Алексис Карел

мини|десно|Алексис Карел

**Алексис Карел** (француски: *Alexis Carrel*; 28 јуни 1873 - 5 ноември 1944) — француски хирург и биолог кој добил Нобелова награда за физиологија или медицина во 1912 година за пионерски васкуларни техники на шиење. Тој ја измислил првата пумпа за перфузија со Чарлс А. Линдберг, отворајќи го патот до пресадување на органи.

Како и многу интелектуалци од своето време, тој ја промовирал евгениката. Тој бил регент за Француската фондација за проучување на човековите проблеми во Виши, Франција, која ги спроведувал еугеничките политики таму; неговата асоцијација со Фондацијата и ултранационалистичкиот Жак Дориот, довеле до истраги за соработката со нацистите, но тој починал пред да може да се одржи судењето. Тој се соочувал со медиумски напади кон крајот на својот живот поради неговата наводна вмешаност со нацистите.

Лауреатот на Нобеловата награда во 1912 година, Алексис Каррел, исто така, бил избран двапати, во 1924 и 1927 година, како почесен член на Академијата на науките на СССР.

## Животопис
Роден во Сент-Фој-лејс-Лион, Рон, Карл бил воспитан во благочестив католичко семејство и бил образован од Језуитите, иако тој станал агностик до времето кога станал универзитетски студент. Тој бил пионер во трансплантологија и торакална хирургија. Алексис Каррел исто така бил член на научени друштва во САД, Шпанија, Русија, Шведска, Холандија, Белгија, Франција, Ватикан, Германија, Италија и Грција и доби почесни докторати од Кралицата Универзитет во Белфаст, Универзитетот Принстон, Калифорнија, Нов Јорк, Универзитетот Браун и Универзитетот Колумбија.

Во 1902 година, тој тврдел дека бил сведок на чудесното лечење на Мари Бајли во Лурд, кое делумно било познато бидејќи ја именуваше Карл како сведок на нејзиниот лек. По известувањето околу настанот, Карел не можеше да добие болница назначувањето поради сеприсутниот антиклерикализам во францускиот универзитетски систем во тоа време. Во 1903 година емигрирал во Монтреал, Канада, но наскоро се преселил во Чикаго, Илиноис, за да работи за Лабораторијата Хул. Додека таму соработувал со американскиот лекар Чарлс Клод Гатри во работата на васкуларната сутура и пресадувањето на крвните садови и органи, како и на главата, и Карл добива Нобелова награда за физиологија или медицина од 1912 година за овие напори.

Во 1906 година се придружил на новоформираниот Институт за медицинско истражување Рокфелер во Њујорк, каде што ја поминал остатокот од својата кариера. Таму направи значајна работа на ткивните култури со патологот Монтроус Томас Бароус. Во 1930-тите, Карел и Чарлс Линдберг станале блиски пријатели не само поради годините на кои работеле заедно, туку и поради тоа што споделувале лични, политички и социјални гледишта. Линдберг првично побарал од Карел да види дали може да се поправи срцето на неговата зетка, оштетена од ревматска треска. Кога Линдберг ја виде грубоста на машината Карл, тој понудил да изгради нова опрема за научниците. На крајот тие ја изградиле првата пумпа за перфузија, изум кој е инструментален за развој на пресадување на органи и операција на отворено срце. Линдберг го сметал за најблизок пријател на Карле, и рече дека ќе ги зачува и промовира идеалите на Карле по неговата смрт.

Поради неговата блискост со фашистичкиот Парти Популарен Французин на Жак Дориот во текот на 1930-тите и неговата улога во спроведувањето на еугеничките политики за време на Виши Франција, тој бил обвинет по ослободувањето од соработката, но почина пред судењето.

