open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Нешто од животот

**„Нешто од животот“** (српскохрватски: *Нешто из живота*) – филм на режисерот Александар Мандиќ од 1980 година. Автор и на сценариото е Милош М. Радовиќ, директор на фотографијата е Живота Неимаровиќ, сценограф е Милан Тодоровиќ, костимографка е Мира Рогиќ, а автор на музиката е Горан Бреговиќ. Главните улоги ги играат: Драган Максимовиќ, Неда Арнериќ, Велимир-Бата Живојиновиќ, Стојан Аранѓеловиќ, Љуба Тадиќ, Јелица Теслиќ, Марко Николиќ и Љиљана Меѓеши.

## Синопсис
Дваесетгодишниот Раде ги напушта студиите и се враќа во родното село, каде се спротивставува на авторитетот на своите родители. Пред другарите, тој зазема поза на „јунак“, а всушност е само чувствително момче кое настојува да ги разреши своиет дилеми за светот и за своето место во него. Раде е заљубен во Милица, која е принудена да живее в село, иако сонува да студира книжевност. Нејзиниот татко соработува со татко му на Раде, а во нивните односи се заплеткуваат и други луѓе. Еден ден, Раде наеднаш созрева и решава да ја преземе во своите раце како својата судбина, така и судбината на Милица...

## Наводи

Категорија:Југословенски филмови
Категорија:Српски филмови
Категорија:Филмови на српски јазик
Категорија:Филмови на српскохрватски јазик
Категорија:Филмови од 1980 година
Категорија:Филмови на Александар Мандиќ
Категорија:Филмови со Бата Живоиновиќ
Категорија:Филмови со Љиљана Меѓеши
Категорија:Филмови со Марко Николиќ
Категорија:Филмови со Драган Максимовиќ
Категорија:Филмови со Неда Арнериќ
Категорија:Филмови со Столе Аранѓеловиќ
Категорија:Филмови со Јелица Теслиќ
Категорија:Филмови со Љуба Тадиќ
Категорија:Филмови со Милан Ерак
Категорија:Филмови со Рената Улмански
Категорија:Филмови со Душица Жегарац
Категорија:Филмови чие дејствие се одвива во Србија
Категорија:Филмови на ТВ Београд
Цезиум азид

**Цезиум азид** — неорганско соединение на цезиум и азот. Тоа е азидна сол со формула .

## Структура
CsN3 ја усвојува истата структура како  ,   и  , кристализирајќи се во тетрагонална искривена структура на цезиум хлорид каде што секој азиден јон е врзан на осум метални катјони, а секој метален катјон врзан на осум крајни N центри. Кога ќе се загрее до 151&nbsp;°C, преминува во кубна структура.

## Подготовка и реакции
Цезиум азидот може да се подготви од неутрализациска реакција помеѓу азотоводородна киселина и цезиум хидроксид:

Како основа може да се користи и цезиум карбонат:

Цезиум сулфатот реагира со бариум азид при што образува нерастворлив бариум сулфат и цезиум азид:

Топлотното разложување на  *in vacuo* може да се користи како метод за генерирање на цезиум метал со висока чистота:

## Наводи

Категорија:Соединенија на цезиумот
Категорија:Азиди
Калциум азид

**Калциум азид** — хемиско соединение со формула .

## Производство
Може да се добие so дестилирана реакција помеѓу азотоводородна киселина и калциум хидроксид.

## Безбедност
Калциум азидот е чувствителен на удар, при што може да пукне и да се запали.

## Наводи

Категорија:Соединенија на калциумот
Категорија:Азиди
Кобалт(II) азид

**Кобалт(II) азид** — неорганско хемиско соединение со формула . Може да се образува преку реакција помеѓу дикобалт октакарбонил и јод азид.

: 

## Својства
Водните раствори на кобалт(II) азид ја менуваат бојата кога се внесуваат во соодветни органски растворувачи, од розововиолетова до сина нијанса. Како и повеќето азиди, тој е експлозивен.

## Наводи

Категорија:Азиди
Категорија:Соединенија на кобалтот
Категорија:Статии без извор од InChI
Ќасе

**Ќасе** е метален длабок сад за чување, сервирање и јадење течности, супи или чорби.

## Опис
Вакви ќасиња  биле користени за течни јадења, најчесто чорба. Бочните страни на тасот, поткренат на тркалезна повисока нога, нагло мешесто се прошируваат и продолжуваат нагоре. Работ е на неколку места исечен со казанџиски ножици во украсни елементи, во зависност од производителот. Капакот е тркалезен, а од работ продолжува мешестиот дел од капакот, горниот дел е зарамнет на две нивоа, а на врвот завршува со конусна пупка. Тасот е калаисан од двете страни и заедно со капакот има многу складна форма.

## Наводи

## Поврзано
* Чинија

Категорија:Метални садови
Категорија:Кујнски прибор
Ленка Георгиева

**Ленка Мите Георгиева** ( во  — ) — учесник во НОВ на Македонија.

## Животопис
Учествувала во НОД од есента 1942 година. Чувала илегалци, кај неа дома се одржувале и состаноци на Месниот Комитет КПМ - Штип.

## Наводи

Категорија:Учесници во НОБ
Категорија:Жени во НОБ
Евтихија Георгиева

**Евтихија Пандева Георгиева** ( во  — ) — учесник во НОВ на Македонија.

## Животопис
Во НОД учествувала од летото 1941 година. Била член  на СКОЈ од јуни 1941 година. Повремено била ползувана за растурање пропаганден материјал, летоци и пренесувала пошта. На двапати била затворена, но поради немање докази била ослободувана. Во мај 1944 година стапила во Деветтата македонска ударна бригада како борец.

## Наводи

Категорија:Учесници во НОБ
Категорија:Жени во НОБ
Наследници (ТВ-серија)

***Наследници*** — американска сатирична црна драмска комедија создадена од Џеси Армстронг, која прикажувала четири сезони на HBO од 3 јуни 2018 година до 28 мај 2023 година. Серијата се сосредоточува на семејството Рој, сопственици на глобалниот медиумски и забавен конгломерат Waystar RoyCo, и нивната борба за контрола над компанијата во услови на неизвесност за здравјето на семејниот патријарх.

## Премиса
*Наследници* го следи семејството Рој, сопственици на глобалниот медиумски конгломерат Waystar RoyCo со седиште во Њујорк. Семејниот патријарх Логан Рој (Брајан Кокс) доживува нагло влошување на здравјето. Неговите четири деца  отуѓениот најстар син Конор (Алан Рак), жедниот за моќ Кендал (Џереми Стронг), непочитуваниот Роман (Киеран Кулкин) и политички упатената Шив (Сара Снук)  кои се на различни начини поврзани со компанијата, почнуваат да се подготвуваат за иднина без својот татко и да се борат за моќ во компанијата.

