Латински деклинации

Латинскиот е флексивен јазик, и како таков неговите именки, заменки, и придавки се деклинираат за да ја послужат нивната граматичка улога.  Збир од деклинирани форми се нарекува **деклинација**. Во латинскиот има 5 деклинации, кои се набројани и групирани по наставка и род.

## Падежи
Целосната деклинација се состои од седум падежи:
* Номинатив, кој се користи за изразување на предметот на исказот. Исто така се корсти и со копулативни глаголи.
* Генитив, кој се користи за изразување на имателство, измерување или извор. На македонски, генетивот се претставува аналитички со зборот *на*; инфлексивно се употребуваат и наставките „-ов“, „-ва“ и „-во“ за еднина и „-ви“ за множина за бил кој род. Пр. (Марк**ов** Манастир, Марко**ва** Река, Црешо**во** Топче, Мавро**ви** Анови)
* Датив, го искажува примателот на дејствието, т.е. индиректниот предмет на глаголот. На македонски, предлозите *на*, *од* и *за* најчесто ја вршат оваа улога аналитички. Меѓутоа падежните остатоци во македонскиот дозволуваат синтетичка употреба слична на латинскиот заедно со предлогот, во мешан манир - пр. Му реков на Игор**а**. Тука наставката „-а“ ја врши улогата на датив, додека предлогот „на“ си го задржува местото и улогата, што не е случај со вистинските синтетички јазици.
* Акузатив, кој го изразува директниот предмет на глаголот. На македонски, номинативот и акузативот се идентични, освен во случај остатоците од старасловенскиот (пр. кој > кому).
* Вокатив, се користи за директно обраќање некому. Иако повеќе не се смета за падеж, овој граматички елемент е наполно присутен во македонскиот. Пр. мамо!, Мартине!, планино!, Боже! 
* Аблатив, кој изразува одделност, индирекција, или начин на изведба на нешто. Во македонскиот наместо тоа се користат предлозите *крај*, *со* и *од*.
* Локатив, кој се користи за да се изрази место во или на кое, или во времето во кое, нешто се случило. Локативот скоро и да не постои во латинскиот, и важи само за некои имиња на места, и затоа е идентичен со дативот (во првата, втората и третата деклинација) и аблативот (во четвртата и петтата деклинација).

## Деклинации на именки

Постојат 5 деклинации на именките во латинскиот јазик.

### Прва деклинација

Именките од оваа деклинација обично завршуваат на –а и типично се од женски род. Значи буквата која предоминира на крајот од зборот е *a*.

Треба да се знае дека латинскиот нема членови и како таков не ги разликува зборовите *девојка* и *девојката*; истиот збор, puella, ги означува двете.

### Втора деклинација

Именките од оваа деклинација обично завршуваат на –us, –um, или –r и се типично од машки или среден род. ТУка предоминира буквата *o* на крајот од зборот.

### Трета деклинација
Именките од третата деклинација завршуваат со согласка; тие се од женски, машки, и среден род.
	

### Четврта деклинација

Именките од четвртата деклинација имаат (номинативна наставка) –us, и се обично од машки, или –ū, кои се секогаш од среден род. Кај овие именки предоминира буквата *u* на крајот.

### Петта деклинација

Именките од петтата деклинација завршуваат со –ēs и речеси секогаш се од женски род.

Пример II (парадигма *diēs* - * ден *)

Оваа класа на деклинација била позледната која се развила во латинскиот јазик; единствените именки кои наполно се деклинираат се *diēs* и *fidēs*.

Од зборот *rēs* доаѓа зборот *rēs pūblica* (република): нешто на луѓето.

## Деклинации на придавки

Придавките се делат на две деклинациони класи. Првата („наречена прва и втора деклинација“) ги комбинира *a* и *o*-деклинациите на именки, со тоа што *a*-наставките се додаваат за женски, а *o* за машки род. Придавките од среден род од оцаа класа одат по шемата за именките од среден род од *o*-класата.

Другата класа на придавки (наречена „трета деклинација“) е слична на третата класа за именки, со важната разлика дека речиси сите вакви придавки прават аблатив еднина со -ī, а не со -e.  Номинативната еднина на ови придавки исто така често се бележи за род на различни начини.

Една мала класа на придавки одат по т.н. „заменска деклинација“, објаснета подолу.

## Деклинација на заменки

Односните и демонтративните заменки генерално се деклинираат како придавките од првата и втората деклинација, со следниве разлики:
* номинативите често се неправилни
* дативната еднина завршува на -ī, а не на -ae или -ō.
* генитивната еднина завршува на -īus, а не на -ae или -ī.
„Заменската“ деклинација се распознава токму по овие разлики, а и неколку придавки ја следат оваа шема.

### Показни заменки

### Лични заменки

## Поврзано
* Латински коњугации

## Надворешни врски

К
Категорија:Деклинација