open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Милоје Видаковиќ

**Милоје Видаковиќ** (28 јануари 1898 Белград - 1974 Белград) — физиолог, балнеолог, професор на Медицински факултет во Скопје и прв директор на Институтот за физиологија.

## Животопис
Милоје Видаковиќ е роден во Белград. Се школувал во Белград и Франција. За време на неговиот престој во Франција работел со најпознатите француски физиолози од тоа време, во Институтот за физиологија во Париз и Нанси. Се занимавал и со испитување на лековитоста на бањите во Франција, а бил и претседател на Меѓународната организација на балнеолозите. Во втората половина од 1940 година, под раководство на Милоје Видаковиќ во Белград бил форимиран Институт за медицинска хидрологија и климатологија при Медицинскиот факултет во Белград.

Во 1947 година, Видаковиќ дошол како редовен професор на Медицинскиот факултет во Скопје, а извршувал и други задачи. Тој бил првиот директор на Институтот за физиологија , кој од 1949 година се преименувал во Институт за патолошка физиологија. До неговото пензионирање во 1957 година, тој изведувал настава по предметите: „Физиологија“ и „Патолошка физиологија“, како и по предметот „Фармакологија“ во отсуство на професор по овој предмет. Во периодот од 1952-1953 година бил декан на Медицинскиот факултет во Скопје. Милоје Видаковиќ бил првиот кој организирал испитување на лековитоста на бањите во Македонија.

По пензионирањето, продолжил да работи во Врњачка Бања. Починал во 1974 година во Белград.

## Наводи

Категорија:Македонски универзитетски професори
Категорија:Југословенски лекари
Црква „Вознесение Христово“ - Старо Коњарево

**Вознесение Христово** (позната и како **Свети Спас**) — главна селска црква во струмичкото село Старо Коњарево, Македонија.

Црквата била првично именувана како „Св. Атанасиј“, но откако била опожарена го добила новото име „Вознесение Христово“.

## Местоположба

Црквата се наоѓа во повисокиот дел на селото, а во црковниот двор се наоѓаат и селските гробишта.

## Историја

Црквата била изградена во  век.

Црквата била целосно уништена во голем пожар од 1976 година, а две години подоцна во 1978 година била обновена во ист габарит. Притоа, покрај ѕидарија биле употребени и армирано-бетонски елементи.

## Архитектура

Градбата на црквата е трокорабна. Црквата е во добра состојба.

### Фрескоживопис

Црквата не е живописана во внатрешноста.

## Галерија


Податотека:Гробишта во Старо Коњарево.jpg|Гробишта во дворот
Податотека:Црква „Вознесение Христово“ - Старо Коњарево 2.jpg|Апсидата
Податотека:Црква „Вознесение Христово“ - Старо Коњарево 3.jpg|Поглед на црквата
Податотека:Црква „Вознесение Христово“ - Старо Коњарево 5.jpg|Помошниот објект
Податотека:Црква „Вознесение Христово“ - Старо Коњарево 6.jpg|Фреска на западната страна
Податотека:Црква „Вознесение Христово“ - Старо Коњарево 7.jpg|Камбанаријата
Податотека:Црква „Вознесение Христово“ - Старо Коњарево.jpg|Поглед на црквата


## Поврзано
* Струмичко архијерејско намесништво
* Старо Коњарево

## Наводи

## Надворешни врски

* Детален извештај за мониторинг од ИКОМОС Македонија

Категорија:Храмови посветени на Вознесението Христово во Македонија
Џамија (Сушица)

**Џамија (Сушица)** — поранешна селска џамија во струмичкото село Сушица, Општина Ново Село.

## Местоположба

Џамијата се наоѓа во средишниот дел на селото.

## Историја

Објектот бил изграден по доаѓањето на Османлиите на овие простори и како активен храм се задржал до нивното иселување по крајот на Балканските војни. Денес, муслиманскиот храм е во рушевини, освен неговото минаре.

## Галерија


Податотека:Sušica mosque (1).jpg|Остатоци од џамијата
Податотека:Sušica mosque (2).jpg|Остатоци од џамијата
Податотека:Sušica mosque (3).jpg|Поглед кон џамијата 


## Наводи

## Надворешни врски

Категорија:Сушица (Струмичко)
Сушица
Сушица
Категорија:Поранешни џамии
Категорија:Отомански џамии во Македонија
Манастирска црква „Св. Ѓорѓи“ - Ново Село

**Свети Ѓорѓи** — главна манастирска црква на Новоселскиот манастир во струмичкото село Ново Село, Македонија.

## Местоположба

Црквата се наоѓа северно од селото, сместена на патот за Новоселското Езеро и до нејзе води асфалтиран пат.

## Историја

Црквата започнала да се гради во 1995 година од страна на мештаните на Ново Село, кои пред да ја изградат по предание секогаш во попладневните и во вечерните часови во деновите наспроти големите празници иделе на ова место, а следниот ден оделе во истоимената селска црква. Поради ова се претпоставува дека некогаш во дворот на денешниот манастир постоела црква.

Црквата била осветена на 28 август 2004 година на празникот Голема Богородица со благослов на струмичкиот митрополит г. Наум.

## Архитектура
### Фрескоживопис

Црквата е целосно живописана.

### Икони и иконостас

Во црквата се наоѓа мал мермерен иконостас.

## Галерија


Податотека:Црква „Св. Ѓорѓи“ - Ново Село (манастирска) 02.jpg|Внатрешноста на јужната апсида
Податотека:Црква „Св. Ѓорѓи“ - Ново Село (манастирска) 03.jpg|Фреска над влезот
Податотека:Црква „Св. Ѓорѓи“ - Ново Село (манастирска) 3.jpg|Внатрешноста на црквата
Податотека:Црква „Св. Ѓорѓи“ - Ново Село (манастирска) 4.jpg|Фрескопис на таванот
Податотека:Црква „Св. Ѓорѓи“ - Ново Село (манастирска) 5.jpg|Иконостасот



Податотека:Црква „Св. Ѓорѓи“ - Ново Село (манастирска) 04.jpg|Главниот влез
Податотека:Црква „Св. Ѓорѓи“ - Ново Село (манастирска) 06.jpg|Ниша над главниот влез
Податотека:Црква „Св. Ѓорѓи“ - Ново Село (манастирска) 07.jpg|Куполата
Податотека:Црква „Св. Ѓорѓи“ - Ново Село (манастирска) 08.jpg|Апсидата
Податотека:Црква „Св. Ѓорѓи“ - Ново Село (манастирска) 09.jpg|Камбанаријата
Податотека:Црква „Св. Ѓорѓи“ - Ново Село (манастирска) 10.jpg|Поглед на црквата
Податотека:Црква „Св. Ѓорѓи“ - Ново Село (манастирска) 13.jpg|Поглед на црквата
Податотека:Црква „Св. Ѓорѓи“ - Ново Село (манастирска) 14.jpg|Западната страна
Податотека:Црква „Св. Ѓорѓи“ - Ново Село (манастирска) 6.jpg|Споредниот влез
Податотека:Црква „Св. Ѓорѓи“ - Ново Село (манастирска) 7.jpg|Внатрешноста на северната апсида
Податотека:Novo Selo Monastery (1).jpg|Црквата во 2018 г.


