open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Шахот во 1978 година

## Настани

* 25 октомври-12 ноември - во Буенос Аирес, Аргентина е одржана дваесет и третата шаховска олимпијада организирана од ФИДЕ.

## Родени

* 14 јуни - Џовани Вескови, бразилски велемајстор
* 3 ноември - Сергеј Мовсесјан, словачки велемајстор
* 10 ноември - Бартож Сочко, полски велемајстор

## Починале

Категорија:Шахот во 1978 година
Категорија:Години во шахот
Шахот во 1980 година

## Настани

* 20 ноември-6 декември - во Ла Валета, Малта е одржана дваесет и четвртата шаховска олимпијада организирана од ФИДЕ.

## Родени

* 12 март - Евард Андреев, украински велемајстор
* 14 април - Алин Береску, романски велемајстор
* 17 април - Павел Блем, полски велемајстор
* 21 јуни - Лукас Циборовски, полски велемајстор
* 25 јули - Дмитри Светушкин, молдавски велемајстор
* 12 септември - 1980, српски велемајстор
* 27 ноември - Владимир Малахов, руски велемајстор

## Починале

Категорија:Шахот во 1980 година
Категорија:Години во шахот
Шахот во 1982 година

## Настани

* 29 октомври-16 ноември - во Луцерн, Швајцарија е одржана дваесет и петтата шаховска олимпијада организирана од ФИДЕ.

## Родени

* 2 мај - Лазаро Брузон, кубански велемајстор
* 6 октомври - Левон Аронјан, ерменски велемајстор
* 21 август - Франциско Ваљехо Понс, шпански велемајстор

## Починале

Категорија:Шахот во 1982 година
Категорија:Години во шахот
Шахот во 1984 година

## Настани

* 18 ноември-5 декември - во Солун, Грција е одржана дваесет и шестата шаховска олимпијада организирана од ФИДЕ.

## Родени

* 6 јануари - Звијад Изорија, грузиски велемајстор
* 6 април - Анте Шариќ, хрватски велемајстор
* 23 април - Александра Костенјук, руска шахистка, велемајстор, актуелна светска првенка во шах
* 31 мај - Давид Арутинјан, грузиски велемајстор
* 6 август - Владимир Белов, руски велемајстор
* 4 јуни - Винај Бат, американски велемајстор

## Починале

* 13 август - Тигран Петросјан (роден 1929), советски велемајстор, поранешен светски првак (1963-1969)

Категорија:Шахот во 1984 година
Категорија:Години во шахот
Шахот во 1988 година

## Настани

* 12-30 ноември - во Солун, Грција е одржана дваесет и осмата шаховска олимпијада организирана од ФИДЕ.

## Родени

* 3 март - Тимур Гареев, узбекистански велемајстор
* 31 март - Анте Бркиќ, хрватски велемајстор
* 14 април - Павел Чарнота, полски велемајстор
* 18 април - Јуриј Арјапетјан, украински велемајстор
* 20 април - Марк Блувштајн, руски и израелски велемајстор
* 26 април - Рауф Мамедов, азербејџански велемајстор
* 11 јуни - Џу Џенчао, кинески велемајстор
* 16 јуни - Витали Киселев, руски велемајстор
* 21 јуни - Алехандро Рамирес, костарикански велемајстор
* 7 јули - Вен Јанг, кинески велемајстор
* 6 септември - Валентин Јотов, бугарски велемајстор
* 9 септември - Басем Амин, египетски велемајстор
* 27 септември - Давид Барамидзе, германски велемајстор со грузиско потекло
* 11 ноември - Јури Вовк, украински велемајстор

## Починале

Категорија:Шахот во 1988 година
Категорија:Години во шахот
Шахот во 1992 година

## Настани

* 7-25 јуни - во Манила, Филипини е одржана триесеттата шаховска олимпијада организирана од ФИДЕ.

## Родени
## Починале

* 28 јуни - Михаил Таљ (роден 1936), советси и латвиски велемајстор, поранешен светски првак во шах (1960)

Категорија:Шахот во 1992 година
Категорија:Години во шахот
Шахот во 1994 година

## Настани

* 30 ноември-17 декември - во Москва, Русија е одржана триесеттата и првата шаховска олимпијада организирана од ФИДЕ.

Категорија:Шахот во 1994 година
Категорија:Години во шахот
Шахот во 1986 година

## Настани

* 14 ноември-2 декември - во Дубаи, Обединети Арапски Емирати е одржана дваесет и седмата шаховска олимпијада организирана од ФИДЕ.

## Родени

* 11 април - Татјана Косинцева, руска шахистка, женски велемајстор и интернцаионален мајстор
* 10 мај - Пендјала Харикришна, индиски велемајстор
* 20 мај - Дмитри Фрољанов, руски велемајстор
* 11 јуни - Андреј Волокитин, украински велемајстор
* 15 јуни - Александар Арашенко, украински велемајстор
* 24 јули - Вугар Гашимов, азербејџански велемајстор
* 26 ноември - Иван Чепаринов, бугарски велемајстор

## Починале

Категорија:Шахот во 1986 година
Категорија:Години во шахот
Шахот во 1996 година

## Настани

* 15 септември-2 октомври - во Ереван, Ерменија е одржана триесеттата и втората шаховска олимпијада организирана од ФИДЕ.

Категорија:Шахот во 1996 година
Категорија:Години во шахот
Шахот во 2000 година

## Настани

* 28 октомври-12 ноември - во Истанбул, Турција се одржа триесеттата и четвртата шаховска олимпијада организирана од ФИДЕ.

Категорија:Шахот во 2000 година
Категорија:Години во шахот
Шахот во 2002 година

## Настани

* 25 октомври-11 ноември - во Блед, Словенија се одржа триесеттата и петтата шаховска олимпијада организирана од ФИДЕ.

Категорија:Шахот во 2002 година
Категорија:Години во шахот
Шахот во 2004 година

## Настани

* 14-31 октомври - во Калвија, Шпанија се одржа триесеттата и шестата шаховска олимпијада организирана од ФИДЕ.

Категорија:Шахот во 2004 година
Категорија:Години во шахот
Шахот во 1998 година

## Настани

* 26 септември-13 октомври - во Елиста, Русија е одржана триесеттата и третата шаховска олимпијада организирана од ФИДЕ.

Категорија:Шахот во 1998 година
Категорија:Години во шахот
Шахот во 2008 година

**2008** во **[[шах]]от** содржи некои значајни настани.

## Настани

* 12-25 ноември - во Дрезден, Германија се одржа триесеттата и осмата шаховска олимпијада организирана од ФИДЕ.

## Родени
## Починале

* 17 јануари - Роберт Фишер (роден 1943), американски велемајстор, поранешен светски првак (1972-1975)

Категорија:Шахот во 2008 година
Категорија:Години во шахот
Шахот во 2010 година

## Настани

* во Ханти-Мансијск, Русија се одржала триесеттата и деветтата шаховска олимпијада организирана од ФИДЕ.

Категорија:Шахот во 2010 година
Категорија:Години во шахот
Москенесеј

**Москенесеј** (норв. *Moskenesøya*) е остров во рамките на архипелагот Лофотен во округот Нурлан, Норвешка. Се наоѓа во рамките на општините Москенес и Флакстад. 

