open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Битка кај Крушевац

**Битката кај [[Крушевац]]** се одвила во текот на 1454 година помеѓу Османлиското Царство на чело со Мехмед II од една и сојузничките сили на Србија и Кралство Унгарија. Пред да започне битката, султанот кај реката Морава расположил армија од 32.000 војници на чело со Фируз Бег, со цел српските сили да не извршат противнапади. По започнувањето на битката, српските сили успеале да им нанесат тешки загуби на Османлиите. Голем број од нив биле заробени, вклучувајќи го и Фируз, и однесени во дворот на Српското деспотство. По ова, сојузничките сили започнале голема офанзива, зазимајќи го Ниш, Пирот и Видин.

## Наводи

Категорија:Судири во 15 век
Категорија:Битки на Србија
Категорија:Битки на Отоманското Царство
Категорија:Отоманското Царство во 15 век
Категорија:Битки во Османлиско-српските војни
Категорија:Европа во 1454 година
Битка кај Лесковац

**Битката кај [[Лесковац]]** се одвила на 24 септември 1454 година. По неуспешниот обид на Османлиите под раководство на Фируз бег во Битката кај Крушевац, во рацете на српското деспотство му останале две армии, една на Косово и една во Дубровица, односно денешен Лесковац. Tака, огромна османлиска армија тргнала од Македонија кон Србија. Tаа армија била пресретнета од Никола Скобаљиќ и била поразена.

## Повод
Србија како деспотство одржувала вазални односи со Отоманското Царство. Дошло до подобрување во односите со Османлиите по доаѓањето на Мехмед II на престолот, иако во тоа време, српскиот деспот морал да испрати одреден број трупи за Опсадата на Цариград. Така, српскиот деспот морал да помага при уривањето на ѕидините на овој град, чија обнова пред опсадата ја финансирал. Османлиите по падот на Цариград во 1453 година, охрабрени од победата, почнале сè повеќе да се вртат кон Српското Царство и другите балкански земји. По падот на Византија, султанот во 1454 година тргнал против Србија, под изговор дека Ѓураѓ Бранковиќ одржува врски со Унгарците, и дека не плаќа данок редовно.

## Текот на битката
Битката кај Лесковац се одиграла на 24 септември 1454 година во близина на Бања, на приодот кај Ново Брдо. За време на османслиската инвазија на север, две српски војски биле сместени на различни места, едната чекала на подрачјето на Косово, а другата го чувала реонот кај областа Дубочица, односно денес Лесковац. Самиот деспот го советувал војводата Скобаљиќ да ја избегне борбата, но војводата не го послушал. Голема отоманска војска од Софија се движела од правец на Македонија, кога Никола Скобаљиќ со својата војска во општи и интензивни борби успеал да им нанесат убедливи загуби на Османлиите, и да ја запрат инвазијата на реонот каде е денешна јужна Србија.

Никола Скобаљиќ подоцна продолжил со своите походи и напади врз османлиската војска во јужна Србија и реонот околу Лесковац, каде извојувал и неколку клучни победи против султановата војска. Султанот Мехмед II лично дошол да ја предводи војската во борба против српскиот војвода во Битката кај Трепање. Таму војводата Никола пружил жесток отпор, до последниот човек. По оваа битка, Никола Скобаљиќ бил набиен на колец.

## Наводи

Категорија:Судири во 15 век
Категорија:Битки на Србија
Категорија:Битки на Отоманското Царство
Категорија:Отоманското Царство во 15 век
Категорија:Битки во Османлиско-српските војни
Категорија:Европа во 1454 година
Категорија:Историја на Лесковац
Опсада на Белград (1456)

**Опсада на Белград** (унгарски: *Nándorfehérvári diadal*, турски: *Belgrad kuşatması*) — втор обид на Отоманското Царство да го освои градот. Опсадата на градот траела од 4 јули до 22 јули 1456 година.  По Падот на Цариград, главен противник на Османлиите станало Кралство Унгарија. Султанот Мехмед II со својата огромна војска се упатил кон Смедерево, кој град бил престолнина на Српското Деспотство, и Белград кој претставувал најголемото унгарско упориште на јужната страна од својата граница.

Големите османлиски сили не ги дочекале обединети христијанските армии. Дури ниту самата Унгарија не постигнала договор околу заедничката војна против Османлиите. Војската која била бранета Белградската тврдина била предводена од Јанош Хуњади, како и мал дел од српските сили на деспотството.

Еден од најзначајните настани од оваа опсада било уништувањето на османлиската флота на 14 јули 1456 година на реката Дунав. Согледувајќи дека градот нема да можат да го освојат преку Дунав, Османлиите се решиле да нападнат со сите свои сили по копнен пат на 21 јули. Опсадата на Белград, подоцна, била опишена како решавачка судбина за христијанството од страна на Папа Каликст III.

## Наводи

## Надворешни врски

Категорија:Отоманското Царство во 15 век
Категорија:Судири во 15 век
Категорија:Историја на Белград
Категорија:Битки на Отоманското Царство
Категорија:Битки на Унгарија
Категорија:Битки во Османлиско-унгарските војни
Категорија:Битки во Османлиско-српските војни
Категорија:Опсади на Отоманското Царство
Категорија:Опсади на Србија
Категорија:Битки на Србија
Категорија:Европа во 1456 година
Категорија:Битки на Мехмед II
Турија (езеро)

:*За други значења поимот „Турија“ видете на [[Турија (појаснување)|појаснителната страница]]*

**Турија** — вештачка акумулација изградена во 1972 година на истоимената река Турија во Струмичката Котлина. Се наоѓа на 16 км северно од Струмица. Браната е земјено-насипна, со глинено јадро преку кое е нафрлан чакал и камен. Круната е долга 417,3 м, широка 8 м, и висока  над теренот 78 м. Должината на заезерениот дел изнесува 4,5 км, широчината 500 м, а зафаќа површина од 0,16 км2. Вкупната зафатнина на акумулациониот базен изнесува 48.000.000 м3, од која 3.000.000 м3 е мртов простор. Се користи за наводнување на 10.000&nbsp;ха обработливи земјоделски површини во Струмичкото Поле.

## Наводи

Категорија:Вештачки езера во Македонија
Ѓорѓи Карев

**Ѓорѓи Карев** (Крушево, 1887 — Скопје, 8 септември 1950) — брат на македонскиот револуционер Никола Карев.

## Животопис
Како шеснаесетогодишник се борел во Илинденското востание, а меѓу 1941-1944 година, за време на бугарската окупација на Македонија, е кмет на Крушево.

