Унгарска окупација на југословенските територии

Во текот на Втората светска војна, Кралството Унгарија се приклучила во воената окупација, а потоа и во припојувањете на регионите Бачка, Барања, Меѓимурје и Прекмурје на Кралството Југославија. Сите овие региони биле под унгарска власт пред 1920 година и биле префрлени во Југославија како дел од Тријанонскиот договор по Првата светска војна. Тие сега се составен дел од некои држави: Југословенска Бачка сега е дел од Војводина, автономна покраина на Србија, југословенската Барања и Меѓумурје се дел од денешна Хрватска, а југословенско Прекмурје е дел од територијата на денешна Словенија. Окупацијата започнала на 11 април 1941 година, кога 80.000 унгарски војници ја преминале југословенската граница како поддршка на инвазијата на Оската врз Југославија, предводена од страна на Германија, која започнала пет дена порано. Имало отпор кон унгарските сили од страна на српските четнички нередовници, но одбраната на Кралската југословенска армија дотогаш веќе пропаднала. На унгарските сили индиректно им помагало локалното *Фолксдојче*, германското малцинство, кое формирало милиција и разоружало околу 90.000 југословенски војници. И покрај само спорадичниот отпор, унгарските трупи егзутирале многу цивили за време на овие првични операции, вклучително и некои *Фолксдојче.* Владата на новоформираната марионетска држава на Оската, Независна Држава Хрватска (НДХ), последователно се согласила на унгарското припојување на областа Меѓимурје, што го вознемирило хрватското население во областа.

Окупациските власти веднаш го класифицирале населението на Бачка и Барања на оние што живееле во тие региони кога последен пат биле под унгарска власт во 1920 година и претежно српски доселеници кои пристигнале бидејќи овие региони биле дел од Југославија. Тие, потоа, почнале да собираат илјадници локални Срби во концентрациони логори и ги протерале во Независната држава Хрватска, Црна Гора окупирана од Италија и територијата Србија окупирана од Германија. Конечно, десетици илјади Срби биле депортирани од окупираните територии. Потоа следела имплементација на политиката на „магијаризација“ на политичкиот, социјалниот и економскиот живот на окупираните територии, што вклучувало повторно населување на Унгарци и Шекели од другите делови на Унгарија. „Магијаризацијата“ не влијаела на *Фолксдојче*, кој добил специјален статус под унгарска власт, а во Прекмурје унгарските власти биле попопустливи кон етничките Словенци.

Малиот вооружен отпор кон унгарската окупација започнал во втората половина на 1941 година и било одговорено со остри мерки, вклучително и убиства, протерувања и интернирања. Востанието главно било концентрирано во етничко-српската област на јужна Бачка во областа Шајкашка, каде унгарските сили се одмаздиле за нивните загуби. Во август 1941 година, цивилната администрација ја презела владата на „Обновените јужни територии“ (унгарски: Délvidék), и тие биле официјално припоени кон Унгарија во декември. Во јануари 1942 година, унгарската војска спровела рации за време на кои убила над 3.300 луѓе, главно Срби и Евреи.

Во март 1944 година, кога Унгарија разбрала дека е на губитничката страна во војната и почнала да преговара со сојузниците, Германија ја презела контролата врз земјата, вклучувајќи ги и припоените територии, за време на операцијата Маргарета I. Потоа следело собирање и транспортирање на преостанатите Евреи на окупираните територии во логори за истребување, што резултирало со смрт на 85 отсто од Евреите на окупираните територии. Пред нивното повлекување од Балканот, соочени со напредувањето на советската Црвена армија, Германците евакуирале 60.000–70.000 *Фолксдојче* од Бачка и Барања во Австрија. Бачка и Барања биле вратени под југословенска контрола кога Германците биле истиснати од териториите од страна на Црвената армија кон крајот на 1944 година. Меѓимурје и Прекмурје останале окупирани до последните недели од војната.

