open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Suaeda vermiculata

мини|204x204пкс|''Suaeda vermiculata''
***Suaeda vermiculata*** е вид на растение од фамилијата Amaranthaceae (порано класифицирано под фамилијата Chenopodiaceae). Толерантно е на сол (халофит) и природно расте во области со висока концентрација на сол.

## Опис
Како грмушка може да порасне до 0,4–1 m висина, со дрвенести стебла во основата, многу разгранети. 

## Дистрибуција
Распространето е низ Африка и Блискиот Исток, вклучувајќи ги Северна Африка, Арапскиот Полуостров, Јеменската Сокотра, Ирак, Јордан и Палестина на исток од Индија, како и Канарските острови во Зеленортските Острови и од Сенегал, Мавританија и Мали до Чад, Судан, Јужен Судан, Кенија, Етиопија и Сомалија. 

## Екологија
Се наоѓа во крајбрежни грмушести региони, како и во внатрешни места со висок салинитет, песочни рамнини, камени места и пустински вади помеѓу морското ниво и надморска височина од 400 метри.  Се јавува и во суви речни корита и други солени локации во јужна Африка во асоцијација со *[[Tamarix usneoides]]* и тревата *[[Odyssea paucinervis]]* . 

## Наводи

Категорија:Флора на Африка
Категорија:Халофити
Весник (портал)

**Весник** е македонски информативен портал основан во 2018 година, од новинарот и уредник Драган Павловиќ Латас.

## Историја
Весник е македонски информативен портал за политика, култура, спорт и информации од светот и балканот основан во 2018 година. Весник е дел од Максмедиа во сопственост на Драган Павловиќ Латас, заедно со порталите Вечер.мк, Време.мк и Вести.мк.

## Редакција
**Главен и одговорен уредник**
* Иван Милановски

**Уредници**
* Дејан Божиновски
* Маја Неделкова
* Александар Михаилов
* Бојан Димитровски
* Дарко Спајиќ
* Весна Михаилова
* Ангел Димов

**Менаџер на проектот**
* Драган Павловиќ Латас

## Надворешни врски
* www.vesnik.com
* www.vecer.mk
* www.vreme.mk
* www.vesti.mk

Категорија:Македонски медиуми
Категорија:Телевизии во Скопје
Категорија:Телевизиски канали во Македонија
Донка Богоевска

**Донка Богоевска** ( во  — ) — учесник во НОВ на Македонија.

## Животопис
Од март 1942 година активно се вклучила вo НОД. Учествувала во демонстрацијата на жените во Кичево што била изведена во пролетта 1942. Чувала илегалци и собирала народна помош. Била активна во растурањето на илегален материјал. Била малтретирана е од италијанскиот окупатор. 

## Наводи

Категорија:Учесници во НОБ
Категорија:Жени во НОБ
Ценка Павлова

**Ценка Богоеска Павлова** ( во  —  во ) — учесник во НОВ на Македонија, носител на Партизанска споменица од 1941 година.

## Животопис
Таа била општа работничка. Пред војната учествувала вo напреднатото работничко движење во Белград, каде во 1940 година била примена за член на КПЈ. Со окупацијата на земјата се вратила во Струмица и веднаш се поврзала со партиската организација во rрадот. Во 1941 година била избрана за член на МК КПЈ - Струмица. Во jyли 1942 година била затворена и од ВПС осудена на 15 годишен строг затвор. Со капитулацијата на Бугарија (9 септември 1944), била ослободена и веднаш стапила во единиците на НОВ и ПОМ, како борец во Четвртата македонска ударна бригада. Носител е на Партизанска споменица од 1941 година.

Во нејзиниот роден град (Струмица, една улица е именувана со нејзиното име. 

## Наводи

Категорија:Учесници во НОБ
Категорија:Жени во НОБ
Категорија:Носители на Партизанска споменица од 1941
Стева Богоевска

**Стева Богоевска** ( во Варош,  — ) — учесник во НОВ на Македонија, носител на Орден заслуга за народ од III ред.

## Животопис
Учествувала во НОД од jyни 1943 година во Варош и Прилеп. Била врска за испраќање на партизани, а во октомври 1943 година и самата се приклучила вo единиците на НОВ како борец во Првата македонска ударна бригада. Во февруари 1944 година била префрлена во Втората кичевска, а потоа во Петтата прилепска бриrада. Носител е на орденот Заслуга за народ III ред. 

## Наводи

Категорија:Учесници во НОБ
Категорија:Жени во НОБ
Вера Богоевска

**Вера (Цветанова) Лазарова Богоевска** ( во  — ) — учесник во НОВ на Македонија.

## Животопис
Борец во единиците на НОВ од 10 септември 1944 година до 15 септември 1945 година. 

## Наводи

Категорија:Учесници во НОБ
Категорија:Жени во НОБ
Топовска палуба

мини|232x232пкс|Топовска палуба на ''ХМС Виктори''
**Топовска палуба** — една од палубите на повеќепалубен брод, која се наоѓа под горната палуба и се користи за сместување на топови со среден калибар и оддели за живеење.

## Историја
Појавата на топовската палуба било последица на пронајдокот на заклучувачкиот топовски отвор од францускиот бродоградител Франсоа де Шарж во 1500 г., што овозможил топовите да се поставуваат на затворени палуби за стрелба низ отвори (пушкарници).

## Класификација на бродови по број на топовски палуби
Бројот и видот на топовски палуби ја одредувале класата на едреникот: 

* Воен брод: две до три топовски палуби. 
* Фрегата: една затворена топовска палуба, понекогаш топовите биле поставени на отворената горна палуба.
* Бриг, бригантина, корвета, клипер, слуп: една отворена батерија на горната палуба.

## Наводи

## Надворешни врски

* The Constitution Gun Deck

__СОСОДРЖИНА__
__ИНДЕКС__
Категорија:Поморски поими
Батерија (воена единица)

[мини|245x245пкс|Батерии на [Наполеон Бонапарт|Наполеон, современа реконструкција.]]
**Батерија** — главната огнена (ударна) тактичка единица во артилеријата, ракетните, противвоздушно-ракетните, ракетно-артилериските, како и во крајбрежните трупи и надводните бродови на Воената морнарица.

## Распоред и користење на батериите
Првично, поимот „батерија“ означувал група топови што дејствуваат заедно, или во битка или за време на опсада. Овие групи можат да вклучуваат различни видови артилерија, како што се топови, хаубици и минофрлачи. Опсадите честопати имале повеќе батерии сместени околу град или тврдина. 

Со текот на времето, „батерија“ означува и група топови во едно утврдување, кои се користат за крајбрежна или гранична одбрана. Во XVIII век, тоа станало службен поим за постојана артилериска единица, обично од 6 до 12 топа. Додека коњската артилерија понекогаш користела „одред“, а неподвижната артилерија користела „чета“, до крајот на XIX век, „батерија“ станала стандарден поим.

