open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Салашот во Мали Рит (филм)

**„Салашот во Мали Рит“** (српски: *Салаш у Малом Риту*) – југословенски филм од 1976 година, во режија на Бранко Бауер, заснован на истоимената книга на Арсен Диклиќ. Главните улоги ги толкуваат: Славко Штимац, Миливоје Томиќ, Слободан Перовиќ, Миодраг Радовановиќ, Мирољуб Лешо и Светислав Гонциќ.

## Синопсис
Дејствието на филмот се одвива во измисленото банатско село Мали Рит за време на Втората светска војна. Мали Рит е мирно село чии жители не се спротивставуваат на германската окупација. Партизаните, пак, за да не го привлечат вниманието на германската војска, се воздржуваат од напади врз селото и него го користат како тајна база. Во филмот се прикажуваат доживувањата на малото момче Милан Маљевиќ (го игра Штимац) кое на свој начин се вклучува во борбата против окупаторот. Во една прилика, германските војници земаат неколку заложници од селото при што го малтретираат и едно момче. За да им се одмазди, тоа го пали житото наменето за германската војска, која спроведува истрага предводена од фолксдојчерот Шицер. Тој ги заробува мажите од селото како заложници и почнува да ги стрела еден по еден. Децата од селото, бидејќи знаат дека возрасните не се виновни, преземаат своја акција за да ги спасат заложниците.

## Наводи

Категорија:Југословенски филмови
Категорија:Српски филмови
Категорија:Филмови на српски јазик
Категорија:Филмови на српскохрватски јазик
Категорија:Филмови од 1976 година
Категорија:Филмови на Бранко Бауер
Категорија:Филмови со Славко Штимац
Категорија:Филмови со Миодраг Радовановиќ
Категорија:Филмови со Светислав Гонциќ
Категорија:Филмови со Мирољуб Лешо
Категорија:Филмови со Слободан Перовиќ
Категорија:Филмови со Павле Вуисиќ
Категорија:Филмови со Данило Бата Стојковиќ
Категорија:Филмови со Гизела Вукотиќ
Категорија:Филмови со Рената Улмански
Категорија:Филмови со Столе Аранѓеловиќ
Категорија:Филмови со Миќа Томиќ
Категорија:Филмови засновани на романи
Категорија:Филмови за Втората светска војна
Категорија:Филмови чие дејствие се одвива во Војводина
Поход (филм од 1968)

**„Поход“** – југословенски филм од 1968 година, во режија на Ѓорѓе Кадијевиќ. Главните улоги ги толкуваат: Слободан Перовиќ, Јанез Врховец, Северин Бијелиќ и Душан Јаниќијевиќ.

## Синопсис
Дејствието на филмот се одвива за време на Втората светска војна. Германска казнена експедиција минува низ едно село и ги убива жителите, а преживуваат само еден селанец и неговото теле. Бегајќи до воените опасности, кај селанецот се јавува длабока приврзаност кон телето кое сака да го заштити по секоја цена. По ослободувањето на селото, војската која врши откуп на добитокот и нему му го одзема телето. Меѓутоа, селанецот го краде телето и го крие на селските гробишта. Поради кражбата, власта го затвора селанецот, а по излегувањето од затворот, тој го наоѓа мртвото теле.

## Наводи

Категорија:Југословенски филмови
Категорија:Српски филмови
Категорија:Филмови на српски јазик
Категорија:Филмови на српскохрватски јазик
Категорија:Филмови од 1968 година
Категорија:Филмови на Ѓорѓе Кадијевиќ
Категорија:Филмови со Јанез Врховец
Категорија:Филмови со Северин Бијелиќ
Категорија:Филмови со Душан Јаниќијевиќ
Категорија:Филмови за Втората светска војна
Црква „Успение на Пресвета Богородица“ - Обршани

**Успение на Пресвета Богородица** — манастирска црква на Обршанскиот манастир во прилепското село Обршани, Македонија.  Темелите на црквата биле ставени во 2004 година, градбата била завршена во 2005 година, а била осветена во 2011 година од митрополитот Петар. 

## Местоположба
Црквата се наоѓа надвор од селото, источно од него, преминувајќи ја пругата за Сопотница.

## Архитектура
Црквата наликува на еднокорабна градба, со едно средишно и четири помали кубиња, од кои едното е над Светиот pрестол. Црквата има три полукружни апсиди.

## Галерија

Податотека:Црква „Успение на Пресвета Богородица“ - Обршани 2.jpg|Влезот
Податотека:Црква „Успение на Пресвета Богородица“ - Обршани 3.jpg|Внатрешноста
Податотека:Црква „Успение на Пресвета Богородица“ - Обршани 4.jpg|Куполите
Податотека:Црква „Успение на Пресвета Богородица“ - Обршани 5.jpg|Задниот дел
Податотека:Црква „Успение на Пресвета Богородица“ - Обршани 6.jpg|Поглед на црквата


## Поврзано
* Прилепско архијерејско намесништво
* Обршанска парохија
* Обршани

## Наводи

## Надворешни врски

Категорија:Обршани
Категорија:Обршански манастир
Обршани
Зимување во Јакобсфелд (филм)

**„Зимување во Јакобсфелд“** (српски: *Зимовање у Јакобсфелду*) – југословенски филм од 1975 година, во режија на Бранко Бауер. Главните улоги ги толкуваат: Славко Штимац, Светислав Гонциќ и Слободан Перовиќ.

## Синопсис
Две момчиња од партизанскиот одред се упатени на село за да презимат. Патем, едното момче се разболува, а другото оди во блиското германско село и таму се вработува како слуга. Ноќе, тоа го негува болното другарче кое е скриено во блиското мочуриште, а потоа го крие во шталата на газдата каде што слугува. Зимувањето трае сè додека не ги открие илегалната ослободителна организација која момчињата ги изнесува надвор од селото.

## Наводи

Категорија:Југословенски филмови
Категорија:Српски филмови
Категорија:Филмови на српски јазик
Категорија:Филмови на српскохрватски јазик
Категорија:Филмови од 1975 година
Категорија:Филмови на Бранко Бауер
Категорија:Филмови со Славко Штимац
Категорија:Филмови со Слободан Перовиќ
Категорија:Филмови со Светислав Гонциќ
Категорија:Филмови со Милан Срдоч
Категорија:Филмови со Данило Бата Стојковиќ
Категорија:Филмови за Втората светска војна
Соѕидани (филм)

**„Соѕидани“** (српски: *Сазидани*) – југословенски филм од 1969 година, во режија на Војислав Кокан Ракоњац. Сценариото е засновано врз мотивите на романот „Осуденици“ на Бранимир Шќепановиќ. Ова е последниот филм на Ракоњац и претставува продолжение на неговиот филм „Пред вистината“. Главните улоги ги толкуваат: Љуба Тадиќ, Данило Бата Стојковиќ и Бранко Плеша.