## Поврзано
* Струмичко архијерејско намесништво
* Ново Село

## Наводи

## Надворешни врски

Категорија:Храмови посветени на Свети Ѓорѓи во Македонија
Категорија:Новоселски манастир
ОУ „Мануш Турновски“ - Ново Село

**Основно училиште „Мануш Турновски“** (официјално: **Основно општинско училиште „Мануш Турновски“ - Ново Село**; скратено: **ООУ „Мануш Турновски“**) — централно основно училиште во струмичкото село Ново Село, Општина Ново Село. 

Училиштето е именувано по македонскиот револуционер и војвода Мануш Турновски.

## Местоположба

Училиштето се наоѓа во средишниот дел на Ново Село, веднаш до државниот пат А4, кој минува низ селото.

## Подрачни училишта

Во составот на училиштето влегуваат следниве подрачни училишта:
* ПУ „Мануш Турновски“ - Ново Коњарево, подрачно петгодишно училиште на македонски наставен јазик;
* ПУ „Мануш Турновски“ - Самоилово, подрачно петгодишно училиште на македонски наставен јазик;
* ПУ „Мануш Турновски“ - Старо Коњарево, подрачно петгодишно училиште на македонски наставен јазик;
* ПУ „Мануш Турновски“ - Дражево, подрачно петгодишно училиште на македонски наставен јазик;
* ПУ „Мануш Турновски“ - Смолари, подрачно петгодишно училиште на македонски наставен јазик;
* ПУ „Мануш Турновски“ - Зубово, подрачно петгодишно училиште на македонски наставен јазик; и
* ПУ „Мануш Турновски“ - Сушица, подрачно петгодишно училиште на македонски наставен јазик.

## Галерија


Податотека:ОУ „Мануш Трновски“ - Ново Село 2.jpg|Спортската сала
Податотека:ОУ „Мануш Трновски“ - Ново Село 3.jpg|Влезот
Податотека:ОУ „Мануш Трновски“ - Ново Село 4.jpg|Фудбалско игралиште
Податотека:ОУ „Мануш Трновски“ - Ново Село 5.jpg|Помошен објект
Податотека:ОУ „Мануш Трновски“ - Ново Село 6.jpg|Спортски терени
Податотека:ОУ „Мануш Трновски“ - Ново Село 7.jpg|Кошаркарско игралиште
Податотека:Биста на Мануш Георгиев Турновски во Ново Село.jpg|Биста на Мануш Георгиев Турновски во дворот


## Наводи

## Надворешни врски

Категорија:Основни училишта во Општина Ново Село
Категорија:Ново Село (Струмичко)
Ново Село
Категорија:Основни училишта во Македонија
ПОУ „Св. Климент Охридски“ - Ново Село

**Основно училиште „Свети Климент Охридски“** (во минатото: **Посебно основно училиште „Свети Климент Охридски“ - Ново Село**; официјално: **Основно училиште со ресурсен центар „Свети Климент Охридски“ - Ново Село**; скратено: **ОУРЦ „Свети Климент Охридски“**) — централно основно училиште за деца со посебни образовни потреби во струмичкото село Ново Село, Општина Ново Село. 

Училиштето е именувано по словенскиот просветител и светец Свети Климент Охридски.

## Местоположба

Училиштето се наоѓа во северниот дел на селото Ново Село, веднаш спроти селската црква „Св. Ѓорѓи“.

## Галерија


Податотека:ОУРЦ „Климент Охридски“ - Ново Село 2.jpg|Детско игралиште
Податотека:ОУРЦ „Климент Охридски“ - Ново Село 3.jpg|Влезната порта


## Наводи

## Надворешни врски

Категорија:Основни училишта во Општина Ново Село
Категорија:Ново Село (Струмичко)
Ново Село
Категорија:Основни училишта во Македонија
Чешма на Баба Ванѓа

**Чешма на Баба Ванѓа** — чешма која се наоѓа во Ново Село, Струмичко, посветена на Баба Ванѓа.

Според преданијата, овде е местото каде Баба Ванѓа го изгубила видот кога по враќањето од полето, таа со нејзина роднина застанале на чешмата да се напијат вода, по кое ги зафатил силен ветер.

## Местоположба

Чешмата се наоѓа на крајот од селото Ново Село, во непосредна близина на магистралниот пат А4.

## Историја

Според приказната, Вангелија Пандева на 12 години на ведро време ја подигнал силен ветер и ја носел неколку метри, сѐ до местото каде што денес се наоѓа чешмата. По тој настан, таа започнала и да претскажува.

Во поново време, Општина Ново Село го уредила просторот околу чешмата, градејќи настрешница, патеки и летниковци.

## Галерија


Податотека:Чешма на Баба Ванѓа кај Ново Село 2.jpg|Поглед на чешмата
Податотека:Чешма на Баба Ванѓа кај Ново Село 3.jpg|Спомен-плоча
Податотека:Чешма на Баба Ванѓа кај Ново Село 4.jpg|Поглед на чешмата
Податотека:Pump of Baba Vanga- Novo Selo (3).jpg|Поглед на ниша
Податотека:Pump of Baba Vanga- Novo Selo (4).jpg|Поглед на чешмата
Податотека:Pump of Baba Vanga- Novo Selo (5).jpg|Поглед на чешмата


## Наводи

## Надворешни врски

Категорија:Ново Село (Струмичко)
Категорија:Баба Ванѓа
Алкеј

**Алкеј** (621 п.н.е. - 560 п.н.е.) - старогрчки поет.

## Животопис
Алкеј живеел во Митилена, на островот Лезбос и бил современик на поетесата Сафо. Тој ги измислил алкејскиот стих и алкејската строфа.

## Творештво

## Наводи

Категорија:Старогрчки поети
Мецена

**Гај Мецена** (латински: *Gaius Maecenas*, 15 април 68 п.н.е. - 8) - римски државник.
thumb|180px|Биста на Гај Мекена во Ирска
## Животопис
Мецена му бил советник и пријател на императорот Октавијан Август и се чувствувал почестен поради тоа што императорот живеел со неговата жена. Исто така, тој бил пријател и покровител на повеќе римски поети, како Вергилиј, Хорациј, Секст Проперциј итн. Оттука, неговото презиме денес се користи како синоним за секој покровител на уметноста.

