Зборник на Миладиновци

**Зборник на Миладиновци**, оригинално насловен **Бугарски народни песни** (*Бѫлгарски народни пѣсни*) — зборник на народни песни собрани од браќата Димитар и Константин Миладинови. Излегува од печат во Загреб на 24 јуни 1861 година.

Македонската наука за литература го избегнува терминот *Б‘лгарски народни песни* од причини што со едно интервентно вклучување на 70 бугарски народни песни од страна на менторот на изданието, хрватскиот бискуп Јосип Јурај Штросмаер и бугарскиот преродбеник Васил Чолаков, наспроти бројката од шестотини македонски народни песни.

## Содржина

Во овој Зборник на 538 страници голем формат се објавени вкупно 660 песни, од кои 584 македонски и 76 бугарски. Покрај тоа, во книгата се приклучени уште и свадбени обичаи од Струга и Кукуш, годишни обичаи од Струга, верувања, игри, преданија, сопствени народни имиња, пословици, гатанки и мал македонско-хрватски речник.

*Предговорот* кон Зборникот на народни песни е приредувачки и толковен коментар кон неговите содржини. Приредувачкиот коментар, најпрвин, прецизно ги изложува податоците за соработувачкиот тим на кажувачките од една страна, и запишувачите, од друга. 

Наведени се имињата на кажувачките на македонските народни песни од кои се чуени најмногу песни (Депа Кавајова од Струга и Ѓурѓа Котева од Прилеп), а искажана им е благодарност и на Рајко Жинзифов, кој ќе им помогне на браќата во запишувањето на народните песни од Македонија, како и на Васил Чолаков, со чие посредство ќе бидат вметнати седумдесет бугарски народни песни (согласно барањето на ѓаковскиот бискуп). 

Константин го споменува изоставањето на Богослужбените слова и нотните записи на песните во изданието, кои ќе ги изработи третиот брат, првиот македонски музиколог, Наум Миладинов, чиешто неспоменување ќе му помогне да ја избегне трагичната судбина на своите двајца браќа. 

Во продолжение, Константин ги изложува правописните принципи на запишувањето, кои се во функција на изворниот изговор на чуените песни, што е особено значајно за огласувањето на македонската изворна народна реч во овој зборник на македонската преродба. 

[thumb|150п|[Васил Чолаков, бугарскиот фолклорист, од кого Константин ги добил песните од Панаѓуриште и Софија]]

Независно што македонската народна песна е далеку помногубројна, таа е насловно наведена под името "бугарска" и сосема независно од тоа што во своите писма од Русија, Константин Миладинов забележува дека има намера да испечати *македонски народни песни*. Фонетски доследното бележење на песните и овозможи на македонската песна да се огласи во својата акустичка самобитност.

## Значење во македонската литература

Без оглед што оваа епохална книга на Браќата Миладиновци се јавува по изданието на Стефан Верковиќ („Народни песни на Македонските Егзархи“, 1860 година), таа во историјата на македонската книжевност и култура воопшто си го зазема првото, водечкото место во презентацијата на македонското усно народно творештво.

## Полемики

Од годината на првообјавата на *Зборникот на Миладиновци*, науката за литература кај Македонците и Бугарите сè уште не се одважила да го употребува компромисното име на насловот: "Македонски и бугарски народни песни", па до денес книгата е преиздадена во повеќе од десет изданија. 

Според Харалампие Поленаковиќ, насловот е добиен поради тоа што Чолаков му доставил песни и антропонимски материјали од Бугарија на Константин Миладинов со цел да се оправда насловот „Бугарски народни песни“. Тој наведува дека Константин Миладинов и неколку негови блиски соработници ги опишувале песните што ги подготвувал во Москва како „македонски“, термин што го користеле и Рајко Жинзифов и рускиот научник Рачински. Во писмо до Георги Раковски од 8 јануари 1859 година, Миладинов напишал дека поседува „многу македонски песни“ кои имал намера да ги објави подоцна. Поленаковиќ тврди дека, при подготовката на збирката за печат, Константин не можел да го даде насловот „Бугарски народни песни“ само врз основа на материјалите што тој и брат му Димитар ги собрале или оние што ги обезбедил Жинзифов, па затоа побарал дополнителни бугарски народни песни за збирката да може да го носи тој наслов. Ова тврдење се темели на писмо од Васил Чолаков до Хрватскиот писател Фрањо Рачки, во кое Чолаков напишал:
:„*…Може да ви е познато дека кога дојдов минатата година во Загреб, покојниот мој пријател Константин Миладинов ме умоли да му дадам сто песни од источните краишта на Бугарија, за да може да ја именува својата збирка ‘Бугарски народни песни’. Јас  со благодарност ја исполнив молбата на мојот пријател, бидејќи ми вети дека непременно ќе ми даде сто [[форинти]] од тукашните предбројници за мојот труд.*“

## Пример од првата песна во Зборникот

## Извори


## Надворешни врски
 
* „Миладиновци Зборник 1861-1961“ 
* "Бѫлгарски народни пѣсни", Загреб, 1861 година, текст и фототипно преиздавање. 

Категорија:Македонска книжевност
Категорија:Книги од 1861 година
Категорија:Миладиновци
Категорија:Димитар Миладинов