## Синопсис
Во филмот се зборува за меѓучовечките односи и во него се користат инсерти од филмот „Пред вистината“ при што инсертите го симболизираат сеќавањето на Страхиња Петровиќ на дружењето со Младен Стојановиќ.

## Наводи

Категорија:Југословенски филмови
Категорија:Српски филмови
Категорија:Филмови на српски јазик
Категорија:Филмови на српскохрватски јазик
Категорија:Филмови од 1969 година
Категорија:Филмови на Војислав Кокан Ракоњац
Категорија:Филмови со Љуба Тадиќ
Категорија:Филмови со Данило Бата Стојковиќ
Категорија:Филмови со Бранко Плеша
Категорија:Филмови засновани на романи
Индијанскиот борец (филм од 1955)

**„Индијанскиот борец“** (англиски: *The Indian Fighter*) – американски филм од 1955 година, во режија на Андре де Тот. Главните улоги ги толкуваат: Кирк Даглас, Елза Мартинели и Волтер Матау.

## Синопсис
По завршувањето на граѓанската војна, Џони Хокс се враќа во индијанското племе на Сијуксите кое го предводи Црвениот Облак. Во меѓувреме, ќерката на поглаварот созреала во млада жена. Во потрага по злато, во индијанската земја доаѓаат бескрупулозните трговци со виски. Хокс го спречува воениот судир така што го убедува Црвениот Облак да склучи примирје со трговците. Следејќи го караванот за време на неговото патување низ индијанската земја, Хокс оди да се сретне со ќерката на поглаварот, но тогаш започнува вооружен судир кој ја загрозува блиската тврдина...

## Наводи

Категорија:Американски филмови
Категорија:Филмови на англиски јазик
Категорија:Филмови од 1955 година
Категорија:Вестерни
Категорија:Филмови на Андре де Тот
Категорија:Филмови со Кирк Даглас
Категорија:Филмови со Елза Мартинели
Категорија:Филмови со Волтер Матау
Подољските кадети (филм)

**„Подољските кадети“** (руски: *Подольские курсанты*) – руски филм од 2020 година, во режија на Вадим Шмелев. Главните улоги ги толкуваат: Алексеј Бардуков, Евгениј Ѓатлов и Сергеј Безруков.

## Синопсис
Дејствието на филмот се одвива во октомври 1941 година, кога германската војска незадржливо напредува кон Москва, но во походот ја запира една мала воена единица, составена од питомците на Подољската воена академија. Тие се стационирани во Калушката област, во близина на Москва, и успешно му се спротивставуваат на надмоќниот непријател, иако кадетите немаат борбено искуство. Со својата храброст, тие ѝ овозможуваат на Црвената армија да се групира и да го спречи походот на германската војска.

## Наводи

Категорија:Руски филмови
Категорија:Филмови на руски јазик
Категорија:Филмови од 2020 година
Категорија:Филмови на Вадим Шмелев
Категорија:Филмови со Алексеј Бардуков
Категорија:Филмови со Евгениј Ѓатлов
Категорија:Филмови со Сергеј Безруков
Категорија:Филмови за Втората светска војна
Категорија:Филмови чие дејствие се одвива во Русија
ПУ „Манчу Матак“ - Годивле

**Основно училиште „Манчу Матак“** (официјално: **Подрачно основно училиште „Манчу Матак“ - Годивле**; скратено: **ПОУ „Манчу Матак“**) — подрачно основно училиште во селото Годивле, составен дел на истоименото училиште во селото Кривогаштани.

## Местоположба

Училиштето се наоѓа на самиот влез во селото Годивле.

## Настава

Во училиштето се изведува настава од прво до петто одделение и наставата се изведува единствено на македонски наставен јазик во 3 паралелки со вкупно 10 ученици.

## Галерија


Податотека:Поглед на Годивје.jpg|Училиштето на влезот во селото


## Наводи

Категорија:Основни училишта во Општина Кривогаштани
Категорија:Годивле
Годивле
Вирои (Вепрчани)

**Вирои** — археолошко наоѓалиште во прилепското село Вепрчани. Претставува средновековна населба.

## Местоположба

Се наоѓа на 1 километар источно од селото, десно од наоѓалиштето Чукарките.

## Опис

По површината на нивите се среќаваат фрагменти од керамички садови, а биле најдени повеќе византиски монети. Наодите се чуваат во Заводот и музеј во Прилеп.

## Поврзано
* Градиште — некропола од железното време;
* Завир – Среден Брег — населба од римското време;
* Селска црква — осамен наод од римското време;
* Солишта - Пазалка — некропола од хеленистичкото и римското време;
* Св. Димитрија — црква од средниот век;
* Сламите — тумул од непознат период;
* Чукарките — неопределено од непознат период;
* Вепрчани;
* Список на археолошки наоѓалишта во Прилепско;

## Наводи

Категорија:Вепрчани
Солишта (Вепрчани)

**Солишта-Пазалка** — археолошко наоѓалиште во прилепското село Вепрчани. Претставува некропола од римското време.

## Местоположба

Наоѓалиштето се наоѓа во непосредната близина на селото, од североисточната страна, на една природна височинка која благо се спушта во насока на селото.

## Опис

На наоѓалиштето има две корита издлабени во карпа, долги 1,80 до 2 метра и широки по 0,50 метра. Веројатно се работи за гробни конструкции.

## Поврзано
* Вирои — населба од средниот век;
* Градиште — некропола од железното време;
* Завир – Среден Брег — населба од римското време;
* Селска црква — осамен наод од римското време;
* Св. Димитрија — црква од средниот век;
* Сламите — тумул од непознат период;
* Чукарките — неопределено од непознат период;
* Вепрчани;
* Список на археолошки наоѓалишта во Прилепско;

## Наводи

Категорија:Вепрчани
Св. Димитрија (Вепрчани)

**Св. Димитрија** — археолошко наоѓалиште во прилепското село Вепрчани. Претставува средновековна црква.

## Местоположба

Наоѓалиштето се наоѓа на 100 метри источно од селото, на една неправилна вештачка височинка, која настанала од урнатините на постара црква како што кажуваат мештаните.

## Опис

На површината се гледаат грамади од градежен материја (кршен камен и покривни ќерамиди).

