open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Симеон Кавракиров

**Симеон Кавракиров** (Солун, 16 ноември 1898 - , Бугарија, ) — македонски револуционер, припадник на ВМРО (Обединета) и член на Бугарската комунистичка партија.

Образованието го започнал во родниот град. Во 1919 година, тој се преселил во Софија, каде што студирал право на Софискиот универзитет. Во 1920 година станува член на БКП и Емигрантскиот комунистички сојуз. Од 1924 година работи во Пловдив каде раководи со месниот комитет на БКП и воената организација. По нејзиното пропаѓање во мај 1925 година е осуден на една и пол година затвор. Влегува во ВМРО (Обединета) и од 1928 година е секретар на Обласниот комитет на организацијата, а од 1929 година раководител на третата револуционерна област (Пиринска Македонија). Под псевдонимот Павел работи по создавање групи на ВМРО (Об.) на територијата на Пиринска Македонија. На 8 јуни 1932 е киднапиран од бандити на ВМРО и две години e држан во робија. По деветнаесетомајскиот преврат 1934 година е убиен од нив во местото Семково, Рила планина. Неговата дејност го спротивставила со следбениците на Ванчо Михајлов, а тоа било причина во 1932 да биде грабнат, по наредба на Ванчо Михајлов, а по две години заложништво, Кавракиров бил убиен од ванчомихајловистите, кои се во тесни врски со бугарските фашисти.

Неговото име го носи селото Орман, Петричко, од 1951 година.

## Надворешни врски
* Расправа во бугарскиот парламент за киднапирањето на Симеон Кавракиров
*  

Категорија:Дејци на БКП
Категорија:Убиени по наредба на Ванчо Михајлов
Категорија:Македонски преселници во Софија
16 октомври (родени)

}}|background-color:}|background-color:transparent}};"
 |valign="top" align="right"|1351&nbsp;
 |Џан Галеацо Висконти — војвода на Милано. 
|-
 |valign="top" align="right" nowrap|1801&nbsp;
 |Јосип Јелачиќ — хрватски бан.
|-
 |valign="top" align="right"|1854&nbsp;
 |Карл Кауцки — чешко-австриски марксистички теоретичар. 
|-
 |valign="top" align="right"|1886&nbsp;
 |Давид Бен Гурион — израелски политичар.
|-
 |valign="top" align="right"|1888&nbsp;
 |Јуџин О'Нил — американски писател, добитник на Нобеловата награда. 
|-
 |valign="top" align="right"|1906&nbsp;
 |Оскар Вајлд — британски писател. 
|-
 |valign="top" align="right"|1906&nbsp;
 |Клинт Брукс — американски литературен критичар. 
|-
 |valign="top" align="right"|1908&nbsp;
 |Кузман Сотировски — македонски фудбалер. 
|-
 |valign="top" align="right"|1908&nbsp;
 |Енвер Хоџа — албански комунистички државник. 
|-
 |valign="top" align="right"|1906&nbsp;
 |Дино Буцати — италијански новинар и писател. 
|-
 |valign="top" align="right"|1918&nbsp;
 |Луј Алтисер — француски филозоф. 
|-
 |valign="top" align="right"|1921&nbsp;
 |Славчо Стојменски — народен херој на Македонија. 
|-
 |valign="top" align="right"|1921&nbsp;
 |Анджеј Мунк — полски режисер.
|-
 |valign="top" align="right"|1924&nbsp;
 |Панче Васоски — македонски глумец. 
|-
 |valign="top" align="right"|1927&nbsp;
 |Гинтер Грас — германски писател, добитник на Нобеловата награда во 1999 година.
|-
 |valign="top" align="right"|1938&nbsp;
 |Нико — германско-американска пејачка и глумица.
|-
 |valign="top" align="right"|1950&nbsp;
 |Милош Бојаниќ — српски пејач. 
|-
 |valign="top" align="right"|1951&nbsp;
 |Драги Михајловски — македонски писател. 
|-
 |valign="top" align="right"|1953&nbsp;
 |Пауло Роберто Фалкао — бразилски фудбалер. 
|-
 |valign="top" align="right"|1954&nbsp;
 |Вера Чејковска — македонски писател.
|-
 |valign="top" align="right"|1958&nbsp;
 |Тим Робинс — американски глумец.
|-
 |valign="top" align="right"|1959&nbsp;
 |Гари Кемп — англиски поп-музичар, член на групата Спандау балеј (*Spandau Ballet*).
|-
 |valign="top" align="right"|1960&nbsp;
 |Боб Моулд — американски рок-музичар, член на групата Хускер ду (*Husker Du*). 
|-
 |valign="top" align="right"|1963&nbsp;
 |Данко Цвјетичанин — хрватски и југословенски кошаркар.
|-
 |valign="top" align="right"|1966&nbsp;
 |Штефан Ројтер — германски фудбалер.
|-
 |valign="top" align="right"|1970&nbsp;
 |Мехмет Шол — германски фудбалер.
|-
 |valign="top" align="right"|1985&nbsp;
 |Кејси Стонер — австралиски возач. 
|-
 |valign="top" align="right"|1986&nbsp;
 |Ина — романска пејачка. 
|-
 |valign="top" align="right"|1997&nbsp;
 |Наоми Осака — јапонска тенисерка. 
 |-
 |valign="top" align="right"|2001&nbsp;
 |Вилијан Пачо — еквадорски фудбалер.
|}

16 октомври
30 септември (родени)

}}|background-color:}|background-color:transparent}};"
 |valign="top" align="right"|1207&nbsp;
 |Џалалудин Руми — персиски исламски поет, правник и теолог.
 |-
 |valign="top" align="right"|1876&nbsp;
 |Милан Ракиќ — српски поет.
 |-
 |valign="top" align="right"|1917&nbsp;
 |Бади Рич — американски џез-музичар.
 |-
 |valign="top" align="right"|1924&nbsp;
 |Труман Капоти — американски писател.
 |-
 |valign="top" align="right"|1927&nbsp;
 |Вилијам Мервин — американски поет.
 |-
 |valign="top" align="right"|1931&nbsp;
 |Енџи Дикинсон — американска глумица.
|-
 |valign="top" align="right"|1940&nbsp;
 |Здравка Крстуловиќ — хрватска и југословенска глумица.
 |-
 |valign="top" align="right"|1947&nbsp;
 |Марк Болан — англиски рок-музичар.
|-
 |valign="top" align="right"|1962&nbsp;
 |Франк Рајкард — холандски фудбалер и тренер.
 |-
 |valign="top" align="right"|1962&nbsp;
 |Борислав Цветковиќ — југословенски и хрватски фудбалер и тренер.
 |-
 |valign="top" align="right"|1980&nbsp;
 |Мартина Хингис — швајцарска тенисерка.
 |-
 |valign="top" align="right"|1980&nbsp;
 |Данте Амарал — бразилски одбојкар.
 |-
 |valign="top" align="right"|1980&nbsp;
 |Герт Стегманс — белгиски велосипедист.
 |-
 |valign="top" align="right"|1983&nbsp;
 |Андреа Радукан — романска гимнастичарка.
 |-
 |valign="top" align="right"|1986&nbsp;
 |Оливие Жиру — француски фудбалер.
 |-
 |valign="top" align="right"|1991&nbsp;
 |Џофри Ловерњ — француски кошаркар.
 |-
 |valign="top" align="right"|1996&nbsp;
 |Нико Елведи — швајцарски фудбалер.
 |-
 |valign="top" align="right"|1997&nbsp;
 |Макс Ферстапен — белгиско-холандски автомобилист, првак во Формула 1.
 |-
|}

