open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Бранко Секулоски

**Бранко Секулоски**  (,  – на автопатот Скопје - Тетово, , ) бил македонски бранител, возач во АРМ и учесник во воениот конфликт во Македонија во 2001 година. Загинал на 8 август 2001 на автопатот Скопје - Тетово во масакрот кај Карпалак.

## Животопис
### Живот и борба за егзистенција

Бранко Секулоски е роден на 26 ноември 1958 година во Прилеп. На почетокот од последната деценија на минатиот век, со распаѓањето на СФРЈ, а со тоа и распаѓањето на системот „Симпо“, Бранко Секулоски остана без работа. Во истото време, сметајќи на подобро, семејството го напушти и домот на своите родители, надевајќи се дека ќе го издржи притисокот на живеење под кирија и побрзо ќе најде начин да дојде до сопствен стан. Потоа „Солидарност“ со што сопругата остана без работа. На крајот, на 8 август 2001 година, при терористичкиот напад врз воениот конвој кај месноста Марков Ѕид во близина на Групчин, Бранко Секулоски, како возач на камионот, прв го загуби животот.

Откако Бранко останал без работа, работел сè што ќе му паднело до рака. Сепак, основен извор за егзистенција била платата на сопругата. Но кога и таа останала на улица, животот сосема се искомплицирал. Немајќи друг излез, во претходните две години, изнајмувајќи туѓи ниви, станале и тутунопроизводители. Тоа им била основна преокупација, но и натаму подработувале и нешто друго ако им се укажела шанса. На тој начин Бранко успеал да дојде до средства за на старо да купи некое камионче. Имале идеја со камиончето Бранко да си биде свој на своето. Дошло време и за регистрација на возилото, а Бранко, од гордост не сакал да чепка во семејните резерви.

### Учество во војната 2001&nbsp;г.

За да го регистрира возилото, а да не чепкне во семејното ќесе, Бранко три - четири пати се пријавувал на јавниот оглас за возач во касарната. Толку пати жена му со децата успеала да ја повлече неговата молба. Последниот пат крадешкум се пријавил и успеал да добие работа. Возел низ Прилеп, низ касарната, до Кичево или Куманово. Возел и до Криволак. Во два случаја одел и до Тетово. Сето тоа го правел близу три месеци и секогаш во рамките на работното време.

На кобниот 8 август 2001 година, со камион на „Витаминка“ заминал за Тетово. И рекол на сопругата дека учествува во конвој што ќе носи смена на војници за тетовското подрачје. Бил товарен со муниција. Конвојот упаднал во заседа, најнапред бил погоден хермелинот, потоа еден од автобусите и најнакрај, со зоља бил погоден камионот што го возел Бранко. Според податоци на АРМ, Бранко загинал од шрапнел, а другите беа убиени во вкрстен оган бидејќи во нив било пукано од сите страни. Некој од нив изгореле живи. Бранко зад себе ја остави сопругата и неговите две деца. Посмртно е одликуван со медал за храброст од Претседателот на Р Македонија.

## Поврзано

* Масакр кај Карпалак

## Наводи

Категорија:Прилеп
Категорија:Луѓе од Прилеп
Категорија:Македонски бранители
Марко Деспотоски

**Марко Деспотоски**  (Новоселани,  – на автопатот Скопје - Тетово, месност , Рогле, ) ― македонски бранител, резервист во АРМ и учесник во воениот конфликт во Македонија во 2001 година. Загинал на 8 август 2001 на автопатот Скопје - Тетово во масакрот кај Карпалак.
## Животопис
### Живот, војната 2001 и сведоштва
Марко Деспотоски е роден на 28 септември 1973 година во прилепското село Новоселани. Деспотоски на 12 години останал сирак, и оттогаш бил постојано со својот дедо. Работел за двајцата во селото разни аргатски работи за да донесе парче леб. Една година пред војната 2001 година, Деспотоски ги пасел селските крави и така заработувал за себе и за својот дедо, но и за мајка му, која живее кај својата сестра во Скопје. Сиромаштијата била постојано присутна во трошното куќарче во Новоселани, но Марко се надевал дека еден ден ќе спечали некоја паричка и ќе се ожени, ќе оформи семејство и тој, како што оформија неговите три браќа и две сестри, кои одамна веќе не живеат во селото. Дедо му вели дека уште од 15 години работеше како аргатче по селото, и дека така му помина животот, со мака, со аргатување. Имаше златен табиет, но среќа никаква. Дојде еден ден и кај нив човекот што носи позиви, влезе во дворот и вели: „*Во селото донесов многу позиви, но сите ги вратија. Ти размисли што ќе правиш. Знаеш што те чека ако ја примиш, ама и што ти следува ако не ја примиш*“. Јас седев под крушката  и не реков ништо, не се помешав. Марко малку се подума и му вели:

Ја зеде поканата и уште истиот ден замина во Прилеп. Потоа неколку дена беа на Криволак и дури беа таму двапати си дојде дома. Тоа беше за последно со дедо му Тренко. На 8 август 2001 година замина за Тетово и уште пред да стигне таму - го убија на пат. „Јас не верував ова да беше војна. Ова беше предавство, само што сиромашните не знаеја дека е предавство, па се јавуваа на позивите. Ниедно дете на побогат човек не загина, само сиромашните одеа и гинеа. За големите столчиња ми загина внучето“, вели дедо му Тренко.

Дедо му Тренко, кои имал 88 години кога му загина внучето, вели дека Марко просолзил кога курирот му ја даде поканата. Дојде кај него и му вели: *Дедо ние сме сиромашни, ќе ме затворат ако ја вратам, мора да одам!* Отиде и не се врати. Како што отидоа и не се вратија и децата на богатите. Но, тие отидоа во странство, а внук ми во црната земја новоселска. Марко Деспотоски посмртно е одликуван со медал за храброст од Претседателот на Р Македонија.

## Поврзано

* Масакр кај Карпалак

## Наводи

Категорија:Луѓе од Новоселани (Прилепско)
Категорија:Македонски бранители
Ердован Шабаноски

**Ердован Шабаноски**  (,  – на автопатот Скопје - Тетово, , ) бил македонски бранител со ромско потелко, резервист во АРМ и учесник во воениот конфликт во Македонија во 2001 година. Загинал на 8 август 2001 на автопатот Скопје - Тетово во масакрот кај Карпалак.

## Животопис
### Живот, војната 2001 и сведоштва

Ердован Шабаноски е роден на 24 октовмри 1980 година во Прилеп и потекнува од сиромашно ромско семејство. Сестрата на Ердован беше мажена за Веби Рушитоски, кои подоцна заедно ќе загинат во масакрот кај Карпалак. Во својот кус живот работел сè и сешто, секаде и кај секого што ќему понудел некаква работа. За да не остане куќата празна, решил после отслужувањето војска да се жени. Имал две деца. Во тој период одбранбените сили на Македонија забрзано мобилизираше резервисти. Ердован, заедно со зета си Веби Рушитоски одлучиле да се пријават на мобилизацијата. Со парите сакале да купат коњи и да почнат да работат во шумското, да влечкат огревно дрво по планината и така да си обезбедат егзистенција.

