open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Камењарче (риба)

**Камењарче** (***Salariopsis fluviatilis***) — вид слатководна и солена риба што спаѓа во зракоперки и припаѓа на семејството Blenniidae. Овој вид се среќава во Јужна Европа, Западна Азија и Северна Африка.

## Таксономија
Слатководната бленија првпат формално била опишана како *Blennius fluviatilis* во 1801 година од страна на шпанскиот дипломат, адвокат, природонаучник и историчар Игнасио Хордан Клаудио де Асо и дел Рио, со нејзина типска местоположба дадена како реката Ебро, Зарагоса, Шпанија. Во 2022 година, Лука Векиони, Ендру Ц. Чинг, Фредерико Мароне, Марко Аркулео, Питер Џ. Хундт и Ендру М. Симонс спровеле филогенетска студија за блениите и ја ревидиралетаксономијата и филогенијата на родот *Salarias* *sensu lato*, предлагајќи нов род *Salariopsis* со *Blennius fluviatilis* означен како негов типски вид. Слатководната бленија е типски вид од родот *Salariopsis* кој е класифициран во рамките на подсемејството Salarinae од семејството Blennidae.

## Етимологија
Слатководната мешавина е класифицирана во родот *Salariopsis*, име кое се состои од наставка *-opsis*, што значи „има форма на“, па до *Salaria*, алузија на нејзината привидна и измамничка сличност по изглед со тој род. Специфичното име, *fluviatilis*, значи „на река“ и се однесува на појавата на овој вид во слатка вода.

## Опис
Слатководната перка има грбна перка со 12 или 13 боцки и 16 или 17 меки зраци, додека аналната перка содржи 2 боцки и помеѓу 17 и 19 меки зраци. Постои широка лента од мали точки што се протегаат дијагонално наназад и надолу од окото, а над очите има разгранета цирусна нијанса. Овој вид достигнува максимална вкупна должина од 15.4 см, иако 8 см е просечно.

## Распространетост и живеалиште
Камењарчето се наоѓа во јужна Европа од Португалија на исток до западна Анадолија, како и на островите Корзика, Сардинија, Сицилија, Евбеја, Крит, Икарија, Лезбос, Крф и Родос, со популација во неколку потоци што се влеваат во Бежанскиот Залив во Алжир.  Порано се среќавала на Кипар, но изградбата на брани и контролата на маларијата во 20 век довело до нејзино веројатно локално истребување на тој остров. Камењарчето се сретнува во незагадени делови од реки и потоци со умерена до брза струја и каде што коритото е составено од чакал, карпи и камења. Може да се најде во големи езера, каде што се јавува по карпестите брегови. 

## Наводи

Категорија:Незагрозени видови според МСЗП
Категорија:Слатководни риби на Европа
Таса Јанкоска

**Таса Самојлова Јанкоска** ( во  — ) — учесник во НОВ на Македонија.

## Животопис
Делувала од октомври 1942 гдина пружајќи им помош на борците од Шарпланинскиот партизански одред. Работела на организирање на жените во собирање народна помош и плетење. Чувала илегалци. Била изложена на терор од бугарската полиција.

## Наводи

Категорија:Учесници во НОБ
Категорија:Жени во НОБ
Малоперка ајкула гулпер

**Малоперка ајкула гулпер** () — кучешка ајкула со средна големина што живее во длабоки води од семејството *Centrophoridae*. 

## Карактеристики
Ајкулата нема анална перка, две грбни перки со боцки, долги слободни задни врвови на прните перки и длабоко засечена опашка перка. Неговата максимална должина е 98 цм (39 инчи).

## Ареал
Ајкулата се наоѓа во западниот Индиски Океан покрај Јужна Африка и Мозамбик, и западниот Пацифик покрај Хоншу, Јапонија, Индонезија, Нови Хебриди, Нова Каледонија и Австралија. Австралиските популации се сметаат за речиси загрозени во источните и најмалку загрижени во западните популации.

Малоперката ајкула гулпер се чести длабоководни ајкули. Тие живеат близу дното помеѓу 130 м. и 820 м. Тие се ововивипарни и имаат две младенчиња по легло. Нивната исхрана е првенствено коскени риби, но се консумираат и други ајкули, мекотели, ракови, па дури и туникати.

## Наводи

Категорија:Ајкули
Сејшелска ајкула гулпер

**Сејшелска ајкула гулпер** () — вид риба од семејството *Centrophoridae* што се среќава на островот Алфонс во Сејшелите. Таа е еден од 11-те опишани видови во родот *Centrophorus*. 

## Карактеристики
Најголемите измерени примероци покажуваат максимална должина од 79,7 цм за мажјаците и 65,2 цм за женките. Овој вид се одликува со фактот дека има растојание помеѓу врвот на муцката и првата грбна перка релативно поголемо отколку кај другите *Centrophorus* (еднакво на 34% од вкупната должина), висока прва грбна перка (7% од вкупната должина), долга основа на втората грбна перка (9,8% од вкупната должина) и долга муцка (12,2% од вкупната должина). Обоеноста е рамномерно сива, но задниот раб на обете грбни перки е црнкаст.

## Ареал
Присутен е само во водите на западниот Индиски Океан, околу Сејшелите. Живее во отворениот океан, до длабочина од 1000 метри.

## Наводи

Категорија:Ајкули
Листовидна ајкула гулпер

**Листовидна ајкула гулпер** () — кучешка риба од семејството *Centrophoridae*. Се вели дека *C. squamosus* има животен век од приближно 70 години, врз основа на бројот на отолитни прстени. Тоа беше првиот опишан вид во родот *Centrophorus*, кој сега содржи 13 видови. 

## Карактеристики
лево|мини|Заби и вилица на женка
Листовидната ајкула нема анална перка, две грбни перки со боцки, од кои првата грбна е релативно ниска и долга, големи очи и груби листовидни дентикули. Нејзината максимална должина е 158 сантиметри. 

## Распространетост
Источен Атлантик околу континенталните падини од Исланд на југ до 'Ртот Добра Надеж, западен Индиски Океан околу островите Алдабра и западен Пацифик околу Хоншу, Јапонија, Филипините, југоисточна Австралија и Нов Зеланд.

## Навики и живеалиште
Листовидната ајкула живее близу дното помеѓу 230 и 2.360 метри, но обично под 1.000 метри. Исто така, се јавува пелагично во многу подлабока вода. Веројатно се храни со риби и цефалоподи.

Таа е ововивипара со максимум пет млади по легло.

Нејзиното месо се користи сушено и солено за човечка исхрана и како рибино брашно.