30 септември
Дивани на Шемс Тебризи

right|thumb|210px|Страница од примерок на книгата, ~1503
***Дивани на Шемс Табризи*** (*Диван-и Кабир*, *Диван-е Шемс-е Тебризи* или *Диван-и Шамс* е книжевно ремек-дело на поетот Џалалудин Руми на персиски јазик - стихозбирка со над 40.000 стихови.

Стихозбирката содржи песни во разни столови на источната исламска поезија (на пр. оди, пофалбени, четиристишија итн). Највеќето се на персиски, но има и некои на арапски и неколку на периско-грчки и персиско-турски. Делото го носи името на Румиевиот духовен учител и другар Шемс Тебризи.

## Поврзано
* Диван
* Џалалудин Руми

## Надворешни врски
* Преводи на англиски на „Дивани на Шемс Тебризи“  

Категорија:Персиска книжевност
Категорија:Суфизам
Категорија:Стихозбирки
Пијаниот брод

***Пијаниот брод*** (***Le Bateau ivre***) е поема напишана од Артур Рембо во 1871 година која се смета за револуционерна по својата употреба на фантастични контра-позиционирани слики и симболи. Песната е напишана во хексаметарски кватрени (кои ги има вкупно 25) и постојано ја следи истата шема на римување *a/b/a/b*. Содржината на песната се ткае околу неколку нејасни визии на персонифициран брод изгубен на море. 

Напишана во Шарлевил во летото 1871 година, песната ќе го восхити Пол Верлен откако Рембо ќе му ја прати како примерок од неговото творештво и токму таа ќе биде причината што Верлен ќе побара Рембо да му се придружи во Париз. Теодор де Банвил не ја сакал песната. 
 
## Надворешни врски
* Песната на француски.
* Неримуван препев на англиски.

Категорија:Француска поезија
Категорија:Француски книги
Категорија:Дела на Рембо
Морис Метерлинк

**Морис Метерлинк** ( во  —  во ) — белгиски поет, драмски писател, есеист, правник, добитник на Нобелова награда за литература во 1911 година за вредностите на својот сестран опус, а пред сè за драмското творештво. Метерлинк има фламанско потекло.

Со своите први песни е близок на симболистите, а подоцна на спиритизмот.

Познати негови дела се: стихозбирката „*Стаклена градина*“, пиесата „*Принцезата Мален*“, драмите „*Пелеас и Мелисанда*“, „*Мона Вана*“ и „*Сина птица*“. Во 1913 година ја доби Нобеловата награда за литература.

## Животопис

Произлегува од фламански род. Татко му бил нотар. Од 1874 до 1881 година Метерлинк посетува језуитски колеџ, но пројавува нагласено интересирање за поезијата. Право завршува на универзитетот во Гент (1885). Заминува во Париз за да продолжи да ги изучува правилните науки, но ѝ се просветува на литературата под силно влијание на француските симболи. Пишува на француски јазик. По враќањето во Гент е правник практикант, но ја продолжува литературната дејност.

## Творештво

Во 1889 година ги објавува својата прва стихозбирка „Стаклена градина” и пиесата „Принцезата Мален” која добива блескава оценка од афторитетниот француски политичар Окраф Мирбо. Од тој момент Метерлинг конечно се занимава активно со писателска дејност. Во тек на неколку години создава поетски драми во духот на естетиката на симболизмот - „Неканета” (1890), „Слепци” (1890) и особено „Пелеас” и „Мелизант” (1892), поставена од францускиот режисер Орелијан Лине По во парискиот авангарден театар и е основа на либретето според кое Клот Дебиси ја напишал истоимената опера (1902). Во 1894 година Метерлинк пишува три куклени пиеси: „Аладин и Паломи”, „Таму внатре” и „Смртта на Тентажил”. Од 1896 година живее во Франција. Се здобива со популарност со драмите „Мона Вана” (1902) и „Сина птица” (1908), алегорична приказна поставена првпат од Константин Станиславски во Московскиот художествен театар во 1909 година. Метерлинг е најзначајниот претставник на симулизмот во театарот, еден е од претходниците на театарот на апсудрот; влијае врз драмското творештво на Бекет. Автор е и на филозовски есеи „Животот на пчелите” (1901) и други, посветени на бесмртноста на душите, на границите на врските, на одговорноста на човекот. Од 1927 до 1942 година објавува збирки есеи, меѓу кои посебно интересирање предизвика „Животот на термитите” (1927). Во оваа книга, тој е категоричен за бесперспективноста на тоталитарниот режим.Во годините на Втората светска војна живее во САД. Во 1947 година доаѓа во Ница. Почесен доктор по право е на Универзитетот во Глазгов. Во 1932 година кралот на Белгија го удостојува со титулата гроф.

## Наводи

Категорија:Белгиски писатели
Категорија:Добитници на Нобеловата награда за литература
Категорија:Белгиски нобеловци
Вошка

thumb|300px|right|Животот на вошката
**Вошки** (латински: *Pediculus humanus capitis*) — мали инсекти без крила и цицаат крв од главата. Нивната боја е различна, од белузлава до кафеава и црвеникава до кафеава. Вошките живеат само кај луѓето. Ако се отстранат од главата, тие умираат обично во рок од 24 часа. Вошките не скокаат, тие можат само да ползат при што се пренесуваат од глава на глава. Вошките се паразити кои наликуваат на инсекти без крила, живеат на косматиот дел на телото. 

## Како се пренесуваат и како да се препознаат?

Вошките не можат нити да скокаат нити да летаат. Се пренесуваат со директен контакт или индиректно со заедничка употреба на шешири, капи и четки. Женките ги депонираат јајцата во косата и тоа во близина на коренот (близина на скалпот) каде е најтопло. Јајцата наликуваат на беличасто-сивкасти зрнца кои се фиксирани за коренот на влакната и не може да се исчеткаат како првут. Најчесто се сместуваат во тилниот дел или зад ушите и може да се видат со голо око. Возрасните вошки се потемно обоени и се гледаат како се движат низ косата. 

