open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Глава на пенис

**Глава на пенис** или **гланс** — чувствителна главеста структура на крајниот дел од пенисот. Анатомски, главата е хомологна на главата на дразницаот кај жената. Обично, главата е покриена, целосно ило делумно, со кожа, освен кај мажите кои се обрежани. Кожата од главата на пенисот може да се повлече и врати наназад. Поимот гланс потекнува од латинскиот збор *glans* (желад).

## Анатомија

Главата на пенисот е изразена главеста формација на спонгиозниот сноп (corpus spongiosum) на округлиот крај на кавернозниот сноп (corpora cavernosa penis). На врвот на главата се наоѓа долгнавестиот, вертикално поставен, надворешен отвор на мочниот канал. Работ на основата на главата формира округла граница, круна на пенис, која потоа продолжува во жлеб и се дели главата од вратот (телото) на пенисот. Пропорционалната големина на главата на пенисот може да варира. Кај некои главата е значително поголема во обем одошто по оска, па така главата наликува на печурка. Кај други пак, таа е потесна.

Кожичката на пенисот ја одржива препуциската слузница (внатрешниот дел на кожичката на пенисот) влажна. Кај мажите кои биле обрежани, главата е постојано изложена и сува. Сабо и Шорт дошле до сознание дека главата на обрежаниот пенис не развива дебел кератинизациски слој. Неколку испитувања дошле до сознание дека подеднакво се осетливи и обрежаниот и необрежаниот пенис, но други тврдат дека поосетливи се тие кои не се обрежани.

Халата и Спете (1997) изјавиле дека „главата на пенисот содржи доминантно слободни нервни завршетоци, бројни генитални кројзерови зрнца и поретко пачинови и руфиниеви зрнца. Нема присуство на меркелови нервни завршетоци и мејнерови зрнца“.

## Медицински аспекти
Надворешниот отвор на мочниот канал се наоѓа на врвот на главата на пенисот. Главата на пенисот е заштитена од кожа, која кај обрежани мажи не е присутна. Така, кожата не ја заштитува препуциската слузница (внатрешниот дел од кожичката на пенисот) и кај обрежаните деца кои носат пелени има поголема опасност од загнојување или стеноза.

Епителното ткиво на главата на пенисот е слузничаво ткиво. Бирли тврди дека претеранот миење со сапун може да ја суши слузницата и може да настане дерматитис.

Воспалението на главата на пенисот е познато како баланитис. Ова се појавува кај 3 до 11% од мажите и кај 35% од дијабетичарите-мажи. Едвардс тврди дека општо гледано тоа е позачестено кај мажи кои одржуваат слаба хигиена или тие кои не биле обрежани. Тоа е како последица од различни причини, меѓу кои иритација или инфекција од различни патогени. Внимателна идентификација на причината, како и биопсија, брисови, испитувања и историјата на болестите на пациентот, се неопходни за соодветен третман.

## Поврзано
* Човеков пенис
* Круна на пенис
* Надворешен отвор на мочен канал
* Кожичка на пенис
* Препуциска слузница
* Френулум
* Папили на пенис

## Наводи

Категорија:Пенис
Круна на главата на пенисот

**Круна на главата на пенисот** — раб на основата на главата на пенисот. Работ оформува округлеста граница меѓу главата и телото на пенисот. На круната на главата на пенисот се наоѓаат папили, кои се појавуваат кај одредени мажи. Тие се честа појава и не се штетни.

## Приказ

File:Slide38uru.JPG|Круна на главата на пенисот. Антериорен поглед.
File:Glans of Human Penis, Glans Highlighted.jpeg|Круна на главата на пенисот.
File:Corona of Glans Penis.jpg|Круна на главата на пенисот со папили на пенисот.


## Поврзано
* Пенис
* Глава на пенис
* Папили на пенис

## Надворешни врски
* 

Категорија:Пенис
Папили на главата од пенисот

**Папили на главата на пенисот** — мали испапчувања кои може да се појават на круната на главата на пенисот. Тие се безопасни анатомски варијации. Иако погрешно се мешаат со ХПВ, папилите не се сексуални пренослива зараза и не се инфективни.

Папилите се појавуваат во една или неколку редици во вид на мали бледоцрвенкасти мазни израстоци. Големината може да биде различна, од помалку од 1 мм до 3 мм. Според податоците од 1999, се проценува дека тие се присутни од 8 до 48% од машкото население во светот. Исто така, според истражувањата, се покажало дека тие почесто се појавуваат кај помладите мажи и кај тие кои не се обрежани.

За папилите понекогаш се смета дека се остатоци од пенисните боцки, чувствителни делови на пенисот кај останатите цицачи. Животните кои имаат пенисни боцки имаат подобро сексуално задоволство и побрз оргазам.

## Медицинско отстранување
Папилите не се опасни за здравјето на мажот, но сепак некои мажи или нивните партнери може да ги сметаат за неестетски. Има неколку начини за нивно отстранување. Како и секој медицински потфат има опасност за компликации, па советот на лекарите е да не се отстрануваат истите.

## Наводи

*

## Поврзано
* Човеков пенис
* Глава на пенис
* Круна на главата на пенисот

## Надворешни врски

* DermAtlas—информации и слики
* Видео за папилите
 

Категорија:Пенис
Малколм Х (филм)

**Малколм Х** е американски игран филм, во режија на Спајк Ли. Главните улоги ги играат: Дензел Вашингтон, Анџела Басет и Алберт Хол.

## Содржина
Во филмот се прикажува животот на Малколм Х, водачот на радикалната огранизација на Црнците во САД, "Црни пантери". Филмот го следи хронолошки неговиот живот, од детството, кога тој бил ситен криминалец, преку членството во "Нацијата на исламот", па сè до неговото убиство.

## Наводи

Категорија:Филмови на англиски јазик
Категорија:Американски филмови
Категорија:Филмови на Спајк Ли
Категорија:Филмови со Дензел Вашингтон
Категорија:Филмови со Анџела Басет
Категорија:Филмови од 1992 година
Голема риба (филм)

**„Голема риба“** (англиски: *Big Fish*) — американски филм од 2003 година, во режија на Тим Бартон. Главните улоги ги играат: Јуан Мекгрегор, Алберт Фини и Џесика Ланг.

## Содржина
Едвард Блум отсекогаш бил раскажувач на драматични приказни за својот живот во младоста, кога неговата страст за патување го одвела од еден мал град во Алабама во разни места ширум светот и пак назад. Со своите чудни приказни за џинови, сијамски близначки-пејачки, вештерки, бури, тој успева шармира секого што ќе го сретне, освен својот отуѓен син, Вил. Кога мајката на Вил, Сандра, ќе се обиде да ги зближи, Вил ќе мора да научи да ги раздвои реалноста и фантазијата, особено кога станува збор за доживувањата на неговиот татко.  

