Аврамски религии

[мини|[Верски симбол|Симболи на трите најголеми религиозни религии: Еврејската Давидова ѕвезда, христијанскиот крст и ѕвездата со полумесечина која го претставува исламот. ]]
**Аврамските религии** (збирен поим: **аврамизам**) — група религии кои водат потекло од јудаизмот на старите Израелци и обожавањето на Богот на Авраам. Аврамските религии се монотеистички, наречени така според Авраам (голема фигура опишана во Танахот и во Куранот, признаена од Евреите, христијаните, муслиманите и други). Трите големи религии своето потеклото го наоѓаат во двата сина на Авраам. За Евреите и христијаните тоа е неговиот најмлад син Исак и за муслиманите, неговиот најстар Исмаил.
мини|Верски групи како процент од светската популација (2005)
Аврамските религии се прошириле на глобално ниво преку прифаќањето на христијанството од страна на Римската Империја во IV век и исламот од исламските империи од VII век. Денес аврамските религии се една од најголемите поделби во компаративната религија (заедно со религиите од Индија, Иран и Источна Азија ). Најголемите аврамски религии по хронолошки редослед на основање се јудаизмот (основата на другите две религии) во VII век пр.н.е., христијанството во I век од н.е., и исламот во VII век од н.е.

Христијанството, исламот и јудаизмот се аврамски религии со најголем број приврзаници. Аврамските религии со помалку приврзаници ја вклучуваат друзиската вера  (понекогаш се смета за дел од исламот),бахаизмот и растафаријанството .

, се проценува дека 55.5% (3.8&nbsp;милијарда луѓе) од вкупната популација на светот се припадници на аврамските религии. Христијани се декларираат 31.2% од светската популација, Исламот има 24.1%, а јудаизмот 0.2%

## Потекло на поимот
Католичкиот изучувач на исламот Луј Масињон изјавил дека изразот „аврамска религија“ значи дека сите овие религии потекнуваат од еден духовен извор. Современиот термин потекнува од множината форма на „*религијата на Ибрахим*“, арапската форма на името на Авраам.

Божјото ветување во *Откровение* 15: 4-8 во врска со наследниците на Авраам станало парадигматско за Евреите, кои за Авраам велат „нашиот татко Авраам“ (*Аврахам Авину* ). Со појавата на христијанството, апостол Павле, во Римјаните 4: 11-12, исто така го нарекол „татко на сите“ оние што имаат вера, обрежани или необрежани. Исламот исто така се замислил како религија на Авраам.

Сите аврамски религии тврдат директна лоза на Авраам, иако во христијанството тоа повеќе се сфаќа во духовна смисла:

* Авраам е запишан во Тората како предок на Израелците преку неговиот син Исак, роден од Сара преку ветување дадено во Стариот завет. [ *Откровение* 17:16 ] 
* Христијаните го потврдуваат потеклото на Евреите во Авраам, но за нив верата е таа што го одредува прашањето на христијанското, а не линеарното директно потекло.
* Исламската традиција е дека Мухамед, како Арап, потекнува од синот на Авраам, Исмаил . Еврејската традиција ги изедначува и потомците на Исмаил, Исмаелитите со Арапите, додека потомците на Исак преку Јаков, кој подоцна бил познат и како Израел, се Израелците.

## Потекло и историја
Цивилизациите што се развиле во Месопотамија влијаеле врз некои религиозни текстови, особено на Хебрејската Библија и Стариот завет. За Авраам се вели дека потекнува од Месопотамија.