## Позадина
[десно|мини|350x350пкс| Карта што ја покажува разликата помеѓу границите на Унгарија пред и по Договорот од Трианон. Старото Кралство Унгарија е во зелено, автономна [Кралство Хрватска и Славонија|Хрватска-Славонија во сиво. Табелите на населението се засновани на унгарскиот попис од 1910 година.]]
 На Париската мировна конференција, по завршувањето на Првата светска војна, силите на Антантата потпишале Тријанонски договор со Унгарија по распадот на Австроунгарија. Меѓу другото, договорот ја дефинирал границата меѓу Унгарија и новосоздаденото Кралство на Србите, Хрватите и Словенците (КСХС, преименувано во Кралство Југославија во 1929 година). Таа ги поделила областите Банат, Бачка и Барања, кои претходно биле под управа на Унгарија, помеѓу Унгарија, КСЦС и Романија и го префрлила регионот Меѓимурје и околу две третини од регионот Прекмурје од Унгарија на КСХС. Значителен број Унгарци и *Фолксдојче* останале во областите инкорпорирани во КСХС. Помеѓу 1918 и 1924 година, 44.903 Унгарци (вклучувајќи 8.511 владини службеници) биле депортирани во Унгарија од териториите пренесени во Југославија и речиси 10.000 југословенски воени доселеници (српскохрватски: Solunski dobrovoljci, букв. Солунските доброволци), главно Срби, биле населени во Бачка и Барања од страна на југословенската влада. За време на меѓувоениот период Унгарија агитирала за ревизија на границите договорени со Договорот од Тријанон, а односите меѓу двете земји биле тешки. На 22 август 1938 година, Чехословачка, Романија и Југославија се согласиле за ревизија на Тријанон што и дозволило на Унгарија повторно да се вооружи.

### Демографија
Пред окупацијата, последниот југословенски попис бил направен во 1931 година. Овој попис го користел јазикот како примарен критериум и ги вброил сите говорители на српскохрватски како една група, наместо да ги признава српската, хрватската, босанско муслиманската, македонската и црногорската националност. Усогласувањето на податоците за верската припадност со лингвистичките податоци го користеле научниците за да утврдат приближен број Срби и Хрвати на пописот од 1931 година, со броење на оние од римокатоличката деноминација како Хрвати.

Според пописот од 1931 година, териториите Бачка и Барања имале вкупно 837.742 жители. Ова вклучувало помеѓу 275.014 и 283.114 Унгарци и помеѓу 185.458 и 194.908 *Фолксдојче*. Поради тоа, Унгарците сочинувале околу една третина од населението на овие територии, а *Фолксдојче* сочинувале нешто помалку од една четвртина. Според историчарот д- р Кристиан Унгвари, пописот од 1931 покажал дека населението на Бачка и Барања вклучувало 150.301 Срби и 3.099 Хрвати; тоа одговарало на српското население од околу 18 отсто. Овие бројки многу се разликуваат од комбинираното српско и хрватско население од 305.917, претставено од професорот Јозо Томашевич, што претставува 36,5 отсто од населението. Пописите од 1931 за Меѓимурје и Прекмурје изложуваат вкупно население од 193.640, од кои 101.467 (52,2 отсто) биле Хрвати, 75.064 (38,7 отсто) Словенци и 15.308 (8 отсто) Унгарци.
[алт=map showing the Yugoslav and other territories gained by Hungary between 1938 and 1941|десно|мини|350x350пкс| Територијалните придобивки на Унгарија во 1938–41 година. Окупираните тогаш анектирани области на Југославија се прикажани на тен на југ ([Бачка и Барања) и на запад (Меѓимурје и Прекмурје).]]

