Одри Хепберн

**Одри Хепберн** (; 4 мај 1929 — 20 јануари 1993) — англиска глумица со белгиско потекло, добитничка на наградата „Оскар“, изведувачка на Бродвеј, балерина, манекенка и хуманитарка.

Израсната во Арнем, Холандија за време на нацистичката окупација врз оваа земја во текот на Втора светска војна, напорно тренирала балет пред сосема да се посвети на глумецството. Најпрво била забележана како *[[Жижи]]* во истоимената театарска претстава на Бродвеј од 1951 година. Филмското деби го имала како Принцезата Ен во *[[Празник во Рим]]* од 1953 година, улога за која го добила својот единствен „Оскар“. Таа била една од најпознатите глумици во Холивуд во текот на 1950-тите и 1960-тите, период во кој уште четири пати била номинирана за „Оскар“. Меѓу номинациите, особено се истакнува нејзината антологиска изведба на Холи Голајтли (*Holly Golightly*) во филмот *[[Појадок кај Тифани]]* од 1961 година. Во 1964 година, Хепберн ја играла Елајза Дулитл (*Eliza Doolittle*) во филмот *[[Мојата убава дама]]*, кој претставува адаптација на Шоовата драма *Пигмалион*.

Од 1988 до нејзината смрт во 1993 година, Одри Хепберн биал Амбасадор на Добрата Волја при УНИЦЕФ и била наградена со Претседателскиот Медал на Слободата (највисокото признание што може да го добие еден граѓанин на САД) во чест на нејзината хуманитарна работа. Во 1999 година, таа била прогласена за третата најголема глумица на сите времиња, според Американскиот филмски институт во нивниотсписок АФИ 100 години... 100 ѕвезди.

## Животопис

### Детство: Животот за време на Втора светска војна

Родена е како **Одри Кетлин Растон**  (*Audrey Kathleen Ruston*) во Брисел и е единствено дете на Џозеф Виктор Ентони Растон (*Joseph Victor Anthony Ruston*), ирски банкар и неговата втора сопруга - бароницата Ела фан Хемстра (*Ella van Heemstra*), припадничка на холандската аристократија и ќерка на поранешен гувернер на Холандска Гвајана. Подоцна, таткото на Одри го додал и презимето на нејзината баба Кетлин Хепберн, па така Одри имала двојно презиме Хепберн-Растон. Одри имала двајца полубраќа - Александер (*Jonkheer Arnoud Robert Alexander "Alex" Quarles van Ufford*) и Јан Кварл фан Уфорд (*Jonkheer Ian Edgar Bruce Quarles van Ufford*), од првиот брак на мајка ѝ со холандски благородник. Таа е потомок на англискиот крал Едвард III. и ерлот Џејмс Хепберн (James Hepburn, 4th Earl of Bothwell), линија од која потекло води и Кетрин Хепберн..

Бидејќи татко ѝ на Одри работел во британска осигурителна компанија, семејството многу често патувало во Англија и Холандија. Од 1935 до 1938 година, Хепберн посетувала приватна академија за девојки во Кент. Во 1935 година, нејзините родители се развеле и нејзиниот татко, кој бил симпатизер на фашизмот го напуштил семејството. Подоцна, Одри се сеќавала на овој момент како на најтрауматичен во целиот нејзин живот. Многу години подоцна, таа го пронашла својот татко преку Црвениот крст, останала со него во контакт и го издржувала финансиски до неговата смрт. Во 1939 година, нејзината мајка се преселила заедно со Одри и нејзините двајца полубраќа во домот на нивниот дедо во Арнем, Холандија, верувајќи дека Холандија нема да биде нападната од Германија. Хепберн учела на Арнемскиот конерваториум од 1939 до 1945 година, каде учела музика и балет, паралелно со нејзините стандардни училишни предмети. На 9 мај 1940 година, еден ден пред германската инвазија на Холандија, Хепберн учествувала во балетска претстава на балетската трупа на Седлер Велс.

Во 1940 година, нацистите го окупирале Арнем. Во текот на војната, Хепберн го присвоила псевдонимот Еда фан Хемстра (*Edda van Heemstra*) менувајќи ги документите на мајка ѝ, бидејќи се сметало опасно да се има *име што звучело англиски*. Сепак, тоа никогаш не било нејзино законско име. До 1944 година, Хепберн веќе била искусна и многу вешта балерина. На 8 јануари 1944 година, нејзиното училиште одржало претстава во градската сала „Шоубург (*Schouwburg*)“. Исто така, таа тајно танцувала за различни групи луѓе, со цел да собере средства за движењето на отпорот. Подоцна, таа изјавила: „Најдобрата публика што ја имав, не аплаудираше на крајот на мојата претстава.“ Исто така, за време на германската окупација, таа била курир на движењето на отпорот, пренесувајќи летоци, скриени во чорапите и чевлите.

По десантот на сојузниците во Нормандија, работите станале уште полоши под германската окупација и Одри имала многу тежок живот. За време на гладот во Холандија во зимата 1944 година, Германците ја конфискувале и онака малата количина храна што ја имале Холанѓаните.. Арнем бил речиси потполно разрушен како последица од бомбардирањето на сојузничките сили, како дел од операцијата *[[Маркет-Гарден]]*. Чичкото на Одри и еден братучед на нејзината мајка биле стрелани пред неа, откако било откриено дека се членови на Отпорот. Нејзиниот полубрат Јан фан Уфорд поминал одреден период во германски концентрационен логор. Страдајќи од недоволна исхранетост, Хепберн развила акутна анемија, проблеми со душевните патишта, и едема - болест што предизвикува отекување на екстремитетите.

  
Во 1991, Хепберн ќе изјави: „Имам спомени. Повеќе од еднаш бев на станицата и гледав како се движат возовите полни со Евреи, набљудувајќи ги нивните глави на врвот на вагонот. Се сеќавам, многу јасно, едно малечко дете стоеше со своите родители на платформата и беше многу бледо, русокосо и носеше палто што беше очигледно многу големо за него и се качи на вагонот. Јас бев дете што гледаше дете.“

Во 1946 година, од еден пријател го добила „Дневникот на Ана Франк“. Во таа смисла, Хепберн  ја посочувала сличноста со Ана Франк, изјавувајќи: „Бев на потполно иста возраст како и Ана Франк. И двете имавме десет години кога изби војанта и 15 кога заврши. Книгата ми беше дадена на холандски во 1946 година од страна на еден пријател. Ја прочитав...  и ме уништи. Таа го прави истото и со многу други луѓе кои ја читаат за првпат, но јас не ја читав како книга, како испечатени страници. Ова беше мојот живот. Не знаев што ќе читав. Никогаш повеќе не бев иста, толку многу влијаеше врз мене.

