Неуспех на правда

**Неуспех на правдата**, е случај кога едно лице е осудено и казнето за кривично дело што не го сторило. Ретко се користи како правна одбрана во кривични постапки и постапки за депортација. Терминот се однесува и на грешки во друга насока - „грешки на неказнивост“, или на кој било јасно неправеден исход во кој било граѓански случај . Секој „неуспех на правдата“ е и „очигледна неправда“. Повеќето системи за кривична правда имаат средства за укинување на **погрешно обвинување**, но тоа честопати е тешко да се постигне. Во некои случаи, погрешното обвинување не се укинува неколку децении, дури ни откако невиното лице е погубено, ослободено од притвор или починало.

## Терминологија
"Неуспех на правдата“ понекогаш се користи за да се опише какво било погрешно осудување, дури и кога обвинетиот може да биде виновен, на пример во врска со пресудата донесена како резултат на нефер или спорно судење. Додека неуспехот на правда е грешка од прв тип за лажно идентификување на вината, грешка на неказнивост би била грешка од втор тип  да не се докаже за виновна осомничената личност. Сепак, терминот „неуспехот на правдата“ често се користи за да се опише и вториот тип. Со намалување на смртната казна, изразот се здоби со проширено значење, имено каква било осуда за сторено кривично дело не сторено од осудено лице.

Терминот пародија на правдата понекогаш се користи за грубо, намерно злоупотребување на правдата. Јавните судења (не во смисла на висок публицитет, туку во смисла на непочитување на реалната правна постапка и правичност), поради нивниот карактер, честопати доведуваат до такви зафати.

Скандинавските јазици ( т.е. дански, норвешки и шведски) и фински имаат збор, чија шведска варијанта е *јустимиморд*, што буквално се преведува како „убиство на правдата“. Словенската група на јазици користи различен збор (на пример, *justičná vražda* на словачки јазик, *justiční vražda* на чешки), но тој се користи за судско убиство, додека злоупотреба на правдата е „justiční omyl“ на чешки јазик, што подразбира грешка на правосудниот систем, а не намерна манипулација. Терминот првично се користел за случаи кога обвинетиот бил осуден, погубен, а по смртта ослободен од вина.

## Општи прашања
Концептот на злоупотреба на правдата има важни влијанија врз стандардот на преиспитување, со тоа што апелациониот суд честопати ќе го користи своето дискреционо право да поправи обична грешка кога поинаку би се случила злоупотреба на правдата (или „очигледна неправда“). Во последниве години, ДНК доказите се користат за расчистување наслучаи на многу луѓе лажно осудени.

Ризикот од неуспех на правдата честопати се наведува како причина за елиминирање на смртната казна. Кога осудените лица ќе бидат погубени пред да се утврди дека се погрешно осудени, ефектот е неповратен. Погрешно погубените луѓе повремено добиваат посмртно помилување - што во суштина го поништува осудувањето - или им се укинати обвинувањата.

Дури и кога погрешно осудена личност не е погубена, затвор со години може да има значителен, неповратен ефект врз лицето и нивното семејство. Ризикот од злоупотреба на правдата е исто така аргумент против долгите казни, како доживотна казна затвор и суровите затворски услови.

Причините за неуспех на правдата вклучуваат:

* Договори за вина што нудат стимулации за невините да се изјаснат за виновни, понекогаш наречена дилема на невин затвореник
* Пристрасност на потврдата од страна на истражителите
* Задржување или уништување на докази од страна на полицијата или обвинителството
* Измислување докази или целосно лажно сведочење од страна на полицијата (прочитај лажење) или сведоци на обвинителството (на пример, Чарлс Рандал Смит )
* Пристрасно уредување на доказите
* Предрасуди против класата на луѓе на кои припаѓа обвинетиот
* Погрешно идентификување на сторителот од страна на сведоци и / или жртви
* Преценување / потценување на доказната вредност на вештачењето
* Контрадикторни докази
* Неисправни форензички тестови
* Лажни признанија поради полициски притисок или психолошки услови
* Погрешно насочување на жирито од страна на судија за време на судењето
* Лажни докази од страна на вистинската виновна страна или нивни соучесници ( местенка )
* Лажни докази од наводната жртва или нивни соучесници
* Заговор меѓу апелациониот суд и обвинителите за да се потврди осудата на невините
* Лажно однесување од страна на судија: Судско недолично однесување