Москенесеј е поврзан со мост со североисточниот дел на островот Флакстадеј
[thumb|thumb|left|220px|Островот Москенсеј со селото [О (Москенесеј)|О]]

Категорија:Острови во Норвешка
Шахот во 2006 година

## Настани

* 20 мај-6 јуни - во Торино, Италија се одржа триесеттата и седмата шаховска олимпијада организирана од ФИДЕ.

Категорија:Шахот во 2006 година
Категорија:Години во шахот
Шахот во 1990 година

## Настани

* 16 ноември-4 декември - во Нови Сад, СФР Југославија е одржана дваесет и деветтата шаховска олимпијада организирана од ФИДЕ.

Категорија:Шахот во 1990 година
Категорија:Години во шахот
Мовеста марписа

**Мовестата марписа** (латински: *Marpissa muscosa*) е вид пајак скокач.

Женките достигнуваат околу 8-11mm во должина, додека мажјаците достигнуваат само 6-8mm. Обата пола се сиви до кафеави по боја.

Овој вид прави еден вид гнездо под кората на исушените дрва. На дрвата се јавуваат и до 100 гнезда едно до друго. Овој пајак има хиерархија: послабите единки ја искажуваат својата инфериорност кон посилните триејќи ги нозете и полека повлекувајќи се од местото.

## Распределба
*M. muscosa* живее во Палеарктикот.

## Галерија

Податотека:Marpissa muscosa 5 Luc Viatour.jpg|Мовеста марписа на гранка
Податотека:Marpissa muscosa 1 Luc Viatour.jpg|Мовеста марписа на лист
Податотека:Marpissa muscosa 4 Luc Viatour.jpg|Мовеста марписа на гранче
Податотека:Marpissa muscosa 2 Luc Viatour.jpg|Мовеста марписа на стебло


Категорија:Пајаци-скокачи
Рејне

thumb|250px|right|Рејне во 2005
thumb|right|250 px|Воздушна панорама на Рејне
**Рејне** (норв. *Reine*) е рибарско село, административен центар на општината Москенес на островот Москенесеј во Норвешка. Населението во 2005 г. броело 342 жители. Селото е трговски центар на регионот уште од 1743. Денес, мошне важна гранка е туризмот. И покрај неговата зафрлена местоположба, секоја година местото го посетуваат илјадници туристи.

## Занимливости
Низ Рејне поминува европската магистрала Е10. Во доцните 1970-ти, најголемoто норвешко неделно списание *Allers* го избрал Рејне за најубаво село во Норвешка.

## Наводи

Категорија:Норвешка
Категорија:Села во Норвешка
Категорија:Населени места во Норвешка
Вола Гуловска

**Вола Гуловска** () е село во општината Адамов во рамките на Лукувскиот Округ, Лублинско Војводство, во источна Полска. Местото се наоѓа околу 7 км југозападно од Адамов, 27 км југозападно од Лукув, а 57 км северозападно од обласниот центар Лублин.

Селото брои 360 жители.

## Наводи

Категорија:Села во Лублинското Војводство
Категорија:Лукувски Округ
Шахот во 2005 година

**2005** во **[[шах]]от** содржи некои значајни настани.

## Настани

Категорија:Шахот во 2005 година
Категорија:Години во шахот
Шахот во 1997 година

**1997** во **[[шах]]от** содржи некои значајни настани.

## Настани
## Родени
## Починале

* 4 јули - Мигел Најдорф (роден 1910), полски и аргентински велемајстор

Категорија:Шахот во 1997 година
Категорија:Години во шахот
Шахот во 1995 година

**1995** во **[[шах]]от** содржи некои значајни настани.

## Настани
## Родени
## Починале

* 5 мај - Михаил Ботвиник (роден 1911), советски и руски велемајстор, поранешен светски првак во шах (1947-1956, 1957-1959, 1961-1963)

Категорија:Шахот во 1995 година
Категорија:Години во шахот
Шахот во 1929 година

**1929** во **[[шах]]от** содржи некои значајни настани.

## Настани

## Родени

* 17 јуни - Тигран Петросјан (починал 1984), советски велемајстор, поранешен светски првак во шах (1963-1969)

## Починале

Категорија:Шахот во 1929 година
Категорија:Години во шахот
Шахот во 1932 година

**1932** во **[[шах]]от** содржи некои значајни настани.

## Настани

* Кандаската шаховска федерација (подоцна преименувана во Шаховска федерација на Канада) ја заменила Кандаската шаховска асоцијација и за првпат сите поголеми градови во Канада биле вклучени.
* Бруно Буххолц го вовел Бохолцовиот систем за натпреварите во разлика во швајцарски систем.

## Родени

* 16 јануари – Виктор Чокалтеа (починал 1983), романски велемајстор
* 23 март – Лари Еванс, американски велемајстор
* 21 април – Лора Јаковлева, женска шахистка, велемајстор во дописен шах и поранешна светка првенка во дописен шах (1972–1977)
* 15 јуни – Хрвоје Бартоловиќ (починал 2005), шаховски композитор
* 2 јули – Леополд Митрофанов (починал 1992), шаховски композитор
* 11 август – Иштван Билек, унгарски велемајстор
* 14 септември – Карлос Јаурегуи, чилеанско-канадски мајстор
* 1 нооември – Јаир Краидман, израелски велемајстор

## Починале

* 12 јануари – Даниел Нотебоом (роден 1910), холандски шахист по кого името го добила Нотебоомовата варијанта во Словенска одбрана
* 20 април – Едгар Кол (роден 1897), белгиски мајстор по кого името го добил Коловиот систем
* 22 април – Александар Фриц (роден 1857), германски мајстор по кого името го добила Фрицовата варијанта во Одбрана со два коња
* 22 април – Сандор Такаш (роден 1893), унгарски мајстор
* 15 јуни – Луис ван Вилет (роден 1870), холандски мајстор
* 4 ноември – Рудолф Ломан, холандски мајстор, победник на неколку неофицијални првенства на Холандија
* 10 ноември – Фредерик Ејтс (роден 1884), англиски мајстор, шесткратен британски првак
* 16 ноември – Херманис Матисонс (роден 1894), латвиски шахист и шаховски композитор
* 25 ноември – Фриц Рајман (роден 1859), германски мајстор

Категорија:Шахот во 1932 година
Категорија:Години во шахот
Шахот во 1940 година

**1940** во **[[шах]]от** содржи некои значајни настани.

## Настани

* 17 јануари - Давид Пшепорка, Станислав Кон, Моижеш Ловцки, Ахилес Фридман, Абкин, Млинек, Захорски и многу други биле уапсени во шаховското кафуле Квичински во Варшава и затворени на улица Даниловичовска. (во затвор одиграле турнир, на кој победил Ловцки). Подоцна (февруари - март 1940) многу од нив (сите Евреи) биле убиени во масовното погубување од страна на Нацистите во Палмири, Генерално губернаторство.
* септември - Националниот шаховски центар во Лондон бил запале по воздушен напад (Втора светска војна).

