Radiohead

**Radiohead** (се чита: *Рејдиохед*) е англиска музичка група од Абингдон, Оксфордшир која свири алтернативен рок. Групата е формирана во 1985 година и се состои од Том Јорк (водечки вокали, ритам гитара, пијано), Џони Гринвуд (водечка гитара, клавијатура, други инструменти), Ед О‘Брајан (гитара, помошни вокали), Колин Гринвуд (бас гитара, синтисајзери) и Фил Селвеј (тапани, перкусија).

Radiohead го издале својот прв сингл, „Creep“, во 1992. Песната отпрвин била неуспешна, но станала хит ширум светот неколку месеци по издавањето на нивниот деби-албум „Pablo Honey“ (1993). Популарноста на Radiohead се зголемила во Обединетото Кралство со издавањето на нивниот втор албум, „The Bends“ (1995). Третиот албум на Radiohead, „OK Computer“ (1997), ги издигна во поголема меѓународна слава. Вклучувајќи во себе експанзивен звук и теми на модерно оттуѓување, „OK Computer“ честопати се спомнува како еден од позначајните албуми на 1990-тите.

„Kid A“ (2000) и „Amnesiac“ (2001) обележуваат еволуција во музичкиот стил на Radiohead, како што групата вклучува влијанија од електронска музика, краутрок, пост-панк и џез. „Hail to the Thief“ (2003), мешавина од рок предводен од гитара, електроника и текстови инспирирани од војна, е последниот албум за нивната голема издавачка куќа, EMI. Првите шест албума на групата, издадени преку EMI, се продадени во повеќе од 25 милиони копии до 2007. Radiohead независно го издадоа нивниот седми албум, „In Rainbows“ (2007), првобитно како дигитално преземање од интернет за кое купувачите можеле самите да си ја постават цената, а подоцна и во физичка форма кој довел до успех кај критичарите и топ-листите. Radiohead го издадоа нивниот осми албум, „The King of Limbs“ (2011), во повеќе формати.

Делата на Radiohead се имаат појавено во голем број на слушателски анкети и списоци на музички критичари. На пример, во 2005 година Radiohead беа рангирани како 73. во списокот на списанието „*[[Ролинг Стоун|Rolling Stone]]*“' за „најголемите уметници на сите времиња“ Додека првите албуми на групата беа влијателни на британската рок и поп-музика, музичари од широг опсег на жанрови имаат имаат примено влијание од нивните подоцнежни дела. Настапите во живо на Radiohead исто така имаат добиено признание. Во 2004 година читателите на магазинот „*[[Q (магазин)|Q]]*“ го изгласале настапот на групата на Гластонбуршкиот фестивал во 1997 како најголемата британска свирка на сите времиња, а во 2008 година групата беше рангирана 14. на списокот на магазинот „*[[Classic Rock (магазин)|Classic Rock]]*“: „50 најдобри настапи во живо на сите времиња“

## Историја
### Формирање и први години (1985–1991)

Музичарите кои го формирале Radiohead се запознале додека престојувале во јавното училиште „Абингдон“, училиште само за момчиња во Абингдон, Оскфордшир, Англија. Том Јорк и Колин Гринвуд биле во иста генерација, Ед О‘Брајан и Фил Селвеј биле една година повозрасни, а Џони Гринвуд бил две години помлад од неговиот брат. Во 1985 година ја формирале групата „On a Friday“ (), името се однесувало на најчестиот ден за вежбање на групата во музичката соба на училиштето. Групата ја имала својата прва свирка при крајот на 1986. во локалот *Jericho Tavern* во Оксфорд; Џони Гринвуд првобитно се придружил како свирач на хармоника, а потоа на клавијатура, но наскоро станал водечкиот гитарист.

