1230-ти

**1230-ти** — деценија според јулијанскиот календар кој започнала на 1 јануари 1230 година и завршила на 31 декември 1239 година.

## Настани

### 1230

* 9 март - Битка кај Клокотница: Бугарскиот цар Иван Асен II го поразува Теодор Ангел Дука Комнин. По ова, Бугарија бргу ја проширила контролата врз повеќето територии на Теодор во Тракија, Македонија и Албанија. Латинското Војводство Филипопол и независното кнежевство на Алексиј Слав, исто така, биле припоени кон Бугарија. 
* Пиринејски Полуостров - Битка кај Аланхе: Алфонсо IX Леонски го поразува Ибн Худ ел-Јамани. Овој успех го отвора патот до Бадахос.
* 10 август - Султанот на Селџуците, Кајкубад I, го поразува персискиот шах Џелал ед-Дин Менгуберди, завршувајќи го владеењето на Хорезмиската династија.
* Крај на владеењето на династија Сена во Бенгал.
* 24 септември - Кралство Леон и Кралство Галисија се обединуваат со кралствата на Кастиља и Толедо, на чело со Фердинанд III на Кастилски.
* Сундијата Кеита започнува да владее со Царство Мали (приближен датум).
* Во Западна Африка во село Сиби, Сундијата Кеита ги принудува Мандинките да дадат заклетва за верност.
* Создадена е *„[[Кармина Бурана]]“*. 
* Создаден е *„[[Болоњски псалтир]]“* (приближна дата). 
* На власт во Тавантинсују доаѓа вториот познат Сапа Инка Синчи Рока, наследувајќи го Манко Капак.
* По враќањето на Фридрих II, папските трупи го напуштаат Неапол а царот склучува мир со Папа Григориј IX, повлекувајќи ја екскомуникацијата.
* На чело на Бохемија доаѓа Венцеслав III.
* Успенската катедрала во Киев е разрушена од земјотрес.
* За првпат се споменува градот Алтландсберг.
* За првпат се споменува градот Милберг (Бранденбург).
* Гетинген добива градски права.
* За првпат се споменува градот Мајнинген.
* Изграден е замокот во Хадли Фарм.

### 1231

* 9 април - Жолтеникави облаци и прашина го задушуваат воздухот околу Хангџоу, Кина, што го замаглува небото и сонцето, а пожарот се распространува на југоисток од градот, кој продолжува да се шири и следниот ден. Борбата против пламенот оди тешко поради ограничената видливост. Кога пожарите биле изгасени, откриено е дека целата област од околу 10.000 куќи во југоисточниот дел на градот биле целосно уништени.
* Монголските војници ја преминале реката Јалу во Кореја.
* Освоен е градот Согут од страна на Ертугрул, татко на Осман I.
* Италија: Фридрих II ги издава т.н. Устави од Мелфи, збирка на закони за Кралство Сицилија, како и указот од Салерно, кој го регулира користењето на медицината и одделувањето на професиите лекар и аптекар.
* Ливелин Велики започнува поход против норманските господари во Велс.
* Шпанија: Кралство Кастиља го освојува градот Кесада
* За првпат се споменува градот Бад Либенверда.
* Ричард, првиот ерл од Корнвол се жени со Изабела Маршал.

### 1232

* 8 април - Во Кина започнува опсада на престолнината Кајфенг против монголските сили.
* 30 мај - Свети Антун Падовански е канонизиран од Папа Григориј IX во Сполето, помалку по една година по неговата смрт.
* 15 јуни - Битка кај Ариди: Анри I Кипарски ги поразува силите на царот Фридрих II.
* 16 јули - Мухамед Ибн Јусуф Ибн Наср е избран за владетел на Архона. Тој се бунтува против владетелот на ел-Андалус, Ибн Худ ел-Џадами, и ја презема контролата над градот. На тој начин е поставена основата на Насридската династија.
* Италија: Папа Григориј IX, поради револт од Рим, се засолнува во Анањи.
* Фридрих II го издава *[[Statutum in favorem principum]]*.
* Арман де Перигор станува Голем мајстор на витешкиот ред Темплари.
* Силите на Алмохадите го опколуваградот  Сеута, каде што Абу Муса, бунтовничкиот брат на калифот, добил засолниште и поддршка од населението. Џенова им дава дел од својата флота на бунтовниците, кои успешно се спротивставуваат на силите на калифот Последиците од овој револт се тројни: градот станува де факто независен од Алмохадите, но се потпира на италијанските поморски сили, а патот на транссахарската трговија започнува да се менува кон исток, поради локалните превирања.
* Првото издание на *„[[Трипитака Кореана]]“* е уништено монголските сили.

