Знаме на Македонија

**Знаме на [[Македонија]]** — државно знаме на Македонија, усвоено на 5 октомври 1995 година кога се сменило етничкото македонско знаме по контроверзен политички пат. Знамето е составено од црвена позадина на која има осум крако златно сонце кое е инспирирано од сонцето на грбот на Македонија, и од старото македонско знаме. Осумте сончеви краци се простираат од сончевиот диск со проширување до рабовите на знамето. Сончевите зраци се вкрстуваат по дијагонала, хоризонтала и вертикала. Пречникот на сончевиот диск е една седмина од должината на знамето. Центарот на сонцето се поклопува со точката во која се сечат дијагоналите на знамето. Односот на ширината и должината на знамето е еден наспрема два.

## Симболизам
[thumb|мини|десно|Приказ на сонце сличен како на македонското знаме, издлабен на подот пред влезната врата во [Црква „Св. Петка“ - Радибуш|црквата Света Петка во с.&nbsp;Радибуш, Кривопаланечко (XIX век)]]
Македонското сонце претставува „ново сонце на слободата“, како што е и испеано во македонската  државна химна *[[Денес над Македонија]]*:

:*Денес над Македонија се раѓа,*
:*ново сонце на слободата.*
:*Македонците се борат,*
:*за своите правдини!*

Сонцето како народен симбол на Македонија и Македонците има долга историска традиција. Тоа било официјален симбол на древномакедонското царство и македонската кралска династија Аргеади на која припаѓале најпознатите македонски цареви Филип и Александар Македонски. Познатата Ѕвезда од Кутлеш која симболизира сонце со 16 зраци била пронајдена на ковчег на кралската гробница на Филип Македонски, а исто така сличен приказ со помал број на сончеви зраци се пронајдени и на бројни борбени штитови кај гробницата во Старо Бонче и други места ширум Македонија. Сонцето е присутно и во народното творештво односно во голем број умотворби како песни, приказни, потоа во градителството и уметноста на фасади и внатрешноста на куќите, цркви, фрески, икони, а било присутно како симбол и во национално-ослободителната борба и движење, особено видливо во знамето на Македонското научно-литературно другарство на Крсте Мисирков и Димитрија Чуповски. Сонцето е исклучително важен извор на светлина и топлина за нормален живот, односно за нормално одвивање на сите природни и билошки процеси на луѓето, животните, растенијата и циркулирањето на водата во природната средина, без тоа опстанокот и животот на Земјата се невозможни. Карактеристично е и тоа што сонцето, подеднакво, без никакви поделби и дискриминации, грее за сите луѓе и живи суштества на планетата. Оттаму, симболиката на сонцето е изразито космополитска, слободољубива, либерална, демократска, егалитаристичка, општочовечка — особини кои во голема мера  се застапени и во традициите на Македонија, македонскиот народ и граѓани, кои отсекогаш мирољубиво живееле под едно исто сонце, без никому да наштетуваат .

## Дизајн и опис
thumb|десно|450px|Шаблон за конструкција на знамето.

Официјалниот опис на знамето според Законот на Македонија е следен:

Сразмерот на знамето е 1:2 каде се искористени следните бои за да се добие дизајнот:

## Создавање на знамето

За создавањето на знамето постојат две верзии. Едната е на Мирослав Грчев, а другата на Костадин Танчев - Динка.

Според Мирослав Грчев, процесот на усвојување и промена на државното знаме на Македонија започнал во 1995 година. Летото, тогашната Влада на Македонија го задолжила Мирослав Грчев да подготви идејни решенија за ново знаме и нов грб на државата. Така, за еден месец, Грчев изготвил по 12 дизајни за знаме и грб на Македонија, каде знамињата се делеле на: знамиња со златен диск на црвена основа, знамиња со златен диск кој излегува од границите на знамето, знамиња со златни дискови и триаголни зраци и знамиња со златни дискови и со златни краци на целата основа. При изработка на знамето, Мирослав Грчев морал да внимава на двата критериума поставени од Владата на Македонија:
#знамето да ги има истите бои како и претходните македонски знамиња, односно крвава црвена и златно жолта, и
#знамето да го има сонцето како единствена апликација.

