open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Магнетен тек

**Магнетен тек** — се означува со симболот Φ (фи) и претставува физичка величина која го повишува магнетното поле во близина на подвижен набој. Доколку магнетното поле го замислиме како сила претставена со магнетни линии, тогаш протокот претставува бројот на силови линии на магнетното поле кои поминуваат низ некоја затворена контура. Единица во SI за магнетен тек е Wb (вебер) или Vs (волт/секунда).

Категорија:Физички величини
Категорија:Магнетизам
Слепи змии (инфраред)

**Слепите змии** или **црвовидни змии** () се инфраред на змии. По големина се движат од 10 до 100&nbsp;см, но можат да бидат и многу мали (2&nbsp;мм). Сите живеат под земја. Постојат 3 фамилии со 12 рода.

Во Македонија (и воопшто во Европа) е присутен само еден вид: црвовидната змија (*Typhlops vermicularis*).

## Фамилии

## Поврзано
* Виши змии - сите останати змии
* Список на змии - преглед на сите родови

## Наводи
Џип (марка)

thumb|Џип Вранглер Рубикон

**Џип** (англиски: **Jeep**) — американска автомобилска марка во сопственост на мултинационалното претпријатие Стелантис (Stellantis). Претходно, од 1987 година, Џип бил сопственост на американскиот автопроизводител Крајслер (Chrysler) кој, пак, ја купил оваа марка од претпријатието Американ Моторс Корпорејшн (American Motors Corporation, AMC). Марката „Џип“ се однесува само на теренски возила (Sport Utility Vehicle, SUV). Во 2016 година биле продадени 1,4 милиони примероци Џип, што претставува голем пораст во споредба со 2008 година, кога продажбата изнесувала 500 000 возила. Од вкупната продажба, две третини отпаѓа на Северна Америка, Во САД, над 2 400 дилери го имаат правото да ги продаваат возилата од марката Џип, а се смета дека, кога би било посебно претпријатие, Џип бив редел меѓу 22 и 33,5 милијарди долари. Главен извршен директор на марката Џип е Антонио Филоса.

## Актуелни модели
* Cherokee
* Grand Cherokee
* Wrangler
* Patriot
* Compass

## Надворешни врски
*Официјално мрежно место 

## Галерија

Податотека:Џип-Компас.jpg|мини|Џип Компас
Податотека:Jeep-Renegade Limited.jpg|мини|Џип Ренегејд лимитед
Податотека:Jeep Wrangler(1).jpg|мини|Џип Вранглер
Податотека:Wrangler unlimited.jpg|мини|Џим Вранглер анлимитед
Податотека:Grand-Cherokee-Summit.jpg|мини|Џип Гранд Чироки Самит


## Наводи

Категорија:Автомобили
Хипоцентар

[240п|мини|десно|Хипоцентарот се наоѓа директно под [епицентарот на земјотресот  (исто така наречен *жариште).*]]
**Хипоцентар** — местото во Земјината кора од каде настанал земјотресот. Тоа е точката од каде почнуваат да се шират земјотресните бранови во вид на концентрични кругови. Положбата на хипоцентарот се определува врз основа на записите на сеизмичките бранови во повеќе точки на Земјината површина.

Според длабочината на која се наоѓаат, хипоцентрите ги делиме на плитки (до 70 км), средни (70-300 км) и длабоки (300-730 км).

Примарна намена на сеизмометрите е да определат локацијата на хипоцентарот на земјотресот, а потоа да се определи интензитетот (моментната магнитуда) врз основа прецизно регистрирано место. Сеизмометрите распоредени во одредена област можат да се искористат за прецизно определувањe, во три димензии, на изворот на земјотресот, користејќи го времето потребно сеизмичките бранови да стасаат од хипоцентарот до сеизмометрите.

## Наводи

Категорија:Сеизмологија
Категорија:Геолошки поими
Категорија:Научни поими
Категорија:Геометриски центри
Светско првенство во кошарка 1950

**Светското првенство во кошарка во 1950 година** било одржано во Аргентина во периодот од 22 октомври до 3 ноември.

## Резултати и квалификации

### Прва фаза

*Египет и Перу во втора фаза.

### Втора фаза

*Аргентина, Бразил, Египет и САД во финална рунда

## Финална рунда

|}

## Конечен редослед

## Final rankings

1950
Категорија:Кошарка во Аргентина
Сеизмометар

250п|мини|Сеизмограф
**Сеизмометар** — инструмент што ги мери и запишува движењата на тлото, вклучувајќи го и движењето предизвикано од сеизмичките бранови при земјотреси, јадрени експлозии и други сеизмички извори. Записите на сеизмичките бранови им овозможуваат на сеизмолозите да ја проучат внатрешноста на Земјата, како и да ја пронајдат и измерат јачината на овие извори. Сеизмограф е друг израз за сеизмометар, иако е посоодветен на постарите инструменти во кои мерењето и запишувањетo на Земјиното движење се комбинирани, додека во новите инструменти овие две функции се одвоени. Двата типа на инструменти обезбедуваат континуирани записи на движењето на тлото. Инерцијалните сеизмометри се состојат од:

* Маса наречена инерцијална маса, која може да се движи во однос на рамката на инструментот, но е закачена за инструметот (со федер) така што таа се држи до рамката кога нема движење.
* Средство за запишување на движењето во однос на рамката, или на силата потребна да ја држи во мирување. Било кое движење на тлото ја придвижува рамката. Масата има тенденција да не се придвижи поради инерцијата и мерејќи го релативното поместување помеѓу рамката и масата, се определува поместувањето на тлото иако масата не се движи.

## Историски развој
Првите сеизмометри користеле оптички крак или механички додаток за да се зголемат малите поместувања и да се запишат на фотографска хартија. Современите инструменти користат електроника. Професионалните сеизмички опсерватории обично користат инструменти кои мерат на три оски: север-југ, исток-запад и нагоре-надолу. Доколку може да се мери само една оска се мерат вертикалните поместувања бидејќи даваат подобри записи од некои сеизмички бранови. Сеизмометрите може да имаат еден од следните два типа на излез: аналоген или дигитален.
Аналогните сеизмографи изискуваат соодветна опрема за аналогно запишување, вклучувајќи и претворач од аналоген во дигитален излез. Дигиталните сеизмографи едноставно се приклучуваат на компјутери.

## Наводи

Категорија:Мерни инструменти
Категорија:Сеизмолошко мерење
Категорија:Зборови што ги нема во ТРМЈ
Категорија:Неологизми
Категорија:Кинески пронајдоци
Феликс Хофман

thumb|right|Феликс Хофман
**Феликс Хофман** ( - ) бил германски хемичар, заслужен за првите синтетизирани корисни форми на хероин и аспирин.

