open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Чалгија саунд систем (музички албум)

**„Чалгија саунд систем“** — музички албум на истоимената македонска музичка група. Албумот е објавен во 2010 година од издавачката куќа „Профундус“

## Содржина
Албумот содржи 18 песни:
* Стојана мајка учеше
* Ајде вино пијам
* Кажи Јано, кажи душо
* Марие, млада невесто
* Не виткај се, Софче
* Дафино, вино црвено
* Старо чалгиско оро
* Антице, џанам душице
* Ој Ѓорушице
* Ајде дали знаеш, паметиш Милице
* Севдалино, малој моме
* По друм одам
* Мори чупи костурчанки
* Твојте очи, Лено
* Одење по невестата
* Кица мома моле бога
* Ој Зарино
* Апсана ме кладе

## Технички одлики
Албумот е снимен во живо на телевизијата „Алфа“, на 18 декември 2009 година. Снимател бил Ален Хаџи-Стефанов, а миксот и мастерингот ги направил Доријан Јовановиќ во студиото „Профундус“. Аранжманите на сите песни се дело на групата, освен четвртата и петтата песна кои ги аранжирал Мате Грујоски. Сите песни се отсвирени од групата, која е и продуцент на албумот. Автор на дизајнот на обвивката на албумот и на логото е Ладислав Цветковски.

## Наводи

Категорија:Албуми на Чалгија саунд систем
Категорија:Изданија на Профундус
Категорија:Појавено во 2010 година во Македонија
Категорија:Македонски дела од 2010 година
Категорија:Албуми од 2010
Лидија од Македонија

**Лидија од Македонија** — опера во два дела на македонскиот композитор Ристо Аврамовски. Создадена е во 2001 година, по нарачка од Македонскиот народен театар. Либретото го направиле Французите *Дора Петрова* и *Ги Шеле* во препев на Лилјана и Јордан Плевнеш.

Темата е библиска и се работи за првата покрстена жена на европскиот простор од свети апостол Павле, која се викала Лидија и била од Македонија. Се обработуваат настани што се случиле во тоа време.

Категорија:Македонски опери
Категорија:Дела од Ристо Аврамовски
Розали Фугелберг

**Розали Ингеборг Каролина Фугелберг** (год. -  год.) е позната како прва жена стоматолог во Шведска, откако професијата била дозволена за жени.

Таа била ќерка на стоматологот на Кралскиот двор на Шведска, и асистент на нејзиниот татко. Во 1861 година, стоматолошката професија била легално дозволена за жени. Фугелберг двапати пробала да се здобие со сертификат за стоматолог; вториот пат, тој бил одобрен од страна на медицинските испитувачи, но не и од претставник на стоматолошката дејност. За време на нејзиниот трет обид во 1866 година, испитувањето било под надзор на печатот. Колегиумот Медикум повторно ја одбил, но добила кралска диспензација од страна на монархот, Карл XV од Шведска. Со тоа, таа станала првата жена стоматолог откако професијата била дозволена за жени: Амалија Асур претходно добила лиценца, но и била доделена посебна дозвола, пред професијата да биде официјално дозволена за жени. Фугелберг била личен стоматолог на кралицата, Луиза од Холандија од 1867 до 1871 година, а подоцна работела во Стокхолм (1867–79) и Востергетланд (1883–1893). Таа се омажила за морскиот капетан и мисионер Торел и емигрирала во Александрија во Египет.

## Поврзано

* Амалија Асур, прва жена стоматолог во Шведска
* Луси Хобс Тејлор

## Наводи

* Österberg, Carin et al., *Svenska kvinnor: föregångare, nyskapare* (Шведски жени: претходници, наследници) Lund: Signum 1990. ( ) (шведски)
* Кјеландер Барбро: "På Amalia Assurs tid. Några anteckningar om och kring den första svenska kvinnliga tandläkaren" (Деновите на Амалија Асур. Некои белешки за и во врска со првата жена стоматолог во Шведска)

Категорија:Починати во 1911 година
Категорија:Родени во 1841 година
Категорија:Стоматолози
Амалија Асур

**Амалија Асур** ( год. - 1889&nbsp;г.) била првата жена стоматолог во Шведска.

Амалија Асур е родена во Стокхолм како ќерка на еврејскиот стоматолог Џоел Асур (1753-1837), стоматологот на кралското семејство, кој го нарекувале еден од првите образовани стоматолози во Шведска и Естер Мојсеј Хајлбут. Нејзиниот брат Џејмс Асур исто така станал стоматолог. Амалија Асур никогаш не се омажила и останала *мамсел*. Таа учела стоматологија од нејзиниот татко и рано почнала да работи како негов асистент.

Како помошник-стоматолог, нејзината позиција била неформална, а Асур евентуално била пријавена кај властите за работење без лиценца. Во 1852 година, таа добила посебена диспензација од Кралскиот одбор за здравство (*Kongl.* *Sundhetskollegiet*) самостојно да работи како стоматолог. Дозволата претставувала лична диспензација, бидејќи професијата стоматологија била формално забранета за жени, и затоа таа повеќе била само посебен исклучок отколку пионер за другите жени, бидејќи професијата сè уште била забранета за жените. Таа работела во Стокхолм.

Во 1861 година, професијата стоматологија била официјално дозволена за жени. Првата жена на која и било дозволено да работи откако професијата стоматологија била дозволена за жени била Розали Фугелберг.

## Погледни и

* Ловиса Орберг

## Наводи

* Österberg, Carin et al., *Svenska kvinnor: föregångare, nyskapare* 'Шведски жени: претходници, наследници'. Лунд: Сигнал 1990. ( )
* Вилхелмина Шилберг: *Anteckningar om svenska qvinnor* [„Белешки за шведските жени“]
* Кјеландер Барбро: *På Amalia Assurs tid.* *Några anteckningar om och kring den första svenska kvinnliga tandläkaren* [„Деновите на Амалија Асур. Некои белешки за и во врска со првата жена стоматолог во Шведска“]
* https://web.archive.org/web/20160303201909/http://magasin.kb.se:8080/searchinterface/page.jsp?issue_id=kb:69387&sequence_number=2&recordNumber=&totalRecordNumber=

Категорија:Починати во 1889 година
Категорија:Родени во 1803 година
Категорија:Стоматологија
Категорија:19 век во Шведска
Категорија:Луѓе од Стокхолм
Цитате (Ума)

**Цитате** — археолошко наоѓалиште во гевгелиското село Ума. Претставува градиште од доцноантичкото време, сместено на 3&nbsp;км североисточно од селото.