## Поврзано
* Вирои — населба од средниот век;
* Градиште — некропола од железното време;
* Завир – Среден Брег — населба од римското време;
* Селска црква — осамен наод од римското време;
* Солишта - Пазалка — некропола од хеленистичкото и римското време;
* Сламите — тумул од непознат период;
* Чукарките — неопределено од непознат период;
* Вепрчани;
* Список на археолошки наоѓалишта во Прилепско;

## Наводи

Категорија:Вепрчани
Патот на запад (филм)

**„Патот на запад“** (англиски: *The Way West*) — американски филм од 1967 година, во режија на Ендру Маклеглен (Andrew V. McLaglen), снимен по сценариото на Мич Линдеман (Mitch Lindemann), засновано врз истоимениот роман на А. Б. Гатри (A. B. Guthrie Jr.). Главните улоги ги толкуваат: Роберт Мичам (Robert Mitchum), Кирк Даглас (Kirk Douglas) и Ричард Видмарк (Richard Widmark), Сали Филд (Sally Field), Лола Олбрајт (Lola Albright), Кетрин Џастис (Katherine Justice) и Џек Елам (Jack Elam). Филмот претставува епски вестерн во кој се опишува пробивањето на караваните со бестрашните пионери во населувањето на Дивиот Запад. Тој е снимен во времето кога полека почнале да се појавуваат првите траги на идната политичка коректност, така што во него на Индијанците им е вратен дел од достоинството, а белците не се прикажани како безгрешни. Инаку, ова е првиот филм на тогашната малолетна глумица Сали Филд.

## Синопсис
Во средината на 19 век, од брегот на реката Мисури заминуваат бројни каравани со луѓето кои сакаат да започнат нов живот на Дивиот Запад. Еден караван го предводи поранешниот сенатор Вилијам Тедлок (го игра Даглас), човек со непоколеблив карактер, кој сонува да изгради нов град во Орегон. За водич на караванот, тој го избира искусниот извидник Дик Самерс (го игра Мичам), кој по смртта на сопругата води повлечен, осамен живот, но ја прифаќа понудата на Тедлок, зашто во неа гледа предизвик. Минувајќи низ индијанските земји, караванот се соочува со бројни искушенија... 

## Наводи

Категорија:Американски филмови
Категорија:Вестерни
Категорија:Филмови на англиски јазик
Категорија:Филмови од 1967 година
Категорија:Филмови на Ендру Маклеглен
Категорија:Филмови со Ричард Видмарк
Категорија:Филмови со Кирк Даглас
Категорија:Филмови со Роберт Мичам
Категорија:Филмови со Лола Олбрајт
Категорија:Филмови со Кетрин Џастис
Категорија:Филмови со Џек Елам
Категорија:Филмови со Сали Филд
Категорија:Филмови засновани на романи
Баево Трло (Дуње)

**Баево Трло** — археолошко наоѓалиште во прилепското село Дуње. Претставува некропола од римско време.

## Местоположба

Наоѓалиштето се наоѓа на 2 километри јужно од селото, покрај патот што води за рудникот за момирок Белуче.

## Опис

На наоѓалиштето бил откриен гроб – циста, со конструкција од камени плочи и со ориентација исток - запад. Веројатно оттука потекнуваат двете надгробни плочи со натписи, едната вградена во ѕидовите, а другата во подот на селската црква, што подоцна биле пренесени во Музејот на Македонија во Скопје.

## Поврзано
* Грамаѓе - Голем Дол — населба од римското време;
* Дејчин Гроб — населба од доцноантичкото време;
* Малево Село - Лигураса — населба од римското време;
* Прчинога — населба од неолитското и доцноантичкото време;
* Трпчева Црква — населба, црква и некропола од средниот век;
* Големиот Рид — населба и некропола од античкото време;
* Милошева Тумба — населба од железното време;
* Радорид — тумули од железното време; и
* Шкретови Плочи — населба од античкото време.
* Дуње; и
* Список на археолошки наоѓалишта во Прилепско.

## Наводи

Категорија:Дуње
Црква „Св. Никола“ - Горно Соње

**Св. Никола** — црква во скопското село Горно Соње, Општина Сопиште. Му припаѓа на Јужноскопското архијерејско намесништво во Скопската епархија на МПЦ - ОА.

Црквата е стара, изградена во текот на средновековието, и подоцна обновена. На неа работел мијачкиот мајстор Јаков Зографски.

## Поврзано
* Јужноскопско архијерејско намесништво

## Наводи

## Надворешни врски

Горно Соње
Категорија:Дела на Дебарската школа
Во Селото (Полчиште)

**Во Селото** — археолошко наоѓалиште во прилепското село Полчиште. Претставува викус со храм и некропола од раноантичкото време.

## Поврзано
* Јолева Ограда — населба и топилница од доцноантичко време;
* Тамбурџиева Нива — населба од римско време;
* Свети Пантеле — кастел од раноантичко време;
* Полчиште;
* Список на археолошки наоѓалишта во Прилепско.

## Наводи

Категорија:Полчиште
Црква „Св. Недела“ - Велес

**Св. Недела** — црква во градот Велес. Му припаѓа на Велешкото архијерејско намесништво во Повардарската епархија на МПЦ - ОА.

Црквата е изградена во средниот век. Сместена е на стрмна карпа од десната страна на реката Тополка, кај нејзиното устие во Вардар и на околу 300&nbsp;м западно од црквата „Св. Димитриј“. Судејќи по градбата и остатоците од живописот, храмот му припаѓа на византискиот период. Изгледа служела како храм на Велешката тврдина од Стариот Град, и се наоѓа на неговиот северен крај.

Храмот е доста посетуван, претежно на Цветници, Великпеток и во неделите од Велигден до Спасовден.

## Поврзано
* Велешко архијерејско намесништво

## Наводи

Категорија:Цркви во Велес
Велес
Црква „Св. Спас“ - Велес

**Св. Спас** (**Вознесение Христово**) — црква во градот Велес. Му припаѓа на Велешкото архијерејско намесништво во Повардарската епархија на МПЦ - ОА. Прогласена е за културно наследство на Македонија.

мини|лево|Поширок поглед на црквата
Црквата е сместена на левата страна нана Вардар, во југоисточниот дел на градот. Лежи на неколку стотини метри од последните куќи во горниот дел на Прцорек — Рамина. Изграден е на ридот Свети Илија, спроти поголемата црква „Св. Пантелејмон“ на спротивниот брег. Се претпоставува дека датира од XIV век, веројатно од стар манастир, а обновена е во XIX век. Во 1837 г. прворечките првенци издејствувале дозвола за два месеца да изградат храм во јужниот дел на градот, на местото на старата црква, и со работно учество на целото население успеале брзо да ја изградат „Свети Спас“, осветена од владиката Игнатиј Велешки. Уште од самиот почеток, богослужбата се одвивала на црковнословенски.

