Мадона дел Орто

мини|250x250пкс| Мадона дел Орто.
мини|316x316пкс| Поглед на портата.
**Мадона дел'Орто** е црква во Венеција, Италија, во *сестиерата* Канареџо.

## Историја
Црквата била подигната од сега веќе непостоечкиот религиозен ред „Хумилијати“ во средината на 14 век, под раководство на Тиберио да Парма, кој е погребан во внатрешноста. Првично била посветена на Свети Кристофер, светец заштитник на патниците, но неговото популарно име што укажува на посветување на Богородица доаѓа од следниот век, кога наводно чудотворната статуа на Мадона, нарачана за црквата Света Марија Формоза, но отфрлена, била донесен во црквата од блискиот овоштарник (*орто* на италијански) каде што се распаѓало.

Црквата лежела на слаби темели и во 1399 година бил финансиран проект за реставрација од градскиот Маџор Консиљо. Понижувањата, поради нивните „изопачени обичаи“, биле соборени во 1462 година, а Мадона дел'Орто била доделена во  на Редовните канони на Сан Џорџо во Алга. Последниот ред бил потиснат во 1668 година, а следната година црквата и манастирот анектирани биле предадени на цистерцијците од Ломбардија. Во 1787 година црквата паднала под јавна управа. Реставрацијата била започната под австриска власт во 1840-тите и завршила во 1869 година, до тогаш Венеција станала дел од обединетото на Италија.

## Фасада
Фасадата, изградена во 1460–1464 година, има наклонети страни и е во тула, поделена на три дела со две пиластри ленти. Двата странични делови се со четирикратни обоени прозорци, додека централниот има голем розетен прозорец. Порталот е надграден со зашилен лак со украси од бел камен на кој се претставени, на врвот, Свети Кристофер, Мадона и Архангел Габриел од Николо ди Џовани Фиорентино и Антонио Ризо. Под е тимпан, порфирен, поддржан со кружни пиластерски ленти. Целиот е вклучен во Тремот со коринтски столбови.

Горниот централен дел е украсен со мали сводови и барелефи со геометриски мотиви. Горните страни имаат наместо по дванаесет ниши, со статуи на апостолите. Пет други готски ниши се во централниот дел, со статуи од 18 век што ги претставуваат претпазливоста, милосрдието, верата, надежта и умереноста, земени од урнатата црква Санто Стефано.

## Внатрешност
Внатрешноста има наос и два кораби, со зашилени сводови со двојна рамка, поддржани од грчки мермерни столбови. Трансептот е отсутен, додека во задниот дел е пентагонална апсида украсена со слики од Јакопо Робусти, познат како Тинторето, кој е закопан овде. Органот над влезот е изграден во 1878 година и е еден од најмоќните во Венеција.

На олтарот на југ/десно од главниот влез се наоѓа *Свети Јован Крстител и светци* од Cima da Conegliano, а во четвртата капела на север/лево свртена кон главниот олтар, капелата Contarini, има значајна *Света Агнес* од Тинторето. Ренесансната капела Валиер некогаш била сместена мала *Мадона со дете* од Џовани Белини (1481), украдена во 1993 година. Други дела на Тинторето во црквата вклучуваат *Презентација во храмот* (Јужна патека, блиску до источниот крај), *Обожување на златното теле*, *Последниот суд* (и во апсидата, од двете страни на главниот олтар) и *Четирите кардинални доблести* (во горниот кат на апсидата, зад олтарот), сите од 1562 до 1564 г.
Податотека:Madonna dell'Orto (Venice) - Interior.jpg|Внатрешноста на црквата.
Податотека:Madonna dell'Orto (Venice) - Interior - Gallery organ.jpg|Оргули над влезот.
Податотека:Madonna dell'Orto (Venice) - Interior - Baptismal Fonts.jpg|


### Десен наос

Олтар на безгрешното зачнување: изграден во 1593 година за да се смести чудесната статуа сега во Капела Сан Мауро