Седум дена Ердован и Веби Рушитоски, со многу други од Прилеп минале на обука во касарната и на Криволак. После тоа заминале со прилепскиот конвој кон Тетово, каде што загинаа во масакрот кај Карпалак на 8 август 2001 година. Шабаноски посмртно е одликуван со медал за храброст од Претседателот на Р Македонија.
## Наводи

Категорија:Прилеп
Категорија:Луѓе од Прилеп
Категорија:Македонски Роми
Категорија:Македонски бранители
Љубе Грујоски

**Љубе Грујоски**  (Пашино Рувци, ,  – на автопатот Скопје - Тетово, , ) бил македонски бранител, резервист во АРМ и учесник во воениот конфликт во Македонија во 2001 година. Загинал на 8 август 2001 на автопатот Скопје - Тетово во масакрот кај Карпалак.

## Животопис
### Живот, војната 2001 и сведоштва

[мини|300п|лево|Споменик на Љубе Грујоски во родното село [Пашино Рувци]]

Љубе Грујоски е роден на 1 ноември 1969 година во прилепското село Пашино Рувци. За време на распаѓањето на СФР Југославија, Грујоски дејствувал во кризните жаришта во Хрватска. Претходно бил во Шабац. Учествува во војната во 2001 година. Позивот за во војска му го дадоа во четири часот изутрина, а два часа подоцна заминал. Кога му го дадоа позивот му се закануваа со затвор и со казна од 5.000 ДЕМ. Тој го зеде листето и им вели:*Да имав толку пари досега ќе се оженев, а затвор не сум бил и нема да одам.* Љубе прво бил во Прилеп во касарната и секоја вечер си идеше дома. По неколку дена замина за Тетово и веќе не се врати. Загинува во заседата кај Карпалак.

Конвојот во кој загина Љубе бил пречекан токму на местото каде што не можело ни да се сврти, ниту пак да се продолжи понатаму. Како што кажувала сопругата на возачот на автобусот, многу од војниците изгореле на самото место, а неколкумина биле убиени кога пробале да скокнат од камионите и да се засолнат крај патот. Возачот на автобусот бил погоден во рацете и автобусот застанал, се спречил патот за другите возила од конвојот, не можеле да се движат. Тогаш терористите ѕверски пукале од сите страни во македонските војници кои се обиделе да се засолнат. Неколкумина од нив загинале, а воопшто не успеале да ги наполнат пушките и да им вратат на убијците. Дури откатко дошле хеликоптерите, терористите биле разбиени и се повлекле во шумата над патот. Да не дошле тие, според преживеан војник, ќе изгинеле многу повеќе војници. Според кажувањето на некои од преживеаните војници, неколкумина од старешините викале и пцуеле по мобилните телефони, се заканувале дека ако се извлечат живи ќе се пресметаат со некои старешини во Прилеп и во Скопје, кои дале наредба за тргнување на конвојот без да се обезбеди патот кој треба да се движи.

Денес во Прилеп постои една улица Љубе Грујоски која е именувана во негова чест. Грујоски посмртно е одликуван со медал за храброст од Претседателот на Р Македонија.

## Поврзано

* Масакр кај Карпалак

## Наводи

Категорија:Прилеп
Категорија:Луѓе од Прилеп
Категорија:Македонски бранители
Пеце Секулоски

**Пеце Секулоски**  (Бело Поле, ,  – на автопатот Скопје - Тетово, , ) бил македонски бранител, резервист во АРМ и учесник во воениот конфликт во Македонија во 2001 година. Загинал на 8 август 2001 на автопатот Скопје - Тетово во масакрот кај Карпалак.

## Животопис
### Живот и војната 2001

Пеце Секулоски е роден на 24 септември 1970 во прилепското село Бело Поле. Потекнува од сиромашно семејство. Оние кои го познале Пеце го опишуваат како чесен и мирен човек. Од неговото село, само тој ја добил поканата од АРМ. Ден пред да загине, му се јавил на брат му, се јавил од касарната, и му рекол да врати пари на неколку другари на кои им бил должен. Пеце пред неговата смрт со години градеше куќа во родното село, надевајќи се после тоа да најде жена и да создаде фамилија.

На 8 август 2001 година загинвува во заседата кај Карпалак. Пеце Секулоски посмртно е одликуван со медал за храброст од Претседателот на Р Македонија.

## Поврзано

* Масакр кај Карпалак

## Наводи

Категорија:Прилеп
Категорија:Луѓе од Прилеп
Категорија:Македонски бранители
Дарко Велјаноски

**Дарко Велјаноски**  (Ропотово, ,  – на автопатот Скопје - Тетово, , ) бил македонски бранител, резервист во АРМ и учесник во воениот конфликт во Македонија во 2001 година. Загинал на 8 август 2001 на автопатот Скопје - Тетово во масакрот кај Карпалак.

## Животопис
### Живот, војната 2001 и сведоштва

Дарко Велјаноски е роден на 13 март 1974 година во прилепското село Ропотово. Дарко работеше во „Македонија - Пат“. Кога се запознале со идната сопруга, Дарко како работник беше во Крушево, а таа била ученичка во трета година во крушевската гимназија. Љубовта била посилна од сè - од училиштето, од советите на родителите, од молбите на другарките. Иако сè уште немала ни 17 години, таа сепак одлучува да замине со својот Дарко во неговото родно место, во прилепското село Ропотово. Свадба не направиле, но затоа со многу труд и мака изградиле куќа на крајот на селото. Судбината сакала да остане сама во куќата што за довршиле цигла по цигла со платата на Дарко и приходот од тутунот што го работеле сами, без ничија помош. По осум години брак, кога ја довршиле куќата, двајцата се молеле и се надевале дека Господ конечно ќе ги израдува и со пород.

Кога започна војната 2001 година во Македонија, Дарко ја прими поканата, се потпиша, иако знаеше дека многумина ги враќаа поканите. Потоа отиде во касарната во Прилеп и седум дена беше таму, но секоја вечер се враќаше дома. Потоа седум дена го пуштија дома, па повторно се врати во касарната. На осми август 2001 година заминаа од Прилеп за Тетово. Во масакрот што го направија терористите кај месноста Карпалак, влизу Групчин, беа прекинати сите планови на Дарко и неговата сопруга. Заедно со 27 годишниот Дарко Велјаноски во заседата загинаа уште девет војници од Прилеп и Прилепско. Неколкумина од нив живи изгореа, а неколкумина се обидоа да скокнат од возилата и да се обидат да се одбранат.

