Saponaria

***Saponaria*** — род на цветни растенија од семејството ''Caryophyllaceae'', кај нас попознати по името *сапунче*. Обично се карактеризира со розови или бели цветови. Во Македонија виреат три вида од овој род: *[[Saponaria bellidifolia]]*, *[[Saponaria glutinosa]]* и *[[Saponaria officinalis]]* или *обично сапунче*

## Опис
*Saponaria* се зелјести повеќегодишни и едногодишни растенија, некои со дрвенести основи. Цветовите се изобилни, со пет ливчиња и обично во нијанси на розова или бела.

## Таксономија
Родот е тесно поврзан со родот *[[Silene]]*, а се разликува од овие по тоа што има само два (не три или пет) толчници во цветот.

Исто така е сродна со *[[Gypsophila]],* но нејзиното чашкино ливче е цилиндрично, а не ѕвончесто.

### Видови
Најпознатиот вид може да биде Saponaria officinalis, што потекнува од Евроазија, но е познато во поголемиот дел од светот како доведен вид, често се смета како плевел, а понекогаш и се култивира како украсно растение.

Вкупно во родот има триесет до четириесет видови.

„Plants of the World Online“ прифаќа 39 видови:

* *[[Saponaria aenesia]]* Heldr.
* *[[Saponaria bargyliana]]* Gomb.
* *[[Saponaria bellidifolia]]* Sm.
* *[[Saponaria biovulata]]* (Stapf) Barkoudah
* *[[Saponaria bodeana]]* Boiss.
* *[[Saponaria caespitosa]]* DC.
* *[[Saponaria calabrica]]* Guss.
* *[[Saponaria cerastoides]]* Fisch. ex C.A.Mey.
* *[[Saponaria cypria]]* Boiss.
* *[[Saponaria dalmasi]]* H.Boissieu
* *[[Saponaria emineana]]* Gemici & Kit Tan
* *[[Saponaria glutinosa]]* M.Bieb.
* *[[Saponaria griffithiana]]* Boiss.
* *[[Saponaria gypsacea]]* Vved.
* *[[Saponaria halophila]]* Hedge & Hub.-Mor.
* *[[Saponaria iranica]]* Dashti, Assadi & Sharifnia
* *[[Saponaria jagelii]]* Phitos & Greuter
* *[[Saponaria karapinarensis]]* Vural & Adıgüzel
* *[[Saponaria kotschyi]]* Boiss.
* *[[Saponaria lutea]]* L.
* *[[Saponaria mesogitana]]* Boiss.
* *[[Saponaria ocymoides]]* L.
* *[[Saponaria officinalis]]* L.
* *[[Saponaria orientalis]]* L.
* *[[Saponaria pachyphylla]]* Rech.f.
* *[[Saponaria pamphylica]]* Boiss. & Heldr.
* *[[Saponaria picta]]* Boiss.
* *[[Saponaria pinetorum]]* Hedge
* *[[Saponaria prostrata]]* Willd.
* *[[Saponaria pumila]]* Janch.
* *[[Saponaria pumilio]]* Boiss.
* *[[Saponaria sewerzowii]]* Regel & Schmalh.
* *[[Saponaria sicula]]* Raf.
* *[[Saponaria stenopetala]]* Rech.f.
* *[[Saponaria subrosularis]]* Rech.f.
* *[[Saponaria suffruticosa]]* Nábělek
* *[[Saponaria syriaca]]* Boiss.
* *[[Saponaria tadzhikistanica]]* (Botsch.) V.A.Shultz
* *[[Saponaria tridentata]]* Boiss.

### Етимологија
Името на родот *Saponaria* потекнува од латинските зборови *sapo* („сапун“) и *-aria* („што се однесува на“), при што барем еден вид, *[[Saponaria officinalis|S. officinalis]]*, се користи за производство на сапун.

## Екологија
Видовите *Saponaria* ги јадат ларвите на некои пеперуги и молци, вклучувајќи ги *[[Lychnis]]* и Coleophora saponariella, што е ексклузивно за родот.

## Употреба
Растенијата содржат сапонин, а течен сапун може да се добие со потопување на листовите во вода. Овој сапун сè уште се користи за чистење на деликатни антички таписерии. 

## Наводи

Категорија:Ботанички таксони опишани од Карл Линеј
Категорија:Каранфили
Категорија:Флора на Македонија
Категорија:Флора на Европа