## Наводи

Категорија:Римски државници
Парки

мини|Парки
**Парки** (латински: *Parcae*) - наречници во римската митологија и во старогрчката митологија кои ја определувале животната судбина на човекот. Во старогрчката митологија, тие биле наречени „Моῗραι“. Парките биле три сестри чии имиња биле: Клота (која го преде предивото на животот), Лахеза (која го одредувала текот на животот) и Атропа (која ја сечела животната нишка).

## Парките како мотив во ументоста
* „Интервју со Атропа“ - песна на полската поетеса Вислава Шимборска.

## Наводи

Категорија:Римска митологија
Категорија:Старогрчка митологија
Крајни точки на Хрватска

Ова се географски **крајните точки на [[Хрватска]]**:

## Просторни крајности
;Најсеверна точка:
* **[[Свети Мартин на Мура]]** (во Меѓимурската жупанија) — 
;Најјужна точка:
* островче **[[Галијула]]** во архипелагот Палагружа (управно под градот Комижа на островот Вис, Сплитско-далматинска жупанија) — 
* на копното: **[[Витаљина]]**, ’рт Оштра на полуостровот Превлака (управно во општината Цавтат, Дубровничко-неретванска жупанија) — 
;Најисточна точка:
* **[[Илок]]** (во Вуковарско-сремската жупанија) — 
;Најзападна точка:
* **[[Башанија]]**, ’рт Лако (управно под градот Умаг, Истарска жупанија) — 

## Висински крајности
* Највисока точка: Динара, 1.831&nbsp;м
* Најниска точка: Јадранско Море, 0&nbsp;м

## Наводи

## Извори
* 

Категорија:Географија на Хрватска
Хрватска
Категорија:Списоци за Хрватска
Луна (митологија)

мини|Луна
**Луна** (латински: *Luna*) - римска божица на ноќната светлина.

## Наводи

Категорија:Римски божици
Категорија:Месечеви божици
Марко Валериј Месала Корвин

**Марко Валериј Месала Корвин** (латински: *Marcus Valerius Messalla Corvinus*, 64 п.н.е. - 8) - римски војсководец и политичар.

## Животопис
Месала бил покровител и пријател на повеќе римски поети, како, на пример, Тибул кој го придружувал во воениот поход на исток).

## Наводи

Категорија:Римски војсководачи
Категорија:Римјани од 1 век
Категорија:Несигурна година на смрт
Категорија:Римски војсководци
Јован Вуков

**Јован Вуков** е српски архитект, кој живеел и работел во Белград. Се занимавал со проектирање на поединечни куќи за живеење. Бил овластен архитект и имал сопствено биро. Негов проект е станбениот објект ( Сут+П+1+По) на улица „ Деспа Николиќ“, на аголот од улиците „ Зетска“, бр. 162 и кеј „ Димитар Влахов“ во Скопје.

## Наводи

Категорија:Српски архитекти
Мат Блеха

**Мат Блеха** е чешки архитект, кој живеел и работел во Белград. Бил овластен архитект и имал сопствено биро на улица „Чика Љубина“, бр. 19. Проектирал објекти од различен архитектонски карактер.

Во 1928 година се јавува како проектант на складот за пиво и фабриката за производство на мраз на сараевската пиварница во Скопје.

## Наводи

Категорија:Чешки архитекти
Милан Злоковиќ

**Милан Злоковиќ** — српски архитект, роден во Трст на 6.IV. 1898, а починал во Белград на 29. V. 1965 година. Дипломирал на Техничкиот факултет во Белград, во 1921 година. Во периодот од 1921 до 1923 година престојувал во Париз, каде ја посетувал Високата школа за уметност. Бил вработен како наставник на Архитектонскиот факултет во Белград, каде што останал на работа сѐ до исполнување на својот активен работен стаж (1923- 1962).

Со цел да ја прекинат врската со актуелниот историзам и да се вклучат во модерните европски движења на архитектурата, тој заедно со своите врсници Коиќ и Бабиќ, како и малку постариот Дубови, се јавуваат како основачи на Групата архитекти на модерниот правец. Се вбројува меѓу првите архитекти којшто ја пренел модерната архитектура во Скопје. Од тој период негово познато дело во Македонија е Палатата на трговско- индустриската комора во Скопје, од 1933 година.

Во 1937 година учествувал на анонимен архитектонски конкурс за Филијалата на Државната хипотекарна банка во Скопје. 
Неговата дејност била педагошка, проектантска, научна и општествена. Изработил над 60 идејни и 30 главни проекти. Публикувал повеќе од 50 статии во стручни во стручни и научни списанија. Реализирал 16 објекти од различен карактер и намена. Во повоениот период претежно се занимавал со теориските основи на архитектонското компонирање, модуларните мрежи и модуларната координација. 
Од 1955-59 година бил ангажиран како хонорарен наставник на предметот *Проектирање на општествени згради* на Архитектонскиот отсек при Техничкиот факултет во Скопје.

За својот богат творечки опус, во 1963 година ја добил ''Седмојулската награда''.

### Галерија

Податотека:Narodna banka Sarajevo.jpg|Народна банка Сараево 1929.
Податотека:Kuća arhitekte Milana Zlokovića.jpg|Куќа на Милан Злоковиќ во Белград.
Податотека:Maketa dečije klinike, Milan Zloković.jpg|Макета на детската клиника
Податотека:Maketa napravljena po projektu Milana Zlokovića 03.jpg|Макета направена по проект на архитектот
Податотека:Maketa napravljena po projektu Milana Zlokovića 01.jpg|Макета направена по проект на архитектот
Податотека:Maketa napravljena po projektu Milana Zlokovića 02.jpg|Макета направена по проект на архитектот


## Наводи

## Надворешни врски

*Architecture in Serbia

Категорија:Српски архитекти
Категорија:Професори на Белградскиот универзитет
Категорија:Луѓе од Трст
Категорија:Срби од 19 век
Категорија:Срби од 20 век
Категорија:Родени во 1898 година
Категорија:Починати во 1965 година
Греда

мини|Конструктивен носач - Греда
**Греда** — хоризонтален конструктивен елемент која се наслонува на вертикалните конструктивни елементи – столбови. 

Основните конструктивни елементи групирајќи се меѓусебе обезбедуват различни комбинации за најразлични решенија на архитектонски план.

Врз гредите се потпираат (налегнуваат) меѓукатните конструкции и крововите.

