Големиот смог во Лондон

**Големиот смог во Лондон**, или **Големиот смог од 1952 година**, бил сериозно загадување на воздухот што го зафатил Лондон, Англија, во декември 1952 година. Тоа било период на невообичаено студено време, во комбинација со антициклон и услови без ветар, акумулирајќи загадувачи во воздухот - кои главно произлегувале од употребата на јаглен -  и формирале дебел слој од смог над градот. Траел од петокот 5 декември до вторникот 9 декември 1952 година, а потоа брзо се распрснал кога времето се променило.

Смогот предизвикал пореметување на видливоста. Владините медицински извештаи во неделите по настанот процениле дека до 4.000 луѓе починале како директна последица на смогот и уште 100.000 биле заболени од ефектите на смогот врз човечкиот респираторен тракт. Поновите истражувања велат дека вкупниот број на жртви можеби бил значително поголем, со проценки меѓу 10.000 и 12.000 смртни случаи.

Лондон страдал од 13-тиот век од лош квалитет на воздухот и дневничарот Џон Ивлин пишувал за „незгодноста на воздухот и чадот од Лондон“ во *Фумифугиум*, првата книга што некогаш била напишана за загадувањето на воздухот, во 1661 година. Сепак, Големиот смог бил многу пати полош од било што претходно доживеало градот: се смета дека е најлошиот настан за загадување на воздухот во историјата на Обединетото Кралство, и најзначајниот по неговите ефекти врз истражувањето на животната средина, владина регулатива и јавна свест за односот помеѓу квалитетот на воздухот и здравјето. Тоа довело до неколку промени во практиките и регулативите, вклучувајќи го и Законот за чист воздух од 1956 година.

## Наводи


## Литература

* Бејтс, Дејвид В. „Сеќавања на лондонската магла“. *Перспективи за здравјето на животната средина* 110.12 (2002): A735. онлајн
* Бериџ, Вирџинија (Уред.). *Големиот чад: Педесет години по Лондонскиот смог од 1952 година* (Универзитет во Лондон, Институт за историски истражувања, 2005 година)
* Бримблкомб, Питер. *Големиот чад: Историја на загадувањето на воздухот во Лондон уште од средновековно време* (Рутлеџ Кеган и Пол, 1987 година)
* Дејвис, Девра Л. „Поглед наназад на лондонскиот смог од 1952 година и половина век оттогаш“. *Перспективи за здравјето на животната средина* 110.12 (2002): A734. онлајн
* Дејвис, Девра Л. *Историја на „Големиот смог“ денес* (декември 2002 година) Том. 52, број 12
* Досон, Кејт Винклер. ''Смрт во воздухот: Вистинската приказна за сериски убиец, големиот лондонски смог и задавувањето на градот'' (Група за книги Хачет, 2017)
* Властите на Големиот Лондон. ''50 години: Борбата за квалитетот на воздухот во Лондон од големиот смог од декември 1952 година'' (декември 2002 година)
* Luckin, Bill, and Peter Thorsheim, eds. *Моќен главен град под закана: Историја на животната средина на Лондон, 1800-2000* (U of Pittsburgh Press, 2020) онлајн преглед.
* Торсхајм, Питер. *[https://books.google.com/books/about/Inventing_Pollution.html?id=AajOxKkjCUYC&redir_esc=y Измислување на загадувањето: јаглен, чад и култура во Британија од 1800 година]* (Охајо Универзитетот Прес, 2006)

## Надворешни врски

* Универзитет во Единбург: Катастрофата со смог во Лондон од 1952 година
* БиБиСи Вести: Денови на токсична темнина
* 1952: Лондонската магла се расчистува по неколкудневниот хаос (BBC News, 9 декември 1952 година)
* Постојано формирање на сулфат од Лондонска магла до кинеска магла PNAS
* Научниците конечно знаат што предизвикало мистериозна магла да убие 12.000 луѓе во Лондон во 1952 година

Категорија:Координати на Википодатоците
Категорија:Загадување на воздухот
Категорија:Лондон