## Статус на заштита
Одделот за заштита на природата на Нов Зеланд ја класифицираше ајкулата како „Незагрозена“ со квалификаторот „Безбедна прекуокеанска област“ според Системот за класификација на закани на Нов Зеланд.
Категорија:Ајкули
Марија Јанковиќ

**Марија Митрева Јанковиќ** ( во  — ) — учесник во НОВ на Македонија.

## Животопис
Учествувала во заднината на НОД во родниот град, од септември 1942 година. Собирала народна помош и изработувала топла облека за борците во НОВ и ПОМ. Повремено во нејзиниот дом престојувале илегалци.

## Наводи

Категорија:Учесници во НОБ
Категорија:Жени во НОБ
Глупава ајкула гулпер

**Глупава ајкула гулпер** () — ретка и загрозена длабоководна кучешка риба, која се наоѓа по должината на источниот брег на Австралија и на изолирани места северно и западно од Нов Зеланд. Позната е и како нема ајкула, **Харисонова длабоководна кучешка риба** или **Харисонова кучешка риба**. 

## Карактеристики
Немата ајкула-гулпер може да порасне до 110 цм (43 инчи) во должина и има долга, робусна глава, долга, сплескана муцка, голема уста и големи, зелени очи, кои ѝ помагаат да гледа на 250 до 385 м под вода. Телото е тенко и со средна големина, со сива до сиво-кафеава боја, со побледа долна страна. Од двете грбни перки, првата е поголема од втората, и секоја има краток 'рбет, бела задна граница и темна дамка кон предниот дел, што е поизразено кај младите. Големата опашка перка е асиметрична, со подолг горен лобус во споредба со долниот лобус.

Широките заби на овој вид се разликуваат помеѓу горната и долната вилица, при што долните заби се многу поголеми. Забите се разликуваат и помеѓу мажјакот и женката, при што мажјакот има многу поисправени, исправени горни заби и нагоре свиткани врвови на долните заби. Немата ајкула гулпер е многу слична по изглед со тесно поврзаната мала ајкула гулпер.

## Ареал
Оваа ајкула се наоѓа покрај бреговите на источна Австралија и Нов Зеланд. Нејзиното живеалиште е во демерсалната зона на горната до средната континентална падина.

## Однесување
Овие ајкули јадат претежно телеост риби (особено миктофиди), цефалоподи и ракови. Женките раѓаат максимум едно до две младенчиња на секои една до две години. Новородените младенчиња се со големина од 35 цм до 40 цм. Доказите сугерираат дека матката од левата страна е помалку функционална од десната. Тие можат да живеат до 46 години во просек.

## Популација
Големината на популацијата е непозната, но бројот се намалил за дури 99% во некои области од 1970-тите. Овој вид се лови за месо и масло од црн дроб. Видовите кучешки риби од горниот дел на падината се поранливи на фаќање од видовите од средниот дел на падината, бидејќи се цел на нивната вертикална дистрибуција и поголемиот дел од нивната локална географска дистрибуција. Ниската стапка на репродукција, доцната возраст на зрелост и долгиот животен век типични за овие ајкули значи дека тие веројатно не се во можност брзо да се опорават по исцрпувањето.

## Заштита
Се преземаат мерки за зачувување на овој гулпер, што вклучува вклучување во Законот за заштита на животната средина и зачувување на биолошката разновидност за да се создаде план за безбедност на овој вид. Како одговор на вродената ниска продуктивност на овој вид и континуираното намалување на бројот, воведени се ограничувања за ловење во области во јужните австралиски води.

Одделот за заштита на природата на Нов Зеланд го класифицираше глупавиот гулпер „Со недостаток на податоци“ со квалификаторот „Загрозена во странство“ според Новозеландскиот систем за класификација на закани.

## Наводи

Категорија:Ајкули
Мала ајкула гулпер

**Мала ајкула гулпер** () — мала, длабоководна кучешка риба од семејството Centrophoridae. 

## Карактеристики
Малата ајкула гулпер нема анална перка, две грбни перки со боцки, малку грбави назад пред првата грбна перка, потемни области на обоеност над жабрите и на грбните перки, долги слободни задни врвови на градните перки и засечена опашка перка.

## Распространетост
Малата ајкула гулпер живее во северниот Мексикански Залив, источниот Атлантик од Шпанија на југ до 'Ртот Добра Надеж, Медитеранот западно од Сицилија, западниот Индиски Океан околу Мозамбик, Арапското Море и Бенгалскиот Залив околу Индија, а можеби и Тајван.

## Навики и живеалиште
Малата ајкула гулпер е честа кучешка риба и живее близу дното помеѓу 50 и 1.400 м. Тие се ововивипарни со обично само едно младенче по легло. Јадат коскени риби и лигни.

## Наводи

Категорија:Ајкули
Африканска ајкула гулпер

**Африканска ајкула гулпер** () — вид на ајкула-гулпер што се среќава во Западниот Индиски Океан, Мозамбичкиот канал и во Атлантскиот Океан покрај бреговите на Брегот на Слоновата Коска, Екваторска Гвинеја, Канарските Острови, Гана, Того и Сенегал. 

## Наводи

Категорија:Ајкули
Мозаична ајкула гулпер

**Мозаична пастрмка** () — мала ретка длабоководна кучешка риба, која се наоѓа во Тихиот Океан околу Хоншу, Јапонија и Хавајските Острови на длабочина помеѓу 260 и 728 метри. Таа е еден од 13-те опишани видови во родот *Centrophorus*. 

## Карактеристики
Мозаичната ајкула гулпер нема анална перка, две грбни перки со големи боцки (втората грбна е релативно висока, речиси исто толку висока како првата), големи очи, аголни продолжени слободни врвови на прните перки и умерено засечена опашка перка. Има максимална должина од 89 цм. Мозаичната ајкула гулпер има умерено долга, параболична муцка со ширина што е малку поголема од онаа на нејзината уста. Нејзината уста вклучува групи остри, едноискуспидни заби и во горната и во долната вилица, при што долните групи се поголеми од горната. Мозаичната ајкула гулпер е ововивипара и произведува литри од 1 до 2 младенчиња.

## Статус на заштита
Бидејќи се наоѓа на длабочини помеѓу 260 и 728 метри, мозаичната ајкула гулпер е доволно ретка што нема никакво значење за рибарството, за разлика од другите од родот *Cemtrophorus*.

Статусот на заштита на мозаичната ајкула гулпер моментално е класифициран како загрозен.

Мозаичната ајкула гулпер се чини дека е безопасна за луѓето.

