open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Елбасански универзитет

**Елбасанскиот универзитет** или **Универзитет „Александер Џувани“,** - установа за високо образование сместена во Елбасан, Албанија. Поделена е на пет факултети: природни науки, хуманистички науки, економија, образовни науки и медицински и технички науки. Ректор на универзитетот е Проф. Д-р Скендер Топи.

## Историја
Универзитетот „Александар Џувани“ е наследничка установа на „Елбасанското нормално училиште“ (), установа за обука на наставници, основана на 1 декември 1909 година. „Нормалното училиште“ било средно училиште - првото што предавало на албански јазик. Тоа продолжува да постои како училиште во рамките на Универзитетот и се нарекува „Педагошко нормално училиште“.

Првото основање на установа за високо образование во Елбасан се случило во 1971 година со основањето на Високообразовниот институт „Александер Џувани“. Оваа установа се состоела од неколку оддели за обука на наставници (албански јазик и литература, математика и физика, историја и географија, хемија и биологија), како и оддели за инженерство и економија кои биле дисперзии на Тиранскиот универзитет. На 12 ноември 1991 година, Институтот станала Универзитет „Александер Џувани“.

Универзитетот го носи името на Александер Џувани, албански филолог и воспитувач.

## Поврзано

* Список на универзитети во Албанија
* Агенција за обезбедување квалитет во високото образование
* Список на колеџи и универзитети
* Список на колеџи и универзитети по земја
* Автобуска несреќа кај Ќафа е Вишес

## Надворешни врски

* Службена мрежна страница

Категорија:Универзитети во Албанија
Лусотитан

***Лусотитан*** — род на брахиосауридски сауроподски диносаурус кој живеел за време на јура на територијата на денешна Португалија.

## Откривање и именување
Во 1947 година, Мануел де Матос, член на геолошкиот институт во Португалија, открил големи фосили на сауропод во португалската формација Лориња, кои датираат од титонската фаза од доцниот период на јура.  Во 1957 година Алберт-Феликс де Лапарент и Збишевски ги именувале остатоците како нов вид на *[[Брахиосаурус]]* : *Brachiosaurus atalaiensis* .  Специфичното име се однесувало на страницата *Аталаја*. Во 2003 година Октавио Матеус и Мигел Теле Антунес го именувале како посебен род: *Лусотитан.* Типскиот вид е *Lusotitan atalaiensis* . Генеричкото име потекнува од *Лусо*, латинското име за жител на Лузитанија и од грчкиот збор „Титан“, митолошки гигант. 
лево|мини| Каудални пршлени на ''Лусотитан''
Наодите се состоеле од делумен скелет во кој нема череп и одделни пршлени откриени на повеќе локации. Де Лапарент не доделил холотип . Во 2003 година, Матеус го избрал скелетот како лекототип . Неговите коски имаат инвентарни броеви MIGM 4798, 4801–10, 4938, 4944, 4950, 4952, 4958, 4964–6, 4981–2, 4985, 8807 и 8793-5. Овие остатоци вклучуваат 28 пршлени и елементи на додаток на скелетот.

Лекотипот бил повторно опишан од Манион и неговите колеги во 2013 година. 

## Опис
Проценето е дека *Лусотитан* бил долг 25 метри (82 стапки). Имал долги подлактици, една од причините што Матеус го вклучил во родот на Брахиосауридите . Во 2010 година, Грегори С. Пол дал должина од 21 метри и тежина од 30 тони (33 кратки тони). 

## Палеоекологија
лево|мини| Хипотетичка реконструкција на ''Лусотитан''
Формацијата во западна Португалија веројатно се формирала во времето на Кимериџ или Титон од доцната јура. Областа е крајбрежен регион со силно морско влијание. Неговата флора и фауна се слични на формацијата Морисон во САД, и формацијата Тендагуру во Танзанија. *Лусотитан* е најголемиот диносаурус што е откриен во оваа област. Лусотитанот живеел заедно видови на грабливи тероподи како *[[Алосаурос]]* *(А. europaeus),* *[[Цератосаурус]]*, и *[[Торвосаурус]]*, анкилосаурудите *[[Дракопелта]]*, *[[Сауроподи|сауроподите]]* *[[Суперсаурус]]*, Лоринхасаурус и *[[Зби]]* и стегосаурусите *[[Дацентрурус]]* и *[[Мирагаја (диносаурус)|Мирагаја]]*. 

## Наводи

Категорија:Диносауруси од доцната јура во Европа
Категорија:Брахиосаурус
Универзитет Нинроде

**Нинроде Бизнис Универзитет** (abbreviated as *NBU*; ) е холандски бизнис унверзитет и е еден од петте приватни универзитети во Холандија. Основан е во 1946 година, се наоѓа на голем имот во градот Брукелен, помеѓу Амстердам и  Утрехт. Образовната институција е именувана позамокот Ниенроде, каде што и се наоѓа. Ниенроде е основан под името „Холандски институт за обука за странство“ (НОИБ на холандски јазик) од реномирани приватни холандски компании, вклучувајќи ги КЛМ, Шел, Унилевер, Филипс и Акзо Нобел со цел - „За бизнис, по деловно работење“. Основањето било резултат на идејата на директорот на КЛМ, Алберт Плесман.

## Академски

## Наводи
Аденовирус

**Аденовируси** (членови на фамилијата ***Adenoviridae***) — вируси со средна големина (90–100 nm), без надворешна липидна обвивка со икосоедарска форма на нуклеокапсидот кои содржат двојно-верижна ДНК. Името го добиле по тоа што првично биле изолирани од хуманите аденоиди во 1953.

Голем број на рбетници се нивни домаќини; кај луѓето повеќе од 50 различни аденовирусни серотипови предизвикуваат широк опсег на заболувања, од полесни респираторни инфекции кај децата до живото-загрозувачки мултиоргански болести кај луѓе со имунодефициенција.

## Наводи

Категорија:Вируси
Категорија:Зборови што ги нема во ТРМЈ
Омега (група)

**Омега** е еден од најуспешните и најдолготрајни унгарски рок-бендови. Основан е во септември 1962 година во Будимпешта.

## Историја
Основачи на групата се клавијатуристот Ласло Бенке и Јанош Кобор - ритам-гитара и вокал. Омега првично свиреле обработки на британски и американски рок-песни. Во 1967 година, бендот ги вклучил Тамаш Михај - бас-гитара и клавијатуристот Габор Пресер. Бендот започнал да пее свои песни и го издал албумот *[[10000 lépés]]* (10.000 чекори) во 1969 година.

