Котон Клуб

[мини| [Дјук Елингтон бил еден од првите водачи на оркестарот на „Котон клубот“.]]
мини|Аделаида Хол, ѕвезда на Котон Клубот
мини|Каб Каловеј уште еден од оригиналните изведувачи на „Котон клубот“.
мини|Етел Вотерс настапувала во „Котон клубот“
мини|Лена Хорн како млада девојка настапувала во Котон Клабот.
десно|мини| Дороти Дандриџ, забавувачка во „Котон клубот“
„**Котон Клуб“** — ноќен клуб од 20 век во Њујорк Сити. Се наоѓал на 142-ра улица и авенија Ленокс од 1923 до 1936 година, а потоа кратко време во театарскиот кварт во центарот на градот до 1940 година. Клубот работел за време на прохибиција во Соединетите Американски Држави и за време на расната сегрегација во ерата на Џим Кроу. Црнците првично не можеле да го посетуваат „Котон клубот“, иако во локалот настапувале многу од популарните црни забавувачи на таа ера, вклучувајќи музичари Флечер Хендерсон, Дјук Елингтон, Џими Лунсфорд, Чик Веб, Луис Армстронг, Каунт Бејзи , Фетс Волер, Вили Брајант; вокалистите Аделаида Хол, Етел Вотерс, Кеб Каловеј, Беси Смит, Лили Делк Кристијан, Аида Ворд, Ејвон Лонг, сестрите Дандриџ, хорот Вил Водери, браќата Милс, Нина Меј Мекини, Били Холидеј, Миџ Вилијамс, Лена Хорн и танчери како Кетрин Данам, Бил Робинсон, браќата Николас, Чарлс „Хони“ Коулс, Леонард Рид, Степин Фечит, браќата Бери, браќата Фор Степ, Џени Ле Гон и Ерл Снејкхипс Такер.

Во своите најдобри денови, „Котон клуб“ служел како модерно место за средби, со редовни „Ноќи на славните“ во неделите, на кои настапувале гости како Џими Дуранте, Џорџ Гершвин, Софи Такер, Пол Робесон, Ал Џолсон, Меј Вест, Ричард Роџерс, Ирвинг Берлин, Еди Кантор, Фани Брајс, Лангстон Хјуз, Џуди Гарланд, Мос Харт и Џими Вокер.
лево|мини| Аделаида Хол како главна ѕвезда во ревијата на Котон Клуб од 1934 година во Лоус Метрополитен театарот  во Бруклин, која започнала на 7 септември 1934 година (реклама)

## Историја
Во 1920 година, шампионот во бокс во тешка категорија Џек Џонсон го изнајмил горниот кат од зградата на аголот од 142-ра улица и авенија Ленокс во центарот на Харлем и отворил интимен клуб за вечери наречен „ **Клуб Делукс“**. Оуни Маден, истакнат криумчар и гангстер, го презел клубот по неговото ослободување од затворот „Синг Синг“ во 1923 година, а името на местото било променето во „Котон клуб“. Двајцата постигнале договор што му овозможило на Џонсон да остане менаџер на клубот.

Кога клубот накратко се затворил во 1925 година поради продажба на алкохол, набрзо повторно отворил без интервенции од полицијата. На белите гости во „Котон клуб“ продолжила да им се нуди обемната листа на пијалаци и по затворањето. Херман Старк потоа станал сценски менаџер. Продуцентот од Харлем, Леонард Харпер, ги режирал првите две од трите воведни шоу-програми во новиот локал.
мини|Танчерката од „Котон клуб“ Милдред Диксон – втората придружничка на Дјук Елингтон
„Котон клуб“ бил дозволен само за белци, со ретки исклучоци за црни познати личности како Етел Вотерс и Бил Робинсон. Клубот ги репродуцирал расистичките стереотипи на тоа време, често прикажувајќи ги црните луѓе како дивјаци во егзотични џунгли или како „црнчиња“ на плантажите на Југот. Менито од 1938 година содржело илустрации на Џулијан Харисон, на кои биле прикажани голи црни мажи и жени што танцуваат околу тапан во џунгла. Рабовите на менито биле украсени со илустрации на племенски маски.