## Прием
Серијата добила просечна оценка од 95% на веб-страницата Rotten Tomatoes и оценка од 85 на Metacritic. Во 2021 година, BBC Culture анкетираше 206 „критичари, новинари, академици и фигури од индустријата“ од целиот свет за да состави листа од 100-те најголеми телевизиски серии на 21 век; Наследници излезе на број 10. Во 2022 година, *[[Ролинг стоун|Ролинг Стоун]]* го рангираше шоуто на 11-то место на листата на 100 најдобри ТВ-емисии. Во 2023 година, *Variety* го рангираше на #13 на сопствената листа на 100 најдобри ТВ емисии на сите времиња. Серијата често повлекува паралели со делата на Вилијам Шекспир, особено со *[[Кралот Лир]]*.

## Наводи

## Надворешни врски

* 
* 
* "Logan Roy, conservative media mogul who shaped contemporary politics, dies at 84", a faux-character obituary from the *[[Los Angeles Times]]*

Категорија:Телевизиски серии со почеток во 2018 година
Категорија:Телевизиски серии на англиски јазик
Категорија:Американски телевизиски серии
Ленка Георгиева (Битола)

**Ленка Петар Георгиева** ( во  —  во ) — учесник во НОВ на Македонија.

## Животопис
Позната е како партизанска мајка. Во НОД учествувале нејзините тројца синови. Во нејзиниот дом се одржувале состаноци на Месниот Комитет - Битола и членови на Покраинскиот Комитет на КПЈ за Македонија и престојувале повремено илегалци. Кај неа се чувал собраниот воен материјал и дел од народната помош. Koгa во 1942 година од бугарската полиција биле затворени нејзините двајца синови, таа организирала жени да носат храна во Битолскиот затвор и активно учествувала во сите акции на Партијата во градот до ослободувањето нз земјата.

## Наводи

Категорија:Учесници во НОБ
Категорија:Жени во НОБ
Саан

[мини|Саан од [Најмал етнолошки музеј на светот|најмалиот етнолошки музеј на светот]]
**Саан** е метален сад кој се користел за чување храна, најчесто овошје, во Отоманска Македонија. Садот е едноделен и често бил декориран во зависност од изработувачот.

## Опис
Саанот служел за ставање овошје, слатки и слично. Има висока тркалезна ѕвончеста нога која нагло се проширува нагоре во бочни страни, а на горниот раб завршува со поширок чембер, подаден нанадвор. Ногата на саанот по целата површина е украсена со неодредени мотиви, изведени во техниката режење, со што е добиено ажурно декорирање. Во зависност од изработувачот, саанот може да биде декориран со геометриски фигури, природни елементи или слично. Постојат и саани со поклопци, со различни форми и декорации.

## Наводи

## Поврзано
* Шише
* Балак-саан

Категорија:Метални садови
Категорија:Кујнски прибор
Панда Георгиева

**Панда Георгиева** ( во  — ) — учесник во НОВ на Македонија.

## Животопис
Учествувала во НОД во Кавадарци од септември 1942 година. Чувала илегалци и им служела за врска на истите. Честопати
собирала храна и ја носела во становите каде престојувале илегалци.

## Наводи

Категорија:Учесници во НОБ
Категорија:Жени во НОБ
Масларче

**Масларче**, или познато како **поте** или **јамче**,  е метален сад кој се користел во кујната за топење масло. Масларчето по форма и декорација варирало, побогатите семејства изработувале масларчиња со повеќе декоративни детали.

## Опис
Масларчето служело за топење масло. Тоа  е тркалезно по форма, со рамно дно и право тело, во горниот дел со еден вдлабнат раб, а на самиот отвор со мал чембер свиткан нанадвор. На предната страна отворот е извиткан во „устинка“, од каде што истекува растопеното масло. Од страната, прицврстена со две чивии, додадена е широка плоскава рачка од тенок лим со полусрцевиден облик. Постоеле и масларчиња со капаци, каде капакот е со тркалезна форма, на врвот има додадено пупка која е прицврстена со чивија. Работ на капакот е свиткан навнатре, поради што тој добро лежи на отворот од телото на јамачето. Рачката е со полукружна форма, на долниот крај прицврстена со една, а на горниот дел на две места со две бакарни чивии.

## Наводи

## Поврзано
* Каца
* Лонче

Категорија:Метални садови
Категорија:Кујнски прибор
Добринка Георгиева

**Добринка Сибинова Георгиева** ( во  — ) — учесник во НОВ на Македонија.

## Животопис
Нејзиниот дом во селото служел како партизанска база, па од летото 1943 година организирала носење на храна и облека за борците во НОВ и ПОМ, а особено кога поголем дел од селаните во селото биле интернирани од бугарската окупаторска власт. Формирала младински групи со кои изработувала топла облека, подготвувала храна, работела на поправка на селскиот пат, а во есента 1944 година и на собирање на жетвата. Во август 1944 година била примена за член на СКОЈ, во скоевската група во селото Драгоманце.

## Наводи

Категорија:Учесници во НОБ
Категорија:Жени во НОБ
Ружа Георгиева

**Ружа Смилкова Георгиева** ( во  — ) — учесник во НОВ на Македонија.

## Животопис
Во времето на окупацијата живеела вo Дебар и се движела меѓу напредната младина. Собирала народна помош. Нејзината активност била зголемена по првото ослободување на Дебар. Во јули 1944 година стапила во Првата македонска ударна бригада па наскоро била префрлена во Првата албанска бригада во чиј состав останала до ослободувањето на Скопје.

## Наводи

Категорија:Учесници во НОБ
Категорија:Жени во НОБ
Елисавета Георгиева

**Елисавета Ставрева Георгиева** ( во  — ) — учесник во НОВ на Македонија.

## Животопис
Таа била учителка во пензија. Учествувала во НОД од 1941 година во Скопје. Својот стан го отстапила на скопската партиска организација. Во него илегално престојувале партиски раководители, членови на Покраинкиот Комитет на КПЈ за Македонија. Во нејзиниот дом бил формиран Покраинскиот штаб за Македонија. Во текот на 1942 година кај неа исто така живееле
илегалци, а бил сместен и дел од партиската техника на ПК КПЈ за Македонија. 1943 до јануари 1944 година чувала илегалци. По настанатата провала во Скопската организација заедно со своите две деца се евакуирала во Радишани каде останала до ноември 1944 година.