Овој албум ја вклучува најпознатата песна на Омега „Gyöngyhajú lány“. Варијантата на „Gyöngyhajú lány“, отпеана од Омега на англиски јазик, се нарекува „Pearls In Her Hair“ или „The Girl With Pearl's Hair“ - Девојчето со бисерна коса. Музиката на „Gyöngyhajú lány“ се користи во корицата на Шкорпиони „White Dove“, како и во популарната во Бугарија поп-народна песна на Јужниот ветер „Баталјонот се гради“.

## Дискографија

* *[[Trombitás Frédi és a rettenetes emberek]]* (1968)
* *[[10000 lépés]]* (1969)
* *[[Éjszakai országút]]* (1970)
* *[[Élő Omega]]* (1972)
* *[[Omega 5]]* (1973)
* *[[Omega 6: Nem tudom a neved]]* (1975)
* *[[Omega 7: Időrabló]]* (1977)
* *[[Omega 8: Csillagok útján]]* (1978)
* *[[Gammapolis]]* (1979)
* *[[Omega X: Az arc]]* (1981)
* *[[Omega XI]]* (1982)
* *[[Omega 12: A Föld árnyékos oldalán]]* (1986)
* *[[Babylon]]* (1987)
* *[[Trans and Dance]]* (1995)
* *[[Omega XV: Egy életre szól]]* (1998)
* *[[Égi jel: Omega]]* (2006)
* *[[Testamentum]]* (2020)

## Наводи

## Надворешни врски
* OMEGA discography, MP3 and reviews (има 4 песни за слушане)

Категорија:Унгарски музички групи
Категорија:Музички групи основани во 1962 година
Кавкаски универзитет

**Кавкаскиот универзитет** () - јавна високообразовна установа основана на 11 јули 1992 година во Карс, Источна Анадолија во Турција. Има шест факултети, три институти, три колеџи, четири стручни колеџи и неколку истражувачки и апликативни центри. Универзитетскиот кампус се наоѓа 3,5 км југозападно од Карс.

## Академски единици

; Факултети
:

* Ветеринарство
* Наука и писма
* Економија, деловна администрација, политички науки и јавна администрација
* Образование
* Медицина
* Стоматологија
* Инженерство и архитектура

; Институти
:

* Науки
* Здравствени науки
* Општествени науки

; Колеџи
:

* Физичко образование и спорт во Сарикамиш
* Здравствени науки во Карс
* Странски јазици

; Стручни колеџи 
:

* Карсов стручен колеџ
* Казманов стручен колеџ
* Сарикамишки стручен колеџ
* Стручен колеџ по здравствени услуги Ататурк 
* Стручен колеџ по општествени науки

; Центри за истражување и примена
:

* Ататуркови мисли и реформи, Историски истражувачки и применлив центар
* Добиточен истражувачки и применлив центар
* Кавкаски и средноазиски истражувачки центар
* Стратешки истражувачки центар
* Постојно образовен истражувачки и применлив центар 
* Здравствен истражувачки и применлив центар
* Истражувачки и применлив центар за проблеми со попреченост
* Истражувачки и применлив центар за женски проблеми
* Истражувачки и применлив центар за турска антропологија

### Соработка и меморандум за разбирање со странски универзитети и институти

* Исламски универзитет, Бангладеш (меморандум за разбирање)

## Членство
Универзитетот е член на Здружението на кавкаски универзитети.

## Наводи

Категорија:Државни универзитети и колеџи во Турција
Категорија:Универзитети и колеџи во Турција
Категорија:Координати на Википодатоците
Деспина (митологија)

**Деспина** () — нимфа во старогрчката митологија, ќерка на Посејдон и Деметра. Ова е име што значи „владејачка божица“ или „господарка“, исто така е епитет на Афродита, Деметра и Персефона. Име кое од најстарите времиња е присутно и како македонско народно женско име. Позната е песната од охридскиот крај „Песна за Деспина“.

## Етимологија
[мини|Храмот на Деспина во [Ликосура, урнатини]]
Деспина на старогрчки јазик „Δέσποινα“ значи „господарка на куќата“. Во моментов, овој термин се користи за Богородица. Во Византија, терминот деспот се користел за бог, цар, архиепископ и митрополит. Дури и во модерна Грција, на митрополитите им се обраќаат со овој термин.

## Митологија
Таа била ќерка на Посејдон и Деметра, а во аркадскиот мистериозен култ била почитувана како божество на домашните животни и плодноста и како заштита од нивниот грабливец, лисицата. Бидејќи била почитувана многу повеќе од Артемида, нејзиното свето животно било елен како еквивалент на Артемида. Нејзиното вистинско име било откривано само за време на иницијацијата. Имено, кога ожалостената Деметра ја барала својата ќерка Персефона, која ја грабнал Ад, Посејдон ја посакал нејзината љубов. Со цел да го избегне, таа се претворила во кобила и се скрила меѓу коњите на кралот Онко. Посејдон се претворил во пастув и ја оплодил. Така се родиле коњот Арион и Деспина, чие име не било дозволено да се изговара. Деспина била изедначена со Персефона, Артемида и Хеката.

## Култ
Паузанија известил дека во Аркадија (во Ликосура) имало светилиште посветено на Деспина, каде што, меѓу другото, бил сместен нејзиниот олтар, како и статуи на неа и нејзината мајка како седат на престол, со столчиња под нозете, извајани од едно парче камен. Големините одговарале на приказот на *Мајката* во Атина. Деспина држи стап во крилјата и кутија во десната рака. Зад храмот на Деспина од десната страна, имало сала каде што Аркадијците ги славеле мистериите, каде што великодушно ѝ принесувале жртви на Деспина, која ја почитувале повеќе од другите богови. Секој човек жртвувал што поседувал, но жртвите не ги колеле, туку ги сечеле и давале парчиња. Биле нудени и сите плодови, освен калинки. Зад оваа сала се наоѓала шумичка посветена на оваа божица, опкружена со камени sидови и во која се саделе дрва.

## Поврзано
* Деспина — месечина на Нептун наречена по оваа нимфа

## Наводи

Категорија:Потомство на Посејдон
Категорија:Старогрчки богови
Ахи

**Ахи** ― муслимански рицар, припадник на муслиманско мистичко братство, еден вид муслиманско ритертство, кое се појавило уште од почетокот на 13 век во Мала Азија. На крајот од истото столетие ахиите станале значаен политички фактор во градовите. Во раниот период на турската држава ахилакот подразбирал здружение на занаетчиите (еснаф).

## Наводи
Филип Атанасов

[мини|Устав на [Македонска федеративна организација|Македонската федеративна организација во кој се истакнува нивната девиза за независна и обединета Македонија.]]
**Филип Атанасов**, познат по псевдонимот **Adolf** (, 1888 — , 1956) ― македонски лекар, припадник на федералистичкото крило на ВМРО.

