Ломбок

**Ломбок** () — остров во покраината Западни Мали Сундски Острови во Индонезија. Тој е дел од Малите Сундски Острови, со Ломбочкиот Проток кој на запад го одвојува од Бали и Аласкиот Теснец меѓу него и Сумбава на исток. Тоа е прилично кружен, со "опашка" (полуостровот Секотонг) на југозапад, околу 70 километри долг и со вкупна површина од околу 4514 км2. Најголемиот град на островот е Матарам.

Ломбок по големина и густина како и по културното наследство наликува на соседниот остров Бали, кој се наоѓа на запад. Сепак, тој административно е дел од Западна Ниса Тенгара, заедно со поголемот и поретко населениот остров Сумбава, на исток. Ломбок е опкружен со голем број помали острови локално наречени Гили.

На островот живеат околу 3.35 милиони Индонезијци како што е запишано во деценискиот попис од 2014.

## Администрација
Ломбок е под администрацијата на гувернерот на покраината Западни Мали Сундски Острови (*Nusa Tenggara Barat*). Покраината е управувана од покраинската престолнина Матарам во Западен Ломбок.

Островот административно е поделен на четири области (*kabupaten*) и еден град (*kota*). Тие според површина и население, согласно пописот во 2010 (и најновиот во јануари 2014), се следниве: 

## Историја
мини|Сасак поглавари на Ломбок кои се здружиле со Холанѓаните да се спротивстават на балиската окупација.
мини|75 каратен дијамант на изложба во Музејот Волкенкунде, Лајден. Земени биле 230 килограми злато, 7000 кг сребрен накит и скапоцени камења од кралската палата на Ломбок по холандската инвазија во 1894. Само дел од богатството било вратено назад на Индонезија во 1977 година.
Освен документот *Бабад Ломбок* (*Babad Lombok)* кој ја евидентирал ерупцијата во 1257 на Самалас, малку е познато за Ломбок пред 17 век. Во минатото тој бил составен од бројни мали држави кои се натпреварувале една со друга и со секоја владеел некој „принц“ од племето Сасак. Ова неединство било искористено од соседните Балијци кои ја преземале контролата на Западен Ломбок во почетокот на 17 век. Макасарезите во меѓувреме го нападнале Источен Ломбок од нивните колонии во соседната Сумбава. Холанѓаните први дошле на Ломбок во 1674 а Холандската источноиндиска компанија го склучила својот прв договор на Ломбок со некоја принцеза Сасак. Балијците успеале да го преземат цел остров од 1750 и островот се поделил на четири балиски царства. Во 1838, кралството Матарам ги ставил своите соперници под контрола.

Односите меѓу народот Сасак и Балијците во Западен Ломбок во голема мера биле хармонични и тие меѓусебно се венчавале. На источниот дел од островот односите не биле толку пријателски и Балијците одржувале контрола од тврдини. 
мини|Холандска интервенција во Ломбок и Карангасем против Балијците во 1894.|алт=
За време на една од многуте Сасачки селски бунтови против Балијците, сасачките поглавари испратиле емисари кај Холанѓаните на Бали и ги поканиле да владеат со Ломбок. Во јуни 1894, генералниот гувернер на Холандската источноиндиска компанија, Ван дер Вик, потпишал договор со сасачките бунтовници во Источен Ломбок. Тој испратил голема војска на Ломбок и балискиот раџа капитулирал пред холандските барања. (Види Холандска интервенција во Ломбок). Целиот остров бил припоен на Холандската источноиндиска компанија во 1895 г. Холанѓаните се паметат во Ломбок како ослободители од балиската хегемонија.

За време на Втората светска војна Јапонците ги нападнале и ги окупирале Малите Сундски Острови, вклучувајќи го островот Ломбок. Тие испловиле од пристаништето Соеробаџа во 09:00 часот на 8 март 1942 година и продолжиле кон Ломбок. На 9 мај 1942 година во 17:00 часот флотата пловела во пристаништето Ампенан на Ломбок. Холандските бранителите биле наскоро поразени и островот бил окупиран.