Категорија:Архитектонски елементи
Калкан

мини|Бочен калкан на куќа
**Калкан** — најчесто триаголен дел од ѕидот помеѓу рабовите на кровната косина. Обликот на калканот и неговата обработка зависи од употребениот конструктивен систем, климатските влијанија, достапните матерјали како и естетскиот пристап. Калкан како поим најчесто се користи за целата ѕидна површина вклучувајќи го триаголниот дел оформен од кровните косини како и ѕидот под него.

## Калканско спојување
мини|Калканско спојување на згради во градот Бауцен, Германија.
Калканско спојување како поим најчесто се користи кога два соседни објекти се спојуваат со нивните бочни страни во однос на улицата.

## Поврзано
* Ѕид
* Фронтон

## Наводи

Категорија:Архитектонски елементи
Категорија:Турцизми
Трем

**Трем** претставува наткриен отворен простор при влезот на куќа или друг објект.

Rectors Palace, Dubrovnik, July 2011 (01).jpg|Трем Кнезов двор во Дубровник, Хрватска
Walter vid arbetsbordet på vår veranda. S-te Marie de Marovoay. Madagaskar - SMVK - 021939.tif|Трем на сламена колиба на Мадагаскар
Hiett House North River Mills WV 2016 05 07 10.jpg|Застаклен трем
Old Shanks Store and Post Office Shanks WV 2013 10 05 01.jpg|Двоспратен трем
Front Porch.jpg|Закривен трем на модерна градба


## Поврзано
* Припрата

## Надворешни врски

Категорија:Архитектура
Категорија:Архитектонски изрази
Стреа

мини|Стреа на стара куќа во с. Богомила
мини|Украсена стреа кај крушевска традиционална куќа
**Стреа **— раб на покривот кој виси над фасадниот ѕид, надвор од рамките на објектот. Има за цел да ја заштити фасадата од дожд. Може да биде и украсена, како дел од архитектонски стил; како што се кинеските држачи на стреата наречени „дуогонг“.

## Функција
Примарна функција на стреата е да ја задржи дождовната вода надвор од ѕидовите и да спречи влез на водата на спојот меѓу кровот и ѕидот. Стреата исто така може да ја заштити патеката околу објектот од дожд, спречува ерозија на темелите, и делумно го заштитува фасадниот ѕид од прскање на дождовна вода.

Секундарна функција е да се контролира влезот на сончева светлина во објектот како форма на дизајн на пасивна куќа; стреата може да биде дизајнирана соодветно за искористување на сончевата топлина, да се прилагоди на локалните климатски услови и ориентацијата на објектот.

Во стреата може да се сместат и отвори за вентилација на покривот простор.

## Дизајн
Естетските, традиционални или чисто декоративните размислувања можат да надвладеат над строго функционални барања на стреата. Пример за тоа е стреата од крушевската традиционална куќа, прикажана на сликата од десната страна.

Стреата може да се заврши со чело, даска по должината на стреата за да се обезбеди основа на која ќе се потпре олукот. Кај калканот, стреата може да се прошири надвор од работ на ѕидот и да се заштити со опшивка.

## Наводи

Категорија:Архитектонски елементи
Конструктивни елементи

**Конструктивни елементи** — основни елементи на конструктивниот систем се: носечки ѕидови, столбови, греди, меѓукатни конструкции, кровни конструкции.

Материјалите од кои се изведуват конструктивните елементи можат да бидат: дрво, челик, армиран бетон, преднапрегнат бетон.

Овие елементи заземаат различни положби во просторот. Со комбинација и поврзување на овие елементи се добиваат сложени носачи, чиј степен на сложеност зависи од врските во јазлите (зглобни, крути, делумно крути). Основни услови кои треба да ги задоволат конструктивните системи се: сигурност, намена, рамнотежа, стабилност, носивост, трајност, естетика.

Изборот на оптимален конструктивен систем не е едноставен и пред сè зависи од барањата на објектот и корисниците на истиот. Оптималната конструкција треба да биде стабилна, цврста, фунцкионална, економична и економски оправдана.

При проектирање и пресметка на конструктивните елементи и конструктивниот систем во целост потребно е да се задоволат стандардите за конструкции – Европски норми (еврокодови).

Европските норми опфаќаат неколку основни делови:

* Дејствување на конструкцијата и пресметка
* Пресметка на бетонските конструкции
* Челичните конструкции
* Дрвените конструкции
* Алуминиумските конструкции
* Геотехничките конструкции
* Пресметка на сеизмички отпорните конструкции

Категорија:Структурна анализа
Експресионистичка архитектура

**Експресионистичката архитектура** се јави како плод на архитектонското движење коешто се појави во Европа во првата декада од XX век, паралелно со експресионизмот на визуелната и изведбената уметност. Терминот „Експресионистичка архитектура“ во основа ги опишува активностите од германската, холандската, австриската, чешката и данската авантгарда од 1910 близу до 1924 година. Денес значењето на експресионизмот се прошири независно од времето и локацијата за оние објекти коишто ги негуваат квалитетите на оригиналното движење, а коишто се однесуваат на: искривување, фрагментарност или динамичност (поврзаност со силата) или со пренагласувањето.

За експресионизмот како движење во архитектурата помало значење имаше нагласувањето на конструкцијата, материјалот и функцијата, отколку истакнувањето на мислата на архитектот, неговите желби, емоции како и неговите погледи кон светот. Питер Беренс, основоположникот на експресионизмот ја овоплоти идејата за универзален уметник. Неговата фабрика за турбини во Берлин (1908-09) претставуваше патоказ за модерната архитектура и со неа сметал дека ја симнал маската на историзмот. Со проектот за фабриката Фагус во Берлин (1910-14) архитектите Валтер Гропиус и Адолф Мајер прават исчекор во поглед на дематеријализацијата на фасадните ѕидови од објектот со примена на големи застаклени површини. Со овој објект тие го пророкуваат вистинскиот јазик на рационализмот.

Кога пристапот на експресионистите кон декорацијата стана повоздржан, беше јасно колку е флексибилна поделбата помеѓу нив и архитектурата на рационализмот како во поглед на проширената предност, така и во поглед на стереометриската архитектура. Ова беше случај со творештвото на Ерих Менделсон. Неговата „Кула на Ајнштајн“ во Потстдам беше изведена во форма на скулптура со динамичен изглед којашто не беше архаична и тешка како на пр. објектите на Гауди.
Јован Ранковиќ

**Јован Ранковиќ**, (Белград, 12. VII 1902- 3.XI 1992) е еден од позначајните македонски градители, кој заедно со Драган Томовски, Славко Брезовски, Душан Пецовски, Љубомир Томиќ, Ристо Шеќерински, Славко Леви, Александар Жупан, како и некои други, е претставник на втората градителска етапа на територијата на Македонија, која го опфаќа периодот по катастрофалниот земјотрес од 1963 година со кој ќе се соочи главниот град.