## Животопис
Тој е роден на 21 јануари 1868 во Лудвигсбург и студирал хемија во Минхен. Во 1894, тој се придружил во фармацевтската истражувачка установа Бајер во Елберфилд.

На 10 август 1897, Хофман синтетизирал ацетилсалицилна киселина (ASA) за првпат во устојчив облик употрблив за медицински потреби. Бајер ја продава оваа супстанца како аспирин.

Хофман исто така бил првиот кој создал устојчива варијанта од диацетилморфин или хероин, но тој не бил оригиналниот пронаоѓач, и покрај тврдењата на компанијата Бајер.

По синтезата за аспирин, Хофман се преселил во фармацевтскиот оддел за маркетинг, каде што останал сè до неговото пензионирање во 1928 година.

Умрел на 8 февруари 1946 година.

## По неговата смрт
*Во 1949, Артур Ајхенгрин објавил лист, во кој тој тврдел дека ја планирал и насочил синтезата за Аспиринот заедно со синтезите за неколку други сродни соединенија.Тој исто така тврдел дека е одговорен за почетните скришни клинички испитувања за Аспиринот. Конечно, тој тврдел дека улогата на Хофман била ограничена на почетната лабораториска синтеза користејќи го неговиот (Ајхенгриновиот ) процес.
*Ајхенгриновата верзија била ингнорирана од страна на историчарите и хемичарите сè до 1999, кога Валтер Снидер од Одделот за фармацевтски науки во Универзитетот на Стратклајд во Глазгоу го преиспитал предметот и заклучил дека Ајхенгриновиот предвид е убедлив и точен и дека Ајхенгрин заслужува признание за пронаоѓањето на Аспиринот. Бајер веднаш ја негирал оваа теорија во соопштението за печатот, тврдејќи дека пронаоѓањето на Аспиринот се должи на Хофман.
*Во 2002, тој бил примен во Американски Национални Пронаоѓачи - Салата на славните.

## Поврзано
*Германски пронаоѓачи и откритија

## Наводи

Категорија:Родени во 1868 година
Категорија:Починати во 1946 година
Категорија:Германски хемичари
Категорија:Германски пронаоѓачи
Болки во стомакот

**Болките во стомакот** се доста чести, болката во стомакот ни претставува симптом којшто може да биде пропратен симптом на полесно заболување а во некои случаи може да биде и симптом на некои видови на потешки заболувања па,според тоа имаме:

## Диференцијална дијагноза
Пајц (амт)

мини|Грб на Пајц (амт)
**Пајц** () — општинска заедница во округот во Шпре-Ниса, во Бранденбург, Германија. Нејзиното седиште е во Пајц.

Општинската заедница Пајц се состои од следниве општини:

# Драхаузен
# Дренов
# Хајнерсбрик
# Јеншвалде
# Пајц
# Тауер
# Тајхланд
# Турнов-Прајлак

Категорија:Општински заедници во Бранденбург
Драхаузен

**Драхаузен** или **Хохоза** (, ) — општина во округот Шпре-Ниса, во Бранденбург, Германија. Хохоза е село во кое сè уште се зборува долнолужичкиот јазик. Еден од ретките говорители на овој јазик е и градоначалникот Фриц Војтов.

## Наводи

Категорија:Шпре-Ниса
Категорија:Населени места во Долна Лужица
Категорија:Бранденбург (покраина)
Хајнерсбрик

**Хајнерсбрик** () — општина во округот Шпре-Ниса, во Бранденбург, Германија.

## Наводи

Категорија:Шпре-Ниса
Категорија:Населени места во Долна Лужица
Јеншвалде

**Јеншвалде** или **Јаншојце** (, ) — општина во Долна Лужица на исток од округот Шпре-Ниса, во Бранденбург, Германија. Јаншојце лежи на левиот брег на реката Лужичка Ниса во близина на границата со Полска. Јаншојце е едно од малкуте села на север од Котбус („Хошебуз“), во кое сè уште се говори долнолужичкиот јазик.

## Административно уредување
* Јаншојце (*Јеншвалде*)
* Јаншојце-Пипанојце (*Јеншвалде-Колони*)
* Јаншојце-Јутшо (*Јеншвалде-Исток*)
* Дрјејце (*Древиц*)
* Грешно (*Грисен*)

## Наводи

Категорија:Шпре-Ниса
Категорија:Населени места во Долна Лужица
Категорија:Бранденбург (покраина)
Адхезивен капсулитис

**Адхезивниот капсулитис**, познат и како **замрзнато рамо** е честа и болна состојба, која ја спречува нормалната подвижност на рамото. Замрзнатото рамо го намалува нормалното движење на рамениот зглоб, и во некои случаи ги спречува сите движења во рамото.

## Етиологија

Адхезивниот капсулитис е резултат на оток и вкочанување на флексибилното ткиво, кое го препоркива рамениот зглоб. Ова ткиво е познато под името капсула. Рамениот зглоб ги поврзува горниот дел од надлактицата, коска наречена Хумерус (Humerus), со плешката, наречена Скапула (Scapula). Во случај на замрзнато рамо, тетивите на капсулата формираат лузни, кои предизвикуваат зацврстување, отоци и затегнување.

## Симптоми

Адхезивниот капсулитис е болна состојба со перзистентна вкочанетост на рамениот зглоб, која ги отежнува секојдневните активности, како што се облекувањето, возењето, спиењето. Некои луѓе, дури, не се во можност да го мрднат рамото, поради тоа што оваа состојба се нарекува замрзнато рамо.

## Дијагноза

За да се дијагностицира атхезивниот капсулитис, лекарот најпрво мора да го потврди можното постоење на дијабетес мелитус (затоа што замрзнатото рамо е почесто кај дијабетичарите) и ревматска полимијалгија (воспаление на зглобовите и мускулите). По исклучувањето на овие заболувања, потребно е да се направи рендгенска снимка на рамениот зглоб, како и магнетна резонанца.

## Лекување

Лекувањето на адхезивниот капсулитис варира во зависност од тоа во кој стадиум е болеста, како и од тежината на симптомите. Должината на закрепнувањето е од 18, па сè до 24 месеци. Од терапевтски мерки, ќе се спомнат:

*Аналгетици (НСАИЛ)
*Кортикостероидни инјекции
*Вежби за рамо
*Физикална терапија
*Транскутана електрична нервна стимулација (ТЕНС)
*Операција

Категорија:Болести
Категорија:Заболувања на зглобовите
Синонимија

Во реториката, **синонимија** (грчки: син, „слично“ + онома, „име“) ― употреба на неколку синоними заедно за засилување или објаснување на даден предмет или поим. Тоа е еден вид повторување кое додава емоционална сила или интелектуална јасност. Синонимијата често се јавува напоредно.