## Превенција и третман

* Кога некој ќе добие вошки треба да се третира целото семејство. Вошките се кријат во четките за коса, во креветот и во мебелот на куќата и лесно се шират.
* Во минатото, а кај нас сѐ уште е раширена појава да се избричи косата на главата и да се намачка со газија Ова не треба да се прави, бидејќи денес постојат ефикасни шампони против вошки, кои се достапни во локалните аптеки.
* Уште поопасна појава е главата на детето да се мачка, не со шампони за вошки туку со други средства, на пример со инсектициди, во кој случај може да настанат смртоносни труења.
* Покрај главата, треба да се третира и облеката, капутите, шапките и другите работи вклучувајќи ја и постелнината, така што ќе се исперат во топла вода со детергент.
* За предметите за кои перење не е возможно се препорачува хемиско чистење. Играчките и други работи кои не може да се исперат треба да се стават во затворена пластична кеса и да се остават неколку недели бидејќи вошките нема да преживеат без човечки домаќин повеќе од неколку дена.
* Мебелот и ќилимот се вакумираат со правосмукалка. Треба да се направи големо чистење.

## Вошките како мотив во уметноста
* „Вошки“ — расказ на јапонскиот писател Рјуносуке Акутагава.

## Наводи

Категорија:Инсекти
Категорија:Паразити
Рог на изобилството

[thumb|десно|220px|Статуа на римската царица [Ливија со рог на изобилството]]
**Рог на изобилството** или **корнукопија** (лат. *Cornu Copiae*) е симбол за храна и изобилство кој датира од 5 век п.н.е.. Наречен е и „рогот на Амалтеја“.

Во старогрчката митологија, козата Амалтеја го одгледала Зевс со своето млеко. Подоцна тој му дал моќ на рогот од него да може да извираат секакви богатства. Ова е симбол на разни божества, меѓу кои Помона, Фортуна, Бона Деја и други кои се прикажани со рогот. Еве како гласи митот:

:*Бидејќи не можела да биде постојано покрај него, [[Реја (митологија)|Реја]] уредила кога ќе заплаче [[Зевс]] по храна, една прекрасна коза, [[Амалтеја]], да му ги нуди своите бујни боски. Така Зевс растел брзо и станувал силно и здраво дете. Кога еден ден си играл со Амалтеја, тој толку силно ја зграпшил за едниот рог, што ѝ го скршил. Козата започнала тажно да блее: „Меее! Меее!“ Тогаш Зевс многу ја сожалил, па затоа ѝ ветил дека кога ќе го прогони [[Хронос]] од престолот и кога тој ќе стане цар на светот, ќе направи така што скршениот рог на Амалтеја да добие чудотворна сила, имено, од него да течат како од некоја бујна река сите богатства на светот: житото, млекото, медот, почестите, славата и сѐ што е најубаво! Блажен ќе биде тој на кого ќе му припадне тој рог!*“

Во совремието рогот е прикажан како шуплива кошница, наполнета со најразлично овошје и зеленчук. Во САД се асоцира по Денот на благодарноста и жетвата.

## Наводи


Категорија:Митски предмети
Категорија:Старогрчка митологија
Категорија:Симболи
Хитлерова младина

**Хитлерјугенд** (германски: Hitler-Jugend, скратено *HJ*, во буквален превод **Хитлерова младина**) била паравоена организација на Нацистичката партија. Постоела од 1922 до 1945 година. Хитлеровата младина е втората најстара паравоена нацистичка група, основана една година по СА, организација создадена за истите цели, но за возрасни.

## Учење
мини|лево|200п|Главното знаме на Хитлеровата младина
Хитлеровата младина била замислена да стане група на „ариевски суперлуѓе“ и била учена на антисемитизам. Првата цел била мотивирање на членовите да се борат верно за Третиот рајх. Повеќе се работело на нивна физичка и воена обука, отколку на образование.

Откако младешкото извидничко движење било забрането во германските територии, било заменето со членови на Хитлеровата младина, којашто била поинаква во однос на целите и начинот на работење. На пример, многу активности на Хитлеровата младина наликувале на воена обука, со обука за оружје, тактички напади и основна стратегија. Суровост на постарите членови кон помладите била дозволена до одреден степен, па дури и препорачана, бидејќи верувале дека со тоа ќе се отстранат послабите и ќе се зацврстат останатите.

Членовите на Хитлеровата младина носеле униформи многу слични со оние на СА, со слични чинови и значки.

## Почетоци
Хитлеровата младина е основана во 1922 како . Седиштето било во Минхен, Баварија, намената била за тренирање и регрутирање на идните членови на СА, паравоено крило на Националсоцијалистичките германски работнички партии или НСДАП, германски нацистички партии.
После неуспешниот Хитлеров-пуч (1923), хитлеровата младина е официјално распуштена, но многу елементи едноставно преминале во илегала, делувајќи во тајност во мали единици. Организација е повторно формално воспоставена на почетокот на 1926 година, година дена откако што и самата нацистичка партија е реорганизирана.

## Поврзано
* Нацистичка партија
* Нацистичка Германија
* СА
* СС

## Надворешни врски
* За Хитлеровата младина на ''The History Place'' (англиски)
* Пропаганден филм за ХЈ од триесеттите  (германски)
* Хитлерова младина - Целосна историја и слики (англиски)

Категорија:Националсоцијализам
Категорија:Трет Рајх
Нирнбершки собири

200px|мини|Тотенерунг, или „Оддавање почит на мртвите“, на митингот во Нирнберг во 1934 година. Адолф Хитлер, Хајнрих Химлер и водачот на СА Виктор Луце стојат пред „Салата на честа“.

**Нирнбершки собири** ( = „државен партиски собир“) — називот за годишните собири на Националсоцијалистичката германска работничка партија (Нацистичка партија) од 1923 до 1938 година во Нирнберг, Германија. Особено по доаѓањето на власт на Хитлер во 1933 г., овие собири претставувале важни настани за државната пропаганда. Се одржувале еднаш годишно на местото за собири на Нацистичката партија во Нирнберг и затоа вообичаено се нарекуваат Нирнбершки собири.

## Поврзано
* Нирнбершко партиско собиралиште
* Нацистичка партија
* Нацистичка архитектура

Категорија:Националсоцијалистички поими
Категорија:Националсоцијализам
Категорија:Трет Рајх
Собири
Дексип

мини|Дексип
**Публиј Херениј Дексип** (, околу 210–273), бил реторичар, историчар, државник и генерал. Живеел во третиот век. Автор е на три познати историски дела:

* „Настани после Александар“ (Τ μετ Αλέξανδρον) во 4 книги.
* „Scythica“ (Τ Σκνθικά):  историја на римските војни со готите (архаички наречени скити) во 3. век
* „Chronike Historia“ (Σύντομον στορικν) или „Хроника“ (τήν Χρονικήν) во 12 книги.

