open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Вретенар

**Вретенар** () — вид слатководна зракоперкаста риба од семејството Percidae. Овој вид бил ендемски на реката Вардар Македонија, но денес ја има само на мал, изолиран дел на реката Треска, притока на Вардар. Неговата биологија е малку позната, но на другите видови од родот *Zingel* им се потребни турбулентни текови.

## Таксономија
*Zingel balcanicus* првпат бил формално опишан како „*Asper streber balcanicus“* од југословенскиот биолог Станко Караман, а неговата типска локација е дадена како реката Вардар во Република Македонија.  Овој таксон сега се смета за валиден вид во рамките на родот *Zingel*, во рамките на потсемејството Luciopercinae во семејството Percidae.

## Етимологија
*Zingel balcanicus* е класифициран во родот *Zingel*, име кое првпат го измислил Иполит Клоке како тавтоним кога го предложил родот *Zingel* со *Cyprinus zingel* како типски вид, *zingel* е германско народно име за zingel. Специфичното име, *balcanicus*, значи „ балкански “ и се однесува на типскиот локалитет, реката Вардар, која се наоѓа на Балканот.

## Распространетост и живеалиште
*Zingel balcanicus* е познат само од изолирани делови на горна Треска, која од своја страна е притока на реката Вардар. Во 20 век имало записи од главниот канал на реката Вардар, но и покрај тоа што е вклучен во некои контролни списоци, присуството на овој вид не е потврдено во Грција. Ова е бентосна риба која живее во брза, проточна, добро оксигенирана вода со корито составено од чакал и камења. Се храни со бентосни безрбетници.

## Зачувување
*Zingel balcanicus* е класифициран како критично загрозен од страна на Меѓународниот сојуз за заштита на природата. Закани за овој вид се изградбата на брани, воведувањето на калифорниската пастрмка и загадувањето. Распространетоста и популацијата на вардарскиот штребер се намалија од средината на 20 век.

Вретенарот (Zingel balcanicus) е пример за исчезнување на некој вид од некоја вода. Тој бил единствениот ендемичен вид својствен за територијата на Република Македонија, од водите на реката Вардар. Тоа е вид кој во минатото редовно се сретнувал во водите на реката Вардар. Основна негова одлика е што за живот бара чисти и незагадени води. Загадувањето на Вардар во раздобјето на индустријализацијата на земјава (1965-1980) е непосредна причина за негово целосно исчезнување од водите на Вардар. Денес овој вид риба живее на еден мал изолирaн дел од реката Треска и е единствениот вид риба во Македонија кој е во групата на критично загрозени видови (видови пред исчезнување). Тоа значи дека доколку го снема и од таму ќе го снема и од Земјината топка и ќе биде во групата на изумрени видови.

## Наводи

Категорија:Критично загрозени видови според МСЗП
Категорија:Риби на Македонија
Категорија:Ендемска фауна на Македонија
Категорија:Слатководни риби на Европа
Категорија:Таксони именувани од Станко Караман
Категорија:Зборови што ги нема во ТРМЈ
Фоа

мини|Фоа.
мини|Фалелоа, Фоа.
**Фоа** (тонгански: Foa) е остров во Тонга . Островот се наоѓа во средишниот дел на земјата, североисточно од главниот град Нукуалофа .

## Географија
Фоа е поврзан со соседниот остров Лифука преку насип и се наоѓа 640 метри североисточно од Лифука.

Островот има површина од 13,39 км².&nbsp;км 2 (5,17 квадратни милји). Населението според пописот од 2016 година броело  1.392 жители. 

## Историја
Древните  петроглифи на северниот дел на Фоа даваат докази дека островот бил населен од староседелски народи стотици години, но оттогаш тие биле изложени на ерозија на плажите. Во 2012 година, остатоците од пиратскиот брод *Порт-о-Пренс* биле откриени покрај брегот на островот.

## Населби
* Фалелоа
* Фангале  оунга
* Фотуа
* Лотофоа

## Поврзано

* Тонга

## Наводи

## Надворешни врски

* Лифука и Фоа
Категорија:Острови во Тонга
Као (остров)

**Као** е остров и стратовулкан во островската група Хаапаи во Тонга . Осторовот се  наоѓа на околу 6 км северно од островот Тофуа и достигнува 1.030 метри надморска височина, што е  највисоката точка во Тонга.

Датумот на  последната ерупција на вулканот е непознат. Иако Као не покажува свежи лавини, веројатно е од многу поново потекло поради отсуството на длабоки клисури или високи морски карпи. Падините на островот се издигаат под агол што надминува 35 степени во однос на врвот, кој има низа мали вулкански кратери . Последната забележана ерупција била на 10 јули 1847 година. 

## Географија
Најдобриот пристап до Као е со мал чамец на јужниот брег на островот, иако силните бранови можат да го направат ова место опасно и потребен е вешт водич. Нема постојани патеки до врвот. Мали површини на долните падини се обработуваат од одгледувачи на кава . Островот е густо обраснат со џунгла на долните страни, прошаран со дебели папрати високи до гради кои се практично непроодни, освен со уптреба на мачети. Иако е малку проодна, самата џунгла завршува со линија на дрвја на приближно 400 метри на планината. Као е исклучително тежок вулкан за планинарење и искачување. 

## Поврзано

* Тонга

## Наводи

## Надворешни врски

* Инвазивни растителни видови кои ја загрозуваат ендемската флора на Као
Категорија:Највисоки точки на земјите
Категорија:Острови во Тонга
Категорија:Координати на Википодатоците
Категорија:Вулкани во Тонга
Јас, поротата (филм од 1953)

**„Јас, поротата“** (англиски: *I, the Jury*) – филм на режисерот Хари Есекс (Harry Essex) од 1953 година. Есекс е автор и на сценариото засновано врз истоимениот роман на Мики Спилане (Mickey Spillane), а главните улоги ги играат: Биф Елиот (Biff Elliot), Престон Фостер (Preston Foster), Пеги Касл (Peggie Castle), Маргарет Шеридан (Margaret Sheridan), Алан Рид (Alan Reed), Френсис Озборн (Frances Osborne), Роберт Канингем (Robert Cunningham), Роберт Свенгер (Robert Swanger) и Елиша Кук Џуниор (Elisha Cook Jr.).

## Синопсис
Приватниот детектив Мајк Хамер (го игра Елиот) го истражува убиството на неговиот пријател Џек Вилијамс. Воден од желбата за одмазда, Хамер навлегува во светот на криминалот и корупцијата, соочувајќи се со опасни противници во борбата да ја открие вистината за убиството...