Гледавме одмазда. Гледавме млади луѓе притиснати до ѕидот и стрелани и тогаш ќе ја затвореа улицата и потоа ја отвораа и можеше повторно да се помине. Ако го читаш дневникот, обележав едно место каде таа вели: *Пет заложници се стрелани денес*. Тоа беше денот кога го убија мојот чичко. И во зборовите на ова дете, јас го читав она што беше во мене и она што уште е таму. Тоа беше катарза за мене. Ова дете заклучено меѓу четири ѕида имаше напишано цел извештај за сѐ она што јас искусив и почувствував.“ 

Но сепак, не ѝ било целото детство лошо. Повторно, влечејќи паралела од нејзиниот кон животот на Ана Франк, Одри изјавила: „Духот на преживувањето е толку силен во зборовите на Ана Франк. Еден момент вели: *Толку сум разочарана*, а веќе следниот копнее да вози велосипед. Таа е дефинитивно симбол на детето во многу тешки мигови, она на кое го посветив моето време. Таа ја надживеа својата смрт.“  Еден од начините на кои Хепберн го минувала слободното време била цртањето. Дел од нејзините слики од детството, денес се јавно достапни..

Кога Холандија била ослободена, пристигнале камионите на Обединетите Нации. Во едно интервју, Хепберн изјавила дека еднаш изела цела конзерва со кондензирано млеко и потоа ѝ се слошило, поради поголемо количество шеќер. Ова искуство, веројатно било причина таа да стане дел од УНИЦЕФ во подоцнежниот дел од нејзиниот живот..

### Рана кариера
[thumb|200px|left|Одри Хепберн на аудицијата за ''[Празник во Рим*, сцена која ќе биде употребена и во подоцнежниот филмски [[трејлер]]‎]]

Во [[1945]] година, по завршувањето на војната, Одри Хепберн го напуштила Арнемскиот конзерваториум и се преселила во [[Амстердам]] каде учела кај Соња Гаскел (*Sonia Gaskell*). Во [[1948]] година, Хепберн отишла во [[Лондон]], каде посетувала часови кај познатата [[Мери Рамбер]] (*Marie Rambert*), учителка на [[Васлав Нижински]] (*Vaslav Nijinsky*), еден од најголемите танчери во [[историја]]та. По некое време, Рамбер ја посоветувала Одри дека висината (170 сантиметри) и последиците од неисхранетоста за време на војната ќе ја спречат да стане примабалерина. Затоа, Хепберн се откажала од балетот и се посветила на глумата. Откако Хепберн станала позната ѕвезда, Мери Рамбер рекла во едно интервју: „Таа беше прекрасен ученик. Ако се одлучеше да продолжи, ќе станеше величествена балерина“. За несреќа, мајката на Одри била приморана да работи како слугинка за да го издржува своето семејство, па Одри морала да најде работа што ќе се плаќа. Бидејќи цел живот вежбала да биде изведувач, глумечката кариера изгледала како разумно решение. Во поглед на тоа, еднаш, таа изјавила: „Ми требаа пари; тука се плаќаше ₤3 повеќе отколку на балет“.

Нејзината глумечка кариера започнала со една мала улога во обвниотразовниот [[филм]], *Холандски во седум лекции*, каде ја играла улога на [[стјуардеса]]. Потоа учествувала во музички театарски продукции од типот на *Високи чевли со копчиња* (High Button Shoes) и *Пикантен сос* (Sauce Piquante). Нејзината прва улога во долгометражен филм била онаа во британскиот филм *Еден див овес* (One Wild Oat), каде играла [[хотел]]ска рецепционерка, а потоа следувале неколку мали улоги во филмови како: *Приказната на младите сопруги* (Young Wives' Tale), *Смеа во Рајот* (Laughter in Paradise), *Толпата на Лавендер Хил* (The Lavender Hill Mob) и *Монте Карло, злато* (Monte Carlo Baby). Во текот на снимањето на *Монте Карло, злато*, Хепберн била избрана да ја игра главната улога во [[Бродвеј]]ската претстава *Жижи* која премиерно била изведена на [[24 ноември]] [[1951]] година. Писателката [[Сидони-Габриел Колет]] (*Sidonie-Gabrielle Colette*), првиот пат кога ја видела Одри, извикала „Voilà! Еве ја нашата Жижи!“ Хепберн ја добила [[Светската театарска награда]] за нејзината дебитантска изведба, а претставата била изведувала на [[Њујорк]]шката театарска сцена во текот на неколку месеци.

[[Податотека:Audrey_Hepburn_in_Roman_Holiday_trailer.jpg|thumb|right|300px|Од трејлерот на *Празник во Рим* (1953)]]

Нејзината прва позначајна филмска улога била во *Таинствени луѓе* од [[1952]] година, каде играла улога на чудесно талентирана балерина. Сосема нормално, на Хепберн не ѝ била потребна двојничка за сцените со танц. Првата вистинска ѕвездена улога на Одри Хепберн и нејзин прв американски филм бил *Празник во Рим‎* во кој таа играла заедно со [[Грегори Пек]]. Продуцентите ја посакувале [[Елизабет Тејлор]] за улогата, но режисерот [[Вилијам Вајлер]] толку се восхитил од аудицијата на Одри (камерата била вклучена и една слатка слика на која е прикажана Одри Хепберн како се одмора и невино одговара на прашањата, подоцна ќе биде искористена во трејлерот за филмот), така што веднаш ѝ ја доделил главната улога. Вајлер рекол: „Таа имаше сѐ што ми беше потребно: шарм, невиност и талент. Исто така беше и многу духовита. Беше восхитувачки волшебна и ние рековме: *Тоа е нашата девојка!*“. Договорот пред снимањето на филмот бил на постерот за филмот да го има името на [[Грегори Пек]] со големи букви, а под него да пишува *Одри Хепберн* со мали. Но, откако завршило снимањето, Пек го повикал својот агент и побарал името на Хепберн да ја има истата важност како и неговото. Тој предвидел дека Одри ќе добие „Оскар“. Хепберн и Пек се поврзале за време на снимањето и почнале да кружат гласини за романтична врска меѓу нив, но двајцата го негирале тоа. Сепак, Хепберн има изјавено дека „всушност, мора да бидеш малку вљубен во главниот глумец и обратно. Ако ја портретираш љубовта, мора да ја чувствуваш. Не можеш да го направиш тоа на друг начин. Но не ја носиш подалеку од сцената“. Набрзо, на [[7 септември]] [[1953]], сликата на Одри Хепберн се појавила на насловната страница на списанието „Тајм“ (*TIME*).