## Наводи


## Литература
* Gunther Martin: *Dexipp von Athen. Edition, Übersetzung und begleitende Studien*. Tübingen 2006 
* Fergus Millar (1969) "P. Herennius Dexippus: The Greek World and the Third-century Invasions," *Journal of Roman Studies* 59: 12–29.
* Francois Paschoud (1991) "L*'Histoire Auguste* et Dexippe," in G. Bonamente et al., eds., *Historiae Augustae Colloquium Parisinum*, 217-69.

## Надворешни врски
* Dexippus' Fragments in Dindorf's 1870 Minor Greek Historians

Категорија:Старогрчки историчари
Категорија:Римски историчари
Категорија:Римјани од 3 век
Категорија:Римски војсководци
Категорија:Родени во 210 година
Категорија:Починати во 273 година
Темениди

**Теменис** — син на Аристомах брат на Кресфонт и Аристодем, татко на Ceisus, Cerynes, Phalces, Agraeus и Hyrnetho. (Paus. ii. 28 ; Apollod. ii. 8. § 2.). Тој бил правнук на Херакле. Бил еден од водачите на Хераклејците и помогнал во петтиот и завршен напад врз Микена на Пелопонез, после освојувањето на полуостровот, заедно владее со Аргос. Неговите наследници, *теменидите*, биле протерани од Аргос, и се верува дека го основале Македонското кралство. Поради тоа македонските кралеви себеси се нарекувале Темениди. (Herod .viii. 138 ; Thuc. ii. 99.) [L. S.]

## Наводи
* Dictionary of Greek and Roman Antiquities edited by William Smith (1870).

## Надворешни врски
* http://ancientrome.ru/antlitr/apollodor/apoll02.htm#08 (руски)
* http://www.ancientlibrary.com/smith-bio/2588.html  (англиски)

Категорија:Аргос
Марина Цветаева

**Марина Цветаева** ( — ) — руска и советска поетеса.

## Животопис
Во последниот дел од својата автобиографија од 1958 година, Борис Пастернак пишува за својата средба со Цветаева во 1935 година, кога за време на антифашистичкиот конгрес одржан во Париз се сретнал со неа и со нејзиното смејство. Притоа, нејзиниот сопруг и децата ја наговарале да се врати во татковината, а кога таа го прашала што да прави, Пастернак не ѝ одговорил, плашејќи се дека за неа и за нејзиното семејство животот во Русија да не биде тежок и неспокоен. Инаку, Пастернак и Цветаева биле блиски пријатели и одржувале богата кореспонденција. Притоа, Пастернак наведува дека по започнувањето на Втората светска војна, својата богата кореспонденција ѝ ја дал на чување на една своја пријателка, која работела во музејот на Скрјабин а која ја обожавала поезијата на Цветаева. Бидејќи немала многу доверба во музејскиот сеф, пријателката ги издвоила писмата на Цветаева кои ги носела насекаде со себе. Меѓутоа, една зимска вечер, додека патувала од блиското село кон Москва, таа забележала дека торбата со писмата на Цветаева ги заборавила во возот. Така исчезнале сите писма кои Цветаева му ги праќала на Пастернак.

## Творештво
Најпознати дела на Цветаева се збирките песни: „Вечерен албум“, „Волшебниот фенер“, „Разделба“, „Занает“, како и драмите „Жандарм херц“, „Виулица“, „Камениот ангел“ и „Феникс“.

Нејзините дела се меѓу најдобрите од руската книжевност, а таа се смета за една од најголемите поетеси во историјата на поезијата. Таа живеела за време на и пишувала за руската револуција од 1917 година. Како лирски поет, нејзината страст и смело јазично експериментирање ја прават впечатлив хроничар на своето време и на длабочините на човечката свест.

## Значење и влијание
Песната „Писмо од мајка ми за црниот снег“ на македонскиот поет Анте Поповски е инспирирана од стихот на Цветаева, „... едно малечко сонце“.

## Наводи

## Надворешни врски
*  Heritage of Marina Tsvetayeva, a resource in English with a more extensive version in Russian.

Категорија:Руски писатели
Категорија:Советски поети
Категорија:Поетеси
Категорија:Апсолвенти на Парискиот универзитет
Георги Андријанов

мини|200п|Георги Андријанов

**Георги Андријанов** (14 декември 1897 - 1932) е македонски револуционер, роден во Белица. Бил припадник на ВМРО (Обединета).

## Животопис
Потекнува од револуционерно семејство. Татко му е соработник на Гоце Делчев и Јане Сандански. Образованието го започнува во родниот град. Учи во гимназијата во Самоков. За време на Првата светска војна е мобилизиран и испратен на фронтот. По демобилизацијата (1918 година) е назначен за учител во неговото родно село, а на следната година за директор. Тој е еден од основачите на комунистичка група кон БКП во Белица (1919 година) и е избран да нејзин секретар (до 1921 година). Во 1922 година студира икономика на Слободниот универзитет во Софија. Учествува во Септемвриското востание во 1923 година во составот на беличката чета, којашто на 23 септември, вечерта, се приклучила кон разлошкиот партизански одред. Во 1926 година емигрира во Франција, каде што пак студира икономика во Гренoбл. Станува член на Француската комунистичка партија. Поради тоа е избркан од Франција. Од таму оди во Белгија, Лиеж, каде што дипломира. 1927 година се враќа во Бугарија и отвора трговска кантора „Коминтерн“ во Софија. Член е на обласниот комитет на ВМРО (Обединета). Киднапиран и убиен е од бандити на михајловистичката ВМРО
## Наводи

## Надворешни врски
* Расправа во бугарскиот парламент за киднапирањето на Симеон Кавракиров, во која се спомнува и киднапирањето на Георги Андријанов  - на бугарски јазик.

Категорија:Македонски борци
Категорија:Бугарски комунисти
Категорија:Македонски комунисти
Категорија:Македонски преселници во Софија
Тринидад (Куба)

**Тринидад** (шпан. *Trinidad*), нас. 71.776 жители (1998), е град во покраината Санкти Спиритус во централна Куба. Заедно со блиската Долина на Шеќераните е прогласен за светско наследство на УНЕСКО во 1988 г.

## Историја
Тринидад е основан во 1514 од Диего Веласкес де Куељар под името Вила Де ла Сантисима Тринидад. Ова е меѓу најдобро зачуваните градови на Карибите од времето кога шеќерната трска била главна стопанска гранка.

## Стопанство
Денес најважната стопанска гранка е тутунарството. Најстарите маала се добро зачувани бидејќи заради добриот туризам. За разлика од ова, некои маала кои не се туристички се многу трошни и запоставени, особено во центарот.

Надвор од градот се протега полуостровот Анкон, со долга песоклива плажа (Плаја Анкон) и неколку одморалишта. Анкон е едно од првите одморалишта во Куба направени по револуцијата од 1959&nbsp;г.