## Наводи

## Надворешни врски
* 
* 
* 

Категорија:Филмови од 2003 година
Категорија:Американски филмови
Категорија:Филмови на англиски јазик
Категорија:Филмови на Тим Бартон
Категорија:Филмови со Јуан Мекгрегор
Категорија:Филмови со Алберт Фини
Категорија:Филмови со Џесика Ланг
Изгори по читање (филм)

***Изгори по читање*** (англиски: *Burn After Reading*), во некои преводи ***Запали по читањето*** — американски филм од 2008 година, во режија на браќата Итан и Џоел Коен. Главните улоги ги играат: Џорџ Клуни, Џон Малкович, Франсес Мекдорманд и Бред Пит.

## Содржина
Агентот на ЦИА за Балканот, Озборно Кокс - Ози (го игра Џон Малкович), ненадејно добива отказ, поради неговите проблеми со алкохолизмот. По отказот, тој планира да напише книга во која ќе зборува за својата работа за ЦИА. Истовремено, тој има проблеми во бракот, т.е. неговата жена, Кети, има љубовник (Хари, кој го игра Џорџ Клуни), а по отказот на Ози, таа изнајмува адвокат со цел да ги блокира неговите финансии. Случајно, во една сала за вежбање пронаоѓаат диск со тајни податоци од компјутерот на Ози. Двајца вработени од салата за вежбање добиваат идеја да го искористат дискот за да изнудат пари од Ози, но тој грубо ги одбива. Оттука, тие одат во советската амбасада со намера да им ги продадат податоците, но таму откриваат дека се работи за безвредни податоци и не се заинтересирани да им платат.

Истовремено, љубовникот на Кети, Хари, преку интернет се запознава со жената од салата за вежбање, која го уценува Ози, бидејќи сака да најде пари за да изврши неколку пластични операции. Тие стапуваат во љубовна врска, а Хари во меѓувреме има чувство дека некој постојано го следи. Кога, најпосле, ќе го фати својот прогонител, од него дознава дека неговата жена сака да се разведе и дека таа ангажирала адвокат за да ги испита постапките на Хари. По пропаднатиот обид да ги продадат податоците од дискот, уценувачот од салата за вежбање (го игра Бред Пит) оди во куќата на Ози со намера да најде дополнителни податоци. Тогаш, ненадејно во куќата влегува Хари, кој во паниката го убива уценувачот. Деновите по извршеното убиство, Хари е целосно психички растроен и раскинува со Кети и со жената од салата за вежбање.

На крајот од филмот, Ози го убива шефот на салата за вежбање (кој провалува во неговиот подрум), но агентот на ЦИА го убива Ози. Хари се обидува да избега во Венецуела, но на аеродромот е уапсен од агентите на ЦИА, додека жената од салата за вежбање добива пари од ЦИА во замена на ветувањето дека ќе молчи за сè.

## Наводи

Категорија:Американски филмови
Категорија:Филмови на англиски јазик
Категорија:Филмови од 2008 година
Категорија:Филмови на Браќата Коен
Категорија:Филмови со Џорџ Клуни
Категорија:Филмови со Франсес Мекдорманд
Категорија:Филмови со Џон Малкович
Категорија:Филмови со Бред Пит
Категорија:Филмови чие дејствие се одвива во САД
Категорија:Филмски комедии
Ритуал (филм)

**Ритуал (Обред)** (шведски: *Riten*) е шведски телевизиски филм од 1969 година, во режија на Ингмар Бергман, кој е автор и на сценариото. Главните улоги ги толкуваат: Ингрид Тулин (Ingrid Thulin), Гунар Бјернстранд (Gunnar Björnstrand), Андерс Ек (Anders Ek) и Ерик Хел (Erik Hell). Филмот, кој е снимен во продукација на Svensk Filmindustri (SF), Personafilm и Cinematograph AB, трае 72 минути, снимен е во црно-бела техника и со моно-звук. Инаку, во филмот се појавува и самиот Бергман, во улогата на свештеникот.

## Содржина
Во филмот, во 10 поединечни сцени, е прикажано испитувањето на тројца актери кои се обвинети за порнографска претстава. Додека трае испитувањето, се разоткриваат саплетканите односи меѓу глумците - сопружниците Ханс и Теа Винкелман (кои ги играат Гунар Бјернстранд и Ингрид Тулин) и нивниот пријател Себастијан Фишер (го игра Андерс Ек). Себастијан е насилен човек и алкохоличар, кој е виновен за убиство на поранешниот партнер. Истовремено, тој е во врска со неговата жена Теа, која пак сега е омажена за Ханс. Теа е психички нестабилна личност, која лесно запаѓа во кризи. Ханс, кој е водач на театарската група, е богат и самоуверен човек, кој постепено сфаќа дека е уморен од својата работа, од пријателството со Себастијан и од својата жена.

На крајот на филмот, кога се чини дека истражниот судија д-р Абрахамсон (го игра Ерик Хел) е на прагот психички да ги скрши осомничените, тие му предлагаат да изведат една претстава во неговата канцеларија. За таа цел, тие доаѓаат облечени во необични маски и ја изведуваат претставата, која всушност претставува мистичен ритуал.

## Наводи

Категорија:Филмови на шведски јазик
Категорија:Шведски филмови
Категорија:Филмови од 1969 година
Категорија:Филмови на Ингмар Бергман
Категорија:Филмови со Гунар Бјернстранд
Категорија:Филмови со Ингмар Бергман
Голем Кавказ

**Голем Кавказ** (; ; ) — главен планински венец во состав на Кавкаските Планини.

Се протега во должина од 1.200&nbsp;км од запад-северозапад до исток-југоисток, и тоа помеѓу Таманскиот Полуостров на Црното Море и Апшеронскиот Полуостров на Каспиското Езеро: од Западен Кавказ во околината на Сочи до североисточниот црноморски брег и досега речиси до Баку на каспискиот.

Венецот се дели на три дела:

***[[Западен Кавказ]]** — од Црното Море до Елбрус
***Централен Кавказ** — од Елбрус до Казбек
***Источен Кавказ** — од Казбек до Каспиското Езеро

Во повлажниот Западен Кавказ, планините се прекриени со шуми (листопадна до 1.500&nbsp;м, иглолисна до 2.500&nbsp;м и планински тундри над шумската граница). На Источен Кавказ климата е посува, па затоа планините немаат дрвја.

## Европско-азиска граница
Вододелницата на Кавказ се смета и за граница помеѓу Источна Европа и Западна Азија. Европскиот дел северно од вододелницата се нарекува **[[Северен Кавказ]]**, а азискиот на југ е **[[Закавказје|Јужен Јавказ]]** (Закавказје).

Границата на Русија со Грузија и Азербејџан се протега долж најголемиот дел од Кавказот. Низ венецот минува Грузискиот воен пат (Даријалска Клисура) и Закавкаската магистрала, на височини преку 3.000&nbsp;м.