Дипломирал на Архитектонскиот отсек при Техничкиот факултет во Белград во 1927 година.

По дипломирањето се вработил во Министерството за градежништво во Белград, каде што работел сѐ до 1947 година, а потоа преминал во Сојузниот завод за проектирање како раководител на одделот за архитектура. 

Додека работел во министерството за градежништво, ги проектирал следниве објекти:
* 1936- Главната пошта во Скопје (П+ 4) на улица „ Орце Николов“;
* 1939- Радио- студиото на улица „ Пиринска“ бр. 17, во Скопје.

Пред почетокот на Втората светска војна, во периодот меѓу 1930 и 1937 година, активно учествувал на 6 архитектонски конкурси на кои освоил први и втори награди, а по ослободувањето во 1948/49 година ги освоил првите награди на три конкурси. Во 1952 година се преселил во Скопје, каде што бил избран за вонреден професор на предметот *Проектирање на станбени и угостителски објекти* на Архитектонскиот отсек при техничкиот факултет, каде што како редовен професор, работниот стаж му завршил во 1975 година. 
По пензионирањето се преселил во Белград. Како пензионер бил ангажиран во наставата, како хонорарен наставник на градежниот факултет во Ниш. 
По доаѓањето во Скопје покрај својата наставно- образовна дејност, активно работел и на проектирање. Учествувал во комисии за ревизија на проекти и оценување на конкурсни трудови. Повеќе години бил член на испитната комисија за полагање на државни испити, како и член на Советот за урбанизам на Скопје.

На научно поле ја проучувал историјата на Скопје од архитектонски аспект. За таа цел собрал голем број фотографии од старо Скопје со исклучителна историска вредност. 

Публикувал 2 научни теми:
* 1966:  *Изградба на Скопје во XX век, I дел од 1900 до 1920 година*;
* 1967: *Скопје- од турскиот театар до универзалната сала.*

Негови позначајни објекти се:
* 1957- Клубот на народните делегати во Скопје;
* 1957- Хотелот во Неготино;
* 1958- Инвестиционата банка на СРМ во Скопје;
* 1958- Студентскиот дом „ Кузман Јосифовски- Питу“ во Скопје;
* 1958- Хотелот во Струга;
* 1958- Стоковната куќа „ Универзал“ во Скопје;
* 1959- Идејниот проект за комплексот на Технолошко- металуршкиот факултет и Електро- машинскиот факултет во Скопје;
* 1960- Средната школа за учениците во стопанството во с. Косел, Охрид;
* 1961- Станбениот блок (П+3) во Ресен.
Негови печатени трудови се:
* 1965: *Скопскиот народен театар* во  Зборникот на Архитектонско- градежниот факултет;
* 1969: *Станбени згради* (учебник);
* 1973 *Станбени кули* (книга).

За своите архитектонски дела добил повеќе признанија.

## Наводи

Категорија:Македонски архитекти
Бранислав Којиќ

**Бранислав Којиќ**, (Смедерево, 24. V 1899- Белград, 1987) дипломирал на Централната школа за уметност и ракотворби во Париз во 1921 година. Од 1921 до 1928 години работел во Министерството за градежништво во Белград. Од 1928 година, до завршувањето на својот активен работен стаж во 1968 година бил наставник на Архитектонскиот факултет во Белград, каде што го предавал предметот *Проектирање на стопански и индустриски објекти.* 
Меѓу првите ја проучувал народната архитектура на селскиот и градскиот тип. Значајни биле неговите истражувања во областа на руризмот. Учествувал на повеќе архитектонски конкурси, на кои освоил 5 први награди, а една меѓу нив била и за студентскиот дом во Скопје (1935). Во 1929 година изработил конкурсен проект за реконструкција на плоштадот „ Крал Петар“ ( денешен плоштад Македонија) во Скопје, а во 1930 година го изработил проектот за реконструкција на црквата Св. Спас во Скопје, кој не се реализирал. Во 1931 година учествувал на анонимниот архитектонски конкурс за железничката станица во Скопје.
Во почетниот период на творештвото на неговите објекти е присутен фолклоризмот, додека подоцна се забележуваат влијанија од модерната тековна архитектура.
250px|мини|Уметнички павилјон Цвиета Зузориќ
Според неговите проекти биле изведени следниве објекти:

* 1929- Хируршко- гинеколошкиот павилјон во Скопје;
* 1930- Поединечната семејна куќа (Сут+ П+ 1) на Ховсеп Бојаџин, на улица „ Кнез Арсен“ („ 27 март“), бр. 13, во Скопје;
* 1930- Студентскиот дом во Скопје;
* 1931- Печатницата „ Немања“ во Скопје (делумно реализирана);
* 1931- Основното училиште „ Цар Душан“ („ Гоце Делчев“) во Скопје;
* 1931- Основното училиште „ Ѓура Јакшиќ“ во Скопје;
* 1931- Интернатот за средношколци во Скопје;
* 1937- Женската гимназија во Скопје;

(Сите наведени објекти биле разурнати во катастрофалниот земјотрес во 1963).

## Наводи

Категорија:Српски архитекти
Категорија:Луѓе од Смедерево
Категорија:Професори на Белградскиот универзитет
Категорија:Срби од 20 век
Категорија:Родени во 1899 година
Категорија:Починати во 1986 година
Меѓукатна конструкција

мини

**Меѓукатните конструкции** се хоризонтални носиви конструктивни елементи кај објектите од високоградбата, кои го делат објектот по висина на катовите, имаат задача да ги примат сите постојани и подвижни товари и да ги пренесат на вертикалните ослонци. 

Се делат на: рамни плочи, плочи со греди, гредни АБ меѓукатни конструкции. 

Според начинот на изведба, може да се монолитни, полумонтажни и монтажни.

## Надворешни врски

* CONCRETE BASICS A Guide to Concrete Practice 

Категорија:Бетон
Темел

мини|Плитки темели на куќа наспроти длабоки темели на висококатница.
**Темел** е архитектонски конструктивен елемент што го поврзува елементот со теренот и ги пренесува товарите од елементот кон теренот. Темелите најчесто се делат на плитки или длабоки. При дизајнирањето на темелите и неговите конструктивни делови се применуваат знаења од геотехниката.

## Историски тип на темел
мини|Наједноставен темел од камен. На Латвиски Етнографски Отворено Музеј

### Конструкција од забодени колци во земја
Зградите и нивната конструкција имаат долга историја на градење со дрвени носачи во контакт со теренот. Конструкциите од забодени колци може технички да немаат темели. Дрвените колци се користат на мека или влажна почва дури и под ѕидови од камени или масивни ѕиодви . 