По Втората светска војна е осуден и затворен во Идризово. Мише (Михаил) Карев, внук на Никола Карев од братот Ѓорги, во своето сведоштво тврдел дека проблемите на семејството Кареви со комунистичката власт на Македонија започнале веднаш по ослободувањето, кога без никакви докази, во монтиран судски процес, бил осуден и затворен помалиот брат на Никола - Ѓорѓи Карев. Прво е осуден на смрт, но подоцна казната му е заменета со 5 години затвор. На само неколку дена пред излегување, односно пред завршување на казната тој е ликвидиран во Идризово, а гробот не му се знае до ден денес.

## Наводи

Категорија:Луѓе од Крушево
Категорија:Македонски револуционери
Категорија:Македонски општественици
Категорија:Починати во Скопје
Категорија:Учесници во Илинденското востание
Категорија:Родени во 1887 година
Категорија:Починати во 1950 година
Дионисио Агуадо

мини|десно|250п|Дионисио Агуадо на литографија од Х.А. Лопес
**Дионисио Агуадо** (;  – ) — шпански класичен гитарист и композитор од времето на романтизмот.

## Животопис
Роден е во Мадрид и учел музика кај Мигел Гарсија. Во 1825 отишол во Париз каде се сретнал и спријателил со композиторот Фернандо Сор. Извесно време биле цимери, и за ова пријателство сведочи Соровото дуо „Двајца другари“ (*Les Deux Amis*): едниот дел бил означен со „Сор“ а другиот со „Агуадо“.

Во 1825 издал прирачник за учење гитара наречен „Школа за гитара“ (*Escuela de Guitarra*) кој се препечатува и денес. Во книгата тој опишува употреба на нокти на десната рака како и неговиот изум „триподион“: направа што служи како потпора за гитарата, со што се отстранува пригушувачкиот ефект на телото на свирачот врз инструментот. Други поважни дела се „Три брилијантни ронда“ (*Trois Rondos Brillants*, Оп. 2), „Менует-афандангадо“ (*Le Menuet Affandangado*, Оп. 15), „Мешано фанданго“ (*Le Fandango Varie*, Оп. 16), како и поголем број валцери, менуети и други лесни композиции. Посложените негови дела виртуозна техника и за левата рака кои се речиси невозможни на денешните гитари заради подолгите жици.

Во 1838 Агуадо се вратил во Мадрид и починал на возраст од 65 години.

## Дела
* Рондо (1825)
* Оп. 1 : „Дванаесет валци“ (*Douze Valses*)
* Оп. 2 : „Три брилијантни ронда“ (*Trois Rondo Brillants*)
* Оп. 3 : „Осум мали дела“ (*Huit Petites Pièces*)
* Оп. 4 : „Шест мали дела“ (*Six Petites Pièces*)
* Оп. 5 : „Четири анданта и четири валцери“ (*Quatre Andantes et Quatre Valses*)
* Оп. 6 : „Нова метода за гитара“ (*Nuevo Método de Guitarra*)
* Оп. 7 : „Лесни валцери“ (*Valses Faciles*)
* Оп. 8 : „Контратанци и лесни валцери“ (*Contredanses et Valses Faciles*)
* Оп. 9 : „Полесни контратанци“ (*Contredanses non difficiles*)
* Оп. 10 : „Лесни вежби и три лекции“ (*Exercices Faciles et Très Utiles*)
* Оп. 11 : „Омилени - Осум контратанци“ (*Les Favorites - Huit Contredanses*)
* Оп. 12 : „Шест менуети и шест валцери“
* Оп. 13 : „Пријатни полесни парчиња“ (*Morceaux Agréables non difficiles*)
* Оп. 14 : „Десет полесни мали дела“ (*Dix Petites Pièces non difficiles*)
* Оп. 15 : „Менует-афандангадо“ (*Le Menuet Affandangado*)
* Оп. 16 : „Мешано фанданго“ (*Le Fandango Varié*)

## Наводи

## Надворешни врски
* Партитури на класична гитарска музика - creativeguitar.org  
* 
* 
* „Рондо“ од Дионисио Агуадо во изведба на Џулијан Брим - YouTube

Категорија:Шпански класични гитаристи
Категорија:Шпански композитори
Категорија:Романтистички композитори
Категорија:Композитори за гитара
Категорија:Луѓе од Мадрид
Категорија:Родени во 1784 година
Категорија:Починати во 1849 година
Четири основни начела

мини|десно|220п|Денг Сјаопинг
**Четири основни начела** (, пинјин: *sì xiàng jīběn yuánzé*) — искажувања на кинескиот водач Денг Сјаопинг прогласени на 30 март 1979 г. и претставуваат четири неоспорни теми на кои во Кина не смее да се расправа . Тие се следниве:

# придржување кон социјалистичкиот пат
# придржување кон народната демократска диктатура
# придржување кон водството на Комунистичката партија на Кина и 
# придржување кон Маркстистичко-ленинистичко-маоистичката мисла

Овие четири начела се всушност олабавување на контролата врз идеологијата во земјата. Самото истакнување на овие начела подразбира дека неоспорни се само овие четири тематики, но дека сите други се отворени за расправа. Покрај тоа, иако самите овие начела не се предмет на расправа, нивното теоретско и практично толкување сепак останува отворено. Ова може да се увиди од долготрајните расправи за суштината и значењето на социјализмот.

Од друга страна, овие начела искажуваат јасна намера за придржување кон комунистичката идеологија, и со тоа трасираат безбеден пат за преиспитување Културната револуција. Тие истовремено ја зачувуваат и крепат идеолошката стабилност и легитимитетот на КПК, јавувајќи се како реакција на социо-политичкото движење „Ѕид на демократијата“.

## Наводи

## Поврзано
* Денгизам

Категорија:Политика на Кина
Категорија:Политички идеологии
Министер за надворешни работи на Кина

**Министер за надворешни работи на НР Кина** — шеф на Министерството за надворешни работи на Кина и претставува една од најважните функции во кабинетот. Министерот најчесто е член на ЦК на Комунистичката партија на Кина.

## Процедура на назначување
Според Уставот на Кина, министерот се назначува по предлог на премиерот со одобрение од Националното народно собрание (ННС) или неговиот Постојан комитет.

## Список на министри за надворешни работи
# Џоу Енлај (1949-1958)
# Чен Ји (1958-1972)
# Ѓи Пенгфеј (1972-1974)
# Ќао Гуанхуа (1974-1976)
# Хуанг Хуа (1976-1982)
# Ву Сјуечен (1982-1988)
# Ќен Ќичен (1988-1998)
# Танг Ѓасјуен (1998-2003)
# Ли Џаосјинг (2003-2007)
# Јанг Ѓече (2007-2013)
# Ванг Ји (2013-)

## Белешки

## Надворешни врски
* Министерство за надворешни работи на НР Кина 

Категорија:Управување со Кина
Песочанска Река

**Песочанска Река** или **Песочанка** — река во Македонија, десна притока на реката Сатеска. Извира од југоисточните падини на планината Стогово на височина од 2.040&nbsp;м, а се влева на височина од 782&nbsp;м. Вкупната должина на речниот тек изнесува 22&nbsp;км, вкупниот пад изнесува 1.258&nbsp;м, а просечниот пад 57,18‰. Вкупната должина на водоразделната линија изнесува 38&nbsp;км, додека сливот зафаќа површина од 53,32&nbsp;км2. На водите од оваа река е изградена ХЕЦ „Песочани“.