## Вододелница
Вододелницата на Кавказ, Катвказјето во состав на Руската Империја на север и Отоманско Царство и Персија на југ, сè до победата на Русија во 1813 г. и Ѓулистанскиот договор, со кој границата на Русија се поместила длабоко во Закавказјето.
Границата помеѓу Русија и Грузија до денес точно ја следи вододелницата (со исклучок на мало тесно парче територија во Мцхета-Мтијанетија и северозападен Кахети, каде Грузија се протега посеверно), додека пак североисточниот агол на Азербејџан  има пет округа северно од вододелницата (Шабран, Хачмаз, Кусар, Сијезен, Куба).

## Врвови
мини|десно|320п|Грузиска црква „Св. Троица“ со Казбек во позадина
*Елбрус, 5.642 м,  (највисока планина во Европа)
*Дихтау, 5.205 м, 
*Шхара, 5.201 м, 
*Коштантау, 5.151 м, 
*Шота Руставели, 4.859 м, 
*Казбек, 5.047 м, 
*Тебулосмта, 4.493 м, 
*Диклосмта, 4.285 м, 
*Базардузу, 4.466 м, 
*Бабадаг, 3.629 м, 
*Катинтау, 4.979 м, 
*Пушкин, 5033 м, 
*Џангитау, 5.051 м, 
*Тетнулд, 4.858 м, 
*Ушба, 4.710 м, 
*Ајлама, 4.525 м, 

## Превои
*Даријалски
*Марухиски ()
*Клухорски (2.786 м, )
*Мамисонски (2.820 м, )
*Џвриски (2.379 м, )
*Дурбарски (2.209 м, )

## Долини
мини|600п|Снежните врвови на Голем Кавказ
*Баксан
*Донгузорун
*Јусенги
*Адилсу
*Ирик
*Адирсу
*Киртик
*Силтрансу

## Поврзано
* Мал Кавказ

## Наводи


Категорија:Планински венци во Азербејџан
Категорија:Планински венци во Грузија
Категорија:Планински венци во Русија
Категорија:Географија на Кавказ
Куп на УЕФА 1975-1976

**УЕФА Куп 1975/76** — петта сезона од ова натпреварување организирано од страна на УЕФА во кое настапиле клубови од најсилните лиги кои не успеале да се пласираат во Купот на европските шампиони и Купот на победниците на куповите.

Натпреварувањето започнало на 14 септември 1974 и завршило со финален двомеч одигран на 28 април и 19 мај 1976 година.

Учествувале 64 клубови од 31 национален сојуз. Поради политички причини, четврта сезона по ред, Албанија немала свој претставник во натпреварувањето.

## Прво коло
Првите натпревари биле одиграни од 14 до 24 септември, а реванш натпреварите од 30 септември до 1 октомври 1975 година.

|}

## Второ коло
Првите натпревари биле одиграни на 21 и 22 октомври, а реванш натпреварите на 4 и 5 ноември 1975 година.

|}

## Трето коло
Првите натпревари биле одиграни на 26 ноември, а реванш натпреварите на 10 декември 1975 година.

|}

## Четвртфинале
Првите натпревари биле одиграни на 3 март, а реванш натпреварите на 17 март 1976 година.

|}

## Полуфинале
Првите натпревари биле одиграни на 30 и 31 март, а реванш натпреварите на 14 април 1976 година.

|}

## Финале

### Прв натпревар

### Втор натпревар

## Поврзано
*Куп на шампиони 1975/76
*Куп победниците на куповите 1975/76

## Наводи

## Надворешни врски

*Информации за сезоната 1975/76 на порталот на УЕФА

Категорија:Сезони во УЕФА Купот
Перинеен набор

**Перинеен набор**, **меѓуножен набор** или **перинејно рафе** — видлива линија или ткивен набор кај човекот. Линијата се протега во меѓуножјето или перинеумот. Линијата започнува од скротумот, продолжува преку периеумот и завршува во анусот. Рафето исто така се поврзува со линија која почнува од френулумот.

Кај мажите рафето, како што е напоменато почнува од френулумот и има видлива линија по долната страна на пенисот (пенисно рафе), се поврзува со рафето на скротумот, продолжува во перинеумот и завршува во анусот. Рафето е резултат на фетусниот развоен феномен каде скротумот (развојниот еквивалент на усната кај вагината) и пенисот се спојуваат на средина.

## Дополнителни фотографии


 Image:Development of external sexual organs in the male and female Gray1119.png|Развојни фази на надворешните полови органи кај мажите и жените.
 Image:raphe_int.JPG |Протегање на перинејното рафе кај мажот.
 Image:An image of raphe of penis.jpg |Пенисно рафе - видлива линија по долната страна на пенисот , се поврзува со рафето на скротумот, продолжува во перинеумот и завршува во анусот. 
 Image:Perineal_raphe_in_female.jpg | Видливо рафе кај жената.



## Поврзано
* Човеков пенис
* Перинеум
* Анус

Категорија:Пенис
Скротум

**Скротум** или **мадно кесе** — двокоморна кеса од кожа и мускули. Скротумот се наоѓа кај некои цицачи, меѓу кои и човекот, и во него се наоѓаат тестисите, кои се одделени со септум. Кесата е продолжеток на перинеумот и се наоѓа меѓу пенисот и анусот. Кај човекот и животните, скротумот, како и срамниот дел, се прекриени со срамни влакна, кои растат за време на половото созревање (кај човекот). Биолошки, скротумот е хологен на големата усна од вагината.

## Структура

## Функција

Функцијата на скротумот е да ја одржува температурата на тестисите нешто помала за разлика од остатокот на телото. Кај луѓето, температурата на скротумот треба да биде 35 до 36 степени, односно еден или два степени под прифатливата температура на телото (37 степени). Повисоката температура може да влија на семето. Ако околината е поладна, тестисите се повлекуваат кон абдоменот (се затегнуваат), а ако е претопло, тие се оддалечуваат (се опуштаат). Со оддалечувањето на тестисите од телото се дозволува побрзо намалување на температурата. Мускулите околу скротумот го вршат ова собирање и опуштање.

Сепак, ова може да не е главната функција на скротумот. Количината на спермата создадена во тестисите е мала. Според теориите, ако тестисите биле во абдоменот, тие би подлегнале на поголеми притисоци од страна на мускулите и би се овозможило побрзо празнење на тестисите. Кај слоновите и водните цицачи, тестисите се во абдоменот.

## Дијаграми

 Image:Gray1156.png|Вертикален пресен на мочен меур, пенис и мочен канал.
 Image:Gray542.png|Површински гранки на внатрешната пудентната артерија.
 

## Поврзано
* Човеков пенис
* Тестиси
* Перинејно рафе

## Наводи

Категорија:Машки полови органи
Надворешен отвор на мочен канал

**Надворешен отвор на мочен канал** — отвор кој се наоѓа во надворешните полови органи кај мажот и жената. Кај мажот, отворот се наоѓа на врвот на главата на пенисот, а кај жената се наоѓа зад дразницата од вагината. Низ отворот се исфрлува урината.

