Насканска Плоча

**Насканска Плоча** — океанска тектонска плоча во источниот Тихи Океан, близу западинот брег на Јужна Америка. Наречена е по областа Наска во јужно Перу. Нејзиното подвлекување на под Јужноамериканската Плоча долж Перуанско-чилеанскиот Ров е одговорно за настанокот на Андите. Насканската Плоча на запад се граничи со Тихоокеанската (преку Источнотихоокеанскиот Гребен), а на југ со Антарктичката Плоча (преку Чилеанскиот Гребен). Нејзиното движење врз неколку врели точки создало вулкански острови како и подводни планински венци во правец исток-запад кои се подвлекуваат под Јужна Америка. Насканската е релативно млада плоча во поглед на староста на нејзинита карпи и како одделна плоча, создадена со распадот на Фараљонската Плоча пред околу 23&nbsp;милиони години. Најстарите карпи на плочата се стари 50&nbsp;милиони години.

## Граници
### Источнотихоокеански и Чилеански Гребен

Чилеанската Тројна Точка се јавува на тлото на Тихиот Океан кај полуостровите Тајтао и Трес Монтес на јужниот брег на Чиле. Тука се среќаваат три тектонски плочи: Насканската, Јужноамериканската и Антарктичката.

### Перуанско-чилеански Ров

Источниот раб е приближувачка зона на подвлекување под Јужноамериканската Плоча и Андите која го образува Перуанско-чилеанскиот Ров. Јужната страна е раздвојувачка граница со Антарктичката Плоча во Чилеанскиот Гребен, каде ширењето на морското дно дозволува издигање на магма. Западната страна е раздвојувачка граница со Тихоокеанската Плоча во облик на Источнотихоокеанскиот Гребен. Северната страна е раздвојувачка граница со Кокоската Плоча во Галапагоскиот Гребен.

Подвлекувањето на Насканската Плоча под јужно Чиле предизвикува многу силлни земјотреси, меѓу кои е најсилниот забележан земјотрес во историјата кој ја погодил Валдивија во 1960 г. со моментна магнитуда од 9,5.

## Меѓуплочни образби
### Врели точки

Втора тројна точка се јавува во северозападниот агол на плочата каде се спојуваат Насканската, Кокоската и Тихоокеанската Плоча близу брегот на Колумбија. Трета тројна точка има во југозападниот агол, каде се среќаваат Насканската, Тихоокеанската и Антарктичката Плоча, кај брегот на јужно Чиле. Во секоја од овие тројни точки постои  *аномална* микроплоча: Галапагоската на северниот и микроплочата Хуан Фернандес на јужниот спој. Третата е Велигденската Плоча сместена веднаш на север од микроплочата Хуан Фернандес и лежи недалеку на запад од Велигденскиот Остров.

### Асеизмички гребени

Карнегиевиот Гребен е земјиштен облик на океанското дно на северот на Насканската Плоча. Долг е 1.350, а широк 300&nbsp;км. На западниот крај го опфаќа архипелагот Галапагос. Овој гребен се подвлекува под Јужна Америка заедно со остатокот од Насканската Плоча.

## Движење на плочата
Апсолутното движење на Насканската Плоча изнесува 3,7&nbsp;см годишно во источен правец (88°), што е едно од најбрзите апслутни движења на било која плоча. Плочата покажува необично рамноплочно подвлекување едновремено се раскинува и изобличува при подвлекувањето. Ова дејство го создало вулканскиот венец Анди и продолжува да работи на него. Изобличувањето на плочата влијае дури и на географијата на Боливија далеку на исток. Земјотресот во Боливија од 1994 г. се случил на Насканската Плоча и имал магнитуда од 8,2 M_w, што во тоа време бил најсилниот инструментално забележан земјотрес со епицентар подлабоко од 300&nbsp;км.

Освен архипелагот Хуан Фернандес, ова подрачје има многу малку острови засегнати од земјотресите причинети од движењата на овие споеви.

## Геолошка историја

Фараљонската Плоча била претходник на Насканската Плоча, плочата Хуан де Фука и Кокоската Плоча. Се расцепила во доцниот олигоцен пред 22,8 милиони години. Подвлекувањето под јужноамериканскиот континент почнало пред 140 милиони години, иако образувањето на високите делови на Централните Анди и боливиската ороклина почнало дури пред 45 милиони години. Се претпоставува дека планините се издигнале под дејство на подвлекувањето на постарите и потешки делови на плочата кои побргу потонале во плаштот.

## Поврзано
* Карипска Плоча

## Наводи

Категорија:Тектонски плочи
Категорија:Геологија на Чиле
Категорија:Природознание на Океанија
Категорија:Природознание на Јужна Америка
Категорија:Геологија на Тихиот Океан