Maratus volans

мини|Илустрација на машки паун-пајак
мини|Мажјак на паун-пајак
***Maratus volans*** е вид од фамилијата на пајаци-скокачи (Salticidae), кој припаѓа на родот *Maratus* (пајаци-пауни). Овие пајаци населуваат одредени области во Австралија и зафаќаат широка дистрибуција на живеалишта. Тие имаат специјализиран визуелен систем кој им овозможува да го видат целиот видлив спектар, како и ултравиолетовиот спектар; ова им помага да го детектираат и следат пленот. Мажјаците од овој вид се карактеризираат со нивните шарени абдоминални клапи кои се користат за привлекување женки за време на додворувањето.

## Опис
Двата пола се долги околу 5мм. Женките и незрелите единки од двата пола се кафеави, но имаат обрасци на бои по кои може да се разликуваат од сродните видови.

## Однесување

### Додворување
Црвените, сините и црните мажјаци имаат продолжетоци на абдоменот слични на клапи со бели влакна кои можат да се преклопат надолу. Тие се прикажуваат за време на парењето: мажјакот го крева стомакот, потоа ги проширува и ги крева клапите така што стомакот формира разнобојно кружно поле со бели реси. Во овој поглед видот, и целиот род *Maratus,* се споредуваат со пауни. Третиот пар на нозе е исто така подигнат за покажување, покажувајќи четка од црни влакна и бели врвови. Овие нозе се користат и за плескање за дополнително да го привлечат вниманието на женката. Додека се приближува до женката, мажјакот вибрира со стомакот додека мавта со кренати нозе и опашка и танцува од страна на страна.  Сепак, женките повеќе ги привлекуваат визуелните напори на танцот што го прават мажјаците отколку вибрационите сигнали.

### Вибрации
Важен дел од додворувањето на машкиот паун пајак се вибрациите што го придружуваат танцот на додворувачите. Точниот механизам за тоа како се создаваат овие вибрации не е познат, но познато е дека тие се создаваат речиси исклучиво од брзите движења во нивниот стомак. Постојат три вида вибрации: татнеж-задници, крцкање-ролни и мелење-вртежи. Татнеж-задниците се емитуваат континуирано за време на додворувањето, и можат да започнат дури и пред мажјакот да ја види женката. Името доаѓа од двата различни звука, татнежот и задникот. Крцкање-ролните и мелење-вртежите се забележуваат непосредно пред копулацијата. Мажјаците кои вложуваат повеќе труд и во визуелниот приказ и во вибраторното сигнализирање имале поголем успех во парењето.  Повисок измерен труд значел повеќе време поминато во визуелен приказ или вибрирање со поголема енергија. И двете се претпоставува дека укажуваат на поздрав и поспособен мажјак. Сепак, визуелните прикази се посилно поврзани со успехот во парењето отколку вибраторното сигнализирање.

### Женски избор
За женките кои избираат да се парат со мажјакот, времето на копулација е исто така позитивно поврзано со визуелните прикази и вибрационите сигнали. Други аспекти кои се важни се упорност, останување во близина на женката и одржување постојан визуелен контакт со неа. Ако женката е заинтересирана, таа повремено ќе реагира на мажјакот што се приближува со сигнализирање со нејзиниот трет пар нозе. Нејзините нозе ќе бидат испружени додека се движат, честопати едната нога е позафатена од другата. Откриено е дека женките од *M. volans* веројатно се парат само еднаш.

### Женска агресија
Ако мажјакот го продолжи танцот а женката не е заинтересирана, таа се обидува да го нападне, убие и изеде; таа може да го направи тоа и по парењето (сексуален канибализам).  Мажјакот може да избега со скокање. Однесувањето на женката *M. volans* сугерира зошто мажјаците развиле уникатни полови диморфни карактеристики и однесување на додворување.  Ако женката е веќе парена, тогаш таа ќе биде поагресивна и помалку приемчива на приказите на другите мажјаци. Ова може да се случи и ако женката едноставно не била импресионирана од мажјакот (помалку вибрации или помалку мавтање со нозете). Таа има сигнал против приемчивост што им кажува на мажјаците дека не е приемчива. Сигналот им служи и на мажјаците и на женките. Мажјаците ќе престанат да ја трошат својата енергија на женка која не сака. Приказот на мажјакот веројатно ќе привлече предатори, така што запирањето на изведбата веројатно ќе ги заштити и женката и мажјакот од потенцијални опасности.

### Копулација и предкопулација
За време на приказот на додворувањето, мажјакот полека ќе се приближи до женката, додека ја спушта својата карапа речиси до земја  додека не се оддалечени околу една должина на телото. Ако женката не побегне, тогаш тој ќе го започне своето прикажување пред да и се качи. Прикажувањето пред качување е многу зачувано однесување; пајакот следи специфичен редослед: третите ногарки се ротираат напред преку првиот и вториот крак, додека тој ги повлекува своите шарени клапи. Третите нозе се спуштаат и се шират додека треперат. Првите нозе се исправени пред телото речиси допирајќи ја женката. По ова, мажјакот напредува кон женката. Копулацијата може да трае од неколку минути до неколку часа. За време на целиот настан на додворување, мажјакот изведува трепкања со педипалпите, или самостојно или заедно со другите прикази на додворување. Сепак, трепкањето со педипалпите можеби не е специфично само за додворување, бидејќи е забележано и во други контексти, како што е исхранувањето.

### Феромони
Контактните феромони, кои често се испуштаат како свилени нитки, можат да бидат детектирани од хеморецепторите на нозете и палпите. Овие феромони, кои се испуштаат од абдоменот на женскиот пајак, можат да предизвикаат додворување кај мажјакот дури и во отсуство на визуелни знаци. Феромоните што ги испушта женката може да бидат показател дали таа веќе се спарила и можат да им навестат на другите мажјаци дали да продолжат со додворувањето или не.