### Темел од еден камен
Можеби наједноставниот начин на темелење е со коритење на камен кој во исто време го пренесува товарот кон теренот и ја подигнува дрвената конструкција од теренот.

### Темел од камења
Редењето на камења без врзно средство (суви камења) или на камења поврзани со малтер е техника за градење на темели што вообичаено се применува во многу делови на светот. Суво поставените камења во темелите може да се насликани со малтер по градењето. Понекогаш врвот, видливиот дел на темелот е од природно извлечен камен од природата. Освен со малтер, камењата може да се стават и во јама во која освен камен може да има и песок, градежен шут и сл. и наполнето со бетон. 

### Темели во јама наполнета со камења или градежен шут
Овие темели се плитки јами наполнети со гадежен шут и камења. Овие темели се поставуваат под длабочината на мрзнење и може да имаат цевка за дренажа во долната зона. Препорачливи се за земја со капацитет поголем од 10 тона/m².

## Наводи

Категорија:Архитектонски елементи
Категорија:Геотехника
Категорија:Турцизми
Столб

мини|Столбови

**Столб** — носечки елемент вертикално поставен и служи како лежиште врз кој се потпираат хоризонталните носечки елементи – греди.

Како материјал може да се користи челик, дрво, армиран бетон.

Обликот е во зависност од барањата на потребите на објектот, може да бидат правоаголни, квадратни, повеќеаголни, цилиндрични итн.

## Наводи


Категорија:Архитектонски елементи
Категорија:Конструктивни системи
Категорија:Земјотресно инженерство
Футуристичка архитектура

**Футуризмот** како уметничко движење беше основан во Италија во XX век. Тој набргу се прошири во Франција, Германија, Русија и Америка повикувајќи ги и сите оние коишто беа изморени од романтизмот, декаденцијата и сентименталноста, а беа желни за нешто посилно и потрајно, нешто што ќе оди во чекор со машинската ера. Filippo Tommaso Marinetti (1876) заедно со приврзаниците успеа да ги инспирира архитектите и уметниците со својата визија за брзината, машините, транспортот, комуникациите, како и со сите импресии од животот во модерниот град. Во поголем број од своите манифести предвидени со цел да шокираат, тие ги одредија стиловите за сликарството, музиката, скулптурата, театарот, поезијата и архитектурата.

Во 1909 година италијанскиот поет Filippo Tommaso Marinetti (1876) го основа движењето под името футуризам и застана на неговото чело. Во 1920 и 1930 година терминот „футуризам“ беше употребуван за да го опише големиот број на агресивните модерни стилови во уметноста и литературата.

Младите архитекти Antonio Sant'Elia (1888) и Mario Chiattone (1884) во 1914 година во Милано ги изнесоа своите револуционерни идеи со цртежи и планови насловени La Citta Nuova. Овој проект никогаш не беше изведен, но нивните идеи длабоко се врежаа во подоцнежните генерации архитекти и уметници. Во каталогот на оваа изложба Sant'Elia полн со гнев против академскиот еклектицизам бараше радикална обнова на италијанската архитектура.

Во 1914 година Filippo Tommaso Marinetti инспириран од текстот на Sant'Elia ја издаде книгата под наслов Manifesto dell' Architetura Futurista во којашто за првпат го употребува терминот футуризам и во којашто беше прокламирано дека: „Архитектурата треба да се ослободи од традицијата. Таа треба со целата своја сила да започне од самиот старт...“. Во согласност со теоријата за пластичната динамичност на Umberto Boccioni (1882), познат сликар, вајар и теоретичар на футуристичкото движење во уметноста, склоноста кон леснотијата, корисноста, проодноста и брзината беше означена како футуристичка.

Во 1928 година Luigi Colombo (1904), сликар познат како Fillia кој беше припадник на втората генерација футуристи ја приредил првата, истовремено и последна изложба Mostra di Architettura Futurista „под покровителство на Мусолини“ на која беа прикажани делата на многу уметници меѓу кои и од областа на архитектурата застапени од Sant' Elia, Chiattone, Alberto Sartoris и Virgilio Marchi со која се пропагираше градителството како државна фашистичка архитектура.

По футуристичката изложба приредена во Рим во 1932 година под името „Mostra della Rivolucione Fascista“ која имаше за цел враќање на националната традиција, фашизмот оваа изложба ја прогласи како важен израз на времето. Сега Filippo Tommaso Marinetti како заслужен футурист кој стоеше на чело на ова движење, Мусолини го произведе во „Accademico d'Italia“.
Предмер

**Предмер** — текстуален прилог дел од основен проект, којшто содржи список на количества и опис на архитектонските и градежните материјали и инсталациите кои се проектирани да се вградат во градбата. 

## Опис
Предмерот се изработува во деталните димензии и количини, според сите поединечни архитектонски, градежни и технички позиции во проектот, по видови на материјал, инсталација и опрема именувана со нивните генерички имиња, односно според видот на работите и ги содржи сите потребни параметри за одредување на финансиската вредност на работите, како и проектираната градежна вредност на градбата. Се изработува до ниво на разработка и во форма која го прави применлив за тендерска документација, односно договор за изведување.

## Наводи

Категорија:Архитектура
Парапет

**Парапет** — бариера што се јавува на работ од кров, тераса, балкон, коридор и слично. Зборот потекнува од италјанскиот збор parapetto (*parare* "да покриеш/ одбраниш" и *petto* "гради"). Кога се наоѓа над кровот парапетот може едноставно да биде продолжение од ѕидот под него, да има улога на противпожарен ѕид или Архитектонски орнамент. Првичната намена на парапетот била  да го заштити објектот од воени напади, додека денес се користи како заштитна ограда и за заштита од пожари.
мини|Парапет за заштита на кула

## Типови на парапети
**Едноставен парапет** - како продолжение на фасдниот ѕид. 
**Парапет со отвори** - отвори како декоративни мотиви или од функционални причини за заштита на воена опрема, дренажен систем и др. 
**Перфорирани парапети** - перфорирани со најразлични форми во зависнот од дизајнот и матерјалот.
**Панелни парапети** - серија од сегменти(парчиња) меѓусебно поврзани во една целина.
## Противпожарни парапети
Дел од ѕид во фунцкија на заштита од проширување или спречување на пожари.
## Мостовски парапети
Служат како заштитна ограда за минувачите по мостовите, понекогаш служат да го блокираат погледот кон нешто или да ги заштитат минувачите под мостот од предмети што може да паднат врз нив.
мини|модерен парапет на пешачки мост во Чикаго
Глигорие Савовиќ

**Глигорие Савовиќ** е еден од водечките македонски архитекти од втората градителска етапа, која го опфаќа периодот од 1944- 2000 година. 

Дипломирал на Градежниот отсек на Техничкиот факултет во Белград, во 1937 година. За време на Втората светска војна работел во Заечар, а по војната во Чачак и Ужице, Србија. 