## Мажи
Кај мажите отворот се наоѓа на врвот на главата на пенисот. Отворот е долгнавест и поставен вертикално. Отворот зависи од маж до маж. Несоодветната поставеност на отворот се нарекува хипоспадија. Во таков случај, отворот е поставен под главата на пенисот. Ако отворот е поставен на горниот дел од пенисот тогаш таа состојба се нарекува еписпадија.

## Жени
Кај жените, отворот се наоѓа 2.5 см позади главата на дразницата и веднаш пред вагината.

## Дијаграми

File:Gray1142.png|Дијаграм на пенис
File:Illu repdt female.jpg|Дијаграм на женски полови органи.


## Поврзано
* Глава на пенис
* Мочен канал
* Вагина

## Надворешни врски

* 

Категорија:Вагина
Категорија:Пенис
Зоран Квржиќ

**Зоран Квржиќ** (роден на 7 август 1988 во Добој) — босанско-херцеговачки фудбалер кој игра за ФК Риека во хрватската Прва ХНЛ.

## Наводи

Категорија:Босански фудбалери
Категорија:Фудбалери на ФК Осиек
Категорија:Фудбалери на ФК Риека
Категорија:Живи луѓе
Категорија:Родени во 1988 година
Антонио Танески

**Антонио Танески** — роден во 1949 година. Пишувал поезија, книжевни критики и есеи, а свои дела објавувал во македонската книжевна периодика. Преведуван е на српски и турски јазик. Починал во 2003 година.

## Библиографија
* „Кавга“ (1990)
* „Несоници“ (1994)
* „Мракот ве гони“ (1996)
* „Искубани пауни“
* „Обесчестена земја“ (1997)

## Извори

Категорија:Македонски писатели
Категорија:Луѓе од Охрид
Френулум

**Френулум** или поточно **френулум од кожичката на пенисот** (разг. *жиличе, кожиче*) — еластичен сноп на ткиво кое се наоѓа под главата на пенисот. Френулумот ја поврзува кожичката на пенисот со главата и помага при движење на кожичката. При ситуација на краток френулум, истиот може да биде делумно или целосно отстранет или изменет.

## Чувствителност
За френулумот и френуларната делта, под пенисот и под круната на пенисот, низ книгите за сексологија се сметало дека се сексуално „многу реактивни“ и „особено чувствителни на допир кој е мек и нежен“. „Долниот дел од телото на пенисот е „извор на особено задоволство“. Крукс и Баур наведуваат дека двете екстремно чувствителни места кои мажите ги сметаат како такви се круната и френулумот.  Стимулации на френулумот може да предизвика оргазам и ејакулација.

Кај мажи со повреди на ’рбетот и со неможност на да се испратат чувствата до мозокот, френулумот може да биде стимулиран и да предизвика оргазам.

## Патологија
Краток френулум е состојба кога френулумот е краток и тоа го ограничува движењето на кожичката, што пак може да влијае врз сексуалната активност. Ова може да се поправи со френулопластика, френектомија или обрежување. Краткиот френулум може да го влече пенисот, односно главата, надолу.

При случаи на хипоспадија, френулумот може сосема да недостасува.

Постои можност френулумот да се искине при секс. Френуларната артерија може да биде повредена и да има обилно крвавење.

### Френектомија
Френектомијата може да се изведе за да се отстрани френулумот. Тоа е како резултат на краток френулум. Ова е форма на генитална френектомија. Френулумот исто така може да се искине при обрежување. Ова може да ја намали френуларната делта. Во различни испитувања се покажало дека во 26.7%, 20% и 33.33% од обрежаните лица френулумот бил исечен.


File:Frenulumretained-circumcised.jpg|Френулум кој е поделен при обрежување.
Image:Image of frenulum.jpg| Френулум и френуларна делта.
Image:Penisfrenulum.jpg|Краток френулум.
Image:Frenulum, post-circumcision.jpg|Дел од френулум кој не е отстранет при обрежување.
Image:Frenulum_disrupt.JPG|Отстранет френулум по френектомија


## Поврзано
* Човеков пенис
* Кожичка на пенис
* Круна на пенис

## Наводи

## Надворешни врски
*

[Категорија:Зборови кои ги нема во ТРМЈ}}

[Категорија:Пенис
Мал Кавказ

**Мал Кавказ** (, ,  *Покр Ковкас*, ) — вториот од двата главни венци на Кавкаските Планини, of length about 600&nbsp;км.

Се протега напоредно на Голем Кавказ, на растојание од 100&nbsp;км јужно од венецот Лихи (Грузија) и ја ограничува Ерменската Висорамнина од север и североисток.

Со Голем Кавказ е поврзан преку венецот Лихи (Грузија), а одделен од него со низината на Колхида (Грузија) на запад и Курската Котлина на реката Кура (Азербејџан) на исток.

Највисок врв е Арагац (4.090&nbsp;м).

Низ венецот минуваат границите на Грузија, Азербејџан и Ерменија.

## Поврзано
* Голем Кавказ

## Наводи

Кавказ
Категорија:Планински венци во Азербејџан
Категорија:Планински венци во Грузија
Категорија:Планински венци во Ерменија
Категорија:Планински венци во Иран
Категорија:Планински венци во Турција
Категорија:Географија на Кавказ
Кале (Стрежево)

**Кале** — археолошко наоѓалиште во битолското село Стрежево. Претставува населба од доцноантичко време. Се наоѓа на околу 4800&nbsp;м северно од селото, на височинка што доминира над десниот брег на реката Шемница, каде при заштитното ископување извршено во 1979 година од Заводот и музеј во Битола се пронајдени остатоци од утврдена населба, некропола и старохристијанска базилика со мозаичен под. За одбележување е наодот од богато депо на железни орудија, како и монети од Јустинијан. Наодите се чуваат во Заводот и музеј во Битола.

## Поврзано
*Долна Црква — црква и некропола од непознат период;
*Пусти Манастир — наоѓалиште од непознат тип и период;
*Стрежево;
*Список на археолошки наоѓалишта во Битолско;

## Наводи

Категорија:Стрежево
Долна Црква (Стрежево)

**Долна Црква** или **Црквиште** — археолошко наоѓалиште во битолското село Стрежево. Претставува црква и некропола од непознат период поради неистраженоста на истиот. Се наоѓа веднаш под селото каде во минатото биле видливи остатоци од црква со гробови околу неа.

## Поврзано
*Кале — населба од доцноантичко време; 
*Пусти Мананстир — наоѓалиште од непознат тип и период;
*Стрежево;
*Список на археолошки наоѓалишта во Битолско;

## Наводи

Категорија:Стрежево
Пусти Манастир (Стрежево)

**Пусти Мананстир** — археолошко наоѓалиште во битолското село Стрежево. Ноаѓалиштето поради неистраженоста е од непознат тип и период. Се наоѓа лево од реката Шемница во селскиот атар на место каде се гледаат ѕидини.

