Битка за Бахмут

**Битката за Бахмут** — голема битка меѓу руските вооружени сили и украинските вооружени сили за контрола на градот Бахмут, за време на кампањата во источна Украина, театар на руската инвазија на Украина. Според некои воени аналитичари, таа е најкрвавата битка во Европа од крајот на Втората светска војна.

Гранатирањето на Бахмут започнало во мај 2022 година, а руските офанзиви на далечните приоди кон градот започнале на почетокот на јули. Главниот напад кон самиот град започнал откако руските сили напредувале од правец на Попасна по повлекувањето на Украина од тој фронт. Главните напаѓачки сили се состоеле првенствено од платеници од руската паравоена организација група Вагнер, поддржани од редовни руски трупи и, наводно, елементи на милицијата на Донечката Народна Република.

Кон крајот на 2022 година, по украинските контраофанзиви на Харков и Херсон, фронтот Бахмут-Соледар станал важен фокус на војната, како една од ретките линии на фронтот каде Русија останала во офанзива. Нападите на градот се интензивирале во ноември 2022 година, бидејќи нападите на руските сили биле засилени со единици прераспоредени од Херсоновиот фронт, заедно со новомобилизираните регрути. Во тоа време, голем дел од линијата на фронтот се спуштила во позициска рововска војна, при што двете страни претрпеле големи жртви без никаков значителен напредок. Со користење на повторени напади составени од поранешни осуденици, трупите на Вагнер можеле постепено да освојуваат терени  и до февруари 2023 година, тие зазеле територија на север и југ од Бахмут и се заканиле со опкружување. Украинските сили почнале полека да се повлекуваат подлабоко во градот  и битката се претворила во жестока урбана војна. До март 2023 година, руските сили ја зазеле источната половина од градот, до реката Бахмутка.

До 20 мај 2023 година, Бахмут бил претежно заробен од руските сили, при што украинската војска тврдела дека има контрола над мал појас од градот по должината на автопатот Т0504. Сепак, Украина започнала контранапади на руските крилни страни, сакајќи да го опколи градот. Отприлика во исто време на 25 мај, групата Вагнер започнала да се повлекува од градот за да биде заменета со редовни руски трупи, среде тешки внатрешни расправии помеѓу раководството на Вагнер и руската висока команда. Во септември 2023 година, претседателот Зеленски изјавил дека Украина ќе продолжи да се бори за повторно преземање на Бахмут.

Иако првично претставувал цел со помала тактичка важност, Бахмут станал една од централните битки на Руско-украинската војна, со тоа што добил значајна симболична важност за двете страни, бидејќи претседателот Зеленски го прогласил за „*тврдина на нашиот морал*“  и поради големите инвестиции на работна сила и ресурси што двете страни ги користеле за контрола на градот. Битката кај Бахмут е опишана како „*мелница за месо*“ и „*вител*“ и за украинската и за руската војска. Интензитетот на битката и големиот број на жртви претрпени од двете страни за време на борбата, заедно со ровската и урбаната војна, предизвикале споредби со Верденската битка во Првата светска војна, како и со Сталинградската битка во Втората светска војна. Таа е наречена најистакната урбана битка на војната, со тоа што било пријавено како место на „*некои од најжестоките урбани борби во Европа од Втората светска војна*“.

## Позадина
лево|мини| Станбен блок во Бахмут по руско гранатирање. Гранатирањето на градот започнало во мај 2022 година.
Бахмут, порано познат како Артемивск, бил местото на битката во 2014 година меѓу Украина и самопрогласената сепаратистичка Донечка Народна Република. Проруските сепаратисти зазеле делови од градот за време на проруските немири во Украина во април 2014 година, а единицата на украинските специјални сили заедно со Националната гарда биле испратени да ги протераат сепаратистите од градот. Сепаратистите биле протерани во периферијата на градот, каде што судирите продолжиле до јули 2014 година, кога конечно се повлекле од областа.

За време на руската инвазија на Украина, клучна цел на Русија била да го заземе регионот Донбас, кој се состои од областите Донецк и Луганск. Почетниот притисок за Бахмут бил дел од обидот да се опколат украинските сили на Северодонецк-Лисичанск; заедно со уште едно крило од правецот на Лајман, каде направиле обид таму да ги заробат украинските сили. Почнувајќи од 17 мај 2022 година, руските сили почнале да го гранатираат Бахмут, при што загинале пет лица, вклучително и двегодишно дете.

По падот на Попасна, украинските сили се повлекле од градот за да ги зацврстат позициите во Бахмут до 22 мај. Во меѓувреме, руските сили успеале да напредуваат на автопатот Бахмут-Лисичанск, загрозувајќи ги преостанатите украински трупи во областа Северодонецк-Лисичанск. Рускиот контролен пункт покрај автопатот подоцна бил урнат, иако борбите продолжиле на 30 мај по должината на автопатот Костијантинивка - Бахмут, каде што украинските сили успешно го бранеле автопатот.

Гранатирањето на Бахмут продолжило во текот на остатокот од јуни и јули. По битките кај Северодонецк и Лисичанск на почетокот на јули, руските и сепаратистичките сили ја зазеле цела Луганска Област, а бојното поле се префрлило кон градовите Бахмут и Соледар. На 25 јули, украинските сили се повлекле од електраната Вухлехирска, заедно со блискиот град Новолуганское, давајќи им на руските и сепаратистичките сили „*мала тактичка предност*“ кон Бахмут. Два дена подоцна на 27 јули, руското гранатирање на Бахмут убило тројца цивили, а уште тројца биле ранети.

Пред битката во Бахмут, украинскиот бригаден генерал Олександар Тарнавски тврдел дека Русија има предност пет спрема еден човечка сила во однос на Украина по должината на источниот театар.

## Битка

### Рано гранатирање и руско навлегување (август-октомври 2022 година)
На 1 август 2022 година, руските сили започнале напади врз населбите југоисточно и североисточно од Бахмут, вклучително Јаковливка, Соледар и Вершина, за кои украинскиот Генералштаб соопштил дека ги одбил. Проруските канали Телеграм тврделе дека руските сили се на два километри од градот. Следниот ден, Украина објавила дека руските сили ги засилиле воздушните напади и гранатирањето на Бахмут, со што започнал копнениот напад на југоисточниот дел на градот. На 4 август, платениците од групата Вагнер успеале да ја пробијат украинската одбрана и да стигнат до улицата Патрис Лумумба на источната периферија на Бахмут. Во следните денови, руските сили продолжиле да притискаат кон Бахмут од југ, при што украинскиот генералштаб изјавил на 14 август дека руските сили постигнале „*делумен успех*“ во близина на Бахмут, но не понудиле  конкретни детали.

Ноќното гранатирање во центарот на градот на 21 септември ја изгорело Палатата на културата „Мартинов“, каде што работел хуманитарниот штаб. При гаснењето на пожарот била гранатирана местната противпожарна единица, која известила дека двајца вработени во Државна служба за итни случаи на Украина биле повредени, а опремата била оштетена. Ноќта, од руско гранатирање делумно била уништена и петкатница. Рускиот ракетен напад на 22 септември го уништил главниот мост преку реката Бахмутка што го преполовува градот, нарушувајќи го и патувањето на цивилите и логистиката на украинската војска.

