Самовили (сказна)

**Самовили** — француска бајка на Шарл Перо (оригинален наслов: "Les Fées") објавена во збирката *Приказни или сказни од минатото* (1697).

Според Арн-Томсон класификацијата, оваа приказна е 480, добрата девојка и оние лошите. Други приказни од овој тип се *Шита-Кири Сузуме*, *Мразулко*, *Три човечиња во шумата*, *Старата вештерка*, и *Два ковчега*. Книжевните варијанти ги вклучуваат *Трите самовили* и *Зорица и Љубица*.

## Приказната
Злобната стара вдовица имала две ќерки; нејзината постара ќерка, Фани била тврдоглава и суетна, но личела и се однесувал како мајка ѝ, затоа ѝ била миленичка. Помладата ќерка, Розе била слатка, нежна и убава, но личела на нејзиниот починат татко. Љубоморна и зајадлива, вдовицата и нејзиниот омилена ќерка ја злоупотребувале и малтретирале младата девојка.

Еден ден, додека црпела вода од бунарот, една стара жена ѝ побарала на помладата девојка да се напие. Девојката учтиво се согласила и откако ѝ дала вода, видела дека жената е самовила, која била преправена за да го испитува карактерот на смртниците. Бидејќи девојка била толку љубезна и сочувствителна кон неа, самовилата нејзе ја благословила со тоа кога ќе зборува од устата да ѝ паѓа накит, злато или цвет.

Кога стигнала дома и објаснила зошто толку се задржала, вдовицата била восхитена кога видела како скапоцени метали, накит and цвеќе паѓа од устата на девојката и посакала нејзината омилена ќерка Фани да има исто таков дар. Фани не бунела но вдовицата на сила ја натерала да оди на бунарот со укажување да се однесува пристојно и пријатно кон некоја стара питачка. Фани се согласила но самовилата се појавила како принцеза и побарала девојката да ѝ извади вода од бунарот. Постарата ќерка грубо ѝ одговорила и ја навредила. Самовилата рекла дека како казна за нејзиното ужасно однесување од устата кога ќе прозбори да ѝ излезе или крастава жаба или змија.

Кога Фани стигнала дома, таа ѝ ја раскажала на мајка си приказната а крастави жаби и отровници излегувале од нејзината уста на секој збор. Вдовицата, во бес, ја избркала помладата ќерка од дома. Во шумата таа го сретнала синот на кралот кој се заљубил во неа и ја земал за жена. Со време, дури и на вдовицата ѝ дошло преку глава од постарата ќерка, па ја избркала, а таа умрела сама и очајна во шумата.

## Коментар
Мотивот скапоцености да паѓаат од устата на доблесната личност се наоѓа во разни други приказни како и во италијанската *Бјанкабела и змијата*.

## Влијанија
Во *[[Kниги со бајки на Ендру Ланг|Сината книга со бајки (1889)]]*, шкотскиот фолклорист Ендру Ланг вклучил англиска верзија на приказната, *Жаби и дијаманти*. Оваа англиска верзија била илустрирана од Лора Валентајн и преведена на француски на wikiversité.

Во детската книга *Сказни од улицата Брока*, Пјер Грипари, ја презема приказната и малку ја изменува: самовилата кај ќешмата на лошата девојка ѝ дала дар да плука бисери а на добрата змии. Но овие подароци различно биле ценети: таа што плукала змии ја сретнала својата љубов во Институтот Пастер кој ги истражувал отровите, а онаа што плукала бисери била заведена од некој крадец кој потоа ја напуштил.

## Галерија

Податотека:Valentine, Laura - Aunt Louisa's Nursery Favourite - 0007.jpg|Помладата ќерка Розе и самовилата
Податотека:Valentine, Laura - Aunt Louisa's Nursery Favourite - 0009.jpg|Розе и мајка ѝ, со подарокот
Податотека:Valentine, Laura - Aunt Louisa's Nursery Favourite - 0011.jpg|Фани, постарата ќерка и самовилата
Податотека:Valentine, Laura - Aunt Louisa's Nursery Favourite - 0012.jpg|Фани и мајка ѝ, со проклетството
Податотека:Valentine, Laura - Aunt Louisa's Nursery Favourite - 0014.jpg|Розе во шумата со принцот
Податотека:Valentine, Laura - Aunt Louisa's Nursery Favourite - 0016.jpg|Фани сама во шумата


## Поврзано
* Чесниот дрвар
* Месеците
* Точно и неточно

## Наводи

## Надворешни врски
*  (англиски)

### Комплетните текстови и илустрирани
Шарл Перо на француски јазик
* *Самовили (Les Fées*), éditions Barbin, 1697
* *Самовили (Les Fées)*, édition Léon Curmer, 1843
* *Самовили (Les Fées)*, модерна верзија од Пјер Ферон, 1902
* *Самовилите* во *Приказните на мајката Гуска пред Перо* (1878)Wikisource-inline1The Fairy2Diamonds and ToadsWikisource-inline1The Fairy2Diamonds and Toads
* 
Commonscat-inlineCategory nameDiamonds and toadsDisplayed textDiamonds and Toad
* Самовили,сказна на Перо во аудио верзија на француски  
* Преводот на англиската верзија на Лора Вајентајн sur Wikiversité
Commonscat-inlineCategory nameDiamonds and toadsDisplayed textDiamonds and Toads

Категорија:Сказни од Шарл Перо
Категорија:Детска книжевност