Еколошки прашања во делтата на Нигер

**Еколошките прашања во делтата на Нигер** се предизвикани од нејзината нафтена индустрија. Делтата опфаќа  во мочуришта од   формирани првенствено со таложење на седимент. Дом на 20 милиони луѓе и 40 различни етнички групи, оваа поплавена рамнина сочинува 7,5% од вкупната копнена маса на Нигерија. Тоа е најголемото мочуриште и го одржува третиот по големина дренажен басен во Африка. Животната средина на делтата може да се подели на четири еколошки зони: крајбрежни бариерни острови, мангрови мочуришни шуми, слатководни мочуришта и низински дождовни шуми. Риболовот и земјоделството се главните извори на егзистенција за поголемиот дел од нејзините жители.

Овој неверојатно добро опремен екосистем содржи една од највисоките концентрации на биоразновидност на планетата, покрај тоа што поддржува изобилство флора и фауна, обработлив терен што може да одржи широк спектар на култури, граѓа или земјоделски дрвја и повеќе видови слатководни риби отколку кој било екосистем во Западна Африка. Регионот би можел да доживее загуба од 40% од својот населив терен во следните триесет години како резултат на обемната изградба на брани во регионот. Доаѓањето на производството на нафта, исто така, негативно влијаело на регионот на делтата на Нигер поради невиденото излевање на нафта кое трае во последните пет децении, што го прави регионот еден од најзагадените во светот. Се проценува дека додека Европската Унија доживеала 10 случаи на излевање нафта за 40 години, Нигерија забележала 9.343 случаи во рок од 10 години. Негрижата на нафтената индустрија, исто така, ја забрзала оваа ситуација, што можеби најдобро може да се опфати со извештајот од 1983 година издаден од NNPC, долго пред да се појават популарните немири:

: Бевме сведоци на бавното труење на водите на оваа земја и уништување на вегетацијата и земјоделското земјиште и добар извор на вода од излевања на нафта кои се случуваат за време на нафтените операции. Но, од почетокот на нафтената индустрија во Нигерија, пред повеќе од педесет години, нема загрижени и ефективни напори од страна на владата, а камоли на нафтените оператори, да ги контролира еколошките проблеми поврзани со индустријата.

Резултантната деградација на животната средина од палењето на гасот, копирањето на поголемите реки, излевањето нафта и рекултивирањето на земјиштето поради екстракција на нафта и гас низ регионот на делтата на Нигер чини околу 758 милиони американски долари секоја година. За жал, 75% од трошоците се на товар на локалните заедници преку загадената вода, неплодното обработливо земјиште и изгубената биолошка разновидност.

## Излевање на нафта
мини|Истурено масло

### Големина на проблемот
Одделот за нафтени ресурси проценил дека 1,89 милиони барели нафта биле истурени во делтата на Нигер во периодот помеѓу 1976 и 1996 година од вкупно 2,4 милиони барели што  се истуриле во 4,835 инциденти. (приближно 220 илјади кубни метри). Во извештајот на Програмата за развој на Обединетите нации (УНДП) се наведува дека имало вкупно 6.817 излевања на нафта во периодот од 1976 до 2001 година, што претставува загуба од три милиони барели нафта, од кои повеќе од 70% не биле обновени. 69% од овие излевања се случиле на брегот, една четвртина биле во мочуришта и 6% се излеале на копно. Бронвен Манби, тогаш истражувач во Африканската поделба на Хјуман Рајт Воч, во јули 1997 година документирал дека „*според официјалните проценки на Нигериската национална нафтена корпорација (NNPC)... приближно 2,300 кубни метри нафта се излеваат во 300 посебни инциденти годишно.* *Може со сигурност да се претпостави дека, поради недоволно известување, реалната бројка е значително повисока: конзервативните проценки ја ставаат на десет пати повисока*.“ 

