open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Вија Асинарија

***Виа Асинарија*** бил древен римски пат кој започнувал од *Порта Асинарија* во Аурелијските ѕидини (Рим). Овој пат бил некако поврзан со *[[Вија Латина]]*, бидејќи се известува дека Белисариј, за време на неговото напредување кон Рим, ја напуштил *Вија Латина* за да влезе во градот преку *Порта Асинарија*; второто се сметало за еден од главните пристапи за оние кои доаѓале од југ, бидејќи во античко време не постоела Порта Сан Џовани од 17 век.

*Виа Асинарија* е спомната од Руф Фестус, кој во еден пасус  ја става помеѓу *Вија Ардеатина* и *Вија Латина*. Затоа историчарот сугерира дека нејзината рута, почнувајќи од *Порта Асинарија* кон источно од *Вија Латина*, морала да ја премине втората, бидејќи *Вија Ардеатина* е западно од *Вија Латина*, од другата страна на градската порта.За вистинската рута сè уште се дебатира меѓу историчарите, но веројатно првичното протегање на периферијата на Рим се совпаѓа со онаа на сегашната Вија Апија Нуова.
мини|383x383пкс| ''Porta Caelimontana'' (Арка на Долабела и Силанус), која Ниби ја посочува како почетна точка на ''Вија Асинарија''.
Антонио Ниби (цит. цит. 587) верува дека патот започнувал од *Порта Келимонтана*.

Џузепе Лугли ја потврдил својата маршрута низ *Порта Келимонтана* и *Порта Асинарија* и ја сметал за сервисен пат, наменет за попречно поврзување на групите *вили* „помеѓу Вија Ардеатина, Вија Апија, Вија Кастрименизе и можеби, исто така, Вија Латина, додека повторно не се поврзе со вториот во имот наречен Roma Vecchia“. 

## Наводи

## Библиографија
* ''Преку Асинарија'' во Платнер и Ешби, *топографски речник на антички Рим* .
* Антонио Ниби, *[https://books.google.com/books?id=qVYPAAAAQAAJ Анализа историко-топографија-антикварија дела карта де'динторни ди Рома томо III]*, Рим 1837 г.

Категорија:Римски патишта
Вија Аргентарија

**Вија Аргентарија** (латински „Сребрен пат“) - римска и средновековна трговска рута низ Динаридите. Името го добила по римското сребро што се транспортирало помеѓу ковачницата во Салона, рудниците за сребро источно од Илиџа и во Сребреница и ковачницата во Сирмиум.   На јужниот крај, ги поврзувала областите на денешен Солин и Сплит, североисточно преку Динаридите почнувајќи од Клис и Сињ, со централна Босна, свртувајќи кон север по Дрина и поврзувајќи ја денешна Сремска Митровица .

## Наводи

## Извори
* 
* 

Категорија:Србија во средниот век
Категорија:Босна и Херцеговина во средниот век
Категорија:Трговски патишта
Категорија:Римски патишта
Еберхард III (гроф на Виртемберг)

**Еберхард III** познат како **Климент** (германски: *Eberhard*; 1364 – 16 мај 1417, во Гепинген) — гроф на Виртемберг. Тој владеел од 1392 до 1417 година.

Внук на Еберхард II, преку неговиот син Улрих. Неговото владеење било забележано со политика на зачувување на мирот со склучување сојузи со соседните кнежевства и царски градови. Примерите се сојузи со 14 горно-швабски градови, склучени на 27 август 1395 година и сојузот на Марбах во 1405 година.

Категорија:Родени во 1364 година
Категорија:Починати во 1417 година
Категорија:Грофови на Виртемберг
Улрих IV (гроф на Виртемберг)

**Улрих IV** (германски: *Ulrich*; 1315 – 1366) — гроф на Виртемберг. Тој владеел заедно со неговиот брат Еберхард II од 1344 до 1362 година.

За време на неговото владеење стоел во сенката на својот брат Еберхард II. Поради тоа привремено се стремел кон поделба на царството. Ова е причината зошто Еберхард II го принудил да потпише договор со кој се утврдила неделивоста на грофовијата на 3 декември 1361 година. Набргу потоа Улрих се откажал од своето учество во владата на Виртемберг на 1 мај 1362 година.

Улрих IV се оженил со грофицата Катарина фон Хелфенштајн пред 1350 година, но немал деца.

Категорија:Родени во 1315 година
Категорија:Починати во 1366 година
Категорија:Грофови на Виртемберг
Вија Понтика

**Вија Понтика** (латински: Via Pontica; во превод: Понтски пат) ― антички римски пат во Тракија покрај Црното Море, почнувајќи од Византион и поминувајќи низ Деултум (денес Дебелт), Акве Калиде (денес во близина на Бургас), Аполонија, Месембрија, Одесос, Визона и Калиакра (денес во Бугарија); а потоа преку Калатис, Томис и Истрос (денес во Романија).
[мини| Аполонија Созопол ([Појтингерова табла).]]

## Патека за преселба на птиците
Денес, името „Вија Понтика“ е дадено на втората по големина рута за преселба на птиците во Европа, преку западниот дел на Црноморскиот Биогеографски Регион. Птиците преселници ги користат крајбрежните езера, мочуриштата и лагуните зад брегот, а некои презимуваат во овие мочуришта. Делтата на Дунав е најпозната од мочуриштата. За прв пат во орнитологијата поимот „Вија Понтика“ го употребил бугарскиот орнитолог Николај Боев (1922-1985) за да го означи западниот црноморски преселнички начин на птици.

## Археолошки проект во Бугарија
Во 2010 година, Божидар Димитров, директор на Националниот историски музеј и Симеон Ѓанков, вицепремиер, го започнале проектот „Вија Понтика“ за обновување на дваесет антички утврдувања долж брегот на Црното Море. Тие започнуваат од најјужната точка на Резово и го опфаќаат целото бугарско крајбрежје до Калиакра. Како резултат на оваа работа, откриени се неколку нови археолошки наоѓалишта, вклучувајќи го и утврдувањето Акра во близина на тракиска Аполонија, сегашен Созопол.

## Наводи

Категорија:Римски градови во Турција
Категорија:Римски патишта
Категорија:Римски патишта во Романија
Категорија:Римски наоѓалишта во Бугарија
Категорија:Римска Тракија
Вија Милитарис

[десно|мини|360x360пкс| [Балкан, вклучително и Вија Милитарис, во доцната антика.]]
**Вија Милитарис** (латински: Via Militaris; во превод: Воен пат) или Вија Дијагоналис (латински: Via Diagonalis; во превод: Дијагонален пат) ― антички римски пат, почнувајќи од Сингидунум (денес српскиот главен град Белград), поминувајќи покрај брегот на Дунав до Виминакиум (близу денешен Костолац), преку Наисус (денешен Ниш), Сердика (денешка Софија), Филипопол (денешен Пловдив), Адријанопол (денешен Одрин во Источна Тракија во Турција) и стигнување до Константинопол (денешен Истанбул). Овој пат бил поврзан со Вија Егнација со други патишта: патот по реката Аксиј (или Вардар), патот од Сердика до Солун по реката Стримон (или Струма) и патот од Филипопол до Филипи.