По поднесувањето на сите 12 дизајна на знамиња и исто толку грбови, Собранието воопшто не расправало за грбот, иако тоа било во план, а како ново знаме се зел последниот предлог на Грчев, односно дизајнот каде сончевите зраци се на целата површина на знамето. Интересно е тоа што во оригиналниот дизајн немало одделување на зраците од дискот, туку тоа било отпосле сменето во Собранието. За таа промена, Мирослав Грчев вели дека не е во согласност со графичките, естетските и ликовните правила.



File:Flag proposal of Macedonia.svg|Предлог-знаме кое било отфрлено при втората селекција за ново знаме на Македонија.
File:Flag proposal of Macedonia - 2.svg|Предлог-знаме кое било отфрлено при втората селекција за ново знаме на Македонија.
File:Flag proposal of Macedonia - 3.svg|Предлог-знаме кое било отфрлено при втората селекција за ново знаме на Македонија.
File:Flag proposal of Macedonia - 4.svg|Предлог-знаме кое било отфрлено при втората селекција за ново знаме на Македонија.
File:Flag proposal of Macedonia - 5.svg|Едно од првите 12 предлог-знамиња на Македонија, вклучувајќи ги и отфрлените во втората селекција.
File:Flag proposal of Macedonia - 6.svg|Едно од првите 12 предлог-знамиња на Македонија, вклучувајќи ги и отфрлените во втората селекција.
File:Flag proposal of Macedonia - 7.svg|Едно од првите 12 предлог-знамиња на Македонија, вклучувајќи ги и отфрлените во втората селекција.
File:Flag proposal of Macedonia - 8.svg|Едно од првите 12 предлог-знамиња на Македонија, вклучувајќи ги и отфрлените во втората селекција.
File:Flag proposal of Macedonia - 9.svg|Предлог за знаме на Македонија.
File:Flag of Macedonia - initial design.svg|Последен предлог за знаме на Македонија, кој бил прифатен, но со додатен црвен круг околу дискот.



Професорот Костадин Танчев – Динка, пак, во својата монографија издадена 2019 година пренесува дека на предлог на кабинетот на претседателот (под координација на Стојан Андов, Зоран Крстевски и Стево Црвенковски) изработува идејно-графичко решение за ново државно знаме кое го доставува до собранието и кое е идентично со изгласаното знаме.

## Историски знамиња

;Независна Македонија

[thumb|200px|[Податотека:FIAV historical.svg|23pxЗнаме на Македонија (1992-1995).]]
Во периодот од 1992 до  1995 година, како симбол за знамето се употребувала ѕвездата од Кутлеш, што довело до масовни протести во Грција, поради наводните „ексклузивни права“ на користење на симболот од грчка страна. Првиот предлог за знаме на Македонија, односно Ѕвездата од Кутлеш, била поднесена до собранието од Тодор Петров на 6 август 1992 година. Денес ова знаме е македонско национално знаме и го користат македонските заедници и организации во Македонија, соседните држави и странство. Официјалниот опис на првото знаме на Македонија гласел:

;СР Македонија
[[Податотека:FIAV historical.svg|23pxЗнаме на СР Македонија од 1946 до 1992 година|thumb|200px|right]]
Знамето на СР Македонија било државното знаме на оваа федерална единица на СФРЈ. Знамето било усвоено во 1946 година и со тоа било тргнато од употреба знамето на НР Македонија. Знамето на СР Македонија било составено од црвена позадина со златна, неисполнета, петокрака во прицврстениот дел од знамето. Боите се традиционалните македонски бои, а знамето е модификација на знамето на НР Македонија. За разлика од знамето на НР Македонија, знамето на СР Македонија имало потемна црвена боја.

;НР Македонија
[[Податотека:FIAV historical.svg|23pxЗнаме на НР Македонија од 1944 до 1946 година|thumb|right|200px]]
Знамето на НР Македонија било државното знаме на оваа федерална единица на НФР Југославија. Знамето е најверојатно засновано на знамето на македонскиот баталјон „Гоце Делчев“. Знамето на НР Македонија било со црвена позадина и со голема неисполнета петокрака со заоблени краеви која била поставена во средината на знамето. За разлика од знамето на баталјонот, знамето на НР Македонија немала златни граници.

;Крушевска Република

Знамето на Крушевската Република е всушност знамето на крушевската востаничка чета. Знамето се користело за време на борбите на крушевските револуционери и подоцна станало „државно“ знаме на оваа република. Знамето има две верзии. Првата верзија на знамето е составена од црвена позадина на која во средината има приказ од две златни поздравени раце кои држат златен факел со два пламена. Под рацете има златен венец, најверојатно дабов, а околу сето ова има златни натписи „смрт или слобода“ („смърт или свобода“) и „знаме на крушовската чета“. Другата верзија на знамето е упростена верзија од првата и е составена од чисто црвена позадина.

