open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Басни (книга на Емброуз Бирс)

**„Басни“** (англиски: *Fantastic Fables*) е збирка со басни на американскиот писател Емброуз Бирс од 1899 година. Изданието на македонски јазик било објавено во 2016 година од страна на издавачката куќа „Темплум“. Преводот од англиски јазик го направил Иван Шопов.

## Технички податоци
Книгата „Басни“ е објавена како 115. книга од библиотеката „Магма“. Книгата е отпечатена во мал формат (17 сантиметри), во мек повез и има 99 страници. Каталогизацијата е извршена во Националната и универзитетска библиотека „Св. Климент Охридски“ - Скопје и ја носи ознаката ISBN 978-608-4658-54-2. Графичкото уредување и дизајнот на книгата е дело на фирмата „Кома“, лектурата ја извршил Бобан Карапејовски, а книгата е испечатена во печатницата „Пропоинт“, во тираж од 300 примероци. Објавувањето на книгата било финансирано од Министерството за култура на Македонија. На предната корица е ставена слика на Чарлс Х. Бенет. На задната корица се наоѓа мал осврт врз делото.

## Содржина
Збирката содржи 80 басни, а на крајот од книгата е ставена белешка за животот и делото на авторот:
Волкот и јагнето, Лавот и глушецот, Змијата и ластовицата, Крал без коски, Оптимист, Будалестата жена, Гуската и лебедот, Човекот и птицата, Човекот и орелот, Волците и кучињата, Ловецот и верверичката, Волкот и нојот, Победникот и жртвата, Лисицата и грозјето, Мачката и кралот, Волкот и бебето, Двајцата политичари, Опашката на Сфингата, Волкот и овчарите, Вистината и патникот, Невиден имбецил, Полицаецот и граѓанинот, Стрелецот и орелот, Магарето и штурците, Момчињата и жабите, Мачорот и птиците, Мачкосаниот анархист, Лавот и бикот, Дрвени топови, Сенката на водачот, Земената рака, Тројцата филозофи, Верниот син, Пред портите на рајот, Прашање на метод, Двајцата побожни, Двајцата во неволја, Незаинтересираниот судија, Талисман, Судијата и неговиот обвинувач, зајаците и жабите, Зајакот и желката, Противотров, Полицаецот и разбојникот, Политичари, Змијата-христијанин, Татко и син, Невештиот собирач на корења, Човекот без непријатели, Дружината онаму, Судењето на убиецот, Трње на гробот, Пратеникот и сапунот, Насип, Расистичка паралела, Кенгурот и зебрата, Верната вдовица, Спасувачи, Непостоечкиот случај, Барачот и бараното, Исхраната на боксерот, Изгубеното право, Двајцата друмски разбојници, Оптимистот и циникот, Партискиот функционер и господинот, Простодушна ревност, Чесниот пратеник, Тројцата регрути, Светецот и грешникот, Друмскиот разбојник и патникот, Фармерот и неговите синови, Крадецот-покајник, Штурецот и мравката, Госпоѓата Среќа и патникот, Лавот, петелот и магарето, Ракот и неговиот син, Волкот и жеравот, Лавот и глушецот (2), Музикалниот рибар, Сточарот и волкот.

## Наводи

Категорија:Басни
Категорија:Дела на Емброуз Бирс
Категорија:Изданија на Темплум
Категорија:Книги од 1899 година
Категорија:Појавено во 2016 година во Македонија
Под лупа (филм од 2015)

**Под лупа** (англиски: *Spotlight*) - американски филм од 2015 година, во режија на Томас Мекарти, кој е автор и на сценариото заедно со Џош Сингер. Главните улоги ги играат: Марк Рафало, Мајкл Китон, Рејчел Мекадамс, Лив Шрајбер, Џон Слатери и Стенли Тучи. Во 2016 година, филмот бил награден со „Оскар“ за најдобар филм и за најдобро сценарио, а бил номиниран уште во четири категории. Исто така, филмот ја освоил и наградата „БАФТА“ за најдобро сценарио. Филмот е снимен според вистински настан: новинарската група наречена *Spotlight* го истражувала скандалот со долгогодишната сексуална злоупотреба на малолетници од страна на католичките свештеници во Бостон. За оваа репортажа, во 2003 година, весникот *The Globe* ја добил Пулицеровата награда.

## Содржина
Во филмот се зборува за новинарската истрага од 2001 година во која весниците го откриле педофилскиот скандал на католичките свештеници во Бостон, а сето тоа надбискупијата го премолчувала со години.

## Наводи

Категорија:Американски филмови
Категорија:Филмови на англиски јазик
Категорија:Филмови од 2015 година
Категорија:Филмови на Томас Мекарти
Категорија:Филмови со Мајкл Китон
Категорија:Филмови со Марк Рафало
Категорија:Филмови со Рејчел Мекадамс
Категорија:Филмови со Стенли Тучи
Категорија:Филмови со Лив Шрајбер
Финале на Купот на европските шампиони во 1983 година

**Финале на Купот на европските шампиони 1982** — фудбалски натпревар одржан на Олимпискиот стадион во Атина на 25 мај 1983 г. кој завршил со победа на Хамбург од Германија над Јувентус од Италија со 1–0. Исходот го решил фудбалерот Феликс Мегат уште во осмата минута од натпреварот, и со тоа клубот за првпат го освоил Европскиот куп.

## Пат до финалето

## Натпревар
### Подробности за натпреварот

## Поврзано
*Куп на шампиони 1982/83

## Надворешни врски
* Куп на шампиони 1982/83 1982–83 — УЕФА 

1983
Категорија:Фудбалот во 1983 година
Финале на Купот на европските шампиони во 1958 година

**Финале на Купот на европските шампиони во 1958 година** — фудбалски натпревар кој се оддржал на стадионот „Крал Бодуен“ во Брисел, Белгија на 28 мај 1958 година. Во финалето се натпреваруваат ФК Реал Мадрид од Шпанија и ФК Милан од Италија. ФК Реал Мадрид победува си 3–2 по оддржаното продолжение со што го освоиле нивниот трет Европски куп по ред.

По натпреварот, играчите на Реал Мадрид биле наградени со нивните победнички медали од Ворен Бити кој тогаш имал 21 година.

## Детали за натправарот

## Статистики за натпреварот

## Поврзано
*Куп на шампиони 1957/58

## Наводи

## Надворешни врски
*European Cup 1957/58 from UEFA
*European Cup 1957/58 from RSSSF
*

Категорија:Финалиња на Лигата на шампионите
Финале на Купот на европските шампиони во 1959 година

**Финале на Купот на европските шампиони во 1959 година** — четврт финален натпревар во сеевропското фудбалско натпреварување, при Европскиот куп, денес познат како Лига на шампионите на УЕФА. На финалето се натпреварувале ФК Реал Мадрид од Шпанија и ФК Ремс од Франција. Натпреварот се оддржал на стадионот во Некарштадион во ЁШтуткарт на 3 јуни 1959 година пред 80.000 публика. Натпреварот завршил со резултат 2&ndash;0 во корист на Реал Мадрид, освојувајќи го нивниот четврт по ред Европски куп победувајќи го Ремс вторпат во четири години, по победата во финалето 1956 година. Мадрид го добил натпреварот со головите на Енрике Матеош и Алфредо ди Стефано.