## Животопис
По Првата светска војна се вклучил во активностите на македонската емиграција во Софија и се залагал за обединување на македонските револуционерни сили. Во октомври 1920 година, на Вториот собор на Сојузот на македонските братства бил избран за член на Привремената комисија, која се застапувала за обединување на македонските братства во Бугарија. Со основањето на МФО, станал член на нејзиното раководство и потписник на Тиранскиот протокол во декември 1921 година. Во списанието „''Балканска федерација“'', во броевите 7 и 8 од 1924 година, Филип го изразил мислењето дека обединетото македонско движење поткрепено од македонскиот народ народ, ќе води борба како со непријателите така и со поробувачите на Македонија.

Истата 1924 година, бил принуден да се пресели во Виена, каде што се вклучил во основањето на ВМРО (Обединета). Припаѓал на националнофедералистичката струја на оваа организација. За време на Втората светска војна, тој се вратил во Софија, каде што заедно со Павел Шатев работеле за советската разузнавачка служба. По војната, тој се преселил во Советскиот Сојуз.

## Наводи


## Надворешни врски

* Д-р Филип Атанасов

Категорија:Носители на орденот „За воена заслуга“ (Бугарија)
Категорија:Македонски општественици
Категорија:Починати во 1956 година
Категорија:Родени во непозната година
Категорија:Дејци на Македонските братства
Категорија:Родени во 1888 година
Категорија:Македонски политичари
Категорија:Дејци на ВМРО (Обединета)
Категорија:Македонски социјалисти
Категорија:Македонски комунисти
Категорија:Македонски револуционери
Категорија:Македонци од Првата светска војна
Категорија:Советски шпиони
Меѓународен универзитет Струга

**Меѓународен универзитет Струга** (албански:*Universiteti Ndërkombetar i Strugës*) – универзитет во Република Македонија. Универзитетот има два кампуса сместени во Струга и Гостивар со приближно 2.500 студенти. Меѓународниот универзитет Струга има четири факултети: Економски факултет, Правен факултет, Факултет за политички науки и Факултет за информатички технологии.

## Факултети и студиски програми

## Наводи

## Надворешни врски

* / International University of Struga 

Категорија:Приватни универзитети во Македонија
Категорија:Појавено во 2005 година во Македонија
Технички универзитет на Молдавија

**Технички универзитет на Молдавија** () - високотехничка образовна установа сместена во Кишинев, Молдавија и е единствениот ваков институт во земјата кој е акредитиран од државата.

## Историја
Техничкиот универзитет во Молдавија е основан во 1964 година, под името Политехнички институт Кишинев, како образовен центар со инженерски и економски струки пренесен од Државниот универзитет на Молдавија.

Универзитетот започнал со 5.140 студенти и 278 наставници во рамките на 5 факултети: Електротехника, механика, технологија, градежништво и економија. Од 1964 година, универзитетот значително се развил, произведувајќи 66 000 специјалисти и станува важно образовно, научно и културно средиште.

## Факултети
Универзитетот нуди курсеви во околу 80 струки и специјализации, во рамките на следните 10 факултети:

# Факултет за енергетика
# Факултет за инженерство и менаџмент во механика
# Факултет за инженерство и менаџмент во машинска зграда
# Факултет за инженерство и раководство во електроника и телекомуникации (пред факултетот за електро-физика)
# Факултет за компјутери, информатика и микроелектроника (пред факултет за електро-физика)
# Факултет за технологија и раководење во прехранбената индустрија
# Факултет за лесна индустрија
# Факултет за урбанизам и архитектура
# Факултет за катастар, геодезија и градежништво
# Факултет за економско инженерство и бизнис

## Поврзано

* Список на универзитети во Молдавија
* Образование во Молдавија

## Наводи

## Надворешни врски

* Мрежна страница на Техничкиот универзитет на Молдавија

Категорија:Универзитети во Молдавија
Димче Аџимитревски

**Димче Аџимитревски** ( во  ―  во ) ― револуционер, учесник во рабоничкото и студентското движење.

## Животопис
Член на КПЈ од 1935 година. Во периодот од 1932 до 1934 година е член на ΜΟΡΟ (Македонска омладинска револуционерна организација) заедно со Коле Неделковски, Венко Марковски, Асен Симитчиев и други. Кон крајот на 1941 година и целата 1942 година, тој бил член на Месниот комитет на КПЈ во Скопје и на Покраинскиот комитет на СКОЈ. Партиски инструктор во Охрид и во Струмица. Бил затворен фашистичка Бугарија од 1943 година до крајот на Втората светска војна. Есента, 1944 година тој станал организационен секретар на Месниот комитет во Скопје. По војната вршел државни и политички функции. Бил уапсен, бидејќи дошол во судир со официјалната политика на КПЈ во однос на Резолуцијата на Информбирото. Казната ја издржувал на Голи Оток.

Починал 1994 година во Скопје. Посмртно (во 1997 година), од печат излезени се неговите сеќавања за настани и личности од македонското револуционерно минато.

## Наводи


Категорија:Затвореници на Голи Оток
Ашик-паша Заде

мини|„''Историја на Османската династија“'' (Tevārīḫ-i Āl-i ʿOsmān)
**Ашик-паша Заде** (1400 - 1484) ― најзначаен меѓу старите турски хроничари (историчари). Самиот себеси се именувал како дервиш Ахмед Ашики или само како Ашики.

Ја напишал книгата „*Историја на Османската династија“* (Tevārīḫ-i Āl-i ʿOsmān), позната и како „*Историја на Ашик-паша Зеде“*. Во неа се опишани настани заклучно со 908 година по хиџра (1502/3 година). Авторот пишувал врз основа на личното паметење на настаните во кои, посредно или непосредно и смаиот учествувал како и врз основа на она што други му раскажувале, а веројатно ползувал и некои пишани извори. Хрониката е напишана на говорен јазик на истанбулските Турци од 15 век.

## Наводи


Категорија:Родени во 1400 година
Категорија:Починати во 1484 година
Св. Ахил (базилика)

[мини|394x394пкс|Остатоци од базиликата „Свети Ахил“ на [Цар Самоил]]
**Свети Ахил** ― црква на островот Ахил (Аил) во Мала Преспа, од крајот на 10 век, основана по заложба на царот Самоил.

По освојувањето на Лариса, Самоил ги пренел во Преспа моштите на епископот Св.Ахил Лариски (учесник на Првиот вселенски собор во Никеја) и изградил голем и убав храм, којшто го добил името на ларискиот епископ. Црквата била подигната како монументална трикорабна базилика, ѕидана од камен, со жртвеник и ѓаконик во облик на смален впишан крст, пресведен со купола. На западната страна бил изграден нартекс со правоаголна форма.

