open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Моав

**Моав** (, ) — историска област во Западен Јордан населена со Моавити, семитско племе поврзано со Израилците (според Стариот завет, потекнуваат од внукот на Авраам, Лот, и неговата постара ќерка). Како и народот на Израил, Моавитите не биле автохтони: тие се населиле во оваа земја откако ги поразиле Емимите.

Моав била сува, рамна област до источниот брег на Мртвото Море и јужниот дел на реката Јордан. Од земјата Моав доаѓа Рута, која е главната личност во Книгата на Рута — дел од Стариот завет. Рута е прабаба на царот Давид и претходничка на Исус Христос.

Извесно време Моав бил вазална држава на Израил. Меѓутоа, по смртта на царот Ахав, Моав ја повратил својата независност и повторно станал посебно царство (4 Цар. 3:4–5).

## Историја

### Бронзено време
И покрај ограничените археолошки докази, историчарите го заклучиле постоењето на Моав пред подемот на израилската држава од огромната статуа во Луксор подигната од фараонот Рамзес II во XIII век пр. н. е. Оваа статуа го наведува Моав меѓу земјите освоени од Рамзес II.

Четири натписи од времето на Рамзес II го опишуваат Моав како бунтовничка област што одбила да го прифати египетското управување над Ханан и, заедно со Шасуите од планината Сеир, извршила походи во Египет. Фараонот испратил војски да го задушат бунтот. Натписите ги прикажуваат Моавитите со фризури слични на Хананците, наместо со сплетените фризури на Шасуите. Ова довело до расправа за тоа дали ова одразува демографска промена или промена во начинот на живот на Моавитите.

Друг натпис од Луксор споменува дека Рамзес и неговиот син ги нарекувале Египќаните како „водачи на Моав“ и ги критикувале дека се обиделе да се здружат со Хетитското Царство за да избегаат од египетското господство.

## Наводи

## Надворешни врски

* Gutenberg E-text of ''Patriarchal Palestine'' by Archibald Henry Sayce (1895)
* Moab entry in *[[:en:Smith's_Bible_Dictionary|Smith's Bible Dictionary]]*

__СОСОДРЖИНА__
__ИНДЕКС__
Категорија:Моав
Категорија:Семитски народи
Категорија:Поранешни кралства
Категорија:Древни блискоисточни народи
Категорија:Библиски места
Категорија:Историски области
Орхан Муртезани

**Орхан Муртезани** (р. 7 јуни 1984 во Скопје) — македонски политичар и поранешен министер за европски прашања во кабинетот на Христијан Мицкоски. Тој е од редовите на ВРЕДИ.

## Животопис
Муртезани е роден на 15 октомври 1984 година во Скопје. Завршува високо образование на Економскиот факултет при Универзитетот „Св. Кирил и Методиј“ во Скопје, каде што се стекна со диплома по економија. Потоа го продолжува своето образование на Универзитетот Мармара во Истанбул, каде што завршува последипломски студии. 

Неговата професионална кариера започнува во 2015 година кога станува директор на Центарот за демократија и развој, позиција која ја врши до 2017 година. Од 2016 година, пак, Муртезани е и портпарол на политичката партија Алтернатива.

Во 2019 година, Муртезани е назначен за генерален директор и претседател на Управниот одбор на А.Д. Железници на Македонија - Транспорт, позиција која ја извршува до октомври 2020 година. Во периодот од 2020 до 2021 година  тој е соосновач и директор на приватна транспортна компанија.

Од декември 2021 до март 2023 година, Муртезани е генерален директор и претседател на Управниот одбор на А.Д. МЕПСО.

Муртезани покрај албанскиот течно говори македонски, албански, турски и англиски јазик.

На 23 јуни 2024 година Муртезани бил назначен за министер за европски прашања во кабинетот на Христијан Мицкоски.

На 24 декември 2025 година Муртезани бил разрешен од функцијата министер за европски прашања, и беше одбран за советник на премиерот Христијан Мицкоски.
## Наводи
Црква Свети Јосиф, Сараево

мини|Црквата Свети Јосиф во Сараево
**Црквата Свети Јосиф**  е Римокатоличка црква во Сараево, Босна и Херцеговина. Таа била прогласена за Национален споменик на Босна и Херцеговина во 2008 година. 

Почетниот дизајн на црквата Свети Јосиф од Карел Парик била заснована на дизајнот за неороманска црква дадена на архиепископот Иван Шариќ од папата Пиј XI. Работата на изградбата на црквата започнала во 1936 година, а зградата била осветена на 31 март 1940 година. На план црквата е трокорабна базилика со трансепт. Под светилиштето има крипта во која се наоѓа гробот на архиепископот Иван Шариќ. Во јужниот, западниот и источниот ѕид на црквата има уште петнаесет гробници. Црквата е живописана од Јосип Подолски во 1939 година, а оригиналните витражи ги дизајнирал Иван Маринкоциќ. Витражот на западниот крај и во апсидата бил уништен од експлозија во 1945 година, но подоцна бил обновен. Високиот олтар на Свети Јосиф и теракотните станици на Крстот биле подарок од папата Пиј XII. Скулпторот Фрањо Ребхан ги издлабил страничните олтари и гробниците во криптите. Црквата била оштетена за време на војната 1992–1995 година, по што била подложена на структурни поправки, при што биле извршени конзерваторски и реставраторски работи на муралите и витражот.

## Наводи

Категорија:Згради и градби во Сараево
Категорија:Статии со извори на босански (bs)
Категорија:Врамена карта без назнака за OSM-однос на Википодатоците
Црква Свети Петар и Павле, Ливно

мини|Црква Свети Петар и Павле
**Црквата Свети Петар и Павле** е Римокатоличка црква во Ливно, Босна и Херцеговина.

## Наводи

Категорија:Координати на Википодатоците
Категорија:Цркви во Босна и Херцеговина
Црква Свети Јован Крстител, Ливно

**Црквата Свети Јован Крстител** (хрватски: *Crkva svetog Ivana Krstitelja*)  — Римокатоличка црква во Подхум, Ливно, Босна и Херцеговина.

## Наводи
Категорија:Врамена карта без назнака за OSM-однос на Википодатоците
Категорија:Цркви во Босна и Херцеговина

Категорија:Римокатолички цркви во Босна и Херцеговина
Црква „Св. Никола“ - Романовци

**Црква Свети Никола** () — храм на Српската православна црква кој се наоѓа во Романовци во општина Градишка, Република Српска. Припаѓа на епархијата Бања Лука. Посветен е на Свети Никола.

Тој е национален споменик на Босна и Херцеговина.

