open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Владимир Фок

**Владимир Александрович Фок** (22 декември 1898) бил советски физичар, кој се занимавал со квантна механика и квантна електродинамика.

## Животопис
Тој е роден во Ст. Петерсбург, Русија. Во 1922 тој дипломирал во Петроград Универзитет и потоа продолжил постдипломски студии таму.Станал професор во 1932. Во 1919-1923 и 1928-1941 соработувал со Државниот оптички институт Вавилов, во 1924-1936 година со Ленинградскиот институт за физика и технологија, во 1934-1941 и 1944-1953 година со физичкиот институт Лебедев.

## '''Научна работа'''
Неговиот примарен научен придонес лежи во развојот на квантната физика и теоријата на гравитација, иако тој, исто така, значително придонесе за полето на механиката, теоретската оптика, физиката на континуираните медиуми. Во 1926 година тој ја добил равенката Клајн-Гордон. Тој го дал своето име во просторот Фокс, претставата Фокк и Фокк, и го развил методот Хартри-Фок во 1930 година. Тој го направил многу последователни научни придонеси, во текот на целиот свој живот. Фок разви електромагнетни методи за геофизички истражувања во книгата Теоријата на проучувањето на отпорноста на карпите со методот каротажа (1933); методите се нарекуваат добро влегување во модерната литература. Фок направи значаен придонес во теоријата на општа теорија на релативноста, посебно за многуте проблеми со телото. Фок на научни основи го критикуваше и генералниот принцип на релативноста на Ајнштајн, бидејќи е лишен од физичката супстанција и принципот на еквивалентност, толкуван како еквивалентност на гравитацијата и забрзувањето, бидејќи има само локална валидност. Во Ленинград, Фок создаде научно училиште во теоретската физика и го зголеми физичкото образование во СССР преку своите книги. Тој го напишал првиот учебник за квантната механика Основи на квантната механика (1931, 1978) и многу влијателна монографија Теорија на просторот, времето и гравитацијата (1955). Историчарите на науката, како што е Лорен Греам, го гледаат Фок како претставник и поборник на Ајнштајновата теорија на релативноста во советскиот свет. Во време кога повеќето марксистички филозофи се спротивставија на теоријата на релативноста, Фок нагласи материјалистичко разбирање на релативноста што философски се совпадна со марксизмот. Бил полноправен член (академик) на Академијата на науките на СССР (1939) и член на Меѓународната академија за квантна молекуларна наука.

## Наводи
* реам, Л. (1982). "Прифаќање на идеите на Ајнштајн: Два примери од спротивставени политички култури". Во Холтон, Г. и Елкана, Ј. (Едс.) Алберт Ајнштајн: Историски и културни перспективи. Принстон, НЈ.

Категорија:Апсолвенти на Санктпетербуршкиот државен универзитет
Категорија:Носители на Орденот на Ленин
Категорија:Добитници на Лениновата награда
Категорија:Носители на Орденот на Црвеното знаме на трудот
Категорија:Добитници на Сталиновата награда
Категорија:Херои на социјалистичкиот труд
Категорија:Луѓе од Санкт Петербург
Категорија:Редовни членови на Академијата на науките на Советскиот Сојуз
Категорија:Родени во 1898 година
Категорија:Починати во 1974 година
Категорија:Починати во Санкт Петербург
Тунел Созина

**Тунел Созина** е автомобилски тунел во Црна Гора, и е дел е од Европските Е65 и Е80 патишта. Се наоѓа северно од Сутоморе, а проектиран е да ја заобиколи Паштровската гора, која го разделува Црногорското приморје од Зетската рамнина и Скадарското езеро. Тунелот Созина е долг 4.189 метри, и е најдолг и најмодерен автомобилски тунел во Црна Гора. Меѓутоа, тој не е најдолг тунел во Црна Гори бидејќи е железничкииот тунел Созина е долг 6 км. Тунелот бил отворен на 13 јули 2005 година, на националниот празник на Црна Гора. Цената на изградбата изнесувала 70 милиони евра. Од 15 јули 2005 година патарина се наплатувала на влезот во тунелот. Овој тунел е едан од двата дела на црногорската патна мрежа каде се наплаќа патарина.

Тунелот Созина го крати патувањето од Подгорица до Бар, главната црногорска лука за некои 25 км. Патовањето помеѓу двата града сега трае околу еден сат.

## Наводи
Податотека

**Податотека** или **датотека** () е структуриран набор на податоци кој е тесно поврзан со внатрешен (на пр. тврд диск) или надворешен (на пр. DVD) медиум за меморирање. Податоците зачувани во податотеките опстојуваат дури и по завршувањето на одредена програма на која и припаѓаат и се нарекуваат постојани податоци (, што значи одржано, постојано).

## Податотечен систем

Податотеките се чуваат во речиси сите оперативни системи преку податотечни системи (*filesystem*). Податотечните системи го контролираат пристапот до тврд диск, меморија, мрежа и специјални податотеки.
Кај повеќето оперативни системи, содржината на податотеката обично е еднодимензионална редица на бајтови, така што целиот број е помеѓу 0 и 255. Корисникот или самиот оперативен систем ги пресекува овие бројчени редици како текст, програма или слика.

Податотечниот систем е уреден до директориумот за податотеки и содржината на податотеката и атрибутите на податотеките опишани погоре. Атрибутите се на тип на податотеката, големина на податотеката, права за пишување и читање податотеката, датум на создавање, датум на последниот пристап и датум на последната измена на податотеката. Во зависност од оперативниот систем, исто така се достапни и дополнителни атрибути.

Во податотеките применливите знаци зависат од податотечниот систем, оперативниот систем и поставките на јазикот. На пример, UNIX компатибилните податотеки не смеат да ги имаат знаците '/' и NUL-знак. Дополнително, должината на податотечното име е ограничена на 255 знаци. Знаците можат да бидат поинаку кодирани, а поновите оперативни системи го поддржат и Уникод.


Категорија:Сметачки податоци
Категорија:Зборови што ги нема во ТРМЈ
Пжемислав Чиж

**Пжемислав Ришард Чиж**,  (11 октомври 1972 во Варшава) — полски дипломат, Амбасадор на Република Полска во Република Македонија (2011–2013).

Дипломирал по правни науки во Варшава (1996). Работел во неколку издавачки куќи (1987–1990). Од 1996 дипломат. Во Биро на Генерален директор на Министерство за надворешни работи заменик директор (2001–2006) и директор (2006–2009). Директор во Биро за правни работи и јавни набавки (2009–2011). Амбасадор на Република Полска во Република Македонија (2011–2013).

## Наводи

Категорија:Луѓе од Варшава
Категорија:Полски амбасадори
Категорија:Родени во 1972 година
Амбасада на Полска во Скопје

мини|Амбасада на Полска во Скопје
**Амбасада на Република Полска во Скопје** () — дипломатско претставништво на Република Полска  која се наоѓа во главниот град на Македонија, Скопје. Амбасадата се наоѓа на ул. Димитар Пандилов 2а, Скопjе, 1000.

