Европасаурус

***Европасаурус*** — сауроподски макронарен вид на диносаурус, по форма четириножен тревојаден диносаурус. Живеел за време на Доцната Јура (среден кимерџ, пред околу 154 милиони години) на северна Германија и е идентификуван како пример за insular dwarfism резултат на изолацијата на населението од сауроподи на островот во сливот на Долна Саксонија.

## Откривање и именување
лево|мини| Подготовка на фосилни коски
Во 1998 година, единствен заб од сауропод открил еден приватен собирач на фосили Холгер Лидтке во активен каменолом на планината Лангенберг, помеѓу заедниците Окер, Харлингероде и Гетингероде во Германија. Каменоломот во Лангенберг бил активен повеќе од еден век; карпите се вадат со минирање и најчесто се преработуваат во ѓубрива. Каменоломот изложува скоро континуиран, 203 метри, со дебелина сукцесијата на карбонат карпи  кои припаѓаат на формацијата Шинтел, која се движи на возраст од почетокот на оксфордијан до крајот на кимерџ и се депонирани во морето плитко со длабочина на вода од помалку од 30 метри. Слоевите изложени во каменоломот се ориентирани скоро вертикално и малку се превртени, што е резултат на искачувањето на соседните планини Харц за време на Долна креда . Нашироко познат како класична експозиција меѓу геолозите, каменоломот бил опширно проучуван и посетуван од студенти по геологија со децении. Иако биле богати со фосили на морски безрбетници, фосилите на живи животни биле ретки. Забот на сауроподот бил првиот примерок на диносаурус од сауропод од периодот Јура во северна Германија.

Откако бил пронајден повеќе фосилен материјал, вклучувајќи коски, ископувањето на коскениот слој започнало во април 1999 година, спроведено од локално здружение на приватни собирачи на фосили. Иако операторот на каменоломот бил кооперативен, ископувањето било комплицирано од скоро вертикалната ориентација на слоевите што го ограничувале пристапот, како и од постојаното вадење на каменоломи. Материјалот од сауропод не можел да се ископа директно од слојот, туку морал да се собере од блоковите кои произлегувале при минирање. Точното потекло на материјалот од коските било нејасно, но подоцна можело да се најде на мместото означено со број 83. Ископувањето спроведено помеѓу 20-28 јули 2000 година спасило околу 50 тони блокови кои носат коски и содржат остатоци од ’рбетници. Фосилите биле подготвени и складирани во паркот на диносауруси во Минхехаген (DFMMh), приватен музеј на отворено, сместен близу до Хановер . Поради многу добро зачувување на коските, агенсите за консолидација требало да се применуваат само повремено, а подготовката може да се спроведе релативно брзо, бидејќи коската лесно ќе се оддели од околната карпа. Коските со едноставна форма понекогаш може да се подготват за помалку од еден час, додека за подготовка на крсната коска бил потребен обем на работа од три недели. До јануари 2001 година, веќе биле подготвени 200 единечни коски на ’рбетници. Во овој момент, најголемата густина на коските е пронајдена во блок со димензии 70 х 70&nbsp;см, во кој имало околу. 20 коски. До јануари 2002 година, со подготовка на уште поголем блок бил откриен делумен череп од сауропод - првиот откриен во Европа. Пред целосно отстранување на коските од блокот, направен е силиконски фрлач од блокот за да се документира прецизната тридимензионална позиција на одделните коски.