## Наводи

Категорија:Цркви во Босна и Херцеговина
Категорија:Координати на Википодатоците
Категорија:Врамена карта без назнака за OSM-однос на Википодатоците
Категорија:Дрвени цркви во Босна и Херцеговина
Гет

мини|300x300пкс|Тел-ес-Сафи
[мини|Гет е на североисток од [Филистеја (Филистија)|311x311пкс|лево]]
**Гет** () — древен филистејски град, еден од градовите на Филистејското Петтоградие спомнати во Библијата (Исус Навин 13:3, 1. Цар. 6:17).

Ковчегот на заветот бил пренесен во Гет од Азот, а оттука во Ашкелон, поради израстоци и рани што се појавиле кај луѓето што го чувале ковчегот (1. Цар. 5:8). Во Гет била татковината на Голијат (1. Цар. 17:4, 1. Цар. 17:23); Давид исто така останал таму привремено, криејќи се од Саул (1. Цар. 27:2-3). Слугите на Анхус, царот гетски, го препознале Давид како цар на кого „пееле во ора и рекле: Саул уби илјадници, а Давид десетици илјади“. Давид, плашејќи се од прогонство од Анхус (1. Цар. 21:10), си го спасил животот преправајќи се дека е лут во очите на гетјаните и цртал по вратите (фрлајќи се на рацете) и лигавејќи се по својата брада. Гет потоа бил заземен од Сиријците (4. Цар. 12:17).

Библискиот Гет, сместен на еден рид (сега Тел ес-Сафи), заземал силна положба (2. Лет. 11:8) на границата на Филистејците со племето Јуда. Воените дејствија, очигледно, рано го уништиле Гет, бидејќи подоцнежните пророци повеќе не го спомнуваат (Соф. 2:4, Зах. 9:5) меѓу другите царски градови на Филистејците. Одделните величествени урнатини на замок и станбени згради сведочат за важноста на градот во древноста; но не знаеме дали припаѓаат на најраната историја на Гет, бидејќи се споменуваат само за време на Крстоносните војни.

При ископувањата на градот, пронајден бил пивски бокал со зачуван квасец, стар 3000 години. Во 2023 г., овој квасец се користел за правење точено пиво.

## Наводи

## Надворешни врски

* Прва книга Царства

* Tell es-Safi website
* Tell es-Safi weblog
* An Archaeological dig at Ramla

Категорија:Археолошки наоѓалишта во Израел
Категорија:Населени места основани во 5 милениум п.н.е.
Категорија:Градови-држави
__СОСОДРЖИНА__
__ИНДЕКС__
Црква „Св. Никола“ - Челебиќи

**Црква „Свети Никола“ во Риека** — храм на Српската православна црква што се наоѓа во Риека во Република Српска, општина Фоча. Припаѓа на Дабробосанската митрополија. Храмот е посветен на Свети Никола и е изграден во 1896 година. Тој е национален споменик на Босна и Херцеговина.

## Историја
Изградена е од камен и покриена со дрвена шиндра во 1834 година. Црквата е вкопана околу половина метар в земја, а над натписот од влезната врата се гледа дека црквата е изградена благодарение на свештеникот Лука Биједиќ. Црквата на иконостасот имала неколку икони со голема уметничка вредност. Познатата икона на Свети Ѓорѓи била изложена во Париз и Сараево, а е дело на Георгије Митрофановиќ, кој ја насликал во 1641 година.

## Одлики
Основата на црквата Свети Никола е правоаголник со димензии 7,55 x 5,60. Црквата е со ориентација исток-запад. Внатрешноста на храмот е поделена со дрвен иконостас на олтарен простор и простор на наосот. Наосот е широк 4,60 метри и долг 5,97 метри. Камбанаријата била подоцна доѕидана до црквата, при што Миле Дуњиќ дал дванаесет пара волови за да го купи ѕвоното и да ја подигне камбанаријата.

## Архитектура
Оваа црква е еднокорабна, со петстрана олтарна апсида. Основен градежен материјал е каменот, кој е малтерисан со варов малтер. Покривот е покриен со штички, додека прозорците на јужниот ѕид се правоаголни, а има и еден прозорец на олтарната апсида. Влезната врата од западната страна на црквата е целосно на ниво на приземје, изработена од камени блокови, убаво изрезбани, со заоблена завршница. Подот е направен од камени плочи со неправилен облик, додека уште во внатрешноста, од западната страна, има дрвен хор. Западно од црквата е изградена камбанарија со четири столба, а околу самата црква се видливи надгробни споменици.

## Знаменитости
Важно е да се знае дека оваа црква чувала збирка вредни икони, меѓу кои биле делата на Георги Митрофановиќ: иконата на Света Троица од 1619 година и делата на мајсторите Јован и Андрије Раичевиќ кои ги насликале иконите на Свети Никола со Христос и Богородица, Свети Димитрија и Свети Сергиј, Деизис, Св. Ѓорѓи, кои според записите се датирани 1640 и 1641 година.

## Галерија

Податотека:Crkva_Šklopotnica_(Crkva_Sv._Nikole)_u_Rijeci,_Čelebići_kod_Foče.jpg|
Податотека:Crkva_Šklopotnica_(Crkva_Sv._Nikole)_u_Rijeci,_Čelebići.jpg|
Податотека:Crkva_Šklopotnica_01.jpg|
Податотека:Crkva_Šklopotnica_04.jpg|
Податотека:Crkva_Šklopotnica_10.jpg|
Податотека:Crkva_Šklopotnica_13.jpg|
Податотека:Crkva_Šklopotnica_16.jpg|


## Поврзано
* Фоча
* Риека
* Источна Херцеговина

## Наводи

## Литература
* 

## Надворешни врски

Категорија:Православни цркви во Босна и Херцеговина
Категорија:Национални споменици во Босна и Херцеговина
Шиндра

[мини|250px|Куќа покриена со шиндра на границата меѓу  [Словенија и Австрија]]
**Шиндра** — кровна покривка од цепени дрвени штички, што се поставени една преку друга со преклоп. За шиндра најчесто се користи старо борово дрво (над 50 години) и тоа само делот од стеблото од коренот до еден метар висина. Во последно време се користи и помладо дрво, но импрегнирано.

Шиндрата се користи како покривка во сите делови на Европа каде што има многу четинари и каде има обилни врнежи, бидејќи може да се користи само за покривање покриви со голем наклон. Поради својата цена (шиндрата спаѓа во скапи покривни материјали), денес сè помалку се користат.

## Галерија

Податотека:Villemaur-sur-Vanne 9542.jpg|
Податотека:RautenSchindel.JPG|
Податотека:Glantschach Steinplattldeckung Pfarrkirche 05112006 01.jpg|
Податотека:Bardeaux.XVe.et.XVIe.siecles.png


## Наводи

Категорија:Материјали
Категорија:Градежни материјали
Категорија:Архитектура
Категорија:Германизми
Црква „Св. Богородица“ - Долно Егри

**Света Богородица** — селска црква во битолското село Долно Егри, Македонија.

## Местоположба

Црквата се наоѓа северозападно од селото, на еден поранешен речен остров.