## Од историjата на Амбасадата
Односите меѓу Полска и Македонија беа отпочнати на 1993 година со признавањето од Полска на државната независност на Македонија. Амбасада функции од 1996.

## Амбасадори на Полска во Македонија

* 10.09.1997–20.01.2000 – Владислав Билут, вршител на должност
* 20.01.2000–20.12.2006 – Анджеј Добжински (до 16.09.2003 вршител на должност)
* 20.12.2006–09.12.2007 – Гжегож Мазек, вршител на должност
* 09.12.2007–15.08.2011 – Карол Бахура
* 15.08.2011–2013 – Пжемислав Чиж
* 03.02.2014–2018 – Јацек Мултановски
* 27.09.2018–15.03.2023 – Војќех Тиќињски
* 19.05.2023–31.07.2024 – Кшиштоф Гжелчик
* од 12.2024 – Мариуш Бримора, вршител на должност

## Наводи

## Надворешни врски

* 

Полска
Македонија
Категорија:Македонско-полски односи
Буковиќ (тунел)

**Буковиќ** — железнички тунел под планината Буковиќ, на железничката линија Гостивар-Кичево, помеѓу селата Падалиште и Зајас.

Неговата должина изнесува 7.062 метри, со што тоа е најдолгиот тунел не само во Македонија туку и на Балканскиот Полуостров, изграден во 1960-тите години.

Тунелот Буковиќ бил изграден во 1969 година од страна на белградската компанија „Тунелоградба“. За време на неговата изградба бил извонреден инженерско-градежен подвиг.

## Наводи

## Надворешни врски

Категорија:Тунели во Македонија
Категорија:Железнички тунели
Категорија:Падалиште
Категорија:Мидинци
Категорија:Железничка линија Скопје-Кичево
ПУ „Ванчо Прке“ - Ѕвегор

**Основно училиште „Ванчо Прке“** (официјално: **Подрачно основно општинско училиште „Ванчо Прке“ - Ѕвегор**; скратено: **ПООУ „Ванчо Прке“**) — подрачно основно училиште во селото Ѕвегор, составен дел на истоименото училиште од градот Делчево.

Училиштето е именувано по истакнатиот македонски народен херој Ванчо Прке.

## Местоположба

Објектот на училиштето се наоѓа во самото село Ѕвегор.

## Настава

Во училиштето се изведува настава од прво до деветто одделение и наставата се изведува единствено на македонски наставен јазик.

## Галерија


Податотека:Основното училиште во Ѕвегор (2).jpg|Поглед на училишето
Податотека:Основното училиште во Ѕвегор (1).jpg|Поглед на дел од училиштето


## Наводи

Категорија:Основни училишта во Општина Делчево
Ѕвегор
Категорија:Ѕвегор
Џами Маала (Серско)

**Џами Маала** (, *Кувуклија* или *Κουβούκλιο*, *Кувуклио*; до 1927 г. *Τζαμί Μαχαλέ*, *Ѕами Махале*) — село во Серско, Егејска Македонија, денес во општината Сер на Серскиот округ, Грција.

## Географија
Селото се намира в Серското Поле, южно от град Сер.

## Историја
### Во Отоманското Царство
Во XIX и почетокот на XX век Џами Маала било чисто македонско село во Серската каза. Во „Етнографија на вилаетите Адријанопол, Монастир и Салоника“ се вели дека во 1873 г. *Џеми* (Djémi) имало 18 домаќинства со 48 жители муслимани. Ова најверојатно е погрешно.

Во 1891 г. Георги Стрезов напишал за селото:

Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) от 1900 година селото брои 240 жители, сите Македонци-христијани.

На почетокот на XX век населението на селото било под врховенството на Бугарската егзархија и во него работела бугарската пропаганда. По податоци на егзархискиот секретар Димитар Мишев („La Macédoine et sa Population Chrétienne“) во 1905 г. *Џумата-Махала* (Djoumata-Mahala) се состоела од 560 Македонци егзархисти и во селото работело бугарско училиште.

### Во Грција
За време на Првата балканска војна селото е окупирано од бугарска војска, а по Втората балканска војна во 1913 г. е припоено кон Грција согласно Букурешкиот договор. Истата година Џами Маала имала 172 жители, кои во 1920 г. броело 190 лица. Населението го напуштило селото, а на негово место властите довеле грчки колонисти. Во 1927 г. селото е преименувано во Кувуклион. На пописот од 1928 г. селото е претставено како чисто дојденско со 190 лица (41 семејство) грчки доселеници.

Во 1978 г. е изградена црквата „Св. Јован Претеча“.

## Население

## Културни и природни знаменитости
* Црква „Св. Јован Претеча“ од 1978 г.

## Наводи

Категорија:Сер (општина)
Лубиница

**Љубиница** (на грчки: *Βαλάνια, Валанија*, до 1927 година Λούμπινστα, Лубиниста, Λουμπενίτσα, Νουμπενίτσα) — поранешно село во Егејска Македонија, Република Грција. Се наоѓало во денешната општина Дескати, во областа Западна Македонија.

## Географија
Селото се наоѓало на географската граница на регионот Македонија со Тесалија, на околу 40&nbsp;км југоисточно од градот Гребен, 3 км југоисточно од денешното село Сленица и 4 км јужно од селото Катакал. На југ граничи со тесалиските села Аспроклисија и Псилома.

Во селото преживеале црквите „Успение на Пресвета Богородица“ и „Свети Ѓорѓи“.

## Историја
### Во Османлиското Царство
Кон крајот на XIX век Љубиница е грчко христијанско село во југоисточниот крај на Гребенската каза на Османлиското Царство. Откако во 1881 година Тесалија влегла во состав на Кралството Грција, Љубиница станува погранично село на неколку километри од грчката граница. Според грчка атинска статистика од 1910 година во Лубиница (Λουμπινίτσα) живееле 103 православни Грци.

### Во Грција
Во Првата балканска војна во 1912 година во селото влегуваат грчки чети и по Втората балканска војна во 1913 година Љубиница станува дел од Кралството Грција. Во 1913 година на првото пребројување од новите власти во Лубинста (Λούμπινστα) се регистрирани 94 жители.

Во 1927 година името на селото е сменето во Валанија.

Според некои сведоштва селото се растура во 1940-тите години, за време на Втората светска војна и Граѓанската војна. Селото е избришано во 1961 година.

## Наводи

Категорија:Историски села во Дескати
Џами Маала (Лагадинско)

**Џами Маала** (, *Полидендри*; до 1927 г. *Τζαμί Μαχαλέ*, *Τζαμή Μαχαλέ*, *Ѕами Махале*) — село во Лагадинско, Егејска Македонија, денес во општината Лагадина на Солунскиот округ, Грција. Населението брои 271 жител (2021). Сè до 1920-тите било населено со Турци.