Иако Јорк, О‘Брајан, Селвеј и Колин Гринвуд го напуштиле Абингдон до 1987. за да одат на факултет, групата продолжила да вежба на викенди и на празници. Во 1991, кога сите членови освен Џони дипломирале, On A Friday се регрупирал и почнале да снимаат демо-снимки како „Manic Hedgehog“ и настапувале во живи свирки околу Оксфорд и Оксфордшир каде што имало независна музичка сцена во доцните 1990-ти, но се фокусирала на шугејзинг-групи како што биле Ride и Slowdive; On a Friday никогаш не се вклопиле во овој тренд и коментирале дека го пропуштиле додека да се вратат од факултет.

Сепак, како што се зголемувал бројот на свирки во живо на On a Friday, така се зголемувал и интересот на продуцентски куќи и продуценти. Крис Хафорд, продуцентот на Slowdive и косопственикот на *Courtyard Studios* од Оксфорд, присуствувал на еден од раните концерти на On a Friday во *Jericho Tavern*. Импресиониран од групата, тој и неговиот партнер Брајс Еџ продуцирале една демо-снимка и станале нивни менаџери; тие останале како менаџери на групата и до денешен ден. По една средба меѓу Колин Гринвуд и претставникот од EMI, Кит Возенкрофт, во музичката продавница каде што Гринвуд работел, групата потпишала договор за снимање на шест албуми со продуцентската куќа при крајот на 1991. По барање на EMI, групата го сменила своето име: тие го избрале името Radiohead, инспирирани од насловот на една песна од албумот „True Stories“ на групата Talking Heads.

## Влијанија и музички стил

Меѓу најраните музички влијанија врз членовите на Radiohead се набројуваат Скот Вокер и Елвис Костело; пост-панк групи како Joy Division, R.E.M., Pixies, The Smiths и Sonic Youth. До средината на 1990-тите, Radiohead почнале да стекнуваат интерес во електронска музика, особено онаа на DJ Shadow, за која групата вели дека имала влијание врз делови од „OK Computer“. Мајлс Дејвис, Енио Мориконе и групи од 1960-тите, како Битлсите и The Beach Boys, исто така имале влијание врз албумот.
Електронскиот стил на „Kid A“ и „Amnesiac“ бил резултат на восхитувањето на Том Јорк кон глич музика, амбиентално техно и интелигентна денс музика, претставена од музичари на Warp Records како Autechre и Aphex Twin. Џезот на Чарлс Мингус, Џон Колтрејн и Мајлс Дејвис како и краутрок-групи од типот на Can и Neu! претставувале други крупни влијанија за време на овој период. Интересот на Џони Гринвуд во класична музика од 20 век исто така имала улога, а влијанието на композиторот Оливиер Месијанен била очигледна; во неколку песни на „OK Computer“ и на идни албуми, Гринвуд има свирено на ондес Мартенот, ран електронски инструмент кој станал популарен благодарејќи на Месијанен.
Додека работеле на „Hail to the Thief“, Radiohead одново ставиле нагласок на рок со гитари. Битлсите, Ролинг Стоунс и особено Нил Јанг се наведени извори за инспирација на групата во ова време. Од почетокот на снимањето на „In Rainbows“, членовите на Radiohead имаат спомнато разновидност од рок, електронски, хип-хоп и експериментални музичари како влијанија, вклучувајќи ја Бјорк, Liars, Modeselektor и Spank Rock.

Уште од нивното формирање, Radiohead биле предводени во пишувањето на текстовите од Јорк, но композирањето на музиката било заеднички труд и е забележано во интервјуа дека сите членови на групата имаат свој удел во процесот. Како резултат на ова, заслугите за авторството на сите песни официјално се водат под „Radiohead“. Сесиите при снимањето на Kid A/Amnesiac довеле до промена во музичкиот стил на Radiohead и во дури порадикални промени во работниот метод на групата. Откако групата ја направи промената од стандардни рок-инструменти кон нагласок на електронскиот звук, членовите на групата имале поголема флексибилност и сега редовно ги менуваат инструментите во зависност од барањата од одредената песна. На „Kid A“ и “Amnesiac“ Јорк има свирено на клавијатура и бас, додека Џони Гринвуд свирел на ондес Мартенот наместо на гитара, басистот Колин Гринвуд работел на семплирање, а О‘Брајан и Селвеј се прошириле кон дигитални манипулации, исто така пронаоѓајќи начини да ги вклучат нивните основни инструменти, гитара и тапани, соодветно, во нов звук. Релаксираните сесии за снимање на „Hail to the Thief“ во 2003 довело до различна динамика во Radiohead, но Јорк признал во интервјуа дека „[неговата] моќ во групата била поголема и дека [тој] подоцна ќе ја изедначи моќта на сите членови по секоја цена. Но... односот меѓу членовите сега е многу поздрав, подемократски отколку што некогаш е бил.“