Madonna dell'Orto (Venice) - Nave right side - Madonna col Bambino by Antonio Rizzo.jpg|*Мадона со детето*, од Антонио Ризо
Madonna dell'Orto (Venice) - Right side of the nave - John the Baptist among the saints Peter, Marco, Jerome and Paul by Cima da Conegliano 1495.jpg|*Свети Јован Крстител со светите Петар, Марко, Јероним и Павле*
Madonna dell'Orto (Venice) - Right side of the nave - Saint Christopher by Cima da Conegliano (copy).jpg|Олтар на *Свети Кристофер*
Madonna dell'Orto (Venice) - Altar of the Immaculate Conception (1593).jpg|Олтарот на безгрешното зачнување
Madonna dell'Orto (Venice) - Monument of Girolamo Cavazza.jpg|Споменик на Џероламо Каваца
Madonna dell'Orto (Venice) - Martyrdom of St. Lawrence, by Daniel van den Dyck.jpg|Мачеништвото на Свети Лоренс, од Даниел ван ден Дик
Madonna dell'Orto (Venice) - Presentation at the temple of the Virgin (1552-1553) by Tintoretto.jpg|*Презентација на Богородица во храмот* Тинторето

**Капелата Свети Мауро**:
* *Свети Леонардо Муриалдо* (1983) Ернани Костантини
* Чудесната Мадона, Џовани Де Санти, 14 век
* *Пиета*, копија од делото на Саволдо
* *Мадона со детето и Свети Мауро игумен*, Антонио Молинари.

Madonna dell'Orto (Venice) - Chapel St Mauro.jpg|Капелата Свети Мауро
Madonna dell'Orto (Venice) - Chapel St Mauro - Statue of Madonna dell'Orto.jpg|Статуа на *Мадона дел Орто*
Madonna dell'Orto (Venice) - Chapel St Mauro Madonna col Bambino e san Mauro abate - Antonio Molinari .jpg|*Мадона со детето и Свети Мауро игумен*, Антонио Молинари
Madonna dell'Orto (Venice) - Chapel St Mauro - Compianto sul cristo morto.jpg|*Пиета* од Саволдо (1480–1548)


Податотека:Madonna dell'Orto (Venice) - Chapel St Mauro - Orso II Participazio.jpg|Орсо II Партиципазио
Податотека:Madonna dell'Orto (Venice) - Chapel St Mauro - Pietro I Orseolo.jpg|Пјетро I Орсеоло
Податотека:Madonna dell'Orto (Venice) - Chapel St Mauro - Lorenzo Giustiniani.jpg|Лоренс Џустиниани
Податотека:Madonna dell'Orto (Venice) - Chapel St Mauro - Pietro Acotanto.jpg|Пјетро Акотанто
Податотека:Madonna dell'Orto (Venice) - Chapel St Mauro - San Francesco Querini.jpg|Франческо Кверини
Податотека:Madonna dell'Orto (Venice) - Chapel St Mauro - Antonio Correr.jpg|Антонио Корер
Податотека:Madonna dell'Orto (Venice) - Chapel St Mauro - Antonio Pizzamano.jpg|Антонио Пицамано
Податотека:Madonna dell'Orto (Venice) - Chapel St Mauro - beato Niccolò Giustinian.jpg|Николо Џустинијан
Податотека:Madonna dell'Orto (Venice) - Chapel St Mauro - San Tiziano, vescovo di Oderzo.jpg|Тицијан од Одерзо
Податотека:Madonna dell'Orto (Venice) - Chapel St Mauro - Illuminata Bembo.jpg|Блажената Илумината Бембо


### Сакристија
* Платно со *Мадона со дете и светци* припишано на училиштето на Париз Бурдон.
**Капела апсида десно**
* Гробот на Тинторето, биста од Наполеоне Мартинуци
* *Свети Августин и Џером*, Џироламо Сантакроче.

