Биосферен резерват Северно Виѕеме

мини|250x250пкс| Камен Лауци на плажата Виѕеме, Бисферен резерват Северно Виѕеме
мини|250x250пкс| Ангелска пештера (Eņģe alau ala) на реката Салака, Биосферен резерват Северно Виѕеме
мини|250x250пкс| Историска патека со ариш во близина на селото Матиси, Биосферен резерват Северно Виѕеме
**Биосферен резерват Северно Виѕеме** (БРСВ, ) е единствениот Биосферски резерват во Летонија, сместен во северниот регион Виѕеме покрај границата со Естонија.

Резерватот вклучува мноштво разновидни природни и полуприродни живеалишта. Опфаќа огромни области на исконски и традиционални предели. Областа вклучува 25 природни резервати, еден природен парк  и две морски заштитени подрачја. Повеќе од половина од копнената област на БРСВ е покриена со шуми и мочуришта, чија вредност е потврдена со фактот дека од 28 заштитени подрачја во БРСВ (20) се основани особено за заштита на живеалиштата на шумите и мочуриштата.

Областа (БРСВ) е привлечна за туристите заради нејзините неверојатни природни вредности - реката Салача, која го започнува своето патување долго 95 км од живописното езеро Буртниекс и го завршува во Балтичко Море.

## Туризам
Од туристичка гледна точка, главните точки на интерес во Биосферниот резерват Северно Виѕеме се:

* Реката Салака - со претежно брз поток, повеќе карпи на песочник и пештери, погодни за неколкудневни долги патувања со брод. Популарна дестинација на локалниот туризам е Мазалача. За туристите на вода, реката Салака е секогаш авантура - мирни и сценски делови што се разменуваат со импресивни кањони, вклучително и локално познатата ехо карпа Скачаискалнс. Музеј во Малтер во Валтенбержу со изложби како соба за дрвја од генеалогија, колекција на скулптури од дрвја Валтер Хирт, трофеи, игра колекција глувци. Најдолгите природни пештери на Летонија, повеќе од 300 м долги Даучни или *Х* пештери се наоѓаат на Салака.
* **Плажата Виѕеме** - најпопуларна локација се ливадите Ранду, чисти, песочни плажи со карпи од песочник (Вечемју), водопади и карпи. Тука се пристаништето Салакрива и Куивичи.
* Езерото Буртниекс - Четвртото по големина езеро во Летонија, кое се протега во должина од 13.5 км во западниот дел на Северно Виѕеме. Просечна длабочина - 2.9 м, максимална длабочина - 4.1 м, ширина - 5.5 км. Во езерото се влеваат 23 поголеми и помали реки. Повеќе од 20 различни видови риби се населуваат во езерото. Езерото е популарно за набhersудувачите на птици и рибарите.
* **Мочуриште и област Седа** - одлично место за љубителите на природата кои имаат можност да го откријат советското наследство во градот Седа. Сепак, Седа е една од најважните територии (НАТУРА 2000) во Латвија, со голема разновидност на пејзажи, биотопи и биологија - особено птици. Ова е добро место за гледање птици за време на миграциската сезона, а кулите за гледање се поставени за работ на мочуриштето за оваа намена.
* **Раџиена** - Во Летонија, Раџиена е позната по својот сладок и повеќе-вкусен сладолед. Раџиена честопати се нарекува и "главен град на сладоледот". Тие повеќе се сметаат за себе како "љубители на уметноста". Неколку познати национални и меѓународни уметници се родени во Раџиена. Градот има неколку студија за уметници, уметничко училиште, кој е исто така украсен со многу уметнички дела.

Некои од местата за посета во Раџиена:

* Паркот Тернеја
* Сејачот
* Мадона Оранс
* Споменикот „Бубалката на Талава“
* "Раџиенс" - Фабриката за сладолед
* Манорот на Наукану итн.