;Разловечко востание

Знамето на Разловечкото востание од 1876 година, по барање на водачот на востанието Димитар Поп-Георгиев Беровски, било изработено од страна на двете учителки од Солун, баба Недела и Станислава Караиванова. Знамето било изработено на жолта подлога со разјарен црвен лав, и на него пишувало: *Македонија* и *Станете да ве освобода*. Тоа го содржи вековниот македонски симбол и земски грб - лавот со натпис Македонија, што е сведоштво за свеста и поврзаноста на македонскиот народ со името Македонија како свое национално име.



Податотека:Flag of Kruševo Republic.svg|Знамето на Крушевската Република и крушевската востаничка чета.
Податотека:Flag of the Republic of Kruševo.svg|Упростеното знаме на Крушевската Република.
Податотека:Знамето на Разловечкото востание.jpg|Знамето на Разловечкото востание



## Етнички знамиња

Како етнички македонски знамиња се сметаат знамето со Ѕвездата од Кутлеш и знамето со македонскиот златен лав.


Податотека:Flag of North Macedonia (1992–1995).svg|Етничко македонско знаме со Ѕвездата од Кутлеш.
File:Flag of Macedonia - ethnic.svg|Етничко македонско знаме со златен македонски лав.



## Изведени знамиња
Следниве знамиња се знамиња кои се целосно или делумно засновани на старото или новото македонско знаме:


Податотека:Flag of Bosilovo Municipality.svg|Знаме на Општина Босилово.
Податотека:Flag of Drugovo Municipality.svg|Знаме на поранешната Општина Другово.
File:Flag of Ilinden.svg|Знаме на Општина Илинден.
Податотека:Flag of Krivogaštani Municipality.svg|Знаме на Општина Кривогаштани.
Податотека:Flag of Makedonska Kamenica municipality.svg|Знаме на Општина Македонска Каменица.
File:Flag of Novaci Municipality.svg|Знаме на Општина Новаци.
Податотека:Flag of Novo Selo Municipality, Macedonia.svg|Знаме на Општина Ново Село.
File:Old flag of Sopište Municipality.png|Старото знаме на Општина Сопиште.
Податотека:Flag of Čaška Municipality.svg|Знаме на Општина Чашка.
Податотека:Flag of Šuto Orizari Municipality.svg|Знаме на Општина Шуто Оризари.
File:Flag of Bistrica Municipality, Macedonia.svg|Знаме на поранешната Општина Бистрица.


## Занимливости
Во 2002, уредниците на *World Almanac* ги избрале десетте најдобри знамиња на државите од целиот свет. Македонското знаме завршило на второто место. На прво место завршило знамето на Бутан, а на трето место знамето на Кирибати. Останатите позиции до десетто место ги добиле Бразил, Канада, Јапонија, Швајцарија, Сејшелите и Франција.

## Наводи

## Поврзано
* Знамиња на Македонија
* Ѕвездата од Кутлеш
* Македонски лав
* Химна на Македонија
* Грб на Македонија
* Знаме на грчка Македонија

## Надворешни врски
* ЗНАМЕ.МК - страница посветена на знамето на Република Македонија
* Знаме на Република Македонија на Фејсбук
* Закон за знамето на Македонија на Викиизвор.
* Закон за знамето на Република Македонија (1992) на Викиизвор.
*Закон за знамето на Република Македонија (47/1995) на Акт.мк
* Службен весник на РМ, 1995&nbsp;г.: *Закон за знамето на Република Македонија*
* 15 години по промената на знамето  - анализа на Нова Македонија
* „Дваесет години ново сонце“ - статија на Коста Стаматовски по повод 20-годишнината од усвојувањето на знамето на Република Македонија објавена во „Македонски хералд“ број 9 од декември 2015 година
*„''Под исто сонце''“ - битово-онтолошко толкување во политиколошка смисла и контекст на симболиката на македонското знаме во авторско писмо на Марио Шаревски објавено во дневниот весник „Дневник“ од 1 април 2013

Категорија:Национални симболи на Македонија
*
Категорија:Државни знамиња