## Живопис
Од живописот, изведен непосредно по подигнувањето на црквата, денес се зачувани остатоци во источниот дел. Во олтарната апсида биле насликани елементи од троновите на црковните седишта на епархиите што влегувале во составот на Самоиловата црковна институција, придружени со текстови кои се однесуваат на овие административни седишта на тогашната црковна институција. Тоа говори дека во еден период црквата имала катедрален карактер.

Вториот слој живопис, делумно зачуван во источниот дел од храмот, што настанал како резултат на подоцнежните интервенции во црквата, потекнува од средината на 11 век, а фрагментарно зачуваните фрески врз третиот слој малтер во ѓаконикот, се од крајот на 11 и почетокот на 12 век.

## Поврзано

* Свети Ахил (остров)
* Цар Самоил
* Свети Ахил Лариски

## Наводи


## Надворешни врски

* Црквата „Свети Ахил Лариски“ во Долна Преспа
* Св. Ахил Преспански
* ЦАРСКИТЕ ГРОБНИЦИ НА ОСТРОВОТ СВЕТИ АХИЛ

Ахил, Ахил
Ахил
†Ахил
Категорија:Споменици на културата во Преспа (општина)
Категорија:Преспа
Категорија:Ахил (село)
Лапонски универзитет

**Лапонскиот универзитет** се наоѓа во градот Рованиеми, Финска. Бил основан во 1979 година. Лапонскиот универзитет е најсеверниот универзитет во Европската Унија.

Универзитетот е поделен на четири факултети:

* Факултет за уметност и дизајн
* Факултет за образование
* Правен факултет
* Факултет за општествени науки

Покрај факултетите, тука е и Арктичкиот центар кој е посветен на арктичките студии и истражувања. Европската унија планирала резолуција за Арктичката стратегија за ЕУ. Резолуцијата вклучува ставови што следуваат по основањето на Информативниот центар на ЕУ за Арктикот како мрежно претпријатие со постојана канцеларија во Рованиеми на Лапонскиот универзитет.

Конечно, постои подединица наречена Институт за бизнис и туризам; порано тоа било факултет, но е вклучено во рамките на Факултетот за општествени науки.

## Ректори

* Еско Риепула 1979–2006 година
* Маури Ила-Котола 2006–2019 година
* Анти Сивајарви 2019–

## Значајни луѓе

* Лиса Ранталаихо (р. 1933), социолог
* Пига Кескитало (р. 1972), лапонски политичар и академик
* Катри Кулмуни (роден 1987 година), политичар, поранешен водач на Средишната партијата и министер за финансии

## Поврзано

* Список на универзитети во Финска

## Надворешни врски

* 
Категорија:Координати на Википодатоците
Категорија:Универзитети во Финска
Категорија:Лапонија
Андорски универзитет

мини|Андорскиот универзитет
**Андорскиот универзитет** () - јавна установа за високо образование создадена во 1988 година, и првиот универзитет во Андора. Универзитетот се состои од Колеџ за здравствени и образовни науки, Колеџ за бизнис и технологија и Колеџ за е-учење и доживотно учење.

Универзитетот е член на мрежата Вивес, Здружението на европски универзитети, Меѓународното здружение на универзитети. Почнувајќи од 2018 година, приближно три четвртини од финансиите на универзитетот дошле од државата Андора.

Во текот на академската 2018-2019 година, Универзитетот во Андора ја прославил својата 30-годишнина со затворање на временска капсула со документација и секојдневни предмети од 2018 година. Временската капсула не може да се отвори до академската 2088-2089 година, совпаѓајќи со нејзината стогодишнина.

## Наводи

## Надворешни врски

*
* За Универзитетот  од службената мрежна страница  
* Извештај за активност од службената мрежна страница 

Категорија:Универзитети во Андора
Државен универзитет на Молдавија

**Државниот универзитет на Молдавија** (романски: *Universitatea de Stat din Moldova*) - универзитет сместен во Кишинев, Молдавија.

## Историја
мини| Средишниот блок на универзитетот
Универзитетот бил основан на 1 октомври 1946 година. Првично, имал 320 студенти запишани на 5 факултети, физика и математика, геологија и педологија, историја и филологија, биологија, хемија. Во рамките на 12-те оддели имало 35 наставници. Меѓу иницијаторите на основањето на универзитетот биле Макарие Раду и Михаил Павлов.

Во 1969 година, Молдавскиот државен универзитет се приклучил на Меѓународното здружение на универзитети како ополномоштена членка. Престижот на Државниот универзитет на меѓународната сцена бил зајакнат со 14-те научници и култури од 9 земји во светот на кои им е доделена титулата„ Доктор хонорис кауза“ на Државниот универзитет. Државниот универзитет има склучено повеќе од 60 договори за соработка во областа на образованието и науката со универзитетски центри во 25 земји. На овој универзитет, студенти од околу 80 земји во светот ги завршиле своите студии.

## Организација
Универзитетот е организиран на факултети:

* Биологија и педологија
* Хемија и хемиска технологија
* Право
* Физика
* Историја и филозофија
* Новинарство и комуникациски науки
* Странски јазици и литература
* Писма
* Математика и информатика
* Психологија и образовни науки
* Меѓународни односи, политички и административни науки
* Социологија и социјална помош
* Економија

## Поврзано

* Список на универзитети во Молдавија
* Образование во Молдавија

## Наводи

## Надворешни врски

* 
Категорија:Универзитети во Молдавија
Аскаријанско зрачење

**Аскаријанското зрачење**  познато и како **Аскаријанов ефект** е феноменот кога честичка патува побрзо од фазната брзина на светлината во густ диелектрик (како сол, мраз или месечев реголит) произведува туш од секундарни наелектризирани честички кои содржат анизотропија на полнеж и со тоа емитуваат конус на кохерентно зрачење во радио или микробранова како дел од електромагнетниот спектар. Слично е на зрачењето на Черенков. Името го добил по Гурген Аскаријан, руско-ерменски физичар кој го претпоставил тоа во 1962 година.

Зрачењето за првпат експериментално било забележано во 2000 година, 38 години по неговото теоретско предвидување. Досега ефектот е набљудуван во силициумски песок, камена сол, мраз, и Земјината атмосфера.

Ефектот е од примарен интерес за користење на булк-материја за откривање на ултрависока енергетска неутрина. Експериментот на Антарктичката импулсна минлива антена (АНИТА) користи антени прикачени на балон што лета над Антарктикот за да се открие Аскаријанското зрачење кое е произведено додека космичките неутрини патуваат низ мразот. Неколку експерименти ја користеле и Месечината како неутрино-детектор врз основа на откривање на Аскаријанското зрачење.