Изведбата на Хепберн била примена со воодушевување од страна на критичарите. Така, на [[28 август]] [[1953]] година, А.Х. Вајлер (A.H. Weiler) напишал во весникот „Њујорк Тајмс“: „Иако не е сосема нова во филмската уметност, Одри Хепберн, британската глумица која за првпат игра главна улога како Принцезата Ен е кротка, самовилска и копнежлива убавица, истовремено кралска и детски наивна во прикажувањето на својата длабока почит кон штотуку пронајдените едноставни задоволства и љубовта. Иако храбро се насмевнува по своето откритие на крајот на аферата, таа останува тажна, осамена фигура што се соочува со загушлива иднина“.

По четиримесечното снимање на *Празник во Рим‎*, Хепберн се вратила во [[Њујорк]] и осум месеци играла во *Жижи*. Претставата се изведувала и во [[Лос Анџелес]] и во [[Сан Франциско]]. Во меѓувреме, таа склучила договор за снимање на седум филма со *Paramount*, со пауза од дванаесет месеци меѓу филмовите за да има можност да се посвети и на својата [[театар]]ска работа. Хепберн подоцна се сеќавала на *Празник во Рим‎* како на нејзин најдраг филм, бидејќи тоа бил филмот што ја направи [[ѕвезда]].

=== Холивуд: Вивнување кон ѕвездите ===
По *Празник во Рим*, Хепберн го снимила филмот *Сабрина* во [[режија]] на [[Били Вајлдер]], а со [[Хемфри Богарт]] и [[Вилијам Холден]] во главните улоги. За потребите на филмот, Хепберн била пратена кај модниот творец [[Живанши]] кој требало да одлучи за нејзината облека. Кога му било речено дека „Госпоѓица Хепберн“ ќе дојде да го посети, [[Живанши]] ја очекувал [[Кетрин Хепберн]]. Сепак не бил разочаран од Одри и оттогаш започнало нивното пријателство и партнерство. Во текот на снимањето на *Сабрина*, Хепберн и Холден почнале романтична врска и таа се надевала дека ќе се венча со него и дека ќе има деца, но ја раскинала врската со него, откако тој ѝ открил дека имал направено [[вазектомија]].

Во [[1954]] година, Одри се вратила на сцената за да го игра водниот [[дух]] во претставата *Ундина*, заедно со Мел Ферер со кого се венчала истата година. Додека се изведувала претставата, Хепберн ги добила наградите „[[Златен глобус]]“ за *Најдобра филмска глумица* и „[[оскар]]“ за *Најдобра женска улога*, за својата улога вофилмот *Празник во Рим*. Шест месеци по добивањето на „Оскарот“, Одри Хепберн ја добила и наградата „[[Тони]]“ за најдобра глумица, за својата изведба во претставата *Ундина*.

Кон средината на 1950-тите, Хепберн била не само една од најголемите филмски ѕвезди во [[Холивуд]], туку и вистинска модна икона. Нејзината детска наивност и [[самовила|самовилски]] изглед, како и светски познатото шик-сетило биле обожавани и имитирани. Во [[1955]] година, Одри Хепберн го добила „Златниот глобус“ за *Најомилена глумица во светот*. Откако станала една од најпопуларните ѕвезди во Холивуд, Одри Хепберн глумела заедно со најголемите глумци од тоа време: со [[Хемфри Богарт]] во *Сабрина*, со [[Фред Естер]] во *Смешно лице*, со [[Морис Шевалије]] и [[Гари Купер]] во *Љубов на попладне*, со [[Џорџ Пепард]] во *Појадок кај Тифани*, со [[Кери Грант]] во *Шарада*, со [[Рекс Херисон]] во *Мојата убава дама*, со [[Питер О'Тул]] во *Како да се украде милион* и со [[Шон Конери]] во *Робин и Меријана*. Голем дел од овие глумци станале многу блиски со неа.
На пример, Рекс Херисон ја нарекувал Одри неговата омилена дама; Кери Грант сакал да ја засмева и еднаш изјавил дека „сѐ што сакам за Божиќ е само уште еден филм со Одри Хепберн“; Грегори Пек бил нејзин доживотен пријател, кој по нејзината [[смрт]], пред камерата, со солзи во [[очи]]те ја изрецитирал нејзината омилена песна „Вечна љубов“ (*Unending Love*) од [[Рабиндранат Тагоре]]. Иако постоело мислење дека Богарт и Хепберн не се согласувале на филмското платно, ова не е точно, туку напротив, Богарт се согласувал со Одри повеќе отколку со било кој друг. За него, во една прилика, Одри изјавила: „Понекогаш таканаречените *цврсти момчиња* се токму оние со најкревки срца, каков што беше и Боги со мене.“

*Смешно лице* од [[1957]] година бил еден од омилените филмови на Одри Хепберн, бидејќи таа имала можност да танцува со [[Фред Естер]]. Филмот *Приказната на калуѓерката* ја означил нејзината најсмела улога, за која списанието *Films in Review* напишало: „Нејзината изведба засекогаш ќе ги замолчи оние што ја сметаа помалку за глумица отколку за симбол на софистицираната дете/жена. Нејзиниот портрет на Сестра Лука е една од најдобрите изведби на екранот воопштоЧ“.
[[Податотека:Audrey Hepburn in Breakfast At Tiffany's.jpg|left|thumb|200 px|Хепберн како Холи Голајтли со мачката Оранжи во *Појадок кај Тифани*]]

Во ликот на Холи Голајтли, во филмот *Појадок кај Тифани* од [[1961]] година, Хепберн ја одиграла својата антологиска улога и станала [[икона]] на американската филмска [[индустрија]] во [[XX век]], а самата таа ја нарекла оваа улога „најжива во мојата кариера“. Прашана за глумечкиот предизвик што го нудела улогата, Хепберн одговорила: „Јас сум интроверт. Глумењето на една екстровертна девојка беше најтешката работа што ја направив“. Во филмот, Одри носела модерна облека, дизајнирана од неа и од Живанши и си додадала руси прамени на нејзината кафеава [[коса]], изглед што го задржала и надвор од екраните.