## Родени

* 8 февруари – Борис Коган (п. 1993), советски и американски шахист
* 15 мај – Карлос Бјелицки, аргентински интернцаионален мајстор, младински светски првак во 1959
* 2 јуни – Иштван Чом, унгарски велемајстор
* 7 јуни – Људмила Белавенец, руска шахистка, мајстор, велемајстор во дописен шах и поранешна светска првенка во дописен шах (1984-1992)
* 2 август – Адријан Холис, англиски велемајстор во дописен шах
* 8 август – Драгутин Саховиќ, српски велемајстор
* 24 септември – Ренато Наранха, филипински меѓународен мајстор
* 26 септември – Владимир Савон (п. 2005), советски и украински велемајстор
* 7 октомври – Лиу Венџе, кинески меѓународен мајстор и тренер
* 10 ноември – Миодраг Тоодорчевиќ, српски велемајстор и тренер
* 19 декември – Јусефс Петкевич, латвиски велемајстор

## Починале

* околу март - Давид Пржепорка (р. 1880), полски шахист
* околу март - Ахилес Фридман (р. 1905), полски шахист
* околу март - Станислав Кон (р. 1895), полски мајстор
* околу март - Моише Ловцки (р. 1881), украинско-полски мајстор
* 5 мај - Вили Шлаге (р. 1888), шаховски мајстор и тренер
* 4 јули - Сами Фајарович (р. 1908), германски мајстор, познат по Фајаровичовата варијанта во Будимпештанскиот гамбит
* 18 јули – Давиде Мароти (р. 1881), италијански мајстор
* 11 септември - PПитер Фајф (р. ?), шкотски шахист, познат по Фајфовиот гамбит
* 30 ноември - Вилхелм Хилсе (р. 1878), германски мајстор
* декември - Валтер Јон (р. 1879), германски мајстор
* декември - Франтишел Шуберт (р. 1894), чешки мајстор
* Макс Валтер (р. 1896), словачки мајстор
* Артур Кауфман (р. 1872), австриски мајстор

## Наводи

## Надворешни врски
1940 низ таблите 

Категорија:Шахот во 1940 година
Категорија:Години во шахот
Шахот во 1941 година

**1941** во **[[шах]]от** содржи некои значајни настани.

## Настани
## Родени

* 3 мај - Нона Гаприндашвили, грузиска шахистка, прва жена во историјата со титулата велемајстор, поранешна светска првенка (1962-1978)

## Полинале

* 11 јануари - Емануел Ласкер (р. 1868), германски велемајстор, поранешен светски првак (1894-1921)

Категорија:Шахот во 1941 година
Категорија:Години во шахот
Шахот во 1942 година

**1942** во **[[шах]]от** содржи некои значајни настани.

## Настани
## Родени
## Починале

* 8 март - Хосе Раул Капабланка (роден 1888), кубански велемајстор, поранешен светски првак во шах (1921-1927)

Категорија:Шахот во 1942 година
Категорија:Години во шахот
Шахот во 1943 година

**1943** во **[[шах]]от** содржи некои значајни настани.

## Настани
## Родени

* 9 март - Роберт Фишер (п. 2008), американски велемајстор, поранешен светски првак во шах (1972-1975)
* 18 мај - Генадиј Сосонко, холандски велемајстор со руско потекло

## Починале

Категорија:Шахот во 1943 година
Категорија:Години во шахот
Шахот во 1944 година

**1944** во **[[шах]]от** содржи некои значајни настани.

## Настани

## Родени

## Починале

* 27 јуни - Вера Менчик (р. 1906), руска, чешка и британска шахистка, поранешна и прва светска првенка (1927-1944)

Категорија:Шахот во 1944 година
Категорија:Години во шахот
Шахот во 1993 година

**1993** во **[[шах]]от** содржи некои значајни настани.

## Настани

Категорија:Шахот во 1993 година
Категорија:Години во шахот
Шахот во 1945 година

**1945** во **[[шах]]от** содржи некои значајни настани.

## Настани

## Родени

* 6 февруари – Мишо Цебало, хрватски велемајстор
* 9 февруари – Нино Киров, бугарски велемајстор
* 18 февруари – Јан Плачетка, словачки велемајстор
* 14 март – Давид Леви, пкотски интернцаионален мајстор
* 31 март – Хорхе Рубинети, аргентински велемајстор
* 15 јуни – Џим Бери, американски шаховски службеник
* 25 јули – Слободан Мартиновиќ, српски велемајстор
* 21 август – Лав Албурт, руски и американски шахист
* 26 септември – Лав Гутман, поранешен советски, израелски и моментно германски велемајстор
* 10 октомври – Јури Разуваев, руски велемајстор
* 14 октомври – Борис Бачинскиј, украински и американски ФИДЕ мајстор
* 6 декември – Дан Харингтон, американски шахист и играч на покер
* 21 декември – Данкан Сатлс, канадски велемајстор
* Фредерик Фридел, германски шаховски новинар и соосновач на ChessBase
* Мијоко Ватаи, јапонска шахистка

## Починале

* Артур Вијнанс (р. 1920), холандски мајстор
* јануари - Волфганг Вајл (р. 1912), австриски мајстор
* 14 јануари - Арнолд ван ден Хоек (р. 1921), холандски мајстор
* 15 јануари - Корнел Хаваши (р. 1892), унгарски мајстор
* 1 април - Золтан фон Бала (р. 1883), унгарски шахист
* 17 април - Клаус Јунге (р. 1924), германски мајстор
* околу мај - Хајнц Новара (р. 1897), германски мајстор
* 25 јуни - Лазар Залкинд (р. 1886), советски шаховски композитор
* 14 октомври - Ѓозо Екснер (р. 1864), унгарски мајстор
* 20 октомври – Јулиус Димер (р. 1871), германски мајстор

## Надворешни врски
* 1945 низ таблите 

Категорија:Шахот во 1945 година
Категорија:Години во шахот
Шахот во 1946 година

**1946** во **[[шах]]от** содржи некои значајни настани.

## Настани
## Родени

* Ласло Полгар, унгарски шаховски учител

## Починале

* 24 март - Александар Аљехин (роден 1892), руски и француски шахист, поранешен светски првак во шах (1927-1935 и 1935-1937)

Категорија:Шахот во 1946 година
Категорија:Години во шахот
Шахот во 1951 година

**1951** во **[[шах]]от** содржи некои значајни настани.

## Настани

## Родени

* 23 мај - Анатолиј Карпов, руски велемајстор, поранешен светски првак во шах (1975-1985 и од 1993-1999 според ФИДЕ)
* 15 октомври - Рафаел Ваганјан, ерменски велемајстор
* 14 декември - Јан Тиман, холандски велемајстор

## Починале

Категорија:Шахот во 1951 година
Категорија:Години во шахот
Шахот во 1959 година

**1959** во **[[шах]]от** содржи некои значајни настани.

## Настани
## Родени

* 8 август - Леонид Јудасин, поранешен советски и израелски велемајстор

## Починале

* 2 февруари - Александар Реб (роден 1882), холандски адвокат и дипломат, прв претседател на ФИДЕ (1924-1949)