Нигериската национална нафтена корпорација ја става количината на нафта што се исфрла во околината годишно на 2,300 кубни метри со просечно 300 поединечни излевања годишно. Меѓутоа, бидејќи оваа количина не ги зема предвид „ситните“ излевања, Светската банка тврди дека вистинската количина на нафта истурена во животната средина може да биде и десет пати поголема од официјално потврдената количина. Најголемите поединечни излевања го вклучуваат изливот на офшор станица во Тексако, која во 1980 година фрлила од 400,000 барели () сурова нафта во Гвинејскиот Залив и дефект на резервоарот на терминалот Форкадос на Royal Dutch Shell, што предизвикало излевање проценето на 580,000 барели () Во 2010 година, Берд објавил дека меѓу 9 и 13 милиони барели биле истурени во делтата на Нигер од 1958 година  Еден извор дури пресметува дека вкупната количина на нафта во барели истурена помеѓу 1960 и 1997 година е над 100 милиони барели или     Извештајот на Обединетите нации од 2011 година документира дека животната средина на делтата на Нигер е толку загадена што би можеле да бидат потребни 25 до 30 години за да се отстранат поврзаните последици за одржливост од загадувањето.

Катастрофално излевање се случило на 1 мај 2010 година на офшор нафтената платформа ExxonMobil на приближно 37-46 километри од брегот, исфрлувајќи повеќе од 1 милион галони сурова нафта во делтата. Бидејќи излевањето се случило само 10 дена по истекувањето на нафтата на Deepwater Horizon во Мексиканскиот Залив, луѓето погодени од повторените излевања во делтата на Нигер забележале „*масивни разлики*“ во меѓународниот одговор на овие катастрофи и релативен недостаток на медиумско покривање за такви настани во Нигерија. .

### Причини

Поголемиот дел од нафтената инфраструктура е стара и нема редовна инспекција или одржување. Половина од сите излевања се случуваат поради корозија и несреќи на нафтоводот и танкерот (50%), други причини вклучуваат саботажа (28%) и операции за производство на нафта (21%), при што 1% од излевањата се сметаат за несоодветни или нефункционални опрема за производство.

Причината поради која корозијата претставува толку висок процент од сите излевања е тоа што како резултат на малата големина на нафтените полиња во делтата на Нигер, постои широка мрежа на цевководи меѓу полињата, како и бројни мали мрежи на проток - цевките со тесен периметар што носат нафта од бунарите до проточните станици - овозможувајќи многу можности за истекување. Во копнените области повеќето цевководи и проточни линии се поставени над земја. Цевководите, кои имаат проценет животен век од околу петнаесет години, се стари и подложни на корозија. Многу од цевководите се стари од дваесет до дваесет и пет години.

„Шел“ признава дека „*повеќето објекти биле изградени меѓу 1960-тите и раните 1980-ти според тогашните стандарди кои преовладувале. SPDC [Shell Petroleum and Development Company] не би ги изградил на тој начин денес*“. Саботажата се изведува првенствено преку она што е познато како „бункерирање“, при што саботерот се обидува да го допре гасоводот. Во процесот на извлекување понекогаш цевководот е оштетен или уништен. Маслото извлечено на овој начин често може да се продаде.

Саботажата и кражбата преку исфрлање нафта станале главен проблем и во државите на делтата на реката Нигер, што придонесува за понатамошна деградација на животната средина. Оштетените линии може да останат незабележани со денови, а поправката на оштетените цевки трае уште подолго. Сифонирањето на нафта станало голем бизнис, а украденото масло брзо се пробило на црниот пазар.

Додека се зголемува популарноста на продажбата на украдена нафта, се зголемува и бројот на смртни случаи предизвикани од експлозија. Кон крајот на декември 2006 година, повеќе од 200 луѓе биле убиени во регионот Лагос во Нигерија во експлозија на нафтена линија.

Нигериските регулативи за нафтената индустрија се слаби и ретко се спроведуваат, што во суштина дозволува индустријата да се саморегулира.
### Последици
Излевањето на нафта има големо влијание врз екосистемот во кој се ослободува и може да претставува екоцид. Огромни делови од мангрови шуми, кои се особено подложни на нафта (главно поради тоа што се складира во почвата и повторно се ослободува годишно за време на поплавите), биле уништени. Се проценува дека 5 до 10% од нигериските мангрови екосистеми се избришани или со населување или со нафта. Дождовната шума која претходно окупирала околу  исчезнала. Излевањата во населените области често се шират на широк простор, уништувајќи ги посевите и аквакултурите преку контаминација на подземните води и почвите. Потрошувачката на растворен кислород од бактерии кои се хранат со истурените јаглеводороди, исто така, придонесува за смрт на рибите. Во земјоделските заедници, често залихите на храна за една година може да бидат уништени веднаш. Реката Нигер е нападната од воден зумбул, кој напредува во загадени средини, но ги затнува водните патишта и се натпреварува со домашните растенија.