## Опис и наоди
Наоѓалиштето се наоѓа на висок рид со доминантна местоположба, на зарамнетиот простор на врвот со простор 150 × 80&nbsp;м. Тука се видливи темелите од одбранбен бедем, градени од камен и варов малтер. По површината се среќаваат фрагменти од керамички садови, питоси и градежен материјал.

## Поврзано
*Чукарка — населба од доцната антика
*Список на археолошки наоѓалишта во Гевгелиско

## Наводи
Розалин Сусман Јалоу

мини|Фотографија од Розалин Сусман Јалоу
**Розалин Сусман Јалоу** (19 јули 1921 – 30 мај 2011) била американски медицински физичар, и добитник на Нобеловата награда во физиологија или медицина (заедно со Роџер Гилмин и Ендру Шали) за развивање на техниката за радиоимуноистражување. Таа е втората жена која ја добила Нобеловата награда во физиологија или медицина.

## Научна Кариера
Во 1977, Јалоу станала шестата жена (седма ако се сметаат двете Нобелови награди на Марија Кири), која ја освоила Нобеловата награда во полето на науката. Таа е исто така и втората жена во светот што ја добила Нобеловата награда во полето на физиологијата или медицината. Таа ја добила наградата заедно со Роцер Гилмин и Ендру Шали, за откривањето на техниката за радиоимуноистражување. Мерејќи ја концентрацијата на одредена субстанција во човековото тело, овозможиле скрининг на крводарителите за заболувања како што се хепатит.

## Наводи



Категорија:Членови на Националната академија на науките на САД
Категорија:Еврејски нобеловци
Категорија:Американски нобеловци
Категорија:Членови на Американската академија на уметностите и науките
Категорија:Носители на Националниот научен медал
Категорија:Починати во 2011 година
Категорија:Добитници на Нобеловата награда за физиологија или медицина
Категорија:Родени во 1921 година
Ребека Ли Крамплер

**Ребека Ли Крамплер,** мом. **Дејвис** (8 февруари 18319 март 1895 година) — американски лекар и автор. Во 1864 година станала првата Афроамериканка што станала доктор на медицина во Соединетите Држави. Крамплер била единствената жена лекар-автор во XIX век. Во 1883 година, таа ја објавила *Книга за медицински дискурси*. Книгата била посветена на медицинските сестри и мајки, обработувала содржини за медицинска нега на мајки и деца и била меѓу првите публикации напишани од Афроамериканец за медицината.

## Ран живот и образование
Во 1831 година, Крамплер е родена како Ребека Дејвис во Кристијана, Делавер, ќерка на Матилда Вебер и Абсолум Дејвис. Таа пораснала во Пенсилванија каде ја одгледала тетка која се грижела за изнемоштени соседи. Нејзината тетка дејствувала како лекар во нејзината заедница и имала огромно влијание врз неа. Крамплер се преселила во Чарлстаун, Масачусетс, во 1852 година.

## Образование
Крамплер дипломирала на Медицинскиот колеџ во Нова Англија во 1864 година откако завршила три години образование, подготвила теза и завршни усни испити во февруари 1864 година. На 1 март 1864 година, одборот на доверители ја именувал доктор по медицина. Во тоа време таа била во брак со Вајат Ли, па затоа училиштето ја идентификувало како госпоѓа Ребека Ли, каде била единствената дипломирана Афроамериканка. Таа била првата афроамериканска жена во земјата која станала формално обучен лекар. 

## Наводи

## Белешки

Категорија:Починати во 1895 година
Категорија:Родени во 1831 година
Категорија:Афроамерикански лекари
Мери Корина Путнам Јакоби

**Мери Корина Путнам Јакоби** (31 август 1842 - 10 јуни 1906) била ценет американски лекарк, учителка, научник, писател и суфрагист. Таа била првата жена што студирала медицина на Универзитетот во Париз и имала долга кариера практикувајќи медицина, предавајќи, пишувајќи и застапувајќи ги правата на жените, особено во медицинското образование.

Нејзиното научно побивање на популарната идеја дека менструацијата ги прави жените непогодни за образование е влијателно во борбата за женските образовни можности.

## Возрасен живот и кариера
мини|Портрет на Мери Путнам Јакоби, в. 1860–1865 година

Додека Елизабет Блеквел (1821–1910) сметала дека медицината претставува средство за социјална и морална реформа, помладата Јакоби се фокусирала на лекување на болести. Блеквел верувала дека жените ќе успеат во медицината поради нивните хумани женски вредности, но Јакоби сметала дека придонесот на жените во сите медицински специјалности треба да се смета за еквивалентен на мажите.

## Наводи

Категорија:Апсолвенти на Парискиот универзитет
Категорија:Американски феминистки
Категорија:Починати во 1906 година
Категорија:Родени во 1842 година
Ен Престон

мини|Ен Престон
**Ен Престон** (1 декември 1813 година - 18 април 1872 година) — американски лекар, активист и едукатор.

## Кариера
Ен Престон била првата жена декан на медицинско училиште, Женскиот медицински колеџ во Пенсилванија, што било првото медицинско училиште во светот во кое исклучиво учеле жени. Во време кога медицинската професија била речиси само машка и се сметало за неприфатливо жените да се занимаваат со оваа професија, Ен Престон водела кампања за нејзините студентки да бидат примени на клинички предавања во болницата Блокли Филаделфија и болницата во Пенсилванија. И покрај отвореното непријателство на машките студенти по медицина, а понекогаш и на машките професори, Престон решително преговарала за најдобрите образовни можности за студентите на СМКП.

## Наводи

Категорија:Починати во 1872 година
Категорија:Родени во 1813 година
Категорија:Американски дејци
Хјардис Линд - Кембел

десно|мини
**Хјардис Линд-Кембел** (27 јуни 1891 - 13 септември 1984 година) била шведски лекар, која е позната по својата работа во сексуалното образование и создавање програма за посвојување за невенчани жени.

