Дела 16

**Дела 16** — шеснаесетта глава од книгата „Дела на светите апостоли“ на Новиот завет. Го обработува второто мисионерско патување на Апостол Павле придружуван од Апостол Сила и Тимотеј. Авторот на книгата која ја содржи оваа глава е анонимен, но општоприфатен став во ранохристијанската традиција е дека нејзин автор е апостолот Лука Евангелист, кој исто така го напишал и Евангелието според Лука.

Најголемиот дел од оваа глава раскажува за воспоставувањето на христијанството во Македонија, како прво меѓу народите на Европа.

## Текст
Изворниот текст е напишан на коински грчки и е поделен на 40 стихови.

### Ракописно сведоштво
Еве некои рани раскописи во кои се содржи текстот на оваа глава:

* Ватикански ракопис (325–350 г.)
* Синајски ракопис (330–360 г.)
* Безин ракопис (~ 400 г.)
* Александриски ракопис (~ 400–440 г.)
* Ефремов ракопис (~. 450 г.; постоечки стихови 1–36)
* Папирус 127 (V век; постоечки стихови 1–4, 13–40)
* Лодов ракопис (~ 550 г.)

## Места

Во главата се споменуваат следниве места, наведени по редослед на јавување во неа:
* Дерве
* Листра
* Иконија
* Фригија
* Галатија 
* Азија (римска провинција)
* Мизија
* Витинија
* Троада
* Македонија
* Самотракија
* Неапол
* Филипи
* Тијатира

## Времеслед
Второто мисионерско патување на Павле се случило околу 49&nbsp;г.

## Стих 1
:*Тој пристигна во Дерва и Листра. И ете, таму живееше некојси ученик, по име Тимотеј, син на Ју­деј­ка, која ја прифати верата, и на татко Елин.*
Тимотеј бил син на Евника, Еврејка чие име се спомнува во Второто послание до Тимотеј (2 Тимотеј 1,5).

## Човекот од Македонија

#### Стих 9
:*Преку ноќта Павле имаше видение: стоеше пред него еден човек, Ма­ке­до­нец, кој го молеше и му велеше: „Дојди во Македонија и помогни ни!“*
Во овој стих се зборува за видението на Павле во кое му се јавил Македонец и го молел да дојде во Македонија за да им помогне на луѓето, по што Павле и неговите другари веднаш се одѕвале. Ова се смета за одек на случката во Ис.Н. 10,6 каде луѓето од Гаваон му пратиле молба на Исус Навин велејќи „ ... *Не кревај раце од твоите слуги; дојди поскоро кај нас, избави нѐ и помогни ни*“.

Интересно е тоа што овој повик на Македонците е претставен на првиот амблем на колонијата Масачусетски Залив (денес Масачусетс) во САД, каде има Индијанец прикажан со свиток крај устата како вели „Дојди и помогни ни“ („*Come over and help us*“).

Друг американски пример е градот Македонија во Охајо, чие име е изведено токму од овој библиски стих.

## Крштевањето на Лидија Македонката
мини|десно|250п|''Крштевањето на Лидија''. Мари Еленридер, 1861&nbsp;г.
Во оваа епизода се раскажува за крштевањето на Лидија Македонката во Филипи (кај денешно с.&nbsp;Рахче, Егејска Македонија), со што тааа станала првиот христијанин во Европа.

#### Стихови 14 и 15
:*И една богобојазлива жена од гра­дот Тиатир, по име Лидија, која продаваше црвени ткаенини, слушаше; и Господ ѝ го отвори срцето да внимава на она, што го зборуваше Павле. А кога беше крстена таа и нејзини­те домашни, нѐ замоли и рече: „Ако сте ме признале за верна на Господ, тогаш влезете во мојата куќа и престојувајте во неа!“ И нѐ принуди.*

## Жената од Филипи и гатачкиот дух
#### Стихови 16-18
:*Еднаш, кога одевме на молитва, по патот нѐ сретна една слугинка, која имаше гатачки дух. Таа на господарите свои им донесуваше големи приходи од гатањето. И одејќи по Павле и по нас другите викаше, зборувајќи: „Овие луѓе се слуги на Севишниот Бог! Тие го навестуваат патот на спасението.“ Ова го правеше таа многу дни. И кога му здодеа на Павле, тој се сврте и му рече на духот: „Ти заповедам во име­то на Исус Христос излези од неа!“ И излезе во истиот час.*
Во овој дел се зборува за некоја жена која била опседната од „гатачки дух“, чиј карактер не е објаснет. Павле му наредил на духот да ја напушти жената во името на Исус, како што тоа го правеле апостолите кога истерувале демони (Марко 16,26-18). Иако духот исправно велел дека дојдените му служат на Севишниот Бог, апостолите решиле да го истераат бидејќи виделе дека господарите на гатачката се богателе од нејзините зборови, а со тоа — од нивното евангелие.

## Стих 31
: *А тие му одговорија: „Поверувај во Господ [[Исус Христос]], и ќе се спасиш ти и целиот твој дом!“*

## Поврзано
* Мисијата на Апостол Павле во Македонија
* Света Лидија Македонка
* Апостол Павле
* Апостол Сила
* Тимотеј Ефески

## Наводи

## Надворешни врски
* Глава 16 од Делата на светите апостоли — Стандардна библија на македонски, 2006 г.
* 
* Света Лидија Македонка — прва христијанка–Европејка , портал „Хибрид“
* Апостол Павле и Македонија — напис на проф. д-р Ратомир Грозданоски
* Почеток на христијанската црква во Македонија — Повардарска епархија

16
Категорија:Историја на христијанството во Македонија