* Јудаизмот се смета себеси за религија на потомците на Јаков,  внук на Авраам. Има строго унитарно гледиште за Бог, а централната света книга за скоро сите гранки е Масоретскиот текст како што е објаснето во Тората. Во 19 век и 20 век, јудаизмот развил мал број гранки, од кои најзначајни се православните, конзервативните и реформираните .
* Христијанството започнало како секта на јудаизмот  во Средоземјето  од првиот век од н.е. и се развило во посебна религија - христијанство - со карактеристични верувања и практики. Исус е централна фигура на христијанството, за кое скоро сите деноминации се смета дека е Бог Син, една личност на Троица. Во текот на многуте векови, христијанството се поделило на три главни гранки (католички, православни и протестанти ), десетици значајни деноминации и стотици помали.
* Исламот се појавил на Арапскиот Полуостров  во VII век од н.е. со строго унитарно гледиште за Бога . Муслиманите сметаат дека Куранот е крајниот авторитет, како што е откриено и објаснето преку учењата и практиките  на еден централен, но не божествен пророк, Мухамед. Исламската вера ги смета сите пророци и гласници од Адам преку последниот гласник (Мухамед) да ги носат истите исламски монотеистички принципи. Набргу по основањето, исламот се поделил на две главни гранки (сунитски и шиитски ислам), од кои секоја сега има голем број деноминации.

## Припаднички религии
[мини|Еврејски [рабин со Тора]]

### Јудаизам
Еден од основните текстови на јудаизмот е Танах, каде се кажува за односот на Израелците со Бог од нивната најрана историја до изградбата на Вториот храм (околу 535 пр.н.е.). Авраам е поздравен како прв хебрејски татко на еврејскиот народ . Еден од неговите правнуци бил Јуда, од кого религијата на крајот го добила своето име. Израелците првично биле поголем број племиња кои живееле во Кралството Израел и Јудеја.

Откако биле освоени и прогонети, некои членови на Кралството Јудеја на крајот се вратиле во Израел. Подоцна тие формирале независна држава под Хасмонејската династија во 2 и 1 век пр.н.е., пред да потпаднат под власта на Римското Царство, кое исто така ја освоило државата и ги растерало нејзините жители. Од 2 до 6 век, Евреите го напишале Талмудот, долгогодишно дело на правни пресуди и библиска егзегеза, што заедно со Танахот е клучен текст на јудаизмот.

### Христијанство
[мини|Христијанството се темели на учењата во [Библија|Библијата. ]]
Христијанството започнало во 1 век како секта во рамките на јудаизмот што прв ја водел Исус. Неговите следбеници го сметале за Месија, како во Исповедта на Петар. Тие веруваат дека по неговото распнување и смрт постои воскреснување и дека Бог ќе се врати на крајот на времето за да им суди на живите и мртвите и да создаде вечно Божјо Царство. Неколку децении по смртта на Исус, новото движење се разделило од јудаизмот. Христијанското учење се заснова на Стариот и на Новиот завет на Библијата.

После неколку периоди на наизменични гонења и релативен мир *наспроти* римските власти под различни администрации, христијанството станало државна црква на Римската Империја во 380 година, но од самиот почеток е поделено во разни цркви. Византиското Царство се обидела да го обедини христијанскиот свет, но тоа официјално завршило со источно-западниот раскол од 1054 година. Во 16 век, раѓањето и растот на протестантството за време на реформацијата дополнително го поделиле христијанството.

### Ислам
[мини|[Кенотаф над пештерата на патријарсите,кој традиционално се смета за гробот на Авраам.]]
Исламот се заснова на учењата на Куранот. Иако смета дека Мухамед е Печат на пророците, исламот учи дека секој пророк го проповедал исламот, бидејќи зборот ислам буквално значи потчинување на Бога, главниот концепт што го проповедаат сите аврамски пророци. Според учењата на Куранот, муслиманите се директно и конечно откритие и зборови на Алах (т.е. Бог на арапски). Исламот, како христијанството, е универзална религија. Како јудаизмот, тој има строго унитарна концепција за Бог, наречена *[[тевхид]]* или „строг“ монотеизам.

