Список на тела во Сончевиот Систем по големина

Ова е делумен **список на тела во Сончевиот Систем по големина**, дадени според среден зафатнински полупречник и поделени на неколку големински класи. Овие списоци можат да се подредат и според масата на телото, а за најгоелмите тела, и според зафатнината, густината и површинската гравитација, онаму кјашто тие податоци се достапни. Опфатени се Сонцето, планетите, џуџестите планети, многу од поголемите мали тела во Сончевиот Систем (каде спаѓаат астероидите), сите именувани месечини, како и низа помали тела од историски и научен интерес како комети и близуземски тела.

Зададената подреденост е според срениот полупречник наместо според масата; оттука, телата кои се подолу на табелата може да бидат помасивни од оние погоре доколку имаат поголема дустина.

Откриени се голем број на заднептунци; во многу случаи нивната положба на списокот е приближна, што се должи големата неизвесност за нивните пречници поради оддалеченоста од Земјата.

Телата од Сончевиот Систем помасивни од 1021 килограми (еден јотаграм [Јг]) се со сферен облик. Астрономските тела налегнуваат во округли облици (сфероиди), достигнувајќи хидростатичка рамнотежа, кога нивната опствена тежа е доволно голема за да ја надмине структурната јачина на материјалот  од кој се сочинети. Се сметало дека прагот за округло тело е некаде помеѓу 100 и 200&nbsp;км во пречник ако содржат големо количество мраз; меѓутоа, подоцна е утврдено дека има достатно големи месечини како Јапет (1,470&nbsp;км во пречник) кои не се во хидростатичка рамнотежа, а во 2019 г. е проценето дека многу заднептунци во големинскиот опсег од 400-1000&nbsp;км може да не се ни наполно цврсти тела, а уште помалку гравитациски заоблени. Телата кои се елипсоидни поради нивната гравитација овде воопштено се нарекуваат „округли“, без оглед дали тековно се во рамнотежа, додека пак оние кои очигледно не се елипсоидни се наречени „неправилни“.

Сфероидните тела обично имаат извесно зарамнување на половите поради центрифугалната сила на нивното вртење, и напати да имаат прилично различни екваторски пречници (разнострани елипсоиди како ). За разлика од телата како Хаумеја, неправилните тела имаат изразено неелипсоиден профил, честопати со остри рабови.

Постојат потешкотии во утврдувањето на пречникот за типичните тела подалеку од Сатурн (на пр. 2060 Хирон). Кај пречниците на заднептунците постои одредена извесност, но во случај на недвојните нептунци, масата и густината не се познати со убедлива точност. Кај доста заднептунци се претпоставува дека ја имаат густината на Плутон од 2,0&nbsp;г/см3. но поденакво можно е да имаат густина на комети од само 0@5&nbsp;г/см3, На пример, ако имаме заднептунец со неточно претпоставена маса од 3.59 кг врз основа на полупречник од 350&nbsp;км и густина од 2&nbsp;г/см3. но подоцна се открие дека полупречникот му изнесува само 175&nbsp;км и густината  0@5&nbsp;г/см3. тогаш неговата вистинска маса би изнесувала само 1,12 кг.

Големините и масите на многу од месечините на Јупитер и Сатурн се прилично добро познати поради бројните набљудувања и кружечките летала „Галилео“ и „Касини“; меѓутоа, доста месечини со полупречник под ~100&nbsp;км, како што е Јупитеровата Хималија, многу понеизвесни маси. Кога се оди подалеку од Сатурн, големините и масите на телата стануваат понеодредени. Досега не е пуштено кружечко летало околу Уран и Нептун кое долгорочно би ги изучувало нивните месечини. За малите надворешни неправилни месечини на Уран како што е Сикоракса, кои не биле откриени со прелетот на „Воџајер 2“ постојат противречни информации од самата НАСА, како оние од Националниот центар за вселенски податоци наспроти оние од Лабораторијата за реактивен погон. Овие извори даваат различни податоци а големината и албедото, зависно од користените научни трудови.

Постојат неизвесности и во податоците за масата и полупречникот, како и неправилности во обликот и густината, при што точноста честопати зависи од близината на телото до Земјата и дали е посетено од сонда.

## Нагледен преглед
550п|мини|центар|Големинска споредба на 50 најголеми тела во Сончевиот Систем, обоени според орбиталното подрачје. Вредностите се пречници во километри.


Податотека:Sun vs planets.svg|Големинска споредба на телата во Сончевиот Систем. Телата помали од Сатурн не се видливи во овој размер.
Податотека:Masses of the planets mk.svg|Маси на планетите во Сончевиот Систем. Јупитер со 71&nbsp;% и Сатурн со 21&nbsp;% зафаќаат најголемиот дел од масата на системот.
Податотека:Masses of Solid Solar System bodies mk.svg|Масите на црвстите тела во Сончевиот Систем. Земјата до 48&nbsp;% и Венера со 39&nbsp;% зафаќаат најголем дел од масата на системот. Телата со маса помала од Плутон не се видливи во овој размер.