Американскиот воен дописник Дејвид Екс известил дека до 26 септември, руската 144-та гардиска дивизија, која имала предвоена сила од над 12.000 војници, била во голема мера уништена и ја направила борбата неефикасна како резултат на големите жртви претрпени во борбите околу Бахмут, и во истовремената  контраофанзива во Харков од 2022 година.

На 7 октомври, руските сили напредувале во селата Зајцеве и Опитне на јужната и југоисточната периферија на Бахмут, додека на 10 октомври, Министерството за одбрана на Обединетото Кралство тврдело дека руските трупи напредувале поблиску до Бахмут. На 12 октомври, руските сили тврделе дека го освоиле Опитне, лоциран 3&nbsp;км јужно од Бахмут и Иванград, иако овие градови сè уште биле спорни. Борбите во урбаните граници на Бахмут започнале некое време пред 24 октомври, бидејќи до овој ден Украина извршила мала контраофанзива која ги турнала руските сили од некои фабрики на источната периферија на градот, по должината на улицата Патрис Лумумба.

### Рана зимска ескалација (ноември-декември 2022 година)
мини|Украински војник во ров во близина на Бахмут, ноември 2022 година
До почетокот на ноември, голем дел од борбите околу Бахмут се претвориле во услови на рововска војна, при што ниту една од страните не направила значителен пробив и стотици жртви биле  пријавени секојдневно во услови на жестоки гранатирања и артилериски дуели.  На 1 ноември, украинскиот новинар Јуриј Бутусов ја опишал природата на биткатал која се развива во едно интервју. Бутусов истакнал дека руските сили трпеле „*огромни загуби секој ден*“ напаѓајќи го Бахмут и неговата периферија од почетокот на мај, но инсистирал на тоа дека тие ја прилагодуваат својата тактика против сè поисцрпените украински бранители. Тој истакнал дека Русите концентрирале повеќе мали групи пешадија за да ги скршат одбранбените линии на „*тесните*“ делови од фронтот.

Руските воени блогери тврделе дека руските сили ги нарушиле одбранбените линии на јужниот приод на Бахмут, наводно, ги освоиле селата Андривка, Озарјанивка и Зеленопилија и направиле мал напредок во Опитне до 28-29 ноември. Вагнеровите борци ја нападнаале Курдјумивка, во непосредна близина на Озарјанивка, при што некои руски блогери тврделе дека населбата била заземена. Руските сили ги нападнале и украинските позиции југоисточно од Бахмут. На 3 декември, Сергиј Черевати, портпарол на Источната команда на Украина, го опишал Бахмутскиот театар како „*најкрвавиот, суров и најбрутален сектор... во руско-украинската војна досега*“, додавајќи дека Русите извршиле 261 артилериски напади само во изминатиот ден.

Истиот ден, воен доброволец од Грузија изјавил за медиумите дека група грузиски доброволци биле опколени за време на судирите во близина на Бахмут. Командантот бил ранет, а пет или шест доброволци, кои служеле во 57-та бригада на Украина, биле убиени, поради што грузискиот претседател Саломе Зурабишвили изразила сочувство. На 6-7 декември, руското Министерство за одбрана тврдело дека нивните сили, вклучително и борците на Вагнер, успешно ги одбиле украинските контранапади јужно од Бахмут. Командантот на баталјонот „Свобода“ на украинската национална гарда, кој го бранел јужното крило на Бахмут, изјавил дека тие „*се борат за секоја грмушка*“ и предвидел дека Русија ќе се бори да го надмине каналот над и зад Курдиумивка.

На 9 декември, претседателот Володимир Зеленски ја обвинил Русија за „*уништување*“ на Бахмут, нарекувајќи го „*уште еден град во Донбас кој руската армија го претвори во изгорени урнатини*“. Поранешниот војник и очевидец на битката Петро Стоун го нарекол бахмутскиот театар „*мелница за месо*“, велејќи дека Русите „*го гранатираат Бахмут со оган 24/7*“. Војниците на 24-та механизирана бригада на Украина ги раскажале за медиумите неодамнешните ангажмани на бојното поле, како што е една повеќедневна престрелка со 50 руски војници ископани во дрворед каде на некои места „*имавме оддалеченост само 100&nbsp;метри едни од други*“. Украинските војници тврделе дека руските трупи од линијата на фронтот често напаѓале со мала тенковска поддршка, при што борците на ПМЦ на Вагнер служеле како главни нападни трупи и недоволно опремени *мобилки* (неодамна мобилизирани руски регрути) кои држеле одбранбени позиции. Еден украински артилериец тврдел дека „80%“ од преостанатото цивилно население, кое преживувало во подрумите и се снабдувало со мобилни камиони за намирници кои периодично влегуваат во градот, било проруско.
мини|Тунгуска 9К22 од противвоздушниот баталјон на 30-та механизирана бригада на Украина во околината на Бахмут
На 11 декември бил уништен железничкиот мост преку автопатот Е40 (М-03) северно од Бахмут; Русите ги обвинниле Украинците дека го урнале за да го попречат идните руски напредувања кон Славјанск.

На 13 декември, руски извори тврделе дека започнале соодветни урбани улични борби во источниот и југоисточниот сектор на Бахмут, особено по должината на улицата Першотравневи до улицата Добролиубова во Забахмутка, додека исто така тврделе дека 90% од Опитне биле заробени поради жестокиот украински отпор. Украинскиот Генералштаб соопштил дека успешно ги одбиле нападите североисточно и јужно од Бахмут од правците Соледар и Курдиумивка, соодветно. На 17 декември, на интернет се појавиле снимки од ровови во центарот на градот Бахмут, што покажува дека украинските бранители се подготвувале за урбана борба.

На 18-19 декември, украинските сили, наводно вклучително и демонтирана пешадија поддржана од тактичките возила за снабдување, донирани од Британците, извршиле контранапад по должината на улицата Фјодор Максименко и ги турнале силите на Вагнер назад кон источната периферија на приградската област среде големите улични судири. Во меѓувреме, оперативната група на здружените сили на Украина објавила дека дневно одбива „*пет до седум*“ руски групи за инфилтрација во близина на Бахмут. Украински командант известил дека изобилството на надгледување со беспилотни летала овозможило брз одговор на малите руски напади на периферијата, истовремено тврдејќи дека Русија не ја контролирала источната индустриска зона на Бахмут. Институтот за проучување на војната (ИПВ), западен аналитички и воен набљудувач, не можел независно да го потврди тврдењето дека Украина целосно ги контролира периферијата во тоа време.

На 20-21 декември, претседателот Зеленски ненајавено го посетил фронтот Бахмут, каде што се сретнал со војници, доделил медали и одржал говори. Во меѓувреме, силно гранатирање и борби на периферијата на Бахмут  продолжиле додека руските сили континуирано се обидувале да ги пробијат зацврстените украински позиции на крилата на градот. Наводно, борците на Вагнер ги напаѓале упориштата во Бахмуцке, Пидородне и Клишчиивка, кои се наоѓаат североисточното и југозападното крило на Бахмут, соодветно, додека Украинците продолжиле да го држат северниот дел на Опитне, стопирајќи го напредувањето на Русија од југ.