Клубот имал суптилни расни ограничувања за девојките од хорот, кои ги прикажувал во провокативни костими. Од нив се барало да бидат „високи, бронзени и прекрасни“ – што значело дека морале да бидат најмалку 168 см високи, со светла кожа и не постари 21 година. Кај машките танчери, „Котон Клуб Бојс“, бојата на кожата била поразновидна.

Од Елингтон се очекувало да компонира „џунгла музика“ за бела публика. Неговиот придонес за „Котон Клуб“ бил бесценет, како што опишува еден извадок од „Њујорк Тајмс“ од 1937 година: „Нека емпиричниот Војвода (Дјук) и неговите музички творци владеат уште долго – и нека „Котон Клуб“ продолжи да се сеќава дека потекнува од Харлем“. Влезот бил скап за гостите, а вклучувал и минимална такса од два долари во работните денови за храна и пијалаци, па затоа изведувачите биле добро платени.
### Харлемските години
Шоуата во Котон Клаб биле музички ревии, а неколку од нив се викале "Котон Клуб парада". Музички ревии се правеле двапати годишно со надеж дека ќе станат успешни Бродвејски продукции. Ревиите вклучувале танчери, пејачи, комичари и разни видови настапи, како и домашен бенд. Овие ревии помогнале да се лансираат кариерите на многу уметници, вклучувајќи го и Енди Приер, кој го водел првиот домашен бенд на „Котон Клуб“ во 1923 година. Оркестарот на Дјук Елингтон бил домашен бенд или бенд на клубот од 4 декември 1927 до 30 јуни 1931 година.

Првата ревија што ја извел оркестарот на Елингтон се викала „Креолска ревија“ и ја вклучувала Аделаида Хол. Хол штотуку снимила неколку песни со Елингтон, вклучувајќи ја и „Креол лов кол“, и станала светски хит. Клубот му овозможил на Елингтон национална медијска покриеност преку радио-емисиите што се пренесувале од таму, прво на ВХН, потоа на ВЕАФ, а од септември 1929 година и секој петок преку НБС мрежата, за кој ВЕАФ била главна станица.

Клубот, исто така, му овозможил да го развие својот репертоар, компонирајќи танцови мелодии за претставите, како и увертири, транзиции, придружни делови и "џунгла" ефекти, што му дало слобода да експериментира со оркестарски аранжмани какви што бендовите за турнеи ретко доживувале. Елингтон во овој период снимил над 100 композиции. На крај, одговарајќи на барањето на Елингтон, клубот малку ја олабавил својата политика на расна сегрегација.

Оркестарот на Каб Келоу ја донел својата ревија „Браун Шугар“ во клубот на 28 септември 1930 година, заменувајќи го оркестарот на Елингтон по неговото заминување на 4 февруари 1931 година. Бендот на Џими Лансфорд го заменил оној на Келоу во 1934 година. Елингтон, Келоу и Луис Армстронг подоцна повторно настапувале во клубот.

Лена Хорн (Леона Лавискаунт) започнала во Котон Клуб како хористка на шеснаесетгодишна возраст и ја пеела „Послатко од слатко“ со Келоу. Дороти Дандриџ настапувала во клубот како дел од „Сестрите Дандриџ“, додека Колман Хокинс и Дон Редман свиреле таму како дел од бендот на Хендерсон.

Уште една значајна "Котон Клуб парада" во 1933 година ги вклучувала Етел Вотерс и Дјук Елингтон, кои ја извеле "Бурно време". Подоцна оваа претстава ги вклучила и Лена Хорн и Катерин Данхам во филмската адаптација на „Бурно време“. Клубот исто така црпел инспирација од белата популарна култура. Валтер Брукс, продуцентот на успешната Бродвејска претстава "Влечкаj се понатаму", бил номинален сопственик на клубот. Дороти Филдс и Џими МекХју, еден од најистакнатите дуети текстописци на таа ера, заедно со Харолд Арлен, ги напишле песните за ревиите. Една од нив, "Црни птици од 1928" со Аделаида Хол во главна улога, ги вклучувала песните "Не можам да ти дадам ништо освен љубов" и "Дига Дига Ду", а продуцент бил Лу Лесли на Бродвеј.

