open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ЕОНИА

мини|500п|Движење на ЕОНИА во периодот 1999 - 2009

**ЕОНИА** () е делотворна каматна стапка наменета за кредитите преку ноќ пресметувана како пондериран просек на сите необезбедени кредитни трансакции преку ноќ на меѓубанкарскиот пазар во евра. Била воспоставена во рамките на еврозоната од страна на повеќе банки. Таа е една од двете одредници за пазарите на пари и капитал во рамките на еврозоната (другата е ЕУРИБОР). Банките кои придонесуваат кон ЕОНИА се истите оние кои се вклучени во ЕУРИБОР.

Каматните стапки на ЕОНИА се пресметувани од Европската централна банка врз основа на сите создадени меѓубанкарски средства преку ноќ пред затворањето на системите RTGS во 18 часот по средноевропско време и објавени преку Ројтерс секој ден пред  19 часот.

## Поврзано

* Европска банкарска федерација
* Меѓубанкарски пазар

## Наводи

## Надворешни врски

* Страница на ЕОНИА

Категорија:Кредит
Категорија:Каматни стапки
Категорија:Банкарство
Категорија:Еврозона
Нојштат (амт)

мини|Поглед кон црквата во Нојштат

**Нојштат (Досе)** () — општинска заедница во округот Источен Пригниц-Рупин, во Бранденбург, Германија. Нејзиното седиште е Нојштат (Досе).

Општинската заедница Нојштат (Досе) се состои од следниве општини:

# Бредин
# Дрец
# Нојштат (Досе)
# Зиверсдорф-Хоенофен
# Штидениц-Шенермарк
# Церниц-Лом

Категорија:Општински заедници во Бранденбург
Церниц-Лом

**Церниц-Лом** () — општина во округот Источен Пригниц-Рупин, во Бранденбург, Германија.

## Наводи

Категорија:Источен Пригниц-Рупин
Категорија:Бранденбург (покраина)
Нојштат (Досе)

**Нојштат (Досе)** () — град во округот Источен Пригниц-Рупин, во сојузната покраина Бранденбург, Германија. Се наоѓа на реката Досе.

## Наводи

## Надворешни врски

* Официјална страница 

Категорија:Источен Пригниц-Рупин
Категорија:Бранденбург (покраина)
Струшки зборник со творба од Св. Климент Охридски

**Опис**: Струшки зборник со творба од Св. Климент Охридски, српска редакција, од средината на XVI век.
Хартија: 21 х 15 см. (22 х 16 см. со повез), 265 листови без почеток и крај. Ракописот е тешко оштетен. Во почетокот од л. 1-7, сочувани се само фрагменти. Од л. 7 до крајот сите листови се оштетени. На ракописот извршена е реставрација во 1983 година во лабораторијата на НУБ „Св. Климент Охридски“ - Скопје. Поради тешката оштетеност од вода, употребата на ракописот е отежната.

**[[Писмо]]**: Ракописот е напишан од три раце. Прва рака од л. 1-50 и од 65-248, втора рака од л. 51-58 и од 249-256 и трета рака од л. 59-64. Кај првата рака испишани се по 20 реда во полна страница, кај втората рака по 21 ред и кај третата рака по 23-24 реда. писмото кај трите раце е убаво полууставно од XVI век. Правописот е ресавски, се среќаваат двата ера, големиот обично во предлозите и претставките, а малиот на крајот од зборот. Се употребува десетерично ї и широко є. На повеќе места се среќаваат носовките ѫ и ѧ што покажува дека предлошката му била македонска. Од надредните знаци се среќаваат точка и запирка. Насловите и почетните букви се напишани со црвено, а останатиот текст со црно мастило.

**[[Водени знаци]]**: „Сидро во круг со ѕвезда одозгора“.

**[[Орнаментика]]**: На л. 162 првична буква „М“. На л. 217 правоаголно знаменце со плетеница во сина, црвена и кафена боја. Под знаменцето првична буква „Ч“. На л. 227‛ на левата маргина има иницијал во вид на цвет со црвена боја.

**Повез**: Нов, кожа.

**Содржина**: Зборник на слово и поученија

**Потекло**: Ракописот е најден во Струга.

Категорија:Црковнословенски јазик
Категорија:Ракописи
Национални паркови во Црна Гора

**[[Црна Гора]]** има **пет [[национален парк|национални парка]]**, што зафаќаат околу 10 отсто од површината на земјата. Со нив раководи службата Национални паркови на Црна Гора (*Nacionalni parkovi Crne Gore*). 

Покрај ова, во план е и прогласувањето на планината Орјен и нејзиното подрачје за шести национален парк.

Парковите се следниве:

## Поврзано
* Географија на Црна Гора

## Наводи

## Надворешни врски

*  
* Национални паркови на Црна Гора  


Категорија:Списоци за Црна Гора
Темниц

мини|Поглед кон црквата во Валслебен

**Темниц** () — општинска заедница во округот Источен Пригниц-Рупин, во Бранденбург, Германија. Нејзиното седиште е во Валслебен.

Општинската заедница Темниц се состои од следниве општини:

# Дабергоц
# Меркиш Линден
# Шторбек-Франкендорф
# Темницквел
# Темництал
# Валслебен

Категорија:Општински заедници во Бранденбург
Морача

**Морача** — река во Црна Гора. Извира под планината ’Рзача во северниот дел од земајта. Тече на југ во должина од 113&nbsp;км, па се влева во Скадарското Езеро.

Во горното течение, Морача е брза планинска река и тече низ тесна клисура северно од Подгорица, каде ѝ се приклучува најголемата притока — Зета, па навлегува во Зетската Рамница. Тече низ рамничарските предели, па на крај завршува во Скадарското Езеро. Реката е скромна во ширина и длабочина, па затоа не е пловна.

Морача важи за еден од симболите на Подгорица и најголема река што тече низ градот.

Во северниот дел на речната клисура е сместен Манстирот Морача, основан во 1252 г. од Стефан, син на големиот жупан на Зета, Вукан Немањиќ.

## Поврзано
* Милениумски мост (Подгорица)
* Список на реки во Црна Гора
* Скадарско Езеро

## Наводи

Категорија:Реки во Црна Гора
Категорија:Подгорица
Список на земји по наталитет

мини|550п|Countries by birth rate, 2008.

Статијава дава **три списока** на **земјите во светот според сиров [[нателитет]]** (родност).

## Methodology
Под сиров наталитет се подразбира бројот на родени за даден период, поделен со лице-години. Се изразува со број на родени на 1000 луѓе.

Првиот список се води според годишните статистики на Организацијата за економска соработка и развој (ОЕСР) за 2011 г.

Наведени се 236 земји и територии, според нивната состојба во 2011 г.

Вториот список е составен со податоци од Светската банка за 2010 г.  

Третиот список е преземен од Светската книга на факти на ЦИА и се однесува на проценетите бројки за 2012 г. Не се наведени зависните територии и делумно признаените држави.