## Наводи

Категорија:Американски филмови
Категорија:Филмови на англиски јазик
Категорија:Филмови од 1953 година
Категорија:Филмови поврзани со убиства
Категорија:Филмови засновани на романи
Категорија:Филм ноар
Категорија:Црно-бели филмови
Категорија:Детективски филмови
Категорија:Филмови чие дејствие се одвива во САД
Категорија:Филмови на Хари Есекс
Категорија:Филмови со Биф Елиот
Категорија:Филмови со Престон Фостер
Категорија:Филмови со Пеги Касл
Категорија:Филмови со Маргарет Шеридан
Категорија:Филмови со Алан Рид
Категорија:Филмови со Френсис Озборн
Категорија:Филмови со Роберт Канингем
Категорија:Филмови со Роберт Свенгер
Гијом V

**Гијом V** (Гијом Жан Жозеф Мари де Насау; роден на 11 ноември 1981 година) е Голем војвода од Луксембург, кој е на власт од 3 октомври 2025 година. Тој е најстариот син на Големиот војвода Анри и Големата војвотка Марија Тереза а стапил на престолот по абдикацијата на неговиот татко.

## Ран живот и образование
Гијом бил роден на 11 ноември 1981 година во породилната болница „Големата војвотка Шарлот“ во градот Луксембург како најстаро дете на големиот војвода Анри од Луксембург и неговата сопруга, големата војвотка Марија Тереза. Неговите кумови се принцезата Мари Астрид од Луксембург и принцот Гијом од Луксембург. Гијом има четири помлади браќа и сестри: принцот Феликс, принцот Луис, принцезата Александра и принцот Себастијан.

### Брак и татковство
На интервју за неговиот 30-ти роденден, принцот изјавил дека е во врска со „драга госпоѓица“ повеќе од една година, но му требало повеќе време за да ја процени нивната можна иднина. На 26 април 2012 година, била објавена свршувачката на наследникот Голем војвода со белгиската грофица Стефани де Ланоа. Граѓанската венчавка се одржала на 19 октомври 2012 година додека религиозната венчавка се одржала на 20 октомври 2012 година, во Богородичината Црква во Париз.

Гијом и Стефани имаат два сина; прв и втор во редот за наследување на престолот на Луксембург:

* Чарлс Жан Филип Жозеф Мари Гијом (10 мај 2020 година)
* Франсоа Анри Луј Мари Гијом (27 март 2023 година)

## Владеење
мини|Гијом V со Стефани на денот на неговото стапување на престолот
На 8 октомври 2024 година, објавено од страна на Големиот војвода Анри на неговиот официјален роденден, Гијом бил назначен за поручник-претставник (регент). Во ова својство, тој презел голем број од уставните овластувања на својот татко, како на пример положувањето заклетва на амбасадорите и потпишувањето на декретите на Големиот војвода. Ова традиционално бил првиот чекор во процесот на абдикација во Луксембург, бидејќи и Жан (1961–1964) и Анри (1998–2000) претходно ја вршеле оваа позиција. На 24 декември 2024 година, за време на неговата божиќна порака, Анри објавил дека ќе абдицира на 3 октомври 2025 година.
Гијом седнал на престолот на тој датум, како Голем војвода од Луксембург.

### Награди

* Светска организација на извидничкото движење: Бронзена награда „Волк“ (21 март 2024 година).

## Поврзано

* Големиот војвода од Луксембург

## Наводи

## Надворешни врски

* Големиот војвода – официјална веб-страница на Монархијата Луксембург
Категорија:Луѓе од Луксембург (град)
Категорија:Родени во 1981 година
Лифука

**Лифука** (тонгански: *Lifuka*) е остров во Кралството Тонга. Островот е дел од малата група на Хапајски Острови во средишниот дел на земјата, североисточно од главниот град Нукуалофа .

Тоа е административен центар на островската група Хаапаи, а **Пангаи** е административен главен град.

## Историја
Лифука е местото каде што капетанот Џејмс Кук ја нарекол Тонга „Пријателските Острови“. Тофуа е местото каде што се случил бунтот на  “ во 1789 година. 

Островот Лифука бил последна дестинација на несреќниот *Порт-о-Пренс* . Во 1806 година, староседелците од северозападниот брег го нападнале британскиот гусар и китоловец, убивајќи го поголемиот дел од екипажот. Еден од ретките преживеани од нападот, Вилијам Маринер, се спријателил со кралот и ги поминал следните четири години во Кралството пред да му биде дозволено да се врати во Англија. *Порт-о-Пренс* бил повторно откриено во 2009 година од страна на нуркач со седиште во Лифука. Во август 2012 година, остатоците од бродот биле откриени покрај брегот на островот Фоа, во Тонга.

## Демографија
Островот има население од 2.968 жители и површина од 11,42&nbsp;км 2. 

## Села

* Хатоу
* Холопека
* Коуло
* Пангај
* Тонголелека

## Транспорт
Постои мал аеродром познат како Аеродромот на островот Лифука .

## Поврзано

* Тонга

## Наводи

Категорија:Острови во Тонга
Баните

**Баните** (, „*бањи*“) — село во Јужна Бугарија и административен центар на Општина Баните во Смољанската Област. Има население од околу 691 жител (2022).

## Географија
Селото Баните се наоѓа во источниот дел на Западните Родопи, покрај реката Малка Арда, на надморска височина од 750 метри. Селото се наоѓа помеѓу два регионални центри — 62 км од Крџали и 45 км од Смољан. Баните во Бугарија е познато по својата минерална вода, чија температура на изворот е 43&nbsp;°C и е единствена по својот состав во Бугарија.

## Наводи

## Надворешни врски
*Официјална мрежна страница на општина Баните

Категорија:Села во Бугарија
Категорија:Населени места во областа Смољан
Хенри II (војвода од Лимбург)

**Хенри II** ( &#x2013; август 1167) — војвода од Лимбург од 1139 година и гроф на Арлон од 1147 година до неговата смрт. Тој бил син на Валеран, војвода од Долна Лорена, и Јута од Гелдерс, ќерка на Жерар I од Гелдерс. Тој го наследил титулата војвода од својот татко во Лимбург, но Конрад III одбил да му ја додели Долна Лорена. Сепак, тој продолжил да се нарекува војвода.

## Живот
Хенри на почетокот одбил да ja прифати загубата на Лорена и во 1140 година го нападнал новиот војвода, Годфри VII. Тој бил поразен. Годфри починал во 1142 година, но Хенри бил зафатен со војна против господарот на Фокемонт и не го превземал војводството Долна Лорена.

Во 1147 година, тој го наследил Арлон, бидејќи неговиот помлад брат Валеран починал без деца. Конрад го потврдил ова, бидејќи му ветил на Хенри феуд за да го надомести губењето на Лорена, и војводата и кралот се помириле. Сепак, Хенри не учествувал во Втората крстоносна војна таа година. Хенри присуствувал на крунисувањето на наследникот на Конрад, Фредерик Барбароса.