## Историја

Храмот бил подигнат по завршувањето на Првата светска војна. Претходно таму имало црквиште, за кое мештаните кажувале дека било од „римско време (Елимите)“.

Јован Трифуноски во своите истражувањето на селото во 1953 година има запишано дека околу црквата имало гробови од друг народ со големи камени плочи.

Според плоча во црковниот двор, црквата била обновена во 2004 година со помош на жителите од Средно и Долно Егри.

## Галерија


Податотека:Црква „Св. Богородица“ - Долно Егри 10.jpg|Поглед на црквата
Податотека:Црква „Св. Богородица“ - Долно Егри 11.jpg|Трпезаријата
Податотека:Црква „Св. Богородица“ - Долно Егри 12.jpg|Дворот
Податотека:Црква „Св. Богородица“ - Долно Егри 13.jpg|Помошниот објект
Податотека:Црква „Св. Богородица“ - Долно Егри 14.jpg|Трпезаријата
Податотека:Црква „Св. Богородица“ - Долно Егри 3.jpg|Главниот влез
Податотека:Црква „Св. Богородица“ - Долно Егри 4.jpg|Ниша над главниот влез
Податотека:Црква „Св. Богородица“ - Долно Егри 5.jpg|Натписната плоча
Податотека:Црква „Св. Богородица“ - Долно Егри 7.jpg|Поглед на црквата
Податотека:Црква „Св. Богородица“ - Долно Егри 8.jpg|Споредниот влез
Податотека:Црква „Св. Богородица“ - Долно Егри 9.jpg|Апсидата
Податотека:Црква „Св. Богородица“ - Долно Егри.jpg|Влезната порта


## Поврзано
* Битолско архијерејско намесништво
* Краварско-бачка парохија
* Долно Егри

## Наводи

## Надворешни врски

Долно Егри
Куќа на Карл Маркс

**Куќата на Карл Маркс** е музеј, односно спомен-куќа на историјата на семејството Маркс којашто се наоѓа во германскиот град Трир.

Во куќата е роден Карл Маркс (Трир, 5 мај 1818 - Лондон, 14 март 1883), кој заедно со Фридрих Енгелс се смета за основач на марксизмот и комунизмот. Во куќата живеел неговиот дедо Мајер Халеви Маркс, неговиот татко Хајнрих Маркс (1777–1838) и неговата мајка Хенриет Пресбург (1788–1863).
Во куќата се наоѓаат писма и фотографии со лична посвета, дел од семејниот мебел, марксистичка збирка на фотографии, збирка на ретки први и меѓународни изданија на неговите дела, како и поставки од развојот на социјализмот во XIX век.
 
## Надворешни врски
* Куќата-музеј на Карл Маркс 


Категорија:Марксизам

Категорија:Луѓе од Прусија
Категорија:Луѓе од Трир
Плехан

десно|мини|400x400пкс
**Плехан** — рид висок околу 315 метри во Босна и Херцеговина 9 км југоисточно од градот Дервента. Тоа е истакнато верско место - Плехан, Ковачевци, градот Дервента, Република Српска, Босна и Херцеговина.

## Историја
Познат е по истоимената католичка парохија, една од најстарите во областа која датира од средниот век. Во 19 век Францисканците изградиле манастир и подоцна додале нова црква. Имало богата библиотека и музеј и станало место за поклонение и место за јавно собирање на многу Хрвати кои живееле во округот Дервента. За време на војната во Босна и Херцеговина во 1992 година, црквата и манастирот биле урнати од српските воени сили, некои од новите структури почнале да се обновуваат во 2001 година.

## Наводи

Категорија:Манастири во Босна и Херцеговина
Категорија:Римокатолички манастири во Босна и Херцеговина
Претседателската библиотека во Анкара

**Претседателската библиотека во Анкара** е една од најголемите библиотеки во светот.
мини|Централниот дел на Претседателската библиотека во Анкара

## Историја
Изградбата на библиотеката започнала во 2016 година на иницијатива на турскиот претседател Реџеп Таип Ердоган. Таа се наоѓа во поширокото дворно место на неговата Претседателска палата во Анкара, Турција. 

Библиотеката започнала со работа во 2020 година. Отворена е 24 часа во текот на целата недела, а книжниот фонд изнесува над четири милиони книги.

## Наводи

Категорија:Знаменитости во Анкара
Категорија:Згради и градби во Анкара
Црква „Св. Јован“ - Подмилачје

**Црквата Свети Јован во Подмилачје** — национален споменик во близина на Јајце, Босна и Херцеговина. Црквата датира најмалку од 1461 година и припаѓала на парохијата Јајце до 1878 година, кога станала независна парохија. Таа останала во употреба како католичка црква во текот на отоманскиот период. Таа станала „заеднички простор на повеќе исповедно поклонение“. Католичките, православните и муслиманските поклоници патувале во црквата за Свети Јован. Во 1910 година завршиле обемните реновирања и обнови. На 1 март 1993 година, црквата била целосно уништена од босанските Срби за време на војната во Босна. Во 2000 година, црквата била обновена, а во 2003 година Комисијата за зачувување на националните споменици на Босна и Херцеговина му дала на локацијата заштитена ознака како Национален споменик.

## Наводи

Категорија:Врамена карта без назнака за OSM-однос на Википодатоците
Категорија:Римокатолички цркви во Босна и Херцеговина
Категорија:Национални споменици во Босна и Херцеговина
Вирологија

мини|Гама-фагот е вид вирусна честичка што може да се види со помош на електронска микроскопија.
**Вирологија** или **вирусологија** — гранка на микробиологијата што ги проучува вирусите, нивната морфологија, физиологија, генетика, како и еволуцијата на вирусите и прашањата за животната средина. Медицинската и ветеринарната вирусологија првенствено ги испитуваат вирусите што ги заразуваат луѓето и животните, ја проучуваат нивната улога во развојот на заразни и онколошки заболувања и одредуваат методи за дијагностицирање, терапија и спречување на вирусни заболувања.

Поради развојот на вирологијата, постигнати се одредени успеси во борбата против некои вирусни заболувања. На пример, во XX век, големите сипаници биле искоренети од светот благодарение на масовната вакцинација на населението. Меѓутоа, постојат голем број вирусни заболувања што се неизлечиви во сегашната етапа на научниот развој, а најпозната од нив е ХИВ-заразата.