Според очевидци, кои успеале да се спасат од масакрот, Дарко успеал да истрела и неколку рафали кон терористите кои биле вкопани по бреговите крај автопатот. Притоа е погоден двапати во главата и седум пати во пределот на градите. Бил пронајден на околу седум метри од камионот што бил погоден со зољи и минофрлачи. Албанските ѕверови непрекинато пукале, дури и врз мртвите тела на македонските бранители, недозволувајќи да им се пружи помош на оние што биле ранети. Дарко Велјаноски посмртно е одликуван со медал за храброст од Претседателот на Р Македонија. Велјаноски беше женет, но без деца.

## Поврзано

* Масакр кај Карпалак

## Наводи

Категорија:Прилеп
Категорија:Луѓе од Прилеп
Категорија:Македонски бранители
Капелн-Ланд

мини|Поглед кон поранешниот окружен суд во Капелн

**Капелн-Ланд** () — општинска заедница во округот Шлезвиг-Фленсбург, во Шлезвиг-Холштајн, Германија. Се наоѓа на северниот брег на фјордот Шлај, околу градот Капелн, кој е седиште на општинската заедница, но не претставува дел од неа.

Општинската заедница Капелн-Ланд се состои од следниве општини:

# Арнис
# Гредерсби
# Ерсберг
# Рабенкирхен-Фаулик

Категорија:Општински заедници во Шлезвиг-Холштајн
Рабенкирхен-Фаулик

**Рабенкирхен-Фаулик** (; ) — општина во округот Шлезвиг-Фленсбург, во Шлезвиг-Холштајн, Германија.

## Наводи

Категорија:Шлезвиг-Фленсбург
Арнис

**Арнис** (; ) — многу мал град во округот Шлезвиг-Фленсбург, во сојузната покраина Шлезвиг-Холштајн, Германија. Градот се наоѓа на полуостровот Ангелн, на почетокот на фјордот Шлај. Претставува дел од општинската заедница Капелн-Ланд.

Со население од 283 жители и вкупна површина од 0,45 км2, Арнис е најмалиот град во Германија и по население и по површина.

Градот до 2009 година се нарекувал „Бања Арнис“, иако немал официјален статус на бањски или климатски центар.

## Местоположба

Во времето на основањето на Арнис пред околу 200 години се создал вештачки остров во Шлај, 800 метри долг и 200 метри широк. Оддалеченоста од 220 метри од брегот на Шванзен во текот на 1960-тите години бил поминуван со моторски чамци. Оваа фериботска линија постоела од 1826 година.

### Соседни општини

Арнис има земјена заедница граниса само со општината Гредерсби (округ Шлезвиг-Фленсбург). На другиот брег на Шлај се наоѓа втората непосредна соседна општина, Винемарк (округ Рендсбург-Екернферде).

## Историја

Бил создаден во 1667 година. Локалната црква била изградена во 1673 година.

## Наводи

## Надворешни врски

* Официјална страница  
* Приватна страница  

Категорија:Шлезвиг-Фленсбург
Тимјаничка Река

**Тимјаничка Река** или **Неготинска Река** — река која поминува низ градот Неготино, во средишниот дел на Македонија. Реката во текот на нејзиното течение низ градот Неготино е во целост уредена со посебен бетонски кеј, со што градот е заштитен од поплава, бидејќи самата река е спуштена под нивото на самиот град, а бетонските прегради се високи и до два метри. Реката во Неготино поминува низ самиот негов центар, покрај единствената градска црква, градскиот плоштад и главниот булевар.

Изворот на реката се наоѓа во близина на селото Тимјаник, соседно село на градот Неготино, по кое и самата река е првично наречена.

## Уреденост

Реката има уредено бетонско корито кога влегува во градот Неготино, а во самиот дел на градот во одредени делови, како кај градскиот плоштад, реката е спуштена и покриена со бетон и одозгора.

Испуштање на фекалните и отпадните води од целиот град се врши во Неготинска Река без никакво прочистување.

Воедно, голем проблем за самата река и нејзиниот тек низ градот е неколкудневниот септемвриски панаѓур, кој се одржува традиционално во Неготино, а по кој најчесто коритото на реката е преполно со ѓубре и смет од најразличен вид.

## Поплава

Реката во 1995 година предизвикала поројна поплава. Поплавата во краткиот период оставила огромни материјални штети, но поминала без човечки жртви. Покрај реката има широк појас без куќи, па така водата која течела надвор од коритото на реката имала слободен простор на движење.

Поплавата во центарот на Неготино се случила по излевање на реката од градското корито, по олујното невреме во кое за кратко време наврнале 175 мм врнежи.

## Галерија


Податотека:Тимјаничка Река на влезот на Неготино.JPG|Тимјаничка Река на влезот на Неготино
Податотека:Реката во Неготино 2.JPG|Реката на влезот на Неготино
Податотека:Тимјаничка Река во Неготино 1.JPG|Реката во близина на градскиот плоштад во Неготино
Податотека:Тимјаничка Река во Неготино 2.JPG|Реката во близина на центарот на Неготино
Податотека:Тимјаничка Река во Неготино.JPG|Тимјаничка Река во центарот на Неготино


## Наводи

## Надворешни врски

Категорија:Реки во Македонија
Категорија:Географија на Неготино
Категорија:Тимјаник
Капелн

**Капелн** (; ) — мал град на полуостровот Ангелн, во округот Шлезвиг-Фленсбург, во сојузната покраина Шлезвиг-Холштајн, Германија. Се наоѓа на северниот брег на фјордот Шлај, околу 30 километри североисточно од градот Шлезвиг и 35 километри југоисточно од Фленсбург.

За источниот дел на полуостровот Ангелн и северниот дел на полуостровот Шванзен, градот има средишна функција. Градот на Шлај е рибарско место и до 2006 година во градската единица Олпениц се наоѓала касарна на германската војска.

Градот претставува административно седиште на општинската заедница Капелн-Ланд, иако самиот град не претставува дел од заедницата.

## Градски единици

Кон градот Капелн припаѓаат местата Мелби, Дотмарк, Зандбек, Штутебил, Еленберг, Олпениц и Коперби.

## Историја

Градот бил првпат споменат во 1357 година.

## Меѓународни односи

### Збратимени градови

Капелн е збратимен со следниве градови:

*  Фаборг, Данска (од 1984 г.)
*  Устка, Полска (од 1991 г.)
*  Мерате, Италија (од 2007 г.)

## Наводи

## Надворешни врски

* Официјална страница 

Категорија:Шлезвиг-Холштајн
Црвеночелна козица

мини|десно|Жолта мутација
**Црвеночелна козица** () — вид мали папагали од Нов Зеланд. Ова е еден од трите вида козици познати во маорскиот јазик како „какарики“ (*kākāriki*).