Последните зографски работи се дело на прочуениот велешки зограф Ѓорѓи. Во јужниот дел на црквата се гробовите на видни граѓани, ктитори. Во црковниот двор е гробот на преродбеникот Јордан Хаџи Константинов-Џинот. Иконата на Ное е од 1817, а иконата на св. Петар и Павле датира од 1819 г. Впечатливата камбанарија е изградена по 1912 г.

## Поврзано
* Прцорек
* Велешко архијерејско намесништво

## Наводи

## Надворешни врски

Категорија:Цркви во Велес
Велес
Категорија:Знаменитости во Велес
Грамаѓе (Кален)

**Грамаѓе** — археолошко наоѓалиште во прилепското село Кален. Претставува населба и некропола од римско време.

## Местоположба

Наоѓалиштето се наоѓа на 500 метри северно од селото, лево од патот за селото Кокре.

## Опис

На наоѓалиштето се констатирани траги од некропола. Имено, најдени се фрагменти од мермерни плочи со релјефни претстави и натписи. Во околните ниви има фрагменти од керамички садови и грамади од кршен камен.

## Поврзано
* Катун - населба од среден век;
* Маркови Кули – тврдина од доцноантичко време и среден век;
* Темник - некропола од хеленистичко време;
* Трпчева Црква - црква и населба од среден век;
* Св. Спас - осамени наоди од римско време;
* Црквиште – црква од старохристијснако време;
* Казан — населба од бронзеното време;
* Момирица — праисториска населба;
* Кален; и
* Список на археолошки наоѓалишта во Прилепско.

## Наводи

Категорија:Кален
Маркови Кули (Кален)

**Маркови Кули** — археолошко наоѓалиште во прилепското село Кален. Претставува тврдина од доцноантичко време и средниот век.

## Местоположба

Наоѓалиштето се наоѓа на доминантна карпеста височина со зарамнето плато, што се наоѓа на 1 километар североисточно од селото.

## Опис

На наоѓалиштето се гледаат остатоци од разурнати градби. Од северозападната страна тврдината е заштитена со дебели бедемски ѕидови широки околу 1,50 метар, а од југоисточната со стрмни карпи. Вдлабнатите кружни отвори во карпите упатуваат на лежишта од конструкции на градби. Тврдината има две нивоа. Била изградена и користена во рановизантискиот период, а обновена во средниот век.

## Поврзано
* Грамаѓе - населба и некропола од римско време;
* Катун - населба од среден век;
* Темник - некропола од хеленистичко време;
* Трпчева Црква - црква и населба од среден век;
* Св. Спас - осамени наоди од римско време;
* Црквиште – црква од старохристијснако време;
* Казан — населба од бронзеното време;
* Момирица — праисториска населба;
* Кален; и
* Список на археолошки наоѓалишта во Прилепско.

## Наводи

Категорија:Кален
Али Чаир (Прилеп)

** Али Чаир ** — археолошко наоѓалиште во градот Прилеп. 
Претставува населба од неолитско и римско време
При изградбата на новата населба Али Чаир, на улицата „Душко Наумовски“ бр. 12, со ископувањата во 1968 и 1972 година е утврден културен слој со еден хоризонт на живеење, поточно, остатоци од населба од доцниот неолит. На околу 100 м северно, на местото каде што се наоѓа Зоолошката градина, исто така при градење на станбени згради се откриени темели од ѕидови градени од кршен камен и варов малтер, како и множество фрагменти од керамички садови, покривни ќерамиди и архитектонски елементи од мермер. Во непосредната близина се најдени и две плочки од мермер со релјефна претстава на божиците Венера и Минерва. Наодите се чуваат во Заводот и музеј во Прилеп.

## Поврзано
*Баба — тврдина и депо на монети од доцноантичкото време;
*Бакалница — некропола од доцноантичкото време;
*Болница - Учителско Училиште — населба од неолитското, некропола од железното и осамен наод од римското време;
*Бончеица — населба и некропола од доцноантичкото време;
*Долно Садово — населба од неолитското време;
*Каменица — населба од бакарното време;
*Караташ — некропола од римското време;
*Касарни — некропола од железното време;
*Кладенец — Случајни наоди - монети од римското време;
*Крклари — некропола од хеленистичкото време;
*Кукул — населба од римското време;
*Куршумли-ан — осамени наоди од римското време;
*Параклис — осамен наод од римското време;
*Поводеници — Случаен наод од римското време;
*Силос — некропола од римското време;
*Тополка - Шилево — некропола од доцноантичкото време;
*Тражица — фурна од римското време;
*Прилеп;
*Список на археолошки наоѓалишта во Прилепско;
*Список на средновековни некрополи во Македонија.

## Наводи

Категорија:Прилеп
Говедарци

**Говедарци** () ― село сместено во општина Самоков, Област Софија и скијалиште на планината Рила во Бугарија. Се наоѓа на 26 километри од Боровец и 80 километри од Софија. Во областа тече реката Црн (Черни) Искар, а селото се наоѓа во близина на Јончевското Езеро.
мини|Улица и куќи на Говедарци.
[мини|[Манастирот „Св. Троица“.]]

## Географија
Селото се наоѓа во предпарковната зона на Националниот парк Рила, покрај реката Црн Искар. Сместено во Говедарската котлина на 1157 надморска височина, има умереноконтинентална клима со минимална јануарска температура од -33,6&nbsp;°C и максимална +30,3&nbsp;°C во јули. Снег има во просек 160 дена годишно, а во зима снежната покривка е над 120 см.

Најпристапен пат до селото е од Самоков (13 км) преку селото Маџаре (1 км) асфалтен пат, но се стигнува и од Сапарева Бања преку одморалиштето Паничиште по земјен пат со теренско возило.

## Население
Бројот на населението според пописите низ годините:

## Наводи

## Надворешни врски

* Bulgariaski.com

Категорија:Села во Бугарија
Категорија:Скијачки центри во Бугарија
Категорија:Населени места во областа Варна
Болница (Прилеп)

** Болница ** — археолошко наоѓалиште во градот Прилеп. 
Претставува населба,  некропола  и осамен наод од неолитско време, железно време и римско време.
На местото на денешната болница, некогашното Учителско училиште, постоела голема тумба – неолитска населба, која е уништена. Во 1925 година биле откриени 4 гроба градени од камени плочи – тип циста, во кои имало керамички садови, дел од копје, меч и фибула од бронза. Во ѕидот на оградата на болницата се вградени мермерни бази украсени со гирланди и букраниони. Наодите не се зачувани.