## Историја
Постоењето на вирус (како нов вид патоген) за првпат е докажано во 1892 г. од страна на рускиот научник Дмитриј Ивановски. По долгогодишно истражување на болестите на растенијата тутун, во дело од 1892 г., Ивановски дошол до заклучок дека мозаичната болест на тутун е предизвикана од „бактерии што минуваат низ филтерот на Шамберлан, кои, сепак, не се способни да растат на вештачки подлоги“. Врз основа на овие податоци, биле утврдени критериумите според кои патогените се класифицирани во оваа нова група: филтрирање преку „бактериски“ филтри, неможност за растеж на вештачки средини, воспроизведување на сликата на болеста со филтрат без бактерии и габи. Причинителот на мозаичната болест се нарекува од Ивановски на различни начини, изразот „вирус“ сè уште не бил воведен, алегорично тие биле наречени или „филтрирачки бактерии“ или едноставно „микроорганизми“.

Пет години подоцна, додека се проучувале болестите на говедата, имено шап и лигавка, бил изолиран сличен микроорганизам што може да се филтрира. Во 1898 г., холандскиот ботаничар М. Бејеринк ги повторил опитите на Д. Ивановски и ги нарекол овие микроорганизми „филтрирачки вируси“. Ова име подоцна било скратено на само „вируси“.

## Наводи

## Надворешни врски

* Одделение за вирусологија — Институт за јавно здравје

Категорија:Вируси
Категорија:Вирусологија
Подхум (Ливно)

**Подхум** — село во градот Ливно во кантонот 10, Федерацијата Босна и Херцеговина, Босна и Херцеговина.

Поетесата и авторка на книги за деца Бисера Аликадиќ (родена 1939 година) е родена во Подхум.

## Демографија

Според пописот од 2013 година, неговото население било 684.
 

## Наводи

Категорија:Села во Босна и Херцеговина
Господин Пиклс

***Господин Пиклс*** () — американска анимирана телевизиска серија создадена од Вил Карсола и Дејв Стјуарт во 2013 г. и прикажувана на Adult Swim. Заплетот се врти околу семејството Гудман, особено нивниот шестгодишен син Томи и нивното домашно милениче, демонското бордер коли, Господин Пиклс. Премиерата на серијата била на 21 септември 2014 г., а завршила на 18 ноември 2019 г.

Анимираната серија е создадена со Adobe Flash. Во Македонија, серијата се прикажувала на Max со македонски превод.

## Содржина
Во необичната, старомодна заедница на Стариот Град, семејството Гудман живее со нивниот навидум невин и неупатен 6-годишен син, Томи, и нивниот злобен бордер коли, Господин Пиклс. Додека Томи и Господин Пиклс ги поминуваат деновите разиграно истражувајќи го градот, Господин Пиклс крие мрачна тајна што ја знае само дедото на Томи. Зад кулисата, Господин Пиклс се впушта во ужасна серија убиства и осакатувања насочени кон секој што претставува закана за Томи, кој ќе му се најде на патот или едноставно ќе го изнервира. Тој често ги воскреснува своите жртви, кои потоа му служат од неговото скриено подземно дувло. Преку неговите злонамерни постапки, Господин Пиклс спроведува извртен вид ред во Стариот Град, кој инаку е зафатен од злосторништво, главно занемарен од неспособниот местен шериф.

## Озвучување

|-
|Кејтлин Роброк
|Томи
|-
|Џеј Џонстон
|господин Гудман
|-
|Брук Шилдс
|госпоѓа Гудман
|-
|Френк Колисон
|дедото
|-
|Вил Карсола
|шерифот
|-
|Дејв Стјуарт
|Господин Пиклс
|-
|Џон Енис
|Док Волтон
|}

## Наводи

## Надворешни врски

* 

__СОСОДРЖИНА__
__ИНДЕКС__

Категорија:Анимирани серии
Договор за слободно здружување

**Договорите за слободно здружување** (англиски: *Compacts of Free Association, COFA* ) се меѓународни договори кои ги воспоставуваат и регулираат односите на слободно здружување помеѓу Соединетите Американски Држави и трите суверени тихоокеански држави на Сојузни држави на Микронезија (СДМ), Република Маршалски Острови (РМО), и Република Палау . Како резултат на тоа, овие земји понекогаш се познати како **Слободноздружени држави** (**СЗД**). Сите три договори истекуваат во 2043 година.

Овие земји, заедно со Комонвелтот на Северните Маријански Острови, порано ја сочинувале Доверливата територија на Пацифичките Острови, старателство на Обединетите нации управувано од морнарицата на Соединетите држави од 1947 до 1951 година и од Министерството за внатрешни работи на САД од 1951 до 1986 година ( до 1994 година за Палау).

Договорите настанале како продолжување на договорот за територијално старателство помеѓу САД и ОН, кој ја обврзале федералната влада на Соединетите Држави „да го промовира развојот на луѓето од територијата кон самоуправа или независност соодветно на конкретните околности на Територијата на доверба и нејзините народи и слободно изразените желби на засегнатите народи“.  Според договорите, американската федерална влада обезбедува загарантирана финансиска помош во период од 15 години управувана преку нејзината Канцеларија за островски работи во замена за целосна меѓународна одбранбена власт и одговорност.

Договорите за слободно здружување биле иницирани од преговарачите во 1980 година и потпишани од страните во 1982 и 1983 година.  Тие беа одобрени од граѓаните на тихокеанските држави на избори одржани во 1983 година.  Законодавството за договорите било усвоено од американскиот Конгрес во 1986 година и потпишано во закон на 13 ноември 1986 година. 

## Држави со Договори за слободно здружување

## Поврзано

* Тихи Океан
* Протекторат

## Наводи

## Надворешни врски

* USCompact.org, Теренска канцеларија на USDOI во Хонолулу 
* 1986 година Договор за слободно здружување помеѓу RMI и FSM
* Проглас од Роналд Реган за COFA од 1986 година помеѓу RMI и FSM   
* Извештај за Пацифичките Острови: Договори за повторно преговарање за слободна асоцијација (вклучува текст на 2003 RMI и FSM COFAs)
Категорија:Договори на САД
Категорија:Сојузни Држави на Микронезија
Категорија:Палау
Категорија:Маршалски Острови
Дечишта

***Дечишта*** () — американска анимирана телевизиска серија создадена од Арлен Класки, Габор Чупо и Пол Џермејн за Nickelodeon. Серијата се сосредоточува на група мали деца, најистакнати се Томи, Чаки, Фил и Лил, и нивниот секојдневен живот, обично вклучува животни доживувања што стануваат многу поголеми приклученија во вообразбата на главните ликови.

Пилотната епизода била објавена во 1990 г. Премиерата на првата епизода од анимираната серија се одржала на 11 август 1991 г., а последната на 5 ноември 2006 г.