Примероци од ова животно може да се видат во Зоолошката градина во Скопје.

## Исхрана
Се хранат со семки, месести плодови, бобинки, оревести плодови и други делови од растенијата.

## Распространетост
Некогаш биле многу чести ширум Нов Зеланд и околните острови the islands and mainland of New Zealand. Во 1880-тите нивниот број бил многу голем, но денес се исчезнати на главниот дел на Нов Зеланд и се среќаваат само на Стјуартовиот Остров (Ракиура) и некои пооддалечени острови (како Капити, Тиритири Матанги и Матиу (Сомс) како и групата Кермадек на север, на Оклендските Острови на југ и Четемските Острови на исток. Биолозите понекогаш ги делат на два  подвида.

## Состојба и заштитен статус
Според МСЗП, црвеночелната козица е ранлив вид (VU) бидејќи преостанатите гупи од единки се многу раздалечени една од друга. Нивното изумирање на главните новозеландски острови (Северниот и Јужниот) се должи на немањето на одбранбен механизам од доведените видови, особено од ласиците, стаорците и посумите.

## Одгледување
Црвеночелната козица често се одгледува меѓу ентузијастите и важи за еден од полесните видови за чување. Добиени се неколку бојни мутации како жолта, циметна и црно-бела.

## Поврзано
* Козица

## Наводи

## Надворешни врски

* 

Категорија:Папагали
Категорија:Птици на Нов Зеланд
Категорија:Ендемска фауна на Нов Зеланд
Категорија:Незагрозени видови според МСЗП
Дисанска Река

**Дисанска Река** — река во средишниот дел на Македонија која тече во Тиквешијата и претставува десна притока на Вардар.

## Течение

Извира од еден силен и непресушен извор на висорамнината Витачево на надморска височина од 820 метри во долот веднаш непосредно јужно над самото Горни Дисан. Од  нејзиниот силен извор е спроведена и водата за водоводот кој ги снабдува селата Горни, Долни Дисан и Вешје. Во горното течени тече кон север, а во средното течение тече спрeма североисток помеѓу ридовите Венец од десната и Орле од левата страна до селото Долни Дисан, а потоа свртува кон југоисток и во Вардар се влева на кота од 122 метри надморска височина, источно од селото Тремник.

## Хидрографски и водостопански одлики

Дисанска Река тече во должина од 17 километри и зафаќа сливна површина од 29 км2. Извирајќи на 820 и влевајќи се во Вардар на 122 метри надморска височина таа има релативен пад од 41‰. Поради варовничкиот состав на карпите во нејзиниот изворишен дел водата од Дисанска Река се одликува со голема чистина и добар квалитет за пиење. Затоа од нејзиниот силен извор е спроведена и водата за водоводот кој ги снабдува селата Горни, Долни Дисан и Вешје. Над селото Горни Дисан крај изворот на реката во месноста наречена Брегот, во околината на изворот постои чешма кој се напојува со вода директно од планината Кожуф. По средното и долното течение на реката во селата Долни Дисан и Тремник нејзината вода се користи за наводнување на бавчите и градините насадени со домат, пиперки, краставици во дворовите како и на лозјата, а од нејзините води се напојува и добитокот.

## Галерија


Податотека:Дисанска Река во Горни Дисан.JPG|Дисанска Река на влезот на Горни Дисан
Податотека:Дисанска Река низ Долни Дисан.JPG|Дисанска Река низ Долни Дисан
Податотека:Импровизиран мост на потокот во „Долни Дисан“.JPG|Дисанска Река низ Долни Дисан


## Наводи

## Надворешни врски

Категорија:Реки во Македонија
Категорија:Општина Неготино
Кој ја донесе Дорентина

**Кој ја донесе Дорунтина** — роман создаден од Исмаил Кадаре.

## Поврзано
* Кој ја донесе Дорунтина (филм)

## Надворешни врски
* Книгата во ПДФ издание 

Категорија:Иамаил Кадаре
Категорија:Романи
Хазби Лика

**Хазби Лика** (албански: *Hazbi Lika*; , ) — македонски политичар, поранешен член на терористичка ОВК и ОНА и поранешен градоначалник на Тетово. На 27 јуни 2003 бил назначен на местото заменик министер за внатрешни работи.

Лика бил командант во Тетовско за време на конфликтот во 2001 година и е едно од имињата од ОНА што најмногу се споменуваа дека стојат зад масакрот на македонските безбедносни сили во Вејце. Лика бил командант на 112. бригада на ОНА. Бил градоначалник на Тетово од 2005 до 2009 година.

Според „Нова Македонија“, Лика ја оштетил општина Тетово за три милиони евра додека раководел со неа. Тој денес е член на ДУИ и претседател на партискиот огранок во Тетово. Во 2017 бил именуван за вицепремиер за спроведување на Рамковниот договор во владата на Зоран Заев.

## Наводи

## Надворешни врски

Категорија:Македонски Албанци
Категорија:Членови на ОНА
Категорија:Живи луѓе
Категорија:Вицепремиери на Македонија
Јанеби

**Јанеби** () — општина во округот Шлезвиг-Фленсбург, во Шлезвиг-Холштајн, Германија.

## Наводи

Категорија:Шлезвиг-Фленсбург
Јерисхе

**Јерисхе** (; ) — општина во округот Шлезвиг-Фленсбург, во Шлезвиг-Холштајн, Германија.

## Наводи

Категорија:Шлезвиг-Фленсбург
Егебек (амт)

мини|Поглед кон црквата во Егебек

**Егебек** () — општинска заедница во округот Шлезвиг-Фленсбург, во Шлезвиг-Холштајн, Германија. Седиштето на општинската заедница е во Егебек.

Општинската заедница Егебек се состои од следниве општини:

# Егебек
# Јанеби
# Јерисхе
# Јерл
# Лангштет
# Золеруп
# Зидерхакштет
# Вандеруп

Категорија:Општински заедници во Шлезвиг-Холштајн
Егебек

**Егебек** (; ) — општина на реката Трене во округот Шлезвиг-Фленсбург, во Шлезвиг-Холштајн, Германија. Се наоѓа на околу 17 километри северозападно од градот Шлезвиг и 18 километри јужно од Фленсбург.

Општината претставува административно седиште на истоимената општинска заедница.

## Наводи

Категорија:Шлезвиг-Фленсбург
Еналаприл

**Еналаприлот** е инхибитор на ангиотензиниот претворачки ензим (АКЕ) кој се користи во третман на хипертензија. АКЕ го претвори пептидниот хормон ангиотензин I во ангиотензин II. Еден од ефектите на ангиотензин II е вазоконстрикција на крвните садови, што резултира со зголемување на крвниот притисок. АКЕ инхибиторите, како еналаприлот, ја спречуваат тоа претворање а со тоа и ефектите на ангиотензинот II.