## Кариера и истражување
Додека практикувала медицина низ целата област во Вастер, таа станала член - пионер на Меѓународната асоцијација на медицински жени. Работела на пулмологија, педијатрија, гинекологија и рурална медицина. Започнала единствена програма за посвојување во Шведска и работела со Националното шведско здружение за сексуални информации. Линд-Кембел се повлекла на 82-годишна возраст.

## Наводи

Категорија:Шведски лекари
Категорија:Швеѓани
Категорија:Апсолвенти на Лундскиот универзитет
Меѓународно волонтирање

**Меѓународно волонтирање** е кога доброволците придонесуваат со своето време да работат за организации или цели надвор од нивните матични земји. Во повеќето такви случаи, доброволците работат во земјите во развој на меѓународни програми за развој со локални волонтерски организации кои спроведуваат активности како што се претставување на здравјето, образование и зачувување на животната средина.

Трендовите покажуваат дека меѓународното волонтирање станува сè попопуларно во многу земји во последните неколку децении. Меѓународното волонтирање е широк поим кој се користи за зафаќање на повеќегодишни, квалификувани поставувања, како и краткорочни улоги. Терминот *волонтирање* се користи за да опише одредени видови на волонтирање организирани од влади, добротворни организации и туристички агенции.

## Историја
Во голем обем, движењата на работниот камп и раната мисионерска служба биле првите изрази на меѓународната служба. Официјалното прекуокеанско волонтирање постои веќе сто години од кога британскиот Црвен крст ја воспоставил шемата за *доброволно одвојување помош* (ВАД) во 1909 година. Волонтерите од ВАД, како и волонтерите од многу други национални организации на Црвениот крст, работеа на боиштата низ Европа и Блискиот Исток за време на Првата светска војна за лекување на војници и цивили, без оглед за која страна се бореле. Една од најистакнатите организации, Сервис Цивил Интернешнл, организирале работни кампови од 1920 година наваму како облик на повоено помирување и била формално основана во 1934 година.
[мини|300x300пкс|[Еленор Рузвелт и претседателот Џон Кенеди разговараат за Мировниот корпус, 1961 година.]]

## Наводи

Категорија:Меѓународни односи
Карин М. Хехенбергер

Д-р **Карин М. Хехенбергер** е шведски лекар, инвеститор, извршен директор и експерт за дијабетес,  позната по својата работа во областа на биотехнологијата. Напишала бројни статии за биотехнологија кои се објавени во еминентни списанија и има работено како извршен директор за различни компании за биотехнологија и инвестициски фирми. Таа е член на одделот за молекуларна медицина на Институтот Каролинска, каде исто така се стекнала со титулата доктор и доктор на науки во молекуларната медицина. Таа има предавано на темите автоимуни заболувања, дијабетес, молекуларна медицина и индустриски предизвици.

## Наводи

Категорија:Живи луѓе
Категорија:Статии со извори на шведски (sv)
Категорија:Шведски лекари
Општокорисна работа

десно|мини|200x200пкс|Украинци кои чистат улици како форма на општокорисна работа.
мини|Волонтери завршуваат чистење на отпадоци и ѓубре
**Општокорисна работа** — неплатена работа што ја извршува лице или група на луѓе во корист и подобрување на нивната заедница без каква било форма на надомест. Службата во заедницата може да се разликува од волонтирање, бидејќи не секогаш се извршува на доброволна основа и може да биде задолжителна по ситуација. Иако може да се реализираат лични придобивки, тие можат да бидат извршени од различни причини, вклучително и барања за државјанство, замена на санкции за кривична правда, барања за училиште или одделение и услови за добивање на одредени придобивки.

## Заднина
Службата во заедницата е работа што не се плаќа, извршена од едно лице или група луѓе во корист на нивната заедница или нејзините институции. Службата во заедницата е различна од волонтирањето, бидејќи не секогаш се извршува на доброволна основа. Може да се изврши од различни причини.

* Тоа може да го бара владата како дел од условите за државјанство, како што се задолжителните „ Услуги за рака и засилување “ за некои општини во Германија, или генерално наместо воена служба или за служби за воени регрути .
* Може да се бара како замена на, или како дополнение, на други санкции за кривична правда - кога се извршени поради оваа причина, исто така може да се нарече *созревање на заедницата* .
* Училиштата може да имаат мандат да ги исполнуваат барањата на час, како на пример во случај на учење на услуги или да ги исполнуваат условите за дипломирање како валедикторијански клас.
* Во Велика Британија е поставен услов за прием на одредени придобивки.  (види Работа во Обединетото Кралство )
* Во Шведска тоа е условна казна наречена „ *samhällstjänst* “ („услуга за општеството“).

## Причини

## Наводи

Категорија:Граѓанско општество
Астрид Бјеркман

**Астрид Бјеркман** (9 јануари 1886  - 20 јануари 1967  ) — шведски доктор и пионер за жени. Таа била ќерка на фармацевтот Карл Бјеркман и Мети Егестрем и братучетка на дизајнерот на мостови Аксел Бјеркман. 
 
Бјеркман дипломирала на високо училиште во Стокхолм во 1904 година и се стекнала со овластување за практивување на медицина во 1917 година.   Работела како лекар во епидемиската болница во Упсала во 1912 година, во болницата Сатерс во 1917 година, во болница Удевала во 1918 година, во болницата Борголм во 1918-1919, во болница Лунд 1919-27 и во болница Хелсингборг 1927-30, станала главен лекар во болницата во Колшагенс во 1930 година и работела како управител на болницата во 1931-36 година и во болницата во Рестад во Вернерборг 1936-51 Астрид Бјеркман била прва жена главен лекар во Шведска и директор на болницата. Во 1945 година, таа била наградена со златен медал Илис Кворум „со големина 8“.

## Наводи

Категорија:Починати во 1967 година
Категорија:Родени во 1886 година
Категорија:Шведски лекари
Андреа Андрин

мини|Андреа Андрин
**Еленор Андреа Андрин** (1888–1972) - шведска лекарка, пацифистка и феминистка. Како лекар, таа специјализирала во третман на дијабетес, комбинирајќи ограничувања во исхраната со инсулин. Како истакната фигура во шведското женско движење, таа станала член на совет на меѓународна демократска федерација на жени во 1945 година, подоцна станала и потпретседател. Таа била претседател на Здружение на левичарски жени на Шведска од 1946 до 1964 година. Силен поборник за јадрено разоружување, во 1953 година ѝ била доделена Сталинската награда за мир.