### Случувања 1938–1941 година
Помеѓу 1938 и 1940 година, по германско-италијанското посредништво во Првата и Втората Виенска награда, и унгарската инвазија на Карпато-Украина, Унгарија ја проширила својата територија. Апсорбирала делови од јужна Чехословачка, Карпатска Рутенија и северниот дел на Трансилванија, што Кралството Романија ги отстапила. Едно од етно-културните области што преминало од Романија до Унгарија во тоа време била земјата Секели. Поддршката која што Унгарија ја добила од страна на Германија за овие ревизии на границите значело дека односите меѓу двете земји станале уште подобри. На 20 ноември 1940 година, Унгарија официјално се приклучила на трипартитниот пакт на Оската. На 12 декември 1940 година, по иницијатива на премиерот, грофот Пал Телеки, Унгарија склучила договор за пријателство и ненапаѓање со Југославија. Иако концептот бил поддржан и од Германија и од Италија, официјалното потпишување на договорот не добил поддршка, бидејќи планираната инвазија на Германија на Грција би била полесна доколку Југославија можела да се неутрализира. По југословенскиот воен удар од 27 март 1941 година, кога Германците побарале од унгарскиот регент, Миклош Хорти, дозвола да лансираат еден од нивните оклопни удари користејќи унгарска територија, Телеки не можел да го одврати регентот. Заклучувајќи дека Унгарија неотповикливо се понижила со тоа што застанала на страната на Германците против Југословените, Телеки пукал во себеси и се самоубил. Хорти таа вечер го информирал Хитлер дека Унгарија ќе го почитувала договорот за пријателство со Југославија, иако тој најверојатно ќе престанел да важи доколку Хрватска се отцепила и Југославија се распаднала.

## Инвазија
На 10 април 1941 година, независната држава Хрватска била основана во Загреб од усташите. Тој ден, Хорти и новиот унгарски премиер Ласло Бардоси, издале заедничка декларација дека Југославија престанала да постои, ослободувајќи ја Унгарија од нејзините обврски според пактот за ненапаѓање и Договорот од Тријанон. Според декларацијата, унгарските трупи дејствувале за да ги „заштитат Унгарците кои живеат во јужните делови од анархијата“ на Априлската војна, која започнала таму неколку дена порано, кога италијанските и германските трупи извршиле инвазија. Следниот ден, унгарската 3-та армија почнала да ги окупира тие региони на Југославија користејќи ги мобилните, IV и V корпус, со I и VII корпус во резерва. Тој ден (11 април), штабот на 3-та армија ја известил германската 2-ра армија дека унгарските сили ја преминале границата северно од Осиек и во близина на Суботица.

Брзите маневри на германската армија за време на инвазијата принудиле тактичко повлекување на југословенските сили соочени со единиците на унгарската армија и немало особени борби помеѓу двете армии. Унгарските сили напредувале јужно до Дунав помеѓу Вуковар и вливот во Тиса без голем воен отпор. Српските четнички нерегуларници војувале изолирани ангажмани, и унгарскиот Генералштаб сметал дека силите на нерегуларниот отпор се нивната единствена значајна опозиција.

На 12 април, унгарскиот 1-ри падобрански баталјон ги зазел каналските мостови кај Врбас и Србобран. Во меѓувреме, Сомбор бил заземен против решителниот четнички отпор, а заземена била и Суботица. Оваа, прва воздушна операција во унгарската историја, не поминала абез инцидент. Авионот на баталјонот се состоел од пет транспортни авиони Савоја-Маркети СМ.75 од италијанско производство, порано со цивилната авиокомпанија *МАЛЕРТ*, но во функција на Кралските унгарски воздухопловни сили на почетокот на европската војна. Набргу по полетувањето од аеродромот во Веспрем-Хутас попладнето на 12 април, командниот авион, код Е-101, се урнал со загуба на 20 или 23 животи, вклучително и 19 падобранци. Ова била најтешката поединечна загуба што ја претрпеле Унгарците за време на југословенската кампања.

На 13 април, 1-та и 2-та моторизирана бригада го окупирала Нови Сад, а потоа се движеле на југ преку Дунав во северниот дел на хрватска Сирмија, освојувајќи ги Винковци и Вуковар на 18 април. Овие бригади потоа тргнале на југоисток за да го заземат западниот српски град Ваљево еден ден подоцна. Другите унгарски сили ги окупирале југословенските области Прекмурје и Меѓимурје. Подоцнежната американска проценка заклучила дека германските сили морале да го преземат поголемиот дел од борбите, забележувајќи дека унгарските сили „покажале голема неподготвеност да нападнат се додека непријателот не бил целосно опразен и неорганизиран од страна на Германците“. Кога југословенската делегација потпишала примирје со германските и италијанските претставници во Белград на 17 април, Унгарците биле застапувани од офицер за врска, но тој не го потпишал документот бидејќи Унгарија „не е во војна со Југославија“. Примирјето стапило на сила следниот ден напладне. Веста за успехот на унгарските вооружени сили во Југославија била поздравена во унгарскиот парламент. Германските сили окупирале тесен дел од североисточниот дел на Прекмурје долж германско-југословенската граница,  кој вклучувал четири села *Фолксдојче*. Во средината на јуни 1941 година, оваа област била припоениа со *Рајхсгау Штајермарк*.