Во дел од течението се нарекува и **Радомир(ов)ска Река**.

## Наводи

Категорија:Реки во Македонија
Категорија:Стогово
Устав на МПЦ - ОА

**Уставот на Македонската православна црква - Охридска Архиепископија** претставува црковно-правен акт со кој се утврдени статусот, внатрешното уредување, структурата на црковната власт (законодавната, извршната и судската) и дејностите. Уставниот статус на Македонската православна црква е автокефална, помесна православна црква со степен на Архиепископија, како продолжителка и верна наследничка на Охридската архиепископија. Има достоинство на Архиепископија,
со Поглавар на Македонската православна црква со титула ***Архиепископ Охридски и Македонски***. Ги определува симболите – грбот и знамето, службениот (македонски) јазик и неговото (кирилско) писмо и богослужбените јазици (црковнословенскиот и македонскиот јазик).

;устави
* Првиот Устав бил донесен на Вториот црковно-народен собор во 1958 година; 
* вториот, со одредени измени и дополнувања, на Вонредниот митрополитски црковно-народен собор од 21 до 22 декември 1961), 
* третиот на Црковно-народниот собор одржан од 17 до 18 јули 1967, 
* четвртиот на Соборот на 28 и 29 октомври 1974 година и 
* последниот, петтиот на Архиепископскиот црковно-народен собор во Скопје  од 31 октомври до 1 ноември 1994 година.

## Наводи
* *Устав на Македонската православна црква, Скопје, 1995*

## Поврзано
* Македонска православна црква - Охридска архиепископија

Категорија:Македонска православна црква - Охридска архиепископија
Хамзали - Дрвош

**Хамзали - Дрвош** — македонски рудник на момирок, кој се наоѓа во атарот на село Хамзали, Струмичко. Рудната област е претставена со чести жици, леќи и неправилни тела на метасоматски леукократни крупнозрнести албитски гранити сместени во крупнозрнестите биотитски гранити. Овие рудни тела се бели албитски гранитоиди, познати под името
„*натриски момирок*“. Тие содржат околу 80% албит со околу 3% анортитска компонента. Покрај овие тела на албитски гранити, присутни се и помали маси, кои се делумно истражувани или не се ни истражувани. Хемискиот состав на рудата е:SiO<sub>2</sub> околу 65%, Al<sub>2</sub>O<sub>3</sub> 18–19%, K<sub>2</sub>O 0,4%, Fe<sub>2</sub>O<sub>3</sub> 0,1–0,2% Na<sub>2</sub>O<sub>3</sub> 9–10%. Рудните резерви се проценуваат на повеќе милиони тони.

## Наводи

Категорија:Рудници во Македонија
Категорија:Хамзали
Хатехија

**Хатехија** (во превод: *Преродба*) била еврејска младинска организација формирана со обединувањето на постојните здруженија „Бенот Цион“, „Бене Цион“ и „Макаби“. Дејствувала во Битола од 1923 година. Таа била првата младинска организација од Македонија што се зачленил во Сојузот на еврејските младински здруженија. Претседател на Организацијата бил Леон Камхи. Од повеќето секции во Организацијата најактивна била спортската. Во десетгодишната дејност биле организирани неколку фудбалски екипи што настапувале успешно: „ФК Макаби“, „ФК Синај“ и „ФК Есперанса“.

## Наводи

Категорија:Историја на Евреите во Македонија
Категорија:Историја на Битола
Црквени Ливади (Враништа)

**Црквени Ливади** — наколна населба од бакарното време, сместена на утоката на реката Шум во Црн Дрим во струшкото село Враништа. Од материјалната култура се откриени колци од платформите на кои се наоѓале куќите, груба сива керамика (тави за риба, долги кремени ножеви и стрелки,&nbsp;харпуни, шила и игли од рог на елен) карактеристична за рибарските населби.

## Поврзано
* Враништа;
* Горна Црква — некропола од римско време;
* Долно Ливаѓе — населба од неолитско време;
* Кортиниче — населба од римско време;
* Ливатче — населба од неолитско и бронзено време;
* Кралој Загони — населба од неолитско време;
* Св. Атанасија — црква и гробишта од средниот век;
* Св. Богородица — сакрален објект од средниот век;
* Шумски Ливади — населба од неолитско и бакарно време.

## Наводи

## Надворешни врски
*Во селото Враништа се крие големо богатство
Хашомер Хацаир

**Хашомер Хацаир** (во превод: *Младиот стражар*) била еврејска младинска прогресивна организација во Македонија. Била активна во сите поголеми центри во Македонија со еврејско население. Дејствувала во периодот од 1921 до 1943 година. Во Штип кенот имал околу 30 членови, го раководител Аврахам Алберто Барух Цион. Во 1931 година во Битола бил основан кен со околу 400 членови, со седиште во просториите на еврејското училиште „Ла скулика де ла калежа“. Организацијата развивала воспитно-образовна дејност, изучување на хебрејскиот јазик и приближување кон природата со организирани логорувања (махана). Заедничката цел била да се подготвува младината за заминување во кибуците во Ерец Израел.

## Наводи

## Надворешни врски

* Еврејските друштва во Битола

Категорија:Историја на Евреите во Македонија
Езерски Врв (Шара)

**Езерски Врв**  — планински врв на Шар Планина,  во северозападниот дел на Македонија. Висок е 2.580 метри. Се наоѓа на главното било во почетниот дел на протегањето на главниот срт на Шар Планина, при што претставува шести врв, а често воопштено се смета како трет поглавен врв на Шар Планина од нејизното протегање од североисток по кое се протега и самата граница помеѓу Македонија и Косово чија линија минува на овој врв. Сместен е на гребенот наречен *Езерско* заедно со соседниот врв Езерска Чука на север-североисток, при што претсавува негова крајна точка/кота на југ-југозапад. Претставува карпест врв чија цела површина е покриена со сипар-камењар од големи кршени камења и карпи, од кои некои се многу климави и се клатат, поради што неговото искачување и стоење на него се доста тешки и опасни. Наречен е со името Езерски бидејќи од двете страни на неговите подножја се наоѓаат по две леднички езера и тоа Доброшките односно Горното и Долното Доброшко Езеро на македонската источна страна стран и убавото и длабоко Големо Јажинско Езеро и Мало Јажинско Езеро, додека и малку понастрана кон Езерска Чука се наоѓа и езерото Црн Вир на косовската западна страна. Езерски Врв претставува и јазолна точка од која на запад продолжува главното било и срт на Шар Планина со врвовите Чаушица, Пескови, Бистрица, додека веднаш од него кон југ се разгранува седлото Чаушички Срт кој го спојува со Доброшки Врв. Искачувањето на врвот води преку патека која од селото Јелошник се искачува на Доброшки Врв па од него преку Чаушички Срт стигнува до Езерски Врв. Во самото подножје веднаш до Долното Доброшко Езеро се кампува првата вечер на планинарската Западна македонска трансферзала, по што веднаш утрото на вториот ден се започнува со искачување на Езерски Врв.