## Countries

## Поврзано
* Список на земји по морталитет

## Наводи

Наталитет
Категорија:Демографија
Категорија:Наталитет
Горна Волта

**Горна Волта** или службено **Република Горна Волта** () била основана на 11 декември 1958 како самоуправувана колонија во рамките на Француската заедница. Пред да стекне автономија била позната како Француска Горна Волта и дел од Францускиот сојуз. На 5 август 1960 стекнала целосно независност од Франција.

Тома Санкара дошол на власт воениот удар на 4 август 1983. По пучот, го создал Националниот совет за Револуција (CNR), а самиот тој бил претседател. Под водство на Санкара, државата го променила своето име на 4 август 1984 од Горна Волта во Буркина Фасо, што означува „Земја на неподмитливи луѓе“.

Името Горна Волта означувало дека државата се наоѓа во горниот тек на реката Волта. Реката е поделена на три делови, Црна Волта, Бела Волта и Црвена Волта, кои ги создаваат боите на националното знаме.

## Поврзано
* Историја на Буркина Фасо
* Буркина Фасо

## Наводи

Категорија:Историја на Буркина Фасо
Категорија:Француска Западна Африка
Категорија:Држави и територии настанати во 1958 година
Категорија:Држави и територии распаднати во 1960 година
Пригниц

мини|Улица во Перлеберг
**Пригниц** () — округ во северозападниот дел на сојузната покраина Бранденбург, Германија. Се граничи со (од север надесно) округот Лудвигслуст-Пархим во Мекленбург-Западна Померанија, округот Источен Пригниц-Рупин во Бранденбург, округот Штендал во Саксонија-Анхалт и округот Лихов-Даненберг во Долна Саксонија.

## Географија

Терминот Пригниц првично ја означувал областа северно од вливот на реките Елба и Хафел. Така областа е поголема отколку самиот округ. Исто така го вклучува градот Хафелберг во Саксонија-Анхалт и големи делови од соседниот округ Источен Пригниц-Рупин.

Реката Елба ја создава југозападната граница на округот.

## Историја

Историската област Пригниц се состоела од следниве единаесет окрузи основани во 13 век: Витенберге, Ленцен, Перлеберг, Путлиц, Кириц, Ницов, Витшток, Прицвалк, Хафелберг, Вустерхаузен и Грабов.

Денешниот округ Пригниц бил создаден во 1993 со спојување на претходните окрузи Прицвалк и Перлеберг и неколку општини од округот Кириц. Најзападниот дел од округот бил претходно дел од Мекленбург-Западна Померанија, но станал дел од Бранденбург на 1 август 1992.

Претходниот округ Пригниц бил меѓузона помеѓу Бранденбург и Мекленбург. Била повторно населена од Германци, особено од областа на Бремен, по Првата крстоносна војна против Словените во 1147. Бројот на германски населби се зголемил со текот на годините. Источната половина била доминирана од прогерманскиот гроф Фон Плото, кој донел свои вазали како Фон Блументал и Фон Грабов. Западната половина била доминирана од разбојници, особено од семејството Ганс зу Путлиц и нивните вазали, Фон Квицов. Кога Фридрих, гроф на Цолерн, бил назначен за маркгроф во 1411, се соочил со побуна на вендското благородништво, поддржани од вендскиот војвода на Мекленбург. Меѓутоа, успеал да воспостави контрола на побуната со Битката кај Кремер Дам, со поддршка на германското благородништво. Семејствата кои останале лојални биле наградени. На пример, Ото фон Блументал станал капетал на Пригниц 1415–1422 и на Ленцен од 1420.

## Грб

## Градови и општини

## Наводи

## Надворешни врски

* Официјална страница
* Портал за Пригниц 
* Слики од Пригниц


Категорија:Региони во Бранденбург
Шторбек-Франкендорф

**Шторбек-Франкендорф** () — општина во округот Источен Пригниц-Рупин, во Бранденбург, Германија.

## Наводи

Категорија:Источен Пригниц-Рупин
Категорија:Бранденбург (покраина)
Демавенд

**Демавенд** () — највисока планина во Иран, од особено значење во персиската митологија и фолклор. Се наоѓа во средината на венецот Алборз и претставува највисок вулкан во Азија. 
Се смета за потенцијално активен поради фумаролите близу кратерот на врвот од кои излегува сулфур.

Планината е сместена недалеку од јужниот брег на Каспиското Езеро, во округот Амол, Мазендеран. Оддалечена е 66&nbsp;км од Техеран.

## Симболика и митолгија
Планината има особен статус во персиската митологија, а во персиската книжевност претставува симбол на отпорот против ненародните угнетувања на туѓите сили. Според зороастриските преданија, во некоја пештера на Демаванд живеела Аждајата (Зехак), која била заробена во пранги сè до крајот на светот. Подоцнежна варијанта на легендата вели дека неа ја заробиле јунаците Каве и Ферејдун, откако ја победиле. Поетот Фирдоуси ја опшува случката во епското ремек-дело „Шахнаме“ (Книга за царевите), каде се вели дека самата планина има волшебна моќ.

Демавенд е претставен на банкнотата од 10.000 ријали.

## Поврзано
* Список на планини во Иран
* Алборз (планина)
* Иранска Висорамнина

## Наводи

## Надворешни врски

*ГПС-карта на Демавенд
*Историја на Демавенд  
* 
*Планинарски прирачник за Демавенд 

Категорија:Планини во Иран
Категорија:Вулкани во Иран
Категорија:Стратовулкани
Категорија:Мазендеран
Категорија:Национални симболи на Иран
Категорија:Знаменитости во Иран
Категорија:Петилјадници
Категорија:Највисоки точки на земјите
Категорија:Седум вулкански врвови
Перлеберг

**Перлеберг** () — град и административно седиште на округот Пригниц, сместен во северозападниот дел на сојузната покраина Бранденбург, во Германија. Градот ги добил градските права во 1239. Сместен во главно земјоделска област, градот има долга историја на војници кои биле сместени тука (најмногу од Прусија) и како административно седиште на локалната власт.

## Географија

[upright|мини|лево|Скулптура за [Роланд од  век]]

Перлеберг се наоѓа во срцето на округот Пригниц, на половина пат помеѓу двата најголеми германски града Берлин и Хамбург. Се граничи со општините Карштет на северозапад, Грос Панков (Пригниц) на североисток, Платенбург на југоисток; општинските заедници Бад Вилснак/Вајзен на југ, Ленцен-Елбталауе на запад; градот Витенберге на југозапад.

Штепениц тече од североисток кон југозапад низ Перлеберг. Историскиот центар на градот е изграден на острови помеѓу два ракави на реката.

## Историја

Една од најстарите градби во градот е црквата Св. Јаков (*Jakobikirche*). Првпат спомената во 1294, била често обновувана и целосно изменета во 1850-тите.

