Михаил Беркос

**Михаил Андреевич Беркос** (1861 во Одеса – 1919 во Харков ) бил руски и украински уметник со грчко потекло. Работел главно во жанрот пејзажна уметност и доживеал значително влијание на европскиот импресионизам . Сликал со масла и акварели. Во своите дела тој често се свртувал кон темата на украинската природа. Работел главно во жанрот пејзажна уметност и доживеал значително влијание на европскиот импресионизам. Сликал со масла и акварели.

## Биографија
Беркос е роден на 3 септември 1861 година во Одеса. Неговиот татко Андреј Игнатиевич Беркос, поданик на Грција, служел во фирмата *Белино Фендер*, неговата мајка Марта Ивановна потекнувала од руско благородничко семејство. Семејството живеело во нивната куќа на Пушкинскаја.

Михаил Беркос првпат студирал сликарство во школата за цртање Одеса, дипломирајќи во 1877 година  Потоа го продолжил своето образование на Царската академија за уметностите во Санкт Петербург, каде студирал од 1878 до 1889 година во студиото на Михаил Клод и Володимир Орловски. Добил мали и големи сребрени медали (1884–1886), мал златен медал за сликарството *Поглед на еден од најстарите паркови во Санкт Петербург* (1887), златен медал за сликата *Пејсаж.* *Шума во мочуриштето* (1888). За време на празниците тој дошол во Харков со колеги уметници и насликал пејзажи, особено скици *Целосни булки* (1885). Во 1889 година дипломирал на академијата со чин уметник од прв степен и право да патува во странство на јавен трошок (пензија).

Од 1890 до 1893 година Беркос како пензионер на Академијата патувал низ Европа, студирајќи уметност на музеи во Франција, Германија, Шпанија, Италија, Швајцарија. Сликал многу, ја усовршувал својата техника, бил под влијание на импресионизмот и сликарството надвор. По истекот на пензијата Беркос извесно време живеел во Санкт Петербург каде ги претставувал своите слики на изложби на здруженија на уметници. Меѓу неговите слики, од кои многу се под влијание на импресионизмот, се Лен во цветање (1893), Улица во Уман (1895), Трн (1898), Среќно село (1901), јуни (1913), Пејзаж со врби (1915), и јаболкото во цветање (1919).
лево|мини| ''На хутир.'' ''Мала Даниливка'' (1903), платно на картон, масло, 23,9х33,9
Во втората половина на 1890-тите се преселил во Харков. Тој живеел во предградие на Мала Даниливка со вдовицата на генералот Марија Рајник. Таму направил скици, меѓу кои се зачувани *Оранжерии* (1895) и *Пејзаж со црква* (1897). Од 1904 година предавал во училиштето за цртање во Харков.

На иницијатива на Беркос во 1912 година бил отворен Харковскиот уметнички колеџ, каде до 1917 година бил еден од водечките учители. Беркос вложил многу труд да ја збогати колекцијата на првиот Музеј на уметност и индустрија во Украина. Во раните 1900-ти работел во Харковската литературна и уметничка секција. Како претседател на Друштвото на уметници од Харков од 1906 година, тој направил голема работа за промовирање на украинската уметност. Во 1907 година учествувал во декорацијата на ентериерот на зградата Полтава Земство во украински нуво стил.

Во 1900 година бил изложен на Експозицијата Универзела во Париз. Самостојни изложби на Беркос се одржале во 1906 и 1908 година во Харков, имал и изложба на дела на уметниците од Харков Серхи Василкивски и Михајло Беркос во 1911 година во Киев . Починал од тифус на 20 декември 1919 година во Харков.

## Изложби
мини|''Капри'' (1899), дрво/масло, 41х34
Делата на Беркос биле претставени на изложби-натпревари и изложби-продажби на Академијата за уметности (1890, 1892-1894), Друштвото на уметници во Санкт Петербург (1894-1903), друштвата на руски акварели (1894-1898, 1900-1905)., 1907, 1910, 1914), јужноруски уметници, сликари од Харков (1893, 1894, 1912, 1914–1917), серуска изложба во Нижни Новгород (1896), Експозиција Универзела во Париз (1900).

Беркос имал интравитални самостојни изложби кои биле организирани во 1906 и 1908 година (музеј за уметност и индустрија во Харков), исто така имал изложба на слики од Серхи Василкивски и Михајло Беркос во 1911 година во Киев.

