Индустрија во Белорусија

мини|300x300пкс|Фабрика за преработка на поташа бр. 2 во Белорускали, еден од најголемите производители на ѓубрива од поташа во светот
мини|300x300пкс| Мински тракторски завод, голем производител на трактори
**Индустријата на Белорусија** игра важна улога во економијата на Белорусија. Во 2020 година, индустријата учествувала со 25,5% од белорускиот БДП. Уделот на производството (без рударството, енергијата и снабдувањето со вода) во белорускиот БДП изнесувал 21,3% во 2019 година. Економската комисија на Обединетите нации за Европа ја опишала Белорусија како „*добро развиен индустриски сектор и висококвалификувана работна сила*“. Во 2020 година, 23,5% од белоруската работна сила била вработена во индустријата. Во 2019 година, вкупното индустриско производство изнесувало 115.7 милијарди (околу 54 милијарди американски долари); во 2020 година се искачило на 116,5 милијарди (околу 44-54 милијарди УСД ). Белоруската индустрија е извозно ориентирана: во 2020 година биле извезени 61,2% од индустриското производство. Најважен сектор е прехранбената индустрија (29,9% учество во вкупниот производствен производ). Други добро развиени сектори на индустријата вклучуваат хемиска индустрија (рафинирање на нафта, петрохемија, производство на ѓубрива и други хемиски стоки), автомобилска индустрија и производство на друга машинска опрема.

## Преглед
Белоруската индустрија е генерално во државна сопственост. Владата има удел до 100% во големите индустриски компании. Во 2019 година, 2,1% од индустриските организации биле директно во сопственост на државата, тие вработувале 19% од индустриските работници и произведувале 13,4% од индустриското производство. 3,1% од индустриските организации биле формално приватни, но со државен удел (до 100%), тие вработувале 42,2% од работниците во индустријата и произведувале 52,3% од индустриското производство. 88,8% од организациите активни во индустријата биле приватни без никаков државен удел (тие вработувале 34,5% од работниците во индустријата и произведувале 28,4% од индустриското производство), 6% биле претпријатија во странска сопственост (тие вработувале 4,3% работници во индустријата и произведувале 5,9 % од индустриското производство). Индустриските капацитети во државна сопственост се подредени на различни владини тела во зависност од секторот на индустријата: Министерство за индустрија за машини и транспорт, државната Белнефтехим за хемиската индустрија, државниот завод Белсбумпром за шумска индустрија и производство на мебел,Белегпром за текстил, облека и индустријата за производство на чевли, Белгоспишепром за прехранбената индустрија.

Неколку големи компании даваат огромен придонес во вкупното индустриско производство. Во 2019 година, 10 најголеми производствени компании во Белорусија произвеле 34,4% од вкупното производство во производството. Аналогното учество на 50 најголеми компании изнесувало 50,4%.

Белоруската држава љубоморно го чува својот главен град; влегувањето на сојузниците како Русија во заштитеното царство се покажало тешко ако не и невозможно, бидејќи владата во Минск наплаќа превисоки цени за контролните влогови.

Доминацијата на државните големи компании негативно влијаело на малиот и средниот бизнис во индустријата. Во 2019 година, средните, малите и микроорганизациите вработувале 28,6% од работната сила во индустријата и произведувале 18,4% од индустриското производство. Овие организации биле најактивни во производството на производи од дрво и хартија, вклучувајќи печатење (47,1% од производството во овој сектор) и најмалку активни во прехранбената индустрија (13,9% од производството во овој сектор), производството на хемиски производи (13,2%) и петрохемијата.

Некои индустриски капацитети биле приватизирани во 1990-тите, често од нивните работници. Голем број фабрики (и успешни и финансиски неуспешни) биле национализирани за време на владеењето на Александар Лукашенко обично без надомест:

* Пинскдрев за обработка на дрво и стопанство за мебел (Пинск) 
* Кондиторска фабрика Комунарка (Минск) 
* Фабрика за велосипеди и мотоцикли Мотовело (Минск) 
* Барановичидрев (Баранавичи) 
* Објект за обработка на дрво Борисовдрев (Барисов) 
* Погон за слатки Спартак (Гомељ) 
* Фабрика за слатки Красни пишевик („Произведувач на црвена храна“; Бабрујск) 
* Фабрика за производство на чевли Луч (Минск) 
* Минска фабрика за лежишта
* Фабрика за керамички плочки (Минск) 
* Фабрика за теписи во Брест 
* Фабрика за слад Белсолод (Иванава)
* Фабрика за поправка на авиони во Орша 
* Фармацевтски производител Минскинтеркапс

Вкупната нето добивка (по оданочување) во индустријата изнесувала Rbls 6591,2 милијарди во 2019 година, што се зголемува од Rbls 3141,6 милијарди во 2018 година.

## Структура
Во 2020 година, удел во производството ( во вкупното индустриско производство е 88,3%, учеството на производството и снабдувањето со енергија 8,9%, учеството на снабдувањето со вода 1,7%, учеството на рударската индустрија 1,1%.