Во 14 век го достигнал својот врв како дел од Ханза. Во 1523 бил средиште на армијата на изборниот кнез Јоахим Први како поддршка на неговиот зет Кристијан Втори во обидот да се врати на неговиот престол. Триесетгодишната војна предизвикала сериозни оштетувања на градот; од 3.500 жители, само 300 преживеале.

На 25 ноември 1809, грофот Бенџамин Батерст исчезнал во Перлеберг. Подоцна на сметка на исчезнувањето се појавиле тврдење дека станува збор за паранормална појава.

## Луѓе

* Ернст Еренбаум
* Лоте Леман
* Дерте фон Вестернхаген

## Наводи

## Ризница-врска

* Официјална страница

Категорија:Пригниц
Категорија:Бранденбург (покраина)
Штепениц (Елба)

**Штепениц** () — река во округот Пригниц, во Бранденбург, Германија. Таа е десна притока на Елба и е долга околу 84 километри. Демниц е лева притока на Штепениц.

Изворот на Штепениц е околу 5 километри југоисточно од Мајенбург. Заедно со Картане, Штепениц се влева во Елба кај Витенберге.

Гускина патека („Gänsetour“) е велосипедска патека долга 70 километри долж Штепениц. Именувана е во чест на семејството Ганс цу Путлиц, едно од најстарите благороднички семејства во Бранденбург.

Места низ кои поминува Штепениц:

* Мајенбург
* Маринфлис
* Путлиц
* Волфсхаген
* Перлеберг
* Витенберге

Категорија:Елпски слив
Категорија:Реки во Бранденбург
Сан Бенедето дел Тронто

**Сан Бенедето дел Тронто** (; *Sammenedèttë* на локалниот дијалект) е град и општина во покраината Асколи Пичено, во регионот Марке, Италија. Со население од над 50.000 жители, тој е вториот најнаселен град во покраината. Се наоѓа на брегот на Јадранското Море и е активно рибарско пристаниште и едно од главните морски одморалиште во средишниот јадрански брег. Сместен на устието на реката Албула, неговата територија се протега до реката Тронто на југ.

мини|220п|лево|Фонтана на плоштадот Џорџини

## Главни знаменитости

Торионе е кула сместена на највисокиот и најстариот дел од градот, познат како Сан Бенедето Алта. Кулата е висока 15 метри и обезбедува целосно поглед на градот.

### Ривиера деле Палме

„Ривиера деле Палме“ (*Riviera delle Palme*) е плажа во Сан Бенедето дел Тронто. Плажата ја добива наградата сино знаме од 1998. Сино знаме е сертификат кој се доделува на плажи и марини од Фондацијата за образование на животната средина, која ги практикува стандарди за животната средина.

## Спорт и култура

Сан Бенедето дел Тронто е дом на фудбалскиот клуб УС Самбенедетезе. Екипата играла во Серија Б и моментално се игра во Серија Д. Во март, во градот се одржува завршницата на последната етапа на велосипедската трка Тирено-Адријатико.

Во февруари, градот е домаќин на карневал на неговите главни улици.

## Меѓународни односи

### Збратимени градови

Сан Бенедето дел Тронто е збратимен со:

*  Мар дел Плата, Аргентина
*  Алба Јулија, Романија
*  Чикаго Хајтс, САД
*  Алфортвил, Франција
*  Тринидад, Куба
*  Поџо Бустоне, Италија
*  Штајр, Австрија
*  Шибеник, Хрватска

## Поврзано

* Тирено-Адријатико

## Надворешни врски

* Официјална страница 

Категорија:Градови во Марке
Категорија:Општини во Покраината Асколи Пичоне
Алборз

**Алборз** или „Елбурс“ () — планински венец во северен Иран што се протега од границите со Азербејџан и Ерменија на северозапад до јужниот крај на Каспиското Езеро, па завршува на запад кај границата со Туркменистан и Авганистан. Највисока планина во венецот е Демавенд (5.610 м), сместена во округот Амол во покраината Мазендеран.

Венецот претставува препрека помеѓу Јужнокасписката и Казвинско-техеранската Висорамнина. Широк е само 60–130&nbsp;км и се состои од седиментна низа со потекло од горен девон до олигоцен. Составен е претежно од јурски варовници врз гранитна основа. Повисоките краишта во екорегионот Елбруска лесостепа, се суви и без многу дрва. Северните падини припаѓаат на каспискиот херцински мешан шумски екорегион и се мошне богати со шуми и вегетација.

Според зороастриските преданија, на овие планини живее вечниот мудрец Пашутан, додека пак зороастриската секта Илмехашнум смета дека венецот е дом на т.н. „Господари на срцето“ (*Сехеб е Дилан*). Во минатото, ова име го давал на разни подалечни планини: така, имаме Елбрус на Кавказ и Елбариз (Џебал Барез) во подрачјето Керман над Ормускиот Проток.

По планината е наречена и покраината Алборз, сместена веднаш јужно од венецот.

Поради погодните услови, на Алборз има неколку скијачки центри што се вбројуваат меѓу најдобрите на светот. Поважни се Дизин, Шемшак, Точал и Дарбанд.

## Поврзано
* Демавенд
* Аламут
* Иранска Висорамнина
* Алборз (покраина)
* Алборз (округ)
* Список на планини во Иран

## Наводи

* North, S.J.R., Guide to Biblical Iran, Rome 1956, стр.&nbsp;50

## Надворешни врски

* Алборз: слики од Иран — *Livius*
* Карти, слики и список на врвови

Категорија:Планински венци во Иран
Алборз (појаснување)

**Алборз** (од ) може да се однесува на:

## Иран
* Алборз — планински венец во северен Иран
* Алборз —  покраина во северен Иран, наречена по венецот.
* Алборз —  округ во покраината Казвин.
* Алборз —  округ во покраината Ком.
* Алборз —  округ во покраината Маркази.

## Русија
* Елбрус — планина на Кавказ со исто етимолошко потекло.
Тира Бенкс

мини|Фотографија од Тира Бенкс
**Тира Бенкс** () (подена јануари 25, 1985) е  американска порнографска глумица. Нејзината кариера за ја започнува во 2004 на возраст од 19 година.

## Надворешни врски

* 
* 
* 

Категорија:Американски порно-глумици
Категорија:Порно-глумици
Категорија:Афроамерикански порно-глумици
Прицвалк

**Прицвалк** () — град во округот Пригниц, во сојузната покраина Бранденбург, Германија. Се наоѓа на 20 километри западно од Витшток и 33 километри североисточно од Витенберге. Реката Демниц тече низ градот.

## Меѓународни односи

Прицвалк е збратимен со:

*  Винзен, Германија

## Наводи

## Надворешни врски

* Официјална страница

Категорија:Пригниц
Категорија:Бранденбург (покраина)
Демниц

**Демниц** () — река во сојузната покраина Бранденбург, Германија. Таа е притока на Штепениц.

## Поврзано

* Список на реки во Бранденбург

## Наводи

Категорија:Реки во Бранденбург
Витенберге

**Витенберге** () — град во округот Пригниц, во сојузната покраина Бранденбург, Германија. Се наоѓа на реката Елба.

## Географија

Витенберге се наоѓа на десниот брег на реката Елба кај нејзиот влив со Штепениц и Картане. Во рамките на округот, градот се граничи со општинската заедница Ленцен-Елбталауе и Бад Вилснак/Вајзен како и со административното седиште Перлеберг. Општинската заедница Зехаузен (Алтмарк) во округот Штендал, Саксонија-Анхалт, се наоѓа на спротивната страна на Елба.