Дел од фосилниот материјал на *Европасаурус* се оштетил или уништил од подметнат пожар во ноќта од 4-ти до 5-ти октомври 2003 година. Пожарот ја уништил лабораторијата и изложбениот салон на паркот на диносауруси во Минхехаген, што резултирало со губење на 106 коски, што претставува 15% од коските подготвени во тоа време. Понатаму, пожарот зафатил поголем дел од сè уште неподготвените блокови, при што противпожарната вода удрила во врелиот камен предизвикувајќи дополнително уривање. Уништените примероци вклучуваат DFMMh / FV 100, кој вклучувал најдобро зачувана серија на ’рбетници и единствената целосна карлица. 
мини|Блок со делумно подготвени коски на примерокот DFMMh / FV 709
Во 2006 година, новиот таксон на сауропод формално бил опишан како *Europasaurus holgeri* . Дадената етимологија за името на родот е „*влекач од Европа*“, а специфичното име го почитува Холгер Лидтке, откривачот на првите фосили. Со оглед на релативно малата големина на коските, првично се претпоставувало дека тие потекнуваат од малолетни лица. Изданието од 2006 година, сепак, утврдило дека мнозинството примероци биле возрасни и дека *Европасаурус* е островско џуџе. Бројот на поединечни коски од сауропод се зголемиле на 650 и вклучува различни артикулирани единки; материјалот е пронајден на површина од 60-80 метри квадратни.  Од овие примероци, бил избран холотипот, разделен, но поврзан поединец (DFMMh / FV 291). Холотипот вклучува повеќе кранијални коски ( премаксила, максила и квадратогигал ), делумна мозочна кутија, повеќе коски на долната вилица ( стоматолошки, сурангуларни и аголни ), големи количини на заби, вратни пршлени, крсни пршлени и ребра од вратот и трупот. Најмалку 10 други лица биле упатени на истиот таксон врз основа на преклопување на материјалот.

Голема кампања за ископувања започнала во летото 2012 година, со цел да се ископаат коските на *Европасаурус* не само од блоковите, туку директно од слојот на карпите. Пристапот до слојот што носел коски барал отстранување на околу 600 тони карпи со употреба на багери и натоварувачи на тркала и постојано испуштање на вода од основата на каменоломот. Ископувањата продолжиле во пролетта и летото 2013 година. Кампањата резултирала со откривање нови остатоци од риби, желки и крокодили, како и вредни информации за слојот што носи коски; дополнителни коски на *Европасаурус*, сепак, не можеле да се лоцираат. До 2014 година, од означеното место 83 биле подготвени околу 1300 ’рбетни коски, од кои повеќето потекнуваат од *Европасаурус* ; околу 3000 дополнителни коски чекаат на подготовка и испитување. Минимален број од 20 единки бил идентификуван врз основа на коските на вилицата.

## Опис
*Европасаурус*от е многу мал сауропод, со димензии од само 6,2 метри како возрасен. Оваа должина била проценета врз основа на делумната коска, измерена до големината на скоро целосниот примерок од *[[Камарасаурус]]* . Познати се помладите лица, од големина од 3,7 метри до најмладиот малолетник со 1,7 метри. Слична големина на титаносаурусот *[[Маџаросаурус]]* е 900 килограми во споредба со *Европасаурусот со* приближно 800 километри. Друг мал титаносаурус, Неукенсаурус, е поголем од било кој таксон, и е до 9 метри долг и тежок 3,200 килограми 

### Различни одлики
мини|Враќање на животот на ''Европасаурус'' во неговото живеалиште
Настрана од тоа да биде многу мал неосауропод, *Европасаурусот* се сметал дека има повеќе уникатни морфолошки одлики за да се разликува од блиски роднини по неговото оригинално опишување, Сандер *инеговите колеги.* (2006). Се сметало дека назалниот процес на премаксилата се искривува предната страна додека се проектира нагоре (сега се знае дека е зачувувачки  ), има јаз на горната површина на центарот на вратните пршлени, скапулата има изразен процес на задната површина на неговото тело, а астрагалусот (коска на глуждот) е двојно поширока.

Кога се споредува со *[[Камарасаурус]]*, *Европасаурус* има поинаква морфологија на постоорбиталот каде задната прирабница не е толку кратка, краток контакт помеѓу носните и фронталните коски на черепот, обликот на неговиот париетален (правоаголен во *Европасаурус* ) и нервните ’рбети на нејзините пршлени пред карлицата не се поделени. Исто така биле споменати и споредби со *[[Брахиосаурус]]* (сега именуван како Жирафатитан) и било идентификувано дека *Европасаурус* има пократка уста. Било направено и споредба со потенцијалните брахиосауруси како Лусотитан, која има различни бедрени коски, и *Cetiosaurus humerocristatus* (наречен Дуријатитан).