Во тоа време, Хенри бил вмешан во војна со Хенри IV од Луксембург. Градот Анден бил освоен и целосно ограбен и запален. Потоа Хенри се обратил кон Годфри III од Лувен, но тие наскоро склучиле мир во 1155 година. Ќерката на Хенри, Маргарет, подоцна се омажила за Годфри III.

Хенри учествувал во италијанските походи на Барбароса, умирајќи за време на епидемијата од 1167 година во Рим.

## Брак и деца
Хенри се оженил со Матилда, ќерка на Адолф I фон Зафенберг, и тие имале две деца:

* Хенри III, војвода од Лимбург
* Маргарет, се омажила за Годфри III од Лувен

## Наводи

## Литература

* 
* 

Категорија:Несигурна година на раѓање
Категорија:Починати во 1167 година
Категорија:Родени во 1110-тите
Категорија:Луксембуржани
Категорија:Војводи
Јурико Бакес

**Јурико Надија Бакес** (родена на 22 декември 1970 година) — луксембуршка дипломатка и политичарка која е министерка за одбрана и министерка за мобилност и јавен транспорт од 2023 година. Таа била министерка за финансии од 2022 до 2023 година. Како член на Демократската партија, таа го водела финансискиот сектор на земјата низ економската криза предизвикана од порастот на инфлацијата и руската инвазија на Украина. Пред нејзиното назначување за министерка, таа имала неколку клучни дипломатски позиции и беше дипломатски советник на премиерите Жан-Клод Јункер и Ксавиер Бетел.

На 17 ноември 2023 година, Бекес положила заклетва заедно со остатокот од владата. Таа имала три нови ресори: Мобилност и јавни работи; Одбрана; и Родова еднаквост и диверзитет. Акумулацијата и комбинацијата на ресори била опишана од коментаторите како неочекувана. Бекес била единствената министерка во владата на Фриден-Бетел која управувала со три ресори.

## Ран живот и образование
Јурико Надја Бакес била родена на 22 декември 1970 година во Кобе, Јапонија. Нејзините родители биле луксембуршки емигрантски работници кои живееле во Јапонија. По кратко време во Германија, семејството се вратило во Јапонија, живеејќи во областа на Токио единаесет години. Бакес студирала во Меѓународното училиште „Канадска академија“ во Кобе, каде што дипломирала во 1989 година со диплома за меѓународна дипломатија. Ги продолжила студиите во Лондон, дипломирајќи на Лондонската школа за економија со диплома по меѓународни односи во 1992 година и на Факултетот за ориентални и африкански студии со магистратура по јапонски студии во 1993 година. Следната година, магистрирала по европски политички и административни студии на Колеџот на Европа во Брухе.
мини|Бакес со Џозеп Борел во 2024 година

## Личен живот
Бакес има две деца. Таа течно зборува луксембуршки, германски, француски и англиски, а зборува и јапонски јазик.

## Наводи

Категорија:Луѓе од Луксембург (град)
Категорија:Живи луѓе
Категорија:Родени во 1970 година
Рабитабанк

мини|Лого на банката
**Рабитабанк** — банка што работи во Азербејџан. Основана е на 30 јуни 1993 година како акционерско друштво.

## Историја и мрежа
Рабитабанк започнала со работа во 1993 година врз основа на лиценца број 136 издадена од Централната банка на Азербејџан. Банката нуди финансиски услуги за компании од трговијата, производството, градежништвото, земјоделството, транспортот и комуникациите, како и за физички лица.

Рабитабанк има мрежа од 29 филијали, 75 банкомати и 1 експозитура во 16 региони на земјата, меѓу кои Сумгаит, Куба, Генџа, Ленкоран, Нахчиван и други.

Седиштето на банката е во Баку, на улица „28 Мај“.

## Производи и услуги

### Картмане
Платежна картичка што комбинира дебитни, кредитни и премиум опции, овозможувајќи брзи плаќања во земјата и во странство.

### Рабита Мобиле
Мобилната апликација овозможува извршување на над 700 плаќања, трансфери од картичка на картичка, враќање на ДДВ, и други банкарски операции.

### Рабита Бот
Првиот финансиски чатбот во Азербејџан, достапен преку Месинџер и Телеграм, со кој може да се извршуваат трансакции и плаќања.

## Раководство
* Закир Нуријев — претседател на надзорен одбор
* Ајдин Хусејнов — претседател на управен одбор

## Награди
* „Azeri Business Award“ — „Производ на годината“.  
* „Visa Global Challenge“ — прво место меѓу 17 тимови.  
* Киевски меѓународен фестивал на рекламирање — две златни награди.  
* Азиска банка за развој — „Leading Partner Bank in Azerbaijan“ (2024).

## Наводи

## Надворешни врски
* Официјална страница

Категорија:Банки во Азербејџан
Црква „Св. Илија“ - Гнилеш

**Свети Илија** — манастирска црква на Гнилешкиот манастир во битолското село Гнилеш, Македонија.

## Местоположба

Црквата се наоѓа надвор од селото Гнилеш во источна насока.

## Историја

Манастирската црква била подигната во 1972 година. Поради рушење на покривот на главната селска црква „Св. Богородица“, дел од работите од таа црква биле пренесени во манастирската црква „Св. Илија“.

## Поврзано
* Битолско архијерејско намесништво
* Краварско-бачка парохија
* Гнилеш

## Наводи

Гнилеш
Црква „Пресвета Богородица“ - Гнилеш

**Пресвета Богородица** — главна селска црква во битолското село Гнилеш, Македонија.

Црквата се наоѓа во незавидна состојба, откако нејзиниот покрив се срушил во 1990-тите години.

## Местоположба

Црквата се наоѓа во селото Гнилеш и околу нејзе се наоѓаат селските гробишта.

## Историја

Покривот на црквата се срушил во 1990-тите години и дел од работите во црквата биле пренесени во манастирската црква „Св. Илија“ над селото.

Околу црквата може да се забележат повеќе спомен-плочи од Првата светска војна.

## Поврзано
* Битолско архијерејско намесништво
* Краварско-бачка парохија
* Гнилеш

## Наводи

Гнилеш
Кркушка

**Кркушка** () — вид мала слатководна риба од семејството *Gobionidae*. Се среќава во Егејскиот Басен, од сливовите на реката Марица до Бистрица во јужниот дел на Балканот, во Македонија, Грција, Бугарија и Источна Тракија, Турција.

