open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ана Мато

**Ана Мато Адровер** (родена на  година во Мадрид) — шпанска политичарка. Од 2011 до 2014 година таа била министерка за здравство, социјални услуги и еднаквост на Шпанија во кабинетот на Рахој. На 26 ноември 2014 година таа поднела оставка поради вмешаност на неа и нејзиниот сопруг Хесус Сепулведа во случајот Гуртел.

## Образование

* Дипломирала политички науки и социологија на Мадридскиот универзитет „Комплутенсе“.
* Предавач и учител на шпанскиот национален универзитет за учење на далечина (UNED)

## Кариера
Како член на Националниот извршен комитет на ПП, таа е вклучена во шпанската национална политика од 1990-тите, кога била избрана во шпанскиот конгрес.

Помеѓу 2004 и 2008 година работела како пратеник во Европскиот парламент. Како член на Бирото на Европската народна партија, таа била член на Комитетот за вработување и социјални прашања на Европскиот парламент. Таа била замена во Комисијата за регионален развој и член на Делегацијата во Мешовитиот парламентарен комитет ЕУ - Мексико.

* 1986-1990: Заменик директор на приватната канцеларија на претседателот на Кастиља и Леон
* 1991-1993: Независен член на Собранието на Мадрид
* Национален пратеник во Мадрид (1993-)
* 2000-2004: координатор за локално учество и акција
* 2000-2004: портпаролка за комуникации и медиуми (1983-1986), транспорт, инфраструктура и телекомуникации (1986-2000) и наука и технологија
* 2003-2004: координатор за планирање

## Медали

* Медал за заслуги за телекомуникации

## Контроверзи
Во 2014 година таа привлека критики за нејзиното справување со случаите на заболување од вирусот ебола во Шпанија по дијагнозата на првиот потврден случај на пренос на ебола надвор од Африка.

Ана Мато била предмет на контроверзии во врска со нејзината наводна вмешаност во случајот Гуртел, но со години продолжила да ја добива поддршката од премиерот Маријано Рахој. Таа тврди, со поддршка на нејзиниот поранешен сопруг, дека не била свесна за потеклото на подароците во нејзиното домаќинство, вклучувајќи автомобили и одмори, кои се идентификувани во истрагите за наводна корупција. На 26 ноември 2014 година, Ана Мато поднела оставка од функцијата министер за здравство, социјални услуги и еднаквост, откако била повикана на суд како „учесник на профитабилна основа“ во наводните корупциски злосторства. Таа се појавила на суд во февруари 2017 година.

## Наводи

## Надворешни врски

* Ана Мато: Шпански конгрес

Категорија:Живи луѓе
Категорија:Родени во 1959 година
Категорија:Шпански политичари
Категорија:Шпански министри
Вејер де ла Фронтера

**Вејер де ла Фронтера** е шпански град и општина на врвот на ридот во провинцијата Кадиз, Андалусија, на десниот брег на реката Барбате. Градот Вејер де ла Фронтера зафаќа низок рид со поглед на Гибралтарскиот проток  опкружен со овоштарници и насади со портокали. Содржи неколку антички цркви и манастири, а архитектурата на многу од неговите куќи потсетува на периодот на  владеењето на  маврите, кое траело од 711 година до заземањето на градот од Свети Фердинанд Кастилски во 1248 година. Земјоделството и овоштарството се главните индустрии; борбени бикови се одгледуваат и во соседството  и годишно се одржува Енсиеро.

## Демографија

## Свечености
десно|мини|300x300пкс| Светата недела
**Света седмица**: трезна и интимна Страстна седмица одржана во сокаците на Вејер. Постојат три братства: Братството на Кристо де ла Олива кое врши процесија на Велика среда, Братството на Нуестро Падре Исус Назарено, кое парадира на Велики четврток и Братството на Соледад кое ја извршува својата поворка на Велики петок. Последните две се придружени со сатаси.

**Пролетен карневал**: главна веселба на градот со различни касети и атракции.

**Вербена де Сан Хуан**: сламаџиите Хуанилос и Хуанилос се запалени, добивајќи облик на важни личности во текот на годината. Во веселбата е вклучен и огнениот бик.

**Вечер на Богородица Олива**: Христијански аџилак каде што светецот-заштитник на градот е одведен во нејзиното светилиште.

## Збратимени градови

*  Остуни, Италија
*  Шефшауен, Мароко
*  Амбуаз, Франција

## Галерија

Податотека:Vista_de_Vejer_de_la_Frontera,_Cádiz,_España,_2015-12-09,_DD_20.JPG|алт=General view.|Општ поглед
Податотека:Vista_de_Vejer_de_la_Frontera,_Cádiz,_España,_2015-12-09,_DD_13.JPG|алт=View of the mill.|Поглед 
Податотека:Plaza_de_España,_Vejer_de_la_Frontera,_Cádiz,_España,_2015-12-09,_DD_03.JPG|алт=Main square.|Главен плоштад
Податотека:Callejeando_por_Vejer_(32398207983).jpg|алт=Street in Vejer.|Улица во Вејер
Податотека:Véjer_de_la_Frontera_Conjunt_històric_2.jpg|алт=Church of Divino Salvador.|Црквата Дивино Салвадор
Податотека:Ayuntamiento_de_Vejer_(32830690160).jpg|алт=Town Hall.|Градско собрание
Податотека:Vejerdsc02022.jpg|алт=Mayorazgo Tower.|Кулата Мајоразго.
Податотека:Statue_of_a_veiled_woman,_Vejer_de_la_Frontera,_Cádiz,_Spain,_2007-04-01.jpg|алт=Statue of a veiled woman in Vejer|Статуа на жена со ѕвезда во Вејер


## Наводи

## Надворешни врски

* Информации за посетителите за градот и областа, повеќејазични
* Сајт за туристички информации
* Информации за посетителите што зборуваат англиски 
Категорија:Општини во Кадис
Категорија:Координати на Википодатоците
Категорија:Коста де ла Луз
Аршак Макичјан

мини|Аршак Макичјан, руски климатски и антивоен активист
**Аршак Артурович Макичјан** (, , роден на 2 јуни 1994 година) е климатски и антивоен активист кој живее во Русија, по потекло од Ерменија. Сè додека не бил уапсен во декември 2019 година, тој организирал училишен штрајк за климатските промени секој петок на плоштадот Пушкин, Москва, повеќе од 40 недели. Во Русија, поединечните протести се легални, но за поголеми протести е потребна полициска дозвола. Макичјан повеќе од 10 пати аплицирал за одржување на поголеми демонстрации неуспешно.