Унгарските трупи претрпеле 126 мртви и 241 ранети за време на спорадичните борби, и биле убиени меѓу 1.122 и 3.500 цивили, вклучително и некои *Фолксдојче*. Многу цивили биле уапсени и мачени. На 14 април 1941 година, околу 500 Евреи и Срби биле убиени со бајонет, веројатно како предупредување до другите да не се спротивставуваат. За време на повоеното испрашување, Хорти инсистирал на тоа дека не сакал да ја нападне Југославија, туку дека бил принуден да дејствува поради нередот и масакрот на Унгарците во Бачка, но овие тврдења биле отфрлени од Томашевич.

## Географија
алт=map of the occupied territories and their subdivisions under Hungarian rule.|десно|мини|300x300пкс| Карта што ја прикажува поделбата на областите на Југославија окупирани потоа припоени од Унгарија, вклучувајќи ги и соодветните унгарски административни поделби
Унгарската окупирана територија на Бачка се состоела од тој дел од Дунавската Бановина граничи со поранешната унгарско-југословенска граница на север, Дунав на југ и запад и Тиса на исток. Окупираната територија Барања исто така била дел од Дунавската Бановина, но таа област била ограничена со поранешната унгарско-југословенска граница на север и запад, Драва на запад и југ и Дунав на исток. Територијата на Меѓимурје била дел од Бановина на Хрватска пред инвазијата и била ограничена со реката Мура на север и реката Драва на југ. Прекмурје се состоел од оној дел од предвоената Драва Бановина што се наоѓал северно од Мура. Повеќето територии окупирани од Унгарија се состоеле од рамно, главно земјоделско земјиште на Панонската Низина, освен некои ридски земји на северозапад од регионот Меѓимурје и на север од регионот Прекмурје. Вкупната површина на југословенските територии окупирани од Унгарија изнесувала 11.475 квадратни километри, кој се состоел од 8.558 квадратни километри) во Бачка, 1.213 квадратни километри во Барања, и 1.704 квадратни километри во Меѓимурскиот и Прекмурскиот регион.

## Администрација
На почетокот, окупираните територии биле ставени под воена управа. Меѓународниот правен научник, професор Рафаел Лемкин, кој го измислил зборот „геноцид“ што значи „уништување на нација или на етничка група“, ги опишал политиките што ги спроведувале унгарските власти на окупираните територии како „геноцидни“. Лемкин тврдел дека „геноцидните“ политики биле оние кои што биле насочени кон уништување на политичкото, социјалното, културното, религиозното и економското постоење и јазикот на оние што живеат на окупираните територии. Во првите две недели од владеењето на Унгарија, 10.000 Срби биле протерани на германската окупирана територија Србија, НДХ и Црна Гора под италијанска власт. На 1 мај 1941 година, Германците процениле дека населението на териториите окупирани од Унгарија изнесувало 1.145.000. На 9 јули 1941 година, воениот гувернер на градот Чаковец во Меѓимурје, полковникот Зигмонд Тимар, издал декларација дека наредниот ден Меѓимурје требал да биде трајно поставен под воена администрација и унгарска управа. Според професорката Сабрина Рамет, владата на НДХ се согласила за унгарско припојување на областа Меѓимурје на 10 јули, но според Давор Ковачиќ и Марица Каракаш Обрадов од Хрватскиот институт за историја, унгарската декларација била донесена без консултација со НДХ. Хрватското население во регионот не било задоволно од одлуката, и воената управа останала на сила до 16 август 1941 година, по што била воведена цивилна администрација. На 12 јули, југословенскиот динар престанал да биде законско средство за плаќање на окупираните територии и бил заменет со унгарскиот пинг. Пописот на окупираните југословенски територии бил спроведен од унгарските власти во 1941 година, кој броел вкупно 1.030.027 жители. Во овој попис, етничките пропорции на овие територии вкупно биле 37 отсто Унгарци, 19 отсто *Фолксдојче*, 18 отсто Хрвати и 16 отсто Срби,, а населението на Прекмурје изнесувало 102.867.

