Колонија

мини|400x400пкс| Карта на несамоуправни територии (јуни 2012)
**Колонија** е територија без државен суверенитет, со посебно регулиран статус на потчинета земја под власт на некоја држава. Иако во колониите власта ја имаат странските колонизатори, тие административно не припаѓаат во рамките на *метрополската држава* (или „државата мајка“).
## Етимологија
Зборот „колонија“ потекнува од латинскиот збор colōnia, кој се користел за начин на изградба на римските воени бази и подоцна на градови. Овој збор потекнува пак од зборот colōnus, и се однесувал на римски закупец земјоделец. Исто така, овој термин се користел за грчката *апоикија* (), кои биле прекуморски населби на античките грчки градови-држави. Градот кој основал таква населба бил познат како негова **' („мајка град“).

Населби основани како римска колонија се: [[Келн]] (кој во своето име ја содржи историјата на неговото создавање), [[Белград]], [[Јорк]] и многу други.

== Примери од антиката ==

* [[Картагина]] основана како [[Феникија|феникиска]] колонија
* [[Кадис]] основан како [[Феникија|феникиска]] колонија
* [[Кирена]] била колонија на [[Грци]]те од [[Санторини|Тера]]
* [[Сицилија]] била [[Феникија|феникиска]] колонија
* [[Сардинија]] била [[Феникија|феникиска]] колонија
* [[Марсеј]] основан како [[Стара Грција|грчка]] колонија
* [[Малта]] била [[Феникија|феникиска]] колонија
* [[Келн]] е основан како [[Римски период|римска]] колонија, а неговото денешно име се однесува на латинскиот термин „колонија“.
* [[Кандахар]] основан како колонија од [[Александар III Македонски|Александар Македонски]] во 330 п.н.е.