Тој ги инспирирал другите ширум Русија да учествуваат во училишниот штрајк за климата. Во декември 2019 година тој бил затворен на шест дена, неколку часа по враќањето од Мадрид, Шпанија, каде што зборувал на Конференцијата на Обединетите нации за климатски промени во 2019 година (COP 25).

По руската инвазија на Украина во 2022 година, тој ги проширил своите протести, пишувајќи „Јас сум против војната“ на десетици налепници за климата, бидејќи не можел да најде продавница што ќе го испечати зборот „војна“. Макичјан бил менаџер на социјални медиуми, сè додека неговата работа „не престанала да постои“ по руската инвазија на Украина, што довело до блокирање на интернет страниците во Русија. Откако морал да ја напушти земјата, му било судено во отсуство, додека бил во егзил во Германија, поради што го загубил руското државјанство. Судот го обвинува дека дал лажни информации за себе кога аплицирал за неговото руско државјанство во 2004 година, и покрај тоа што во тоа време имал само 10 години.

Студирал виолина на Московскиот конзерваториум Чајковски.

## Поврзано

* Грета Тунберг
* Училиштен штрајк за климатските промени
* Руска инвазија на Украина (2022)

## Наводи

## Надворешни врски

* 
* "Arshak Makichyan: The lone picketer" – интервју

Категорија:Родени во 1994 година
Категорија:Живи луѓе
Категорија:Климатски дејци
Густаво Манрике

**Густаво Манрике Миранда** (роден 1972) е еквадорски земјоделски инженер, еколошки активист и екологист кој служел на голем број министерски улоги во владата на Гиљермо Ласо.

## Биографија
Роден е во градот Гвајакил. Тој е син на Ксавиер Манрике и Клеменсија Миранда. Неговиот татко бил познат еквадорски кардиолог, а неговата мајка е посветен едукатор. Тој има 5 браќа, еден од нив е моделот и актер Роберто Манрике.

Дипломирал како земјоделски инженер во Костарика. Во текот на својата професионална кариера работел во повеќе социо-еколошки и земјоделски компании. 

Промовирал активности како што е Меѓународниот самит за животна средина, ги основал наградите Зелена Латинска Америка и во 2012 година го добил првиот Гинисов рекорд за градот Кито, со рециклирање на милион и пол шишиња за 6 дена заедно со 93.000 студенти. Во 2021 година бил прогласен за еден од 100-те највлијателни лидери за климатските промени во Латинска Америка.

## Кариера

### Министер за животна средина
лево|мини|300x300пкс| Манрике како министер за животна средина (центар), на потпишувањето на указот за проширување на морскиот резерват Галапагос
На 17 мај 2021 година, новоизбраниот претседател Гиљермо Ласо го назначил за министер за животна средина, а позицијата ја презел на 24 мај истата година. За време на неговиот период како министер, се случило проширувањето на морскиот резерват Галапагос во 2022 година.

### Министер за надворешни работи
На 2 април 2023 година, претседателот Гиљермо Ласо го назначил за нов министер за надворешни работи и човечка мобилност, со титула канцелар, по оставката на Хуан Карлос Холгуин.

## Наводи

Категорија:Климатски дејци
Категорија:Родени во 1972 година
Категорија:Живи луѓе
Маријана Мунтјану

**Маријана Мунтјану** (родена на 14 август 1989 година) е основач и претседател на Рускиот климатски фонд, организација за заштита на животната средина. Во 2019 година, Мунтиану ја добила наградата на ОН „Млади шампиони на Земјата“ за нејзиниот иновативен пристап во заштитата на животната средина.

## Посветеност на животната средина
Кога пожарите уништиле приближно два милиони хектари шума низ целата земја во 2010 година, Мунтиану се приклучила на движењето за заштита на животната средина ECA, кое било основано како резултат на тие шумски пожари. Таа го презела управувањето со одделот во нејзиниот регион Костромска област. Со финансиска поддршка на рускиот производител на козметика Фаберлик и поддршка на бројни волонтери, организацијата успеала да засади десет милиони дрвја до 2015 година.

Подоцна, Мунтјану станала *лидер на шумите* во рамките на движењето ЕСА. Покрај садењето дрвја, таа била посветена да работи на сеопфатен комуникациски концепт со цел да се подигне свеста за климата и животната средина кај населението. Во пресрет на Денот на вљубените, 2019 година, на пример, играта за мобилни телефони „Засади ја шумата“ била лансирана од тим на Мунтјану на руски и англиски јазик. Апликацијата им овозможува на корисниците виртуелно да засадуваат дрвја на пустелија, да ги заштитат добиените шуми од пожар и штетници, и да искусат како животните се враќаат таму. Истовремено, имаат можност да донираат пари, за да може и во реалноста да настанат шуми. За овој иновативен пристап и посветеност на зачувување на шумите, Мунтјану била наградена со наградата на ОН „Млади шампиони на Земјата“ во 2019 година. Секоја година Обединетите нации ја доделуваат оваа награда на седум млади екологисти.

Во 2020 година, Мунтјану основа своја организација, Руски климатски фонд. Со ова таа би сакала да продолжи со обновувањето на шумите и да спроведе сеопфатна кампања за заштита на климата. Засадувањето дрвја е важен дел од ова, а исто така има фокус на едукацијата за животната средина, фокусирајќи се врз климатските промени. Поткастите што се лансираат месечно им овозможуваат на важните еколошки играчи да го кажат своето, како што е Аршак Макичјан, водач на руските „Училиштен штрајк за климатските промени“ или Ерик Албрехт, автор на книгата „Генерација Грета“. Се планира подкаст за тоа како компаниите успеваат да станат поодржливи.

Рускиот климатски фонд моментално вработува 12 лица во Москва . Со помош на волонтери тие имаат за цел да засадат 1 милијарда дрвја до 2050 година. За тоа, организацијата им нуди на потенцијалните донатори – вклучително и компаниите – да го пресметаат нивниот отпечаток на CO₂ и според тоа да го компензираат со садење дрвја или да донираат пари за кампањи за садење. Рускиот климатски фонд му ветува на секој донатор сертификат и извештај кој ги содржи координатите на растечката шума.

