Полска/Грчка желка

**Полската желка** (*Testudo graeca*), исто така позната како **Грчка желка**, е вид на желка од фамилијата Testudinidae . *Testudo graeca* е еден од петте видови средоземни желки ( родови *Testudo* и *Agrionemys* ). Останатите четири видови се  Ридска желка (*T.* hermanni), Египетската желка (*T. kleinmanni*), Маргиналната желка (*T. marginata*) и Руската желка ( *A. horsfieldii* ). Полската желка е животно со долг животен над 125 години, во некои непроверени извештаи и до 200 години.

## Географски опсег
Географскиот опсег на полската желка ги вклучува Северна Африка, Јужна Европа и Југозападна Азија . Распространета е на брегот на Црното Море на Кавказот (од Анапа, Русија, до Сухуми, Абхазија, Грузија, на југ), како и во други региони на Грузија, Ерменија, Иран и Азербејџан .

## Еволуција
Најстариот познат дефинитивен фосил е од раниот плиоцен во Грција, но примероците наведени како *Testudo cf.graeca* се познати од доцниот и средниот миоцен во Грција и Турција.

## Одлики
Полската желка (*T. g. ibera*) често се меша со Ридската желка (*T. hermanni*). Сепак, забележливите разлики им овозможуваат да се разликуваат.
лево|мини|250x250пкс| ''Т.g. ibera''
мини|''T. graeca'', машкo

## Подвидови
мини|Testudo graeca, 4 години
Поделбата  на подвидови е тешка и збунувачка. Со оглед на нивниот огромен опсег на три континенти, различните терени, клими и биотопи се создадале огромен број на сорти, при што постојано се откриваат нови подвидови. Во моментов се објавени најмалку 20 подвидови:

* *Т. g. graeca* (Северна Африка и Јужна Шпанија)
* *Т. g. soussensis* (Јужен Мароко)
* *Т. g. marokkensis* (Северно Мароко)
* *Т. g. nabulensis* - туниска желка (Тунис)
* *Т. g. cyrenaica* (Либија)
* *Т. g. ibera* (Турција)
* *Т. g. armeniaca* - ерменска желка (Ерменија)
* *Т. g. buxtoni* (Касписко Море)
* *Т. g. terrestris* (Израел/Либан)
* *Т. g. zarudnyi* (Иран/Азербејџан)
* *Т. g. whitei* (Алжир)
* *Т. g. floweri* (Јордан)

Овој нецелосен список ги покажува проблемите во поделбата на видот на подвидови. Разликите се првенствено во големината и тежината, како и бојата, која се движи од темно кафеава до светло жолта, и видовите на флеки, кои се движат од еднобојни до многу дамки. Исто така, свиткувањето на рабовите на нивните карапаси се движи од минимално до изразено. За да не се изгубиме во бројот на подвидови, неодамна, неколку желки претходно класифицирани како *T. graeca* се доделени на различни видови, па дури и на различни родови .

Генетското богатство на *T. graeca* се покажува и во неговото вкрстување. Желките од различни групи често се парат, создавајќи потомство со многу различни форми и бои. Можеби најдоброто средство за идентификација за иднината е едноставно местото на потекло.

Најмалата, а можеби и најубавата од подвидот е туниската желка . Има особено светла и впечатлива боја. Сепак, ова се и најчувствителните желки од овој вид, па затоа не можат да се чуваат на отворено во умерена клима, бидејќи студените и дождливи лета брзо предизвикуваат разболување на животните. Тие исто така не се способни за долга хибернација .

На другата крајност, животните од североисточна Турција се многу робусни, како што е ридската желка. Најголемите примероци потекнуваат од Бугарија . Пријавени се примероци од 7 килограми. За споредба, туниската желка има максимална тежина од 0,7&nbsp;кг (1,5&nbsp;lb). *T. graeca* е исто така тесно поврзана со маргиналната желка ( *T. marginata* ). Двата вида можат да се вкрстуваат, создавајќи потомство способно за репродукција.

## Пол
Мажјаците од *T. graeca* се разликуваат од женките во шест главни точки. Прво, тие се генерално помали. Нивните опашки се подолги од женките и се стеснуваат рамномерно до одредена точка, а отворот на клоакалот е подалеку од основата на опашката. Долната страна е малку закривена, додека женките имаат рамна обвивка на долната страна. Задниот дел на машкиот капак е поширок отколку што е долг и задните плочи на карапасот често се наведнуваат нанадвор.

## Парење и репродукција
[мини| Пар од полски желки се пари во [Јаманлар|природниот парк на планината Јаманлар, провинција Измир, Турција]]
Кај полската желка веднаш по будењето од хибернација, започнува инстинктот за парење. Мажјаците ги следат женките со голем интерес, ги опкружуваат, ги гризат во екстремитетите, ги удираат. За време на копулацијата, мажјакот ја отвора устата, покажувајќи го црвениот јазик и испуштајќи звуци на чкрипење.

За време на парењето, женката стои во место, прицврстувајќи се со предните нозе, движејќи го предниот дел од телото лево и десно во истиот ритам како и извиците на мажјакот. Едно успешно парење ќе и овозможи на женката да несе јајца повеќе пати. Кога се размножуваат во заробеништво, паровите женки и мажјаци мора да се чуваат одвоени.

Една или две недели пред несењето на јајцата, животните значително се вознемируваат, се движат наоколу за да мирисаат и копаат во почвата, дури и да ја вкусат, пред да го изберат идеалното место за несење јајца. Еден или два дена пред поставувањето на јајцето, женката се однесува агресивно, доминантно качувајќи друго животно како за копулација и го испушта истиот звук на чкрипење што мажјакот го произведува за време на копулацијата. Целта на ова однесување е да се произведе почит во заедницата на желките, така што женката нема да биде вознемирувана од другите за време на несењето јајца. Понатамошните детали за однесувањето на несењето јајца се исти како оние што се детализирани за маргиналната желка.

## Трговија
Полската желка вообичаено се продава како домашно милениче во земјите каде е распространета како што се Мароко и Шпанија, и покрај незаконската трговија. Ова може да доведе до неодржливо отстранување на дивите поединци за локална трговија со домашни миленичиња и за извоз. Исто така, постои загриженост за благосостојбата со оваа трговија, бидејќи животните не се соодветно сместени кога се продаваат, што предизвикува висока стапка на смртност во заробеништво.

## Храна
Во заробеништво, желката сака лисја од глуварче и други лиснати растенија. Сепак, иако уживаат и во јадењето зелена салата, тоа не им се препорачува поради недостаток на хранливи материи кои им се потребни на желките за да преживеат.

## Наводи

## Надворешни врски

* Европски желки. (на германски).

* ''Broasca Testoasa Greaca - Testudo graeca'' . (на романски).

Категорија:Таксони опишани од Карл Линеј
Категорија:Фауна на Иран
Категорија:Ранливи видови според МСЗП
Категорија:Желки