## Наводи

Категорија:Ајкули
Вета Јанкулова

**Вета Костова Јанкулова** ( во  — ) — учесник во НОВ на Македонија.

## Животопис
Била симпатизер на напредното работничко движење од 1940 година. Учествувала како работник во заднината на НОД во Битола од 1941 година. Чувала и пренесувала илегален материјал и уште од пред војната кај неа се одржувале илегални состаноци. Веднаш, со започнувањето на НОД, иако прилично стара и во мошне тешка материјална положба соработувала во НОД и својата куќа ја ставала на располагање на МК КПЈ - Битола. Од половината на 1942 година, живеела во Скопје. Чувала илегалци
и илегален материјал, пренесувала пошта.

## Наводи

Категорија:Учесници во НОБ
Категорија:Жени во НОБ
Јужна кучешка риба

**Јужна кучешка риба** () — вид ајкула од семејството *Centrophoridae*. Опишана е во 2008 година заедно со западната ајкула гулпер и припаѓа на родот *Centrophorus*. Главно се наоѓа во Индискиот и Тихиот Океан, но се присутни и во други океани. Како резултат на тоа, таа е еден од поновите и понејасни видови ајкули до денес. 

## Наводи

Категорија:Ајкули
Благуња Јанкулоска

**Благуња Јанкулоска** ( во  — ) — учесник во НОВ на Македонија.

## Животопис
Учествувала во НОД во заднината на селото од 1944 година и повремено чувала илегалци и борци на НОВ и ПОМ. Била активна во организацијата на АФЖ.

## Поврзано

* Тасе Момиров Јанкулоски — македонски револуционер од ВМОРО.
* Дело Спасев Јанкулоски — македонски револуционер од ВМОРО.
* Софија Јанкулоска—Цола — учесник во НОВ на Македонија

## Наводи

Категорија:Учесници во НОБ
Категорија:Жени во НОБ
Пресметката во Абилен

**„Пресметката во Абилен“** (англиски: *Shotdown at Abilene*) е филм на режисерот Чарлс Ф. Хас (Charles F. Haas) од 1956 година, смимен по сценариото на Берн Гилер (Berne Giler) и Кларенс Упсон Јанг (Clarence Upson Young). Главните улоги ги толкуваат: Џок Махони (Jock Mahoney), Марта Хајер (Martha Hyer) и Лајл Бетгер (Lyle Bettger).

## Содржина
По завршувањето на Граѓанската војна, поранешниот шериф Џим Траск (го игра Махони), кој се борел во војската на Конфедерацијата, се враќа во родниот град Абилен. Таму, сите биле убедени дека тој е мртов, па неговиот стар пријател Дејв мосли (го игра Бетгер) се свршил со поранешната сопруга на Џим (ја игра Хајер), а истовремено, тој е еден од најголемите земјопоседници во околината. Жителите на градот го убедуваат Траск повторно да стане шериф, но тој повеќе не сака да носи оружје...

## Наводи

Категорија:Американски филмови
Категорија:Филмови на англиски јазик
Категорија:Филмови од 1956 година
Категорија:Вестерни
Категорија:Црно-бели филмови
Категорија:Филмови чие дејствие се одвива во САД
Категорија:Филмови на Чарлс Ф. Хас
Категорија:Филмови со Џок Махони
Категорија:Филмови со Марта Хајер
Категорија:Филмови со Лајл Бетгер
Западна ајкула гулпер

**Западна ајкула гулпер** () — вид на квалиформна ајкула откриена во 2008 година. Видот претходно бил идентификуван како варијанта на глупавата ајкула гулпер, но бил диференциран врз основа на морфологијата. Западниот гулпер е позната од водите на Западна Австралија, како и Индонезија, Источен Тимор и островите во Јужниот Индиски Океан. Оваа ајкула е класифицирана како „најмалку загрижена“ од страна на Меѓународен сојуз за заштита на природата. 

## Таксономија
Првиот опис на видот е направен во 2008 година од Вилијам Тоби Вајт, истражувач во Австралија, Дејвид А. Еберт, истражувач во Истражувачкиот центар за ајкули во Пацификот во Мос Лендинг, Калифорнија и Леонард Џ.В. Компањо, истражувач во Истражувачкиот центар за ајкули во Музеите Изико. Објавен е во томот Описи на новите австралиски хондрихтијани, во кој се објавени и описи на 36 други видови ајкули, лизгалки, раи, химери и риби-стаорци.

Пред оваа публикација, видот не бил диференциран од глупавата ајкула гулпер (*Centrophorus harrissoni*), која има сличен изглед.

## Наводи

Категорија:Ајкули
Славка Јанкуловска

**Славка Јованоска Јанкуловска** ( во  — ) — учесник во НОВ на Македонија.

## Животопис
мини|Славка била борец на третата македонска ударна бригада.
Од 1942 година била член на младинска воспитна група, а во 1943 година и член на СКОЈ. Собирала народна помош и плетела
топла облека за борците на Вториот кумановски партизански одред. Пролетта 1944 година била борец во Вториот кумановски партизански одред, а потоа во Третата македонска ударна бригада.

## Наводи

Категорија:Учесници во НОБ
Категорија:Жени во НОБ
Алоис Лекса фон Ерентал

мини|Ерентал во 1907.
**Алоис Лекса фон Ерентал** бил австриски дипломат и државник, роден на 27 септември 1854 година во Бохемија, а починал на 17 февруари 1912 година во Виена. Од 1906 до 1912 година бил министер за надворешни работи на Австро-Унгарија. Претходно долго време бил амбасадор во Русија, каде што добро ги запознал руските прилики.

Најмногу останал запаметен по анексијата на Босна и Херцеговина во 1908 година. Иако Австро-Унгарија ја окупирала таа територија уште од 1878, таа формално сè уште припаѓала на Отоманската Империја. Ерентал одлучил целосно да ја припојат кон монархијата, што предизвикало тешка меѓународна криза позната како Босанска криза. Србија и Русија биле особено разгневени, а кризата едвај се избегнала војна. Овој потег трајно ги влошил односите со Србија и значително придонел за тензиите што подоцна доведоа до Првата светска војна.

Категорија:Родени во 1854 година
Категорија:Починати во 1912 година
Категорија:Австриски дипломати
Младица

**Младица** (латински: *Hucho hucho*), позната како дунавски лосос или црвена рипка (германски: *Rotfisch*) — најголемиот предатор од родот на пастрмките (*Salmonidae*), со оглед на тоа што достигнува големина од скоро 2 метри и 50 килограми. Ретко го менува местото на своето живеење и претставува многу територијална риба. Тие имаат максимална должина од 2 метри и тежина до 50 килограми.