## Пример

* Трибунот Марул го исмејува римското население во Шекспировиот „*Јулиј Цезар*“ за нивната непостојаност, нарекувајќи ги луѓето неколку различни пејоративни имиња: „Вие **блокови**, вие **камења**, вие полоши од бесмислени нешта!“

## Поврзано
* Говорна слика
* Троп

## Наводи

Категорија:Реторика
Остеофит

мини|Остеофити – коскени израстоци
**Коскените израстоци** се развиваат по должина на рабовите на коските. Коскените израстоци обично не се болни, но ако притискаат на околните нерви и коски, може да предизвикаат болка. Коскените израстоци, познати уште како остеофити, може да се формираат на секоја коска. Најчесто, се формираат на местата каде коските се поврзуваат, односно на зглобовите. Но, тие може да се најдат и на местата каде лигаментите и тетивите се поврзуваат со коската. Остеофитите може да се најдат и во пршлените.

## Симптоми
Повеќето остеофити не предизвикуваат никакви знаци или симптоми. Но, некои остеофити може да предизвикаат:
*болка во зглобовите;
*губење на подвижноста на зглобовите.

## Причини
Остеофитите обично се јавуваат како резултат на болест или состојба, најчесто поради остеоартритис. Како што остеоартритисот ги оштетува ‘рскавиците во зглобовите, организмот се обидува да го поправи дефектот. Ова честопати резултира со создавање на коскени израстоци по должина на рабовите на постоечките коски.
:**Остеофитите се поврзани со следниве болести и состојби:**
*дифузна идиопатска скелетна хиперостоза;
*плантарен фасциитис;
*спондилоза;
*спинална стеноза.

## Дијагноза
За да се потврди потоење на коскени израстоци, потребно е да се направат:
*РТГ снимање
*Компјутеризирана томографија
*Магнетна резонанца

## Лекување
Не постои специфичен третман за остеофитите. Од лековите, се користат нестероидните антиинфламаторни лекови, а доколку коскените израстоци пречат на зглобната подвижност, притискаат на некој нерв или слично, тогаш се пристапува кон хируршко отстранување.

## Надворешни врски
*  Остеофити – коскени израстоци - „За Здравје“ 

Категорија:Мускулоскелетни заболувања
Категорија:Зборови што ги нема во ТРМЈ
Негонороичен уретрит

Под ***негонороичен уретрит*** се подразбира воспалителен процес на уретрата кој не е предизвикан од гонокок. Негонороичниот уретрит уште се нарекува и уретритис симплекс, уретритис нонспецифика и др. 
## Причина
Причината за уретрит може да биде трауматска, инфективна или алергиска. Трауматски уретритис настанува по траума на уретрата, која може да биде механичка, физичка или хемиска.
### Механичка траума
Механичка траума настанува после инструментални интервенции во уретрата, како катетеризација, ендоскопски испитувања на уретра и др.,  воспалението трае 5-7 дена и спонтано се повлекува.
### Физичка траума
Физичката траума може да биде со студ или топлина, најчесто при капење во студена вода, а симптомите се зачестено мокрење, болка при мокрењето и болка во препоните. 
### Хемиска траума
Хемиска траума настанува после употреба на дезинфекциони средства локално пример алкохол, при што се дразни слузокожата на уретрата и се јавува црвенило, болка, печење, зачестено мокрење. Симптомите постепено се повлекуваат,а за да не дојде до секундарна бактериска инфекција кај сите видови на воспаление се даваат антибиотици. 
## Предизвикувачи
***Инфективен уретрит** може да биде предизвикан од бактерии, вирус, габи и др. Најчести бактериски предизвикувачи се Ешерихија коли, ентерококи, пнеумококи, стафилококи и др. Симптоми се заматена урина, зачестено мокрење, пецкање околу отворот на уретрата, умерени до јаки болки при мокрење. Лекување со антибиотска терапија. Уретрит предизвикан од Херпес симплекс вирус предизвикува јаки болки, висока температура, заматена урина, зголемени регионални лимфни јазли и често рецидивира. 
*Од **габичните уретрити** најчест предизвикувач е Кандида албиканс и тоа претежно кај лица со дијабет и лица кои имаат вагинална кандидијаза. Уретрит предизвикан од Трихомонас вагиналис се јавува кај мажи, а се пренесува по полов пат кај жените во вагиналната слузокожа. Симптоми на овој уретрит се пенлив-жолтеникав секрет од уретрата без други субјективни тегоби. Терапијата се состои од таблети Флажил. Рецидивите се чести. 
***Алергиски уретрити** настануваат како резултат на дразнење на уретрата со алергени, кои најчесто се медикаментозни или нутритивни. Симптомите се секрет од уретрата и силен јадеж. Терапијата се состои од давање на антихистаминици.
## Надворешни врски
*http://news.rambler.ru/14816307/
Удави

[мини|десно|[Степски удав (*Eryx jaculus*)]]
**Удави** или **бои** () — семејство на неотровни змии што живеат во Америка, Африка, Европа, Азија и на некои тихоокеански острови. Ова се релативно примитивни змии, каде возрасните единки се средни до големи по димензии, а женките се обично поголеми од мажјаците. Семејството има потсемејства со 12 рода и 49 вида

Во Македонија живее само еден вид — степскиот удав или „песочница“ (*Eryx jaculus*).

## Опис
Како и питоните, удавите имаат издолжени надслепоочни коски. Во помала мера се издолжени и квадратните коски, па така двете можат слободно да се движат странично, и змијата ја отвора устата многу повеќе од нормално.

Двете семејства имаат заеднички примитивни особености. Речиси сите видови имаат релативно долна вилица со крунест елемент, as well as a закржлавени карлици со задни екстремитети што се делумно видливи како „ноџиња“ од двете страни на отворот. Кај мажјаците, овие анални ноџиња се поголеми и повидливи отколку оние кај женките. Имаат долг ред на преднонепчени заби, а највеќето видови имаат функционален лев дроб за 25% помал од десниот.

Удавите се разликуваат од питоните по тоа што немаат задночелни коски или предгорновилични заби, и по тоа што се живородни. Оние што имаат уснени вдлабнатини, сместени се помеѓу лушпите наместо врз нив. Покрај ова, географската распределба на удавите и питоните е речиси сосема посебна.