## Други аврамски религии

### [[Бабизам]]
**Бабизмот** (  ), исто така познат како **бајанска вера**  ( арапски :  , *Бајани* ), е монотеистичка религија во која се тврди дека постои еден *бестелесен*, непознат и несфатлив Бог  кој ја манифестира својата волја во бескрајна серија на теофании, наречени *богојавленија* (арапски:   ). Тоа е исклучително мала религија, со не повеќе од неколку илјади приврзаници според тековните проценки, од кои повеќето се сконцентрирани во Иран. Основана е од „Али Мухамед Ширази“ кој прв ја презеде титулата Баб ( „Порта“) од каде религијата го добила своето име, односно, од верувањето дека тој бил портата на дванаесеттиот имам.

Основан во 1844 година, бабизмот цветал во Персија до 1852 година, а потоа продолжил да постои во Османлиското Царство, особено во Кипар. Како аномалија меѓу исламските месијански движења, движењето сигнализира прекин на исламот, започнувајќи нов религиозен систем со свои уникатни закони, учења и практики. 
мини|Деветкраката ѕвезда како симбол на бахаизмот

### [[Бахаизам]]
мини|Друзиска ѕвезда
**Бахаизмот**, кој датира од крајот на 19 век, е ново религиозно движење, кое понекогаш е наведено како аврамско од страна на научни извори на различни полиња.  Бахаула (1817–1892), основачот, тврдел дека е пророк со потекло од Авраам. Религијата дели многу заеднички точки со јудаизмот, христијанството и исламот. Го нагласува монотеизмот и верува во еден вечен трансцендентен Бог,

### Друзизам
Друзизам е монотеистичка религија заснована на учења на високи исламски фигури како Хамза ибн-Али ибн-Ахмад и Ал-Хаким би-Амр Алах, и грчки филозофи како Платон и Аристотел. Хамза ибн Али ибн Ахмад се смета за основач на друзизмот и главен автор на ракописите. Јето од Мидијан се смета за предок на Друзите, кои го почитуваат како свој духовен основач и главен пророк.

Посланието на мудроста е основниот текст на друзизмот  кој вклучува елементи на исламот, гностицизмот, неоплатонизмот,  питагорејанството, христијанството, хиндуизмот  и други филозофии и верувања, создавајќи посебна и таинствена теологија која е позната по толкувањето на езотерично религиските списи и истакнувањето на улогата на умот и вистинитоста. Друзите ја следат теофанијата, и веруваат во реинкарнација или пренесување на душата. На крајот на циклусот на повторното раѓање, што се постигнува преку последователни реинкарнации, душата се соединува со Космичкиот ум (*Ал Аакал Ал Кули*). Во друзизмот Исус се смета за еден од најважните Божји пророци.

Друзизмот често се класифицира како гранка на Исмаили шиитскиот ислам. И покрај тоа што верата првично се развила од Исмаили Исламот, друзите не се сметаат за муслимани.

### Мандејство
Мандејството (  , Мандаја) е монотеистичка гностичка религија   со силно дуалистички поглед на светот. Нејзините приврзаници, Мандејците, ги почитуваат Адам, Авел, Сет, Енос, Ное, Шем, Арам и особено Јован Крстител . Повремено, Мандејците се нарекуваат „христијани на Свети Јован“ од страна на Евреите и христијаните.

Мандејците не го обожаваат Богот на Авраам и го мразат Авраам сметајќи го, заедно со Мојсеј, Исус и Мохамед, за лажен пророк. Тие ги сметаат аврамските религии на јудаизмот, христијанството и исламот како непријателски религии. Авраам, или Брахам, бил свештеник на Мандајците, кој, бидејќи бил обрежан, излегол во пустината со лепрозните и нечистите и почнал да му се поклонува на Јурба, една од силите на Темнината. Тогаш, преку моќта на темнината на Јурба, Авраам и неговиот народ станале силни.

### Растафаријанство
Растафаријанството понекогаш се наведува и како аврамска религија. Класифицирано како ново религиозно движење и социјално движење, се развило во Јамајка во текот на 1930-тите. Нема недостаток на централизиран авторитет и има многу хетерогеност кај практичарите, познати како Растафари, Растафаријани или Раста.