## Галерија

File:Езерска Чука и Езерски Врв на Шар Планина.jpg|Поглед на врвовите Езерска Чука во преден план и Езерски Врв во позадината
File:Езерски Врв (Шар Планина).jpg|Глетка на Езерски врв
File:Габровница или Доброшка (Езерска) Река на Шар Планина.JPG|Глетка од Езерски Врв и изворишното горно течение на реката Габровница позната и како Езерска или Доброшка
File:Езерски Врв (Шар Планина) 02.jpg|Глетка на Езерски Врв и Езерска Чука десно
File:Езерски Врв на Шар Планина.JPG|Глетка на врвот
File:Доброшки Езера (Шар Планина).jpg|Двете Доброшки Езера во подножјето на Езерски врв
File:Езерски Врв (Шар Планина) 02.jpg|Глетка на поднојжејто на самиот врв


## Поврзано
* Езерски Врв (Динариди)

## Наводи

Категорија:Врвови во Македонија
Категорија:Врвови на Шар Планина
Доброшки Врв

**Доброшки Врв** — планински врв на Шар Планина,  во северозападниот   дел на Македонија. Тој е составен дел на Шар Планина  и неговата височина е 2.370 метри. (латитуда 42o  08 01, лонгитуда 21o 01 42.
)

## Галерија

File:Доброшки Врв 01.jpg|Поглед на Доброшки Врв од југоисток од коријата над селото Јелошник
File:Доброшки Врв (2).JPG|Поглед на Доброшки Врв од север - северозапад
File:Доброшки Врв 02.jpg|Поглед на источната падина на врвот
File:Долно Доброшко Езеро (1).JPG|Долното поголемо Доброшко Езеро со Доброшкиот врв во позадината
File:Доброшки Врв 03.jpg|Поглед на Доброшки Врв и Чаушички Срт
File:Доброшки Езера (Шар Планина).jpg|Доброшките Езера со Доброшки Врв во позадината


## Наводи

Категорија:Врвови во Македонија
Категорија:Врвови на Шар Планина
Битка кај Сибиу

**Битката кај Сибиу** се одвила помеѓу силите на Кралство Унгарија предводени од страна на Јанош Хуњади и Османлиските Турци од друга страна. Битката траела од 18 март до 25 март 1442 година. Биткатс претставувала трета победа над Османлиите по поразот кај Смедерево во 1437 година и Белград во 1441 година. И покрај тоа што бројот на османлиската армија бил трипати поголем од унгарската, сепак Османлиите претрпиле голем пораз.

Категорија:Битки во Османлиско-унгарските војни
Категорија:Битки на Отоманското Царство
Категорија:Битки на Унгарија
Категорија:Судири во 15 век
Категорија:Отоманското Царство во 15 век
Категорија:Европа во 1422 година
Долгиот поход на Јанош Хуњади

**Долгатата кампања на Јанош Хуњади** се однесува на војната предводена од страна на Кралство Унгарија на чело со Јанош Хуњади и Кралство Полска на чело со Владислав III против Османлиското Царство. Војната траела од 22 јули 1443 година до 25 јануари 1444 година.

Христијанската војска битките ги започнала во Буда. Таа била составена од унгарски, полски, чешки, германски војници, главно составена од пешадија и коњаница. Подоцна кон христијанскиот сојуз се приклучиле и околу 10.000 Срби. Сепак, за ова не постои точен извор.

Првата битка се случила кај Крушевац, каде Османлиите биле поразени. Јанош Хуњади ја преминал Трајановата порта, и по заземањето на Софија го поразил султанот Мурат II во Смаим. Зимата која следувала го принудела на кралот да се повлече кон своите земји.

Категорија:Европа во 1443 година
Категорија:Европа во 1444 година
Категорија:Судири во 15 век
Категорија:Војни на Унгарија
Категорија:Војни на Отоманското Царство
Чемрен

**Чемрен** бил средновековен град/тврдина кај влезот на Црна Река во Мариово. Единствените изворни вести се зачувани кај биографот на Стефан Душан, кој вели дека градот Чемрен потпаднал под српска власт истовремено со српското освојување на градовите Охрид и Прилеп, при Душановиот воен налет на југ во 1334 година.

## Наводи

Категорија:Средновековни градови во Македонија
Битка на Косово (1448)

**Втората битка на Косово** се одвила од 17 октомври до 20 октомври 1448 година помеѓу силите на Кралство Унгарија на чело со Јанош Хуњади и силите на Османлиското Царство предводена од Мурат II. Битката завршила со повлекување на унгарската војска и тактилчка победа на Османлиите. Ова бил еден од последните обиди за протерување на муслиманите од Балканот. Унгарците сметале дека на Косово ќе добијат помош од страна на албанските сили на Скендербег, но до тоа не дошло главно поради разбивањето на унгарската војска. Во оваа битка не учествувал српскиот деспот Ѓурак Бранковиќ, бидејќи сметал дека османлиската војска е премногу силна за да се сопре нејзината инвазија. Затоа, Јанош Хуњади, Србија ја сметал за непријател во војната. Главно поради ова, по неговото повлекување Јанош Хуњади бил заробен од страна на српските сили. Бранковиќ побарал огромен откуп за Хуњади. По неколкумесечните преговори, тој бил ослободен за 100.000 дукати.

## Наводи

Категорија:Војни на Отоманското Царство
Категорија:Војни на Унгарија
Категорија:Војни на Србија
Категорија:Битки на Влашка
Категорија:Историја на Косово
Категорија:Европа во 1448 година
Категорија:Судири во 15 век
Категорија:Битки во Османлиско-унгарските војни
Категорија:Средновековно војување
Категорија:Отоманското Царство во 15 век
Битка кај Васлуј

**Битката кај Васлуј** се одвила на 10 јануари 1475 година помеѓу Стефан III од Молдавија, заедно со христијанските сојузници од Кралство Полска и Кралство Унгарија од една страна и Османлиското Царство од друга страна. Османлиската војска броела околу 120.000 војници наспроти околуј 40.000 христијански наемници.