### Череп
лево|мини| Реконструиран череп
Скоро сите надворешни коски на черепот се зачувани меѓу примероците на *Европасаурус*, освен префронталните коски. Некои дополнителни коски се претставени само со многу фрагментирани и неинформативни фосили, како што се солзните коски. Осум премаксили се познати, со генерално правоаголна форма на устата, како што се наоѓа во *[[Камарасаурус]]<nowiki/>от*. Предната проекција на премаксилата идентификувана кај Сандер и неговите соработници  (2006) била повторно идентификуван како артефакт за зачувување кај Марпман и неговите соработници *.* (2014), слична на анатомијата што се наоѓа во *[[Камарасаурус]]* и *Еухелоп* во помал степен. 
мини|Заби на горната вилица
Единствена максила е присутна во добро сочуваниот материјал на *Европасаурус*, DFMMh/FV 291.17. Оваа максила има долго тело, со два издолжени процеси, назален и заден процес. Постои само слаб лакримален процес, како и кај повеќето сауроподи, освен кај *Рапетосаурус* . Процесот на носот е издолжен и го опфаќа предниот и вентралниот раб на анторбиталната фенестра . Овој процес се протега околу 120º од хоризонталниот ред на заби . Основата на назалниот процес исто така го формира телото на лакрималниот процес, а при нивно разидување е анторбиталната фенестра, слична по форма на оние на *[[Камарасаурус]]*, *[[Евхелопус]]*, *[[Абидосаурус]]* и *[[Жирафатитан]]*, но пропорционално околу 1/2 повисока.  
лево|мини| Черепи на два дикреосауриди во грбна гледна точка, што покажува поставување на париеталната фенестра и постпариеталната дупка
Меѓу назалните коски на *Европасаурус*, неколку се познати, но малкумина се целосни или неискривени. Назалите се преклопуваат постериорно со фронталните коски, а кон страната, тие се артикулираат тапи со префронталните. За разлика од назалите на *Жирафатитан*от, оние *на* *Европасаурус*от се  проектирани хоризонтално напред, формирајќи мал дел од покривот на черепот над антробиталните фенестри. Четири фронтали се познати од *Европасаурус*, три се од лево и еден од десно. Заради нивната дестикулација, веројатно е дека фронталите никогаш не се споиле за време на растот, за разлика од *[[Камарасаурус]]*от. Фронталните делови формираат дел од покривот на черепот, артикулирајќи се со други коски, како што се назалите, париеталите, префронталните и посторбиталните, и тие се подолги анти-постериорно отколку што се широки, единствен карактер меѓу еузауроподан .

### Пршлени
лево|мини| Артикулирани пршлени на вратот на примерокот DFMMh / FV 838
Вратните пршлени на *Европасаурусот* се најдобро зачувани и најзастапени од ’рбетниот столб. Сепак, не е познат целиот врат, па бројот на вратните пршлени може да биде помеѓу *[[Камарасаурус]]* (12 пршлени) и *[[Рапетосаурус]]* (17 пршлени). Дополнително, повеќе вратни пршлени потекнуваат од различни возрасни лица, а се знае дека должината на центарот и внатрешната структура се менуваат во текот на целиот развој. Вратните центри кај возрасните се издолжени (предниот крај е во форма на топка), со засек во горниот дел на задниот крај на центарот. Оваа одлика била опишана како карактеристична за *Европасаурус,* но е позната и во *Евхелопус* и *Жирафатитан* . За разлика од Жирафатитанот и Брахиосауридите, Европасаурусот нема тенки гребени кои го делат овој отвор. Европасаурусот споделува одлики на ламини на горните пршлени со базални макронари и брахиосауриди. Разликувајќи се од предните и средните цервикални цевки, задните вратни пршлени се помалку издолжени и повисоки пропорционално, како и кај другите макронари, со значителни промени во положбите на артикуларните површини.

## Наводи

## Литература
*
*
*
*
*

Категорија:Статии со извори на германски (de)
Категорија:Брахиосаурус
Категорија:Диносауруси од доцната јура во Европа