## Географија
Селото се наоѓа на источно од Гвоздово, на 4 км западно од Хаџи Маала и североисточно од градот Лагадина.

## Историја
### Во Отоманското Царство
Во XIX век Џами Маала било турско село во Лагадинската каза. Според Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) во 1900 г. во Џами Маала живееле 110 Турци.

### Во Грција
По Втората балканска војна селото било припоено кон Грција согласно Букурешкиот договор. На пописот од 1913 г. населението броело 71 жител, а во 1920 г. е вброено збирно во групата села наречена Ѓулузлу Маала. Во 1920-тите населението како муслиманско е иселено во Турција по сила на Лозанскиот договор, а на негово место се доведени грчки колонисти од Понд, Турција. Во 1927 г. селото е преименувано во Полидендри. На пописот од 1928 г. Џами Маала е претставено како мешано мештанско-дојденско село 38 дојденци (12 семејства).

Населението се занимава со одгледување на тутун, пченица и други култури, а развиено е и сточарството.

## Население

## Наводи

Категорија:Лагадина
Црква „Св. Атанасиј“ - Секирци

**Свети Атанасиј** – главна и едиствена селска црква во селото Секирци. Сместена е во крајниот западен дел од селото.

## Историја
Црквата била изградена во 1858 година и била осветена на 2 мај истата година од страна на пелагонискиот митрополит Бенедикт Византиски. Внатрешноста била зографисана во 1920 година.

## Архитектура
Градбата на црквата е еднокорабна, со правоаголна основа и полукружна апсида на источната страна. Храмот има влез на јужната страна и над него има ниша со фреска на Богородица со Исус. Кон западниот ѕид е дограден помошен објект во правец на протегање север-југ. Живописот во внатрешноста е дело на зографот Станко Цветков, чие име се среќава на натписот на западниот ѕид до приказот на Атанасиј Александриски, каде што е потпишан како „Зограф Стојан од Крушево“.

Дворот на црквата е ограден со метална ограда и во него се сместени камбанаријата и селските гробишта. Камбанаријата се издига непосредно од десната страна од влезот во дворот на црквата. Таа има квадратна основа со по една монофора на секоја страна во горниот дел. Влезот во камбанаријата се наоѓа на јужната страна. Од запатниот ѕид се забележува дека цоклето било соѕидано од камен, а останатиот дел од тули.

## Галерија

Податотека:Црква „Св. Атанасиј“ - Секирци.jpg|Влезната порта на дворот со камбанаријата
Податотека:Црква „Св. Атанасиј“ - Секирци 2.jpg|Влезната порта на дворот од црквата
Податотека:Црква „Св. Атанасиј“ - Секирци 8.jpg|Дворот на црквата
Податотека:Црква „Св. Атанасиј“ - Секирци 5.jpg|Влезот на јужната страна
Податотека:Црква „Св. Атанасиј“ - Секирци 4.jpg|Апсидата
Податотека:Sekirtsi St Athanasius Church Inscription.jpg|Натпис во црквата
Податотека:Црква „Св. Атанасиј“ - Секирци 7.jpg|Помошниот објект
Податотека:Црква „Св. Атанасиј“ - Секирци 3.jpg|Камбанаријата
Податотека:Гробишта во Секирци 2.jpg|Селските гробишта
Податотека:Гробишта во Секирци.jpg|Стари гробови


## Поврзано
* Секирци
* Преспанско-пелагониска епархија
* Прилепско архијерејско намесништво
* Долненско-секиречка парохија

## Наводи

## Надворешни врски
* 

Категорија:Секирци
Секирци
Киро Станковски

**Киро Станковски** (,  - , Србија, ) — македонски сликар. Бил истакнат член на здружението „Македониум“ и еден од основачите на Друштвото на ликовните уметници Македонци во Србија (ДЛУМС).

## Животопис
Станковски е роден во 1944 година во кривопаланечкото село Отошница. Дипломирал на Педагошката академија во Скопје. Изложувал на неколку независни и бројни колективни изложби во регионот и во странство. Тој е еден од најпознатите надарени сликари на пејзажи што создава во духот на историскиот пленаризам и импресионизам.
Бил долгогодишен соработник и изложувач на Продажната галерија „Белград“. Живеел и творел во Белград, Србија. Починал на 30 септември 2013 година во Белград.

;Самостојни изложби:
*1983. Белград, Галерија "Блок 30"
*1984 година. Белград, Р.У. "Вук Караџиќ"
*1987. Белград, Р.У. "Браќа Стаменковиќ"
*1990. Белград, библиотека "Ѓорѓе Јовановиќ"
*1994 година. Белград, Културен центар на Белград
*2000. Белград, Галерија на Д-р Воздович
*2005. Белград, Центар за култура Раковица
*2008. Белград, Галерија "Прогрес"
;Групни изложби (65):
*Галерија САНУ; МАНУ Арт салон;
*УП "Цветаје Зузориќ";
*Музеј на Град Скопје; 
*Продажна галерија "Белград"; Белград салон; 
*Арт салон Краина; Биенале на српски пејзаж - Златибор; 
*Галерија Прогрес; 
*СКЦ Белград; Париз, Детва, Солун;
*Меѓународен уметнички караван - Т.Кондев: Охрид, Струга, Велес, Детроит, Бостон, Њујорк, Рио де Жанеиро, Прага и други.

## Наводи

Категорија:Луѓе од Отошница
Категорија:Македонски сликари
Категорија:Југословенски сликари
Категорија:Членови на ДЛУМС
Категорија:Македонци во Србија
Гранулација

**Гранулација** е процес на добивање на гранули од прашок. Се применува во некои технолошки процеси во хемиската и фармацевтската индустрија. Вообичаено, гранулацијата вклучува агломерација на фини честички во поголеми гранули, типично со големина помеѓу 0.2 и 4.0&nbsp;mm.

Постојат два методи на гранулација: влажна и сува гранулација

Категорија:Фармацевтска индустрија
Свети Атанасиј (појаснување)

**Свети Атанасиј** може да се однесува на:

*Атанасиј Александриски познат и како **Свети Атанасиј Велики** (грчки: *Αθανάσιος*) - христијански светец, патријарх на Александрија во периодот од 328 до 373 година.
* Свети Атанасиј Радовишки или **Свети Спасо Радовишки** (,  – , ) — македонски христијански светец - новомаченик.

како и на храмови посветени на Свети Атанасиј.
Црква „Св. Атанасиј“ - Суво Грло

**„Свети Атанасиj“** – македонска  православна црква во демирхисарското село Суво Грло, Македонија. Административно, црквата е дел од Сопотничката парохија, на Крушевско-демирхисарското архијерејско намесништво, на Преспанско-пелагониската епархија на Македонската православна црква - Охридска архиепископија.