## Наводи

## Надворешни врски

* French Artillery of the Napoleonic Wars

Категорија:Воени единици и формации
__СОСОДРЖИНА__
__ИНДЕКС__
Палуба

[мини|Палубата на ''Falls of Clyde'' е направена од [челик по страните и дрво во средината.|249x249пкс]]
**Палуба** — горниот дел од трупот на бродот што ја покрива неговата внатрешност. Главната палуба е горната хоризонтална површина што го зацврстува трупот и служи како главен работен простор. Бродовите често имаат повеќе палуби, и внатре во трупот и над него. Некои палуби имаат посебни имиња врз основа на нивната намена и местоположба.

## Строеж
Главната палуба е важна за строежот на бродот, одржувајќи го силен и стабилен. Исто така, помага да се задржи водата надвор и ги поддржува луѓето и опремата. Палубата делува како капак за трупот на бродот, справувајќи се со различни сили како напнатост и компресија. Нејзината дебелина е обично иста како и страните на бродот, но може да биде посилна ако треба да носи тешки товари, како на контејнерски брод. Дополнително засилување е додадено околу деловите како што се чекреци, алки и диреци.

## Наводи

## Надворешни врски

* The history of the deck in old North European ships and languages 
* Equipment on forecastle deck of ship.

Категорија:Поморски поими
Категорија:Бродови
__СОСОДРЖИНА__
__ИНДЕКС__
Lecanicillium

***Lecanicillium*** е род на габи од редот Hypocreales и е опишан како анаморфни Cordycipitaceae; во моментов се опишани 21 вида.  Некои од овие ентомопатогени габи биле претходно широко познати како *Verticillium lecanii* (Zimmerman) Viegas.  Овој род првпат бил именуван и воведен од Расул Заре (IRIPP) и Волтер Гамс (CBS).

## Наводи

Категорија:Паразитски габи
Ортаќој (Кожанско)

**Ортаќој** или **Орта Ќој** (, *Платаноревма*; до 1928 г. *Ορτά Κιόι*, *Орта Ќој*) — село во Кожанско, Егејска Македонија, денес во општината Серфиџе на Кожанскиот округ во областа Западна Македонија, Грција. Населението брои 864 жители (2021).

## Географија и местоположба
Селото се наоѓа во мала котлина во подножјето на Пиериските Планини, на 3 км североисточно од гратчето Серфиџе и околу 7 км југозападно од Велвендо, на надморска височина од 485 м.

## Историја

### Во Отоманското Царство
Во XIX век Ортаќој било грчко село во Серфиџенската каза на Серфиџенскиот санџак.

На Етнографската карта на Битолскиот Вилает од 1901 г. *Пано Ортаќој* е претставено како чисто грчко село во Серфиџенската каза на Серфиџенскиот санџак со 10 куќи, *Като Ортаќо*ј со 11 куќи.

Според статистиката на грчкиот конзулат во Еласона, во 1904 г. во *Долно (Като)* и *Горно (Ано) Ортаќој* (Ορτάκιοϊ Κάτω και Άνω) живееле 150 Грци христијани.

### Во Грција
По Балканските војни во 1913 г. селото е припоено кон Грција согласно Букурешкиот договор. Таа година тоа броело 144 жители, кои во 1920 г. се намалиле на 115 лица.

Во 1924 г. по потпишувањето на Лозанскиот договор во селото се населило 1 семејство (вкупно 5 бегалци), кои се погрешно заведени како вкупното селско население во пописот од 1928 г. Во 1928 година, името на селото било променето во Платаноревма (*Πλατανόρρευμα*).

По крајот на Втората светска војна во Ортаќој се доведени семејства од планинското село Мацкохори, поради што населението се накачило на 1.161 жител во 1951 г., а 1.359 жители во 1961 г.

## Стопанство
Населението произведува жито, тутун, компири и други земјоделски производи, а делумно се занимава и со сточарството.

## Население

## Самоуправа и политика
Во 1919 година, селото станало самостојна општина, чиј атар зафаќал површина од 35 квадратни километри. Општината Ортаќој била приклучена во општината Серфиџе во 1997 година, која била укината во 2011 година и станала дел од поголемата општина Серфиџе.

Селото припаѓа на општинската единица Серфиџе со седиште во истоименото гратче, која припаѓа на поголемата општина Серфиџе, во округот Кожани. Воедно, селото е дел од општинскиот оддел Ортаќој, во кој е единствено село.

## Културни и природни знаменитости
**Цркви**

* Црква „Св. Петка“ — главна селска црква
* Црква „Рождество на Пресвета Богородица“

## Личности
**Родени во Ортаќој**

* Георгиос Папастамос (р. 1955) — грчки политичар во редовите на Нова демократија

## Наводи


Категорија:Серфиџе
Copernicia baileyana

мини|''Copernicia baileyana''
***Copernicia baileyana***  е палма која е ендемична за источна и централна Куба. Како и другите членови на овој род, *C. baileyana* е лепезеста палма. Дрвјата се високи од 10 до 20 метри, со стебла со дијаметар од 40 - 60 сантиметри, кои понекогаш се отечени. Плодот е црн, долг од 1,8 до 2,3 сантиметри и од 1,8 до 2&nbsp;cm во дијаметар.

Листовите се користат за ткаење капи, корпи и други предмети. Се користи и за сламен покрив.

## Наводи

Категорија:Незагрозени видови според МСЗП
Категорија:Палми
Категорија:Флора на Куба
Гебелеизис

**Гебелеизис** бил божество почитувано од *Гетите*, а неговото име се толкува како теоним поврзан со индоевропскиот бог на небото и времето. Се претпоставува дека и Тракијците го именувале на сличен начин, користејќи теоними како Зибелтиурдос или Збелсурдос. Во античката литература го спомнува само Херодот.

Гебелеизис бил прикажуван како убав маж, а понекогаш бил претставуван и со брада. Неговите претстави најчесто биле поврзани со молњата и громот. Според Херодот, дел од *Гетите* го сметале Гебелеизис за истоведен со *Залмоксис*, гледајќи го како едно божество.

## Име
Гетското име Гебелеизис се објаснува како составено од „*гебеле*“ и „*зис*“; зборот „*гебеле*“ веројатно потекнува од протоиндоевропскиот корен **гхеиб*-, што значи „светлина, молња“, додека „зис“ претставува рефлекс на протоиндоевропскиот бог на дневната светлина и небото **диеус*, ист како месапскиот Зис (роднина и еквивалент на грчкиот Зевс). 