## Наводи

Категорија:Живи луѓе
Категорија:Климатски дејци
Категорија:Родени во 1989 година
Хави Оу

мини| Оу во 2021 година
**Оу Хонги**, позната и по нејзиното англиско име **Хави Оу**, е кинеска еколошка активистка која го организирала училишниот штрајк за климата во Гуилин во јужна Кина, повикувајќи на поголема акција за ограничување на емисиите на стакленички гасови од Кина, а со тоа и климатските промени.

## Биографија
Активизмот на Оу започна откако ги убедила нејзините родители, и двајцата универзитетски предавачи, да усвојат неколку избори за начин на живот за да го намалат сопствениот јаглероден отпечаток. Кон крајот на мај 2019 година, на 16-годишна возраст, таа направила училишен штрајк за климата со држење на домашни транспаренти неколку дена пред градското собрание во Гуилин за да повика на итна посилна акција за климатските промени. Грета Тунберг изјавила за неа дека е „вистински херој“, а потоа властите изјавиле дека мора да престане поради тоа што нема дозвола. Нејзината сметка на Вичет била блокирана. Во септември 2019 година, таа организирала кампања „Растенија за опстанок“. Со џепарлак купила дрва и ги засадила околу Гуилин. Не ѝ било дозволено да се врати на училиште сè додека се занимава со климатски активизам.

Во 2019 година, младинската активистичка група „Востание на Земјата“ ја номинирала да присуствува на Самитот на ОН за климатски активности во Њујорк во 2019 година.

Во 2020 година, Кина се обврзала на нето нула емисии до 2060 година, но продолжила да гради електрани на јаглен.

Во Лозана, Швајцарија, Оу започнала штрајк со глад на плоштадот Палуд на 19 април 2021 година, во знак на протест против нејзиниот затвор од 60 дена и паричната казна од 1.200 швајцарски франци поради протест против проширувањето на експлоатацијата на каменоломот за варовник на ридот Мормонт од страна на швајцарско-француска цементна компанија.

## Наводи

## Надворешни врски

* Востание на Земјата

Категорија:Родени во 2002 година
Категорија:Климатски дејци
Категорија:Живи луѓе
Министерство за еднаквост (Шпанија)

**Министерство за еднаквост** () — оддел на Владата на Шпанија одговорен за предлогот и извршувањето на владината политика за еднаквост, со фокус на правење на еднаквоста меѓу мажите и жените реална и ефикасна, како и спречување и искоренување на различните форми на насилство врз жените. Улогите на одделот исто така вклучуваат искоренување на секаков вид дискриминација според пол, расно и етничко потекло, религија или идеологија, сексуална ориентација, родов идентитет, возраст, попреченост или која било друга лична или социјална состојба или околности. Ова министерство постоело од 2008 до 2010 година кога се споило со Министерството за здравство, а потоа повторно од 2020 година.

## Историја
Одделот е создаден во 2008 година во вториот мандат на Хозе Луис Родригез Запатеро со цел да се промовираат политиките за еднаквост утврдени во Законот за еднаквост од 2007 година и во Сеопфатниот акт за насилство врз жените од 2004 година, како и промовирање на програмите на Институтот на жени и Институтот за млади. Министерството ги презело овластувањата за еднаквост што во тоа време му припаѓале на Министерството за труд и социјала, кое било преименувано во Министерство за труд и имиграција.

Премиерот ја избрал Бибијана Аидо да раководи со овој нов оддел. Таа станала првата личност на оваа функција во Шпанија и најмладата личност која има министерска функција во демократијата.

На 21 октомври 2010 година, со реконструкција на кабинетот се споило Министерството за еднаквост со Министерството за здравство (кое било предводено од Леире Пајин) и како замена бил создаден Државниот секретаријат за еднаквост. Аидо ја прифатила понудата на премиерот да продолжи во првите редови на политиките за еднаквост како државен секретар.

Одделот бил повторно воспоставен на 13 јануари 2020 година.

## Наводи

## Надворешни врски

* Министерство за еднаквост 

Категорија:Министерства на Шпанија
Категорија:Министерства
Натан Метенје

**Натан Метенје** (Nathan Méténier) (роден на 13 јуни 1999 година) е француски активист за климата и животната средина. Тој бил еден од најмладите членови на првата младинска советодавна група на Обединетите нации за климатски промени од 2020 до 2022 година, и е основач на Генерација Климатска Европа, најголемата коалиција на мрежи предводени од младите на европско ниво, притискајќи за посилна акција од ЕУ за климатските и еколошките прашања.

## Живот
Натан Метенје пораснал во Гренобл, на француските Алпи каде што можел од прва рака да го набљудува ефектот на климатските промени. Тој изјавил: „Ги видов промените, видов како мразот исчезнува и го видов колапсот на Мон Блан“.

Работел и бил вклучен во многу организации и движења, особено како регионален директор на Јотфорнејчр и портпарол на Јот Енвиромент Јуроп. Дипломирал на Институтот за политички студии во Гренобл. Студирал на Лондонската школа за економија.

Од 2019 до 2021 година, Метенје бил член на Одборот на Јот Енвиромент Јуроп. Тој е основач и координатор на Генерација за климатска Европа.

Во јули 2020 година, до 2022 година, Метенје бил именуван од генералниот секретар на Обединетите нации, Антонио Гутереш во првата група на Младинската советодавна група за климатски промени, група од седум млади климатски лидери за да го советуваат за акција за климатската криза за одреден период од две години. Метенје бил еден од најмладите во групата, која се движела од 18 до 28 години. Тој бил единствениот кој ја претставувал Франција и западна Европа.

## Активизам
Метенје особено се фокусирал на зајакнување на гласот на младинските движења во Брисел. Тој ја основал Генерација за климатска Европа во 2019 година со амбиција да ги собере главните европски младински движења кои се активни за еколошки прашања.

## Наводи

## Надворешни врски

* ProActionTalk епизода 1 со Нејтан Метенје 2021 година

Категорија:Луѓе од Гренобл
Категорија:Француски дејци
Категорија:Французи од 21 век
Категорија:Климатски дејци
Категорија:Француски природозаштитници
Категорија:Живи луѓе
Категорија:Родени во 1999 година
Ирина Неверла

**Ирина Неверла** (родена на 11 февруари 1952 година) е австриска професорка по комуникација. Неверла претседава со советодавниот одбор на австриската државна телевизија.