## Атракции
* Плаза Мајор
* Музеј на општинска историја
* Катедрала Сантисима Тринидад (Пресвета Троица)

## Занимливости
* По градот е именувана марката на пури „Тринидад“.


Image:Trinidad (Kuba) 03.jpg|Тринидад
Image:Cuban_boys.jpg|Момчиња во Тринидад
Image:Cuba Trinidad.jpg|Улица во Тринидад
Image:Trinidad-before-the-storm.jpg|Тринидад пред бура


## Надворешни врски
* Портал на градот 
* Тринидад  

Категорија:Градови во Куба
Категорија:Светско наследство во Куба
Категорија:Санкти Спиритус (покраина)
Категорија:Населени места основани во 1514 година
Сили на Оската

**Силите на Оската** е поим по кој се подразбираат учесниците во Втора светска војна што се бореа против силите на Сојузниците. Трите големи сили на Оската се Германија, Италија и Јапонија, исто така се познати како оската Рим-Берлин-Токио. На крајот од војната силите на Оската претрпеа пораз.


Податотека:Flag of Germany (1935–1945).svg|Нацистичка Германија
Податотека:Naval Ensign of Japan.svg|Јапонска Империја
Податотека:Flag of Italy (1861-1946).svg|Кралство Италија
Податотека:Flag of Bulgaria (1878-1944).svg|Царство Бугарија
Податотека:Flag of Hungary 1940.svg|Кралство Унгарија
Податотека:Flag of Romania.svg|Кралство Романија
Податотека:War flag of the Italian Social Republic.svg|Социјална Република Италија
Податотека:Flag of Finland.svg|Финска
Податотека:Flag of Croatia Ustasa.svg|Независна Држава Хрватска
Податотека:1931 Flag of India.svg|Привремена Влада на Индија
Податотека:Flag of Thailand.svg|Сијам (Тајланд)
Податотека:Flag of Manchukuo.svg|Манчукуо
Податотека:Flag of France.svg|Вишиевска Франција
Податотека:Flag of First Slovak Republic 1939-1945.svg|Словачка


Категорија:Втора светска војна
Категорија:Држави и територии настанати во 1940 година
Њаса

**Њаса** (*Nyassa*, *Nyasa*, или *Niassa*) е вообичаен збор за "езеро" на јазиците околу езерото што денеска е познато како Малави. Во колонијалниот период ова езеро се нарекувало Њаса, додека државата Малави била нарекувана *Њасаленд*.

Денес **Њаса** може да се однесува на:

* Њаса (покраина) - покраина на Мозамбик.
* Малави - држава во Јужна Африка порано позната како Њасаленд.
* Малави (езеро) - езеро помеѓу Малави и Мозамбик познато и како Њаса.

Категорија:Малави
Архимедов навој

thumb|200px|right|Архимедов навој
**Архимедовиот навој** е машина / пумпа, која се користи за подигање течности на повисоко ниво. Може да подигне вода на 3-4 метри. Се смета дека е дизајнирана од страна на Архимед за време на посетата на Египет, а целта била испумпување вода од делтата на реката Нил. Според некои други истражувачи, слични машини се користеле од страна на Асирскиот крал Синахериб уште во седмиот век пред нашата ера.

Машината е составена од винт вметнат во цевка или во цилиндричен жлеб. Вртливиот винт во оваа машина вусшност претставува коса рамнина (уште една едноставна машина) завиткана околу цилиндар.

Пумпата најчесто се придвижува од енергијата на ветерот или пак од мускулна сила. Како што се врти оската, винтот зафаќа одреден волумен од течноста. Овој волумен се лизга нагоре по спирално завиената коса рамнина сѐ додека не излезе од горниот крај на цевката/жлебот, на повисокото ниво.

Архимедовиот навој е особено погоден за пумпање полутечни (кашести) материи, примена каде што други видови пумпи имаат мала ефикасност или трајност. Пример за примена во Македонија е колекторскиот систем околу Охридското Езеро, каде што за погон на архимедовиот винт се користи електричен мотор.

## Поврзано
* Едноставна машина

Категорија:Пумпи
Навој
Список на градови во Куба

thumb|360px|Карта на Куба

Ова е **список ** на поголемите населени места (**[[град]]ови**) **на [[Куба]]**. 

## Најголеми градови
Ова се населените места во Куба со преку 20.000 жители, по надолен редослед. Бројот на жители се однесува на самиот град, а не на нивните општини. Сите податоци важат за 2003 г.
[мини|десно|200px|[Хавана]]
[мини|десно|200px|[Сантјаго де Куба]]
[мини|десно|200px|[Камагвеј]]
[мини|десно|200px|[Олгин]]
[мини|десно|200px|[Санта Клара (Куба)|Санта Клара]]
[мини|десно|200px|[Гвантанамо]]

## Поврзано
* Покраини во Куба
* Општини во Куба

## Наводи

## Надворешни врски

* Најголеми градови на Куба 
* Официјални по датоци од пописот од 2002  


Куба
Градови
Емил Гилељс

**Емил Григорјевич Гилељс** (руски: Эми́ль Григо́рьевич Ги́лельс) (19 октомври 1916 - 14 октомври 1985), бил украински и советски пијанист, еден од најдобрите на XX век, чија строга техничка контрола, како и нежноста и суптилноста во изразот, го прават еден од најдобрите интерпретатори на германскиот репертоар за пијано, особено на Бетовен, Шуман и Брамс. Неговите интерпретации на Бетовеновите сонати се сметаат за најкомплетни и најубедливи,.
## Наводи

## Надворешни врски
* Емил Гилељс - ''A Discography''

Категорија:Руски класични музичари
Категорија:Руски пијанисти
Категорија:Херои на социјалистичкиот труд
Категорија:Добитници на Сталиновата награда
Категорија:Добитници на Лениновата награда
Категорија:Носители на Орденот на Црвеното знаме на трудот
Категорија:Советски Евреи
Категорија:Украински Евреи
Категорија:Носители на Орденот на Ленин
Категорија:Носители на Орденот на пријателството меѓу народите
Категорија:Носители на орденот „Знак на Честа“
Категорија:Народни уметници на СССР
Категорија:Погребани на Новодевичките гробишта
Категорија:Починати во Москва
Категорија:Родени во 1916 година
Категорија:Починати во 1985 година
Орден Илинден - 1903 година

:*За други значења на поимот *'Илинден** воидете на [[Илинден (појаснување)|појаснителната страница]]''



**Орденот Илинден - 1903 година''' — високо македонско одличие за разни заслуги за државата. Именуван е во чест на Илинденското востание кое се одиграло во 1903 година.

