Хронолошка скала на Големата експлозија

Оваа **хронолошка скала** го прикажува редоследот на настани според теоријата за Големата експлозија, од почетокот на времето, па сè до крајот на Темното доба.

Ова е логаритамска скала што прикажува 10 \cdot \log_{10} *секунди* наместо *секунда*. На пример, една микросекунда изнесува 10 \cdot \log_{10} 0,000 001 = 10 \cdot (-6) = -60. За да го претвориме -30 од скалата во секунди, пресметуваме 10^{-\frac{30}{10}} = 10^{-3} = 0,001 секунди = една милисекунда. На логаритамската скала, еден степен трае десет пати подолго од претходниот.


ImageSize = width:720 height:1000
PlotArea = left:40 right:256 bottom:75 top:75

Colors =
  id:period1  value:rgb(1,1,0.7) # light yellow
  id:period2  value:rgb(0.7,0.7,1) # light blue
  id:events   value:rgb(1,0.7,1) # light purple
  id:era1     Value:yellowgreen
  id:era2     value:lightorange
  id:time1    Value:coral
  id:time2    Value:lavender

DateFormat = yyyy
Period = from:-430 till:155
TimeAxis = format:yyyy orientation:vertical # order:reverse does not work
ScaleMajor = unit:year increment:10 start:-430 # second
ScaleMinor = unit:year increment:2 start:-430

AlignBars = justify

BarData =
  bar:Clock
  bar:Era
  bar:Dummy3
  bar:Periods
  bar:Dummy4
  bar:Events

TextData =
  fontsize:M
  pos:(240,75)
  text:Планкова епоха
  pos:(250,50)
  text:Голема експлозија
  pos:(20,50)
  text:"0: Линеарно време"
  pos:(10,980)
  text:"Логаритамско време"
  text:"10 · log10 секунди"
  pos:(154,946)
  text:"СЛЕДНО"
  pos:(117,931)
  text:Ѕвездородна ера
  pos:(245,950)
  text:"Прејонизација"

LineData =
  layer:front
  at:123  frompos:358 tillpos:369   width:0.5  # Превласт на материјата
  points:(369,878)(402,800)  width:0.5
  points:(402,800)(413,800)  width:0.5

PlotData=
  textcolor:black  fontsize:M

  width:53
  bar:Clock  color:events  align:right  shift:(28,3)  mark:(line,teal)
  at:-120 text:"1 пикосекунда"
  at:-90  text:"1 наносекунда"
  at:-60  text:"1 микросекунда"
  at:-30  text:"1 милисекунда"
  at:0    text:"1 секунда"
  at:36   text:"1 час"
  at:75   text:"1 година"
  at:105  text:"Илјада години"  shift:(43,3)
  at:135  text:"Милион години"

  width:53
  bar:Era  mark:(line,white)  align:center  shift:(0,0)
  from:-430  till:135  color:era1  text:"Прапочетна ера"

  width:53
  bar:Dummy3

  width:158
  bar:Periods  align:center  shift:(0,0)  mark:(line,white)
  from:-430 till:-360 color:period1  text:Епоха на големото обединување
  from:-360 till:-120 color:period2  text:Електрослаба епоха
  from:-120 till:-60  color:period1  text:Кваркова епоха
  from:-60  till:0 shift:(-40,0) align:left  color:period2  text:Хадронска епоха
  from: 0   till:23   color:period1  text:Лептонска епоха
  from: 23   till:131  color:period2  text:Фотонска епоха
  from:131  till:155  color:period1  text:"Темно доба"

  width:53
  bar:Dummy4

  width:53
  mark:(line,purple)  textcolor:black  fontsize:M
  bar:Events  color:events  align:left  shift:(30,-4)

  at:-430 shift:(30,-12) text:"Планково време - најмалата теоретски забележлива ~временска единица и миг пред кој науката ~не може да ја опише вселената. Во овој момент, ~силата на гравитацијата се одделува од електројадрената ~сила."
  at:-360           text:"Одделување на силната сила од ~електројадрената сила."
  from:-360 till:-320 align:left shift:(-55,0) color:time1  text:"Епоха на големо ширење (инфлација). Вселената се шири ~по геометриска прогресија"
  at:-320  shift:(30,4) text:"Повторно загревање по големото ширење ~со кваркови и антикваркови."
  at:-120           text:"**Слабата** сила се одделува од ~електромагнетната сила, давајќи ги четирите ~посебни сили познати денес."
  at:-60            text:"Кварковите се среќаваат само во хадрони."
  at:-30            mark:(line,white) text:"Образување на водородни јадра."
  at:0              text:"Неутрината престануваат да содејствуваат со други честички."
  at:23 shift:(30,-11)   text:"Паровите лептон/антилептон се поништуваат."
  from:23  till:31  align:center shift:(0,-4) color:time2  text:"Нуклеосинтеза"
  at:31 shift:(30,2)  text:"3 до 20 минути: Образување на хелиумски јадра"
  from:129 till:131  shift:(-114,-2) color:time1 mark:(line,white) text:"Прекомбинација"
# at:123 shift:(30,-32) text:"70.000 години: Превласт на материјата"
  at:123  mark:(line,white)  shift:(30,-83)  text:"70.000 години: Превласт на материјата"
  at:131  text:"379.000 години: Водородни и хелиумски јадра ~заробуваат електрони и образуваат стабилни атоми. Фотоните ~повеќе не можат силно да содејствуваат со други атоми. ~Вселенското микробраново позадинско зрачење тече ~слободно."
  at:155  text:"100 милиони години: Засјајува првата ѕвезда."



## Поврзано
* Голема експлозија
* Историја на вселената
* Хронолошка скала на вселената

Категорија:Големата експлозија
Голема експлозија
Категорија:Астрофизика
Категорија:Вселена
Категорија:Физичка космологија