На 26 декември, гувернерот на Украина на Донецк, Павло Кириленко, изјавил дека над 60% од инфраструктурата на Бахмут била оштетена или уништена. Институтот за проучување на војната оценил дека напредувањето на Русија кон Бахмут „*кулминирало*“ до 28 декември, оценувајќи дека руските и вагнеровите сили растеле сè понеспособни да го издржат претходниот размер на пешадиски напади и артилериски бараки. До почетокот на јануари 2023 година, темпото на борби и стапката на артилериски оган во секторот Бахмут значително се намалиле, а *The Kyiv Independent* забележал дека битката била „*близу кулминација*“.

### Освојувањев на Соледар и делумно опкружување (јануари-април 2023 година)
мини|Руинирана станбена зона во Бахмут, март 2023 година
мини|Поглед на западен Бахмут, април 2023 година
По местната офанзива на почетокот на јануари 2023 година, руските сили го освоиле блискиот град Соледар, кој се наоѓа на 20 километри северно од Бахмут, до 16 јануари 2023 година. Во својата проценка од 7 јануари, Институтот за проучување на војната сметал дека заземањето на Соледар им помагало на руските сили да напредуваат кон Бахмут од север, иако тие тврделе дека руските трупи, дека ќе треба да го отсечат автопатот Т0513 меѓу Сиверск и Бахмут за да ги потчинат украинските линии за снабдување до Бахмут.

Во февруари, руските сили ги зацврстиле придобивките северно од Бахмут и почнале да вршат притисок врз украинските трупи на северната оска, правејќи дополнителни придобивки во градовите северно од градот. На 1 февруари, *[[The New York Times|Њујорк Тајмс]]* објавил дека Русите го зголемиле интензитетот на нападите врз Бахмут и неговите околни области. Неколку дена подоцна, на 5 февруари, британското Министерство за одбрана изјавило дека руските трупи биле во можност да пукаат на патиштата М03 и Х32 северно од градот, главната украинска рута за снабдување со северен Бахмут. На 11 февруари, руските сили го зазеле селото Красна Гора североисточно од Бахмут. Отприлика во тоа време, аналитичарите сугерирале дека руските загуби се зголемиле на 820 жртви дневно помеѓу Бахмут и Битката кај Угледар. До 13 февруари, украинската влада тврдела дека нивната одбрана во селото Парасковивка слабеела, со деноноќни жестоки битки. До 22 февруари, руските сили делумно го опколиле Бахмут од исток, југ и север.

До 3 март, украинските војници уништиле два клучни моста, создавајќи можност за контролирано борбено повлекување. На 4 март, заменик-градоначалникот на Бахмут изјавил за новинските служби дека има улични борби, но дека руските сили не ја презеле контролата врз градот. Истиот ден, началникот на групата Вагнер, Евгениј Пригожин, изјавил дека градот бил опколен, освен еден пат што сè уште го контролира украинската војска, како што било случај од 22 февруари. На 5 март, украинскиот командант Олександр Сирски изјавил дека борбите достигнале „*највисоко ниво на тензија*“.

На 7 март, Украина се повлекла од областите на Бахмут источно од реката Бахмутка, правејќи ја реката линија на фронтот помеѓу спротивставените сили. На 9 март, МиГ-17, кој станаl симбол на украинскиот отпор во Бахмут за време на битката, бил уништен од руските сили. На 11 март, Министерството за одбрана на Обединетото Кралство соопштило дека до овој момент во борбите единиците на групата Вагнер го „*превземаат водството во борбите*“ и дека реката станала „*зона на убивање*“ за единиците на Вагнер, додека во исто време украинските сили биле во опасност да бидат отсечени. На 22 март, Министерството за одбрана на Обединетото Кралство забележало дека „*Постои реална можност рускиот напад врз градот (Бахмут) да го изгуби ограничениот моментум што го постигна, делумно поради тоа што некои единици на руското Министерство за одбрана се прераспоредени во други сектори*“.

На 26 март, силите на Вагнер ја зазеле стратешки значајната фабрика Азом во градот. На 6 април, руските сили ја презеле контролата врз центарот на градот.

На 14 април, британското Министерство за одбрана забележало дека Русија „*повторно го поттикна својот напад врз градот Бахмут во Донечката Област бидејќи силите на руското Министерство за одбрана и групата Вагнер ја подобриле соработката... Украинските сили се соочуваат со значителни проблеми со снабдувањето, но направиле уредно повлекување од позициите што биле принудени да ги прифатат*“.

На 17 април, Народнака Куќа на Бахмут била уништен  со повлекување на украински војници кои припаѓале на 77-та воздушна бригада за да се спречи зградата да се користи како засолниште од руските сили. На 18 април, украинскиот генерал Олександар Сирски објавил дека Русија „*ја зголемува активноста на тешката артилерија и бројот на воздушни напади, претворајќи го градот во урнатини*“.

На 26 април, украинските воздухопловни сили фрлиле четири GBU-62/B JDAM врз висока зграда во делот на Бахмут, контролиран од Русија, веројатно од два МиГ-29. И украинските и руските сили уништувале високи згради во Бахмут за да спречат да се користат „*како магазини за муниција, борбени позиции и набљудувачки пунктови*“.

Институтот за проучување на војната оценил дека до почетокот на мај 2023 година, Украина контролирала само 1,89 квадратни километри (4,54%) од градот.

### Украински крилни контранапади (мај 2023 година)
мини|Зградата на православната црква „Благовештение“ во западен Бахмут, наводно, била уништена до 8 мај 2023 година.
Во мај 2023 година, руските сили тврделе дека го освоиле самиот град Бахмут, додека украинските сили инсистирале дека судирите продолжуваат во градот додека спроведувале контранапади на периферијата. Во меѓувреме, додека руските напади кулминирале, водачот на групата Вагнер, Евгениј Пригожин нагло ја зголемил својата јавна критика кон раководството на руското Министерство за одбрана.

На 1-ви мај, украинскиот портпарол Сергиј Черевати дал своја проценка на моменталната сила на руските сили кои го напаѓаат градот. Тој изјавил дека „*на правецот кон Бахмут против нас се борат 25.600 персонал, 65 тенкови, 450 оклопни борбени возила, 154 пиштоли, 56 ракетни системи*“.

На 2 мај, Евгениј Пригожин се пожалил дека постоу недостиг на муниција, при што на неговите сили им било потребно 300 тони дневно. Во рок од неколку дена, Пригожин се заканил дека ќе го повлече целиот персонал на Вагнер од градот до 10 мај, ден по Денот на победата. Тој понатаму ги осудил Сергеј Шојгу и Валериј Герасимов, велејќи: „*во отсуство на муниција [персоналот на Вагнер е] осуден да загине бесмислено*“. Чеченскиот водач Рамзан Кадиров се согласил да ги замени Вагнеровите сили со чеченски единици во градот, според Пригожин.