Националниот статистички комитет Белстат користи OKED класификација на индустриите  за статистички цели. Во 2020 година, осум сектори имале најмалку 5% удел во производството:

* Прехранбена индустрија — 29,9%
* Производство на рафинирани нафтени деривати — 13,1%
* Хемиска индустрија - 9,1%
* Производство на пластика, гума и други неметални минерални производи — 7,9%
* металургија и производство на метални производи (освен сообраќај и опрема) — 7,3%
* Производство на машини и опрема кои не се вклучени во другите ОКЕД групи  — 7,1%
* Производство на производи од дрво и хартија — 5,8%
* Производство на возила и транспортна опрема — 5,1%

Други национални извори, вклучително и белоруската енциклопедија, користат различни советски дизајнирани класификации на индустрии (индустрија за гориво, хемиска и петрохемиска индустрија, машинска индустрија и металопреработувачка индустрија итн.).

Меѓународните извори користат различна класификација на индустриите.

### Прехранбена индустрија
Прехранбената индустрија (производство на прехранбени производи, пијалаци и тутунски производи) е најголемиот сектор во белоруската индустрија. Во 2019 година, 1131 компанија биле активни во прехранбената индустрија кои вработувале 138,2 илјади работници и имаат Rbls 1182,2 милиони нето добивка (по оданочување). Приносот од продажбата во прехранбената индустрија изнесувал 8,4% во 2019 година. Во 2019 година учеството на млечните производи во вкупното производство во прехранбената индустрија изнесува 28,6%, месните производи 24,2%, добиточната храна 12,4%, пијалаците 8%, масла и масти 4,4%, кондиторските производи 4,3%. Најголемите компании во секторот се наоѓаат односно се сместени во средна и западна Белорусија.

Во 2020 година, белоруските компании произвеле 1060,6 илјади тони месо и јастиви нуспроизводи, 264,8 илјади тони колбаси, 2100 илјади тони полномасно млечни производи (во еквивалент на сурово млеко), 119,5 илјади тони путер, 269,2 илјади тони сирење  69,5 илјади тони чоколада и кондиторски производи, 16,3 милиони декалитри дестилирани пијалаци, 43 милиони декалитри пиво, 43,5 милиони декалтери безалкохолни пијалаци. Во 2019 година биле произведени 638,9 илјади тони шеќер и 430,9 илјади тони сол.

4 големи пиварници произведуваат речиси 90% од пивото во Белорусија: Криница (Минск, во државна сопственост), Аливарија (Минск, главен удел во сопственост на Carlsberg Group), Сјабар - Хајникен (Бабрујск), Лидскае Пива (Лида, во сопственост на Olvi). Четири големи пиварници во Минск (Аливарија), Бабрујск, Лида и Речица биле купени од мултинационални корпорации во 2000-тите и почетокот на 2010-тите. На почетокот на 2000-тите, пиварницата Криница во Минск постигнала договор со пиварите Балтика за пренос на својот контролен удел во Балтика во замена за инвестиции, но подоцна еднострано излегла од договорот.

Минск Кристал е најголемата дестилерија која произведува 4,81 милиони дал вотка и слични пијалаци,  или околу 34% од потрошувачката на вотка во Белорусија. Државните институции во Брест, Витебск, Гомел, Гродно, Климавичи се други големи играчи на пазарот кои произведуваат повеќе од 1 милион вотка и слични пијалаци. Неколку приватни дестилерии се активни во секторите, најголемата е Аквадив (Молодечански регион) во косопственост на Владимир Пефтиев и Минск Кристал.

Се проценува дека белоруските компании произведуваат 2,4% од млечните производи во светот. Во 2019 година, Белорусија напрвила извоз од 2384,9 милиони американски долари млечни производи и јајца, 926 милиони американски долари месо и негови производи, 575 милиони американски долари зеленчук и овошје, 201,5 милиони американски долари пијалаци.

Во август 2023 година, белорускиот премиер Роман Головченко го претставил министерот за земјоделство Сергеј Бартош, истакнувајќи ги стратешките приоритети како оптимизација на културите и осовременување на млечните производи, нагласувајќи го значењето на овој сектор. Воведувањето се случило неодамна, со фокус на справување со предизвиците и ревитализација на земјоделските претпријатија.

#### Цигари
Според белоруската класификација, производството на цигари е дел од прехранбената индустрија. Тутунскиот комбинат „Гродно“ е најголемиот производител на цигари во земјава. Во 2019 година, Александар Лукашенко му дал на својот соработник  Алијаксеј Алексин ексклузивно право за увоз на тутунски производи; Алексин, исто така, започнал со изградба на нова фабрика за тутун во близина на Минск. Цигарите произведени во Белорусија често се шверцуваат во други земји поради ниските акцизни стапки во Белорусија.

### Хемиска индустрија
десно|мини|300x300пкс| Местоположба на големите компании Белнефтехим. Напомена: Белорускали не е прикажан бидејќи бил исклучен од Белнефтехим во 2014 година.
Во Белорусија постојат неколку големи хемиски фабрики кои биле изградени од Советскиот Сојуз. Белоруската статистичка агенција Белстат во моментов разликува два сектори на хемиската индустрија - „производство на кокс и рафинирани нафтени производи“ и „производство на хемиски производи“. Јадрото на секторот за преработка на нафта се две фабрики: рафинеријата Нафтан во Новополотск и рафинеријата Мозир. Главниот потсектор за производство на хемиски производи е производство на ѓубрива (76,5% од производството во производството на хемиски производи во 2019 година), други позначајни потсектори се производството на синтетички влакна (6,3%), хемикалии за домаќинство (5,1%), лакови и бои (4,9%).