Така, Хепберн станала една од најпопуларните глумици во Холивуд. [[Мерилин Монро]] не е единствената што ќе му пее „Happy Birthday, Mr. President“ (Среќен роденден, Г. Претстедателе) на претстедателот [[Џон Ф. Кенеди]] на неговиот роденден. За неговиот следен и последен роденден на [[29 мај]] [[1963]], Хепберн, омилената глумица на претседателот, му ја отпеала „Happy Birthday, dear Jack“ (Среќен роденден, драг Џек). Сепак, без оглед на ѕвездената кариера, Хепберн постојано била скромна: сакала да живее тивок живот со своето [[семејство]] и со домашните миленичиња; живеела во куќи, а не во вили; и обожавала да ја уредува сопствената градина.
[[Податотека:Audrey Hepburn in Charade 2.jpg|right|thumb|290px|Хепберн во сцена од комичниот трилер *Шарада* (1963).]]

Во [[1963]] година, Хепберн глумела во комичниот трилер *Шарада*, нејзиниот прв и единствен филм со [[Кери Грант]], кој претходно ги одбил улогите во филмовите *Празник во Рим* и *Сабрина*, сметајќи дека е престар да глуми крај Одри. Во [[1964]] година, Хепберн глумела во *Мојата убава дама*, најочекуваниот филм по *Одвеано со виорот*. Хепберн била повикана да ја игра улогата на Елајза Дулитл на местото на тогаш непознатата [[Џули Ендрјуз]], која била пофалена од критичарите за истата улога на Бродвеј. Одлуката Ендрјуз да не учествува во филмот била направена уште пред да се повика Хепберн. Најпрво, скромната Хепберн ја одбила улогата и побарала од [[Џек Ворнер]] да ѝ ја даде улогата на Ендрјуз, но откако дознала дека иборот билмеѓу нејзе и [[Елизабет Тејлор]], таа ја прифатила улогата. Според една статија на списанието *Soundstage*, „сите се согласиле дека ако Џули Ендрјуз не е во филмот, тогаш Одри Хепберн е совршениот избор“. Џули Ендрјуз сѐ уште го немала направено *Мери Попинс*, кој бил промовиран истата година како и *Мојата убава дама*. Хепберн ги снимила вокалите за филмот, но наскоро дознала дека професионален *пејачки двојник* Марни Никсон ги преснимила нејзините песни. Во знак на протет, Одри ја напуштила сцената веднаш откако ѝ била соопштена оваа информација, но следниот ден се вратила и се извинила за своето однесување. Снимките од неколку песни со првобитниот глас на Одри постојат и се издадени на ДВД изданијата, како и во неколку документарни емисии, но најголем дел од ЦД-ата го содржат гласот на Никсон. Дел од оригиналниот Хепбернов глас е зачуван и на филмот - целата песна „Само ти чекај“ и делчиња од песната „Можев да танцувам цела вечер“. Кога била прашана за тоа што мисли за преснимувањето, Хепберн се намрштила и рекла: „Се забележува, нели? А тука беше и Рекс кој ги снимаше песните додека глумеше... следниот пат - “. Потоа си ја гризнала усната и не рекла ниту збор повеќе на оваа тема. И покрај преснимувањето, огромен број критичари се согласни дека изведбата на Одри Хепберн била прекрасна, а Џин Ринголд рекол: „Одри Хепберн е величествена. Таа е Елајза засекогаш“.

[[Податотека:Audrey_Hepburn_in_My_Fair_Lady.jpg|thumb|ДВД обвивка која ја прикажува Хепберн како Елајза Дулитл со [[Рекс Херисон]] како Хенри Хигинс во *Мојата убава дама*]]

Контроверзијата околу кастингот на Хепберн за главна улога во филмот *Мојата убава дама* кулминирала на доделувањето на наградите „Оскар“ во 1964-1965 година, кога и Одри и Џули Ендрјус биле номинирани во категоријата за најдобра глумица. Медиумите повеќепати се обидувале да го прикажат односот меѓу двете глумици како непријателски, но двете глумици ја одбиле теоријата дека постоел анимозитет меѓу нив. Џули Ендрјус го добила „Оскарот“ таа година, за улогата во филмот *Мери Попинс*.

Филмот *Двајца за патот* е нелинеарна и иновативна приказна за разводот. Режисерот [[Стенли Донен]] рекол дека за време на снимањето Хепберн била послободна и посреќна од кога и да е, што, според него, било последица на дружењето со [[Алберт Фини]]. *Почекај додека се стемни* од [[1967]] година бил тежок филм - напнат трилер во кој Хепберн има улога на една слепа девојка која е тероризирана. Филмот бил продуциран од страна на Мел Ферер и го означил почетокот на нивниот развод. Се вели дека Хепберн изгубила речиси 7 килограми за време на снимањето под влијание на стресот. Од друга страна пак, таа смета дека нејзиниот партнер [[Ричард Крена]] бил навистина смешен, а покрај тоа, имала доста да зборува и со режисерот [[Теренс Јанг]]. Сите се шегувале дека тој ја *бомбардирал* својата омилена ѕвезда 23 години пред тоа; Јанг бил заповедник на британска [[тенк]]овска воена единица во текот на Битката кај Арнем. За својата изведба, Хепберн повторно била номинирана за „Оскар“.

[[Податотека:Audrey_Hepburn_in_Always.jpg‎|thumb|200 px|left|Хепберн на 59 години во *Секогаш*]]
Од 1967 година, по петнаесетгодишна успешна и богата филмска кариера, Хепберн настапувала само повремено. По разводот со Мел Ферер, се венчала со италијанскиот [[психијатар]] д-р Андреа Доти и го родила вториот син по тешката бременост која речиси потполно ја врзала за кревет. После разделбата со Доти, таа се обидела да се врати на филмот со улогата на Маријана во *Робин и Мериан*, во кој глумела со [[Шон Конери]], но филмот постигнал само просечен успех. Потоа, таа ја одбила улогата на [[балерина]] во филмот *Пресвртната точка*, а улогата ја добила [[Ширли Меклејн]]. Хепберн се вратила на филмското платно во [[1979]] година во филмот *Крвна линија* на [[Сидни Шелдон]], кој го променил [[роман]]от откако добил дозвола за екранизација, правејќи го главниот лик постара личност, со цел улогата подобро да ѝ одговара на Одри. Филмот поминал лошо и кај [[критичар]]ите и на благајните.