## Наводи

Категорија:Учесници во НОБ
Категорија:Жени во НОБ
Васка Георгиева

**Васка Стојмира Георгиева** ( во  — ) — учесник во НОВ на Македонија.

## Животопис
Во НОД учествувала во селото од 1942 година преку татко ѝ и повремено била ползувана за извршување некои задачи од партиската организација.

## Наводи

Категорија:Учесници во НОБ
Категорија:Жени во НОБ
Ханибал (ТВ-серија)

**Ханибал** () — американска психолошка хорор-трилер телевизиска серија развиена од Брајан Фулер за NBC. Серијата се заснова на ликовите и елементите кои се појавуваат во романите на Томас Харис, и тоа: *Црвениот змеј* (1981), *Ханибал* (1999) и *Ханибал Рајзинг* (2006); и се фокусира на врската помеѓу специјалниот истражувач во Федералното истражно биро (ФБИ) Вил Греам (Хју Денси) и д-р Ханибал Лектор (Мадс Микелсен), форензички психијатар) кој ќе стане најлукавиот непријател на Греам и, во исто време, единствената личност која може да го разбере.

Серијата се здобила со критичко признание, при што изведбите на главните актери и визуелниот стил на серијата биле издвоени за пофалби. Серијата се здобила и со култно следбеништво и критичарите и публиката ја сметаат за една од најдобрите серии од жанрот ужаси и една од најголемите мрежни ТВ-серии на сите времиња.

## Премиса
Профилерот во ФБИ, Вил Греам, е регрутиран од Џек Крафорд, шеф на бихејвиоралните науки на ФБИ, за да помогне при истрагата на сериски убиец во Минесота. Со оглед на тоа што истрагата очигледно му тежи на Греам, Крафорд одлучува да го задолжи форензичкиот психијатар д-р Ханибал Лектор да го надгледува. Првично, Лектор - кој е тајно сериски убиец и канибал - работи на манипулирање со ФБИ одвнатре, но врската што Лектор ја гради со Греам почнува да ја загрозува неговата долговечност. Лектор е фасциниран од способноста на Греам да сочувствува со психопатични убијци и се обидува да ги помести границите на кревката разумност на Греам за да го претвори во убиец.

## Прием
Приемот на првата сезона бил позитивен. На Rotten Tomatoes, првата сезона добила оценка од 82% врз основа на 68 прегледи, со просечна оцена од 7,7/10. Критичкиот консензус на страницата гласи: „*Ханибал* е серија наменета за интелектуалната публика која претпочита многу крв во своите трилери, со полиран приказ на лудилото“. На Metacritic, првата сезона има оценка 70 од 100 врз основа на 32 критики, што претставува „генерално поволни критики“.

На Metacritic, втората сезона има 88 од 100 врз основа на 14 критики, што претставува „универзално признание“. На Rotten Tomatoes, втората сезона постигна рејтинг од 98% со просечна оцена од 9,3/10 врз основа на 45 прегледи. Консензусот гласи: „Со моќни слики и силна, непредвидлива приказна, втората сезона на *Ханибал* продолжува да се надоврзува на ветувањето од првата сезона“. На 10 април 2014 година, *Ханибал* беше изгласан за победник на онлајн натпреварот „Најдобар шоу“ на Хулу.

Третата сезона на *Ханибал* добила позитивни критики. На Rotten Tomatoes, сезона 3 има рејтинг на одобрување од 98% со просечна оцена од 8,9/10 врз основа на 47 прегледи. Консензусот на страницата гласи: „Брајан Фулер сервира уште една прекрасно дементирана сезона на *Ханибал*, која содржи срдечна помош од прекрасниот грев, заедно со сладок додаток од изопачен хумор“. На Metacritic, сезоната има оценка од 84 од 100 врз основа на 15 прегледи, што укажува на „универзално признание“.

## Наводи

## Надворешни врски

* 
* 

Категорија:Американски телевизиски серии
Категорија:Телевизиски серии на англиски јазик
Категорија:Телевизиски серии со почеток во 2013 година
Цинк азид

**Цинк азид**  — неорганско соединение составено од цинкови катјони () и азидни анјони ( ). Тоа е бела, експлозивна цврстина (цврста материја) која може да се подготви со протонолиза на диетилцинк со азотоводородна киселина:

: 

## Својства
Цинк азидот е координативен полимер кој се кристализира во три полиморфи, од кои сите се одликуваат со тетраедарски цинкови центри и премостувачки азидни лиганди. α- кристализира во моноклинска просторна група и е стабилен, додека другите два полиморфи се метастабилни. *P*21/*n*. β- е тригонална, просторна група *P*3221, а γ- е моноклинска, просторна група *C*2.

Лесно се хидролизира, а обидите да се подготви во воден раствор резултирале со таложење на основни азиди  (*x* = 0,9-1,0). Утврдено е дека и α- и β-обликот се многу чувствителни на триење и удари, силно експлодирајќи во сини блесоци, но може да се натера да се разложува полека со нежно загревање, при што испушта азотен гас. Во запечатена стаклена цевка со инертна атмосфера, се добива цинк нитрид, .

## Наводи

Категорија:Експлозивни хемикалии
Категорија:Азиди
Категорија:Соединенија на цинкот
Категорија:Статии со изменета назнака за CASNo
Категорија:Статии без извор од InChI
Хром азид

**Хром азид** — неорганско хемиско соединение со формула .

## Својства
Образувањето на хром азид е испитано од соли на хром и натриум азид. Бил издвоен во 1922 година преку испарување на сув кристален раствор на хром(III) нитрат во апсолутен алкохол со натриум азид. Со спектрофотометриско проучување, се покажало дека зелената боја на растворот на хром(III) нитрат се должи на моно-азидо-хром(III) комплексот. Биле одредени два максимуми на апсорпција, на 442 и на 605&nbsp;nm. Хром азидот има својства на луминисценција од неговите оптички активни Cr3+ јони.