На 6 мај, украински воени извори објавиле дека Русите го гранатираат градот со фосфорна муниција, при што биле објавени неколку видеа и фотографии кои ги покажале ефектите од бомбардирањето. Би-Би-Си, анализирајќи ја снимката, изјавил дека иако снимката дефинитивно покажува дека руските сили користат некаков вид запалива муниција, не можело да потврди дали станува збор за фосфор.

На 7 мај, Пригожин објавил дека Герасимов ќе продолжи со распространување на артилериска муниција до силите на Вагнер, дека Вагнеровите сили ќе останат во Бахмут и дека Сергеј Суровикин ќе дејствува како посредник меѓу Вагнер и руското Министерство за одбрана. Институт за проучување на војната оценил дека Герасимов најверојатно се согласил да го држи Кадиров надвор од руската висока команда и дека ситуацијата покажува дека руското Министерство за одбрана има потешкотии да командува со силите на Вагнер. Генерал полковник Олександр Сирскиј, украински командант на копнените сили, изјавил дека тврдењата на Пригожин за недостиг на муниција се лажни, велејќи дека Русите ги „*туркаат*“ нивните позиции.

На 9-10 мај, украинските сили започнале контранапади на периферијата на Бахмут, протерувајќи ги руските трупи од јужниот брег на резервоарот Берхивка, кој се наоѓа на околу 4 километри северозападно од Бахмут. Генералот Сирски тврдел дека Русите биле принудени да се вратат над 2&nbsp;км (1,2 милји) во нападот, а портпаролот Сергиј Черевати понатаму тврдел дека биле уништени 11 борбени пешадиски возила, два оклопни транспортери, лесен артилериски камион, пет складишта за теренска муниција и еден беспилотен авион Зала. Украинците изјавиле и дека нивната 3-та ударна бригада расчистила област широка 1.730 метри и длабока 700 метри, разбивајќи ги единиците на руската 72-та моторизирана бригада и убиле 23 војници, а раниле над 40. Биле уништени и еден тенк и четири оклопни возила, а украинската гранична стража исто така го одбила рускиот напредок од самиот град, уништувајќи ударна група од 11 луѓе. 72-та бригада „поегнала“ од градот и преостанатите војници претрпиле многу големи загуби, при што Третата ударна бригада тврдела дека целосно ги уништила 6-та и 8-та единица на 72-та бригада и се согласила со тврдењето на Пригожин дека „*500 руски трупови*“ биле оставени на бојното поле. Само третиот ударен баталјон на бригадата, наводно, бил одговорен за 64 убиени Руси, додека информациите за уште 87 „елиминирани“ се „*разјаснуваат*“ во тоа време. Тие, исто така, тврделе дека зеле пет затвореници.

Пригожин ги обвинил редовните руски сили дека „*[бегаат]“ од нивните позиции како одговор на контранападите“,* додека на Вагнеровите сили наводно им било забрането да се повлечат под закана од обвиненија за *„велепредавство*“. Тој тврдел дека руското Министерство за одбрана било повеќе фокусирано на внатрешни борби за моќ и „интриги“ отколку на вистински борби, а исто така го обвинил министерството дека на своите војници им обезбедува само 10% од ветеното, што резултира со големи жртви на групата Вагнер. Тој повторно се заканил дека доколку не добие муниција, Вагнер ќе се повлече од нивните позиции.

На 15 мај, генералот Сирски изјавил дека неодамнешните контранапади се „*првиот успех на офанзивните дејства во одбраната на Бахмут*“. На 16 мај, украинското министерство за одбрана тврдел дека нивните сили ослободиле 20 квадратни километри на север и на југ од предградијата на Бахмут, истовремено признавајќи дека руските сили сè уште напредуваат во самиот град, употребувајќи и падобранци и артилерија.

На 18 мај, Пригожин изјавил дека редовните руски сили се повлекле до 570 метри (1.880 стапки) северно од градот, откривајќи ги крилата на Вагнер, додека неговите војници напредувале до 400 метри во градот. На 19 мај, украински извори тврдeле дека украинските трупи напреднале една милја во некои области, или „150 до 1.700 метри“. Украинскиот командант Петро Подару изјавил дека рускиот артилериски оган преминал кон спречување на украинските сили да „*испорачаат повеќе пешадија, муниција и други работи*“ преку пристапните патишта западно од Бахмут. Истиот ден, Украинците тврделе дека Русите неодамна распоредиле уште неколку илјади војници на Бахмутскиот фронт.

### Освојување на Бахмут и повлекувањето на Вагнер (20 мај - почетокот на јуни 2023 година)
На 20 мај, Пригожин прогласил освојување на Бахмут од страна на Вагнеровите сили, кои требало да ги префрлат своите заробени позиции на редовните руски сили пред да се повлечат. Руското Министерство за одбрана, исто така, потоа соопштило дека градот бил освоен. Украинците негирале дека градот е целосно заземен, при што украинската заменик-министерка за одбрана Хана Малијар изјавила дека ситуацијата била „критична“, но инсистирала дека украинските трупи сè уште ги контролирале областите на градот, особено приватниот сектор во областа „Литак“ („Самолет“ на руски). Институтот за проучување на војната не можел веднаш да ја потврди изјавата на Пригожин и ги повторил украинските извештаи дека борбите продолжуваат, особено наведувајќи дека 3-та ударна бригада повторно зазела регион широк 1.750 метри и длабок 700 метри во предградијата.

На 21 мај, украинското Министерство за одбрана тврдело дека неговите сили „*го зазеле градот во полуоколение*“. Од друга страна, официјалните лица го опишале нивното задржување околу автопатот Т0504 како „незначајно“. Врз основа на ова, Институтот за проучување на војната оценил дека украинските сили навистина се повлекле од градот, освен некои утврдени области во непосредна близина на двата автопати на западниот приод на градот. Пригожин повторно инсистираше на тоа дека целиот Бахмут бил заробен „до последниот сантиметар“ и додаде дека Вагнер не напредувал на 21 мај бидејќи се подготвувале да се повлечат подоцна во текот на неделата. Геолокацираната снимка објавена на 21 мај покажала дека силите на Вагнер напредувале кон влезот Т0504 во југозападен Бахмут. Судирите, наводно, се случувале на 22 мај во локалитетите во соседството на Бахмут. На 23 мај, украинскиот Генералштаб не објавил борби во Бахмут за прв пат од декември 2022 година. Украинските власти инсистирале на тоа дека Украина има местоположби во близина на поранешниот споменик МиГ-17 во југозападен Бахмут и покрај снимката на која наводно се прикажани силите на Вагнер во близина на споменикот. Борбите во локалитетите надвор од границите на градот Бахмут продолжиле.

На 25 мај, Пригожин ветил дека ќе ги повлече сите сили на Вагнер од Бахмут за да ја пренесе целосната контрола на руските единици до 1 јуни. Институт за проучување на војната оценил дека единиците што ги замениле Вагнеровите сили во градот биле од Народната милиција на ДНР. Во својот извештај од 26 мај, Институтот за проучување на војната цитирал руски блогери кои известуваат за успешни украински контранапади во близина на Орихово-Василивка и Клишчиивка, северозападно и југозападно од Бахмут соодветно.