## Живот
Неверла е родена во Грац во 1952 година. Прво студирала новинарство во Виенскиот меѓународен прес-центар, пред да студира Ирина Неверла да студира комуникациски науки, социологија и психологија на универзитетите во Виена и Салцбург.

Докторирала на Универзитетот во Минхен.
лево|мини| Панел дискусија „Дали светот сè уште може да се спаси?“, 2 ноември 2022 година
Во 1992 година станала професорка на Факултетот за економски и општествени науки на Универзитетот во Хамбург, специјализирана за новинарство и комуникациски науки.

Во 1980 година таа ја објавила својата студија *Женски новинари: жени во машка професија,* забележувајќи дека жените се во малцинство.

Нејзиното истражување се фокусирало на новинарство и истражување на прием, визуелна комуникација, еколошка, научна и климатска комуникација со фокус на климатските промени.

По нејзиното пензионирање во септември 2017 година, таа прифатила да биде почесен професор на Катедрата за политички и општествени науки на Универзитетот во Берлин во 2018 година и започнала да предава на Институтот за новинарство и комуникациски науки.

## Дела

* *Еколошки новинарство*, 2014 година (уредник со Хенрик Бодкер)
* *Медиумите, комуникацијата и борбата за демократски промени: студии на случај за спорни транзиции* 

## Наводи

Категорија:Климатски дејци
Категорија:Луѓе од Грац
Категорија:Живи луѓе
Категорија:Родени во 1952 година
Александар Обреновиќ (сценарист)

**Александар Обреновиќ** ( 4 јануари 1928  — 24 мај 2005 ) бил српски драматург.

## Биографија
Александар Обреновиќ дипломирал во родниот Белград  на Шестата машка гимназија и студирал педагогија на Филозофскиот факултет . Работел како новинар во Радио Белград и бил драматург во Телевизија Белград . Во 1961 година бил првиот уметнички директор на театарот Стерија . Од 1970 гпдина до 1987 година работел како драматург и уредник во Драмската програма на Радио Белград. Со литературна работа се занимавал од 1953 година, а се занимавал и со театарска и филмска режија и сликарство.

Александар Обреновиќ бил автор  на повеќе од шеесет радио драми, дваесет театарски и телевизиски драми, сценарија за играни филмови и неколку театарски адаптации и драматизации. Неколку пати бил наградуван. Меѓу другото, добил и две „Стерија награди“ за драмски текст и награда „При Италија“ за радио драмата *Птика*.

## Избор од драмски дела

* *Птица*, радио драма во 1958 г.
* *Небесен одред* (со Ѓорѓе Лебовиќ ), 1956 година 
* *Варијации*, 1960 година
* *Сенки и варијации* (со Миодраг Павловиќ ), 1960 г.
* *Клим - Клем*
* *Лице*, 1967 година.
* *Враќањето на Дон Жуан*
* *Шрафцигер и автоклав*
* *Димитрије Туцовиќ*, ТВ серија, ко-сценарист, 1974 година.

## Награди

* Стерија награда за текст на современа драма, за делото *Небески одред*, 1957 г.
* Прикс Италија, меѓународен конкурс за радио дела на РАИ, за радио драмата *Птика*, 1959 година.
* Специјална награда на театарот Стерија за драмскиот жанр од камерен лик, за драмата *Варијации*, 1960 г.

## Наводи

## Литература

* Василије Поповиќ, продуцент, *радио и ТВ драма*, „ Нолит “ 1987 г.
* Марјановиќ Петар *Српски драматурзи од 20 век*, „ Матица српска “, Факултет за драмски уметности, Академија за уметности, 1997 г.
* Доајенот на радио и ТВ брановите, Вечерње новости http://89.216.53.198/demo/webdemoAA.nsf/c81834ee0c7f1996c12570c40046d590/b82d1dd83936aeb7c12570c4005d0b79?OpenDocument

Категорија:Српски писатели
Категорија:Српски сценаристи
Категорија:Српски драматурзи
Категорија:Починати во 2005 година
Категорија:Родени во 1928 година
Носферату (филм од 2024)

***Носферату*** () — американски готски филм на ужасите на Роберт Егерс. По *[[Вампирот Носферату (филм од 1979)|Вампирот Носферату]]* (1979), ова е втора преработка на истоимениот германски експресионистички филм од 1922 г., кој сам по себе е „неовластена и неофицијална“ адаптација на романот „Дракула“ на Брам Стокер (1897). Во филмот играат Бил Скарсгорд, Николас Холт, Лили-Роуз Деп, Арон Тејлор-Џонсон, Ема Корин и Вилем Дефо.

Премиерата на филмот во САД била на 25 декември 2024 г., а во Македонија на 2 јануари 2025 г.

## Содржина
Според официјалниот опис од распределителот, *Носферату* е „готска приказна за опседнатоста на една девојка и страшен вампир што се вљубува во неа и носи неискажлив ужас“.

## Улоги

## Наводи

## Надворешни врски

* Матична страница

__СОСОДРЖИНА__
__ИНДЕКС__

Категорија:Американски филмови
Категорија:Филмови на англиски јазик
Категорија:Филмови
Категорија:Филмови од 2024 година
Протостратор

**Протостратор** (, *прв стратор*) — византиско воено звање, што било меѓу пониските, хиерархиски, но од XII век се јавува како една од високите воени положби. Оваа титула ја имале идните цареви Михаил II (820 — 829) и Василиј I (867 — 886), а покрај царските протостратори имало и протостратори на други високи чиновници.

## Звање протостратор
[мини|десно|250px|Протостраторот [Теодор Синедин и неговата сопруга во дворска облека, од „Линколн Типикон“ (помеѓу 1328 и 1344 година)]]
За прв пат го спомнува Теофановиот Продолжувач, кога зборува за жртвите од иконоборските судири во 765 година, меѓу кои бил и извесен спатариј и протостратор Константин, син на патрикијот Варда. Тој се наоѓа на крајот на списокот на починати, што говори за нискиот ранг што ова звање го имало во тоа време.

Тактика (IX и X век) исто така го вбројува протостраторот меѓу пониските звања, а неговата основна улога била да му биде придружник на царот додека бил на коњ. Нему му биле подредени стратори, надзорници на штали и армофилакс. Без оглед на релативно ниското место во хиерархијата на звања, положбата протостратор, според мислењето на современите историчари, била добра основа за почеток на кариера и понатамошен напредок. Покрај Михаил и Василиј што станале цареви, својата воена кариера како протостратор ја започнал и византискиот генерал Манојло од XIX век.