Во 2024, е втор најчесто пропишуван лек во Македонија, со повеќе од 1,5 милиони рецепти.

## Наводи

Категорија:АКЕ инхибитори
Категорија:Пролекови
Категорија:Карбоксилатни естри
Категорија:Неопходни лекови според Светската здравствена организација
Категорија:Карбоксилни киселини
Steam (софтвер)

**Steam** (се чита: *Стим)* — интернет-заснована дигитална распределба, мултиплеер и социјално-вмрежана платформа развиена од страна на Valeve Corporation. Steam овозможува на корисникот инсталација и автоматско ажурирање на игри на повеќе компјутери и комуникациона заедница како листа од пријатели групи, облак зачувување и in-game “глас” и чат разговори. Софтверот обезбедува слободно користење на апликациониот програmски интерфејс (API) наречен Steamworks, кој програмерите можат да интегрираат број на функции во Steam,вклучувајќи вмрежување и matchmaking,микро-трансакции итн.

Иако првично Steam е развиен за користење на Microsoft Windows, може да се користи и на верзиите на OS X и Linux, како и со ограничена функција на верзијата за PlayStation 3 конзолата која исто така е развиена. Постоии и апликација за iOS и Android, но само за разговор и купување на Steam.

Почнувајќи од јануари 2014 година,со вкупно 3000 игри кој се достапни преку Steam има 75 милиони активни корисници.

## Наводи

## Надворешни врски

*
*Steamworks — Steamworks information
*The Steam Community — web access to Steam's social network
*Valve Developer Community/Steam — Steam category on the official VDC wiki

Категорија:Valve Corporation
Ангиотензин

**Ангиотензин** е пептиден хормон кој предизвикува вазоконстрикција, и последователно зголемување на крвниот притисок.

## Претходник и видови на ангиотензин
### Ангиотензиноген
Ангиотензиногенот е α-2-глобулин кој се произведува претежно во црниот дроб и се ослободува во циркулацијата.

Ангиотензиногенот претставува супстрат за ренинот. Хуманиот ангиотензиноген е долг 453 аминокиселини, но кај другите видови ангиотензиногенот има различна големина. Првите 12 аминокиселини се најзначајни за неговата активност.

:Asp-Arg-Val-Tyr-Ile-His-Pro-Phe-His-Leu-Val-Ile-...

### Ангиотензин I

:Asp-Arg-Val-Tyr-Ile-His-Pro-Phe-His-Leu | Val-Ile-...

[мини|[Ренин–ангиотензин–алдостерон системот|480x480px]]

Ангиотензин I се формира преку дејството на ренинот врз ангиотензиногенот. Ренинот ја раскинува пептидната врска помеѓу резидуите на леуцин (Leu) и валин (Val) на ангиотензиногенот, при што се создава ангиотензин I, пептид изграден од 10 аминокиселини.

Ангиотензинот I нема биолошка активност и претставува претходник на ангиотензинот II.

### Ангиотензин II

:Asp-Arg-Val-Tyr-Ile-His-Pro-Phe | His-Leu

Ангиотензинот I се претвора во ангиотензин II (AII) преку отстранување на две C-терминални резидуи, преку дејството на ензимот *[[ангиотензинскопретворачки ензим]]* (АКЕ), примарно во белите дробови (но исто така и во ендотелните клетки и епителните клетки во бубрезите).

Категорија:Пептидни хормони
Категорија:Гени на хромозомот 1
Горан Петровиќ

**Горан Петровиќ** (,  - ) — српски писател и академик. Бил меѓу најзначајните и најчитаните современи српски прозни писатели. Членувал во Српската академија на науките и уметностите (САНУ).

## Животопис
Петровиќ е роден во Краљево, Србија во 1961 година. Студирал на Филолошкиот факултет на Белградскиот универзитет, на групата за југословенска и српска книжевност. Подолг период работел како библиотекар во градската библиотека во Жича, на педесет метри од манастирот Жича, а работел и како уредник на списанието „Повеља“ при градската библиотека во Краљево. Подоцна се преселил во Белград.
На 1 ноември 2012 година бил избран за дописен член на САНУ. Исто така, тој е член на Српското книжевно здружение и на Српскиот ПЕН центар.

## Творештво
Петровиќ објавил следниве дела: „Совети за полесен живот“ (куса проза, 1989), „Атлас обиколен со небото“ (роман, 1993), „Остров и околните раскази“ (раскази, 1996), „Опсадата на црквата Свети Спас“ (роман, 1997), роман „Ситничарницата Кај среќната рака“ (роман, 2000), „Ближните“ (раскази, 2002), „Сè што знам за времето“ (кратка проза, 2003), „Скеле“ (драма, 2004), „Разлики“ (раскази, 2006), „Под таванот кој се лупи“ (кино-новела, 2010). Неговите книги се печатени во над 50 изданија, а се објавени на повеќе светски јазици. На македонски јазик се објавени „Ситничарница кај среќната рака“ (издание на СЗМ, Скопје, 2007, во превод на Гордана Јовиќ Стојковска) и „Опсадата на црквата Св. Спас“ (издание на „Гетон“, Скопје, 2014).

За своите книжевни дела, Горан Петровиќ се стекнал со многу значајни книжевни награди, меѓу кои: книжевната стипендија на Фондот „Борислав Пекиќ“, наградата „Просвета“, наградата „Меша Селимовиќ“, наградата „Рачанска повелба“, наградата „Златниот бестселер“, наградата на Народната библиотека на Србија за најчитаната књига, НИН-овата награда (за романот „Ситничарницата Кај среќната рака“, 2001), Октомвриската награда на градот Краљево, наградата „Борисав Станковиќ“, наградата „Иво Андриќ“ и наградата „Лаза Костиќ“.

## Дела
* *Савети за лакши живот* (1989)
* *Атлас описан небом* (1993)
* *Острво и околне приче* (1996)
* *Опсада цркве Светог Спаса* (1997)
* *Ситничарница Код срећне руке* (2000, македонско издание 2007 г.)
* *Ближњи* (2002)
* *Све што знам о времену* (2003)
* *Скела* (2004)
* *Разлике* (2006)
* *Претраживач* (2007)
* *Испод таванице која се љуспа* (2010) 
* *Матица* (2011)
* *Унутрашње двориште* (2018)
* *Папир са воденим знаком* (2022)
* *Иконостас* (2022)

## Наводи

Категорија:Српски писатели
Категорија:Српски раскажувачи
Категорија:Српски романописци
Категорија:Добитници на Андриќевата награда
Категорија:Добитници на НИН-овата награда
Категорија:Академици на САНУ
Категорија:Апсолвенти на Белградскиот универзитет
Карач

**Карач** — туристичка населба на брегот на Дојранското Езеро. Се наоѓа помеѓу Нов и Стар Дојран, односно вреднаш пред влезот во Стар Дојран. Населбата се состои од викендички и хотелот Пелагонија. Во населбата постои и плажа која се средена и адаптирана на современите потреби.