## Наводи

Категорија:Починати во 1972 година
Категорија:Родени во 1888 година
Категорија:Шведски лекари
Категорија:Апсолвенти на Упсалскиот универзитет
Категорија:Шведски политичари
Историја на маркетинг

[мини|Терминот „маркетинг“ потекнува од латинскиот јазик, „mercatus“, што значи пазар. На сликата: Ла Бокерија, [Барселона, Шпанија]]
[мини|Научниците нашле докази за маркетинг практики на пазарите во [антиката. На сликата: Мавританската чаршија, слика на Едвин Лорд Викс, 1873 година]]
Науката за **историјата на маркетингот**, како дисциплина, е значајна бидејќи помага да се дефинираат основите врз кои може да се препознаат промените и да се разбере како дисциплината се развива како одговор на тие промени. Практиката на маркетинг е позната со милениуми, но терминот „маркетинг“ што се користи за да се опишат комерцијални активности за купување и продавање на производи или услуги, се појави во популарна употреба кон крајот на XIX век. Студијата за историјата на маркетингот како академско поле се појави во почетокот на дваесеттиот век.

Маркетерите имаат тенденција да прават разлика помеѓу *историјата за пракса на маркетинг* и *историјата за идеите на маркетинг*:

# *историјата за пракса на маркетинг се* однесува на истрага за начините на кои се практикува маркетингот; и како тие практики еволуирале со текот на времето, како одговор на промените на социо-економските услови
# *историјата за идеите на маркетинг се* однесува на испитување на начините на кои се проучувал и предавал маркетингот

Иако историјата на маркетинг-идејата и историјата на маркетинг-праксата се различни области на студии, тие се сечат на различни периоди. Маркетинг практичарите се вклучуваат во иновативни пракси кои го привлекуваат вниманието на маркетинг научниците кои ги кодифицираат и шират ваквите практики. Во исто време, академиците за маркетинг често развиваат нови истражувачки методи или теории кои последователно ги усвојуваат практичарите. Така, случувањата во теоријата на маркетингот ја информираат маркетинг практиката и обратно. Историјата на маркетингот ќе остане нецелосна доколку некој ги раздели академските институции од практичарите.

## Наводи

Категорија:Маркетинг
Хеда Андерсон

мини|Хеда Андерсон.
**Хеда Албертина Андерсон** (24 април 1861 година, Малме - 7 септември 1950 година, Лунд ), била шведски лекар. Таа била втората жена што студирала на Лундскиот универзитет и втора жена-лекар образована на универзитет во Шведска.

## Наводи

* Маргарета Викстром: Медицинска факултета, универзитет Лундс
* http://www.ub.gu.se/fasta/laban/erez/kvinnohistoriska/tidskrifter/idun/1896/pdf/1896_4.pdf 
* Маргарета Викстрем: Медицинска факултет, универзитет Лундс
* Идун. Нумер 6, 1891 година
* Идун. Нумер 4, 1896 година
* Шенлер, Маргарета, Малмеквинор, Малме културистичка област, Малме, 2003 година

Категорија:Починати во 1950 година
Категорија:Родени во 1861 година
Категорија:Швеѓани
Категорија:Шведски лекари
Европски солидарен корпус

**Европскиот солидарен корпус**, порано познат како **Европски волонтерски сервис** (ЕВС), е меѓународна програма за волонтирање формирана од страна на Европската комисија за младите луѓе да одат во друга земја и да работат за непрофитна цел.

ЕВС била втората од петте „Акции“ на ЕУ Програмата за млади и е раководена од Генералниот директорат за образование и култура на Европската комисија .

Идејата на програмата е да испрати волонтери на возраст од 18-30 години во друга земја, обезбедувајќи им основни средства за време на нивниот престој (сместување, храна, осигурување, трошоци за превоз итн). Програмата го олеснува волонтирањето на европските волонтери во Европа или во сите други земји во светот, како и волонтери од европски партнери, кои ќе волонтираат во земјите на ЕУ.

Програмата е наменета за претставува придобивка и на волонтерот, а не само придобивка за луѓето со кои волонтерот треба да работи.

Прописите сугерираат дека волонтерот не може да заземе работно место кое инаку би било заземено од работник кој би бил платен. Волонтерите учествуваат во проекти кои се многу корисни, како што се работа со лица со инвалидитет или за разни невладини организации.

## Надворешни врски

* Официјална страница
* Отвори директориум 
* Водич
Категорија:Европска Комисија
Младински работни акции

мини|Бригада за младинска работа од 60-тите години на минатиот век
**Младински работни акции** (српско-хрватски : *Omladinske radne akcije*, често скратено на *ORA*, словенечки : *Mladinske delovne akcije*) биле организирани доброволни активности на трудот на младите во Социјалистичка Федеративна Република Југославија. Акциите биле искористени за изградба на јавна инфраструктура како што се патишта, железници и јавни згради, како и индустриска инфраструктура. Младинските работни акции биле организирани на локално, републичко и федерално ниво од страна на Младата комунистичка лига на Југославија, а учесниците биле организирани во **младински работни бригади**, генерално именувани според нивниот град или локален национален херој. Важни проекти изградени од младински работни бригади ги вклучуваат железницата Брчко-Бановиќи, железницата Шамац-Сараево, делови од Нов Белград и делови од автопатот на братството и единството, кој се протега од северна Словенија до јужна Македонија .

Првичните акции биле организирани за време на Втората светска војна на териториите ослободени од партизаните. По војната, акциите биле многубројни и масовни и младинските бригади дале значителен придонес во обновата на нивната земја, која била лошо уништена од војната. Покрај евтината работна сила за државата, младинските работни акции обезбедиле форма на бесплатен одмор за тинејџерите.

Како што земјата се обновувала и нејзината економија се стабилизирала, акциите за работа на младите излегоа од мода. Сепак, тие биле оживеани кон крајот на 1970-тите, во обид доброволно да ги организираат младите во политички и културни активности, бидејќи работните акции се покажале како голема улога во социјализацијата на вклучените.

## Користена литература

* Срдиќ, Милутин, Ур. „Омладинске радне акции“. Правна енциклопедија . Савремена администрација, Белград, 1979 година.