На 14 декември, овие региони, наведени од Унгарија како „Обновени јужни територии“ (унгарски: Délvidék), биле официјално инкорпорирани во Унгарија и им било дадено целосно претставување во унгарскиот парламент, иако претставниците требале да бидат номинирани од Парламентот наместо да бидат избрани. Иако плановите за депортирање на 150.000 Срби (вклучувајќи ги и колонистите од меѓувоениот период, но и домородните жители) на германската окупирана територија на Србија биле против германската команда во Белград, унгарскиот окупациски режим успеал да протера меѓу 25.000 и 60.000 од нив, главно во Србија. За време на војната, унгарската влада преселила дел од своето предвоено население во Бачка и Барања, првенствено Шекелис од областите на Трансилванија отстапени на Унгарија од Романија во 1940 година. Помеѓу 15.000 и 18.000 жители, наводно, биле преселени во Бачка и Барања.

Унгарските власти основале концентрациони логори за Србите од кои на крајот биле протерани на територијата Србија окупирана од Германија. Како дел од „систематската магијаризација“ на овие територии, унгарските политички партии и патриотски организации биле охрабрени да бидат активни во Бачка и Барања, што резултирало со дискриминација на „помалку пожелните елементи“ на населението како Србите, Хрватите и Евреите. Дискриминацијата се проширила и на образованието и комуникацијата, каде унгарскиот и германскиот јазик биле единствените дозволени јазици во речиси сите средни училишта, а книгите, весниците и периодичните списанија на српско-хрватски јазик биле практично забранети. На добро образованите Срби и Хрвати им било оневозможено да преземаат работа сразмерна на нивното образование. Покрај ова, Србите и Хрватите кои живееле на териториите пред 1918 година ги задржале своите права на државјанство како Унгарци, а некои неунгарски вработени од пониско ниво биле задржани на своите работни места. Еден поранешен српски сенатор и еден поранешен хрватски пратеник седнале во унгарскиот парламент. Во Прекмурје, унгарските власти биле попопустливи, не се обидувале да ги депортираат Словенците во голем број и дозволиле словенечкиот јазик да се користи во јавноста. Слично на тоа, Унгарците добиле наклоност кон малцинството Буњевци за да ги убедат дека тие не се ниту Срби, ниту Хрвати, ниту воопшто Словени: тие се „Унгарци од буњевачкиот мајчин јазик“.

*Фолксдојче* на окупираните територии биле важен дел од економиите на окупираните територии, а до 1941 година, тие биле целосно под Нацистичката партија. Односите меѓу окупациските власти и *Фолксдојче* биле затегнати со убивањето на етнички Германци за време на инвазијата, до степен до кој Адолф Хитлер станал свесен за ова прашање. *Фолксдојче* не биле активни во унгарската војска или цивилна администрација, но биле застапени во унгарскиот парламент, а од 1942 година им било дозволено да ги регрутираат своите членови во Вермахтот. Официјалната организација на *Фолксдојче* во Унгарија, *Волксбунд дер Дојчен ин Унгарн* (гер. Volksbund der Deutschen in Ungarn) (Национална лига на Германците во Унгарија), во суштина била автономна за време на војната, вклучително и во рамките на окупираните територии.