По прекинот на непријателствата, јапонските окупаторски сили во Индонезија биле повлечени а Ломбок се вратил привремено под холандска контрола. По индонезиската независност од Холанѓаните, Балијците и аристократијата на Сасак продолжиле да владеат во Ломбок. Во 1958 година, островот бил вметнат во покраината Западни Мали Сундски Острови со Матарам како главен град на покраината. Во тек на *Новиот поредок* на Претседателот Сухарто (1967-1998), Ломбок доживеал одреден степен на стабилност и развој, но не до степен на бум и богатството на Јава и Бали. Неуспешните посеви довеле до глад во 1966 година и недостатоци на храна во 1973 година. Националната владина *transmigrasi* програма преселила многу луѓе надвор од Ломбок. Во 1980-те надворешни инвеститори и шпекуланти поттикнале растечки туристички бум иако локалниот дел на приходите бил ограничен. Индонезиската политичка и економска криза од крајот на 1990-тите тешко се одразила на Ломбок. Во јануари 2000 година, немири избувнале низ Матарам со христијаните и етничките Кинези кои биле главни жртви. Туризмот опаднал, но во последните години истиот забележува подем.
[мини|Претседателот [Џоко Видодо испитува  штета од земјотрес.|алт=]]

### Катастрофален земјотрес
Во јули 2018 во земјотресот во Ломбок загинале 20 лица и биле повредени стотици. Земјотресот предизвикал значителна штета на островот и поттикнал друг поголем земјотрес којшто следел осум дена подоцна. На 5 август 2018 земјотресот имал моментна магнитуда од 7.0, и тоа предизвикало катастрофални штети на северниот дел на Ломбок и била причинета штета во близина на Бали. Земјотресот предизвикал над 550 смртни случаи а повеќе од 7.000 биле повредени. Друг земјотрес на 19 август 2018  се случил во Ломбок, при што загинале 13 лица и биле оштетени 1800 згради.

## Географија
мини|Планината Ринџани видена од Гили Ер
мини|Езерото Сегара Анак на врвот на Планината Ринџани
Островот е веднаш источно од Ломбочкиот Проток кој ја одбележува биогеографската поделба помеѓу фауната на индомалајската екозона и јасно различната фауна на Австралазија. Оваа разлика, позната како Волесова Линија го земала своето име од Алфред Расел Волес (1823-1913). Волес бил првиот човек кој коментирал за поделбата помеѓу двата региони, како и за ненадејната граница помеѓу двата биома. На истокот на Ломбок лежи Аласкиот Теснец, тесно водно тело кој го дели островот Ломбок од соседнот остров  Сумбава. Островската топографија е доминирана од централно поставениот стратовулкан Планината Ринџани, втор највисок вулкан во Индонезија, кој се издига на 3726 метри надморска височина, правејќи го Ломбок осмиот највисок остров на светот. Најновата ерупција на Ринџани се случила во септември 2016 година во Гунунг Баруџари. Во ерупцијата во 2010 пепелта се издигнала 2 километри во атмосферата од конусот Баруџари во калдерското езеро на Ринџани, Сегара Анак. Лава течела во калдерското езеро, подигајќи ја неговата температура, додека пепелта паднала на оштетените култури, на падините на Ринџани. Вулканот и неговото кратерско езеро, Сегара Анак (дете на морето) се заштитени со Националниот парк Гунунг Ринџани основан во 1997 година. Најновите докази покажуваат дека древен вулкан, Планината Самалас, од кој сега останала само калдерата, бил изворот на ерупцијата во 1257 година, една од најголемите вулкански ерупции во пишаната историја, кои предизвикале во светот промени на временските услови.

Висорамнините на Ломбок се покриени со шуми и најчесто се неразвиени. На високите низини се одгледува ориз, соја, кафе, тутун, памук, цимет, какао, каранфилче, маниока, пченка, кокос, копра, банани и ванила кои се главните култури што се одгледуваат на плодни почви на островот. Јужниот дел од островот е плоден но посув, особено кон јужното крајбрежје.

Ломбок е опкружен со многу мали островчиња кои локално се нарекуваат Гили.

### Проблем со водоснабдување
мини|Локалните деца од народот Сасак ()
Снабдувањето со вода во Ломбок е истакнат и претставува проблем за снабдувањето со вода на главниот град на покраината, Матарам, и на островот во целина. Јужните и централните области се најкритички погодени. Во Западна Нуса 160 илјади хектари од вкупно 1960 илјади хектари се сметаат за погодени со овој проблем.

Во 2010 година покраинските власти сите шест изборни единици ги прогласиле за сушни области. Сумбава, другиот главен остров на покраината, исто така, доживеал тешка суша во 2010 година.