## Список на тела по среден полупречник

### Поголеми од 400 км
Некогаш се сметало дека секое ледено тело со полупречник над 200&nbsp;км би ребало да биде во хидростатичка рамнотежа. Меѓутоа,  (r = 470&nbsp;км) е најмалото тело во таква рамнотежа, а пак Јапет (r = 735&nbsp;км) е најголемото откриено тело кое не е во хидростатичка рамнотежа.

За полесна споредба направено е упростување, при што се зема сферност од 1, Во големината на телата не се  вбројуваат нивните атмосфери. На пример, Титан изгледа поголем од Ганимед, но самото негово тело е помало. Кај џиновските планети, полупречникот се дефинира како растојанието од средиштето каде атмосферата достигнува атмосферски притосок од 1 бар.

### Од 200 до 399 км

Сите сликани ледени месечини со полупречник над 00&nbsp;км освен Протеј се очигледно округли, иако оние под 400&nbsp;км чиј облик е внимателно измерен не се во хидростатичка рамнотежа. Познатите густини на заднептунците од овој големински се исклучително ниски (), што значи дека телата се одликуваат со значајна внатрешна порозност уште од нивниот настанок и не претрпеле гравитациско набивање за да станат наполно цврсти тела.

### Од 100 до 199 км

Во овој оддел се опфатени тела со полупречник помеѓу 100 и 199&nbsp;км (200 и 399&nbsp;км во пречник). Најголемите од нив може да ја надминуваат границата за хидростатичка рамнотежа, но највеќето се неправилни. Највеќето заднептунци со полупречник под 200&nbsp;км имаат „*претпоставени големини* според *општонаменско* албедо од 0@09“ бидејќи се предалеку за да се измерат со денешните инструменти. Масата се движи од 1021 до 1018 кг (Зг). Главнопојасните астероиди имаат орбитални елементи ограничени со (2.0 ае  1.666 ае) согласно JPLSSD. Многу заднептунци се изоставени од списоков бидејќи нивите големини се непознати.

### Од 50 до 99 км

На овој список се телата со полупречник од 50 до 99&nbsp;км (100&nbsp;км до 199&nbsp;км во пречник). Тука се опфатени највеќето тела од астероидниот појас и и месечините на џиновските планети од овој големински опсег, но недостасуваат многу новооткриени тела од надворешниот Сонечв Систем. Спектралните типови се претежно според Толен, но може да има некои според SMASS.

### Од 20 до 49 км

На овој список има ограничен број примери бидејќи постојат околу 589 астероиди во астероидниот појас со измерен пречник помеѓу 20 и 49&nbsp;км. Многу илјадници тела со овој големински опсег треба допрва да се откријат во заднептунската област. Вредностите во табелата се движат од &nbsp;кг до &nbsp;кг (Ег). Највеќето од нив се претпоставени.

### Од 1 до 19 км

Овде се вклучени некои примери за тела  со полупречник од 1 до 19&nbsp;км. Ова е мошне честа големина за астероиди, комети и неправилни месечини.

### Под 1 км
На овој список се ставени примери за тела со полупречник помал од 1&nbsp;км. Ова значи дека неправилните тела може да имаат подолга тетива во некои правци, па така средниот полупречник се упросечува.

Се проценува дека само во астероидниот појас постојат помеѓу 1.1 и 1.9&nbsp;милиони тела со полупречник *над* 0@5&nbsp;км, од кои голем број имаат помеѓу 0@5–1.0&nbsp;км. Оние *под* 0@5&nbsp;км се небројано многу.

Многу малку тела со ваква големина се истражени или сликани. Исклучок се оние посетени од сонда, или оние кои минале доволно близу до Земјата за да бидат сликани. Полупречикот е среден геометриски полупречник. Масениот размер се движи од × 1015 до  109&nbsp;кг, што е рамно на милијарда килограми или 1012 грама (тераграм – Tг).

Највеќето прикажани тела со маса од 109 до 1012 кг (под 1000 тераграми (Тг)) се близуземски астероиди. Атонскиот астероид  има помала маса од Кеопсовата пирамида во Гиза, 5.9&nbsp;×&nbsp;109&nbsp;кг.

## Поврзано
* Список на џуџести планети
* Список на астероиди
* Список на астрономски тела

## Белешки

## Наводи

## Надворешни врски
* Планетарни информативни листови 
* Астероидни информативни листови  
* Сите (познати) тела во Сончевиот Систем со пречник над 200&nbsp;милји (~322&nbsp;км) — со слика, ставени напоредно 
* Големинска споредба на астероиди и комети посетени од вселенска сонда  (матична статија на сликата ) 

Големина