## Поврзано

* Тракиски коњаник

## Наводи


## Библиографија

* 
* 
Категорија:Тракиски богови
Категорија:Дакијци
Спиноф

[мини|Корицата на книгата „[Авантурите на Хаклбери Фин“ од Марк Твен, 1884 г. Продолжение на една од сижетните линии на романот „Авантурите на Том Соер“]]
**Спиноф** (, „нуспроизвод“; погрешно: *спин-оф*) — телевизиска програма, филм, видеоигра или кое било раскажувачко дело создадено врз основа на веќе постоечки дела, сосредоточувајќи се поподробно на различно гледиште од изворното дело (на пример, конкретни теми, ликови или настани). Најчесто, најпопуларниот лик во едно дело добива спиноф, бидејќи тоа осигурува дека производот ќе биде доходен.

Еден од најраните примери на спиноф во епохата на современите медиуми се случил во 1941 г., кога споредниот лик Трокмортон Гилдерслив од комичната серија *Фибер Макги и Моли* (англ. *Fibber McGee and Molly*) станал ѕвезда на неговата програма, *Големиот Гилдерслив* (*The Great Gildersleeve*; 1941 — 1957).

Можно е спиноф да се одвива паралелно со делото од кое потекнува, но можно е да се одвива и во сосема поинаков временски период. Поимот може да се користи и за да укаже на значителна промена во гледната точка или почеток на нова сижетна линија — на пример, замена на главниот лик со некој што претходно бил спореден. Вообичаено е главниот лик од изворното дело да се појавува како спореден лик или камео во спиноф-делото, како и да има вкрстување помеѓу двете дела. Можно е спиноф да добие свој спиноф, со што ќе ја ослабне или изгуби врската со оригиналот.

## Примери

* *[[Шоуто на Кливланд]]* — спиноф-серија со ликови од *[[Семеен тип]]*
* *[[Младиот Шелдон]]* — спиноф-предисторија на еден од главните ликови во *[[Бубалици]]*
* ''Мачорот во чизми'' — спиноф-филм со лик од *[[Шрек (франшиза)|Шрек]]*

## Наводи

## Надворешни врски

__СОСОДРЖИНА__
__ИНДЕКС__

Категорија:Наратологија
Категорија:Филмски и видео поими
Категорија:Видеоигри
Категорија:Филм
Ложа (театар)

[мини|234x234пкс|Михај Зичи. Гледалиштето на Бољшој театарот во [Москва (1856). Во преден план е Императорската ложа.]]
**Ложа** — посебно ограден дел во театар или во сала за приредби, со засебен влез и удобни седишта, најчесто наменет за угледни посетители. Ложите обично се поставени непосредно пред, покрај или над сцената. Овие затворени соби имаат отворен простор за гледање и обично сместуваат до пет лица. Во повеќето случаи, сите места во ложата се запазени за членовите на истата група. Државната или кралска ложа може да биде назначена за достоинственици.

Во театрите без места за седење, ложата може да се однесува на посебен оддел на предниот дел од балконот.

## Историја
Во XVIII и XIX век, оперските ложи биле симбол на богатство и висока општествена положба. Операта не била само место за уживање во уметноста и музиката, туку и сцена за прикажување на благосостојбата и угледот. Раскошот бил очигледен во уметноста, модата и поведението на присутните.

## Наводи

## Надворешни врски

Категорија:Театри
__СОСОДРЖИНА__
__ИНДЕКС__
Attalea

мини|''Attalea brasiliensis''
***Attalea*** е голем род на палми по потекло од Мексико, Карибите, Централна и Јужна Америка. Овој род со перести листови, без боцки, вклучува и мали палми без надземно стебло и големи дрвја. Родот има комплицирана таксономска историја и често бил поделен на четири или пет рода врз основа на разлики во машките цветови. Бидејќи родовите можат да се разликуваат само врз основа на нивните машки цветови, постоењето на интермедијарни типови на цветови и постоењето на хибриди помеѓу различни родови се користело како аргумент за нивно задржување во истиот род. Ова е поддржано од неодамнешните молекуларни филогении.

Во родот има помеѓу 29 и 67 видови, со проценки дури и до 100. Некомплетните хербариумски збирки го отежнуваат утврдувањето дали одредени групи претставуваат единечни видови или групи на слични видови. Видовите на *Attalea* имаат долга историја на човечка употреба и вклучуваат економски важни извори на палмино масло и влакна. Многу видови се толерантни на пожар и напредуваат во нарушени живеалишта. Нивните семиња се распространети од животни, вклучувајќи и некои за кои се смета дека биле прилагодени за распространување од сега изумрената плеистоценска мегафауна.

## Репродукција и раст
мини| Машко соцветие на ''Attalea'' sp. преполно со инсекти.
мини| ''Attalea sp.'' – МХНТ
Видовите *Attalea* се еднодомни — машките и женските цветови се одвоени, но се наоѓаат на истото растение.  Различни видови се опишани како опрашувани од инсекти, вклучувајќи го и *A. phalerata*,  додека опрашувањето во *A. colenda* и *A. speciosa* им се припишува и на инсектите и на ветерот.   Плодовите се дисперзирани од животни. 

'Ртењето на семето е оддалечено тубуларно  - за време на 'ртењето, како што се шири котиледонот, го турка младото ластарче подалеку од семето.  По 'ртење, стеблото првично расте надолу пред да се сврти за да порасне нагоре и да го произведе надземното стебло.  Ова создава подземен дел од стеблото во форма на „саксофон“.  Фактот што врвниот меристем на прортените никулци на *Attalea* се под земја, веројатно придонесува за нивната толеранција на оган. 

## Употреба
Видовите *Attalea* имаат долга историја на човечка употреба. Карбонизираните семиња *Attalea maripa* биле пронајдени на археолошки локалитети во Колумбија кои датираат од 9000 година пред нашата ера.  Неколку видови се важни извори на масло за јадење, слама за покрив, јадливи семиња и влакна. Листовите на *Attalea butyracea* и *A. maripa* се користи интензивно за изработка на сламени покриви. Неколку видови се маслодајни палми, со *А. speciosa* меѓу најважните економски.  Производи добиени од *А. speciosa* било покажано дека поддржуваат над 300.000 домаќинства во бразилската држава Марањау во 2005 година,  и во 1985 година се проценува дека поддржувале над 450.000 домаќинства низ Бразил. Влакна од пијасава, извлечени од лисните основи на *А. funifera*, се комерцијално важни,  и генерираат околу 20 милиони американски долари годишен приход на бразилските фармери во 1996 година. 

## Наводи

Категорија:Статии со извадоци
Категорија:Палми
Категорија:Флора на Јужна Америка
Москон

**Москон** бил гетски крал кој владеел во 3 век п.н.е. со северните делови на Добруџа, веројатно како главен на локалниот племенски сојуз. Тој имал блиски односи со локалните грчки колонии и го прифатил грчкиот стил на администрација.