## Наводи

Категорија:Азиди
Категорија:Соединенија на хромот
Категорија:Статии без извор од InChI
Марика Георгиева

**Марика Пецева Георгиева** ( во  — ) — учесник во НОВ на Македонија.

## Животопис
Пред војната учествувала во напредното работничко движење. Со отпочнувањето на вооруженото востание учествувала во заднината на НОД во Струмица. Учествувала во сите антиокупаторски и антифашистички демонстрации и покажала организациони способности во опфаќањето на жените за учество во НОД. Чувала илегалци во својот дом и се грижела за нивната безбедност. Нејзината активност била откриена од бугарската полиција, затоа на 3 јули 1942 година била уапсена.
Во истражниот затвор во Струмица била задржана до 20 август 1942 година, кога била префрлена во Скопскиот централен затвор, каде останала до 8 септември 1944 година, односно до капитулацијата на Бугарија. Во есента 1944 година била мошне активна во организацијата на АФЖ, а во декември 1944 година била избрана за член на Главниот одбор на АФЖ за Македонија.

## Наводи

Категорија:Учесници во НОБ
Категорија:Жени во НОБ
Котле

[мини|Котле, Казанџиски производи - [Музеј на Старата скопска чаршија]]
**Котле** е метален длабок сад за варење и загревање вода, млеко, чорби и останата течна или полутечна храна. Котлето било едно од најчестите предмети во покуќнината. Денес, иако е значително оставена неговата употреба, тоа сепак може да се пронајде низ покуќнината на одредени семејства. Котлето се користи и како сад за чување вода при верски обреди помеѓу Христијаните. 

## Опис
Постеле разни форми и облици на котлиња, со разни декоративни дизајни. Генерално гледано, имало котлиња со и без капак.

Котлето без кап било користено за варење млеко. Тркалезно е по форма, дното е направено од посебно парче, а страните рамно се издигаат нагоре, на врвот има благо стеснување во кус врат чиј краен раб е малку свиткан нанадвор. Под самиот раб, од двете спротивни страни со чивии се прицврстени алки низ кои се проврени кукачките од рачката. Можело да се пронајдат разни декоративни елементи на самото котле од надворешна страна.

Котлето со капак служело за подготвување варива. Има тркалезна форма, во долниот дел е благо ѕвончесто и има малку конкавно дно. Кон отворот се стеснува преку косина и продолжува во кус врат. Чемберот е благо подвиткан нагоре, со раб во кој лежи капакот. Од две спротивни страни се поставени алки во кои се проврени кукачки на полукружна рачка. Капакот е широко конусен, насреде со три исчукани релјефни круга, а на врвот има леана пупка. Можело да се најдат и декорации на самото котле. Од предметите за домашна употреба ова котле спаѓа во посебно убаво изработените предмети, како според начинот на изработ ката така и според украсувањето. Формата на котлето е една од покарактеристичните за ова поднебје и котли со ваков облик се среќаваат со различни димензии.

## Наводи

## Поврзано
* Котел

Категорија:Метални садови
Категорија:Кујнски прибор
Султана Георгиева

**Султана Георгиева** ( во  —  во ) — учесник во НОВ на Македонија.

## Животопис
Од половината на 1943 година земала учество во подготовките за исфрлање на првите партизани од нејзиниот крај. Во нејзината племна вo селото се собирал потребниот материјал за партизанските одреди. Била ангажирана и за пренесување пошта. Постојано одржувала врска со партизаните. По излегувањето на нејзиниот син во партизани, во септември 1943 година продолжила да собира
и да подготвува храна за партизаните и да чува илегалци. Како партизанска мајка била изложена на терор од бугарскиот окупатор, но нелоколебливо работела за НОД, се до ослободувањето.
Одржувала врска со селото Серменин и во време на блокади успевала да се пробие за да ги изврши задачите.

## Поврзано

* Доца Георгиева
* Јордана Георгиева
* Димитар Георгиев

## Наводи

Категорија:Учесници во НОБ
Категорија:Жени во НОБ
Котел

**Котел** е голем метален сад, доста длабок, кој се користел за греење вода, вриење алишта, греење голема количина млеко или храна.

## Опис

Котелот служел за загревање вода, варење млеко или поголемо количество храна. По форма тркалезен, со конкавно дно, котелот е ѕвончесто проширен надолу. Кон отворот има мало стеснување во врат од кој релјефно се издадени два концентрични круга. Чемберот е едновремено и раб на котелот малку подвиткан нанадвор. На две спротивни страни под самиот раб од надворешната страна со по четири чивии се прицврстени две бакарни алки низ кои се свитканите краеви. Понекогаш имало и декорации, како на самата рачка, така и на самото тело од котелот на надворешна страна.  Котелот се јавува од најмали до најголеми димензии и е често применет во Македонија, како во селската, така и во градската покуќнина. Често ги изработувале казанџии. Помалата верзија на котелот се вика котле. 

## Наводи

## Поврзано
* Котле

Категорија:Метални садови
Категорија:Кујнски прибор
Смиља Георгиевска

**Смиља Ангелова Георгиевска** ( во  — ) — учесник во НОВ на Македонија.

## Животопис
Таа била симпатизер на работничкото движење од 1937 година, а член на УРС-овите синдикати од 1940 година и раководител на група младинки од Куманово. За член на КПЈ била примена во 1941 година. Работела по директива на Месниот Комитет на КПЈ - Куманово на активирање на жените и за собирање народна помош за политичките затвореници и илегалците во Куманово.

## Наводи

Категорија:Учесници во НОБ
Категорија:Жени во НОБ
Васа Геогриевска

**Васа Геогриевска** ( во  — ) — учесник во НОВ на Македонија.

## Животопис
Учествувала во заднината на НОД вo селото Покрвеник од 1943 година. Подготвувала храна и учествувала во изработката на топла облека за борците во НОВ и ПОМ.

## Наводи

Категорија:Учесници во НОБ
Категорија:Жени во НОБ
Голопка Георгиевска

**Голопка Георгиевска** ( во  — ) — учесник во НОВ на Македонија.

## Животопис
Во октомври 1943 година била борец во младинскиот баталјон, кој подоцна влегол во сосавот на Првата македонска ударна бригада. Во составот на Брuгадата учествувала во сите борби за ослободувањето на земјата.

## Наводи

Категорија:Учесници во НОБ
Категорија:Жени во НОБ
Дивна Георгиевска

**Дивна Георгиевска - Кобурка** ( во  — ) — учесник во НОВ на Македонија.

## Животопис
Учествувала во заднината на НОД заедно со сестра ѝ Цвета и ги извршувала сите поставени задачи. Носела храна и писма на политичките затвореници во скопскиот затвор. Во 1944 година била избрана за член на СКОЈ. Во август 1944 година заминала во Вториот кумановски партизански одред, но била оставена за работа на слободната територија со задача да ја организира младината во НОМСМ.

