Хаплогрупа H5 (мтДНК)

**Хаплогрупата H5** — човечка митохондријална ДНК (mtДНК) хаплогрупа која потекнува од Хаплогрупата H (mtДНК). H5 е дефиниран со T16304C во регионот HVR1 и 456 во регионот HVR2.

## Потекло
Н5 е датиран околу 11.500 п.н.е. (9500 п.н.е.). Се чини дека е најчест и најразновиден во Западен Кавказ, па затоа е предложено потекло таму, додека неговиот потклад H5a изгледа европски. Сепак, примероци од mtДНК со T16304C во регионот HVR1 се пронајдени кај четири поединци од околу 6800 п.н.е. од местото пред-грнчарски неолитски Б во Тел Халула, Сирија, што сугерира дека H5 можеби пристигнал на Кавказ со земјоделци од Блискиот Исток.

## Распространетост
H5* е присутна на ниски нивоа (1%–3%) низ Блискиот Исток. H5* е најчест на Кавказ, образувајќи над 20% од генскиот базен на хаплогрупата H кај Карачајци-Балкаријанци и Грузијци - луѓе кои живеат во непосредна близина на двете страни на Високиот Кавказ. Во Европа, проценетите нивоа варираат од вкупно отсуство во Волга-Уралските Фино-Угрци до 8% кај Словаците и Французите. Сепак, нивото генерално е во просек околу 5%. Иако некои истражувања даваат највисоки нивоа на концентрација на H5 низ цела Европа како во Велс. (8,5%)

## Алцхајмерова болест
Митохондриите се клучни регулатори на клеточното преживување и смрт. Најновиот извештај за можната врска помеѓу Алцхајмеровата болест (АД) и генотиповите на mtДНК може да покаже докази за субхаплогрупата H5 како фактор на ризик за доцен почеток на АД.

## Потклад H5a
Еден познат потклад на H5 е H5a, дефиниран од T4336C во контролниот регион, кој има свои поткладови на H5a1 и H5a2. Се смета дека H5a е стар околу 7000–8000 години, со други зборови, мутацијата T4336C веројатно се случила в. 5500 п.н.е. Тоа е прилично рамномерно распоредено на ниски нивоа низ Европа. Просекот во примероците од Австрија, Германија, Унгарија, Македонија и Романија е 2,4%. Сепак, тој е речиси отсутен на Кавказ и Блискиот Исток, што укажува на европско потекло. Иако првично се мислеше дека го има највисокото ниво на централноевропската рамнина, поновите истражувања покажаа највисоки нивоа во Иберија, Балканот и Фино-Скандија. Британските острови беа исклучени од втората студија, но првата покажа дека H5a навистина се појавува таму.

Алварез-Иглесијас и сор. забележал врв на честота за H5a во француско-кантабрискиот регион кој се намалувал кон Источна Европа и коментирал дека „Ова е компатибилно со процесот на демографско повторно населување на Европа по периодот на LGM центриран во ова климатско и географско засолниште“. Сепак, таквото сценарио би било прерано за датумот на в. 5500 п.н.е. пресметано од Луиза Переира, Мартин Ричардс, Ана Гоиос и др. Значи, подоцнежното ширење низ Европа ќе изгледа поверојатно ако датирањето е точно.

### Древна ДНК
Студиите на древна ДНК го открија H5 кај четири лица од околу 6800 п.н.е. од местото пред-грнчарски неолитски Б, Тел Халула, Сирија. H5a е пронајден кај маж Тагар (800 п.н.е.–100 п.н.е.) на руската степа чија Y-ДНК била R1a1a и во Маргрете, Данска кралица од 11 век од нашата ера.

## Потклад H5a1
Поткладот H5a1 е дефиниран со дополнителната транзиција C15833T. Се чини дека се јавува прилично рамномерно низ Европа на малку пониски нивоа од нејзиниот родител. Просекот на населението во примероците од Австрија, Германија, Унгарија, Македонија и Романија е 1,8%. Во многу голем примерок од населението на австриски Тирол, H5a1 е пронајден во 2%, додека H5a е пронајден на 2,9%. *Пенг* *и сор.* (2018) најде H5a1 во 2% (1/50) од примерок од Памирис од автономниот регион Горно-Бадакшан на Таџикистан и во 1,9% (1/54) од примерок од Киргистанци од Артукс.

## Дрво
Ова филогенетско дрво на хаплогрупата H5 поткладови е извлечено од *Манис ван Овен*.

* H5'36
** Н5
*** H5a
**** H5a1
**** H5a2
*** H5b
*** H5c
**** H5c1
***** H5c1a
***** H5c1b
**** H5c2
*** H5d
*** H5e
*** H5f
*** H5g
*** H5h
*** H5i
*** H5k
*** H5l
*** H5m
*** H5n
*** H5o
*** H5p
*** H5u

## Наводи


Категорија:Човечки мтДНК хаплогрупи