Барбара Стенвик

200px|мини|Барбара Стенвик
**Барбара Стенвик** (англ. *Barbara Stanwyck;* родена како **Руби Кетрин Стивенс**; 16 јули 1907 - 20 јануари 1990) ― американска глумица, модел и танчерка.
## Ран живот
Барбара Стенвик е родена како Руби Кетрин Стивенс на 16 јули 1907 година во Бруклин, Њујорк.  Таа била петто и најмладо дете на родители од работничка класа.

На четиригодишна возраст останала сираче, и прво за неа се грижела нејзината постара сестра Лаура, а потоа била сместена во низа згрижувачки семејства. Била слаб ученек и често се тепала со врсниците.

На 14-годишна возраст, го напуштила училиштето и почнала да работи во стоковна куќа во Бруклин. Руби не посетувала средно училиште.

Набргу, се вработила во телефонска канцеларија во Бруклин за 14 долари неделно, што и овозможило да стане финансиски независна. Работата не и се допаднала, а нејзина цел била да влезе во шоу-бизнисот. Се вработила како кројач за фустани во магазинот „*[[Vogue|Вог]]*“, но клиентите се пожалиле на нејзината работа и добила отказ. Следно работела како дактилограф во музичката компанија Џером Х. Ремик и иако уживала во работата, одлучила да ја следи својата амбиција во шоу-бизнисот.

## Почетоци на кариерата
алт=|мини| Стенвик како Зигфелд девојка (фотографија од 1924 година од Алфред Чејни Џонстон)
Во 1923 година, неколку месеци пред нејзиниот 16-ти роденден, Руби била на аудиција за место во хорот во Странд Роф, ноќен клуб над театарот Странд на Тајмс Сквер. Неколку месеци подоцна, се вработила како танчерка во Зигфелд театарските претстави за сезоните од 1922 и 1923 година. „Само сакав да преживеам, да јадам и да имам убаво палто“, рекла Стенвик. Следните неколку години, пеела во хор во ноќни клубови во сопственост на Тексас Гуинан. Исто така, повремено била инструктор по танц во бар за хомосексуалци во сопственост на Гуинан.

Били Лахиф, сопственик на паб кој го посетувале луѓе од шоу бизнисот, во 1926 ја запознал Руби со мецената Вилард Мек. Мек, ја избрал Руби за улога во неговата претстава „Јамка“. Првично претставата не била успешна. За да ја подобри, Мек одлучил да го прошири делот на Руби. *Јамка* имала повторна премиера на 20 октомври 1926 година и станала една од најуспешните Бродвејски драми таа сезона. На предлог на Дејвид Беласко, Руби го променила името во Барбара Стенвик со комбинирање на името на насловниот лик во драмата *Барбара Фричи* со презимето на глумицата во претставата - Џејн Стенвик.

Стенвик станала Бродвејска ѕвезда веднаш откако ѝ била доделена нејзината прва главна улога во *Бурлеска* (1927). Добила одлични критики за улогата во хит претставата.

Стенвик била на аудиција за немиот филм „*Бродвејски ноќи*“ од 1927 година. Не ја добила главната улога, но добила помала улога како танчерка. Ова било нејзино прво филмско појавување.

Додека играла во *Бурлеска*, Стенвик се запознала со нејзиниот иден сопруг, актерот Френк Феј. Стенвик и Феј се венчале на 26 август 1928 г., и се преселиле во Холивуд.