## Поврзано
*Али Чаир — населба од неолитското и римското време;
*Баба — тврдина и депо на монети од доцноантичкото време;
*Бакалница — некропола од доцноантичкото време;
*Болница - Учителско Училиште — населба од неолитското, некропола од железното и осамен наод од римското време;
*Бончеица — населба и некропола од доцноантичкото време;
*Долно Садово — населба од неолитското време;
*Каменица — населба од бакарното време;
*Караташ — некропола од римското време;
*Касарни — некропола од железното време;
*Кладенец — Случајни наоди - монети од римското време;
*Крклари — некропола од хеленистичкото време;
*Кукул — населба од римското време;
*Куршумли-ан — осамени наоди од римското време;
*Параклис — осамен наод од римското време;
*Поводеници — Случаен наод од римското време;
*Силос — некропола од римското време;
*Тополка - Шилево — некропола од доцноантичкото време;
*Тражица — фурна од римското време;
*Прилеп;
*Список на археолошки наоѓалишта во Прилепско;
*Список на средновековни некрополи во Македонија.

## Наводи

Категорија:Прилеп
Семково

мини|Поглед кон Семково
**Семково** () ― скијалиште на планината Рила во Бугарија. Се наоѓа на 1750 метри надморска височина и се наоѓа на 7 километри од гратчето Белица. Има многу хотели и одморалишта.

Семково е широка денудациска рамнина - ливади со борови и смрека наоколу. Низ областа тече реката Станкова, десна притока на Вотручка Река. Почвите се кафеава шума, а геолошката основа е гранитот. 

Над одморалиштето, на надморска височина од 1750 метри се наоѓа туристичката колиба Семково. Од ливадите во близина на колибата има живописна панорама на југ до планината Пирин.

Во 1934 година во Семково бил убиен Симеон Кавракиров.

## Поврзано
* Парк за танцувачки мечки

## Наводи

## Надворешни врски
* Службено мрежно место 
* Снимки од Семково 
* Снимки од Семково 2 

* Bulgariaski.com

Категорија:Скијачки центри во Бугарија
Категорија:Благоевград (област)
Арно.мк

**Арно.мк** - македонски портал за наука, уметност, култура, екологија и образование основан од Бранко Прља и Владимир Карер. Воедно е и платформа за граѓански иницијативи, особено од областа на екологијата, и во соработка со Капка како и издавач на повеќе едукативни книги. Постои од 2019 година.

## Мисија
Како мисија на порталот е наведено: „Нашата идеја е да се стремиме кон „доброто“ како принцип. Сите теми и текстови објавени на овој портал имаат мисија да ги подобрат работите во нашето општество, да известат за добрите трендови во светот и ако понекогаш зборуваме за лошите појави тоа го правиме со цел да влијаеме на позитивно разрешување на истите (пр. екологија).“

## Еколошки иницијативи
Арно.мк е одговорен за повеќе еколошки иницијативи на социјални медиуми меѓу кои:

* „Дај, не фрлај“, платформа за споделување предмети, продолжена употреба, реупотреба и заштита на околината со повеќе од 50.000 членови. Како движење, заедно со сите други групи кои произлегле од главната, бројот на членовите е 2-3 пати поголем.
* „Не фрлај, не загадувај“, еколошка група за документација на депонии и прописно фрлање отпад, за подобро селектирање и унапредување на рециклирањето.
* „Кеса, не благодарам. Торба си носам!“, еко-група која се залага за воведување на законот за забрана на кесите (пред воведувањето на истиот) и за користење на реупотребливи торби во пазарењето. Воедно се залага за општа намалена употреба на пластиката.
* „Еколошко, евтино, ефикасно“, иницијатива за намалување на употребата на штетни материјали во домаќинството и нивната замена со еколошки и органски.
* „И јас одам со велосипед на работа“, иницијатива за возење велосипед како еколошко, евтино и здраво превозно средство.

## Едукативни содржини
Арно.мк, во соработка со Капка, е автор и на други проекти како:

* Единствениот специјализиран агрегатор за вести од науката во Македонија science.mk

Преку платформата Арно.мк се издадени повеќе книги како:

* Необични факти од животот на Алберт Ајнштајн (2017, Бранко Прља)
* Необични факти од животот на Никола Тесла (2017, Бранко Прља)
* Јаболкото на Њутн (2018, Бранко Прља)
* Неверојатниот живот на Стивен Хокинг (2019, Бранко Прља)
* Made In China – Кинески изуми (2019, Бранко Прља)
* 25 факти за аерозагадувањето и начини да го намалиш (2020, Бранко Прља и Владимир Карер)
* Мустаќлии кои го смениле светот (2021, Исак Сима)
* Вселенскиот пионер Јуриј Гагарин (2021, Бранко Прља)
* „Од кој филм беше?“ – 150 сцени од познати филмови (2021, Берт Стајн)
* 99.9 тотално забавни и сосема бескорисни факти… (2021, Исак Сима)
* Забавни факти за диносаурусите и други ужасно големи гуштери (2021, Нина Прља)
* „Дај, не фрлај – од Фејсбук група до еко-револуција! (2021, Бранко Прља и Владимир Карер)
* „Пекол“но добро дело на Данте! (2021, Нина Прља)

## За тимот
Директор и главен уредник на порталот е Бранко Прља, заменик на главниот уредник и веб-мастер е Владимир Карер. Други членови на редакцијата се Снежана Василевска, Тимурленк Чековиќ и Билјана Николовска-Прља.

## Наводи


Категорија:Македонски мрежни места
Црква „Воведение на Пресвета Богородица“ - Кривогаштани

**Воведение на Пресвета Богородица** — селска црква во прилепското село Кривогаштани, Македонија.

Црквата се наоѓа во јужниот дел на селото Кривогаштани.

## Местоположба

Црквата е сместена во селото Кривогаштани, на патот за селото Пресил. Во близина на црквата се наоѓаат остатоци на стари гробови.

## Историја

Црквата била подигната во 1990 година врз темели на стара црква, како што има потврдено за старото црквиште и Јован Трифуноски во своите истражувања на селото во 1952 година. Во внатрешноста на црквата, старата црква е обележана со темни керамички плочки. Црквата била осветена во 1996 година од страна на митрополитите Петар Преспанско-пелагониски и Стефан Брегалнички.

## Архитектура

Црквата има еднокорабна градба, со полукружна апсида на источната страна.