## Наводи

Категорија:Знаменитости во Дојран
Категорија:Одморалишни населби во Македонија
Универзитет за информатички науки и технологии „Св. Апостол Павле“

**Универзитет за информатички науки и технологии „Св. Апостол Павле“** (кратенка: **УИНТ**; ) — државен универзитет, кој се наоѓа во Охрид, Македонија.

УИНТ е основан од Собранието на Република Македонија со Акт за основање на Универзитетот за информатички технологии  во 2008 година. Во 2010 година, студентите од УИНТ го создадоа првиот суперкомпјутер во Република Македонија .

Меѓународниот карактер на универзитетот се забележува со фактот што УИНТ има мултикултурна популација на студенти од повеќе од 40 земји низ светот, вклучувајќи ги и домашните студенти. Повеќе од 450 домашни и странски студенти студираат на УИНТ. УИНТ има добиено акредитација за 15 додипломски и постдипломски програми и секоја од нив се спроведува на англиски јазик.  Согласно академското рангирање на универзитетите во светот за 2013/2014 година, УИНТ е рангиран помеѓу првите 4 од 20 универзитети во Република Македонија .

УИНТ содржи пет факултети:
* Факултет за комуникациски мрежи и безбедност
* Факултет за компјутерски науки и инженерство
* Факултет за информациски системи, визуелизација, дигитална, мултимедијална и анимациска техника
* Факултет за применети информатички технологии, машинска интелигенција и роботика
* Факултет за информатички и комуникациски науки

УИНТ има воспоставено меѓународна соработка и билатерални меморандуми за соработка со повеќе светски универзитети:
* Универзитет Оукланд, Рочестер, Мичиген, САД 
* Универзитет Истанбул, Истанбул, Турција
* Универзитет Чумхуријет, Сивас, Турција
* Технички Универзитет Клуж-Напока, Клуж-Напока, Романија
* Западен Универзитет Темишвар, Темишвар, Романија 
* Универзитет Елизад, Ондо, Нигерија
* Универзитет Ќутахја Думлупнар, Ќутахја, Турција.

## Наводи

## Надворешни врски
* Официјална страница 

Категорија:Државни универзитети во Македонија
Категорија:Образованието во Охрид
Категорија:Појавено во 2009 година во Македонија
Фудбалска лига на Англија Чемпионшип 2014-2015

**Фудбалска лига на Англија Чемпионшип 2020-2021** била 112-тата сезона на второто ниво на англискиот фудбал, односно 11-та под името Чемпионшип.

Првото место го освоила екипата на Борнмут, која заедно со Вотфорд изборила директна промоција во Премиер лигата, додека Норич им се приклучил подоцна како победник во плејофот.

Најдобар стрелец на сезоната бил Дерил Марфи од Ипсвич Таун со 27 гола.

## Завршна табела

**Легенда:**

## Плејоф

## Список на стрелци
*<small>Ажурирана на 4 мај 2015</small>*
[thumb|300px|right|[Дерил Марфи (од Ипсвич Таун) бил најдобар стрелец во сезоната со 27 постигнати гола.]]

## Надворешни врски
* Сезона 2014-2015 на soccerway

## Наводи

Категорија:Фудбалот во Англија
Категорија:Чемпионшип сезони
Капачни гекони

**Капачни гекони** () — семејство гекони кое се состои од 30 видови од 6 рода. Се среќаваат во Азија, Африка и Северна Америка. Својствено за членовите на ова семејство е тоа што немаат лепливи стапала, но, за разлика од другите гекони, имаат подвижни очни капаци.

Мошне понат вид од ова семејство леопардовиот гекон (*Eublepharis macularius*), кој ужива популарност како домашен миленик.

## Родови
Семејството ги опфаќа следниве шест рода:

**[[Aeluroscalabotes]]* — мачкин гекон
**[[Coleonyx]]* — прстенест гекон
**[[Eublepharis]]* — леопардов гекон
**[[Goniurosaurus]]* — кинески капачни гекони
**[[Hemitheconyx]]* — африкански дебелоопашест гекон
**[[Holodactylus]]* — африкански канџест гекон

## Наводи

## Надворешни врски

* 

Категорија:Гекони
Фрушка Гора

**Фрушка Гора** (унгарски Tarczal, латински Alma Mons) — островска планина и национален парк во Срем. Најголем дел од Фрушка Гора се наоѓа во Војводина, додека мал дел е во источна Хрватска, Вуковарско-сремската жупанија.

Фрушка Гора се простире во должина од околу 75 км и ширина од 12 до 15 км и зафаќа површина од 255 -{км<sup>2</sup>}-. Фрушка Гора во 1960 година е  прогласена за Национален парк. Највисок врв е Црвени Чот (539 m).

## Потекло на името
Името „Фрушка“ потекнува од старословенскиот збор *Фруг*, синоним за Франките што дава значење на „планина на Франките“.

## Природни одлики
Фрушка Гора е островска, стара громадна планина. Највиок врв е Црвени Чот (539 м), а останатите значајни врвови се Стражилово (321 м), Иришки Венац (451 м) и Велики Градац (471 м).

### Растителен и животински свет
Долините и падините на Фрушка Гора се  покриени со ливади и падини. На падините постојат овоштарници и лозја, а делови поголеми од 300 метри се пораснати со густи листопадни шуми. На Фрушка Гора се наоѓа најголемата концентрација на липи во Европа. Околу 700 видови лековити билки растат  на оваа планина. Некои од  животинските видови се: срна, елен, муфлон, ласица, дива свиња, куна, дива мачка, шакал, зајак, итн.

## Култура
Најзначајниот споменик на културата на Фрушка Гора претставуваат шеснаесетте манастири  на српската православна црква, распоредени  по целата планина. Подигнати се како оставнина на српските владетели, откако во доцниот среден век под притисок на Турците, тежиштето на српското духовно и културно наследство е поместено на север.

## Наводи


Категорија:Планини во Србија
Категорија:МСЗП-Категорија II
Категорија:Срем
Смарагд

мини|десно|150п|Смарагд
мини|десно|250п|Смарагдот Гашала е еден од најголемите брусени Смарагди во  светот. Има 858 карати, кој е пронајден во 1967 година во рудникот Гашала во  Колумбија. Гашала Смарагдот сега се наоѓа во Смитсонијот институт во  Вашингтон Америка.