Категорија:Шахот во 1959 година
Категорија:Години во шахот
Успешните Пелс

алт=Успешните Пелс Аргентина|мини|Успешните Пелс  Аргентина

**Успешните Пелс** (шпански јазик: **Los Exitosos Pells**) е аргентинска телекомедија. Серијата започна да се емитува на местото на популарната драма Украдени животи во вечерниот термин и стартуваше со огромен успех како што и во текот на прикажувањето продолжуваше. Во главната женска улога се појавува Карла Петерсон, од серијата Лалола

## Дејство
Мартин Пелс, високомерен и манипулативен човек, е водител на најпопуларните вести во земјата. Работи веќе неколку години на каналот Мега, земајќи место, кое му дозволува да ја придобие публичката популарност, на која се радува. Марсела Њуњес, сопственичката на каналот М Вести, конкуренцијата на Мега, знае, дека неговиот договор со каналот наскоро завршува и тајно му дава предлог, на кое после преговорите, Пелс решава да го потпише. Мартин му го соопштува решението дека ја напушта работата, на сопственикот на каналот, Франко Андрада, кој е изнервиран од таквата новост , и започна жежок спор со новинарот. Во пристап на гнев, Франко го удира Мартин, кој паѓа на грб и си ја удара главата, оставајќи го безсвест. Исплашен, мислејќи дека го убил еден од најпопуларните луѓе во земјата, тој ја остава ситуацијата на Аманда, неговата десна рака, и го напушта каналот. Случајно, патувајќи до дома, Франко ја удира колата со Гонсало Ечагуе, актор и театрален препродавач, кој на надворешен лик премногу наликува на Мартин. Тој му предлага голема сума пари, за да се претставува како него. Гонсало се согласува, притиснат од неисплатените договори, и после откако го потпишува договорот, кој ни тој, ниту неговиот менаџер не го читаат, започнува да го претставува Пелс. Гонсало, веќе со новиот живот како Мартин, открива, дека Пелс се само семејство пред камерите и публиката, но од близу, тие се избегнуваат и не се разбираат. Мартин е хомосексуалец и има врска со Томас Андрада, синот на сопственикот на каналот. За тоа време, Сол ја поддржува врската со Диего Планес, кој исто така работи во Мега. Со текот на времето, Гонсало се вљубува во Сол и се зближува со неа, но таа го одбива како жена, знаејќи дека Мартин не сака жени. Тој и го признал тоа, кога започнале сентиментална врска, која била само за да ја подржи позицијата во каналот. Тој бидејќи нема привлечност кон мажите, и посветува повеќе внимание на Сол и малку по малку врската со неа станува поблиска, отколку онаа со Томас.

## Улоги

## Надворешни врски
* Официјално мрежно место
* Семрежна филмска база на податоци

Категорија:Аргентински телевизиски серии
Категорија:Теленовели
Шахот во 1961 година

**1961** во **[[шах]]от** содржи некои значајни настани.

## Настани

## Родени

* 17 јануари - Маја Чибурданидзе, грузиска шахистка, велемајстор, поранешна светска првенка (1978-1991)

## Ппчинале

Категорија:Шахот во 1961 година
Категорија:Години во шахот
Шахот во 1963 година

**1963** во **[[шах]]от** содржи некои значајни настани.

## Настани
## Родени

* 13 април - Гари Каспаров, руски велемајстор, поранешен светски првак во шах (од 1985-1993 според ФИДЕ и од 1993-2000 според ПША)

## Починале

Категорија:Шахот во 1963 година
Категорија:Години во шахот
Шахот во 1967 година

**1967** во **[[шах]]от** содржи некои значајни настани.

## Настани

## Родени

* 21 јануари - Арташес Минасјан, ерменски велемајстор
* 15 јули - Атанас Колев, бугарски велемајстор

## Починале

Категорија:Шахот во 1967 година
Категорија:Години во шахот
Шахот во 1969 година

**1969** во **[[шах]]от** содржи некои значајни настани.

## Настани
## Родени

* 19 април - Жужа Полгар, унагсрака и американска шахистка, велемајстор, поранешна светска првенка во шах (1996-1999)
* 11 декември - Вишванатан Ананд, индиски велемајстор, актуелен светски првак во шах

## Починале

Категорија:Шахот во 1969 година
Категорија:Години во шахот
Шахот во 1971 година

**1971** во **[[шах]]от** содржи некои значајни настани.

## Настани

## Родени

* 17 ноември - Мајкл Адамс, англиски велемајстор
* 18 декември - Никола Митков, македонски велемајстор

## Починале

Категорија:Шахот во 1971 година
Категорија:Години во шахот
Шахот во 1973 година

**1973** во **[[шах]]от** содржи некои значајни настани.

## Настани

## Родени

* 14 февруари - Сергеј Тивјаков, руски и холандски велемајстор
* 11 мај - Алексеј Александров, белоруски велемајстор
* 27 февруари - Трајче Недев, македонски велемајстор
* 1 август - Јакоб Агард, шкотски велемајстор со данско потекло

## Починале

* 11 јуни - Фолке Рогард (роден 1899), шведски правник и официјален шаховски службеник, поранешен претседател на ФИДЕ (1949-1970)

Категорија:Шахот во 1973 година
Категорија:Години во шахот
Шахот во 1975 година

**1975** во **[[шах]]от** содржи некои значајни настани.

## Настани
## Родени
* 15 март - Веселин Топалов, бугарски велемајстор, поранешен светски првак во шах (2005 според ФИДЕ)
* 25 јуни - Владимир Крамник, руски велемајстор, поранешен светски првак во шах (од 2000-2006 според ПША; во 2006 стана апсолутен првак според ФИДЕ и ПША)

## Починале

Категорија:Шахот во 1975 година
Категорија:Години во шахот
Шахот во 1977 година

**1977** во **[[шах]]от** содржи некои значајни настани.

## Настани

## Родени

* 11 јануари - Кристијан Бауер, француски велемајстор
* 17 јуни - Андреј Белозеров, руски велемајстор
* 18 јули - Александар Морозевич, руски велемајстор
* 9 септември - Пјотр Бобрас, полски велемајстор
* 19 септември - Емил Сутовски, руски и израелски велемајстор

## Починале

Категорија:Шахот во 1977 година
Категорија:Години во шахот
Шахот во 1983 година

**1983** во **[[шах]]от** содржи некои значајни настани.

## Настани

## Родени

* 22 јануари - Етјен Бакро, француски велемајстор
* 3 февруари - Габриел Саргисјан, ерменски велемајстор
* 10 мај - Павел Елијанов, украински велемајстор
* 28 јуни - Дмитри Јаковенко, руски велемајстор
* 23 септември - Лејниер Домингез, кубански велемајстор
* 7 октомври - Роберт Маркуш, српски велемајстор
* 11 октомври - Руслан Пономариов, украиски велемајстор, поранешен светски првак во шах (од 2002-2004с според ФИДЕ)
* 31 октомври - Александар Гришчук, руски велемајстор
* 26 ноември - Бадур Џобава, грузиски велемајстор