## Детали за натпреварот

## Поврзано
*Куп на шампиони 1958/59

## Надворешни врски
*European Cup 1958/59 from UEFA
*European Cup 1958/59 from RSSSF
*

Категорија:Финалиња на Лигата на шампионите
Финале на УЕФА Лигата на шампионите во 2016 година

**Финале на УЕФА Лигата на шампиони 2016** — финалниот натпревар на УЕФА Лигата на Шампоните во 2015-16 година, односно 61-та сезона на Европскиот премиерен клупски фудбалски турнир организиран од страна на УЕФА, или 24-та сезона на УЕФА Лигата на Шампионите, бидејќи натпреварувањето било преименувано од Куп на Европски Шампиони во Лига на Шампиони. Натпреварот бил одигран на Сан Сиро во Милано на 28 мај 2016 помеѓу екипите на Реал Мадрид и Атлетико Мадрид. Победникот стекнал право да се натпреварува со победникот од финалето на Лига Европа во Суперкупот на УЕФА.

Сан Сиро, официјално познат како Џузепе Меаца, бил избран како место на одржување на финалето на состанокот на Извршниот комитет на УЕФА во Нион, Швајцарија, на 18 септември 2014 година.  Претходно, на овој стадион се одржувале финалиња во 1965, 1970 и 2001 година.

## Наводи

## Надворешни врски
*UEFA Champions League (official website)
*2016 final: Milan

2016
Категорија:Лига на Шампиони 2015/16
Категорија:Спортот во Милано
Финале на УЕФА Лигата на шампионите во 2015 година

**Финале на УЕФА Лигата на шампиони во 2015 ** —  финалниот натпревар на УЕФА Лигата на Шампоните во сезоната 2014-15 година, односно 60-та сезона на Европскиот премиерен клупски фудбалски турнир организиран од страна на УЕФА, или 23-та сезона на УЕФА Лигата на Шампионите, бидејќи натпреварувањето било преименувано од Куп на Европски Шампиони во Лига на Шампиони. Натпреварот бил одигран Олимпискиот стадион во Берлин, Германија на 6 јуни 2015 година кој завршил со победа на Барселона од Шпанија над Јувентус од Италија со 3–1. 
Победникот стекнал право да се натпреварува со победникот од финалето на Лига Европа во Суперкупот на УЕФА.
Головите за Барселона ги постигнале Иван Ракитиќ, Луис Суарез и Нејмар додека за Јувентус - Алваро Мората.

## Натпревар
### Подробности за натпреварот

## Наводи

## Надворешни врски

*2014–15 UEFA Champions League
*2015 final: Berlin

2015
Категорија:2015 во фудбалот
Категорија:Лига на Шампиони 2014/15
Категорија:Спортот во Берлин
2015
2015
Црква „Св. Никола“ - Метимир

**Свети Никола** — македонска православна црква во битолското село Метимир. 
Црквата се наоѓа на источниот раб на селото, веднаш на самиот влез од левата страна. Црквата е изградена во 1885 година. Околу неа се новите селски гробишта.
## Наводи

Метимир
Категорија:Метимир
Перуќица

мини|десно|Водопадот Скакавац (75 м) во Перуќица.

**Перуќица** (, ) — една од последните останати прашуми во Европа. Се наоѓа во Република Српска, Босна и Херцеговина, недалеку од границата со Црна Гора, и влегува во состав на националниот парк Сутјеска. Пристапот во шумата е дозволен само во придружба на шумари.

Во шумата е измерена највисоката смрча на светот, која се издига 63 м.

## Поврзано
* Национален парк Сутјеска
* Тара (река)
* Пива (река)
* Дрина
* Неретва

## Наводи

## Надворешни врски

*Перуќица на порталот на НП Сутјеска 

Категорија:Заштитени подрачја во Босна и Херцеговина
Категорија:Географија на Република Српска
Категорија:Прашуми
Категорија:Фоча
Марија Домбровска

**Марија Домбровска** (мом. **Шумска**; ;  во Русув —  во ) — полска писателка, романописец, есеист, новинар и драматург, која го напишала познатиот полски историски роман „Ноќи и денови“ (*Noce i dnie*) помеѓу 1932 и 1934 година во четири одвоени книги. На основа на романот бил направен филм со истиот наслов во 1975 година од Јежи Антчак. Домбровска била наградена со престижната награда „златен ловор“ на Полската академија на книжевноста во 1935 година.

## Животопис

Домбровска е родена во Русув, близу Калиш, во средишна Полска, под царска воена контрола. Нејзините родители припаѓале на осиромашеното земјоделско благородништво. Марија страдала од езотропија поради што има изглед на „искривени очи“. Студирала социологија и природни науки во Лозана и Брисел, а од 1917 година живееле во Варшава. Заинтересирана во книжевноста и политиката, се посветила себеси да помогне на оние родени во сиромаштија. Во меѓувоениот период, Домбровска привремено работела во полското министерство за земјоделство, додека сè повеќе навлегувала во известување за весници и јавниот живот. Во 1927 година била вклучена во написи околу човековите права. Во нејзините романи, театарски претстави и статии во весниците ги анализирала психолошките последици на тешкиот живот на обичните граѓани.

Марија се омажила за Маријан Домбровски, кој умрел ненадејно кога таа имала 36 години. Нејзин долгогодишен партнер бил 19 години постариот Станислав Стемповски, со кого имала вонбрачни односи до отпочнувањето на Втората светска војна. Во текот на окупацијата на Полска останала во Варшава и го поддржувала културниот живот на полското подземје. Во тоа време ги сретнала Ана и Јежи Ковалски, писатели и партнери. Тие имале дете во 1946 година, но Јежи умрел ненадејно во 1948 година. Двете жени останале во врска следните 20 години, иако Марија се обидела да ја омажи Ана повторно. Домбровска го добила Орденот за преродба на Полска во сталинистичко време. Умрела во 1965 година на 75 години во Варшава.

## Превод во Македонија

Во Македонија издаден е нејзиното ремек-дело во три тома „Ноќи и денови“, кое било преведено од страна на Петре Наковски.