За оние кои сакаат сами да ги истражат природните вредности на БРСВ, препорачуваме да посетат некои од 18-те природни патеки на БРСВ. Само имајте на ум дека комуналните услуги од нив може да се разликуваат, во зависност од органот за управување. Тоа може да биде безгрижна прошетка по дрвен мост за пешаци и добро згазена патека, или скоро екстремна авантура со надминување на различни пречки. Некои од патеките исто така нудат можност да го набљудуваат пределот од различни кули за гледање и платформи. Информативниот центар за туризам управуван од локалните општини се наоѓа во Салацгрва, Лимбаши, Раџиена, Мазасалака, Аиначи, Алоја, Стренчи и Валка.

Центарот за едукација за природата „Зиемевицеме“ нуди програми за подигање на свеста за природата за различни целни групи. Центарот се наоѓа во Салацгрва.

## Историја
Во 1990 година, летонската влада создала *регионален комплекс за зачувување на природата „Северно Виѕеме"* во границите на сегашниот Биосферен резерват. Со седиштето во Салазгрва била создадена администрација која започна со активно планирање за создавање на првиот Бисферен резерват во земјата. Проектот бил амбициозен бидејќи новото заштитено подрачје опфати приближно 6% од вкупната површина на Летонија, вклучувајќи повеќе градови, индустриски и инфраструктурни објекти.

Биосферниот резерват Северно Виѕеме е официјално создаден на 11 декември 1997 година и од 1997 година е меѓународно признат во Програмата за човекот и биосферите на УНЕСКО. Тој е дел од Светската мрежа на Биосферни резервати.

На почетокот, централната администрација била сместена во приморскиот град Салацгрва, во реновирана историска зграда. Има персонал од 11 лица. Некои членови на персоналот биле сместени во други области на огромниот резерват. Од 2009 година, администрацијата на Биосферниот резерват била интегрирана во Агенцијата за зачувување на природата на Летонија. Во 2011 година била следната реорганизација на администрацијата на Агенцијата за зачувување на природата на Летонија. Регионалната администрација на Виѕеме вклучувала големи области како Националниот парк Гауја, Биосферниот резерват Северно Виѕеме и заштитените пределни области, строгите резервати итн.

Од 2011 до 2013 година немало ниту еден член на персоналот кој е директно одговорен за управување со Биосферниот резерват. Од 2013 година е создадена позиција координатор на Биосферниот резерват.

Консултантскиот совет се состои од 24 члена, кои ги претставуваат локални општини, владини институции и невладини организации.

## Главна статистика

* **Население**: 49.591 во 2017 година
* **Координати**: 57°20 'до 58°10' N; 24°20 'до 26°00' Д.
* **Вкупна површина**: 4.576 км² (приближно 6% од Латвија), од кои:
** **Светилишта**: 184.4 км²
** **Зони за заштита на пределот**: 1.600 км²
** **Неутрални зони**: 1.625.6 км²
** **Море крајбрежје** до длабочина од 10 m: 1.160 км²
* **Висина надморска височина**: 0 - 127 м
* **Главни екосистеми**: умерени иглолисни и мешани шуми. Застапени се сите видови шуми на Летонија, високи блата, крајбрежни дини, крајбрежни ливади, беспрекорни плажи, природни езера и потоци, карпи од песочник.

## Надворешни врски

* Планирање и управување со резерват на биосфера  - Референтна книга за практичари и менаџери Врз основа на искуството на резерватот за биосфера Северно Виѕеме, Летонија (вклучува детална мапа)
*  Par Ziemeļvidzemes biosfēras rezervātu - точни мапи
*  Ziemeļvidzemes biosfēras rezervāts
* Биосферен резерват Северно Виѕеме - официјална веб-страница со слики, информации, тековни настани
* Летонија - Резерва на биосфера во Северно Виѕеме, област за студии на случај
* Одржлив развој на туризмот во биосферниот резерват Северно Виѕеме
* unesco.org - Информации за резервите на биосферата - Летонија - СЕВЕР ВИДЗЕМЕ

## Наводи

Категорија:Координати на Википодатоците
Категорија:Биосферни резервати во Латвија