Последната главна улога на Одри Хепберн во холивудски филм е онаа, покрај [[Бен Газара]] во филмот *Сите се смееја*, режиран од [[Питер Богданович]]. Иако кај критичарите поминал одлично, филмот бил засенет од убиството на една од ѕвездите, девојката на Богданович, [[Дороти Стратен]]; оттука, тој бил пуштен во кината по смртта на Стратен, но само во ограничена количина. Во [[1987]] година, Хепберн глуела со [[Роберт Вагнер]] во пародијата *Љубов меѓу крадци* кој приказната ја позајмува од неколку хит-филмови на Одри, најмногу од *Шарада* и *Како да се украде милион*. Овој телевизиски филм имал само просечен успех, а и самата Хепберн изјавила дека ја прифатила улогата само поради забава. Последната улога на Одри Хепберн била онаа каде се глумела себеси како [[ангел]] во филмот *Секогаш* на [[Стивен Спилберг]] од [[1988]] година. Во текот на последните месеци од нејзиниот живот, Хепберн учествувала во два забавни проекти: била водител на [[Телевизија|телевизиската]] документарна серија *Градините на светот со Одри Хепберн*, која дебитирала на телевизиската мрежа „PBS“ на денот на нејзината смрт и снимила албум за деца - *Волшебните приказни на Одри Хепберн*, каде таа чита неколку класични детски приказни, кои ѝ ја донеле посмртната награда „[[Греми]]“ за најдобар албум за деца.

Како признание на нејзиното творештво, Одри Хепберн има ѕвезда на *Холивудската улица на славните* на 1652 Vine Street.

=== Бракови, семејство и подоцнежен живот ===
[[Податотека:Audrey Hepburn fotografata da Greene.jpg|thumb|right|250px|Хепберн фотографирана од Милтон Грин]]

Во раните 1950-ти, Одри била свршена за младиот Џејмс Хенсон. Подоцна, оваа врска Одри ја нарекла љубов на прв поглед, но, иако бил направен свадбениот фустан и бил закажан денот на свадбата, свршувачката била раскината, бидејќи Хепберн одлучила дека поради професионалните обврски кои би ги оддалечувале неа и Џејмс долг период, бракот нема да успее Хепберн го подарила својот фустан на една сиромашна италијанска двојка која го поседува и ден-денес.

Хепберн се венчала двапати: за американскиот глумец Мел Ферер и за италијанскиот доктор Андреа Доти, и од двајцата имала по еден син: Шон, роден во [[1960]] година од бракот со Ферер и Лука, роден во [[1970]] од бракот со Доти. Хепберн го запознала Мел Ферер на забава чиј домаќин бил [[Грегори Пек]]. претходно, таа го забележала Мел во филмот *Лили* и била воодушевена од неговата изведба. Ферер подоцна ѝ го испратил [[сценарио]]то за [[драма]]та *Ундина* и Хепберн со задоволство се согласила да учествува. Пробите почнале да се одржуваат во [[јануари]] [[1954]] година, а Хепберн и Ферер се венчале на [[24 септември]] истата година. Хепберн велела дека се неразделиви и среќни, без разлика на честите озборувања, кои тврделе дека нивниот брак нема да трае. Сепак, и самата признала дека Мел имал тежок темперамент. На пример, се зборувало дека Ферер ја контролира Одри и дека бил нејзин [[Свенгали]]. Во таа смисла, еднаш [[Вилијам Холден]] рекол: „Мислам дека Одри му дозволува на Мел да мисли дека ја контролира.“

Пред да ѝ се роди првото дете, Хепберн двапати имала спонтан [[абортус]], од кои првиот во [[март]] [[1955]] година. Во [[1959]] година, за време на снимањето на филмот *Непростено*, Одри си го скршила грбот откако паднала од [[коњ]]. Неколку недели минала во [[болница]], а подоцна имала уште еден спонтан абортус, предизвикан од физички и ментален стрес. Додека се одморала дома, Мел Ферер ѝ го донел [[паун]]от употребен во филмот *Зелени палати* да го чува како милениче. Го нарекле „Ип“, скратено од „Пипин“. Во [[1965]] година, Одри повторно имала спонтан абортус. Затоа била повнимателна за време на бременоста со Лука во [[1969]] година: се одморала со месеци и постојано сликала сè додека не го породила Лука со [[царски рез]]. Последниот спонтан абортус ѝ се случил во [[1974]] година. Во популарните легенди, Хепберн останала запаметена по песната „Совети за убавината тестирани од времето“ („Time Tested Beauty Tips“) која им ја рецитирала на своите деца. Песната вклучува стихови од типот на „За да има убава коса, дозволи му на детето да минува со прстите низ неа еднаш дневно“ или „За убава фигура, сподели ја својата храна со гладните.“ Поемата понекогаш ѝ се препишува нејзе, но вистинскиот автор на песната е Сем Левенсон.

Хепберн, во текот на животот имала неколку миленичиња, вклучувајќи еден „[[јоркширски териер]]“ наречен „Господин Славен“ („Mr. Famous“), кој загинал откако бил удрен од [[автомобил]]. За да ја развесели, Мел ѝ купил уште еден јоркширски териер кој го нарекле „Асам од Асам“ („Assam of Assam“). Исто така, таа го задржала и паунот „Ип“, а неговиот кревет бил направен од кадата. Шон Ферер имал „[[кокер шпаниел]]“ наречен „Коки“. Кога Одри Хепберн остарела, таа одгледувал два [[териер]]а од расата „Џек Расел“.