Христијанските сојузници оствариле голема победа. Битката била опишена како најголема победа на христијанството против исламот дотогаш. Мара Бранковиќ, сопруга на Мурат II, на венецијанскиот пратеник изјавила дека таа битка била една од најкатастрофалните за Османлиите . Кралот Стефан III од Молдавија подоцна од страна на папа Сикст IV бил награден со титулата "*Verus christiane fidei aletha*" (вистински заштитник на христијанската вера).

## Наводи

Категорија:Европа во 1475 година
Категорија:Битки на Молдавија
Категорија:Битки на Отоманското Царство
Категорија:Судири во 15 век
Категорија:Средновековно војување
Категорија:Отоманското Царство во 15 век
Црква „Св. Ѓорѓи“ - Блаце (Тетовско)

**Свети Ѓорѓи** — главна селска црква во тетовското село Блаце, Македонија.

## Местоположба

Црквата е сместена во јужниот (горен) дел на селото, веднаш спроти селските гробишта.

## Историја

Црквата била срушена во 1938 година поради дотраеност. По рушењето, мештаните започнале да градат нова црква, но нејзината изградба се одолговлечила, поради што мештаните за празници оделе во црквата во Милетино.

Црквата била обновена врз темели на постара црква во 1837 година.

## Архитектура

Градбата на црквата е еднокорабна со пространа тристрана апсида од исток и камбанарија од западната страна над влезот во црквата. Таа е малтерисана и варосана во бела боја.

Во поново време бил поставен нов покрив од лим, нов под од мермерни плочи во внатрешноста, нова метална ограда и нова влезна метална врата.

Според извршениот мониторинг од ИКОМОС Македонија во 2023 година, извршените интервенции и вградените материјали се несоодветни.

### Фрескоживопис

Црквата има делумен фрескоживопис, кој е од понов период (1970-1974). Застапено е од олтарната ниша и куполата. Негов автор е сликарот Крсто Гогоски.

## Галерија


Податотека:Црква „Св. Ѓорѓи - Блаце 4.jpg|Апсидата
Податотека:Црква „Св. Ѓорѓи - Блаце 5.jpg|Влезната порта
Податотека:Црква „Св. Ѓорѓи - Блаце 6.jpg|Гроб во дворот
Податотека:Црква „Св. Ѓорѓи - Блаце 7.jpg|Камбанаријата
Податотека:Црква „Св. Ѓорѓи - Блаце.jpg|Поглед на црквата
Податотека:Црква „Св. Ѓорѓи“ - Блаце 10.jpg|Главниот влез
Податотека:Црква „Св. Ѓорѓи“ - Блаце 11.jpg|Ниша над главниот влез
Податотека:Црква „Св. Ѓорѓи“ - Блаце 12.jpg|Поглед на црквата
Податотека:Црква „Св. Ѓорѓи“ - Блаце 13.jpg|Споредниот влез
Податотека:Црква „Св. Ѓорѓи“ - Блаце 3.jpg|Поглед на црквата
Податотека:Црква „Св. Ѓорѓи“ - Блаце 8.jpg|Помошниот објект
Податотека:Црква „Св. Ѓорѓи“ - Блаце 9.jpg|Поглед на црквата


## Поврзано
* Тетовско архијерејско намесништво
* Милетинска парохија
* Блаце

## Наводи

## Надворешни врски

* Детален извештај за мониторинг од ИКОМОС Македонија

Блаце
Црква „Св. Троица“ - Блаце

**Света Троица** — главна манастирска црква на Блатечкиот манастир во тетовското село Блаце, Македонија.

Во самата црква се наоѓа изворот „Самовилска Вода“, што претставува и археолошко наоѓалиште, бидејќи таму се наоѓал сакрален објект од старохристијанско време и средниот век. Новата црква е изградена врз тој објект, а самиот извор се смета за лековит и луѓе од разни краишта доаѓаат да го посетат.

## Местоположба

Црквата е сместена југоисточно од селото, на падините на Сува Гора. До црквата води земјен пат, кој започнува од главната селска црква „Св. Ѓорѓи“.

## Историја

Мештаните најпрвин подигнале капела во 1920-тите години.

Според натписната плоча на самата црква, таа била возобновена во 1978 година и осветена во 1983 година. Во 2002 година, повторно била возобновена.

## Архитектура
### Фрескоживопис

Црквата поседува делумен фрескоживопис во внатрешноста.

### Икони и иконостас

Во црквата има мал дрвен иконостас.

## Галерија


Податотека:Црква „Св. Троица“ - Блаце 2.jpg|Апсидата
Податотека:Црква „Св. Троица“ - Блаце 3.jpg|Натписната плоча
Податотека:Црква „Св. Троица“ - Блаце 4.jpg|Влезот
Податотека:Црква „Св. Троица“ - Блаце 5.jpg|Ниша на камбанаријата
Податотека:Црква „Св. Троица“ - Блаце.jpg|Поглед на црквата
Податотека:Sv.Troica in Blace 02.JPG|Внатрешноста
Податотека:Sv.Troica in Blace 06.JPG|Водата внатре во црквата


## Поврзано
* Тетовско архијерејско намесништво
* Милетинска парохија
* Блаце

## Наводи

## Надворешни врски

* Самовилската вода  без нишан не лекува  - Репортажа за манастирската црква

Блаце
Категорија:Блатечки манастир
Црква „Св. Константин и Елена“ - Блаце

**Свети Константин и Елена** — селска црква во тетовското село Блаце, Македонија.

## Местоположба

Црквата е сместена над селото, на падините на Сува Гора.

До црквата води пат поплочен со бекатон плочки.

## Историја

Црквата постоела одамна и за нејзе Јован Трифуноски има запишано дека во 1940-тите години имало само остатоци од темелите. Околу црквата била зачувана елова шума. Кога црквата постоела, бил организиран собор на кој се колеле заловени елени.

Според натписната плоча на црквата, црквата била возобновена во 1993 година, а била осветена во 1998 година.