Изградена е во 1 век од нашата ера. Должината од Сингидунум до Константинопол била 924 километри.

За време на првите европски освојувања на Отоманлиите, патот Орта кол (во превод: С*редна рака*) го следел текот на Вија Милитарис.

Во мај 2010 година, додека се работело на Паневропскиот коридор X во Србија, добро сочуваните остатоци од патот биле ископани во Димитровград. Патот широк осум метри бил изграден од големи камени блокови и имал две ленти.

## Клучни градови
[десно|мини|240x240пкс| Комбинирана карта на Вија Милитарис и [Вија Егнација|Вија Игнација со современи топоними и граници.]]

## Наводи

* Стивен Мичел: *The administration of Roman Asia from 133 BE to AD 250* in *Lokale Autonomie und römische Ordnungsmacht in den kaiserzeitlichen Provinzen vom 1. bis 3. Jahrhundert* (Oldenbourg Wissenschaftsverlag 1999,, S. 18) ( [ ограничена онлајн верзија (Google Books)] )
* Фред Синглтон, Фредерик Бернард Синглтон: *A Short History of the Yugoslav Peoples*. Cambridge University Press 1985, , S. 12 [ ограничена онлајн верзија (Книги на Google)] )

Категорија:Мизија
Категорија:Римска Србија
Категорија:Римски градови во Турција
Категорија:Римски патишта
Категорија:Римјанизацијата во Југоисточна Европа
Категорија:Римска Тракија
Категорија:Римски наоѓалишта во Бугарија
Категорија:Римски наоѓалишта во Србија
Вија Остиензис

**Вија Остиензис** (латински: Via Ostiensis, во превод: Остиски пат; , виа остиензе) ― важен римски пат во Стариот Рим. Водел на запад 30 км од градот Рим до неговото важно поморско пристаниште Остиа Антика, од кое го добило името. Патот започнувал во близина на Форум Боариум, минувал помеѓу ридот Авентин и реката Тибар по нејзиниот лев (источен) брег и ги напуштал градските Сервиски ѕидини преку Портата Тригемина. Кога биле изградени подоцнежните Аврелијановите ѕидини, патот го напуштал градот преку Остиската Порта (Porta Ostiensis) ( Порта Свети Павле). Во доцноантичката Римска Империја, трговијата претрпела економска криза, а Остија опаднала како важно пристаниште. Со придружниот раст на важноста на Вија Портуензис од времето на Константин наваму, онаа на Виа Остиенсис соодветно се намали. Денешниот пат Вија Остиензе (Via Ostiense), по слична патека, е главната врска на Рим со Остија (еден од квартовите на Рим во моментов) заедно со Виjа дел Маре. На пат кон Остија, патот минува покрај важната базилика Свети Павле надвор од ѕидините.

## Римски мостови
По должината на патот има остатоци од најмалку еден римски мост, кој е Мостот кај Тор ди Вале (италијански: Ponte presso Tor di Valle).

## Поврзано

* Римски пат
* Римски мост
* Римско инженерство
* Остјенсе

## Надворешни врски

* LacusCurtius - Via Ostiensis

Категорија:Улици во Рим
Категорија:Кварт XXXIV Лидо ди Остија Леванте
Категорија:Кварт X Остјенсе
Категорија:Кварт XXXII Еуропа
Категорија:Остија (Рим)
Категорија:Римски патишта во Италија
Категорија:Римски патишта
Спроводник (железнички службеник)

мини|278x278пкс|Спроводник во воз на Амтрак
**Спроводник** или **проводник** — вработен во железница што придружува патнички вагон по трасата и ги опслужува патниците. Работните должности на спроводникот се да го одржува вагонот, неговите системи за одржување во живот во работна состојба, да ги почитува мерките за безбедност на превозот и да им служи на патниците на патот.

## Наводи

Категорија:Занимања
Категорија:Железница
Категорија:Превоз
__СОСОДРЖИНА__
__ИНДЕКС__
Вија Портуензис

**Вија Портуензис** (латински: Via Portuensis, во превод: Портуски пат) ― античкоримски пат, кој водел до Портус изграден од Клавдиј на десниот брег на Тибар, на неговото устие. Почна од Емилијовиот мост, а првиот дел од неговиот тек е идентичен со оној на Виjа Кампана. Портуската порта на Аврелијановите ѕидови имала двоен лак, веројатно поради обемот на сообраќај што требало да го носи, но пренасочувањето се случило многу понатаму, веројатно на 1,5 км од портата. Вија Портуензис одела надесно во ридската земја, додека Вија Кампана се држела до долината на Тибар. Патиштата повторно се спојувале кај денешната Понте Галерија.

Со растот на важноста на Вија Портуензис од времето на Константин наваму, онаа на Вија Остиензис соодветно се намалила. Прокопиј, кој опишува како шлепите биле влечени по реката од волови што се движеле по неа, мора да ја опишува патеката за влечење, а не ниту Вија Портуензис, па дури и Вија Кампана, која на многу места е на прилично значително растојание од кривинскиот тек на реката.

Неговиот голем сообраќај предизвикал патот на крајот да биде преизграден со два напоредни патишта: едниот за сообраќај во една насока, а другиот за сообраќај од друга страна. Се смета дека бил првиот двоен коловоз во светот.

Денес, патот во Рим, наречен Вија Портуенсе (Via Portuense) следи сличен тек. Патот започнува денес од Порта Портезе и, по Понте Галерија, завршува во комуната Фjумичино.
Категорија:Римски патишта во Италија
Категорија:Римски патишта
Вија Кампана

**Виjа Кампана** (латински: Via Campana; италијански: *Via Antica Consolare campana*) ― еден од главните патишта на Римската Империја. Започнува во Флавискиот амфитеатар во Поцуоли и поминува низ неколку антички кратери, поминувајќи го градот Квалјано и завршува во Капуа каде се спојува со Вија Апија.

Во римскиот Кварт XIX е создадена „Новата Вија Кампана“ која има слична патека, но завршува на раскрсницата со дирамацијата на Вија Апија во градот Џуљано.

