Хималајски тар

**Хималајски тар** () — копитар од Хималаите во јужен Тибет, северна Индија и Непал. Меѓународниот сојуз за заштита на природата (МСЗП/IUCN) го смета за речиси загрозен поради надолното движење на нивниот што се должи на ловот и загубата на живеалиштата.

Филогенетската анализа покажува дека хималајскиот тар е сроден на козите и овците, а родот **тар** (*Hemitragus*) е едновиден. Му припаѓа на редот парнокопитни (*Artiodactyla*).

Хималајскиот тар е доведен во Нов Зеланд и ЈАР. Животното може да се види во Зоолошката градина во Скопје.

## Таксономија
Тарите припаѓаат на потсемејството кози во редот парнокопитни. Нивните најблиски роднини во потсемејството кози се овците и козите. Подвидот источнохималајски тар или шапи, бил опишан во 1944 година. Оваа класификација повеќе не се смета за валидна и во моментов не се признава ниеден подвид.

## Етимологија
Зборот тар е непалски збор и првпат бил употребен во англиските списи (tahr) во 1835 година.

Родното името на *Hemitragus* потекнува од грчките зборови хеми што значи половина и трагос што значи коза.

## Изглед
[мини|лево|250п|Хималајски тар во [Зоолошка градина Скопје|Зоо Скопје.]]
Ова животно има мала глава, мали шилести уши, големи очи и различни рогови кај мажјаците и женките. Роговите достигнуваат должина од . Телесно се одликува со полов диморфизам, при што женките се помали од мажјаците и имаат помали рогови. Роговите се свиени наназад, спречувајќи повреди за време на сезоната за парење, кога мажјаците се удираат со нив. Просечниот мажјак тежи околу 73&nbsp;кг, а просечната женка само 36&nbsp;кг, и има помала во висина отколку во должина По надворешноста, тарот е добро приспособен за суровите животни услови на Хималаите. Имаат дебело црвенкасто крзно и дебело поткрзно, со цел да се заштитат од студот и ветриштата. Кон крајот на зимата, крзното им се проретчува (познато како митарење) и добива посветла боја, што претставува начин на прилагодување на телесната температура според условите.

Како копитар , тарот има парен број на ножни прсти на копитото. Имаат особена способност за искачување и по мазни и по груби површини, потребна за движење по планинскиот терен на којшто живеат. Копитата имаат гуменеста внатрешност, што им овозможува фат на мазни камења и карпи, додека пак кератинот околу неа им дава трајност и издржливост, важна за сигурно одење по нерамни предели.

Хималајскиот тар просечно живее 14-15 години, при што женките се подолговечни од мажјаците. Најстарата позната единка достигнала возраст од 22 години, живеејќи во заробеништво.

### Размножување
Таровите се многуженци, а межјаците покажуваат висок степен на меѓусебно соперништво кога треба да се придобијат женки. Младите полово зрели мажјаци талкаат по пределите и се парат во првата поволна прилика (кога наоколу нема поголеми мажјаци), додека пак повозрасните (постари од 4 години) влегуваат во обредни борби за женки. За време на сезоната за парење, плодните мажјаци губат голем дел од масните резерви, додека пак женките и неплодните мажјаци остануваат исти, што значи дека ова поведение има значаен издаток. Доминантноста на мажјаците зависи од големината, тежината и нивото на тестостерон. Интересно е тоа што мажјаците со посветло крзно имаат полесен пристап до женки.
Бременоста кај женките трае 180–242 дена и се раѓа по едно јаре. Ова укажува на крајната важност на половата селекција за физичката сила и способност на мажјаците.

### Исхрана
Бидејќи се растенојадни, таровите го поминуваат најголемито дел од денот во пасење треви и брстење на листови и некои плодови. Кратките нозе им даваат рамнотежа кога посегаат по лисјата на грмушките и малите дрвца. Тарот јаде повеќе дрвенести отколку билни растенија, а дури 75% треви. Како и останатите шуплороги, ова животно е преживар и има сложен систем за варење. Повеќекоморниот стомак му овозможува повеќепати да ја враќа храната, да ја преџвакува и така да добива хранливи состојки од инаку несварлив растителен материјал.

## Екологија и живеалиште
[мини|250п|Хималајски тар во [Непал.]]
Хималајскиот тар е прилагоден на живот во студени карпести предели по планините. На Хималаите живее на надморска височина од 2.500 до 5.000&nbsp;м. Се храни со голем број разновидни растенија и често живее на места кајшто растителноста е изложена и погодна за пасење или брстење. Зиме, снегот ги прекрива растенијата на повисоките места, па затоа тарот се симнува да живее на пониско.

### Непријатели
Значаен непријател на хималајскиот тар е снежниот леопард, кој воедно лови и други копитари, поради што се јавува привидна конкуренција помеѓу тарот и други тревопасни видови. Привидната конкуренција се јавва кога два вида имаат ист непријател. Во вакви околности, зголемувањето на бројноста на еден вид го зголемува и бројот на непријателот, што потоа се претвора во зголемување на жртвите кај другиот вид.

## Наводи

## Надворешни врски

* 
* Преглед на факти за хималајскиот тар 

Категорија:Кози (потсемејство)
Категорија:Цицачи на Индија
Категорија:Цицачи на Непал
Категорија:Цицачи на Тибет
Категорија:Животни во Зоолошка градина Скопје