Во 1934 година, Хол глумела во „Коток Клуб парада 1934“, најпрофитабилната претстава што некогаш се прикажала во клубот. Претставата била отворена на 11 март 1934 година и траела шест месеци, привлекувајќи над 600.000 посетители. Музиката ја компонирале Харолд Арлен и Тед Келер, а меѓу песните била и класичната „Невестник ветер“. За време на изведбата на „Невестник ветер“, Хол користела машина за сув мраз за да создаде ефект на магла, што било прв пат таква опрема да се употреби на сцена. На претставата учествувала и шеснаесетгодишната Лена Хорн. По настапите во „Cotton Club“, целата претстава со Аделаида Хол била однесена на турнеја низ Америка.

### Мидтаунските години
Клубот привремено се затворил во 1936 година по расните немири во Харлем од претходната година. Карл Ван Вехтен се заколнал дека ќе го бојкотира клубот поради расистичките политики како што било одбивањето да се пуштат Афроамериканци. „Котон клуб“ повторно се отворил подоцна истата година на Бродвеј и 48-та улица. Локацијата избрана за новиот Котон Клуб била голема просторија на горниот кат од зградата каде што се вкрстуваат Бродвеј и Седмата Авенија, важна раскрсница во центарот на градот во центарот на Грејт Вајт Веј, театарскиот округ Бродвеј.

Старк и сопствениците на клубот биле сосема сигурни дека клубот ќе успее на новата локација, но сфатиле дека успехот зависи од популарна воведна претстава. Во статија *[[The New York Times|на „Њујорк тајмс“]]* од 1937 година се велело: „Котон Клуб се качи на бродвејскиот воз на успехот, со претстава што е создадена да им ги врати парите на посетителите во форма на звук и боја – и тоа го прави.“

Најекстравагантната ревија во 13-годишната историја на клубот била премиерно прикажана на 24 септември 1936 година, со Робинсон и Калоуеј на чело на списокот од околу 130 изведувачи. Старк му плаќал на Бил „Боџанглс“ Робинсон 3.500 долари неделно — највисоката сума дотогаш исплатена на црн забавувач во бродвејска продукција и повисока плата од било кој ноќен клупски изведувач.

Во јуни 1935 година, „Котон Клуб“ ги отворил своите врати за црни посетители. Во подготовка за боксерскиот меч на Џо Луис, клубот организирал гала приредба и "им упати отворена покана на Афроамериканците" Истата година, клубот бил принуден да се затвори поради расните немири во Харлем, за да се отвори повторно една година подоцна на Бродвеј и 48-ма улица.

Клубот трајно се затворил во 1940 година под притисок на покачените кирии, променетите вкусови и федералната истрага за наводното затајување на даноци од страна на сопствениците на ноќните клубови на Менхетн На неговото место се отворил ноќниот клуб „Латински Квартер“, а зградата била срушена во 1989 година за изградба на хотел.

### Критиката на Лангстон Хјуз
Целта на Маден за „Котон Клубот“ била да обезбеди „автентична црнечка забава за богатата публика составена исклучиво од белци“. Лангстон Хјуз, клучна фигура на Харлемската ренесанса, го посетил клубот како еден од ретките црни посетители. По неговата посета, Хјуз ја критикувал сегрегациската атмосфера во клубот и коментирал дека тоа бил „џим-кроу клуб за гангстери и бели богаташи“.

Покрај „џунгл музиката“ и интериерот со тематика на плантажи, Хјуз сметал дека Меденовата идеја за „автентична црнечка забава“ наликува на забавата во зоолошка градина – белите „непознати гости ги добиваа најдобрите маси покрај сцената за да седнат и зјапат во црните посетители како во забавни животни во зоолошка“

Хјуз, исто така, сметал дека „Котон Клуб“ имал негативно влијание врз заедницата во Харлем. Клубот донел „навала на белци по зајдисонце, поплавувајќи ги малите кабареа и барови каде што претходно само црните луѓе се смееле и пееле“. Тој исто така истакнал како многу од соседните кабареа, особено оние со црни изведувачи, биле принудени да затворат поради конкуренцијата од „Котон Клуб“. Овие помали клубови немале големи просторни капацитети ниту музика на познати изведувачи како Елингтон.