Во 1948 година се преселил во Скопје, каде што се вработил во проектантското претпријатие за Македонија „ Проектант“. По струка бил градежен инженер, но се занимавал со архитектонско проектирање. Негова преокупација биле станбените објекти, поле на кое постигнал забележителни резултати. 

Во 1961 година го напуштил Скопје и се преселил во Косово, продолжувајќи ја својата проектантска дејност на полето на архитектонското проектирање и реализирал повеќе станбени објекти во Урошевац и Приштина. 

Позначајни објекти му се:

* 1949/50- Монополската зграда во Скопје;
* 1952/53- Станбениот блок (П+3) на аголот на бул. „ Илинден“ и ул. „ Ленинова“, Скопје;
* 1958/59- Станбениот блок (П+4+По) на аголот на ул. „Македонија“ и ул. „  Луј Пастер“, Скопје;
* 1959/60- Центар за култура „Бели мугри“, Кочани;
* 1960- Станбениот блок (П+3+По) на ул. „ Гоце Делчев“, Скопје.

## Наводи

Категорија:Македонски архитекти
Црква „Св. Јоаким Осоговски“ - Крива Паланка

**Свети Јоаким Осоговски** — главна манастирска црква на Осоговскиот манастир, сместен над градот Крива Паланка.

## Историја

Изградена во периодот од 1847 до 1851&nbsp;г. по иницијатива и лично вложување на жителите на Крива Паланка и околните села. Црквата претсатвува католикон на истоимениот манастир кој се наоѓа на околу 5 километри оддалеченост од Крива Паланка, во пазувите на Осоговските Планини.

## Архитектура

Местоположбата на локацијата надвор од градот, а со тоа и подалеку од строгите османлиски регулативи, му овозможиле на архитектот Андреја Дамјанов да ја изгради својата прва петкуполна црква. Сите негови претходни градби биле обликувани базиликално, со или без слепи куполи, а покриени само со двоводни покриви (Кратово, Велес, Печењевац, Турековац, Штип), а со оваа црква отвора ново поглавје од своето творештво во кое доминираат трикорабни петкуполни градби (Смедерево, Чичево, Сараево, Мостар). Осоговската црква е прва од тоа поглавје, но во исто време многу специфична и различна од останатите.

Мајсторството и вештината на Дамјанов дошле до полн израз при осмислувањето и изградбата на овој објект. Тој успеал да извлече максимум од една тесна и стрмна локација и доста успешно на неа да ја смести големата црква.

### Типологија

Во основа, наосот претсатвува еден не многу издолжен правоаголник, поделен на три надолжни сегменти со два реда по три столба и според тоа навидум наликува на неговите трикорабни решенија. Тоа што е специфично е што столбовите меѓусебно и со обиколните ѕидови се поврзани со лакови и на тој начин целиот простор го делат на дванаесет травеи. Секој травеј е покриен со одделна купола и така е добиено дванаесеткуполно решение. Од нив, пет куполи се носени на високи осумстрани тамбури и се распоредени во форма на грчки крст, а останатите седум се слепи куполи кои делумно или воопшто не излегуваат над покривната површина.

Централниот корпус на објектот, наосот, е обиколен со тремови, но само од јужната и западнта страна. Според видливите почетоци на лакови и куполи, се претпоставува дека трем бил планиран и на северната страна, но никогаш не бил изведен најверојатно поради малата дистанца меѓу објектот и карпата на северната страна.

## Поврзано
* Осоговски манастир
* Кумановско-осоговска епархија
* Кривопаланечко архијерејско намесништво

## Наводи

## Надворешни врски

Категорија:Крива Паланка
Крива Паланка
Категорија:Варовиште
Палата Рубен

**Палатата Рубен** е станбена зграда на семејството на познатиот скопски заболекар Емил Рубен. Објектот е изведен во 1927г. и е проектиран од архитектот Иван Артемушкин. Се наоѓа во населбата Дебар Маало, спроти фонтанта на Градскиот парк во Скопје, со влез од ул. Илинденска.

Преживувајќи го скопскиот земјотрес од 1963, палатата станува еден од најпознатите локални примери за архитектурата во периодот меѓу дветте светски војни. Во 2015г. Конзерваторскиот центар Скопје прави реставрација на фасадата следејќи ја оригиналната документација од архитектот Артемушкин.

## Архитектонски одлики
мини|лево|Палата Рубен - стар изглед
Градбата е изведена на рамна површина во форма на приземје, три ката и поткровје, како слободностоечки објект со двор и два главни влеза. Првиот пристап е од тогашната  ул. Престолонаследник Александар (денес ул. Илиденска) кон првиот кат, каде сè уште е сместена главната резиденција на семејството. Вториот влез е од ул. Јеврејска (денешна ул. Наум Наумовски Борче) и овозможува пристап кон сите катови преку скалишниот простор сместен во задниот дел на објектот.

Објектот е изведен од ѕидови од тула дебели 45&nbsp;cm, армиранобетонски меѓукатни конструкции и скали. Тој се одликува со специфична катна височина од 3.50m. а во приземјето таа изнесува дури 3.80m. Зградата е изведена со систем за греење, пумпа за вода, како и резервар за вода сместен на мансардниот дел од скалишниот простор.

Посебна монументалност на објектот е постигната  преку обработката на фасадите, а бидејќи оригиналниот контекст е со ниска изграденост, архитетот си дозволува декоративно развивање на три од четирите фасади. Денешната ситуација ја затвора источната фасада и нејзината визуелна комуникација со улицата

Обвивката на објектот се сотои од фасадни геометриски сегменти акцентирани со пиластри и венци. Нејзината површина е перфорирана со ритам од прозорски отвори, кои во погорните партии имаат и лачни завршетоци. Објектот е посебно украсен преку рустичност, релјефни орнаменти, ниши и столбови.

## Наводи

Категорија:Куќи во Скопје
C4 (експлозив)

мини|C4 експлозиви во облик на барел за да се подготват за уништување на муницијата

**C4** (англиски: Composite Compound 4) е многу ефикасен и често употребен пластичен експлозив. Во Англија тој е исто така наречен PE4 (Plastic Explosive 4).

## Особености

C4 е еден од податливите експлозиви. Поради својот хемиски состав, тешко е да се детектираат од конвенционалните детектори за експлозиви.

Складирањето на C4 е релативно безбедно, бидејќи е безбедно да се справи. Ни пожар, електрична енергија, ниту шокови (дури и со чекан) предизвикуваат експлозија. Само доволен притисок во комбинација со греењето може да предизвика експлозија; Дури и пукањето муниција не беше доволно за тестови.

