Важди Муавад

**Важди Муавад**, (роден 1968) е либанско-канадски писател, актер и режисер. Тој е познат во канадскиот и францускиот театар по политички ангажираните дела како што е прославената драма ''Incendies'' (2003). Неговите дела често се вртат околу семејната траума, војната, предавството на младоста. Од април 2016 година, Муавад е директор на националниот театар де ла Колин во Париз.

## Ран живот и образование
Роден е во Либан, семејството на Муавад ја напуштило земјата кога тој имал осум години поради избувнувањето на либанската граѓанска војна. Тој се преселил во Монтреал во 1983 година, а пред тоа пет години живеел во Франција. Тој ја добил својата диплома за  (глума) од Националната театарска школа на Канада во 1991 година.

## Кариера
Во 1998 година, неговата креација *Willy Protagoras enfermé dans les toilettes* (*Вили Протагорас затворен во тоалетите*) била прогласена за најдобра продукција од Монтреал од l'Association québécoise des critiques de theatre.

Од 2000 до 2004 година раководел со Théâtre de Quat'sous во Монтреал.

Во 2004 година го режирал и продуцирал својот прв филм - *Littoral*, базиран на истоимената драма.

Во септември 2007 година, тој станал уметнички директор на Францускиот театар на Националниот уметнички центар во Отава, Онтарио, Канада.

На почетокот на 2011 година, Муавад му дал улога на францускиот рок музичар Бертранд Кантат во Chœurs,  неговата продукција на трилогија грчки драми од Софокле. Ова предизвикало широка јавна критика во Канада, бидејќи Канта неодамна бил ослободен по отслужување четири години затвор за убиство на неговата девојка, француската глумица Мари Тринтињант. Канадските политичари предложиле да се забрани влезот на Кантат во земјата, бидејќи тој не ги исполнувал законските услови за влез на поранешни осуденици. Во април 2011 година, уметничкиот директор на Théâtre du Nouveau Monde, Лорен Пинтал, објавил дека Кантат нема да настапува во Chœurs во Канада, иако тој бил на турнеја со продукцијата во Франција, Белгија и Швајцарија. Муавад одговорил на контроверзноста со објавување на отворено писмо до неговата тригодишна ќерка Ејми во весникот *Ле Девоар*, во кое се расправа за правото на Кантат за целосна реинтеграција во општеството.

Од април 2016 година, Муавад е директор на Националниот театар де ла Колин во Париз.

## Дела
Неговата *драма* „*Incendies“* (Scorched) е продуцирана низ целиот свет, вклучувајќи ги САД, Бразил, Австрија, Германија, Мексико, Шпанија и Австралија, а продукцијата од 2007 година во театарот Тарагон во Торонто освоила неколку награди. Виенскиот Бургтеатар му дал заслуга на Стефан Бахман за сценската продукција. Подоцна добил многу пофалби од критичарите, освојувајќи ја „Наградата Нестрој“ во 2007 година. Во 2011 година, филмската верзија на претставата во режија на Денис Вилнев била официјалната селекција на Канада за наградите на Академијата.

### Драматург

; 

* 1996: *Alphonse* (Лемеак)
* 1999: *Les mains d'Edwige au moment de la naissance* (Leméac)
* 1999, 2009: *Littoral* (коедиција Leméac/Actes Sud-Papiers)
* 2000: *Pacamambo* (Actes Sud-Papiers Junior)
* 2002: *Rêves* (коедиција Leméac/Actes Sud-Papiers)
* 2003: *Incenties* ; Превод на англиски: Scorched (2009)
* 2004: *Willy Protagoras enfermé dans les toilettes* (Лемеак)
* 2006: *Forêts* ; Превод на англиски: Forests (2010)
* 2007: *Assoiffés* (коедиција Leméac/Actes Sud-Papiers)
* 2008: *Le soleil ni la mort ne peuvent se regarder en face* (коедиција Leméac/Actes Sud)
* 2008: *Seuls – Chemin, texte et peintures* (Actes Sud – Leméac)
* 2009: *[[Ciels]]* ; Англиски превод: Heavens (2014)
* 2011: *Journée de noces chez les Cromagnons* (коедиција Leméac/Actes Sud-Papiers)
* 2015: *Sœurs*
* 2017: *Victoires*
* 2018: *L'œil*
* 2018: *Tous des oiseaux* ; Превод на англиски: Birds of a kind (2019)
* 2019: *Alphonse ou Les Aventures extraordinaires de Pierre-Paul-René, un enfant doux, monocorde et qui ne s'étonne jamais de rien*

; 

* 1992: *Partie de cache-cache entre 2 tchécoslovaques au début du siècle*

### Радио-дела

* *Loin des chaises*
* *Wilfrid*
* *William M.*
* *Le chevalier*
* *Dans la cathédrale*
* *Les trains hurlent quand on tue*
* *Les étrangers du bord du monde*

### Романи

* 2002: *Visage retrouvé* (коедиција Leméac/Actes Sud)
* 2007: *Un obus dans le cœur* (Actes Sud Junior – Léméac)
* 2012: *Anima*

### Филмови

* 2004: *Littoral* во режија на Wajdi Mouawad
* 2010: *<a href="https://en.wikipedia.org/wiki/Incendies" rel="mw:ExtLink" title="Incendies" class="cx-link" data-linkid="132">Incendies</a>* во режија на Денис Вилнев