## Поврзано
*Кале — населба од доцноантичко време; 
*Долна Црква — црква и некропола од непознат период;
*Стрежево;
*Список на археолошки наоѓалишта во Битолско;

## Наводи

Категорија:Стрежево
Тело на пенис

**Тело на пенис** — најголемиот надворешен дел на пенисот. Телото на пенисот започнува од коренот и завршува со главата на пенисот.

## Анатомија
Телото на пенисот е составено од еден спонгиозен сноп, кој се наоѓа на долната страна на пенисот, и во него се наоѓа мочниот канал. Околу спонгиозниот сноп има сврзно ткиво (септум на пенис). Над овој сноп се наоѓаат два кавернозни снопа, кои се споени еден со друг со бела обвивка. Низ сноповите се протегаат длабоките артерии на пенисот. Спојот на сноповите прави вдлабнатина. Над сноповите се наоѓа дорзалниот нерв, две дорзални артерии и длабоката дорзална вена. Сите овие до сега напоменати се обвиткани од длабока фасција, над која се наоѓа сврзното ткиво, над неа се наоѓа површинската фасција. Меѓу површинската фасција и длабоката фасција на горната страна на пенисот се протега површинската дорзална вена. Сето ова е обвиткано со кожа.

## Анатомски приказ

File:Slide12eee.JPG|Тело на пенис.
File:Slide11rrr.JPG|Тело на пенис.
File:Penis cross section mk.svg|Вертикален пресек на телото на пенисот. 


## Поврзано

* Човеков пенис
* Глава на пенис
* Корен на пенис

Категорија:Пенис
Корен на пенис

**Корен на пенис** — внатрешен дел на пенисот. Коренот е почетниот дел на органот и продолжува во телото на пенисот.

## Анатомија
Коренот по форма е составен од три дела. Главниот дел е кракот на пенисот (crus penis) кој се дели на два дела по еден крак на двете страни. Во средината се наоѓа уретралната главица. Секој крај е обвиткан со карличношупликав мускул, додека главицата е обвиткана од булбоспонгиозен мускул. Коренот на пенисот се наоѓа во перинеумот, меѓу внатрешната фасција на урогениталната дијафрагма и Колсовата фасција.

Покрај тоа што коренот е поврзан со фасциите и долниот дел на карлицата, тој е поврзан и со предниот дел на срамниот спој со фундиформниот лигамен и со суспензорниот лигамент на пенисот.

## Поврзано
* Човеков пенис
* Тело на пенис
* Глава на пенис

Категорија:Пенис
Мате Малеш

**Мате Малеш** (роден во Шибеник, 11 март 1989) — хрватски фудбалер, играч од средниот ред на Клуж.

## Кариера
### Клупска кариера
Малеш ја започнал својата кариера во Шибеник, за кој дебитирал на возраст од 17 години, на 4 август 2006 во натпревар против Динамо Загреб.

### Репрезентативна кариера
Тој го направил своето деби за сениорската репрезентација на 5 март 2014 во пријателскиот натпревар Швајцарија-Хрватска (2-2), заменувајќи го Лука Модриќ во 56-тата минута.

## Титули
### Клупски
#### Риека
***[[Прва ХНЛ]]** (1) : 2016-2017
***[[Фудбалски куп на Хрватска|Куп на Хравтска]]** (2) : 2013-2014, 2016-2017
***[[Суперкуп на Хрватска]]** (1) : 2014

#### ЧФР Клуж
***[[Суперкуп на Романија]]** (1) : 2018

## Надворешни врски
*Мате Малеш на soccerway
*Мате Малеш на espn

Категорија:Хрватски фудбалери
Категорија:Фудбалери на ФК Хајдук Сплит
Категорија:Фудбалери на ФК Динамо Загреб
Категорија:Фудбалери на ФК Локомотива Загреб
Категорија:Фудбалери на ФК Загреб
Категорија:Фудбалери на ФК Риека
Категорија:Фудбалери на ЧФР Клуж
Категорија:Родени во 1989 година
Анус

**Анус** (латински: *anūs*, „прстен“, „круг“) — надворешен отвор на правото црево (ректум). Анусот е составен од два сфинктера (мускули) кои го контролираат исфрлувањето на изметот од телото, што е главната функција на анусот. Двата мускули се внатрешен сфинктер на анусот и надворешен сфинктер на анусот. Мускулите се кружни го контролираат отворот на анусот. Надворешниот мускул може самоволно да се отвора, а внатрешниот не. Анусот се наоѓа позади перинеумот (меѓуножјето), односно позади вагината кај жените, или скротумот кај мажите.

Покрај својата основна функција, анусот игра своја улога при аналниот секс. Анусот често се смета за табу и има повеќе вулгарни зборови за истиот.

## Структура
Анусот е крајниот дел од дигестивниот систем и е како директно продолжение на правото црево. Анусот поминува низ карличниот свод. Анусот е обиколен од мускули. Горниот и долниот дел од анусот се обиколени од внатрешни и надворешни сфинктери (мускули), два мускулни прастени кои го контролираат исфрлувањето на изметот. По должината анусот е опколен од набори напречени анални залистоци кои ја конвергираат пектинатната линија. Од оваа линија, слузницата од внатрешноста на анусот преминува во кожа. 

### Развој
За време на пубертетот, тестостеронот потикнува растење на телесни влакна по телото, па така срамните влакна се појуваат околу анусот. Иако првично малку, тие целосно израснуваат кон крајот на пубертетот. Има и случаево кога има слабо растење на срамни влакна.

## Патологија
*Анален тумор
*дефекти од раѓање 
*анална фистула и анална пукнатина
*хемороид
*инфекции
**чир
**анална интраепителна неопластија
**сексуално преносливи болести
**брадавица (анална кондулома)
**анален рак
*чешање (иритација на анус)
*траума; оштетени мускули

## Дијаграми

 File:Human anus-en.svg|Анус.
 File:Muscles of the male perineum-Gray406.png|Мускули на перинеумот кај мажот.
 File:Gray408.png|Мускули на перинеумот кај жената.
 File:Gray1077.png|Постериорен поглед на правото црево и анусот, претходно отстранет е скротумот.