## Состав

C4 се состои од 91% хексоген, 5,3% до (2-етилхексил) себацат (ДОС), 2,1% полиизобутилен и 1,6% минерално масло. За да се онеспособи злоупотребата на С4, експлозивот веќе некое време се додава во производството на силни миризливи супстанции, со помош на кои лесно може да се детектираат кучиња за откривање. За подобра видливост во машините за рендгенски зраци, или да се најде со метални детектори, вградена е метална прашина.

## Производство

Хексогенот се суши со вода. Тогаш полиизобутиленот се раствора со ДОС во соодветен растворувач (метален хлорид или хлороформ) и се меша со хексогенот. Растворувачот се дестилира и производот може да се користи.

Категорија:Британски пронајдоци
Категорија:Експлозиви
Дејан Алексиќ

**Дејан Алексиќ** (роден на 1 мај 1972) — српски книжевник. На книжевната сцена се појавил во средина на деведесеттите, со првото објавено дело на 22 годишна возраст. Победил на Фестивал на поезија на млади во Врбас во 1995 година. Се смета за еден од најзначајните книжевни творци на помладата генерација. Неговите песни се сместени во бројни зборници и антологии, а преведуван е на англиски, германски, норвешки, бугарски, грчки, македонски, унгарски, словачки, словенечки и руски јазик.

Живее во Краљево и работи како уредник за поезија во книжевното списание *Повеља*.

## Библиографија и награди
**Книги со песни**:
* *Потполн говор* (*Потпуни говор*) (1995), ,, Бранкова награда“
* *Докажување на сенката* (*Доказивање сенке*) (1996)
* *Секојдневен час* (*Свагдашњи час*) (2000), ,, Просветина награда“, Награда „ Матиќев шал“
* *Собна митологија* (2003)
* *Потоа* (*После*) (2005), Награда „ Бранко Миљковиќ“
* *Доволно* *Довољно* (2008), Награда на САНУ „ Бранко Ћопиќ“
* *Единствено ветер*(*Једино ветар*) (2011), Награда „ Меша Селимовиќ“
* *Да се биде*  (*Бити*) (2013), Змајева награда на Матица српска, награда ,,Ристо Ратковиќ"

## Поезија и книжевен стил

Поезијата на Дејан Алексиќ најчесто се одликува како неосимболистичка, иако оваа класификација е премногу груба за специфичниот израз на неговите дела. Самиот автор како извор на својата поезија ги наведува поетите со симболистичка ориентации како што се Јован Дучиќ, Милан Ракиќ, Иван Лалиќ и Бранко Миљковиќ, иако тематскиот и стилскиот опсег на неговите дела ги надминува рамките на симболизмот и несимболизмот. Многу често користи класични форми и облици со посебен интерес за прашањето на односот помеѓу формата и содржината, што особено се гледа во потребата да пишува во врзан стих, иако тоа не е чест случај со авторите на помладата генерација.

## Наводи

## Надворешни врски
* Песме Дејана Алексића
* Kad se razboleo Petak
* Добио сам награде три Бранка - интервју („Политика“, 22 февруари 2012)
* Тачно је да сам волео бубњеве („Политика“, 13 август 2013)
* СКД/Дејан Алексић
* Богат је онај коме мало треба („Политика“, 18 февруари 2015)

Категорија:Српски писатели
Категорија:Живи луѓе
Категорија:Српски писатели за деца
Категорија:Добитници на Бранкова награда
Категорија:Добитници на Награда Бранко Миљковиќ
Категорија:Добитници на Змаева награда
Категорија:Членови на Српско книжевно друштво
Хрватска енциклопедија

***Хрватска енциклопедија*** () — национална енциклопедија на Хрватска која ја издава Лексикографскиот завод „Мирослав Крлежа“ (порано „Југословенски лексикографски завод“).

## Историјат
мини|десно|Пет тома на Хрватската енциклопедија на Мате Ујевиќ, издадени од 1941 до 1945 г.
Проектот започнал во 1999 г. и претставува петти ваков потфат, почнувајќи од *Хрватска енциклопедија* на Мате Ујевиќ и продолжила како *[[Општа енциклопедија на Југословенскиот лексикографски завод]]*, како и две изданија на *Општа енциклопедија*.

Во периодот од 1999 до 2009 г. се издадени единаесет тома — по еден том годишно. Почувајќи од 2010 г. се изготвува семрежно издание на енциклопедијата, дополнета со нови мултимедијални содржини. Слободното семрежно издание е пуштено во септември 2013 г. Печатењето е запрено и сета понатамошна работа се одвива исклучиво во бази на податоци, кои се основа за семрежното и други мултимедијални изданија на енциклопедијата.

## Томови

Печатените томови опфаќаат вкупно 9.272 страници, содржат 67.077 статии со вкупно 1.059.000 реда текст. Делото е здружена работа на 1.070 автори, претежно соработници. Секој еден томо е работа на 20 до 30 вработени во Лексикограгскиот завод и 300-400 соработници.

## Наводи

## Надворешни врски
* ''Хрватска енциклопедија'' — семрежно издание 

Категорија:Национални енциклопедии
Категорија:Општи енциклопедии
Категорија:Енциклопедии на хрватски јазик
Категорија:Хрватски мрежни места
Категорија:Семрежни енциклопедии
Дирвилово Море

мини|Дирвилово Море во Источниот Антарктик

**Дирвилово Море** е море од Јужниот Океан, северно од брегот на Земјата Адели, Источен Антарктик. Именувано е по францускиот истражувач и офицер Жил Димон д’Арвил.

Категорија:Мориња во Јужниот Океан
Категорија:Аделина Земја
Категорија:Антарктика
Категорија:Мориња на Антарктикот
Миртилово Море

мини|Миртилово Море на картата на Стара Грција
**Миртилово Море** (грчки: Mυρτώο Πέλαγος, Myrtoo Pelagos, грчки изговор: [miɾto.o pelaɣos]), исто така напишано како **Миртоанско Море** — под-поделба на Средоземното Море што лежи помеѓу Кикладите и Пелопонез. Опишано е како дел од Егејското Море јужно од Еубоја, Атика и Арголис. Дел од водената маса на Црното Море го достигнува Миртиловото Море, преку транспортот низ Егејското Море. (Сендри, Хоган и Баум 2011).

Саронскиот Залив и Атинскиот залив лежат помеѓу Коринтскиот канал и Миртиловото Море.

Се вели дека било именувано според митскиот јунак Миртил, кој бил фрлен во морето од бесниот Пелопс. Името е исто така поврзано и со она на девицата Мирта. Исто така, се вели дека го добило името по еден мал остров по име Миртас.

Категорија:Гранични мориња
Категорија:Егејско Море
Категорија:Мориња во Грција