## Филмска кариера
десно|мини|
Првиот звучен филм на Стенвик бил *Заклучена врата* (1929), а истата година глумела и во *Мексикали Роуз*. Овие два филма не биле успешни, но сепак Френк Капра ја избрал Стенвик да глуми во неговиот филм *[[Дами за задоволство (филм од 1930)|Дами за задоволство]]* (1930). Со соработката во оваа продукција, таа се спријателила со режисерот по што ѝ биле нудени улоги во неговите идни филмови. Следеле други забележителни улоги, како онаа во која глуми медицинска сестра која спасува две мали девојчиња од злобниот возач (Кларк Гејбл) во *Ноќна медицинска сестра* (1931). Во *Толку голема!* (1932) играла улога на учителка од мал град. во *Бебешко лице* (1933) имала улога на амбициозна жена која „спие“ со мажи за да стигне до врвот. Во *[[Горкиот чај на генералот Јен (филм)|Горкиот чај на генералот Јен]]* (1933), уште еден контроверзен филм на режисерот Капра, Стенвик е американска мисионерка киднапирана од воениот лидер Нилс Астер за време на кинеската граѓанска војна.
лево|мини| Стенвик во улогата на  за која добила номинација за Оскар во 1937 г.
Во *Стела Далас* (1937) Барбара Стенвик игра саможртвувана мајка која на крајот ѝ дозволува на својата ќерка тинејџерка да живее подобар живот на некое друго место. За оваа улога ја добила својата прва номинација за Оскар за најдобра женска улога. Потоа, ја играла Моли Монахан во *Union Pacific* (1939), и ја освоила првата Златна палма доделена на Канскиот филмски фестивал. Наводно, Стенвик била една од многуте глумици кои биле земени предвид за улогата на Скарлет О'Хара во *[[Однесено од виорот (филм)|Однесено со виорот]]* (1939), но не била повикана на тест. Во *[[Запознајте го Џон Доу]] (1941)*,  глуми амбициозна новинарка.

Во романтичната комедија *[[Дамата Ева|Лејди Ева]]* (1941), глуми лута и софистицирана измамничка, која се вљубува во богат херпетолог, кој го игра Хенри Фонда. *Лејди Ева* е меѓу најдобрите 100 филмови на сите времиња на листите на *[[Time (списание)|Time]]* and *[[Entertainment Weekly]].*

Потоа, глуми исклучително успешна и независна докторка Хелен Хант во *„Мене ми припаѓаш“* (1941), исто така со Фонда. Стенвик потоа ја играла улогата на Шугарпус О'Ши во *[[Огнена топка (филм од 1941)|Огнена топка]]* (1941). во режија на Хауард Хокс. За улогата добила номинација за Оскар за најдобра женска улога.

Во *[[Двојно обештетување]]* (1944), филм ноар во режија на Били Вајлдер, глуми провокативна русокоса домаќинка  која го убедува во неа заљубениот продавач на осигурување (Фред МекМареј) да го убие нејзиниот сопруг. Се смета дека за нејзината изведба на „дрска, самоопседната сопруга“ требало да добие Оскар за најдобра глумица, но добила само номинација. *Двојно обештетување* обично се смета за еден од најдобрите 100 филмови на сите времиња, иако не освоил ниту една од седумте номинации за Оскар.
[десно|мини| Фред МекМареј и Стенвик во ноар филмот ''[Двојно обештетување*]]
Во комедијата *Божиќ во Конектикат* (1945) глуми новинарка која додека се обидува да започне романса се фали дека е „најдобриот готвач во земјата“ а потоа е фатена во лагата. Во 1946 година ја глумела Марта, манипулативен убиец, во *Чудната љубов на Марта Ајверс.*  Стенвик била ранлива сопруга инвалид која потчула како ѝ подготвуваат убиство во *Извини, погрешен број* (1948) и проколната пијанистка во *Другата љубов* (1947).
[[Податотека:Barbara_Stanwyck_in_Meet_John_Doe_trailer.jpg|лево|мини|Запознај го Џон Доу (1941)]]
Филмската кариера на Барбара почнала да опаѓа кон почетокот на 1950-тите; и покрај тоа што таа деценија имала многу главни и  споредни улоги.