Црквата се наоѓа околу 1 километар источно од селото. Изградена е во 1886 година. Архитектонски таа е еднокорабна базилика, покриена со полукружен низок свод, со полукружна апсида на исток без отвор и трем на запад. Ѕидовите се направени е од кршен камен. Фасадата е фугирана. Покривот е на две води со ќерамиди. Од оригиналниот фрескопис зачувана е само сликата на Света Богородица во конхата на апсидата.

## Наводи

Категорија:Општина Демир Хисар
Суво Грло
Категорија:Дела на Дебарската школа
ФК Судува

мини|десно|350п|Стадионот Судува ()

**ФК Судува** () — литвански фудбалски клуб од Маријамполе. Моментално настапува во А Лига на Литванија.

## Историја

Фудбалскиот Клуб Судува бил формално формиран во 1968 година. 2017 и 2018 година стана шампион на земјата.

## Успеси
### Национални успеси

* **Шампион на Литванија (3):**
:2017, 2018, 2019
* **Освојувач на [[Куп на Литванија|Купот на Литванија]] (3):**
:2006, 2009, 2019
* **Освојувач на Супер Куп (4):**
:2009, 2018, 2019, 2022

## Сезони (2000.—)

## Грб и клупски бои

## Наводи

## Надворешни врски
* Официјално мрежно место ФК Судува
* toplyga.lt ФК Судува

Судува
Судува
ПУ „Ванчо Прке“ - Габрово

**Основно училиште „Ванчо Прке“** (официјално: **Подрачно основно општинско училиште „Ванчо Прке“ - Габрово**; скратено: **ПООУ „Ванчо Прке“**) — подрачно основно училиште во селото Габрово, составен дел на истоименото училиште од градот Делчево.

Училиштето е именувано по истакнатиот македонски народен херој Ванчо Прке.

## Местоположба

Објектот на училиштето се наоѓа во самото село Габрово.

## Настава

Во училиштето се изведува настава од прво до деветто одделение и наставата се изведува единствено на македонски наставен јазик.

## Наводи

Категорија:Основни училишта во Општина Делчево
Габрово
Категорија:Габрово (Делчевско)
ФК Паневежис

мини|десно|350п|Стадионот Аукштаитијос

**ФК Паневежис** () — литвански фудбалски клуб од Паневежис. Моментално настапува во А лига на Литванија.

## Историја

Фудбалскиот клуб Паневежис бил формално формиран во 2015 година. 2018 година стана шампион на Прва лига.

## Успеси
### Национални успеси

* **Шампион на Литванија (1):**
: 2023

* **Шампион на Прва лига (1):**
:2018

* **Освојувач на Куп (2):**
:2020, 2025

* **Освојувач на Супер Куп (2):**
: 2021, 2024.

## Сезони (2015.—)

## Наводи

## Надворешни врски
* Официјално мрежно место ФК Паневежис
* toplyga.lt ФК Паневежис

Паневежис
ФК Жалгирис

мини|десно|300п|Стадионот ЛФФ

**ФК Жалгирис** () — литвански фудбалски клуб од Вилнус. Моментално настапува во А лига на Литванија.

## Историја

Фудбалскиот клуб Жалгирис бил формално формиран во 1947 година. 1991, 1991/92, 1998/99, 2013, 2014, 2015, 2016, 2020, 2021, 2022 година стана шампион на земјата.

## Успеси
### Национални успеси
* **Шампион на Литванија (11):**
:1991, 1991/92, 1998/99, 2013, 2014, 2015, 2016, 2020, 2021, 2022, 2024
* **Освојувач на [[Куп на Литванија|Купот на Литванија]] (14):**
:1991, 1992/93, 1993/94, 1996/97, 2003, 2011/12, 2012/13, 2013/14, 2014/15, 2015/16, 2016, 2018, 2021, 2022.
* **Освојувач на Супер Куп (8):**
:2003, 2013, 2014, 2015, 2016, 2017, 2020, 2023.

## Сезони (2009.—)

## Наводи

## Надворешни врски
* Официјално мрежно место ФК Жалгирис
* toplyga.lt ФК Жалгирис

Жалгирис
Жалгирис
ФК Ритерјај

мини|десно|300п|Стадионот ЛФФ

**ФК Ритерјај** () — литвански фудбалски клуб од Вилнус. Моментално настапува во А лига на Литванија.

## Историја

Фудбалскиот Клуб Ритерjaj бил формално формиран во 2005 година. Основан во Тракај, под името ФК Тракај.

Во 2019 бил преименуван и станал **ФК Ритерjaj** *(Витези)*.

## Успеси
### Национални успеси
* **Шампион на Литванија (0):**
:2. место: 2015, 2016.
:3. место: 2017, 2018, 2019.
* **[[Куп на Литванија|Купот на Литванија]] (0):**
:Финалиста (1): 2016.
* **Супер Куп (0):**
:Финалиста (2): 2016, 2017.

## Сезони (2010.—)

## Наводи

## Надворешни врски
* Официјално мрежно место ФК Ритерјај
* toplyga.lt ФК Ритерјај

Ритерјај
ФК Стумбрас

**ФК Стумбрас** () — литвански фудбалски клуб од Каунас.

## Историја

Фудбалскиот клуб Стумбрас бил формално формиран во 2013 година.

Во летото 2019 година, клубот престана да постои. Конечно, тие беа елиминирани од елитната поделба.

## Успеси
### Национални успеси

* **Шампион на Литванија (0):**
:4. место: 2018
* **Освојувач на [[Куп на Литванија|Купот на Литванија]] (1):**
:Освојувач (1): 2017.
:Финалиста (1): 2018.
* **Освојувач на Супер Куп (0):**
:Финалиста (1): 2018.

## Сезони (2013.—2019.)

## Наводи

## Надворешни врски
* Официјално мрежно место 
* RSSSF.com

Стумбрас
ФК Кауно Жалгирис

**ФК Кауно Жалгирис** () — литвански фудбалски клуб од Каунас. Моментално настапува во А лига на Литванија.

## Историја

Фудбалскиот клуб Кауно Жалгирис бил формално формиран во 2004 година ().

## Успеси
### Национални успеси
* **Шампион на Литванија (1):**
:**Шампион:** 2025
:2. место: 2022
:3. место: 2020, 2021, 2024
* **Освојувач на [[Куп на Литванија|Купот на Литванија]] (0):**
* **Освојувач на Супер Куп (1):** 2026

## Сезони (2013—)

## Грб и клупски бои

## Наводи

## Надворешни врски
* Официјално мрежно место  
* toplyga.lt

Кауно Жалгирис
ФК Атлантас

**ФК Атлантас** () — литвански фудбалски клуб од Клајпеда. Моментално настапува во А лига на Литванија.

## Историја

Фудбалскиот клуб Атлантас бил формално формиран во 1996 година.