## Поврзано
*Цвета Георгиевска

## Наводи

Категорија:Учесници во НОБ
Категорија:Жени во НОБ
Утопија (британска ТВ серија)

***Утопија*** е британска трилер-драма од 2013-14 година која се емитувала на Канал 4. Серијата била напишана од Денис Кели, а главните улоги ги толкуваат Фиона О'Шонеси, Адел Ахтар, Пол Хигинс, Нејтан Стјуарт-Џарет, Александра Роуч, Оливер Вулфорд, Алистер Петри и Нил Маскел. Серијата оттогаш се здобила со култно следбеништво.

## Синопсис

Заедница на љубители на стрипови верува дека графичкиот роман *The Utopia Experiments* предвидел неколку катастрофални епидемии. Необјавеното продолжение наводно содржи дополнителни информации за идните светски настани. Кога еден ентузијаст на *Утопија* ќе го набави текстот, тој поканува четворица негови пријатели од онлајн форум да се сретнат во реалниот живот. Меѓутоа, откако ќе го стекнат ракописот, четворицата – Иан, Беки, Вилсон и Грант – мора да одат во бегство, бидејќи ги гони тајна организација позната само како „Мрежата“. Нивните животи систематски се расклопуваат, додека оперативците на Мрежата убиваат секого што ќе им се најде на патот додека го бараат ракописот и некој по име Џесика Хајд.

## Прием
Првата сезона била генерално добро прифатена од критичарите, со некои високи пофалби за впечатливите визуелни елементи, но и некои изрази на загриженост за насилството. Ејдан Смит од *„Шкотланѓанецот“* ги истакнува неговите „зачудувачки визуелни елементи“ како и неговото „зачудувачки насилство“, додека Том Сатклиф од *„Индипендент“* сметал дека станува збор за дистописка фантазија „испорачана со одличен визуелен стил“, но не бил убеден дека насилството било неопходно. Марк Монахан од *Дејли Телеграф* ја опиша серијата како „темна, привлечно мистериозна увертира“, додека Сем Воластон од *[[Гардијан]]* ја нарече „дело на брилијантна имагинација“, „кошмар од 21 век“ што „изгледа убаво“, додека се прашуваше за потребата од приказите на насилство.

## Наводи

## Надворешни врски

* 
* 
*''Utopia'' на Kudos Film and Television

Категорија:Британски телевизиски програми
Категорија:Телевизиски серии на англиски јазик
Категорија:Телевизиски серии со почеток во 2013 година
Евица Георгиевска

**Евица Георгиевска-Кипра** (1921 во Волково Хрватска — 1943 во Куманово) — учесник во НОВ на Македонија.

## Животопис
Таа била тутунска работничка. Пред војната му припаѓала на напредното работничко движење, а во 1941 година била примена за член на КПЈ. Во октомври 1941 година била
борец во Првиот кумановски партизански одред. Во судирот на Одредот со бугарската полиција и војска кај селото Белановце, била ранета и уапсена. На 15 октомври 1941 година, затворените борци на Карадачкиот одред се изведени пред бугарскиот Воен суд во Куманово, кој ги осуди на смрт со бесење, а со право на жалба, Евица Георгиевска-Кипра, Благој Думановски-Пецкалија, Бојан Милковски, Коста Јовчевски и Славко Георгиевски, додека Перо Менков и Алириза Јусуфи, како малолетни, биле осудени на 15 години строг затвор. Со залагање на граѓаните на Куманово, на 30 јануари 1942 година, смртната казна на осудените на смрт им е заменета со доживотна робија. Со капитулацијата на Бугарија и донела ослободување и можност да се вклучи во изградбата на социјалистичката татковина.

## Наводи

Категорија:Учесници во НОБ
Категорија:Жени во НОБ
Карбонил диазид

**Карбонил диазид** — хемиско соединение со хемиска формула . Во однос на неговата структура, може да се опише како две азидни групи ковалентно врзани за карбонилната група со единечни врски. Може да се подготви по пат на реакција помеѓу трифосген и тетра-n-бутиламониум азид, во раствор на диметил или диетил.

Првата синтеза на карбонил диазид била пријавена во 1894 година, и оттогаш имало повеќе дополнителни начини на синтеза.

## Наводи

Категорија:Азиди
Категорија:Статии со изменета назнака за CASNo
Категорија:Статии без извор од InChI
Бухурдар

**Бухурдарот** бил метален сад за горење миризливи материјали, исклучиво користен од муслимани. Христијанскиот пандан на овој предмет, кој е скоро ист по форма и облик (освен симболи) се вика кандило.

## Опис
Предметот бил користен за горење миризливи тврди средства. Има држач-стојка кој се состои од тркалезен кубесто поткренат дел, кој во горниот дел има широк релјефен раб. Оттука почнува тесниот дел на држачот (како цевка) кој продолжува нагоре, а насреде има релјефно подаден круг. Врз него е додаден полутопчестиот подлабок мал тас, што е всушност телото од садот. Кaпaкот лежи на работ  и има тркалезна издолжена високо кубеста форма. Врз продолжениот врв на капакот се наоѓа дополнително додаден полумесец, кој, покрај функционалната и естетската намена, ја обележува и конфесионалната припадност на корисниците на садот. Отстрана е рачката. Целиот предмет може да е декориран со мотиви.  

## Наводи

## Поврзано
* Кандило

Категорија:Метални садови
Берилиум азид

**Берилиум азид**,  — неорганско соединение. Тоа е берилиумов аналог на азотоводородна киселина ().

## Синтеза
Берилиум азид е синтетизиран со реакција на берилиум хлорид со чисттриметилсилил азид:

: 

Алтернативно, диметилберилиумот реагира со азотоводородна киселина во сув диетил етер на -116&nbsp;°C:

: 

## Структура
Инфрацрвените и Рамановите спектри сугерираат дека берилиум азидот се состои од бесконечни низи, со тетраедарски координирани атоми на берилиум(II) ковалентно премостени со едниот крај на азидните единици.

## Наводи

Категорија:Соединенија на берилиумот
Категорија:Азиди
Категорија:Статии без извор од InChI
Бери (ТВ серија)

***Бери*** е американска црна комедија крими-драма  создадена од Алек Берг и Бил Хејдер, која била премиерно објавена на HBO на 25 март 2018 година, а завршила на 28 мај 2023 година, по четири сезони и 32 епизоди. Хејдер го глуми Бери Беркман, поранешен американски маринец од Кливленд кој работи како платен убиец; откако пристигнува во Лос Анџелес за да убие некој, тој се наоѓа себеси како се придружува на клас за глумци каде предава Џин Кузино (Хенри Винклер), и каде Бери  ја запознава аспиративната глумица Сали Рид (Сара Голдберг). Тој почнува да го преиспитува својот животен пат додека се справува со своите  криминални соработници како Монро Фучес (Стивен Рут) и НоХо Хенк (Ентони Кариган).