На четири километри од Поцуоли поминува низ кратерите на Кварто Флегрео кои го даваат своето име на блискиот град Кварто и минуваат низ Монтања Спаката, буквално пресек низ ѕидот на кратерот што го направиле Римјаните за да се овозможи патот да премине до спротивната страна на кратерот (каде што патот се искачува по падините наместо тоа). Преминот Монтања Спаката сега е совршено зачуван и е користен како главен пат во и надвор од градот. Циглите што Римјаните ги ставиле за да го спречат уривањето на ѕидот на кратерот сè уште може да се видат во одлична состојба на зачувување по должината на преминот. По должината на трасата може да се видат и различни римски катакомби и некрополи.

## Надворешни врски

* Монтања Спаката (Montagna Spaccata) на GoogleMaps
* Карта на дел од Via Antica Consolare Campana од Поцуоли до Quarto Flegreo

Категорија:Римски патишта во Италија
Прва Скопска ТВ

**Прва Скопска ТВ** — прва скопска регионална телевизија, основана во 1992 година.

## Наводи

## Емисии
* Магична сцена
* Урбани вести

## Надворешни врски
* www.prvaskopska.mk

Категорија:Телевизиски канали во Македонија
Категорија:Македонски медиуми
Категорија:Телевизии во Скопје
Арта (округ)

**Арта** () — округ во областа Епир, Грција. Административен центар е градот Арта.

## Географија
Округот Арта се граничи со окрузите Превеза на запад, Јанина на север, Трикала на североисток, Кардица на исток и Етолија-Акарнанија на југ.

## Општини
Округот Арта се дели на 4 општини. Тие се следниве (означени со бројки во инфокутијата):

* Арта (1)
* Георгиос Караискакис (2)
* Николаос Скуфас (4)
* Централна Џумерка (3)

## Сообраќај
Низ округот минуваат следниве патни сообраќајници:
* безрамка|30x30пкс Државен пат EO5 (Антирио - Месолонги - Агринио - Амфилохија - ...)
* безрамка|30x30пкс Државен пат EO21 (Превеза - EO5)
* безрамка|30x30пкс Државен пат EO30 (Арта - Пета - Вургарели - Месохора - ...)

## Наводи


Категорија:Арта (округ)
Категорија:Окрузи во Грција
Категорија:Епир (област)
Западни Судети

**Западни Судети** (; ; ) — геоморфолошки макрорегион, западниот дел од планинската група Судети на границата помеѓу Чешка, Полска and Германија. Се состојат претежно од планински венци. Се протегаат од реката Бубр на исток до Елба и Елпските Песочнички Планини на запад.

## Поделба
Западните Судети се поделени на разни целини (бројките се означени на картата):
*1 — Западнолужички Возвишенија
*2 — Горнолужичко Поле
*3 — Лужички Возвишенија
*4 — Житавска Котлина
*5 — Лужички Планини (вкл. Житавските Планини)
*6 — Језерско Подгорје
*7 — Јизерски Планини
*8 — Јештедско-козаковски Срт
*9 — Качавско Подгорје
*10 — Качавски Планини
*11 — Јелењогурска Котлина
*12 — Јановички Рудави
*13 — Крконоше
*14 — Крконошко Подгорје
*15 — Валбжишки Планини

## Наводи

Категорија:Судети
Категорија:Планински венци во Саксонија
Лудвиг I (гроф на Виртемберг-Урах)

**Лудвиг I** (германски: *Ludwig*; 31 октомври 1412 – 23/24 септември 1450, во Урах) — гроф на Виртемберг, кој владеел од 1419 до 1450 година. Тој бил син на грофот Еберхард IV и Хенриета од Мемпелгард.

По смртта на неговиот татко, грофот Еберхард IV, тој и неговиот брат Улрих V биле ставени под туторство од 1419 до 1426 година. Покрај неговата мајка Хенриета, ова старателство било извршено од официјални лица, таканаречениот *Regentschaftsrat* (Регентски совет).

По неговото полнолетство, Лудвиг владеел во Виртемберг од 1426 година. Прво владеел сам, а подоцна, почнувајќи од 1433 година, заедно со неговиот брат Улрих V. Лудвиг бил во брак со Мехтилд од Пфалц. Свадбата била прославена на 21 октомври 1436 година во Штутгарт. По венчавката на Улрих со Маргарет фон Клив, двајцата браќа се договориле за поделба на Виртемберг. Ова првично било ограничено на четири години, но станало трајно со Договорот од Ниртинген, потпишан на 23 јануари 1442 година.

Лудвиг го добил делот на Урах со териториите на југ и запад од грофовијата, вклучувајќи ги и териториите во Алзас. По смртта на Хенриета во 1444 година, Лудвиг го добил и Монбелијар. Лудвиг го преуредил Урах во негова резиденција и спроведувал активна политика за зајакнување на манастирите на својата територија.

Тој се обидел повеќе да го усогласи Виртемберг со династиите Вителсбах и Хабсбург. На пример, го поддржувал војводата Албрехт VI од Австрија во неговата борба против Стариот Швајцарски Сојуз.

Умрел во 1450 година како последица на чумата.

Категорија:Родени во 1412 година
Категорија:Починати во 1450 година
Категорија:Грофови на Виртемберг
Улрих V (гроф на Виртемберг)

**Улрих V** (германски: *Ulrich*; 1413 – 1 септември 1480, во Леонберг) — гроф на Виртемберг, кој владеел од 1419 до 1480 година. Тој бил син на грофот Еберхард IV и Хенриета од Мемпелгард.

Категорија:Родени во 1413 година
Категорија:Починати во 1480 година
Категорија:Грофови на Виртемберг
Лудвиг II (гроф на Виртемберг-Урах)

мини|232x232пкс|Грбот на домот на Виртемберг-Урах
**Лудвиг II** (германски: *Ludwig*; 3 април 1439, во Вајблинген – 3 ноември 1457, во Урах) — гроф на Виртемберг-Урах, кој владеел од 1450 до 1470 година. Тој бил син на грофот Лудвиг I и Мехтилд од Пфалц.

По поделбата на грофовијата Виртемберг, со Договорот од Ниртинген во 1442 година, тој бил израснат во Урах, главен град на новосоздадената грофовија Виртемберг-Штутгарт. По раната смрт на неговиот татко, Лудвиг I, настанал конфликт околу неговото туторство. На крајот, грофот на Виртемберг-Штутгарт, неговиот вујко Улрих V, добил влијание кон младиот гроф. Конечно Лудвиг II го презел одговорноста за владеење на 14-годишна возраст.

Поради лошото здравје, починал прерано во 1457 година на 18-годишна возраст.

Категорија:Родени во 1439 година
Категорија:Починати во 1457 година
Категорија:Грофови на Виртемберг
Еберхард I (војвода на Виртемберг)

**Еберхард I** (германски: *Eberhard*; 11 декември 1445 – 24 февруари 1496, во Тибинген) — гроф на Виртемберг, кој владеел од 1459 до 1495 година, а од јули 1495 година бил првиот војвода на Виртемберг. Тој е познат и како Еберхард Брадестиот.