## Надворешни врски

* Програми за волонтирање

Категорија:СФРЈ
Министер за стари лица и волонтерство

**Министер за стари лица** и **Mинистер за волонтерство** се позиции во Владата на Западна Австралија, кои во моментов ги има Мик Мареј од Лабуристичката партија. Позицијата „Министер за стари лица“ за прв пат била создадена во 1984 година, за владата на Брајан Бурк; во 2005 година комбиниран „Министер за стари лица и волонтерство“. Овој аранжман бил раскинат во 2017 година кога тие биле направени во одделни портфолија. Портфолиото на министрите спаѓа во Секторот за локална самоуправа и заедници на државната влада.

## Наслови

* 20 декември 1984 година - 27 февруари 1991 година: министер за остарени лица
* 27 февруари 1991 година - 25 ноември 2005 година: министер за стари лица
* 25 ноември 2005 година - 17 март 2017 година: министер за стари лица и волонтирање
* 17 март 2017 година - денес: министер за стари лица и стареење; Министер за волонтирање

* Министер за заштита на децата (Западна Австралија)
* Министер за услуги во заедницата (Западна Австралија)
* Министер за млади (Западна Австралија)

## Користена литература

* Дејвид Блек (2014), ''Парламентарен прирачник за Западна Австралија (дваесет и трето издание)'' . Перт [WA]: Парламент на Западна Австралија.
Светски ден на љубезноста

**Светскиот ден на љубезноста** има меѓународно одбележување на 13 ноември. Воведен е во 1998 година од Светското движење за љубезност, коалиција на невладини организации за љубезност на народите. Одбележан е во многу земји, вклучувајќи ги Канада, Австралија, Нигерија и Обединетите Арапски Емирати. Сингапур за прв пат го одбележал денот во 2009 година. Италија и Индија исто така го одбележале денот. Во Обединетото Кралство се одбележува со Дејвид Џемили, кој заедно со Луиз Бурфит-Донс го основаа Денот на љубезноста во Обединетото Кралство.

Во 2010 година, на барање на Мајкл Лојд-Вајт, Здружението на родители и Федерацијата на граѓани на Нов Јужен Велс му напишал на министерот за образование на Нов Јужен Велс да го постави Светскиот ден на љубезноста на училишниот календар на Нов Јужен Велс.

Училиштата ширум светот го слават Светскиот ден на љубезноста. Настаните ја вклучуваат „Големата прегратка“, делење картички за љубезност, глобален флешмоб, кој беше координиран од Орли Ваха од САД, и се одржа во 15 земји и 33 градови со свои слики од настанот што се најдоа на големите екрани во Њујорк. Канада го слави со Концертот за добрина, а во Сингапур во 2009 година на денот беа подарени 45.000 жолти цвеќиња. Во 2017 година, Светскиот ден на љубезноста се славеше и во Словенија, организиран од волонтерската организација Хуманитарчек, како дел од нивниот проект Рандомизирана љубезност.

## Цел
Светскиот ден на љубезноста постои за да се истакнат добрите дела во заедницата, насочени кон позитивната моќ и заедничката нишка на љубезност што нè врзува. Љубезноста е основен дел од човечката состојба што ги премостува поделбите на расата, религијата, политиката, полот и поштенските броеви. Картичките за љубезност се исто така постојана активност што може да се пренесе за да се препознае дело на љубезност или да се побара да се изврши дело на љубезност. На Обединетите нации им пристапи Светското движење за љубезноста, со цел за официјално признавање на Светскиот ден на љубезноста, а членовите едногласно ја потпишаа Декларацијата за поддршка на светската љубезност.

Според „Gulf News“, „тоа е ден кој ги охрабрува индивидуите да ги превидат границите, расите и религијата“.

## Наводи

Категорија:Празници во ноември
Категорија:Волонтерство
Категорија:Светски ден
Да ја исчистиме Словенија 2012

мини|300x300пкс|Словенечки војници кои учествуваат во чистењето
***Да ја исчистиме Словенија 2012*** () било словенечки волонтерски проект за животна средина организиран од еколошката организација Еколози без граници со цел да се приклучат на 250.000 луѓе на 24 март 2012 година и да се исчисти комуналниот отпад од нелегалните депонии во земјата. Било организирано и чистење на расфрлано ѓубре во урбаните средини. Проектот, продолжение на *Да ја исчистиме Словенија за еден ден!* спроведена две години порано, била одваховена од естонската кампања *Да го сториме тоа 2008* и организирана во рамките на *Светското расчистување 2012*.

Работата започнала во март 2011 година и кулминирала со целосно-словенечко чистење на 24 март 2012 година. Околу 121.000 луѓе аплицирале до неколку дена пред настанот, со официјална поддршка од скоро сите словенечки општини. Податоците од пописот на дивите депонии создадени во соработка со словенечката служба за мапирање „Геопедија“ биле искористени за насочување на доброволците кон депониите.

Меѓу учесниците била словенечката армија, врвни словенечки политичари, познати личности и Рајнер Нелвак, главниот мотиватор на движењето *Да го сториме тоа! Светски* Претседателот на Словенија Данило Турк делувал како почесен покровител а фолк-рок-музичарот Владо Креслин одговорил на барањето и ја напишал песната „Okna na stežaj“ која станала официјална химна на настанот.

Иницијативата за *Светски расчистување 2012*, која тој ден ја започнале Португалија и Словенија, продолжила со акции за расчистување во над 80 земји до септември 2012 година. Над 270.000 луѓе или 12% од населението учествувале во Словенија. Биле собрани 5000 тони отпад.

## Поврзано

* *Да ја исчистиме Словенија за еден ден!*

## Користена литература

## Надворешни врски

* 

Категорија:Настани во Словенија
Денот на придружба на рацете

**Денот на придружба на рацете** (**Join Hands Day)** е првата сабота во мај. Тоа е национален ден на доброволци и годишен настан спонзориран од Братскиот сојуз на САД.

## Заднина
Денот го започнале тогаш наречени Американски друштва за братски придобивки во 2000 година, во партнерство со Фондацијата „Бодови на светлината“. Имал за цел да се фокусира не само на волонтирање, туку и на развој на младински и возрасни односи.

Во првите две години од Денот на придружба на рацете, од организациите било побарано да ги регистрираат своите Денот на придружба на рацете проекти преку службената мрежна страница. За неколку години, одреден број групи биле избрани да добијат парична награда за корисникот на нивниот проект или друга кауза и физичка награда и беа признати на годишната конференција на Националниот братски конгрес на Америка (НФЦА). Не била секогаш во првата сабота во мај; денот 2001 година се одржал на 16 јуни.