## Историја

мини|лево|Градското собрание

Градот бил означен во 1239 како Вендишвалде и во 1300 саксонскиот крал Отон Први основал населба. Започнала да се развива бавно, но постојано. Градскиот замок (1669) — зачуван како градски музеј, но бил опожарен во 1686 и 1757 и поплавен од Елба во 1709 и 1761. Поради неговата местоположба, просперирал од отворањето на паробродскиот сообраќај помеѓу Берлин и Хамбург. Во 1846 била изградена првата железничка линија и биле отворени првите фабрики. Подоцна биле отворени и железнички работилници и депоа и светски познатата машина за шиење била склопувана тука во 1903. Во 1914 било изградена Градското собрание.

Од 15 август 1942 до 17 февруари 1945 постоел концентрациски камп во Витенберге. Кампот бил подкамп на концентрацискиот камп Нојенгаме.

Помеѓу двете светски војни биле изградени големи работнички населби за растечкото население. Бил погоден и многу оштетен во текот на Втората светска војна. По војната само железничкото депо продолжило да работи, иако подоцна биле отворени други фабрики во разни дејности.

## Меѓународни односи

### Збратимени градови

Витенберге е збратимен со:

*  Шалон ан Шампањ, Франција
*  Елмсхорн, Германија
*  Разград, Бугарија

## Познати луѓе

* Клаус Хафенштајн (1922&nbsp;–&nbsp;1998), глумец
* Рихард Круспе (р. 1967), музичар (Rammstein)

## Наводи

## Надворешни врски

* Официјална страница

Категорија:Пригниц
Категорија:Бранденбург (покраина)
Дрим

мини|десно|исправено|220п|Акумулацијата Коман
**Дрим** () — најдолга река во Албанија, со вкупна должина од 335&nbsp;км. Има две растоки, од кои едната оди право во Јадранското Море, а другата во реката Бојана („Буна“ во Албанија).

## Настанок
Дрим настанува со слевање на Црн Дрим што извира во Струга и Бел Дрим кај Кукс во источна Албанија. Од ова место до вливот во Јадранското Море, Дрим е долг 160&nbsp;км. Меѓутоа, доколку се мери од изворот на Бел Дрим, реката е долга цели 335&nbsp;км — со тоа најдолгата река во Албанија. Црн Дрим истекува од Охридското Езеро во Струга и тече низ Македонија и Албанија. Бел Дрим извира во планината Жлеб, (северно од Пеќ во Метохија) тече кон Албанија.

## Течение
Од Кукс, Дрим тече низ северна Албанија, и тоа прво кај Хас, па низ Спас, Мси и Фиерз. Кога ќе навлезе во Метохија, се спушта во јужен правец. Потоа влегува во ниската Скадарска Рамнинца и се двои на два ракава. Едниот се влева во Дримскиот Залив (**') на [[Јадранско Море|Јадранското Море]] југозападно од градот [[Леска (Албанија)|Леска]]. Другиот се влева во реката [[Бојана (река)|Бојана]] кај тврдината [[Розафа]]. Иако е пократок, овој ракав што завршува во Бојана се нарекува „Голем Дрим“ (**') бидејќи е многу пополноводен. Сè до 1858 г. во морето се влевал и Голем Дрим, но таа година настанала поплава што го пренасочила кон Бојана. Овој дел е многу широк и носи големи количества вода (320 м³/с), дотолку што фигурира како езеро на некои карти. По ова место, продолжува на југ и минува низ Бушат, Маб, Гајдар, Леска и Медово. Јужно од Меска навлегува во ниско плавно поречие, низ мочуришта, па завршува во Јадранското Море.

## Стопанска важност
Дрим игра многу важна улога во албанското стопанство како главен извор хидроенергија. Трите брани на реката произведуваат речиси сета струја во земјата. Најголемо вештачко езеро е Фиерза (73&nbsp;км2), а по него следува Вау и Дејс (25&nbsp;км2).

## Наводи

* *Мала Просветина енциклопедија*, III изд. (1985); Просвета; ISBN 86-07-00001-2
* Јован Ђ. Марковић (1990): *Енциклопедијски географски лексикон Југославије*; Свјетлост-Сарајево; ISBN 86-01-02651-6

## Поврзано

* Бел Дрим
* Црн Дрим
* Бојана
*Дримски Залив

Категорија:Реки во Албанија
Категорија:Реки во Македонија
Категорија:Дримски слив
Категорија:Јадрански слив
Категорија:Реки во Косово
Категорија:Меѓународни реки во Европа
Шкумба

**Шкумба** или **Шкумбин** () — река во централна Албанија што се влева во Јадранското Море. Се смета за поделбена линија на двата дијалекта на албанскиот јазик: тоскискиот на југ и гегискиот на север. Во далечното минато, реката се сметала за најсеверната природна граница со Епир.

Долга е 181&nbsp;км и извира во планините југозападно од Охридското Езеро, во југозападниот агол на округот Поградец, но и од други потоци од планините во округот Либражд. Реката тече низ градот Либражд. Кај Мураш ѝ се приклучува притоката Рапун.

Реката тече најпрвин на север, па на северозапад, низ Кукуш, Либражд, каде свртува на запад и минува низ Полис, Елбасан (Коњух), Церик, Пекин и Рогожина. На крајот, се влева во Јадранското Море северозападно од Дивјака.

Во подрачјето на Елбасан од реката се разгрануваат каналите „Наум Панџи“ и „Ферас“ кои служат за наводнување на низината кај Церик.

## Поврзано
* Список на реки во Албанија

## Наводи

## Надворешни врски

Категорија:Реки во Албанија
Малдивски јазик

**Малдивски јазик**  = **дивехи**) — индоариски јазик, од групата на индоирански јазици од семејството на индоевропски јазици. Јазикот се зборува главно на Малдивите од околу 350.000 жители. Исто така, малдивскиот е мајчин јазик на околу 10.000 жители на островите Миникој во Индија. Јазикот се пишува со писмото тана. Писмото и јазикот се службени во малата островска држава Малдиви.

Малдивскиот е сроден со синхалскиот јазик, но не се многу разбирливи меѓусебно. Голем број јазици влијаеле при развојот на јазикот во сегашната форма, меѓу кои најмногу арапскиот.

## Потекло на поимот
Македонскиот назив за јазикот потекнува од името на државата - Малдиви. На малдивски, јазикот е познат како *Dhivehi* (малдивски) или *Dhivehi-bas* (малдивски јазик). Самиот збор *Dhivehi* е составен од два збора *Dhiv+ vehi* и значат „островјани“. Зборот *bas* значи „јазик“. Така, во буквален превод името значи „јазик на островјаните“.