### Театарска режија
(автори во заграда, освен ако авторот е Важди Муавад)

* 1992: *Al Malja et L'Exil* (Наџи Муавад)
* 1992: *[[Макбет|Магбет]]* (Шекспир)
* 1994: *Le tour du monde на Џо Макилон* (Гислен Бушар)
* 1995: *Tu ne violeras pas* (Една Мазија)
* 1995: *[[Дон Кихот]] ([[Мигел де Сервантес]])*
* 1997: *Littoral*
* 1998: *Willy Protagoras enfermé dans les toilettes*
* 1998: *Trainspotting* (Ирвин Велш)
* 1998: *Œdipe roi*, на англиски *[[Цар Едип (драма од Софокле)|Едип Рекс]]* (Софокле)
* 1999:*Disco Pigs* (Енда Волш)
* 1999: *Les Troyennes*, на англиски *The Trojan Women* (Euripides)
* 1999: *Littoral* – фестивал на Авињон
* 2000: *Rêves*
* 2000: *Ce n'est pas la manière dont on se l'imagine que Claude et Jacqueline se sont rencontrés* (Муавад е соавтор со Естел Клертон)
* 2000: *Lulu le chant souterrain*(Френк Ведекинд)
* 2000: *Reading Hebron* (Џејсон Шерман)
* 2001: *Le mouton et la baleine* (Ахмед Газали)
* 2001: *Six personnages en quête d'auteur* на англиски *[[:en:Six Characters in Search of an Author|Six Characters in Search of an Author]] -* *[[Шест лица го бараат писателот|Шест ликови во потрага по автор]] ([[Лујџи Пирандело]])*
* 2001: *Manuscrit retrouvé à Saragosse* (опера, Алексис Нус)
* 2002: *Les Trois Sœurs* на англиски *[[:en:Three Sisters (play)|Three Sisters]] -* *[[Три сестри (игра)|Три сестри]]* (Антон Чехов)
* 2003: *Incendies*
* 2005: *Ma mère chien* (Луиз Бомбардие)
* 2006: *Forêts*
* 2007: *Incendies* in Russian, во Театрот и Цетера во Москва)
* 2008: *Seuls* at Festival d'Avignon
* 2009: *Littoral*, *Incendies*, *Forêts* (трилогија) на фестивалот d'Avignon
* 2009: *Ciels* на фестивалот d'Avignon
* 2010: *Ciels* во Odéon-Théâtre de l'Europe Ateliers Berthier
* 2010: *Littoral* / *Incendies* / *Forêts* (трилогија) во националниот театар де Шајо
* 2010: *Seuls* на фестивалот Авињон
* 2011: *Seuls* во Ле Кварц
* 2011: *Temps* во Théâtre d'Aujourd'hui
* 2011: *Le Cycle des Femmes: trois histoires de Sophocle* на фестивалот d'Avignon (музика од Бертранд Кантат и Паскал Хамберт )

### Адаптации
Тој има адаптирано различни дела за театар, од *[[Дон Кихот]]* до *[[Trainspotting (роман)|Трејнспотинг]]* .

* 2010 година: адаптација на *Un tramway d'après* на Тенеси Вилијамс (режија: Кшиштоф Варликовски, Театар на Одеон)

### Интерпретации

* 2009: *Seuls texte* (режија и интерпретација, фестивал на Авињон)
* 2010: *Les Justes* на Албер Ками (режија: Станислас Нордеј, национален театар де Бретања, национален театар де ла Колин, Театар на Треиз Вентс,)

### Други

* 2004: *Je suis le méchant!*, интервјуа со Андре Брасард (Лемеак)
* 2004: *Littoral*, кинематографска проекција на истоименото театарско дело ТВА Филмс
* 2005: *Architecture d'un marcheur*, интервјуа дадени на Jean-François Côté (Leméac)
* 2009: *Le Sang des Promesses: Puzzle, racines, et rhizomes*, белешки за патувања, режија, во врска со процесот на пишување и режирање на тетралогијата (Léméac/Actes Sud)
* 2011: *Traduire Sophocle* (Actes Sud)

## Награди и одлики

* 1998: Награда за најдобра продукција во Монтреал, доделена од „Association québécoise des critiques de théâtre“ за *Willy Protagoras enfermé dans les toilettes*
* 2000: Книжевна награда на генералниот гувернер на Канада во категоријата Театар за *Littoral*
* 2002: Chevalier (витез) на Орденот на уметностите и писмата награден од Франција за збирката на неговите дела.
* 2004: награда Жаклин-Дери-Мошон
* 2004: Награда „SACD de la francophonie“ за севкупност на неговите дела
* 2005: Молиер за најдобар франкофонски автор (тој одбил да ја добие наградата Молиер 2005 година)
* 2009: Офицерски орден на Канада „за неговиот придонес како писател, актер, сценски режисер и драматург познат меѓународно по квалитетот и обемот на неговите театарски креации“.
* 2009: Grand prix du théâtre de l'Académie française
* 2013: Награда Феникс за неговиот роман *Anima* (како дел од Бејрутскиот пролетен фестивал организиран од Фондацијата Самир Касир)
* 2013: Гран при Тајд Моние  за *Anima*
* 2013: Награда Дексием Роман де Лавал  за *Anima*
* 2013: Медитеранска награда за *Anima*
* 2014: Premi Llibreter de Narrativa за *Anima*

## Извори

* Charlotte Farcet, *Les Tigres de Wajdi Mouawad* (Joca Seria, 2009)

## Наводи


## Надворешни врски

* Вајди Муавад Биографија
* Критичка библиографија (Auteurs.contemporain.info) 
* http://www.burgtheater.at/Content.Node2/home/spielplan/event_detailansicht.at.php?eventid=1192685  Vienna Burgtheater Play Info

Категорија:Офицери на Редот на Канада
Категорија:Живи луѓе
Категорија:Родени во 1968 година