## Починале

Категорија:Шахот во 1983 година
Категорија:Години во шахот
Шахот во 1985 година

**1985** во **[[шах]]от** содржи некои значајни настани.

## Настани

## Родени

* 6 јануари - Артјом Тимофеев, руски велемајстор
* 27 март - Давид Навара, чешки велемајстор
* 2 април - Ниџат Мамедов, азербејџански велемајстор
* 12 април - Шахријар Мамедјаров, азербејџански велемајстор
* 5 мај - Константине Шанава, грузиски велемајстор
* 30 мај - Игор Курносов, руски велемајстор
* 25 јуни - Антон Коробов, украински велемајстор
* 3 јули - Захар Ефименко, украински велемајстор
* 12 септември - Александар Рјазанцев, руски велемајстор
* 25 октомври - Аркадиј Најдич, германски велемајстор
* 28 ноември - Евгени Алексеев, руски велемајстор

## Починале

Категорија:Шахот во 1985 година
Категорија:Години во шахот
Шахот во 1987 година

**1987** во **[[шах]]от** содржи некои значајни настани.

## Настани

## Родени

* 13 јануари - Радослав Војтасек, полски велемајстор
* 4 февруари - Никита Витјугов, руски велемајстор
* 12 март - Тејмур Раџабов, азербејџански велемајстор
* 31 март - Конеру Хумпи, идниска шахистка, велемајстор
* 6 април - Борки Предојевиќ, босански велемајстор
* 9 декември - Хикару Накамура, американски велемајстор

## Починале

Категорија:Шахот во 1987 година
Категорија:Години во шахот
Шахот во 1989 година

**1989** во **[[шах]]от** содржи некои значајни настани.

## Настани

## Родени

* 19 јануари - Максим Родштајн, руски и израелски велемајстор
* 27 јануари - Аветик Григорјан, ерменски велемајстор
* 10 февруари - Мануел Леон Хојос, мексикански велемајстор
* 11 март - Завен Андријасјан, ерменски велемајстор
* 21 април - Ли Чао, кинески велемајстор
* 4 август - Ванг Хао, кинески велемајстор
* 4 ноември - Аксел Бахман, парагвајски велемајстор
* Едуардо Итуризага, венецуелски велемајстор

## Починале

Категорија:Шахот во 1989 година
Категорија:Години во шахот
Шахот во 1981 година

**1981** во **[[шах]]от** содржи некои значајни настани.

## Настани
## Родени

* 7 јануари - Кришнан Сасикиран, индиски велемајстор
* 13 февруари - Левенте Вајда, романски велемајстор
* 1 јуни - Евгени Шапошников, руски велемајстор
* 5 јуни - Антон Шомоев, руски велемајстор
* 28 декември - Емануел Берг, шведски велемајстор

## Починале

* 26 ноември - Макс Еве (роден 1901), холандски велемајстор, поранешен светски првак во шах (1935-1937)

Категорија:Шахот во 1981 година
Категорија:Години во шахот
Шахот во 1979 година

**1979** во **[[шах]]от** содржи некои значајни настани.

## Настани

## Родени

* 19 април - Антоанета Стефанова, бугарска шахистка, велемајстор, поранешна светска првенка во шах (2004-2006)
* 8 септември - Петар Леко, унгарски велемајстор
* 5 декември - Рустам Касимџанов, узбекистански велемајстор, поранешен светски првак во шах (од 2004-2005 според ФИДЕ)

## Починале

Категорија:Шахот во 1979 година
Категорија:Години во шахот
Жива (божица)

рамка|Жива, графика од книгата на Вестфален, 1740 година
**Жива**, наречена уште и **Шива**, **Сива**, **Живија**, **Сиба** или **Разивија**, е божица на плодноста и љубовта во словенската митологија. Култ кон Жива имало во областа која сега ги опфаќа Полска, Чешка, Словачка, Словенија и Германија (особено во долината на реката Елба) пред христијанството да се прошири во оваа област. Нејзиното име значи *живот*, *постоење*. Таа му е жена на Жибог, нејзиниот машки еквивалент.

Категорија:Словенска митологија
1885 во филмот

## Настани
## Родени
## Починати

Категорија:1885 во филмот
Категорија:1880-тите во филмот
Категорија:Години во кинематографијата
1887 во филмот

десно|мини|''Човек одејќи околу еден агол'', копија на оригиналните кадри од Националниот научен музеј на Лондон, околу 1931 година. (NMPFT, Bradford)
Ова е преглед на настаните од **[[1887|1887 година]] во [[филм]]от**, вклучувајќи список на филмови и значајни луѓе кои биле родени или кои починале оваа година.

## Настани

* Ханибал Гудвин го патентира неговиот фотографски филм.
* Камерата со 16 леќи на Луј Ле Принц (LPCC Type-16) е направена во САД и филмот *Човек одејќи околу еден агол* е снимен користејќи ја оваа камера во 1887 година.
* Август - Харви Хендерсон Вилкокс го регистрира неговиот ранч од 120 хектари во округот Лос Анџелес, нарекувајќи ја површината во која е заснован Холивуд, кој подоцна ќе стане дом на американската филмска индустрија.

## Филмови

* *Човек одејќи околу еден агол*, во режија на Луј Ле Принц. Најстариот познат филм.

## Родени

* 11 јануари - Монте Блу, американски глумец (почина во 1963) 
* 13 јануари - Габриел Габрио, француски глумец (почина во 1946) 
* 13 јануари - Софи Такер, американски пејач (почина во 1966) 
* 21 јануари - Андре Андрејев, француски сет дизајнер (почина во 1967) 
* 16 февруари - Кетлин Клифорд, американска глумица (почина во 1962) 
* 21 март - Френк Урсон, американски филмски режисер и кинематограф (почина во 1928) 
* 24 март - Роско Арбакл, американски глумец и комичар (почина во 1933) 
* 9 април - Конрад Том, полски глумец, сценарист, режисер и пејач (почина во 1957) 
* 12 април - Харолд Локвуд, американски глумец (почина во 1918) 
* 23 април - Јено Торш, унгарски глумец (почина во 1946) 
* 1 мај - Курт Весперман, германски глумец (почина во 1957) 
* 18 мај - Џини Мекферсон, американска глумица и сценарист (почина во 1946) 
* 21 мај - Мејбл Талиаферо, американска глумица (почина во 1979) 
* 30 мај - Полета Нојзо, француска глумица (починала во 1971) 
* 1 јуни - Клајв Брук, британски глумец (почина во 1974) 
* 16 јуни - Аге Бендиксен, дански глумец (почина во 1973) 
* 17 јули - Џек Конвеј, американски филмски режисер и продуцент (почина во 1952) 
* 1 август - Ентони Колдвеј, американски сценарист (почина во 1963) 
* 5 август - Реџиналд Овен, британски глумец (почина во 1972) 
* 10 август - Сем Ворнер, американски филмски магнат (почина во 1927) 
* 14 август - Марија Лејко, латвиска филмска глумица (почина во 1937) 
* 5 септември - Ирина Фенвик, американска глумица (почина во 1936) 
* 26 септември - Антонио Морено, американски глумец роден во Шпанија (почина во 1967) 
* 30 септември - Лил Даговер, германска глумица (почина во 1980) 
* 5 октомври - Мени Цинер, германска глумица (почина во 1972) 
* 9 ноември - Гертруда Астор, американска глумица (почина во 1977) 
* 23 ноември - Борис Карлов, англиски глумец (почина во 1969) 
* 30 ноември - Ѓула Шјореги, унгарски глумец (почина во 1943) 
* 9 декември - Тим Мур, американски глумец (почина во 1958) 
* 23 декември - Џон Кромвел, американски глумец, продуцент и режисер (почина во 1979)

## Надворешни врски

* 
* 

Категорија:1887
Категорија:1890-тите во филмот
Категорија:Години во кинематографијата
1889 во филмот

Ова е преглед на настаните од **[[1889|1889 година]] во [[филм]]от**, вклучувајќи список на филмови и значајни луѓе кои биле родени или кои починале оваа година.