Во 2020 година, белоруските компании произвеле 3224,4 илјади тони моторен бензин, 5825,6 илјади тони дизел гориво, 8698 илјади тони минерални и хемиски ѓубрива, 205,8 илјади тони хемиски влакна. Во 2019 година биле преработени 17.853 илјади тони сурова нафта. Од 8553,4 илјади тони ѓубрива произведени во 2019 година, 7348,2 илјади тони биле поташани ѓубрива (Белорускали), 988,2 илјади тони - азотни ѓубрива (Гродно Азот), 217 илјади тони - фосфорни ѓубрива (Гомел ѓубрива). Белоруските компании во 2019 година произвеле и 1100,8 илјади тони амонијак, 1005,4 илјади тони сулфурна киселина и олеум, 741,4 илјади тони полимери (во примарни форми), 216,4 илјади тони синтетички влакна, 68,8 илјади тони 26 илјади тони пестициди, 5,7 илјади тони козметика за кожа.

Во 2019 година, во секторот преработка на нафта биле активни 38 претпријатија со 13,1 илјади работници и 492 компании во производството на хемиски производи со 48,1 илјади работници. Вкупното индустриско производство во секторот за рафинирање на нафта изнесувало 16.672 милиони Rbls  (околу 7,8 милијарди американски долари), во соодветна хемија - 10.413 милиони Rbls  (околу 4,8 милијарди американски долари).

Поголемиот дел од големите претпријатија во секторот се управувани од владата преку државното претпријатие „Белнефтехим“ кое е подредено на Советот на министри.

Најголемата компанија е Белорускали (100% во државна сопственост ) која е еден од најголемите производители на поташа во светот, нејзиниот глобален пазарен удел се проценува на 16%. Други големи фабрики се:

* Рафинеријата за нафта Нафтан во Новополотск (99,83% во државна сопственост )
* Рафинеријата за нафта Мозир (42,77% во државна сопственост, руски Роснефт поседува голем удел)
* Белшина, фабрика за гуми во Бабрујск (100% државна сопственост )
* Гродно Азот, фабрика за азотни ѓубрива во Гродно (99,97% во државна сопственост  )
* Могиљовхимволокно, фабрика за синтетички влакна во ММогиљов (90,45% во државна сопственост )
* Химволокно, фабрика за синтетички влакна во Гродно (моментално — филијала на Гродно Азот)
* SvietlahorskKhimvolokno, фабрика за синтетички влакна во Свјетлахорск (100% во државна сопственост )
* Полимир, производител на пластика во Новополотск (во моментов — филијала на Нафтан)

Во 2012 година, Александар Лукашенко ја префрлил непостоечката фабрика на протеинско-витамински концентрати што се користат во сточарството () во Новополотск на претпријатието „Интерсервис“ во сопственост на неговиот наводен соработник Микалај Варабеј за изградба на трета рафинерија за нафта. Од 2021 година, рафинеријата не била изградена.

Кон крајот на 2010-тите, започнала големата реконструкција на рафинеријата за нафта Нафтан. Според официјалното мрежно место на Белнефтехим, во реконструкцијата биле инвестирани над 1 милијарда американски долари. Од јуни 2021 година, модернизацијата на Нафтан не е завршена, вкупниот износ на инвестиции се проценува на 1,6 милијарди американски долари.

Белоруските нафтени рафинерии се критично зависни од увозот на руска нафта преку нафтоводот „Дружба“. Во 2020 година, биле прикажени плановите за диверзификација на увозот на нафта користејќи литвански и украински пристаништа. Нафтените спорови со Русија се главно политичко прашање во билатералните односи. Белорусија користи неколку мали наоѓалишта на нафта (околу 1,5-1,7 милиони тони се произведуваат секоја година), но суровата нафта се извезува преку нафтоводот Дружба. Значајните наоѓалишта на нафтени шкрилци не се користат (од 2021 година).

Белорускали произведува ѓубрива од поташа користејќи сурови минерали (силвинит и карналит) од местните рудници во Полеската низина, Гродно Азот користи големи количини увезен природен гас за производство на азотни ѓубрива, хемиската фабрика Гомел увезува сурови минерали за производство на фосфорни ѓубрива и други хемиски ѓубрива.

Извозот на рафинирана нафта и хемиски производи се главен дел од белоруската надворешна трговија. Во 2019 година, Белорусија извезла 6259,7 милиони американски долари од нафта, нејзини производи и сродни материјали (18,99% од вкупниот извоз; во 2018 година надминало 8 милијарди американски долари) и 3259 милиони американски долари ѓубрива (9,89% од извозот).