Бракот со Ферер траел 14 години, до [[5 декември]] [[1968]] година, а во една прилика, нивниот син рекол дека Одри останала предолго во овој брак. Во последните години од нивниот брак, се зборувало дека Ферер имал девојка на страна, но и дека Одри имала врска со нејзиниот партнер од филмот *Двајца за патот* [[Алберт Фини]]. Таа ги негирала озборувањата, но режисерот [[Стенли Донен]] рекол: „Со Алберт фини таа беше како нова жена. Таа и Алби создаваа нешто прекрасно заедно; беа како мали деца. Кога Мел не беше на сетот, тие блескаа. Кога Мел беше таму, беше навистина смешно. Одри и Алби се однесуваа прилично формални и малку беше непријатно“. Двојката се разделила уште пред разводот,а во текот на разводот, Хепберн ослабела. Потоа, таа го запознала италијанскиот [[психијатар]] Андреа Доти на едно патување со [[брод]] и се вљубила во него при посетата на некои грчки [[Археологија|археолошки]] места. Тогаш, таа верувала дека ќе има многу деца и дека ќе престане да работи. Со Доти се венчала на [[18 јануари]] [[1969]] година. Иако тој ја љубел Хепберн и бил сакан од Шон, кој сметал дека Доти е *забавен*, Андреа многу често имал врски со помлади жени. Нивниот брак траел 13 години и завршил во [[1982]] година, откако и Лука и Шон станале способни да живеат со својата мајка. Иако Хепберн ги прекинала сите контакти со Ферер (со него се сретнала само уште двапати до крајот на својот живот: на дипломирањето на Шон и неговата прва [[свадба]]), таа останала во контакт со Доти за доброто на Лука.

Пред да умре, Хепберн била во врска со Роберт Волдерс, згоден холандски глумец, поранешен маж на покојната филмска ѕвезда [[Мерли Оберон]]. Се запознала со Волдерс преку еден пријател, во периодот кога нејзиниот брак со Доти веќе бил во распад. По нејзиниот развод, Одри и Роберт почнале да живеат заедно, иако никогаш не биле венчани. Во [[1989]] година, откако веќе поминала девет години со Волдерс, таа ги нарекла *најсреќните години од нејзиниот живот*. „Навистина ми требаше многу време“, изјавила Хепберн во едно интервју со Барбара Волтерс. Волтерс тогаш ја прашала, зошто никогаш не се венчале, а Хепберн одговорила дека тие биле венчани, само не формално. Двајцата, заедно ги планирале патувањата со [[УНИЦЕФ]]; на секој нејзин говор бил присутен и Роберт Волдерс и додека Хепберн зборувала, тој често плачел.

=== Работа за УНИЦЕФ ===
[[Податотека:Audrey_Hepburn_1951.jpg|thumb|250px|left|Одри Хепберн фотографирана од Едвард Квин во 1951 година]]

Веднаш по нејзината последна филмска улога, во [[1988]] година, Одри Хепберн била наименувана за [[амбасадор]] на добрата волја на [[УНИЦЕФ]]. Благодарна на својата среќна судбина, која ѝ овозможува да ја преживее германската окупација како дете, таа го посветила остатокот од својот живот на грижата за несреќните деца во сиромашните земји. Патувањата на Хепберн ѝ биле олеснети поради нејзиното познавање на повеќе јазици: зборувала [[француски јазик|француски]], [[италијански јазик|италијански]], [[англиски јазик|англиски]], [[холандски јазик|холандски]]/[[фламански јазик|фламански]] и [[шпански јазик]].

Иако Одри веќе имала работено за [[УНИЦЕФ]] во текот на 1950-тите, почнувајќи од една [[радио]]-емисија во [[1954]] година, овојпат таа навистина се посветила на својата хуманитарна работа. Нејзината прва мисија била во [[Етиопија]] во [[1988]] година, каде посетила едно сиропиталиште во Мек'еле, каде на 500 гладни деца им биле дадени пакети од [[УНИЦЕФ]]. Тогаш, таа изјавила: „Моето срце е скршено. Очајна сум. Не можам да го поднесам фактот што два милиони луѓе се наоѓаат на работ на смрт предизвикана од прегладнетост, многу од нив се деца, а [sic] не е тоа само поради тоа што има тони храна на брегот на Шоа. Не може да се пренесе. Минатата [[пролет]] на [[Црвен крст|Црвениот крст]] и на работниците на [[УНИЦЕФ]] им беше наредено да си заминат од северните предели поради избивањето на две симултани граѓански војни... Заминав во бунтовната земја и гледав мајки и деца што одеа по десет дена, па дури и по три недели, барајќи храна, спиејќи во [[пустина]]та во импровизирани кампови каде што и можат да умрат. Ужасно. Таа слика е премногу за мене. *Трет свет* е термин што не го обожавам многу, бидејќи овој свет е еден свет. Сакам луѓето да знаат дека најголем дел од човештвото страда.“ 

Во [[август]] 1988 година, Хепберн заминала во [[Турција]], во еден камп за имунизација. Таа ја нарекал Турција *најубав приказ* на можностите на [[УНИЦЕФ]] и додала: „[[Армија]]та нѝ ги даде своите [[камион]]и, продавачите на [[риби]] - тезгите за [[вакцини]], и од мигот кога датата беше позната, беа потребни само десет дена за да ја вакцинираме цела земја. Не е лошо.“ Во [[октомври]], Хепберн отишла во [[Јужна Америка]], каде во [[Венецуела]] и [[Еквадор]], изјавила пред [[конгрес]]от: „Видов мали планински заедници и сиромашни маала и квартови како за првпат добиваат [[вода]] по пат на едно чудо - тоа чудо е [[УНИЦЕФ]]. Гледав мали момчиња како градат училишта со цигли и [[цемент]] дониран од [[УНИЦЕФ]].“

Хепберн заминала за [[Средна Америка]] во [[февруари]] [[1989]] година и се сретнала со властите на [[Хондурас]], [[Ел Салвадор]] и [[Гватемала]]. Во [[април]] истата година, Хепберн го посетила [[Судан]], заедно со Волдерс, како дел од мисијата наречена „Операција Живот“. Поради [[Граѓанска војна|граѓанската војна]], пакетите со [[храна]] биле стопирани, а Хепберн рекла: „Видов само една непореклива вистина. Ова не се природни катастрофи, туку човечки трагедии за кои постои само едно човечко решение - мир.“ Во октомври, Хепберн и Волдерс заминале во [[Бангладеш]], а Џон Исаак, [[фотограф]] на [[Обединетите Нации]] рекол: „Често децата имаа [[мува|муви]] врз себе, но таа само одеше до нив и ги прегрнуваше. Никогаш не сум видел нешто такво. Другите луѓе се колебаат до одредено ниво, но таа ги гушкаше. Децата доаѓаа само да ја држат за [[рака]], да ја допрат - таа беше како *Волшебниот Свирач*.“ Во октомври [[1990]] година, Хепберн отишла во [[Виетнам]], во обид да воспостави врска со владата, за да овозможи имплементирање на програмата за [[имунизација]] и користење на чиста вода.