## Галерија


Податотека:Црква „Воведение на Пресвета Богородица“ - Кривогаштани 4.jpg|Импровизирана трпезарија
Податотека:Црква „Воведение на Пресвета Богородица“ - Кривогаштани 7.jpg|Споредниот влез
Податотека:Црква „Воведение на Пресвета Богородица“ - Кривогаштани 2.jpg|Апсидата
Податотека:Црква „Воведение на Пресвета Богородица“ - Кривогаштани 6.jpg|Помошниот објект
Податотека:Црква „Воведение на Пресвета Богородица“ - Кривогаштани 3.jpg|Камбанаријата
Податотека:Црква „Воведение на Пресвета Богородица“ - Кривогаштани 5.jpg|Базен за верски обреди
Податотека:Црква „Воведение на Пресвета Богородица“ - Кривогаштани 9.jpg|Базен за верски обреди
Податотека:Црква „Воведение на Пресвета Богородица“ - Кривогаштани 8.jpg|Главниот влез
Податотека:Црква „Воведение на Пресвета Богородица“ - Кривогаштани 10.jpg|Поглед на црквата


## Поврзано
* Прилепско архијерејско намесништво
* Прва кривогаштанска парохија
* Кривогаштани

## Наводи

## Надворешни врски

Категорија:Кривогаштани
Кривогаштани
Знаменосец

[мини| Знаменосец на Поморската школа, за време на парадата по повод 8 мај 1945 година, на [Елисејски полиња|авенијата Шанзелизе во Париз, во 2005 година.]]
**Знаменосец** или архаично **бајрактар** — лице чија функција е да носи копје на коe е прикачено знаме, со цел да го изложи за време на битка, парада, церемонија или манифестација. Знаменосецот може да биде пеш или на коњ и обично е во предниот дел на формацијата. Може да е опкружен со луѓе кои формираат заштита на знамето.

Знаменосецот го држи копјето со една или две раце, и често во тоа му помага дршка во која ја сместува основата и која е прикачена на седлото (во случај на јавач) или на појас, каиш или лента преку рамо (во случај на пешак). Оваа опрема може да биде изработена од различни материјали, како кожа, најлон или која било друга ткаенина.

Метафорично, знаменосец може да биде и личност која се смета за најрепрезентативна за некој правец на мислата, па дури и продавница или производ што се смета за примарен во мрежата.

## Спорт
За време на одредени спортски настани, знаменосецот ја води националната делегација. Ова е особено случај за време на церемониите на отворање на Олимписките игри од 1912 година. Ова генерално се гледа како признание на лицето назначено да ја претставува нивната земја.

## Поврзано
* Бајрактар (Бајрактар Маала) — село во Нигритско, Егејска Македонија

## Наводи

Категорија:Спортски поими
Категорија:Вексилологија
Категорија:Знамиња
Црква „Св. Ѓорѓи“ - Куново

**Свети Ѓорѓи** — главна селска црква во гостиварското село Куново, Македонија.

## Местоположба

Црквата е сместена на крајниот јужен дел на селото Куново, изградена на една мала височина. Околу црквата се наоѓаат селските гробишта.

## Историја

Храмот е завршен во 1877 година или во 1880 година на темели на многу постара црква.

Храмот бил осветен на 8 октомври 1924 година.

## Архитектура

Фасадата и кровната конструкција се целосно обновени во 1994 со средства на црковниот одбор, а после неколку години е обновена и дрвената камбанарија и оградниот ѕид кој е покриен и е спасен од забот на времето.

### Фрескоживопис

Познатиот зограф Аврам Дичов ги насликал фреските во црквата, кои и денес се во одлична состојба. Забележително е тоа што, наместо вообичаената претстава на Витлеемската ѕвезда, во композицијата „Рождество Христово“ зографот ја насликал шеснаесеткраката македонска Ѕвезда од Кутлеш.


Податотека:Avram Dichov - Archangel Michael Takes the Soul of the Rich Man - 1877 Saint George Church in Kunovo.jpg|Икона на Аврам Дичов (1877 г.)
Податотека:Kunovo St George Nativity Avram Dichov.jpg|Фреска „Рождество Христово“
Податотека:Avram Dichov It is Truly Meet 1877 Church of Saint George in Kunovo.jpg|Икона на Аврам Дичов (1877 г.)


### Иконостас

На иконостасот се поставени 34 икони, изработени од познатиот зограф Аврам Дичов од Тресонче.

## Галерија


Податотека:Гробишта во Куново.jpg|Селските гробишта
Податотека:Црква „Св. Ѓорѓи“ - Куново 10.jpg|Апсидата
Податотека:Црква „Св. Ѓорѓи“ - Куново 2.jpg|Поглед на црквата
Податотека:Црква „Св. Ѓорѓи“ - Куново 3.jpg|Базен за верски обреди
Податотека:Црква „Св. Ѓорѓи“ - Куново 4.jpg|Помошниот влез
Податотека:Црква „Св. Ѓорѓи“ - Куново 5.jpg|Ниша над помошниот влез
Податотека:Црква „Св. Ѓорѓи“ - Куново 6.jpg|Помошниот објект
Податотека:Црква „Св. Ѓорѓи“ - Куново 7.jpg|Главниот влез
Податотека:Црква „Св. Ѓорѓи“ - Куново 8.jpg|Ниша над главниот влез
Податотека:Црква „Св. Ѓорѓи“ - Куново 9.jpg|Поглед на црквата


## Поврзано
* Гостиварско архијерејско намесништво
* Гостиварска парохија
* Куново

## Наводи

## Надворешни врски

Куново
Категорија:Куново (Гостиварско)
Категорија:Дела на Дебарската школа
Црква „Св. Архангел Михаил“ - Куново

**Свети Архангел Михаил** — мала селска црква во гостиварското село Куново, Македонија.

## Местоположба

Сместена е во месноста Мартинец, на околу еден километар над селото и надморска височина од преку 1.000 метри.

Во местото има чешма со природна изворска вода како и маса со столови за излетници.

## Историја

Црквата е изградена во XVIII век врз урнатини на постар храм, за што сведочи олтарниот крст. Покривната конструкција на храмот е обновена во 2008 година.

## Галерија


Податотека:Црква „Св. Архангел Михаил“ - Куново 2.jpg|Главниот влез


## Поврзано
* Гостиварско архијерејско намесништво
* Гостиварска парохија
* Куново

## Наводи

## Надворешни врски

Куново
Категорија:Куново (Гостиварско)
Црква „Св. Петка“ - Куново

**Св. Петка** — црква во гостиварското село Куново, претставник на Македонската преродба. Му припаѓа на Гостиварското архијерејско намесништво во Тетовско-гостиварската епархија на МПЦ - ОА.