## Настани

* Eastman Kodak е првата компанија која започна со комерцијално производство на филм на флексибилна транспарентна база, целулоид.
* Се направени првите подвижни слики кои користеле целулоиден филм во Хајд Парк, Лондон од страна на Вилијам Фриз-Грин.
* Вордсворт Донисторп го создава кинесиграфот, кој фотографира кружна слика на филмска лента со ширина од 68&nbsp;mm.
* Вилијам К. Л. Диксон ја комплетира неговата работа за Томас Алва Едисон на кинетографскиот цилиндар оваа година или во 1890. Monkeyshines No. 1 е првиот филм снимен на системот.

## Филмови

* *Хајд Парк Корнер*, првите подвижни слики направени на целулоиден филм; и *Пешаци, автобуси и кочии со коњи*, изгубен филм, во режија на Вилијам Фриз-Грин
* *Monkeyshines, No. 1* – противречни извори укажуваат на тоа дека тој бил снимен или во јуни 1889 или во ноември 1890 година.

## Родени

* 3 февруари Карл Теодор Дрејер, дански режисер (почина во 1981)
* 8 февруари Зигфрид Кракауер, германски филмски критичар и новинар (почина во 1966)
* 23 февруари 
**Музидора, француска глумица, сценарист и режисер (почина во 1957)
** Виктор Флеминг, американски режисер и директор на фотографија (почина во 1949)
* 16 април Чарли Чаплин, британски глумец и филмејкер (почина во 1977)
* 26 април Анита Лус, американски писател и продуцент (почина во 1981)
* 3 мај Бјула Бонди, американска глумица (почина во 1981)
* 20 мај Карин Муландер, шведска глумица (почина во 1978)
* 31 мај Атина Сејлер, британска глумица (почина во во 1990 година)
* 11 јуни Весли Раглс, американски филмски режисер и продуцент (почина во 1972)
* 15 јуни 
**Марџори Рембју, американска глумица (почина во 1970)
** Салка Виртел, австроунгарска глумица и сценарист. (почина во 1978)
* 27 јули Вера Карали, руска глумица и балерина (почина во 1972)
* 8 август Ханс Егеде Буц, дански глумец (почина во 1968)
* 24 август Том Лондон, американски глумец (почина во 1963)
* 10 ноември Клод Рејнс, британско-американски глумец (почина во 1967)
* 19 ноември Клифтон Веб, американски глумец (почина во 1966)

## Наводи

Категорија:1889 во филмот
Категорија:1890-тите во филмот
Категорија:Години во кинематографијата
Руслана

**Руслана** — пејачка која се прослави со победа на Евровизија 2004.

Категорија:Поп-пејачи
Категорија:Живи луѓе
Војна на невестите

**Војна на невестите** (англиски: *Bride Wars*) е американски комедија– филм од 2009 година. Филмот својата премиера ја имаше на 9 јануари 2009 и забележа успех во киноблагајните. Во главните улоги како пријателки но и во еден момент непријателки се појавуваат Кејт Хадсон и Ен Хетавеј.
## Синопсис
Лив (Кејт Хадсон) и Ема (Ен Хетавеј) се најдобри пријателки уште од мали нозе. Одлично се сложуваат и секогаш биле спремни една на друга да си пријдат за помош кога било потребно. Тие исто така делат и еден женски сон – голема, совршена венчавка во најлуксузниот њујоршки хотел, Плаза. И двете го испланирале тој настан до најситни детали, од боја на конфети па сè до количината на калории во шлагот на тортата. Спрема тоа, воошто не е чудно дека и една и другата едвај ја чекаат веридбата, а сега, кога и тоа се случи, сè е спремно за случувањето ‘веначвка од соништата’.
Инаку, Лив е успешна адвокатка која се навикнала во животот да го добива она што сака, вклучувајќи совршена работа и совршен мажм а Ема е учителка која секогаш ги ставала другите пред себе. Впрочем, и заради тоа тргнуваат стресни и напорни подготовки за свадбата, тие двете знаат дека може да рачунаат една на друга и дека заедно ќе го решат секој проблем. А така и беше сè додека не дознаа дека заради административни грешки датумите на нивните венчавки се поклопуваат. Ниту една од нив не е спремна на компромис и наскоро Лив и Ема се претвораат во најдобри непријателки, што доводи до низа и ниски удари, кој со текот на времето прераснуват во вистинска војна на невести.
## Глумечка екипа

## Филмски критики
Сепак, судејќи спрема напишаното на мрежното место **Ротен Томатоес**, тоа не беше доволно за спас на *Војна на невестите*. Критичарите оваа романтична комедија, со оцена од 12% ја сместија на самото дно. Лу Луменик од **New York Post** според изгледаното напиша вака: *‘Колку е лош овој филм, предвидлив и неивентивен е јасно веќе уште од самиот трејлер.’* Рик Гроен за **Globe and Mail** изјави: *‘Гледањето на овој филм за мене беше едно од најдосадните искуства во мојот живот. Тоа е како да седите пред расипан телевизор кој непрекинато го прикажува најлошиот ситком.’* Но сепак имаше и позитивни критики, а меѓу нив се најде и Стефан Вити од **Newark Star Ledger**: *‘Се‘ на се, ова е еден добар чик флик и солиден материјал за прв состанок.’*
## Наводи

## Надворешни врски
* Официјално мрежно место 
* Семрежна филмска база на податоци
* Бокс Офис Мојо

Категорија:Филмови од 2009 година
Категорија:Филмови со Кендис Берген
Категорија:Филмови со Ен Хатавеј
Категорија:Филмови на англиски јазик
Категорија:Американски филмови
1890 во филмот

[мини|Десетте останатите кадри на ''Плоштадот Трафалгар во Лондон'' од [Вордсворт Донисторп]]
[мини|273x273пкс|Луј Август Ле Принц, [28 август 1841.]]
Ова е преглед на настаните од **[[1890 |1890 година]] во [[филм]]от**, вклучувајќи список на филмови и значајни луѓе кои биле родени или кои починале оваа година.

## Настани

* Првите подвижни слики биле направени на целулоиден филм од Вилијам Фриз-Грин, британски пронаоѓач, во Хајд Парк, Лондон во 1889. Процесот беше патентиран во 1890 година.
* Вилијам К. Л. Диксон ја комплетира неговата работа за Томас Алва Едисон на кинетографскиот цилиндар оваа година или во 1889. *Monkeyshines No. 1* е првиот филм снимен на системот.