## Распространетост

Младиците живеат исклучиво во чисти и студени води (реки и езера) од Дунавското сливно подрачје. На Балканот се среќава во Словенија (Крка, Сава, Соча, Идријца и др.), Босна и Херцеговина (Уна, Дрина, Лашва), Србија (Дрина, Ѓетиња, Нишава), Црна Гора (Тара, Лим, Плавско езеро). Нејзиниот близок роднина (*[[Тајмен|Hucho taimen]]*), може да се најде во Азија, пред се во Сибир и Монголија.

## Мрестење

Мрстењето се случува во периодот на март до април. Полно е зрела во 5-та година кога веќе достигнува должина од 50-60 см. Се мрести во плитка вода и полага од 10.000 до 25.000 икри.

## Исхрана

Како најголема риба што се наоѓа во многу европски реки, младицата, како и многу други пастрмки, подлежи на онтогени промени како што старее. Помалите риби се хранат со ларви од водни инсекти или со инсекти фрлени во водата. Како што стареат, поголемите единки ловат други видови риби и мали 'рбетници. Од една студија во Словачка,[9] постарите единки фатени од рибари првенствено изгледа дека ловат шпирлин *Alburnoides bipunctatus*, клен *Leuciscus cephalus*, кафеава пастрмка *Salmo trutta* и мрена *Barbus barbus*. 

Главно се храни со риби и ракови, но додека е помлада, на менито и се наоѓаат и инсекти и црви. Не се храни секојдневно, а кога ќе се нахрани знае долго да мирува во подлабоките вирови каде што и најчесто пребива. Најчесто се храни ноќе.

## Лов

Се лови на стримери кои неретко се подолги и од 15 см. Неопходна е трска посилна од #5 и типет не потенок од 0,20 см. доколку се претендира на трофеен примерок. На јадица е неверојатно борбена и силна, и знае да искокува од водата при борба. Нејзините бројни и остри заби со леснотија можат да го прекинат типетот. Младицата уште е позната и како “*риба на 1000 зафрлања*”, бидејќи тешко и ретко се лови. Најчесто се среќава во подлабоките делови на реките и неретко се лови во зимски денови или пак денови со нестабилно и лошо време, кога е и најактивна.

## Наводи

## Надворешни врски
* Младица (Hucho Hucho) на mkmatka.wixsite.com
Категорија:Тајмени
Рибен стек

десно|мини|Стек од лосос (лево), филе (десно).
**Рибен стек**, алтернативно познат како **рибна шницла**, ― парче храна од риба кое е нормално на 'рбетот и може да ги содржи коските или како месо без коски. Рибните стекови може да бидат споредени со рибните филети, кои се сечени напоредно од двете страни на 'рбетот и не содржат големи коски. Рибните стекови може да бидат направени со кожа или без неа, и воглавно се правени од риба поголема од 4.5 кг. Рибните стекови од особено големи риби може да бидат исечени на парчиња за да бидат без коски.

Потребно е помалку време за да биде направен рибен стек отколку филе, бидејќи стековите често се со коска и кожа. Сечењето на 'рбетот со нож може да биде тешко, па затоа е подобро да биде користен касапска пила или секач за да бидат направени рибни стекови. Поголемите риби, како што се туната, сабјарката, лососот, лавракот  и махи-махито, често се сечени на стекови.

Рибните стекови можат да бидат печени на скара, пржени во тава, или печени. За разлика од другите ’Рбетници, над 85% од телото на рибата е составено од потрошлив скелетен мускул и има помека текстура. Додека говедскиот стек бара време за готвење и може да биде жилав, рибното месо е готвено брзо, е нежно и има тежнеење да се распаѓа кога е ракувано, а рибните стекови имаат помала веројатност да се распаднат за разлика од рибните филети. За разлика од говедскиот стек, рибните стекови често се печени во сос.

## Поврзано

* Бифтек
* Список на јадења со стек
*  

## Наводи

## Дополнителни извори

* Грин, Ализа (2010) ''Чиракот на рибарот: Водич на експерт за избор, подготовка и готвење на свет на морска храна, предавани од мајсторите'' стр. 78–83, Quarry Books. ISBN&nbsp; .
Стек
Категорија:Стек
Црни браќа

**„Црни браќа“** (словенечки: *Črni bratje*) е роман на словенечкиот писател Франце Бевк од 1952 година. 

## Изданија на македонски јазик
Книгата била првпат објавена на македонски јазик во 1966 година од издавачката куќа „Кочо Рацин“, како дел од библиотеката „Златна клупа“.
Во 1970 година, романот бил објавен од издавачката куќа „Македонска книга - Скопје, во рамките на библиотеката „Златна клупа“. Преводот од словенечки јазик е дело на Славчо Темков.Збирката е печатена во мек повез и има 140 страници. Техничкото уредување е дело на Коста Бојаџиевски, додека нацртот на корицата го направил Томо Шијаковиќ. Автор на илустрациите е Јован Петров, коректурата ја направила Вера Арсовска. Книгата била испечатена во печатницата „Нова Македонија“, во тираж од 10 000 примероци.

## За делото
Во поговорот напишан на 26 март 1952 година, авторот укажува дека настаните опишани во романот се вистинити при што и тој бил учесник во нив во текот на Втората светска војна. Исто така, тој познавал некои од членовите на групата која ја нарекувале „Црни браќа“: еден го запознал в затвор, друг во интернација, а трет како партизан. Понатаму, тој нагласува дека, иако книгата обработува вистинити настани, тие не се опишани сосема исто како што се случиле, туку во слободно толкување, а неговата цел била да го зачува споменот на „Црните браќа“.

## Наводи

Категорија:Дела на Франце Бевк
Категорија:Словенечки романи
Категорија:Книги на словенечки јазик
Категорија:Изданија на Македонска книга
Категорија:Изданија на Кочо Рацин
Категорија:Книги од 1952 година
Пласкун

**Пласкун** (***Rhodeus sericeus***) — мала риба од семејството крапови. Понекогаш се нарекува „горчливец“, што датира од времето кога европскиот горчливец (*Rhodeus amarus*) сè уште се сметал за ист вид со *R. sericeus*, а „горчливец“ правилно се однесува на кој било вид во целиот род *Rhodeus*. Амурскиот горчливец се наоѓа во Сибир, додека европскиот горчливец се наоѓа од европска Русија кон запад.

Школките се главен дел од нивниот репродуктивен систем, а во нив се положуваат јајца. Долго време се сметало дека се симбиотски со школките (чија ларвална фаза се прицврстува на рибните жабри за време на развојот), но неодамнешните истражувања покажаа дека тие се всушност паразитски, и тоа е забележано кај претставниците од Кина.

Младите обично живеат во области со густ раст на растенијата. Тие се издржливи риби и можат да преживеат во вода која не е многу добро оксигенирана. Нивната максимална должина им е до 10 см. Исхраната на младите се состои од растителен материјал и мали ларви од инсекти.