### Автомобилска индустрија и други машини
мини|300x300пкс|Монтажна линија со транспортен систем во Минскиот Тракторски Завод
Автомобилската индустрија во Белорусија се појавила во 1940-тите кога била изградена автомобилската фабрика во Минск (МАЗ). Во 1950-тите, производството на камиони за влечење било преместено од МАЗ во фабриката БеАЗ во Жодзина. Во 1991 година фабриката МЗКТ се одвоила од МАЗ. Во 1992-1993 година, МАЗ започнал да произведува автобуси, а фабриката  Белкомунмаш во Минск започнала да произведува тролејбуси. Голем број на фабрики за производство на автомобилски единици се наоѓаат во Белорусија (Банавичи, Баришав, Гродно, Минск и други градови). Најголеми производители на земјоделска опрема се Минскиот Тракторски Завод (МТЗ, Минск) и Гомселмаш (Гомељ), други големи фабрики се наоѓаат во Лида и Бабрујск. Белоруската фабрика за тешки камиони BelAZ се проценува дека е една од најголемите во светот.

Најголемите погони се 100% во државна сопственост: МТЗ, МАЗ, МЗКТ, Гомселмаш, БелАЗ. Градскиот совет на Минск има 99,45% удел во Белкомунмаш (БКМ). Државните фабрики во секторот се економски независни кои формираат велепоседнички друштва со помали фабрики. Секторот е надгледуван од Министерството за индустрија на Белорусија. Контролниот удел на производителот на градежни и шумски машини „Амкодор “ (поранешна фабрика „Ударник“ во Минск) е во сопственост на Алијаксандр Шакуцин, кој бил препознаен како личност „*која најмногу имала корист од приватизацијата за време на мандатот на Лукашенко како претседател*“ од Советот на Европската Унија.

Во 2020 година биле произведени 39,5 илјади трактори (за земјоделство и шумарство), 2,5 илјади металопреработувачки машини, 9,1 илјади камиони и 1349 автобуси (без тролејбуси). Во 2019 година иле произведени 1451 автобуси, 133 тролејбуси, 1062 специјални возила, 2464 товарни приколки и полуприколки, 3428 мотоцикли, 67,2 илјади велосипеди, 62 патнички железнички вагони (вклучувајќи повеќе единици и трамваи). Земјоделските машини (вклучувајќи самоодни возила) произведени во 2019 година вклучувале 640 комбајни (за житни култури), 254 комбајни за сточна храна, 6270 земјоделски приколки и полуприколки.

Белорусија има два склопувачи на автомобили од комплетите SKD: BelGee (заедничко вложување на белоруската државна сопственост БелАЗ и кинески Geely) и Унисон (приватна компанија која користи поранешни работилници на Форд Унион). Број на произведени автомобили: 

Белорусија нема специјализиран производител на лесни комерцијални возила (LCV), но МАЗ двапати се обидела да влезе на пазарот. Во 2010 година биле претставени МАЗ-181 и 182 (врз основа на кинески копии на Тојота HiAce H100). Во 2019 година, МАЗ ги претставил МАЗ-3650 LCV и МАЗ-281 минибус кои се склопени во SKD JAC Sunrise.

Единствениот производител на мотори со согорување е Минскиот Тракторски Завод (МТЗ), но тој е специјализиран за производство на дизел мотори за трактори и тешки камиони. МАЗ го добил најголемиот дел од своите мотори од фабриката за мотори во Јарослав во Русија и од европските производители. Кон крајот на 2010-тите, било основано заедничко вложување со кинеската Weichai Power за монтажа на мотори за Минскиот Тракторски Завод во Белорусија. Во 2019 година, во Белорусија биле произведени 66,7 илјади мотори.

Белорусија има два производители на возен парк (железнички вагони) во Могиљов и Асиповичи. Швајцарскиот производител Stadler Rail основал фабрика за склопување во Фанипал во близина на Минск за производство на патнички возови. Депото на Белоруската железница Лида направил голема ремонт на дизел електричната локомотива ChME3 и дава ново име TME1. Белкомунмаш произведува трамваи.

Белорусија нема воспоставени производители на воздухопловство, но за време на советскиот период биле изградени три погони за поправка на авиони во Белорусија: бр. 558 во Баранавичи (поправа воени авиони; исто така произведува UAV), бр. 407 во Минск (поправа цивилни авиони), бр. 571 во Балбасаво во близина на Орша (поправени бомбардери Ту-16 и Ту-22, неодамна ја променила својата специјализација во хеликоптери).
Податотека:MAZ-6501_dump_truck_in_Belarus_04.jpg|алт=MAZ-6501 dump truck (Minsk Automobile Plant)|Кипер МАЗ-6501 (автомобилска фабрика во Минск)
Податотека:MAZ-215_(Minsk,_March_2020)_04.jpg|алт=MAZ-215 bus (Minsk Automobile Plant)|Автобус МАЗ-215(автомобилска фабрика во Минск)
Податотека:AKSM-321_(Minsk,_2021)_2.jpg|алт=AKSM-321 trolleybus (Belkommunmash, Minsk)|Тролејбус АКСМ-321 (Белкомунмаш, Минск)
Податотека:BelAZ_75600.JPG|алт=BelAZ-75600 haul truck (BelAZ, Zhodzina)|Камион за влечење BelAZ-75600 (БелАЗ,Жодзина)
Податотека:MZKT_inside_p03.jpg|алт=MZKT-543M (upgraded MAZ-543, Minsk wheel tractor plant MZKT)|МЗКТ-543М (надграден МАЗ-543, фабрика за трактор со тркала во МинскМЗКТ)
Податотека:Belarus_heavy_tractors_(Belagro-2021).jpg|алт=Belarus 4522 and 3525 tractors (Minsk Tractor Works)|Белорусија 4522 и 3525 трактори (Мински Тракторски Завод)
Податотека:Stadler_M110-M111_in_Minsk_(July_2020).jpg|алт=Stadler M110/111 metro train (Stadler Minsk, Fanipal)|Метро воз Штадлер М110/111 (Штадлер Минск,Фанипал)