Неговото постоење го докажуваат сребрените монети пронајдени во близина на Тулча, на сите е прикажан со глава на млад човек со долга коса и дијадема, и коњаник на задната страна, со натпис ΒΑΣΙΛΕΩΣ ΜΟΣΚΩΝΟΣ, *Basileos Moskonos*, односно кралот Москон.

## Литература

* C. Преда, SCIV XV (1964), 401–410; idem, *Fasti Archeologici* XVII (1965), стр.&nbsp;237 бр.3353
* Radu Ocheşeanu, *Monedele basileului Moskon aflate* *în colecţiile Muzeului de arheologie Constanţa (= Монетите на Basileus Moskon во збирките на Археолошкиот музеј во Констанца* ), în Pontica 3 (1970), стр.&nbsp;125-128.
* *Dicţionar de historie veche a României* („Речник на античката романска историја“) (1976) Editura Ştiinţifică şi Enciclopedică, стр.&nbsp;416
Категорија:Дакиски кралеви
Ремакс

**Ремаксос** бил антички крал кој владеел на север од Дунав околу 200 година п.н.е. и кој бил заштитник на грчките колонии во Добруџа. Добивал данок од нив во замена за заштита од надворешни напади. Се чини дека врските со грчките градови траеле прилично долго, бидејќи се пронајдени неколку договори.

Некои историчари сугерираат дека тој бил началник на племенскиот сојуз на Дакијци во романската рамнина . Други сметаат дека тој бил скитски крал.

Неговиот син Фрадмон одвоил 600 коњаници да го бранат градот Хистриа на барање на Агатокле, синот на Антифил.

## Наводи

Категорија:Дакиски кралеви
Скорило

**Скорило** (починал можеби околу 70 година) бил дакиски крал кој можеби бил татко на Декебал. Доказите за неговиот живот и владеење се фрагментарни.

## Извори
Дакискиот крал (*dux Dacorum*) наречен Скорило се споменува и од Фронтин, кој вели дека бил на власт за време на период на превирања во Рим.

Римскиот историчар Јордан навел серија дакиско-гетски кралеви пред Децебал, поставувајќи владетел наречен „Корил“ помеѓу Комозик и Дорпанеј. Корил се претпоставува дека имал долго и мирно владеење од 40 години. Современите научници понекогаш го поистоветуваат овој инаку непознат наследник Дорпанеј со кралот Дурас потврден во други извори. Името Корил не е спомнато од ниту еден друг историчар, и се тврди дека тоа „е погрешно запишано името на Скорило, релативно вообичаено дакиско име“.

Врз основа на ова, Корил спомнат од Јордан е изедначен со Скорило спомнат од Фронтин. Понатаму се шпекулира дека овој владетел е именуван и на древен дакиски сад со латински печат „Decebalus per Scorilo“. Иако далеку од сигурно, ова е преведено и како „Децебал, син на Скорило“. Ако е така, тоа може да значи дека Децебал бил син на Скорило, при што Дурас веројатно бил или постар син или брат на Скорило.

Од овие докази и извори за дакиските кралеви на други места, се сугерира дека Скорило владеел од 30-ти или 40-ти години од нашата ера до 69-70 година.

## Владеење
лево|мини| Репродукција на натписот „Decebalus per Scorillo“.
Дакијците редовно ја напаѓале римската територија во Мизија. Царевите Тибериј и Калигула го решиле овој проблем со плаќање пари за заштита на Дакијците во вид на годишни субвенции. За време на владеењето на Нерон, војниците биле повлечени од границата на Дакија, оставајќи го царството ранливо. Кога Нерон бил соборен во 69 година, царството било потопено во превирања во Годината на четирите цареви. Се чини дека Дакијците се обиделе да ја искористат ситуацијата за да започнат инвазија на Мизија во сојуз со Сарматите Роксолани. Инвазијата се случила во лошо време. Лициниј Мукијан, поддржувач на Веспазијан, напредувал со војска низ Мизија кон Рим за да го собори Вителиј. Дакијците неочекувано наишле на неговите сили и биле потиснати, претрпувајќи голем пораз. Овие настани можеби се совпаѓаат со владеењето на Скорило, кој, сепак, не е споменат во античките извори за овие настани.

## Наводи

## Библиографија

* 
Категорија:Европски монарси од 1 век
Категорија:Дакиски кралеви
Дерзелас

**Дерзелас** (*Дарзалас*) бил хтонски бог на изобилството, подземниот свет, здравјето и духовната виталност, почитуван меѓу Дакијците и Тракијците.

Дерзалас бил божество од хеленистичкиот период почитуван во Одесос (денешна Варна) и често се појавувал на локалните кованици од третиот век п.н.е. до третиот век н.е. Обично бил прикажан облечен во химатион, држејќи рог на изобилството со жртвеници покрај себе. Во негова чест бил изграден храм со култна статуа, каде на секои пет години се одржувале игрите „Дарзалеја“, на кои веројатно присуствувал и императорот Гордијан III во 238 н.е.

Друг храм посветен на Дерзелас бил изграден во Истра која била грчка колонија на брегот на Црното Море во третиот век п.н.е.

## Белешки

Категорија:Дакијци
Категорија:Дакија
Меда од Одесос

**Меда** од Одесос (, почината во 336 год. п.н.е.) — тракиска принцеза, ќерка на кралот Котела од Гетското племе, и сопруга на кралот Филип II Македонски. Филип се оженил со неа по бракот со Олимпија.

Според Н. Г. Л. Хамонд, кога Филип умрел, Меда извршила самоубиство за да го следи Филип во Адот. Народот на Македонија, кој не бил навикнат на такви почести кон своите кралеви од страна на нивните сопружници, ја погребале со него во Големите тумули во Вергина, во посебна просторија. Вториот ларнакс пронајден во гробницата се верува дека и припаѓа нејзе како и златниот миртов венец.

## Почести
Меда Нунатак во Антарктикот е именуван по Меда од Одесос.

## Наводи

## Извори

* *Жените и монархијата во Македонија* од Елизабет Донели Карни, стр.&nbsp;68; стр.&nbsp;236-237 ( )
Категорија:Родени во непозната година
Категорија:Дакијци
Категорија:Жени на Филип II Македонски
Категорија:Починати во 336 година п.н.е.
Ристана Богоеска

**Ристана Богоеска** ( во  — ) — учесник во НОВ на Македонија.

## Животопис
Од крајот на 1943 година станала борец во единиците на НОВ и ПОМ.

## Наводи

Категорија:Учесници во НОБ
Категорија:Жени во НОБ
Шлем од Перету

**Шлем од Перету** () — гетско-дакиски сребрен шлем кој датира од 4 век пр. н. е., се наоѓа во Националниот музеј на романската историја, Букурешт. Доаѓа од областа Перету, во округот Телеорман, Романија. Постојат 57 артефакти изработени од сребро и бронза со вкупна тежина од 2585 г. Шлемот е сличен на шлемот од Котофенешти и други три гетски златни или сребрени шлемови откриени досега. 