## Дела

* „Деца на татковината“ (*Dzieci ojczyzny*, 1918)
* „Гранка на црешна“ (*Gałąź czereśni*, 1922)
* *Uśmiech dzieciństwa*, 1923
* *Ludzie stamtąd*, 1926
* „Ноќи и денови“ (*Noce i dnie*, 1932-1934)
* „Знаци на живот“ (*Znaki życia*, 1938)
* *Gwiazda zaranna*, 1955

## Наводи

Категорија:Родени во 1889 година
Категорија:Починати во 1965 година
Категорија:Полско благородништво
Категорија:Полски писатели
Категорија:ЛГБТ-личности од Полска
Категорија:Полски романописци
Категорија:Полски драматурзи
Категорија:Мемоаристи
Категорија:Егзистенцијалисти
Меѓу поројните дождови (филм од 1914)

**Меѓу поројните дождови** (англиски: *Between Showers*) - американски филм од 1914 година, во режија на Хенри Лерман (*Henry Lehrman*). Главните улоги ги играат: Чарли Чаплин, Форд Стерлинг (*Ford Sterling*) и Честер Конклин (*Chester Conklin*).

## Содржина
Додека еден полицаец (го игра Конклин) флертува со девојката, еден крадец (го глуми Стерлинг) незабележливо му го краде чадорот. Кога пристигнува на улицата којашто е поплавена од поројниот дожд, крадецот здогледува една дама која не знае како да ја премине улицата. Крадецот ѝ го дава чадорот, а тој заминува да земе штица по која дамата би ја преминала улицата. Во меѓувреме, дамата ја здогледува и еден скитник (го игра Чаплин), кој исто така оди по штица, сакајќи да ѝ помогне на дамата. Меѓутоа, кога се враќаат на местото, дамата ја нема, зашто таа веќе ја преминала улицата со помош на друг полицаец.

Подоцна, крадецот ја здогледува дамата во паркот и ѝ се додоворува, но кога таа го одбива, тој си го бара чадорот назад. Дамата не сака да му го даде и меѓу нив започнува кавга, која набрзо се претвора во тепачка. По некое време, во паркот доаѓа и скитникот, кој започнува тепачка со крадецот, сакајќи да ја спаси дамата. Најпосле, тој е совладан и скитникот ѝ се додоворува на дамата, а кога таа го одбива, тој ѝ го зема чадорот. Во меѓувреме, крадецот го повикува полицаецот, но тој си го препознава својот чадор и крадецот е упасен.

## Наводи

Категорија:Американски филмови
Категорија:Филмови од 1914 година
Категорија:Црно-бели филмови
Категорија:Неми филмови
Категорија:Филмови на Хенри Лерман
Категорија:Филмови со Чарли Чаплин
Категорија:Филмови со Форд Стерлинг
Категорија:Филмови со Честер Конклин
Категорија:Филмски комедии
Категорија:Филмови на англиски јазик
Хипо и Чипо

***Хипо и Чипо*** е аниме цртан филм создаден од Татсуноко Продукција Чипо е итра птица која е прилепена на Хипо, добродушен нилски коњ. Иако Чипо зависи од Хипо и живее во неговата голема уста, тој цело време се однесува како шеф и се обидува да го надмудри својот простодушен домаќин. Сепак, нивното пријателство и соработка опстануваат наспроти честите кавги.

## Извори

## Надворешни врски
* 

Категорија:1971 anime television series
Категорија:Animated duos
Категорија:Television duos
Категорија:Comedy anime and manga
Категорија:Fictional hippopotamuses
Категорија:Fictional birds
Категорија:Fuji Television shows
Категорија:Tatsunoko Production
Стар град (Варшава)

**Стар Град** () – стариот дел на Варшава е ставен во списокот на светското наследство на УНЕСКО во Европа како единствен пример на повоена обнова на стариот град кој содржи примероци на градба во сите историски раздобја од 13 до 20 век. Во изворен стил обновени се стариот средновековен град, стариот плоштад, градските историски куќи, зелениот круг на местото на градските ѕидини со тврдината Барбикан, верски градби, кралскиот дворец со Сигмундовиот столб.

## Историја
мини|245px|<center>Карта на Стариот Град на Варшава: <small>
1. Камени скали
2. Историски музеј
3. Барбикан
4. Одбранбени ѕидини
5. Зграда Салватор
6. Музеј на уметнички изработки од кожа
7. Зграда на Св. Ана
8. Зграда Фукиер
9. Музеј на книжевноста
10. Музеј на уметноста и трговијата
11. Црква на Св. Мартин
12. Готски мост
13. Пеликанска куќа
14. Катедрала на Св. Иван
15. Језуитска црква
16. Бискупски двор
17. Кралски двор 
18. Палатата со бакарен кров
19. Тунел исток-запад
20. Брдото Дунг
21. Скулптура на варшавската сирена
22. Сигмундов столб</small>
мини|upright|лево|Зградата на мазовските војводи изградена во 1466 година
Стариот Град почнал да се формира во 13 век околу дворецот на војводата од Мазовија, кој подоцна станал кралски дворец. Во самиот почеток, за заштита бил опкружен со земјен ѕид, а околу 1339 година бил заменете со камен ѕид. Главниот плоштад и местото за трговија (Rynek Starego Miasta) изграден е на крајот на 13 или на почетокот на 14 век. Овој плоштад го поврзувал дворецот со Новиот Град (Nowe Miasto). Од 19 век четирите страна на плоштадот ги добиле имињата на важни Полјаци кои живееле на тој плоштад. Тоа се: Јан Декерт (север), Франчишек Брас (исток), Игнацие Закржевски (југ) и Хуго Колатај (запад).
На почетокот на Втората светска војна во 1939 година, подрачјето тешко настрадало од бомбардирањата на германските воздухопловни сили Луфтвафе. Во текот на опсадата на Варшава почнала обнова на историските градби. Меѓутоа после Варшавското востание во 1944 година, сите згради Германците ги дигнале во воздух. После војната брзо е обновена целата четврт, при што се настојувало да биде како порано. Во спомен на востанието откриен е споменик во 1983 година. 

## Галерија
### Цркви

Податотека:4 Warszawa 12.jpg|Катедрала Св. Иван, 14 век
Податотека:Old Town Jesuite church Warsaw 01.jpg|Исусовска црква, 1609 година
Податотека:Kosciol sw marcina warszawa.jpg|Црква Св. Мартин, 1353-1752


### Ѕидини

Податотека:VarsaviaBarbacaneFianco.jpg|Барбикан, 1548 година
Податотека:VarsaviaMuraDalBarbacane.jpg|Топничка кула, после 1379 година
Податотека:Defensive walls in Warsaw (2).JPG|Одбранбени ѕидини, детаљ


### Друго

Податотека:Ulica Szeroki Dunaj w Warszawie 2020.jpg|Улица Шероки Дунај 
Податотека:VarsaviaViaPiwna.jpg|Улица Пивна
Податотека:Ulica Kanonia w Warszawie 2020.jpg|Топнички плоштад


Категорија:Светско наследство во Полска
Категорија:Полска
Категорија:Населени места основани во 13 век
Шњардви

**Шњардви** (; , *Шпирдингзе*) — езеро во Мазурското Поезерје, Варминско-мазурско Војводство, Полска. Претставува најголемо езеро во Полска со површина од 113,8 км2. Долго е 22,1, а широко 13,4 км. Најголемата длабочина изнесува 23 метри. Во езерото се наоѓаат осум острови.