## Филмови

* *Плоштадот Трафалгар во Лондон*,  во режија на Вилијам Кар Крофт и Вордсворт Донисторп.
* *Monkeyshines, No. 1* – противречни извори укажуваат на тоа дека тој бил снимен или во јуни 1889 или во ноември 1890 година, *Monkeyshines, No. 2* и *Monkeyshines, No. 3*, во режија на Вилијам К. Л. Диксон.
* *Mosquinha*, во режија на Етјен-Жјул Маре.
* *Сообраќајот на Кингс роуд, Челзи*, во режија на Вилијам Фриз-Грин.

## Родени

* 10 јануари – Пина Меничели, италијанска глумица (почина во 1984)
* 30 јануари – Бруно Кастнер, германски глумец (почина во 1932)
* 18 февруари – Адолф Менжу, американски глумец (почина во 1963)
* 24 февруари – Марџори Мејн, американска глумица (почина во 1974)
* 23 мај – Херберт Маршал, британски глумец (почина во 1966)
* 10 јуни – Вилијам А. Сејтер, американски филмски режисер (почина во 1964)
* 14 јуни – Меј Алисон, американска глумица (почина во 1989)
* 16 јуни – Стен Лорел, британски глумец (почина во 1965)
* 18 јуни – Гедеон Волберг, шведски глумец, сценарист и филмски режисер (почина во 1948)
* 2 август – Марин Сајс, американска глумица (почина во 1971)
* 27 август – Мен Реј, американски фотограф и режисер (почина во 1976)
* 4 септември
**Гунар Сомерфелдт, дански глумец и режисер (почина во 1947)
** Најма Вифстранд, шведска пејачка, глумица, композитор и режисер (почина во , 1968 година)
* 1 октомври – Стенли Холовеј, британски глумец (почина во 1982)
* 2  октомври – Граучо Маркс, американски комичар и глумец (почина во 1977)

## Починати

* 16 септември – Луј Ле Принц, француски филмски пионер, режисер на Сцена од Раундхејската градина (роден во 1842)

## Наводи

## Надворешни врски

Категорија:1890 во филмот
Категорија:1890-тите во филмот
Категорија:Години во кинематографијата
1898 во филмот

Ова е преглед на настаните од **[[1898|1898 година]] во [[филм]]от**, вклучувајќи список на филмови и значајни луѓе кои биле родени или кои починале оваа година.

## Настани

* 19 мај - Витаграф е основан во Њујорк.
* Бирт Акрес го создава првиот аматерски формат, Биртак, разделувајќи го филмот од 35&nbsp;mm во две половини од 17.5&nbsp;mm.
* 27 август - Алфред Џон Вест создава претстава за филмот за Кралицата Викторија.

## Филмови објавени во 1898

* *Сонот на астрономот*, во режија на Жорж Мелјес
* *Играта со топка*
* *Дојди, ајде!*, во режија на Роберт В. Пол. Првиот мултисценски филм во историјата (Во овој филм 2 сцени се едитирани заедно за првпат во историјата).
* *Тепачката меѓу Корбет и Шарки*
* *Тоа е виски од Дјуар*, првиот филм со рекламни цели, произведен од страна на Едисон Студиос
* *Дон Хуан Тенорио*, првиот мексикански филм со заплет
* *Ајфеловата кула*, во режија на Луј Лимиер. Првата сцена снимена при движење на камерата во историјата. (Таа беше снимена од лифтот во Ајфеловата кула).
* *Четирите проблематични глави*, во режија на Жорж Мелјес
* *Циркусот Хампти Дампти*, во режија на Џ. Стјуарт Блектон
* *Волшебникот*, во режија на Жорж Мелјес
* *Млинарот и оџачарот*, во режија на Џорџ Алберт Смит
* *Кратковидниот учител<br />*
* *Фотографирањето на дух*, во режија на Џорџ Алберт Смит
* *Предавањето на генералот Торал*
* *Smích a pláč* (Смеа и солзи), во режија на Јозеф Шваб-Малострански, првиот чешки филм
* *Дедо Мраз*, во режија на Џорџ Алберт Смит. Го вклучува првиот пример на паралелна акција во историјата на филмографијата.

## Дебија

* Јозеф Шваб-Малострански
* Џонстон Форбс-Робертсон - Макбет
* Салвадор Тоскано

## Родени

* 22 јануари
**Денис Легој, француска глумица (почина во 1968 година)
** Сергеј Ајзенштајн, руски режисер (почина во 1948)
* 23 јануари - Рендолф Скот, американски глумец (почина во 1987)
* 19 февруари - Вацлав Васерман, чешки глумец, сценарист и режисер (почина во 1967)
* 11 март - Дороти Гиш, американска глумица (почина во 1968)
* 27 март - Алма Тел, американска глумица (почина во 1934)
* 9 април - Пол Робсон, американски пејач и глумец (почина во 1976)
* 26 април - Џон Грирсон, шкотски документарен режисер (почина во 1972)
* 16 мај - Кенџи Мизогучи, јапонски режисер и сценарист (почина во 1956)
* 10 јули - Рене Бјорлинг, шведска глумица (почина во 1975)
* 19 јули - Оле Хилдинг, шведски глумец (почина во 1983)
* 23 јули - Бенгт Џурберг, шведски глумец (почина во 1941)
* 30 август - Ширли Бут, американска глумица (почина во 1992)
* 14 септември - Хал Б. Валис, американски филмски продуцент (почина во 1986)
* 23 септември - Јадвига Смосарска, полска глумица (почина во 1971)
* 3 октомври - Лео Макери, американски режисер (почина во 1969)
* 8 ноември - Мари Прево, канадско-американска глумица (почина во 1937)
* 20 декември - Ајрин Дан, американска глумица (почина во 1990)

## Надворешни врски

* 

## Наводи

Категорија:1898 во филмот
Категорија:1890-тите во филмот
Категорија:Години во кинематографијата
1939 во филмот

## Настани
## Родени
## Починати

Категорија:Кинематографијата во 1939 година
Категорија:1930-тите во филмот
Категорија:Години во кинематографијата
2005 во филмот

Во 2005 година биле издадени голем број на значајни и успешни филмови. Подолу се истакнати најпрофитабилните филмови за годината.

## Филмови со највисока заработувачка

## Родени
## Починати
## Наводи

Категорија:2005 во филмот
Категорија:2000-тите во филмот
Категорија:Години во кинематографијата
2006 во филмот

Ова е преглед на настани поврзани со филмот во 2006 година.

## Филмови со највисока заработка

## Родени
## Починати
## Наводи

Категорија:2006 во филмот
Категорија:2000-тите во филмот
Категорија:Години во кинематографијата
2009 во филмот

Во 2009 година биле издадени голем број на филмови. Седум од нив се нашле на списокот од педесет филмови со најголема заработувачка.

Исто така во 2009 година, Академијата за филмски уметности и науки објавила дека од оваа година, категоријата најдобар филм ќе вклучува десет номинирани филмови, наместо досегашните пет (за првпат од 1943 година).