Категорија:Родени во 1445 година
Категорија:Починати во 1496 година
Категорија:Грофови на Виртемберг
Категорија:Витези на Златното Руно
Категорија:Војводи на Виртемберг
Категорија:Личности овековечени во споменикот „Валхала“
Еберхард II (војвода на Виртемберг)

**Еберхард II** (германски: *Eberhard*; 1 февруари 1447, во Вајблинген – 17 февруари 1504, во Линденфелс) — владетел на Виртемберг од 1480 до 1498, првично како гроф на Виртемберг-Штутгарт до 1482 година, а подоцна војвода на Виртемберг од 1496 до јуни 1498 година.

Соборен од грофот Урах, кој повторно ги обединил двете половини од грофовијата, тој подоцна добил суверенитет над целиот Виртемберг како војвода Еберхард II. Но, набргу наидел на проблеми со благородништвото, кое го обезвластило, работејќи во тесна соработка со Максимилијан I, светиот римски цар. Тој побегнал во Улм, но бидејќи не нашол поддршка, бил принуден да ја прифати арбитражата за Хорб во 1498 година, која го соборила и протерала, во замена за годишна пензија од 6.000 гулдени.

Категорија:Родени во 1413 година
Категорија:Починати во 1480 година
Категорија:Грофови на Виртемберг
Категорија:Родени во 1447 година
Категорија:Починати во 1504 година
Категорија:Војводи на Виртемберг
Скеча (округ)

**Скеча** () — округ во областа Источна Македонија и Тракија, Грција. Административен центар е градот Скеча.

## Географија
Округот Скеча се граничи со Бугарија на север, окрузите Родопи на исток, Драма на северозапад и Кавала на запад.

Климата на округот е средноземна по должината на брегот, додека во планините е поостра.

## Општини
Округот Скеча се дели на 4 општини. Тие се следниве (означени со бројки во инфокутијата):

* Абдера (2)
* Мустафчево (3)
* Скеча (1)
* Топир (4)

## Наводи


Категорија:Скеча (округ)
Категорија:Окрузи во Грција
Категорија:Источна Македонија и Тракија
Баталјон „Боро Вукмировиќ“

**Баталјон „Борис Вукмировиќ“** ― воена единица, составена од политички затвореници од Тиранскиот затвор. Формиран (20 септември 1943 година) во реонот на планината Дајта во Албанија.

Бил формиран од 140 припадници на НОД од Косово и Метохија и од Македонија. По капитулацијата на Италија, по групи било организирано бегство од затворот. Партиската организација на Тирана и албанските партизани ги прифаќале овие групи во реонот на планината Дајта. Кон политичките затавореници се приклучила и група логораши од логорот *[[Порто Романо]]*. На планината Дајта, заатворениците биле вооружувани и увежбувани во ракување со оружјето. По десетдневни воени вежби, се упатиле кон Дебар (почеток на октомври). Во Дебарца им се приклучиле и околу 40 борци на шарпланинскиот НОПО. Учествувал во ослободувањето на Кичево (1 ноември 1943 година) и во борбите со германско-балистичките сили на планината Буковиќ, Кичевско (од 1 до 6 ноември 1943 година). При формирањето на Првата македонска народноослободителна ударна бригада (11 ноември 1943 година - во Сливово, Охридско), овој баталјон влегол во нејзиниот состав.

## Наводи


## Надворешни врски

* Во Дебрца одбележани 76 години од формирањето на Првата Македонско – косовска ослободителна ударна пролетерска бригада
* На денешен ден -11 ноември во 1943 е формирана ПРВАТА МАКЕДОНСКО-КОСОВСКА НАРОДНООСЛОБОДИТЕЛНА УДАРНА БРИГАДА
* Дебарца се сеќава на годишнината од формирањето на Првата Македонско-косовска ударна бригада 
* Сојузот на борци ќе го одбележи 11-ти Ноември во Сливово 

Категорија:Баталјони на НОВМ
Лилјана Манева

**Лилјана Манева** (Скопје, 16 април 1917 — Скопје, 20 јануари 2012) — македонска комунистка и првоборец. Носителка е на Партизанска споменица од 1941.

## Животопис
Родена е во Скопје на 16 април 1917 година. Гимназила завршила во родниот град, а студирала во Белград и на Филозофскиот факултет во Скопје. Од 1940 година била член на СКОЈ и КПЈ, од 1941 година член на МК на СКОЈ и од крајот на 1941 година член на МК на КПЈ. Во декември 1941 година била уапсена, а од мај 1942 година до почетокот на 1943 година протерана во селото Бабјак, Разлошко. По враќањето кон крајот на 1943 година била заменик политички комесар на чета на Народноослободителниот баталјон „Јордан Николов“ и во Третата македонска ударна бригада, секретар на Дивизискиот комитет на КПЈ при Четирисесет и втората дивизија на НОВЈ, а од ноември 1944 година и раководител на Персоналната служба на Првата корпусна област, како и на Политичката управа на генералштабот на НОВЈ.

Во периодот по ослободувањето била секретар на Околискиот и на Окружниот комитет на КПМ во Скопје, помошник во амбасадата на ФНРЈ во Софија, заменик министер за земјоделство, претседател на Главниот одбор на АФЖ за Македонија, републички и сојузен пратеник, секретар на Советот за народно здравје на НРМ, член на ЦК и на Организационо-политичкиот секретаријат на ЦК на СКМ, уредник на списанието „Просветна жена“, член на Главниот одбор на Сојузот на женските друштва на Југославија, потпретседател на Републичката конференција на ССРНМ, претседател на Одборот за внатрешна политика на Општествено-политичкиот совет на Сојузното собрание, главен уредник на Радио Скопје и прв директор на Македонската телевизија.

Починала на 20 јануари 2012 година во Скопје.

## Наводи

Категорија:Македонски општественици
Категорија:Македонски комунисти
Категорија:Македонски партизани
Категорија:Носители на Партизанска споменица од 1941
Баталјон „Рамиз Садику“

**Баталјон „Рамиз Садику“** ― воена единица, формирана од политичките затвореници и логораши од Косово, припадници на народноослободтелното движење, во *логорот „Герман“*, кај Бурела во Албанија, во текот на 1942-1943 година.

По капитулацијата на Италија, со помош на албанските партизани, околу 150 политички затвореници и логораши, претходно организирани во баталјонски состав, со целокупното раководство го напуштиле логорот и тргнале на пат за Дебар, кој пред тоа бил ослободен. Во почетокот на октомври, во селото Извор, Кичевско бил прогласен за Прв косовски баталјон. За кратко време, на македонска територија Баталјонот успеал наполно да се наоружа и веднаш почнал со борбени акции.