## Географија

Шњардви настанало со повлекувањето на мразот и исушувањето на истечните води како последица на повлекувањето на ледникот. Меѓу осумте острови се: Шероки, Чарци, Виспа Пајенча, Виспа Качор и други. Околни населби се Попјелно, Глодово, Њеѓвјеѓ Руг, Окартово, Нове Гути, Зденгово и Лукнајно.

Помеѓу многуте островчиња, две се именувани како посебни езера: Варнолти и Сексти. Шњардви е поврзано со следниве езера: Тухлин, Лукнајно, Миколајско, Рош, Бјалолавки и Тиркло. Опкружено од ситем на канали познати како „Мазурски Канали“ (*Kanały Mazurskie*), со бројни засуни. Заедно го образуваат Мазурското Поезерје.

## Наводи

### Литература
* J. Szynkowski, *Mazury. Przewodnik*, Kengraf Kętrzyn, 2003

## Надворешни врски

Категорија:Езера во Полска
Категорија:Варминско-мазурско Војводство
Список на национални паркови во Азербејџан

**Национални паркови во [[Азербејџан]]** — заштитени подрачја во надлежност на Министерството за екологија и природни ресурси. Првиот национален парк во земјата е Зангезур, основан во 2003 г. Оттогаш се создадени уште 8 паркови.

Националните паркови се определени како јавни земјишта или водни површини од особено еколошко, историско и др. значење, кои уживаат заштита од државната управа. Имаат улога да ја запазат природата во сета своја разновидност, но и да служат за образовни цели, научни и културни истражувања.

## Список

Како земја на Кавказот, сместена меѓу Црното и Каспиското Море, Азербејџан изобилува со разновиден растителен и животински свет, со најголема биоразновидност во Европа и огромни природни ресурси. Особена улога во зачувувањето на оваа разновидност имаат националните паркови. Следи список на националните паркови по годината на основање и со податок за нивната површина.

Вкупната површина на сите национални паркови изнесува  ха или 3,58% од државната територија.

## Поврзано
* Географија на Азербејџан

## Надворешни врски
* Национални паркови — Министерство за екологија и природни ресурси на Азербејџан 


Национални паркови
Работниот ден на Мејбел (филм од 1914)

**Работниот ден на Мејбел** (англиски: *Mabel's Busy Day*) - краток американски филм од 1914 година, во режија на Мек Сенет (*Mack Sennett*). Главните улоги ги играат: Чарли Чаплин, Мејбел Норманд (*Mabel Normand*) и Честер Конклин (*Chester Conklin*). 

## Содржина
Една продавачка на сендвичи (ја игра Норманд) му дава сендвич на полицаецот за да ја пушти на полигонот каде се одржува трка на автомобили. Истовремено, еден поднапиен човек (го игра Чаплин) се обидува да влезе без влезница, но полицаецот го сопира. Сепак, пијаницата успева да го истепа полицаецот и да влезе во полигонот, каде бесцелно шета и им пречи на гледачите. Девојката нема успех во продажбата, а кога еден од гледачите ѝ досадува, пијаницата ѝ доаѓа на помош, но потоа ѝ краде сендвич. Продавачката го повикува полицаецот, а во меѓувреме пијаницата го зема сандакот со сендвичи, преправајќи се дека ги продава, но гледачите му ги земаат сите сендвичи без да платат. Кога пристигнува девојката со полицаецот, настанува општа тепачка. На крајот, продавачката почнува да плаче од очај, а пијаницата ѝ се придружува.

## Наводи

Категорија:Американски филмови
Категорија:Филмови од 1914 година 
Категорија:Црно-бели филмови 
Категорија:Неми филмови 
Категорија:Филмови на Мек Сенет 
Категорија:Филмови со Чарли Чаплин 
Категорија:Филмови со Мејбел Норманд
Категорија:Филмови со Честер Конклин
Категорија:Филмски комедии
Детска трка со автомобили (филм од 1914)

**Детска трка со автомобили во Венеција** (англиски: *Kid's Auto Race at Venice*) - краток американски филм од 1914 година, во режија на Хенри Лерман (*Henry Lehrman*), кој е автор и на сценариото. Главните улоги ги играат: Чарли Чаплин и Хенри Лерман. Инаку, ова е првиот прикажан филм (а втор според редоследот на снимањето) во кој Чаплин го игра препознатливиот лик на скитникот којшто подоцна ќе го направи славен. 

## Содржина
Филмот прикажува како за време на детската трка со автомобили во Венеција, Калифорнија, еден скитник постојано им пречи и ги нервира гледачите и камерманите, така што цело време застанува или оди пред камерата.

## Наводи

Категорија:Американски филмови
Категорија:Филмови од 1914 година 
Категорија:Црно-бели филмови 
Категорија:Неми филмови 
Категорија:Филмови на Хенри Лерман 
Категорија:Филмови со Чарли Чаплин 
Категорија:Филмови со Хенри Лерман
Категорија:Филмски комедии
Инхибитор на протонската пумпа

**Инхибиторите на протонската пумпа** (**ИПП**) се група на лекови чие главно дејство е изразита и долготрајна редукција на производството на желудочна киселина. Тие се најпотентните достапни инхибитори на секрецијата на киселина. Оваа група на лекови следуваше по и во голема мера ги замени H<sub>2</sub>-рецепторните антагонисти, друга група на лекови со слични ефекти, но со различен механизам на дејство.

ИПП се меѓу најпродаваните лекови во светот, а првиот од нив, омепразолот, се наоѓа на списокот на есенцијални лекови на СЗО.
 
## Медицинска употреба
Овие лекови се користат во третман на многу состојби, како што се:
* диспепсија
* пептичен чир, вклучувајќи и после ендоскопски третман за крварењето
* како дел во терапија за ерадикација на Helicobacter pylori
* гастроезофагеална рефлуксна болест (ГЕРБ)
* Баретов езофагус
* еозинофилен езофагитис
*
* гастриноми и други состојби кои предизвикуваат хиперсекреција на киселина вклучувајќи и Золингер-Елисонов синдром (често е потребна 2–3x од вообичаената доза)

Специјалните професионални организации препорачуваат пациентите да ја користат најмалата делотворна доза на ИПП за да го постигнат посакуваниот терапевтски резултат кога се користат во долготраен третман на гастроезофагеална рефлуксна болест. Во САД, Управата за храна и лекови (FDA) препорачува во една година да не се извршат повеќе од три 14-дневни третмани со ИПП.

## Несакани ефекти
Чести несакани ефекти кои ги предизвикуваат овие лекови се главоболка, наузеа, дијареја, абдоминална болка, замор и вртоглавица.