## Опис
Кркушката има вретенесто и издолжено тело, релативно крупна глава со крупни очи. Очите се издолжени и свртени нагоре. Бојата на телото на грбот е сивозелена до сивокафеава, страните се сребренесто сиви, а долната страна е бела. На грбот има неправилни ситни дамки. На грбната и опашната перка има повеќе реда неправилни црни точки, а некогаш се појавуваат и на градните перки. Градните перки се релативно широки и јаки со жолтеникаво портокалова боја. Има долна уста, а на аглите се наоѓа еден пар добро развиени мустаќи. Кога мустаќите ќе се свијат наназад, достигнуваат до вертикалата на предниот очен раб или нешто поназад, најмногу до средината на очите. Стомачните и аналната перка се изразито бели. Предниот раб на грбната перка е малку испакнат, а долниот раб на аналната перка е рамен. Градните перки не достигаат до стомачните. Стомачните перки не достигаат до аналната перка. Долж страните на телото се наогаат 6 до 14, најчесто 10 темни пеги (или попречни ленти) чија големина одговара на големината на окото или се нешто поголеми.

## Основни биолошки одлики
Кркушката живее во мали јата при дното, каде ја бара храната. Населува чисти води, со добра проточност и песочно до глинесто дно, како и послабо проточни речни растоки. Живее и во чисти езера. Се мрести порционо почнувајќи од мај па сè до август, на песоклив и чакалест супстрат. Полово созрева од втората до четвртата година од животот при должина од 6 до 8 см. Плодноста изнесува од 1.000 до 3.000 јајца кои имаат пречник од околу 2 мм. Икрата е леплива, а развојот на зародокот трае 7 до 10 дена. Ларвите и младенчињата се хранат со ситни без’ребетници, а возрасните риби со ларви од хирономиди, ситни мекотели, икра од други риби и со растителност. Кркушката нараснува до 22 см во должина и 80 грама во тежина.

## Значење
Кркушката нема никакво стопанско значење. Има ограничено значење од аспект на рекреативен риболов. Има многу вкусно месо. Во Франција, кркушката е посебно ценета и од неа се прават специјалитети. Кај нас не е ценета поради малата големина и малку е застапена во ловините на рекреативните риболовци.

## Наводи

Категорија:Незагрозени видови според МСЗП
Категорија:Риби опишани во 1926 година
Норберт Синер

**Норберт Синер** (Леделанж, Еш на Алзет,  – Луксембург, ) — поранешен луксембуршки велосипедист. Настапил на поединечната и екипната друмска трка на Летните олимписки игри 1928. За време на германската окупација на Луксембург за време на Втората светска војна, Зинер работел како трговец на големо со нафта и ги поддржувал нацистите за време на инвазијата. Тој бил еден од првите членови на пронацистичкото движење „Етничко германско движење“ (герм. *Volksdeutsche Bewegung*) во Луксембург. По завршувањето на војната, бил јавно погубен од растел поради соработка со нацистите.

## Наводи

Категорија:Луксембуршки фашисти
Категорија:Луксембуршки спортисти
Категорија:Велосипедисти на Летните олимписки игри 1928
Категорија:Олимписки велосипедисти на Луксембург
Категорија:Погубени
Муалим

**Муалим**, **мектеб-оџа** или **мејтеф-оџа** — поим од од исламското школство со значње учител во мектеб (муслиманско основно верско училиште). Звањето муалим се стекнува со завршување на медреса.

## Поврзано
* Мектеб
* Медреса

## Наводи

Категорија:Титули
Категорија:Ислам
Категорија:Турцизми
Категорија:Зборови што ги нема во ТРМЈ
Категорија:Арабизми
Дермот Малрони

**Дермот Патрик Малрони** (роден на 31 октомври 1963 година) е американски актер и музичар. Тој е познат по своите улоги во широк спектар на жанрови, вклучувајќи романтична комедија, вестерн и драми. По своето филмско деби во *Зајдисонце* (1988), Малрони добил признание за неговата главна улога во филмовите *Млади пиштоли* (1988) и К*ариерни можности* (1991). Во 1990-тите, Малрони глумел во филмовите *Точка без враќање* (1993), *Лоши девојки* (1994), *Имитатор* (1995), *Како да се направи американски јорган* (1995) и *[[Свадбата на мојот најдобар пријател]]* (1997), од кои последниот бил неговиот најголем хит на бокс-офисот.

Во 2000-тите, Малрони глумел во филмовите *[[Господинот Шмит (филм)|Господинот Шмит]]* (2002), *Дечко за свадба* (2005), *Мора да сака кучиња* (2005), *Семејниот камен* (2005) и *[[Зодијак (филм)|Зодијак]]* (2007). Во 2010-тите, Малрони глумел во филмовите ''Сивиот'' (2011), *Работи* (2013), *Август: Округ Осејџ* (2013), *Подмолно: Поглавје 3* (2015) и *[[Разузданиот дедо]]* (2016); сепак, тој првенствено работел на телевизија, со главни улоги како Френсис Гибсон во трилер серијата *[[Криза]]* (2014) и д-р Волтер Волас во медицинската драмска серија *Чист генијалец* (2016–2017), како и повторлива улога во 5-тата и 6-тата сезона од серијата *[[Бесрамно]]* (2015–2016).

Во 2020-тите, Малрони продолжил да глуми во телевизиски проекти, со главни улоги како Џон Кармајкл во серијата *Хана* (2020–2021), претседателот Џејмс Ритсон во серијата *Тајна инвазија* (2023) и шефот Дом Паскал во серијата *[[Чикаго пожарникарска станица]]* (2024–денес). Тој исто така глумел во филмовите *[[Вресок 6|Врисок 6]]* (2023), *Кошаркарски ѕвезди* (2023) и *Било кој освен тебе* (2023).

Освен глумата, Малрони е и виолончелист. Тој свирел виолончело за многу филмови, вклучувајќи ги *Јура свет* (2015), *[[Зоотропола]]* (2016), *Роуг 1* (2016), *[[Спајдермен: Враќање дома]]* (2017), *Неверојатните 2* (2018) и *[[Спајдермен: Далеку од дома]]* (2019).
Категорија:Американци со ирско потекло
Категорија:Американци со германско потекло
Категорија:Американски филмски глумци
Категорија:Родени во 1963 година
Дејвид Бејкер (биохемичар)

**Дејвид Бејкер** (роден на 6 октомври 1962 година) е американски биохемичар и компјутерски биолог. Бејкер е пионер во методите за дизајнирање протеини и предвидување на нивните тридимензионални структури. Тој е професор по биохемија под менторството Хенриета и Обри Дејвис, истражувач во Медицинскиот институт „Хауард Хјуз“ и вонреден професор по геномски науки, биоинженерство, хемиски инженеринг, компјутерски науки и физика на Универзитетот во Вашингтон. Бејкер ја добил Нобеловата награда за хемија за 2024 година за неговата работа на компјутерски дизајн на протеини.