Црквата е изградена во XVIII век врз остатоци на црква која била опожарена заедно со тогашниот манастир. Сместена е во полето јужно од селото.

## Поврзано
* Гостиварско архијерејско намесништво

## Наводи

Куново
Црква „Св. Петар и Павле“ - Куново

**Свети Петар и Павле** — мала селска црква во гостиварското село Куново, Македонија.

## Местоположба

Сместена е источно од селото Куново, на 200 метри над последните куќи.

## Историја

Црквата е изградена во XVIII век врз урнатини на постар храм.

Неодамна, црквата е целосно обновена.

## Галерија


Податотека:Храм св.Петар и Павле,С.Куново.jpg|Црквата пред нејзината обнова
Податотека:Црква „Св. Петар и Павле“ - Куново 2.jpg|Апсидата
Податотека:Црква „Св. Петар и Павле“ - Куново 3.jpg|Влезот
Податотека:Црква „Св. Петар и Павле“ - Куново 4.jpg|Куполата
Податотека:Црква „Св. Петар и Павле“ - Куново 5.jpg|Ниши на ѕид над влезот
Податотека:Црква „Св. Петар и Павле“ - Куново 6.jpg|Камбанаријата
Податотека:Црква „Св. Петар и Павле“ - Куново 7.jpg|Трпезаријата
Податотека:Црква „Св. Петар и Павле“ - Куново 8.jpg|Поглед на црквата


## Поврзано
* Гостиварско архијерејско намесништво
* Гостиварска парохија
* Куново

## Наводи

## Надворешни врски

Куново
Категорија:Куново (Гостиварско)
Салаш

десно|мини| Обновен и заштитен салаш од 1799 година во Бачки Петровац, Војводина
[мини| „Сончев забат“ на салаш во [Војводина, Србија]]
мини|Макета на салаш во музејот во Кикинда, Србија
**Салаш** (на српски, хрватски, чешки, словачки и русински од унгарски *szállás* што значи „куќа, сместување“) — традиционален вид на фарма во регионот на Панонската Низина, особено во Бачка и Славонија. *Салашот* е обично оддалечен од населба, град или село. Се состои од семејна куќа, земјоделски објекти како плевна, пондила и амбар, опкружени со обработливо земјиште и пасишта. Салашот бил сопственост на едно семејство, кое живеело таму со генерации.

Некогаш многубројните „земјанки“ на рамнините на Средна Европа биле изградени од месно пронајдени материјали: ѕидовите биле градени од плитари. Покривот обично бил од исушена трска, составена во традиционална изработка. Денес, салашот станува дел од фолклорот за да им се прикаже на туристите, заедно со традиционалната храна и пијалаци, обичаите, животот на фармата, тамбурашката музика, итн.

Во словачката култура, *салашите* претставувале оддалечени логори за овчарите и на крајот ги означувало малите селски гостилници основани во такви куќи, кои обезбедувале овчи производи и традиционални домашни јадења.

## Поврзано
* Салашот во Мали Рит

## Наводи

Категорија:Етнографија
Категорија:Унгаризми
Категорија:Зборови што ги нема во ТРМЈ
Кригсмарине

**Кригсмарине** (во превод Воена морнарица“) била морнарицата на Нацистичка Германија од 1935 до 1945 година. Ја заменила на Царската германска морнарица од Германското Царство (1871–1918) и морнарицата по Првата светска војна *[[Рајхсмарин]]* (1919–1935) од Вајмарската Република. *Кригсмарине* била во склоп на *[[Вермахт]]от*, германските вооружени сили од 1935 до 1945 година, заедно со *[[Германска армија (Вермахт)|Хер]]* и *[[Луфтвафе]].*

По прекршувањето на Версајскиот договор, *Кригсмарине* многу брзо растела за време на повторното вооружување на германската морнарица во 1930-тите. Со договорот од 1919 година била ограничена големината на германската морнарица и на Германија ѝ било забрането да гради подморници.

Бродовите на *Кригсмарине* биле распоредени во водите околу Шпанија за време на Шпанската граѓанска војна (1936–1939) под превезот на неинтервенција, но всушност ги поддржувале националистите против шпанските републиканци.

Во јануари 1939 година, бил донесен Планот З, програма за изградба на бродови, за да се парира на површинските поморски сили на британската Кралска морнарица. По почетокот на Втората светска војна во септември 1939 година, Планот З бил откажан и била донесена програма за градење на подморници наместо пловни бродови, а копнените и воздушните сили добиле приоритет во користењето на стратешките ресурси.

Врховен командант на *Кригсмарине* бил Адолф Хитлер, кој бил на чело на Врховната команда на морнарицата (*Oberkommando der Marine)*.

Најзначајни бродови на *Kriegsmarine* биле подморниците, од кои најголемиот дел биле изградени по напуштањето на План З на почетокот од Втората светска војна. Биле составувани волчји глутници, групи од подморници кои ги напаѓале британските конвои за време на првата половина од Битката за Атлантикот, но оваа тактика била речиси напуштена до мај 1943 година кога имало огромни загуби на подморници. Освен подморници, во првите години од Втората светска војна, биле користени и површински бродови (меѓу кои и крстосувачи) со цел да ги спречуваат сојузничките бродови. Најпознати меѓу нив се тешките крстосувачи *[[Германскиот крстосувач Адмирал Граф Спее|Адмирал Граф Спи]]* и *[[Германски крстосувач Адмирал Шеер|Адмирал Шеер]]* и воениот брод *[[Бизмарк (брод)|Бизмарк]]*. Но, откако сојузничките сили почнале да користат придружба на конвоите, ефикасноста на германските бродови во напаѓањето на трговски конвои била значително намалена.

По завршувањето на Втората светска војна во 1945 година, преостанатите бродови од Кригсмарине биле поделени меѓу сојузничките сили и биле употребувани за различни цели, а некои од нив и како моноловци. Некои пак, биле натоварени со хемиско оружје и намерно потопени.

## Поврзано
* Алвин-Бродер Албрехт
* Карл Дениц
* Ерих Редер
* Хорст Весел
* Список на бродови од ''Кригсмарине''
* Бизмарк

## Наводи

Категорија:Воена историја на Германија во Втората светска војна
Категорија:Вермахт
Категорија:Поморска историја на Втората светска војна
Категорија:Распуштени вооружени сили
Категорија:Распуштени воени морнарици
Nikko T.

**Николае Тцачи** (р. 3 март 1997 година, Дрохија, Република Молдавија) познат како (англиски: **Nikko T.**), е пејач од Република Молдавија.