## Содржина
Главните ликови на анимираната серија се децата Томи и Дил Пиклс, Чаки Финстер, Фил и Лил Девил, Анџелика Пиклс, Сузи Кармајкл, Кими Ватанабе-Финстер и нивните родители. Децата често се наоѓаат во различни ситуации, но секогаш наоѓаат излез од нив.

## Наводи

## Надворешни врски

* Rugrats daily comic strip at Creators Syndicate
* ''Rugrats'' at Don Markstein's Toonopedia
* The Oral History Of ‘Nicktoons’, Part III: Exploring The Multigenerational Appeal Of ‘Rugrats’

__СОСОДРЖИНА__
__ИНДЕКС__

Категорија:Анимирани серии
Категорија:Цртани филмови
Македонка (списание)

мини|Списанието „Македонка“, 1944, насловна страна
**Списанието „Македонка“** е орган на Антифашискиот фронт на жените од Македониjа, прво македонско списание за жени во слободна Македонија.

## Историја
Првиот број на списанието излегол во ноември 1944 г., а бил испечатен во с. Горно Врановци. Подоцна се печатело во Прилеп и во Битола. Прва уредничка била Веселинка Малинска. Следните два броја ги подготвиле Славко Јаневски и Василие Поповиќ-Цицо. Тиражот бил 1.000 примероци.
Причината поради која настанало списанието била зацврстување на извојуваната позиција на жените како градители на државата и утврдување на правото за масовно и активно вклучување во сите професии и во органите на власт, но и поврзување со жените од цела Југославија за заедничко решавање на женското прашање.

## Редакција
Меѓу редовните авторки и автори во списанието „Македонка“ се среќаваат: Нада Ачкоска, Ленче Арсова, Деса Миљовска, Вера Николова, Васка Дуганова, Кефсер Шукри, Киро Хаџи Василев и Лилјана Чаловска.

## Наводи

Категорија:Македонски списанија
Категорија:Печатени медиуми во Македонија
Категорија:Појавено во 1944 година во Македонија


## Надворешни врски

* Истражување на првиот македонски женски весник: од раздружено сеќавање до архиви на женското живеено искуство
Видово (Албанија)

**Видово** (, *Видохова* или *Vidovë, Видова*) — село во општината Девол на Горичката област, југоисточна Албанија.

## Географија и местоположба
Селото се наоѓа во горното течение на реката Девол, во мала котлина помеѓу планините Грамошта и Морава, околу 18 км југоисточно од градот Горица, на надморска височина од 1.055 м. Сместено е во непосредна близина на границата со Грција, западно од поранешното село Калевишта во Костурско.

## Историја
Од името на селото се гледа дека првично било македонско. Во даночните записници од средината на XV век *Видохово* е споменато со 19 глави на семејства и двајца неженети: *Андрија, Михал, Алекса, Стефан, Јано, Јован, Дабижив, Мирко, Домнико, Јорг, Стефан, Калпак, Леко, Никола, Папа Димитри, Никола, Димитри, Новак, Тодор* и една вдовица *Мара*. Вкупниот приход за државата од селото изнесувал 1.283 акчиња.

Според преданијата на старите слимничани Вангел Пржинков, Пандо Главиновски, Чомо Терзицки и Вангеле Синатковски, запишани по Граѓанската војна, повеќето семејства на селото водат потекло од Епир и од селата Чета, Ситница, Видово и други места кои денес во Албанија.

Во XIX век Видово било албанско село во Костурската каза на Горичкиот Санџак. Според податоците на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) од 1900 г., во селото Видово имало 550 жители Албанци.

На Етнографската карта на Битолскиот Вилает од 1901 г. *Видово* е чисто турско село во Костурската каза со 80 куќи. Истовремено се појавува и *Видохово* како чисто албанско село со 75 куќи во Горичката каза. Најверојатно се работи за исто село, но со податоци основани од разни извори.

Грчка статистика од 1905 г. погрешно го претставува Видово како турско село со 650 жители. Во 1920 г. селото броело 644 лица.

На етничката карта на Костурското братство од 1912 г. Видово е означено како албанско село.

Сè до 2015 г. селото било во состав на Општина Божиград.

## Општествени установи

* Основно училиште „Абдил Јашари“

## Културни и природни знаменитости
**Џамии**

* Џамија — главна селска џамија

## Наводи


Категорија:Девол
Брачани

**Брачани** или **Прачени** (, *Брачањи*) — село во општината Девол на Горичката област, југоисточна Албанија.

## Географија и местоположба
Селото се наоѓа во горното течение на реката Девол, во мала котлина помеѓу планините Грамошта и Морава, околу 15 км југоисточно од градот Горица, на надморска височина од 930 м.

## Историја
Селото се спомнува во османлиски дефтер од 1530 г. под името *Брачани*, спахиски зиамет и тимар со 40 христијански домаќинства, 33 неженети христијани и 5 вдовици христијанки.

За времето на Илинденското востание, селото испратило башибозук кој ги запалил и пљачкосал соседните македонски христијански села.

На етничката карта на Костурското братство од 1912 г. Брачани е означено како албанско село. На картата на револуционерот Георги Христов, селото е претставено како *Брачани*.

Сè до 2015 г. селото било во состав на Општина Божиград.

## Наводи


Категорија:Девол
Арза (Девол)

**Арза** (, *Араз*) — село во општината Девол на Горичката област, југоисточна Албанија.

## Географија и местоположба
Селото се наоѓа во северните пазуви на планината Грамошта, под врвот Извор, околу 12 км јужно од градот Горица, на надморска височина од 1.140 м.

## Историја
Во XIX век Арза било албанско село во Горичката каза на Горичкиот Санџак. На Етнографската карта на Битолскиот Вилает од 1901 г. Арза е чисто албанско село во Горичката каза со 86 куќи.

Сè до 2015 г. селото било во состав на Општина Божиград.

## Наводи


Категорија:Девол
Ѓурас (Девол)

**Ѓурас** или **Ѓурес** () — село во општината Девол на Горичката област, југоисточна Албанија.

## Географија и местоположба
Селото се наоѓа во западните падини на планината Морава, во долината на истоимената река, лева притока на Девол, на надморска височина од 1.100 м.

## Историја
Сè до 2015 г. селото било во состав на Општина Божиград.

## Наводи


Категорија:Девол
Јамб (поезија)

**Јамб** — ритмичка стапка што се користи во различни видови поезија. Првично поимот се однесувал на една од стапките на квантитативната метрика на класичната грчка прозодија: краток слог проследен со долг слог (како во   „убава“). Оваа терминологија била усвоена во описот на акцентално-слоговниот стих на англиски јазик, каде што се однесува на стапката што содржи ненагласен слог проследен со нагласен слог (како *горе*). Така, латински збор како , поради неговиот кратко-долг ритам, латинските научници го сметаат за јамб, но бидејќи има акцент на првиот слог, во модерната лингвистика се смета за трохеј.