На 11 ноември 1943 година, во село Сливово, Охридско, влегол како еден од баталјоните во составот на Првата македонска народноослбодителна ударна бригада.

## Наводи


## Надворешни врски

* Првослав Пиво Караматијевиќ - Од борба (напад)- 1948, туш, 44х60 см Цртежот е дел од Колекцијата на Националната галерија.
* Дебарца се сеќава на годишнината од формирањето на Првата Македонско-косовска ударна бригада 
* Одбележување на 71-годишнината од Првата Македонско-косовска ударна бригада
* Одбележување на 71-годишнината од Првата Македонско-косовска ударна бригада
* Свечености по повод годишнината од формирањето на Првата Македонско-косовска ударна бригада и патронатот на ОУ „Дебрца” 

Категорија:Баталјони на НОВМ
Народноослободителен баталјон „Стив Наумов“

**Народноослободителен баталјон „Стив Наумов“** (позната и како *Овчаров баталјон*)— воена единицица на НОВ и ПОМ. Бил формиран во околината на Лерин на 11.ХI.1943 од делови на Битолскиот НОПО „Гоце Делчев“ и Преспанско-битолскиот НОПО „Даме Груев“ и веднаш водел борби со бугарските гранични единици во Преспанско, а потоа на 4.XII.1943 преминал во Дебрца каде што ѝ се приклучил на Првата македонско-косовска НОУ бригада во походот кон Меглен како нејзин петти баталјон. 
мини|лево|Борци од баталјонот „Стив Наумов“
При реорганизација на воените единици во јануари 1944 заедно со Бугарскиот НО баталјон „Христо Ботев“ влегол во Групата баталјони на ГШ на НОВ и ПОМ и заедно со Првата македонско-косовска НОУ бригада и Втората македонска народно-ослободителна бригада водел борби во Мрежичко и на подрачјето на Меглен, на планините Кожуф и Пајак против германските и бугарските сили, кои ја обезбедувале комуникацијата Скопје - Солун, сè до крајот на јануари 1944 година. Потоа групата баталјони водела борби кај с.Конско во Гевгелиско, Мегленско и потоа зеле учество во Февруарскиот поход од 31.I. до 25 февруари 1944 година. Подоцна, од крајот на февруари до крајот на август 1944, баталјонот дејствувал во составот на Третата македонска НО бригада, а потоа во составот на Седмата македонска НО ударна бригада.

## Наводи

Категорија:Баталјони на НОВМ
Баталјон „Јордан Николов“

**Баталјон „Јордан Николов“** (Прв Кумановски Народнослободителен баталјон „Јордан Николов - Орце“) — формиран во с. Пелинце, Кумановско, на 1 декември 1943 година, а расформиран во с. Жегљане, Кумановско, на 26 февруари 1944 година.

Баталјонот бил формиран од 116 борци на Скопско-кумановскиот НОПО и новопристигнати борци.

## Битки
Водел борби против четничките сили на Дража Михајловиќ, во Козјачијата кај селата Аљинце и Дренак (Битка кај Дренак, 10 декември), вршел диверзии на пругата Врање-Куманово-Романовце, водел успешни борби со бугарската војска и полиција во Кратовските села: Вакуф, Мургаш и Рударе (26 и 27 декември), кај с. Пелинце, Кумановско (Битка кај Пелинце, 13 јануари 1944), кај с. Билјача, Прешевско (7 февруари), ги напаѓал селските општини и одржувал политички собири по селата и го прибирал во Которлак, што окупаторот им го поделил на селаните за борба против партизаните и др.

Во јануари 1944 година, баталјонот бил опколен од бугарската војска и полиција, како и четниците на Козјак кои, со концентрични дејства на кумановско-врањското подрачје, сакале да го уништат. Баталјонот се извлекол од опкружувањето и кај селото Пелинце од заседа го нападнал бугарскиот полициски одред „*Бенковски“*, нанесувајќи му значителни загуби.

Во февруари 1944 година, заедно со Вториот јужноморавски НОПО и со Косовскиот баталјон, учествувале во нападите на непријателските упоришта и на помалите посади во поширокиот реон на Козјак. Во една од битките на 7 февруари кај Билјача (Кумановско-Прешевско) против бугарската војска и полиција, покрај другите загинал и командантот на Баталјонот, Христијан Тодоровски-Карпош.

Бидејќи нараснал на околу 250 борци, од неговиот состав и од новопристигнати борци бил формиран новиот Втор кумановски НО баталјон „Христијан Тодоровски - Карпош“ во с. Бајловце на 22 февруари, 1944 година.

При формирањето на Третата НОУБ, на 26 февруари, баталјонот влегол во нејзиниот состав.

## Учесници
* Исак Сион
* Христијан Тодоровски - Карпош, командир на првиот кумановски баталјон
* Антоние Филиповски – заменик-командир
* Томо Софрониевски – политички комесар
* Антоние Филиповски – политички комесар
* Вера Јоциќ – заменик-политички комесар на третиот баталјон
* Јордан Цеков – командир на чета
* Лилјана Манева – заменик-политички комесар на чета

## Поврзано

* Народноослободителна Војска на Македонија
* Список на баталјони на НОВМ

## Наводи


## Литература

* Куманово и Кумановско во НОВ 1941-1945. Документи, Куманово, 1988. 
* Спомен-зборник на загинатите борци од НОВ и жртви на фашистичкиот терор од Куманово и Кумановско 1941–1945, Куманово, 1976, 177–178.

Категорија:Баталјони на НОВМ
Категорија:Јордан Николов - Орце
Баталјон „Христијан Тодоровски - Карпош“

**Баталјон „Христијан Тодоровски - Карпош“** ― воена единица, формирана во село Бајловце, Кумановско, на 22 февруари 1944 година од делови на баталјонот „Јордан Николов“ и од новодојдени борци. При формирањето на Третата македонска бригада во село Жегљане, Кумановско (26 февруари 1944 година), целиот баталјон влегол во нејзиниот состав.

## Наводи


## Надворешни врски

* Ќе се реконтруира спомен куќата на Христијан Тодоровски – Карпош
* МУЗЕЈ НА ХРИСТИЈАН ТОДОРОВСКИ-КАРПОШ
* РЕНОВИРАНА КУЌАТА-МУЗЕЈ НА АНТИФАШИСТИЧКИОТ НАРОДЕН ХЕРОЈ ХРИСТИЈАН ТОДОРОВСКИ-КАРПОШ ВО КУМАНОВО, КОЈ ЗАГИНА 1944 ВО БОРБА СО БУГАРСКАТА ФАШИСТИЧКА ВОЈСКА

Категорија:Баталјони на НОВМ
Воденски баталјон

**Воденски македонски баталјон** — воена единица, формирана на 16 јуни, 1944 година на Кајмакчалан, како посебна македонска партизанска единица од македонски борци од Мегленско и Воденско, од составот на Триесеттиот полк на ЕЛАС.
[лево|мини|270x270пкс|Партизанки од Егејскиот воденски округ, како дел од [Прва егејска ударна бригада|Првата егејска ударна бригада. Фотографирано во Кавадарци, 30 септември, 1944 година]]
Седиштето на оваа единица се наоѓало во селото Горно Родево, Мегленско. На 12-13 октомври, 1944 година поради несогласување со КПГ во однос на македонското национално прашање, баталјонот преминал во вардарскиот дел на Македонија. На 18 ноември истата година, во слободна Битола, од македонските баталјони од Воденско, Леринско и Костурско е формирана Првата ударна бригада на Македонците од Грција, позната како Прва егејска ударна бригада.