## Географска распространетост
Удавите се среќаваат во Северна, Средна и Јужна Америка, на Карибите, во југоисточна Европа (вкл. Македонија), Мала Азија, Северна, Централна и Источна Африка, на Мадагаскар и Реинион, Арапскиот Полуостров, Централна и југозападна Азија, Индија и Шри Ланка, на Молучките Острови и Нова Гвинеја, па до Меланезија и Самоа.

## Исхрана
Змијата го убива пленот со „давење“; откако ќе го грабне животното за да го приклешти, удавот набргу се намотува неколкупати околу животното, па го стега доволно силно за да го задуши, но не го здробува (деформира).

Поголемите единки јадат животни со големина на мачка, но се случува и да ловат животни со поголеми димензии: зелената анаконда (*Eunectes murinus*) се храни и со помлади тапири. Пленот го голта цел, и го вари неколку дена до неколку недели. И покрај нивната големина и мускулатура, удавите не се опасни по луѓето.

## Размножување
Највеќето видови се јајцеживородни, што значи дека младите се раѓаат живи. За разлика од нив, питоните се јајцеродни, т.е. положуваат јајца.

## Потсемејства

Типски род = удав (*Boa* - Gray, 1825)

## Поврзано
* Титанобоа - џиновски праисториски удав
* Виши змии
* Питони
* Анаконди

## Наводи

* Kluge AG. 1991. Boine Snake Phylogeny and Research Cycles. Misc. Pub. Museum of Zoology, Univ. of Michigan No. 178. Удави (''Boidae'') - Библиотека на Мичигенскиот универзитет. пров. на 8 јули 2008 

## Надворешни врски
* Информации за змискиот цар (''Boa constrictor'') - Зоолошка градина Скопје 
* Чување и нега на змиски цар  

Категорија:Удави
Бистра Ангеловска

**Бистра Ангеловска** — декан на Факултетот за медицински науки при Универзитетот „Гоце Делчев“ – Штип. Своите додипломски студии ги завршила на Фармацевтскиот факултет на Унивезитетот во Белград. Продолжила со специјализација на Фармацевтскиот факултет при Универзитетот „Св. Кирил и Методиј“ во Скопје. Своите докторски студии ги завршила на Фармацевтскиот факултет при Медицинскиот универзитет во Софија и се стекнала со звање **доктор по фармација**.

Во своето работно искуство има работено како раководител на Медицинско снабдување во Здравствен дом во Делчево, во периодот од 1979 до 2000 година, потоа како помошник на министерот за здравство на Република Македонија за фармација (директор на Бирото за лекови) и помошник на директорот на Фондот за здравствено осигурување на Македонија за набавки и контрола. Во периодот од 2002 до 2009 година има работено како републички контролор-инспектор во Фондот за здравствено осигурување на Македонија. Од 2009 година работи како доцент по фармација на Факултет за медицински науки при Универзитет „Гоце Делчев“ во Штип.

Членува во повеќе професионални асоцијации меѓу кои во Македонското фармацевтско друштво, Фармацевтската комора на Македонија, работната група за изготвување на документот Стратегија за лекови на Република Македонија, експертската група за ревизија на Списокот на лекови на товар на Фондот (позитивна листа), Уредувачкиот одбор на научно-популарното професионално списание „Фармацевтски информатор” при Фармацевтската комора на Македонија, Комисијата за изработка на референтни цени за лековите од позитивна листа, Работната група за изготвување на текстот на Законот за лекови и помошни лековити средства.

Во 2012 година е назначена за претседател на Фармацевтска комора на Македонија.

*** [http://eprints.ugd.edu.mk/view/creators/Angelovska=3ABistra=3A=3A.html Објавени научни и стручни трудови]**

## Наводи

## Надворешни врски
* Универзитет „Гоце Делчев“ - Штип
* Официјално мрежно место на Факултет за медицински науки
* Репозиториум на УГД
* Електронска библиотека на УГД

Категорија:Професори на УГД
Категорија:Македонски универзитетски професори
Јован Ананиев

**Проф. д-р Јован Ананиев** е професор на Правен факултет при Универзитетот „Гоце Делчев“ – Штип. Роден е на 21 јануари 1978 година. Во 2000 година дипломирал на Правниот факултет при Универзитетот „Св. Кирил и Методиј“ во Скопје на Катедрата за политички науки и меѓународни односи. Магистрирал на Институтот за социолошки и политичко-правни истражувања при Универзитетот „Св. Кирил и Методиј“ во Скопје во 2004 година. Доктор е по политички науки, а својата докторска дисертација ја одбранил на Институтот за социолошки и политичко-правни истражувања при  Универзитетот „Св. Кирил и Методиј“ во Скопје, 2006 година.

Професор е во наставни области: политички системи и човекови права.
Од јануари 2013 година е комесар во ЕКРИ (Европска комисија против расизам и нетолеранција) во Советот на Европа во Стразбур.
Од јануари 2011 година е комесар во Комисијата за заштита од дискриминација на Република Македонија.
Во периодот 2000 – 2006 година работи како научен соработник и проектен асистент на Институтот за социолошки и политичко-правни истражувања при Универзитетот „Св. Кирил и Методиј“ во Скопје.

Од 2006 година е доцент на магистерски студии по политички науки на Институтот за социолошки и политичко-правни истражувања при Универзитетот „Св. Кирил и Методиј“ во Скопје, како и доцент на Факултетот за јавна администрација и менаџмент со информациски системи при Универзитетот „Св. Климент Охридски“ во Битола. Од септември 2006 до јули 2007 година е раководител на Секторот за анализа, оценување и стратешко планирање и управување со кризи при Владата на Република Македонија. Од 2007 година работи како доцент на Правниот факултет на Универзитетот „Гоце Делчев“ – Штип, а од 2011 година ја извршува функцијата декан на Правниот факултет при Универзитетот „Гоце Делчев“ – Штип.

*** [http://eprints.ugd.edu.mk/view/creators/Ananiev=3AJovan=3A=3A.html Објавени научни и стручни трудови]**

## Наводи

## Надворешни врски
* Објавени научни и стручни трудови
* Универзитет „Гоце Делчев“ - Штип
* Официјално мрежно место на Правен факултет при УГД 
* Репозиториум на УГД
* Електронска библиотека на УГД

Категорија:Професори на УГД
Категорија:Македонски универзитетски професори
Увеитис

**Увеитис** е воспаление на увеата – васкуларната покривка на окото, која се наоѓа помеѓу ретината и белката на окото. Увеата се протега напред до ирисот (шареницата), хороидната покривка и цилијарното тело. Најчестиот тип на увеитис е воспаление на ирисот, наречен иритис (преден увеитис).

