Подземна република

**Подземна република**, *Тајна република* или *Држава во држава* — епитет на Македонската револуционерна организација, која во текот на своето постоење и дејствување кон крајот на XIX и почетокот на XX век во рамките на Отоманското Царство успеала да создаде паралелни институции на власт. На териториите на Македонија и Одринско почнал да егзистира еден нелегален политички паравоен субјект кој преку своите институции и акти ја остварувал својата цел и волја меѓу христијанското и нехристијанското населението со што се ограничувала јурисдикцијата на самата империја и се загрозувало турското владење во овој дел на Балканот. Псевдонимот *Подземна република* (*An Underground Republik*) е употребен од страна на Даме Груев во интервјуто со еден анонимен шкотски новинар во неговата статија за Организацијата во списанието *Blackwood’s Magazine',' во текот на неговата посета на [[Македонија]] , а истиот псевдоним е употребен и од страна на американскиот новинар [[Алберт Сониксен]], авторот на делото *Исповед на еден македонски четник* 

==Паралелна власт==

=== An Underground Republic ===

Во [[февруари]] [[1906]] година [[Дамјан Груев]] ја обиколувал [[Македонија]] и во кратовските планини имал средба со еден шкотски новинар кој бил дописник на единбуршкото списание *Blackwood’s Magazine*. Овој новинар средбата ќе ја објави во споменатото шкотското списание под наслов *An Underground Republik*. Во текстот анонимниот шкотски новинар истакнува дека при неговиот престој на организиската територија имал доживување како да се наоѓа на територијата на една слободна *подземна република* каде турската власт немала никакви ингеренции, а таквиот впечаток бил потврден и од самиот [[Даме Груев]] кој истакнал:



=== Тајна република ===

Во текот и по [[Илинденското востание]], северноамериканскиот печат ги коментирал настаните во [[Македонија]]. Меѓу многубројните статии посветени за македонското националноослободително движење особено е интресен прилогот на американскиот новинар и публицист А. Д. Хаурен Смит кој бил посветен на [[Македонска револуционерна организација|Македонската револуционерна организација]] и во кој се истакнува дека:



=== Држава во држава ===

Италијанскиот печат постојано ги следел настаните во [[Македонија]] пред и по [[Илинденското востание]], особено во тоа предничел весникот *Avatni* кој постојано го следел и коментирал македонското националноослободително движење, треба да се истакне статијата на О. Моргари под наслов *Oriente in Fiamme* објавена на [[8 септември]] [[1903]] година во овој весник и притоа било истакнато:



=== Институции ===

[[Македонска револуционерна организација|Македонската револуционерна организација]] од своето основање па сè до кревањето на [[Илинденското востание]] успеала на голем дел од територијата на [[Македонија]] и [[Одрин]] да инсталира организациска мрежа и свој институции преку кој успала да ја остварува својата волја меѓу населението.

Една од првите институции е [[Централен комитет на МРО|Централниот комитет]] кој бил главен извршен орган, постепено почнале да се формираат и други окружни и околиски комитети. Истовремено со формирањето на комитетите се започнало со создавање на паралени институции на власта.

Уште во првите години биле создадени [[Тајна полиција на МРО|Тајна полиција]] и [[Тајна пошта на МРО|Тајна пошта]] како и терористички групи кој дејствувале како извршен орган . Треба да се истакне дека поштата на организацијата била подобро организирана отколку редовната пошта на [[Отоманското Царство]]. Писмата кои организацијата ги испраќала од [[Солун]] за [[Софија]] пристигале следниот ден .

Паралелно со тоа [[Македонска револуционерна организација|Организацијата]] почнала да собира и финансиски средстава од населението со што почнала да ја неметнува и своја даночна политика, имено за добиените пари организацијата давала расписка (сматка) со печат на [[Централен комитет на МРО|ЦК]], а одземените пари требало да се вратат на населението по ослободувањето на [[Македонија]].

Со текот на времето се поставило прашањето за создавање на едно тело кое надвор од границите на [[Отоманското Царство]] ќе ги застапува интересите на Организацијата и на [[Солунски конгрес од 1903|Солунскиот конгрес од 1903]] година е донесена одлука за формирање на [[Задгранично претставништво|Задграничното претставништво]] кое започнало да егизстира како амбасада на самата *Организација* .

Голем исчекор е направен кога во првата половина на [[1897]] година се започнува со формирањето на првите вооружени чети кои постепено никнале на целата територија на Македонија со што силно била загрозена власта на [[Отоманското Царство]] и *Организацијата* вистински започнала да ја наметнува својата волја и власт на добар дел од турската територија на [[Балканот]]  .

Уште во самиот почеток *Организацијата* започнала со воспоставување на паралелна судска власт која во почетокот се однесувала на самата [[Македонска револуционерна организација|МРО]] и воопшто на македонското националноослободително движење, биле регулирани односите и постапки на членовите како и на останатаото население кон револуционерното дело. Меѓутоа постепено *Организацијата* започнува да го убедува неселението да ги бојкотира турските судови и на територијата која била под контрола на Организацијата, почнале да се формираат граѓански судови кои се занимавале со дела и споровите меѓу населението кој не ја тангирале самата *Организација''.

:види: Централен комитет, Тајна полиција, Тајна пошта, Задгранично претставништво, Четнички институт, Неделно училиште, Училиштен кружок и Правосудство на МРО.

## Извори


Категорија:Македонска револуционерна организација
Категорија:Историја на Македонија