Во нивниот извештај од 27 мај, Институтот за проучување на војната забележал значително намалување на руските офанзивни активности во и околу Бахмут. Хана Малијар ова го припишал на руските сили кои вршат операции за помош на местото за покривање на повлекувањата на Вагнер. Тие, исто така, забележале неуспешни руски напади врз предградијата Хромове и Предтехине и дека нема промена во статусот на пријавениот појас контролиран од Украина во југозападното предградие на градот. Институтот за проучување на војната понатаму оценил дека 31-та гардиска воздушна ударна бригада неодамна била испратена во Бахмут за да ги покрие руските крила. Британското Министерство за одбрана и Институтот за проучување на војната оцениле дека единицата што го заменила Вагнер е 132-та моторизирана гарда на 1-от армиски корпус на ДНР, што ги одразува обидите на Русија градот да биде инкорпориран во ДНР. Институтот за проучување на војната, исто така, шпекулирал дека Русија ќе ги пренасочи своите сили од Бахмут на фронтот Авдиевка-Донецк.

Пригожин на 28 мај изјавил дека редовните руски сили вршиле операции за помош и дека целосното повлекување на силите на Вагнер немало да се случи до 5 јуни. Стапката на руски напади останала ниска, со само два пријавени напади врз предградијата Орихово-Василивка и Иванивске, од кои и двата бле неуспешни. Украинскиот полковник Сергиј Черевати пријавил еден случај на борби во близина на Бахмут и објавил геолокацирани снимки што укажуваат дека руските сили постигнале маргинални придобивки западно од Клишчивка.

На 29 мај, Институтот за проучување на војната пријавил само еден неуспешен напад врз Орихово-Василивка и изјавил дека 106-та гардиска воздухопловна дивизија на Русија била испратена да го засили северното крило. Двете армии станале помалку активни во офанзивните операции во насока Бахмут на 30 мај. Институтот за проучување на војната објавил повеќе неуспешни руски напади против Орихово-Василивка, Била Гора, Хромово, Иванивске и Клишчивка на 31 мај. Исто така, било забележано дека првата диверзантска и извидничка бригада „Волци“ на ДНР била активна во Зализнијаское. Тие понатаму оцениле дека Русија ги исфрла нерегуларните ДНР од фронтот Авдиевка-Донецк за да бидат заменети со редовни руски сили во Бахмут, кои, пак, требало да бидат испратени во Авдивка. Малијар тврдила дека украинските сили ја задржале контролата над југозападното предградие и влезот во градот Бахмут.

До 1 јуни, само 90 вработени од Вагнер останале во градот. Во меѓувреме, руските напади против Орихово-Василивка и Била Гора останале неуспешни. Украинскиот полковник Сергиј Черевати тврдел дека руските единици не учествувале во стилот на војување на Вагнер, туку користеле одбранбени тактики.

На 2 јуни, Пригожин ги обвинил руските сили дека се обиделе да ги нападнат силите на Вагнер користејќи противтенковски мини, додавајќи дека нема повредени. На 3 јуни, Институтот за проучување на војната и британското Министерство за одбрана изјавиле дека руските воздушнодесантни сили со недоволна моќ, вклучително и оние на 76-та гардиска воздушна ударна дивизија, 106-та гардиска воздушнодесантна дивизија и две други неодредени бригади се распоредиле во областа Бахмут. Следниот ден, Пригожин тврдел дека украинските сили можеби ги вратиле областите во југозападното предградие на градот, поддржувајќи ги повторените украински извештаи за контрола од 20 мај.

## Воена сила и тактика
мини|Украинската гранична стража користи извидувачки дрон за да ги забележи борците на групата Вагнер и да ја нападне нивната местоположба со артилерија, март 2023 година
Постојат неколку извештаи за воените единици и силите што ги користеле Русија или Украина за време на битката. Сепак, руските ударни сили првенствено биле предводени од приватни воени изведувачи на групата Вагнер, поранешни осуденици, засилувања од другите линии на фронтот во Украина и неодамна мобилизирани регрути. Тогашниот водач на групата Вагнер, Евгениј Пригожин, објавил дека Вагнер вработил 35.000 редовни борци платеници. Ова било дополнето со 50.000 платеници регрутирани од руските затвори.

Силите на групата Вагнер уживале предности како што се нивните крила покриени со редовни руски воздушни единици, наводната употреба на руски осуденици од страна на Вагнер како потрошна пешадија за напади и предност од 5:1 во артилериската огнена моќ. Силите на Вагнер, наводно, се состоеле од мнозинство регрутирани, недоволно обучени поранешни осуденици и малцинство добро обучени изведувачи кои служеле како команданти на групата кои работеле ефикасно и шифрирале радио комуникации. Некои набљудувачи ги споредиле руските тактики со напади со човечки бранови во советски стил, при што руските трупи постојано ги напаѓале украинските позиции со бранова пешадија. Некои украински војници тврделе дека Вагнер ги користел своите регрутирани поранешни осуденици како „*човечка мамка*“ од првиот бран за да ги открие украинските позиции, при што на оние кои одбивале да напредуваат им се заканувало погубување со стрелање. Кон крајот на јануари 2023 година, Русија почнала да заменува некои единици на Вагнер со подобро обучени војници од Националната гарда на Русија (Росгвардија) и падобранци, овозможувајќи им да направат понатамошен напредок на линијата на фронтот. За време на битката, руските сили исто така го гаѓале Бахмут со беспилотни летала произведени од Иран, откако 450 од нив, наводно, биле испорачани на Русија во средината на октомври 2022 година.
мини|Шефот на украинското разузнавање Кирило Буданов во посета на војниците во Бахмут, декември 2022 година
Украинските сили, наводно, се состоеле од „мешани единици“, кои првично се состоеле од 93-та механизирана бригада и 58-та моторизирана бригада, кои подоцна биле засилени со многу други единици, вклучувајќи специјални сили и единици за територијална одбрана. Украинците исто така постојано ги ротирале своите единици. Воениот аналитичар Мајкл Кофман ја окарактеризирал украинската стратегија како „*ниту еден сантиметар назад*“, избирајќи да се задржи на Бахмут наместо да се врати на поодбранливиот терен западно од градот. Украинските команданти потрошиле значителни ресурси во Бахмут, а нивната стратегија била да ја задржат Русија преокупирана со Бахмут за да спречат понатамошни офанзиви на други места на фронтот. Спротивно на тоа, Кофман тврдел дека употребата на добро обучени единици на Националната гарда и пешадија од страна на Украина против слабо обучените вагнерски сили ги врзува добро обучените единици на Украина и ги спречува да спроведуваат сопствени офанзиви. На 10 јануари 2023 година, полскиот аналитички центар *Rochan Consulting* проценил дека Украина можеби имала десет бригади кои се бореле во Бахмут во тоа време, или околу 30.000 лица. Пригожин на 17 април тврдел дека 80.000 украински војници го бранеле Бахмут.

На 2 јуни 2023 година, Пригожин објавил дека силите на Вагнер биле речиси целосно повлечени од битката. На крајот на јуни, украинската војска ја проценила јачината на руските сили на 50.300 војници, 330 тенкови и 140 артилериски системи и известила дека нема останат персонал од Вагнер.