## Сексуална селекција
*M. Volans* ги користат нивните шарени опистозомални клапи за да го привлечат вниманието на женката. Сепак, голем дел од ритуалот на парење се состои од мафтање и вибрирање на третите нозе помеѓу четири и педесет минути. Јакоб Бро-Јоргенсен, еволуциски еколог, изјавува дека „Кога на двата пола им е дозволено да реагираат оптимално со воведување на адаптивна динамика во стандарден модел на забрзано еволуирање на условено сигнализирање, повеќе сигнали можат да коегзистираат дури и ако преференциите за сигналите повлекуваат значителни трошоци“.  Тој објаснува дека потенцијалниот сексуален успех ги надминува релативно ниските трошоци за ритуалот на парење. Однесувањето на парење на *M. volans* е пример за сексуална селекција каде мажјакот ризикува да умре кога се обидува да се пари.

## Лов и исхрана
Пајаците-пауни се дневни ловци кои се движат брзо и главно се хранат со инсекти и други пајаци. Еволуцијата на акутен визуелен систем кај Salticidae речиси сигурно потекнува како адаптација за демнење плен. Меѓутоа, овој развој, исто така, овозможил номадски начин на живот, различен од оној на нивните предци кои чекале на едно место, овозможувајќи им на пајаците-скокачи да талкаат и да наидуваат на многу средини. Остриот вид веројатно бил корисен за пајаците-пауни во навигацијата, населувањето и искористувањето на нови видови живеалишта и несомнено со тоа е поставена основата за еволуција на сложени визуелни сигнали. Како и другите пајаци кои скокаат, тие не се потпираат на мрежи за да фатат плен. Го користат својот остар вид за да го демнат пленот, да го бркаат и на крај да скокнат на него за да го изедат. Забележано е дека скокаат и до 40 пати повисоко од должината на нивното тело.

## Репродукција и животен циклус

### Активност
*M. volans* обично се најактивни во текот на пролетта (австралиска пролет), која е нивна сезона на размножување. Зрелите мажјаци се појавуваат од август до декември, додека женките се појавуваат малку подоцна и преживуваат подолго. Во декември, женките се скриени за да ги снесат јајцата и да ги чуваат од предатори.

### Животен циклус
Незрелите женки личат на возрасни, освен што нивните педипалпи се безбојни. Незрелите мажјаци немаат опистосомална „лепеза“, истакната бела маргинална лента на карапасот, како и специјализација на третите нозе. Мажјаците не ги создаваат своите бои до сексуалната зрелост. Нивниот животен век е околу една година.

### Јајца
Во декември женките создаваат гнезда под земја каде што несат јајца. Тие носат помеѓу 6 и 15 јајца во група. Забележано е дека некои *M. volans* имаат неколку последователни легла. Мажјаците излегуваат во август и можат да преживеат до декември, додека женките излегуваат малку подоцна и имаат тенденција да преживеат подолго од мажјаците.

## Распространетост и живеалиште

### Дистрибуција
Хабитатот е ограничен на одредени делови на Австралија (Квинсленд, Нов Јужен Велс, Австралиската престолнинска територија, Западна Австралија и Тасманија).  Имаат многу широка дистрибуција и се среќаваат во различни средини, за разлика од другите видови *Maratus* кои заземаат само една ниша живеалиште, како кај *M. Sarahae.* 

### Живеалиште
Поголемиот дел од паун-пајаците имаат приземни живеалишта и се среќаваат на легло од лисја или суви гранчиња. Се смета дека женките имитираат лузни од лисја на сувите гранчиња; сепак, тие можат да се најдат во широк спектар на живеалишта како што се песочни дини до пасишта.

## Физиологија

### Вид
Паун-пајаците имаат осум очи кои се опремени со телефото леќи, мрежница со нивоа и фоторецептор чувствителен на ултравиолетови зраци. Тие го достигнале физичкиот лимит на оптичка резолуција со оглед на нивната големина. Овој специјален визуелен систем им овозможува да го видат целиот видлив, како и ултравиолетовиот спектар. Имаат збир на примарни очи кои обезбедуваат акутен вид и секундарни очи кои им помагаат да детектираат движење. Нивниот извонреден вид е корисен за следење на пленот.

### Лушпи
Стомакот на мажјаците содржи лушпи кои го создаваат добро познатиот шарен приказ. Некои машки паун-пајаци се способни да ги менуваат своите лушпи од црвено во зелено во виолетово со мали движења, користејќи ги нивните специјализирани абдоминални лушпи кои содржат тридимензионални рефлектирачки решетки за дифракција. Тие можат да ја рефлектираат светлината и во видливиот и во ултравиолетовиот опсег.

## Наводи

## Литература

* Ed Nieuwenhuys: Peacock spider
* David Edwin Hill (2009): "Euophryine jumping spiders that extend their third legs during courtship (Araneaee: Salticidia: Euophryinae: ''Maratus'', ''Saitis'')". Peckhamia **74**(1): 1-27. ISSN&nbsp;1944-8120
* Jurgen C Otto and David E Hill (2011):  ""  Peckhamia **96.1**:  1-27. ISSN&nbsp;1944-8120
* Thornhill, R., Alcock, J., (1984). The Evolution of Insect Mating Systems, Science Ne Series, 223(4638), 808-809

## Надворешни врски

* Слики на ''M. volans'', вклучително и танц за додворување
* Дијагностички цртежи на ''M. volans''
* YouTube : Снимка од ''M. volans'' како се парат

Категорија:Пајаци на Австралија
Категорија:Пајаци-скокачи