## Етимологија
Роберт Бикс сугерирал дека  *јамбос* има предгрчко потекло. Стара хипотеза е дека зборот е позајмен од фригиски или пелазгиски, и буквално значи „Einschritt“, т.е., „еден чекор“, споредете *[[Дитирамб|ги дитирамб]]* и *триамбус*, но Х.С. Верснел ја отфрлил оваа етимологија и наместо тоа предлпжил дека е изведена од култен извик. Зборот може да биде поврзан со Јамбе, грчка мала божица на стиховите, особено на урнебесниот хумор. Во Стара Грција, јамбусот бил главно сатирична поезија, лампуни, што автоматски не имплицира одреден метрички вид. Јампската стапка го добила името поради тоа што е својствена за *јамби*, а не обратно.

## Примери
Во македонскиот јазик за да се постигне оваа стапка стихот мора да започне со сврзник, предлог, кратка заменска форма и сл. кои не се акцентираат, а вториот збор е полнозначен двосложен, акцентиран според правилата на првиот слог. На тој начин стихот започнува со ненагласен (неакцентиран) слог, па продолжува со нагласен, па ненагласен итн.

:Се к’/ти ноќ/та цр/на! (ненагласен – нагласен – ненагласен – нагласен)
:Се ру/ти кар/па — мрак!
:И пет/ли в се/ло пе/ат…

(„*[[Копачите]]*“ – К. Рацин)

## Поврзано
* Ритмичка стапка
* Метрика (книжевност)
* Римска поезија
* Грчка поезија

## Наводи

## Литература
* 

Категорија:Фонологија
Категорија:Метрика
Категорија:Ритмички стапки
Категорија:Грцизми
Катастарско биро (Отоманско Царство)

**Бирото за катастар**  била агенција на Отоманското Царство. Бирото служело како регистар на недвижен имот, но самите не класифицирале ниту едно земјиште. Џорџ Јанг, автор на *Corps de droit ottoman*, напишал дека обичниот француски превод бил „Bureau de Cadastre“, но тој го означил како **Министерство за катастар** ().

Агенцијата се појавила по крајот на Кримската војна.
## Наводи

Категорија:Министерства на Отоманското Царство
Министерство за финансии (Отоманско Царство)

**Министерството за финансии** било министерство на Отоманското Царство.

Тоа станало инкарнација на Дефтердарот (Големиот благајник) од крајот на 19 век.

Современото министерство за финансии за Турција е Министерството за финансии (Турција).

## Поврзано

* Список на отомански министри за финансии

## Наводи

Категорија:Министерства на Отоманското Царство
Категорија:Министерства за финансии
Министерство за правда (Отоманско Царство)

**Министерството за правда** било министерство за правда на Отоманското Царство, со седиште во Константинопол (сега Истанбул). Служело и работело како **Министерство за религии**.

Основано било во 1879 година како дел од реорганизацијата на правниот систем на империјата.  Немуслиманските црковни власти се потпирале на министерството. Министерството ја превзело контролата врз стопанските судови и стопанските апелациони судови од Министерството за трговија.

Јоанис Витинос работел во Министерството за правда како директор за криминални истраги.

Министерството за правда (Турција) моментално управува во Турција како орган на правдата.

## Наводи

Категорија:Министерства на Отоманското Царство
Категорија:Министерства за правда
Министерство за евкаф

**Министерството за евкаф** било министерство на Отоманската Империја задолжено за вакаф (евкаф), администрирање вакафови (тогаш познато на западните јазици како „вакуф“, од турското име). Тој бил надграден во министерство во 1840 година, откако првично бил именуван како **Биро за царска управа на Вакаф.**

## Наводи



Категорија:Министерства на Отоманското Царство
Категорија:Никулци за Турција
Список на најпрометните аеродроми по патнички сообраќај

Ова е список на **најпрометните аеродроми по патнички сообраќај**.

## Статистика за 2023
Извор: 2023 report from the Port Authority of New York and New Jersey

## Наводи

Категорија:Списоци на аеродроми
Труење

мини|231x231пкс|Видливи симптоми на труење со арсен по изложување.
**Труење** — нарушување на дејствувањето на телото како последица на навлегување на отров или токсин во телото, како и дејството што предизвикало таква болест (на пример, убиство или самоубиство со употреба на отров). Токсикологијата е практика и проучување на симптоми, механизми, дијагнози и лекувања поврзани со труење.

## Лечење
Ако некој можеби бил отруен, важно е веднаш да се побара медицинска помош, идеално од блискиот центар за контрола на отрови. Дајте му на медицинскиот кадар подробности за труењето, вклучувајќи ја возраста на пациентот, тежината и сите други лекарства што ги зема, како и симптомите што ги покажува. Обидете се да откриете што е внесено, колку и кога. Ако можете, земете го со себе шишенцето или пакувањето со апчиња.

Лечењето ќе се разликува во зависност од вклучениот отров. Некои чекори за прва помош, како што се користење активен јаглен, предизвикување лицето да повраќа или разредување на отровот, можат да бидат корисни.

## Наводи

## Надворешни врски

* Универзитетска клиника за токсикологија 

__СОСОДРЖИНА__
__ИНДЕКС__
Категорија:Токсикологија
Категорија:Отрови
Врлени

**Врлени** или **Врлани** (, *Парпаримај*; порано *Vërlen, Врлан*) — село во општината Девол на Горичката област, југоисточна Албанија.

## Географија и местоположба
Селото се наоѓа во западните падини на планината Морава, источно од градот Горица и југозападно од Билишта, на надморска височина од 950 м.

## Историја
Во османлиски дефтер од XV век во *Врлани* по име се заведени 68 глави на семејствата.

Во XIX век Врлени било албанско село во Горичката каза на Горичкиот Санџак. На Етнографската карта на Битолскиот Вилает од 1901 г. *Вершлен* е чисто албанско-муслиманско село во Горичката каза со 80 куќи.

Сè до 2015 г. селото било во состав на Општина Хочишта.

## Наводи


Категорија:Девол
Министерства на Отоманското Царство

Ова е **список на министерства на [[Отоманско Царство|Отоманското Царство]]**. Секое министерство било предводено од министер, назначен од шефот на кабинетот, големиот везир. Големиот везир постепено добивал еквивалентни премиерски овластувања за време на Танзиматот, Првата и Втората уставна ера. Тој бил назначен од султанот, кој имал претседателски овластувања.