## Поврзано

* Дигестивен систем
* Задник 
* Хемороид
* Анален секс

## Наводи

Категорија:Систем за варење
Категорија:Секс
Канава (село)

**Канава** () е село во Украина, Тивровски реон, Виничка област.

Категорија:Села во Украина
Категорија:Тивровски реон
Веганство

**Веганство** — начин на исхрана која одбегнува каква било грубост над животните, нивно искористување или искористување на нивните производи за храна, облека и друга намена. Веганската исхрана се заснова врз житарици, мешунки, овошје и зеленчук. Веганите не јадат месо, риба, морски плодови, јајца, млеко, млечни производи, мед ниту пак носат работи од крзно, волна, коски, кожа, корали, бисери и какви било други материјали од животинско потекло. Многу вегани исто така избегнуваат производи тестирани врз животни. За разлика од вегетаријанците чија исхрана е без убивање, веганската исхрана не само што е без убивање, туку е и без искористување на животните. Веганството се разликува од вегетаријанството бидејќи е сведено во потполност на растителна исхрана.
Зборот *веганец* настанал во 1940 како скратеница од зборот *вегетаријанец*, во вегетаријанско друштво во Англија, кои на тој начин сакале да ги разликуваат оние членови кои во потполност ги отфрлаат производите од животинско потекло.

Луѓето стануваат вегани од многу причини, вклучувајќи етичка и морална грижа за животните и околината, потоа лични причини, поврзани за здравјето, духовноста и верата. Што се однесува до етичките причини, веганската исхрана спречува масовно и систематско колење на голем број на животни. Што се однесува на здравјето, важно е да се истакне дека производите од месо, млеко и јајца содржат високо ниво на холестерол и маснотии кои предизвикуваат големи штети на човековото здравје. И на крај, гледано од еколошки аспект, месната индустрија поттикнува големо загадување на воздухот, земјата и водата, придонесува експлоатација и сечење на шумите и големи Земјини површини за одгледување на растителни култури наменети за прехрана на голем број животни.

Веганите тврдат дека веганската исхрана може во потполност да ги задоволи потребите на организмот, па дури и на професионалните спортисти. Тоа го докажува веганска билдерска група активна повеќе години која ги руши сите табу-теми околу веганите како слаби и неисхранети луѓе.

## Поврзано
* Вегетаријанство
* Фрутаријанство

Категорија:Веганство
Категорија:Исхрана
Категорија:Здрава исхрана
Категорија:Верска исхрана
Категорија:Зборови што ги нема во ТРМЈ
Лазарова сабота

**Лазарова сабота** или **Лазарици** или **Лазаровден** — еден од поголемите христијански празници од пролетниот циклус којшто е подвижен празник и секогаш се паѓа еден ден пред Цветници, кои се точно една недела пред најголемиот празник Велигден.  На овој ден се споменува чудесното воскресение на четиридневно упокоениот Лазар извршено од Исус Христос. Овој настан бил на шест дена пред предавството и убиството на Христос на Голгота. На Лазарева сабота обичај е да се носат гранчиња од врба што симболично претставува свечено Христово влегување во Ерусалим, каде што го пречекале следбениците. Во Македонија овој празник има големо значење и масовно се прославува низ целата земја. Од раните утрински часови групи девојчиња облечени во традиционална невестинска облека одат низ населените места и пеат лазарски песни. Има повеќе лазарски песни и се користат според личниот, семејниот или општествениот статус на лицето за кое е наменета песната. Песните обично се со оптимистична и духовита содржина и посакуваат здравје, успех и напредок.

## Житие
Исус веќе четврта година го проповедал своето учење, а бидејќи за Пасха мноштво народ доаѓал во Ерусалим за да го прослави празникот и Исус по четврти пат доаѓал како учител. Но тогаш разбрал дека неговиот пријател Лазар од Витанија е тешко болен. Исус веднаш се упатил таму, но стигнал четири дена по неговата смрт и по погребот. Сестрите на Лазар, Марта и Марија го прекориле Исуса велејќи му дека ако дојдел на време немало Лазар да умре. Марта уште му рекла: „Господи, ако беше Ти овде, немаше да умре брат ми. Но и сега знам што и да посакаш од Бога, Бог ќе ти даде“. 

Легендата вели дека Бог сакал Лазар да умре за врз него да се манифестира силата Божја. Кога дошол до гробот Исус го повикал Лазара: „*Лазаре, излези надвор*“. И Лазар веднаш излегол завиткан со платно на рацете и нозете и со крпа околу лицето. Сите што го виделе тоа се почудиле и поверувале дека Исус е синот Божји. 

Со овој чин Исус уште повеќе се здобил со слава. И пак се упатил кон Ерусалим. 

## Славење во Македонија

Во Македонија со Лазаревата сабота се поврзани повеќе обичаи и песни  познати како лазарски. Ги изведуваат девојки во групи одејќи по куќите и низ населените места и пресретнувајќи ги луѓето. Лазарките му пеат посебна песна на секој човек зависно од неговата возраст и општествената положба и за тоа добиваат дарови, најчесто пари. Во овие песни се велича личноста, се посакуват напредок на семејството здравје и среќен живот на поединецот. Овој обичај се нарекува *лазарување*.

## Наводи

## Надворешни врски

*Лазарева Сабота 
*Лазарски песни од Струга
*Лазарски песни од Велгошти, Охридско

Категорија:Христијански празници
Категорија:Македонски празници
Предавања за естетиката

[мини|десно|250п|[Хегел како предава на Берлинскиот универзитет во 1828 г. (цртеж на Франц Куглер)]]

**„Предавања за естетиката“** () — збирка белешки од предавања на Георг Вилхелм Фридрих Хегел на тема естетика на студентите на Хајделбершкиот универзитет во 1818 г. и Берлинскиот универзитет во 1820/21, 1823, 1826 и 1828/29 г. Составена е во 1835 г. од неговиот студент Хајнрих Густав Хото и ги опфаќа белешките на Хегел и оние на студентите направени во текот на предавањето. Се смета дека во збирката, Хото ја претставил Хегеловата мисла на посистематичен начин отколку што тоа го направил самиот филозоф.

Хегеловата работа на ова поле се смета за едно од најголемите дела во историјата на естетиката уште од времето на Аристотел. Неговата теза за „крајот на уметноста“ извршила влијание врз разни значајни мислители како што се Теодор Адорно, Мартин Хајдегер, Ѓерѓ Лукач, Жак Дерида и Артур Данто. Самиот хегел пак, ја развивал својата мисла под влијание на Јохан Јоаким Винкелман, Имануел Кант, Фридрих Шилер и Фридрих Шелинг. Според Хајдегер, „Предавања за естетиката“ претставуваат „најопсежниот осврт на суштината на уметноста што ја има Западот“.

## Содржина
Предавањата се претставени под три наслови:

#првиот се занимава со општите поимувања за убавината и идеалот.
#вториот се осврнува на овој идел, како што тој се остварува во три етапи, the "особени облици на уметноста“, а секоја од нив е „наполно“ претставена во староегипетската архитектура (која ја изложува својата апоретска природа во облик на сфинга), претставувањето на боговите на класичните старогрчки статуи  и Христовите страданија (земени како содржина на претставата):
##симболична уметност,
##класична уметност
##романтистичка уметност
# Третиот дел ги иследува петте облици на уметност поединечно:
##архитектура
##вајарство
##сликарство
##музика
##поезија

Во ова излагање, Хегел останува верен на неговиот дијалектички метод, покажувајќи како овлиците се разложуваат и заменуваат со „повисоки“ облици по пат на негативноста, т.е. внатрешните противречности што секој од облиците ги носи во себе во даденото време.