== Телевизиска кариера ==
Во текот на 1950-тите Барбара од филмското платно се преселила на телевизија. Во 1958 година, гостувала во „Патека кон никаде“, епизода од антологиска вестерн серија *„Зејн Греј театар“ од Дик Пауел*, каде глумела жена која убива маж за да го одмазди својот сопруг. Во 1961 година, била домаќин на драмската серија насловена како *„Шоуто на Барбара Стенвик“* која ѝ донела [[Еми (награда)|награда Еми]]. Во овој период, гостувала и во други телевизиски серии како: *Недопирливи* и четири епизоди од *Wagon Train*.

Таа се вратила во филмот да глуми во *Roustabout* филм од [[Елвис Пресли|Елвис Присли]] од 1964 година, во кој глуми сопственик на карневал.

Вестерн телевизиската серија *Големата долина*, која се емитувала на [[American Broadcasting Company (ABC)|ABC]] од 1965 до 1969 година, ја издигнала Стенвик како една од најпопуларните телевизиски глумици, и освоила уште едно Еми.

Во 1983 година, Стенвик освоила Еми за минисеријата *Птиците умираат пеејќи*, нејзино трето Еми. Во 1985 година, трипати гостувала во сапунската опера *Династија.* Потоа глумела во серијата *Колбиеви*,заедно со [[Чарлтон Хестон]], [[Стефани Бичам]] и [[Кетрин Рос]]. Стенвик глумела само во првата сезона, а нејзината улога како Констанс Колби Патерсон ќе ѝ биде последна.

Во 1982 година добила почесен Оскар. Во 1986 ја добила Сесил Б. ДеМил Златен глобус наградата и уште неколку други почести за животно дело. Американскиот филмски институт ја рангирал на [[АФИ 100 години... 100 ѕвезди|11-то место за најголема женска ѕвезда]] во класичната американска кинематографија.

== Последни години и смрт ==
Пензионерските денови на Стенвик биле доста активни, со добротворна работа вон центарот на вниманието.

Стенвик починала на 20 јануари 1990 година, на 82-годишна возраст од конгестивна срцева слабост и [[хронична опструктивна белодробна болест]] во [[Санта Моника|Санта Моника, Калифорнија]]. Нејзините посмртни останки биле кремирани, а пепелта била расфрлена од хеликоптер над Лон Пајн, Калифорнија, каде што снимила некои од нејзините вестерн филмови.

== Награди и номинации ==


== Наводи ==


=== Библиографија ===

== Надворешни врски ==

* 
* 
* [https://archiveswest.orbiscascade.org/ark:/80444/xv311626 Barbara Stanwyck Papers] at the University of Wyoming – American Heritage Center
* [https://ahcwyo.org/?s=stanwyck Blog entries based on the AHC archives related to Barbara Stanwyck]
* Barbara Stanwyck at the Internet Broadway Database 
* video: 
* [http://www.virtual-history.com/movie/person/910/barbara-stanwyck Barbara Stanwyck] at Virtual History
* [https://web.archive.org/web/20101030120608/http://www.time.com/time/arts/article/0,8599,170907,00.html That Old Feeling: Ruby in the Rough] and [https://web.archive.org/web/20101030135202/http://www.time.com/time/arts/article/0,8599,171778,00.html The Four Phases of Eve] by Richard Corliss for *Time* magazine, 2001
* [http://articles.latimes.com/1987-04-05/entertainment/ca-22_1_barbara-stanwyck Saluting Stanwyck: A Life On Film] *Los Angeles Times*, 1987
* [http://www.newyorker.com/reporting/2007/04/30/070430fa_fact_lane Lady Be Good – A centenary season of Barbara Stanwyck] by Anthony Lane for *The New Yorker'', 2007
* Bert Stevens at IMDb

Категорија:Американци со канадско потекло
Категорија:Американски манекенки
Категорија:Американски антикомунисти
Категорија:Починати во 1990 година
Категорија:Родени во 1907 година
Категорија:Вестерн глумици
Категорија:Американски телевизиски глумици
Категорија:Добитници на наградата Еми
Категорија:Американски радио глумици
Категорија:Американски глумици
Категорија:Американски филмски глумици
Категорија:Добитници на почесен оскар
Категорија:Луѓе под псевдоним