Plecoglossus altivelis

мини|275x275px|Plecoglossus altivelis***Plecoglossus altivelis***, е вид коскена риба. Таа е единствениот вид во родот *Plecoglossus* и семејството Plecoglossidae. Таа е роднина на топилките и други риби од редот Osmeriformes.

По потекло од Источна Азија, дистрибуиран е во северозападниот Тихи Океан по должината на брегот на Хокаидо во Јапонија, јужно до Корејскиот Полуостров, Кина, Хонг Конг и северен Виетнам. Овој тип на риби е преселна, движејќи се помеѓу крајбрежните морски води и слатководните езера и реки. Неколку популации без излез на море постојат и во езерата во Јапонија, како што е езерото Бива. Оригиналните диви популации во Тајван исчезнале во 1968 година поради загадување, а сегашните постоечки популации биле повторно воведени од Јапонија во 1990-тите.

Името „слатка риба“ е инспирирано од сладоста на нејзиното месо. Во однос на нејзиниот типичен животен век од една година, се пишува и како „годишна риба“. Некои единки живеат две до три години. Plecoglossus altivelis е риба на префектурите Гунма и Гифу. 

## Подвидови
мини|Траги од гребење оставени од Plecoglossus altivelis хранејќи се со алги кога карпата била потопена
Некои автори препознаваат два до три подвида. Други не ги разликуваат подтаксоните. 

Подвидовите вклучуваат:

* *П.а. altivelis* ( Temminck & Schlegel, 1846) (ayu, слатка риба)
* *P. a. chinensis* YF Wu и XJ Shan, 2005 (кинески Plecoglossus altivelis)
* *P. a. ryukyuensis* M. Nishida, 1988 (риба Ryukyu ayu) – загрозена 

## Биологија
Како сештојад, *Plecoglossus altivelis* се храни со алги, ракови, инсекти, сунѓери и црви. Се храни со алги што се акумулираат на карпите, стружејќи ги од карпите со нивните заби во облик на пила. Возрасните единки обично одржуваат територија за хранење,  но формата ограничена на езера и придружни потоци е јатање. 
мини|Plecoglossus altivelis од езерото Бива
Повеќето популации од овој вид се амфидромни и се размножуваат во долниот дел од реките во текот на есента, положувајќи ги своите јајца во мали јами што ги копаат во чакалот. Јајцата се изведуваат кратко потоа, а ларвите се носат низводно до морето.  Тие презимуваат во крајбрежните региони, останувајќи таму до пролет каде што младите риби обично се 6 цм долги и се враќаат кон реките. Тука тие достигнуваат 15-30 цм до летото. Тие достигнуваат зрелост до есен и се движат надолу кон долниот дел од реките за да се размножуваат. Некои умираат по размножувањето и живеат само една година, но други се враќаат да живеат во океанот и може да се мрестат до три пати, секој пат преместувајќи се во долниот дел од реките на есен. Во Јапонија, некои популации го живеат целиот свој живот во слатка вода, движејќи се само помеѓу езерата и придружните потоци каде што се размножуваат. Овие имаат попроменлива шема на миграција, движејќи се спротиводно од езерата во пролет, лето или есен. Иако нивните ларви претежно остануваат во слатка вода, некои се носат низводно со струјата до морето и стануваат дел од амфидромните популации. Популациите ограничени со слатководни води обично достигнуваат возраст од две или три години. За време на сезоната на размножување, амфидромните и формите ограничени со слатка вода може да се појават заедно. *Plecoglossus altivelis* се чуваат и во резервоари. 

Иако постојат извештаи за *Plecoglossus altivelis* до 70 цм долги, потипична максимална големина за видот е околу 30 цм. Формата ограничена на слатководни води е значително помала од амфихидромната форма. Plecoglossus altivelis ограничена на слатководни води од езерото Бива кои мигрираат во нивните потоци за мрестење напролет можат да достигнат до околу 15 цм во должина, но оние што мигрираат подоцна во годината, првенствено на есен, растат само до 10 цм. Ова е предизвикано од разликите во достапноста на храна.