Луѓето во погодените области се жалат на здравствени проблеми, вклучувајќи проблеми со дишењето и кожни лезии; многумина ги изгубиле основните човекови права како што се здравјето, пристапот до храна, чиста вода и способноста за работа.

На 30 јануари 2013 година, холандскиот суд пресудил дека *Шел* е одговорен за загадувањето во делтата на Нигер. Во јануари 2015 година, Шел се согласил да плати 80 милиони долари на заедницата Огониленд во Бодо за две излевања на нафта во 2008 година по судски спор во Лондон.   
### Чистење
Во 2011 година, Нигерија порачала извештај од Обединетите нации за влијанието на екстракцијата на нафта во делтата област „*Огониленд*“. Извештајот открил сериозна контаминација на почвата и водоводната вода, уништување на мангрови и „*дека воспоставените институционални контролни мерки и во нафтената индустрија и во Владата не се спроведени соодветно*“. ООН заклучил дека ќе бидат потребни повеќе од 30 години за да се врати штетата. Врз основа на тие препораките, во август 2017 година, Нигерија започна програма за чистење и реставрација во износ од 1 милијарди долари. Во јануари 2019 година првпат пристигнале инженерите за да започнат со чистењето.

Во 2019 година, нигериската влада се нашла под испитувачка лупа кога меморандум од канцеларијата на претседателот Мухамаду Бухари и наложила на Нигериската национална нафтена корпорација да ги преземе нафтените бунари Огониланд од Шел „*и да обезбеди непречено повторно влегување во нив*“. Невладините организации и Движењето за опстанок на народот Огони протестирале против предложената акција.

Федералната влада на Нигерија преку Нигериската национална нафтена корпорација исплатила сума од 180 милиони американски долари како такса за 21 избрана компанија од 400 компании кои конкурирале за договорот.

## Губење на мангрови шуми

Вегетацијата во делтата на реката Нигер се состои од големи мангрови шуми, соленкасти мочуришни шуми и дождовни шуми. Се проценува дека големите пространства на мангрови шуми покриваат приближно  земјиште. Мангрите остануваат многу важни за домородното население на Нигерија, како и за различните организми кои ги населуваат овие екосистеми.

Човечкото влијание од лошото управување со земјиштето, заедно со постојаното загадување со нафта, предизвикало исчезнување на пет до десет проценти од овие мангрови шуми. Испарливите, брзо продорни и вискозни својства на нафтата избришале големи површини на вегетација. Кога ќе се појават излевања во близина и во рамките на одводниот слив, хидролошката сила и на реката и на плимата и осеката ја принудуваат истурената нафта да се движи нагоре во областите на вегетација.

Мангровските шуми се вклучени во многу сложен трофичен систем. Доколку маслото директно влијае на кој било организам во екосистемот, тоа може индиректно да влијае и на мноштво други организми. Овие цветни заедници се потпираат на циклус на хранливи материи, чиста вода, сончева светлина. Со идеални услови тие нудат структура на живеалиште и внесување енергија преку фотосинтеза до организмите со кои комуницираат. Познато е дека ефектите од излевањето на нафта врз мангровите ги закиселуваат почвите, го запираат клеточното дишење и ги изгладнуваат корените на виталниот кислород.

Областа на мангрови која е уништена од нафта може да биде подложна на други проблеми. Овие области може да не се погодни за раст на било кое природно растение додека бактериите и микроорганизмите не можат да ги поправат условите. Одреден вид мангрова, *Rhizophora racemosa*, живее повисоко во делта системот. Бидејќи почвите што го поддржуваат R. racemosa стануваат премногу токсични, не-домошниот инвазивен вид палми, *Nypa fruticans*, брзо ја колонизира областа. Овој инвазивен вид има поплиток коренов систем кој ги дестабилизира бреговите долж водните патишта, што дополнително влијае на распределбата на седиментот пониско во делта системот. *N. fruticans* исто така ја попречува навигацијата и ја намалува севкупната биолошка разновидност. Во местата каде што има нападнато *N. fruticans*, заедниците истражуваат како таа може да се користи од локалното население.