## Галерија


Податотека:Црква „Св. Константин и Елена“ - Блаце 10.jpg|Ниша со фреска на јужната страна на камбанаријата
Податотека:Црква „Св. Константин и Елена“ - Блаце 11.jpg|Ниша со фреска на западната страна на камбанаријата
Податотека:Црква „Св. Константин и Елена“ - Блаце 12.jpg|Ниша со фреска на северната страна на камбанаријата
Податотека:Црква „Св. Константин и Елена“ - Блаце 14.jpg|Црковниот двор
Податотека:Црква „Св. Константин и Елена“ - Блаце 15.jpg|Базен за верски обреди
Податотека:Црква „Св. Константин и Елена“ - Блаце 2.jpg|Главниот влез
Податотека:Црква „Св. Константин и Елена“ - Блаце 3.jpg|Натписна плоча на црквата
Податотека:Црква „Св. Константин и Елена“ - Блаце 4.jpg|Апсидата
Податотека:Црква „Св. Константин и Елена“ - Блаце 5.jpg|Камбанаријата
Податотека:Црква „Св. Константин и Елена“ - Блаце 6.jpg|Камбанаријата и куполата
Податотека:Црква „Св. Константин и Елена“ - Блаце 7.jpg|Влезната порта
Податотека:Црква „Св. Константин и Елена“ - Блаце 8.jpg|Трпезаријата
Податотека:Црква „Св. Константин и Елена“ - Блаце 9.jpg|Куполата
Податотека:Црква „Св. Константин и Елена“ - Блаце.jpg|Поглед на црквата


## Поврзано
* Тетовско архијерејско намесништво
* Милетинска парохија
* Блаце

## Наводи

## Надворешни врски

Блаце
Агата

[250px|мини|Споменик на Самоил во [Скопје.]]
**Агата** (X-XI век) — македонска царица, втора жена на царот Самоил. Потекнувала од византиска благородничка фамилија од градот Драч. Нејзиниот татко Јован Хризал (некаде се сретнува како Јован Хрисилиј) бил протеуон на Драч и имал големо влијание во градот и во околината. Се смета дека таа стапила во брак со Самоил, во шеесеттите години на X век. Во бракот со Самуил Агата имала четири ќерки (?, Катун Анастасија, Мирослава и Теодора Косара) и синот Гаврило Радомир.

## Семејно дрво

## Наводи

Категорија:Самоилово Царство
Светиниколска Река

:*За други значења видете на [[Азмак (појаснување)]]*

**Светиниколска Река** или **Азмак** — македонска река, десна притока на реката Брегалница и најголемиот воден тек во Овче Поле.

Настанува од три помали водотеци (краци): 
* Караташ (Црн Камен),
* Бериш и
* Мавровица,
кои се соединуваат кај градот Свети Николе, по што го добива името *Светиниколска Река*, а пред сливот во реката Брегалница е позната под името *Азмак*.

* Караташ се формира во близина на селото Павлешенци, на надморска височина од 389 метри.
* Бериш извира во атарите на Малино и Алакинци, на надморска височина од 380 метри.
* Мавровица извира од планината Манговица, на височина од 610 м.

Светиниколска Река во Овчеполската Котлина прима неколку притоки. Нејзини леви притоки се Буриловска Река со Немашница, додека десни притоки се Горобинска Река (Поток), Кнежевска Река и Ѓуземелска Река, сите со пороен карактер. Овие овчеполски рекички во летните месеци наполно пресушуваат.

На реката Мавровица, во местото Алин Дол, изградена е акумулација во должина? од 7&nbsp;км2, со зафатнина од 2.700.000 кубни метри. Оваа акумулација се користи за водоснабдување на Свети Николе.

Светиниколска Река се слива во Брегалница на височина од 203 м. Долга е 35&nbsp;км, има вкупен пад од 407 м и просечен пад од 11,6 ‰. Површината на сливот изнесува 658,7 км2. Во најголемиот дел од сливот има пороен карактер.

## Наводи

Категорија:Реки во Македонија
Категорија:Географија на Свети Николе
Азмак (појаснување)

**Азмак** е веројатно турски топоним и може да се однесува на:

* Азмак ― гребенско село во Егејска Македонија, Република Грција
* Азмак или Светиниколска Река ― река во Македонија
* Азмак (Турија) ― река во Струмичко Поле, Македонија
* Кара Азмак или Колудеј ― река во Егејска Македонија
* Горни Азмак ― река во Бугарија
* Долни Азмак ― река во Бугарија
* Азмак (гробишта) ― воени отомански гробишта во Турција
* Азмак (водопад) ― водопад во Турција
Естонци

[thumb|250px|right|Национално знаме на [Естонија и Естонците.]]

**Естонци**те (на естонски: *eestlased*, претходно *maarahvas*) се угрофински народ, блиски до Финците и ја населуваат во главно нивната матична држава Естонија. Естонците зборуваат угрофински јазик, познат како естонски јазик. Иако Естонија традиционално групирана како Балтичка држава, Естонците се лингвистички и етнични неповрзани со балтичките луѓе од Латвија и Литванија. Денеска во светот има околу 1.194.000 од кои 1.049.000 живеат во Естонија. Поголемиот дел се припадници на протестантската црква.

Категорија:Народи
Категорија:Естонци
Унгарци

[thumb|250px|right|Национално знаме на [Унгарија и на Унгарците.]]

**Унгарци** (или уште нарекувани и **Маѓари**, унгарски: *magyarok*) — етничка група, поврзани со нивната матична држава Унгарија, централно европска држава и нејзините земји претходнички (Кралството Унгарија и Народна Република Унгарија). Денеска во светот има околу 14 милиони Унгарци, од кои 10 милиони живееат во денешна Унгарија (од пописот од 2001). Околу 2,5 милиони Унгарци живеат во областите што му припаѓале на Кралството Унгарија пред Договорот од Тријанон од 1920, сега веќе дел од седумте соседи на Унгарија, како што се Романија, Словачка, Србија и Украина. Значителна група на луѓе со унгарско потекло живее во различни делови од светот (најголем дел од нив е во Соединетите Американски Држави), меѓутоа само мал дел од нив го зборуваат унгарскиот јазик и ги негуваат унгарските обичаи. Унгарците се поделени во неколку подгрупи според локалните лингвистички и традиционални обележја. Најголем дел од Унгарците се римокатолици.

## Унгарците како тема во уметноста и во популарната култура
* „Унгарски благородник“ - песна на унгарскиот поет Шандор Петефи.
* „Унгарка“ (срп. *Мађарица*) — песна на српскиот поп-пејач Здраво Чолиќ.

## Наводи

Категорија:Народи
Категорија:Унгарци
Категорија:Историја на унгарскиот народ
Кристоф Томас Шефлер

мини|десно|200п|Портрет на Кристоф Томас Шефлер во профил (гравура, 1745)
мини|десно|200п|Таванска фреска во црквата Св. Павлин во Трир
**Кристоф Томас Шефлер** (; (20 декември 1699 – 25 јануари 1756) — германски сликар од периодот на рококото. Најзначаен е по неговите фрески.

Роден во Мајнбург и научил сликање од татко му Волфганг. Во периодот 1719-1722 г. работел како чирак кај Козма Дамјан Азам. Во 1722 пристапил во монашкиот ред Исусовци како послушник и таму живописал неколку цркви. Во 1728 го напуштил манстирскиот живот и се преселил во Аугсбург, каде што живеел сè до смртта во 1756 г.