### Други „Котон Клубови“
мини|Котон клуб на 125-та улица во Њујорк, декември 2013 година.
Во 1978 година, нова верзија на „Котон Клуб“ се отворила на 125-та улица во Западен Харлем Џејмс Хаскинс во тоа време напишал: "Денес, постои нова инкарнација на „Котон Клуб“ која се наоѓа на најзападниот крај од 125-та улица, под масивниот вијадукт Менхетнвил. Безпрозорната зграда нема драматичен изглед однадвор, но се чини дека е популарна кај туристите за неделните џез-утра."

Во Чикаго, огранокот на „Котон Клуб“ го водел Ралф Капоне, додека во Калифорнија, во текот на доцните 1920-ти и раните 1930-ти, постоел клуб во Калвер Сити кој ги прикажувал изведувачите од оригиналниот „Котон Клуб“, како Армстронг, Калоуеј и Елингтон..

## Во популарна култура
[мини|222x222пкс| Карта на [Ноќен клуб|ноќните клубови во Харлем од 1933 година, на која се прикажани „Котон клубот“ и други како што се „Савој балрум“ и „Малиот рај“.]]
Гала-претставата „Котон Клуб“, која вклучувала некои од оригиналните танчери на клубот, била изведена во Експерименталниот театарски клуб „Ла МаМа“ двапати во 1975 година и повторно во 1985 година. Продукцијата од 1985 година била режирана од основачот на „Ла МаМа“, Елен Стјуарт. „Ла МаМа“ исто така го обиколи Европа со „Котон Клуб Гала“ во 1976 година.

„Котон Клуб доаѓа во Риц“ (1985)[1] со Аделаида Хол, Каб Калоуеј, Док Читем, Браќата Николас и други. Продукција на БиБиСи телевизија.

Во филмот *„Кој го намести Роџер Зајакот“* од 1988 година, измислениот Клуб за мастило и боја е инспириран од на „Котон Клуб“.

## Наводи

## Литература

* „Памук клуб.“ Енциклопедија Британика . Енциклопедија Британика Онлајн академско издание, 318.
* *„Харлем Читачот“*, Дјук Елингтон.
* Хаскинс, Џејмс. „Клубот на Котон доаѓа на Бродвеј“, во *Клубот на Котон* (Њујорк: Рендом Хаус, 1977, ), 113–127.
* Хаскинс. *Клубот „Патун“* (Њујорк: Нова американска библиотека, 1977 година, пбк).
* *„Њујорк тајмс“,* „Суви катанци пукнаа на девет влажни врати; „Клубот“ на „Оуни“ Маденс е еден од нив.“ 23 јуни 1925 година: 23. Пристапено на 14 март 2012 година.
* *„Њујорк тајмс“*, „Белешки од ноќен клуб“. 20 март 1937: 22. Пристапено на 4 март 2012 година.
* „ *Њујорк тајмс“*, „Дјук Елингтон, мајстор на музиката, почина на 75 години“. 25 мај 1974 година: 1. Пристапено на 14 март 2012 година.
* Вилијамс, Иан Камерон. ''Под Харлемската месечина...'' ''Годините од Харлем до Париз во Аделаида Хол'' , Континуум Паблишинг, Блумсбери, 2002/2003, .

## Надворешни врски

* 
* „Харлем Џез: Основни снимки“ (Тед Џоја)
* „Комбус клуб со 2 ЦД-а и книга од 124 страници“ (Беар Фемили Рекордс)
* Клубот „Котон“ „Прво и најважно, во донесувањето на Бродвеј во Харлем... и Харлем во Бродвеј“

Категорија:Џез организации
Категорија:Џез