## Симптоми
Знаци и симптомите на увеитис вклучуваат:
* црвенило на окото
* болка во окото
* чувствителност на светло
* заматен вид
* темни честички во видното поле кои лебдат
* намален вид
* хипопион – гнојна колекција во долниот дел од шареницата (ирисот)

## Причини
До сега не е детерминирана специфична причина за увеитис. Сепак, кај некои луѓе тој е асоциран со:
*автоимуно заболување (ревматоиден артритис или анкилозантен спондилитис);
*инфламаторно заболување (Хронова болест или улцеративе колитис);
*инфекции (болест на мачкино гребење, херпес, сифилис, токсоплазмоза, туберкулоза);
*повреда на окото;
*одредени карциноми (лимфома).

## Компликации
Ако не се лекува, увеитисот може да ги даде следниве компликации:

* висок интраокуларен притисок (глауком);
* оштетување на оптичкиот нерв;
* заматување на леќата (перде) или корнејата (рожницата);
* одлепување на ретината;
* губење на вид.

## Лекување
**Лекувањето** на увеитис може да вклучи:
* анти-инфламаторни лекови;
* антибиотици или антивирални лекови;
* имуносупресиви или цитотоксични лекови;
* операција – витректомија.
## Надворешни врски

*Увеитис - За Здарвје - Портал од областа на емдицината  

Категорија:Воспаленија
Категорија:Медицински поими
Категорија:Зборови што ги нема во ТРМЈ
Валонски јазик

**Валонскиот** (*Walon*) е романски јазик, од подгрупата на оилски јазици. Јазикот бил доминантен јазик во Валонија, Белгија, но се зборувал и во некои места во северна Франција и во делови од Висконсин, САД. Најпознат сроден јазик на валонскиот е францускиот.

Валонскиот јазик има богата книжевност и бил распространет во Валонија и регионот, но од 1756 година употребата на јазикот значително се намалила. Ова е како директна последица на француското анектирање на Валонија. Со потпаѓањето на Валонија под француска управа, доминантен јазик станал францускиот. По Втората светска војна, училиштата држеле настава на француски јазик, и се деградирала употребата на валонскиот јазик. Во 1952 година започнало да се воведуваат казни за употребата на јазикот во училиштата. Така, јазикот сè помалку се користел од луѓето во Валонија и тоа довело валонскиот јазик да стане скоро мртов јазик. Денес ретко се зборува на валонски, особено од страна на младите. Во 1996 година се проценило дека јазикот може да го зборуваат од 1 до 1,3 милиони луѓе.

Поголем број невладини организации, особено театрите, работаат на зачувување на јазикот. На владино ниво, валонскиот е официјално признат како „регионален староседелски јазик“. Во 1990-те се основал единствен правопис.

## Класификација
Валонскиот е романски јазик, дел од групата на западноромански јазици, од подгрупата на оилски јазици. Францускиот јазик е исто така дел од оилските јазици. Поради тоа, некои јазичари го сметале валонскиот јазик како дијалект на францускиот (францускиот е далеку поголем јазик). Како и францускиот, така и валонскиот потекнува од латинскиот. Денес валонскиот се смета за скоро мртов јазик, бидејќи бил заменет (насилно и ненасилно) од францускиот. Јазикот е признат како „регионален староседелски јазик“ во Валонија, Белгија.

## Азбука
Валонскиот јазик ја користи стандардната латиница, но има и букви со надредни знаци. Буквите со надредни знаци не се сметаат за дел од азбуката.

## Дијалекти

Валонскиот јазик е поделен на четири главни дијалектни групи:
* централновалонски - дијалектот се зборува во Намир, Динан и Вавр;
* источновалонски - овој е најконзервативен дијалект,  и се зборува во Лиеж, Вервје, Малмеди, Иуи и Варем;
* западновалонски - овој дијалект е најблизок до францускиот јазик, но и со пикардскиот. Овој дијалект се зборува во Шарлероа, Нивел и Филипвил; и
* јужновалонски - овој дијалект е близок со лоренскиот јазик, но и со шампањскиот. Овој дијалект се зборува во регионот Арден.

## Примери

## Поврзано
* Валонија 
* Валонци 
* Француски јазик

## Наводи

## Литература
* Maurice Piron, *Anthologie de la littérature wallonne*, Mardaga, Liège, 1978 (661 pages) ISBN 2-8021-0024-6.

## Надворешни врски

*Валонска Википедија
*Мрежна страница на пишан валонски
*Граматика на валонскиот  - на француски
*Фонетскиот систем на валонскиот 
*Валонски културен сојуз 
*Ethnologue за валонскиот
*Валонски речник 

Категорија:Оилски јазици
Категорија:Јазици во Франција
Категорија:Јазици во Белгија
Категорија:Валонија
Бела Вода (пештера)

мини|десно|Влезот во пештерата
**Бела Вода** или **Беловодица** — пештера од десната страна на реката Вардар на само неколку стотици метри низводно од Демир Капија, односно околу 300 метри по стариот тунел и пат за Гевгелија, веднаш под карпите кај патот. Влезот во пештерата многу тешко се воочува бидејќи е речиси хоризонтален. Всушност самиот влез таков како што е денес, не е природен туку е ископа 2м вертикално во земјиштен насип на кој е изграден стариот пат и железничката пруга. По спуштање до некогашниот вистински природен влез на пештерата, се минува 10-тина метри низ тесен канал, а потоа се поминува низ стрмен сифон чие дно во врнежлив период обично е под вода. Натамошните неколку стотици метри се речиси хоризонтални или благо се издигнуваат кон крајот на пештерата и не се тешки за поминување доколку се има соодветна опрема. На одредени места овој т.н. Долен канал се проширува во вид на пештерски сали-галерии или нагло се стеснува. Особено е интересна Големата галерија која претставува продолжение на главниот канал и е покриена со блокови, а на самиот таван се гледа пукнатина по која се врши природно распукнување и сурнување на варовнички блокови. На крајот од овој канал се наоѓа езеро долго 8 м, широко 5 м, а длабоко 3-6 м, во зависност од врнежите на површината. За разлика од долниот канал во кој се среќава пештерски накит, во горниот, пократок канал нема такво нешто бидејќи е млад по својот постанок, а по дното има песоци што укажува на повремен водотек во пештерата.