#### Воена индустрија
Белорусија ја наследила добро развиената воена индустрија од советскиот период. Според Стокхолмскиот меѓународен институт за истражување на мирот, Белорусија била дваесеттиот најголем извозник на големо оружје во 5-годишниот период од 2014-2018 година; нејзини главни клиенти биле Виетнам, Судан и Мјанмар. Русија е уште еден клучен клиент за погоните МАЗ и МЗКТ. 
Податотека:Polonez_MLRS_(05).jpg|алт=Polonez multiple rocket launcher (Chinese-designed rockets and MZKT chassis)|Повеќекратен ракетен фрлачПолонез (ракети со кинески дизајн и шасија МЗКТ)
Податотека:Caiman_combat_vehicle_(2).jpg|алт=Caiman [de] reconnaissance vehicle (140th repair plant, Barysaw)| извидничко возило (140-та фабрика за поправка,Борисов)
Податотека:Vitim_6x6_armoured_vehicle_(2).jpg|алт=6x6 version of Vitim [de] vehicle (Minotor-servis, Minsk)|6x6 верзија на  возило (Минотор-сервис, Минск)
Податотека:Rubon_light_armoured_car_on_Volat_V1_chassis_(1).jpg|алт=Volat V1 [de] vehicle (MZKT)|  возило (МЗКТ)
Податотека:APC_Volat_V2_(05).jpg|алт=Volat V2 [ru] APC (MZKT)|  АПЦ (МЗКТ)
Податотека:April_9th_rehearsal_in_Alabino_of_2014_Victory_Day_Parade_(558-58).jpg|алт=MZKT-79221 (chassis only, MZKT)| МЗКТ-79221(само шасија, МЗКТ)
Податотека:UAV_at_Milex_2019_(Minsk,_Belarus)_—_БПЛА_на_выставке_Milex_2019_(Минск,_Беларусь)_-_x00008.jpg|алт=UAV Condor (558th aircraft repair plant, Baranavichy)| UAV Condor (558. фабрика за поправка на авиони,Баранавичи)


### Металургија и производство на метални производи
мини|300x300пкс| Работи на челик BMZ
Белоруски челичарници (БЧ) во Жлобин (изградена во 1980-тите од австриската компанија Voestalpine) е најголемата фабрика во секторот во Белорусија. Други значајни фабрики се железарницата Могиљов и фабриката за хардвер Речица. Во металургијата и производството на метални производи (освен транспорт и друга механизација) во 2019 година биле активни 1757 компании, вработиле 57,7 илјади работници и произвеле 7888,9 милиони Rbls  (околу 3,7 милијарди американски долари) индустриско производство. Кон крајот на 2010-тите, австриски и германски инвеститори ја изграддиле фабриката Миори за челик (MMPZ) за производство на челик и лимени плочи во Миори и извоз на голем дел од нејзиното производство.

Државните претпријатија во Жлобин, Могиљов и Речица се дел од белоруското металуршко велепоседничко друштво.

Во 2019 година, белоруските компании произвеле 2717,7 илјади тони челик, 2502,8 валани челик, 227,2 илјади тони челични цевки, 727&nbsp;км термоизолирани челични цевки, 392,7 илјади тони ладно влечена нелегирана челична жица, 89,2 илјади тони челичен кабел.

Во земјата има две значајни наоѓалишта на железна руда, но тие не се во употреба (од 2021 година).

Белоруската металургија е извозно ориентирана, земјата била меѓу првите 10 во светот по извозна ориентација на челичната индустрија. Во 2019 година, Белорусија извезла 1222,8 милиони американски долари железо и челик, 939,9 милиони американски долари општи метални производи, 206 милиони американски долари обоени метали.

### Електрични апарати, комуникациски производи, електроника
Белорусија има два главни производители на апарати за домаќинство, основани во Советскиот Сојуз - Хоризонт (првично производител на радиа подоцна се префрлил на производство на телевизори и апарати за домаќинство) и Атлант (поранешен Мински фрижидер, подоцна почнала да произведува неколку други апарати за домаќинство). Работат неколку помали фабрики: две фабрики Торгмаш во Баранавичи и Гродно произведуваат кујнски апарати (иако нивната првична специјализација била апарати за угостителство), радиотехничката фабрика Брест произведува електрични шпорети и греалки, Амкодор-БелВАР (поранешна фабрика за инструменти во Минск) произведува кујнски апарати и уреди за контрола на климата. Во овој сектор од индустријата се активни и голем број мали приватни компании.

