Бета-таласемија

**Бета-таласемија** (**β-таласемии**) — група на наследни нарушувања на крвта. Тие се форми на таласемија предизвикани од намалена или отсутна синтеза на бета ланци на хемоглобин кои резултираат со варијабилни исходи кои се движат од тешка анемија до клинички асимптоматски лица. Глобалната годишна инциденца се проценува на една од 100.000. Бета-таласемиите се предизвикани од мутации во генот *HBB* на хромозомот 11, наследни на автосомно рецесивна мода. Тежината на болеста зависи од природата на мутацијата.

Бета-таласемија-мајор (Cooley анемија) е хомозиготна форма која е поврзана со  спленомегалија, микроцитна и хипохромна анемија како резултат на дисеритропоеза и хемолиза. Обично се појавува од 6-24 месечна возраст.Тешката анемија бара систематски трансфузии, одржување на нивото на хемоглобин (Hb) во опсег од 90-100 g/L со цел да се овозможи нормална активност. Долготрајната трансфузија на концентарати на црвени крвни клетки резултира со создавање на високи резерви на железо кое ја попречува виталната прогноза (главно поради срцева инволвираност) и предизвикува значителен морбидитет (поради ендокрино и хепатално таложење на железо).
Бета-таласемија-интермедија е таласемија во која анемијата е помалку сериозна во споредба со бета-таласемија мајор и се дијагностицира во подоцниот период од животот.Пациентите со бета-таласемија интермедија може или не можат да бараат повремени трансфузии. Хиперспленизам, холелитијаза, екстрамедуларна хематопоеза, тромботични компликации и прогресивно создавање на резерви на железото се главните клинички одлики кои може да го комплицираат текот на бета-таласемија интермедија.
Другите форми на Бета-таласемија се поврзани со аномалиите на хемоглобинот (HbE-бета-таласемија е таласемија што резултира со бета талсемија интермедија или поретко со бета-таласемија мајор, HbC - бета-таласемија, делта-бета-таласемија и наследна перзистенција на феталниот хемоглобин со Бета-таласемија, што резултирааат со нестабилни манифестации на бета-таласемија интермедија)

HBB блокадата со текот на времето доведува до намалена синтеза на бета-ланец. Неможноста на телото да конструира нови бета-синџири доведува до недоволно производство на HbA . Намалувањето на HbA, достапно во целост за да се пополнат црвените крвни зрнца, пак, доведува до микроцитна анемија. Микроцитната анемија на крајот се развива во однос на несоодветната HBB-белковина за доволно функционирање на црвените крвни зрнца. Поради овој фактор, пациентот може да бара трансфузија на крв за да ја надомести блокадата во бета-синџирите.     Повторената трансфузија на крв предизвикува сериозни проблеми поврзани со преоптоварување со железо .

## Знаци и симптоми
мини|Раката на лице со тешка анемија (лево, носи прстен) во споредба со една без
Трите главни форми се : голема таласемија , таласемија интермедија и мала таласемија. Сите луѓе со таласемија се изложени  на здравствени компликации кои вклучуваат слезина (која честопати се зголемува и често се отстранува) и жолчни камења . Овие компликации најчесто се наоѓаат кај пациенти со голема таласемија  и интермедијални. Поединци со бета-таласемија  во текот на првите две години од животот се проследени со тешка анемија, слаб раст и скелетни абнормалности за време на повој. Нетретираната голема таласемија на крајот доведува до смрт, обично со срцева слабост, затоа скринингот за раѓање е многу важен.

Вишокот на железо предизвикува сериозни компликации во црниот дроб, срцето и ендокрините жлезди. Тешките симптоми вклучуваат цироза на црниот дроб, фиброза на црниот дроб и во екстремни случаи карцином на црниот дроб . Срцевата слабост, нарушувањето на растот, дијабетесот и остеопорозата се опасни по животот и тие се состојби кои можат да бидат предизвикани од ТМ. Главните срцеви абнормалности што се гледаат како резултат на таласемија и преоптоварување со железо се лево вентрикуларна систолна и дијастолна дисфункција, пулмонална хипертензија, валвулопатија, аритмии и перикардитис. Зголемената апсорпција на гастроинтестиналното железо се забележува во сите степени на бета-таласемија и зголеменото уништување на црвените крвни зрнца од страна на слезината заради неефикасна еритропоеза дополнително ослободува дополнително железо во крвотокот .

