Управување со отпад во Тајланд

Постојат различни проблеми со **управувањето со отпадот во Тајланд**, вклучувајќи прекумерна употреба на пластика, индустриски отпад и друго.

## Цврст отпад

### Комунален цврст отпад
Тајланѓаните по глава на жител создаваат околу 1,14&nbsp;кг цврст отпад дневно — 50 проценти од него биоразградлив. Според статистиката на Министерството за внатрешни работи, отпадот низ целата земја во 2016 година изнесувал 27 милиони тони, што е за околу 0,7 проценти повеќе во однос на претходната година. Од ова, 4,2 милиони тони биле генерирани во Бангкок. Годишната бројка во 2009 година изнесувала 15,1 милиони тони. Околу дваесет проценти од вкупниот отпад се создава во метрополитенската област на Бангкок. Од отпадот создаден во 2015 година, само околу пет милиони тони биле рециклирани. Само околу осум милиони тони биле обработени во согласност со најдобрите глобални практики. Од 2.500 депонии во Тајланд, само околу 20 проценти се управуваат правилно. Според Одделот за контрола на загадувањето (ОКЗ), главниот надзорник на отпадот во Тајланд, нацијата се соочува со сериозни проблеми со управувањето со цврстиот отпад. Тие проблеми се зголемуваат. Вичан Симачаја, генерален директор на ОКЗ, изјавил дека обемот на отпад може да продолжи да расте за 600.000 тони годишно, поради зголемувањето на населението и туризмот.

Планот за управување со отпад на Тајланд предвидува 75% од вкупниот цврст отпад во Тајланд да биде правилно отстранет или рециклиран на некаков начин до 2021 година, во споредба со денешните 49 %. До 2021 година, владата и приватниот сектор планирале да потрошат вкупно 177 милијарди бати (5,1 милијарди американски долари) за технологија за управување со отпад и кампањи за подигање на јавната свест. „*Имаме казни за фрлање ѓубре, но се чини дека никој не се грижи*“, изјавил Вијарн. „*Треба да го засилиме спроведувањето на законот, како и да ги научиме луѓето да рециклираат, повторна употреба и намалување на отпадот*.“

Во Тајланд, улогите во управувањето со цврстиот отпад (УЦО) и управувањето со индустрискиот отпад се организирани од Кралската тајландска влада, која потоа е поделена меѓу централната влада, регионалните влади и местните самоуправи. Секоја влада е одговорна за различни задачи. Централната влада е одговорна за стимулирање на регулативата, политиките и стандардите. Регионалните влади се одговорни за координирање на централната и местната власт. Местните самоуправи се одговорни за управувањето со отпадот во нивната област. Самите локални самоуправи не го отстрануваат отпадот, туку ангажираат приватни компании на кои им е доделено тоа право од страна на Одделот за контрола на загадувањето (ОКЗ) на Тајланд. Главен проблем е недостатокот на средства за управување со отпад - просечното тајландско домаќинство плаќа помалку од еден долар месечно за отстранување на својот цврст отпад. Главните компании се Bangpoo Industrial Waste Management Center; General Environmental Conservation Public Company Limited (GENCO); SGS Thailand; Waste Management Siam Ltd (WMS); Better World Green Public Company Limited (BWG) и Професионална технологија за отпад (1999) Јавна компанија ДОО. Водечка компанија за рециклирање ресурси е Вонгпанит, која купува мешани рециклирачки материјали (хартија, пластика, стакло, алуминиум, челик) по околу 11.300 бати по тон. Овие компании се одговорни за отпадот што го собрале од своите клиенти пред да го отстранат.

#### Органски отпад
Одделот за контрола на загадувањето (ОКЗ) на Тајланд проценува дека во 2017 година органскиот отпад собран од општините низ Тајланд сочинувал речиси две третини од вкупното производство на отпад во земјата: пријавени се 7,6 милиони тони - 64% - од собраниот отпад бил органски отпад. Се смета дека значителен дел од овој отпад не е само лушпи од овошје и зеленчук, туку јадлива вишок на храна. Ова во нација каде што 400.000 до 600.000 деца може да бидат недоволно исхранети поради сиромаштија, а сепак 10% од сите деца се дебели. Преовладувачките ставови не ги опфаќаат компостирањето или сортирањето на отпадот: според едно истражување, 64 проценти од тајландското население не го сортира своето ѓубре.

#### Пластичен отпад
Тајланд е голем корисник на пластика за еднократна употреба. Тајланѓаните користат 70 милијарди пластични кеси годишно. Земјата е голем придонесувач, заедно со Кина, Индонезија, Филипините, Виетнам и Шри Ланка, на до 60% од загадувањето со пластика во океаните. 23-те крајбрежни провинции на Тајланд фрлаат околу еден милион тони ѓубре во морето секоја година. Пластичните кеси сочинуваат 15%, пластичните сламки сочинуваат седум проценти, а опушоците од цигари 5%. Според Министерството за природни ресурси и животна средина, 150 морски желки, 100 китови и делфини и 12 дугонзи умираат секоја година од фрлено ѓубре, од кои половина умираат од јадење пластични кеси.