* Големиот везир (премиер)
* Министерство за катастар
* Министерство за образование
* Министерство за Евкаф
* Министерство за финансии
* Министерство за надворешни работи
* Министерството за внатрешни работи
* Министерство за правда
* Министерство за морнарица 
* Министерство за пошта и телеграф
* Министерство за јавни работи (Отоманско Царство)
* Министерство за снабдување
* Министерство за трговија и земјоделство
* Министерство за војна

## Поврзано

* Министерства на Турција

## Наводи

Категорија:Списоци за Отоманското Царство
Категорија:Управување со Отоманското Царство
Категорија:Отоманско Царство
Зараза

**Зараза** или **инфекција** ( = „зарази“) — медицински израз што се однесува на навлегувањето и размножувањето на штетни микроорганизми — како што се бактерии, вируси, габи и паразити — во телото. Овие микроорганизми можат да предизвикаат оштетување на ткивата и органите, што води до низа симптоми и болести.

## Видови
Заразите се предизвикани од штетни заразни агенси (патогени), кои вклучуваат:

* Бактерии
* Вируси
* Габи
* Паразити
* Приони (иако не лачат токсини)

## Историја
Изразот бил воведен во медицината од страна на Џироламо Фракасторо во 1546 г. Фракасторо го користел зборот „*infectio*“ во својата работа.

## Наводи

## Надворешни врски

* European Center for Disease Prevention and Control
* U.S. Centers for Disease Control and Prevention,
* Infectious Disease Society of America (IDSA)
* Vaccine Research Center Information concerning vaccine research clinical trials for Emerging and re-Emerging Infectious Diseases.
* *[https://www.sciencedirect.com/journal/microbes-and-infection Microbes & Infection]* (journal)

__СОСОДРЖИНА__
__ИНДЕКС__

Категорија:Заразни болести
Категорија:Епидемиологија
Македонски стари приказни

**Македонски стари приказни** — македонска телевизиска серија во производство на Сител, која се состои од приказни, собирани од собирачите на народни умотворби Марко Цепенков и Кузман Шапкарев. Стариот серијал на приказните, биле снимани во период од 1984 до 2003 година, од страна на МРТ 1 со Ѓорѓи Колозов, Шенка Колозова и останатата глумечка екипа која во 2010 година,  продолжија да снимаат приказни по сценарио на Шенка Колозова. Глумечката екипа била составена од: Владо Дојчиноски, Гоце Тодоровски, Шенка Колозова, Ванчо Петрушевски, Лазар Бараков, Кирил Андоновски и Гоце Влахов.

## Глумечка екипа

* Владо Дојчиноски
* Гоце Тодоровски
* Шенка Колозова
* Ванчо Петрушевски
* Кирил Андоновски    
* Лазар Бараков
* Гоце Влахов
* Дубравка Киселички
* Никола Тодороски
* Марија Спиркоска Илијеска
* Кире Печијаревски
* Љупчо Бојковски

**Епизодни**
* Димче Мешковски
* Љупчо Ангеловски
* Маја Андоновска
* Срѓан Трендафиловиќ
* Лазе Манасковски
* Андријана Билаловиќ-Тодороска
* Марина Поп Панкова
* Александар Шехтански
* Ѓокица Лукаревски
* Марко Дојоски
* Душко Ѓорѓиоски
* Александар Микиќ
* Снежана Киселичка
* Александар Ѓорѓиев
* Диме Коцевски
* Елизабета Клинчаревска-Младеновска
* Кирил Гравчев
* Ивана Џингова
* Зорица Панчиќ
* Момо Николовски
* Дарко Карбески
* Изабела Новотни
* Викторија Анѓушева
* Миле Вратеовски
* Катерина Коцевска
* Марија Кондовска
* Анастас Тановски
* Катерина Шехтанска
* Роберт Ристов
* Весна Гаврил
* Марин Бабиќ
* Мартин Минговски
* Јордан Витанов
* Младен Крстевски
* Јоана Поповска
* Пируника Киселички
* Светлана Кировска-Герасимова
* Кирил Трајковски - Максим
* Гордана Ендровска
* Стојна Костовска
* Елизабета Стефановска
* Симон Манасковски
* Илија Илиоски
* Душица Стојановска
* Васил Шишков
* Ердоан Максут
* Виолета Чакарова
* Диме Илиев
* Соња Каранџуловска
* Ацо Видиков
* Верица Ристевска
* Марија Новак
* Горан Илиќ
* Ѓорѓи Тодоровски

## Поврзано
* Список на епизоди од „Македонски стари приказни" во продукција на Сител

## Надворешни врски
* 
* 

Категорија:Македонски телевизиски серии
Категорија:Филмови со Шенка Колозова
Категорија:Филмови со Гоце Тодоровски
Паула Кабаљеро

**Паула Кабаљеро** е климатски активист и дипломат. Уште од конференцијата на Обединети нации во 1995 година, таа била вклучена во преговорите за климата како шеф на делегацијата на Колумбија. Била директорка за животна средина и природни ресурси во Светска банка од 2014-2016 година. Од април 2023 година, таа служела како регионален извршен директор за Латинска Америка во Организацијата за заштита на природата.

## Ран живот
Паула Кабаљеро е внука на Хелена Лаверде де Гомез. Паула Кабалеро студирала на Универзитетот Браун каде што дипломирала по историја и магистрирала по меѓународни односи. Откако дипломирала на Универзитетот Браун, се вратила во Богота, Колумбија и работела како истражувач во Центарот за меѓународен развој на Универзитетот во Лос Андес. Со текот на годините, таа работела на различни работни места низ светот како Богота, Лондон и Њујорк.

## 17 Цели за одржлив развој
Паула Кабаљеро ги конципирала 17-те цели за одржлив развој како цели кои ќе ги заменат Милениумските развојни цели предложени во 2000 година. МРЦ не направиле доволно за одржливост на животната средина и имало фокус само на земјите во развој. Таа првпат ги претставила овие цели пред Обединетите нации во Соло, Индонезија, но тие не биле предмет на дискусија таму. Комитетот повторно се собрале во Рио де Жанеиро во 2012 година, но само Гватемала се потпиша. Важна тема на дебата било дали биле вклучени премногу цели. Во 2015 година, Генералното собрание на Обединетите нации ги усвои целите за одржлив развој.

Кабаљеро продолжува да работи на социјалните и климатските проблеми преку Организацијата за заштита на природата.

## Наводи

Категорија:Живи луѓе
Категорија:Климатски дејци
Категорија:Апсолвенти на Брауновиот универзитет
Драгошка Река

**Драгошка Река** — река во Македонија, сместена на планината Баба Планина.

Реката поминува низ селото Драгош и Лажец.

## Местоположба

Реката се наоѓа на Баба Планина.

## Устие

Реката се влева во Граешка Река во близина на сретселото на селото Лажец.