Белоруските претпријатија во 2019 година произвеле 815 илјади домашни фрижидери, 882 илјади микробранови печки, 392,9 илјади електрични шпорети, 168 илјади машини за перење, 56 илјади електрични мелници за месо, 71 илјади електрични соковници, 0,4 илјади електрични пегли.

Електротехничката фабрика во Минск (МЕТЗ именувана по ВИКозлов) произведува електрични трансформатори и електрични панели, фабриките во Могиљов, Лунинец и други градови произведуваат електрични мотори за специфични намени, додека фабриките во Мазир, Гомељ, Витебск, Минск и Шчучин произведуваат кабли. Во 2019 година биле произведени 533,3 илјади трансформатори, 545,3 илјади електромотори, 78,7 илјади километри оптички кабли, 7952 тони изолирани жици за намотување.

Од 2019 година, Белорусија имала две фабрики кои произведуваат акумулаторски батерии (заедничко вложување 1AK со Exide Technologies во Пинск и Amkodor-Radian во близина на Минск). Во Брест била изградена третата фабрика за акумулатори, но таа се соочила со еколошки протести. Во 2019 година, белоруските компании произвеле 280 илјади акумулаторски батерии.

Единствениот голем производител на светилки е фабриката за електрични светилки во Брест. Таа произведува светилки под сопствената марка Белсвет и исто така под меѓународните брендови Џенерал Електрик и Филипс. Во 2019 година биле произведени 38 милиони светилки кои биле значително помалку од 105 милиони светилки во 2016 година.

; Електроника и компјутери

Минск бил еден од центрите за развој и производство на раните советски компјутери. Компјутерите „Минск“ се произведувале главно во фабриката Григориј Орџоникидзе во Минск (подоцна — МПОВТ; Минск производствена група за компјутерски машини). Во 1979 година, во МПОВТ била пуштена во употреба фабрика за печатени кола. Во 1990-тите и 2000-тите, МПОВТ се префрлила на производство на друго производство.

Интегралната фабрика во Минск е изградена во советскиот период за производство на интегрирани кола од средно ниво и електроника за широка потрошувачка. Неколку производители на електронски производи во други градови на Белорусија моментално се дел од велепоседничкото друштво „Интеграл“.

Во 2019 година, во Белорусија биле произведени 93 милиони диоди и транзистори и 1511 милиони интегрирани кола.

### Шумска индустрија
десно|мини|300x300пкс
Преработката на дрва е навлезена во изобилни белоруски шуми и е добро развиен сектор во белоруската индустрија. Фабриките под државна контрола во овој сектор се управувани од Белесбумпром.

Во 2007 година, владата започнала со осовременување на 9 големи фабрики за преработка на дрво. Вкупниот износ на инвестиции надминал 1 милијарда американски долари. Сепак, тоа довело до финансиска деградација на современите фабрики. Недостигот од анализа на продажните пазари и ниското техничко ниво на дел од новата опрема биле прогласени за главни причини за неуспешното осовременувањето во секторот. Било објавено и дека модернизацијата била наметната од Белесбумпром додека раководителите на неколку фабрики биле против. Едно од главните прашања било големиот (речиси двапати) пад на цените на честичките и МДФ. Во 2016 година, овие фабрики биле обединети во единствено државно велепоседничко друштво. Во 2018 година сите девет модернизирани фабрики биле непрофитабилни. Во 2019 година, само три од модернизираните фабрики биле профитабилни, но дури и тие добиле големи долгови (долговите на Гомелдрев ја надминале неговата нето добивка за повеќе од 200 пати).

Најголемата фабрика за обработка на дрво и производител на дрвен мебел е Пинскдрев која се наоѓа во Пинск. Таа била приватизирана во 1990-тите, но истата била национализирана во 2011 година. 9 големи реновирани фабрики со контролен удел во сопственост на владата се:

* Иватсевичидрев (Иватсевичи, 97,89% во државна сопственост, 997 работници во 2016 година  )
* Мостовдрев (Масти, 99,99% во државна сопственост, 1527 работници во 2020 година  )
* Речицадрев (Речица, 99,94% во државна сопственост во 2020 година, 1186 работници во 2016 година )
* Могиљовдрев (Могиљов)
* Гомелдрев (Гомељ)
* Витебскдрев (Витебск)
* Борисовдрев (Борисов)
* ФанДОК (Бабрујск)
* Мазирски ДОК (Мазир)

Покрај осовременувањето на државните фабрики за преработка на дрво, биле изградени и неколку нови погони од странски инвеститори. Австриски Kronospan изградил фабрики во Смархон и Могиљов, литванските компании VMG и SBA изградиле уште една фабрика во Могиљов, полски, естонски и шпански компании исто така инвестирале во овој сектор.