## Особености
Орденот е всушност редизајн на Илинденската споменица од 1951 година. Орденот има основна форма на четворокрака ѕвезда со димензии од 71 мм. Изработен е од сребро и позлата и не се носи на лента.

Редниот број на орденот, жигот за чистота на металот од кој е изработен и жигот на производителот се втиснати на задниот дел на орденот.

Секој орден и медал има соодветна кутија, во одредена боја, која димензионално одговара на димензиите на одличјата. На поклопецот на кутијата со златовтиснување е името на одличјето.

Лентите за ордените се изработени од маорирана свила во пропишаната боја и димензија. 
 
## Критериуми

Орденот Илинден - 1903 година се доделува на:
 
* истакнати личности во борбите за национално и социјално ослободување; за политичките затвореници и лица прогонувани, судени и затворани за идеите на самобитноста на македонскиот народ и неговата државност; за лица, државни органи, установи, владини и невладини организации и слично, кои со нивни посебни залагања придонеле во создавањето на сувереноста, независноста, територијалниот интегритет на Република Македонија; како и за исклучителен придонес за нејзиниот државно - правен и општествен развој и за јакнење на односите на заедниците во Република Македонија и
* лица за извонредни дела и заслуги на полето на безбедноста и одбраната на Република Македонија, како и за меѓународна соработка на овие полиња.

## Добитници

## Поврзано
* Илинденска споменица

## Наводи

Категорија:Македонски ордени и одликувања
Орден „8 Септември“

**Орден „8 Септември“** — високо македонско одличие во чест на 8 септември — Денот на независноста на Република Македонија.

## Особености
Има основна ѕвездеста форма со димензии од 81&nbsp;мм.

Орденот е изработен од сребро со позлата, тониран топол емајл во современа јувелирско-ковна техника. Има соодветна, лента и минијатурна лента.

Редниот број на орденот, жигот за чистота на металот од кој е изработен и жигот на производителот е втиснат на задниот дел на орденот.

Секој орден и медал има соодветна кутија, во одредена боја, која димензионално одговара на димензиите на одличјата. На поклопецот на кутијата со златовтиснување е името на одличјето.

Лентите за ордените се изработени од маорирана свила во пропишаната боја и димензија. 
 
## Критериуми

Орденот „8 Септември“ се доделува:

* за вонредни заслуги на личности и државни органи, установи, владини и невладини организации и слично, од Република Македонија во конституирањето и изградбата на Република Македонија во мирновременски услови како суверена, самостојна, демократска и социјална држава, како и за исклучителен придонес за воспоставување, развивање и зацврстување на пријателски односи и мирољубива рамноправна соработка со други држави и меѓународни организации и асоцијации и за афирмирање и јакнење на нејзината меѓународна положба и углед;
* на лица, органи и организации кои особено придонеле за развој и афирмација на меѓунационалните односи во Република Македонија;
* на лица за извонредни дела и заслуги на полето на безбедноста, одбраната и заштитата на Република Македонија, како и за меѓународна соработка на тој план;
* на претседатели на држави, на парламенти и на влади, на високи странски државници и дипломати, на највисоки функционери на меѓународни организации и установи за исклучителни заслуги за воспоставување, развивање и зацврстување на пријателски односи и мирољубива рамноправна соработка меѓу соодветната држава, односно организација или установа и Република Македонија, како и за исклучителен придонес за јакнење на нејзината меѓународна положба и углед.

## Добитници

## Поврзано
* Ордени и медали на Република Македонија

## Наводи

Категорија:Македонски ордени и одликувања
Категорија:Појавено во 2006 година во Македонија
6 октомври (настани)

}}|background-color:}|background-color:transparent}};"
 |valign="top" align="right"|1582&nbsp;
 |Поради воведувањето на реформите во календарот, подоцна наречени грегоријански календар според папата Грегор XIII, во Италија, Полска, Португалија и Шпанија овој ден во 1582. година е прескокнат. 
 |-
 |valign="top" align="right"|1600&nbsp;
 |Во Фиренца, во Италија во палатата Пити, за време на свеченостите по повод венчавката на англискиот крал Хенри VI со Марија Медичи, е одржана премиерната изведба на операта „Евридика“, прва опера во историјата што ја создаде италијанскиот композитор Јакопо Пери.
 |-
 |valign="top" align="right"|1889&nbsp;
 |Томас Едисон го покажува неговиот прв филм (слики во движење).
 |-
 |valign="top" align="right"|1908&nbsp;
 |Австрија ги анексира Босна и Херцеговина. 
 |-
 |valign="top" align="right"|1943&nbsp;
 |Балистите запалија поваќе куќи во селото Кленоец и селото Попоец, Кичевско, а во наредните денови беа ограбени повеќе куќи и убиени луѓе во селата Душегубица, Иванчиште, Малкоец и други.
 |-
 |valign="top" align="right"|1981&nbsp;
 |Во текот на воена парада, убиен е претседателот на Египет Анвар ал-Садат од исламски радикали во војската.
 |-
|}

6 октомври
6 октомври (родени)

}}|background-color:}|background-color:transparent}};"
 |valign="top" align="right"|1459&nbsp;
 |Мартин Бехајм — германски морепловец и географ.
 |-
 |valign="top" align="right"|1769&nbsp;
 |Исак Брок — британски командант.
 |-
 |valign="top" align="right"|1887&nbsp;
 |Ле Корбизје — швајцарско-француски архитект.
 |-
 |valign="top" align="right"|1888&nbsp;
 |Роланд Гарос — француски пилот.
 |-
 |valign="top" align="right"|1889&nbsp;
 |Марија Домбровска — полска писателка.
 |-
 |valign="top" align="right"|1919&nbsp;
 |Томи Лотон — англиски фудбалер.
 |-
 |valign="top" align="right"|1937&nbsp;
 |Иво Данеу — словенечки и југословенски кошаркар.
 |-
 |valign="top" align="right"|1955&nbsp;
 |Бранко Чрнац Туста — хрватски рок-пејач, член на групата КУД Идијоти.
 |-
 |valign="top" align="right"|1965&nbsp;
 |Јирген Колер — германски фудбалер.
 |-
 |valign="top" align="right"|1967&nbsp;
 |Кенет Андерсон — шведски фудбалер.
 |-
 |valign="top" align="right"|1971&nbsp;
 |Алан Стабс — англиски фудбалер.
 |-
 |valign="top" align="right"|1973&nbsp;
 |Џеф Дејвис — американски комичар.
 |-
 |valign="top" align="right"|1997&nbsp;
 |Тео Ернандес — француски фудбалер.
 |-
 |valign="top" align="right"|1998&nbsp;
 |Лојд Кели — англиски фудбалер.
|-
 |valign="top" align="right"|1999&nbsp;
 |Еванилсон — бразилски фудбалер.
 |-
|}

6 октомври
6 октомври (починале)