## Причина

### Мутации
Се разликуваат две главни групи на мутации:

* Неделетни форми: Овие дефекти, општо, вклучуваат единечна замена на базата или мали вметнувања во близина или нагорниот дел од генот на β глобун. Најчесто, мутациите се случуваат во регионите на промотор, кои ги претходат гените на бета-глобун. Поретко, се верува дека абнормалните варијанти на раздвојување придонесуваат за болеста. 
* Форми на бришење: Бришењето на различните големини кои вклучуваат β глобун ген произведуваат различни синдроми како што се (β o ) или наследна упорност на синдромите на феталниот хемоглобин .

## Ризични фактори
Наследувањетo е автозомно рецесивно и околу 200 мутации (B0 или B +) се идентификувани. Се препорачува генетско советување кое ќе придонесе паровите кои се изложени на ризик да направат избор меѓу достапните алтернативи, вклучувајќи пренатална дијагноза.

Семејната историја и потеклото се фактори кои го зголемуваат ризикот од бета-таласемија. Во зависност од семејната историја, ако родителите или бабите и дедовците на една личност имале бета, голема или интермедија таласемија , постои веројатност од 75% (3 од 4)  од мутираниот ген да  го наследи потомството. Дури и ако детето нема бета, голема или интермедија таласемија, сепак може да биде носител.

Друг фактор на ризик е потеклото. Бета-таласемија се јавува најчесто кај луѓе од италијанско, грчко, блискоисточно, јужноазиско и африканско потекло.

## Дијагноза
Дијагнозата на Бета-таласемија се должи на анализа на хемоглобин (Hb) со електрофореза или HPLC. Во бета-таласемија-мајор, HbA е отсутен или значително намален, додека HbF преовладува. Во Бета-таласемија минор, нивоата на HbA2 се зголемуваат и нивоата на Hb вообичаено се нормални до ниски со микроцитоза и хипохромија.

Болките во стомакот поради хиперпланизам, спленичен инфаркт и болка во делот на горниот квадрант предизвикан од жолчни камења се главни клинички манифестации. Сепак, само дијагностицирањето на таласемиќ од симптоми е несоодветно. Лекарите ги забележуваат овие знаци како асоцијативни заради комплексноста на оваа болест. Следните асоцијативни знаци можат да потврдат за сериозноста на фенотипот : бледило, слаб раст, несоодветен внес на храна, спленомегалија, жолтица, максиларна хиперплазија, забна малоклузија, холелитијаза, систолен исфрлачки шум во присуство на тешка анемија и патолошки фрактури. Врз основа на симптомите, се нарачуваат тестови за диференцијална дијагноза. Овие тестови вклучуваат целосна крвна слика , електрофореза на хемоглобин , серум трансферин, феритин, вкупен капацитет на врзување на железо , урина, уробилин и уробилоген, размена на периферна крв, која може да покаже кодоцити или целни клетки; хематокрит ; и серум билирубин. Очекуваната шема на електрофорезата на хемоглобин кај лица со бета-таласемија е зголемено ниво на хемоглобин А2 и благо зголемен хемоглобин F.     
Скелетни промени поврзани со проширување на коскената срцевина:

* На черепот, видлива маларна еминенција, депресија на мостот на носот, склоност кон монголоидна косица на окото и изложеност на горните заби заради хипертрофија на максила.

### ДНК-анализа
Сите бета-таласемии може да покажат абнормални црвени крвни зрнца, семејната историја е проследена со ДНК-анализа. Овој тест се користи за испитување на бришењето и мутациите во гените кои произведуваат алфа- и бета-глобун. Семејните студии можат да се направат за да се процени статусот на превозникот и видовите мутации присутни кај другите членови на семејството. Тестирањето на ДНК не е рутинско, но може да помогне во дијагностицирање на таласемија и да се утврди статусот на превозникот. Во повеќето случаи, лекарот користи клиничка предидијагноза проценувајќи симптоми на анемија: замор, здив и слаба толеранција на вежбање. Понатамошната генетска анализа може да вклучува HPLC доколку рутинската електрофореза се покаже како тешка.