Растафаријанството потекнува од сиромашните и социјално обесправени афро-јамајски заедници. Неговата афроцентрична идеологија во голема мерка била реакција против тогашната доминантна британска колонијална култура на Јамајка. Под влијание на и Етиопијанството и движењето „ Назад кон Африка“ промовирано од црни националистички личности како Маркус Гарви . Движењето се развило откако неколку христијански свештеници, особено Леонард Хауел, прогласиле дека крунисувањето на Хаил Селасие како Цар на Етиопија во 1930 година исполнува библиско пророштво. Во 1960-тите и 1970-тите се здобило со зголемена респектибилност во рамките на Јамајка и поголема видливост во странство преку популарноста на реге- музичари како Боб Марли. Ентузијазмот за растафаријанството се намалил во осумдесеттите години на минатиот век, по смртта на Хаиле Селаси и Марли.  Постојат околу 700.000 до 1 милион растафаријанци низ целиот свет, најмногу во Јамајка но нивни заедници можат да се најдат во повеќето најголеми светски центри.

### Самарјанство
Самарјанството се заснова на некои исти книги што се користат како основа на јудаизмот, но се разликува. Верските дела ја вклучуваат Самарјанската верзија на Тората, самарјанска литургија и законски кодекси и библиски коментари.

### Шабакизам
Шабакизмот е името дадено на верувањето и практиките на Шабаците во регионот Курдистан и околу Мосул во Ирак . Мнозинството се сметаат за шиити, а малцинството се смета за сунити . И покрај ова, нивната вистинска вера и ритуали се разликуваат од исламот и имаат одлики што ги прават да се разликуваат од соседните муслимански популации. Овие вклучуваат одлики од христијанството, вклучително и исповед, и консумирање алкохол. Шабаците одат на аџилак во светиот шиитски градови како што се Наџаф и Кербала, и следат многу шиитски учења.  Главниот религиозен текст на Шабаците е Бујрук или *Китаб ал-Манагиб* (Книга на *примери* на дела). Шабакизмот смета дека поезијата на Исмаил I е откриена од Бога и тие ја рецитираат поезијата на Исмаил за време на верските состаноци.

### Јаздијанизам (религии на Језидите, Јарсани и Хинаризам)
Јаздијанизмот, или *Култот на ангелите*, е предиисламска, природна религија на Курдите. Терминот го вовел курдскиот научник Мехердад Изади за да го претставува она што тој го смета за „оригинална“ религија на Курдите  како примарни жители на Загоровските планини, сè до нивната зголемена исламизација во текот на 10 век.  Според Изади, јаздијанизмот сега се продолжува во јазидизам, јарзанизам и хинаризам. Трите традиции поднесени под терминот јаздијанизам првенствено се практикуваат во релативно изолирани заедници, од Курасан до Анадолија и делови од западен Иран.

## Заеднички аспекти
Сите религии ја прифаќаат традицијата што Бог му ја открил на Авраам. Сите се монотеистички и го сфаќаат Бог како трансцендентен творец и извор на моралниот закон. Нивните религиозни текстови содржат многу исти фигури, истории и места, иако честопати ги презентираат со различни улоги, перспективи и значења. Верниците кои се согласуваат за овие сличности и за заедничкото потекло од Авраам, имаат тенденција да бидат попозитивни и кон другите аврамски групи.

## Поврзано

* Авраамити
* Семејно стебло на Авраам
* Античка семитска религија
* Центар за муслиманско-еврејски ангажман
* Крислам (јурубански)
* Христијанството и исламот
* Христијанството и јудаизмот
* Дармски религии
* Исламот и јудаизмот
* Месијанизам
* Луѓе на книгата
* Табела со пророци на Авраам
* Зороастризам

## Надворешни врски

* У согласување на верата на Авраам, 
* Што е следно? Небото, пеколот и спасението во најголемите светски религии 
* Три вери, еден Бог 
* Абрахамски религии 

## Наводи

## Белешки


Категорија:Еднобожечки вери