Организаторите на Денот на придружба на рацете им нудат на учесниците идеи за групни волонтерски настани што можат да ги здружат возрасните и младите во служба на заедницата, како што се поправка на велосипеди за давање на загрозени деца и учење за одржување на велосипеди, собирање столици од различни форми и големини за сликање, а потоа и на аукција за достојна причина или поправка на надгробни споменици и подобрување на уредувањето на гробиштата и документирање на историски гробни места.

## Поврзано

* Служба на заедницата
* Национална Волонтерска Недела (САД)

## Користена литература

## Надворешни врски

* 

Категорија:Празници во мај
Категорија:Волонтерство
Климафорум09

мини|Предавањето на Декларација на Климафорум09 на COP15 18 декември 2009 година.
мини|Церемонијата на затворање на Климафорум09.
**Климафорум09** — *Самит за народна клима*, отворена и алтернативна конференција за климата во декември 2009 година, во која учествувале околу 50 000 луѓе. Еколошки активисти од региони во светот кои се најпогодени од климатските промени се собрале во Копенхаген во Климафорум09 со водачи, како што Вандана Шива, основач на Невдања, Нимо Баси, претседател на Пријатели на Меѓународниот Земјата, и автор Наоми Клајн.

Народната декларација на Климафорум09 била формулирана пред и за време на Самитот за народна клима во која се повикува на „ *Промена на системот - не климатски промени* “ и била предадена на 15-тата Конференција на страните на Рамковната конвенција на Обединетите нации за климатски промени на 18 декември.

Климафорум09 бил одржан од 7 декември до 18 декември 2009 година во конференцискиот центар DGI-byen, во близина на Централната станица во Копенхаген, како отворен и алтернативен настан за време на UNPCCC COP15. Самитот со над 300 дебати, изложби, филмови, концерти и претстави беше организиран од мрежата Климафорум, широка мрежа на граѓански организации и реализиран со помош на стотици волонтери.

## Надворешни врски

* Народна декларација од Климафорум09 
* Климафорум мрежа  (англиски/дански)

## Користена литература

Категорија:Граѓанско општество
Категорија:Волонтерство
Светски ден на бубрегот

**Светски ден на бубрезите** (WKD) е глобална кампања за здравствена свест која се насочува на важноста на бубрезите и влијанието на бубрежните заболувања и поврзаните здравствени проблеми ширум светот.

Светскиот ден на бубрезите се одбележува секоја година, вториот четврток во март. Во 2006 година на почетокот на овој празник, 66 земји го одбележале овој датум. За две години, овој број се искачи на 88. Светскиот ден на бубрезите е заедничка иницијатива на Меѓународното здружение за нефрологија (ISN) и Меѓународната федерација на фондации на бубрези (IFKF). Овој празник има за цел да ја подигне свеста за состојбите на бубрегот; иако многу од нив се лекуваат, тие се споредна медицинска грижа за поголемото население.

## Надворешни врски
* Службено мрежно место

Категорија:Празници во март
Категорија:Нефрологија
Категорија:Бубрези
Ева Андерсон - Дубин

**Ева Андерсон-Дубин** (родена во 1961 година) ― шведска лекарка и модел во младоста. Таа е основачка на Центарот за дојка Дубин во Институтот за рак Тиш во болницата Монт Синај во Њујорк. Таа е омажена за милијардерот на хеџ фондот, Глен Дубин. Таа работела како модел и победила на натпреварот за Мис Шведска во 1980 година.

## Наводи

Категорија:Живи луѓе
Категорија:Шведски лекари
Џоселин Елдерс

мини|Џоселин Елдерс
**Мини Џоселин Елдерс** (родена како **Мини Ли Џонс**; 13 август 1933 година) е американски педијатар и администратор за јавно здравје, која служела како генерален хирург на САД од 1993 до 1994 година. Служела како заменик адмирал во корпусот на јавна здравствена служба на САД, таа е втората жена, и прва Афроамериканка што служела како генерален хирург. Таа во моментов е професор по педијатрија на Универзитетот во Арканзас за медицински науки.

## Наводи

Категорија:Американски научници
Категорија:Живи луѓе
Категорија:Родени во 1933 година
Антонија Новело

алт=Антонија Коело Новело|мини|Антонија Коело Новело
**Антонија Коело Новело** () - лекар од Порторико и администратор за јавно здравје. Таа била вицеадмирал во корпусот на јавна здравствена служба на САД и служела како 14-ти генерален хирург на САД од 1990 до 1993 година. Новело била првата жена, и прва Хиспанка која служела како генерален хирург. Новело исто така служела како комесар за здравство за државата Њујорк од 1999 до 2006 година.

Категорија:Живи луѓе
Категорија:Родени во 1944 година
Скијање на песок

десно|мини|240x240пкс|Скијање во Сахара
**Скијање на песок** - спорт и облик на скијање во кое скијачот се вози по песочна дина на скии, користејќи скијачки стапови, како што се прави со други видови скијање, што се практикува на снег, на суви скијачки патеки, или скии со ролери . Таа има потекло главно во Намибија, каде спортско скијање на песок исто така, може да се практикува. Хенрик Меј, Германец кој живеел во Намибија околу 10 години, поставил Гинисов рекорд во брзо скијање на песок на 6 јуни 2010 година. Тој достигнал брзина од 92,12&nbsp;км/ч. Исто така е широко распространето во Перу, каде што е исто така присутно скијање на песок.

Во 2018 година, универзитетот Фајум одржа настан за скијање на песок во Фајум со студенти од целиот Египет кои се вклучија во забавата.

## Наводи

## Надворешни врски

*     
Категорија:Песок
Категорија:Скијање
Дигитално учење

**Дигитално учење** е секој вид на учење што е придружено со технологија или со наставна практика што прави ефикасна употреба на технологијата. Опфаќа примена на широк спектар на практики, вклучувајќи: мешано и виртуелно учење.

## Опис
Дигиталното учење понекогаш се меша со онлајн учење или е-учење, но дигиталното учење ги опфаќа гореспоменатите концепти.