Области во јужниот дел на Ломбок се класифицираат како суви и склони кон недостигот на вода што се должи на ниското ниво на врнежи и недостаток на извори на вода. Во мај 2011 година, започнала изградба на брана на околу 430 хектари. Со изградба на браната ќе се приспособат 25.7 милиони кубни метри вода со можност за наводнување на 10,350 хектари обработливо земјиште.

## Демографијата
мини|Домородните Сасак танчери вршење на традиционалните Ломбок воен танц
На островот 85%  жители се припадници на народот Сасак, чие потекло се смета дека мигрирале од Јава во првиот милениум пред нашата ера. Други жители вклучуваат околу 10-15% Балијци, Кинески Индонезијци, Јаванци, Симбаванци и Арапски Индонезијци.

Населението Сасак се културно и лингвистички тесно поврзани со Балијците, но за разлика од хиндуистичките Балијци, на островот мнозинството се муслимани и пејзажот е испрекината со џамии и минариња. Исламските преданија и празници имаат влијание на островските дневни активности.

Во 2008 година, островот Ломбок броел 866,838 домаќинствата и просек на 3.635 лица по домаќинство.

Пописот во 2014 регистрирал население од 4,773,795 луѓе во покраината на NTB, од кои 70.24% живеат на Ломбок, чие население на тој датум изнесувало 3,352,988.мини|Најстарата џамија датира од 1634 во Бајан.|алт=
мини|Традиционалните Сасак куќи.|алт=
### Религија
мини|Пура Меру во Матарам, хинду храм изграден во 1720.На островот е домородните Сасак  се претежно муслимани сепак пред доаѓањето на Исламот Ломбок се соочувал со долг период на хинду и будистичко влијание што дошло на островот преку Јава. Малцинство балиска хиндуистичка култура останува во Ломбок. Исламот бил донесен во Ломбок од страна на трговците дојдени од Сумбава во 17 век, кои потоа се утврди во Источен Ломбок. Други сметаат дека првите влијанија пристигнале во првата половина на шеснаесеттиот век. Исламот е зголемен во популарност во почетокот на дваесеттиот век..

Хиндуизмот е практикуван од етнички Балијци и малцинство на домородните Сасак. Според локалните легенди, две од најстарите села на островот, Бајан, и Сембалун, се основани од страна на принцот од Маџапахит. Според пописот на населението во 2010 приврзаниците на хиндуизмот се 101,000 луѓе со најголема концентрација во областа на Матарам каде што изнесува 14% од населението.

Христијанството е постојано кај мали заедници, вклучително некои етнички Кинески имигранти од Бали и Источни Мали Сундски Острови. Постојат римокатолички цркви и парохии во Ампенан, Матарам, Праја и Танџунг. Постои католичката болница во Матарам.

Многу влијае на анимистичко верување преовладуваат кај Сасак, повеќето од нив веруваат во постоењето на духови или *духови*. Традиционалната магија е постојана за чување од злото и болести и да се бараат решенија за кавги и одбивност.

## Економија и политика
Ломбок е оддалечен од Бали само 40 километри. Ломбок често се рекламира како "недопрен Бали," или "Бали, сестрата на островот Ломбок." Со поддршка од централната власт, Ломбок и Сумбава се развиваат како  второ одредиште за меѓународни и домашни туризам во Индонезија. Отворањето на Меѓународниот Аеродром Ломбок на 1 октомври 2011 помогнал во потфатот за развој на туризмот.

Нуса Тенгара Барат и Ломбок може да се сметаат за економски послаби согласно светските стандарди и голем дел од населението живее во сиромаштија. Сепак, островот е плоден, во повеќето области има доволно врнежи за земјоделството и поседува различни климатски зони. Сепак, месното население сè уште страда од глад поради сушата и земјоделство.

Процентот на населението кое живее во сиромаштија во руралните средини на Нуса Тенгара Барат во 2008 година бил 29.47%, а во 2009 година бил 28.84%. За оние кои живеат во руралните области и во 2008 година тоа бил 19.73% во 2009 се намалил малку до 18.40%.мини|Локалните Sasak деца ()

## Туризам
Туризмот е важен извор на приход за Ломбок. Поразвиен за туризмот е областа на островот која е на западниот брег и е центрирана околу градот Сенгиги. Околу градот се најразвиените туристички објекти. На западниот брег, крајбрежен туризам се шири по 30 километарска лента по крајбрежниот пат северно од Матарам и стариот аеродром во Ампенан. Многу хотели и летувалишта нудат сместување кои се движат од буџетски до луксузни.