### 1233

* 26 февруари - Монголските сили успеваат да го освојат Кајфенг.
* Зима - Шпанија: по загубата на Трухиљо и Убеда, Ибн Худ ел-Џамади морал да побара примирје од кралот на Кастиља, Фердинанд III.
* Кастилските војници го опседнуваат муслиманскиот град Пењискола. 
* Бунтовнчкиот град Сан Северо е освоен од Фридрих II.
* Елбург и Гендт ги добиваат своите градски права.
* Амадеј IV Савојски станува гроф од Савоја
* Папа Григориј IX им забранува на Евреите да вработуваат христијански слуги.
* Кардиналот Конрад напишал писмо во кое го истакнал ересот на папата во Босна. 
* Започнува да се гради црквата Свети Павле во Цариград.
* Декември - Монголската опсадата на Caizhou започнува.
* Основана е медресата Мустансира во Багдад.

### 1234

* Регионот каде живееле Мандените, кренале востание против Царство Сосо. Ова е почеток на процесот кој ќе доведе до подем на Царство Мали.
* По смртта на Кнут II Шведски, соборениот Ерик XI Шведски се враќа на престолот на Шведска.
* Папа Григориј IX повикува на Босанска крстоносна војна, и го заменува Поп Богомил со католичкиот доминикански германски епископ со име Јохан.  
* Кралот Андреј II Унгарски се прогласува за бан на Босна, и покрај тоа што Матеј Нинослав бил законски наследник.
* Саншу II Португалски ги освојува градовите на Алжуштрел и Мертола.
* Основан е градот Итерзен.
* Основан е градот Штралзунд.
* Папата Григориј IX го издава *[[Decretales Gregorii IX]]*.

### 1235

* Основано е Господство Верле.
* Конахт е освоен од норманските сили предводени од Ричард де Бург.
* Општа инквизиција започнува во Франција.
* Византискиот цар Јован III Дука Ватац и бугарскиот цар Иван Асен II започнуваат опсада на престолнината на Латинското Царство, Цариград. Анџело Сандо успешно преговара за двегодишно примирје.
* Елизабета Унгарска е канонизирана за светица од Папа Григориј IX.
* *веројатна дата* - Основана е Ланкастерска Кралска Гимназија во Англија.
* *приближна дата* - Битка кај Кирина: Принцот Сундијата Кеита го поразува Царство Сосо.
* Папата му дава поддршка на Фридрих II во својот спор против синот Хенрик. Синот е поразен, затворен и однесен во Апулија.
* Во Шпанија, арагонскиот крал Јаков ги освојува Мајорка, Ибица и Менорка.
* На чело на унгарскиот престол застанува Бела IV.
* За првпат се споменува градот Фридланд (Бранденбург).
* За првпат се споменува градот Дебрецин.
* За првпат се споменува градот Ошерслебен.
* Градот Малхов добил градски права.
* За првпат се споменува градот Дебрецин.