**Смарагд** (Be3Al2(SiO3)6) — вид на берилот. Бојата е зелена со хром во траги, а понекогаш и ванадијум. Посебно е ценет по тежина и се смета како највреден драг камен. Берилот има тврдост од  7,5 до 8 по Мосовата скала за тврдост. Сепак делотворната тврдост на Смарагдот е помала поради фрактурата и инклузијата. Повеќето од Смарагдите имаат доста инклузија (убацени  делови) така што полесно се кршат  отколку што би се очекувало по степенот на тврдост.

Смарагдот се јавува во многу нијанси на зелени и плавозелени бои. Постои широк спектар на видливост, кој зависи од инклузијата и расцепот на кристалот . Најценети се оние јасни камење со темна боја, но жива боја.

Во античко време Смарагдите се копале во Египет, Австрија и во Свати во Северен Пакистан. Редок тип на Смарагди, таканречени трапиш, се наоѓаат во Колумбија. Колумбиските Смарагди се најценети по изглед и видливост. Исто така добри Смарагди се копаат и во: Замбија, Бразил, Зимбамбве, Мадагаскар, Пакистан, Индија, Авганистан и Русија. Вредноста на Смарагдите зависи од брусењето, бојата и видливоста.

## Наводи

Категорија:Скапоцени камења
Категорија:Берили
Душан Ковачевиќ

**Душан Ковачевиќ** (Мрѓеновац кај Шабац, 12 јули 1948) е српски академик, драмски писател, сценарист и театарски работник. Гимназија завршил во Нови Сад 1968. година. Академија за театар, филм, радио и телевизија студирал во Белград, дипломирал на отсек за Драматургија 1973. година.

## Работа и дела
Душан Ковачевиќ е автор на голем број драмски дела со комична содржина во кои е застапена и гротеската, односно присуство на смешно и крајно сериозно, убаво и грдо, стилизирано и недоквакано, традиционално и малограѓанско. Таквата слика на општествената стварност и актуелниот живот станува не само препознатлива туку и потполна и комплексна. Во неговите остварувања се бришат оштрите жанровски разлики и доаѓа до преплетување на комедија на карактер, комедија на табиет, фарса и драма во потесна смисла, впрочем како што е испреплетен и самиот живот. Често, као драмски писател, се споредува со Бранислав Нушиќ.

Најпознати негови остварувања се:
* *Маратонците го трчаат почесниот круг* (1972), 
* *[[Радован III]]* (1973), 
* *Пролет во јануари* (1977), 
* *Свемирски змеј* (1977), 
* *Луминација на село* (1978), 
* *Кој тоа таму пее* (1980),
* *Собирен центар* (1982), 
* *Балкански шпион* (1983), 
* *Свети Ѓорѓи ја убива аждајата* (1984), 
* *Клаустрофобична комедија* (1987), 
* *[[Професионалец (театарска претстава)|Професионалец]]* (1990), 
* *Урнебесна трагедија* (1991), 
* *Лари Томпсон, трагедија на една младост* (1996), 
* *Контејнер со пет ѕвездички* (1999), 
* *Доктор Шустер* (2000), 
* *20 српски поделби (на Србите на Срби)* (2008),
* *Генерална проба на самоубиство* (2010),
* *Живот во тесни чевли* (2011),
* *Реинкарнација* (2011).

Го напишал сценариото за филмот на Емир Кустурица, Подземје.

## Теми
Во сите овие дела Душан Ковачевиќ ги дава сите аспекти од секојдневниот живот, обојувајќи го од време на време и со алузии на политика и сè што таа носи со себе. Дејствието во неговите дела опфаќа обично повеќе нивоа на општествениот живот, разни занимања и идеолошки определувања во времето кое ни е блиско и по содржините многу препознатливо.

Ја објавил книгата „Век, календар за годините кои поминале“ (1998). Живее и работи како професионален писател во Белград.

## Награди
* „Награда Радоје Домановиќ“ за целокупен придонес за српската книжевна сатира 
* „Награда Зоран Радмиловиќ“ за животно дело, 2012. во Зајечар

Категорија:Родени во 1948 година
Категорија:Луѓе од Шабац
Категорија:Српски писатели
Категорија:Српски драматурзи
Категорија:Српски сценаристи
Категорија:Српски драмски режисери
Категорија:Академици на САНУ
Категорија:Апсолвенти на Белградскиот универзитет
Пред полноќ

мини|Џули Делпи и Итан Хоук, црвениот тепих за премиерата на „Пред полноќ“
**„Пред полноќ“** (англиски: *Before Midnight*) е американски филм од 2013 година, во режија на Ричард Линклејтер. Главните улоги ги толкуваат: Итан Хоук, Џули Делпи и Аријана Лабед.

## Содржина
Двајца родители, Џеси (го игра Хоук) и Селин (ја игра Делпи), кои пред девет години се запознале во возот за Виена, сега живеат во Париз, каде ги одгледуваат своите ќерки-близначки. Истовремено, тие одат на одмор во Грција на покана на еден писател, пријател на Џеси. По завршувањето на одморот, Џеси треба да го испрати својот син од претходниот брак, Хенк, назад во САД, каде што живее детето, така што започнува да го преиспитува својот живот, загрозувајќи ја врската со Селин.

## Наводи
	

Категорија: Американски филмови
Категорија: Филмови на Ричард Линклејтер
Категорија: Филмови со Итан Хоук
Категорија: Филмови со Аријана Лабед
Категорија: Филмови со Џули Делпи
Категорија:Филмови на англиски јазик
Категорија:Филмови од 2013 година
Категорија: Филмови за семејства
Досието Пеликан (филм)

**Досието Пеликан** е американски филм, во режија на Алан Пакула. Главните улоги ги толкуваат: Џулија Робертс и Дензел Вашингтон.
## Содржина
Една студентка по право (ја игра Робертс) е упорна во разоткривањето на двојното убиство во Врховниот суд...

## Наводи

Категорија:Американски филмови
Категорија:Филмови на Алан Пакула
Категорија:Филмови со Дензел Вашингтон
Категорија:Филмови со Џулија Робертс
Категорија:Филмови на англиски јазик
Категорија:Филмови од 1993 година
Мачорот во чизми (филм од 2011)

**Мачорот во чизми** (англиски: *Puss in Boots*) е американски анимиран филм од 2011 година, во режија на Крис Милер. Гласовите ги позајмуваат: Селма Хаек, Зак Галифијанакис, Били Боб Торнтон, Антонио Бандерас итн.  

