Розово езеро

[мини| [Хилиер (езеро)|Езерото Хилиер, Западна Австралија]]
мини|Пинк Лејк, Викторија, Австралија
[алт=#Wiki Loves Africa in Namibia 2023#|мини| Розово езеро во [Намибија]]
**Розово езеро** е езеро кое се одликува со црвена или розова боја. Најчесто ова е предизвикано од присуството на алги толерантни на сол кои произведуваат каротиноиди, како што е *Dunaliella salina*, обично во врска со специфични бактерии и археи, кои може да варираат од езеро до езеро. Најчестиот археон е *Halobacterium salinarum*.

## Причини
Розовите езера настанале  од комбинација на фактори, а најчесто поради климата и хидрологија на континентот под нив, особено нивото на соленост . Портокалово-розовата боја на солените езера ширум светот често се припишува на зелената алга *Dunaliella salina*, но  вклучени се  и бактерии или археи.

### Алга
*Dunaliella salina* е најпознатата халофилна (солетолерантна) алга која може да расте во соленост до 35% NaCl  (во споредба со морската вода, која содржи приближно 3% NaCl). Оваа едноклеточна  зелена алга игра значајна улога во примарното производство во хиперсолени средини ширум светот. При многу висока соленост, температура и светлина, оваа алга го акумулира црвениот каротиноиден пигмент, бета-каротин. Ова е истиот пигмент кој им ја дава бојата на морковите, кои содржат 0,3% бета-каротин. *D. salina* може се прилагодува  на  широк опсег на концентрации на сол. Бета-каротинот ја штити алгата од оштетување од висока светлина, премачкувајќи го зелениот хлорофил и давајќи ѝ на алгата портокалово-црвена боја. Алгата, за која беше откриено дека не содржи висока интрацелуларна концентрација, го добила името по Мишел Феликс Дунал, кој прв препознал дека црвената боја на одредени солени езера во Франција се должи на организам.

Долго време се мислело дека овие езера се розови поради оваа алга, бидејќи е пронајдена во многу розови езера.

### Бактерии/археи
Некои од бактериие и археите, исто така, произведуваат каротиноиден пигмент во нивните клеточни мембрани, што може да придонесе или да биде единствената причина за розовата боја.

Во некои од стотиците австралиски розови езера, црвената бактерија, *Salinibacter ruber*, е вклучена во производството на нивната боја. Работата направена од молекуларниот биолог Кен Мекграт на езерото Хилиер, на островот Мидл во Западна Австралија, предводена од молекуларниот биолог Кен Мекграт во 2015 година покажа дека, додека *D. salina* била присутна само во мали количини (0,1% од примерокот на ДНК ), додека *С. руберот* формирал 20  до 33%  од ДНК добиена од езерото. Тие пронајдоа 10 видови халофилни бактерии и археи, како и неколку видови на алги *Dunaliella*, од кои скоро сите содржат розов, црвен или пигмент во боја на лосос.

Еколошкиот научник Тило Масенбауер, во истражувањето за на губењето на бојата на езерото од 1990-тите (припишувано на прекумерното собирање сол од него), имал претпоставка дека сите розови езера се предизвикани од *S. ruber*, наместо од *D. salina*, но докажувајќи го ова е предизвик, бидејќи бактериите се многу помали и потешко да се најдат од алгите. Во иднина се планира проект за испумпување на повеќе сол во езерото од локалното земјоделско земјиште, каде што е проблем високата соленост. Езерото Ретба во Сенегал, во Западна Африка, ја содржи истата бактерија.

*S. ruber* произведува пигмент кој што е наречен бактериоруберин, кој му помага да ја зароби и користи светлината за енергија во процесот на фотосинтеза. Додека пигментите во алгите се содржани во хлоропластите, бактериоруберинот се шири низ целата клетка на бактеријата. Ова ја прави најверојатно дека бојата на езерото е од *ruber*.

Откриено е дека археата *Halobacterium salinarum* (порано *Halobacterium cutirubrum*), која се одликува со розова боја и која расте во кората на солта на дното на езерото, е вклучена во бојата на некои розови езера, како што е езерото во Вестгејт во Мелбурн. Парк. Бојата на езерото зависи од рамнотежата помеѓу *D. salina* и *H. salinarium*, при што концентрацијата на сол има директно влијание.

## Карактеристики
Поголемиот дел од розовите солени езера ја менуваат нивната боја, како резултат на врнежите во текот на годината. Езерото во паркот Вестгејт, Мелбурн, Австралија, беше обоено розово во март 2017 година и потоа повторно во септември 2019 година, но оттогаш и од Јануари 2022 имаше добиено темно зелена нијанса. Се чини дека потоплото време и помалите врнежи го прават розово. Како што испарува водата, соленоста се зголемува, но соленоста не е единствениот фактор на работа. Седиментот и организмите кои живеат во езерото влијаат на неговата боја и на розовата нијанса што ја добива.

Розовите езера како што е езерото Хилиер може да имаат соленост и до десет пати повеќе од морската вода (Мртвото Море во Израел е околу девет пати). Безбедно е да се плива во розовите езера, но не е препорачливо да се пие водата поради  неговата хиперсоленост врз човечкото тело и можноста од микроорганизми кои можат да бидат штетни за здравјето на луѓето.

## Примери

### Африка

* Јахтен клуб, Северен Кејп, Јужна Африка
* Езерото Натрон во близина на планината Килиманџаро, Танзанија
* Езерото Ретба или Лак Роуз, во Сенегал

### Америка

* Дасти Роуз Лејк, Британска Колумбија, Канада
* Лагуна Колорада, Боливија
* На Јукатан, Мексико

### Азија
мини|Розово мочуриште Липар, Чабахар, Иран

* Аралсор, Казахстан
* Розово мочуриште Липар во Чабахар, Систан, Иран
* Езерото Лонар во Махараштра, Индија
* Масазиргол (Езеро Масазир), во близина на Баку, Азербејџан
* Езерото Махарло во близина на Шираз, Иран
* Бурлинско Езеро во Алтајски Крај, Сибир, Русија

### Австралија

* Шампањско езеро, термална област Вајотапу, Нов Зеланд
* Лагуната Хат во средината на Западна Австралија, покрива 70 km2 
* Езерото Бумбунга во близина на Лочиел, Јужна Австралија
* Езерото Грасмер, во близина Марлборо (Нов Зеланд)
* Езерото Хилиер во архипелагот Решерче, Западна Австралија
* Розово езеро (Западна Австралија) во близина на Есперанс
* Розево Езеро (Кваирадинг), во Баџалинг, во близина на Квејрадинг, Вашингтон
* Розево езеро (Викторија) во Националниот парк Мареј-Сансет, во државата Викторија (Австралија)

### Европа

* Солено езеро на Керчки Полуостров, Крим
* Езеро блиску до Аликанте, Шпанија
* Езеро во Херсонска Област, Украина
* Езеро во Франција
* Езеро во Бачка Топола, Србија

## Наводи

## Надворешни врски
* 

Категорија:Видови езера