## Премиса
*Бери* го следи Бери Беркман, американски маринец и авганистански ветеран од Кливленд, кој работи како платен убиец и се бори со осаменоста, депресијата и чувството на вина предизвикани од неговиот начин на живот, како и неговите постапки за време на неговата служба. Тој патува во Лос Анџелес за да убие една личност, а ја наоѓа неговата цел во животот кога се придружува на клас по глума. Откако ќе се приклучи на класот и направи планови да стане актер, користејќи ја својата новооткриена страст како начин за справување со својата анксиозност, тој се бори да се дистанцира од стариот живот и да го задржи своето минато во тајност од новите пријатели и колеги.

## Прием
Сите четири сезони на *Бери* добиле признанија од критичарите. На веб-страницата за агрегација на прегледи Rotten Tomatoes, целата серија има рејтинг од 98%. Во меѓувреме, на Metacritic, кој се базира на пондериран просек, целокупната серија добила оценка од 88 од 100. Некои критичари ја означиле како една од најдобрите телевизиски серии на сите времиња. Во списоците на различни публикации на 100-те најголеми ТВ емисии на сите времиња, таа се наоѓа на бр. 91 во *Империја*, бр. 53 во *[[IGN]]*, и бр. 52 во *[[Ролинг стоун|Ролинг Стоун]]*.

## Наводи

## Надворешни врски

* 
* 

Категорија:Американски телевизиски серии
Категорија:Телевизиски серии на англиски јазик
Категорија:Телевизиски серии со почеток во 2018 година
Калиум азид

**Калиум азид** — неорганско соединение со формула . Тоа е бела сол растворлива во вода. Се користи како реагенс во лабораториите.

Утврдено е дека делува како инхибитор на нитрификација во почвата.

## Структура
, ,  и   ги усвојуваат истите структури. Тие кристализираат во тетрагонален хабитус. Азидот е врзан за осум катјони во еклипсична ориентација. Катјоните се врзани за осум крајни N центри.
лево|мини|180x180пкс| Координативна сфера на азид кај K, Rb, Cs, TlN<sub>3</sub>

## Синтеза и реакции
 се подготвува со третирање на калиум карбонат со азотоводородна киселина, која се создава на самото место. Спротивно на тоа, аналогниот натриум азид се подготвува (индустриски) со „Вислиценусов процес“, кој продолжува преку реакцијата на натриум амид со азотен оксид.

При загревање или при зрачење со ултравиолетова светлина, се разградува на калиумов метал и азотен гас. Температурите на разградување на азидите на алкалните метали се:  (275&nbsp;°C),  (355&nbsp;°C),  (395&nbsp;°C),  (390&nbsp;°C).

При високи притисоци и високи температури, било откриено дека калиум азидот се претвора во соединенијата K2N6 и K9N56, и двете содржат хексазински прстени: N и N6 4-, соодветно.

## Здравствени опасности
Како натриум азидот, калиум азидот е многу отровен. Граничната вредност на изложување на поврзаниот натриум азид е 0,07 ppm. Отровноста на азидите произлегува од нивната способност да ја инхибираат цитохром c оксидазата.

## Наводи

Категорија:Соединенија на калиумот
Категорија:Азиди
Флуор азид

**Флуор азид** или **триазадиенил флуорид** — жолтозелен гас составен од азот и флуор со формула . Неговите својства наликуваат на оние на ,  и . Врската помеѓу атомот на флуорот и атомот на азотот е многу слаба, што доведува до тоа оваа супстанца да биде многу нестабилна и склона кон експлозија. Пресметките покажуваат дека аголот F–N–N е околу 102° со права линија од 3 атоми на азот.

Гасот врие на -30° и се топи на -139&nbsp;°C.

За прв пат бил направен од Џон Ф. Халер во 1942 година.

## Реакции
Флуор азидот може да се добие со реакција на азлотоводородна киселина или натриум азид, со гас на флуор.

: 
: 

Флуор азидот се разградува без експлозија на нормални температури при што се добива динитроген дифлуорид:

: .

На повисоки температури како 1000&nbsp;°C флуор азидот се разградува во радикал на азот монофлуорид:

: 

Самиот FN се димеризира при ладење.

: 

Во цврста или течна состојба  може да експлодира, ослободувајќи голема количина на енергија. Тенок слој гори со брзина од 1,6&nbsp;km/s  Поради опасноста од експлозија, треба да се постапува истовремено со само многу мали количини од оваа супстанца.

 адуктите може да се образуват со Луисовите киселини бор трифлуорид (BF3) и арсен пентафлуорид (AsF5) на -196&nbsp;°C. Овие молекули се поврзуваат со првиот атом на азот од флуорот.

## Својства

### Спектроскопија

### Облик
Растојанието помеѓу атомите се F–N&nbsp;0,1444&nbsp;nm, FN=NN 0,1253&nbsp;nm и FNN=N 0,1132&nbsp;nm.

### Физички
 има густина од 1,3&nbsp;g/cm3.

 се адсорбира на цврсти површини на калиум флуорид, но не и на литиум флуорид или натриум флуорид. Ова својство се истражувало за да може  да ја зголеми енергијата на цврстите пропеланти.

Ултравиолетовиот фотоелектричен спектар покажува врвови на јонизација на 11,01, 13,72, 15,6, 15,9, 16,67, 18,2 и 19,7&nbsp;eV. Соодветно овие се доделуваат на орбиталите: π, nN или nF, nF, πF, nN или σ, π и σ.

## Наводи

## Надворешни врски
* 

Категорија:Експлозивни хемикалии
Категорија:Соединенија на флуорот
Категорија:Сите статии со непотврдени изјави
Категорија:Соединенија на азотот
Сенешал

[мини|239x239пкс|Сомирското сенешалство, [Франција]]
**Сенешал** (, , ) — чиновник задолжен за управување со благородничко домаќинство, имот или територија, особено во Средновековна Европа. Улогата разнообразува во зависност од регионот и временскиот период.

## Сенешалот на Франција
Во Франција, за време на Меровинзите, сенешалот првично бил само дворски слуга задолжен за послужување храна на гозбите. Поради ова, во историските записи бил наречен и дапифер (*dapifer*).

