Вселенска клима

мини|300x300пкс| Реконструкција на сончева активност над 11.400&nbsp;години.
**Вселенската клима** е долгорочна варијација во сончевата активност во хелиосферата, вклучувајќи го сончевиот ветер, Меѓупланетарното магнетно поле (ММП) и нивните ефекти во врска со Земјата, вклучувајќи ја магнетосферата на Земјата, јоносферата, горниот дел и пониска атмосфера, климата и други сродни системи. Научното проучување на вселенската клима е интердисциплинарно поле на вселенската физика, сончевата физика, хелиофизиката и геофизиката . Концептуално е поврзана со копнената климатологија, а нејзините ефекти врз атмосферата на Земјата се разгледуваат во науката за климата.

## Заднина
Вселенската климатологија ја разгледува долгорочната варијабилност на сончевите индекси, вселенскиот зрак, хелиосферските параметри и индуцираната геомагнетни, јоносферски, атмосферски и климатски ефекти.

Покрај сончевите набљудувања во реално време, полето на истражување опфаќа и анализа на историски податоци за вселенска клима. Ова вклучувало анализа и реконструкција што овозможило да се одредат јачината на сончевиот ветер и хелиосферското магнетно поле од 1611 година.

десно|мини|300x300пкс| Уметничка претстава за климатската опсерваторија во длабоката вселена (DSCOVR)
Важноста на истражувањето на вселенската клима е препознаена, особено, од НАСА која лансирала специјална вселенска мисија  (*DSCOVR*)  која има цел следење на вселенската клима. Новите резултати, идеи и откритија во областа на вселенската клима се објавени во фокусираното истражување на рецензијата *Journal of Space Weather and Space Climate* (*JSWSC*). Од 2013 година, Европската недела на вселенско време секоја година ги доделувала наградите за истражување и медаллите за вселенско време и вселенска клима. Друга неодамнешна платформа за вселенска опсерваторија е Експериментот за сончево зрачење и клима (*SORCE*).

Истражувањето на вселенската клима има три главни цели:

# подобро да се разбере долгорочната сончева варијабилност, вклучувајќи ги и  карактеристиките на оваа варијабилност во сончевиот ветер и во хелиосферското магнетно поле
# за подобро разбирање на физичките односи помеѓу Сонцето, хелиосферата и разните сродни прокси (геомагнетни полиња, вселенски зраци итн.)
# подобро да се разбере долгорочниот ефект на сончевата варијабилност врз околината на Земјата, вклучувајќи ги различните атмосферски слоеви, и на крајот на глобалната клима на Земјата

### Историја
Во раните 2000-ти, кога концептот за вселенско време станал вообичаен, мала иницијативна група, предводена од Универзитетот во Оулу во Финска, сфатила дека физичките двигатели на сончевата варијабилност и нејзините копнени ефекти можат подобро да се разберат со поопшт и поширок поглед.. Концептот за *вселенска клима* бил развиен и се формирала соодветната истражувачка заедница, која во моментов вклучува неколку стотици активни членови ширум светот. Конкретно, биле организирани Меѓународни симпозиуми за вселенска клима (биенале од 2004 година), со првиот инаугуративен симпозиум кој се одржал во Оулу (Финска) во 2004 година, по што следеле оние во Романија (2006), Финска (2009), Индија (2011), Финска (2013), Финска (2016), Канада (2019).

## Наводи

## Надворешни врски
* *[https://www.swsc-journal.org/ Journal of Space Weather and Space Climate] * (JSWSC)
* Програма за вселенски и климатски промени на Канцеларијата на Обединетите нации за вселенски прашања

Категорија:Климатологија
Категорија:Сонце
Категорија:Сончев Систем
Категорија:Клима
Категорија:Геофизика
Категорија:Вселенска наука
Категорија:Вселенска физика