Обична елка

***<span lang="mk" dir="ltr">Abies</span> alba***, е **европска сребрена елка** или **сребрена елка.**   Тоа е ела израсната во планините на Европа, од Пиринеите на север до Нормандија, на исток до Алпите и Карпатите, Словенија, Хрватска, Босна и Херцеговина, Црна Гора, Србија и на југ до Македонија, Италија, Бугарија, Косово, Албанија и северна Грција; исто така најчесто се одгледува на плантажите за новогодишни елки во североисточниот регион на Северна Америка што ја опфаќа Нова Англија во САД до поморските провинции на Канада. 
десно|мини|300x300пкс| Сребрена елка и кора од дрво во државната шума Валомброса (Италија)
десно|мини|344x344пкс| Илустрација на неколку делови од растението
десно|мини|225x225пкс| Незрела шишарка
[десно|мини|395x395пкс| [Расад|Садници]]

## Опис
*Abies alba* е големо зимзелено зимзелено дрво кое расте до 40-50 метри,  исклучително до 60 метри висока  и со пречник на стеблото  до 1,5 метри. Најголемото измерено дрво било високо 60 метри кое  имало пречник на стеблото од  3,8 метри. Се појавило  на надморска височина од 300-1.700 метри  (главно над 500 метри), на планини со врнежи од над 1000 милиметри  годишно.

Листовите се иглести, израснати допираат до земјата и се долги  околу 1.8 -3.0 сантиметри   и 2.0 милиметри гледано како 0,5 милиметри  со сјајна темно зелена боја  одозгора, и со две зеленикаво-бели ленти на стомата (коренот)  подолу. Врвот на листот обично е малку засечен на врвот. Шишарките се од 9 -17 сантиметри  долги и 3-4 сантиметри широки, со околу 150-200 лушпи, а секој лист има како извлечена линија  како две  крилести семиња ; тие се распаѓаат кога созреваат за да го ослободат семето.  Стеблото е бело, па тоа  доведува до името на видот - *алба*.

Кога се одгледува на насади со новогодишни елки, дрвото природно формира симетричен триаголник. Дрвјата се полни и густи со силен зимзелен мирис и се знае дека се едни од најдолготрајните по сечењето. Во шумата зимзелените тежнеат да формираат насади со други елки и буки. Таа е тесно поврзана со бугарската ела (*Abies borisiiregis)* понатаму на југоисток на Балканскиот Полуостров, шпанската ела (*Abies pinsapo*) од Шпанија и Мароко и сицилијанската ела (*Abies nebrodensis*) на Сицилија, што се разликува од овие и други сродни евросредоземни ели во пореткото зеленило, со листовите распространети од двете страни на ластарот, оставајќи го пукањето лесно видливо одозгора. Некои ботаничари ја третираат бугарската ела и сицилијанската ела како сорти на сребрена ела, како *A. alba* var. *acutifolia* и *A. alba* var. *nebrodensis*, соодветно. 

## Екологија
Сребрената елка е важен составен вид во динарската варовничка блокова ела шума на западниот Балкански Полуостров.

Во Италија, сребрената елка е важна компонента на мешаната широколисна иглолисна шума на Апенинските планини, особено во северниот дел на Апенин. Елата претпочита студена и влажна клима, во северна изложба, со високи врнежи (над 1500мм годишно). Во ориенталните Алпи во Италија, сребрените елки растат во мешани шуми со норвешка смрека, бука и други дрвја.

Нејзините конусни крлушки ги јадат гасениците на молецот *Cydia illutana*, додека *C. duplicana* се храни со кората околу повредите.

## Хемија и фармакологија
Кората и дрвото на сребрената елка се богати со антиоксидативни полифеноли. Идентификувани се шест фенолни киселини (галска, хомованилна, протокатехуична, р-хидроксибензоева, ванилна и п-кумарна), три флавоноиди (катехин, епикатехин и катехин тетраметил етер) и осум лигнани (таксирезинол, 7-(2-метил-3, -дихидрокситетрахидропиран-5-илокси)-таксирезинол, секоизоларицирезинол, ларицинрезинол, хидроксиматерезинол, изоларицирезинол, матиресинол и пинорезинол ). Се покажа дека екстрактот од стеблото ја спречува атеросклерозата кај заморчињата и има кардиопротективен ефект кај изолираните срца на стаорци. Утврдено е дека екстрактот од дрво од сребрена ела го намалува гликемискиот одговор после јадење (концентрација на шеќер во крвта после оброк) кое било испитано кај здрави доброволци.

## Употреба
Во римско време дрвото се користело за правење дрвени буриња за складирање и транспорт на вино и други материи.

Може да се извади смолесто есенцијално масло. Ова масло со мирис на бор се користи во парфеми, производи за капење и аеросоли за инхалации. Неговите гранки (вклучувајќи ги листовите, кората и дрвото) се користеле за производство на пиво од смрека.

Сребрената елка е видот што првпат се користел како новогодишна елка, но во голема мера е заменет со Нордманова елка (која има погусто, поатрактивно зеленило), норвешката  смрека (која е многу поевтина за одгледување) се користи како и други видови.

Дрвото е силно, лесно, светло обоено, фино зрнето, рамномерно со текстура и долги влакна. Дрвото главно се користи како градежно дрво, мебел, иверица, пулпа и производство на хартија.

Медната роса што ја создаваат лисните вошки кои седат на сребрената елка ја собираат пчелите. Добиениот мед се продава како „мед од елка“.

## Етимологија
*Abies* е изведен од латински, што значи „подигнување“. Името се користело за да се однесува на високи дрвја или бродови.

*Алба* значи „светло“ или „мртво бело“.

## Наводи

## Литература
* 

## Надворешни врски

* четинари.org: ''Abies alba''
* botany.cz: ''Abies alba'' Mill
* photomazza.com: ''Abies alba''
* conifersaroundtheworld.com: Abies alba - европска бела ела .
* pfaf.org: ''Abies alba'' Mill.
* monumentaltrees.com: Најгустите, највисоките и најстарите европски сребрени ела ( ''Abies alba'' )
* baumkunde.de: Weiß-Tanne ( ''Abies alba'' ) | На германски
* ''Abies alba'' . Карта на дистрибуција, единици за генетска конзервација и сродни ресурси. Европска програма за генетски ресурси на шумите (EUFORGEN)

Категорија:Карпати
Категорија:Флора на Алпите
Категорија:Ела
Категорија:Флора од Црна Гора
Категорија:Флора од Франција
Категорија:Флора од Шпанија
Категорија:Дрва од Европа
Категорија:Растенија опишани во 1768 година
Категорија:Таксони опишани од Филип Милер