Италијанско колонијално царство

**Италијанската колонијална империја**, или (Impero coloniale italiano) започнала во Африка во 19 век и ги сочинувала колониите, протекторатите, концесиите и зависните територии на Италианското Кралство. Во Африка, колонијалната империја ги вклучувала териториите на денешна Либија, Еритреја,Сомалја и Етилопија, (последните биле именувани како „ Africa Orientale Italiana“, или: „AOI"). Надвор од Африка, Италија ги поседувала Додеканезките острови (по војната со Османлиите и Италија), Албанија (која била проектортка од 1917 до 1920 година и во1939 година, кога била нападната и принудена на личен сојуз со Италија, до 1943 година), и имала отстапки со Кина.

Фашистичката влада која дојде на власт со диктаторот Бенито Мусолини по 1922 година се обидела да ја прошири својата империја и да ги задоволи тврдењата наиталианските  . Систематската „демокравска колонизација“ била поттикната од владата, и до 1939 година, имало од 120.000 - 150.000 италијански доселеници во Либија и 165.000 во италијанска источна Африка.

За време на Втората светска војна, Италија се здружила со Германија во 1940 година и го окупирале британскиот Сомалиленд, западниот дел од Египет, голем дел од Југославија, Тунис, делови од југозападна Франција и поголемиот дел од Грција. Сепак, таа потоа ги изгубила тие освојувања и нејзините африкански колонии од напаѓачките сојузнички сили до 1943 година. Во 1947 година, Италија официјално се откажала од претензиите на нејзините поранешни колонии. Само територијата на Сомалија била претворена во довериелска територија на ОН под италијанска администрација се до 1960 година. Кога Сомалија станала не зависна држава во 1960 година, завршил италијанскиот 65-годишен период на империјализам.

### Позадина и предобединување
Империјализмот во Италија започнал уште од античкио време, а латинскиот поим *маре нострум* („Нашето море“, што се однесува на Медитеранот) историски била основа за италијанскиот империјализам, особено во времето на фашистичката ера. Во текот на средниот век и модерниот период, Република Венеција и Република Џенова контролирала мрежи на „колонии“ во медитеранскиот регион познати како Венецијанска империја соодветно. Помеѓу 15-тиот и 16-тиот век, италијанските истражувачи придонеле за колонијалните претпријатија на другите европски земји во Америка: Кристофер Колумбо од Џенова и служел на Шпанија, Америго Веспучи од Фиренца и служел на Португалија, браќата Кабот од Венеција и Џовани да Верацано од Фиренца и служеле на Англија и Франција. Сепак, ниту една италијанска сила не презела активност во борбата за независноста на Американците, со забележителен исклучок на папата кој делувал како арбитер меѓу европските колонијални сили за време на ренесансата. Географската положба на Италија, сместена во центарот на внатрешното море, без отворен слободен пристап до океанот, придонесе за оваа чисто медитеранска политика. Фердинанд I, Големиот војсководец од Тоскана, го направил единствениот италијански обид да создаде колонија во Америка, во денешна Френцуска Гвајана, организирајќи во 1608 година експедиција за истражување на северниот дел на Бразил и реката Амазон под команда на Англискиот капитен Роберт Торнтон. Сепак, Торнтон, по враќањето од подготвителната експедиција во 1609 година, го нашол Фердинанд I мртов, а неговиот наследник, Козимо II, не бил заинтересиран за проектот. Во 1651 година, Џовани Паоло Ласкарис, италијански благородник и голем мајстор на витешкиот ред, Хоспиталер од Малта (во тоа време вазалното Кралство Сицилија), поседувал четири од островите на Карибиите, а тие биле Св. Кристофер, Св. Мартин, Св. Вартелем и Св. Кроа, кои биле колонизирани од 1651 до 1665 година. Ниту еден друг колонијален обид во океанот не бил направен се' до 1797 година, кога венецијанскиот и џеновскиот имот во Средоземното Море биле изгубени.