}}|background-color:}|background-color:transparent}};"
 |valign="top" align="right"|1014&nbsp;
 |Самуил — македонски цар
 |-
 |valign="top" align="right"|1891&nbsp;
 |Чарлс Стјуарт Парнел — ирски политичар
 |-
 |valign="top" align="right"|1943&nbsp;
 |Јосиф Јосифовски - Свештарот — народен херој на Македонија.
 |-
 |valign="top" align="right"|1973&nbsp;
 |Сидни Блекмер — американски глумец
 |-
 |valign="top" align="right"|2006&nbsp;
 |Вилсон Такер — американски писател
 |-
 |valign="top" align="right"|2007&nbsp;
 |Лаза Ристовски — српски рок-музичар, член на групите Смак и Бијело дугме (р. 1956).
 |-
 |valign="top" align="right"|2018&nbsp;
 |Скот Вилсон — американски глумец.
|-
 |valign="top" align="right"|2019&nbsp;
 |Џинџер Бејкер — британски рок-музичар.
|-
 |valign="top" align="right"|2024&nbsp;
 |Јохан Нескенс — холандски фудбалер.
 |-
|}

6 октомври
Медал за заслуги за Македонија

**Медалот за заслуги за Македонија** — македонско одликување кое го доделува претседателот на Македонија на физички и правни лица за значајни придонеси во развојот и афирмацијата на Република Македонија во сите области на животот и работата, како и за развивање на пријателски односи меѓу Република Македонија и други држави, меѓународни органи, организации или асоцијации.

## Особености
**Медалот за заслуги за Македонија** има основна кружна форма со димензии од 40мм. Три милиметри надвор од левата страна над габаритот излегува венецот од дабови гранки. На левата страна има стилизиран венец од житен клас. Во централниот дел се издигнува апликација на географските контури на Република Македонија, а под него е испишано „Република Македонија“.

Медалот е изработен од сребро или патинирана бронза во техниката ковање. Медалот се носи на соодветна триаголна лента и има минијатурна лента.

Секој медал има соодветна кутија која одговара на димензиите на одликвуањето. На поклопецот на кутијата со златовтиснување е името на одликвуањето. Лентите за ордените се изработени од маорирана свила во пропишаната боја и димензија.
 
## Критериуми
Медалот за заслуги за Македонија според Законот за одликувања и признанија на Република Македонија се доделува на:
 
* физички и правни лица за постигнати резултати кои придонесуваат за значаен развој и афирмација на Република Македонија во сите области на животот и работата, како и за развивање на пријателски односи меѓу Република Македонија и други држави, меѓународни органи, организации или асоцијации. 

## Добитници
   

## Белешки

Категорија:Македонски ордени и одликувања
Категорија:Појавено во 2007 година во Македонија
Категорија:Медал за заслуги за Македонија
Медал за храброст (Македонија)

**Медалот за храброст** — воено одличие на Република Македонија кое се доделува за искажана храброст во воено-безбедносни операции или ситуации.

## Особености
Има основна четворокрака ѕвездеста форма во димензии од 55мм. Медалот е стилизирана четворокрака ѕвезда под која се вкрстени два меча. Во полето на ѕвездата има осум златни краци кои се спојуваат во централната точка на средишниот круг во кој е напишано мотото - „за храброст“.

Медалот е изработен од сребро, позлата, тониран топол емајл. Има соодветна лента и минијатурна лента. Редниот број на орденот, соодветен жиг за чистота на металот од кој е изработен и жигот на производителот се втиснати на задниот дел на орденот.

Секој орден и медал има соодветна кутија, во одредена боја, која димензионално одговара на димензиите на одличјата. На поклопецот на кутијата со златовтиснување е името на одличјето.

Лентите за ордените се изработени од маорирана свила во пропишаната боја и димензија. 
 
## Критериуми
Медалот за храброст се доделува на:
 
* припадници на вооружените сили на Армијата на Република Македонија, на вработените од Министерството за внатрешни работи и на други личности за покажана лична храброст и самопрегор во одбраната на територијалниот интегритет и суверенитет на Република Македонија, или во заштитата на човечки животи или материјални добра во опасни ситуации и
* припадници на Министерството за внатрешни работи за посебни заслуги и долгогодишно ангажирање при вршење на работите и задачите; посебно ангажирање во спасување или заштита на животот, имотот и здравјето на граѓаните, посебно ангажирање во спречувањето на нарушувањето на јавниот ред и мир во поголем обем или заради особени заслуги и придонес во меѓународната афирмација на Министерството.
## Добитници
*потполковник Орце Јордев
*мајор Драганчо Војнески
*мајор Димче Велков
*постар водник Стојче Стоилов
*постар водник Зоран Ристов
*водник Зоран Трајков
*Сами Нуредин
*46 загинати припадници на АРМ од 2001&nbsp;г., посмртно
*11 припадници на мисијата АЛТЕА, посмртно
*32 загинати припадници на МВР од 2001&nbsp;г., посмртно
*8 загинати припадници на МВР од Вооружената престрелка во Куманово (2015), посмртно.

## Наводи

Категорија:Македонски ордени и одликувања
Бостон

мини|420п|Бостон
мини|Старата државна зграда
**Бостон** () — главен град и најнаселена општина на американската држава Масачусетс. Градот се простира на 124 км2 и има 685.094 жители (во 2017 година), што го прави најнаселен град во регионот на Нова Англија. Бостон е и седиштето на општината Сафолк, иако владата на општината беше распуштена на 1 јули 1999 година. Градот е стопански и културен центар на значително поголема област позната како Голем Бостон во која живеат околу 4,8 милиони луѓе (во 2016 година) и се рангира како десетта по големина таква област во земјата.

Бостон е еден од најстарите градови во САД, основан на полуостровот Шомут во 1630 година од страна на пуританските доселеници од Англија. Тука се одиграле неколку клучни настани од Американската револуција, како Бостонското крвопролевање, Бостонската чајанка, Битката кај Бункер Хил и Опсадата на Бостон. По независноста на САД од Велика Британија, Бостон продолжил да биде важно пристаниште и индустриски центар, како и центар за образование и култура. Градот се проширил надвор од оригиналниот полуостров преку мелиорација на земјиштето и проширување на општината. Неговата богата историја привлекува многу туристи; само салата Фенел е посетена од повеќе од 20 милиони посетители годишно. Бостон е познат по тоа што во 1634 година е изграден првиот јавен парк, каде што во 1635 година е отворено првото државно училиште и каде што во 1897 година е изградена првата подземна железница.

Во Бостон се наоѓаат многу колеџи и универзитети кои го прават меѓународен центар за високо образование, вклучувајќи ги правото, медицината, инженерството и бизнисот. Бостон се смета и за светки центар во областа на иновациите и претприемништвото, со скоро 2.000 стартапи. Градот е центар за финансиски и деловни услуги како и клучен центар на биотехнологијата и информатичната технологија.