Бејкер е член на Националната академија на науките на Соединетите Американски Држави и директор на Институтот за дизајн на протеини на Универзитетот во Вашингтон. Бејкер е вклучен како ко-основач на повеќе од десетина биотехнолошки компании и бил дел од инаугуративната листа на списанието ''„Тајм“'' на 100-те највлијателни луѓе во здравството во 2024 година.
Категорија:Апсолвенти на Калифорнискиот универзитет (Беркли)
Категорија:Добитници на Нобеловата награда за хемија
Категорија:Членови на Националната академија на науките на САД
Категорија:Живи луѓе
Категорија:Еврејски нобеловци
Категорија:Членови на Американската академија на уметностите и науките
Категорија:Американски нобеловци
Категорија:Родени во 1962 година
Џон Клаузер

**Џон Франсис Клаузер** (1 декември 1942 година) е американски теоретски и експериментален физичар познат по придонесите за темелите на квантната механика, особено нееднаквоста Клаузер-Хорн-Шимони-Холт. Клаузер ја добил Нобеловата награда за физика за 2022 година, заедно со Ален Аспект и Антон Цајлингер „за експерименти со заплеткани фотони, утврдување на прекршувањето на нееднаквостите според Бел и пионирање на квантно информативната наука“.  Во 2023 година, тој се прогласил за негирач на климатските промени.

## Ран живот
Клаузер бил роден во Пасадена, Калифорнија. Неговиот татко, Франсис Х. Клаузер, бил професор по воздухопловно инженерство кој го основал и претседавал со одделот за воздухопловство на Универзитетот Џонс Хопкинс.                                                                                    Подоцна се вработил како професор по инженерство „Кларк Бланшард Миликан“ на инсттутот за технологија во Калифорнија (Калтех). Неговата мајка, Катарин Мекмилан, била библиотекарка по хуманистички науки во Калтех и сестра на добитникот на Нобелова награда за хемија во 1951 година, Едвин Мекмилан.

Добил диплома за физика од Калтех во 1964 година, каде што бил член на Дабни Хаус. Магистрирал по физика во 1966 година и докторирал по физика во 1969 година од Универзитетот Колумбија под водство на Патрик Тадеус.

## Кариера
Од 1969 до 1975 година, тој работел како постдокторски истражувач на Универзитетот во Калифорнија, Беркли и Националната лабораторија Лоренс Беркли. Во 1972 година, додека работел со постдипломскиот студент на Беркли, Стјуарт Фридман, тој го извршил првиот експериментален тест на предвидувањата поставени од теоремата CHSH-на Бел. Ова било првото експериментално набљудување на прекршување на нееднаквоста на Бел. Во 1974 година, работејќи со Мајкл Хорн, тој прв покажал дека генерализација на теоремата на Бел обезбедува строги ограничувања за сите локални реалистични теории за природата (т.е. објективни локални теории). Тој труд ја вовел нееднаквоста Клаузер-Хорн (CH) како прв целосно генерален експериментален услов поставен од локалниот реализам. Исто така, ја вовела и „претпоставката за CH без подобрување“, по што нееднаквоста CH се сведува на нееднаквоста CHSH, а по што поврзаните експериментални тестови исто така го ограничуваат локалниот реализам.

Од 1975-1997 Клаузер работел како истражувачки физичар главно во Лоренс Ливермор и Беркли. Во 1976 година тој го извршил вториот експериментален тест во светот на предвидувањата на CHSH-теоремата на Бел.

Клаузер ја добил наградата Волф за физика во 2010 година заедно со Ален Аспе и Антон Цајлингер. Тројцата исто така заеднички ја добиле Нобеловата награда за физика во 2022 година.

## Наводи

## Надворешни врски
* Oral history interview transcript with John Clauser on 20, 21, and 23 May 2020, American Institute of Physics, Niels Bohr Library & Archives
* John Clauser's homepage

Категорија:Апсолвенти на Калифорнискиот технолошки институт
Категорија:Американски нобеловци
Категорија:Добитници на Нобеловата награда за физика
Категорија:Добитници на Волфовата награда за физика
Категорија:Родени во 1942 година
Ференц Краус

**Ференц Краус** (роден на 17 мај 1962 година) е унгарско-австриски физичар кој работи во атосекундната наука. Тој е директор на Институтот за квантна оптика „Макс Планк“ и професор по експериментална физика на Универзитетот „Лудвиг Максимилијан“ во Минхен во Германија. Неговиот истражувачки тим го генерирал и измерил првиот атосекунден светлосен пулс и го искористил за снимање на движењето на електроните во атомите, означувајќи го раѓањето на атофизиката. Во 2023 година, заедно со Пјер Агостини и Ан Луилје, бил награден со Нобелова награда за физика.

## Академска кариера
Од 1981 до 1985 година, Краус студирал теоретска физика на Универзитетот „Етвеш Лоранд“ и електротехника на Техничкиот универзитет во Будимпешта во Унгарија. Од 1987 до 1991 година докторирал на Техничкиот универзитет во Виена, во Австрија, а од 1991 до 1993 година таму го завршил и својат докторат. Од 1996 до 1998 година бил вонреден професор, од 1999 до 2004 година професор по електротехника на истиот институт.

Во 2003 година бил назначен за директор на Институтот „Макс Планк“ за квантна оптика во Гархинг, а во 2004 година станал претседател на експерименталната физика на Универзитетот „Лудвиг Максимилијан“ во Минхен.

## Почести и награди

* 2006 - Награда „Готфрид Вилхелм Лајбниц“
* 2006 – Медал за напредок на Кралското фотографско друштво и почесна стипендија
* 2009 – Избран за член на Оптика
* 2013 – Награда Ото Хан
* 2015 – Избран за лауреат на наградата „Кларивејт“ за физика со Пол Коркум „за придонеси во развојот на атосекундната физика“.
* 2016 – Член на Германската академија на науките Леополдина.
* 2019 – медал Владилен Летохов.
* 2022 – Награда „Волф“ за физика со Ан Л'Илие и Коркум „за пионерски придонеси во ултрабрзата ласерска наука и атосекундната физика“.
* 2022 – Награда на Фондацијата BBVA за границите на знаењето во основните науки со Л'Илиер и Коркум.
* 2023 – Нобелова награда за физика со Л'Илие и Пјер Агостини за „експериментални методи што генерираат атосекундни импулси на светлина за проучување на динамиката на електроните во материјата“.