## Успеси
### Национални успеси
* **Шампион на Литванија (0):**
:2. место: 2001, 2002, 2013.
* **Освојувач на [[Куп на Литванија|Купот на Литванија]] (2):**
:Освојувач (2): 2001, 2003.
:Финалиста (1): 2004.
* **Освојувач на Супер Куп (0):**

## Сезони (2004.—2020.)

## Грб и клупски бои

## Наводи

## Надворешни врски
* Официјално мрежно место  

Атлантас
ФК Јонава

**ФК Јонава** () — литвански фудбалски клуб од Јонава. Моментално настапува во Прва фудбалска лига на Литванија.

## Историја

Фудбалскиот клуб Јонава бил формално формиран во 1991 година. 1992–93, 1998–99., 2012., 2015. година стана шампион на Прва лига.

## Успеси
### Национални успеси
* **Шампион на Прва лига (4):**
:1992–93., 1998–99., 2012., 2015.

## Сезони (2000. — )

## Наводи

## Надворешни врски
* Официјално мрежно место ФК Јонава 

Јонава
Биржај

280п|мини|д|Битка за градот 1703
**Биржај** ()— историски град во Литванија.

## Историја
Значајна одлика за Биржај е тоа дека градот бил изграден и зачуван од луѓе од различни националности. Од историска гледна точка, заедници на Караими, Татари, Литванци, Евреи и Полјаци живееле тука.

1701 Договорот Биржај беше потпишан во замокот.

Замокот повторно бил уништен (Швеѓаните се уништени во 1704 година), а во 1704 година тој бил уништен. Градот бил запален за време на Северната војна.

## Спорт
* Фудбалски клуб ().

## Наводи

## Надворешни врски

* Официјално мрежно место 

Категорија:Градови во Литванија
Теила Хакими

**Теила Хакими** (на хебрејски: **תהילה חכימי**, родена на 27 февруари 1982) е израелска поетеса и автор, и е клучен член на движењето Мизрахи Арс поетика.

## Животопис
Хакими, која има диплома по машинско инженерство, почнала да ја објавува својата поезија во 2013 година во списанијата „Мехав“ и „Маајан“, и во две антологии - збирка песни од Бершеба, а втората антологија *Арс поетика*, уредена од Ади Кејсар.

Нејзината прва збирка поезија „*Утре* ќ*е работиме“* била објавена во 2014 година. Книгата ја доби наградата за книжевност на Бернштајн за 2015 година.

Хакими ја уредила детската книга *Попладневни деца* во 2015 година од Авихаи Нири, илустрирана од Лирон Коен.

Нејзината втора книга „*Во водата*“ е графички роман, создаден во соработка со илустраторот Лирон Коен, и била објавена во 2016 година.

Хакими ја доби наградата за нови поети од Министерството за култура во 2015 година.

## Книги

* 2014 - **מחר נעבוד**, (*Утре ќе работиме*, Тангиер издаваштво)
* 2016 - **במים,** *(Во вода)* 
* 2018 - **חֶבְרָה** , (*Друштво*, Рислинг - Оригинална израелска книжевна серија)

## Наводи


## Надворешни врски

* Блог на Техила Хакими (на хебрејски) 
* Интервју со Техла Хакими , ИВП

Категорија:Живи луѓе
Категорија:Родени во 1982 година
Категорија:Израелски писатели
Културно наследство на Македонија во Општина Кичево

Ова е **список на објекти прогласени за [[културно наследство на Македонија]]** на подрачјето на Општина Кичево според евиденцијата во Регистарот на културно наследство на Управата за заштита на културното наследство на Македонија (УЗКН).
ПУ „Св. Климент Охридски“ - Стамер

**Основно училиште „Св. Климент Охридски“** (официјално: **Подрачно основно општинско училиште „Св. Климент Охридски“ - Стамер**; скратено: **ПООУ „Св. Климент Охридски“**) — подрачно основно училиште во селото Стамер, составен дел на истоименото училиште од градот Делчево.

Училиштето е именувано по словенскиот просветител и светец Свети Климент Охридски.

## Местоположба

Објектот на училиштето се наоѓа во самото село Стамер, во близина на новоизградената црква „Св. Еремија“.

## Настава

Во училиштето се изведува настава од прво до деветто одделение и наставата се изведува единствено на македонски наставен јазик.

## Наводи

Категорија:Основни училишта во Општина Делчево
Стамер
Категорија:Стамер
Терористички напад во Крајстчерч (2019)

На 15 март 2019 година, на пладне, во градот Крајстчерч, Нов Зеланд, за време на петочната молитва, се случил масовен терористички вооружен напад во кој мета биле локалните муслимани. Првичната локација на нападот била Ел Нур Џамијата, а напаѓачот истиот го продолжил во Исламскиот центар на Линвуд до кој со возење се стигнува за околу 15 минути. Во нападот биле убиени 50 луѓе, а уште толку биле повредени. За одговорен за нападот се смета 28-годишниот Австралиец Брентон Тарант, кој е уапсен веднаш по нападот и е обвинет за 51 убиство, 40 обиди за убиства и за учество во терористички чин. Напаѓачот ја искористил социјалната мрежа Фејсбук за во живо да го емитува вооружениот напад, а исто така напишал и манифест на 73 страници насловен „Големата замена“, во кој се опира на имиграцијата, искажувајќи ги своите политички гледања. Овој напад се смета за најсмртоносен во современата историја на Нов Зеланд.

## Наводи

Категорија:Крајстчерч
Категорија:Терористички напади во 2019 година
Душан Вукотиќ

**Душан Вукотиќ** (српски: *Dušan Vukotić*, 7 февруари 1927 - 8 јули 1998) бил хрватски и југословенски аниматор и режисер на анимирани филмови со црногорско потекло, член на Загрепската школа на анимирани филмови.

## Животопис
мини|Душан Вукотиќ
Душан Вукотиќ е роден на 7 февруари 1927 година во Билеќа, Кралството на Србите, Хрватите и Словенците, од татко Радован Вукотич и мајка Даринка Вучиниќ. Татко му бил потполковник во Југословенската кралска војска и за време на Втората светска војна бил заробен во близината на  Горни Милановац, така што до крајот на војната бил заробеник во логорот во Оснабрик. Мајка му Даринка била ќерка на Милутин Вучиниќ, црногорски офицер и премиер. Дедо му по таткова линија, Мојаш Вукотиќ - Кињо бил брат на сердарот Јанко Вукотиќ и загинал за време на опсадата на Скутари (1912-1913).

Душан Вукотиќ умрел во Крапинске Топлице, во близината на Загреб, на 8 јули 1998 година.