## Потекло
Малдивскиот е индоариски јазик, кој е најсроден со синхалскиот јазик од Шри Ланка. Малдивскиот е најјужниот индоариски јазик. Заедно со синхалскиот, малдивскиот сочинува една подгрупа на јужните индоариски јазици, наречена островски индоариски јазици. Сепак, синахалскиот и малдивскиот не се меѓусебно разбирливи. Порано се верувало дела малдивскиот потекнува од синхалскиот, но во скоро време се предложила теоријата дека јазикот потекнува од махараштри пракрит.

## Географска распоространетост
Повеќето од луѓето кои зборуваат на малдивски живеат на Малдивите, каде е национален јазик. Сепак, има мал број малдивски говорници на Минакој во Индија.

### Статус
Јазикот е службен само на Малдивите. Како полуслужбен стгатус има во територијата Лакшадвеп во Индија.

## Фонологија
Фонолошкиот систем на малдивскиот е сличен со тој на останатите јужноиндиски јазици.

## Примери

## Наводи

## Поврзано

* Малдиви
* Тана (писмо)
* Индоариски јазици

## Дополнителни информации
* .
* .
* .
* .
* .
* .
* .
* .
* 
* .
* .
* .

## Надворешни врски

* Малдивска Академија 
* Вовед за малдивскиот јазик 
* Mahal Unit Press Minicoy 

*
Категорија:Јазици во Индија
Крчин

**Крчин** — планина во Западна Македонија и Албанија, којашто се протега во продолжение на планината Дешат и е дел од поголемиот венец Шара-Кораб-Дешат-Крчин-Стогово-Караорман, односно таа го претставува најјужниот дел од веригата на планинскиот масив Кораб-Дешат-Крчин.
## Местоположба
Се протега од Сува Бара (2.080 м) на север, до дното на Дебарската Котлина на југ во должина од 13 км. Има изразено било, од кое се издаваат повеќе врвови преку 2.000 м. Највисок е Голем Крчин (2.341 м), по што следат Рудина 2.238 м, Дели Сеница 2.174 м и Црвена Плоча (2.107 м).

## Геологија

Планината се состои од флишни седименти. Кај бањата Косоврасти, варовниците преоѓаат во гипс, анхидрит и сулфурни наслаги. Во околината на бањата Бањиште, тлото се состои од сивобели варовници со дебелина од 300–400&nbsp;м.

Крчин има најголеми резерви на гипс на Балканот, поради што има и фабрика за негова преработка.

## Растителност
На Крчин расте ендемскиот македонски каранфил (*Dianthus macedonicus*), што може да се најде само на оваа планина.

## Галерија


File:Крчин 03.jpg|Поглед на највисокиот врв по сртот на Крчин
Податотека:Na Golem Krchin.jpg|Насамарен коњ високо на Крчин
File:Крчин 01.jpg|Поглед на билото и највисокиот врв на Крчин



## Поврзано
* Дешат
* Дебарско Езеро
* Општина Дебар
* Дебар — округ во Албанија

## Наводи

## Надворешни врски
* Крчин и Дешат  —  Tourguide.mk
* Крчин — ПК „Македон“
* Репортажа од искачување на Крчин  — ПСД „Макпетрол“
* Крчин и Дешат — „Македонска нација“

Категорија:Планини во Македонија
Категорија:Планини во Албанија
Категорија:Македонско-албанска граница
Синхалски јазик

**Синхалскиот** (**සිංහල** **' /ˈsiŋɦələ/), или понекогаш наречен **синхалезиски*', е [[Индоариски јазици|индоариски јазик]], од групата на [[индоирански јазици]] од семејството на [[индоевропски јазици]]. Јазикот е мајчин јазик на [[Синхали]]те, доминантната етничка група на [[Шри Ланка]]. Синхалскиот е национален и службен јазик на Шри Ланка. На Шри Ланка околу 16 милиони Синхали го зборуваат како мајчин јазик, а како втор јазик го зборуваат околу 3 милиони луѓе. Синхалскиот се пишува на синхалска азбука. Најсроден на синхалскиот јазик е [[малдивски]]от, но не се меѓусебно разбирливи. Двата јазика ја сочинуваат подгрупата [[островски индоариски јазици]] од групата на [[јужни индоариски јазици]].

== Етимологија==
Зборот 'sinhala' потекнува од [[санскрит]]скиот јазик, што пак одговара со средно индоарискиот поим 'Sīhala'; всушност 'синхала' е 'хела' или [[елу|'(h)eḷu']]. Двата поима го содржат зборот 'simha' или 'sīha' што значи „лав“. Според легендата, [[Синхабаху]] бил син на [[Кралство Ванга|принцезата од Ванга]] и еден лав. Тој го убил неговиот татко и станал крал на Ванга. Неговиот син, [[Виџаја од Шри Ланка|Виџаја]] ќе пребегне од северна Индија во [[Ланка]]. Зборот 'la' се поврзува со значањето “обзема, зграпчува“, па така целосното  име во слободен превод би било „фаќач на лав“ или „убиец на лав“. Сепак нема цврсти докази за ова, освен за поимот „лав“.

== Развој ==
Развојот на синхалскиот јазик е поделен на 4 етапи:
* синхала пракрит  (до 3 век)
* прасинхалски (3 - 7 век)
* средновековен синхалски (7 - 12 век)
* современ синхалски (12 век - денес)

== Фонологија==




==Наводи==


==Поврзано==

* [[Шри Ланка]]
* [[Синхали]]
* [[Индоариски јазици]]

==Дополнителни информации==
* Gair, James: *Sinhala and Other South Asian Languages*, New York 1998.
* Gair, James and Paolillo, John C.: *Sinhala*, München, Newcastle 1997.
* Geiger, Wilhelm: *A Grammar of the Sinhalese Language*, Colombo 1938.
* Karunatillake, W.S.: *An Introduction to Spoken Sinhala*, Colombo 1992 [several new editions].
* Clough, B.: *Sinhala English Dictionary'', 2nd new & enlarged edition, New Delhi, Asian Educational Services, 1997.
*
*
*

## Надворешни врски
* Вовед за синхалскиот јазик и култура 
* Синхалско-англиски речник
* Sanksipta Simhala Sabdakosaya 
* Синхалски речник
* Синхалска енциклопедија 

*
Категорија:Флективни јазици
Брајан Переа

**Брајан Андрес Переа Варгас** (роден на 25 февруари 1993) — колумбиски фудбалер кој во моментов игра како напаѓач за Лацио во Серија А. Неговиот прекар е *El Coco*.

## Наводи

Категорија:Колумбиски фудбалери
Категорија:Фудбалери во Серија А
Категорија:Фудбалери на ФК Лацио
Категорија:Родени во 1993 година
Размена на пораки

**Размена на пораки** е збирка раскази од македонските писатели Влада и Тања Урошевиќ. Книгата е објавена во јуни 2013 година од издавачката куќа "Магор".

