1945

**1945** (**[[Римски бројки|]]**) — година според општоприфатениот календар. Тоа била 1945 година од новата ера, 945. од вториот милениум, 45. од XX век и шеста од 1940-тите.

## Други календари
Истата година се среќава поинаку во календарите на различни народи и култури. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.

Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509&nbsp;г.&nbsp;п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 7453 и 7454 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г.&nbsp;п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 6695 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г.&nbsp;п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 5705 и 5706 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г.&nbsp;п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како *[[Ab urbe condita]]*), годината е избројана како 2698.

Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт Цар или 2637 г.&nbsp;п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот Цар станал владетел, т.е. 2697 г.&nbsp;п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 1945 година се протега во 4581 и 4582, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 4641 и 4642 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543&nbsp;г.&nbsp;п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 2488. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 1364 и 1365 исламска година.
## Настани
### јануари
[thumb|upright| [27 јануари: Ослободување на Аушвиц.]]
[thumb|upright| [20 јануари: Дел од одредот на ТОМО на чело со Туши Кераметчиев]]
* 1 јануари - Во Скопје излезе првиот број на сатирично-хумористичниот весник „Остен“.
* 3 јануари - Во Скопје излезе првиот број на првото детско списание на македонски јазик во слободна Македонија „Пионер“. Негови први уредници беа Славко Јаневски и Јонче Јосифовски.
* 3 јануари - По наредба на Главниот штаб на НОВ и ПОМ е формирана Командата на градот Скопје.
* 6 јануари - Во Скопје започна со работа Вториот конгрес на Антифашистичката младина на Македонија (НОМСМ), во присуство на околу 1.000 делегати на македонската младина од Егејска и од Пиринска Македонија, потоа претставници на советската, бугарската, грчката, албанската, српската, хрватската, словенечката и на црногорската младина, како и претставници на англиската мисија.
* 7 јануари – Божиќните настани на Скопското Кале: одредени единици одбиваат да заминат на Сремскиот фронт и наместо тоа сакаат да се оди на Солун.
* 11 јануари - Во Скопје е одржана Првата конференција на балканската младина на која присуствуваа делегати од Југославија, Грција, Албанија и Бугарија. Меѓу другото, беше донесена Резолуција за зближување на младината од балканските земји.
* 12 јануари - Втора светска војна: Советските сили тргнаа во голема офанзива против Третиот рајх. Брзо ја пробиваат непријателската одбрана во длабочина од 150 километри и на 2 февруари стигнуваат до Кистрин и Франкфурт, само 70 километри од Берлин.
* 15 јануари - Во близина на Велес се стрелани 53 велешани од страна на новите комунистички власти.
* 16 јануари – Втора светска војна: Адолф Хитлер се преселил во подземниот бункер во Берлин, каде што и се самоубил 4 месеци подоцна.
* 17 јануари – Втора светска војна: Советските сили ја ослободуваат Варшава.
* 18 јануари – Започна со работа таканареченото Работно тело на Президиумот на АСНОМ, на чело со Лазар Колишевски. Целта на неговото создавање е изолирање на претседателот на Президиумот, Методија Андонов - Ченто, од процесот на донесување одлуки.
* 19 јануари – Втора светска војна: Советските трупи го ослободиле Варшавското гето. Од 230.000 жители во 1940, нацистичката окупација ја преживеале помалку од 900.
* 20 јануари – Во Воден е основана Тајната ослободителна македонска организација.
* 20 јануари – Унгарија излегува од Втората светска војна.
* 23 – 25 јануари – На конференција во Белград се формирани Единствените синдикати на работниците и намештениците на Југославија.
* 27 јануари – Црвената армија го ослободи Аушвиц, најголемиот и најстраотниот логор во Втората светска војна.
* 28 јануари – Во Скопје е отворена првата градинка во Македонија, за престој на деца од 4 до 7-годишна возраст.
* 30 јануари - Руска подморница го торпедира и потопи германскиот брод „Вилхелм Густлов“, преполн со бегалци. Преку 9.000 лица го загубија животот во трагедијата која се смета за најголема поморска катастрофа во историјата.
* 31 јануари – Формиран е Македонскиот народен театар.

### февруари
[thumb|[конференција на Јалта|Конференцијата на Јалта]]
* 4 – 11 февруари – Се одржува Конференцијата на Јалта.
* 13 – 15 февруари – Британските и американските сили го бомбардираат Дрезден.