## Соработници

Групата одржува близок однос со нивниот продуцент Најџел Годрих и со графичкиот уметник Стенли Донвуд. Годрих се има прославено со Radiohead и има работено со нив уште од „The Bends“, а како продуцент од „OK Computer“. Тој понекогаш е именуван како „шестиот член“ на групата, алудирајќи на Џорџ Мартин кој е наречен „петтиот од Битлсите“. Донвуд, како друг долгогодишен соработник со групата, е одговорен за создавањето на сите обвивки на албумите на Radiohead, како и на друга визуелна уметност уште од 1994. Заедно со Јорк, Донвуд има добиено Греми во 2002 за едно специјално издание на „Amnesiac“ спакувано како книга од библиотека. Меѓу другите соработници се вбројуваат Дили Џент и Питер Клеменс. Џент е одговорен за издавањето на сите музички спотови за Radiohead уште од „OK Computer“ и има соработувано со групата во пронаоѓањето на режисер соодветен за секој од проектите. Питер Клеменс или „Plank“ е техничарот на групата и има работено со нив уште пред „The Bands“, спремајќи ги нивните инструменти и за студиски снимања и за настапи во живо.

## Членови на групата
* Колин Гринвуд&nbsp;– бас гитара, клавијатура
* Џони Гринвуд&nbsp;– водечка гитара, клавијатура, други инструменти
* Том Јорк&nbsp;– водечки вокал, ритам гитара, клавијатура, пијано
* Ед О‘Брајан&nbsp;– ритам гитара, перкусија, помошни вокали
* Фил Селвеј&nbsp;– тапани, перкусија, помошни вокали

;Дополнителни членови за настапи во живо
* Клајв Димер&nbsp;–  тапани, перкусија, помошни вокали (2011-денес)

## Дискографија

* 1993: „Pablo Honey“
* 1995: „The Bends“
* 1997: „OK Computer“
* 2000: „Kid A“
* 2001: „Amnesiac“
* 2003: „Hail to the Thief“
* 2007: „In Rainbows“
* 2011: „The King of Limbs“

## Награди и номинации

## Наводи

## Извори
* Randall, Mac. *Exit Music: The Radiohead Story*. 2000. ISBN 0-385-33393-5
* Clarke, Martin. *Radiohead: Hysterical and Useless*. 2000. ISBN 0-85965-332-3

### Дополнителна литература
* Doheny, James. *Radiohead: Back to Save the Universe*. 2002. ISBN 0-8264-1663-2
* Footman, Tim. *Welcome to the Machine: OK Computer and the Death of the Classic Album*. 2007. ISBN 1-84240-388-5
* Forbes, Brandon W. and Reisch, George A. (eds). „Radiohead and Philosophy“. 2009. ISBN 0-8126-9664-6
* Griffiths, Dai. *Radiohead's OK Computer* (серијал 33⅓). 2004. ISBN 1-56025-398-3
* Johnstone, Nick. *Radiohead: An Illustrated Biography*. 1997. ISBN 0-7119-6581-1
* Paytress, Mark. *Radiohead: The Complete Guide to their Music*. 2005. ISBN 1-84449-507-8
* Tate, Joseph. *The Music and Art of Radiohead*. 2005. ISBN 0-7546-3979-7.

## Надворешни врски

* 


Категорија:Британски музички групи
Категорија:Добитници на Греми
Категорија:Добитници на наградата „Ајвор Новело“
Категорија:Музички групи основани во 1985 година