### Гастроинтестинални

### Кардиоваскуларни

### Други

## Механизам на дејство
thumb|upright=1.3|Активација на ИПП

## Фармакокинетика
Брзината и степенот на апсорпцијата на омепразолот се намалува со земање на храна. Покрај тоа, апсорпцијата на лансопразол и езомепразол се намалува и одложува од храна. Сепак, забележано е дека овие фармакокинетички ефекти немаат значајно влијание врз ефикасноста.

ИПП имаат полураспад во крвната плазма кај луѓето од само 60–90 минути, но бидејќи тие ковалентно се врзуваат за протонската пумпа, полураспадот на нивната инхибиција на создавањето на желудочна киселина трае околу 24 часа. Дисоцијацијата на инхибиторниот комплекс е веројатно поради ендогениот антиоксиданс глутатион кој предизвикува ослободување на омепразол сулфид и реактивација на ензимот.

## Примери
Клинички користени инхибитори на протонската пумпа се:
* Омепразол (Омепразид, Омезол, Ултоп)
* Лансопразол (Дегастрол, Лансор, Ланзул, Ларона, Сабакс)
* Декслансопразол
* Езомепразол (Еманера, Пептикс, Рефлуксенд)
* Пантопразол (Аципан, Контролок, Гастролок, Ипралокс, Нолпаза, Пандев, Зипантола, Золтекс)
* Рабепразол
* Илапразол

## Историја
ИПП биле развиени во 1980-те, а омепразолот бил претставен во 1988. Повеќето од овие лекови се бензимидазолни деривати, сродни на омепразолот, но исто така се развиени имидазопиридински деривати, како што е тенатопразолот.

## Наводи

Категорија:Инхибитори на протонската пумпа
Категорија:Гастроентерологија
Категорија:Неопходни лекови според Светската здравствена организација
Љубомир Иванов

**Љубомир Лалов Иванов** (, , ) - бугарски математичар, географ, лингвист и политичар.

Претседател на секцијата „Математичка логика“ на Институтот за математика и информатика на Бугарската академија на науките (1990-2011). Претседател на бугарската Комисија за антарктички топоними од 1994 година, и национален претставник во Меѓународниот комитет на антарктичка географска информација. Претседател на фондацијата Манфред Вернер од 1994 година, претседател на Атлантскиот клуб во Бугарија (2001-2009 ).

## Животопис
Љубомир Иванов е роден на 7 октомври 1952 година во Софија. Во периодот 1986-1988 година тој организира успешна дисидентска кампања против кандидатурата на Софија за спроведување на Зимските олимписки игри во 1992 и 1994 година во градот и на планината Витоша. Бил активист на Независната асоцијација Екогласност во 1989 година. Автор на *Повелбата '89 за зачувување на бугарската природно наследство*. Соосновач на здружението *Природен фонд* и на Партијата на зелените, 1989 година. Учесник во Националната тркалезна маса, 1990. Член на Националниот координативен одбор на Сојузот на демократските сили (1990-1991). Пратеник во VII Големо народно собрание. Тој е автор на научни трудови од областа на математиката, лингвистиката и топонимијата, кои се применуваат особено во процесот на дизајнирање на Упростениот систем за романизацијата на бугарскиот јазик.[9] Иванов сугерира користење на неговиот пристап кон транслитерација да се користи и за други кирилични азбуки, вклучувајќи ги руската и македонската. Учесник во неколку антарктички експедиции и автор на првите бугарски топографски карти на Антарктикот. Водач на топографското истражување Тангра 2004/05, наведено од страна на Дискавери ченел (Discovery Channel) како хронолошки настан во истражувањето на Антарктикот.

## Награди
Во 1987 година, Иванов ја добил наградата „Никола Обрешков“ – највисоката бугарска награда за достигнувања во областа на математиката за неговата монографиjа „Алгебарска рекурзивна теорија“. Награда од УНХЦР за неговиот придонес во студиите за бегалци.

## Наводи

## Надворешни врски
* Lyubomir Ivanov on ResearchGate

Категорија:Бугарски научници
Категорија:Бугарски математичари
Категорија:Бугарски картографи
Категорија:Членови на БАН
Категорија:Бугарски политичари
Категорија:Истражувачи на Антарктикот
Категорија:Живи луѓе
Категорија:Бугарија на Антарктикот
Гопло

**Гопло** () — езеро во Кујавско-поморското Војводство во северниот дел на средна Полска, недалеку од градот Гњезно. По него е наречено и месното заштитено подрачје „Пределен парк Гопло“.

На почетокот на средниот век, бреговите на Гопло биле населени од западнословенското племе Гопљани. На северниот крај на езерото, во гратчето Крушвица се издига т.н. „Глувчешка кула“ . Нејзиното име потекнува од преданието за расипаниот кнез Попел, кој побегнал во кулата од побунетото население, за во неа да бде нападнат и изеден од глувци. Некои од историчарите и археолозите сметаат дека област на срцето на првата држава на Полјаните, кои важат за основоположници на Полска.

## Белешки

## Наводи
* Lozny, Ludomir (2004), "The Transition to Statehood in Central Europe", in Grinin, Leonid E, et al. (eds.), *The Early State, Its Alternatives and Analogues*, Saratov: Uchitel Publishing House, ISBN 5-7057-0547-6, pp.&nbsp;278–87

Категорија:Езера во Полска
Категорија:Кујавско-поморско Војводство
Патрик Оуржедник

**Патрик Оуржедник** (чешки: *Patrik Ouředník*) (23 април 1957 - ) - чешки и француски писател.

## Животопис
Патрик Оуржедник е роден во 1957 година, а во 1985 година се преселил во Париз.
мини|десно|Патрик Оуржедник

## Творештво
Оуржедник станал познат како автор на „Проста историја на чешкиот јазик“. Исто така, тој е автор и на поетските збирки „Или“ и „Ако речам не“, на збирката со библиски и парабиблиски изреки „Ништо ново под сонцето“, како и прозните дела: „Разговор за евентуално пиење вино“, „Дваесет и четвртата година“, „Европеана“, „Затворен случај“ и „Историја на Франција“. Покрај тоа, Оуржедник ги напишал и следниве дела: драмата „Денес и задутре“, есејот „Барање на загубениот јазик“ и збирката статии и интервјуа „Слободниот простор на јазикот“.

Оуржедник направил и бројни преводи на чешки јазик, вклучувајќи дела на Франсоа Рабле, Алфред Жари, Анри Мишо, Семјуел Бекет, Борис Вијан итн.