### Трка за империја
лево|мини| Франческо Криспи го промовирал италијанскиот колонијализам во Африка на крајот на 1800-тите
Откако била обединета како национална држава кон крајот на 19 век, Италија имала намера да се натпреварува со другите европски сили за новото време на европска колонијална експанзија. Своите интереси ги гледала во Медитеранот и во Африканскиот рог, регион кој допрва требал да биде колонизиран и со пристап до океанот. Италија доцна дошла до колонијалната трка и нејзиниот статус како најмалата од Големите сили, позиција на релативна слабост во меѓународните работи, значела дека таа била зависна од прифаќањето на Британија, Франција и Германија кон нејзиното градење на империја. Италија долго време ја сметале за дел од османлиската провинција Тунис, каде што живееле голема заедница на туниски Италијанци, во нејзината економска сфера на влијание. Не размислувала за негово припојување до 1879 година, кога станало очигледно дека Британија и Германија ја охрабрувале Франција да го додаде во своите колонијални имоти во Северна Африка. Понудата во последен момент од страна на Италија за споделување на Тунис меѓу двете земји била одбиена, а Франција, уверена во германската поддршка, им наредила на своите трупи да влезат од француски Алжир, наметнувајќи протекторат над Тунис во мај 1881 година според Договорот од Бардо. Шокот од „Шлаканицата на Тунис“, како што бил наведен во италијанскиот печат, и чувството на изолација на Италија во Европа, ја навеле да го потпише Тројниот сојуз во 1882 година со Германија и Австроунгарија.

Генезата на италијанската колонијална империја било купувањето на заливот на Асаб на Црвеното Море во 1869 година од страна на италијанска навигациска компанија која можела да основа станица за јаглен во времето кога Суецкиот канал бил отворен за навигација. Ова било преземено од италијанската влада во 1882 година, со што станала првата прекуморска територија на модерна Италија.

Потрагата на Италија по колонии продолжила до февруари 1886 година, кога, со таен договор со Британија, го анектирала пристаништето Масава во Еритреја на Црвеното Море од Египетската империја која се распаѓала. Италијанската анексија на Масава го ускратила етиопското царство на Јоханес IV излез до морето. Во исто време, Италија окупирала територија на јужната страна на рогот на Африка, формирајќи го она што подоцна станало италијански Сомалиленд. Сепак, Италија ја посакувала самата Етиопија и, во 1887 година, италијанскиот премиер Агостино Депретис нареди инвазија, што довело до војната во Еритреја. Оваа инвазија била прекината по загубата на петстотини италијански војници во Битката кај Догали. Наследникот на Депретис, премиерот Франческо Криспи го потпишал Договорот од Вучале во 1889 година со Менелик II, новиот император. Овој договор ја отстапи етиопската територија околу Масава на Италија за да ја формира колонијата на италијанска Еритреја и - барем, според италијанската верзија на договорот - ја направил Етиопија италијански протекторат. Односите меѓу Италија и Менелик се влошија во текот на следните неколку години сè додека не избувна Првата итало-етиопска војна во 1895 година, кога Криспи наредил италијанските трупи да влезат во земјата. Многу побројни и слабо опремени, резултатот бил решавачки пораз за Италија од рацете на етиопските сили во Битката кај Адва во 1896 година  Етиопјаните биле поддржани од руски советници и опрема, како и од единица руски доброволци.  Бројот на загинати бил 6.889, вклучувајќи 4.133 Италијанци.  Етиопјаните изброиле најмалку 4.000 мртви и 10.000 ранети.  Вкупните смртни случаи во Италија, Еритреја и Сомалија, вклучувајќи ги и оние од болести, биле проценети на 9.000. 