## Варијација на бои
Постојат единки со проѕирни лушпи, иако се ретки, и се експлоатираат во аквариумската трговија. 

## Наводи

Категорија:CS1-одржување: бројчени имиња: список на автори
Категорија:Незагрозени видови според МСЗП
Категорија:Риби
Вардарска штипалка

**Вардарска штипалка** (*Cobitis vardarensis*) — вид на зракоперкаста риба од семејството Cobitidae.

## Животна средина
Забележано е дека *Cobitis vardarensis* се среќава во слатководна средина во опсег на демерсални длабочини. Овој вид живее во соленкасти води. Исто така, е автохтон во суптропска клима.

## Опис и распространетост
Вардарската штипалка има издолжено тело, од страните сплескано и покриено со многу ситни лушпи. И главата е странично сплескана. Има шест мустаќи, четири на врвот на рилото и два во аглите на устата. Предните ноздри се издолжени во вид на куси цевчиња. Устата е долна со дебели, меснати усни. Очите се поставени високо горе на главата. Својствено за вардарската штипалка е што под секое око има еден трн со два шпица. Бојата на телото е од потемно жолта на грбот до светложолта на страните и стомачниот дел. По страните, под страничната линија има низа од 10 до 20 крупни, правоаголни, но заоблени, темносиви до црнобраон дамки во вид на широка лента. Над нив се наоѓаат поситни, неправилни пеги, што исто така образуваат надолжна линија. Грбната, опашната и аналната перка се право засечени и на истите има темни пеги во повеќе редови. Согласно податоците од постарата литература во Република Македонија постоел вид Cobitis taenia распространет во водите Република Македонија и специфични популации на ниво на подвидови за различни сливови. Согласно новата систематика во Република Македонија разликуваме повеќе одделни видови штипалки и тоа: Вардарска штипалка – C.vardarensis, Охридска штипалка – C.ohridana, Преспанска штипалка – C.meridionalis, Струмичка штипалка – C.strumicae, Балканска штипалка – C. elongata. Меѓусебните морфолошки разлики се мали. Издвојувањето во посебни видови во основа е направено врз база на истражувања на молекуларно ниво.

## Основни биолошки одлики
Живее во чисти и мирни води, истечни или во крајбрежниот регион на езерата. Лесно и често се вкопува во песокот, а понекогаш се завлекува помеѓи водените растенија. Полова зрелост кај вардарската штипалка настапува во втората, односно третата година од животот, при должина од 5 до 8 см. Се мрести во пролет и лето, од април до јули. Икрата ја положува на растенија, корени или на песок. Плодноста е релативно голема и изнесува 100.000 до 150.000 зрна икра. Вардарската штипалка е риба со мали димензии. Достигнува максимална должина до 15 см, а обично е долга 6 до 8 см. Животниот век и е до 10 години. Ларвите на вардарската штипалка се хранат со ситни ракообразни, а возрасните со нив и со разни други мали животни од дното односно со органски отпадоци. Во потрага по нив зема песок во устата од него ги изолира органските честички, а песокот го исфрла низ жабрите. Овој вид има „санитарна” функција во екосистемите во кои живее во смисла подобрување на квалитетот на водата преку консумирање на органскиот отпад како нејзина храна.

## Значење
Нема никакво значење од аспект на стопански, рекреативен, и спортски риболов.

## Наводи

Категорија:Таксони именувани од Станко Караман
Категорија:Незагрозени видови според МСЗП
Категорија:Риби опишани во 1928 година
Категорија:Слатководни риби на Европа
Категорија:Риби на Македонија
Chlorurus strongylocephalus

**Chlorurus strongylocephalus** — вид морска риба зракоперки, која што припаѓа на семејството *Scaridae*. Живее во Индискиот Океан, во корални гребени. Оваа риба може да се најде помеѓу Аденскиот Залив и Сокотра по брегот на Источна Африка, па сè до Мозамбик на југ и преку Индискиот Океан до западна Индонезија. Оваа риба формира комплексен вид со *Chlorurus gibbus* од Црвеното Море и *Chlorurus microrhinos* од западно-централниот Пацифик.

## Галерија

Податотека:Scarus_strongylocephalus_Maldives.JPG|алт=Male| Мажјак
Податотека:Chlorurus_strongylocephalus_296762599.jpg|алт=Male| Мажјак
Податотека:Chlorurus_strongylocephalus_473596322.jpg|алт=Female| Женка


## Наводи

Категорија:Незагрозени видови според МСЗП
Категорија:Риби
Атлантски ѕвездобројач

**Атлантски ѕвездобројач** (***Uranoscopus scaber***) — морска, суптропска риба од семејството Uranoscopidae. Нејзиното тело е погодно за живот на морското дно и е една од ретките риби способни за биоелектрогенеза, односно способност да генерираат електричен полнеж.

## Распространетост и живеалиште
Распространета е по должината на атлантскиот брег на Европа и Африка, многу е честа во Средоземното Море и Црното Море, а се сретнува и во Бискајскиот Залив. Тоа е демерсална риба, која живее во песокливи или калливи песочни седименти по должината на континенталниот гребен, помеѓу длабочини од 14–400 метри. Не е економски важна риба, бидејќи генерално се лови како случаен улов, но е еколошки важна.

## Опис
Типично за неговиот род, неговото тело е донекаде дорзо-вентрално сплескано, нема пливачки меур, и е долго и до 35 сантиметри, но обично е помеѓу 20 и 30 см. Главата и вилиците му се ротирани нагоре и има многу големи очи и уста. Телото му е кафеаво по боја и може да има бројни мали светли точки, со посветол стомак. Живее до околу 5 или 6 години, а женките се поголеми по големина од мажјаците. 

## Биологија

### Исхрана
Како и другите ѕвездобројачи, тоа е предатор кој лови од заседи и лежи закопан под песок, му се гледаат само очите. Има голема уста, со кожа што штрчи од долната вилица, која може да ја движи внатре и надвор за да дејствува како мамка за плен. Кога пленот ќе се приближи, рибата се движи кон пленот користејќи специјално адаптиран 'рбет за да генерира сила со свиткување од 60°, што трае помалку од 30 милисекунди за да го проголта пленот. Се храни првенствено со ларви од риба и помали риби, како што се гобии, пикарели и мали ракови, но е познато и дека јаде мекотели, ехинодерми, анелиди, алги и растителен материјал.

### Репродукција
Тие можат да се мрестат помеѓу април и септември, во зависност од регионот, и да произведуваат пелагични јајца, со дијаметар од околу 2 милиметри. По изведувањето, ларвите и младите остануваат пелагични. Мажјаците се малку почести од женките, но ова може да варира во рамките на локалните популации.

