Орлова папрат

**Орлова папрат** () ― вид на папрат кој се јавува во умерените и суптропските региони на двете полутопки. Првично домороден во Евроазија и Северна Америка, крајната леснотија на нејзините спори довело до тоа да постигне космополитска распространетост.

## Етимологија
Орловата папрат првпат била опишана како *Pteris aquilina* од Карл Линеј, во том 2 од неговиот „*Species Plantarum*“ (во превод: Видови растенија) во 1753 година. Потеклото на специфичниот епитет потекнува од латинскиот збор *aquila* (орел). Во препечатувањето на *Flora Suecica* во 1755 година, Линеј објаснува дека името се однесува на сликата на орел што се гледа во попречниот пресек на коренот. И покрај тоа, било пренесено мислењето дека името се однесува на обликот на зрелите реси кои изгледаат слично на крилото на орелот. Меѓутоа, средновековните изучувачи, вклучувајќи го и Еразмо Ротердамски, мислеле дека шарата на влакната што се гледаат во попречниот дел од стапот наликува на двоглав орел или даб.

## Таксономија
Традиционално бил третиран како единствен вид во родот *Pteridium*; меѓутоа, властите го одвоиле и признале до 11 видови во родот. Бил сместен во родот *Pteridium* од Фридрих Адалберт Максимилијан Кун во 1879 година. Генетската анализа на *Pteridium* од 100 различни места низ светот, открила два различни вида и покрај истото народно име, „јужниот“ вид е *Pteridium esculentum*. Иако јужниот *P. esculentum* покажува мала генетска разновидност меѓу физички изолираните места, *P. aquilinum* има различни групи на континентално ниво. Сепак, докази за проток на гени на долги растојанија биле пронајдени во примероците земени од Хаваи кои прикажувале елементи на северноамериканските и азиските подвидови на *P. aquilinum.*

## Опис
Орловата папрат е тревно повеќегодишно растение, листопадно во зима. Големите, приближно триаголни реси се израснати поединечно, кои произлегуваат нагоре од подземен ризом и растат до 0,3-1 м во висина; главното стебло е до 1 цм во дијаметар во основата. На есен умира до нивото на земјата. Ризомот расте до 3,5 м во длабочина, околу 5 цм во дијаметар и до 15 м во должина. Бидејќи повторно расте во пролет од подземен ризом, *P. aquilinum* има тенденција да се најде во густи колонии на генетски идентични реси. Во пролетта, кога растението влегува во својот циклус на растење, најпрво се растата ограноците од ризомот. Густината и површината покриена со еден ризом ја максимизираат шансата за биолошки успех на тој ризом кога испраќа нов раст. Новиот израсток се претставува како вертикални стебленца, завиткани и покриени со сребрено-сиви влакна, кои можат да бидат во висина од неколку метри пред да се расплетаат во реси.
Проводящий пучок Pteridium aquilinum.JPG|Амфикрибрален васкуларен сноп од ризом на орлова папрат
Pteridium aquilinum nf.jpg
62. Концентричен вид на спроводно снопче на орлова папрат (Pteridium aquilinum).ogg|Концентричен вид на спроводно снопче на орлова папрат под микроскоп


## Размножување
Спорангиите се образувани во сори на долната страна на ресот. Тие се наредени во тесни кафени ленти и образуваат спори во текот на јули, август и септември.

## Живеалиште
Папратот расте на пасишта, листопадни и иглолисни шуми и ридови. Претпочита кисели почва.

Приспособливо растение, заградено лесно ги населува нарушените области. Може да биде агресивен дури и во земјите каде што е домороден, како што е Англија, каде што ја нападнала хедерот (*Calluna vulgaris* (Л.) Хал) живее на Севернојоркширските ридски пустини. Во Ирска, папратот се наоѓа во отворени шуми и песочни пасишта.

## Распространетост
Орловата папрат е домороден во Европа, Источна Азија и Северна Америка, но сега има речиси космополитска распространетост. Во Америка, го има низ континенталните Соединетите Држави и канадските покраини Онтарио, Квебек и Њуфаундленд. Северната граница на нејзиниот опсег се протега до јужна Алјаска, додека нејзината јужна допира до северните делови на Мексико, како и до Големите Антили на Карибите. Плевел во киселите планински пасишта во северозападна Европа.

## Наводи

## Надворешни врски

* 
* Flora Europaea: ''Pteridium aquilinum''
* Flora of North America: ''Pteridium aquilinum''

Категорија:Денштетии
Категорија:Флора на Северна Америка
Категорија:Незагрозени видови според МСЗП
Категорија:Флора на Македонија