Вкупната должина на двата пештерски канали на Бела Вода изнесува 955 м и до пред десетина години се сметаше за најдолга пештера во Македонија. Од фауната во Бела Вода особено има лилјаци, разни видови на пештерски пајаци и други инсекти. Во сифонските делови на пештерата се јавуваат повремени езера. Создадена е со карстна ерозија во варовнички карпи со јурска старост, односно карпи стари околу 160 милиони години. Пештерата Бела Вода е посетувана од студентите на Институтот за географија, спелеолози и месното население. Неодамна имаше интерес за вештачко проширување и „преуредување“ на влезниот дел од пештерата, со што би се изгубила автентичноста на овој интересен спелеолошки објект. За таа цел, Бела Вода е ставена на листата за прогласување на заштитено подрачје.

## Наводи

## Поврзано
*Список на пештери во Македонија

Категорија:Пештери во Македонија
Call of Duty: Black Ops 2

***Call of Duty: Black Ops 2*** — пукачка игра од прво лице изработена од Treyarch и издадена од страна на  Activision (Square Enix за Јапонија). Пуштена е во продажба на 13 ноември 2012 за PlayStation 3, Xbox 360, and Microsoft Windows и на 18 ноември 2012 во Северна Америка, 20 ноември 2012 во Европа и Австралија за Wii U. Square-Enix ја пушти во продажба на јапонскиот пазар на 22 ноември 2012 како титлувана верзија. Јапонската верзија е пуштена во продажба на 22 декември 2012.

*Black Ops 2* е деветтата игра во серијалот на видео игри *[[Call of Duty]]* и е продолжение на *[[Call of Duty: Black Ops]]*. Играта е пуштена во продажба во 16.000 маркети во цел свет на полноќ на 13 ноември 2012.

*Black Ops 2* е првата игра во серијалот *Call of Duty* која содржи воена технологија од иднината и првата која содржи приказна во која настаните се случуваат по избор на играчот. Исто така, содржи и 3D дисплеј опција.. По 24 часа од пуштањето во продажба, играта собрала повеќе од 500 милиони долари, победувајќи ја *[[Call of Duty: Modern Warfare 3|Modern Warfare 3]]* и правејќи ја најголемата продажба на сите времиња за првите 24 часа  . Во ноември се продадени околу 7.5 милиони копии од играта.

Таа е првата игра во серијата да содржи значајни знаци на нелинеарен гејмплеј, најзначајно повеќе краеви.

## Наводи

## Надворешни сајтови

*
*''Call of Duty: Black Ops II'' на Call of Duty wiki

Категорија:Ликови од Call of Duty: Black Ops 2
Категорија:Видеоигри од 2012 година
Категорија:Игри на Activision
Категорија:Call of Duty
Категорија:Воени видеоигри
Категорија:Пукачки игри од прво лице
Категорија:Видеоигри со здружена игра
Категорија:Групни семрежни игри
Категорија:Продолженија на видеоигри
Категорија:Видеоигри од САД
Категорија:Видеоигри што се одвиваат во САД
Категорија:Видеоигри што се одвиваат во Ангола
Категорија:Видеоигри што се одвиваат во Мјанмар
Категорија:Видеоигри што се одвиваат во Пакистан
Категорија:Видеоигри што се одвиваат во Јемен
Категорија:Видеоигри што се одвиваат во Авганистан
Категорија:Научнофантастични видеоигри
Црква „Св. Ѓорѓи“ - Николиќ

**Свети Ѓорѓи** — главна селска црква во дојранското село Николиќ, Македонија.

## Местоположба

Црквата се наоѓа меѓу последните куќи во селото Николиќ, на патот кон плажата на брегот на Дојранското Езеро.

## Историја

Црквата е изградена и осветена на Ѓурѓовден во 2009 година.

## Галерија


Податотека:Црква „Св. Ѓорѓи“ - Николиќ 2.jpg|Апсидата
Податотека:Црква „Св. Ѓорѓи“ - Николиќ 3.jpg|Споредниот влез
Податотека:Црква „Св. Ѓорѓи“ - Николиќ 4.jpg|Главниот влез
Податотека:Црква „Св. Ѓорѓи“ - Николиќ 5.jpg|Припратата
Податотека:Црква „Св. Ѓорѓи“ - Николиќ 6.jpg|Чешма во дворот
Податотека:Црква „Св. Ѓорѓи“ - Николиќ 7.jpg|Предниот дел
Податотека:Црква „Св. Ѓорѓи“ - Николиќ 9.jpg|Камбанаријата
Податотека:Црква „Св. Ѓорѓи“ - Николиќ.jpg|Страничен поглед


## Поврзано
* Николиќ
* Струмичка епархија
* Струмичко архијерејско намесништво
* Дојранска парохија

## Наводи

## Надворешни врски

Николиќ
Категорија:Македонската архитектура во 2009 година
Џексон Родригес

**Џексон Хесус Родригес Ортис** (; р. ) — венецуелски професионален друмски велосипедист, кој вози за аматерската екипа ЈХС Групо-Супер Ахоро.

## Достигнувања

;2005
: 4. Краен пласман Вуелта а Венецуела
: 8. Краен пласман Вуелта а Куба
::1. Пласман за млад возач
: 10. Краен пласман Вуелта ал Тачира
::1. Етапа 5
;2006
: 1. Етапа 7 Класико Сиклистико Банфоанд
: 4. Средноамерикански и карипски игри - друмска трка
: 5. Краен пласман Вуелта а Куба
::1. Пласман за млад возач
::1. Етапа 2
: 7. Краен пласман Вуелта ал Тачира
::1. Пласман за млад возач
::1. Етапа 11
: 9. Краен пласман Вуелта а Венецуела
::1. Планински пласман
::1. Етапа 5
;2007
: 3. Краен пласман Вуелта ал Тачира
::1. 20п Бодовен пласман
::1. 20п Пласман за млад возач
::1. Етапа 2 (ТТТ)
: 8. Панамериканско друмско првенство
;2008
: 1. Етапа 5а Вуелта а ла Индепенденсија Насионал
: 1. Етапа 3 Вуелта а Брамон
: 3. Краен пласман Волта ао Алентежо
::1. Етапа 1
: 4. Тур ди Финистер
: 7. Краен пласман Тур де Лангкави
: 8. Краен пласман Вуелта а Венецуела
::1. Етапа 2
: 10. Краен пласман Трка околу езерото Ќингхај
: 10. Краен пласман Класико Сиклистико Банфоанд
;2009
: 1. Краен пласман Вуелта Мексико
::1. Етапа 2
: 3. Краен пласман Тур де Лангкави
: 3. ГП Индустрија & Артиџанато ди Ларчано
: 10. Краен пласман Тур де Сан Луис
: 10. Краен пласман Џиро дел Трентино
;2010
: 5. ГП Индустрија & Артиџанато ди Ларчано
: 6. Краен пласман Тур де Сан Луис
::1. Етапа 5
: 6. Џиро дел’Апенино
: 8. Краен пласман Сетимана Интернационале ди Копи е Бартали
;2011
: 1. Етапа 1b (ТТТ) Сетимана интернационале ди Копи е Бартали
: 4. Џиро дел’Апенино
: 10. ГП Индустрија & Артиџанато ди Ларчано
;2012
: 1. Етапа 5 Вуелта а Венецуела
: 5. Краен пласман Тур де Лангкави
;2013
: 6. Краен пласман Вуелта а Венецуела
::1. Етапа 6
::1. Етапа 9
: 9. ГП Индустрија & Артиџанато ди Ларчано
;2014
: 8. Средноамерикански и карипски игри - друмска трка
;2016
: 1. Етапа 10 Вуелта ал Тачира
;2017
: 9. Краен пласман Вуелта ал Тачира
::1. Етапа 2
;2019
: 1. Етапа 3 Вуелта Чиклиста а Миранда