*Размена на пораки* е книга составена од два раскази, напишани од два автора. Притоа, книгата има две лица со истиот наслов, т.е. на едната страна стои името на Влада Урошевиќ, додека на другата страна е наведено името на Тања Урошевиќ. На почетокот од двете лица на книгата е испечатено заедничко објаснување, каде во писмото до читателите се објаснува поводот за настанувањето на книгата. Имено, двајцата автори, за време на летниот одмор, кој неколку години го поминувале на истото место, постојано биле засегнати од таинствената ненаселеност на една запуштена вила крај брегот. Оттука, тие се договориле да напишат по едне расказ за чудната вила, користејќи два-три заеднички мотива.

Влада Урошевиќ напишал расказ во жанрот на стравот и ужасот, во кој се мешаат реалноста и измисленото, исполнети со проколнета љубов, мистериозна смрт, тајни пораки итн. Тој го сместува својот расказ во блиското минато, во еден анахрон аналоген свет.
Тања Урошевиќ, пак, одбрала сличен мотив - неразјаснета смрт, мешање на световите, но сето тоа дадено како заднина, додека во преден план е современ љубовен триаголник. Нејзиниот расказ е сместен во модерното време, во ерата на мобилните телефони и преносните компјутери, кои не можат да помогнат човекот да се извлече од комуникациската изолираност и осаменост. Во  расказот се кажува за љубовта помеѓу возрасни маж и жена кои споделуваат иста професија. Станува збор за женска приказна за исчекувањето, за неисполнувањето на љубовта, за млакоста на машките карактери и нивната лицемерна слабост да го зграпчат животот во сета негова исполнетост.

## Наводи

Категорија:Дела на Влада Урошевиќ
Категорија:Дела на Тања Урошевиќ
Платенбург

**Платенбург** () — општина во округот Пригниц, во Бранденбург, Германија. Именувана е по замокот на вода Платенбург, кој се наоѓа во самата општина.

## Наводи

Категорија:Пригниц
Категорија:Бранденбург (покраина)
Грос Панков (Пригниц)

**Грос Панков (Пригниц)** () — општина во округот Пригниц, во Бранденбург, Германија. Општината била создадена во 2001 со создавање унија на општини од поранешната општинска заедница Грос Панков/Пригниц и некои од општинската заедница Прицвалк-Ланд. Општинската заедница Грос Панков/Пригниц била распуштена.

Грос Панков е поврзан преку сојузниот автопат Б189 со градовите Прицвалк, Перлеберг, Витенберге и Магдебург.

## Географија

Општината има 39 села, разместени во 18 единици на општината додека нивното население е дадено во заградите (според 1 март 2010)

## Галерија


Податотека:Prignitz 07-13 img05 Schloss Wolfshagen.jpg|Замок Волфсхаген
Податотека:Boddin_church.jpg|Црква во Бодин
Податотека:Langnow_church.jpg|Црква во Лангнов
Податотека:Wolfshagen_Muehle.jpg|Поранешна воденица во Волфсхаген
Податотека:Wolfshagen_Schloss.jpg|Замок Волфсхаген


## Наводи

Категорија:Пригниц
Категорија:Бранденбург (покраина)
Гумтов

**Гумтов** () — општина во округот Пригниц, во Бранденбург, Германија.

## Наводи

Категорија:Пригниц
Категорија:Бранденбург (покраина)
Загатка на Фелдштајн и Хориока

**Загатката на Фелдштајн и Хориока** се однесува на високата корелација помеѓу домашното штедење и инвестициите во услови на меѓународна подвижност на капиталот.

## Дефиниција на загатката
Во услови на слободно движење на капиталот во меѓународни размери, инвестициите во една земја не би требало да бидат зависни од домашното штедење, бидејќи домашните инвеститори имаат слободен пристап до странски капитал од кој можат да ги финансираат инвестициите. Оттука, поради можноста домашните инвестиции да бидат финансирани со странски капитал, врската помеѓу домашното штедење и инвестициите би требало да бида слаба.

Сепак, во еден труд, објавен во 1980 година, економистите Мартин Фелдштајн и Чарлс Хориока, по емпириски пат, утврдиле дека постои многу висока корелација помеѓу домашното штедење и инвестициите, која ја толкувале како доказ за ниска подвижност на капиталот во меѓународни размери. Имено, со помош на регресија врз основа на примерок од неколку земји на ОЕЦД, Фелдштајн и Хориока утврдиле силна врска (речиси во однос 1:1) помеѓу домашното штедење и инвестициите. Ваквиот резултат бил изненадувачки и претставувал загатка, имајќи ја предвид меѓународната подвижност на капиталот, т.е. можноста капиталот слободно да се движи од една во друга земја. Поради тоа, овој емпириски резултат бил наречен „*Загатката на Фелдштајн и Хориока*“.

## Емпириски истражувања на Загатката на Фелдштајн и Хориока
По објавувањето на трудот на Фелдштајн и Хориока, бројни економисти спроведувале истражувања врз основа на податоци за различни земји, во различни временски периоди и со примена на различни методи, со цел да ја испитаат врската помеѓу домашното штедење и инвестициите. Притоа, добиените резултати од овие истражувања може да се поделат во три групи:
# некои економисти утврдиле висока врска помеѓу штедењето и инвестициите и ги потврдиле резултатите на Фелдштајн и Хориока,
# други економисти утврдиле многу ниска врска помеѓу штедењето и инвестициите, со што го негирале постоењето на загатката,
# најпосле, некои економисти ја потврдиле високата врска помеѓу домашното штедење и инвестициите, но тој резултат не го толкувале како доказ за ниската меѓународна подвижност на капиталот. Според нив, дури и при постоење на совршена подвижност на капиталот, постојат одредени фактори кои ги поврзуваат домашното штедење и инвестициите, како што се: големината на земјата, степенот на развиеност, ефектот на Европската унија, државната интервенција итн.

## Загатката на Фелдштајн и Хориока во Македонија
Испитувањето на поврзаноста на домашното штедење и инвестициите во Македонија покажало дека врската помеѓу овие променливи е прилично силна, т.е. од секоја дополнителна заштеда во износ од 100 денари, дури 65,5 денари се инвестираат во македонската економија. Овој резултат покажува дека постои одредена подвижност на капиталот, но ја потврдува загатката на Фелдштајн и Хориока.

## Наводи

Категорија:Економија
Категорија:Макроекономија
Категорија:Економија на Македонија
Гудено

мини|десно|250п|Гуден кај Кронгенсбро зиме

**Гуден** ( или **) — река на полуостровот Јитланд во Данска, најголга во земјата. Долга е 176&nbsp;км, а сливот зафаќа површина од 2.643&nbsp;км². Тече од Тинет Крат во подрачјето на Вајле, помеѓу Северно Снеде и Теринг-Улдум, па сè Рандерскиот фјорд во Рандерс. Течението главно се движи по средишниот дел на Данска и минува низ група езера, каде спаѓаат Сминге, Силкеборг, Брас, Боре, Јул, Бик, Рие Меле, Гуден, Мосе, Вестбирк и Налдал.