Madonna dell'Orto (Venice) - St. Jerome and St. Augustine by Girolamo da Santacroce.jpg| Свети Џером и Свети Августин од Џироламо да Сантакроче
Madonna dell'Orto (Venice) - Tintoretto's tombe.jpg|Гробот на Тинторето


### Хор

* *Последниот суд* (1563, десно), Тинторето
* Идолопоклонство на златното теле (1563, лево), Тинторето
* Визија на крстот на Свети Петар (1550–1553) Лево, Тинторето.
* Горе: *Кардинални доблести: правда и умереност*, полу-купола на апсидата: *Деколација на Свети Павле* (1550–1553), десна страна на апсидата, Тинторето
* Горе: *Кардинални доблести: претпазливост и сила*, Тинторето
* *Благовештение* (1590), Јакопо Палма ил Џоване, од црквата Санта Марија Нуова од Виченца
* Горе: *Вера*, Пјетро Ричи

Madonna dell'Orto (Venice) - choir.jpg|Хорот
Madonna dell'Orto (Venice) - Choir - The Worship of the Golden Calf - Tintoretto.jpg|*Идолопоклонство на златното теле* Тинторето
Madonna dell'Orto (Venice) - Choir - St. Peter’s Vision of the Cross by Tintoretto.jpg|Визија на крстот на Свети Петар од Тинторето
Madonna dell'Orto (Venice) - Choir - L'Annunciazione (1590) by Jacopo Palma il Giovane (Proveniente dalla chiesa di S.Maria Nuova di Vicenza).jpg|*Благовештение* (1590), Јакопо Палма ил Џоване
Madonna dell'Orto (Venice) - Choir - The Last Judgment by Jacopo Tintoretto.jpg|*Последниот суд* Тинторето
Madonna dell'Orto (Venice) - Choir - The beheading of St. Paul.jpg|Отсекувањето на главата на Свети Павле од Тинторето
Madonna dell'Orto (Venice) - Choir The faith by Pietro Ricchi.jpg| Верата од Пјетро Ричи


### Лево од главниот нефт
* *Свети Лоренцо Џустиниани и светци*, олтар-приказна копија на оригиналот на Ил Порденоне
* *Свети Ѓорѓи и змејот* од Матео Понзоне
* *Флагелација на Христос*, 
* *Бог Отецот во слава* (околу 1590) Доменико Тинторето
* *Мистичен брак на Света Катерина Александриска*, школа Тицијан

Madonna dell'Orto (Venice) - Chapel of scuola dei Forneri - St Lawrence Giustiniani ands saints.jpg|*Свети Лоренцо Џустиниани и светци*
Madonna dell'Orto (Venice) - Left side of the nave - St. George slaying the dragon, between St. Jerome and St. Tryphon by Matteo Ponzone.jpg|*Свети Ѓорѓи и змејот* од Матео Понзоне
Madonna dell'Orto (Venice) - Left side of the nave - Flagellation of Christ by Matteo Ponzone.jpg|*Флагелирање на Христос* од Матео Понзоне
Madonna dell'Orto (Venice) - Left side of the nave - God the Father in Glory (c. 1590) Domenico Tintoretto.jpg|*Бог Отецот во слава* од Тинторето
Madonna dell'Orto (Venice) - Left side of the nave - Mystic marriage of Saint Catherine of Alexandria - School of Titian.jpg|*Мистичен брак на Света Катерина Александриска*

**Капела Контарини**:
* *Чудото на Света Агнес* (1575), Тинторето
* Погребен споменик на семејството Контарини

Madonna dell'Orto (Venice) - Chapel Contarini.jpg|Капелата Контарини
Madonna dell'Orto (Venice) - Chapel Contarini Carlo di Alvise Contarini (1636-1688) Senator.jpg|Карло ди Алвисе Контарини (1636-1688)
Madonna dell'Orto (Venice) - Chapel Contarini - Gasparo Contarini (1483-1542) by Danese Cattaneo (ca 1563).jpg|Гаспаро Контарини (1483-1542)
Madonna dell'Orto (Venice) - Chapel Contarini - Alvise Contarini (1521-1579).jpg|Алвис Контарини (1521-1579)
Madonna dell'Orto (Venice) - Chapel Contarini - The miracle of Saint Agnes by Tintoretto (1577 ca).jpg|*Чудото на Света Агнес* Тинторето
Madonna dell'Orto (Venice) - Chapel Contarini - Alvise Contarini (1597-1651).jpg|Алвис Контарини (1597-1651)
Madonna dell'Orto (Venice) - Chapel Contarini - Tommaso Contarini (1488-1578) by Alessandro Vittoria.jpg|Томазо Контарини (1488-1578) од Алесандро Виторија
Madonna dell'Orto (Venice) - Chapel Contarini - Tommaso Contarini (1562-1614).jpg|Томазо Контарини (1562-1614)