Во овие списи, Хегел го документира настанокот на симболичната архитектура, класичното вајарство и романтистичка поезија и во нив го изложил неговото поимување за човечката убавина и тврдењето за „смртта на уметноста“, заклучувајќи дека уметноста не може да биде соодветен двигател во човековото спознавање на својата суштина.

## Наводи

## Надворешни врски
* 

Категорија:Естетика
Категорија:Дела на Георг Вилхелм Фридрих Хегел
Летото на белите рози (филм)

**Летото на белите рози** — хрватски игран филм, во режија на Рајко Грлиќ. Главните улоги во филмот ги толкуваат: Том Конти и Сузан Џорџ и Род Стајгер.

## Содржина
Андрија работи како спасител на речното крајбрежје во едно летувалиште. Имајќи предвид дека е последната година од Втората светска војна, неговиот живот поминува мирно. Еден ден, во местото доаѓа Ана, млада вдовица без документи, која бега од нацистите.

## Наводи

Категорија:Хрватски филмови
Категорија:Филмови на Рајко Грлиќ
Категорија:Филмови на англиски јазик
Категорија:Филмови од 1989 година
Тетро (филм)

**Тетро** е американски игран филм, во режија на Френсис Форд Копола. Главните улоги во филмот ги толкуваат: Винсент Гало, Алден Аренрајх и Марибел Верду.

## Содржина
Бени заминува во Буенос Аирес за да го најде изгубениот постар брат, кој своевремено бил надарен писател, а сега е само бледа сенка на својата младост. Кога Бени ќе ја прочита речиси завршената драма на својот брат, тој добива можност да научи повеќе за нивното минато и повторно се зближува со брат му.

## Наводи

Категорија:Американски филмови
Категорија:Филмови на Френсис Форд Копола
Категорија:Филмови на англиски јазик
Категорија:Филмови на италијански јазик
Категорија:Филмови од 2009 година
Рапсодија во август (филм)

**„Рапсодија во август“** (八月の狂詩曲) — јапонски игран филм од 1991 година, во режија на Акира Куросава. Главните улоги во филмот ги толкуваат: Сачико Мурасе, Хисаши Игава и Ричард Гир.

## Содржина
Во филмот се зборува за последиците од атомската бомба во Нагасаки.

## Наводи

Категорија:Јапонски филмови
Категорија:Филмови на Акира Куросава
Категорија:Филмови со Ричард Гир
Категорија:Филмови со Хисаши Игава
Категорија:Филмови со Сачико Мурасе
Категорија:Филмови од 1991 година
Категорија:Филмови чие дејствие се одвива во Јапонија
Категорија:Филмови на јапонски јазик
Логан (планина)

**Логан** () — планина во венецот Свети Илија, највисока во Канада и втора по висина во Северна Америка (по Макинли). Наречена е во чест на геологот Вилијам Едмонд Логан — основач на Геолошката служба на Канада (GSC). Се наоѓа во состав на националниот парк Клуејн во југозападен Јукон и претставува почетно место за  ледниците Хабард и Логан. Се смета дека оваа планина има најголема обиколка на основата од сите невулкански планини во светот (многу штитести вулкани се доста поголеми и помасивни). Опфаќа 11 врвови повисоки од 5.000&nbsp;м. Највисоката точка се издига 5.959&nbsp;м

Поради активното тектонско надигање, Логан и понатаму продолжува да расте во висина.

Планината се одликува со крајно ниски температури. На висорамнината на 5.000&nbsp;м, температурата на воздухот  изнесува околу  зиме и речиси  лете. Средна температура во текот на годината изнесува .  Снегот речиси и да не се топи, па затоа капата е многу дебела (наместа до 300&nbsp;м).

Логан за првпат е освоен на 23 јуни 1925 г. од експедиција во следниов состав: Алберт Х. Макарти (водач), Х.Ф. Ламбарт, Ален Карпе, В.В. Фостер, Н. Рид и Енди Тејлор.

## Врвови
Масивот на Логан ги опфаќа сите околни врвови со истакнатост помала од 500&nbsp;м:

## Поврзано
* Свети Илија (планина)
* Свети Илија (планински венец)
* Список на планини во Канада

## Наводи
мини|десно|300п|Модел на планината

## Надворешни врски

* Логан  — Peakware 
* Канадскиот титан Логан  — Виртуелен музеј на Канада 

Категорија:Свети Илија (планински венец)
Категорија:Планини во Канада
Категорија:Географија на Јукон
Категорија:Петилјадници
Категорија:Највисоки точки на земјите
Луи Томлинсон

**Луи Вилијам Томлинсон** (, роден Луј Троја Остин, Декември 24, 1991) е англиски поп-пејач, текстописец и актер.

## Ран живот
Томлинсон е од Донкастер, Јужен Јоркшир, Англија. Роден е од Johannah Poulston и Троја Остин, неговите родители се разделиле кога бил млад и го зел неговиот очув по име Марк Томлинсон. Луи има пет помлади полу сестри, од кои две имале улоги како бебиња во телевизиската серија „Дебели пријатели“ заедно со својот брат.
Луи студирал на 6-то годишна форма на Hall Cross School (државно сеопфатено училиште) и поранешен ученик на Hayfield школа. Луи имал голем број на работни места, вклучувајќи на Vue кино и на Донкастер Роверс фудбалски стадион, како келнер во туристичките апартмани. Како студент на Hall Cross, Томлинсон се појавил во неколку музички продукции. Заедно со двајцата негови браќа и сестри имал дополнителни улоги во „Дебели пријатели“. 
## Кариера
### The X Factor
Во 2010 година, Томлинсон бил на аудиција за седмата серија на конкуренцијата за пеење The X Factor. Не успеал да напредува кон „Момци“ категорија во „Куќа на судиите“ но, по предлог на Никол Шерцингер, судија гостин за време на „bootcamp“ фаза од натпреварот на Вембли Арена во Лондон јули 2010, Томлинсон бил ставен заедно со Најал Норан, Зејн Малик, Лиам Пејн и Хари Стајлс кои формирале свој бенд, што ги овозможува за категоријата групи. Стајлс излегол со името One Direction и групата завршила на третото место со песната „Засекогаш млад“.
### One Direction
Групата се издигнала до меѓународен успех со моќта на социјалните медиуми Up All Night и Take me home објавени во 2011 и 2012 година скршија неколку рекорди и биле на врвот на топ листите на повеќето големи пазари. Групата има продадено над 35 милиони плочи низ целиот свет. 
## Фудбалска кариера
Томлинсон, чие претходно фудбалско искуство било да се игра и се согласил да игра во добротворни цели на Keepmoat стадион во неговиот роден град за да собере пари за Bluebell Vud спонзорство и имал понуда договор од страна на професионален фудбалски клуб. На 8 септември Томлинсон играл за Селтик во друг добротворен натпревар за Стилијан Петров. Во текот на играта Томлинсон се здобил со повреда што довело до повраќање и веднаш бил заменет на теренот.
## Личен живот
Томлинсон бил романтично поврзан со Елеанор Калдер од ноември 2011 година. Зејн Малик се верил во Литл Миксо со Пери Едвардс во август 2013 година, тоа предизвикало неоснавани гласини за двојна свадба. Едно истражување од страна на родословието веб Ancestry.co.uk открило дека еден од предците на Томлинцон бил белгиец.