Реката настанала пред 15.000 години, чие коритото го издлабиле мразот и ледничките водотеци во текот на последното ледено време. Порачието е дом на разни ови животни.

## Поврзано
* Географија на Данска

## Наводи

## Надворешни врски

* Едрење оп Гудено 

Категорија:Реки во Данска
Кемијоки

[мини|десно|250п|Кемијоки во [Рованиеми]]

**Кемијоки** (, ,  = „*Кемска Река*“) — најдолга река во Финска, со должина од 550&nbsp;км. Тече низ градовите Кемијарви и Рованиеми, па се влева во Ботнискиот Залив кај Кеми.

Кај Рованиеми, на реката ѝ се придружува притоката Оунасјоки.

Денес на реката има 21 хидроелектрана, во сопственост на претпријатијата „Кемијоки“ и „Похјолан“. Во 2003 г. електраните произвеле вкпно 4,3&nbsp;TWh или 34,5% од хидроенергијата во земјата.

## Поврзано
* Оунасјоки
* Торнио — најполноводна река во Финска
* Список на реки во Финска

## Наводи

## Надворешни врски

* Кемијоки д.о.о. 

Категорија:Реки во Финска
Категорија:Балтички слив
Глома

**Глома** ( или **) — најголема и најполноводна река во Норвешка, сместена во јужниот дел на земјата. Долга е 598&nbsp;км, а сливот зафаќа 13% од територијата на земјата.

## Географија

Реката извира во Еурсунд кај Рерус во Јужен Тренделаг и се влева во фјордот Ослофјорд кај градот Фредерикстад. Најважна притока е Ворма, која истекува од езерото Мјеса и ѝ се приклучува на Глома кај Нес. Езерото добива значајно количество вода од реката Логен (Гундбрандалслоген), во која се слеваат водотеците на големата долина Гудбрандсдал и така значајно го зголемуваат обемот на Глома.

Поречието е богато со шуми и руда, а полноводноста овозможува лесен превоз на суровините, и затоа претставува значаен стопански чинител во регионот со векови. Денес кај устието се наоѓаат мошне значајни производствени и обработувачки капацитети, потпомогнати од хидроенергетските поволности и доброто пристаниште.

Во најгорните делови на Гломската Долина (Гломадал), реката оди на надморска височина од 500&nbsp;м (во Естердален) и малку пониско во Гудбрандсдал. Шумската граница од брези се протега на височина од 900&nbsp;м во Естердален. Над Рерус, шумата е ограничена на тлото од долината.

При утоката во езерото Ејерен кај Фетсунд, Глома ја образува најголемата внатрешна делта во Европа, достигнувајќи ја спротивната страна на езерото по кратка оска.Реката носи огромни количества наноси, кои се експлоатираат за производство на градежни блокови наменети за темели.

## Име
Во окрузите Естфол и Аксерсхус, реката е позната под обликот *Glomma*, додека пак во Хедмарк и Јужен Тренелаг, истата се води како *Glåma*, што воедно се чита малку поинаку.  Во далечното минато, се нарекувала *Glaumr*, што потекнува од старонордискиот поим *raumr* = „врева, тресок“.

По реката се наречени неколку места, како што се Гломдал и Гломос.

## Поврзано
* Список на реки во Норвешка
* Географија на Норвешка

## Наводи

## Надворешни врски

* Водич низ Глома  
* Здружение на граѓани „Пријатели на Глома“  

## Галерија

Податотека:Oyern1.jpg|Ракавите на глома во езерото Ејрен
Податотека:Glåma gjennom Alvdal.jpg|Глома низ долината Алвдал
Податотека:Fredrikstad BridgeacrossGlomma01.JPG|Мост на Глома во Фредерикстад
Податотека:Glomma meets tributary Vorma.JPG|Утоката на притоката Ворма
Податотека:Elverum januar 2006 025.jpg|Глома во Елверум зиме


Категорија:Реки во Норвешка
Висорамнина

[мини|Десно|Висорамнината [Рораима (планина)|Рораима во Јужна Америка]]
[мини|десно|Висорамнински предел кај [Витолиште во Мариово]]
**Висорамнина** или **плато**  — рамнина или благо брановидна област на повисоки места, обично над 200&nbsp;м.

Најголеми висорамнини во Македонија се Витачево, Мариово и Пелагонија, од кои за типична се смета само Витачево.

## Настанок
Настанокот на висорамнините може да се должи на повеќе геотектонски процеси, including надигање на вулканска магма, избивање на лава и ерозија од вода и ледници. Магмата надоаѓа во обвивката и го надига карпестото тло, со што големите рамни површини се издигаат во височина. Висорамнината може да настане и од лавата што излегува и се шири од пукнатините во кората. Друг начин на образување е по пат на ерозија во планинските венци предизвикана од ледници. Водата исто така може да предизвика ерозија на планините, зарамнувајќи ги.

## Видови висорамнини
Висорамнините се делат според нивното окружување. Постојат следниве видови:

***меѓупланинска висорамнина** — околена со планини: овој тип на висорамнини се највисоки во светот. Таква е Тибетската Висорамнина.
***пиемонтска висорамнина** — од една страна граничи со планини а од другата со низина или море. Потекнува од ваквиот релјеф, својствен за регионот Пиемонт во северозападна Италија.
***континентална висорамнина** — обиколена од сите страни со рамници и мориња.
***вулканска висорамнина** — настануваат со вулканска активност. Таков пример е висорамнината Витачево.
***расцепкана висорамнина** — мошне разронета висорамнина, испресечена со реки и тесни долини.

## Најголеми висорамнини во светот

Најголема и највисока висорамнина во светот е Тибетската Висорамнина, наречена „покривот на светот“. Зафаќа површина од 2.500.000&nbsp;км2 и има просечна надморска височина од 5000&nbsp;м.

Втора по големина е Деосај во покраината Гилгит-Балтистан, Пакистан. Има просечна висина од 4.114&nbsp;м.

На трето место се наоѓа Поларната Висорамнина (Антарктичка Висорамнина), што го опфаќа најголемиот дел од средиштето на Антарктикот. Тука нема планини, туку само огромни купишта мраз од по 3000&nbsp;м.

Најголема во Европа е висорамнината Хардангервида во Норвешка.

Најголема висорамнина во Северна Америка,  Колорадо, со површина од 337.000&nbsp;км2.  Колорадо, Јута, Аризона и Ново Мексико.

## Поврзано
* Горски крај
* Океанска висорамнина
* Тепуи
* Туја

## Наводи

## Надворешни врски
*Висорамнини во светот  — *[[National Geographic]]* 


Категорија:Земјишни облици
Синдски јазик

**Синдскиот** () е индоариски јазик, дел од групата на индоирански јазици од семејството на индоевропски јазици. Јазикот е мајчин јазик на Синдите, автохтон јазик на историскиот регион Синд и службен јазик на пакистанската покраина Синд. Исто така, јазикот има службен стгатус во Индија.