Византискиот историчар Јован Зонара во XII век го споменува ова звање како едно од највисоките, а Никита Хонијат, на самиот почеток на XIII век, звањето протостратор го поистоветува со западноевропското звање маршал (највисок воен командант).

По обновувањето на Византија, во времето на Палеолозите, протостратор бил едно од највисоките звања. Покрај командувањето со војската, неговите должности опфаќале и одредени церемонијални должности, а од крајот на XIII век се појавуваат неколку протостратори, наместо само еден, како дотогаш. Од истата доба, разликата помеѓу звањето протостратор и положбата мега дукс постепено се губи. Во тој период, најважни протостратори биле Алексиј Филантропен и Теодор Синедин, а последен забележан е еден од членовите на семејството Палеолози, кој бил на таа положба за време на последната опсада на Цариград во 1453 година. Командант на византиската војска во тоа време бил Џеновецот Џовани Џустинијани, кој исто така ја добил титулата протостратор од последниот византиски император Константин Драгаш (1449 — 1453).

## Поврзано
* Византиски звања и служби
* Алексиј Филантропен
* Теодор Синедин
* Џовани Џустиниани

## Белешки


## Наводи

## Литература
* 

Категорија:Византиски титули
Категорија:Грцизми
Министерство за млади и деца

**Министерство за млади и деца** — министерство во Владата на Шпанија одговорно за предлагање и спроведување на владината политика за прашањата на младите и заштитата на малолетниците.

Министерството било основано како дел од третата влада на Санчес одвојувајќи се од Министерството за социјални права и Агендата 2030 година. На чело на министерството е екосоцијалистката Сира Рего.

## Структура
Структура на министерството:

* **Државен секретаријат за млади и деца**
** Генерален директорат за правата на децата и адолесцентите
*** Поддиректорат за промовирање на правата на децата и адолесцентите
*** Поддиректорат за програми за деца и адолесценти
* **Потсекретаријат**
** Генерален технички секретаријат
** Поддиректорат за персонал, инспекција на служби и координација
** Поддиректорат за економско управување, буџетска канцеларија и општи работи

### Агенции
* Институт за млади (INJUVE)

## Список на функционери
**Име на канцеларија:**

* Министерство за млади и деца (2023–сега)

## Наводи

Категорија:Министерства основани во 2023
Категорија:Министерства на Шпанија
Каја идентитет

мини|Идентитетот на Каја: двигатели на емисиите на CO₂ во светот. Процентуална промена во четирите параметри на идентитетот на Каја, кои ги одредуваат вкупните емисии на CO₂.
**Каја идентитет** бил математички идентитет кој наведувал дека вкупното ниво на емисија на јаглеродниот диоксид на стакленички гасови може да се изрази како производ на четири фактори: човечка популација, БДП по глава на жител, енергетски интензитет (по единица БДП) и интензитет на јаглерод (емисии по единица потрошена енергија). Иако термините во идентитетот на Каја теоретски би се поништиле, во пракса било корисно да се пресметаат емисиите во однос на полесно достапни податоци, имено население, БДП по глава на жител, енергија по единица БДП и емисии по единица енергија. Понатаму ги истакнувала елементите на глобалната економија врз кои можело да се дејствува за да се намалат емисиите, особено енергетскиот интензитет по единица БДП и емисиите по единица енергија.

## Преглед
Каја Идентитетот бил развиен од јапонскиот енергетски економист Јоичи Каја. Тоа било тема на неговата книга *Животна средина, енергија и економија: стратегии за одржливост* во коавторство со Кеичи Јокобори како резултат на *Конференцијата за глобална животна средина, енергија и економски развој (1993 г. : Токио, Јапонија).* Тоа била математички поконзистентна варијација на формулата I=PAT на Paul R. Ehrlich & John Holdren која ги опишувала факторите на влијанието врз животната средина.

Идентитетот на Каја се изразува во форма:

: F = P \cdot \frac{G}{P} \cdot \frac{E}{G} \cdot \frac{F}{E}

Каде:

* *F* е глобална емисија на CO  од човечки извори
* *P* е глобално население
* *G* е светски БДП
* *Е* е глобална потрошувачка на енергија 

И:

* *G/P* е БДП по глава на жител
* *Е/Г* е енергетскиот интензитет на БДП
* *F/E* е интензитетот на емисијата на енергијата

## Користен во извештаите на IPCC
Идентитетот на Каја играл основна улога во развојот на идните сценарија за емисии во Специјалниот извештај на IPCC за сценаријата за емисии . Сценаријата поставиле низа претпоставени услови за иден развој на секој од четирите влезни податоци. Проекциите за раст на населението биле достапни независно од демографските истражувања; Трендовите на БДП по глава на жител биле достапни од економската статистика и економетријата; слично за енергетскиот интензитет и нивоата на емисија. Проектираните емисии на јаглерод можело да го поттикнат циклусот на јаглерод и климатските модели за предвидување на идната концентрација на CO2 и глобалното затоплување .

## Други употреби

* Бил Гејтс користел форма на идентитет, без атрибуција, на ТЕД говорот наречен „Иновирање на нула!“. Пишувајќи во *ThinkProgress*, Џозеф Џ.

## Поврзано

* Еко-економско раздвојување
* Еко-ефикасност
* Еко-доволност
* Глобална награда за јаглерод
* Индустриска екологија
* I = PAT
* Анализа на животниот циклус

## Наводи

## Надворешни врски

* 
* 
* 
* 
* 

Категорија:Климатски промени
Категорија:Предвидување
Категорија:Економија на животната средина
Адријана Малдонадо Лопез

**Адријана Малдонадо Лопез** — шпански политичар кој ја извршува функцијата пратеник во Европскиот парламент од 2019 година.

## Политичка кариера
Во парламентот, Малдонадо Лопез работи во комитетот за внатрешен пазар и заштита на потрошувачите. Во 2022 година, таа се приклучила и на специјалниот комитет за пандемијата КОВИД-19.

Покрај нејзините комисиски задачи, Малдонадо Лопез е дел од парламентарната делегација за односи со Пан-африканскиот парламент од 2021 година. Таа е членка и на интергрупата на Европскиот парламент за вештачка и дигитална интелигенција  и на интергрупата на Европскиот парламент за мали и средни претпријатија (МСП).