## Наводи

## Надворешни врски

* Portrait at the Deutsche Forschungsgesellschaft 
* Homepage of Ferenc Krausz 
* Homepage of the group of Ferenc Krausz
* Munich-Center for Advanced Photonics

Категорија:Теориски физичари
Категорија:Добитници на Нобеловата награда за физика
Категорија:Членови на Леополдина
Категорија:Живи луѓе
Категорија:Унгарски физичари
Категорија:Унгарски нобеловци
Категорија:Странски членови на Руската академија на науките
Категорија:Родени во 1962 година
Алексеј Екимов

**Алексеј Екимов** (; роден 1945) е руски физичар за цврста состојба и пионер во истражувањето на наноматеријалите. Тој ги открил полупроводничките нанокристали познати како квантни точки во 1981 година, додека работел во Државниот оптички институт Вавилов. Во 2023 година, за ова откритие ја добил Нобеловата награда за хемија.
## Живот

### Рани години и образование
Екимов бил роден во Ленинград, Советски Сојуз во 1945 година.**** Во 1967 година дипломирал на Факултетот за физика на Ленинградскиот државен универзитет. Потоа докторирал физика на Јофеевиот институт при Руската академија на науките во 1974 година.

### Истражување и кариера
По дипломирањето, Екимов продолжил со истражување во Државниот оптички институт Вавилов. Тој почнал да ги проучува полупроводнички активираните стакла, познати како Шотови стакла, и да развива теории за да ја објасни нивната боја. Кога стаклата биле загревани, а потоа оладени, се формирале кристали од бакар хлорид, откриени од рендгенските зраци, создавајќи сини бои. Помалите кристали произвеле посино стакло. 

Во 1981 година, Екимов, заедно со Алексеј А. Онушченко, го објавиле откривањето на квантни ефекти на големина во нанокристали од бакар хлорид во стакло, феномен сега познат како квантни точки. За време на неговиот престој во институтот, тој дополнително ги истражувал овие системи и ја развил теоријата за квантно ограничување со Александар Ефрос.

Од 1999 година, Екимов живее и работи во Соединетите Американски Држави како научник за Нанокристалс Технолоџи, компанија со седиште во државата Њујорк.

## Почести и награди
Екимов ја добил Државната награда на СССР за наука и инженерство во 1975 година за работа на ориентацијата на електронскиот спин кај полупроводниците. Тој е ко-добитник на наградата Р.В. Вуд од 2006 година на Оптичкото друштво на Америка за „откривање на нанокристални квантни точки и пионерски студии за нивните електронски и оптички својства“ заедно со Александар Ефрос и Луис Е. Брус.

Екимов, Брус и Мунги Бавенди биле добитници на Нобеловата награда за хемија за 2023 година „за откривање и синтеза на квантни точки“.

## Избрани публикации

* 
* 
* 
* 

## Наводи

Категорија:Руски нобеловци
Категорија:Советски физичари
Категорија:Апсолвенти на Санктпетербуршкиот државен универзитет
Категорија:Руски физичари
Категорија:Добитници на Државната награда на СССР
Категорија:Физички хемичари
Категорија:Добитници на Нобеловата награда за хемија
Категорија:Родени во 1945 година
Категорија:Статии со текст на руски
Мишел Деворе

**Мишел Анри Деворет** (роден 1953) е француско-американски физичар. Тој е професор по физика на Универзитетот во Калифорнија, Санта Барбара, и емеритус професор по применета физика на Универзитетот Јеил. Тој е главен научник за квантен хардвер во Гугл. Познат е по создавњето на разни суперспроводливи архитектури за квантно пресметување, вклучувајќи ги квантрониумот, трансмонот и флуксониумот.

Деворет ја делел Нобеловата награда за физика за 2025 година со Џон Кларк и Џон М. Мартинис за нивната заедничка работа на макроскопски квантни феномени во суперспроводливи кола.
## Почести и награди
Деворе бил избран за член на Американската академија на уметностите и науките во 2003 година, на Француската академија на науките во 2007 година и на Националната академија на науките во 2023 година. Во 2008 година, тој бил прогласен за Витез на Легијата на честа.

Деворе и Естев ја добиле наградата Ампер од Француската академија на науките во 1991 година. Во 1995 година, Деворе ја добил наградата Декарт-Хајгенс од Кралската холандска академија на уметностите и науките. Деворе, Естев, Јасунобу Накамура и Јохан Мој ја добиле наградата Еврофизика-Агилен од Европското друштво на физика во 2004 година. Во 2013 година, Деворе и Шелкопф ја добиле наградата Џон Стјуарт Бел за „Фундаментални и пионерски експериментални достигнувања во заплеткувањето на суперспроводливи кубити и микробранови фотони и нивната примена во квантната обработка на информации“.

Во 2014 година, Деворет ја делел наградата „Фриц Лондон во спомен“ со Мартинис и Шелкопф Наградата „Мициус Квантум“ била заеднички доделена во 2021 година на Деворет, Кларк и Накамура. Во 2016 година, на Деворет му била доделена наградата „Оли В. Лунасма во спомен“.

## Наводи

## Надворешни врски

* 
* Interview with Michel Devoret — AIP Niels Bohr Library & Archives oral history

Категорија:Француски нобеловци
Категорија:Добитници на Нобеловата награда за физика
Категорија:Француски физичари
Категорија:Родени во 1953 година
Категорија:Статии со извори на француски (fr)
Георги Трајчев

**Георги Трајчев** (Прилеп, 1869 – 1945) – историчар, публицист, револуционер. Ја завршил Солунската бугарска машка гимназија и бил учител. Член на ТМОРО (1896) и претседател на Околискиот револуционерен комитет во родниот град (1908).

## Биографија
Роден бил во Прилеп, 1869-тата година. Основното образование го завршил во родниот град, а во 1889 завршил со четвртата генерација на матуранти во Солунската гимназија. Бидејќи немал доволно материјални средства, не можел да добие високо образование, но тоа не му пречело да се самообразува. По завршувањето на Солунската гимназија, на 26 јуни 1889 година, во истата година добил учителско место во Богданци.
[лево|мини|Учителите во Централното машко училиште во Прилеп во 1892/93 година.''Прв ред'': Антон Поп Стоилов, Јордан Јанчулев, Спиро Мирчев, [Козма Ѓоргиев, Јордан Бомболов, Пере Тошев, Даме Груев, Георги Трајчев, Никола Смичков*Втор ред*: Јордан Поп Костадинов, Неделко Дамјанов, Илија Тошев, Илија Иванов, Никола Радославов, Константин Трифунов, Стојче Димев, Ангеле Воденичаров]]
Со започнувањето на учебната 1889/90 година, започнало и неговото учителствување, кое траело цели 40 години. По една учебна година помината во Богданци, учителствувал во Кавадарци, потоа во Прилеп, Скопје, Сер, Дојран, Неврокоп, Велес, повторно во Прилеп, Ресен, Дебар, Обрзацов Чифлик - покрај градот Русе, уште еднаш во Ресен и во Скопје и најпосле во Софија. Тука и се пензионирал како учител, во IV Софиска прогимназија. Бил директор на училиштата во Дојран, Неврокоп, во Велес и во Прилеп. По Уриетот (1908), ја извршувал и должноста училиштен инспектор.