### Распоред на резултатите на големите трки

СО = се откажал; — = не учествувал

## Надворешни врски

* 
* 
* 

Категорија:Родени во 1985 година
Категорија:Живи луѓе
Категорија:Венецуелски велосипедисти
Категорија:Велосипедисти на Летните олимписки игри 2008
Категорија:Велосипедисти на Летните олимписки игри 2012
Категорија:Олимписки велосипедисти на Венецуела
Пикардски јазик

**Пикардскиот** (picard) е романски јазик, дел од групата на западноромански јазици од подгрупата на оилски јазици. Јазикот е сроден со францускиот, кој е исто така дел од групата на оилски јазици. Јазикот се зборува во северниот дел на Франција (Север-Па де Кале и Пикарди), и во Белгија во регионот Валонија.

## Статус
Пикардскиот е официјално признат како „регионален јазик“ во Валонија, Белгија, заедно со валонскиот, лоренскиот и шампањскиот. Овој пример не бил проследен од Франција и јазикот не е признат како регионален во Франција (таква е политиката на Франција кога се однесува за малцинските јазици). Сепак може да се пронајдат извештаи во Франција каде се дава посебен статус на пикардскиот, различен од францускиот.

## Зборовен фонд
Поголемиот дел од зборовите во пикардскиот јазик потекнуваат од латинскиот.

### Броеви

* 1: *un* (m) / *eune* (f)
* 2: *deus*
* 3: *troés*
* 4: *quate*
* 5: *chonc*
* 6: *sis*
* 7: *sèt*
* 8: *uit*
* 9: *neu*
* 10: *dis*
* 11: *onze*
* 12: *dousse*
* 13: *trèsse*
* 14: *quatore*
* 15: *tchinse*
* 16: *sèse*
* 17: *dis-sèt*
* 18: *dis-uit*
* 19: *dis-neu*
* 20: *vint*

## Употреба
Пикардскиот не се учи во француските училишта и се зборува само во секојдневниот, приватен живот. Јазикот бил предмет на проучувања во универзитетите во Лил и Амјен. Поради слободното движење на народот, различните пикардски дијалекти стануваат се послични и меѓусебно поразбирливи. Во секојдневниот говор, кај јазикот се појавува тенденција да ги губи своите специфичности и да се претопува во францускиот.

## Пишан пикардски
Денес пикардскиот е претежно устен јазик. Сепак, ова не било секогаш така. Пикардскиот јазик имал писмена форма и во средновековито се произвела солидна литература на пикардски јазик. Сепак јазикот не се воздигнал како меѓурегионален јазик, што на францускиот му успеало, и останал регионален.

## Поврзано

*Француски јазик
*Валонски јазик
*Оилски јазици

## Наводи

## Надворешни врски
*Ethnologue за пикардскиот
*Историја на пикардскиот јазик 

Категорија:Оилски јазици
Категорија:Јазици во Франција
Категорија:Јазици во Белгија
Горен Шпревалд-Лужица

мини|Стариот град на Зенфтенберг
**Горен Шпревалд-Лужица** () — округ во јужниот дел на Бранденбург, Германија. Соседни окрузи се (од север надесно) Даме-Шпревалд, Шпре-Ниса, окрузите Бауцен и Мајсен во Саксонија и округот Елба-Елстер.

## Географија

Реката Шпре тече низ округот; долж нејзините брегови се наоѓа Шпревалд, пошумена област и станиште на неколку ретки животни. Округот е дел од историската област Лужица.

## Историја

Округот бил создаден во 1993 со спојување на претходните окрузи Калау и Зенфтенберг и мал дел од округот Бад Либенверда.

## Грб

## Градови и општини

## Наводи

## Надворешни врски

* Официјална страница
Лоренски јазик

:*Оваа статија е за романскиот јазик кој се зборува во Франција и Белгија. За германскиот дијалект видете [[лоренско-франконски јазик]].*

**Лоренскиот** е романски јазик, дел од групата на западноромански јазици, дел од подгрупата на оилски јазици. Добар дел од јазичарите го сметаат јазикот за дијалект на оилските (францускиот). Јазикот се зборува во регионот Лорена во Франција, но и во мали делови во Белгија. Јазикот е класифициран како „регионален јазик на Франција“, а истиот статус го има во Валонија, Белгија, заедно со валонскиот, пикардскиот и шампањскиот.

## Поврзано

* Валонски јазик
* Пикардски јазик
* Француски јазик
* Оилски јазици
## Наводи

## Надворешни врски
*  Essai sur le patois lorrain des environs du comté du Ban de la Roche, Jeremias Jacob Oberlin, 1775
*  Petite bibliothèque en ligne de dialectologie lorraine

Категорија:Оилски јазици
Категорија:Јазици во Франција
Категорија:Јазици во Белгија
Шампањски јазик

мини
**Шампањскиот** (*champaignat*) е романски јазик, дел од групата на западноромански јазици, дел од подгрупата на оилски јазици. Јазикот се зборува во регионот Шампања и Ил де Франс во Франција, како и во Валонија во Белгија. Дел од јазичари го сметаат јазикот за дијалект на оилските јазици (францускиот). Јазикот е признат како „регионален“ и во Франција и во Белгија, поточно во Валонија.