Други туристички одредишта ги вклучуваат Планината Ринџани, Гили Бидара, Гили Лаванг, Парк Нармада и Парк Мајура и Кута (јасно различни од Кута, Бали). Секотонг, во југозападниот Ломбок, е многу популарен заради неговите многубројни и разновидни нуркачки локации.

Туристички развој започнал во средината на 1980-тите, кога Ломбок привлекол внимание како "недопрена" алтернатива на Бали. Првично, нискобуџетни бунгалови имало во места како Гили острови и Кута, Ломбок на Јужниот Брег. Овие туристички сместувања во голема мера биле во сопственост и управувани од страна на локалните бизнис претприемачи.

Во 1990-тите на националната влада во Џакарта, почнала да преземе активна улога во планирањето и за промовирање на туризамот на Ломбок.

Во јануари 2000 година, радикални исламски агитатори од новоформираната Џемаа Исламија предизвикале верски и етнички насилства во Ампенан областа на Матарам и јужното подрачје на Сенгиги Многу странски иселеници и туристи биле привремено евакуирани на Бали. Бројни странски амбасади издале патни предупредувања за потенцијалната опасност од патување во Индонезија.

Последователно на тоа, бомбашките напади во 2002 на Бали,  бомбашките напади во 2005 на Бали драматично влијаеле на туризмот во Ломбок.

По 2010 година се бележи рапидно заживување и промовирање на туризмот. 
мини|Пристаниште Лабухан Ломбок, Ломбок, Индонезија

## Сообраќај
Индонезиската владата е активна во промовирање на Ломбок и соседниот Сумбава како второ туристичко одредиште по Бали.. Имало подобрување на инфраструктурата на островот, вклучувајќи пат, надградба и изградба на **нов меѓународен аеродром** во островите на југ.

* **Меѓународниот Аеродром Ломбок** (*Bandara Internasional Lombok*)  е на југозапад од малиот регионален град Праја во Јужен и централен Ломбок. Започнал со работа на 1 октомври 2011 година. Го заменува  аеродромот Селапаранг во близина на Ампенан. Тоа е единствен меѓународен аеродром во рамките на покраината Западна Нуса Тенгара (*Nusa Tenggara Barat*).
* **Селапаранг Аеродром** во Ампенан бил затворен  на 30 септември 2011. Тоа претходно обезбедувал капацитети за домашни услуги на Јава, Бали, и Сумбава и меѓународни услуги на Сингапур до Куала Лумпур преку Сурабаја и Џакарта.
* **Лембар -** морско пристаниште за траект за патни возила и патнички услуги..
* **Ламбухан Ломбок** ферибот пристаниште на источниот брег обезбедува ферибот за патни возила и патнички услуги да Пото Тано на Сумбава.


Податотека:Lombok Traditional Hand Weaving.jpg|Еден од уникатните традиционалните занаети во Ломбок
Податотека:Gili Islands & Gunung Rinjiani, Lombok, Indonesia.jpg|Гили островите
Податотека:Manta ray Biorock reef.jpg|Гребен кај Гили Островите
Податотека:Kuta Lombok Mawun Beach.JPG|Плажа Мавун
Податотека:Lombok, Bay, Tropical palm trees, Indonesia.jpg


## Поврзано
* Ломбочки Проток

## Наводи

## Библиографија
* 

## Надворешни врски

* 
* Tropenmuseam Збирка на историски фотографии од Lombok
* Lombok Индонезија Туризам
* Планината Rinjani Lombok Националниот парк
* ЊУЈОРК Тајмс на Lombok
* Австралиската извештаи за Lombok: Новиот Бали 
* Kabupaten Lombok Utara на Regency на Северна Lombok 
* Kabupaten Lombok Tengah, Regency на Централната Lombok 
* Kabupaten Lombok Timur, Regency на Исток Lombok 
* Kabupaten Lombok Barat, Regency на Запад Lombok
* Kota Mataram, Град на Mataram 
* Gili Asahan 

Категорија:Западни Мали Сундски Острови
Категорија:Мали Сундски Острови