## Галерија

Податотека:Helmet_from_Peretu_treasure_MNIR.jpg
Податотека:00MNIR_TezaurIMG_6294.JPG
Податотека:CoifArgintMNIRTEZAUR_2011_05_15.JPG


## Поврзано
* Гети

## Наводи

Категорија:Археолошки наоди од Романија
Категорија:Археолошки наоди во 1971
Категорија:Древни шлемови
Категорија:Дакиска култура
Категорија:Воена историја на Дакија
Живка Богошевиќ

**Живка Богошевиќ - Кока** ( во  —) — учесник во НОВ на Македонија, носител на Партизанска споменица од 1941 година.

## Животопис
десно|мини|200x200пкс|Партизанската споменица 1941, чиј носител е Живка Богошевиќ.
Учествувала во НОД од почетокот на вооруженото востание. Во почетокот на
1942 година била примена за член на СКОЈ, а во мај истата година и за член на КПЈ. Била организационен секретар на МК СКОЈ. Нејзината дејност била откриена поради што била принудена да се илегализира, а окупаторот го уапсил целото нејзино семејство. Татко и брат ѝ биле стрелани и масакрирани, а вујко и убиен истата вечер. Во март 1943 година станала борец во Шарпланинскиот партизански одред, како политички делегат на вод. 11 ноември 1943 година, со формирањето на Првата македонска ударна бригада станала борец во нејзините борбени единици и била санитетски референт на Првиот косовски баталјон. Во борбите за Дебар, во текот на еден ден двапати билa ранета. По првото ранување продолжила да ги извлекува ранетите борци и да им укажува помош, кога повторно била ранета. Во текот на таа борба добила 32 рани, и дури во ноќта била извлечена од позицијата. За држењето во оваа борба јавно била пофалена пред Бригадата. Носител е на Партизанска споменица 1941 година.

## Наводи

Категорија:Учесници во НОБ
Категорија:Жени во НОБ
Категорија:Носители на Партизанска споменица од 1941
Шлем од Аџигиол

**Шлем од Аџигиол** () — гетски сребрен шлем кој датира од 4 век пр. н. е., што се наоѓа во Националниот музеј на романската историја, Букурешт.

Доаѓа од областа Аџигиол, во округот Тулчеа, Романија.

Шлемот е сличен на шлемот од Котофенешти и на другите три гетски златни или сребрени шлемови откриени досега. Како украс се претставени мажи качени на коњи со лушпест оклоп. Неговиот облик е вдахновен од севернобалканската варијанта на бронзениот халкидиски шлем.

## Поврзано
* Гети

## Наводи

Категорија:Археолошки наоди од 1931
Категорија:Тракиски археолошки артефакти
Категорија:Дакиска култура
Категорија:Стари шлемови
Категорија:Археолошки наоди во Романија
Категорија:Воена историја на Дакија
Латобици

**Латобици** или **Латовици** (галски: *Latobicoi*) — келтско племе кое живеело во Горна Панонија, околу денешно Дрново (Словенија), за време на римскиот период.

## Име
Тие се спомнати како *Латовичи* од Плиниј (1 век од н.е ),   како Λατόβικοι (Latóbikoi) од Птоломеј (2 в. н. ), и како Латобици (Latobici) на натпис од Невиодунум (денешно Дрново), датиран меѓу 117–130 година од н.е.

Етнонимот *Latobici* е латинизирана форма на галските *Latobicoi*, што потекнува од стеблото * *lāto-*, што значи „жестокост, жар“ (сп. староирска *láth*, велшки *закон* ), веројатно по името на келтскиот бог *[[Latobios]]* (* *Lātuur-iobious* 's'Fātriious). Пјер-Ив Ламберт предложил *Латобици* да се преведе како „лотомци на Латобиос“.

Хомонимно племе, Латобриги (или Латобици), живеело понатаму на северозапад, во близина на Хелветите. Дали тие навистина биле поврзани или дури и идентични, останува предмет на дискусија.

## Географија
Латобиците живееле во близина на реката Крка, околу денешното Дрново, Требње и Гробље при Прекопи. Нивната територија се наоѓала северно од Колапиани, западно од Варчани, јужно од Тауриски, источно од Рундиктите. Натписите и светилиштата посветени на богот Марс Латобиус пронајдени во сливот на реката Лавант и гребенот на планините Коралпи можно укажуваат дека Латобици првично живееле околу Вирунум и Флавија Солва дури во 1 век п.н.е, сè до 1 век пр.н.е. Оттаму, тие можеби ја прошириле својата територија кон југ или пак емигрирале во областа на Дрново во римско време.

За време на владеењето на Август (27 п.н.е.–14 н.е.), градска населба позната како *municipium Latobicorum* (*tribus Quirina*) се појавила како центар на племенската област на местото на денешно Дрново. Се викал Невиодунум ( галски : „нова тврдина“) од времето на Веспазијан (69–79 н.е.). Други населби се познати кај Praetorium Latobicorum (денешно Требње) и во Crucium (Гробље при Прекопи).

## Наводи

;
Категорија:Келтски племиња
Категорија:Историја на Словенија
Плоштад Водник

мини| Плоштад Водник
мини| Статуата на Валентин Водник и прослава веднаш на плоштадот на 120-годишнината од Илирските провинции во 1929 година.
**Плоштад Водник** (словенечки: ) — градски плоштад во Љубљана, главниот град на Словенија. Ја опфаќа областа од Змејскиот мост преку плоштадот Погачар до Тромостовје.

Името го носи по Валентин Водник, словенечки свештеник, новинар и поет од доцниот период на просветителството. На плоштадот има споменик со статуа во чест на Водник. Статуата е извајанан од Алојзиј Гангл и откриен во 1889 година. Од другата страна на улицата од споменикот се наоѓа патека која води до ридот на замокот.

Во 1895 година, имало земјотрес кој уништил голем дел од стариот манастир во кој се наоѓал женскиот епархиски факултет и библиотека, манастирот морало целосно да се урне, а плоштадот станал пазар, сега наречен Љубљански централен пазар.

