Тијара

[мини| [Марија Тереза (Франција)|Тијарата на војвотката од Ангулем Марија Тереза  од смарагд и дијамант, направена во 1820 година и моментално во Лувр]]
**Тијара** (од , од ) — украсна круна со скапоцени камења што традиционално ја носат жените.

Нејзиното потекло датира од античкиот грчко-римски свет. Кон крајот на 18 век, тиарата станала мода во Европа како престижно парче накит што го носеле жените на формални пригоди. Основниот облик на модерната тиара е полукруг, обично направен од сребро, злато или платина и богато украсен со скапоцени камења, бисери или камео.

Тијарите биле исклучително популарни кон крајот на 19 век и се носеле на настани каде што дрес кодот бил бела вратоврска. По Првата светска војна, носењето тиара постепено излегло од мода, освен за официјални пригоди на кралскиот двор. Интересот за тиjари повторно се зголемил од почетокот на 21 век.

## Историја
мини|Овој портрет на мумијата Фајум прикажува жена која носи златен венец, ''в'' . н.е. 100–110 г.
Денес, зборот „тијара“ често се користи наизменично со зборот „дијадема“, а *тијара* често се преведува на збор сличен на *дијадема* на други јазици. Двата збора потекнуваат од украсите на главата што ги носеле древните мажи и жени за да означуваат висок статус. Како што забележал Џефри Мун, „Зборот „дијадема“ е всушност персиски по потекло - името прво ги означувало наметките со високи врвови на персиските кралеви, кои биле опкружени со „дијадеми“ (ленти со виолетова и бела декорација). Сега, се користи за да се опише речиси секоја форма на украсен украс на главата.“  Старите Грци и Римјани користеле злато за да направат украси за глава во облик на венец, додека Скитите личеле на тврд ореол што ќе послужи како инспирација за подоцнежните руски кокошници. Употребата на тијари и дијадеми опаднала заедно со падот на Римската Империја и подемот на христијанството.

## Крај на 18 век - денес
Кон крајот на 18 век, неокласицизмот довел до заживување на дијадемите, но овој пат тоа било исклучиво женски украс. Јувелирите инспирирани од Стара Грција и Рим создале нови венци направени од скапоцени камења. Наполеон и неговата сопруга Жозефинa де Боарне се заслужни за популаризацијата на дијадемите заедно со новиот стил на Империјата. Наполеон сакал францускиот двор да биде највеличествениот во Европа.

Се вели дека кралицата Елизабета Втора ја имала најголемата и највредната колекција на дијадеми во светот, од кои многу се наследства на британското кралско семејство. Често ги носeла на државни пригоди. Кралицата наследила многу од нив, особено од кралицата Александра. Кралицата Мери ја купила дијадемата од големата војвотка Владимирска во 1920-тите. Се состои од бројни испреплетени дијамантски кругови. Бисерни капки може да се закачат во круговите или смарагдите. Кралицата Мери направила дијадема за Делхи Дурбар одржана во 1911 година во Индија. Сега е позајмена да ја носи војвотката од Корнвол, сопруга на Чарлс, принцот од Велс. Кралицата Елизабета Втора нарачала дијадема со рубин и дијамант. На подарок од аквамарини што ги добила како подарок од жителите на Бразил, биле додадени и дијаманти за да се направи нова тијара.

Другите кралици, царици и принцези редовно носат дијадеми на свечените вечерни прилики. Шведското кралско семејство има колекција како и данската, холандската и шпанската монархија. Многу од данскиот кралски накит првично влегол во колекцијата кога принцезата Луиз од Шведска се омажила за идниот крал Фредерик VIII од Данска. Династијата Романови имала колекција до револуцијата во 1917 година. Иранското кралско семејство имало и голема колекција на дијадеми. Од Иранската револуција, тие се сместени во Националниот музеј за накит во Техеран.

Иако обично се поврзуваат со жени од владејачки и благородни семејства, дијадемите ги носеле и обичните луѓе, особено богатите американски наследнички како Барбара Хатон. Тијарите се генерално полукружна или кружна лента, обично од благороден метал, украсени со накит и се носат како украс. (Во ретки прилики, обично кога вистинската дијадема е исклучително стара и вредна поради нејзината историја, скапоцените камења и претходната сопственост, може да се направат реални копии и да се носат наместо оригиналот поради осигурителни причини.) Тијарите жените ги носат околу главата или на челото како круг во многу свечени или високи социјални прилики. Тие често се користат за „крунисување“ на победниците на изборите за убавина.

За време на викторијанската ера во Соединетите Држави, дијадемите носеле и не-кралските дами.

До 1920-тите, тијарата и сличните ленти за глава станале популарни во Соединетите Држави. Тие биле носени не само со свечени тоалети за сала за бал, туку станале популарни кај флаперките и нивните забави.

### Сцена и екран
Тијарите често ги носат глумиците во филмови, претстави и телевизија. Во 2013 година, Картие создал реплика на рубин и дијамантска тијара што првично ја направил во 1956 година за принцезата Грејс од Монако за филмот *[[Грејс од Монако (филм од 2014)|Грејс од Монако]]*, во кој глуми Никол Кидман.

## Галерија

Податотека:Mary_Of_Teck_(1934).jpg|алт=|Кралицата Мери од Обединетото Кралство носи тијара со ликот на Големата војвотка Владимир
Податотека:Noor-ol-Ain_tiara.png|алт=|Тијара на Фара Пахлави од Персија (Иран)
Податотека:Kronprinsessan_Mary_av_Danmark_&_Kronprins_Frederik_av_Danmark_-2.jpg|алт=|„Полноќната тијара“ е изработена во 2009 година. Ја носела крунисаната принцеза Мери од Данска (сега кралица Мери од Данска).
Податотека:Royal_Wedding_Stockholm_2010-Slottsbacken-07_(cropped).jpg|алт=|Тиарата со камео првично направена за Жозефина де Боарне, сега во сопственост на шведското кралско семејство, носена од крунисаната принцеза Викторија.


## Поврзано
* Аигрет
* Круна
* Дијадема
* Накит на Елизабета Втора
* Лента за глава
* Ловоров венец
* Папска дијадема
* Накит на шведското кралско семејство

## Наводи

## Надворешни врски
* Тијарите од кралската колекција на кралицата Елизабета Втора

Категорија:Круни