Категорија:Родени во 1991 година
Категорија:Англиски рок-пејачи
Категорија:Англиски поп-пејачи
УЕФА Младинска лига 2013/14

мини|Пријателски натпревар во Нион помеѓу САД Ојонакси Stade Francais. Победа на Ојонакс 30-28
**УЕФА Младинска лига 2013/14** — прва сезона од УЕФА Младинската лига, клупско фудбалско натпреварување организирано од страна на УЕФА кое што се состои од младинските екипи (до 19 години) на клубовите коишто се натпреварувале во групната фаза во Лигата на шампионите 2013/14.

Финалето се одиграло на 14 април 2014 година на неутрално тло на стадионот Коловри во Нион, Швајцарија. На тој натпревар екипата на Барселона издвоила победа над Бенфика со резултат 3:0. Барселона како победник на ова натпреварување го примила трофејот Ленарт Јохансон, именуван по почесниот претседател на УЕФА.

## Локација, фази, дати и ждрепки на натпреварите

## Групна фаза
32-те екипи биле поделени во осум групи од четири екипи, во ист состав каков што бил избран на ждрепката за групната фаза во Лигата на шампионите таа сезона. Ждрепката се одржала на 29 август 2013 година во Монако.

### Група A

### Група Б

### Група Ц

### Група Д

### Група Е

### Група Ф

### Група Г

### Група Х

1: Натпреварот Милан-Ајакс не се одиграл поради откажувањето од страна на управата на Ајакс при што изјавиле дека теренот не бил доволно безбеден за играчите.

## Нокаут фаза
Во нокаут фазата, тимовите ја одиграле секоја рунда во еден натпревар. Доколку резултатот бил нерешен по регулаторниот дел од мечот, победнукот се одлучувал по изведување на пенали (без продолжетоци). The mechanism of the draws for each round is as follows:

### Натпревари во нокаут фазата
Ждрепката за нокаут фазата се одржала на 16 декември 2013 година.

## Финале
Финалето било одиграно на 14 април 2014 година на стадионот Коловри во Нион, Швајцарија.

## Надворешни врски
*УЕФА Младинска лига (официјален портал)

## Наводи

Категорија:Сезони во УЕФА Младинската лига
Голема Тумба (Трн)

**Голема Тумба** — археолошко наоѓалиште во битолското село Трн. Претставува населба од неолитско време.Се наоѓа на околу 800&nbsp;м северозападно од селото, во блокот на ЗИК „Пелагонија“. Има правилна кружна основа со пречник од околу 200&nbsp;м и височина до 5&nbsp;м. Во 1973 година Заводот и музеј од Битола извршил заштитно археолошко ископување при што е пронајдена повеќеслојна населба со богат археолошки материјал. Наодите се чуваат во Заводот и музеј во Битола.

## Поврзано
*Мала Тумба — населба од неолитско време;
*Тумба — населба од неолитско време;
*Црквиште — наоѓалиште од непознат тип и период;
*Трн;
*Список на археолошки наоѓалишта во Битолско;

## Наводи

Категорија:Трн (село)
Тумба (Трн)

**Тумба** — археолошко наоѓалиште во битолското село Трн. Претставува населба од неолитско време. Се издига во самото село, има пречник од околу 300&nbsp;м и зачувана височина од 5&nbsp;м. Дел од селските куќи се изградени врз неа па така, при копањето на темелите, сопствениците наоѓале фрагменти од керамички садови, орудија од камен и кремен, куглички за праќа и др.

## Поврзано
*Голема Тумба — населба од неолитско време;
*Мала Тумба — населба од неолитско време;
*Црквиште — наоѓалиште од непознат тип и период;
*Трн;
*Список на археолошки наоѓалишта во Битолско;

## Наводи

Категорија:Трн (село)
Мала Тумба (Трн)

**Мала Тумба** — археолошко наоѓалиште во битолското село Трн. Претставува населба од неолитско време. Се наоѓа на околу 1&nbsp;км југоисточно од селото и во непосредната близина на Голема Тумба. Има неправилна елипсовидна основа, развлечена во правец север-југ, со димензии од 160 × 210&nbsp;м и зачувана височина од 1,5&nbsp;м. Тумбата е во голема мера оштетена, особено во источната половина, со изградбата на каналот за наводнување и со трасирањето на патот Новаци-Радобор. Исто така, таа е целосно зарамнета и со изградбата на&nbsp;хангарот за чување на земјоделската механизација. Во 1973 година Народниот музеј од Битола извршил заштитни археолошки ископувања при што бил пронајден културен слој од 2&nbsp;м, со два хоризонта на живеење исполнети со богат материјал (керамички садови, орудија, култни предмети и др.). Првиот хоризонт им припаѓа на населбите од средниот неолит на велушко-породинската група, а вториот на доцниот неолит. Според овие наоди доцниот неолит во Пелагонија е издвоен како посебна културна група, наречена Мала Трнска Тумба, која е истовремена и многу блиска на доцнонеолитските групи од западнојадранскиот културен круг. Наодите се чуваат во Заводот и музеј во Битола.

## Поврзано
*Голема Тумба — населба од неолитско време;
*Тумба — населба од неолитско време;
*Црквиште — наоѓалиште од непознат тип и период;
*Трн;
*Список на археолошки наоѓалишта во Битолско;

## Наводи

Категорија:Трн (село)
Црквиште (Трн)

**Црквиште** — археолошко наоѓалиште во битолското село Трн. Наоѓалиштето поради неистражеоста е од непознат тип и период. Се наоѓа на 1&nbsp;км северно од селото на една мала височинка каде се познаваат темели од објекти. Според исказите на мештаните тука се наоѓал манастир кој за време на турското ропство бил разрушен. Антропологот Јован Трифуноски сметал дека тоа била некоја населба од дамнешни времиња.

## Поврзано
*Голема Тумба — населба од неолитско време; 
*Мала Тумба — населба од неолитско време;
*Тумба — населба од неолитско време;
*Трн;
*Список на археолошки наоѓалишта во Битолско;

## Наводи

Категорија:Трн (село)