## Последици
На 4 јуни 2023 година започнала украинската летна контраофанзива и Бахмут претставувал една од нејзините три главни цели. Сепак, само мали делови од територијата биле повторно заземени, најзабележителни Андривка на 15 септември и Клишчивка околу 17 септември. До 29 ноември 2023 година, по застојот на контраофанзивата, руските сили ја вратиле иницијативата и го зазеле Хромово на западното предградие на Бахмут. Тие, исто така, повторно зазеле значителни делови од територијата јужно од акумулацијата Берхивка што претходно ја загубиле во мај. Бахмут бил најголемиот украински град кој бил префрлен во руски раце во 2023 година и битката во голема мера придонела за нето-освоените територии на Русија во текот на годината.

### Стратешка вредност
мини|Воена ситуација во Украина од 25 април 2023 година
Целокупната стратешка вредност на Бахмут била сметана за сомнителна од многу аналитичари, забележувајќи дека ресурсите и животите што Русија ги потрошила за напад на градот многу ја надминувале неговата важност. Британското Министерство за одбрана и Совет за национална безбедност на САД инсистирале дека освојувањето на Бахмут ќе биде само „симболична“ победа за Русија, а не стратешка. Конрад Музика и експертот за руска безбедност Марк Галеоти тврделе дека скапиот напад на Русија е прашање и на зачувување на престижот и на потопената заблуда на трошоците - дека руските сили веќе потрошиле толку многу работна сила во воените напори на други фронтови што „*може и да направат се што можат*“ за да го заземат градот наместо да ги напуштат напорите. Џорџ Барос од Институтот за проучување на војната го окарактеризирал скапото руско освојување на Бахмут како „*тактичка победа*“, но „*оперативен неуспех - што придонесува за континуираниот руски стратешки неуспех*“.

Сепак, други набљудувачи и извори забележале дека Бахмут е клучен регионален логистички и сообраќаен центар каде што минуваат два патишта, Т0504 до Костијантинивка и Т0513 до Сиверск. Украинскиот претседател Володимир Зеленски му припишал и тактичка и симболична вредност на Бахмут, нарекувајќи го „*тврдина на нашиот морал*“ и одбивајќи да нареди тактичко повлекување од градот во март 2023 година, велејќи дека неговото заземање ќе и даде на Русија „*отворен пат*“ кон важните градови во источна Украина. Џон Рузенбек, постдокторски соработник на Британската академија на Универзитетот во Кембриџ, исто така забележал дека обезбедувањето на Бахмут ќе ги стави поголемите градови во Донбас Краматорск и Славјанск во доволен дострел на руската артилерија. Други извори се согласиле со оваа анализа, детализирајќи како значењето на градот „*не може да се пренагласи*“ додека лежи на место насочено кон Костијантинивка, Краматорск и Славјанск.

Пензионираниот украински полковник Сергиј Храбски сугерирал дека групата Вагнер бара слава во заземањето на Бахмут, бидејќи лидерот Евгениј Пригожин бил подготвен да собере значителни парични и политички награди доколку Вагнер го зазел градот во име на руската влада. Истражувачите, исто така, истакнале дека Бахмут се наоѓа на југоисточниот дел на гасното поле Јуживска и „*контролата врз Јуживско поле значително ќе ја зајакне стратегијата на Путин за вооружување на рускиот извоз на гас. Дури и ако Јуживска ја направи во милитаризирана ничија земја или уништен отпад, може да го поттикне движењето на Украина кон енергетска дескаданост*“.

На 21 мај 2023 година, по ефективното освојување на Бахмут, некои руски државни медиуми го споредиле падот на градот со советската победа во Битката кај Берлин; руски борец изјавил за дописникот на Канал 1 дека ги чувствува „*веројатно истите емоции како [[Црвена армија|нашите дедовци]] во Берлин*“. Во меѓувреме, други руски ултранационалистички блогери го прославиле освојувањето на Бахмут, но нагласиле дека „*Бахмут не е Берлин*“ и дека заземањето на градот ќе биде само уште еден чекор во тековните тешки операции за постигнување на руските цели во Украина.

Емитуван на Канал 1 на 1 јули 2023 година ја споредил опсадата на Мариупол со битката за Бахмут. Тврдел дека вториот не бил „*најважниот град од гледна точка на фронтот*“ и дека борците на групата Вагнер го уништувале и заземале градот повеќе од 7,5 месеци. Емитувањето го спротивставило ова на Мариупол (прикажан како „*еден од најважните центри на украинската металургија*“), кој бил освоен од руската армија и Националната гарда на Русија по 71 ден. Овој извештај бил емитуван на телевизија една недела по бунтот на групата Вагнер.

### Услови на бојното поле
мини|Ничија земја на периферијата на Бахмут, ноември 2022 година
Со екстремно високи жртви, скапи копнени напади со многу минимални територијални промени и преплавени пејзажи, доброволците, медиумите и владините претставници ги споредиле условите на бојното поле во Бахмут со условите на Западниот фронт од Првата светска војна, особено со битките кај Верден и Сома. Понатаму, битката била обележана со некои од најжестоките урбани борби што не се видени во Европа од Втората светска војна, заедно со брутална ракопашна борба, правејќи голем број споредби со Битката кај Сталинград. Пензионираниот полковник на американскиот марински корпус Ендрју Милбурн, водач на странска волонтерска група во Украина наречена група Моцарт и очевидец на битката, ги споредил условите во селата Бахмут со Битката кај Пашендал во Првата светска војна и бомбардирањето на Дрезден во Втората светска војна. Украински војник кој се борел во Бахмут изјавил дека битката била „*полоша од Сталинград*“, додека друг војник ја опишал како „*вистински пекол*“. Било забележано дека „*крвавите битки без преседан во последните децении*“ се случуваат за време на урбаната борбена фаза на битката, како што објавил Сергиј Черевати, портпарол на источната воена команда на Украина. Во декември 2022 година, една статија објавила дека битката се совпаѓа само со „ опсадата на Мариупол во нејзината чиста бруталност и број на жртви“.

Историчарот Џефри Робертс смета дека споредбите помеѓу битките на Бахмут и Сталинград се неточни, тврдејќи дека покрај тоа што Бахмут е релативно мал по големина, самата битка не била толку стратешки важна како Сталинград за иднината на војната. Професорот Александар Хил, исто така, ги коментирал сличностите помеѓу Бахмут и минатите битки, изјавувајќи дека на основно ниво Бахмут е сличен по тоа што била битка за трошење што предизвикало безброј жртви, но на крајот изјавувајќи дека „*борбите во и околу Бахмут нема да бидат уште еден Сталинград или Верден, бидејќи она што се случува не е историјата што се повторува и не може да се повтори, дури и ако можеме да најдеме сличности помеѓу минатото и сегашноста*“. Додека Сталинград имал стратешка вредност како индустриски град, а исто така и како витална транспортна артерија за реката Волга, градот Бахмут имал мала стратешка вредност, бидејќи аналитичарот Дара Масикот изјавил дека Бахмут станува „*како Сталинград, освен без неговата важност*“.