## Наводи

Категорија:Чешки писатели
Категорија:Живи луѓе
Категорија:Родени во 1957 година
Европеана (книга)

**Европеана** (чешки: *Europeana*) е белетристичко-есеистичка книга на чешкиот писател Патрик Оуржедник од 2005 година. На македонски јазик, книгата е објавена во 2016 година во издание на „Темплум“, како 113. книга во рамките на едицијата „Магма“. Преводот од чешки јазик е дело на Маргарета Карајанова.
## Технички одлики
Книгата е печатена во мал формат (17 сантиметри), во мек повез и има 142 страници. Книгата е каталогизирана во Националната и универзитетска библиотека „Св. Климент Охридски“ - Скопје и ја носи меѓународната ознака ISBN 978-608-4658-55-9. Графичкото уредување и дизајн е дело на фирмата „Кома“, а книгата е испечатена во печатницата „Пропоинт“, во тираж од 400 примероци. На предната корица е наоѓа слика од Louis Raemaekers, додека на задната корица е даден кус осврт врз книгата и попис на дел од објавените книги во едицијата „Магма“. Книгата е објавена со поддршка од Министерството за култура на Чешка Република.
## Содржина
„Европеана“ претставува проза која е комбинација на белетристика и есеистика. Во неа, авторот на сериозно-комичен начин ја раскажува историјата на Европа од крајот на 19 век наваму. Притоа, тој зборува за Првата светска војна, Втората светска војна, за уметноста, социологијата, психологијата, за индустрискиот развој, за геноцидот, за расизмот, за потрошувачкото општество, за демократијата, за комунизмот и нацизмот итн.
## Критички осврт кон книгата
Книгата се движи на границата меѓу белетристиката и есеистиката е провокативен обид да се спојат елементите на модерната и постмодерната. „Европеана“ добила одлични критики во многу познати весници. На пример, „Chicago review“ ја оценил како „многу чудно историско дело и генијално уметничко дело“, додека „The Village Voice“ ја нарекол „трагикомична проза која прави поетите да плачат од завист, која прави сите да плачат.“ Најпосле, според „The New York Times Book Review“, книгата допира различни теми при што „немилосрдната монотонија станува неочекувано интересна, дури застрашувачка.“

## Наводи

Категорија:Дела на Патрик Оуржедник
Категорија:Изданија на Темплум
Сала на стогодишнината

Народна сала или **Сала на стогодишнината** (, ) – историска градба во полскиот град Вроцлав која е изградена од 1911 до 1913 година и која ја проектирал германскиот архитект Макс Берг. Заради иновативната употреба на армиран бетон и единствениот монументален изглед, Салата на стогодишнината е запишана во списокот на светско наследство на УНЕСКО во Европа во 2006 година.

## Историја
Во престолнината на Долна Шлеска, Вроцлав (Бреслау), на 10 март 1813 година, прускиот крал Фридрих Вилхелм III во својот проглас „An Mein Volk“ (На мојот народ), ги повикал Прусите и Германците на отпор против Наполеновата окупација, што довело до Битката кај Лајпциг каде Наполеон бил победен. Отворањето на Салата на стогодишнината на местото на бившиот хиподром требало да ја прослави стогодишнината на оваа битка, од каде доаѓа името „Сала на стогодишнината“.
Градските власти на Бреслау залудно очекувале финансиска поддршка од државата и биле присилени сами да ја платат изградбата на оваа огромна градба. Конечно салата е отворена на 20 мај 1913 година во присуство на престолонаследникот Фридрих Вилхелм Виктор. Дотогаш Ханс Пелцих ја уредил околината со огромно езеро и фонтана опкружена со бетон во облик на елипса, а зад него се наоѓала јапонска градина.

Зградата служела во многу церемонијални и спортски цели, а после Втората светска војна, кога Бреслау И припаднал на Полска и станал Вроцлав, Салата на стогодишнината, во духот на комунизмот, е преименувана во Народна сала (Hala Ludowa). Во 1948 година, пред салата е поставена скулптура во облик на игла, т.н. „игличка“, висока 106 метри. Салата е користена за Европското првенство во кошарка во 1963 година, а во 1997 година е реновирана за Европското првенство во кошарка во 2009 година.

## Одлики
мини|лево|<center>Внатрешноста на Салата на стогодишнината[мини|240px|<center>Модел на Салата на стогодишнината во [Бреслау]]
Макс Берг куполата ја дизајнирал по пример на куполата во Фестхале во Франкфурт и ја изградил од армиран бетон со внатрешен пречник од 69 метри и висина од 42 метри. Во тоа време била најголема градба од овој вид, а симетричните трибини во облик на детелина можеле да примат 7.000 луѓе. Самата купола е висока 23 метри, а изградена е од челик и стакло. Салата на стогодишнината силно влијаела на развојот на архитектурата од армиран бетон во 20 век.
Изворно салата имала оргули Сауер, кои ги изградил Валкер Оргелбау, а кои со 15.133 цевки и 200 педали, тогаш биле најголеми оргули на светот.

## Наводи

Категорија:Светско наследство во Полска
Категорија:Полска
Штурец

**Штурец**, **црцорец** или **скрежец** (латински: *Chorthippus biguttatus*) - инсект.

## Морфологија

## Штурецот како тема во уметноста и во популарната култура
* „Распеано штурче“ — песна на македонската поетеса Христина Аслимоска.
* „Магарето и штурците“ - басна на американскиот писател Емброуз Бирс.
* „Штурецот и мравката“ - басна на Емброуз Бирс.
* „Магарето и штурците“ — басна на старогрчкиот баснописец Езоп.
* „Штурчевата песничка за бепчињата и дечињата“ — песна на македонскиот поет Иван Ивановски.
* „Штурци“ — песна на македонскиот поет Блаже Конески од 1974 година.
* „Современ штурец“ — песна на македонскиот поет Васил Куноски.
* „Штурчето свири“ — песна на Васил Куноски.
* „Штурецот и мравката“ — басна на Лафонтен.
* „Нова басна за штурецот и мравката“ — песна на македонскиот писател Видое Подгорец.
* „Композитор“ — песна на Видое Подгорец.
* „Сказна за еден штурец млад (лично), за едно царство — Мравкинград и слично“ — песна на Видое Подгорец.
* „Штурец“ — песна на кинескиот поет Ту Фу.
* „Штурец“ (англиски: *Kriket*) — песна на канадскиот техно-музичар *[[Plastikman]]* од 1994 година.

## Наводи

Категорија:Инсекти
Еугениуш Квјатковски

**Еугениуш Квјатковски** (;  во  —  во ) — полски политичар и економист, заменик премиер на Полска, министер во владата на Втората Полска Република.

## Животопис

Учел во езуитско училиште, а подоцна завршил хемија на Лавовскиот и на Минхенскиот универзитет.

По Мајскиот преврат на Јозеф Пилсудски во 1926 година во Втората Полска Република, бил предложен од претседателот Игнаци Мошицки на местото министер за индустрија и трговија во владата на Казимјеж Бартел. Квјатковски бил министер во осум последователни влади (1926–30) и заменик премиер на Полска и министер за финансии во две влади (1935–39).

Помеѓу пославните достигнува на Квјатковски се огромните инфраструктурни проекти: изградбата на морското пристаниште Гдиња, развојот на полската трговска флота и поморската трговија и создавањето на Средишната индустриска област.