Таа била избрана на 15-тиот конгрес на пратениците на општите избори во Шпанија во 2023 година од Навара.

## Наводи

Категорија:Живи луѓе
Категорија:Родени во 1990 година
Категорија:Шпански политичарки од 21 век
Категорија:Шпански политичари
Марија Марторел

десно|мини
**Марија Марторел Палас** (родена на  година во Валенсија, Шпанија) — шпанска политичарка која и припаѓа на Народната партија (ПП).

Марторел е доктор по филозофија. Работи како професор на Филозофскиот факултет на Универзитетот во Валенсија. Политички работела како генерален директор на универзитетската настава и истражување во регионалната администрација на Валенсија. Во март 2000 година, таа била избрана во шпанскиот конгрес на пратениците кои го претставуваат регионот на Валенсија, но поднела оставка само два месеци подоцна, откако била именувана за министер за животна средина. Објавила голем број книги и академски трудови од областа на образованието.

## Личен живот
Разведена е со две ќерки.

## Наводи

Категорија:Живи луѓе
Категорија:Родени во 1942 година
Категорија:Шпански министри
Категорија:Шпански политичари
Милагрос Маркос

**Милагрос Маркос Ортега** (родена на  година) — шпанска политичарка и државна службеничка. Таа е член на Народната партија на Кастиља и Леон и била министер за земјоделство и сточарство во Хунтата од Кастиља и Леон од 2011 до 2019 година. Милагрос Маркос, исто така, била избрана за заменик на законодавниот дом на XIII и XIV. Била советник за семејства и еднаквост и управител на социјални услуги.

## Биографија
Милагрос Маркос е родена во Паленсија, Шпанија. Милагрос Маркос е мажена и има две деца. Студирала на Универзитетот во Ваљадолид и таму се стекнала со диплома по филозофија. Милагрос Маркос е генерален директор за здравство и социјално планирање. Милагрос Маркос била и портпарол на Хунтата од Кастиља и Леон, од 2016 до 2019 година Милагрос Маркос исто така била задолжена за одделенијата за култура, животна средина и здравје во Хунтата во Кастиља и Леон.

## Наводи

Категорија:Живи луѓе
Категорија:Родени во 1965 година
Категорија:Статии со извори на шпански (es)
Категорија:Шпански политичари
Категорија:Шпански министри
Ило Костов

**Ило Костов - Крумо** ( во   —  во ) — македонски партизан, учесник во Народноослободителната војска на Македонија.

## Животопис
Потекнувал од занаетчиско семејство, и веднаш по завршувањето на основното училиште се вработил на занаетот на неговиот татко како шеќерџија. Во редовите на скоевската организација се вклучил уште во текот на 1941 година како дваесет годишно момче, во ќелијата со која раководел Мито Хаџи Василев Јасмин. Неговата куќа претставувала собиралиште на напредната младина од Ваташа и Кавадарци. 

На Илинден 1941 година во неговата куќа се собрала една голема група на скоевци и членови на партијата, кои на достоинствен начин со патриотски песни го одбележале овој национален празник на македонскиот народ. Во 1942 година бил примен за член на КП, а од почетокот на 1943 година е член на една партиска десетина која имала за задача да прибира и складира оружје и воен материјал, да организира бази за идниот партизански одред, обезбедувал прифаќање и сместување на илегалци. 

Во почетокот на мај 1943 година Ило Костов излегува во партизанскиот одред „Добри Даскалов”, каде го добил партизанското име *Крумо*. Во времето на јунската офанзива, преземена од страна на бугарскиот окупатор со цел да ги уништи одредите „Добри Даскалов” и „Сава Михајлов” во реонот на Никодин е нападнат одредот од поголема бугарска војска. Со цел да се извлече од опсадата одредот се разделил на помали групи. Во една таква група која се обидела да ја премине реката Црна кај селото Возарци бил фатен Ило Костов од страна на бугарските фашисти и стрелан на 13 јуни 1943 година во близината на селото Фариш.

Една улица во Кавадарци е именувана по него.

## Поврзано

* Јован Костов

## Наводи


Категорија:Учесници во НОБ
Категорија:Жртви на Бугарската окупација на Македонија во Втората светска војна
Пандо Јанев

**Пандо Јанев - Каменов** ( во   —  во ) — еден од првите дипломирани лекари од Тиквешијата.

## Животопис
Со образование се стекнал во Ваташа, Кавадарци и Самоков, каде што завршил Протестантска гимназија. Во 1887 година како стипендист на протестанската мисија во Тиквешко заминал на студии во Соединетите Држави, каде што се запишал на Медицинскиот факултет. Медицинскиот факултет со успех го завршил во 1893 година со што станал еден од првите дипломирани лекари од овој крај. Во 1895 година се оженил со Марија Бирни со која останал да живee во Соединетите Држави. Покрај инсистирањето на неговите родители да се врати во својот роден крај, Пандо останал да живее во Соединетите Држави, каде ѝ што починал во 1947 година.

## Наводи


Категорија:Македонски доктори
Категорија:Американски Македонци
Јован Костов (Ваташа)

**Јован Костов - Вано** ( во   —  во ) — спортист, член на Соколското друштво од Кавадарци.

## Животопис
По завршувањето на основното образование работел како шеќерџија во сопствениот дуќан. Во 1921 година заминал во Крушевац каде што работел како винар во фабриката Рубин. Во младоста многу го сакал спортот особено гимнастиката. Бил сокол - предњак во Соколското друштво во Кавадарци. Учествувал на голем број натпревари со соколското друштво, а бил носител на многу награди и признанија. Како сокол учествувал и на поголем број слетови во земјата и во странство (Софија, Прага и т.н.). 

Во 1936 година кога олимпискиот оган минувал низ Југославија, Вано Костов како врвен спортист трчал со факелот на олимпискиот оган, а факелот се чува и денес во неговото семејство. Во 1963 година еден е од основачите на винарската визба Повардарие, каде работи до неговото пензионирање. Починал во Кавадарци во 1987 година.

## Поврзано

* Ило Костов

## Наводи


Категорија:Соколски спорт
Илија Коцевски

мини|Илија Коцевски - Јанко
**Илија Коцевски - Јанко** (14 ноември 1918 во ) — македонски партизан, член на Народноослободителната војска на Македонија, носител на Партизанска споменица 1941.

Потекнува од семејството Поп Ѓорѓиеви и е четврто од петте деца на Глигор и Лефтерија. 