Најголемата фабрика во индустријата за хартија е фабриката за целулоза и картон во Свиетлахорск (CKK). Во 2010-тите, владата зела заем од 654 милиони американски долари од Кина за да го прошири Свиетлахорск CKK. Поради неколку проблеми износот на инвестициите се зголемил на 1 милијарда американски долари и пуштањето во употреба било одложено. Модернизацијата била критикувана поради финансиски и еколошки прашања. Во 2019 година, договорот со кинеската компанија изведувач бил раскинат. Еколозите тврделе дека објектот бил изграден во близина на градот и покрај тоа што била избрана многу валкана технологија (со користење на сулфур и хлор). Локалните жители тврдат дека силната лоша миризба (најверојатно предизвикана од метанетиол) почнала да се шири. Во 2020 година, новиот објект бил сатвен во употреба. Во февруари 2021 година, владата вовела давачки за увоз на дел од производството на Свиетлахорск ЦКК (најверојатно за да и помогне на компанијата). Во јуни 2021 година, Свиетлахорск ЦКК направил дополнителна емисија на акции што се смета за индиректна државна поддршка.

Средни фабрики за хартија се наоѓаат во Добруш, Шклу, Слоним, Борисов и Чашники. Постојат две фабрики за тапети во Минск и Гомељ. Државната фабрика за хартија во Добруш „Херој на трудот“ била модернизирана во 2010 година со изградба на нов картонски капацитет со кинески заем. Во 2018 година бил раскинат договорот со кинеска градежна компанија. Првично било планирано изградбата да се заврши во 2015 година, но била одложена за 2017 година, а подоцна за 2020 година. Конечно била пуштена во употреба на 1 јуни 2021 година, но фабриката морала да земе нови заеми за да го заврши пуштањето во употреба на погоннот. Вкупниот износ на инвестиции во овој проект бил проценет на 350 милиони американски долари.

Во 2019 година, Белорусија нсправила извоз од 728 милиони американски долари за производи од дрво (без мебел), 592 милиони американски долари за мебел, 225 милиони американски долари за хартија и картон и други производи направени од целулоза. Белорусија е исто така значаен извозник на сурово дрво (686 милиони американски долари во 2019 година).

### Градежни материјали
десно|мини|300x300пкс| Фабрики за цемент во Белорусија
За време на доветскиот период, Белорусија имала само две цементарници и увезувала значителен дел од цементот за градба од другите републики на СССР. Изградбата на новата фабрика за цемент во Кастјуковичи започнала во 1980-тите и била завршена во 1990-тите. Цементарниците во Кричав и Кастјуковичи се 100% во државна сопственост. Фабриката во Вавкавискиот регион била  делумно приватизирана (50% од 2002 година), но подоцна уделот на државата бил зголемен на 91%. Во 2012 и 2013 година биле пуштени во употреба нови производствени капацитети изградени со кинеска финансиска и техничка поддршка, но подоцна биле откриени прекумерни цени поради променетиот пазар. Зголемените цени на енергијата и високата цена на производството ја искомплицирала финансиската состојба на фабриките. Владата подоцна обезбедила огромна финансиска помош за овие фабрики за да им помогне да ги исплатат заемите. Било објавено и дека квалитетот на кинеската опрема за производство на цемент е помал од очекуваното. Оваа модернизација била критикувана поради тоа што не ги зема предвид можните промени на пазарот и не ја анализираконкурентноста на производството. И покрај постоењето на планови за извоз на вишокот цемент, тоа станало нерентабилно бидејќи цементот бил поскап од цементот произведен во Русија.

Од 2019 година, три фабрики за цемент добиле владина поддршка од речиси 900 милиони американски долари. Во 2019 година, Александар Лукашенко донел декрет дека цементарницата Кричав треба да ги отплати долговите во 2038-2049 година, белоруската цементарна фабрика во Кастјуковичи - во 2028-2038 година, Красноселскстројматеријали во областа Вавкависк - во 2030-2023 година. Тие, исто така, добиле ослободувања од данок на земја и данок на имот до 2049, 2038 и 2037 година соодветно. И покрај оваа финансиска поддршка, сите три фабрики за цемент биле непрофитабилни во 2019 година.

Во 2014 година, производството на цемент го достигнало својот врв - 5617 илјади тони. Во 2020 година, производството на цемент изнесувало 4736 илјади тони.

### Рударство
Во Белорусија, рударството се смета за дел од индустријата, додека, глобално тоа се смета како дел од примарниот сектор на економијата. Во 2019 година биле активни 42 организации. 58,1% од неговото производство била сурова нафта (од Белоруснефт). Производителот на белоруска поташа се смета за дел од хемиската индустрија.

## Надворешна трговија
Извозот на индустриски стоки  изнесувал 31.991 милиони американски долари во 2018 година и 30.871 милиони американски долари во 2019 година. Во 2015-2019 година, секоја година се извезувало од 57% до 63% од индустриското производство.

Во 2021 година, Националниот статистички комитет на Република Белорусија престанал да објавува извештаи за неколку аспекти на надворешната трговија откако ЕУ, САД, Велика Британија и други земји вовеле санкции кон Белорусија.