## Превенција
Бета-таласемија е наследна болест која овозможува превентивен третман со скрининг на превозникот и пренатална дијагноза. Може да се спречи ако едниот родител има нормални гени, предизвикувајќи скрининзи кои овозможуваат носителите да изберат партнери со нормален хемоглобин. Студијата е насочена кон откривање на гените што можат да предизвикаат потомство со заболување од српни клетки. Пациентите дијагностицирани со бета-таласемија имаат MCH p 26 pg и RDW <19. Од 10.114 пациенти, 1.739 пациенти имале хемоглобин фенотип и RDW во согласност со бета-таласемија. По намалувањето на пациентите, тестовите на HbA2 биле тестирани на 77 пациенти со бета-таласемија. Оваа процедура за скрининг се покажала како нечувствителна кај популациите на западноафриканското потекло поради индикаторите има голема застапеност на алфа таласемија. Земјите имаат програми што дистрибуираат информации за репродуктивни ризици поврзани со носители на хемоглобинопатии. Програмите за скрининг на превозникот таласемија имаат образовни програми во училиштата, вооружените сили и преку мас-медиумите, како и давање совети за превозниците и паровите. Скринингот покажа намалена инциденца; до 1995 година преваленцата во Италија се намалила од 1: 250 на 1: 4000, всушност се намалила за 95% во тој регион. Намалувањето на инциденцата им помогна на оние кои се зафатени со таласемија, бидејќи побарувачката за крв се намалила, со што се подобрила понудата на третман.  

## Третман
Постојат две главни опции за третман на бета-таласемија. 
Комбинацијата на редовни трансфузии и хелатна терапија со железо со рана и редовна администрација на парентерален deferoxamine довела до зголемено преживување во последните 40 години. Достапноста на нови орални железни хелатори и мониторингот резултираат во понатамошното клиничко подобрување и тековната евалуација е во тек за да се утврди нивното влијание врз морбидитетот и морталитетот. Во 2006 година, deferasirox, еднаш на ден орално администриран железо-хелатор, добил овластување од ЕУ маркетинг авторизацијата како лек-сирак(orphan drug) како прва линија за третман на Бета-таласемијата поврзана со високи резерви на железо. Одобрението за ставање во промет за deferiprone, друг орално активен железо-хелатор, особено ефикасен во отстранувањето на вишокот резерви на железо во срцето на железо, е ограничено на случаи во кои третманот со deferoxamine не е успешен или е контраиндициран.
Пресадувањето на хематопоетични матични клетки е куративен третман за Бета-таласемија-мајор: резултатите се многу поволни за деца кои прикажуваат HLA идентичен семеен донoр. Неодамна, првиот пациент успешно се излекувал со генска терапија.

Прогноза
Прогнозата зависи од сериозноста на состојбата, но генерално е добра, особено ако е обезбеден соодветен третман.

### Бета-таласемија голема
мини|Хируршки отстранета слезината на таласемиско дете. Тој е околу 15 пати поголем од нормалниот.
Заболените деца имаат потреба од редовна доживотна трансфузија на крв и можат да имаат компликации, што може да ја вклучи слезината. Пресадувањате на коскена срж може да бидат лековити за некои деца. Пациентите добиваат чести трансфузии на крв што доведуваат или потенцираат преоптоварување со железо . Третманот со железо и хелиум е неопходен за да се спречи оштетување на внатрешните органи. Напредокот во третманите со хелиумска хелација им дозволува на пациентите со таласемија главно да живеат долг живот со пристап до соодветно лекување. Популарните хелатори вклучуваат дефероксамин и деферипрон .

Најчеста поплака за дефероксамин кај пациентите е тоа што тоа е болно и незгодно. Оралниот хелатор deferasirox беше одобрен за употреба во 2005 година во некои земји, нуди надеж за усогласеност со поголема цена. Пресадувањето на коскена срцевина е единствениот лек и е индициран за пациенти со тешка голема таласемија. Пресадувањето може да ја елиминира зависноста на пациентот од трансфузија. Во отсуство на дарител што одговара, сестрата на спасителот може да биде зачната со генетска дијагностицираност пред предисплантацијата (ПГД) да биде ослободена од болеста, како и да одговара на типот на антиген за леукоцити на човекот (ХЛА) на примателот.

Научниците од Медицинскиот универзитет „Вил Корнел“ развија стратегија за гентска терапија, која би можела да ги лекува и бета-таласемијата и заболувањата на српните клетки. Технологијата се заснова на испорака на лективирусен вектор кој носи и човечки β-глобун ген и изолатор на анкирин за подобрување на преносот и преводот на гени и зајакнување на нивото на производство на β-глобун.