## Биографија
Никко Ти. е роден на 3 март 1997 година во Дрочија, Молдавија. Тој е дипломиран на Националниот колеџ за трговија при АСЕМ, по што започнува да студира на Факултетот за ликовни уметности (УСМ) каде во летото 2019 година ги завршува студиите како хорски и пеачки диригент.

## Музичка кариера
Својата музичка кариера ја започна во 2020 година, објавувајќи го својот деби сингл „Dansam“. Наскоро го издаде својот втор сингл „One More Night“.

## Дискографија
**Песни**

* *Dansam* (2020)
* *One More Night* (2021)
* *Te-as Iubi* (2021) 
* *Loving You* (2022) 

## Наводи

Категорија:Родени во 1997 година
Категорија:Молдавска музика
Прва оперативна зона на НОВ на Македонија

**Прва оперативна зона на НОВ на Македонија** ― формирана во мај 1943 година, во реонот на Лопушник, на планината Бистра.

## Територија
Зоната го опфаќала просторот северно од линијата: Дебар, Кичево, Македонски Брод, Богомила и Велес и западно од линијата Велес-Скопје-Качаник, со градовите Дебар, Кичево, Гостивар и Тетово. Со наредба на Главниот штаб на НОВ и ПОМ од 13 август, 1943 година, нејзиниот штаб бил реорганизиран, а во првата половина на октомври 1943 година, истиот бил укинат. Единиците од Првата оперативна зона влегле во Групата баталјони, која била под непосредна команда на Главниот штаб.

Од август 1944 година, нејзиниот простор потпаднал под Четвртата оперативна зона на НОВ на Македонија, а согласно таа распределба и територијално била изменета. Од август 1944 година, го опфаќала просторот со градовите: Скопје, Куманово, Кратово, Крива Паланка и Прешево.

## Битки
На 4 август, 1943 година, била извршена првата акција на одредот - напад на карабинеријата при електричната централа во селото Вруток, каде биле заробени: еден маршал, два бригадира и 5 карабинери. додека од оружје било запленето: 1 пушкомитралез, 7 пушки, 15 бомби, 7 револвери и друг материјал. Истиот ден извршиле напад на колона на патот Маврово-Гостивар, каде биле уништени 3 камиони и еден блиндиран автомобил, при што биле убиени значителен број на окупаторски полицајци и војска. На 12 септември 1943 година, Првиот партизански одред при I оперативна зона водел борба кај селото Бигор против бугарската војска која се обидела да навлезе во слободната територија.

Иван Дојчинов ја напишал песната „Партизанска химна на Првата оперативна зона“ која е објавена во првата стихозбирка на „Македонски народно-ослободителни песни“.

## Состав

* Иван Дојчинов - командант на Првата оперативна зона на НОВ и ПОМ. 
*Елисие Поповски — Марко - Политички комесар на Штабот на I-та Оперативна зона
* Хамди Дема - Командант на Штабот на I-та Оперативна зона

## Поврзано

* Втора оперативна зона на НОВ на Македонија
* Трета оперативна зона на НОВ на Македонија
* Четврта оперативна зона на НОВ на Македонија
* Петта оперативна зона на НОВ на Македонија

## Наводи

## Надворешни врски

* Соопштение за акциите и борбите на одредите од првата оперативна зона
* Македонската земја одново доживува поделба
* Прoглас на Штабот на Првата оперативна зона за воспоставување на органи на народната власт во слободниот град Кичево

Категорија:Македонија во Втората светска војна
Категорија:НОБ
Унец

**Унец** (словенечки: *Unec*) — населба во Општина Церкница во западна Словенија. Областа е дел од историскиот регион Нотрањска. Населбата сега е вклучена во Приморско-нотрањскиот статистички регион.
Категорија:Општина Церкница
Воена морнарица на САД

**Воената морнарица на Соединетите Американски Држави** влегува во составот на вооружените сили на САД и една од осумте униформирани служби на Соединетите држави. Таа е најголемата и најмоќната морнарица во светот, а се проценува дека тонажата на нејзината активна борбена флота е поголема од следните 13 воени морнарици заедно, меѓу кои се и 11 сојузници или партнерски земји на САД (според податоци од 2015 година). Тонажата на борбената флота  во 2019 години изнесувала 4.635.628 тони;  а оваа морнарица има најголемата флота на носачи на авиони на светот (единаесет активни, два нови носачи во изградба и планирани се уште пет други носачи). Во активниот состав на Морнарицата на САД има 336.978 војници; а 101.583 се во резервните сили. Морнарицата на САД е трет по големина вид во американската воена служба според бројот на персоналот. Има на располагање 290 борбени бродови и преку 3.700 оперативни авиони (јуни 2019).

Воената морнарица на САД ги влечи своите корени од Континенталната морнарица, која била основана за време на Американската војна за независност и била распуштена (како посебен ентитет) набргу по завршување на војната. Откако претрпел големи загуби на стоки и персонал предизвикани од Берберските пирати од Алжир, американскиот Конгрес донел Поморски акт од 1794 година за изградба на шест тешки фрегати, првите бродови на американската морнарица. Американската морнарица одиграла значајна улога во Американската граѓанска војна преку блокада на Конфедерацијата и преземање на контролата врз реките. Исто така, имала значајна улога во поразот на царската Јапонија во Втората светска војна. По завршување на Втората светска војна Американската морнарица станала најмоќната морнарица во светот. Американската морнарица во 21-от век одржува значително глобално присуство, а нејзините сили се распоредени на стратешки значајни места како: Западниот Тихи Океан, Медитеранот и Индискиот Океан. Морнарицата често учествува во надворешната и воената политика на САД.

Воената морнарица на САД е дел од Одделот за морнарица, заедно со Маринскиот корпус на САД, како нејзина рамноправна сестринска служба. Одделот за морнарица е предводен од цивилниот Секретар на морнарицата. Одделот за морнарица е воен оддел на Министерството за одбрана, на чие чело стои Секретарот за одбрана. Шеф за поморски операции е најстариот офицер на морнарицата кој служи во Одделот за морнарица.

## Поврзано
* Вооружени сили на САД
* Министерство за одбрана на САД
* Подморница од класата ''Колумбија''
* Кралска воена морнарица
* Модерни воздушни операции на носачи на морнарицата на Соединетите држави
* Поморска милиција
* Континентална морнарица
* Жени во морнарицата на Соединетите Американски Држави

## Наводи

Категорија:Воена морнарица по земја
Категорија:Воена морнарица на САД
Категорија:Униформирани служби на САД