Национален ден на Власите

**Националниот ден на Власите** () е национален ден на етничката група на населена низ Балканот, во следните земји: Албанија, Бугарија, Грција, Македонија, Романија и Србија. Најмногу го слават Власите од различни земји во кои се родени, а исто така и од влашката дијаспора, но многу Власи од Грција не го почитуваат.

Како што објавиле влашките здруженија и организации во 1991 година, денот за одбелеѓување е 23 мај, бидејќи тоа бил денот кога било објавено дека Султанот на Отоманската Империја Абдул Хамид II го признал Влашкиот Милет еден ден претходно на 22 мај 1905 година. Овој ден за објавување на неговото признавање можеби е избран затоа што се совпаднал со денот на годишнината од тогашната романска декларација за независност. Создавањето на Влашкиот милет било постигнато со помош на Кралството Романија и надворешни сили, особено Австроунгарија и Германската империја, и им дала право на Ароманците да имаат свои цркви и да имаат поголема автономија над образованието. Поради важноста на самото признание, празникот понекогаш наместо тоа се слави на 22 мај.

На националниот ден на Ароманија во 2002 година, романскиот државен секретар Дору Василе Јонеску преку изјава на Универзитетот во Букурешт објавил дека Романија повторно ќе почне да ги поддржува влашките заедници во Албанија, Бугарија и Македонија. Оваа порака била прочитана од романскиот премиер Адријан Настасе. Меѓутоа, на прашањето зошто во пораката не се опфатени и Власите од Грција, Јонеску не одговорил. Се претпоставува дека ова ја претставува желбата на романските власти да не се мешаат повторно во таканареченото влашко прашање, кое предизвикало непријателска борба за влијание врз Власите од страна на Романија и Грција помеѓу крајот на 19-ти и почетокот од 20 век.

Според историчарот Никола Минов, признавањето на Влашкиот милет бил дипломатски пораз за Грција, поради што прогрчките Ароманци одбивале да го прослават денот кој симболизира пораз на нивната перцепирана „татковина“. Друга причина веројатно била фактот дека Влашкиот милет бил основан од турски османлиски султан, поради што неговиот збор не бил широко прифатен или почитуван поради лошите односи меѓу Грција и Турција.

Меѓутоа, во Македонија, празникот е познат како „Национален ден на Власите“ и а функционери како што се поранешниот македонски премиер Никола Груевски и актуелниот претседател на Македонија Стево Пендаровски го честитале празникот. Всушност, тоа е официјален државен празник во Македонија од 2007 година и неработен ден за македонските граѓани од влашка етничка припадност според закон од 2007 година издаден од Министерството за труд и социјална политика на Македонија.

Понатаму, во Романија, Денот на балканската романизација () е востановен во 2021 година како празник во земјата што се слави секој 10 мај. Овој ден исто така е наменет да биде празник за Ароманците, но и за Меглено-Романците и Истро-Романците, иако во перспектива овие три народи се романски подгрупи кои живеат јужно од Дунав. Во Денот на балканската романизација, се слави и формирањето на Влашкиот милет, но во овој случај, датумот на празникот се заснова на стариот стил, бидејќи Романија го усвоила Грегоријанскиот календар само во 1919 година. Подоцна во истата година, било предложено и националниот ден на Ароманија да биде одобрен како романски празник кој се слави секој 23 мај. Сепак, Парламентот на Романија го отфрлил ова.

## Поврзано

* Државни празници во Македонија

## Наводи

Категорија:Појавено во 2007 година во Македонија
Категорија:Македонски празници
Категорија:Празници во мај