Во неговото творештво се вбројуваат фреските во црквата Св. Сесилија во Хојзенштам, дело на архитектот Балтазар Нојман по порачка на семејството Шенборн-Хојзенштам, и фреските во црквата Св. Павлин во Трир, изградена за изборниот кнез Франц Георг фон Шенборн. Фреските во капелата на Тевтонското заповедништво (*Deutschhaus*) во Мајнц, исто така дело на Шефер, биле уништени во Втората светска војна.

## Наводи

## Надворешни врски

* Страница на црквата Св. Сесилија  
* Х.Т. Шефлер во Биографско-библиографската црковна енциклопедија 

## Галерија

Податотека:Trier Sankt Paulin BW 4.jpg|Распетие на тавански живопис во Св. Павлин, Трир
Податотека:Ellwangen Ev Stadtkirche Chordecke Assumptio.jpg|Таванска фреска „Блажена Богородица на небото“ во некогашната исусовска црква во Елванген, 17271725–1727
Податотека:Ellwangen Ev Stadtkirche Deckengemälde Darstellung.jpg|„Воведувањето во храмот“, таван на некогашната исусовска црква во Елванген, 1725–1727
Податотека:Regensburg Old Chapel Crossing.jpg|Таван во старата Богородична капела во Регенсбург, 1752


Категорија:Германски сликари
Категорија:Рококо-сликари
Категорија:Родени во 1699 година
Категорија:Починати во 1756 година
Битка на Лебово Поле

**Битка на Лебово Поле** (унгарски: *Kenyérmezei csata*, романски: *Bătălia de la Câmpul Pâinii*, турски: *Ekmek Otlak Savaşı*) — битка која се одвила на 14 октомври 1479 година помеѓу христијанските сојузници предводени од Кралство Унгарија, и Османлиското Царство од друга страна. Битката се одвила на Лебово Поле, во близина на реката Муреш, во Трансилванија, денешна Романија.

Во битката, христијанската војска ја поразила на муслиманската. На чело на христијанската армија биле Павел Кинижи, Иштван Баториј, Вук Бранковиќ и Басараб Лајота. Турските војски пак биле под команда на Али Кодша бег и Басараб IV. На 9 октомври, османлиската војска навлегла на територијата на Трансилванија, каде бил ограбен реонот кај Каланик. Поради ова, главната битка била отворена по само неколку дена од страна на Кралство Унгарија. Така, на 13 октомври 1479 годинам на бојното поле се сретнале околу 20.000.000 османлиски војници наспроти 15.000 христијани. Османлиските војски имале големи загуби. Се смета дека погинале околу 15.000 војници, наспроти околу 3.000 на Унгарците.

Категорија:Европа во 1479 година
Категорија:Судири во 15 век
Категорија:Битки во Османлиско-унгарските војни
Категорија:Историја на Трансилванија
Категорија:Битки на Отоманското Царство
Категорија:Битки на Унгарија
Категорија:Османлиско-српски војни
Категорија:Битки на Влашка
Категорија:Отоманското Царство во 15 век
Османлиска инвазија на Отранто

**Османлиската инвазија на Отранто** претставува воена поход на Османлиското Царство во Апулија, денешна Италија. На 28 јули 1480, година, османлиската флота која броела 128 бродови, од кои 28 галии, пристигнале во близина на градот Неапол во регионот Апулија. Се смета дека оваа флота кон Италија се упатила по Опсадата на Родос. По ова, жителите на околоните места се повлекле кон тврдината, па од 11 август истата година започнале нападите.

Според христијанската историографија, во локалната катедрала биле убиени свештениците. На 12 август, 800 жители кои одбиле да го прифатат исламот биле однесени на ридот Минерва и биле обезглавени. Голем дел од остатоците од овие жртви денеска се чуваат во Катедрала Санта Катерина а Формиело. Овој чин бил остро осуден од страна на Европа. Сепак, турската страна го негира големиот број на погубувања. Бројот на коските според османлиските извори се должел на убиените христијани во текот на битките помеѓу двете страни. И двете страни се согласни дека голем број од месното население било депортирано во Албанија како робови.

Настанот се случил по само 28 години откако паднал Цариград. Во Западна Европа започнало да се размислува околу можниот противнапад врз Османлиите, бидејќи се стравувало главно дека иста судбина може да му се случи и на градот Рим. Така, првичниот план бил направен да папата и месното население да се евакуира во градот. Папа Сикст IV повикал кон крстоносна војна. Неколку град-државаи од Италија, Унгарија и Франција одговориле позитивно на тоа. Сепак, предлогот на папата бил одбиен од страна на Венецијанската Република, главно поради мировниот договор што претходно републиката го имала потпишано со Османлиското Царство.

Во 1481 година, војската била предводена од страна на неаполскиот крал Алфонсо II.

Градот бил ставен под опсада на 1 мај 1481 година. На 3 мај 1481 година, султанот на Османлиското Царство Мехмед II починал, по кое следувал период за превласт на престолот. Ова најверојатно се одразило на османлиското освојување на регионот. Опсадата завршила со започнување на преговори помеѓу двете страни, по кои османлиската војска се повлекла кон Албанија. Сепак, цела османлиска армија не се согласила со отстапувањето на градот, па ја продолжиле опсадата.

## Поврзано
* Отрантска Врата
* Список на отомански опсади

Категорија:Судири во 15 век
Категорија:Битки на Отоманското Царство
Категорија:Битки во Османлиско-унгарските војни
Категорија:Италија во 1480 година
Категорија:Италија во 1481 година
Категорија:Битки на Унгарија
Категорија:Битки на Кралството Неапол
Категорија:Отоманското Царство во 15 век
Категорија:Мехмед II
Ексурбанизација

[thumb|Ексурбанизација во Колорадо Спрингс, [Колорадо, САД]]

**Ексурбанизација** е современ урбан феномен кој се манифестира преку интензивно ширење на градските подрачја надвор од границите на урбаната средина, притоа создавајќи предградија кои се одликуваат со слаба густина на население која опшфаќа огромни пространства.

Овие педградија кои се резултат од процесот на ексурбанизација се многу зависни од автомобилски транспорт, и се неодржливи економски, социјален како и од аспект на заштита на човековата околина.

Тие конзумираат огромни пространства со зелена и обработлива земја и бараат огромни суми за одржување на раширената инфраструктура и обезбедување на јавни сервиси за граѓаните.