## Творештво
Во 1953 година, Вукотиќ станал еден од основачите на филмската куќа Загреб Филм во која работел повеќе од четири децении снимајќи цртани филмови, како што бил „Крава на месечината“. Во 1961 година го постигнал најголемиот успех во кариерата, кога за филмот „Сурогат“ ја освоил наградата „Оскар“ во категоријата за најдобар краток анимиран филм, со што станал првиот странец кој освоил „Оскар“ во оваа категорија. Во 1963 година, тој бил член на жирито на Третиот московски меѓународен филмски фестивал. Во 1964 година, уште еден негов филм („Игра“) бил номиниран за оваа награда. Подоцна, Вукотиќ ретко снимал кратки анимирани филмови и наместо нив, снимил три долгометражни филмови: „Седмиот континент“ (1966), „Акцијата Стадион“ и „Гости од галаксијата“ (1981). Во 1994 година ја добил Наградата за животно достигнување на Светскиот фестивал на анимираниот филм, „Анимфест Загреб“. Непосредно пред смртта, Вукотиќ работел на неговиот нов (научнофанатастичен) филм, заедно со хрватскиот писател Александар Жиљак.

Исто така, Вукотиќ предавал филмска режија на Загребската академија за драмски уметности од создавањето на филмската катедра во 1967 година до неговото пензионирање во почетокот на 1990-тите. Во 1973 година, Вукотиќ станал член на Црногорската академија на науките и уметностите.

## Наводи

## Надворешни врски
*

Категорија:Родени во 1927 година
Категорија:Починати во 1998 година
Категорија:Луѓе од Билеќа
Категорија:Хрватски аниматори
Категорија:Југословенски аниматори
Категорија:Хрватски режисери
Категорија:Југословенски режисери
Категорија:Хрватски филмски продуценти
Категорија:Југословенски филмски продуценти
Категорија:Црногорци
Категорија:Добитници на Златна арена
Категорија:Добитници на наградата Владимир Назор
Категорија:Членови на Црногорската академија на науките и уметностите
Категорија:Хрватски сценаристи
Категорија:Југословенски сценаристи
Категорија:Погребани на гробиштата „Мирогој“
Друштво на ликовните уметници Македонци во Србија

**Друштво на ликовните уметници Македонци во Србија** **ДЛУМС** (српскиː *Друштво ликовних уметника Македонаца у Србији*) — невладино и непрофитабилно здружение на ликовни уметници Македонци кои живеат и работат на територијата на Србија. Целта на друштвото е да ја негува и зачува врската со македонската култура и со здруженијата на уметници од Македонија и да се зголеми организацијата на уметниците на квалитетен и професионален начин преку воспоставување на соработка со други здруженија и културни институции кои имаат исти или слични цели од Србија и од странство, Здружението на уметници од Србија и Меѓународната асоцијација на ликовни уметници.
Претседател на дружението е Васил Галев (сос. 2019).

Како основачи на друштвото се јавиле неколку академски признати уметници кои живееле и работеле во Белград и во други делови на Србија долго време. Како членови на Македонското здружение на Македонци во Србија, "Македониум", во 2012 година се дошло до идејата за формирање на денешното здружение "ДЛУМС".
Меѓу првите основачи се: Даница Петровска, Мирјана Крстевска, Славе Ајтоски, Борис Мациев, Киро Станковски, Васил Галев, Димитар Чудов и Владислав Коцарев.

Друштвото организира по неколку изложби годишно. 
## Надворешни врски
*Официјална FaceBook страна

## Наводи

Категорија:Организации на Македонци во Србија
Категорија:Друштво на ликовните уметници Македонци во Србија
Слон (фараон)

**Слон** (можеби се чита како **Пен-Абу**) е привремено име на прединастички владетел во Египет. Бидејќи закривените карпести натписи и ознаките од слонова коска кои го прикажуваат неговото име се нацртани без кралски грб, читањето, а со тоа и целото постоење на кралот „Слон“, се многу спорни.

## Идентитет
Предложеното постоење на Слон се заснова врз есеи на Гинтер Дрејер и Лудвиг Дејвид Моренц. Тие се убедени дека Слон е локален крал кој владеел во регионот Ќустул. Според Дрејер, името Слон се појавува во врежани камени натписи во Ќустул и Гебел Шеик-Сулејман, каде што хиероглифите се ставаат во кралскиот серех. На ознаки од слонова коска пронајдени во Абидос, Слон се појавува без никаков друг кралски грб. Дрејер гледа престол во форма на коцка и слон што чекори под него, и го чита *Пен-Абу* („Големецот од престолот“). Моренц мисли слично, но не е сигурен за читањето на името. Тој претпочита да го користи неутралното привремено име „кралот Слон“. Алтернативно, тој предлага носорог како кралско животно. Моренц истакнува дека станува збор за извонредната мода за време на епохата на Накада III да се изберат опасни и непредвидливи животни (како што се лавови, крокодили, слонови и носорози) како кралски имиња.

Други египтолози, како што се Питер Каплони и Тоби Вилкинсон, не се толку сигурни, и предлагаат различни читања. Додека Вилкинсон гледа престол и хиероглиф за „граница“, Питер Каплони гледа седиште и штанд полн со вински тегли, знак за „комплимент“. Каплони исто така споменува дека името на палатинатот од Првата египетска династија, наречен *Хор-Секјентидјв,* е исто така запишано со симболот на држачот на винска тегла. Тој верува дека името на палатинатот е составено од името на кралот Слон.

## Владеење
Фараонот Слон можеби владеел за време на раната Накада III епоха.  Неговиот гроб е непознат.

## Наводи


Категорија:Преддинастички фараони
Категорија:Починати во непозната година
Категорија:Родени во непозната година
Карол Бахура

**Дариуш Карол Бахура**,  (4 јуни 1964 во Варшава) — полски дипломат, амбасадор на Република Полска во Република Македонија (2007–2011) и Албанија (2016–2021).

Дипломирал по англиски јазик и педагогија во Еотвос Лоранд во Будимпешта. Работел во ОБСЕ во Варшава Фаре. Од 1993 работи за Министерство за надворешни работи. Амбасадор на Република Полска во Македонија (2007–2011)  и Албанија (2016–2021).

