Изотопи на алуминиумот

Алуминиумот (13Al) има 23 познати изотопи од 21Al до 43Al и 4 познати изомери. Само 27Al (стабилен изотоп) и 26 Al (радиоактивен изотоп, t <sub>1/2</sub> = ) се јавуваат природно, но 27Al го опфаќа речиси целиот природен алуминиум. Освен 26Al, сите радиоизотопи имаат време на полураспад под 7 минути, повеќето под една секунда. Стандардната атомска тежина е . 26Al се произведува од аргон во атмосферата со спалација предизвикана од протони од космичките зраци. Алуминиумските изотопи нашле практична примена во датирањето на морските седименти, манганските нодули, мразот на ледниците, кварцот во изложеноста на карпите и метеоритите. Односот од 26Al до <sup>10</sup>Be е искористен за проучување на улогата на седиментниот транспорт, таложењето и складирањето, како и времето на закопување и ерозијата, на временски скали од 105 до 106 години. 26Al, исто така, одиграл значајна улога во проучувањето на метеоритите.

## Список на изотопи

|-id=Алуминиум-21
| 21Al
| style="text-align:right" | 13
| style="text-align:right" | 8
| 21,0278(13)
| >1,1&nbsp;зс
| p
| 20Mg
| (5/2+)
| 
|-id=Алуминиум-22
| rowspan=4|22Al
| rowspan=4 style="text-align:right" | 13
| rowspan=4 style="text-align:right" | 9
| rowspan=4|22,01942310(32)
| rowspan=4|91,1(5)&nbsp;мс
| β+, p (55%)
| 21Na
| rowspan=4|(4)+
| rowspan=4|
|-
| β<sup>+</sup> (44%)
| 22Mg
|-
| β+, 2p (1,10%)
| **<sup>20</sup>Ne**
|-
| β+, α (0,038%)
| 18Ne
|-id=Алуминиум-23
| rowspan=2|23Al
| rowspan=2 style="text-align:right" | 13
| rowspan=2 style="text-align:right" | 10
| rowspan=2|23,00724435(37)
| rowspan=2|446(6)&nbsp;мс
| β+ (98,78%)
| 23Mg
| rowspan=2|5/2+
| rowspan=2|
|-
| β+, p (1,22%)
| 22Na
|-id=Алуминиум-24
| rowspan=3|24Al
| rowspan=3 style="text-align:right" | 13
| rowspan=3 style="text-align:right" | 11
| rowspan=3|23,99994760(24)
| rowspan=3|2,053(4)&nbsp;с
| β+ (99,96%)
| **<sup>24</sup>Mg**
| rowspan=3|4+
| rowspan=3|
|-
| β+, α (0,035%)
| **<sup>20</sup>Ne**
|-
| β+, p (0,0016%)
| **<sup>23</sup>Na**
|-id=Алуминиум-24m
| rowspan=3 style="text-indent:1em" | 24mAl
| rowspan=3 colspan="3" style="text-indent:2em" | 425,8(1)&nbsp;keV
| rowspan=3|130(3)&nbsp;мс
| IT (82,5%)
| 24Al
| rowspan=3|1+
| rowspan=3|
|-
| β+ (17,5%)
| **<sup>24</sup>Mg**
|-
| β+, α (0,028%)
| **<sup>20</sup>Ne**
|-id=Алуминиум-25
| 25Al
| style="text-align:right" | 13
| style="text-align:right" | 12
| 24,990428308(69)
| 7,1666(23)&nbsp;с
| β+
| **<sup>25</sup>Mg**
| 5/2+
|
|-
| rowspan=2 | <sup>26</sup>Al
| rowspan=2 style="text-align:right" | 13
| rowspan=2 style="text-align:right" | 13
| rowspan=2 | 25,986891876(71)
| rowspan=2 | 7,17(24)×105&nbsp;г
| β+ (85%)
| rowspan=2| **<sup>26</sup>Mg**
| rowspan=2| 5+
| rowspan=2| Траги
|-
| EC (15%)
|-id=Алуминиум-26m
| style="text-indent:1em" | 26mAl
| colspan="3" style="text-indent:2em" | 228,306(13)&nbsp;keV
| 6,3460(5)&nbsp;с
| β+
| **<sup>26</sup>Mg**
| 0+
|
|-id=Алуминиум-27
| 27Al
| style="text-align:right" | 13
| style="text-align:right" | 14
| 26,981538408(50)
| colspan="3" style="text-align:center;"|**Стабилен**
| 5/2+
| 1,0000
|-id=Алуминиум-28
| 28Al
| style="text-align:right" | 13
| style="text-align:right" | 15
| 27,981910009(52)
| 2,245(5)&nbsp;мин
| β−
| **<sup>28</sup>Si**
| 3+
|
|-id=Алуминиум-29
| 29Al
| style="text-align:right" | 13
| style="text-align:right" | 16
| 28,98045316(37)
| 6,56(6)&nbsp;мин
| β−
| **<sup>29</sup>Si**
| 5/2+
|
|-id=Алуминиум-30
| 30Al
| style="text-align:right" | 13
| style="text-align:right" | 17
| 29,9829692(21)
| 3,62(6)&nbsp;с
| β−
| **<sup>30</sup>Si**
| 3+
|
|-id=Алуминиум-31
| rowspan=2|31Al
| rowspan=2 style="text-align:right" | 13
| rowspan=2 style="text-align:right" | 18
| rowspan=2|30,9839498(24)
| rowspan=2|644(25)&nbsp;мс
| β− (>98,4%)
| 31Si
| rowspan=2|5/2+
| rowspan=2|
|-
| β−, n (30Si*'
|-id=Алуминиум-32
| rowspan=2|<sup>32</sup>Al
| rowspan=2 style="text-align:right" | 13
| rowspan=2 style="text-align:right" | 19
