Пијанка (род)

**Пијанка** или **’ржена трева** () — род треви од семејството на ливадарките (*Pooideae*).

Растат во снопчест облик, и се домородни во Европа, Азија и Северна Африка, а подоцна се воведени и во Австралија, Америка и разни океански острови. Растението е природно диплоидно, со 2n=14, и е во блиско сродство со ливадарката (*Festuca*).

Иако го носи слично алтернативно име, оваа трева е сосем различна од ’ржта, која е житарка.

## Видови
Постојат следниве видови пијанки:
* *[[Lolium arundinaceum]]* (Schreb.) Darbysh. — висока ливадарка (Евроазија + Северна Америка, од Португалија + Канарските Острови до Хималаите + Синѓанг; одомаќинета во Источна Азија, Австралија, Северна + Јужна Америка, разни острови)
* *[[Lolium canariense]]* Steud. — канарска ливадарка (Канарски Острови, Зелен ’Рт)
* *[[Lolium giganteum ]]* Lam. — џиновска ливадарка (Евроазија, од Ирска до Кина; Биоко)
* *[[Lolium × hybridum]]* Hausskn. (Асам, Бутан)
* *[[Lolium mazzettianum]]* (E.B.Alexeev) Darbysh. (Сечуан, Јунан)
* *[[Lolium multiflorum]]* Lam. — повеќецветна ливадарка (Евроазија + Северна Африка, од Португалија + Канарските Острови до Хималаите; одомаќинета во Источна Азија, Австралија, Северна + Јужна Америка, разни острови)
* *[[Lolium perenne]]* L. - обична (повеќегодишна) пијанка (Евроазија + Северна Африка, од Азорите до Кашмир; одомаќинета во Источна Азија, Австралија, Северна + Јужна Америка, разни острови)
* *[[Lolium persicum]]* Boiss. & Hohen. — персиска пијанка (од Сокотра до Кина; одомаќинета на раштркани места во САД + Канада)
* *[[Lolium pratense]]* (Huds.) Darbysh. — ливадска ливадарка (Евроазија + Северна Африка, од Исланд + Азорите до Кашмир + Јакутија; одомаќинета во Источна Азија, Австралија, Северна + Јужна Америка, разни острови)
* *[[Lolium remotum]]* Schrank (Индиски Потконтинент; одомаќинета на раштркани места во Европа + Северна Азија)
* *[[Lolium rigidum]]* Gaudin — тврда пијанка (Евроазија + Северна Америка, од Португалија + Канарските Острови до Кина; одомаќинета на раштркани места во Австралија + Америка)
* *[[Lolium saxatile]] <small>H.Scholz & S.Scholz</small> (Канарски Острови)
* *Lolium temulentum* <small>L.</small> — [[дива лулка]] (Евроазија + Северна Америка, од Португалија + Канарските Острови до Кина; одомаќинета на раштркани места во Австралија + Америка)

== Одгледување и употреба ==
Постојат низа видови пијанки имаат значајна улога во хортикултурата како растение за [[тревник|тревниците]], а во земјоделството се ценат поради нивната хранливост при [[пасиште|напасување]] [[добиток]] и добивање [[сено]]. Се садат и по падините, со цел да се спречи [[ерозија]] на [[почва]]та. Во [[Нов Зеланд]] претставува главна напасна трева, каде секоја година се произведуваат 10 милиони килограми семе. Постојат низа разновидни [[сорта|сорти]]. Најзначаен видов што служи за [[фуража]] и во тревниците се [[обична пијанка|обичната]] или повеќегодишна пијанка (*Lolium perenne*). Како и многу студеновременски [[треви]], живее во симбиоза со [[ендофит]]ни габи, и тоа од видовите *Epichloë* или *Neotyphodium*, обете од семејството на [[гламници]]те (*Clavicipitaceae*).

Некои видови како дивата лулка (*L. temulentum*) важат за штетен [[коров]] кој несузбиен предизвикува огромни штети врз посевите како пченицата и други житарки. Тврдатата пијанка (*L. rigidum*) им задава постојани проблеми на земјоделците во јужна Австралија поради отпорноста на хербициди. Покрај тоа, [[полен]]от на пијанките е голем предизвукувач на алергија кај населението. Во 2006 г. во Мисисипи се пријавени случаи на пијанки отпорни на [[глифосат]].

Поради оваа жилавост, пијанката е застапена како покривно растение на [[тениско игралиште|тениските игралишта]], од кои попознати се Сеанглискиот клуб за тенис на трева и крокет и игралиштето „[[Вимблдон]]“ каде што се одржуваат познатите првенства.

== Наводи ==


== Надворешни врски ==


* [http://obp.ugd.edu.mk/priciniteli Пијанката како штетник на одделни житни посеви и препарати за нивно сузбивање]  — База на пестициди, [[Универзитет Гоце Делчев|УГД]] 
* [https://www.inaturalist.org/taxa/52800-Lolium Пијанка (*Lolium*) — iNaturalist] 
* [https://bigenc.ru/biology/text/3144804 Пијанка (*Lolium*) — Голема руска енциклопедија]  
* [https://www.biolib.cz/en/taxon/id42403/ Пијанка (*Lolium*) — BioLib] 
* [http://www.kew.org/data/grasses-db/www/gen00353.htm Пијанка (*Lolium'') — GrassBase] 

Категорија:Ливадарки
Категорија:Таксони опишани од Карл Линеј