## Наводи

## Надворешни врски



Категорија:Плоштади во Љубљана
Андреј Маринц

**Андреј Маринц** (— 6 септември 2025) — словенечки политичар и агроном кој бил претседател на Извршниот совет на Социјалистичка Република Словенија од 27 ноември 1972 до 9 мај 1978 година. Роден е во Цеље, Словенија и се приклучил на Сојузот на комунистите на Словенија во 1947 година. Тој бил претходен шеф на владата пред Стане Кавчич, а го наследил Антон Вратуша.

## Наводи

## Библиографија

* 
* 

Категорија:Родени во 1930 година
Категорија:Починати во 2025 година
Категорија:Словенечки политичари
Словенечки народноослободителен комитет

**Словенечкиот националноослободителен комитет** (**СНОС)** (сло: Slovenski narodnoosvobodilni svet) е формиран како највисок управен орган на антифашистичкото движење на Словенците за време на Втората светска војна. Претседател на неговиот президиум бил Јосип Видмар.

СНОС бил формиран на 19 февруари 1944 година во Чрномељ кога 120-члениот Пленум на Ослободителниот фронт, конституиран во 1943 година од Собранието на делегатите на словенечката нација во Кочевје, одлучил да го смени името во СНОС и да се прогласи за привремен словенечки парламент. Една од неговите најважни одлуки била Словенија по завршувањето на војната да стане држава во состав на Социјалистичка Федеративна Република Југославија.

И покрај фактот што територијата била окупирана од силите на Оската, СНОС бил повеќе од само симболичен ентитет. Под негов надзор функционирале неколку значајни институции. На пример, таа формирала дури и Завод за статистика на Словенија на нејзината седница на 19 август 1944 година. Непосредно пред крајот на војната, на 5 мај 1945 година, СНОС за последен пат се состана во градот Ајдовшчина во Јулиска Краина (тогаш формално сè уште дел од Кралството Италија ) и ја формирал словенечката влада со комунистичкиот водач Борис Кидрич како нејзин претседател.

## Поврзано

* Љубљанска Покраина
* словенечки партизани
* Комунистичката партија на Словенија
* АВНОЈ

## Наводи

Категорија:Политичка историја на Словенија
Категорија:Движења на отпорот во Втората светска војна (Источен Фронт)
Категорија:Словенија во Втората светска војна
Категорија:Антифашизам во Југославија
Прулски мост

мини|250x250пкс| Прулски мост
мини|250x250пкс| Платформата на Прулскиот мост
**Прулски мост** или **Туларски мост** () - мост што ја преминува реката Љубљаница во Љубљана, главниот град на Словенија. Лоциран е во областа Трново на југ од стариот дел на Љубљана и ги поврзува станбените области на Пруле (словенечки: Janežičeva cesta) и Трново (словенечки: *Opekarska cesta*). Тој бил изграден во облик на широка платформа која стои на два столба, со балкони за набљудување и со широки тротоари покриени со црвени тули. 

Првиот мост на оваа локација бил дрвен, претходно користен како мост Свети Петар, а бил овде пренесен околу 1918 година. На левиот брег, Јоже Плечник го украсил инаку незначителниот мост со три тополи. Сегашниот мост бил изграден во 1993 година врз основа на плановите на Петер Габријелчич. Тоа бил компромис меѓу градската власт која сакала да изгради мост со четири ленти и жителите кои сакале пешачки мост. 

## Наводи

Категорија:Мостови во Љубљана
Судска палата (Љубљана)

**Судската палата** (сл. Sodna palača) во Љубљана, главниот град на Словенија, е зграда од 19 век во централната дел на градот која долги години служела како седиште на различни регионални судови.

Судската палата била изградена по земјотресот во 1895 година, а била реновирана во раните 1950-ти. Во доцните 1940-ти, таа била користена за ревијални судења против противниците на југословенскиот титоистички режим во Социјалистичка Република Словенија. Најпознати биле т.н. судења на Рожман во 1945 година, судењето на Нагоде во 1946 година и судењата на Дахау во 1947 година.

Судската зграда била подложена на големо реновирање во 2007 и 2008 година. Во 2008 година, словенечкиот министер за правда, Ловро Штурм, објавил дека за три години повеќето од судовите сместени во зградата ќе се преселат во новото седиште кое ќе се наоѓало во близина на железничката станица во Љубљана.

## Наводи

Категорија:Судски згради
Категорија:Врамена карта без назнака за OSM-однос на Википодатоците
Фанија Богутиовска

**Фанија Богутиовска** ( во  — ) — учесник во НОВ на Македонија.

## Животопис
Од есента 1943 година учествувала no заднината на НОД. Зимата 1943/1944, по германско-бугарската офанзива на слободната
територија вo Западна Македонија, во својот дом чувала илегалци и се грижела за нивната исхрана н безбедност. 

## Наводи

Категорија:Учесници во НОБ
Категорија:Жени во НОБ
Палчиња

мини|248x248пкс|Cistothorus palustris
**Палчиња (Troglodytidae)** се фамилија на претежно мали, кафени птици-пејачки, главно од Новиот свет. Ова семејство вклучува 88 видови поделени во 19 родови. Само евроазиското палче живее во Стариот свет, каде што е попознат како *wren*. Името се применува и на други, несродни птици, особено во Нов Зеланд (Acanthisittidae) и Австралија (Maluridae).

Повеќето палчиња се мали и прилично незабележителни, освен нивните гласни и често сложени песни. Забележителни исклучоци се релативно големите членови на родот *[[Campylorhynchus]]*, кои можат да бидат прилично смели во нивното однесување. Палчиња имаат кратки крилја кои се шарени кај повеќето видови и често ја држат опашката исправена. Колку што е познато, палчињата главно се инсектијади, јадат инсекти, пајаци и други мали членконоги, иако многу видови јадат и растителна храна, а некои консумираат мали жаби и гуштери и многу други водоземци. 

## Таксономија и систематика
Според неодамнешните наоди  таксономијата на некои групи е многу сложена, и можно е да се појават дополнителни дивергенции на ниво на видови. Дополнително, познато е дека има неопишани таксони. *[[Donacobius atricapilla]]*  е загадочен вид кој традиционално бил групиран со палчињата поради недостаток на посоодветна алтернатива и/или подетални студии. Неодамна е утврдено дека веројатно е поблиску до некои црвеноглавки, како што е новооснованото семејство Megaluridae, и дека може да претставува монотипско семејство. 

## Наводи

Категорија:Палчиња
Категорија:Птици
Анестија Богучевска

**Анестија Богучевска** некаде запишана и како Анастасија Богучевска( во  —  во ) — учесник во НОВ на Македонија, една од жртвите од масакрот во Белчица, извршен од албанските балисти.