| rowspan=2|31,9880843(77)
| rowspan=2|32,6(5)&nbsp;мс
| β<sup>−</sup> (99,3%)
| <sup>32</sup>Si
| rowspan=2|1+
| rowspan=2|
|-
| β<sup>−</sup>, n (0,7%)
| <sup>31</sup>Si
|-id=Алуминиум-32m
| style="text-indent:1em" | <sup>32m</sup>Al
| colspan="3" style="text-indent:2em" | 956,6(5)&nbsp;keV
| 200(20)&nbsp;нс
| IT
| <sup>32</sup>Al
| (4+)
|
|-id=Алуминиум-33
| rowspan=2|<sup>33</sup>Al
| rowspan=2 style="text-align:right" | 13
| rowspan=2 style="text-align:right" | 20
| rowspan=2|32,9908777(75)
| rowspan=2|41,46(9)&nbsp;мс
| β<sup>−</sup> (91,5%)
| <sup>33</sup>Si
| rowspan=2|5/2+
| rowspan=2|
|-
| β<sup>−</sup>, n (8,5%)
| <sup>32</sup>Si
|-id=Алуминиум-34
| rowspan=2|<sup>34</sup>Al
| rowspan=2 style="text-align:right" | 13
| rowspan=2 style="text-align:right" | 21
| rowspan=2|33,9967819(23)
| rowspan=2|53,73(13)&nbsp;мс
| β<sup>−</sup> (74%)
| <sup>34</sup>Si
| rowspan=2|4−
| rowspan=2|
|-
| β<sup>−</sup>, n (26%)
| <sup>33</sup>Si
|-id=Алуминиум-34m
| rowspan=2 style="text-indent:1em" | <sup>34m</sup>Al
| rowspan=2 colspan="3" style="text-indent:2em" | 46,4(17)&nbsp;keV
| rowspan=2|22,1(2)&nbsp;мс
| β<sup>−</sup> (89%)
| <sup>34</sup>Si
| rowspan=2|1+
| rowspan=2|
|-
| β<sup>−</sup>, n (11%)
| <sup>33</sup>Si
|-id=Алуминиум-35
| rowspan=2|<sup>35</sup>Al
| rowspan=2 style="text-align:right" | 13
| rowspan=2 style="text-align:right" | 22
| rowspan=2|34,9997598(79)
| rowspan=2|38,16(21)&nbsp;мс
| β<sup>−</sup> (64,2%)
| <sup>35</sup>Si
| rowspan=2|(5/2+,3/2+)
| rowspan=2|
|-
| β<sup>−</sup>, n (35,8%)
| <sup>34</sup>Si
|-id=Алуминиум-36
| rowspan=2|<sup>36</sup>Al
| rowspan=2 style="text-align:right" | 13
| rowspan=2 style="text-align:right" | 23
| rowspan=2|36,00639(16)
| rowspan=2|90(40)&nbsp;мс
| β<sup>−</sup> (>69%)
| <sup>36</sup>Si
| rowspan=2|
| rowspan=2|
|-
| β<sup>−</sup>, n (<31%)
| <sup>35</sup>Si
|-id=Алуминиум-37
| rowspan=3|<sup>37</sup>Al
| rowspan=3 style="text-align:right" | 13
| rowspan=3 style="text-align:right" | 24
| rowspan=3|37,01053(19)
| rowspan=3|11,4(3)&nbsp;мс
| β<sup>−</sup>, n (52%)
| <sup>36</sup>Si
| rowspan=3|5/2+#
| rowspan=3|
|-
| β<sup>−</sup> (<47%)
| <sup>37</sup>Si
|-
| β<sup>−</sup>, 2n (>1%)
| <sup>35</sup>Si
|-id=Алуминиум-38
| rowspan=2|<sup>38</sup>Al
| rowspan=2 style="text-align:right" | 13
| rowspan=2 style="text-align:right" | 25
| rowspan=2|38,01768(16)#
| rowspan=2|9,0(7)&nbsp;мс
| β<sup>−</sup>, n (84%)
| <sup>37</sup>Si
| rowspan=2|0−#
| rowspan=2|
|-
| β<sup>−</sup> (16%)
| <sup>38</sup>Si
|-id=Алуминиум-39
| rowspan=2|<sup>39</sup>Al
| rowspan=2 style="text-align:right" | 13
| rowspan=2 style="text-align:right" | 26
| rowspan=2|39,02307(32)#
| rowspan=2|7,6(16)&nbsp;мс
| β<sup>−</sup>, n (97%)
| <sup>38</sup>Si
| rowspan=2|5/2+#
| rowspan=2|
|-
| β<sup>−</sup> (3%)
| <sup>39</sup>Si
|-id=Алуминиум-40
| rowspan=3|<sup>40</sup>Al
| rowspan=3 style="text-align:right" | 13
| rowspan=3 style="text-align:right" | 27
| rowspan=3|40,03094(32)#
| rowspan=3|5,7(3&nbsp;([[статистичка грешка|стат]]), 2&nbsp;([[систематска грешка|сист]]))&nbsp;мс
| β<sup>−</sup>, n (64%)
| <sup>39</sup>Si
| rowspan=3|
| rowspan=3|
|-
| β<sup>−</sup>, 2n (20%)
| <sup>38</sup>Si
|-
| β<sup>−</sup> (16%)
| <sup>40</sup>Si
|-id=Алуминиум-41
| rowspan=3|<sup>41</sup>Al
| rowspan=3 style="text-align:right" | 13
| rowspan=3 style="text-align:right" | 28
| rowspan=3|41,03713(43)#
| rowspan=3|3,5(8&nbsp;(стат), 4&nbsp;(сис))&nbsp;мс
| β<sup>−</sup>, n (86%)
| <sup>40</sup>Si
| rowspan=3|5/2+#
| rowspan=3|
|-
| β<sup>−</sup>, 2n (11%)
| <sup>39</sup>Si
|-
| β<sup>−</sup> (3%)
| <sup>41</sup>Si
|-id=Алуминиум-42
| <sup>42</sup>Al
| style="text-align:right" | 13
| style="text-align:right" | 29
| 42,04508(54)#
| 3#&nbsp;мс<br>[>170&nbsp;нс]
|
|
| 
| 
|-id=Алуминиум-43
| <sup>43</sup>Al
| style="text-align:right" | 13
| style="text-align:right" | 30
| 43,05182(64)#
| 4#&nbsp;мс<br>[>170&nbsp;нс]
| β<sup>−</sup>?
| <sup>43</sup>Si
| 5/2+#
| 