## Животопис
Потекнувал од земјоделско семејство. Завршил основно училиште во Ваташа, а прогимназија во Кавадарци. Во младинското и револуционерното движење во своето родно село се вклучил по иницијатива на Ристо Џунов со кого биле врсници. Во 1941 година станал член на СКОЈ. Бил вклучен во сите активности на ваташката револуционерна организација околу подготовките за исфрлање на партизански одред. 

Во мај 1943 година бил меѓу првите борци на тиквешкиот партизански одред „Добри Даскалов”. На 14 мај како член на една десетина учествувал во првата акција на одредот во селото Ресава во која имало судир со бугарската полиција. По војната работел во Министерството за внатрешни работи на Македонија. Носител е на Партизанска споменица 1941 година.
мини
мини|Кралска морнарица - брод БЕОГРАД

## Наводи


Категорија:Родени во 1918 година
Категорија:Починати во 2002 година
Категорија:Починати во Скопје
Категорија:Учесници во НОБ
Категорија:Носители на Партизанска споменица од 1941
Grand Theft Auto: Chinatown Wars

**Grand Theft Auto: Chinatown Wars** е игра за Nintendo DS, PlayStation Portable, Android и iPhone конзоли. Rockstar Leeds и Rockstar North учествуваа во развојот. Тоа е тринаесетта игра во серијата Grand Theft Auto, четврта за конзолите на Nintendo, по Grand Theft Auto и Grand Theft Auto 2 за Game Boy Color и Grand Theft Auto Advance за Game Boy Advance. Тоа е првата GTA игра за iPhone.

Категорија:Grand Theft Auto
Категорија:Игри за PlayStation Portable
Слима

**Слима** () е град кој се наоѓа на североисточниот брег на Малта во Северниот пристаништен округ. Претставува голема резиденцијална и комерцијална област. Тој е и најгусто населен град на островот.

Категорија:Географија на Малта
Логичка игра

[мини|Играта ''[Тетрис* е една од најпознатите логички игри]]
*'Логичка игра*' () — име на жанр [[Видеоигра|видеогри]] чија цел е да се решат логички проблеми што бараат од играчот да користи [[логика]], [[стратегија]] и [[интуиција]].

== Историја на развој ==
Претходници на жанрот биле табла-игрите, графичките и механички логички игри — од крстозбори до [[Рубикова коцка|Рубикови коцки]]. Овие загатки барале од играчот да користи [[логика]] и умешност за да ги реши, што исто така станало важно во прототипите на жанрот како што се *Q*bert* и *Boulder Dash*. Стандардот на жанрот била играта *Тетрис*, која се појавила во 1985 г. и сврзувала едноставен и возбудлив [[Играчки процес|начин на игра]].

Во раните 1990-ти, игрите како што се *Lemmings* и *The Lost Vikings* ги оживеале логичките игри. Доаѓањето на тримерната графика придонела за развој на логичките игри на [[Играчка конзола|играчките конзоли]]. Релативно евтини за производство, игрите ја нашле својата ниша на преносливите играчки системи.

Објавена во 2016 г., *The Witness'' успешно интегрирала една логичка игра (со многу варијации) во отворен свет. Играта е исклучително напорна, што се однесува до логичка игра (со 4 ​​гигабајти меморија пречесто се менувала), но за една недела ги вратила милионите вложени во неа.

## Наводи

## Надворешни врски

* Најдобрите логички игри за сметач __СОСОДРЖИНА__
__ИНДЕКС__

Категорија:Загатки
Категорија:Игри
Категорија:Жанрови
Мала Фермаова теорема

**Мала Фермаова теорема** (не е иста со Последната Фермаова теорема) — теорема што тврди дека ако  *p* е прост број, тогаш секој цел број *a*, (a^p - a) ќе биде делив со *p*. Ова може да се изрази во нотација на модуларната аритметика на следниот начин:

: a^p \equiv a \pmod{p}\,\!

Постои и варијанта на оваа теорема искажана на следниов начин: ако *p* е прост и *a* е цел број заемно прост со *p*, тогаш (a^{p-1} - 1) ќе биде делив со *p*. Запишано во модуларна аритметика:

: a^{p-1} \equiv 1 \pmod{p}\,\!

Друг начин да се изрази ова е дека ако *p* е прост број, и *a е* кој било цел број што не е делив со *p*, тогаш на *a на* степен *p-1* дава остаток од 1 кога ќе се подели со *p*.

Малата Фермаова теорема е основа на Фермаовиот тест за прости броеви.

## Примери

* 4 3 &#x2212; 4 = 60 е делив со 3.
* 7 2 &#x2212; 7 = 42 е делив со 2.
* ( &#x2212; 3) 7 &#x2212; ( &#x2212; 3) = &#x2212; (2 184) е делив со 7.
* 2 97 &#x2212; 2 = 158 456 325 028 528 675 187 087 900 670 е делив со 97.

## Доказ
Ферма ја објаснил оваа теорема **без** доказ. Прв што дал доказ бил Готфрид Лајбниц, во ракопис без датум, каде што напишал дека го знаел доказот пред 1683 година.

## Обопштувања
Едноставно обопштување на оваа теорема што непосредно произлегува од неа е: ако *p* е прост број и ако *m* и *n* се *позитивни* цели броеви, и m\equiv n\pmod{p-1}\,, тогаш a^m\equiv a^n\pmod{p} \quad\forall a\in\mathbb{Z} . Во овој облик, теоремата се користи за да се оправда методот на шифрирање RSA со јавен клуч.

Малата Фермаова теорема може да се обопшти со помош на Ојлеровата теорема: за секој модуло *n* и секој цел број *a* заемно прост со *n*, важи:

: a^{\varphi (n)} \equiv 1 \pmod{n}

каде &#x3C6; (*n*) ја означува Ојлеровата &#x3C6; функција што го дава бројот на цели броеви помеѓу 1 и *n* кои се меѓусебно прости со *n*. Ова е навистина обопштување, бидејќи ако *n* = *p* е прост, тогаш φ(*p*) = *p* − 1.

Ова може дополнително да се обопшти во Кармајкловата теорема.

Малата Фермаова теорема исто така има обопштување во конечните полиња.

Од малата Фермаова теорема следи Ханамовата лема,  каде е кој било прост број.