## Наводи

Категорија:Баталјони на НОВМ
Категорија:Македонска војска
Категорија:Македонија во НОБ
Втор баталјон на Третата оперативна зона

**Втор баталјон на Третата оперативна зона** ― воена единица формирана на 30 октомври, 1943 година на планината Кајмакчалан од еден дел борци на баталјонот „Страшо Пинџур“ (113 борци), од придојдените рудари од рудникот „Дудица“, од новодојдените доброволци од Тиквеш и Гевгелија и од припадниците на италијанската чета „Гарибалди“ (28 италијански доброволци).

## Активност
Во почетокот на ноември 1943 година, со наредба на Штабот на Третата оперативна зона, баталјонот се упатил преку Мариово на велешки терен. Во движењето кон Мариово, на 3 ноември водел борба со бугарските воени единици во реонот на село Витолиште, другиот ден кај селото Полчиште, каде ја уништил полициската станица, а на 6 ноември ѝ полициската станица во село Клиново, а во следниот напад и општината во селото Плетвар. Со наредба на Главниот штаб на НОВ и ПОМ, на 20 декември 1943 година, овој баталјон влегол во состав на Втората македонска ударна бригада.

## Штаб на баталјонот
Штабот на баталјонот го сочинувале: 

* Тихомир Милошевски - командант
* Пандил Николовски - заменик командант
* Коле Тоторовски - политички комесар и 
* Киро Спанџов - заменик политички комесар.

## Поврзано

* Баталјонот „Страшо Пинџур“
* Втора македонска ударна бригада
*Трета оперативна зона на НОВ на Македонија

## Наводи

Категорија:Баталјони на НОВМ
Дебарски младински баталјон

**Дебарскиот младински баталјон „Назми Рушити“** (Дебар, 25 октомври 1943 – декември 1944) била воена единица на НОВ и ПОМ.

Најпрво, на 15 септември 1943 година, бил формиран Привремен штаб, кој направил список на околу 90 младинци и три младинки (околу 60 од албанска и 30 од македонска националност). За командант бил испратен Никола Макеларски, а за политички комесар Љутви Руси. Тие го презеле раководењето со подготовките, а по формирањето бил избран нов команден состав: Демир Гаши (командант), Кемал Аголи (политички комесар), Никола Макеларски (заменик-командант) и Џафер Кодра (заменик-политички комесар).

На 6 октомври е донесена одлука за негово формирање, а баталјонот е формиран на 25 октомври. Наречен е по загинатиот партизан Назми Рушити. Кон крајот на октомври баталјонот се упатил кон Кичево. Во селото Ботун, Третата (македонска) чета се издвоила од баталјонот и заминала за Дебрца. Другите (албански) чети (како резерва), заедно со групата македонски и косовски баталјони, учествувале во ослободувањето на Кичево на 1 ноември. Притоа Третата (македонска) чета, заедно со Партизанскиот одред „Славеј“ го обезбедувала и водела борба кај Ботунскиот Теснец. По ослободувањето на Кичево, Баталјонот останал како воена заштита на народната власт во градот и заедно со две мали чети вооружени со тешко оружје, учествувал и во одбраната против германските сили и балистите што продирале преку селото Раштани на 6 ноември. Подоцна, од селото Другово, Првата и Втората (албанска) чета на Баталјонот се вратиле во Дебар и активно учествувале во неговата одбрана. Третата (македонска) чета, пак, при формирањето на Првата македонско-косовска ударна бригада на 11 ноември 1943 година влегла во нејзиниот состав.

## Наводи

Категорија:Баталјони на НОВМ
Категорија:Историја на Дебар
Кичевски народноослободителен баталјон

**Кичевски народноослободителен баталјон** е партизанска единица на Народоослободителната војска на Македонија. 

Формиран е на 23 септември 1943 година во Кичево, по ослободувањето на градот. Тој бил прв баталјон на Прва оперативна зона на НОВ и ПОМ. Се состоел од околу 100 партизани од Мавровско-гостиварскиот партизански одред „Кораб“ и Кичевскиот народноослободителен партизански одред „Козјак“, како и од нови борци од реонот на Кичево, Маврово и Гостивар. Баталјонот се судира со германски и балистички војски во планината Буковиќ на 1 октомври, и меѓу 5 и 9 октомври кај селата Извор и Кленовец.

Баталјонот влегува во состав на Првата македонско-косовска ударна бригада во текот на ноември 1943 година, кај селото Сливово.

## Состав
* Том Ѓелај - командир

## Наводи

Категорија:Македонија во Втората светска војна
Категорија:Баталјони на НОВМ
Музеј Жил Верн

мини|Музејот Жил Верн се наоѓа на спила во Нант.  
**Музеј Жил Верн** — француски музеј во Нант, основан во 1978 година и посветен на писателот Жил Верн (1828-1905), роден во овој град.

## Местоположба
Музејот се наоѓа во квартот Белви-Шантене-Сент-Ана, Ри де л'Ермитаж бр. 3, на врвот на ридот Сент-Ан со поглед на Лоара и пристаништето, во близина на Скалилата на Света Ана што водат до кејот Маркиз д'Егијон.

## Поставка
мини|Влезот во музејот
Во музејот се изложени книги, ракописи, документи, извадоци од дела како и илустрации, плакати, портрети на писателот, игри и предмети што му припаѓале и на музејот му ги оставиле неговите потомци.
Музејот е поделен на осум тематски соби:

* Соба за цртање на Жил Верн; со столчиња и часовник од неговата соба. Неговиот порцелан изложен во собата на градот Нант му го донирале потомците на Верн. Во текот на неговата кариера, Верн добивал порцелан како подарок од странски новинари.
* Почеток на соништата
* Море, море
* Двајцата Жил
* Познати и непознати светови
* Патниците на сцена
* Сала за читање и игри
* Аудиовизуелна просторија

## Историја
Музејот е отворен во 1978 година по повод 150 годишнина од раѓањето на писателот, во голема буржоаска куќа изградена од 1872 до 1878 година од архитектот Ернест-Мари Бирон. Сликарот Жан Брино, потпомогнат од Лис Курвил, кустос на општинската библиотека, се здружиле за да го отворат овој музеј. Зградата, поделена на неколку станови во текот на XX век, постепено ја купувал градот Нант: во 1965 година, горниот дел и во 1973 година, долниот дел.