Откако Советскиот Сојуз ѝ се приклучил на Нацистичка Германија во окупацијата на Полска во 1939 година, ја напуштил Полска со остатокот на владата на 17 септември. Бил заробен во Романија до 1945 година. Се вратил во Полска и ги надгледувал проектите за обнова на полскиот морски брег, а во годините 1947-1952 бил заменик на полскиот парламент (Сејм).

Со засилувањето на комунистичките и советските влијанија на полската влада, на што се спротивставил, поради што бил присилен да се повлече во 1948 година. Од 1952 година, па до својата смрт, се насочил на студиите за хемија, физика и историја.

Починал во Краков, на 22 август 1974 година.

## Дела

* *Zagadnienie przemysłu chemicznego na tle wielkiej wojny* (1923)
* „Стопански напредок на Полска“ (*Postęp gospodarczy Polski*; 1928)
* „Полско стопанство во 1928 г. (*Polska gospodarcza w roku 1928*; 1928)
* „Враќањето на Полска на Балтикот“ (*Powrót Polski nad Bałtyk*; 1930)
* *Dysproporcje. Rzecz o Polsce przeszłej i obecnej* (1932)
* *"Rzecz najważniejsza Polska" - Wybór myśli politycznych i społecznych* (1988) - избор на негови дела

## Библиографија
* Janusz Zaręba, *Eugeniusz Kwiatkowski - romantyczny pragmatyk*, Centrum Edukacji i Rozwoju Biznesu. Instytut Naukowo-Wydawniczy, Warszawa, 1998 (ISBN 83-86069-85-6)
* *Archiwum polityczne Eugeniusza Kwiatkowskiego*, Wydawnictwo Sejmowe, Warszawa, 2002 (ISBN 83-7059-612-6)
* Marian Marek Drozdowski, *Eugeniusz Kwiatkowski*, Zakład Narodowy im. Ossolińskich - Wydawnictwo, Wrocław, 2001 (ISBN 83-04-04567-2)
* Marian Marek Drozdowski, *Eugeniusz Kwiatkowski w polskiej historiografii i publicystyce historyczno-ekonomicznej*, Instytut Historii Polskiej Akademii Nauk, Warszawa, 1992 (ISBN 83-900329-3-7)
* Marian Marek Drozdowski, *Eugeniusz Kwiatkowski : człowiek i dzieło*, Wydawnictwo Literackie, Kraków, 1989 (ISBN 83-08-02092-5)
* Marian Marek Drozdowski, Piotr Dwojacki, *Archiwum Morskie Eugeniusza Kwiatkowskiego*, E. Kwiatkowski University of Business and Administration, Gdynia, 2009 (ISBN 83-62215-00-3)

## Надворешни врски

Категорија:Родени во 1888 година
Категорија:Починати во 1974 година
Категорија:Луѓе од Краков
Категорија:Полски економисти
Категорија:Полски политичари
Категорија:Полски министри
Категорија:Велеофицери на Легијата на честа
Категорија:Носители на Големиот крст на Орденот на Свети Сава
Ирена Ристиќ

**Ирена Ристиќ** (родена во Охрид на ) — македонска театарска, филмска и телевизиска глумица.

## Животопис

Таа дипломирала на Факултетот за драмски уметности во Скопје во 1997, во класата на професорот Владимир Милчин. Работела во Драмски театар - Скопје. Има учествувано во независни проекти. Добитничка е на наградата „Ристо Шишков“ за улогата на ликот Дора во претставата „*Жената како воено поле*“ во 2009 година.

## Театарски претстави
* ММЕ кој прв почна
* Балканот не е мртов
* Жената како воено поле
* Вагинални монолози
* Стјуардеси
* Мурлин Мурло
* Жив чоек
* Другата страна
* Мефисто
* Дон Жуан
* Диво месо
* Како се станува цар
* Комшилук наопаку
* Евангелие на глупоста
* Мачка на вжештен лимен покрив
* Сината соба
* Што ги тера жените навечер да трчаат по улиците на Мадрид?
* Аферата Елсинор
* Маркиза
* Најважната работа на светот
* Купидона
* Дракула
* Мадам Кабаре
* Брод за кукли
* Библијата
* Стари времиња
* Марисол
* Кандид во земјата на чудата
* Девојката и смртта
* Вера,љубов,надеж
* Странци
*Несоодветно за на работа
*Фурка

## Филмoграфија
Ристиќ ги остварила филмските улоги:

## Манифестации
* Глумците пеат
* Интернационален фестивал на филмска камера "Браќа Манаки"

## Емисии
* Контравести

## Наводи

## Надворешни врски
* 

Категорија:Живи луѓе
Категорија:Глумици од Охрид
Категорија:Македонски театарски глумци
Категорија:Македонски телевизиски глумци
Категорија:Македонски филмски глумци
Категорија:Апсолвенти на Факултетot за драмски уметности - Скопје
Категорија:Добитници на наградата „Ристо Шишков“
Риси

[мини|десно|Шарен [нужник, Чата под Рис.]]
мини|Поранешната граница на врвот.
**Риси** (; ; , *Мераугшпице*; , *Тенгерсем-чуч*) — планина на Високите Татри, сместена на самата граница помеѓу Словачка и Полска. Риси има три врва: средниот со 2.503 метри; северозападниот со 2.499 метри и југоисточниот со 2.473 метри. Северозападниот врв е највисока точка на Полска; другите два врва се на словачката страна на границата.

## Име

Стручњаците претпоставуваат дека полското и словачкото име означува „гребнатинки“ или „отвори“, што се однесува на суводолиците, било на западните падини или попознатата суводолица висока 500 метри, како и бројни помали на северната страна. Народната етимологија на словачката страна вели дека името доаѓа од множината „риси“ што означува „рисови“, иако присуството на рисот не ја надминува границата на дрвјата.

Унгарското и германското име означуваат „врв морско око“, од ледничкото езеро на северните падини на планината, наречено „морско око“.

## Историја

Прво познато искачување било направено во 1840 година, од Еде Бласи и неговиот водич Јан Руман-Дриечни. Прво зимско искачување било направено во 1884 година, од Теодор Вунт и Јакоб Хорвај. Во  век, комунистичките власти тврделе дека Владимир Ленин се искачил на планината во почетокот на 1910-тите години.

## Туризам

Риси е највисок врв на Татрите кој е пристапен за поединечните туристите пеш без планински водич. Возможно е искачување на врвот од словачка страна, започнувајќи во Штрбске Плесо и поминувајќи кај Чата под Рисми, планински клозет на височина од 2.250 метри, отворен во текот на летото (мај-октомври). Планината може да се искачи од полска страна доаѓајќи преку езерото Морско Око, кој е потежок и пострмен правец. Во периодот од 1 ноември до 15 јуни, патеката на словачката страна е затворена.

Со пристапувањето на Полска и Словачка во областа Шенген во 2007 година, границата помеѓу двете земји може лесно да биде помината како и на сите други точки.