### Електрични органи
Сите видови во родот *Uranoscopus*, заедно со оние во *Astroscopus*, еволуирале да имаат електрични органи, но немаат рецепторни органи. И двата вида независно еволуирале и се единствените два рода во редот Perciformes кои произведуваат електрични органиски празнења (EODs). Рибите од неговиот род произведуваат пулсирачки EODs додека се хранат и додека се под опасност. Рибата произведува EODs со електричниот орган, добиен од звучните мускули. Кај други риби, звучните мускули се користат за производство на звук со потресување на пливачкиот меур.

## Наводи

Категорија:Незагрозени видови според МСЗП
Категорија:Риби во Средоземното Море
Васил Манчев

**Васил Манчев** е бугарски учител и преродбеник.

## Биографија
Роден е во 1832 година во Свиштов, каде што се здобил со солидно образование во елинското училиште на Емануил Васкидович, при Георги Владикин и Христаки Павлович. Образованието го продолжил во Букурешт, каде што учел француски, италијански и други јазиции. Станал учител во Свиштов во периодот од 1858 – 60 г.

Околу 1860 г. дошол во Битоа, да го шири бугарското чувство помеѓу населението, кое до тогаш не постоело. За да се заштити од сигурните грчки прогонства, прифатил католичка унија и живеел кај католичките мисионери, лазаристи. Тие токму тогаш отвориле и прво бугарско училиште во Битола, а за учител го поставиле токму Манчева.

Категорија:Бугарски просветни дејци
Категорија:Бугарска пропаганда во Македонија
Морски петел

**Морскиот петел**  (***Dactylopterus volitans***) — риба што живее на дното во тропските до топлите умерени води од двете страни на Атлантикот. На американската страна, се среќава до Масачусетс на север и до Аргентина на југ, вклучувајќи ги Карибите и Мексиканскиот Залив. На европската и африканската страна, се протега од Ламанш до Ангола, вклучувајќи го и Медитеранот. Ова е единствениот вид во монотипскиот род *Dactylopterus*. Слични и сродни видови од родот *Dactyloptena* се наоѓаат во Индискиот и Тихиот Океан.

Оваа риба се среќава во разни бои, може да е кафеава или зеленикава со црвеникави или жолтеникави дамки. Кога е возбудена, рибата ги шири своите „крилја“, кои се полупроѕирни, со фосфоресцентна, светло-сина боја на врвовите. Рибата има и големи очи. Достигнува до 50 см во должина и 1.8 кг во тежина.

Главно се исхранува со мали риби, школки и ракови.

## Галерија

Податотека:Dactylopterus_volitans_(Linnaeus,_1758).jpg|алт=In the Caribbean| Во Карибите
Податотека:DactylopterusVolitans.JPG
Податотека:Flying_gurnard.JPG|алт=Jamaica| Јамајка
Податотека:FlyingGurnard.jpg|алт=In Malta| Во Малта
Податотека:Flying_Gurnard_(Rundunell).jpg|алт=In Malta| Во Малта
Податотека:Flying_Gurnard_(4578998771).jpg|алт=At St. Vincent| Во Свети Винсент


## Наводи

Категорија:Риби
Рибна коска

десно|мини|300x300пкс|
**Рибна коска** е секое коскено ткиво кај рибата, иако во општата употреба терминот се однесува конкретно на деликатните делови од не пршленскиот скелет, како што се ребрата, боцките на перките и интрамускулните коски. Не сите риби имаат рибни коски во оваа смисла; на пример, јагулите и рибниците немаат други коски освен черепот и пршлените.

Рибните коски ги контролираат мускулите без да ја попречат нивната подвижност. Постојат неколку видови на рибини коски: епиневралии, епицентралии, епиплевралии и миорхабдои.

При готвење, рибните коски најчесто се отстрануваат и не се конзумираат. Поради нивната форма, рибните коски може случајно да се проголтаат и да предизвикуваат болка во хранопроводот, при што коската ќе мора хируршки да ја отстрани лекар.

Рибните коски се користени за био-санација на оловото од контаминирана почва. 

## Литература
* 

Категорија:Анатомија на риби
Риби мамки

[десно|мини|323x323пкс|[Сардела|Инчуните се вообичаени риби-мамки во океанот.]]
десно|мини|300x300пкс|Златните рипки за хранење се вообичаени риби-мамки.
Под поимот **„риби** **мамки“** се подразбираат мали риби кои ги ловат рибарите и ги користат како мамка за привлекување и ловење на поголеми риби. Рибите мамки се обично оние риби кои ги има во изобилство и брзо се размножуваат.

## Преглед
Во морски риби-мамки спаѓаат: сардела, гуџонот, Hemiramphidae, како и *Hemiramphus brasiliensis* и сафрида**.** Исто така и дел од поголемите риби (<u>летачка риба</u> или риба-<u>дама</u>) спаѓаат во групата на риби-мамки.

Како дел од слатководните риби што можат да се искористат како мамка се ситните рипки од семејството крап, семејството Catostomidae, Fundulidae, семејството Cyprinodontoidei, Scorpaeniformes, семејството Centrarchidae.

Рибите-мамки се споредуваат со храна за риби.  Терминот риби-мамки е дел од рибарството кој се користи во овој контекс и најмногу е употребуван од рекреативните риболовци. Воедно, тие се и плен во дивината од поголеми предатори за храна. Во улога на предаторите најчесто спаѓаат други поголеми риби, морски птици и морски цицачи. Како што веќе споменавме луѓето ги фаќаат овие риби со цел да го употребат како плен при ловењето на други риби. 

Со помош на својот мирис или со помош на светлина, која всушност функционира со привлекување на зоопланктон, рибите-мамки се во улога на плен за другите поголеми риби.

Пливањето во океанска вода каде што се присутни рибите-мамки може да биде опасно, од таа причина што овие риби привлекуваат ајкули. Рибите-мамки понекогаш ги користат Китовите-ајкули  понекогаш им се од корист на рибите-мамки, бидејќи се користат како штит од предаторите. Еден од попознатите предатори е туната, која прилично е претпазлива во присуство на ајкули. Ајкулите не можат лесно да ги нападнат рибите-мамки, бидејќи тие постојано пливаат над нив со преголема брзина. Сепак, ајкулите на крајот нуркаат длабоко, каде што рибите-мамки не можат да пристапат и кога другите предатори конечно се осмелуваат да ги нападнат насуканите риби-мамки, ајкулата се враќа да изеде бројни риби-мамки кои веќе се преокупирани со напаѓачката туна.