## Наводи
* *Paroles d'Oïl*, DPLO, Mougon 1994, ISBN 2-905061-95-2

## Поврзано
* Валонски јазик
* Лоренски јазик
* Француски јазик
* Оилски јазици

Категорија:Оилски јазици
Категорија:Јазици во Франција
Категорија:Јазици во Белгија
Дислексија

**Дислексија** е состојба каде што постојат тешкотии при читањето и разбирање на прочитаното. Децата кои страдаат од оваа болест, имаат тешкотии и при интерпретацијата на визуелните симболи.
Иако имаат нормален вид и слух, како и навики за пишување, тие имаат тешкотии при пишувањето на букви или зборови по саканиот редослед или некогаш ги мешаат некои букви, така на пример како "б" и "д" или "п" и "н". Често мешаат и блиски зборови, не обрнуваат внимание на интерпункцијата и читаат со монотон глас. Многу често ги пишуваат зборовите како што и ги изговараат. Децата кои страдаат од дислексија, не заостануваат во менталниот развој од своите врсници па дури и во некои случаи ги надминуваат. Но, ако дијагнозата не се постави на време и не се спроведе потребното лекување, детето ќе заостанува во училишните активности и ќе почне да пројавува отстапувања во однесувањето.
## Вообичаени симптоми:
* Преместување на буквите;
* Тешкотии во читањето;
* Детето тешко може да ги запомни зборовите, дури и оние кои штотуку ги прочитало.

## Што може да се преземе?
**Дислексијата** не треба да пречи во образованието на детето. Ако болеста се открие доволно рано и детето добива помош во училиштето од психолог и педагог, тоа ќе може да ги надмине тешкотиите. Со такво дете најдобро е да се обрнува внимание на неговите способности кои се неповрзани со писмените знаци. Поддржувајте го творечкиот и конструктивниот карактер на другите активности, за да не ја загуби детето самодовербата што подоцна може да предизвика и нарушување во неговото однесување. Децата кои страдаат од дислексија, имаат потреба од поддршка и совет. Исклучително важно е да не мешаат нивните тешкотии во читањето со заостанување во менталниот развој или со какви било оштетувања на слухот и видот.

Категорија:Болести
Презбикузија

**Презбикузија** (од грчките зборови πρέσβυς *presbys* „стар“ + ἄκουσις *akousis* „слушање“) или **старечка наглувост** — физиолошка, прогресивна и иреверзибилна наглувост од перцептивен тип која симетрично ги зафаќа двете уши. Физиолошкото стареење на органот на слух почнува релативно многу рано, уште во четвртата деценија од животот. Меѓутоа не може да се зборува за чисто физиолошко стареење на органот за слух, затоа што во текот на животот нему му влијаат многубројни фактори кои предизвикуваат слабеење на слухот (бучава, заболување на кардиваскуларниот систем, исхрана, ототоксични средства, повреди итн...).

Промените кои предизвикуваат слабеење на слухот се јавуваат на сите делови од слушниот апарат – средното уво, внатрешното уво, слушниот нерв, мозочните јадра, мозочните центри). Ушното тапанче ја губи својата еластичност и сјај, слушните ковчиња стануваат анкилотични (неподвижни), на крвните садови се одигруваат дегенеративни промени како и на базиларната мембрана. Во случаите каде дегенеративните промени се силно изразени во мозочните центри, покрај релативниот добар тонски аудиограм постои и нагласено пореметување на препознавање на говорот. За да се разликува старечката наглувост, од другите перцептивни оштетувања на слухот, треба да постојат следниве елементи: старост на пациентот (преку 55 години), негативна анамнеза во врска со други можни оштетувања на слухот, негативен отоскопски наод и перцептивно симетрично оштетување на слухот.
Лекувањето на оваа болест не дава резултати зошто не е разјаснето ни прашањето за стареење на нервното ткиво. Основна тенденција во лечењето е да подобри циркулацијата во централниот нервен систем и да се намали развивањето на атеросклеротичните промени. Во таа цел на болните им се даваат вазодилататорни средства кои предизвикуваат дилатација на церебеларните крвни садови.

Од витамините се ординираат витамин А, витамините од Б групата и Е витаминот. Може да се проба со рехабилитација на слухот со слушни апаратчиња, ама кај запуштените случаи се исклучува успехот, затоа што не е оштетена само перцепцијата туку и анализата и синтезата во кората на големиот мозок.

## Наводи

## Користена литература
* Издавачка куќа: **Mладинска куќа-Скопје**
:За издавачот: **Златко Макаровски**
:Уредник: **Лавинија Шувака**


Категорија:Болести
Категорија:Геријатрија
Категорија:Аудиологија
Категорија:Грцизми
Категорија:Зборови што ги нема во ТРМЈ
Песочница (појаснување)

**Песочница** може да е однесува на:

* Песочница  — село во Леринско, Егејска Македонија.
* Песочница — вид змија во Македонија, наречена и „степски удав“ ()
* Песочник — инсект од родот *Cicindela*, фам. песочници (*Cicindelidae*)
* Песочник — вид на камен
* Песочник — место со песок предвидено за игра на деца
* Песочник — кутија со песок кајшто домашните миленици вршат нужда
* Песочник — место кајшто се испробуваат небезбедни програми
* Песочник — песочен часовник.

## Поврзано
* Википедија:Песок — страница за пробни на уредувања на Википедија
Степски удав

**Степски удав** или **песочница** () — вид на змија од семејството удави (*Boidae*). Ова е типски вид на родот вистински песочни удави (*Eryx*).

## Географска распространетост
Живее во Источна и Југоисточна Европа, на Кавказ, на Блискиот Исток и во Африка. Ова е единствениот вид од семејството удави (*Boidae*) што живее во Македонија.

## Опис
Змијата расте во должина до 80&nbsp;см. Боите во голема мера се разликуваат. Во задниот дел се сивкасти, свелокафеави, кафеави или црвеникави, со потемни дамки или црти во неправилен мрежест распоред. Обично има темна линија од очите до аголот на устата. Од долната страна е белузлава или жолтеникава. Телото ѝ е набиено и има кратка, тапа опашка. Стомачниот појас дел е многу тесен, помалку од  од ширината на телото. Челниот дел е голем и широк со аглест хоризонтален раб. Очите се одвоени од уснените лушпи со два реда на ситни лушпи. Горните уснени крлушки се 10-14 на број. Задните лушпи се распоредени во 40-50 реда, мазни во предниот дел на змијата, но малку засртени во задниот. Има 165-200 стомачни и 15-34 подопашни лушпи.

## Поврзано
* Удави
* Змии во Македонија

## Наводи

Категорија:Удави
Категорија:Змии во Македонија
Категорија:Таксони опишани од Карл Линеј