Во [[септември]] [[1992]] година, четири месеци пред да умре, Хепберн заминала во [[Сомалија]]. Во таа приолика, Хепберн изјавила: „Зачекорив во кошмар. Видов глад во Етиопија и Бангладеш, но никаде не видов нешто како ова - толку полошо отколку што можев и да замислам. Не бев подготвена за ова[...] Земјата е црвена - чудесна глетка - таа длабока [[теракота]] земја. И ги гледаш селата, камповите за сместување и логорите, и земјата е целата распукана околу нив како океански кревет. И тоа беа гробови. Има гробови насекаде. По должината на патот, крај патчињата по кои се движиш, покрај реките, близу секој камп - има гробови насекаде.“

Иако преплашена од она што го видела, Хепберн сѐ уште имала надеж. "Грижата за децата нема никаква врска со политика. Мислам дека со време, наместо да се врши политизација на хуманитарната помош, ќе се врши хуманизација на политиката." "Секој којшто не верува во чуда не е реалист. Го видов чудото наречено вода што [[УНИЦЕФ]] помогна да се оствари. Таму каде што со векови малите девојчиња и мајки морале да чекорат со милји за да го најдат најблискиот извор, сега имаат чиста вода близу нивните домови. Водата е живот, а чистата вода значи здравје за децата во ова село." "Луѓето во овие места не ја знаат Одри Хепберн но го знаат [[УНИЦЕФ]]. Кога ќе го видат знакот [[УНИЦЕФ]] нивните лица се осветлуваат зашто знаат дека нешто се случува. Во Судан, на пример, пумпите за вода ги викаат УНИЦЕФ."

Во 1992 година, претседателот [[Џорџ Буш]] на Одри Хепберн ѝ го врачил *Претседателскиот Медал на Слободата*, во чест на нејзината работа со [[УНИЦЕФ]], а Филмската академија посмртно ѝ ја доделила наградата *Жан Хершол*, за нејзините заслуги на полето на хуманитарната дејност. Нејзиниот син ја подигнал наградата во нејзино име. Во [[1994]] година, во еден парк во Арнем била поставена нејзина биста.

Во [[2006]] година, фондацијата „Одржлив стил“ (*Sustainable Style*) ја инаугурирала наградата '„Стил и суштина во чест на Одри Хепберн“, која се доделува на познати јавни личности кои работат со цел да го подигнат квалитетот на животот на децата ширум светот. Првата награда била посмртно наменета за Одри Хепберн и таа била подигната од страна на 'Фондацијата за деца „Одри Хепберн“.

=== Рак на слепото црево ===
Во [[1992]] година, по нејзиното враќање од [[Сомалија]], Одри Хепберн почнала да чувствува болки во стомакот. Отишла кај специјалисти, но добила неубедливи резултати, па решилва да се прегледа за време на едно патување во [[Лос Анџелес]], во текот на октомври. На [[1 ноември]], докторите ѝ извршиле [[лапароскопија|лапароскопска]] [[операција]] и откриле стомачен [[рак]], кој почнал да се шири од [[Слепо црево|слепото црево]]. [[Карцином|Ракот]] растел во текот на неколку години и се метастазирал, не како [[тумор]], туку како мала обвивка врз нејзиното [[тенко црево]]. Болката што ја чувствувала Одри била резултат на грчеви во [[илеум]]от од тенкото црево. Хепберн одбила [[хемотерапија]], па докторите отстраниле речиси 30&nbsp;cm од цревото и таа била хранета само интравенозно. Откако лузната зараснала, Хепберн била лечена со 5-флуороурацил леуковорин. Неколку дена подоцна, Хепберн имала [[оклузија]], односно запирање на [[крвоток]]от. Лековите не биле доволни да ја намалат болката, па на [[1 декември]] брз неа била извршена и втора операција. По еден час, хирургот објавил дека ракот веќе доста се проширил и дека не е можно да биде отстранет. Бидејќи Хепберн не била способна да поднесе комерцијален лет, Живанши го најмил Бани Мелон, кој испратил приватен [[авион]] до Лос Анџелес, кој ја однел Хепберн во [[Швајцарија]]. Притоа, Мелон ја наполнил кабината на авионот со [[Цвеќе|цвеќиња]]. Одри Хепберн умрела како последица на ракот на слепото црево, на [[20 јануари]] [[1993]] година, во [[Толошна]], [[Швајцарија]], каде била закопана.

== Вечна популарност ==
Од мигот на својата појава, до денес, Одри Хепберн е позната како икона на убавината и [[мода]]та, а често била ословувана со титулата најубава жена на сите времиња. Нејзиниот моден стил е сѐ уште популарен меѓу жените. Спротивно на нејзиниот современ портрет, иако Хепберн навистина уживала во модата, таа не ѝ била особено важна, туку секогаш повеќе сакала нормална, удобна облека. Всушност, таа воопшто не се сметала себеси за особено привлечна девојка. Така, во едно интервју од 1959 година, Хепберн изјавила: „Можете дури и да речете дека се мразев себеси во одредени периоди. Бев премногу дебела, или превисока или едноставно премногу грда... дури и би можеле да речете дека мојата сигурност потекнува од чувствените слоеви на несигурност и инфериорност. Не можев да ги надминав овие чувства преку несигурност. Единствен начин да го извлечам најдоброто од нив беше преку прифаќање на еден силен, концентриран стремеж.“

До денес е направен само еден биографски филм, заснован врз животот на Одри Хепберн - телевизискиот филм од [[2000]] година *Приказната за Одри Хепберн*, со [[Џенифер Лав Хјуит]] во главната улога, која била и ко-продуцент на филмот. Критичарите биле безмилосни кон филмот поради фактичките грешки и слабата изведба на главната глумица. Филмот завршува со снимка на вистинската Одри Хепберн, која ја прикажува неа во една од нејзините последни мисии со [[УНИЦЕФ]]. Постојат неколку верзии на филмот: прикажуван е како мини-серија во неколку земји, но и во неговата скратена верзија во [[САД]] на мрежата „ABC“, која всушност е и верзијата пуштена на ДВД издание. [[Еми Росум]], во една од своите први филмски улоги, ја портретира Одри во нејзините тинејџерски години во филмот.