## Поврзано
* Драгош
* Лажец
* Баба Планина
* Граешка Река

## Надворешни врски

Категорија:Лажец
Категорија:Драгош
Категорија:Реки во Македонија
Амфибрах

**Амфибрах** — вид ритмичка стапка што се состои од три слога кои се следат еден по друг на следниов начин: ненагласен, нагласен и ненагласен. Во песните со трисложна метрика (дактил, анапест и амфибрах), меттричкиот образец е речиси доследно остварен, додека јамбот и трохејот дозволуваат својствени отстапувања од метричкиот образец. Ненагласените слогови се означени со U, а нагласените со -. Шемата на амфибрахот е: U – U. Границите на зборовите ретко се совпаѓаат со границите на  ритмичката стапка. Амфибрахот потекнува од Стара Грција, каде долгите и кратките гласови наизменично се менувале. Во слогонагласениот стих, наизменично се менуваат нагласените и ненагласените слогови. Амфибраските стихови можат да бидат долги од 2 до 16 слогa, но најчести се 5, 6, 8, 9, 11 и 12 слогови.

## Примери
Во македонскиот јазик за да се постигне амфибрах стихот започнува со неполнозначен збор кој не се нагласува (акцентира), а продолжува со трисложен или двосложен збор кој е нагласен на првиот слог.

:О теш/ко/то! Зур/ли штом ди/во ќе пис/нат, (ненагласен – нагласен – ненагласен)
:штом та/пан ќе грм/не со под/зе/мен е/кот
:во гра/ди/ве зош/то жал лу/та ме стис/ка,
:во о/чи/ве зош/то ми на/ви/ра ре/ка…

(„*[[Тешкото (песна)|Тешкото]]*“ – Б. Конески)

## Поврзано
* Метрика (книжевност)
* Ритмичка стапка

## Наводи

Категорија:Метрика
Категорија:Ритмички стапки
Категорија:Грцизми
Категорија:Зборови што ги нема во ТРМЈ
Бета Кобилица

Бета Кобилица - втората најсветла ѕвезда во јужното соѕвездие Кобилица . Го има официјалното име **Miaplacidus**;  Бета Кобилица е Бајерово означување, која е латинизирана од **β** **Carinae** и скратено **Beta Car** или **β Car**. Со привидна ѕвездена величина од 1,68,  таа е една од најсветлите ѕвезди на ноќно небо. Таа е најсветлата ѕвезда во јужниот астеризам позната како Дијамантски крст, означувајќи го југозападниот крај на астеризмот. Се наоѓа во близина на планетарната маглина IC 2448. Мерењата на паралаксата ја ставаат на растојание од 113.2 светлосни години од Сонцето.

## Номенклатура
*β Carinae* (латинизирано во *Beta Carinae* ) претставува нејзино Бајерово означување.

Историското име на ѕвездата *Мијаплацидус* го имала своето деби на мапите на ѕвездите во 1856 година, кога бил објавен ѕвездениот атлас *Географија на небото*, составен од Илија Хинсдејл Бурит. Значењето и јазичното потекло на името останале енигма многу децении, додека Вилијам Хигинс, голем научник и експерт за имиња на ѕвезди, не претпоставил дека името *Miaplacidus* е очигледно двојазична комбинација на арапски *مياه* *miyāh* за „води“ и латински *placidus* за „смирени“. Првиот билтен на Работната група на МАС за имиња на ѕвезди од јули 2016 година вклучил табела со првите две групи имиња одобрени од групата; во кој била вклучена и *Миаплацидус* за оваа ѕвезда.

На кинески,( ), што значи *Јужен брод*, се однесува на астеризам кој се состои од β Кобилица, V337 Кобилица, PP Кобилица, θ Кобилица и ω Кобилица. Следствено, самата β Кобилица е позната како  (, на македонски: Петтата ѕвезда на јужниот брод).

## Физички својства
Ѕвездената класификација на А1&nbsp;III  сугерира дека ова е еволуирана џиновска ѕвезда, иако Малањини и Мороси (1990) ја оцениле како А2&nbsp;IV подџиновска ѕвезда. Има проценета старост од 260 милиони години. Оваа ѕвезда не покажува прекумерна емисија на инфрацрвено зрачење што инаку би можело да сугерира присуство на остаточен диск. Има околу 3,5 пати поголема маса од Сонцето и се проширила на речиси седум пати поголем од полупречникот на Сонцето.  Во моментов зрачи 288 пати поголема сјајност од Сонцето  од нејаинзтанадворешна обвивка на делотворна температура од  келвини. И покрај зголемениот обем, оваа ѕвезда сè уште покажува брза стапка на ротација, со проектирана ротациона брзина од 

## Наводи

Категорија:Именувани ѕвезди
Категорија:HIP-објекти
Категорија:HD-објекти
Категорија:Глизеови објекти
Категорија:Тела од Бонскиот преглед
Категорија:HR-објекти
Категорија:Бајерови објекти
Категорија:Кобилица (соѕвездие)
Категорија:Бели џинови
Деним

мини| Тексас марка Деним
**Деним**  е издржлива памучна ткаенина со искривување во која ткаенината поминува под две или повеќе  основи односно ткаења. Оваа основа на ткаење создава дијагонални линии со што таа се разликува од памучната препплетена ткаенина. Додека претходникот на тексасот се произведувал во Индија стотици години, тексасот, како што е препознатлив денес, првпат бил произведен во Ним, Франција.

Тексасот е достапен во различни бои, но најзастапен е индиго тексасот, во кој конецот на искривување се бојадисувал, додека конецот на основата останувал бел. Како резултат на ткаењето на диаглето и искривувањето, едната страна од ткаенината има доминантни сини нишки, додека на другата страна преовладуваат бели нишки. Така, фармерките направени од оваа ткаенина се претежно бели одвнатре. За да се добие тексас од други бои (особено црна), се користеле бои на база на сулфур.

## Популарност
Деним се користел во САД од средината на 19 век. Деним за прв пат се здобил со популарност во 1873 година кога Џејкоб В. Дејвис, кројач од Невада, го направил првиот пар тексас панталони со нитни. Популарноста на тексас панталоните ја надминал малата продавница на Дејвис, па тој го преселил своето производство во објектите на веледрогеријата на суви производи Levi Strauss & Co. , кој го снабдувал Дејвис со нитни за тексасот.

Во текот на 20 век, тексасот се користел за правење евтини, издржливи униформи како оние што им се издавале на вработените во Француските национални железници. Во повоените години, РАФ комбинезони за валкани работи ги нарекувале „џинс“. Тоа била едноделна облека со долги ногавици и долги ракави, закопчани од вратот до меѓуножјето, изработени од маслинов дреб тексас.

## Поврзано

* Ден на тексас

## Наводи

## Литература

*  
Категорија:Памук