Губењето на мангровите шуми не е само понижувачки живот за растенијата и животните, туку и за луѓето. Овие системи се високо ценети од домородните луѓе кои живеат во погодените области. Мангровските шуми биле главен извор на дрво за локалното население. Тие, исто така, се важни за различни видови од витално значење за практиките за егзистенција на локалните домородни групи, кои, за жал, не гледаат малку или ништо од економските придобивки од нафтата. Мангровите, исто така, обезбедуваат суштинско живеалиште за ретки и загрозени видови како гравата и пигмејскиот нилски коњ. Лошите политички одлуки во врска со распределбата на приходите од нафтата предизвикале политички немири во Нигерија. Овој судир меѓу управните тела, нафтените корпорации и народот на Нигерија резултирал со саботажа на нафтоводите, што дополнително ја влошува заканата за шумите со мангрови.

Иднината на мангровите шуми и другите цветни заедници не е негативна. Локалните и надворешните групи обезбедиле средства и работна сила за санирање и обновување на уништените мочуришта од мангрови. Федералната влада на Нигерија ја основала Комисијата за развој на делтата на Нигер (КРДН) во 2000 година, која има за цел да ги потисне еколошките влијанија што нафтата ги има во регионот. Владините и невладините организации исто така користеле технологија за да го идентификуваат изворот и движењето на излевањето на нафта.

## Исцрпување на популацијата на риби
Риболовната индустрија е суштински дел од одржливоста на Нигерија бидејќи ги обезбедува многу потребните белковини и хранливи материи за луѓето, но со поголемата побарувачка за риболов, популацијата на рибите се намалува бидејќи тие се исцрпуваат побрзо отколку што можат да го вратат нивниот број. Треба да се ограничи риболовот долж реката Нигер и да се создадат аквакултури за да се обезбеди зголемената побарувачка на рибарската индустрија. Аквакултурата овозможува да се одгледуваат риби за производство и да се обезбедат повеќе работни места за локалното население во Нигерија.

Прекумерниот риболов не е единственото влијание врз морските заедници. Климатските промени, губењето на живеалиштата и загадувањето се дополнителен притисок на овие важни екосистеми. Бреговите на реката Нигер се пожелни и идеални локации за луѓето да се населат. Реката обезбедува вода за пиење, капење, чистење и риболов и за трпезата и за тргување за да се направи профит. Како што луѓето се населиле покрај бреговите на реките и бреговите, морските и копнените живеалишта се губат, а екосистемите драстично се менуваат. Крајбрежјето долж реката Нигер е важно за одржување на температурата на водата бидејќи најмала промена на температурата на водата може да биде фатална за одредени морски видови. Дрвјата и грмушките обезбедуваат сенка и живеалиште за морските видови, додека ги намалуваат флуктуациите на температурата на водата.

Реката Нигер е важен екосистем кој треба да се заштити, бидејќи е дом на 36 семејства и речиси 250 видови риби, од кои 20 се ендемични, што значи дека ги нема на друго место на Земјата. Со губењето на живеалиштата и со потоплата клима, секое спречување на зголемување на температурата е неопходно за одржување на некои од морските средини. Освен обновувањето на живеалиштата, загадувањето исто така може да се намали. Проблемите како што се пестицидите од земјоделските полиња би можеле да се намалат доколку се користи природен пестицид или нивите се оддалечуваат подалеку од локалните водни патишта. Може да се намали и загадувањето со нафта; доколку се намалат излевањата, тогаш може да се минимизираат влијанијата врз живеалиштата и животната средина. Загадувањето со масло влијае на популацијата на риби и влијае на фармерите кои се потпираат на риболов за да го издржуваат своето семејство. Со спроведување на законите и држење на нафтените компании одговорни за нивните постапки, ризикот од контаминација може значително да се намали. Со ограничување на уништувањето предизвикано од нарушувања на морската средина, како што се загадувањето, прекумерниот риболов и губењето на живеалиштата, продуктивноста и биоразновидноста на морските екосистеми би се зголемиле.