Во подоцнежниот живот се вратил во своите католички корени. Во 1939 година тој се запознал со монахот Трапист Алексис Пресе на препорака. Иако Карел бил скептичен во врска со состанокот со свештеникот. Прес завршил со големо влијание врз остатокот од животот на Карле. Во 1942 година, тој рече: "Верувам во постоењето на Бога, во бесмртноста на душата, во Откровението и во целата Католичка црква учи". Тој го повика Прес да ги спроведе католичките Тајни на смртта во ноември 1944 година.
За поголемиот дел од својот живот, Карел и неговата сопруга ги поминале летата на Иле Сен Гилдас, кои ги поседувале. Откако тој и Линдберг станале блиски пријатели, Карел го убедил да купи соседен остров, Иле Илиец, каде што Линдберг често живеел кон крајот на 1930-тите.

## Наводи

## Литературта
* Carrel, Alexis. *Man, The Unknown.* New York and London: Harper and Brothers, 1939.
* Szasz, Thomas. *The Theology of Medicine*. New York: Syracuse University Press, 1977.
* Feuerwerker, Elie. *Alexis Carrel et l'eugénisme.* Le Monde, 1er Juillet 1986.
* Schneider, William. *Quality and Quantity: The Quest for Biological Regeneration in Twentieth-Century France*, Cambridge UP 1990.
* Bonnafé, Lucien and Tort, Patrick.  *L'Homme, cet inconnu? Alexis Carrel, Jean-Marie le Pen et les chambres a gaz* Editions Syllepse, 1996. 
* David Zane Mairowitz. "*Fascism à la mode: in France, the far right presses for national purity*", Harper's Magazine; 10/1/1997
* Reggiani, Andrés Horacio. *Alexis Carrel, the Unknown: Eugenics and Population Research under Vichy* *French Historical Studies, Spring 2002; 25: pp. 331 - 356.
* Wallace, Max.  *The American Axis: Henry Ford, Charles Lindbergh, and the Rise of the Third Reich*  St. Martin's Press, New York, 2003.
* Berman, Paul. *Terror and Liberalism* W. W. Norton, 2003.
* Walther, Rudolph. *Die seltsamen Lehren des Doktor Carrel*, [http://www.zeit.de/2003/32/A-Carrel *DIE ZEIT*, 31.07.2003 Nr. 32]
* Terrenoire, Gwen, [[CNRS]].  *Eugenics in France (1913-1941) : a review of research findings* Joint Programmatic Commission UNESCO-ONG Science and Ethics, March 24, 2003 ([https://web.archive.org/web/20060218180717/http://ong-comite-liaison.unesco.org/ongpho/acti/3/2/document/8/pdfen.pdf Comité de Liaison ONG-UNESCO])
* Reggiani, Andrés Horacio. [https://books.google.com/books?id=Zhx-fkqlOgQC&source=gbs_navlinks_s *God's Eugenicist. Alexis Carrel and the Sociobiology of Decline.*] Berghahn Books, Oxford 2007.
* Friedman, David M. *The Immortalists: Charles Lindbergh, Dr. Alexis Carrel, and Their Daring Quest to Live Forever*. HarperCollins, NY 2007.
* [https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-94-017-9645-3_4 Borghi L. (2015) "Heart Matters. The Collaboration Between Surgeons and Engineers in the Rise of Cardiac Surgery". In: Pisano R. (eds) A Bridge between Conceptual Frameworks. History of Mechanism and Machine Science, vol 27. Springer, Dordrecht, pp. 53-68]

== Надворешни врски ==

* [http://nobelprize.org/medicine/laureates/1912/press.html Говор за време на доделувањето на Нобеловата награда] 
* [http://nobelprize.org/medicine/laureates/1912/carrel-bio.html Биографија на страната на Нобеловата награда]
* [http://www.fondazionecarrel.org/ Истражувачка фондација]
* [http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,801605,00.html Смртта на Алексис] , *Time'', 13 ноември 1944

Категорија:Француски биолози
Категорија:Француски лекари
Категорија:Витези на Легијата на честа
Категорија:Добитници на Нобеловата награда за физиологија или медицина
Категорија:Француски нобеловци
Категорија:Дописни членови на Академијата на науките на Советскиот Сојуз
Категорија:Членови на Папската академија на науките
Категорија:Почесни членови на Академијата на науките на Советскиот Сојуз
Категорија:Родени во 1873 година
Категорија:Починати во 1944 година