Во меѓувреме, станал член на ТМОРО (1896), но не учествувал директно во четничкото движење, ниту во Илинденското востание. Тогаш ги добил псевдонимите Вестителов и Г. Мајков. За време на неговото повторно учителствување во родниот град (1907/08 и 1908/09), бил избран за претседател на прилепскиот околиски комитет. По балканските војни бил принуден да замине во Бугарија. Кратко по војната, се вратил во Македонија, а по Првата светска војна засекогаш емигрирал во Софија, каде што и починал, во 1945 година.

## Наводи

Категорија:Дејци на ВМОРО
Категорија:Родени во 1869 година
Категорија:Учители во Прилепското класно училиште
Спиридон Габровски

**Спиридон Габровски** (1740; Габрово – 1824; Рилски манастир), познат и како **Спиридон Рилски**, бил бугарски духовник и просветен деец. 

Габровски бил роден во Габрово во 1740. Долги години поминал на Света Гора, каде што поминал долги години во Зографскиот и Хиландарскиот манастир. Помеѓу 1747 и 1763, поради несогласувања помеѓу бугарските и српските монаси, се населил во манастирот Пантократор, со неговиот духовен отец Паисиј Величковски. Во 1763, заедно со Величковски ја напуштиле Света Гора и со 64 други монаси заминале во Молдавија. Во 1779, се населиле во манастирот Њамц, близу Јаш. 

Спиридон Габровски ја користел манастирската библиотека за да го надополни своето знаење и во 1792 ја завршил *"Историја во кратце о болгарском народе словенском"*. Спиридон се приближил кон т.н. Илиризам, кој ги прогласува античките Илири, за стари Словени. Спиридон се обидел да ги легитимизира Бугарите ("Илирите") преку Александар Велики, кој го претставил целосно во позитивно светло. Александар го победил „илирскиот“ крал Перун, но ги вклучил *Илирите* во својата војска и дури им ја дал на на двајцата синови на Перун власта над самата Македонија, а самиот ја основал својата престолнина во Вавилон.

Во 1794, по смртта на Паисиј Величковски, го напуштил манастирот Њамц и се населил во Рилскиот манастир, каде што починал во 1824.

## Наводи

Категорија:Бугарски историчари
Категорија:Родени во 1740 година
Категорија:Починати во 1824 година
Општина Агино Село

**Месен народен одбор Агино Село** ― поранешна општина во Македонија, која постоела во периодот 1945-1950 година.

## Историја
Месниот народен одбор Агино Село бил основан во 1945 година. Тој бил дел од Маџарската Околија, Скопски Округ, и негово составно населено место било селото Агино Село. Во 1947 година, според новата административна поделба, Месниот народен одбор Агино Село бил проширен со селото Брзак, на сметка на укинатиот МНО Дељадровци. МНО Агино Село тогаш припаѓал во Кумановската Околија. Во 1950 година, според новата административна поделба, Месниот народен одбор Агино Село бил укинат на сметка на соседниот и проширен МНО Романовце.

## Население
Според пописот од 1948 година, Месен народен одбор Агино Село имал 753 жители, односно вкупното население на Агино Село и Брзак. Од таа бројка, 656 биле Македонци, 72 биле Срби, додека 25 биле Роми.

## Поврзано
*Список на општини во Македонија по население (1948)

## Наводи

Агино Село
Агино Село
Агино Село
Категорија:Маџарска Околија
Категорија:Кумановска Околија
Поколение „Ви“

***Поколение „Ви“*** () — американска суперхеројска телевизиска серија, развиена од Крег Розенберг, Еван Голдберг и Ерик Крипке. Таа е спиноф на серијата *[[Момците (ТВ-серија)|Момците]]*. Серијата е заснована на делот од стрип-серијалот „Мора да одиме“ (англ. *We Gotta Go Now*) на Гарт Енис и Дерик Робертсон.

Премиерата на *Поколение „Ви“* се одржала на 29 септември 2023 г. на преносната услуга Amazon Prime Video. Дејството на првата сезона се одвива непосредно пред настаните од четвртата сезона на *Момците*.

Во октомври 2023 г., помалку од еден месец по премиерата, серијата била продолжена за втора сезона, чија премиера била на 17 септември 2025 г.

## Содржина
Во центарот на заплетот се младите суперхерои што се обучуваат на Универзитетот Годолкин, спонзориран од корпорацијата Vought International.

Според официјалните податоци, установата ги обучува студентите да ги користат своите способности за доброто на општеството, но всушност претставува полигон за усовршување на серумот „Ви“. Сите студенти мораат да учествуваат во месните натпревари за да го добијат статусот на најдобар и да се приклучат на светски познатите суперхеројски екипи, како што е „Седумтемина“.
## Улоги

|-
|Џаз Синклер || Мари Моро
|-
|Ченс Пердомо || Андре Андерсон
|-
|Лизе Бродвеј || Ема Мајер
|-
|Меди Филипс || Кејт Данлап
|-
| Лондон Тор
| rowspan="2"| Џордан Ли
|-
| Дерек Лу
|-
|Аса Герман || Семјуел „Сем” Риордан
|-
|Шели Кон || Индира Шети
|-
|Хамиш Линклејтер || Дин Сајфер
|-
|}

## Епизоди

## Наводи

## Надворешни врски

* Поколение „Ви“

Категорија:Американски телевизиски серии
Конфедеративни Американски Држави

**Конфедеративните Американски Држави**, познати и како **Конфедерацијата** или **Југот**, била непризнаена отцепена република на југот од САД од 1861 до 1865. Таа опфаќала единаесет американски држави кои прогласиле отцепување: Јужна Каролина, Мисисипи, Флорида, Алабама, Џорџија, Луизијана, Тексас, Вирџинија, Арканзас, Тенеси, и Северна Каролина. Овие држави се бореле против Соединетите Држави во Американската граѓанска војна.

## Наводи

Категорија:Конфедеративни Американски Држави
Категорија:Американска граѓанска војна
Категорија:Поранешни конфедерации
Општина Брезица

**Месен народен одбор Брезица** ― поранешна општина во Македонија, која постоела во периодот 1945-1950 година.

## Историја
Месниот народен одбор Брезица бил основан во 1945 година. Тој бил дел од Маџарската Околија, Скопски Округ, и негови составни населени места било Брезица, Градманци, Крушје и Летевци. Во 1947 година, според новата административна поделба, Месниот народен одбор Брезица останал територијално непроменет. МНО Брезица тогаш припаѓал во Скопската Околија. Во 1950 година, според новата административна поделба, Месниот народен одбор Брезица бил укинат на сметка на соседниот и проширен МНО Катланово.