Стратегијата за дигитално учење може да вклучува било кое од комбинацијата или комбинација од кое било од следново:

* адаптивно учење
* обележување и гемификација
* мешано учење
* училнички технологии
* е-учебници
* учење аналитика
* предмети за учење
* мобилно учење на пр Мобилни телефони, лаптопи, компјутери, iPad-и.
* персонализирано учење
* учење преку Интернет (или е-учење)
* отворени образовни ресурси (ООР)
* унапредување на технологијата и учење
* виртуелна реалност
* зголемена реалност

Преку употреба на мобилни технологии, дигиталното учење може да се користи додека патуваме бидејќи мобилните технологии ни ја даваат оваа предност. 

## Наводи

Категорија:Учење
Категорија:Образовна технологија
Ана Бендераќ

**Ана Бендераќ,** (, ) — српска шахистка, велемајстор (2004) и ФИДЕ тренер (2018).

## Животопис
Средно училиште завршила во родниот град, а Вишо тренерско училиште во Нови Сад. Била пионерски првак на Југославија (1990) и двапати младински шампион на СРЈ (1994 и 1996 година). Таа е повеќекратна шампионка на Република Српска. Неколку пати играла за репрезентацијата на Србија. Таа е победничка на турнирот за велемајстори во Белград (1996 и 2009 година). Таа била член на тимот на шаховскиот клуб „Гоша“ (Смедеревска Паланка), кој го освоил првото место во Купот на европските шампиони (Опатија, 1997). Исто така, таа редовно игра за ШК „Леотар“ (Требиње), со кој неколку пати го освојувала екипното првенство на Република Српска.

Најдобар пласман на списокот на Светската шаховска федерација имала во 2008 година со 2.334 бода. Во 2020 година била назначена за селектор на женската шаховска репрезентација на Србија.

## Наводи

Категорија:Српски шахисти
Категорија:Шаховски велемајстори
Категорија:Шахистки
Мејбл Ванделт

**Мејбл Ен Ванделт** (1917–2008) — американска медицинска сестра која дала значаен придонес во проценката на квалитетот на услугите на медицинските сестри во рамките на здравствените организации. Ванделт била професорка на Државниот универзитет Вејн, Универзитетот во Делавер и Универзитетот во Тексас во Остин. Таа ја развила Скалата за квалитетна грижа за пациентот (Qualpacs) и извршила голем дел од истражувањето за задржување на медицинската сестра, што подоцна ја формирала Програмата за препознавање и наградување Магнет.

## Биографија
Мејбел Ванделт е родена во Дагет, Мичиген во 1917 година. Таа добила диплома за медицинска сестра од болницата Мајкл Рис во Чикаго. Се здобила со додипломска диплома по медицинска нега за јавно здравје од Државниот универзитет Вејн во 1944 година. Посетувала постдипломски студии на Универзитетот во Мичиген, дипломирајќи како магистер по јавно здравје во 1948 година и се здобила со докторат по образование во 1954 година.

Раните професионални искуства на Ванделт вклучуваат служба во армиската медицинска нега и мандат како специјалист за туберкулоза во Вашингтон. Работела како едукатор за медицинска нега во една болница во Тексас пред да се приклучи на факултетот на Државниот универзитет Вејн во 1958 година. Во 1973 година, Ванделт се преселила на Универзитетот во Делавер, каде служела како професор, асистент на деканот и в.д. Предавала на Универзитетот во Тексас во Остин од 1977 до 1982 година, кога била прогласена за емеритус професор.

Додека вршела истражување за прометот на медицинските негувачи во болниците во Тексас, Ванделт забележала неочекуван феномен. Таа открила дека таму каде што одредена болница може да се бори со регрутирање и задржување на медицинските негувачи, честопати имало блиска болница без такви потешкотии. Ванделт предложила да ги проучи овие успешни организации и била една од четворицата автори кои ја објавиле *Болниците за магнети: Привлекување и задржување на професионални медицински негувачи*. Оваа публикација ја формирала основата на Програмата за препознавање и наградување Магнет. Ванделт и еден нејзин колега ја создале Скалата за квалитетна грижа за пациентот (Qualpacs), скала за набудувачки рејтинг за мерење на квалитетот на медицинската нега. Деталите за скалата биле објавени во 1974 година и работата на Ванделт влијаела на идните метрики на медицинската нега. Ванделт била исто така авторка на *Водич за* почетниот *истражувач* и служела како меѓународен медицински консултант за медицински сестри.

Во 1997 година, Ванделт била именувана за жива легенда од страна на Американската медицинска академија. Таа починала на 91 година на 20 ноември 2008 година.

## Наводи

Категорија:Починати во 2008 година
Категорија:Родени во 1917 година
Категорија:Едукатори за медицинска нега
Категорија:Жени во армија
Викторија Бенедиктсон

алт=Викторија Бенедикстон|мини|Викторија Бенедикстон
**Викторија Бенедиктсон** ( во Дом - ) — шведска писателка. Родена е како **Викторија Марија Брузелиус** во **Дом**, село во провинцијата Сканија. Таа пишувала под псевдонимот **Ернст Алгрен**.

## Животопис

Бенедиктсон пораснала на фарма во Шведска. На 21 година се омажила за 49-годишен вдовец од Херби. Таа, заедно со Аугуст Стриндберг, се смета за еден од најголемите поборници на шведскиот реалистички стил на пишување. Во нејзините романи таа ја опишувала нееднаквоста во бракот и често во нејзините дела дебатирала за проблемите поврзани со правата на жените. Современите критичари ја сметаат за рана феминистка; порано фокусот бил ставен на нејзината љубовна врска со Георг Брандес.

Таа извршила самоубиство во соба во хотелот Леополд на Ховедвагтсгаде - во близина на Конгенс Ниторв во Копенхаген.

## Наводи

Категорија:Починати во 1888 година
Категорија:Родени во 1850 година
Категорија:Писатели со псевдоним
Категорија:Шведски писатели
Кристина Нилсон

[мини|Кристина Нилсон од [Надар]]

**Кристина Нилсон, Грофица де Каза Миранда**, ( &ndash; ) била шведски оперски сопран. Таа поседувала техника на бел канто и важела за соперник на најпознатата дива во ерата на Викторија, Аделина Пати . Нилсон станала член на Кралската шведска музичка академија во 1869 година.