## Палење на природен гас
Нигерија пламти повеќе природен гас поврзан со екстракција на нафта од која било друга земја, со проценки дека од 3,5 милијарди кубни стапки (100.000.000 m³) поврзан гас (AG) произведени годишно, 2,5 милијарди кубни стапки (70.000.000 m³), или околу 70%, се троши со палење. Ова е еднакво на околу 25% од вкупната потрошувачка на природен гас во Обединетото Кралство и е еквивалентно на 40% од потрошувачката на гас во Африка во 2001 година. Статистичките податоци поврзани со палењето на гас се познати како неверодостојни, но Нигерија може да троши 2 милијарди американски долари годишно со палење поврзан гас.

Палењето е направено бидејќи е скапо да се одвои комерцијално исплатливиот поврзан гас од нафтата. Компаниите кои работат во Нигерија, исто така, собираат природен гас за комерцијални цели, но претпочитаат да го извлекуваат од наоѓалиштата каде што се наоѓа изолирано како не-поврзан гас. Така поврзаниот гас се согорува за да се намалат трошоците.

Палењето на гасот генерално се обесхрабрува бидејќи ослободува токсични компоненти во атмосферата и придонесува за климатските промени. Во Западна Европа 99% од придружниот гас се користи или повторно се вбризгува во земјата. Палењето на гас во Нигерија започнало истовремено со екстракција на нафта во 1960-тите од страна на Shell-BP. Алтернативи за палење се повторно вбризгување на гас или негово складирање за употреба како извор на енергија. Доколку правилно се складира, гасот може да се користи за проекти во заедницата.

Со палење на гас се ослободуваат големи количества метан, кој има висок потенцијал за глобално затоплување. Метанот е придружен со другиот главен стакленички гас, јаглерод диоксид, од кој се проценува дека Нигерија емитирала повеќе од 34,38 милиони метрички тони во 2002 година, што претставува околу 50% од сите индустриски емисии во земјата и 30% од вкупниот Емисии CO. Додека пламењето на запад е минимизирано, во Нигерија расте пропорционално со производството на нафта.

Се смета дека меѓународната заедница, нигериската влада и нафтените корпорации се согласуваат дека треба да се ограничи палењето на гасот. Напорите да се направи тоа, сепак, биле ограничени, иако палењето било прогласено за нелегално од 1984 година според делот 3 од „*Законот за повторно вбризгување гас*“ од Нигерија.

Племите на гас имаат потенцијално штетни ефекти врз здравјето и егзистенцијата на блиските заедници, бидејќи ослободуваат отровни хемикалии, вклучувајќи азот диоксид, сулфур диоксид, испарливи органски соединенија како бензен, толуен, ксилен и водород сулфид, како и канцерогени како бензапирен и диокс. Луѓето кои се изложени на такви супстанции може да страдаат од респираторни проблеми. Овие хемикалии можат да ја влошат астмата, да предизвикаат тешкотии и болки во дишењето, како и хроничен бронхитис. Бензенот, за кој се знае дека се испушта од гасови во недокументирани количини, е добро препознаен како причина за леукемија и други болести поврзани со крвта. Една студија направена од *Climate Justice* проценува дека изложеноста на бензен би резултирала со осум нови случаи на рак годишно само во државата Бајелса.

Пламите на гас често се блиску до заедниците и редовно немаат ограда или заштита за селаните кои ризикуваат да работат во близина на нивната топлина. Многу заедници тврдат дека блиските пламени предизвикуваат кисели дождови кои ги кородираат нивните домови и други структури, од кои многу имаат покрив на база на цинк. Некои луѓе прибегнуваат кон употреба на материјал базиран на азбест, кој е посилен во одбивањето на влошувањето на киселиот дожд. За жал, тоа придонесува за опаѓање на нивното здравје и на здравјето на нивната околина. Изложеноста на азбест го зголемува ризикот од формирање на рак на белите дробови, плеврален и перитонеален мезотелиом и азбестоза.

Дали блесоците придонесуваат за киселиот дожд или не е дискутабилно, бидејќи некои независни студии спроведени откриле дека содржината на сулфур диоксид и азотен оксид во повеќето пламени не е доволна за да се воспостави врска помеѓу разгорувањето и киселиот дожд. Други студии од американската Управа за енергетски информации (EIA) известуваат дека палењето на гас е „*главен придонесувач за загадувањето на воздухот и киселите дождови*“.  Постарите ракети ретко се преместуваат подалеку од селата и познато е дека ја премачкуваат земјата и заедниците со саѓи и ја оштетуваат соседната вегетација. Речиси ниту една вегетација не може да расте во областа што директно ги опкружува пламите поради нивната топлина.