## Области
И Бачка и Барања биле дел од Дунавската Бановина на Југославија пред војната. Меѓимурје бил дел од Бановина во Хрватска, а Прекмурје бил дел од Драва бановина. Унгарските власти ги нарекувале окупираните територии со следните имиња: Бачшка наместо Бачка, Баранја наместо Барања, Мураќоз наместо Меѓимурје и Муравидек наместо Прекмурје. По окупацијата, унгарските власти ги поделиле окупираните територии меѓу окрузите кои одговарале на административните поделби што постоеле кога областа била дел од Кралството Унгарија пред 1920 година. Тоа биле окрузите Бач-Бодрог, Барања, Вас и Зала. Функционерите на овие територии биле избирани наместо гласани. Дополнително, окрузите биле поделени на области, а властите вратиле многу области, градови и градови на имињата користени пред 1920 година, а во некои случаи и на имиња кои немале историски преседан.
## Холокаустот
Во април 1941 година, околу 23 отсто од југословенските Евреи (околу 16.680 луѓе) живееле на териториите окупирани од Унгарија. Тие вклучуваат околу 15.405 цивили во Бачка и Барања, околу 425 во Меѓумурје и речиси 850 во Прекмурје.

Унгарската влада донела антисемитски закони во 1939 година, а биле применети на окупираните и припоените територии. Првично, законите се применувале селективно поради трансферот на териториите од воена во цивилна администрација. Некои Евреи кои биле населени на окупираните територии биле испратени на германската окупирана територија на Србија каде биле сместени во концентрациониот логор Бањица во Белград и егзекутирани. Други биле протерани во НДХ каде ја доживеале истата судбина, но нема точен број на депортирани Евреи кои загинале на овој начин. По насилството од почетната окупација, не се случиле додатни масакри на Евреите во текот на остатокот од 1941 година.

Евреите од окупираните територии биле изложени на напорна работа од унгарските власти, при што речиси 4.000 Евреи од Бачка и Барања биле испратени во логори за напорна работа во Унгарија, 1.500 бачки Евреи биле меѓу 10.000-те унгарски Евреи испратени да извршуваат работни задачи за унгарскиот фронт приближно 190 биле испратени во унгарската армија, речиси 190 Бачки Евреи биле испратени на работа во рудникот за бакар Бор на територијата на Србија окупирана од страна на Германија во јули 1943 година. Само 2 отсто од испратените Евреи на Источниот фронт успеале да ја преживеаат војната.

## Отпор и репресија
Во Бачка и Барања, *Фолксдојче* и унгарските власти убиле огромен број Срби. По избувнувањето на мал вооружен отпор во Бачка и Барања окупирани од Унгарија во втората половина на 1941 година, унгарската војска реагирала со тешки репресивни мерки. Само во септември 1941 година, унгарските окупаторски сили убиле 313 луѓе. Мерките вклучувале формирање на привремени концентрациони логори во Ада, Бачка Топола, Бегеч, Оџаци, Бечеј и Суботица, како и во Нови Сад, Печ и Баја. Според професорот Пол Мојзес, околу 2.000 Евреи и голем број Срби биле задржани во овие логори во период од две недели до два месеци, а Евреите кои не биле интернирани биле вработени како принудни работници. Неколку илјади луѓе останале во кампови до крајот на војната. Некои од Евреите кои мигрирале во Бачка и Барања за време на меѓувоениот период биле протерани во НДХ или на територијата на Србија окупирана од страна на Германија каде биле егзекутирани. Партизанското движење на отпорот на Јосип Броз-Тито, предводено од комунизмот, никогаш не било силно во Бачка и Барања затоа што рамниот терен на регионот не бил способен за герилска војна, и затоа што јужните Словени, од кои партизаните ги црпеле своите регрути, сочинувале само една третина од регионалното население. Некои партизански единици подигнати на окупираните територии биле испратени во НДХ за да ги засилат партизанските формации кои дејствувале таму. И покрај нивниот првичен отпор, четничкото движење во голема мера било неактивно за време на окупацијата, одржувајќи само некои тајни активности. Партизаните и нивниот регионален комитет биле во голема мера уништени до крајот на 1941 година.