#### Хируршки
Пациентите со голема таласемија се склони да имаат спленектомија. Медицинските случаи на спленектомија се намалуваат последниве години, како резултат на намалената преваленца на хиперпланизам кај соодветно трансфузионирани пациенти. Пациентите со хиперпланизам се склони да имаат помало количество на здрави крвни клетки во своето тело од нормалното и да откриваат симптоми на анемија. На болни со железо им е потребна спленектомија за да се намали веројатноста за преоптоварување со железо. Различните хируршки техники се отворен и лапароскопски метод. Лапароскопскиот метод бара подолго работно време, но пократок период на опоравување без хируршка лузна. Ако е непотребно да се отстрани целата слезина, може да се појави делумна спленектомија; овој метод зачувува дел од имунолошката функција додека ја намалува веројатноста за хиперпланизам. Хирурзите кои избрале лапароскопска спленектомија мора да администрираат соодветна имунизација најмалку две недели пред операцијата. На работната маса, пациентот мора да биде поставен на позиција од 30 до 40˚ со левата рака крената над главата за правилно да го направи засекот. Камерата е вметната заедно со уште четири трокари: еден поставен во пределот на левата поткоста, еден вметнат на средната точка помеѓу првиот и третиот, еден 4 &nbsp; cm десно од средната линија, а четвртата позиција на средната линија за повлекување на слезината.

#### Терапевтски
Долготрајна трансфузиона терапија за одржување на нивото на хемоглобин на пациентот над 9-10 g / dL (нормално ниво е 13,8 кај мажи и 12,1 кај жени). Пациентите се трансфузираат исполнувајќи ги строгите критериуми за да се обезбеди нивната безбедност. Тие мора да имаат: потврдена лабораториска дијагностика на таласемија големи и нивоа на хемоглобин помал од 7g / dL, за да бидат квалификувани за трансфузија. За да се обезбеди квалитетна трансфузија на крв, спакуваните црвени крвни клетки треба да бидат леукоринурани со минимум 40g содржина на хемоглобин. Со леукоринуираните пакувања со крв, пациентот има помал ризик да развие несакани реакции од загадени бели клетки и да спречи алоимунизација на тромбоцити. Филтрацијата пред складирање на целата крв нуди висока ефикасност за отстранување и ниска преостаната леукоцити; Тоа е најпосакуваниот метод на леуисправка во споредба со пред-трансфузија и филтрација во кревет. Пациентите со алергиски реакции на трансфузија или невообичаени антитела на црвени крвни клетки мора да добиваат „измиени црвени крвни клетки“ или „криопрезервирани црвени клетки“. Измиените црвени крвни клетки се отстранети од плазма белковини кои би станале цел на антителата на пациентот што овозможуваат трансфузија да се изврши безбедно. Криопрезервираните еритроцити се користат за одржување на ретки дарителски единици за пациенти со невообичаени антитела на црвени крвни клетки или антигени на црвени крвни клетки кои недостасуваат. Достапните програми за трансфузија вклучуваат доживотна редовна трансфузија на крв до главно ниво на пред-трансфузија на хемоглобин над 9-10 g / gL. Месечните трансфузии промовираат нормален раст, физички активности, ја потиснуваат активноста на коскената срцевина и ја минимизираат акумулацијата на железо. Најавено е за започнување на првото клиничко испитување со CRISPR / Cas9 во Европа во 2018 година.

#### Фармацевтски
Преоптоварувањето на железо е неизбежна последица од хронична трансфузиона терапија, неопходна за пациенти со бета-таласемија. Преоптоварувањето на железото може да се отстрани од Дефесаирокс, орален хелатор на железо, кое е зависен од дозата ефект врз товарот на железо. Секоја единица на трансфузирана крв содржи 200–250  мг железо и телото нема природен механизам за отстранување на вишокот железо. Дефесаирокс е витален дел во здравјето на пациентите по трансфузија на крв. За време на нормалната хомеостаза на  циркулаторното железо е врзано за трансферин, но со преоптоварување со железо, можноста за трансферин да се врзува железо е надмината и се формира врзано железо без трансферин. Тој претставува потенцијално токсична форма на железо, поради неговата голема склоност да предизвикува видови кислород и е одговорна за оштетување на клетките. Превенцијата од преоптоварување со железо ги штити пациентите од морбидитет и морталитет. Примарната цел е да се врзува и да се отстрани железото од телото и стапка еднаква на стапката на трансфузиона влез на железо или поголема од влезот на железо.