## Индустрија
Во Северна Америка постои индустрија за риби-мамки, која снабдува главно рекреативни риболовци, во вредност до една милијарда долари годишно. Само за јужните Соединети Американски Држави, *Мителмарк и др.* известуваат дека ова изнесувало 56 милиони долари во 1987 година. 

## Управување и зачувување
Популациите на овие риби можат брзо да варираат и честопати брзо да се опорават откако ќе се исцрпат. Пожелно би било да постојат регулативи со цел да се спречи прекумерна експлоатација. Истите овие популации на овие риби-мамки се под надзор на студиите од агенциите за рибарство и заштита на природата.

## Поврзано

* Риболов
Категорија:Ихтиологија
Категорија:Риболовна опрема
Американско сомче

**Американско сомче** () — слатководна риба што припаѓа на семејството Ictaluridae која е широко распространета во Америка.

## Опис и распространетост
Американското сомче по обликот на телото личи на сомот. Телото е голо и нема лушпи. По кожата можат да се забележат сегменти на телесната мускулатура. Основната боја на телото е темнокафена, по грбот кафена до маслинестозелена со виолетов отсјај, страните се со посветла нијанса, а стомачниот дел е бел. Перките се со темнокафена до црна боја. Опашната перка е малку засечена. Помеѓу грбната и опашната има месеста перка. Првиот зрак во грбната и градните перки е силен, тврд и бодликав. Има голема глава, а устата се одликува со повеќе реда ситни заби. Околу устата има осум мустаќи. Најдолгиот пар е сместен во аглите на устата, еден пар на горната вилица покрај носните отвори и два пара под долната вилица. Природниот ареал на распространетост се наоѓа во Америка, базенот на реката Мисисипи. Во Европа е интродуциран уште во 19 век, прво во Германија. Во Република Македонија е внесено случајно, со подмладок од крап. Го има во сливот на реката Вардар, а најбројна популација има во акумулацијата Тиквешко Езеро.

## Основни биолошки одлики
Американското сомче живее во стоечки води, но и во бавнопроточни води, а и во води кои се оптоварени со органски материи. Отпорно е на разни влијанија и може да издржи намалени концентрации на кислород во водата. Полово созрева на должина од 8 до 10 см. Се мрести во пролетниот и летниот период кога температурата на водата достигнува 18 - 20oС. Женските единки икрата ја полагаат во вид на топка, во однапред подготвено гнездо. Најчесто Гнездото најчесто го чуваат машките единки. Расте бавно. Животниот век му е од 12 до 15 години. Може да достигне максимална должина од 45 см и тежина од 2 кг. Заради бодликавите жбици во градните перки, грабливите риби го одбегнуваат, па и тоа придонесува за негово ширење во водите. Сештојад е и се храни со храна од животинско и растително потекло, како и со икра, личинки и поситни риби. Се храни и со угината риба.

## Значење
Нема стопанско значење. Неговото присуство во водите е непожелно и негативно влијае на густините на популациите на автохтоните видови риби. Месото е со добар вкус и квалитет, нема ситни коски. Иако лесно се лови на јадица, најчесто рекреативните риболовци го сметаат за непожелен во уловот поради малите димензии.

## Наводи

Категорија:Сомовидни
Категорија:Риби на САД
Категорија:Слатководни риби
Сахалинска есетра

**Сахалинската есетра** или **микадо есетра** (***Sinosturio mikadoi***) — вид риба од семејството Естера. Се среќава во Јапонија и Русија.

## Таксономија
Пред 2025 година, оваа риба била сместена во родот *Acipenser*. Сепак, долго време се знаело дека ова сместување е парафилетско. Во 2025 година, била преместена во обновениот род *Sinosturio*.  

## Животна средина
Познато е дека сахалинската есетра се наоѓа или во морска или во слатководна средина во опсег на демерсални длабочини. Овој вид се наоѓа во соленкасти води. Тие се исто така автохтони во тропската клима. 

Сахалинската есетра ја достигнала максималната регистрирана должина од околу 150 сантиметри или околу 59 инчи како висока риба. 

## Биологија
Сахалинската есетра се смета за вид кој мигрира по реката од морето за да се мрести. Во текот на месеците од април до мај, сахалинската есетра се храни со слатка вода, а потоа се враќа во океанот во текот на летото.   Сахалинската есетра (*Acipenser mikadoi*), која живее во сливот на реката Амур во Кина и Русија, и зелената есетра (A. medirostris), која живее по должината на брегот на Пацификот во Северна Америка, се два различни видови на есетра. И покрај нивната географска изолација, овие два вида можеби имале неодамнешен заеднички предок поради сличностите во нивните митохондријални геноми. 

## Идентификација
мини|Руска монета со приказ на сахалинската есетра
Било забележано дека сахалинската есетра е во маслинесто-зелена и темнозелена боја. Нејзините страни имаат жолтеникаво-бела боја и вклучуваат маслинестозелена лента. Долниот раб на овој вид е поделен на два дела. 

## Распространетост
Сахалинската есетра најчесто се среќава во областите на Северозападен Пацифик, Беринговото Море, реката Тумнин или Дата, северна Јапонија и Кореја.  Овој вид моментално постојано се мрести во реката Тумнин. 

## Закани
Заканите што влијаат врз популацијата на сахалинската есетра вклучуваат нелегален криволов, риболов со мрежи, случајни ранливи уловки, загадување и изградба на брани. 

Моментално, популацијата на видот значително се намалува и е на работ на истребување. 
## Наводи

Категорија:Есетри
Категорија:Риби на Јапонија
Нека почне забавата...

**„Нека почне забавата...“** (француски: *Que la fête commence...*) – филм на режисерот Бертран Таверние (Bertrand Tavernier) од 1975 година, снимен по сценариото на Жан Оренш (Jean Aurenche) и Пјер Бост (Pierre Bost). Главните улоги ги играат: Филип Ноаре (Philippe Noiret), Мишел Галабру (Michel Galabru), Изабел Ипер (Isabelle Huppert), Жан-Клод Бријали (Jean-Claude Brialy) и Рене Фор (Renée Faure). Ова е третиот филм на Таверние, кој е снимен според вистинит настан (аферата Вахер). Освен мајсторски изградената напнатост, филмот се одликува и со одличните улоги и приказот на атмосферата на епохата и на репресивното општество. Покрај тоа, филмот ги покрива и темите поврзани со врската меѓу злосторството и менталната пореметеност, односно врската меѓу злосторството на поединецот и општеството...

## Синопсис
Дејствието на филмот се одвива во француската провинција, во 1893 година. Поранешниот наредник Жозеф Бувие (го игра Галабру), по доживеаното љубовно разочарување и под влијание на анархистичките идеи, скита по селата и по планините, напаѓајќи ги и убивајќи ги овчарите. Судијата Русо (го игра Ноаре) стрпливо го следи убиецот и најпосле успева да го фати. Тогаш, започнува мачно испитување...