## Стапка на појава
Различни студии проценуваат дека во Соединетите држави, помеѓу 2,3 и 5% од сите затвореници се невини. Една студија која ги разгледувала осудувањата во 1970-тите и 80-тите години на минатиот век во Вирџинија и ги споредила со подоцнежна ДНК-анализа, проценува поголема стапка на погрешно убедување, на 11,6% од ваквите случаи.  Една студија проценила дека до 10 000 луѓе може да бидат неправедно осудени за сериозни злосторства годишно во САД. Една студија од 2014 година објавена во „ *Зборник на трудови на Националната академија на науките“* направи конзервативна проценка дека 4,1% од затворениците кои чекаат на извршување на смртната казна во САД се невини и дека најмалку 340 невини луѓе може да се погубени од 1973 година

Според професорот Боаз Сангеро од Колеџот за правни и деловни активности во Рамат Ган, повеќето погрешни пресуди во Израел се за кривични дела помалку сериозни од поголеми кривични дела како што се силување и убиства, бидејќи судските системи се помалку внимателни во постапувањето со тие случаи.

## Последици
Погрешните убедувања се чини дека првично се „законски“ апсења и последователни осудувања, а исто така вклучуваат и јавно соопштение за одредено злосторство што се случило, како и одреден поединец или лица кои го сториле тоа дело. Ако осудата се покаже како неуспех на правдата, тогаш се смета дека едната или двете од овие изјави се лажни. Во случаи кога голем аудиториум несвесно е сведок неуспех или злоупотреба на правдата, јавноста што прима вести може да развие лажни убедувања за природата на самиот криминал. Исто така, може да предизвика јавноста лажно да верува дека постојат одредени видови на криминал, или дека одредени типови на луѓе имаат тенденција да ги извршуваат овие злосторства, или дека одредени кривични дела се почесто распространети отколку што се всушност. Така, погрешните убедувања на крајот можат да ги обликуваат верувањата на популацијата на едно општество во врска со криминалот. Бидејќи нашето разбирање за криминалот е социјално конструирано, тој е обликуван од многу други фактори, освен реалното нејзино појавување.

Исто така, може да бидат виновни мас-медиуми за нарушување на јавната перцепција за криминалот преку преголема застапеност на одредени раси и родови како криминалци и жртви и за истакнување на повеќе сензационални и заживувачки типови на кривични дела како повеќе вредни за вест. Начинот на кој медиумите ги презентираат прашањата поврзани со криминалот може да има влијание не само врз стравот на општеството за криминал, туку и врз неговите убедувања во врска со причините за криминалното однесување и посакуваноста на еден или друг пристап кон контрола на криминалот. На крајот на краиштата, ова може да има значително влијание врз критичките јавни убедувања за појавените форми на криминал како што се компјутерски криминал, глобален криминал и тероризам.

Постојат неповолни психолошки ефекти, дури и во отсуство на какво било јавно знаење. Во еден експеримент, учесниците значително го намалиле своето социјално однесување откако биле неправилно санкционирани. Како последица, имало негативни ефекти за целата група. Степенот на погрешни санкции варира помеѓу општествата.

Кога ќе се случи злосторство и погрешно лице е осудено за тоа, вистинскиот сторител е слободен и честопати прави и дополнителни кривични дела, вклучувајќи стотици случаи на насилен криминал. Студија од 2019 година проценила дека „погрешно убедување од погрешно лице што се случува на годишно ниво [во САД] може да доведе до повеќе од 41 000 дополнителни кривични дела“.

## По држава

### Кина
Серија погрешни убедувања откриени во 2010-тите ја поткопаа довербата на јавноста во кинескиот правосуден систем.

### Холандија
Како одговор на два извртени случаи, случајот на убиството во Сједамерпарк и убиството во Путен, Холандија го создаде „комитетот Постхумус I“, кој анализирал што се случило наопаку во случајот на убиството во Скидамерпарк. Комитетот заклучи дека пристрасноста на потврдата ја навела полицијата да ги игнорира и погрешно да ги толкува научните докази, конкретно ДНК. Последователно, комитетот постхумус II испита дали имало неправда во слични случаи. Комитетот доби 25 апликации од засегнати и вклучени научници и избра три за понатамошна истрага: случајот Лусија де Берк, случајот Ина Пост и случајот на инцест, Енсхеде. Во тие три случаи, независни истражувачи (професори Вагенар, ван Купен, Израелс, Кромбаг и Дерксен) заклучиле дека пристрасноста на потврдата и злоупотребата на комплексни научни докази довеле до потфрлување на правдата на правдата.