Во јуни 2017 година, Тајланд се обврзал на меѓународен форум да ја намали употребата на пластика. Тајланд признал дека лошото управување со отпадот е главната причина за лошиот резултат на Тајланд. Делегатите што ја претставувале воената влада на Тајланд на конференцијата се обврзале да стават крај на проблемот. Според тоа, го вклучило управувањето со отпад во својата 20-годишна национална стратегија.

Во лесен чекор напред, Одделот за контрола на загадувањето (ОКЗ) на Тајланд добил согласност од пет големи производители на вода да престанат да употребуваат пластични капачиња на шишињата со вода за пиење до 1 април 2018 година. Печатот на капачето е малата пластична фолија обликувана преку капачето на шишето што мора да се излупи пред да може да се отвори шишето. Истражувањата покажале дека шишињата без нив не претставуваат хигиенски здравствен ризик. Одделот за контрола на загадувањето (ОКЗ) на Тајланд има за цел да ги отстрани од сите контејнери за флаширана вода до крајот на 2018 година. Според Одделот за контрола на загадувањето (ОКЗ) на Тајланд, Тајланд произведува 4,4 милијарди пластични шишиња за вода за пиење годишно. Шеесет проценти, или 2,6 милијарди, од овие шишиња имаат заптивки на капачето. Само тежината на пластичните заптивки на капачињата е околу 520 тони годишно.

На 21 јули 2018 година, тајландската влада започнала кампања за намалување на употребата на садови од пена и пластични кеси за еднократна употреба на пазарите за свежа храна низ целата земја. Првичните индикации биле дека тие напори не се прифатени од тајландската јавност.

На крај, била донесена забрана за пластични кеси за еднократна употреба со дебелина помала од 36 микрони кај големите трговци на мало, која стапила на сила на 1 јануари 2020 година. Забраната ги исклучува, до 2021 година, 40% од вкупниот волумен на кеси за еднократна употреба што се користат на пазари и ресторани. Производителите на торби се пожалиле на негодување, тврдејќи дека решението за загадувањето со пластика е правилно отстранување на торби и рециклирање. За да бидат работите уште полоши за производителите, осум телевизиски канали потпишале договор со Министерството за природни ресурси и животна средина на 2 јануари 2020 година за замаглување на сликите и снимките од пластичните кеси за еднократна употреба на екранот, како што се прави во Тајланд за огнено оружје, цигари и алкохол. Тајланд направил увоз од 480.000 тони пластичен отпад од странство во 2018 година и треба да увезе дополнителни 220.000 тони пред да истечат постојните договори во септември 2020 година. Според Министерството за трговија, помеѓу 2014 и 2018 година, Тајланд увезел 906.521 тони пластика од 81 земја. Увозот на пластика речиси се дуплирала помеѓу 2018 и 2019 година поради зголемениот кинески увоз.

### Индустриски и токсичен отпад
Од 2016 година, Тајланд собрал и преработил индустриски отпад од 68.261 компании. Нејзиниот капацитет за преработка на индустриски и токсичен отпад е 37,6 милиони тони годишно, од кои околу 2,8 милиони тони се токсичен отпад. Вкупниот капацитет во 2015 година изнесувал 25,8 милиони тони. Одделот за индустриски работи (ОИР) при Министерството за индустрија планирал да воспостави 15 регионални капацитети за управување со отпад низ целата земја, како што е детално наведено во неговиот петгодишен план за управување со отпад за 2015-2019 година.

#### Медицински отпад
Општата болница со 500 кревети на Метрополитенската администрација на Бангкок произведува околу 196.000 парчиња „*[[медицински отпад]]*“ месечно. Околу половина од овој отпад се состои од „чисти производи“: амбалажа, ПВЦ кеси за раствор за дијализа и други неинфективни предмети кои потенцијално би можеле да се рециклираат или преработат. Тајланд има триесет и три болници со 500 или повеќе кревети, како и 321 други болници и здравствени центри со помеѓу 11 и 250 кревети низ целата земја, што значи дека количината на медицински отпад е значајна.