## Содржина
Кога биле мали, Мачорот в чизми (гласот го позајмува Бандерас) и Хампти Дампти (гласот го позајмува Галифијанакис) биле најверни другари, живеејќи во дом за сираци. Кога Хампти ограбува кочија со пари, за тоа е обвинет и Мачорот, по кого се распишува потерница. Затоа, тој мора да ја докаже својата невиност и се обидува да ги украде волшебните гравчиња од криминалците Џек и Џил. Притоа, тој ја среќава мачката Кити (гласот го позајмува Хаек), која го носи кај Хампти. Сеќавајќи се на предавството на Хапмти, Мачорот е непријателски настроен кон него, но сепак тие заедно одат на небото, во замокот на џинот и ја крадат златната гуска. Потоа, Мачорот се враќа во градот од каде бил прогонет, но повторно доаѓа до израз алчноста на Хампти.

## Наводи

Категорија:Американски филмови
Категорија:Цртани филмови
Категорија:Филмови на англиски јазик
Категорија:Филмови на Крис Милер
Категорија:Филмови со Селма Хаек
Категорија:Филмови со Зак Галифијанакис
Категорија:Филмови со Били Боб Торнтон
Категорија:Филмови со Антонио Бандерас
Категорија:Филмови од 2011  година
Ивановото детство

мини|Серија гравури „Апокалипса“ од Албрехт Дирер, 1496-1498
**Ивановото детство** (руски: *Иваново детство*)  советски филм од 1962 година во режија на Андреј Тарковски (неговото прво остварување). Автори на сценариото се Владимир Богомолов и Михаил Папава, а главните улоги ги толкуваат: Николај Бурљаев, Валентин Зубков, Евгениј Зариков, Степан Крилов, Валентина Малјавина, Ирина Тарковска, Николај Гринко, Андреј Кончаловски итн. Филмот, кој е снимен во црно-бела техника е снимен според расказот „Иван“ на Владимир Богомолов. Во 1962 година, филмот ја освоил наградата „Златен лав“ на Венецијанскиот филмски фестивал.

## Содржина
Детството на Иван (го игра Бурљаев) е грубо прекинато од Втората светска војна. Неговите родители загинале, а тој не сака да оди во дом за сираци. Истовремено, Иван е обземен од омраза кон нацистичкиот окупатор и сака да даде свој придонес во борбата против него. Затоа, тој ѝ дава  информации на Црвената армија за движењето на германската војска при што често го доведува во опасност својот живот. Еднаш, навечер, тој ја препливува реката и доаѓа со важни информации во редовите на Црвената армија. Таму го дочекува младиот офицер Галцев (го игра Зариков), кој не верува во зборовите на Иван, но за брзо време се уверува во бестрашноста на момчето.

Тој, офицерот Холин (го игра Зубков) и војникот Катасонов (го игра Крилов) се многу загрижени за животот на Иван, но тој не сака да го прифати предлогот да се запише во военото школо. Додека траат борбените дејства, Иван се сеќава на безгрижните денови пред војната, на игрите со другарчињата и на својата мајка (ја игра Тарковскаја). Пред почетокот на офанзивата, Холин и Галцев го пренесуваат Иван преку реката, на територијата што ја контролира окупаторот. По завршувањето на војната, Галцев ги прегледува документите што зад себе ги оставиле нацистите и дознава дека Иван бил обесен.

## Наводи

Категорија: Советски филмови
Категорија: Руски филмови
Категорија:Филмови за Втората светска војна
Категорија: Филмови на руски јазик
Категорија: Филмови на Мосфилм
Категорија: Филмови на Андреј Тарковски
Категорија: Филмови со Степан Крилов
Категорија: Филмови со Николај Бурљаев
Категорија: Филмови со Ирина Тарковска
Категорија: Филмови со Николај Гринко
Категорија:Филмови од 1962 година
Категорија: Црно-бели филмови
Категорија: Филмови чие дејствие се одвива во Русија
Категорија: Филмови засновани на раскази
Категорија:Филмови наградени со Златен лав
Флавоноид

[thumb|upright|Молекулска структура на скелетот на [флавоните (2-фенил-1,4-бензопирон)]]
**Флавоноиди** (од латинскиот збор *flavus* што значи жолто) се класа на растителни вторични метаболити.

Хемиската структура им се состои од скелет изграден од 15-јаглеродни атоми, кој се состои од два фенилни прстени (A и B) и хетероцикличен прстен (C). Оваа јаглеродна структура скратено се запишува C6-C3-C6. Според номенклатурата на МСЧПХ,
можат да бидат класифицирани на:
**флавоноиди* или *биофлавоноиди*
**[[изофлавоноид]]и*, деривати на 3-фенилхромен-4-он (односно 3-фенил-1,4-бензопирон)
**[[неофлавоноид]]и*, деривати на 4-фенилкумарин (односно 4-фенил-1,2-бензопирон)

## Подгрупи
Карактеризирани се над 5000 флавоноиди во природата од различни растенија. Тие се класифицирани во зависност од нивната хемиска структура, и вообичаено се поделени во следниве подгрупи:

### Антоцијанидини
мини|десно|Флавилиум јон
Антоцијанидините се агликони на антоцијанините; се јавуваат како **[[флавилиум]]** (2-фенилхроменилиум) јони.
*:**Примери**: цијанидин, делфинидин, малвидин, пеларгонидин, пеонидин, петунидин

### Антоксантини
Антоксантините се поделени во две групи:

### Флаванони
Флаванони

### Флаваноноли
Флаваноноли

### Флавани
thumb|right|Флаванска структура
Вклучуваат флаван-3-оли (флаваноли), флаван-4-оли и флаван-3,4-диоли.

## Наводи

Категорија:Флавоноиди
Категорија:Антиоксиданси
Категорија:Исхрана
Категорија:Хранливи материи
Список на гуштери во Македонија

Ова е список на досега забележаните гуштери кои живеат во Македонија, подредени по родови.

;род гуштери (*Lacerta*)
* голем зелен гуштер (*Lacerta trilineata*)
* зелен гуштер (*Lacerta viridis*)
* планинска гуштерица (*Lacerta agilis*)

;род ѕидни гуштери (*Podarcis*)
* ѕиден гуштер или скалеста гуштерица (*Podarcis muralis*)
* македонска гуштерица (*Podarcis erhardii*)
* полска гуштерица (*Podarcis tauricus*)

;род кратконоги гуштери (*Ablepharus*)
:: кратконого гуштерче (*Ablepharus kitaibelii*)

;род кривопрсти гекони (*Cyrtopodion*)
* балкански гекон или Кочиев гекон (*Cyrtopodion kotschyi*)

;род лушпести гуштерици (*Algyroides*)
* лушпеста гуштерица (*Algyroides nigropunctatus*)

;род лушпести слепоци (*Pseudopus*)
* живороден гуштер (*Zootoca vivipara*)
* змијогуштер (*Pseudopus apodus*)

;род слепоци (*Anguis*)
* слепок (*Anguis fragilis*)

## Поврзано
* Список на змии во Македонија

## Наводи

## Надворешни врски


Категорија:Фауна на Македонија