## Животопис
десно|мини|Список на загинатите селани во Трница, на кој се наоѓа и Анестија (Анастасија) Богучевска.
лево|мини|285x285пкс|Есхумација на коските на 36 стрелани македонски селани и партизани
Била симпатизер на НОД, покрај членовите на своето семејство кои активно учествувале во НОД. Во нападот на селото од Балистите, кога во него престојувале борците на третиот тетовски партизански одред, била убиена на прагот од родниот дом.

## Поврзано

* Масакр во Беличица
* Грозда Богучевска
* Наталија Богучевска
* Ценија Богучевска
* Ана Богучевска Бибовска

## Наводи

Категорија:Учесници во НОБ
Категорија:Жени во НОБ
Наталија Богучевска

**Наталија Богучевска** ( во  —  во ) — учесник во НОВ на Македонија, една од жртвите од масакрот во Белчица, извршен од албанските балисти.

## Животопис
десно|мини|Список на загинатите селани во Трница, на кој се наоѓа и Наталија Богучевска.
лево|мини|285x285пкс|Есхумација на коските на 36 стрелани македонски селани и партизани
Учествувала во НОД од летото 1943 година и билa мошне активна во собирањето на народна помош и организирањето на жените во селото. Убиена е во време на палежот на Беличица од Балистите на 19 септември 1944 година.

## Поврзано

* Масакр во Беличица
* Грозда Богучевска
* Анестија Богучевска
* Ценија Богучевска
* Ана Богучевска Бибовска

## Наводи

Категорија:Учесници во НОБ
Категорија:Жени во НОБ
Ра (остров)

**Ра**или **Рах** е мало корално островче со вкупна површина 0,5 километри квадратни. Островчето е делод Бенксовите Острови во северниот дел на Вануату .  Истото име се однесува и на единственото село кое се наоѓа во рамките на ова островче.

На островот има огромна карпеста кула, која е популарно место за пешачење за локалното население, но и за туристите.  Таа се вика *Тавалја* на мвотлапски јазик (што значи „другата страна на Ра“), а понекогаш се означува како „Карпата Ра“. 

Островчето Ра се наоѓа во близина на поголемиот остров Мота Лава . Пристапот до Ра се одвива на два начина: при ниска плима, со минување низ теснецот и при висока плима со кану.

## Население
Пописите од 2009 година  даваат население од 189 жители. Според проценката од 2015 година, населението на островот е 224 луѓе, со 42 домаќинства. 

## Наводи

## Поврзано
* Бенскови Острови
* Торба

Категорија:Бенксови Острови
Категорија:Координати на Википодатоците
Категорија:Торба (покраина)
Зора Боева

**Зора Роглева Боева** ( во  — ) — учесник во НОВ на Македонија.

## Животопис
Симпатизер на НОД од 1941 година. Активно и организирано учествувала во НОД во Кавадарци од декември 1942 година. Собирала храна, облека и друга помош. Чувала илегалци и вршела агитација меѓу жените од нејзиното маало за придобивање на симпатизери во НОД.

## Наводи

Категорија:Учесници во НОБ
Категорија:Жени во НОБ
Мота (остров)

**Мота** е остров во групата на Бенксови Острови во северниот дел на Вануату. Населението на островот, кое денес брои околу 700 луѓе, зборува на мотански јазик, кој христијанските мисионери од Англиканската црква го користеле како лингва франка во делови на Меланезија .

## Географија
Мота се наоѓа на 18&nbsp;км јужно од Мота Лава и 12&nbsp;км источно од Вануа Лава, вториот по големина остров во архипелагот Бенкс. Малку овалниот остров има должина од 5&nbsp;км и има површина од 9,5&nbsp;км². 

Мота е формирана од изгаснат, базалтичен вулкан, кој достигнува надморска височина од 411 м во планината Таве. Островот е опкружен со гребен, а неговиот стрмен брег го отежнува пристигнувањето со чамци.

Климата на островот е влажна тропска. Просечните годишни врнежи надминуваат 3500&nbsp;мм. Мота е подложна на чести земјотреси и циклони.

## Историја
Мота била откриен, од Европејците, од португалскиот морепловец Педро Фернандез де Кирош, кој служел за шпанската експедиција на 25 април 1606 година и ја нарекол *Нуестра Сењора де ла Луз* (Пресвета Богородица на Светлината). 

Островот е познат затоа што неговиот јазик го користеле првите мисионери во Меланезија. Од 1849 година, повеќето настава во училниците и училиштата од секаков вид, и повеќето молитви и химни од Изабел кај Соломоните сè до Пентекост во Вануату се изведувале на јазикот на овој мал остров. Некои зборови од Мота сè уште се познати низ меланезискиот архипелаг.

Англиканскиот мисионер, антрополог и подоцна член на колеџот Вадам, Р.Х. Кодрингтон, живеел на Мота и го совладал неговиот јазик.  Џон Колриџ Патесон исто така бил сместен таму во селото Веверао. Првиот меланезиски свештеник, отец Џорџ Саравија, бил од Мота, а таму биле првите христијански крштевки и Евхаристија и Потврди. Генерално се смета дека Мота е првиот меланезиски остров кој станал христијанин, иако мисионерската работа започнала една година подоцна отколку на Анеитиум .

## Население
683 луѓе живеат на Мота  во крајбрежните села околу островот. Имињата на селата се Ливоткеи, Лотаван, Мариу, Тасмате, Гарамал, Тукетап и Веверао . Населението зборува на мотански јазик .

Сите Мота луѓе се христијани, англиканци од црквата на провинцијата Меланезија . 

Во моментов, со островот управува совет на поглавари избрани од секое село. Има училиште, основното училиште Пасалели, формално наречено Панел училиште. Има амбуланта каде живее медицинска сестра, пристап до телерадио и јавен телефон на островот. Во Санто има и мали населби на луѓе Мота, особено во заливот Лоревилко и желката и во Порт Вила .

## Наводи

## Надворешни врски

* Документи во Мота од проектот Кантербери
* O As Oraora ''n'' a ''n'' збирка песни од 1904 година во Мота.
Категорија:Бенксови Острови
Категорија:CS1-грешки: недостасува списание
Категорија:Координати на Википодатоците
Категорија:Торба (покраина)
Урепарапара

**Урепарапара** (накратко познат и како *Парапара)* е трет по големина остров во групата на Бенксови Острови во северниот дел на Вануату, по Гава и Вануа Лава .

Климата на островот е влажна тропска. Просечните годишни врнежи надминуваат 4000&nbsp;мм. Урепарапара е предмет на чести земјотреси и циклони.

## Географија
Островот Урепарапара е стар вулкански конус кој е пробиен од морето на неговиот источен брег. Така се формирал залив кој  е познат како *Заливот на нуркачите*.

Освен оваа вдлабнатина, островот има кружна форма, со дијаметар од 15 километри. Површината е 39 километри квадратни.