### 1236

* 14 јануари - Хенри III се оженува со Елеонора Прованска.
* 1 мај - Разија Султана е назначена за наследник на нејзиниот татко во Султанат Делхи.
* 6 мај - Умира Роџер Вендовер, бенедиктински монах и летописец во Сент Олбанс. 
* 29 јуни - Кордоба е освоена од кастилските војници, како дел од Реконквистата на Пиринејскиот Полуостров. Големата џамија е претворена во римокатоличка катедрала.
* 22 септември - Битката кај Соул: Литванците ги победуваат Ливонските браќа на мечот.
* Волшка Бугарија е освоена од страна на монголските сили на чело со Бату-кан.
* Турнир во Англија се претвора во битка помеѓу северните и јужните граѓани на кралството, но мирот е обновен од страна на папскиот легат.
* По поразот на Хенрик од својот татко, царот Фридрих II, во комуната повторно се создава Ломбардскиот Сојуз.
* Со помош на Фридрих II, Езелино III застанал како управител на градот Падова.
* Престанува регенството на Бланка Кастилска над својот син Луј IX Светиот.
* Плен добива градски права.
* Дутинхем добива градски права.
* Создавање на бугарската воена флота, по наредба на царот Иван Асен II. Во тоа време, Бугарија излегува на три мориња, па царот неминовно сметал дека му е потребен таков опфат за да може да се спротивстави на соседните непријатели, наредувајќи да се изградат 25 галии.
* 4 од 58 окрузи во Сичуан, Кина, се освоени во Сунг од страна на монголските сили, на чело со Огатај-кан.
* Во есента 1236 година, монголеките орди со околу 35.000 стрелци, ја преминале реката Волга и ја нападнале Волшка Бугарија. По една година тие успеале да ја заземат целата нејзина територија

### 1237

* Томас II Савојски станува гроф Фландрија.
* Основан е градот Елблонг во рамките на Држава на Тевтонскиот Ред (денес Полска).
* Бату-кан со сила од околу 150.000 Монголци, Турци и Персијци ја продолжува инвазијата кон Русија и Европа. 
* Гвалдо Тадино, Италија, е зафатен од голем пожар.
* Грофовија Артоа е основано во Франција.
* Болдвин II Цариградски станува цар на Латинското Царство.
* Конрад IV станува Крал на Германија.
* Ливонска крстоносна војна: По поразот во Битката кај Сауле, Ливонските браќа на мечот се апсорбираат во Тевтонскиот ред, како автономен Ливонски орден. .
* Битка кај Кортенова: Фридрих II го поразува Ломбардскиот Сојуз.
* Еден голем пожар уништува околу 30.000 станови во кинескиот главен град Хангџоу.
* Градот Кириц добива градски права.
* Градот Плоцк добива градски права.
* Епископот Ришки го изградил замокот Кројцбург.

### 1238

* 4 март - Монголска инвазија на Русија - Битка кај реката Сит: Монголските Орди на Бату-хан ги поразуваат Русите, на чело со Јуриј II.
* 28 септември - Јаков I го освојува градот Валенсија од Маврите, кои се повлекуваат во Гранада.
* Седиштето на Патријархот од Аквилеја е префрлено во Удине.
* Симон V Монфорт се оженува за Елеонора Лестерска, сестра на Хенри III.
* Ливонскиот ред ја предава Северна Естонија на Данска.
* Монголските Орди освојуваат Москва, во тоа време мал град.
* Осветена е катедралата во Питерборо.
* Основачот на Насридската династија, Мухамед I, ја започнува изградбата на Алхамбра.
* Основан е Манастир Товадра во Бутан.
* За првпат се споменува градот Ошац.
* За првпат се споменува градот Лесниц.
* Ицехо добива градски права.
* Реновирена е црквата Сант Еусебио во Рим.
* Основано е Кралство Сухотај во Тајланд.

### 1239

* 20 март - Папа Григориј IX го екскумуницира Фридрих II, Цар на Светото Римско Царство.
* ноември - Папа Григориј IX дава согласност за крстоносна војна против муслиманското кралство Мурсија
* Фридрих II ја спроведува опсадата на Фаенца.
* Главната кула на Линколнската катедрала во Англија паѓа.
* Монголците го нападнале Тибет, уништавајќи будистички манастири.
* Уништен е градот Чернигов од страна на монголските сили, заедно со Тројскиот манастир.
* За првпат се споменува градот Тритау.
* За првпат се споменува градот Зичиујфалу.
* Перлеберг добива градски права.
*  Николо Да Конти го публикува своето патешествие до Индија и Југоисточна Азија. 
* Востаните предводено од популарниот проповедник Баба Ишак во Иконискиот Султанат.

## Наводи

Категорија:13 век