Дури и ако ова живеалиште нема непосредна врска со Жил Верн или со неговото семејство, сепак треба да се забележи дека неговите родители имале селска куќа во Ба-Шантене (од 1840 година), недалеку од овде, која сè уште е видлива на Ри де Реформ бр. 29 бис во близина на црквата Сен Мартин.

Зградата во која се наоѓа музејот била обновена во 2005 година, на стогодишнината од смртта на Жил Верн.

## Проект за преселба
Метрополата планира да го премести музејот на ново место до 2024-2025 година, во објект четири пати поголем од куќата во Ри де л'Ермитаж.

## Наводи

## Надворешни врски
* 
* Musée Jules Verne on Nantes Tourist Office website 

Категорија:Музеи во Франција
Категорија:Жил Верн
Втора книга Ездра

**„Втора книга Ездра“** — книга од Стариот завет.

## Содржина
Царот Јосија ја прославува Пасха и го враќа ковчегот на заветот во божјиот храм во Ерусалим. Тој умира по битката со египетскиот цар, а народот ја оплакува неговата смрт. Следните цареви по него, заедно со народот, водат грешен живот и отстапуваат од божјите закони така што Господ се разгневува. Тогаш, Вавилонците го освојуваат Ерусалим, го уриваат храмот, а луѓето ги испраќаат како робови во Вавилон. Подоцна, персискиот цар Кир издава проглас со кој им дозволува на Израилците да се вратат во татковината и да го обноват храмот, при што дава и богати прилози за неговата изградба. Меѓутоа, непријателите на Израилците испраќаат писмо до следниот цар Артаксеркс со клевета против градителите и царот наредува да се запре изградбата на храмот. За време на владеењето на царот Дариј, тројца негови телохранители пишуваат беседи со намера да го восхитат царот: едниот го воспева виното, другиот пишува пофалба за царската моќ, а третиот, Зоровавел, пишува за жените и за вистината. Зоровавел победува и го замолува царот Дариј да им дозволи на Израилците да го обноват храмот. Тогаш, царот издава наредба за продолжување на изградбата на храмот, на градителите им дава богати дарови и воведува посебен данок за финансирање на храмот. Така, вкупно 42 360 Израилци над 12-годишна возраст се враќаат во татковината, заедно со 7 348 слуги и 245 певци. По неколку месеци, народот се собира во Ерусалим и му гради жртвеник на Бога, а во втората година по враќањето започнува изградбата на храмот. Меѓутоа, власта испраќа писмо до царот Дариј, кој во старите летописи го пронаоѓа указот на царот Кир и наредува повеќе да не се попречува изградбата на храмот. Така, по некое време, изградбата завршува успешно, по што се осветуваат свештениците и започнува прославата на Пасха и на другите празници.

За време на владеењето на царот Артаксеркс, учениот човек Ездра, кој потекнува од коленото на првосвештеникот Арон, заминува од Вавилон во Ерусалим за да ги проповеда божјите закони, а царот му дава заштита и помош. Со себе, Ездра поведува и повеќе левити и свештеници. По пристигнувањето во Јудеја, тој дознава дека народот, свештениците и началниците отстапиле од божјите закони, склучувајќи мешани бракови со другите народи. Поради тоа, Ездра многу тагува и упатува молитва кон Бога, барајќи прошка. Народот му дава целосна поддршка и Ездра ги собира сите Јудејци во Ерусалим и ги испрашува сите кои зеле жени-туѓинки, а тие, пак, се заветуваат дека ќе ги остават жените. Потоа, пред насобраниот народ, Ездра ги чита и ги толкува Мојсиевите закони.

## Наводи

Категорија:Книги од Стариот завет
Трета книга Ездра

**„Трета книга Ездра“** — книга од Стариот завет.

## Содржина
За време на владеењето на персискиот цар Артаксеркс живее пророкот Ездра, кој потекнува од лозата на свештениците Садок, Елеазар и Арон. Нему му се јавува Господ, кој е гневен на Израилевиот народ поради непочитувањето на божјите закони, заборавајќи ги сите негови добрини. Бидејќи неговите сонародници не го слушаат, Ездра им се обраќа на незнабошците со порака да го очекуваат доаѓањето на Спасителот и ветувајќи им го царството небесно. Притоа, самиот Ездра има визија на Синот Божји, кој им става палмини круни на душите што се вознесуваат на небото. Во 30-тата година по разурнувањето на Сион, Ездра се наоѓа во Вавилон и размислува за гревовите на народите од Адам наваму и тагува за маките на кои се изложени потомците на Израилот. Нему му се јавуваат ангелот Уриил и архангелот Јеремиил кои му кажуваат дека ќе дојде крајот на времето и тогаш ќе биде искоренето сето зло, а нему му порачуваат да не се обидува да ги сфати божјите намери. Притоа, ангелот му ги открива знаците што ќе претходат на пропаста на светот. Во продолжение, тие разговараат за создавањето на светот, за страдањето на луѓето како казна за нивните гревови, за спасот на праведните, за доаѓањето на Исус, за судниот ден и за бесмртноста. Тогаш, Ездра упатува молитва до Бога за милост кон сите праведници кои страдале за божјите закони.

По заповед на Бога, Ездра оди во полето, каде среќава жена која тагува за умрениот син, а потоа исчезнува и на нејзиното место се појавува град. Ангелот Уриил му го толкува виденото на Ездра, кажувајќи му дека тоа се однесува на пропаста на Сион. Ноќта, Ездра сонува триглав орел чии пердуви назименично владеат со светот и исчезнуваат; тогаш, се појавува лав кој на орелот му го пренесува зборовите на Севишниот. Според божјото толкување, сонот се однесува на царството со кое долго време ќе владеат 12 цареви, по кои на власт ќе дојдат тројца цареви кои ќе владеат со измачување и беззаконие, а потоа нивната власт ќе пропадне. Лавот, пак, е божјиот Помазаник кој ќе им суди на луѓето на судниот ден. По седум дена, Ездра сонува уште еден сон во кој од морето излегува голем маж против кого се собира голема војска, а тој ја уништува со својот огнен здив, а потоа, во една гора собира мноштво луѓе. Според божјото толкување, мажот го претставува Синот Божји кој ќе им суди на луѓето, ќе ги истреби беззаконието и грешниците, а на Сионската гора ќе ги собере десете племиња кои биле одведени во ропство во времето на царот Осија.