## Поврзано

* Зрачење на Черенков

## Наводи

Категорија:Физички појави
Категорија:Честична физика
Северноатлантски договор

мини|Тековни земји-членки на НАТО|500п
**Северноатлантски договор**, понекогаш нарекуван **Вашингтонски договор** — договор кој е спроведуван од Северноатлантската договорна организација, и кој претставува нејзина правна основа. Договорот бил потпишан во Вашингтон на 4 април 1949 година од комитет предводен од американскиот дипломат Теодор Ахилес. Претходни тајни разговори се воделе во Пентагон помеѓу 22 март и 1 април 1948 година. Ахилес му оддава признание на американскиот дипломат Џон Д. Хикерсон за најважните делови од договорот.

Со потпишување на Северноатлантскиот договор, страните се решени „да ја заштитат слободата, заедничкото наследство и цивилизација на народите, засновани врз принципите на демократија, поединечна слобода и владеење на правото“.

## Членки
;Членки основачки
Следните дванаесет држави го потпишале договорот и со тоа станале основачки членки на НАТО:
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

;Подоцнежни членки
Следните 18 држави се приклучиле на договорот по 12-те држави основачи:
*  (1952)
*  (1952)
*  (1955)
*  (1982)
*  (1999)
*  (1999)
*  (1999)
*  (2004)
*  (2004)
*  (2004)
*  (2004)
*  (2004)
*  (2004)
*  (2004)
*  (2009)
*  (2009)
*  (2017)
*  (2020)

## Наводи

## Надворешни врски
* Официјален текст на Северноатлантскиот договор

Категорија:Повелби
Јужна Франција

**Јужна Франција** (или **Миди**; , ) — географско подрачје кое ги опфаќа оние региони во Франција кои се граничат со Атлантскиот Океан јужно од Поатевенското Блато, Шпанија, Средоземното Море и Италија. Ги опфаќа југот на Нова Аквитанија на запад, Окситанија во средиштето, јужните делови на Оверњ-Рона-Алпи на североисток, Прованса-Алпи-Азурен Брег на југоисток, како и островот Корзика, исто така на југоисток.

Поимот „Миди“  доаѓа од старофранцуските зборови **' („средина“) и **' („ден“), слично на поимот Мецоџорно (**') со кој се опишува Јужна Италија или Мјазаз (**') со кој се означува југот на романски. Сето ова значи пладне и е синонимно со јужниот дел на Франција, бидејќи во сите краишта на северната полутопка северно од Северниот Повратник, на пладне сонцето е на југ. Оваа синонимија постоела и во среднофранцускиот, каде зборот *меридијан* (**) означува и „пладне“ и „југ“. Се смета дека Миди започнува од Валанс.

## Географија
Подрачјето на Јужна Франција во голема мера соодветствува на големата културно-историска област Окситанија во Јужна Европа, каде во минатото преовладувал окситанскиот јазик. Иако се дел од Окситанија, регионите Оверњ и Лимузен обично не се сметаат за јужнофранцуски. Најголеми градови во Јужна Франција се Марсеј, Тулуза, Бордо, Ница и Монпелје. На ова подрачје се протегаат и Пиринеите и Француските Алпи, во неговиот југозападен, односно источен дел. Неретко се вбројува и островот Корзика, кој е на југ од континентална Франција и веднаш над островот Сардинија (Италија).

## Туризам
Позначајни посетителски знамнитости се римскиот аквадукт Пон ди Гар и Нимската арена, Вердонската Клисура во Горнопровансалските Алпи, Јужниот Канал кој ја поврзува Тулуза со Средоземното Море, како и природните области Ларзак, Либерон и Медок. Во југоисточната четвртина на подрачјето е познатата Француска ривиера.

Особено истакнати по своето архитектонско наследство се помалите градови Русијон, Менерб, Корд сир Сјел, Горд, Рокамадур, Рен ле Шато, Ле Бо де Прованс, Лурмарен, Гасен, Сен Пол де Ванс, Лил сир ла Сорг, Сејан, Кријон ле Брав и Сен Реми де Прованс.


Nizza-overview-4070938-PanoPS.jpg|Ница, Приморски Алпи — најзпонатиот град во Јужна Франција, но не и најголемиот
Road-view at Sainte-Maxim with very old pinetrees. Lovely - panoramio.jpg|Крајбрежен пат кај Сент Максим
Champ de lavande,France.jpg|Полиња со лаванда во Прованса, познато обележје на Јужна Франција
Pont du Gard 001.jpg|Аквадуктот Пон ди Гар
Terroir Vacqueyras.jpg|Лозје во Воклиз од кое се прави провансалско вино
LescunVueVersPasDAzuns.jpg|Традиционален предел во историската покраина Беарн, денес во департманот Атлантски Пиринеи


## Поврзано
* Окситанија
* Гаскоња
* Беарн
* Југозападна Европа

## Наводи

Категорија:Географија на Франција
Категорија:Јужна Европа
Национален музеј (Прага)

**Националниот музеј (НМ)** () — чешка музејска институција наменета за систематски да основа, подготвува и јавно изложува природни научни и историски колекции. Основана е во 1818 година од Кашпар Марија Штернберг. Истовремено, во процесот на основањето на музејот силно бил вклучен и историчарот Франтишек Палачки.

Во Националниот музеј има речиси 14 милиони предмети од областа на природната историја, историја, уметност, музика и библиотекарство, кои се наоѓаат во десетици музејски згради. Главната зграда на Националниот музеј е реновирана во периодот од 2011-2019 година.

## Потекло

По Француската револуција, кралските и приватните уметничките, научни и културни колекции биле ставени на располагање на јавноста. Почетоците на музејот може да се видат уште во 1796 година кога е основано приватното Друштво на патриотски пријатели на уметноста од грофот Каспер Стернберк-Мандершид и група други истакнати благородници. Предвидената цел на друштвото била „обновување на унапредувањето на уметноста и вкусот“ и за време на Јосиф Втори, таа ќе се спротивстави на кралот. Во 1800 година, групата ја основа Академијата за ликовни уметности, која обучувала студенти за прогресивни форми на уметност и историја.

## Колекции и оддели
мини|Главната сала на Националниот музеј на Чешка
Во Националниот музеј моментално има неколку милиони предметни материјал кои се распоредени во три главни дела: природниот музеј, историскиот музеј и библиотеката.

## Наводи

## Надворешни врски

* Официјално мрежно место на Националниот музеј

Категорија:Национални споменици на културата на Чешка
Категорија:Куполи
Категорија:Природонаучни музеи
Категорија:Национални музеи
Категорија:Историски музеи во Чешка
Категорија:Прага
Андреј Бабиш

**Андреј Бабиш** (; роден на 2 септември 1954 година) — чешки политичар кој моментално е премиер на Чешка од декември 2017 година и основачки лидер на партијата АНО од 2012 година. Претходно бил министер за финансии и вицепремиер од 2014 до 2017 година. Пред да влезе во политиката бил стопанственик.