## Историја
Првиот регистриран Европеец кој пристигнал во Урепарапара бил шпанскиот истражувач Педро Фернандез де Кирос на 15 јуни 1606 година. Прво го нарекол островот *Пилар де Сарагоса* ; како и да е, подоцна, тој и неговиот свештеник Фреј Мартин де Мунила го запишуваат како „Нашата Госпоѓа од Монтсерат“ (*Nuestra Señora de Montserrate)*. 

Во 1789 година, островот бил повторно посетен од Вилијам Блај, за време на неговото патување од Тонга до Тимор по бунтот на Баунти .  По ова, Урепарапара беше познат некое време под името *Островот Блај* .  

## Население и култура

### Население
Населението било 437 во 2009 година.  На островот има три села. Главното село е Лир.  Другите се Лехали (на западниот брег) и Лекјангл. 

### Јазици
На островот се зборуваат два јазика: лехалиски јазик и лејопски јазик, со соодветно 200 и 240 говорници. 

Во своето истражување од 1885 година за јазичните видови во регионот, мисионерот и лингвист Роберт Кодрингтон го опишал островот како дом на две јазични групи, кои тој ги нарекува *Ретан* на Запад и *Залив* на Исток.  Споредбата на неговиот опис  со современите податоци покажува дека *ретанскиот јазик* бил ист јазик како и современиот лехалиски ; додека *Заливот* очигледно бил предок на лејопски.

### Историски локалитети
Познато е дека Урепарапара е домаќин на историски локалитети направени од корален камен, именуван *„новон“* и *„вотвос“* во Лехали . Овие села на предците, сместени во внатрешноста на шумата, биле напуштени во 19 век, но сепак се зачувани под вегетацијата; тие се предложени за вклучување меѓу местата за светско наследство на УНЕСКО .  Едно од најпознатите локалитети е 12-стапки висока камена платформа наречена *Вотвос*. Тие порано служеле како церемонијална платформа за церемониите за стекнување статус од висок профил, познати како *сок* или *нсок* на лехалиски, а во антрополошката литература се нарекуваат *суке* или *сукве* (по нивното име во Мота ). 

Овие локации сега се посетуваат само за церемонијални цели, бидејќи повеќето луѓе во денешно време живеат покрај брегот.

## Наводи

## Литература

* 
* 
* 
* .
* .
* .
* .
*  
Категорија:Острови во Вануату
Категорија:Торба (покраина)
Бенксови Острови

мини|451x451пкс| Бенксовите Острови
right|мини|397x397пкс| Статуа на дух од Гауа, 19 век

**Бенксовите Острови** (англиски: *Banks Island*, бислама *Bankis* ) се група острови во северниот дел на Вануату . Заедно со Торесовите Острови на нивниот северозапад, тие ја сочинуваат најсеверната провинција Торба . Групата острови лежи околу 40 км северно од Маево, и ги вклучува Гава и Вануа Лава, два од 13-те најголеми острови во Вануату. Во 2009 година, островите имале население од 8.533.  Комбинираната површина на островската група е 780 километри квадратни.

## Географија
Најголемиот остров е Гава (порано наречена Санта Марија), кој има нерамен терен, кој се издига до планината Гарат, активен вулкан во центарот на островот. Слатководното езеро Летас на Гауа, во неговиот вулкански кратер, е најголемото езеро во Вануату. Малку помал остров во групата, Вануа Лава, е повисок. Исто така има активен вулкан: планината Суретамат. На исток од Вануа Лава се наоѓаат две островчиња во групата, Равенга и Квакеа. Сола, главниот град на провинцијата, се наоѓа на Вануа Лава. Третиот по големина остров во групата, Урепарапара (исто така познат како Парапара), е стар вулкански конус кој е пробиен од морето, формирајќи залив, познат како Заливот на Нуркачите, на неговиот источен брег.

### Острови

### Економија
Основната економска активност е егзистенцијално земјоделство, иако копра, кафе и (на Гава) какао се одгледуваат за извоз. Наслагите на сулфур на планината Суретамат на Вануа Лава порано биле работени од француска компанија. Туризмот е се поважен на островите до кои може да се стигне со авион.

### Транспорт
Постојат аеродроми на Мота Лава, Вануа Лава и Гауа, кои ги опслужува Ер Вануату, кој оперира неколку летови секоја недела и Ер Такси Вануату по барање. Бродовите доаѓаат на овие острови, главно за да ги подигнат производите што се извезуваат, но земаат и патници.

## Историја
Како и остатокот од Вануату, островите Бенкс првпат биле населени во околу  12 век п.н.е. од австронезиски морепловци кои припаѓаат на културата Лапита . Археолозите пронашле антички обсидијан во Моталава, Вануа Лава и Гауа, а на Моталава пронашле керамика од Лапита.  

Помеѓу 25 и 29 април 1606 година, островите станале првиот дел од Вануату што бил откриен од европски истражувач: шпанска експедиција предводена од португалскиот истражувач Педро Фернандез де Кирос пловела покрај Мерелава и застанала во Гава пред да стигне на Еспириту Санто и да воспостави краткотрајна колонија таму. Мерелава бил означена како *Сан Маркос*, Мота Лава како *Лагримас де Сан Педро* (Солзите на Свети Петар), Вануа Лава како *Портал де Белен* (стабилна во Витлеем) и Гава како *Санта Марија* . 

Капетанот Џејмс Кук го истражувал Вануату во 1774 година и верувал дека го видел целиот синџир, но не ги видел островите. Тие беа истражени од Вилијам Блај, од британската морнарица, и именувани по неговиот покровител, Сер Џозеф Бенкс . Тие беа наведени од Метју Флиндерс . Лава Вануа првпат бил истражен од новозеландскиот епископ, Џорџ Август Селвин во 1859 година.

## Јазици

## Белешки

## Наводи

* .
* .
* .
* .
Категорија:Бенксови Острови
Мериг

**Мериг** е мал остров кој се наоѓа на 20 километри источно од Гава, дел од групата на  Бенксови Острови во северниот дел на Вануату .

Островот е широк околу 800 метри и има обем од 2.2 километри.

## Историја
Првата посета на островот Мериг од страна на Европејците била од шпанската експедиција на Педро Фернандез де Кирос на 25 април 1606 година.  Потоа го добил името *Île Sainte Claire* . 

## Население
Од 2009 година, Мериг бил населен само со три домаќинства, составени од 12 лица.  Мериг не бил наведен во пописот на Вануату во 2020 година. 

Жителите на Мериг зборуваат мверлапски јазик,  јазикот на соседниот остров Мерелава .

## Наводи

## Надворешни врски
*

Категорија:Бенксови Острови
Категорија:Координати на Википодатоците
Категорија:Торба (покраина)