## Филмови со највисока заработувачка

## Наводи

Категорија:2009 во филмот
Категорија:2000-тите во филмот
Категорија:Години во кинематографијата
Зенвалд

**Зенвалд** (гер. *Sennwald*) е општина во рамките на изборната единица Верденберг во кантонот Санкт Гален во Швајцарија.

## Надворешни врски
* Службена страница 

## Наводи

Категорија:Општини во Санкт Гален (кантон)
Летен јоргован

**Летниот јоргован** (науч. *Buddleja davidii*, застарено *Buddleia davidii*) — грмушка од семејството Будлеи. Растението потекнува од северозападна Кина и Јапонија. Нашироко се користи како украсно растение, а се одгледуваат и многубројни сорти. И покрај името, ова растение не е јоргован.

Во многу земји, како на пример Англија, ова е инвазивно растение, а пак во сојузните држави Орегон и Вашингтон во САД, летниот јоргован се смета за штетен коров .
 
Овој вид е натурализиран во највеќето градови во средна и јужна Европа, каде може да се прошири по пустелии и градини. Летниот јоргован претставува важен дел од исхраната на многу видови на пеперутки.

Растението не е прилагодено на остри континентални зими, и угинува на температури под -15&nbsp;°C до -20&nbsp;°C.

## Надворешни врски

* Floridata: ''Buddleja davidii''  
* USDA профили на растенија: ''Buddleja davidii'' 
*  2005. Правилник за штетен коров и негова класификација. Министерство за земјоделство на Орегон  

Категорија:Струпници
Категорија:Сушоотпорни растенија
Радиоопсерваторија Маунт Плезант

**Маунт Плезант** (анг. *Mount Pleasant*) е радиоастрономска опсерваторија на Универзитетот на Тасманија, 20 km источно од Хобарт.

## Опрема
Опсерваторијата има два радиотелескопа, имено Маунт Плезант 26-метарска антена и 14-метарската антена „Вела“. Обете се користат во мрежата на интерферометрија на многу долга основна линија (ИМДОЛ или VLBI) на Австралија.

## Надворешни врски
* Страница за опсерваторијата при Университетот на Тасманија  

Категорија:Опсерватории во Австралија
Маунт Плезант
Уметноста во 1990 година

**[[1990]] година во [[уметност]]а** содржи некои значајни настани.

## Настани


Категорија:Години во уметноста
Уметноста во 2009 година

**[[2009]] година во [[уметност]]а** содржи некои значајни настани,.
## Наводи

## Настани


Категорија:Години во уметноста
2000 во архитектурата

**[[2000]] година во [[архитектура]]та** содржи некои значајни настани.

Годината „2000 во архитектурата“ вклучува некои значајни архитектонски настани и нови згради.

## Настани
*22 јуни - Architect компанијата Снохета победи на меѓународниот конкурс за архитект за Осло Нова национална опера.
*Колона на Света Троица во Оломуц е впишан на УНЕСКО Список на светско наследство.
*Гриничко милениумско село во Лондон дизајниран од Ралф Ерскин.

## Згради и градби

### Отворени згради
[мини|десно|[Музеј на поп култура во Сиетл]]
*19 февруари – Центар Розе за Земјата и вселената во Њујорк, САД, дизајниран од Полшек Партнерство Архитекти.
*8 март – Библиотека Пекам во Лондон, ОК, дизајниран од Алсоп и Штормер. Ја освојува овогодинешната Награда Стирлинг.
*12 мај – Тејт Модерн во Лондон, претворање на Банксајд електрана од Херцог и де Мојрон.
*12 октомври – Лори театар и галериски центар во Салфорд, Англија, дизајниран од Мајкл Вилфорд и Буро Хаполд.
*Август – Британски бразилски центар во Саун Пауло, дизајниран од Марк Рабин.
*19 август – Катедралата на Христос Спасителот во Москва, Русија, реконструирана според дизајнот на Константин Тон 1832 е посветена.
*25 октомври – Спомен на холокаустот на Јуденплац откриен во Виена, дизајниран од Рејчел Вајтред.
**непознат датум*
**Кули на Емирати во Дубаи, Обединети Арапски Емирати.
**Сони центар, Потсдамер Плац во Берлин, Германија, дизајниран од Хелмут Јан.
**Дајмонд Ранч Гимназија во Помона, Калифорнија, САД, дизајниран од Том Мејн од Морфозис.
**Искуство музички проект во Сиетл, САД, дизајниран од Френк Гери.
**Сибелиус Хол во Лахти, Финска, дизајниран од Кимо Линтула и Хану Тика.

### Зградите се завршени
*14 мај – Центар Ал Фајсалијах во Ријад, Саудиска Арабија, дизајнирана од Фостер и партнери, првата зграда што е завршена во конкуренција на двајца саудиски принца; Центар на Кралството е завршен во 2002.
*Сала на банкари Запад во Калгари, Алберта, дизајниран од Кохос Евами.
*Montevetro (апартмани), Батерси Посегнете, Лондон, дизајниран од Партнерство Ричард Роџерс.

## Награди
*Златен медал на АИА – Рикардо Легорета
*Награда за архитектура - Генслер
*Награда за облакодер Емпорис – Хотел Софител Њујорк
*Гран при на урбанизмот – Александре Шеметоф
*Премиум Империјал Лауреат за архитектура – ​​Ричард Роџерс
*Прицкерова награда – Рем Кулхас
*Награда Едуер Д'Аржент – Филип Газео
*Златен медал РАИА – Џон Морфет
*РИБА Кралскиот златен медал – Френк Гери
*Награда Стирлинг – Алсоп и Стормер, Библиотека Пекам
*Медал на Томас Џеферсон во архитектура – Даниел Патрик Мојнихан
*Дваесет и петгодишна награда - Куќата Смит
*Награда Винсент Скали - Џејн Џејкобс

## Смртни случаи
*18 јануари – Маргарет Шут-Лихоцки, австриски архитект во нацистичкото движење на отпорот (роден 1897 година)
*19 февруари – Фриденсрајх Хундертвасер, австриски уметник и архитект (роден 1928 година)
*3 јули – Енрик Миралес, шпански архитект (роден 1955 година)
*29 јули – Еладио Диесте, уругвајски инженер и архитект (роден 1917 година)

## Поврзано
*Времеплов на архитектура

## Наводи


Категорија:Години во архитектурата
Висока Чука (Пробиштипско)

:*Оваа статија е за чуката во пробиштипско. За чуката во [[Гевгелија|гевгелиско]] видете [[Висока Чука (гевгелиско)]].*

**Висока Чука** — чука во Македонија со координати 42° 1' 16" СГШ, и 22° 20' 21" ИГД.

Висока Чука
Висока Чука (Гевгелиско)

:*Оваа статија е за чуката во гевгелиско. За чуката во [[пробиштип]]ско видете [[Висока Чука (пробиштипско)]].*

**Висока Чука** — чука во Македонија со координати 41° 16' 26" СГШ, и 22° 19' 26" ИГД.

Висока Чука
2004 во архитектурата

thumb|Шкотскиот парламент во Глазгов
**[[2004]] година во [[архитектура]]та** содржи некои значајни настани.

## Настани


Категорија:Години во архитектурата