## Наводи

Категорија:Премиери на Чешка
Категорија:Живи луѓе
Категорија:Чешки стопанственици
Категорија:Родени во 1954 година
Категорија:Статии со извори на чешки (cs)
Дунаујварошки универзитет

**Дунаујварошкиот универзитет** (пред 2016 година: **Дунаујварошки колеџ**) ― универзитет во Унгарија. Образовното средиште во Дунаујварош нуди додипломски курсеви за сметачки инженер, инженерски бизнис раководство, комуникација и медиуми, бизнис администрација, материјално инженерство, машински инженер и магистерска диплома по наставник по инженерство*.*

## Наводи

## Надворешни врски

* Дунаујварошки универзитет

Категорија:Универзитети во Унгарија
Хуманистички универзитет

**Хуманистичкиот универзитет** (холандски: *Universiteit voor Humanistiek* (**UvH**)) - универзитет во Утрехт, Холандија. Тој е најмладиот универзитет во Холандија и има околу 550 студенти. Тоа е исто така единствениот универзитет кој нуди програма за дипломирање на хуманистика. Универзитетот бил основан во 1989 година со издигнување на статусот на веќе постоечко училиште за високо образование на холандското секуларно здружение „Хуманистички завет“.

## Наводи

## Надворешни врски

* Универзитетска мрежна страница &ndash;  англиски
* Универзитетска мрежна страница &ndash; холандски

Категорија:Универзитети во Холандија
Категорија:Утрехт
Тараклиски државен универзитет

**Тараклискиот државен универзитет** „Григориј Цамблак“ (; ) - државен универзитет сместен во Тараклија, Молдавија.

## Историја
Универзитетот бил отворен на 1 октомври 2004 година. Тогашниот претседател на Молдавија, Владимир Воронин и претседателот на Бугарија, Георги Прванов присуствувале на инаугуративната церемонија. Во 2019 година, молдавскиот претседател Игор Додон го увериl бугарскиот претседател Румен Радев дека молдавската страна ќе го преобрази универзитетот во филијала на бугарскиот Русески универзитет.

## Насоки
Универзитетот нуди и додипломски и постдипломски насокии. Некои од темите што се предаваат на овој универзитет се:

* Бугарски јазик и книжевност и романски јазик и книжевност;
* Романски јазик и книжевност и англиски јазик и книжевност;
* Педагогија на основно образование;
* Музика;
* Историја;
* Услуги по социјална заштита;
* Сметководство;
* Предучилишна педагогија и романски јазик и книжевност.

## Наводи

## Надворешни врски

* 

Категорија:Координати на Википодатоците
Категорија:Универзитети во Молдавија
Турско-германски универзитет

мини|Отварање на универзитетот
**Турско-германскиот универзитет** (, ) - државен универзитет сместен во Истанбул, Турција. Универзитетот бил основан во 2013 година со намера да има институт што ги спојува академските традиции и од Германија и од Турција. Универзитетот нуди насокии на турски, англиски и германски јазик.

Трошоците за универзитетот ги делат Германија и Турција. Турција се грижи за трошоците за зградите. Од 2009-2020 година, од Сојузното министерство за образование и истражување биле инвестирани околу 28 милиони евра од Германија.

Во 2016 година, шест академици бил отпуштени, вклучувајќи двајца неисправни декани. Како реакција на критиката изнесена од академици од Германија, ректорот Халил Аканат изјавил дека академиците од Германија сакаат само да ја деградираат Турција.

Во февруари 2021 година излегло дека академикот Таџетин Кутај, кој имал договор со универзитетот, постојано објавувал расистички и хомофобични твитови. Студентите на универзитетот протестирале против тоа.

## Наводи


Категорија:Универзитети и колеџи во Истанбул
Категорија:Координати на Википодатоците
Брукелен

**Брукелен** () е град и поранешна општина во Холандија, во покраината Утрехт. Сместен е на северозапад од градот  Утрехт, покрај реката Вехт и близу езерата на Лосдрехт Пласен, област со природен и туристички интерес. Припаѓа на областа наречена Вехтстрик.

## Историја
Во текот на 17 век, многу богати трговски семејства од Амстердам ги граделе своите дворци покрај реката близу Брукелен. На 1 јануари, 2011 година, Брукелен бил споен со Лунен и Марсен со што го формирале Стихтсе Вехт. Постои голем хотел Ван дер Валк (хотел Брукелен), чија фасада е во кинески стил. Универзитетот Нинроде се наоѓа во Брукелен. Покрај тоа, општината Бруклин во Њујорк е именувана по Брукелен (види Историја на Бруклин).

## Транспорт
* Железничка станица Брукелен
* Автобуски број: 120, 130, 143, 524 and 526

## Галерија

File:Breukelen, Nijenrode foto5 2007-03-25 09.45.JPG|Дворецот Брукелен/Универзитетот Нинроде
File:2007-03-25 10.04 Breukelen, ophaalbrug bij de Vecht.JPG|Брукелен, подвижен мост преку реката Вехт
File:2007-04-18 18.33 Breukelen, molen foto2.JPG|Ветерницата Брукелен


## Поврзано
* Филмскиот глумец Рутгер Хауер, исто така е роден во Брукелен.

## Наводи

* Статистичките податоци се земeни од SDU Staatscourant

## Надворешни врски

* A map of Breukelen

Категорија:Градови во Холандија
Категорија:Населени места во Утрехт (покраина)
Бабас

**Бабас** ― византиско утврдување од 6 век, оддалечено десетина километри североисточно од Прилеп. Едно од 46те утврдувања што ги изградил или обновил во Македонија, императорот Јустинијан, во периодот помеѓу 532 и 545 година. Утврдувањето имало задача да ги чува приодите кон Пелагонија преку Присадскиот проод и преку Плетвар.

## Наводи


Категорија:Археолошки наоѓалишта во Македонија
Категорија:Тврдини во Македонија
Категорија:Културно наследство на Македонија во Општина Прилеп
Отерндорф

**Отерндорф** (; ) — мал град во округот Куксхафен, во сојузната покраина Долна Саксонија, Германија. Се наоѓа на устието на реката Медем, дел од делтата на Елба.

Градот претставува административно седиште на општинската заедница Ланд Хаделн.

Стариот дел на градот вклучува бројни фахверк-куќи.

## Географија
### Местоположба

Отерндорф се наоѓа на северниот брег од Долна Елба, во рамките на округот Куксхафен, во Долна Саксонија, припаѓајќи на историската област Хаделнски крја.

### Градски единици

* Отерндорф (гл. место)
* Остеренде Отерндорф
* Вестеренде Отерндорф

## Историја

Отерндорф припаѓал на Ланд Хаделн, најпрвин како ексклава на Саксо-Витенберг, а подоцна по поделбата на династијата во 1296 година како дел на Саксо-Лауенбург. Прв пишан доказ за постоењето на градот Отерндорф потекнува од 1261 година во документ напишан од Годефридус, кој бил свештеник. Во 1400 година, Отерндорф ги добил градските права од војводата Ерих IV, војвода на Саксо-Лауенбург.

