Бубаќарка

***Heliotropium*** или **бубаќарка** — род на цветни растенијасо околу 325 видови. Отровни се за мачки и кучиња, како и за луѓето.

## Опис
Како и другите членови на Heliotropiaceae, растенијата во родот *Heliotropium* имаат петделни, тетрациклични цветови и актиноморфни венечни ливчиња. Видовите во родот се типично исклучиво билки или подгрмушки, и се карактеризираат со суви плодови кои се делат на два или четири мерикарпиди.

## Таксономија
Таксономската ревизија поддржана преку молекуларна филогенетика доведе до признавање на *[[Euploca]]* како род одделен од *Heliotropium*. Спротивно на тоа, родот *[[Tournefortia]]* бил вклучен во *Heliotropium* во ревизијата од 2016 година.

Во рамките на *Heliotropium*, постојат четири главни клади:

* *Heliotropium* sect. *Heliothamnus* 
* Old World *Heliotropium* clade
* *Heliotropium* sect. *Cochranea* 
* *Tournefortia* clade,кој се состои од *Tournefortia* sect. *Tournefortia* како и *Heliotropium species*

Иако традиционално е вклучен во семејството Boraginaceae *s.l.*, родот е сместен во семејството Heliotropiaceae во рамките на редот Boraginales.

### Избрани видови
Во родот има околу 325 видови.

* *[[Heliotropium amplexicaule]]* Vahl 
* *[[Heliotropium anderssonii]]*
* *[[Heliotropium angiospermum]]*
* *[[Heliotropium anomalum]]* Hook. & Arn. 
** *Heliotropium anomalum* var. *argenteum* 
* *[[Heliotropium arborescens]]* 
* *[[Heliotropium argenteum]]*
* *[[Heliotropium asperrimum]]* R.Br.
* *[[Heliotropium balfourii]]*
* *[[Heliotropium bracteatum]]* R.Br.
* *[[Heliotropium conocarpum]]* F.Muell. ex Benth.
* *[[Heliotropium crispatum]]* F.Muell. ex Benth.
* *[[Heliotropium diversifolium]]* F.Muell. ex Benth.
* *[[Heliotropium chenopodiaceum]]* (A.DC.) Clos.
* *[[Heliotropium claussenii]]* DC.
* *[[Heliotropium curassavicum]]* L. 
* *[[Heliotropium dentatum]]*
* *[[Heliotropium derafontense]]*
* *[[Heliotropium ellipticum]]*
* *[[Heliotropium epacrideum]]* F.Muell. ex Benth.
* *[[Heliotropium europaeum]]* L. 
* *[[Heliotropium fasciculatum]]* R.Br.
* *[[Heliotropium flintii]]* F.Muell. ex A.S.Mitch.
* *[[Heliotropium foertherianum]]* Diane & Hilger 
* *[[Heliotropium foliatum]]* R.Br.
* *[[Heliotropium glabellum]]* R.Br.
* *[[Heliotropium heteranthum]]* (F.Muell.) Ewart & O.B.Davies
* *[[Heliotropium indicum]]* L. – Indian turnsole
* *[[Heliotropium keralense]]* Sivar. & Manilal
* *[[Heliotropium kuriense]]*
* *[[Heliotropium laceolatum]]* Loefg.
* *[[Heliotropium lineariifolium]]* Phil.
* *[[Heliotropium megalanthumn]]* I.M.Johnst.
* *[[Heliotropium nigricans]]*
* *[[Heliotropium paniculatum]]* R.Br.
* *[[Heliotropium pannifolium]]* 
* *[[Heliotropium pauciflorum]]* R.Br.
* *[[Heliotropium paulayanum]]*
* *[[Heliotropium pleiopterum]]* F.Muell.
* *[[Heliotropium popovii]]* 
* *[[Heliotropium prostratum]]* R.Br.
* *[[Heliotropium ramosissimum]]*
* *[[Heliotropium riebeckii]]*
* *[[Heliotropium shoabense]]*
* *[[Heliotropium sinuatum]]* (Miers) I.M.Johnst.
* *[[Heliotropium socotranum]]*
* *[[Heliotropium stenophyllum]]*
* *[[Heliotropium strigosum]]* Willd.
* *[[Heliotropium tenellum]]*
* *[[Heliotropium ventricosum]]* R.Br.
* *[[Heliotropium wagneri]]*
* ''Heliotropium'' aff. ''wagneri'' (Samhah, Yemen)

#### Претходно вклучени

* *[[Chrozophora tinctoria]]* (како *H.&nbsp;tricoccum*)
* *[[Tournefortia gnaphalodes]]* (L.) R.Br. ex Roem. & Schult. (како *H.&nbsp;gnaphalodes* L.)

## Распространетост и живеалиште
Родот е речиси космополитски распространет.

## Екологија
Некои данаински пеперутки, како што се машките кралици пеперутки, ги посетуваат овие растенија, привлечени од нивните пиролизидински алкалоид.

## Токсичност
Растенијата се многу отровни за кучињата и мачките, како и за луѓето. 
[мини|198x198пкс|''[Heliotropium ovalifolium|H. ovalifolium* во Индија]]
Некои видови се плевел. Имало случаи на смрт кај кучиња поради прекумерно внесување на ова токсично растение. Иако не е вкусно и повеќето животни целосно го игнорираат, имало случаи на труење на коњи, свињи и говеда поради контаминација на сеното со ова растение.

== Употреба ==
*Heliotropium* се популарни градинарски растенија, особено *H.&nbsp;arborescens*. Градинарскиот хелиотроп се одгледува во Јужна Европа како состојка за [[Парфем|парфеми]]. Хелиотроп е главната состојка во некои парфеми.

== Во културата ==
Еден класичен мит, раскажан во „*Метаморфози*“ на [[Овидиј]], замислува дека водната нимфа [[Клитија]], вљубена во богот на сонцето [[Хелиј (митологија)|Хелиј]], била презирана од него. Потоа, таа се трансформирала во *Heliotropium'', чии цветови наводно секогаш се свртени кон Сонцето.

Виолетовиот осип на лицето кај дерматомиозитис се нарекува „хелиотропски осип“.

## Наводи

## Литература
* Владо Матевски: Флора на Република Македонија, том II, св. 1, стр. 78, издавач: МАНУ, Скопје, 2010

## Надворешни врски
* 
* A Heliotrope at Gardener's Path
* Picture of Heliotropium chenopodiaceum at Chileflora

Категорија:Бубаќарка
Категорија:Флора на Македонија
Категорија:Флора на Европа