Три дена подоцна, на Ездра му се јавува Господ, кажувајќи му дека тој е еден од посветените луѓе кои ќе општат со Синот Божји. Тогаш, по божјиот налог, Ездра собира петмина помошници и, откако се исполнува со светиот дух, во текот на 40 дена пишува 94 книги од кои некои се достапни за сите луѓе, а последните 70 се наменети за мудреците. Тогаш, Господ повторно му се обраќа на Ездра, ветувајќи дека ќе ги уништи Египет, Вавилон, Сирија и Азија, дека ќе го спаси избраниот народ од ропството и измачувањата и дека ќе се случи помор на земјата во кој ќе настрадаат сите грешници.

## Наводи

Категорија:Книги од Стариот завет
Книга Неемија

**„Книга Неемија“** — книга од Стариот завет.

## Содржина
Неемија, пехарникот на персискиот цар Артаксеркс, тагува поради страдањата на неговите сонародници кои останале во татковината и затоа го моли Бога за милост. Тој го моли царот да се врати во Ерусалим и царот му дозволува. По доаѓањето во татковината, Неемија веднаш собира луѓе со кои започнува да ги гради ѕидовите на Ерусалим при што, истовремено, луѓето постојано чуваат стража за одбрана од непријателите кои сакаат да ја спречат изградбата. Како управител на Јудеја, Неемија го ослободува народот од бројните давачки, а на должниците им ги простува долговите. Наспроти заканите и сплетките од непријателите, Неемија продолжува со својата работа и успешно ја завршува изградбата на ѕидот во рок од 52 дена при што некои началници даваат доброволни прилози. По некое време, народот се собира на плоштадот и свештеникот Ездра го чита и го толкува Божјиот закон, а потоа, за првпат по долго време, се прославува празникот Сеници. Сите кнезови, началници, свештеници и многу луѓе се потпишуваат на заветот дека ќе го почитуваат Божјиот закон, а луѓето постепено се населуваат во Ерусалим и во другите градови и села. Неемија повторно ја воспоставува давачката за левитите, ја обновува службата на свештениците и на левитите, а исто така, ги забранува работењето во сабота и склучувањето бракови со другите народи.

## Наводи

Категорија:Книги од Стариот завет
Товит (библиска книга)

**„Книга Товит“** — книга од Стариот завет.

## Содржина
Заедно со неговите сонародници, Товит бил заробен од асирската војска и одведен во ропство во Ниневија. Уште како момче, додека живел во татковината, тој бил побожен и често го посетувал Ерусалимскиот храм, за разлика од неговите родители кои го почитувале богот Ваал. Во Ниневија, Товит се грижи за своите сонародници така што мора да бега од гневот на царот, а по царевата смрт повторно се враќа во градот. На 88-годишна возраст, Товит наеднаш ослепува. Во една прилика, тој го испраќа синот Товиј во Мидија за да ги земе парите што своевремено ги оставил на чување кај еден човек. Товиј заминува придружуван од  ангелот Рафаил, а кога пристигаат на реката Тигар, Товиј уловува голема риба и, по советот на сопатникот, ги зема внетрешните органи на рибата. Тие запираат во куќата во која живее Сара, млада жена која се мажела седумпати, но секојпат нејзините мажи умирале уште првата брачна ноќ, а причината за нивната смрт бил еден демон. Рафаил го убедува Товиј да ја побара Сара за жена, но тој се колеба, плашејќи се дека и него ќе го најде истата судбина. Сепак, по советот на ангелот, Товиј ги кади внатрешните органи на рибата и така го изгонува демонот. По свадбата, Товиј престојува некое време во домот на Сара, а Рафаил оди во Мидија и ги зема парите. Потоа, Товиј, Рафаил и Сара се враќаат во Ниневија, каде, по советот на Рафаил, Товиј му ги мачка очите на татко му и, по осумгодишно слепило, тој прогледува. И во татковиот дом се приредува свадбена веселба, а потоа Рафаил им го открива својот идентитет и исчезнува. Тогаш, Товит пишува молитва во која го слави Бога. Кога доживува длабока старост, Товит го советува синот да ја напушти Ниневија, претскажувајќи му дека таа ќе биде разурната, и да се пресели во Мидија. Товит умира на возраст од 158 години, а откако го погребува татка си, Тови и семејството се селат кај татко ѝ на Сара, каде го наследува неговиот имот. Товиј умира на возраст од 127 години, а пред смртта дознава за пропаста на Ниневија.

## Наводи

Категорија:Книги од Стариот завет
Јудита (библиска книга)

**„Книга Јудита“** — книга од Стариот завет.

## Содржина
Царот Навуходоносор има намера да војува против царот на Мидија, Арфаксад. За таа цел, тој испраќа гласници во сите околни земји, барајќи да му испратат војска, но тие го одбиваат неговото барање. Сепак, и без нивната помош, Навуходоносор ја напаѓа Мидија и го убива царот Арфаксад. Една година подоцна, тој собира голема војска и ги напаѓа околните земји во знак на одмазда поради нивното одбивање. Слушајќи за уништувањето на околните земји, жителите на Јудеја се подготвуваат за одбрана. Пред нападот на Јудеја, еден од заповедниците на војската, Ахиор, го предупредува врховниот водач Олоферн да не војува против Израилевиот народ зашто нив ги чува Бог. Тогаш, Олоферн се разгневува, а Ахиор им го предава на Јудејците, заканувајќи се дека ќе го убие откако ќе ја уништи Јудеја. Утредента, Олоферн го опсадува градот Ветилуја и го запира снабдувањето на градот со вода. Набргу, жителите ги опфаќа очај и тие бараат од своите началници да го предадат градот. Кога разбира за тоа, вдовицата Јудита ги повикува старешините на Ветилуја, убедувајќи да не го предаваат градот, зашто таа има план за негов спас. Убаво облечена и накитена, таа оди во асирската војска, каде ги восхитува сите присутни и ја придобива довербата на Олоферн. Тој приредува гозба во нејзина чест, а ноќта, откако тој се опива и заспива, Јудита му ја отсекува главата и бега во Ветилуја. Таму, го повикуваат Ахиор, кој го препознава Олоферн, а потоа се обрезува и останува да живее со Израилците. Утредента, жителите на Ветилуја изведуваат лажен напад врз асирската војска која, откривајќи го убиството на Олоферн, ја зафаќа страв и се вдава во бегство, така што Израилците лесно го изгонуваат непријателот од својата земја. По победата, народот приредува тримесечна веселба во Ерусалим, славејќи го подвигот на Јудита, која испева пофална песна во чест на Бога. Јудита живее во голема слава и умира на возраст од 105 години, а долго време по нејзината смрт никој не ги напаѓа Израилците.

## Наводи

Категорија:Книги од Стариот завет
Категорија:Девтероканонски книги