На 21 мај 2023 година, украинскиот претседател Володимир Зеленски ја споредил битката и уништувањето на градот со битката со атомското бомбардирање на Хирошима во 1945 година, велејќи дека настаните „*Апсолутно ме потсети на Бахмут и други слични градови... апсолутно ништо живо нема таму, сите згради се уништени, дури и нема ориентација што е улица, а што зграда. Апсолутно целосно уништување. Ништо не остана, нема луѓе*“. Нивото на уништување е споредено и со поновата битка кај Алеп.

## Жртви

### Воени жртви
Битката кај Бахмут била опишана како една од најкрвавите битки во 21 век, а бојното поле било опишано како „*мелница за месо*“ и „*вител*“ и за украинската и за руската војска. На 11 јануари 2023 година, советникот на украинскиот претседател Михаило Подоља ги опишал тековните борби во Бахмут и Соледар како најкрвави од почетокот на инвазијата.

Уште во декември 2022 година, се проценува дека стотици воени лица од двете страни биле убиени и ранети секој ден. Интензивното гранатирање и фронталните напади на Русите со минимални придобивки се споредуваат со условите од Првата светска војна. Русија и Украина биле вклучени во битка за изнемоштеност. Сепак, според официјалните претставници на НАТО и Украина, руските загуби се непропорционални во споредба. На 6 март, проценката на НАТО била дека се убиени пет пати повеќе Руси, додека украинската влада тврдела дека Русите „*потенцијално*“ изгубиле седум пати повеќе војници од Украина. До почетокот на јуни, украинската војска го зголемила ова тврдење на 7,5 пати.

Помеѓу 6 и 31 јануари 2023 година, Украинците тврделе дека 17.000 руски војници ги загубиле животите во битката, што претставува речиси двојно повеќе од месечен просек што го пријавиле претходната година.

На 24 февруари, американскиот генерал Марк Мили, претседател на Здружениот генералштаб, тврдел дека Русите изгубиле меѓу 1.100 и 1.200 војници убиени „околу“ Бахмут само претходниот ден, бројка на загинати што тој ја споредил со битките кај Иво Џима и Шалоа. Доколку е тоа точно, ова ќе го направи еден од најсмртоносните денови од војната до тој момент. Во меѓувреме, два дена подоцна, на 26 февруари, поранешниот украински министер за одбрана Олексиј Резников изјавил дека Русите губат 500 убиени мажи и уште 900 ранети во акција секој ден борејќи се за Бахмут. Генералот Мили, појавувајќи се пред Комитетот за вооружени служби на Претставничкиот дом на САД на 29 март, ги опишал наводно високите руски жртви како „фест на колење“.

На 13 март, претседателот Володимир Зеленски тврдел дека уште 1.100 Руси биле убиени и 1.500 ранети во текот на претходната недела. Во меѓувреме, Русите тврделе дека само на 13 март во градот биле убиени 220 украински војници. Во меѓувреме, на 17 март, НАТО проценил дека Русите трпеле 1.500 жртви дневно, главно од борбите околу Бахмут. Тие, исто така, навеле дека загубите на Украина биле „помали“ во борбите каде што „неколку илјади“ гранати дневно биле истрелани од двете страни.

На 13 април, Украинците тврделе дека само во претходните две недели им нанеле повеќе од 4.500 жртви на Русите.

На 1 мај, портпаролот на Советот за национална безбедност на САД, Џон Кирби, изјавил дека Русија претрпела повеќе од 20.000 војници убиени во борби и 80.000 ранети на фронтот на Бахмут од декември 2022 година. Тој исто така изјавил дека половина од овие загуби биле од групата Вагнер. Белата куќа ги споредила пријавените бројки за руските жртви со оние од битките од Втората светска војна, нагласувајќи дека жртвите наводно биле повеќе од 19.000 убиени американски војници и 80.000 ранети во Битката кај Булџ, и дека тоа е околу три пати повеќе од 7.100 војници што САД ги изгубиле во Битката кај Гвадалкан.

Според западните аналитичари, зголемувањето на руските жртви околу ова време довело до стравувања дека претстојната украинска контраофанзива, планирана за подоцна напролет, може да стане „масакар“. САД изјавиле дека ваквите жестоки борби покажуваат дека крвавиот масакр може да стане уште полош по почетокот на контраофанзивата на Киев за повторно заземање на окупираните територии.

Говорејќи на самитот на Г7 на 21 мај, американскиот претседател Џо Бајден изјавил дека „*Русите претрпеа над 100.000 жртви во Бахмут*“. На 2 јуни, државниот секретар на Соединетите Американски Држави, Ентони Блинкен, објавил дека Русија претрпела над 100.000 жртви во Украина во претходните шест месеци (т.е. од почетокот на декември). Во исто време, Министерството за одбрана на Обединетото Кралство известило за 60.000 убиени или ранети руски персонал во близина на Бахмут од мај 2022 година, додека украинската војска соопштила дека биле убиени или ранети 100.000 лица во десет месеци од август 2022 година.

Во меѓувреме, Украина соопштила дека Вагнер претрпел над 81.000 жртви за време на битката со 21.000 убиени. На 2 јули, Украинците, иако ја задржале бројката од 21.000 убиени, го зголемиле бројот на ранетите на 80.000 на „источниот дел“.

Високите загуби биле истакнати од страна на Евгениј Пригожин како една од клучните точки во неговата критика кон руското Министерство за одбрана, која на крајот кулминирала со тоа што тој започнал вооружен бунт во јуни 2023 година. На 2 јуни, Институтот за проучување на војната ги повторил извештаите на британското Министерство за одбрана дека Русија добила „*48 сантиметри за секој од 60.000 убиени или ранети лица во близина на Бахмут од мај 2022 година*“. Ијан Стабс, висок британски воен советник, тврдел дека Русија претрпела речиси половина од тие жртви, речиси 30.000 убиени или ранети, во последните три месеци од март. „*Овие неверојатни загуби се постигнати со вкупно напредување од само 29 километри*.

Анализата со отворен код од Mediazona резултира со руски загуби до 800 убиени неделно само од јавните некролози. Истражувањата од есента 2023 година сугерираат дека неодамнешните проценки  имаат руски загуби од 32.000–43.000 мртви и 95.000 ранети. Академските истражувања од 2024 година покажуваат дека руските сили биле жртви до 4 пати повеќе од украинските, но Украина губела вредни искусни војници, додека на руска страна, силите на Вагнер најверојатно биле 70% поранешни осуденици.

Во февруари 2024 година, Медуза и Медијазона процениле вкупно 21.000 мртви меѓу сите руски сили кои ги напаѓале Соледар и Бахмут. Во јуни 2024 година, истрагата на Би-Би-Си и Медијазона открила дека 19.547 припадници на групата Вагнер биле убиени за време на офанзивата Бахмут, од кои 17.175 биле осудени. Бројката се заснова на документираните исплати на компензација на членовите на семејството и не вклучува најмалку неколку десетици убиени членови на Вагнер кои не посочиле никакви роднини. Историчарот Николај Митрокин го проценил бројот на загуби од руска страна како 25.000 убиени, а исто толку загинале и во Соледар.