## Наводи

Категорија:Полски амбасадори
Категорија:Родени во 1964 година
Категорија:Луѓе од Варшава
Поетот во Њујорк

**Поетот во Њујорк** (шпански: *Poeta en Nueva York*) — збирка песни на шпанскиот поет Федерико Гарсија Лорка.

## Содржина
Најпознати песни од збирката се:
* „Ода за кралот на Харлем“ (*Oda al rey de Harlem*)
* „Напуштена црква“ (*Iglesia abandonada*)
* „Зора“ (*La aurora*)
* „Смрт“ (*Muerte*)
* „Крик кон Рим“ (*Grito hacia Roma*)
* „Оф!“ (*Iay!*)
* „Изненадување“ (*Sorpresa*)
* „Солеа“ (*La solea*)
* Циклусот песни „Поетот пристига во Хавана“

## Осврт кон делото
Песните од збирката „Поетот во Њујорк“ претходно биле печатени во периодиката, но целата збирка била објавена дури по смртта на Лорка. Оваа збирка претставува излегување од типично шпанските теми. Неговиот престој во Њујорк означил соочување со Нов Свет исполнет со нови сознанија за противречностите на големиот град, за неговата дехуманизација, за социјалната изопаченост и сиромаштијата. Своето физичко и душевно соочување со Њујорк, Лорка во своите песни го изразил со сосема нов јазик во кој повеќе ги нема ритмите на длабоките песни и на романсите, туку тие претставуваат широк витменовски зафат во стварноста на САД. Песните се испеани со слободен стих кој час е разлеан час искршен, драматичен и целиот во надреалистичките слики што ја создаваат неговата фреска на гнасење, ужас и отпор. Неговата поранешна дискретно нагласена социјална нота во овие песни прераснува во нов, автентичен вид на ангажирана песна која некои критичари дури ја сметаат за највисокиот израз во неговото поетско творештво.

## Наводи

Категорија:Дела на Федерико Гарсија Лорка
Науката и технологијата во Унгарија

**Науката и технологија во Унгарија** — еден од најразвиените сектори во земјата. Унгарија потрошила 1,4% од својот бруто-домашен производ (БДП) за цивилни истражувања и развој во 2015 година, што е 25-ти најголем сооднос во светот. Унгарија е рангирана на 32-рото место меѓу најиновативните земји според Индексот на иновации на Блумберг, и е пред Хонгконг, Исланд или Малта. Индексот на глобални иновации ја става Унгарија на 33-то место во земјите од светот во 2016 година. Во 2014 година, Унгарија имала 2.651 редовен еквивалентен истражувач на милион жители, и оваа бројка постојано се зголемувала од 2,131 во 2010 година и истата може да биде споредена со онаа од САД каде има 3.984 или Германија каде има 4.380. Унгарската високотехнолошка индустрија има корист од квалификуваната работна сила во земјата и од силното присуство на странски високотехнолошки фирми и истражувачки центри. Унгарија, исто така, има една од највисоките стапки на поднесени патенти.

Клучниот глумец за истражување и развој во Унгарија е Националната канцеларија за истражување, развој и иновации, која е национална стратешка и финансиска агенција за научни истражувања, развој и иновации, главен извор на совети за политиката на унгарската влада и примарната агенција за финансирање. Неговата улога е да се развие политика и да се обезбеди дека Унгарија соодветно ќе инвестира во истражување, развој и иновации преку финансирање на одлични истражувања и поддршка на иновациите за зголемување на конкурентноста и за подготовка на стратегијата на Унгарската влада за управување со ризици, со цел да се справи со Националниот фонд за истражување, развој и иновации и Унгарската влада и Унгарската заедница во меѓународните организации.

Унгарската академија на науките и нејзината истражувачка мрежа е уште еден клучен играч во науката и технологија на земјата и е најважното и престижното научено општество на Унгарија, со главните одговорности за ширење на научни наоди, поддршка на истражувања и развој и што ја претставува унгарската наука во земјата и во светот.

## Наводи

## Надворешни врски

* Национална канцеларија за истражување, развој и иновации (англиски) 
* Mre\no mesto на Унгарската академија на науките (англиски) 
* Агенција за инвестиции на Унгарија(HIPA)
А лига на Литванија 2018

**А лига на Литванија 2018** - 18. издание на А лига на Литванија. Сезоната започнaла на 25 февруари 2018, а ќе заврши на 11 ноември 2018. Секоја екипа ќе игра против друга екипа четири пати на основа дома-гости. Шесте најдобри клубови одиграа дополнителени пати.

Судува се бранители на титулата откако ја освоиле втората првенствена титула. Првакот ќе обезбеди место во првото коло од квалификациите за Лигата на шампионите.

## Табела А лига на Литванија 2018
### Резултати по првата фаза

### Резултати по втората фаза

## Бараж за опстанок
### Прво коло

### Второ коло

## Поврзано
* Фудбалски куп на Литванија 2018

## Наводи

## Надворешни врски
*Фудбалска федерација на Литванија  
*alyga.lt  
*RSSSF

Литванија
А лига
Мемфис (Египет)

**Мемфис** била древната престолнина на Анеб-Хеч , првата нома на Долниот Египет . Нејзините урнатини се наоѓаат во близина на градот Мит Рахина, 20 км  јужно од Гиза.

Според легендата поврзана со Манетон, градот бил основан од фараонот Менс.  Главниот град на Египет за време на Старото Кралство, останал важен град низ древната египетска историја.  Таа зазема стратешка позиција на отворот на делтата на Нил , и бил дом на трескави активност.  Неговото главно пристаниште, *Перу-нефер*, заземал висока густина на работилници, фабрики и магацини кои дистрибуирале храна и стока низ античкото кралство.  За време на својата златна ера, Мемфис напредувал како регионален центар за трговија и религија.

Се сметало дека Мемфис е под заштита на богот Пта , заштитник на занаетчиите.  Неговиот голем храм , *Хут-ка-Пта* (што значи "Прилог на Ка на Пта"), била една од најистакнатите градби во градот.  Се верува дека името на овој храм, изречен на грчки како *Aἴγυπτoς (Ај-гип-тос)* од историчарот Манетон, е етимолошко потекло на современото англиско име *Египет* .

Историјата на Мемфис е тесно поврзана со онаа на самата земја .  Неговото пропаѓање се верува дека се должи на губењето на нејзиното економско значење во доцната антика, по зголемувањето на приморската Александрија .  Нејзиното верско значење исто така се намалило по напуштањето на античката религија по Солунскиот едикт .

Урнатините на поранешниот главен град денес нудат фрагментирани докази за своето минато.  Сочувани се, заедно со пирамидалниот комплекс во Гиза , како светско наследство од 1979 година.  Мрежната страница е отворена за јавноста како музеј на отворено .

## Топоним

Мемфис имал неколку имиња за време на неговата историја од скоро четири милениуми.  Неговото древно египетско име било **Анеб-Хеч** (преведено како "белите ѕидови").

## Наводи

Категорија:Светско наследство во Египет
Категорија:Населени места основани во 4 милениум п.н.е.
Категорија:Египтологија
Категорија:Египетска митологија
Категорија:Археолошки наоѓалишта во Египет
Хелмут Кол

**Хелмут Јозеф Мајкл Кол** (3 април 1930 - 16 јуни 2017) бил германски државник кој работел како канцелар на Германија од 1982 до 1998 година (од Западна Германија 1982-1990 и од обединета Германија 1990-1998) и како претседател на Демохристијанскиот сојуз (ДХС) од 1973 до 1998 година. Од 1969 до 1976 година, Кол бил претседател на државата на  Рајнска област-Пфалц .  Кол претседаваше со Групата седум во 1985 и 1992 година. Во 1998 година станал почесен претседател на ХДУ, од функцијата се повлекол во 2000 година.