### Припојувања

На 1 август 1929 година самостојните општини Остеренде Отерндорф и Вестеренде Отерндорф биле припоени кон градот.

### Движење на населението

1 Податоците од 1929 г. за припоените места: Остеренде Отерндорф (1.280 жит.) и Вестеренде Отерндорф (997 жит.)
2 Резултатите од пописот на 6 јуни
3 Резултатите од пописот на 27 мај
4 податоци на 31 декември

## Политика
### Градски совет

Градскиот совет се состои од 20 избрани членови, што одговара за градови со број на жители помеѓу 7.001 и 8.000 жители. Членовите се избираат на општи избори на секои пет години.

На последните општински избори на 11 септември 2016 година биле добиени следниве резултати:

### Градоначалник

Градскиот совет го избрал членот на советот Томас Булвинкел (CDU) за градоначалник за претстојниот период.

### Збратимени градови

Отерндорф е збратимен со следниве градови:

*  Шерингам, Велика Британија
*  Пенцлин, Германија

## Стопанство

Денес, Отерндорф е омилено туристичко одредиште. Постојат неколку бањски езера близу плажата, камп-места, бројни апартмани и хостели. Градот е средиште на туризмот во т.н. Куксланд.

## Познати луѓе

* Хелмут Фридрикс (1899-1945) ― СС водач, член на Рајхстагот
* Торстен Шрифер (р. 1976) ― германски фудбалски судија
* Андре Хан (born 1990) ― германски фудбалер

## Галерија


Податотека:Otterndorf Kranichhaus.jpg|Краниххаус
Податотека:Otterndorf.4.JPG|Улица во градот
Податотека:Otterndorf Hadler Haus 01.jpg|Хадлерхаус
Податотека:Otterndorf lateinschule 01.jpg|Латинското училиште
Податотека:Otterndorf 2005 -Hafen- by-RaBoe 02.jpg|Мало пристаниште


## Наводи

## Надворешни врски

*  

Категорија:Куксхафен (округ)
Никола Бабунски

**Никола Бабунски** ( во ) ― револуционер, македонски партизан и учесник во НОВ.

## Животопис
Тој е еден од организаторите на НОВ во Велес. Член на СКОЈ од 1934 година, а на КПЈ од 1935 година. Секретар на Месниот комитет на КПЈ за Велес (со прекини) од 1938 година до мај 1940 година, кога бил затворен. Од затвор се вратил во мај 1941 година, по што бил избран за секретар на МК КПЈ за Велес. Од декември 1941 година до март 1942 година бил во скопскиот затвор, а од август 1942 година до 1943 година, во затворот во Златоград, Бугарија. Од септември до декември 1944 година, ја вршел должноста секретар на ОК КПМ за Велес. По војната работел во Народниот фронт и во МВР на Македонија. Поради симпатии кон Советскиот Сојуз, двапати бил испратен на Голи Оток.

## Наводи


Категорија:Затвореници на Голи Оток
Категорија:Репресирани поради Резолуцијата на Информбирото
Категорија:Велешани репресирани од југословенскиот режим
Категорија:Дејци на КПМ
Категорија:Дејци на КПЈ
Вртечки судир на уништување

Во атомската физика, **вртечкиот судир на уништување** (или **спин-дезориентација** ) е физичко влијание кога аголниот момент на центрифугата на атомот е неповратно измешан.

Овој вид судир може да биде значаен спин механизам за релаксација за поларизирана пареа на алкален метал. Особено, стапката на олеснување на атомите алкален метал во СЕРФ атомските магнетометри е доминирана од страна на вртечките судири на уништување.

## Користена литература

Категорија:Атомска физика
Бадухава

**Бадухава** ― термин кој означувал повеќе видови даноци, глоби или такси. Во бадухава се вбројувале: ресми-арус, џурм ве-џинает, ресми-тапу, ресми-тутун, качкун и други. Овие даноци ги плаќале и муслиманите и христијаните, како и припадниците на воениот ред и рајата. Во Турското Царство спаѓала во слободни ресуми, односно припаѓала во целина на носителот на имутетното добро. Најважна ставка во оваа група приходи бил диетот - крвнината, од која една половина му се давала на оштетеното лице, а другата на носителот на имунитетното добро. 

## Наводи
Стеван Базеркоски - Лански

**Стеван Базеркоски - Лански** (во  ―  во , Прилепско) ― револуционер, македонски партизан и учесник во НОВ.

## Животопис
мини|лево|Споменик во Прилепец посветен на деветтемина борци од партизанскиот одред „Ѓорче Петров“ кои на 19 декември 1942 година откако беа предадени загинаа во борба против бугарската војска и полиција

Стеван бил учесник во работничкото и комунистишкото движење и борец во првиот Прилепски партизански одред. Член е на СКОЈ од 1940 година, а на КПЈ од 1941 година. Од 1941 година работел на подготовките за оруженото востание во прилепскиот крај. Од октомври до декември 1941 година, се наоѓал во Прилепскиот НОПО „''Гоце Делчев“''. По расформирањето на одредот, работел во Скопје. Во мај 1942 година стапил во Прилепскиот НОПО ''„Ѓорче Петров“''. Загинал во борба со бугарската војска и полиција, во близина на селото Прилепец.

## Наводи


## Надворешни врски

* Загинаа деветмина борци на партизанскиот одред „Ѓорче Петров“
* Стеван Базеркоски – Лански

Категорија:Жртви на Бугарската окупација на Македонија во Втората светска војна
Мансурасаурус

***Мансурасаурус*** (што значи „*гуштер од Мансура*“) — род на титаносауруски сауроподски диносаурус кој живеел за време на Доцна Креда на територијата на денешен Египет. Типскиот вид и единствениот вид е *Mansourasaurus shahinae* .

Откривањето на *Мансурасаурус*от било сметано за доста значајно од палеонтолозите, бидејќи многу малку остатоци од доцна креда биле пронајдени во Африка каде карпестите слоеви што зачувуваат остатоци и произведуваат богати фосили претходно не биле пронајдени на или близу до нивото на земјата.

## Откривање и именување

Хешам Салам, палеонтолог од универзитетот Мансура, заедно со тим студенти откриле скелет од сауропод во оазата Дакла во западна пустина во Египет. Во 2016 година, било објавено дека биле ископани над триесет примероци од диносауруси, меѓу нив и титаносауриски сауроподи.