На 24 мај 2023 година, Евгениј Пригожин изјавил дека над 20.000 борци на Вагнер биле убиени во битката во Бахмут, а половина од тој број биле поранешни затвореници. Било пријавено и дека имаат ранети колку и убиени. Сепак, поранешниот руски офицер и воен блогер Игор Гиркин смета дека Вагнер најверојатно претрпел повеќе од 40.000 убиени во акција (вклучувајќи 15.000 платеници и 25.000 осуденици), со исто толку ранети. Делумно, ова се заснова на тврдената неусогласеност помеѓу бројот на регрутирани затвореници и бројот на пријавени убиени или вратени во татковината на крајот од нивната служба. Генерал-мајор Џон Харел, во својата анализа на пријавените бројки, нагласил дека од 50.000 осуденици регрутирани од групата Вагнер, само 25.000 добиле помилување, а останатите 25.000 биле убиени. Според еден извештај, бројот на убиени професионални платеници можеби достигнал 15.000, со што вкупниот број на Вагнеров персонал бил убиен на приближно 40.000, со вкупни жртви - и убиени и ранети - што изнесува 80.000. Харел ја проценува персоналната сила на Вагнер на 85.000 лица на почетокот на 2023 година, опаѓајќи на 5.000 по Битката кај Бахмут. Тој понатаму забележил дека неповолниот сооднос меѓу загинатите и ранетите сугерира лошо закрепнување на ранетите и несоодветен медицински третман.

### Цивилни жртви
На почетокот на декември 2022 година, само помеѓу 7.000 и 15.000 од предвоеното население на Бахмут од 80.000 останало во градот.

На 31 мај 2023 година, градоначалникот на градот, Олексеј Рева, објавил дека 204 жители биле убиени, а 505 повредени од почетокот на инвазијата, а 500 жители останале во градот. Сепак, Бахмут бил предмет на руско бомбардирање најмалку од мај 2022 година.

### Истрошеност
На 1 мај 2023 година, портпаролот на Советот за национална безбедност на САД, Џон Кирби, се обидел да ја нагласи пријавената употреба на поранешни осуденици од страна на групата Вагнер како топовско месо. На 17 мај, украинската војска објавила интервју со заробен платеник од Вагнер, кој исто така бил поранешен руски осуденик. На видеото, човекот тврдел дека бил ранет, а потоа бил оставен да умре од неговите другари во ров четири дена пред да биде заробен, што укажува дека руските сили ги оставале зад себе ранетите војници. Тој, исто така, изјавил дека руските сили претрпеле големи загуби, велејќи дека има „*ров каде што лежи труп на труп*“.

Водачот на Вагнер, Евгениј Пригожин, претходно сугерирал дека Вагнер намерно го претвора Бахмут во „*мелница за месо*“ за да им нанесе тешки загуби на украинските сили. Еден западен функционер дал обратен став, велејќи дека битката „*и дава единствена можност на Украина да убие многу Руси*“, поради наводно лошата руска тактика. Во нивниот извештај од 2 јуни 2023 година, повеќе од една недела по заземањето на Бахмут, Институтот за проучување на војната ги забележал тврдењата на украинскиот полковник Сергиј Черевати дека редовните руски единици не учествувале во војувањето во стилот на трошење што го направиле силите на Вагнер, и дека руските сили во тој момент се ангажирале во одбранбена стратегија.

Воените аналитичари ја окарактеризираат битката како изнемоштена за двете страни и „*двете страни мислеа дека трошењето им оди во прилог*“. За време на битката, редовните руски сили успеале да го зајакнат јужниот и северниот фронт и да ги обучат 300.000 војници кои биле регрутирани во есента 2022 година. По големото трошење на Бахмут, Русија не извршила понатамошен напредок на запад кон Краматорск и Славјанск во месеците по заземањето на градот. Идниот офанзивен потенцијал на Украина исто така бил намален и континуираното трошење на искусни војници на фронтот во Бахмут за време на последователната летна контраофанзива го попречил успехот на јужниот фронт, каде што поискусните единици работеле подобро од оние што се потпираат на западната опрема.

### Резултат
Повеќе воени иследувања на академски истражувачи го карактеризираат исходот од битката како „пирова“, или „шуплива“ руска победа. Британскиот воен аналитичар Бен Бери предупредил дека Русија можеби ги резервирала своите поелитни, добро подготвени единици за идни операции, но сепак смета дека победата е „пирова“. Други независни аналитичари и новински организации, сепак, ја сметале битката за изнемоштување севкупна руска победа.

Американските власти постојано изразувале загриженост поради одлуката на Украина да задржи големо присуство во областа Бахмут и покрај неповолните услови. Некои набљудувачи дури ги поврзале големите загуби што Украина ги претрпела за време на битката со неуспесите во последователната контраофанзива, со оглед на тоа што руските жртви во Бахмут биле претежно потрошни поранешни осуденици што ги ослободиле редовните руски сили за да изградат одбрана по должината на фронтот на Запорожје, додека елитните единици на Украина, како што е 93-тата механизирана бригада, директно ја нападнала гореспоменатата контраофанзива, претрпела тешки загуби во Бахмут.

## Наводи за воени злосторства
Во март 2023 година, било објавено видео од 12 секунди од заробен украински војник со цигара кој тивко кажува „Слава Украина“, кој потоа бил застрелан од невиден сторител. Некои украински медиумски извори и блогери сугерирале дека заробеникот е Олександр Игоревич Мациевски, војник од Нижин, кој бил распореден во Бахмут и исчезнал во јануари.

На 8 април 2023 година, на проруски канал на социјалните мрежи било објавено видео, на кое се гледаат пар обезглавени трупови на земја покрај уништено оклопно возило. Снимачот на видеото (на руски јазик), кој наведува како возилото било уништено од мина, се насмевнува велејќи „*Ги убиле. Некој дошол до нив. Тие дошле до нив и им ги отсекле главите*“. Според каналот, инцидентот се случил во Бахмут и го направиле платеници од групата Вагнер. Друго видео објавено на Твитер покажува војник со жолта лента (симбол на украинската војска) како вреска пред да биде обезглавен од војник што зборува руски со нож. Зеленилото во позадина сугерира дека видеото е снимено во текот на летото. Институтот за проучување на војната, исто така, објавил дека сликата на главата на украинскиот војник поставена на шил кружи низ руските социјални мрежи.

На 5 јули 2023 година, Украинците соопштиле дека Русите ги нападнале со хемиско оружје базирано на арсен наречено луизит во артилериско бомбардирање, кое претходно било користено за време на Првата светска војна. Наводно, нападот оставил некои украински војници со симптоми на изложеност на хемиско оружје. Производството на повеќе од 100 грама луизит годишно е забрането на меѓународно ниво според Конвенцијата за хемиско оружје од 1997 година, а неговата употреба како хемиско оружје е забранета како супстанца од Распоред 1.

## Белешки

## Наводи

Категорија:Битки на Источното боиште во Руската инвазија на Украина
Категорија:Бахмут
Категорија:Битки во Руската инвазија на Украина