Рибни производи

[десно|мини|300x300пкс|Антонјо Сикуреца, мртва природа со [Сардела|сардели (1972).]]
Рибата и **рибните производи** се консумирани како храна низ целиот свет. Заедно со другите морски плодови, тие се главен извор на висококвалитетни белковини во светот; 14–16 проценти од животинските белковини што се консумирани низ целиот свет. Над една милијарда луѓе се потпираат на рибата како нивен главен извор на животински белковини.

Рибите и другите водни организми се преработувани и во разни прехранбени и непрехранбени производи.

Живата, свежа или разладена риба е често најпосакуваниот и најскапиот облик на риба и претставува најголем дел од рибата за директна човечка потрошувачка, 45 проценти во 2016 година, по што следуваат замрзнатата (31 процент), подготвената и конзервираната (12 проценти) и сушената (сушена, солена, во саламура, ферментирана, чадена) (12 проценти). Замрзнувањето претставува главен метод за преработка на риба за човечка потрошувачка; тоа сочинувало 56 проценти од вкупната преработена риба за човечка потрошувачка и 27 проценти од вкупното производство на риба во 2016 година.

Големите подобрувања во преработката, како и во ладењето, производството на мраз и превозот овозможиле зголемена комерцијализација и распространување на риба во поголем број различни облици на производи во последните неколку децении. Сепак, земјите во развој сè уште главно користат риба во жив или свеж облик (53 проценти од рибата наменета за човечка потрошувачка во 2016 година), веднаш по истоварувањето или ловот од аквакултурата. Загубата или отпадот помеѓу истоварувањето и потрошувачката е намалувана, но сè уште сочинува околу 27 проценти од истоварената риба.

## Историја
Во античкото римско општество, гарумот, еден вид зачин за рибен сос, бил популарен.

Кожата од ајкула и кожата од ража, кои се покриени со, всушност, ситни заби (дермални дентикули), порано биле користени на ист начин како што е користена шмирглата во денешно време. Овие кожи се користени и за производство на кожа. Кожата од ража (саме'гава) е користена во производството на рачки на традиционални јапонски мечеви. Некои други видови риби се користени и за производство на рибја кожа, а овој материјал е сè попопуларен кај луксузните брендови како што се Прада, Диор, Фенди, а исто така и кај новите дизајнери. Така, сега е можно да бидат носени чевли изработени од кожа од лосос, јакна изработена од кожа од костец или чанта изработена од кожа од волчја риба или бакалар. Откако ќе биде штавена, кожата е без мирис и е поцврста од другите, традиционални кожи со слична дебелина.

Месото од многу риби првенствено е ценето како извор на храна; постојат многу јадливи видови риби, а многу риби произведуваат јадлива икра. Друг морски свет што е јаден како храна вклучува школки, ракови и морска краставица. Морски растенија како што е комбуто, се користени во некои регионални кујни.

## Преработени рибни производи

* Сурими се однесува на јапонски прехранбен производ наменет да го имитира месото од јастог, рак и други школки. Обично е правен од риба со бело месо (како што се полок или ослич) која е мелена во густа смеса и добива гумена текстура кога е готвен.
* Рибниот лепак е правен со варење на кожата, коските и пливачките меурчиња на рибата. Рибниот лепак долго време е ценет поради неговата употреба во сите видови производи, од илуминирани ракописи до монголскиот воен лак.
* Рибиното масло е препорачувано за здрава исхрана бидејќи содржи омега-3 масни киселини, еикозапентаеноична киселина (ЕПК) и докозахексаеноична киселина (ДПК), прекурсори на еикозаноиди кои го намалуваат воспалението низ целото тело.
* Рибната емулзија е емулзија од ѓубриво која е произведувана од течните остатоци од риба, индустриски преработена за рибино масло и рибино брашно.
* Рибен хидролизат е мелени трупови од риба. Откако ќе бидат отстранети употребливите делови за човечка исхрана, преостанатото тело од рибата - цревата, коските, 'рскавицата, лушпите, месото итн. - се ставани во вода и се мелени.
* Рибното брашно е правено и од цела риба и од коски и изнутрици од преработена риба. Тоа е кафеав прав или торта добиена со пресување на целата риба или рибните остатоци за да биде отстрането рибиното масло. Користено како додаток со висока содржина на белковини во храната за аквакултура.
* Рибниот сос е зачин добиен од риба на која ѝ е дозволено да ферментира. Тој е суштинска состојка во многу кари и сосови.
* Изингласот е супстанца добиена од пливачките меури на рибите (особено на есетрата) и е користен за бистрење на вино и пиво.
* Татами иваши е јапонски преработен прехранбен производ направен од младенчиња сардини поставени и сушени додека се испреплетени во еден слој за да образуваат голем лист сличен на подлога.

## Други преработени производи

* Бисерите, седефот и абалонот се ценети поради нивниот сјај. Традиционалните методи на лов на бисери сега се практично исчезнати.
* Морскиот коњ, морски ѕвезди, морскиот еж и морската краставица се користени во традиционалната кинеска медицина.
* Морските полжави *Murex brandaris* и *Murex trunculus* се користени за производство на пигментот тириска виолетова.
* Некој сепија пигмент е создаван од мастилестите секрети на сипата.

## Нуспроизводи

* Сјајна супстанца што се наоѓа на рибните лушпи, најчесто добиена од харинга и еден од многуте нуспроизводи од комерцијалната преработка на риба, може да биде користена и за бисерни ефекти, првенствено во лак за нокти, но сега ретко е користен поради високата цена, а како замена се користени снегулки од бизмут оксихлорид.

## Живи риби и домашни миленици
Рибите може да бидат собирани и живи за истражување, набљудување или за трговија со аквариуми.

## Поврзано

* Список на комерцијално важни видови риби

## Извори
 

## Наводи

Категорија:Јадливи риби
Категорија:Рибни производи