Врз основа на овој скелет, типскиот вид *Mansourasaurus shahinae* бил именуван и опишан во јануари 2018 година, од страна на Хешам М. Салам, Ерик Горскак, Патрик М. О'Конор, Иман А. ел-Дауди, Сана ел-Сајед, Сара Сабер, Махмуд А. Кора, Жозеф Сертих, Ерик Р. Сејферт и Метју Ц. Ламана. Општото име се однесува на универзитетот Мансура. Специфичното име ја одликува Мона Шахин, една од основачите на Центарот за палеонтологија на ’рбетници на Универзитетот Мансура.

Примерокот кој бил опишан во 2018 година е негова холотип, **MUVP 200,** откриен во слој од Формацијата Кусеир која датира од времето на кампан пред околу 73 милиони години. Се состои од делумен скелет со череп и долни вилици. Содржи фрагмент од покривот на черепот, дел од долната мозочна кутија, стоматолошките заби на долните вилици, три пршлени на вратот, два задни пршлени, осум ребра, десната скапула, десната коракоида, и хумерите, полупречник, третиот метакарпал, три метатарзи и делови на остеодермите . Скелетот бил пронајден на површина од четири на три метри. Не бил артикулиран. Авторите заклучиле дека холотипот е малолетнички примерок, бидејќи коските на неговиот рамен појас сè уште не биле споени.

## Опис
Единката - не целосно порасната - холотип била околу 8-10 метри долга. Тој веројатно тежел околу 5 тони, приближно исто како и африканскиот слон .

## Филогенија
*Мансурасаурус* бил сместен во Титаносаурија во изведена положба како *сестрин* вид на Лохекотитанит. Кладската анализа покажала дека припаѓа на клад на евроазиските сауроподи, вклучувајќи ги *[[Ампелосаурус]]*, *[[Лираиносаурус]]*, *[[Немегтосаурус]]*, *[[Опистоцеликаудија]]* и *[[Палудититан]]*, помалку или повеќе современи форми. Хипотезите за односите меѓу доцноамериканскиот африкански и евроазискиот сауропод биле тешко тестирани, бидејќи многу малку од нивните остатоци биле пронајдени во Африка. *Мансурасаурусот* е најпознат континентален африкански (т.е. со исклучок на Мадагаскар) титаносаурус од Горна креда од временскиот период по кеноман . Неговото постоење ќе покаже дека континентот е далеку помалку изолиран од различните евроазиски копнени сауроподи отколку што се претпоставувало. Предците на *Мансурасаурус*от би стигнале до Африка од Европа.

## Наводи

Категорија:Литостротија
Категорија:Диносауруси од доцната креда во Африка
Хемор (општинска заедница)

мини|Поглед кон црквата во Хемор

**Хемор** () — општинска заедница во округот Куксхафен, во сојузната покраина Долна Саксонија, Германија. Нејзино седиште е градот Хемор.

Општинската заедница Хемор се состои од следниве општини:

# Хехтхаузен
# Хемор
# Остен

Категорија:Општински заедници во Долна Саксонија
Тајванска канаста

**„Тајванска канаста“** — југословенски филм од 1985 година, во режија на Горан Марковиќ. Главните улоги ги толкуваат: Борис Комнениќ, Неда Арнериќ, Радко Полич, Предраг Манојловиќ итн.

## Синопсис
Саша е 40-годишен невработен архитект. Покрај сопругата, тој одржува љубовна врска со девојката Вања, а одржува контакти и со други жени. Истовремено, тој изработува подвижни скулптури кои никој освен него не ги сфаќа сериозно. Невротичен и несигурен, тој потполно им одговара на неколку сомнителни луѓе кои успеваат да му го наметнат своето влијание.

## Наводи

Категорија:Југословенски филмови
Категорија:Српски филмови
Категорија:Филмови на српски јазик
Категорија:Филмови на српскохрватски јазик
Категорија:Филмови од 1985 година
Категорија:Филмови на Горан Марковиќ
Категорија:Филмови со Неда Арнериќ
Категорија:Филмови со Радко Полич
Категорија:Филмови со Борис Комнениќ
Категорија:Филмови со Предраг Манојловиќ
Палудититан

***Палудититан*** — род на титаносауруски сауроподски диносаурус кој живеел за време на Доцна Креда на територијата на денешна Романија, односно на островот познат како Хатег 

*Палудититан* бил мал член на Сауропода, со висина на рамото од околу 2 метри. Григориј С. Пол во 2016 година ја проценил должината на *Magyarosaurus dacus* и *Палудититанот*, според него сметан за можен единствен таксон, на 6 метри и тежина од еден тон.

Во 2002 година, белгиско-романска експедиција открила скелет од сауропод во коритото на реката Раул Маре. Во тоа време тој бил најцелосниот скелет на сауропод откриен во Романија. Во 2010 година, типскиот вид*Paludititan nalatzensis* бил именуван и опишан од Золтан Цики, Влад Кодреја, Католин Мурзеа и Паскал Годефројт . Генеричкото име потекнува од латински *palus*, „мочуриште“ и грчкото титан . Специфичното име се однесува на неговото наоѓалиште Налат-Вад.

Холотипот, **UBB NVM1** се состои од делумен скелет на кој му недостасува черепот. Содржи три грбни пршлени, најмалку девет опашкасти пршлени, дванаесет шеврони, десна половина на карлицата, лев седална коска, долниот крај на десната бутна коска и две канџи на прстите. Остатоците не биле пронајдени во артикулација, но во толку блиско здружување што веројатно тие претставуваат единствена единка.

Опишувачките автори на *Палудититан ја* разгледувале можноста скелетот да е примерок од *Magyarosaurus dacus*, титаносауриски саурод кој го дели истото живеалиште. Преостанатите остатоци биле идентични. Од друга страна, тие не покажале никакви заеднички уникатни особини, синапоморфии, а *M. dacus* е познат од друга локација. Тие се чувствувале оправдано да именуваат посебен таксон, во очекување на понатамошни откритија.

## Еволутивни односи
*Палудититан* бил сместен во 2010 година во Титаносаурија . Поточно, се сметал за веројатен член на Литостротија. Кладистичката анализа сугерирала дека станува збор за сестрински вид на јужноамериканскиот *[[Епактосаурус|Епахтосаурус]]* .

## Палеоекологија
*Палудититанот* живеел во периодот на креда на островот Хатег со различни збир на животни, вклучувајќи и други островски џуџиња, како што се *Маџаросаурус*, хардосауридот Телматосаурус и игуанодонтот Залмоксес. Ендемски диносаурусите вклучуваат *[[Струтиосаурус]]*, неколку мали влекачи како *Bradycneme*, *Elopteryx*, *Heptasteornis*  и avialan *Balaur* . Главниот грабливец на екосистемот на островот бил џиновскиот атехардиден птеросаурс *Хацегоптерикс* .

## Наводи

Категорија:Титаносаурус
Категорија:Диносауруси од доцната креда во Европа