Со текот на времето, сенешалот станал еден од најважните чиновници во дворот. Управувал со дворски церемонии, организирал гозби и ги надгледувал слугите, слично на англискиот врховен стјуард. Тој исто така имал судски должности и заповедувал со кралските војски на земјите на кралот, додека самиот крал ја водел војската на целото кралство.

Во Германија слична улога имал и столникот (*Truchsess*). Многу моќни владетели, како што се војводите од Нормандија, Бургундија, Бретања и Гиен, и грофовите од Фландрија, Шампања и Тулуза, имале свои сенешали. Подоцна, кога овие земји станале дел од француската круна, сенешалите станале кралски чиновници што управувале со судските окрузи.

Великиот сенешал на Франција бил највисокопоставениот сенешал. Во X–XII век, ова било најважната улога во службата на кралот. Меѓутоа, во 1191 г., кралот Филип Август ја укинал должноста затоа што давала премногу моќ на една личност. По смртта на последниот велик сенешал, Тибо V де Блоа, неговите должности биле поделени меѓу другите чиновници, вклучувајќи го и конетаблот, коморниците и врховниот стјуард, кои го презеле управувањето со дворот и неговиот кадар.

## Сенешалите како административни чиновници
Откако Филип Август го укинал сенешалот како дворска должност, тој ги направил чисто судски чиновници. Во Јужна Франција, тие ја имале истата улога како извршители на северот. Нивната работа била да го надгледуваат правосудието, администрацијата, воените работи и финансиите во нивниот доделен регион, наречен сенешалство. Тие воделе како граѓански, така и казнени дела врз основа на месното обичајно право. По XVI век, сенешалите биле одговорни само за воени должности. Положбата била целосно укината по Француската револуција.

## Наводи

## Литература

* Service historique de la défence
* Dictionnarie général de la Politique
* Esquisse de la juridiction d’ancien régime sur notre territoire

## Надворешни врски

__СОСОДРЖИНА__
__ИНДЕКС__

Категорија:Титули
Категорија:Правни занимања
Категорија:Среден век
Јод азид

**Јод азид** () — експлозивно неорганско соединение, кое во обични услови е жолта цврста материја. Формално, тоа е интер-псевдохалоген.

## Подготовка
Јод азидот може да се добие од реакцијата помеѓу сребро азид и елементарен јод:

: 

Бидејќи со сребро азидот може безбедно да се ракува само додека е влажен, но дури и малите траги од вода предизвикуваат разградување на јод азидот, оваа синтеза се прави со суспендирање на сребрениот азид во дихлорометан и додавање на средство за сушење пред реакцијата со јод. На овој начин се добива чист раствор на јод азид, кој потоа може внимателно да се испари за да се образуваат златни кристали во облик на игла.

Оваа реакција била користена во првобитната синтеза на јод азид во 1900 година, каде што бил добиен како нестабилни раствори во етер и нечисти кристали контаминирани со јод.

Јод азидот, исто така, може да се генерира *[[in situ]]* со реакција на јод монохлорид и натриум азид во услови каде што не е експлозивен.

## Својства
Во цврста состојба, јод азидот постои како еднодимензионална полимерна структура, при што образува два полиморфи, од кои и двата кристализираат во орторомпска решетка со просторна група *Pbam*. Гасната фаза постои како мономерни единици.

Јод азидот покажува и висока реактивност и компаративна стабилност, последици од поларитетот на I-N врската. Групата  воведена со замена со јод азид често може да претрпи последователни реакции поради високата енергетска содржина.

Изолираното соединение е силно чувствително на удар и триење. Неговата експлозивност се одикува на следниов начин:

Овие вредности се значително пониски во споредба со класичните експлозиви како ТНТ или хексоген, а исто така и со ацетон пероксидот. Разредените раствори (< 3%) од соединението во дихлорометан може безбедно да се ракуваат.

## Примена
И покрај неговата експлозивна особина, јод азидот има многу практични употреби во хемиската синтеза. Слично на бром азидот, тој може да додаде преку алкенска двојна врска и преку јонски и радикални механизми, давајќи *анти* стереоселективност. Дополнување на  до алкен проследено со редукција со литиум алуминиум хидрид е пригоден метод за синтеза на азиридин. Азирините, исто така, може да се синтетизираат од дополнителниот производ со додавање на база за елиминирање на HI, што дава винил азид  кој се подложува на термолиза за да образува азирин. Понатамошните радикални начини на реактивност вклучуваат радикални замени на слабите CH врски за да се образуваат α-азидо етери, бензал ацетали и алдехиди и конверзија на алдехидите во ацил азиди.

## Надворешни врски
* Raman spectrum of iodine azide

## Наводи

Категорија:Соединенија на јодот
Категорија:Соединенија на азотот
Категорија:Експлозивни полимери
Категорија:Псевдохалогени
Категорија:Неоргански полимери
Категорија:Азиди
Хасановата заклетва

**„Хасановата заклетва“** (турски: *Bağlılık Hasan*) – филм на режисерот Семих Капланоглу од 2021 година. Главните улоги ги играат: Умут Карадаг, Филиз Бозок, Гокан Азлаг.

## Синопсис
Хасан е земјоделец кој работи на земјата која ја наследил од татко му. Тој се обидува да се ослободи од електричниот столб кој треба да биде поставен на неговата земја. Покрај тоа, неговото патување на аџилак во Мека го наведува да ја побара душата загледувајќи се во своето минато...

## Наводи

Категорија:Турски филмови
Категорија:Филмови на турски јазик
Категорија:Филмови од 2021 година
Категорија:Филмови чие дејствие се одвива во Турција
Категорија:Филмови на Семих Капланоглу
Категорија:Филмови со Умут Карадаг
Категорија:Филмови со Филиз Бозок
Категорија:Филмови со Гокан Азлаг
Бор триазид

**Бор триазид**, исто така познат како **триазидобор** — топлотно нестабилно соединение на бор и азот со содржина на азот од 92,1 % (според стандардната атомска тежина). Формално, тој е триазиден дериват на боранот и е ковалентен неоргански азид. Високоенергетското соединение, кое има склоност да се подложи на спонтано експлозивно распаѓање, првпат било опишано во 1954 година од Егон Виберг и Хорст Мишо од Минхенскиот универзитет.

## Подготовка
Првиот метод е со додавање на диборан во раствор од азотоводородна киселина во диетил етер во температурен опсег помеѓу -20&nbsp;°C и -10&nbsp;°C. Оваа синтеза продолжува преку посредниците моноазидоборан, , и диазидоборан, .

: 

Соединението може да се добие и со поминување на пареа на бор трибромид преку цврст сребро азид во висок вакуум.