Бостон ја има најголемата стапка на добротворни донации и активности во САД по жител. Бизнисите и институциите се рангираат меѓу најдобрите во земјата за еколошка совесност и реинвестиции. Градот е еден од најскапите за живеење во Соединетите Американски Држави, но, останува високо рангиран по квалитет на живеење.

Во соседниот град Кембриџ се наоѓа познатиот универзитет Харвард и Масачусетскиот технолошки институт.

## Бостон во уметноста и во популарната култура
* „Бостонци“ (англиски: *Bostonians*) — роман на американскиот писател Хенри Џејмс од 1886 година.
* Бостон (англиски: *Boston*) — американска рок-група.
* „Бостонски бебиња“ (англиски: *Boston babies*) - песна на британската панк-рок група *G.B.H.* од 1982 година.
* „Бостонци“ (англиски: *The Bostonians*) — британско-американски филм од 1984 година, во режија на Џејмс Ајвори.

## Наводи


Категорија:Градови во Масачусетс
Категорија:Главни градови на САД
Категорија:Сафолк (округ во Масачусетс)
Категорија:Населени места основани во 1630 година
Халиско

мини|Знаме на Халиско
**Халиско** е една од 31 сојузни држави во Мексико, сместена на запад од средишниот дел на Мексико. Граничи со државите Наџарит на североисток, Закатекас, Авгаскалиентес и Сан Луис Потоси на север, Гванахуато на исток и со Колима и Мичоакан на југ. На запад излегува на Тихиот Океан. Името на оваа држава е спој на два збора кои доаѓаат од индјскиот јазик нахуатл: ксали, хали, која означува песок и, ско, која означува место, односно подрачје.


Категорија:Сојузни држави во Мексико
Јукатан (сојузна држава)

**Јукатан** (шпански: *Yucatán*) е една од 31 сојузни држави во Мексико, и се наоѓа на југоисток од земјата, на истоимениот полуостров. Од север излегува на Мексиканскиот Залив, на исток се граничи со државата Кинтана Ро, а на југозапад со државата Кампече. Главен град е Мерида. Државата административно е поделена на 106 општини.

Пред доаѓањето на шпанските освојувачи, полуостровот Јукатан бил центар на културата на Маите, а за тоа денес сведочат бројните археолошко наоѓалиштеи. Јукатан е една од последните држави кои се приклучиле на мексиканската федерација. Во текот на XIX век сепарастичката струја настојувале да ја прогласат за самостална сојузна територија, која денес удира со сојузната држава Кинтана Ро.
мини


Категорија:Сојузни држави во Мексико
Мерида (Мексико)

мини|250п|десно|Катедрала во Мерида
**Мерида** е главен град на мексиканската сојузна држава Јукатан и најважен град на југоисточно Мексико. Се наоѓа на околу 50 км од Мексиканскиот Залив. Според пописот од 2005, овој град има 734.153 жители, а заедно со своето метрополитанско подрачје има 839.242 жители.

Категорија:Градови во Мексико
Категорија:Населени места основани во 1542 година
Лос Анџелес

**Лос Анџелес** (), познат по скратеницата **LA** — град сместен со плажата на Тихи Океан, на југ во сојузната држава Калифорнија во Соединетите Држави. Овој град според статистиките во 2005 година, има 3,877,129 што го прави најголем град во Калифорнија, и после Њујорк, втор град по број на жители во САД. Лос Анџелес е  познат како еден од најважните културни и забавни центри. Во градот се наоѓаат многубројни училишта, здравствени и научни институции, театри и музеи. Лос Анџелес е центар на фимлската и телевизиската индустрија која е сместена во неговото преградие Холивуд, а со тоа е и важен центар на музичката сцена како и индустријата за авиони. Градот освен тоа, беше и двапати домаќин на Олимписки игри кои во него се одржувале 1932 и 1984 година.

## Лос Анџелес како тема во уметноста и во популарната култура
* „Патот за Лос Анџелес“ - роман на американскиот писател Џон Фанте од 1985 година.
* „Лос Анџелес“ (*Los Ángeles*) - мексиканско-германски филм од 2014 година, во режија на Демијан Џон Харпер.
* „Девојка од Л. А.“ (англиски: *L.A. Girl*) - песна на американската панк-рок група Адолесентс (*Adolescents*) од 1981 година.
* „Поздрав од Л. А.“ (англиски: *Greetings From L.A.*) - албум на американскиот рок-музичар Тим Бакли (*Tim Buckley*) од 1972 година.
* „Лос Анџелес“ (*Los Angeles*) - песна на американскиот рок-музичар Френк Блек (*Frank Black*) од 1993 година.
* „Жена од Л. А.“(англиски: *L.A. Woman*) - песна од истоимениот албум на американската рок-група Дорс (*The Doors*) од 1971 година.
* „Го сакам Л. А.“ (англиски: *I Love L.A.*) - песна на американскиот музичар Ренди Њумен (*Randy Newman*) од 1983 година.
* „Битката за Лос Анџелес“ (англиски: *The Battle Of Los Angeles*) - албум на американската рок-група Рејџ агеинст д машин (*Rage Against the Machine*) од 1999 година.
* „Л. А. блуз“ (аглиски: *L.A. Blues*) - песна на американската рок-група Стуџис (*The Stooges*) од 1970 година.
* „Мртвиот Лос Анџелес“ (англиски: *Dead Loss Angeles*) - песна на британската рок-група Стренглерс (*The Stranglers*) од 1979 година.
* „Л. А.“ (*L.A.*) — песна на британската рок-група Фол од 1985 година.

## Наводи


Категорија:Градови во Калифорнија
Категорија:Лос Анџелес (округ)
Категорија:Населени места основани во 1781 година
Сан Диего

мини|300п|десно|Ноќен поглед на Сан Диего
**Сан Диего** () е град во јужна Калифорнија, во близина на Мексиканската граница, со 1.223.400 жители. Сан Диего е најјужното пристаниште во САД на плажата на Тихи Океан. Основан е во 1867, недалеку од мисијата која ја направиле Шпанците во 1769. Со внатрешноста е поврзан дури во 1864. Според историските написи на племето  Kumeyaay, Сан Диего е првиот град посетен од Европејците на онаа страна што сега е западниот брег на САД. Сан Диего потекнува од 1542 година, кога  Juan Rodríguez Cabrillo ги поставил првите бази од Шпанија.  Presidio и Mission San Diego de Alcalá го пронашле во 1769 и ја формирале првата европска населба на местото каде што сега е Калифорнија. Во 1821 година Сан Диего станува дел од првата независна мексиканска држава. Во 1850 година станува дел од САД која го добива после американско-мексиканската војна.


Категорија:Градови во Калифорнија
Категорија:Сан Диего (округ)
Категорија:Населени места основани во 1769 година