## Животопис
Роден во 1930 година во Лудвигсхафен во католичко семејство, Кол се приклучил на Демохристијанскиот сојуз во 1946 година, на возраст од 16 години. Завршил докторат по историја на Универзитетот Хајделберг во 1958 година и работел како извршен директор пред да стане политичар со цело работно време. Тој бил избран за најмлад член на Парламентот на Рајнска област-Пфалц во 1959 година и станал министер-претседател на неговата матична држава во 1969 година. Гледано во 1960-ти и раните 1970-ти како прогресивни во ХДУ, тој бил избран за национален претседател на партијата во 1973 година. На сојузните избори во 1976 година, неговата партија добро функционирала, но социјалдебералната влада на социјалдемократот Хелмут Шмит била во можност да остане на власт, како и во 1980 година, кога соперник на Кол од баварската сестринска партија ХСУ, Франц Јозеф Штраус, ја поднел кандидатурата. Откако Шмит ја изгуби поддршката од либералната СДП во 1982 година, Кол беше избран за канцелар преку префрлање на СДП, формирајќи христијанско-либерална влада. Откако стана водач на партијата, Кол сè повеќе се сметал за поконзервативна фигура.

## Наводи

Категорија:Носители на Претседателскиот медал на слободата
Категорија:Апсолвенти на Хајделбершкиот универзитет
Категорија:Римокатолички христијани од Германија
Категорија:Германски воени лица од Втората светска војна
Категорија:Конзервативизам во Германија
Категорија:Германски канцелари
Категорија:Починати во 2017 година
Категорија:Родени во 1930 година
Категорија:Носители на Големиот крст во посебно издание на Орденот за заслуги за СР Германија
Категорија:Луѓе од Лудвигсхафен
Категорија:Германски историчари
Бранова моќ

**Бранова моќ** е зафаќање на енергијата на брановите на ветерот за да се направи корисна работа - на пример, производство на електрична енергија , бигор на вода или транспорт на вода.  Машина која ја искористува моќта на бран е **претворач на енергија** **на** **бран.**

Бранова моќ е различна од приливната моќ , која ја доловува енергијата на струјата предизвикана од гравитациското повлекување на Сонцето и Месечината.  Брановите и плимата се разликуваат и од океанските струи, кои се предизвикани од други сили, вклучувајќи кршење на брановите , ветерот , ефектот Кориолисовите , капењето и разликите во температурата и соленоста . 
мини|300x300пкс| Кога некој објект избива нагоре и надолу на бран во езерце, следи приближно една елиптична траекторија.
[мини|300x300пкс| Движење на честичка во океански бран. <br /><br /><br /><br />  '''A''' = Во длабока вода.  [Кружно движење|Елиптичното движење на течните честички брзо се намалува со зголемување на длабочината под површината.   **Б** = Во плитката вода (дното на океанот сега е во Б).  Елиптичното движење на течна честичка се слага со намалена длабочина.   **1** = насока на размножување.   **2** = бран на бран.   **3** = бран преку. ]]
[мини|366x366пкс| Фотографија на елиптичните траектории на водени честички под - прогресивен и периодичен - површински гравитациски бран во бран .  Услови на бран се: средна длабочина на вода ''d'' &nbsp; = &nbsp;      , висина на бранот ''H'' &nbsp; = &nbsp;      , бранова должина λ &nbsp; = &nbsp;      , [Бранова должина|период *Т* &nbsp; = &nbsp; 1.12 &nbsp; s. ]]
Браните се создаваат со ветер што минува низ површината на морето. Додека брановите патуваат побавно од брзината на ветерот веднаш над брановите, се пренесува енергија од ветерот до брановите. И разликите во притисокот на воздухот помеѓу ветерот и страната на левата страна на брановот врв, како и триењето на површината на водата од страна на ветерот, што ја прави водата да оди во стресот на смолкнување предизвикува раст на брановите.

### Формула за моќност на бран
Во длабока вода каде длабочината на водата е поголема од половина од брановата должина , флуксот на енергија на бран е 

: 
  P = \frac{\rho g^2}{64\pi} H_{m0}^2 T_e
    \approx \left(0.5 \frac{\text{kW}}{\text{m}^3 \cdot \text{s}} \right) H_{m0}^2\; T_e,


## Наводи

Категорија:Одржливи технологии
Категорија:Претворање на енергијата
Крокодил (фараон)

**Крокодил** (се чита и како **Шендјв**) е привремено име на еден претдинастички владетел, кој можеби владеел за време на епохата Накада III. Неколку наводни натписи на мастило што го покажуваат неговото име се исцртани многу немарно, а читањето, и со тоа целото постоење на кралот „Крокодил“ се многу спорни. Неговиот гроб е непознат.

## Извори за името
Предложеното постоење на фараонот Крокодил е засновано врз есеи на Гинтер Дрејер и Едвин ван ден Бринк. Тие се убедени дека Крокодил бил локален крал кој владеел во регионот на Тархан. Според Дрејер, името Крокодил се појавува во натписи со црно мастило на изгорени листови од глина и на неколку запечатени слики пронајдени во гробницата *ТТ 1549* во Тархан и гробницата *Б-414* во Абидос. Тој гледа крокодил што ползи и јаже под него, и го чита *Шендјв* („надмоќниот“). Ван ден Бринк мисли слично и го чита исто така *Шендјв*, но гледа само големосвиткано јажево внатрешноста на серехот.

## Владеење
Речиси ништо не е познато за владеењето на Крокодил.  Ако постоел, Тархан е можно да бил негов главен град, каде што бил ископан неговиот гроб. Драјер го датира неговото постоење кратко време пред кралевите Ири-Хор, Ка и Нармер.

Еден интересен артефакт што веројатно го прикажува кралот Крокодил, бил пронајден во Хиераконполис во таканаречениот *Главен депозит*. Артефактот е парче од скршена глава на жезло која покажува траги од еднаш завршена релјефна сцена. Конзервираниот дел од релјефот го покажува главата и горниот дел од торзото на фигура во внатрешноста на павилјон. Фигурата носи Црвена круна од Горен Египет, наметка и пламен.  Непосредно пред лицето на кралот се видливи траги од златна розета (прединастички грб на кралевите) и одреден хиероглиф.  За жал, сите освен хиероглифот се оштетени, оставајќи простор за толкувања. Главните египтолози сметаат дека знакот е или име на кралот Крокодил или на крал Шкорпија II.

## Наводи


Категорија:Преддинастички фараони