: 

Слична гасофазна синтеза користи спонтана реакција на бор трихлорид со азотоводородна киселина.

: 

## Својства
Соединението образува безбојни кристали кои се стабилни само на ниски температури. Над -35&nbsp;°C, може да дојде до експлозивен распад. Во гасната фаза, генерираниот бор триазид се распаѓа на собна температура во рок од 60 минути преку губење на азотниот гас при што образува борни нитриди со формули  и BN. Овие реакции може да се иницираат и фотохемиски со УВ зрачење во опсегот на апсорпција на соединенијата на околу 230&nbsp;nm.

: 
: 

Во допир со вода, се подложува на хидролиза до азотоводородна киселина и бор триоксид.

: 

Реакцијата со други азиди како натриум азид или литиум азид ги дава соодветните тетраазидоборат комплекси.

: 
: 

Матичната тетраазидоборна киселина, , може да се добие на температури пониски од -60&nbsp;°C.

## Примена
Поради ниската стабилност, самото соединение не се користи како високоенергетска супстанција. Сепак, дериватите и адуктите на тетраазидоборат со основи како што се хинолин, пиразин или 2,2,6,6-тетраметилпиперидин имаат потенцијал за оваа употреба. Разложувањето на соединението во гасна фаза е исто така од интерес како метод за обложување на површини со бор нитрид.

## Наводи

## Литература
* 

Категорија:Супстанции откриени во 1950-тите години
Категорија:Бор-азотни соединенија
Категорија:Азиди
Гадолинит

**Гадолинитот**, понекогаш познат како **итербит**, е силикатен минерал кој се состои главно од силикати на цериум, лантан, неодимиум, итриум, берилиум и железо со формулата. Се нарекува гадолинит-(Ce) или гадолинит-(Y), во зависност од истакнатиот компонирачки елемент (Y ако доминира итриумот, и Ce ако доминира цериумот). Може да содржи 35,5% реткоземни елементи од подгрупата итриа, 2,2% церија земји, дури до 11,6% BeO и траги од ториум. Се наоѓа во Шведска, Норвешка и САД (Тексас и Колорадо).

## Карактеристики
Гадолинитот е прилично редок и обично се јавува како добро формирани кристали. Има речиси црна боја и има сјај на стаклестото тело. Цврстината е помеѓу 6,5 и 7 на скалата Мос, а специфичната тежина е помеѓу 4,0 и 4,7. Се крши во конхоидна шема и има сиво-зелени ленти. Исто така, се сметало дека покажува пирогномски својства, бидејќи може да емитува видлива светлина кога се загрева на релативно ниски температури, но научниот консензус е дека ова е производ на термолуминисценција.

## Име и откритие
Гадолинит бил именуван во 1800 година по Јохан Гадолин, фински минералог-хемичар кој прв го изолирал оксидот на елементот итриум од реткоземните минерали од минералот во 1792 година. Реткиот земјен минерал го добил и неговото име гадолиниум. Сепак, гадолинитот не содржи повеќе од трагови на гадолиниум. Кога Гадолин го анализирал овој минерал, тој пропуштил можност да открие втор елемент: елементот за кој мислел дека е алуминиум (алумина) бил всушност берилиум (берилија), елемент кој официјално не бил идентификуван до 1798 година.

Откриени се неколку други елементи како последица на долги анализи и разградување на рудата гадолинит. Како што рудата прогресивно се анализирала, на остатокот прво му била дадена ознаката цериа, потоа лантхана, а потоа и итриа, ербиа и тербиа. По редослед на датумот на откривање, листата на елементи вклучува цериум, лантан, ербиум, тербиум, итриум, итербиум, холмиум, тулиум, скандиум, прасеодимиум, неодимиум и диспрозиум. Неколку од овие нови елементи биле или откриени или изолирани од Карл Густаф Мосандер во 1830-тите и 1840-тите.

## Употреба
Гадолинит и евксенит се доста изобилни и се идни извори на итриумската подгрупа на реткоземни. Во моментов, овие елементи се обновуваат од концентратите на моназит (по обновувањето на металите од подгрупата церија).

## Поврзано

* Список на минерали
* Список на минерали именувани по луѓе

## Наводи

## Поврзани

* Гадолинит – (Це) за прирачник за минералогија
* Гадолинит-(Y) за Прирачник за минералогија
* Гадолинит–(Це) на Миндат
* Гадолинит–(Y) на Миндат
* Галерија на минерали

Категорија:Моноклински минерали
Категорија:Незосиликати
Категорија:Минерали на берилиумот
Категорија:Лантаноидни минерали
Селен тетраазид

**Селен тетраазид** — неорганско хемиско соединение со формула . Тоа е високочувствителен експлозив и се добива непосредно од селен тетрафлуорид и триметилсилил азид.

## Својства
Селен тетраазидот е жолта цврста супстанца која често се таложи поради неговата мала растворливост. Соединението е многу подложно на согорување дури и при ниски температури, и било откриено дека е стабилно на -50 степени Целзиусови.

## Наводи

Категорија:Азиди
Категорија:Соединенија на селенот
Категорија:Статии без извор од InChI
Метил азид

**Метил азид** — органско соединение со формула . Метил азидот е бела цврстина (цврста материја) и е наједноставниот органски азид.

## Подготовка и својства
Метил азидот може да се подготви со метилација на натриум азид, на пример со диметил сулфат во алкален раствор, проследено со поминување низ цевка со безводен калциум хлорид или натриум хидроксид за да се отстрани контаминирачката азотоводородна киселина. Првата синтеза била извршена во 1905 година.

Разградувањето до нитрен е реакција од прв ред:

: 

Производот, како и неговиот замислен тавтомер метанимин, се полимеризира на собна температура.

Метил азидот може да биде потенцијален претходник во синтезата на пребиотичките молекули преку нерамнотежни реакции на меѓуѕвездените мразови иницирани од енергетските галактички космички зраци (GCR) и фотоните.

## Безбедносни мерки на претпазливост
Метил азидот е стабилен на собна температура, но може да експлодира кога ќе се загрее или ќе се наруши. Присуството на жива ја зголемува чувствителноста на удар и искри. Некомпатибилен е со метанол и диметил малонат. Кога се загрева до разградување, испушта отровни испарувања на . Може да се чува на неодредено време во темница на -80&nbsp;°C.

## Наводи

## Надворешни врски
* 
* 

Категорија:Експлозивни хемикалии
Категорија:Статии без извор од InChI
Категорија:Супстанции откриени во 1900-тите години