## Наводи

Категорија:Француски филмови
Категорија:Трилери
Категорија:Филмови на француски јазик
Категорија:Филмови од 1975 година
Категорија:Филмови на Бертран Таверние
Категорија:Филмови со Филип Ноаре
Категорија:Филмови со Мишел Галабру
Категорија:Филмови со Изaбел Ипер
Категорија:Филмови со Рене Фор
Категорија:Филмови со Жан-Клод Бријали
Категорија:Филмови чие дејствие се одвива во Франција
Категорија:Филмови поврзани со убиства
Категорија:Филмови за судски процеси
Струмичка штипалка

**Струмичка штипалка** *(Cobitis strumicae)* — вид на зракоперкаста риба од семејството Cobitidae. Се среќава во Бугарија и Грција .

## Опис и распространетост
Струмичката штипалка има издолжено тело, од страните сплескано и покриено со многу ситни лушпи. И главата е странично сплескана. Има шест мустаќи, четири на врвот на рилото и две во аглите на устата. Предните ноздри се издолжени во вид на куси цевчиња. Устата е долна со дебели, меснати усни. Очите се поставени високо горе на главата. Својствено за струмичката штипалка е што под секое око има еден трн со два шпица. Бојата на телото е од потемно жолта на грбот до светложолта на страните и стомачниот дел. По страните, под страничната линија има низа од 10 до 20 крупни, правоаголни, но заоблени, темносиви до црнобраон дамки во вид на широка лента. Над нив се наоѓаат поситни, неправилни пеги, што исто така образуваат надолжна линија. Грбната, опашната и аналната перка се право засечени и на истите има темни пеги во повеќе редови. Согласно податоците од постарата литература во Република Македонија постоел вид Cobitis taenia и специфични популации на ниво на подвидови за различни сливови. Согласно новата систематика во Република Македонија разликуваме повеќе одделни видови штипалки и тоа: Вардарска штипалка – C.vardarensis, Охридска штипалка – C.ohridana, Преспанска штипалка – C.meridionalis, Струмичка штипалка – C.strumicae, Балканска штипалка – C. elongata. Меѓусебните морфолошки разлики се мали. 

## Основни биолошки одлики
Живее во чисти и мирни води, истечни или во крајбержниот регион на езерата. Лесно и често се вкопува во песокот, а понекогаш се завлекува помеѓи водените растенија. Полова зрелост на струмичката штипалка настапува во втората, односно третата година од животот, при должина од 5 до 8 см. Се мрести во пролет и лето, од април до јули. Икрата ја положува на растенија, корени или на песок. Плодноста е релативно голема и изнесува 100.000 до 150.000 зрна икра. Струмичката штипалката е риба со мали димензии. Достигнува максимална должина до 15 cm обично е долга 6 до 8 см. Животниот век и е до 10 години. Ларвите на струмичката штипалка се хранат со ситни ракообразни, а возрасните единки и со разни други мали животни од дното односно со органски отпадоци. Во потрага по нив зема песок во устата од него ги изолира органските честички, а песокот го исфрла низ жабрите. Овој вид има „санитарна” функција во екосистемите во кои живее во смисла подобрување на квалитетот на водата преку консумирање на органскиот отпад како нејзина храна. 

## Значење
Нема никакво значење од аспект на стопански, рекреативен, и спортски риболов.

## Наводи

Категорија:Таксони именувани од Станко Караман
Категорија:Незагрозени видови според МСЗП
Категорија:Риби опишани во 1955 година
Категорија:Слатководни риби на Европа
Кавкаска есетра

**Кавкаска есетра** или **колхидска есетра**  ( ***Huso colchicus***)  — високо загрозен вид есетра, кој живее во источна Европа и западна Азија, каде што се наоѓа во југоисточниот дел на Црното Море и придружните речни сливови, како и во долниот тек на реката Дунав.   Именувана е по историскиот регион Колхида. 

Долго време се сметала за подвид на руската есетра (*H. gueldenstaedtii*) или персиската есетра (*H. persicus*),  кои претходно биле сместени во родот *Acipenser*. Сепак, неодамнешните филогенетски студии ги прекласификувале двете во *Huso* и ја потврдиле посебноста на кавкаската есетра од двата вида. Филогенетските докази покажуваат дека кавкаската есетра е најтесно поврзана со јадранската есетра (*H. naccarii*).  Не може правилно да се разликува од руската есетра само по морфологија, а многу малку е проучено за нејзината филогенетика.

Позната е од Романија, Бугарија, Турција и Грузија. Се среќава во сливовите на реките Дунав, Риони, Енгури, Цхеницкали, Чорух, Јешилирмак, Кизил и Сакарија. Примарното преостанато подрачје за мрестење на видот е реката Риони во Грузија. Дури и во ова живеалиште, познато е дека се хибридизира со ѕвездестата есетра (*Huso stellatus*), иако потомството е неплодно. Се смета дека популациите на мрестење во Дунав, доколку сè уште постојат, се многу мали.  Колхичките дождовни шуми и мочуришта се важно засолниште за видот.  Видот успешно се одгледува во заробеништво во Грузија, како за цели на зачувување, така и за производство на кавијар, со речиси 600 примероци кои се одгледуваат според податоци од 2022 година 
## Наводи

Категорија:Есетри
Црноперка ајкула гулпер

**Црноперка ајкула гулпер** () — кучешка ајкула од семејството *Centrophoridae* во северозападниот Пацифик.

## Статус на заштита
Заканите не се сосема јасни, но тие може да бидат преку риболов од длабоководни мрежи и риболов со јаже, а може да се користат и за масло од црн дроб на бакалар и рибино брашно.

## Наводи

Категорија:Ајкули
Нископерка ајкула гулпер

**Нископерка ајкула гулпер** () — голема длабоководна кучешка риба од семејството *Centrophoridae*.

## Карактеристики
Нископерката ајкула гулпер нема анална перка, две грбни перки (со боцки при што првата грбна е многу подолга од задната), долга, широка муцка и аголни прни перки. Нејзината максимална должина е 1,6 метар.

## Распространетост
Нископерката ајкула гулпер се наоѓа во Источниот Атлантик покрај Португалија и Западна Африка, Индискиот Океан околу Мозамбик и Мадагаскар и Западниот Пацифик покрај Тајван.

## Навики и живеалиште
Нископерката ајкула гулпер живеат на длабочина помеѓу 300 и 1.400 метри. Тие се ововивипарни и раѓаат до шест младенчиња по легло. Се хранат со други ајкули, коскени риби, ракови и јастози.

## Наводи


Категорија:Ајкули