Синдскиот јазик претрпел посилно влијание од јазикот санскрит, поточно некогашната негова локална форма, но и од белуџискиот јазик. Повеќето од Синдите се наоѓаат во покраината Синд во Пакистан, и во Куч, Гуџарат во Индија.

## Географска распространетост

Синдскиот се зборува во Синд и Белуџистан во Пакистан. Како прв јазик се изучува во Синд. Како втор јазик се користи низ училиштата во Карачи и Белуџистан. Карачи е најголем синдски град, со околу 3-4 милиони Синди.

Покрај Пакистан, синдскиот се зборува и во Индија, особено во државите Раџастан, Гуџарат и Махараштра. Јазикот исто така се зборува и во Уласнагар и Мумбај, каде се наоѓа најголемата синдска енклава во Индија.

## Фонологија

;Самогласки

## Писмо
### Арапско писмо за синдскиот јазик

}
| 
|     
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|}

### Деванагари за синдскиот јазик

## Поврзано

* Синди
* Синд
* Индоариски јазици

## Наводи

## Извори
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Надворешни врски
* Синдски речник 
* Пишувај на синдски 
* Информации и изговор на синдскиот 
* Сè за синдскиот јазик

*
Тирол (покраина)

**Тирол** (германски:Tirol, италијански:Tirolo е една од деветте сојузни покраини во Република Австрија. Зафаќа површина од 12.647 квадратни километри и население од 709.919 со густина на населението од 55 жители/км2.
мини|Знаме на Тирол

## Географија

Тирол го зафаќа западниот дел на Австрија и се граничи со:
*на север - Германија
*на исток - Салцбург
*на југоисток - Корушка
*на запад - Предарлска
*на југ - Италија

Единствено територијата на оваа покраина е поделена на два дела: Поголемиот Северен Тирол и помалиот Источен Тирол. Меѓусебната раздалеченост изнесува 20 километри, а ги разделува италијанската покраина Јужен Тирол.

## Природни одлики

По површина, Тирол е петта по големина покраина во Австрија. Според релјефот, е планинско подрачје во срцето на Алпите. Средишниот дел на покраината е низински низ кој тече реката Ин, додека пак во Источен Тирол тече реката Драва. Климата во поголемиот дел е континентална, а во повисоките делови е планинска.

## Население

Населението брои околу 710.000 жители и е петта покраина по населеност. Густината изнесува 55 жители/км2 што е понизок од просекот на државно ниво. Етничкиот состав го сочинуваат мнозинството Австријци и во поново време има значително доселување на луѓе од државите на поранешна Југославија и Турци.


Категорија:Сојузни покраини во Австрија
Категорија:Административна поделба на Австрија
Бад Вилснак/Вајзен

мини|Поглед кон црквата во Бад Вилснак

**Бад Вилснак/Вајзен** () — општинска заедница во округот Пригниц, во Бранденбург, Германија. Нејзиното седиште е во Бад Вилснак.

Општинската заедница Бад Вилснак/Вајзен се состои од следниве општини:

# Бад Вилснак
# Брезе
# Легде/Квицебел
# Риштет
# Вајзен

Категорија:Општински заедници во Бранденбург
Вајзен

**Вајзен** () — општина во округот Пригниц, во Бранденбург, Германија.

## Наводи

Категорија:Пригниц
Категорија:Бранденбург (покраина)
Риштет

**Риштет** () — општина во округот Пригниц, во Бранденбург, Германија. Се наоѓа близу вливот на реките Хафел и Елба.

Риштет е познат по големиот број на бели штркови и затоа ја добил титулата „европско село на штркот“ од иницијативата *Еуронатур* во 1996 година.

## Наводи

## Надворешни врски

Категорија:Пригниц
Категорија:Бранденбург (покраина)
Пенџапски јазик

**Пенџапскиот** (гурмуки: ਪੰਜਾਬੀ; деванагари: पंजाबी; шахмуки: ) — индоариски јазик кој го зборуваат околу 102 милиони луѓе и со тоа јазикот е 9 најголем јазик во светот (2010). Јазикот е мајчин јазик на Пенџапците, кои го населуваат регионот Пенџаб во Индија и Пакистан. Пенџапскиот е единствен тонски јазик меѓу индоариските јазици.

Пенџапскиот е најзборуван јазик во Пакистан и 11 најзборуван во Индија. Според податоците, пенџапскиот е 4 најзборуван јазик во Англија и Велс и 3 најзборуван во Канада.

## Потекло на поимот
Зборот „пенџаб“ (Pañjābī), а ретко **панџап**, во превод значи „пет води“ на персиски и потекнува од зборовите *panj āb*. *Panj* е истоветен со санскритскиот *pañca* („пет“) и се однесува за најголемите источни притоки на реката Инд. Историската област Пенџаб, сега поделена меѓу Индија и Пакистан, се наоѓа околу реката Инд.

## Географска распространетост

### Пакистан
Пенџапскиот е најголем јазик во Пакистан. Пенџапскиот е покраински јазик во покраината Пенџаб. Околу 44.15% од населението на Пакистан зборува на пенџапски, а околу 70% од населението на Пакистан зборува пенџапски како прв или вторјазик, а за некои и трет. Најголем пенџапски град е Лахоре, каде 86% од населението се Пенџапци, а во Исламабад 71%.

### Индија
Пенџапскиот како мајчин јазик го зборуваат околу 3% од Индијците. Пенџапскиот е службен јазик во индиските држави Пенџап, Харјана и Химачал Прадеш.

## Фонологија

;Тон

Пенџапскиот има три различни тона: висок, среден и низок.

## Поврзано

* Пенџаб
* Пенџапци
* Индоариски јазици

## Наводи

## Извор
* Grierson, George A. 1904–1928. Grierson's Linguistic Survey of India . Calcutta.
* Masica, Colin. 1991. *The Indo-Aryan languages*. Cambridge Univ. Press.

## Дополнителни информации
* Bhatia, Tej. 1993 and 2010. *Punjabi : a cognitive-descriptive grammar*. London: Routledge. Series: Descriptive grammars.
* Gill H.S. [Harjit Singh] and Gleason, H.A. 1969. A reference grammar of Punjabi. Revised edition. Patiala, Punjab, India: Languages Deparmtent, Punjab University.
* Shackle, C. 1972. *Punjabi*. London: English Universities Press.
* Chopra, R. M., Perso-Arabic Words in Panjabi, in: Indo-Iranica Vol.53 (1–4).
* Chopra, R. M.., The Legacy of The Punjab, 1997, Punjabee Bradree, Calcutta.

## Надворешни врски

* Македонско-пенџапски разговорник — Издаваштво Гете 
* „Ајде да учиме пенџапски“ — YouTube 
* Англиско-пенџапски речник  


Јазик
Категорија:Флективни јазици