Во октомври 1938 година, Националната галерија Харков изложи околу 120 слики создадени од уметникот во 1890-1919 година. Изложби на неговите слики биле одржани и во Музејот на уметност во Харков во 1962, 1990 и 1996 година. На изложбата *Извонредни украински мајстори за пејзаж* во 1990 година биле претставени 28 слики и три цртежи од музејот и приватните колекции.

## Уметнички дела
мини|''Цветна јаболка'' (1919), дрво, масло, 23,5х43,8
Речиси сите дела на Беркос кои биле складирани во неговиот дом (350 слики и скици) по неговата смрт биле запалени од неговата сопруга. Сепак, неговите дела се зачувани во музејски збирки во Харков, Киев, Москва, Санкт Петербург, Уљјановск, Ставропол, Алупка, Северна Осетија, Германија, Франција и Швајцарија.

Главната тема на уметноста на уметникот во текот на неговата кариера бил украинскиот пејзаж, специфичните одлики на природата, природата на вегетацијата. Беркос сакал да слика за време на цветањето. Селските улици со бели куќи и бујни дрвја, цветните полиња со лен и хељда биле неговите омилени мотиви: слики *Цветаат лен* (1893), *Леќата во цут* (1894), *јули.* *Афион цветаат* (1913), *јаболкница во цут* (1919). Неговите скици *Полни булки* (1885), *Долина*, *Лен* (1893) забележаа комплетност, разумност на композицијата, свежина на бојата, посебна префинетост. Особено значајна е малата слика на Беркос од Музејот на уметност во Харков, 47 x 66цм во големина наречена "Будјаки". Сликата, како и повеќето дела на мајсторот, плени. Следејќи го импресионистичкиот принцип дека „треба да има траги од тоа како е направено на сликата“, мајсторот користи заоблена, испреплетена, густа четка, која создава треперлива, вибрирачка површина, каде сончевата светлина сјае низ врела златна под сенка низ светло-воздушна позадина. Во рускиот музеј во Санкт Петербург е живописно дело на природата M. Беркос "Поток". Големината на сликата била со димензии  120 на 177цм, сингл, масло, година на пишување 1889 г.
мини
Пејсажи *Рим* и *Соренто* (1899) го земаат романтичното обојување на минатите времиња со репродукција на чисто сино небо, светло сонце, богати нијанси на зелени високи дрвја, течно сликарство налик на емајл. *Амалфи* (1899) бил прикажан на лесен импровизаторски начин, тоа е елегантна слика, импрегнирана со динамично движење.

Структурата на бојата на пејзажот *Зима* (1907), насликана во регионот Полтава, била дизајнирана во сино-бела палета со розови блесоци со елаборирана декоративност. Во неговите пејсажи прикажувањето на вообичаеното катче, пред сè Слобода Украина, се претвора во генерализирана слика за Украина. Во неговото дело *„Улица во Уман“* (1895) сликата на провинциски украински град, неговите правливи патишта, кривулестите улици, растурените куќи и куполите на црквите се рефлектираа со висока автентичност. Светот што го пренесува Беркос блескало со прилив на сонце, светлина и боја.

Светот што го пренесува Беркос блеска со прилив на сонце, светлина и боја.

Своите слики ги слика брзо, лесно, слободно.

Секоја слика има свое колористичко откритие. Постоел феномен наречен „апсолутно око“ на уметникот. Меѓу „сезонските предиспозиции“ на мајсторот се летото и пролетта, периодот на бујното цветање на сè на земјата. Со неговите хедонистички аспирации, желбата да го претстави светот во целост и сјај, уметникот е можеби најмногу привлечен од позадината на Реноар и Моне, нивната светла разнобојност. Меѓу сликите на Михаил Беркос, можете да се шетате, како во цветна градина, преплавена со пладневна светлина и убавина.

## Литература

* Енциклопедия українознавства. Во 10-х томах. / Головний редактор Володимир Кубійович. - Париз; Нью-Јорк: Молоде життя, 1954-1989 година.
* М. А. Беркос. С. М. Ткаченко. П. О. Левченко. Живопис, графика. Каталог. - Харків, 1991 година.
* Харківська пейзажна школа: остання чверть ХІХ — преземи ХХ столиття. — Київ: „Родовид“, 2009 г.

## Наводи

Категорија:Статии со hCards
Категорија:Пределни сликари
Категорија:Починати во 1919 година
Категорија:Родени во 1861 година
Категорија:Статии со извори на украински (uk)
Категорија:CS1 со писмо на украински (uk)
Категорија:Статии со извори на руски (ru)
Категорија:CS1 со писмо на руски (ru)
Категорија:Апсолвенти на Империјалната академија на уметностите