## Население
Според пописот од 1948 година, Месен народен одбор Брезица имал 841 жител, односно вкупното население на Брезица, Градманци, Крушје и Летевци. Од таа бројка, 581 биле Македонци, 238 биле Турци, 12 биле Роми, 4 биле Албанци, 3 биле Црногорци, 2 биле Бугари, додека 1 бил Србин.

## Поврзано
*Список на општини во Македонија по население (1948)

## Наводи

Брезица
Брезица
Брезица
Категорија:Маџарска Околија
Категорија:Скопска Околија
Династија на Мухамед Али

**Династијата на Мухамед Али** или **династија Алавија** била владеачка династија во Египет и Судан од 19-ти до средината на 20-ти век. Наречена е по нејзиниот основач, Мухамед Али-паша, сметан за основач на современ Египет.

## Семејно стебло
;Круни
 Крал
 Кедив & султан

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

## Наводи

Категорија:Поранешни монархии во Африка
Општина Дељадровци

**Месен народен одбор Дељадровци** ― поранешна општина во Македонија, која постоела во периодот 1945-1947 година.

## Историја
Месниот народен одбор Дељадровци бил основан во 1945 година. Тој бил дел од Маџарската Околија, Скопски Округ, и негови составни населени места биле Брзак, Дељадровци, Текија и Чифлик. Во 1947 година, според новата административна поделба, месниот одбор бил укинат на сметка на проширениот Месен народен одбор Агино Село кој го добил селото Брзак, како и на сметка на проширениот МНО Мршевци кој ги добил селата Дељадровци и Текија.

## Поврзано
*Список на општини во Македонија по население (1948)

## Наводи

Дељадровци
Дељадровци
Дељадровци
Категорија:Маџарска Околија
Девин

**Девин** () — град во Јужна Бугарија, административен центар на Општина Девин во Смољанската Област. Има население од околу 5.286 жители (2024).

## Географска положба
Девин се наоѓа во Западните Родопи, во Девинската Планина, на 20 км воздушна линија од границата со Грција. Низ градот тече Девинската Река, која се влева во реката В’ча. Девин е опкружен со вековни борови и смрекови шуми, патувањето низ кои било релативно тешко пред изградбата на патот во средината на 20 век.

## Обележја
Девин е популарна туристичка дестинација. Областа е богата со топли минерални извори и спа-центри. Регионот бил познат уште во античко време по лековитите својства на своите минерални извори. Природните карактеристики на Девин го прават центар за обновување и стабилизирање на здравјето.

Популарен бренд на минерална вода се флашира во градот, продавајќи се под името „Девин“.

## Наводи

## Надворешни врски
* Официјално мрежно место на општина Девин 

Категорија:Населени места во областа Смољан
Космариум

***Космариум*** е голем род на дезмиди (Desmidiaceae), група зелени алги тесно поврзани со копнените растенија (виши растенија). Членовите на овој род се со микроскопски димензии и се среќаваат во слатководни живеалишта низ целиот свет.

Името *Космариум* води потекло од грчкиот збор κοσμάριον - *космарион*, што значи мал украс.

## Опис
*Космариум* со неколку исклучоци, е едноклеточен организам и затоа е микроскопски. Клетките се стеснети во средината, што им дава изглед на два лобуса; двете половини се нарекуваат полуклетки. Клетките се среќаваат во различни форми. Клеточниот ѕид може да биде мазен или украсен со боцки, гранули, скробикули (дупчиња) или пори. Клетките се генерално сплескани. Клетките обично имаат еден или два хлоропласти што ја исполнуваат клетката; секој хлоропласт содржи пиреноиди, обично еден или два.

### Идентификација
Идентификацијата на видовите на *Cosmarium* зависи од формата на клетките и нивната орнаментација, и може да биде тешка. Покрај тоа, родовите *Actinotaenium* и *Euastrum* можат да бидат слични на одредени видови на *Cosmarium*. *Actinotaenium* е генерално кружен во пресек, а *Euastrum* обично (но не секогаш) има засек на врвот на секоја половина.

## Таксономија
*Космариумот* е најголемиот род на десмиди, со над 1.000 видови. Тоа е вештачки род: дефинирачките карактеристики на родот не се целосно јасни и произволни, а постојат и некои видови кои се меѓусебно поврзани помеѓу неколку различни родови. Поради оваа причина, е наречен таксон на  таканаречена корпа за отпадоци. Исто така, не е монофилетски, бидејќи молекуларно филогенетските студии покажуваат дека формата на *Космариум* еволуирала независно многу пати. И покрај ова, родот сè уште е во употреба, бидејќи не постои познат начин за класификација на десмидите во согласност со нивната еволутивна историја.

## Живеалиште
*Космариумот* и другите родови на десмиди имаат тенденција да преферираат олиготрофни, донекаде кисели водни живеалишта, но некои видови живеат во поеутрофни и/или базични живеалишта. Некои видови, кои се мали и претежно обични, формираат заедница позната како „Космариетум“; тие може понатаму да бидат поврзани со заедница од видови *на Closterium* формирајќи асоцијација Cosmarietum-Closterietum.

## Навод

Категорија:Микробиоми
Категорија:Микроорганизми
Категорија:Алги
Јапонски почесни имиња

Јапонскиот јазик користи систем на почесен говор, наречен , кој вклучува почесни наставки и префикси при обраќање во разговор. Наставките се најчесто специфични за полот и се додаваат на крајот на името, додека префиксите се ставаат на почетокот на именките. Почесните наставки исто така го означуваат нивото на говорникот, нивниот однос со другиот човек  и често се користат заедно со други компоненти на ваквиот почесен говор.

Почесните суфикси главно се користат кога се обраќаме на лицето со кој што некој разговара или на трети лица, но не се користат кога зборуваме за себеси. Изоставувањето на суфиксите покажува дека говорникот го познава другиот човек некое време или дека слушателот се влегол вп фирмата или училиштето во исто време или подоцна.

## Чести почесни титули

## Надворешни врски
* Како да се користат јапонски суфикси
* Stason.org
* Јапонски речник со виртуелни тастатури Хирагана, Катакана и Канџи
* Јапонски почести - Како да се користат Сан, Сама, Кун и Чан
* Како да се користи Otsukaresama
* Научете јапонски - граматика и вокабулар

Категорија:Јапонска култура
Категорија:Статии со текст на јапонски