Белорускиот извоз по сектори на производство во 2019 година е како што следува:

* Рафинирани нафтени производи - 5548 милиони американски долари
* Хемиски производи (со исклучок на рафинирани нафтени производи) - 5052 милиони американски долари
* Прехранбена индустрија - 4963 милиони американски долари
* Други машини - 2373 милиони американски долари
* Основни метали и метални производи - 2295,7 милиони американски долари
* Транспортни возила и опрема - 1869 милиони американски долари
* Гума, пластика и други неметални производи - 1674,5 милиони американски долари
* Производи од дрво и хартија - 1662 милиони американски долари
* Текстил и облека - 1358 милиони американски долари
* Електрична опрема - 1030 милиони американски долари
* Други сектори - помалку од 1 милијарда американски долари во 2019 година

Во 2019 година, според Белстат, главни дестинации на белорускиот извоз на индустриско производство биле Источна Европа (19,8 милијарди американски долари), Северна Европа (4,16 милијарди), Западна Европа (2,46 милијарди), Јужна и Средна Азија (1,78 милијарди американски долари). Три главни земји каде што биле извезени индустриски стоки во 2019 година биле Русија (41,5%, 13,7 милијарди американски долари), Украина (12,6%, 4,1 милијарди американски долари) и Обединетото Кралство (7%, 2,3 милијарди американски долари), уште три земји увезиле нешто повеќе од 1 милијарда американски долари: Германија, Полска и Литванија. Вкупниот извоз на индустриски стоки во Европската Унија изнесувал 7,8 милијарди американски долари во 2017 година, 10,2 милијарди американски долари во 2018 година и 8,4 милијарди во 2019 година.

Врз основа на стандардната меѓународна трговска класификација, главните групи на белоруски индустриски извоз во 2019 година биле:

* Минерални горива, мазива и сродни материјали - 6821 милиони американски долари
* Машини и транспортна опрема - 5436,5 милиони американски долари
* Хемикалии и сродни производи (не се вклучени во други делови) - 5225 милиони американски долари
* Произведена стока - 5000 милиони американски долари
* Храна и живи животни - 4851 милиони американски долари
* Сурови материјали, нејадливи, освен горива - 1274 милиони американски долари
* Разни произведени артикли - 2346 американски долари

## Sanctions and circumvention
Голем број белоруски фабрики во државна сопственост биле санкционирани од ЕУ, САД, Обединетото Кралство, Канада и други земји по изборите во 2006, 2010, 2012 и 2020 година. Во 2020 и 2021 година, ЕУ вовела санкции за неколку организации, вклучувајќи ги и големите индустриски компании:

* МАЗ (автомобилска индустрија)
* МЗКТ (автомобилска индустрија, одбрана)
* BelAZ (автомобилска индустрија)
* Агат-Електромеханичка постројка (одбрана)
* Агат-Електромеханичка, фабрика за поправка (одбрана)

На 24 јуни 2021 година, ЕУ вовела секторски санкции кои влијаеле на производството на нафта и вештачки ѓубрива, тутунската индустрија, снабдувањето со опрема за двојна намена и пристапот до финансиските пазари на ЕУ од страна на белоруската влада.

Во 2021 година, САД ги продолжиле санкциите за белоруската хемиска индустрија (претходно суспендирани, но не и откажани):

* Белнефтехим
** Нафтан (нафтена рафинерија)
** Белшина (фабрика за гуми)
** Гродно Азот (фабрика за вештачко ѓубриво)
** Гродно Химволокно (растение од синтетички влакна)
** Лакокраска (фабрика за хемиски бои)
** Полотск-Стекловолокно (фабрика за фиберглас)

САД вовеле санкции и за тутунскиот комбинат Гродно заедно со неколку неиндустриски компании.

Во 2020-2021 година, белоруските власти направиле различни напори да ги заобиколат меѓународните санкции. Тие, исто така, ја криеле статистиката за да спречат откривање на начините што се користат за нивно заобиколување и следење на нивните ефекти. Конкретно, пристапот до податоците за производството и извозот на санкционираните стоки станал ограничен за јавноста. Во октомври 2021 година, Белстат започнал да ги крие податоците за извозот на трактори и камиони. Вкупниот класифициран извоз во периодот јануари-август 2021 година се проценува на 8,2 милијарди американски долари. Во септември 2021 година, Александар Лукашенко го спомнал министерот за индустрија Петр Паркомчик и вицепремиерот Јури Назаров како луѓе кои го организирале заобиколувањето на санкциите. Обвинил и неколку работници од државните фабрики дека собирале информации за начините за заобиколување на санкциите и им се заканил со затвор. 13 работници од фабриката за вештачко ѓубриво Гродно Азот, рафинеријата за нафта Нафтан, челичарницата БМЗ и Белоруската железница биле уапсени од белоруската КГБ во можна поврзаност со оваа изјава. Било објавено дека некои од нив се обвинети за државно предавство. Најмалку двајца од нив подоцна биле ослободени.

Во јуни 2021 година, Белоруснефт била отстранета од подреденоста на Белнефтехим. Се верува дека овој потег е поврзан со санкциите.

## Белешки

## Наводи

## Надворешни врски
* Индустрија  : општи статистички информации од националното статистичко биро Белстат
* За Белорусија, *export.by*
* Белоруска економија, *development.by*