## Животопис
лево|мини|Автографирана фотографија.
Кристина Нилсон е родена како **Кристина Јонасдотер** на фарма во близина Вексје, Смоланд, во семејство на селаните Јонас Нилсон и Кајса-Стина Монсдотер. Уште од нејзините најрани години, таа покажувала вокален талент. Таа се научила да свири на виолина и флејта и пеела на панаѓурите на селаните во Шведска со нејзиниот брат. Била откриена од страна на истакнат државен службеник кога на 14-годишна возраст настапувала на пазар во Јунгби . Наскоро станал нејзин покровител, овозможувајќи и да има вокални часови. Две години била ученик на Франц Бервалд .
[мини|''„Пандора“'' од [Александар Кабанел, 1873 година. Нилсон била моделот за оваа слика.]]
Во 1860 година, таа одржала концерти во Стокхолм и Упсала . По четиригодишно студирање во Париз, таа го имала своето оперско деби во 1864 година како Виолета во операта „ *[[Травијата]]* “ на  *[[Травијата|Џузепе Верди]]* во Театарот Лирика, Париз. По овој успех, таа пеела во најголемите оперски куќи во Лондон, Санкт Петербург, Виена и Њујорк . Таа исто така се појавила во инаугуративната изведба во операта Метрополитен на 22 октомври 1883 година во Фауст на *Гуно* . Во септември 1885 година размислувала да се повлече од центарот на вниманието и одржала проштален концерт од балконот на Гранд хотел во Стокхолм . Околу 50 000 луѓе се собрале да го слушнат светски познатиот сопран. Одеднаш се проширила гласина дека скелето на блиската зграда паѓа, а во толпата се раширила паника. Во хаосот што следел, загинале 19 лица, а мртвите тела и сите повредени биле донесени во холот на хотелот, каде ги пречекала ужаснатата Нилсон. Стокхолмската полиција била критикувана за начинот на кој го водела настанот, а Нилсон никогаш не ја преболела несреќата. Таа направила нескромни донации за семејствата на жртвите.

Кристина Нилсон се омажила во Вестминстерската опатија со францускиот банкар Огуст Руза, кој подоцна починал во 1882 година. Во 1887 година се омажила за Анхел Рамон Марија Валехо и Миранда, грофот Де Каза Миранда, кој починал во 1902 година. Во преписка, Нилсон често го потпишувала своето име како *Кристин*, а во текот на последниот дел од нејзиниот живот била општо позната како грофицата *де Каза Миранда* .

Починала во Вешје, Шведска, во 1921 година. За разлика од Пати, таа никогаш не направила грамофонски записи од нејзиниот глас.

## Наводи

Категорија:Починати во 1921 година
Категорија:Родени во 1843 година
Категорија:Шведски оперски пејачи
Категорија:Луѓе од Векше
Алфхилд Там

**Ана Алфхилд Там** (1876-1959) - шведски лекар и прва жена психијатар во Шведска.

## Живот
Там дипломирала во Стокхолм во 1895 година, ја стекнала својата медицинска лиценца на институтот Каролинска во 1905 година и добила одобрување за практикување психијатриска дејност од нервната клиника во Серафимераласаретет во 1908 година. Таа била активна во Стокхолм во периодот 1909-1946 година.

Там била ученик на Сигмунд Фројд и припаѓала на групата психијатри кои ја вовеле психоанализата во Шведска. Посебен интерес имала за нарушувањата во говорот. Заедно со Фројд го основала финско-шведското психоаналитичко друштво во 1934 година во Стокхолм, под покровителство на здружението за независна пракса.

## Личен живот
Таа била во долгогодишна врска со жена.

## Наводи

Категорија:Починати во 1959 година
Категорија:Родени во 1876 година
Категорија:Швеѓани
Категорија:Психијатри
Категорија:Шведски лекари
Каролина Видерстрем

**Каролина Оливија Видерстрем** (10 декември 1856 - 4 март 1949) — шведска лекарка и гинеколог. Таа била првата жена-лекар со универзитетско образование во нејзината земја. Таа исто така била феминистка и политичар и се занимавала со прашања за сексуално образование и женско право на глас. Таа била претседател на Националното здружение за право на глас на жени и член на градскиот совет во Стокхолм.

## Животопис
лево|мини|Каролина Видерстрем
Каролина Видерстрем била ќерка на учителот по гимнастика и ветеринар Ото Фредрик Видерстрем и Оливија Ерика Дилен. Семејството се преселило во Стокхолм во 1873 година.

### Медицинска кариера
Видерстрем сакала жените и девојчињата да знаат повеќе за сопственото тело, да се облекуваат поздраво и да ги добијат истите права и можности како и мажите. Таа била особено активна во рамките на гинекологијата и здравјето на жените. Нејзиното најдобро познато дело во рамките на нејзината област било *Женска хигиена*, кое за првпат било објавено во 1899 година и било објавувано во седум изданија до 1932 година.

Категорија:Починати во 1949 година
Категорија:Родени во 1856 година
Категорија:Швеѓани
Категорија:Шведски лекари
Категорија:Шведски политичари
Елен Санделин

мини|Елен Санделин
**Елен Елизабет Санделин** (19 јули 1862 - 7 август 1907) — шведска лекарка.

## Животопис
Таа била ќерка на лекарот Карл Хенрик Санделин (1824–1871) и Беда Колет.

Санделин дипломирала на женското училиште Валинска во Стокхолм во 1881 година. (Валинска било едно од првите пет училишта во Шведска каде што девојките можеле да добијат формално академско образование, и тоа било првото училиште што го нудело приемниот испит (наречен Studentexamen) на жени за универзитетски прием.) Санделин продолжила да предава во женско училиште во Карлстад, Шведска, а потоа учела на Универзитетот во Кристијанија, подоцна преименуван во Универзитет во Осло, Норвешка.

Во 1885 година, Санделин ги започнала своите медицински студии во Упсала, Шведска. Таму, таа дипломирала медицина во 1891 година и во 1897 година ја добила својата медицинска лиценца на Каролинскиот институтот во Стокхолм.

Во истата година, Санделин почнала да практикува медицина во Стокхолм и исто така била наставник по физиологија и здравствено образование во неколку образовни институти за жени, како и за доктори во градски училишта. За да го шири знаењето за физиологија и хигиена во, таа одржувала јавни предавања што се покажале популарни.

## Наводи

Категорија:Луѓе од Стокхолм
Категорија:Починати во 1907 година
Категорија:Родени во 1862 година
Категорија:Швеѓани