## Поврзано
* Орла Перќ — позната планинарска патека
* Географија на Словачка
* Географија на Полска

## Наводи

## Надворешни врски

* Полска планинско-заштитна служба
* Фотографии од Риси
* Риси на Peakbagger.com

### Панорами
* Полскиот врв 
* Словачкиот врв 

Категорија:Планини во Полска
Категорија:Планини во Словачка
Категорија:Високи Татри
Категорија:Највисоки точки на земјите
Категорија:Меѓународни планини во Европа
Перметрин

**Перметрин** е соединение кое широко се употребува како инсектицид, акарицид и репелент на инсекти. Перметринот е избор од прва линија во третман на шуга.

Припаѓа на групата синтетски соединенија наречени пиретроиди, и делува како невротоксин, влијаејќи врз невронските мембрани преку пролонгирање на активацијата на натриумовите канали.

Категорија:Инсектициди
Категорија:Неопходни лекови според Светската здравствена организација
Категорија:Домашни хемикалии
Случај Љуботен (2001)

**Случај Љуботен (2001)** — воено злосторство кое се случило во текот на воениот конфликт во 2001 година. Во утрото на 11 август, ден после масакрот кај Карпалак, во скопското село Љуботен влегуваат македонските безбедносни сили, при што е извршен масакр врз десет, наводно албански цивили.

Според обвинението, полициската единица под команда на Јохан Тарчуловски влегла во селото Љуботен утрото на 12 август и застрелале и убиле десет невооружени етнички Албанци а десетмина од нив биле подложени на понатамошни тепања кај полицискиот контролен пункт на влезот од селото и подоцна во полициската станица Мирковци во Скопје. Како последица на ова еден од нив починал. Освен тоа припадниците на полициската единица намерно запалиле најмалку 14 куќи во селото што причинило сериозна штета на тие куќи. Истиот ден околу 90 етнички Албански мажи кои бегале од селото биле подложени на сурово постапување од други припадници на полицијата кај полицискиот контролен пункт во близина на селото, и подоцна во неколку полициски станици во Скопје, во Основен суд Скопје 2 и Градската болница во Скопје.

Тарчуловски и Љубе Бошкоски биле екстрадирани во Хаг на 16 март 2005 година. Обвинителниот акт во случајот „Љуботен“ се покренала на 15 март 2005 година, а јавната расправа започнала на 16 август 2007 година. Во истата година од страна на Хашкиот трибунал, Јохан бил осуден на 12 години затвор, додека на 10 јули 2008 Љубе Бошкоски е прогласен за невин од страна на Хашкиот трибунал за настаните во скопското село Љуботен во август 2001 и е ослободен. Го пречекуваат најважните македонски државници со големи почести

Јохан Тарчуловски бил предвремено помилуван и пуштен од затворот во градот Диц во Германија на 10 април 2013 година. Во Македонија беше пречекан од илјадници луѓе на плоштадот во Скопје.

Случајот Љуботен беше единствениот предмет кое го процесуираше Меѓународниот суд за воените злосторства во Хаг. Отанатите четири - Мавровски работници, Липковска брана, Непроштено и водство на ОНА, Трибуналот ги врати во Македонија, за да се процесуираат и судски завршат во Македонија. Собранието на Република Македонија на 24 јули 2011 година, со 62 гласа “за”, го усвои автентичното толкување на законот за амнестија, со што ги затвори хашките случаи, а со тоа и масакрот кај Вејце.

## Поврзано

* Воен конфликт во Македонија, 2001
* Љуботен (полициска акција)
* Масакр кај Љуботенски Бачила
* Јохан Тарчуловски
* Љубе Бошкоски

## Наводи

Категорија:Воен конфликт во Македонија, 2001
П
Категорија:Војни на Македонија
Категорија:Македонски воени злосторства во Воениот конфликт во Македонија
Катерина Коцевска

**Катерина Коцевска** (родена на  во Скопје) — македонска театарска, филмска, телевизиска и гласовна глумица. Дипломирала на Факултетот за драмски уметности при Универзитетот „Св. Кирил и Методиј“ во Скопје, во 1982 година во класата на професорот Вукан Диневски. Од 1983 година, таа станала член на ансамблот на Драмски театар - Скопје. Од тогаш остварила бројни главни и споредни улоги во претстави на Драмскиот театар, но и во другите театарски установи во Македонија. Од 2019 до 2023 година, таа била директор на Драмски театар - Скопје.

## Филмографија

## Театарски претстави

* Еригон, од Јордан Плевнеш, р. Љубиша Георгиевски, 1982
* Хај фај од Горан Стефановски, р. Љ. Георгиевски 
* Карамазови од Душан ЈовановиЌ, р. Паоло Маѓели
* Р..
* Салома
* Тетовирани души 
* Mалата сирена
* Закопаното дете
* Смртта на Дантон
* Стапица
* Собирен центар 
* Медеја
* Ало будење
* Чија си
* Не сега драга
* Питачка опера 
* Нашиот непрежален од 2007 година, освен како глумец се појавува и како автор на текстот, под псевдоним.
* Солунски патрдии
* Хамлет
* Како да ја убиеш сопругата и зошто

## Награди

* Награда на ССММ за улогата на Мира
* Награда „Војдан Чернодрински“ за најдобра глумица
* Награда за најдобро глумечко остварување „Војдан Чернодрински“, 1984
* Награда на фестивалот на Југословенскиот театар Сараево, за најдобра млада глумица во Југославија, 1985
* Награда за извонредна глумечка двојка во претставата „*Брачна игра*“, за време на Сеукраинскиот фестивал „Тернопилски вечери“, Тернопил, Украина, 2003
* Награда од публиката за најдобро глумечко остварување за улогата на ликот Илиен во претставата „*Брачна игра*“, 2005

## ТВ и Радио улоги

* Записник, тв драма, а потоа серија
* Хераклеја по вторпат, ТВ филм 
* Исчекување, ТВ филм
* Ѕвездите на 42, ТВ филм
* Дивеч за одстрел, ТВ филм
* Обични луѓе, ТВ серија
* Хихирику, Радио серија
* Во светот на бајките, ТВ серија
* Македонски народни приказни, ТВ серија
* Трст виа Скопје, ТВ серија

## Филмски улоги

* П, Филм
* Пред дождот, Филм, режија Милчо Манчевски 
* Викенд на мртовци, Филм режија Коле Ангеловски 
* Вријеме ратника, режија Дејан Шорак
* Самоуништување, режија на Ербил Алтанај
* Вета, режија Теона Митевска

## Надворешни врски
* 

Категорија:Живи луѓе
Категорија:Глумици од Скопје
Категорија:Македонски театарски глумци
Категорија:Македонски телевизиски глумци
Категорија:Македонски филмски глумци
Категорија:Македонски гласовни глумци
Категорија:Македонски режисери
Категорија:Југословенски глумци
Категорија:Апсолвенти на Факултетот за драмски уметности - Скопје