### Шпанија
Уставот на Шпанија гарантира компензација во случаи на неуспех на правдата.

### Обединето Кралство
Во Обединетото Кралство на затворено лице, чија осуда е поништена, може да му се исплати оштета за времето кога било во затвор. Ова во моментов е ограничено со статут на максимална сума од 1.000.000 фунти за оние кои биле во затвор повеќе од десет години и 500.000 фунти за какви било други случаи, со одземања за трошоците за храна и затворските ќелии за тоа време. Поврзано: Погрешни осуди во Обединетото Кралство .

Ричард Фостер, претседател на Комисијата за разгледување кривични случаи (КРКС), во октомври 2018 година објави дека единствената и најголема причина за неуспех или потфрлување е неоткривањето на виталните докази.

#### Англија, Велс и Северна Ирска
десно|мини| Педи Хил од Бирмингем Сикс во 2015 година. Тој овде и се обраќа на публиката за неговото застапување во борбата против неуспесите на правдата
До 2005 година, системот за помилување претпоставувал дека сите осудени лица се виновни и лошо се однесувале со оние кои не биле. За да биде условно осуден, едно осудено лице морало да потпише документ во кој, меѓу другото, го признава делото за кое е осудено. Оној што ќе одбие да ја потпише оваа декларација поминува подолго време во затвор отколку некој што го потпишал. На некои погрешно осудени лица, како Бирмингем Шест, им било одбиено условно да се ослободат од оваа причина. Во 2005 година системот се сменил и започна да ги ослободува затворениците кои никогаш не ја признале вината.

Англискиот закон нема официјално средство за исправување на „перверзна“ пресуда (осуда на обвинет врз основа на недоволни докази). Жалбите се засноваат исклучиво на нови докази или грешки од страна на судијата или обвинителството (но не и одбраната), или неправилности на поротата. Меѓутоа, се случил пресврт во триесеттите години од минатиот век кога Вилијам Херберт Валас бил ослободен од обвинението за убиството на неговата сопруга. Нема право на судење *без* порота (освен за време на проблеми во Северна Ирска или во случај кога постои значителен ризик од мешање на порота, како што се случаи на организиран криминал, кога судија или судии претседаваат без порота).

За време на раните 1990-ти, серија случаи од висок профил се покажаа како злоупотреби на правдата. Многумина резултираа од фабрикување докази за осуда на луѓе за кои мислеле дека се виновни или едноставно за да се добие висока стапка на осуда. Одредот за сериозен криминал во Западен Мидлендс станал познат по ваквите практики и бил распуштен во 1989 година. Во 1997 година била формирана Комисијата за разгледување на кривични случаи специјално за да се испитаат можните пропусти во правдата. Сепак, сè уште се потребни или нови цврсти докази за невиност, или ново докажување на правна грешка од страна на судијата или обвинителството. На пример, не е доволно само да инсистирате дека сте невини, а поротата направила грешка или да наведете дека нема доволно докази за да се докаже вината. Не е можно да се доведе во прашање одлуката на жирито или прашањето за тоа што е важно. Списокот на чекање за случаите што треба да се разгледаат за разгледување е најмалку две години во просек. 

Во 2002 година, Апелациониот суд во Северна Ирска направи исклучок од тоа кој би можел да го искористи правото на правично судење во *Р. против Валш* : „*... ако на обвинетиот му е одбиено фер судење, скоро ќе биде неизбежно дека осудата ќе да се смета за небезбедна, овој предмет според наше мислење претставува исклучок од општото правило ... пресудата треба да се смета за безбедна, дури и ако се смета дека се случило повреда на членот 6 (1) во овој случај*“. (Видете Кристи Волш (случај).)

#### Шкотска
Законот за кривична жалба (Шкотска)  од 1927 година ја зголеми надлежноста на шкотскиот апелационен суд по неуспехот на судството околу судењето на Оскар Слејтер .