## Поврзано
* Последна Фермаова теорема

## Наводи

## Литература
* Paulo Ribenboim (1995). *The New Book of Prime Number Records* (3rd ed.). New York: Springer-Verlag. .
* Јанош Бољај и псевдопрости броеви (на унгарски)

Категорија:Математички теореми
Категорија:Модуларна аритметика
Список на општини во Македонија по население (2002)

Ова е **список на општини во Македонија по население**, заснован на пописот на население од истата година и фактичната состојба на тогашните општини.

## Табела
Следува список на општини, почнувајќи од најбројната општина, па до најмалку бројната.

## Поврзано
* Список на општини во Македонија по население (1948)
* Список на општини во Македонија по население (1953)
* Список на општини во Македонија по население (1961)
* Список на општини во Македонија по население (1971)
* Список на општини во Македонија по население (1981)
* Список на општини во Македонија по население (1994)
* Список на општини во Македонија по население (2021)
* Попис на населението во Македонија (2002)
* Општини во Македонија
* Административна поделба на Македонија

## Наводи

## Надворешни врски
*Службена мрежна страница на Државниот завод за статистика
*Службена мрежна страница на Министерството за локална самоуправа

Категорија:Списоци на општини
Категорија:Списоци за Македонија
Категорија:Македонија во 2002 година
Категорија:Попис на населението на Македонија
Категорија:Општини во Македонија
Европско првенство во фудбал 2024 - нокаут фаза

**Нокаут фазата на [[Европско првенство во фудбал 2024|Европското првенство во фудбал 2024]]** започнала на 29 јуни 2024 година со осминафиналето, а завршила на 14 јули 2024 година со финалето кое се одиграло на Олимпискиот стадион во Берлин, Германија.

## Формат
Во нокаут фазата, ако натпреварот заврши нерешено по регуларните 90 минути игра, ќе се играат продолженија (двапати по 15 минути). Ако резултатот остане изедначен и по продолженијата, натпреварот бил решаен по изведување пенали.

УЕФА го утврдила следниот распоред за осминафиналето:
* **Натпревар 1**: Победник на групата Б против 3. место во групите А/Д/Е/Ф
* **Натпревар 2**: Победник на групата A против 2. место во групата Ц
* **Натпревар 3**: Победник на групата Ф против 3. место во групите А/Б/Ц
* **Натпревар 4**: 2. место во групата Д против 2. место во групата E
* **Натпревар 5**: Победник во групата Е против 3. место во групите А/Б/Ц/Д
* **Натпревар 6**: Победник во групата Д против второ место во групата Ф
* **Натпревар 7**: Победник во групата Ц против 3. место во групите Д/Е/Ф
* **Натпревар 8**: 2. место во групата А против второ место во групата Б

Како и на секој претходен турнир почнувајќи од Европското првенство 1984, и на ово првенство нема да се игра натпревар за трето место.   

### Комбинации за натпреварите од осминафиналето
Специфичните натпревари во кои треба да учествуваат третопласираните екипи зависат од тоа кои четири третопласирани екипи ќе се пласираат во осминафиналето:

## Квалификувани репрезентации
Првите две репрезентации од секоја од шесте групи, плус четирите најдобри третопласирани репрезентации, се квалификувале за нокаут фазата.

## Резултати


## Осминафинале
### Швајцарија - Италија


### Германија - Данска


### Англија - Словачка


### Шпанија - Грузија


### Франција - Белгија


### Португалија - Словенија


### Романија - Холандија


### Австрија - Турција


## Четвртфинале
### Шпанија - Германија


### Португалија - Франција


### Англија - Швајцарија


### Холандија - Турција


## Полуфинале
### Шпанија - Франција


### Холандија - Англија


## Финале



## Наводи

## Надворешни врски
*

Нокаут фаза
Герасим Матаков

**Герасим Матаков** ( во   —  во ) — македонски партизан, учесник во Народноослободителната војска на Македонија. Едно од стреланите деца во Масакрот во Ваташа.

## Животопис
По занимање бил слаткар, а неговите родители имале дуќан на сред село. Тоа овозможувало нивниот дуќан да биде собиралиште на ваташките младинци. Станува член на скоевската организација во октомври 1941 година. Пројавува голема активност во времето кога се вршеле подготовките за исфрлање на тиквешкиот партизански одред „Добри Даскалов”. 

Во почетокот на мај 1943 година тој со своите другари ги прифаќаат и префрлуваат борците од неготинско до Моклишкиот манастир од каде заминале за Вишешница. На 15 јуни 1943 година Герасим Матаков заедно со: Илчо Димов, Пане Џунов, Блаже Ицев, Данко Дафков, Ванчо Гурев и Ристо Ѓондев биле во близина на колибата на Блажо Чекоров, каде што имало една група партизани од одредот „Добри Даскалов”. Младинците од раководството на одредот побарале да заминат во партизани, но тоа нивно барање било одбиено. 

## Масакрот на ваташките деца
мини|259x259пкс|Телата на младинците од Ваташа, после масакрот извршен од Бугарските фашистички сили.

Таквата нивна активност не останала незабележана од страна на бугарските фашисти. Поради неговата револуционерна дејност на 16 јуни 1943 година (на 6-тиот роденденот на Симеон II - син на Царот Борис III) Герасим е приведен во кафаната на Васил Хаџи Јорданов заедно со уште 15 мина младинци и младинки од Ваташа. Истиот ден во месноста "Моклиште" тој е стрелан заедно со единаесетмината свои другари.
Податотека:Vataskite deca.jpg|Дел од стреланите Ваташки младинци, во младешките денови
Податотека:Vataskite mladinci.jpg|Дел од ѕверски убиените Ваташки младинци
Податотека:Vataskite deca igraat.jpg|Дел од стреланите Ваташки младинци, на игранка
Податотека:Lazar Mojsov - Bulgarian terror in Tikves region.jpg|Бугарскиот терор извршен во Тиквешијата - опишан од Лазар Мојсов, објавен во весникот Нова Македонија бр.28 од 3 јануари, 1945 година (среда)
Податотека:Младинците од Ваташа.jpg|12-те ваташки деца стрелани на 16 јуни 1943 година.


## Поврзано

* Масакрот во Ваташа
* Лена Матакова Јованова

## Наводи


Категорија:Учесници во НОБ
Категорија:Жртви на Бугарската окупација на Македонија во Втората светска војна
Категорија:Масакри врз Македонци
Категорија:Масакри во Македонија