== Алуминиум-26 ==
[[Податотека:Al-26v2.png|десно|мини|250x250пкс| Шемата на распадни нивоа за <sup>26</sup>Al и <sup>26m</sup>Al до <sup>26</sup>Mg.]]
[[Космоген изотоп|Космогениот]] [[алуминиум-26]] првпат бил опишан во студиите за [[Месечина]]та и метеоритите. Фрагментите од метеорит, по заминувањето од нивните матични тела, се изложени на интензивно бомбардирање со космички зраци за време на нивното патување низ вселената, предизвикувајќи значително производство на <sup>26</sup>Al. По падот на Земјата, атмосферската заштита ги штити фрагментите од метеоритот од понатамошно производство на <sup>26</sup>Al, а неговото распаѓање потоа може да се искористи за да се одреди копнената старост на метеоритот. Истражувањето на метеоритите исто така покажало дека <sup>26</sup>Al бил релативно изобилен во времето на образувањето на нашиот планетарен систем. Повеќето метеористи веруваат дека енергијата ослободена од распаѓањето на <sup>26</sup>Al е одговорна за топењето и [[Планетарна диференцијација|диференцијацијата]] на некои [[астероид]]и по нивното образување пред 4,55 милијарди години.

== Наводи ==


== Надворешни врски ==
* [https://web.archive.org/web/20070823153707/http://ie.lbl.gov/education/parent/Al_iso.htm Aluminum isotopes data from *The Berkeley Laboratory Isotopes Project's'']

Алуминиум
Категорија:Алуминиум
Категорија:Изотопи на алуминиумот