Одразувајќи го сопствениот правен систем на Шкотска, кој се разликува од оној на останатото Велика Британија, шкотската комисија за разгледување кривични случаи (ШКРКС) е основана во април 1999 година. Сите случаи прифатени од ДКСКС се подложени на робусно и темелно, непристрасно разгледување пред да се донесе одлука за тоа дали ќе биде упатено на Високиот суд на правдата .

### Соединети Држави
[мини| Надгробен спомен на Џорџ Џонсон кој бил неправедно обесен во [Аризона .]]
Во јуни 2012 година, Националниот регистар на ослободувања, заеднички проект на Правниот факултет на Универзитетот во Мичиген и Правниот факултет при  Северозападниот Универзитет , првично пријавил 873 поединечни ослободувања во САД од јануари 1989 до февруари 2012 година; извештајот го нарече овој број „мал“ во земја со 2,3&nbsp;милиони луѓе во затвори и затвори, но тврдел дека има многу повеќе лажни убедувања отколку ослободувања. До 2015 година, бројот на поединечни ослободувања бил пријавен на 1.733, со 2015 година има најголем годишен број на ослободувања од 1989 година. До 2019 година, бројот се искачи на 1.934 лица. 20 лица се ослободувани додека биле на смртна казна поради докази за ДНК.

Според извештајот за Националниот регистар на ослободувања од 2020 година, лошото службено однесување придонело за 54% од сите погрешни пресуди. Студијата сметала на лошо однесување само кога тоа директно придонело за осудувања, како што се генерирање лажни докази или прикривање докази за невиност.

Најмалку 21 држава во САД не нудат компензација за погрешно затворање.

Проектот за невиност работи за ослободување од обвинение за лицата во САД кои биле неправедно осудени за кривично дело. Проценето е дека помеѓу 2,3 и 5 проценти од сите затвореници во САД се невини. Бидејќи бројот на затворени Американци е околу 2,4 милиони, според таа проценка, дури 120 000 луѓе може да бидат затворени како резултат на погрешно осудување.

Истражувањата во врска со прашањето за погрешни убедувања доведоа до употреба на методи за да се избегнат погрешни убедувања, како што е идентификација на очевидец од двојно слепо око. Водечките причини за погрешно убедување во САД вклучуваат кодоши и ненаучна форензика. Другите причини вклучуваат лошо однесување во полицијата и обвинителството.

## Поврзано

* Молба за Алфорд
* Грешка во неказнивост
* Лажни обвинувања
* Лажно тврдење за сексуално злоставување на деца
* Лажна исповед
* Невината дилема на затвореникот
* Проект за невиност
* Правна злоупотреба
* Перверзија на текот на правдата
* Полициско лошо однесување
* Претпоставка за вина

### Специфични случаи

* Список на случаи на злоупотреба на правдата
* Список на погрешни обвинувања во САД
* Список на ослободени затвореници на смртна казна

## Наводи

## Дополнителна литература

* Џед Ракоф, „Во затвор од лоша наука“, *[[Преглед на книги во Newујорк|The New York Review of Books]]*, кн. LXVI, бр. 20 (19 декември 2019 година), стр.&nbsp;79–80, 85. Според судијата Ракоф (стр.&nbsp;85), "форензичките техники кои, според нивното потекло, едноставно биле сметани за помагала на полициските истраги, добија значење во системот на кривичната правда што тие често не можат да ја поддржат. Нивните резултати се портретирани ... како што поседуваат одреден степен на валидност и сигурност што тие едноставно ги немаат “. Ракоф пофалува (стр.&nbsp;85) препорака на Националната академија на науките на САД да се „создала [независен] Национален институт за форензичка наука за да се направат основните тестирања и да се објават основните стандарди што ќе ја направат форензичката наука многу поискрено научна“.

## Надворешни врски

* Проект за невиност - непрофитна организација со седиште во САД, посветена на ослободување на погрешно осудените лица
* Невиност Мрежа Велика Британија (ИНУК)  - Организација за олеснување на случајот за наводни погрешни осудувања од невини проекти
* Innocent.org.uk - мрежно место на случаи во Велика Британија за наводни и докажани спонтани абортуси на правдата

Категорија:Видови злосторства
Категорија:Човекови права
Категорија:Погрешно осудени луѓе
Категорија:Правда