## Човечка употреба
[мини|Производство на рибник од видот Plecoglossus altivelis во илјада тони од 1950 до 2022 година, според податоците на [Организација за храна и земјоделство на ООН|ФАО ]]
*Plecoglossus altivelis* е многу ценета риба поради својот вкус, најмногу се консумира во Источна Азија. Нејзиното месо е препознатливо слатко, со „ароми на диња и краставица“. Главните методи за ловење се преку риболов со мушичка, со користење на стапица за риби и со риболов со мамка. Мамката е жива риба од истиот вид, поставена на јадица, и која плива кога ќе се потопи во вода. Го провоцира територијалното однесување на другите *Plecoglossus altivelis*, кои го напаѓаат „натрапникот“ и така се фаќаат на јадицата.
мини|Plecoglossus altivelis се пече на скара со сол во Јапонија; забележете го брановидниот „пливачки“ облик на рибата на ражен
*Plecoglossus altivelis* се лови и со помош на корморани. Праксата на реката Нагара, каде што се користат јапонски корморани (*[[Phalacrocorax capillatus]]*), привлекува посетители од целиот свет. Јапонските корморани, познати на јапонски како *уми-у*, се припитомени птици дресирани за оваа намена. Птицата ја фаќа рибата, и ја доставува до рибарите. 

Се лови и комерцијално, а младите во заробеништво се одгледуваат во аквариуми пред да бидат пуштени во реките за спортски риболов.

Во јапонската кујна, вообичаен метод за подготовка на *Plecoglossus altivelis* (меѓу другите мали риби) е превиткување на нивните тела во брановидна „пливачка“ форма, а потоа боцкање на ражен. Потоа рибата се пече на скара со сол на јаглен за да се зачува природниот вкус на рибата. 

## Галерија

Податотека:Plecoglossus_altivelis_altivelis_釣れた稚鮎.jpg|алт=Young P. a. altivelis| Млада риба *Plecoglossus altivelis*
Податотека:Ayu_no_Shioyaki.jpg|алт=Ayu no shio yaki (Ayu grilled with salt)| Рибата печена на скара со сол
Податотека:Naturalis_Biodiversity_Center_-_RMNH.ART.464_-_A_very_inaccurate_picture_of_Plecoglossus_altivelis_-_Yūshi_Ishizaki_-_Cock_Blomhoff_Collection_-_pencil_drawing_-_water_colour.jpg|алт=Watercolor illustration| Илустрација со акварел
Податотека:Ayu_TamagawaChofu_0403241c.jpg|алт=Swimming up a dam| Пливање по брана
Податотека:CWD_Plecoglossus_altivelis_altivelis.jpg|алт=With cold water disease.| Болна риба
Податотека:Ayuikedukuri.jpg|алт=As sashimi| Како сашими
Податотека:Ayu_(Sweetfish)_tempura.jpg|алт=As tempura| Како темпура
Податотека:Plecoglossus_altivelis-01.jpg|алт=Farmed ayu| Plecoglossus altivelis


## Наводи

## Литература
* Такешима, Хирохико; Игучи, Кеи-ичиро и Нишида, Муцуми (2005): Неочекувана граница на генетската диференцијација во контролниот регион на митохондријалната ДНК помеѓу различни подвидови на Ayu *Plecoglossus altivelis* . *[[Зоологија|Zool. Sci.]]* **22** (4): 401–410. doi :  (HTML апстракт)

## Надворешни врски
* *[https://www.itis.gov/servlet/SingleRpt/SingleRpt?search_topic=TSN&search_value=162027 Plecoglossus altivelis]* . Интегриран таксономски информациски систем (ITIS).

Категорија:Статии со текст на јапонски
Категорија:Риби
Категорија:Риби на Јапонија