== Примери од поновата историја ==

* ****: [[Португалија|Португалска]] колонија од 16 век до нејзината независност во 1975 година.
* **** која стекнала независност од Шпанија во 1810 година.
* **** е формирана како британски [[доминион]] во 1901 година од [[Австралиска Федерација|федерацијата]] од шест посебни британски колонии основани помеѓу 1788 и 1829 година..
* ****: was a colony of Great Britain important in the Atlantic slave trade. It gained its independence in 1966.
* ****: Португалска колонија од 16 век. Независен од 1822.
* ****: прво била колонизирана од Франција под името [[Нова Франција]] (1534–1763) и Англија (во [[Њуфаундленд и Лабрадор|Њуфаундленд]], 1582) потоа била под британска власт (1763–1867), по што се стекнала со статус на доминион и престанала да биде колонија.
* ****: [[Белгија|Белгиска]] колонија од 1908 до 1960; претходно била приватна сопственост на кралот [[Леополд II]].
* **Француска Индокина** формирана во октомври 1887 година од Анам, Тонкин, Кочинчина (кои заедно го формираат модерниот Виетнам) и Кралството Камбоџа; Лаос бил додаден по [[Француско-сијамска војна|Француско-сијамската војна]] во 1893 година. Федерацијата постоела до 1954 година.
* ****: Во 15 век [[Португалци]]те дошле во Гана (регион познат како [[Златен Брег (регион)|Златен Брег]]). Наскоро овде биле воспоставени неколку колонии: [[Португалски Златен Брег]] (1482–1642), [[Холандски Златен Брег]] (1598–1872), [[Шведски Златен Брег]] (1650–1663), [[Дански Златен Брег]] (1658–1850), [[Бранденбуршки и Пруски Златен Брег]] (1685–1721) и [[Британски Златен Брег]] (1821–1957). Во 1957 година, Гана била првата африканска колонија јужно од [[Сахара]] која стекнала независност..
* **** бил [[Данска-Норвешка|Данско-Норвешка]] колонија од 1721 година и [[Данска]] колонија од 1814 до 1953 година. Во 1953 година Гренланд станал рамноправен дел од Данското Кралство.
* ****: Португалска колонија од 15 век. Независна од 1974.
* **** бил британска колонија (од 1983 година, британска зависна територија) од 1841 до 1997 година. Денес е [[посебен административен регион во Кина]].
* ** Индија** бил политички ентитет кој ги опфаќал денешните држави Индија, Бангладеш и Пакистан со региони под [[Британска Индија|директна контрола на британската влада]] од 1858 до 1947 година. Од 15 век до 1961 година, [[Португалска Индија]] ([[Гоа]]) била колонија на Португалија. Пондичери и Чандернагор биле дел од [[Француска Индија]] од 1759 до 1954 година. Малите дански колонии Тарангамбади, Серампор и Никобарските Острови од 1620 до 1869 година биле познати како [[Данска Индија]].
* ****: секој некој регион бил посебна холандска колонија, но во 1949 стекнала целосна независност како една држава.
* **** била дел од [[Шпански Западни Инди|Шпанските Западни Инди]] во шеснаесеттиот и седумнаесеттиот век. Таа станала англиска колонија во 1655 година; добила независност во 1962 година..
* **** е колонија формирана во 1821 година од американски приватни граѓани за миграција на [[Слободен црнец|афроамериканските слободни луѓе]]. На 26 јули 1847 година била донесена Либериска декларација за независност од [[Американско здружение за колонизација|Американското здружение за колонизација]]. Таа е втората најстара црна република во светот по [[Хаити]].
* **** бил португалска колонија (од 1976 година „кинеска територија под португалска управа“) од 1557 до 1999 година. Во 1999, две години по Хонгконг, станал специјален административен регион во Кина..
* **** прво била колонизирана од [[Португалско Царство|Португалското Царство]] и ја зазела Малака. По 1511 година, на местата каде што Португалското Царство ја колонизирала Малезија, Британија на [[Малајски Полуостров|Малајскиот Полуостров]] основала **колонии** и трговски пристаништа. Пенанг бил изнајмен на британската источноиндиска компанија.
* **** била британски протекторат, а подоцна и колонија од [[Француски револуционерни војни|Француските револуционерни војни]] во 1800 година до независноста во 1964 година.
* ****: Португалска колонија од 15 век. Независен од 1975.
* ****, прво бил шпанска колонија од околу 1565 до 1898 година како дел од [[Шпанска Источна Индија]], од 1898 до 1946година бил колонија на САД. Независни се од 1946.
* **** бил шпанска колонија од 1493 до 1898 година, по што преминал во колонијална сопственост на САД, како „неинкорпорирана територија“. Во 1952 година, откако американскиот Конгрес го одобрил уставот на Порторико, негово официјално име станало „Комонвелт на Порторико“, Истата година, САД во Обединетите нации (ОН) се изјасниле дека островот е самоуправна територија. Многумина и денес островот го нарекуваат колонија, меѓу кои и американските федерални судии, американските конгресмени, претседателот на Врховниот суд на Порторико, и многу научници.
* **** била составена од територии и колонии на различни африкански и европски сили, вклучувајќи ги Холанѓаните, Британците и Нгуните. Територијата што ја зазема денешната држава била директно управувана од Британците од 1806 до 1910 година; станала самоуправен доминион во 1910 година.
* ****: британска колонија од 1815 до 1948 година. Позната како Цејлон. Била британски доминион до 1972 година. Исто така била [[Португалски Цејлон|португалска колонија]] во 16-17 век и [[Холандски Цејлон|холандска колонија]] во 17-18 век.
* **** била колонија на Јапонија од 1910 до 1945 година.
* **** има сложена историја на колонијално владеење под различни сили, вклучувајќи ги [[Холандска Формоза|Холанѓаните]] (1624–1662), [[Шпанска Формоза|Шпанците]] (1626–1642), Кинезите (1683–1895) и [[Тајван под јапонска власт|Јапонците]] (1895–1945). 
* **''' биле формирани како сојуз од тринаесет британски колонии. Сите тринаесет колонии прогласиле независност во јули 1776 година и ги протерале британските власти.

## Денешни колонии
[мини|600x600пкс| Зависни територии и нивните суверени држави. Сите територии се означени според [ISO 3166-1 алфа-2|ISO 3166-1 или со бројки. Обоените области без ознаки се составен дел на матичните земји. Антарктикот е прикажан како владение наместо поединечни претензии.]]
Специјалниот комитет за деколонизација води список на не-самоуправни територии при ОН, и ги наведува областите за кои Обединетите нации (иако не без контроверзии) веруваат дека се колонии. Имајќи предвид дека зависните територии имаат различен степен на автономија и политичка моќ во рамките на државата што ги контролира, има несогласување околу тоа што се смета за „колонија“.

## Поврзано

* Колонијализам
* Колонизација
* Деколонизација
* Трка за Африка
* Трговија со зачини

## Наводи

## Надворешни врски

* Не-самоуправни територии наведени од Генералното собрание на Обединетите нации во 2002 г.
* Несамоуправни територии наведени од Генералното собрание на Обединетите нации во 2012 г.

Категорија:Колонијализам
Категорија:Типови на административна поделба