Во [[2003]] година, Поштенската служба на САД издала марка, илустрирана од Мајкл Џ. Дејс, која го чествува ликот на Одри како холивудска легенда и хуманитарка. Сликата на марката е врз основа на една слика што ја прикажува Хепберн во филмот *Сабрина*. Хепберн е еден од ретките странски државјани со ваква чест во САД.

Сликата на Хепберн е сѐ уште често употребувана во рекламните кампањи на многу светски компании. Во [[Кина]], серија реклами за [[црн чај]] користеле обоени и дигитално преработени слики на Одри од филмот *Празник во Рим*. Во [[САД]], Хепберн била дел од рекламата на „GAP“, емитувана од [[7 септември]] до [[5 октомври]] [[2006]] година. Таа искористува делови од *Смешно лице*, а во позадина оди песната „Back in Black“ на [[AC/DC]]. Мотото на рекламата е „It's Back — The Skinny Black Pant“ („Се вратија - кожните црни пантолони“). За да ја прослави својата кампања „Нека биде едноставно“, „GAP“ направил значајна донација на Фондот за деца на Одри Хепберн.. Рекламата е многу популарна и има повеќе од 200 000 посетители на „[[YouTube]]“.

*Малиот црн фустан* од *Појадок кај Тифани*, дизајниран од [[Живанши]] и Хепберн, на [[5 декември]] [[2006]] година, на [[аукција]]та во „[[Кристи]]“ бил продаден за 467 200 [[Фунта|фунти]], речиси седум пати повеќе од планираните 70 000 и ова е најголемата сума платена за некој филмски костум. Парите биле донирани во центарот за грижа на сиромашните деца во [[Индија]] - „Градот на Радоста“. Претседателот на фондацијата, по овој повод, изјавил: „Во моите очи има солзи. Сосема сум запрепастен од фактот што едно обично парче облека од една така волшебна глумица ќе ми даде можност да купам цигли и цемент за да им овзможам на најсиромашните деца во светот училишта“. Сепак, фустанот понуден на аукцијата воопшто не бил носен од Одри Хепберн во текот на снимањето на филмот. Едниот од двата фустани што таа ги носела во филмот стои во архивата на Живанши, а другиот во Музејот на костумите во [[Мадрид]].

== Телевизија и филм ==

=== Филмографија ===



=== Телевизија и театар ===



== Награди ==

[[Податотека:Audrey_Hepburn_in_Roman_Holiday.jpg|thumb|200px|right|Одри Хепберн во *Празник во Рим*]]

Одри Хепберн е добитничка на „Оскар“ за својата улога во *Празник во Рим* во [[1953]] година, а била номинирана за „Оскар“ во категоријата „најдобра глумица“ уште четири пати, и тоа за: *Сабрина*, *Приказната за калуѓерката*, *Појадок кај Тифани* и за *Почекај додека се стемни*. Постојат бројни дискусии околу изборот за најдобра глумица во [[1964]] година, кога Одри Хепберн не била номинирана за една од своите најдобри улоги, онаа на Елајза Дулитл во *Мојата убава дама*. Во [[1967]] година, [[Американската филмска академија]] ја номинирала Одри Хепберн за улогата во филмот *Почекај додека се стемни*, но не ја номинирала и за одличната изведба во драмата *Двајца за патот*. Добитник на „Оскарот“ во 1967 година била [[Кетрин Хепберн]] за филмот *Погодете кој доаѓа на вечера*.

Одри Хепберн е една од ретките луѓе кои ги имаат добиено наградите „[[Еми]]“, „[[Греми]]“, „[[Оскар]]“ и „[[Тони]]“:
* [[Оскар]]: Најдобра глумица за *Празник во Рим* (1953) и посмртно *Наградата на Жан Хершол* (1992).
* [[Златен глобус]]: Најдобра глумица во филм за *Празник во Рим* (1954).
* [[Тони]]: Најдобра глумица во *Ундина* (1954) и Специјална награда за посебни достигнувања (1968).
* [[Греми]]: Награда за најдобро прочитан албум за деца (1993) за *Волшебните приказни на Одри Хепберн* (посмртно).
* [[Еми]]: Видно поединечно достигнување (1993) и за епизодата *Цветни градини* од документарната серија *Светските градини со Одри Хепберн* (посмртно).

Исто така, во [[1955]] година, Одри Хепберн ја добилао и наградата *Хенриета* за најомилена глумица на светот, како и наградите „Сесил Б. Де Мил“ во [[1990]], односно наградата за животно достигнување, која се доделува од [[Здружението на филмските глумци]] во [[1992]] година. Подоцна, таа ја добила и хуманитарната награда „Жан Хершол“.

Во декември 1992 година, еден месец пред да умре, Хепберн го примила [[Претседателскиот медал на слободата]], за нејзината работа во [[УНИЦЕФ]], кој е едно од двете највисоки цивилни признанија што се доделуваат во САД.


|-
! colspan="3" style="background: #DAA520;" | Награди

 








== Белешки ==



== Надворешни врски ==




* [http://www.imdb.com/name/nm0000030/ Одри Хепберн на Internet Movie Datebase]
* [http://tcmdb.com/participant/participant.jsp?participantId=85047 Одри Хепберн на ТCM Movie Datebase] 
* [http://www.ibdb.com/person.asp?ID=44925 Одри Хепберн на Internet Broadway Datebase]
* [http://www.nndb.com/people/933/000026855/ Одри Хепберн на Notable Name Datebase]
* [http://www.tv.com/person/110730/summary.html Одри Хепберн на TV.com] 
* [http://www.audreyhepburn.com/ Официјална страница на Фондацијата за деца ***Одри Хепберн**'' (Audrey Hepburn Children's Fund)] 
* Американска поштенска марка со Одри Хепберн
* Гробот на Одри Хепберн
* The Audrey Hepburn Guide - Водич кон сите страници за Одри на мрежата  (список на страници на обожавателите)
* Реклама на Gap на која снимка од Одри Хепберн е поставена на музика од песната на AC/DC "Back in Black"





Категорија:Оскаровци
Категорија:Англиски глумици
Категорија:Носители на Претседателскиот медал на слободата
Категорија:Добитници на наградата „Тони“
Категорија:Родени во 1929 година
Категорија:Починати во 1993 година
Категорија:Луѓе од Арнем
Категорија:Добитници на Златен глобус