#### Електронски отпад
Тајланд го забранил увозот на странски електронски отпад (е-отпад) во јуни 2019 година, истата година како и Кина. И покрај забраната, низ цела Тајланд се отвориле нови фабрики за рециклирање, особено во источните провинции, а се преработуваат тони потенцијално опасен е-отпад. Од забраната за е-отпад, единствено во покраината Чаченгсао започнале со работа 28 нови фабрики за рециклирање, од кои повеќето преработуваат е-отпад. Во 2019 година, на 14 бизниси во таа покраина им биле доделени лиценци за преработка на е-отпад. Во октомври 2019 година, тајландското законодавство ги олабавило прописите за труд и животна средина за сите фабрики, што е благодет за индустријата за е-отпад. Една одредба од законодавството дури ги ослободува малите компании од следење на загадувањето. Истовремено, предлог-законот за зацврстување на ограничувањата за е-отпад не стигна никаде во парламентот. Претставник на Базелската акциона мрежа, која води кампања против фрлањето отпад во сиромашните земји, рече: „*Електронскиот отпад мора да оди некаде, а Кинезите едноставно ги преместуваат сите свои операции во [[Југоисточна Азија]]. Единствениот начин да се заработат пари е да се добие огромен обем со евтина, нелегална работна сила и до смрт да се загади животната средина*“, додал тој.

## Отпадни води
Во едно истражување од 2004 година, нарачано од Светската банка за испитување на состојбата на инфраструктурата во Тајланд, авторите заклучиле дека

„*најлошите перформанси во обезбедувањето инфраструктура во Тајланд се во третманот на отпадни води... Практично ниту еден од... [системите за третман на отпадни води] не работи... само 3 постројки за отпадни води работат спорадично. Проблемот е што не се проценуваат или собираат надоместоци за корисници и дека домаќинствата и фирмите [sic] не се обврзани да се поврзат со системите. Органите за водоснабдување... постојано одбиваат да додаваат надоместоци за отпадни води на нивните сметки за водоснабдување, и покрај јасните докази од меѓународното искуство дека ова е најдобра практика*.“На крајот на 2016 година, Метрополитенската администрација на Бангкок (МОБ) размислувала за воведување такса за отпадни води, во исчекување на одобрување од страна на советот на МОБ. Доколку се одобри, потегот ќе наметне такси за испуштање на отпадни води:

* Домаќинствата што произведуваат отпадни води од 10–100 м3 месечно ќе бидат наплатени 30 бати
* Државните агенции, училиштата, компаниите, болниците што произведуваат помалку од 500 м3 ќе бидат наплатени 500 бати
* Испуштањето помеѓу 500 и 1.000 м3 ќе повлече надомест од 1.000 бати
* Испуштањето над 1.000 м3 ќе се наплати 1.500 бати
* Фабриките, хотелите и другите големи корисници ќе плаќаат четири бати за кубен метар

Собраните такси ќе се користат за подобрување на постројките за отпадни води управувани од Метрополитенската администрација на Бангкок (МОБ).

Во 2015 година, Тајланд произвел 9,5 милиони м3 отпадни води.Ова било еквивалентно на 150 литри дневно по лице. Само 34% од отпадните води биле третирани во еден од 93-те капацитети за третман во Тајланд пред да бидат вратени во животната средина.Еден директен резултат било соодветно влошување на квалитетот на крајбрежните води на Тајланд. 

## Влијанија врз животната средина
Според Конференцијата за океани на Обединетите нации, Тајланд произведува околу 50.000 тони цврст отпад што секоја година се истура во морето.  Големите количини на крајбрежен ѓубре, особено во горниот дел од Тајландскиот Залив, влијаат врз морскиот живот и крајбрежните мангрови шуми. Мангровските мочуришта се преполни со ѓубре. На едно место, „ *Бангкок пост“* објавил дека „*пластични кеси, шишиња, јажиња, фрлени садови за тестенини, па дури и 'рѓосан апарат за готвење, пловат во водата или се заглавени во калта под зелениот крошна*“. 

Тајландскиот оддел за контрола на загадувањето (ОКЗ) известил дека квалитетот на водата на главните реки што се влеваат во горниот дел на Тајландскиот Залив сериозно се влошил во изминатата деценија. Одделот открил дека долниот тек на реката Чао Праја, која тече низ Бангкок, содржи бактерии и загадување со хранливи материи од фосфати, фосфор и азот. Загадувањето со хранливи материи предизвикува алгите да растат побрзо отколку што екосистемите можат да поднесат, оштетувајќи го квалитетот на водата, ресурсите за храна за водните животни и морските живеалишта. Исто така, го намалува кислородот што им е потребен на рибите за да преживеат. Тајландскиот оддел за контрола на загадувањето (ОКЗ) го категоризирал квалитетот на водата на устието Чао Праја во округот Банг Кун Тијан во Бангкок како „*многу лош*“ и полош отколку во 2014 година. Блиските реки, како што е Та Чин во Самут Сакхон, биле оценети како „лоши“. Наодите од Тајландскиот оддел за контрола на загадувањето (ОКЗ) покажале дека големи количини отпадни води се испуштаат во реката од домаќинствата, индустријата и земјоделството.

## Наводи

## Надворешни врски

* Оддел за контрола на загадувањето, Тајланд

Категорија:Економија на Тајланд
Тајланд