Во ноември 2005 година, пресудата на Федералниот висок суд на Нигерија наредила дека палењето на гас мора да престане во заедницата на делтата на Нигер бидејќи тоа ги крши загарантираните уставни права на живот и достоинство. Во случајот покренат против компанијата за развој на нафта Шел од Нигерија (Шел), *Justice CV Nwokorie* пресудил во Бенин Сити дека „*штетната и непотребна практика на палење не може законски да продолжи*“. Од мај 2011 година, Шел не престана да гори гас во Нигерија.

## Биолошка санација
Употребата на биолошка санација е имплементирана и во областите на делтата за детоксикација и обновување на екосистемите оштетени од излевањето на нафтата. Биоремедијацијата вклучува биолошки компоненти во санирањето или чистењето на одредено место. Студијата спроведена во Огбогу, сместена во еден од најголемите региони за производство на нафта во Нигерија, користела два вида растенија за да се исчистат излевањата. Првата фаза на чистење вклучува *Hibiscus cannabinus*, растителен вид домороден во Западна Африка. *H. cannabinus* е едногодишно тревно растение кое првично се користело за производство на пулпа. Овој вид има високи стапки на апсорпција и може да се стави на врвот на водата за да апсорбира масло. Заситениот растителен материјал потоа се отстранува и се испраќа на безбедно место каде што јаглеводородите може да се разградат и детоксифицираат од микроорганизми. Втората фаза на биоремедијација вклучува растение познато како *Vetiveria zizanioides*, повеќегодишен вид тревник. *V. zizanioides* има длабока влакнеста коренска мрежа која може да толерира хемикалии во почвата и исто така може да ги детоксицира почвите низ времето кое бара малку одржување. Жителите на Огбогу се надеваат дека ќе ги користат овие методи на биоремедијација за да го подобрат квалитетот на водата за пиење, условите на почвата и здравјето на нивната околина.

Колку и да изгледа мрачна оваа ситуација за регионот на делтата на Нигер, постојат јасни алтернативи што може да се применат за да се спаси од идна контаминација. Сателитските снимки во комбинација со употребата на географски информациски системи (ГИС) може да се стават во функција за брзо идентификување и следење на истурената нафта. За да се забрза чистењето од излевањето, регионалните места за чистење долж проблематичните области би можеле да помогнат побрзо да се спречат излевањата. За да се направат овие задачи остварливи, мора да се обезбедат повеќе средства од засегнатите страни на нафтената индустрија. Невладините организации ќе продолжат да се борат со штетните ефекти на нафтата, но нема да ја добијат битката сами.

## Движење за заштита на делтата на Нигер

Конфликтот во делтата на Нигер нагло се зголемил во раните 1990-ти, како резултат на влошените еколошки услови за локалните жители кои произлегуваат од големите нафтени излевања и други активности за екстракција на нафта на странските големи нафтени компании и нивните изведувачи. Многу од жителите на делтата на Нигер, вклучително и малцинските етнички групи, особено народот Огони и Ијав, чувствуваат дека се експлоатирани и нивната способност да заработат за живот на нивната земја е поткопана. Етничките и политичките немири продолжиле во текот на 1990-тите и покрај враќањето на демократијата  и изборот на владата на Обасанџо во 1999 година.

Движењето за опстанок на народот Огони (МОСОП) е организација за социјално движење на домородниот народ Огони од централната делта на Нигер. MOSOP е чадор организација од единаесет членски групи кои заедно претставуваат над 700.000 домородни Огони во ненасилна кампања за социјална, економска и еколошка правда во делтата на Нигер.  MOSOP е основан во 1990 година од наградуваниот еколошки активист Кен Саро-Вива.

## Поплави

Неколку заедници и држави во регионот на делтата на Нигер во Нигерија доживеале поплави кои ги погодија економските активности. Во 2022 година, државите Риверс, Анамбра, Делта, Крос Ривер и Бајелса доживеале различни степени на поплави што довеле до загуба на животи и имоти. Било објавено дека само во 2022 година, околу 603 животи загинале во поплави, додека над еден милион луѓе биле раселени како резултат на поплавата.

## Наводи

Категорија:Еколошка правда