Гуанг (вазна)

мини|''Гуанг'' од доцната династија Шанг, Музеј на Шангај
мини|Ритуален сад за вино (''гуанг''), околу 1700-1050 п.н.е., бронза, 16x8,2x21,5 см (6 x3 x8 инчи), во Музејот во Бруклин
***Гуанг*** или ***гонг*** е посебна форма што се користи во кинеската уметност за садови, првично изработени како кинески ритуални бронзи за време на династијата Шанг ( ), а понекогаш и подоцна во кинескиот порцелан. Тоа е вид бокал кој се користел за истурање оризово вино на ритуални банкети и често се оставал при погребување на личности со висок статус. Формата може да се опише како бокал, ритуален сад за вино, и слични термини, иако сите овие термини се користат и за голем број други форми, особено помалиот триножен *џуе* и поголемиот *зун*.

*Гуангот* има дебело подножје и дебело шупливо тело кое претставува едно или повеќе стилизирани животни (некои имаат глава на двата краја). Гуангот има вертикална рачка на едниот крај и излив на другиот, двете зооморфни, и често се многу украсени со таоти. Рачката на гуангот често е во облик на врат и глава на животно со стилизирани рогови, а изливот на садот е во облик на глава на суштество чија уста го сочинува крајот на изливот. Грбот и главата на животното на крајот за истурање обично се отстранлив капак, кој се вади за сипување. 

Нивниот главен период на употреба бил за време на династиите Шанг и Џоу, од околу 1700 до 900 година пред нашата ера; потоа обликот понекогаш се користел во преродбенски дух. Ритуалниот послужавник за вино (*гуанг*), Музеј на уметност во Индијанаполис, 60. 43 е одличен пр. од околу 1100 година пред нашата ера.

Бронзените садови од Гуанг се користеле не само во животот за да им се оддаде почит на починатите, туку понекогаш се ставале и со починатиот во нивниот гроб. Поради ова, ритуалните садови не се само апотропејски, туку и корисни за живите. Тие се предмети што се користат секојдневно, но и предмети што служат за религиозни и духовни цели.

## Декорaција
Површината на садот е украсена со низок до среден релјеф. Овој релјеф може да ги прикажува телата што им припаѓаат на суштества прикажани на капакот или други комплетни животински фигури. Не е невообичаено едно животно директно да премине во друго. Долните делови на гуангот исто така често се поделени на регистри и квадранти со прирабници. Овој прирабник може да биде централниот делител на таотие, мотив на суштество слично на маска со закривени рогови и две тела слични на змеј што се протегаат на неговите страни. Други површински украси вклучуваат геометриски форми на позадината како што е квадратната спирала, леи - вен. Овие се користеле и за пополнување на празниот простор помеѓу порепрезентативните слики, а понекогаш и како помали детали во тие слики.

## Историски развој

### Династијата Шанг ( околу 1600 – 1046 пред нашата ера )
мини|Ритуален бокал за вино (гуанг) со таоти, змејови и вистински животни. Доцна династија Шанг, 11 век п.н.е. Галерија на уметности Фриер
Гуангот, еден од многуте видови кинески ритуални бронзени садови, доцна се појавил во светот на бронзените садови и траел многу кратко. Најраните записи за садовите Гуанг датираат од доцниот период на династијата Шанг, за време на периодот Анјанг, кој се протега од околу 1300 до 1046 год пред нашата ера. Овие садови се разликувале од другите предмети од Гуанг во раната кинеска историја поради нивната декорација. За време на династијата Шанг, Гуангот имал орнаменти кои не биле целосно развиени. Во Гуангот од крајот на 12тиот век до почетокот на 11тиот век, декорацијата недостасува во долниот регистар, но е поиновативна во дизајнот во капакот и горните регистари.Во садот Чи Гуанг од приближно истиот временски период, декорацијата е одделена и унифицирана во стилот, кој користи конвенционални мотиви на птици, змејови и други животински слики. 

### Западна династија Џоу (околу 1045 – 771 пред нашата ера)
Западната династија Џоу е последниот период во кој се знае дека се изработувале садови од времето на Гуанг, што се должи во голема мера на Ритуалната револуција што се случила во доцната Западна династија Џоу, со што на крајот се намалил бројот на садови за вино што се изработувале. Пред ова исчезнување, Гуанг доживеал промени во обликот, како што е тоа што овалното стапало понекогаш се заменувало со 4 нозе. Декорацијата исто така станува порафинирана, но сепак користи животински и фантастични слики. 

## Натписи
Од доцната династија Шанг до раната династија Џоу, бројот на знаци по натпис се зголемил на овие бронзени садови. Овие натписи евидентирале многу важни настани (како што се жртви), подароци од кралот на неговите службеници, пофалби што им се даваат на предците, записи за размена/продажба на земјиште и политички бракови за воспоставување посилни врски. 

## Историски и културни референци
По „Ритуалната револуција“, некои од садовите за вино повеќе не биле во употреба во Западната династија Џоу. Садовите Гуанг биле популарни само во доцната династија Шанг до раната Западна династија Џоу. 

## Наводи

## Литература

* Ален, Ентони Џ. „Аленовата автентикација на антички кинески бронзи“. Волтер Хирш и соработници. 31 декември 2001 година
* Музеј на азиска уметност. Бронзени садови од античка Кина во колекцијата на Ејвери Брандејџ. Сан Франциско:

* 
* 
* The Great Bronze Age of China. New York: Metropolitan Museum of Art, 1980.
* 
* Fong, Wen (1980). Great Bronze Age of China. New York: Alfred A. Knopf, Inc.. 
* Ping-hen, Liou. "Bronzes of the Shang and Zhou Dynasties". National Museum of History Republic of China, May 1, 1989
* 
* 

## Надворешни врски

* Прирачник за кинеска керамика од Метрополитен музејот на уметност
* Енциклопедија Британика
* Хронологија на историјата на уметноста
* Големото бронзено доба на Кина: изложба од Народна Република Кина, каталог на изложба од Метрополитен музеј на уметност (целосно достапен онлајн како PDF), кој содржи материјал за гуанг

Категорија:Статии со текст на кинески
Категорија:Кинески ракотворби