### март
* 4 март - Во Скопје се одржува Првиот црковно-народен собор за обновување на Македонската православна црква.
* 7 март – Јосип Броз Тито формира влада на ниво на Југославија со учество на министри претставници на имигрантската кралска влада.
* 22 март – Формирана е Арапската Лига.

### април
* 12 април - Југословенската армија успешно го пробива Сремскиот фронт.
* 14 – 16 април – Во Скопје се одржува Третото заседание на АСНОМ.
* 16 април - Формирана е првата македонска влада на чело со Лазар Колишевски.
* 16 април - Основано е „Просветно дело“, првата македонска издавачка куќа.
* 23 април - Во Егејска Македонија е основан Народно-ослободителниот фронт на Македонците.

### мај
* 3 мај - Утврдена е македонската азбука.
* 9 мај - Нацистичка Германија капитулира.
* 15 мај - Завршува Втората светска војна во Југославија.

### јуни
* 7 јуни - Усвоен е правописот на македонскиот јазик.
* 24 јуни - Одржана е парадата на победата над фашизмот во Москва, Русија.
* 29 јуни – Чехословачка ѝ ја отстапува Рутенија на СССР.

### јули
* 5 јули - На парламентарните избори во Британија победува Лабуристичката партија.
* 16 јули - Проект Менхетен: Тринити проба, првиот тест на атомска бомба, пустина Ново Мексико, САД.
* 17 јули – 2 август – Се одржува Постдамската конференција.
* 29 јули - Прогласени се првите народни херои на Југославија од Македонија: Мирче Ацев, Стеван Наумов - Стив, Орце Николов, Страшо Пинџур, Христијан Тодоровски - Карпош. По неколку дена, на 2 август, за народен херој е прогласен и Кузман Јосифовски - Питу.

### август
* 5 – 7 август – Во Белград се одржува Првиот конгрес на Народниот фронт на Југославија.
* 6 август – САД ја фрла првата атомска бомба врз Хирошима.
* 7 – 10 август – Во Белград се одржува Третото заседание на АВНОЈ.
* 9 август – САД ја фрла втората атомска бомба врз Нагасаки.

### септември
* 2 септември – Јапонија потпишува капитулација, со што завршува Втората светска војна.
* 2 септември - Виетнам прогласува независност, формирајќи ја Демократската Република Виетнам (Северен Виетнам).

### октомври
 
* 24 октомври – Основани се Обединетите Нации.

### ноември
* 11 ноември – На изборите за Уставотворното собрание во Југославија убедлива победа извојува Народниот фронт предводен од КПЈ.
* 20 ноември – Започнува судењето во Нирнберг.
* 29 ноември – Уставотворното собрание на Југославија ја прогласува Федеративна Народна Република Југославија, со што официјално е укината монархијата.

### декември

## Родени
* 23 јануари - Тито Петковски, македонски политичар, претседател на Нова социјалдемократска партија
* 6 февруари - Боб Марли, јамајски реге-пејач
* 30 март - Ерик Клептон, британски гитарист
* 4 април - Даниел Кон-Бендит, француски левичарски политичар
* 19 јуни - Аунг Санг Су Чи, мјанмарска политичарка, Нобеловец
* 27 октомври - Луиш Инасио Лула да Силва, бразилски претседател
* 3 декември - Божидар Димитров, бугарски историчар и министар
* 11 ноември - Даниел Ортега, никарагвански претседател

## Починале
* 3 јануари - Едгар Кејси, американски парапсихолог и јасновидец
* 1 февруари - Александар Станишев, бугарски лекар и политичар, роден во Македонија
* 23 февруари - Алексеј Толстој, руски писател 
* 12 април - Френклин Рузвелт, американски претседател
* 17 април - Лиман Каба, македонски партизан, Албанец, народен херој
* 28 април - Бенито Мусолини, италијански диктатор
* 30 април - Адолф Хитлер, германски диктатор
* 1 мај - Јозеф Гебелс, германски нацист
* 23 мај - Хајнрих Химлер, германски нацист
* 26 јуни - Чеде Филиповски, македонски комунист, народен херој
* 20 јули - Пол Валери, француски поет
* 8 ноември - Атанас Лозанчев, македонски револуционер
* 24 септември - Ханс Гајгер, германски физичар
* 26 септември - Бела Барток, унгарски композитор и пијанист
* 28 декември - Теодор Драјзер, американски писател

## Поврзано
* Календарот за таа година

## Надворешни врски

41945