**Капелата Морозини**:
* *Рождество и Свети Доминик* Доменико Тинторето
* *Ангели кои носат темјан*, Доменико Тинторето
* *Распетие*, Јакопо Палма ил Џоване од црквата Света Тернита

Madonna dell'Orto (Venice) - Chapel Morosini.jpg|Капела Морозини
Madonna dell'Orto (Venice) - Chapel Morosini - Crucifixion by Palma il Giovane.jpg|Распетие Палма и Џоване
Madonna dell'Orto (Venice) - Chapel Morosini - Angels carrying the censer (left) by Tintoretto ca 1627.jpg|*Ангели кои носат темјан*, Доменико Тинторето
Madonna dell'Orto (Venice) - Chapel Morosini - Nativity and Saint Dominic by Tintoretto 1625.jpg|*Рождество и Свети Доминик* Доменико Тинторето
Madonna dell'Orto (Venice) - Chapel Morosini - Angels carrying the censer (right) by Tintoretto ca 1627.jpg|*Ангели кои носат темјан*, Доменико Тинторето

**Капела Вендрамин**:
* *Архангел Рафаел и Тобијас* (1530) Тицијан, сега во курбан на Сан Марзиале
* Сликање на *Свети Винсент со светите Доменик, Лоренцо Џустиниани, Елена и папата Евгениј IV* од Јакопо Палма Постариот. Фигурите на Света Елена и Свети Доменик вметнати за време на реставрацијата во 1867 година од Пласидо Фабрис

Madonna dell'Orto (Venice) - Chapel Vendramin.jpg|Капелата Вендрамин
Madonna dell'Orto (Venice) - Chapel Vendramin - Arcangel Raphael and Tobias by Titien.jpg|Архангел Рафаел и Тобијас од Титиен
Madonna dell'Orto (Venice) - Chapel Vendramin- san Vincenzo fra i santi Domenico, Lorenzo giustiniani, Elena e papa Eugenio IV .jpg|*Свети Винсент со светите Доменик, Лоренцо Џустиниани, Елена и папата Евгениј IV* од Јакопо Палма Постариот
Madonna dell'Orto (Venice) - Chapel Vendramin - Cristo morto accolto dal Padre e dalle Spirito Santo, la Vergine addolorata e san Giovanni Matha fondatore dei trinitari - Bartolomeo Litterini.jpg|

**Капела Валиер**:
* *Мадона со дете* (1480) Џовани Белини (украдена 1993 година).

Madonna dell'Orto (Venice) - Chapel Valier.jpg|Капела Валиер
Bellini Madonna.JPG|*Мадона со дете* (1480) Џовани Белини


### Камбанарија
Камбанаријата, изработена од тули, била завршена во 1503 година. Има квадратна план, со пиластерски ленти на страните што водат до ќелијата со кружни обоени прозорци. Четири полукружни тимпани ја делат ќелијата од горниот цилиндричен тамбур со купола од кромид во источен стил.
Madona del orto clocher.jpg|Камбанаријата
Venice - Churches - Madonna dell'Orto 03.jpg|Камбанаријата

На страните има четири статуи на евангелисти од училиштето на Пјетро Ломбардо; на врвот е статуа на Спасителот, во бел мермер. Старите ѕвона, најголемите од 1424 година, биле заменети во 1883 година.

## Наводи

## Надворешни врски
* Внатрешноста на црквата 
* Веб-страница на парохијата Мадона дел Орто 
* Црквите во Венеција

Категорија:Координати на Википодатоците
Категорија:Цркви во Венеција