предизвикано од прекумерно извлекување на подземните води во подрачјето на Шангај, а не од тежината на Шангајската кула.

До мај 2012 година, јадрото на кулата било високо 250 метри, додека катовите биле врамени до висина од 200 метри. На почетокот на септември 2012 година, јадрото достигнало висина од 338 метри. До крајот на 2012 година, кулата достигнала 90 ката и висина од околу 425 метри. До 11 април 2013 година, кулата достигнала 108 ката, висина преку 500 метри, надминувајќи ја висината на двата соседни супервисоки облакодери, кулата Јин Мао и ШСФЦ.

Градежните екипи ја поставиле последната конструктивна греда на зградата на 3 август 2013 година, правејќи ја кулата највисока зграда во Кина и втора највисока во светот. Свеченото завршување на изградбата се одржала на местото каде што била поставена последната греда. За време на церемонијата, соосновачот на Генслер Арт Генслер изјавил:

мини|Поглед од видиковецот на Шангајската кула
Главниот архитект на проектот Ѓуен Сја рекол: „Со завршувањето на Шангајската кула, триото Луѓаѕуеј ќе послужи како прекрасен приказ на нашето минато, нашата сегашност и безграничната иднина на Кина“. Гу Џијанпинг, генерален директор на Шангај тауер констракшн, ја изразил желбата на компанијата „да обезбеди поквалитетен канцелариски и трговски простор, како и да придонесе за целосна функционалност на хоризонтот на градот и на целиот регион“.

Во јануари 2014 година, крунската конструкција на кулата ја поминала висината од 600 метри додека нејзината конструкција влегла во последната фаза. Крунската структура на кулата била завршена во август 2014 година, а фасадата била завршена недолго потоа. Внатрешната конструкција и електричната опрема на кулата биле завршени на крајот на 2014 година. Отворањето било вршено постепено во текот на летото 2016 година.

## Сегашна состојба
Кулата се соочила со проблеми во привлекувањето на станари поради немање на сите потребни дозволи од локалната противпожарна служба и неможноста да се добие официјална употребна дозвола (конечно добиена на крајот на јуни 2017 година). По извештајот од јуни 2017 година, приближно 60% од деловниот простор на зградата бил изнајмен, но само 33% од тие станари се вселиле, оставајќи празни цели катови од кулата; луксузниот Хотел Ј исто така сè уште не е отворен. Некои од компаниите кои имаат свои канцеларии во кулата се Alibaba, Intesa Sanpaolo и AllBright Law Offices. Од 2019 година, 55 ката се слободни.

Во 2020 година имало големо истекување на вода од 60-ти до 9-ти кат од кулата при што е оштетена поголема количина на канцелариска опрема и електроника. Наведено е дека проблемот е решен и дека ќе биде извршена сеопфатна проверка на катот од каде започнало истекувањето. Некои кинески корисници на социјалните мрежи го критикувале истекувањето како типично за резултатите од проектите за тофу-дрег. Според локалниот весник „Шангај опсервер“, дезинформативни видеа на кои се гледа како таванот на кулата се урива кружеле на интернет, но тоа всушност биле снимки од трговски центар во Нанинг во 2016 година.

## Планови на катовите
мини|Поглед од видиковецот на 118. кат
мини|3Д модел на Шангајската кула

## Поврзано

* Список на највисоките згради во светот

## Наводи

Категорија:Шангај
Категорија:Статии со текст на традиционален кинески
Категорија:Статии со текст на упростен кинески