### Првата светска војна и последиците
лево|мини| Италија и нејзините колонијални поседи во 1914 година.

### Фашизмот и Италијанската империја
[мини| Амбициите на фашистичка Италија во Европа во 1936 г.<br /><br /><br /><br /> Легенда:<div class="legend"><span class="legend-color mw-no-invert" style="background-color:#073A09; color:white;">&nbsp;</span>&nbsp;Митрополитот Италија и зависните територии;</div> [Албанија, која беше држава клиент, се сметаше за територија што требаше да се припои.]]
[мини| Карта на ''Голема Италија'' според фашистичкиот проект од 1940 година во случај Италија да победила во [Втора светска војна|Втората светска војна (портокаловата линија ја ограничува градската Италија, зелената линија границите на зголемената Италијанска империја)]]
десно|мини| Група Заптие во италијански Сомалиленд
мини|Италијански доселеници и домородните Либијци во Триполи, главниот град на италијанска Триполитанија, а подоцна и на италијанска Либија
Во 1922 година, лидерот на италијанското фашистичко движење, Бенито Мусолини, станал премиер и диктатор. Мусолини го решил прашањето за суверенитетот над Додеканезите со Договорот од Лозана од 1923 година, со кој била формализирана италијанската администрација и на Либија и на Додеканезите, во замена за исплата на Турција, државата наследничка на Отоманската Империја, иако не успеал во обидот да извлече мандат на дел од Ирак од Британија.

Месецот по ратификацијата на договорот од Лозана, Мусолини наредил инвазија на грчкиот остров Крф по инцидентот на островот. Италијанскиот печат го поддржал овој потег, истакнувајќи дека Крф бил венецијански посед четиристотини години. Работата била однесена од Грција до Друштвото на народи, каде што Мусолини бил убеден од Британија да ги евакуира италијанските трупи, во замена за репарации од Грција. Конфронтацијата ги навела Британија и Италија да го решат прашањето за Џубаланд во 1924 година, кој бил споен во италијанска Сомалиленд.

Накај крајот на 1920 година, империјалната експанзија станувала се поголема тема во говорите на Мусолини. Една од целите на Мусолини било Италија да стане доминантна сила во Медитеранот што ќе можело да ги предизвика во војна Франција или Британија, и да постигне пристап до Атлантскиот и Индискиот Океан. Мусолини тврделе дека Италија бара неоспорен пристап до светските океани и бродски патеки за да го обезбеди својот национален суверенитет. Ова било елаборирано во документот што тој го составил во 1939 година, кој што се викал: „Маршот кон океаните“ и во официјалните записи бил вклучен на состанокот на Големиот совет на фашизмот. Овој текст тврди дека поморската положба ја одредува независноста на нацијата: земјите со слободен пристап до отворено море биле независни; додека на оние на кои ова им недостигаше, не биле. Италија, која имала пристап само до внатрешното море без француско и британско прифаќање, била само „полунезависна нација“ и наводно е „затвореник во Медитеранот“.

На Балканскиот Полуостров, фашистичкиот режим имал право на Далмација и имале амбиции со Албанија, Словенија, Хрватска, Босна и Херцеговина, Вардарска Македонија и Грција врз основа на преседанот на претходната римската доминација во тие региони. Далмација и Словенија требале директно да се припојат кон Италија, додека остатокот од Балканскиот Полуостров требале да се трансформираат во италијанско држави-клиенти. Режимот, исто така, се обидубал да воспостави заштитни односно-покровителен-клиент со Австрија, Унгарија, Југославија, Романија и Бугарија.

И во 1932 и 1935 година, Италија побарала мандат од Лигата на народите на поранешните Германски колонии и одврзала раце во Етиопија од Франција во замена за италијанската поддршка против Германија. Ова било одбиено од францускиот премиер Едуард Херио, кој сè уште не бил доволно загрижен за изгледите за германско препородување.

## Наводи
Категорија:Сили на Оската
Категорија:Колонијални царства
Категорија:Држави и територии распаднати во 1960 година
Категорија:Држави и територии настанати во 1882 година