### Бета-таласемија интермедија
Пациентите може да бараат епизодна трансфузија на крв. Пациентите зависни од трансфузија развиваат преоптоварување со железо и бараат терапија со хелитација  за да се отстрани вишокот железо. Преносот е автосомно рецесивен , меѓутоа се пријавени доминантни мутации и сложени хетерозиготни. Се препорачува генетско советување и може да се понуди пренатална дијагноза . Алелите без мутација што ја намалува функцијата се одликуваат како (β). Мутациите се одликуваат како (βo) ако спречуваат какво било формирање на β синџири, мутациите се одликуваат како (β +) доколку дозволуваат да се случи формирање на β синџир.

### Мала бета-таласемија
Пациентите често се следат без третман. Додека многу од оние со помал статус не бараат терапија со трансфузија, сепак ризикуваат преоптоварување со железо, особено во црниот дроб. Серумскиот тест на феритин го проверува нивото на железо и може да укаже на понатамошен третман. Иако не е опасен по живот самостојно, тоа може да влијае на квалитетот на животот како резултат на анемијата. Малолетниците често коегзистираат со други состојби, како што се астма и може да предизвика преоптоварување со железо на црниот дроб и кај оние со безалкохолни масни заболувања на црниот дроб, доведуваат до потешки исходи.

## Епидемиологија
Точната преваленца е непозната, но годишната инциденца на симптоматска Бета-таласемија се проценува на 1/100.000 низ целиот свет. Оваа болест првично била опишана во Средоземјето, но тешките форми на Бета-таласемија  често се случуваат низ Средниот Исток, Југоисточна Азија, Индија и Кина. Миграциите на населението доведоа до глобално пренесување на болеста.

Бета формата на таласемија е особено распространета меѓу средоземните народи и ова географско здружение е одговорно за нејзиното именување: *[[Таласа (митологија)|таласа]]* (*θάλασσα*)  море и *хаима* (*αἷμα*) е грчки збор за крв. Во Европа, што е највисока концентрација на болеста се наоѓаат во Грција и турската крајбрежните региони. Особено се погодени најголемите средоземни острови (освен Балеарците ), како Сицилија, Сардинија, Корзика, Кипар, Малта и Крит . Други средоземни народи, како и оние во близина на Средоземното Море, исто така имаат високи стапки на зачестеност, вклучително и луѓе од Западна Азија и Северна Африка. Податоците укажуваат дека 15% од кипарските Грци и Турци се носители на гените на бета-таласемија, додека 10% од популацијата носат гени на алфа-таласемија.

### Еволутивна адаптација
Одликата на таласемијата може да му даде одреден степен на заштита од маларија, што е или било распространето во регионите каде што е честа , со што се дава селективна предност за преживување на носителите (позната како хетерозиготна предност), со што се овековечува мутацијата. Во тој поглед, различните таласемии наликуваат на друго генетско нарушување кое влијае на хемоглобинот.

### Инциденца
Нарушувањето влијае на сите пола, но е застапено кај одредени етникуми и возрасни групи. 20 луѓе умираат годишно, предизвикувајќи таласемија да биде наведена како „ретка болест“. Во Соединетите држави, преваленцата на таласемија е приближно 1 на 272,000 или 1.000 луѓе. Во Англија имало 4.000 хоспитализирани случаи во 2002 година и 9.233 консултанти епизоди за таласемија. Мажите учествуваа со 53% од епизодите на болнички консултанти, а жените 47%. Просечната возраст на пациентот е 23 со само 1% од консултантите, пациентот е постар од 75 години, а 69% биле на возраст од 15-59 години. Детската болница Оукланд формираше меѓународна мрежа за борба против таласемијата. „Тоа е најчестото генетско крвно нарушување во светот и брзо се зголемува“. 7% од светската популација се носители, а 400000 бебиња се раѓаат со својство на годишно ниво. Обично е фатално во повој, ако трансфузијата на крв не се започне веднаш.

## Поврзано

* Алфа таласемија
* Анизопоикилоцитоза (варијанса во големината на црвените крвни зрнца, обично како резултат на бета-таласемија)

## Наводи

## Дополнителна литература

* 
* 

## Надворешни врски

Категорија:Наследни болести
Категорија:Болести на крвта
Категорија:Ретки болести