## Извори

Категорија:Урбанизам
Категорија:Децентрализација
Битка на Крбавско поле

**Битката на Крбавско поле** (хрватски: *Krbavsko polje*, унгарски: *Korbávmezei csata*) се одвила на 9 септември 1493 година помеѓу Османлиското Царство од една страна и Кралство Унгарија и Кралство Хрватска од друга страна. Битката се одвила на Крбавско поле, денешна Хрватска.

Во битката, христијанската војска бикла поразена од страна на муслиманската. На чело на христијанската армија биле Ерерик Деречин, Иван Франкопан Цетински  и Фердинанд Бериславиќ. Турските војски пак биле под команда на Хадим Јакуп Паша, Санџак бег Исмаил и Мехмед Бег.

По падот на Кралство Босна во 1463 година, јужните и централните делови од Кралство Хрватска останале незаштитени. Османлиите во меѓувреме стигнале до реката Неретва, каде ја освоиле Херцеговина во 1482 година, по кое се упатиле кон Хрватска. Со цел да ја запрат таквата инвазија на Османлиите, Хрватите се обидиле преку Ерерик Деречин да им го попречат патот. Така, на Крбавско поле, во централниот дел од Хрватска, поставиле заседа за Турците. Во меѓувреме османлискиот санџак на чело со Хадим Јакуп Паша со околу 8.000 војници се враќал од војната во Загорје. Хрватската армија броела околу 8.000 војници. Во текот на битката, Кралство Хрватска претрпела голем пораз, каде биле убиени сите три челници на христијанската армија. По битката, голем дел од христијанското население побегнало кон Австрија, а имало и такви кои мигрирале кон Италија.

## Наводи

Категорија:Европа во 1493 година
Категорија:Хрватска во средниот век
Категорија:Стогодишна отоманско-хрватска војна
Категорија:Отоманска Хрватска
Категорија:Судири во 15 век
Категорија:Битки во Османлиско-унгарските војни
Категорија:Битки на Отоманското Царство
Категорија:Битки на Унгарија
Категорија:Отоманското Царство во 15 век
Алмопија

:*Ова е статија за античката област. За денешниот регион видете [[Меглен]]*

[мини|280px|Карта на [Македонско Кралство|Македонското Кралство (околу 334-323&nbsp;г.&nbsp;п.н.е.) со прикажана Алмопија и други области.]]
**Алмопија** () — област во стара Долна Македонија, која ја опфаќала малата долина по горниот тек на реката Лудија (Колудеј), меѓу областите Еордеја и Пелагонија. Македонците ја освоиле (според Тукидид), за време на првите Темениди, спуштајќи се од Горна Македонија во Ботиаја и Пиерија. Била густо населена уште во антиката. Птолемај споменува три града: Алмопа, Хорма и Апсал.

Областа денес е позната како Могленска Долина или Меглен, опколена со планините Ниџе и Пајак.

## Наводи

Категорија:Долна Македонија
Категорија:Области во Античка Македонија
Алмопија
Финци

[thumb|250px|right|Националното знаме на [Финска и на Финците.]]

Терминот **Финци** (на фински: *suomalaiset* , на шведски: *finnar* (етнички Финци), *finländare* (граѓани на Финска)) може да се однесува на граѓани (без разлика на националност) кои се по потекло од Финска, меѓутоа најчесто се мисли на етничката група чија матична држава е Финска.

Финците се етничка група кои ја населуваат нивната матична држава Финска сместена во северниот дел на Европа. Тие зборуват угрофински јазик наречен фински јазик. Финскиот јазик е близок со другите угрофински јазици естонскиот и карелскиот, додека пак шведскиот јазик којшто е зборуван од Финските Швеѓани е неповрзан со финскиот и е член на индоевропското семејство на јазици. За Финците се смета дека се хомогена етничка група со специфична генетика која е поврзана со другите европски етникуми. Во минатото најголем дел од Финците биле припадници на Католичката црква, додена денеска најголем дел се протестанти и православни.

## Наводи

Категорија:Финци
Категорија:Народи
Мохачка битка (1526)

**Мохачката битка** се војувала меѓу Кралството Унгарија на чело со Лајош II и Османлиското Царство на чело со Сулејман Величествениот, на 29 август 1526 година. Османлиите издвојувале победа во битката.

## Заднина
Унгарците долго време биле во воен конфликт со Османлиите, кои извршиле инвазија во југоисточна Европа. Бракот на Лајош II со Марија Австриска во 1522 година го принудило кралството да се приближи кон Хабсбуршката династија. Ова ги принудило Османлиите да ја нападнат Унгарија. По одбивањето на Лајош да потпише договор, Османлиите решиле да нападнат. Во јуни 1526 година, османлиската армија тргнала кон Дунав.

Унгарската војска била поделена на три групи: во Трансилванија на чело со Јанош Заполски, главната група која ја предводил самиот крал и една мала г
рупа под раководство на Кристоф Франкопан.

## Битка
Пред да започне битката, додека Лајош бил во Будим, Османлиите успеале да заземат неколку градови и ги поминиле реките Сава и Дунав. Лајош поседувал околу 26.000 војници, наспроти 50.000 Османлии. Битката траела околу два часа. Пресуден фактор во битката бил нападот на турската артилерија, која убила илјадници Унгарци. Повеќе од 14.000 унгарски војници загинале на почетокот од битката и приближен број на Турци. Сепак, на крај, Османлиите победиле.

Победата не им дала голема сигурност на Османлиите. Битката го означила крајот на Кралството Унгарија.

## Последици
лево|мини|Кралството Унгарија пред 1526, и 3 делови на кое било поделено по Битката кај Мохач: Кралска Унгарија, Трансилванија и делот кој бил анексиран од Османлиското Царство.
Унгарскиот пораз означил крај на независна Унгарија, бидејќи кралот Лајош II загинал, а централната власт се распаднала. Османлиите ја искористиле победата за да ги заземат јужна и централна Унгарија, вклучувајќи го Будим, воспоставувајќи пашалак што траел речиси два века.

Унгарија се поделила на три дела: османлиски контролираните централни и јужни територии, Хабсбуршка Унгарија на северозапад и полунезависното Кнежевство Трансилванија на исток. Хабсбурзите, преку Фердинанд I, ја презеле унгарската круна, што го зајакнало нивното влијание во регионот, но и ги вовлекло во долготрајни конфликти со Османлиите.

## Наводи

Категорија:Судири во 16 век
Категорија:Битки на Отоманското Царство
Категорија:Битки во Османлиско-унгарските војни
Категорија:Битки на Унгарија
Mohacs 1526
Категорија:Битки на Србија
Категорија:Битки на Хрватска
Категорија:Европа во 1526 година
Категорија:Отоманска Унгарија
Категорија:Битки на Полска
Категорија:Битки на Баварија
Категорија:Отоманското Царство во 16 век
Категорија:Битки во Османлиско-хабсбуршките војни