Карбонилна група

мини|десно|A ketone compound containing a carbonyl group (C=O)
**Карбонилна група** — функционална група со формулата , сочинета од јаглероден атом двојно врзани за кислородниот атом, и е двовалентен во C-атомот. It is common to неколку класи на органски соединенија (како алдехиди, кетони и карбоксилни киселини), како дел од многу поголеми функционални групи. Соединението кое содржи карбонилна група често се нарекува **карбонилно соединение**.

Поимот карбонил може да се однесува и на јаглерод моноксид како лиганд во неоргански или органометален компекс (метален карбонил, како на пр. никел карбонил).

Остатокот од оваа статија го обработува карбонилот во органска смисла, каде јаглеродот и кислородот делат двојна врска.

## Карбонилни соединенија
Во органската хемија, карбонилната група е својствена за следниве видови соединенија:

мини|исправено=0.8|Јаглерод диоксид
Други органски карбонили се уреата и карбаматите, деривати на ацил хлориди, хлороформати и фозген, карбонатни естри, тиоестри, лактони, лактами, хидроксамати и изоцијанати. Примери за неоргански карбонилни соединенија се јаглерод диоксидот и карбонил сулфидот.

Посебна група на карбонилни соединенија се дикарбонилните, кои имаат посебни својства.

## Структура и реактивност
Кај органските соединенија, должината на врската C-O не отстапува многу од 120 пикометри. Нроганските карбонили имаат покуси  C-O-растојанија: CO, 113; CO<sub>2</sub>, 116; а COCl<sub>2</sub>, 116&nbsp;пм.

Карбонилниот јаглерод типично е електрофилен. Квалитативниот редослед елелтрофилност е RCHO (алдехиди) > R2CO (кетони) > RCO2R' (естри) > RCONH2 (амиди). Напаѓаат различни нуклеофили, раскинувајќи ја двојната врска јаглерод-кислород.

Заемодејствата пмеѓу карбонилните групи и другите заменители се утврдени при проучување на колагенот. Заменителите влијаат на карбонилните групи со додавање или одземање на електронска густина по пат на сигма-врска. Δ*H*σ-вредностите се многу повисоки кога заменителите на карбонилната група се повеќе електронегативни од јаглеродот.

мини|Карбонилно соединение

Поларноста на врската C=O исто така ја зајакнува киселоста на соседните врски C-H. Поради позитивниот набој на јаглеродот и негативниот набој на кислородот, карбонилните групи подлежат на додавање и/или нуклеофилни напади. Напаѓаат најразлични нуклеофили, прекинувајќи ја јаглеродно-кислородната двојна врска, што води до реакции на додавање-елеминација. Нуклеофилната реактивност често е сразмерна на базноста на нуклеофилот; со зголемувањето на нуклеофилноста се намалува стабилноста во карбонилното соединение. pK<sub>a</sub>-вредностите на ацеталдехидот и ацетонот изнесуваат 16,7 и 19.

## Спектроскопија

* Инфрацрвена спектроскопија: двојна врска C=O впива инфрацрвена светлина при бранови броеви помеѓу ~1600 и 1900&nbsp;см−1(5263 до 6250&nbsp;нм). Точното место на впивање е прилично добро познато во однос на геометријата на молекулата. Ова впивање е познато како „карбонилно растегање“ кога се прикажува на инфрацрвениот впивен спектар. Покрај тоа, ултравиолетово-видливите спектри на пропанонот во вода овозможуваат впивање на карбонил на 257&nbsp;нм.
* Јадрена магнетна резонанција (ЈМР): двојата врска C=O има различни резонанции зависно од околните атоми, начелно ниско во полето. ЈМР  со 13C на карбонилен јаглерод е во опег од 160 до 220 милионитини.

## Поврзано
* Органска хемија
* Функционална група
* Метален карбонил
* Електрофилна адиција

## Наводи

## Надворешни врски

* Карбонилни соединенија (1.2) — Институт за хемија, ПМФ, Скопје


Категорија:Функционални групи