Во јануари 1942 година, унгарската војска и жандармерија презеле голема рација во јужна Бачка, при што егзекутирале 2.550 Срби, 743 Евреи и 47 други луѓе на места како Бечеј, Србобран и Нови Сад, во потрага по партизани. Други извори го наведуваат бројот на масакрирани Срби и Евреи во Нови Сад како многу помал, прбиближно 879. Биле извршени рации во Шајкаш (Сајкашвидек) од 4 до 19 јануари; во Нови Сад (Ујвидек) на 21-23 јануари; и во Бечеј (Обексе) во текот на 25–29 јануари. Во периодот од 4 до 24 јануари, биле извршени масакри од страна на унгарската 15-та лесна дивизија командувана од генерал-мајор Јожеф Граси и единиците на Кралската жандармерија. Операциите биле наредени од Граси, генерал-полковник Ференц Фекетхалми-Чејднер, полковникот Ласло Деак, и капетанот на кралската жандармерија д- р Мартон Золди. Покрај Србите и Евреите, жртви биле и припадниците на другите етникуми: Роми, мал број руски бегалци кои избегале од Русија по Болшевичката револуција и некои локални Унгарци. Во средината на 1942 година, југословенската влада во егзил соопштила дека црквите биле ограбени и уништени и дека српските православни празници биле забранети од страна на унгарската администрација. Овие извештаи објаснуваат дека во камп во Нови Сад биле интернирани 13.000 мажи, жени и деца Срби и Евреи.

Поради унгарската политичка опозиција, унгарската влада обвинила 14 унгарски офицери за велепредавство во врска со масакрите, вклучувајќи ги Фекетхалми-Чејднер, Граси, Деак и Зелди. Во Будимпешта се одржало воено судење помеѓу 23 декември 1943 година и јануари 1944 година, а оние кои биле обвинети, биле осудени на меѓу 10-15 години затвор за нивниот дел во масакрите. Фекетхаларми-Чејднер, Граси, Деак и Золди не биле осудени поради тоа што не можеле да бидат лоцирани и избегале во Германија. Од судската постапка било очигледно дека Золди бил присутен за време на дел од судењето. Професорот Лајчо Клајн изјавил дека најодговорните за масакрот не биле судени пред овој воен суд и дека меѓу нив биле премиерот Бардоси и министерот за внатрешни работи д-р Ференц Керештес-Фишер, кои се појавиле само како сведоци. Клајн сметал дека судот требал да ги испита и началникот на Генералштабот, Ференц Шомбателји и министерот за одбрана. Тој понатаму напишал дека „геноцидот бил планиран од највисоките воени и политички кругови во Унгарија долго време однапред“. Клајн мислел дека масакрот бил со цел да го убеди германскиот министер за надворешни работи Јоаким фон Рибентроп дека унгарските трупи се потребни на нејзина територија наместо на Источниот фронт. Во средината на 1944 година, партизанската активност се зголемила во Бачка до тој степен што посебните прописи слични на „Посебните административни прописи“ што важеле за оперативните зони на унгарската армија биле проширени и на Бачка: бил воведен полициски час и биле забранети политички активности. Била создадена организација за самоодбрана, Пандурите.

## Последици

### Германската окупација и холокаустот
алт=a sculpture in Novi Sad of three tall gaunt figures dedicated to the 1942 raid victims|мини|267x267пкс| Споменик на жртвите од рацијата од 1942 година во Нови Сад
Окупацијата на Бачка и Барања траела до 1944 година. Плашејќи се дека Унгарија може да склучи посебен мир со сојузниците, Хитлер ја започнал операцијата Маргарета I на 15 март 1944 и им наредил на германските трупи да ја окупираат Унгарија. Во меѓувреме, некои од оние што го избегнале кривичното гонење за масакрите во 1942 година се приклучиле на разни германски воени и полициски организации. 

Откако Германија ја окупирала Унгарија во март 1944 година, геноцидната политика на властите била сеопфатна примена. Унгарските Евреи биле подложени на маршеви со глад и смрт, а оние што останале на окупираните територии биле транспортирани во логори за истребување. Од 26 април 1944 година, преостанатите Евреи во Бачка и Барања, најмногу жени, но и деца и постари лица, биле собрани во локални концентрациони логори, а потоа преместени во поголемите логори во Унгарија. Помеѓу 14.000 и 15.000 Евреи од Бачка, Барања и други делови на Унгарија биле собрани во Баја и Бачалмас, а потоа биле транспортирани во Аушвиц, каде повеќето биле убиени. Во септември 1944 година, работната сила на рудникот Бор била насилно марширана неколку недели назад во логорите за истребување каде биле убиени преживеаните. Една од двете групи работници броела 2.500, но само неколку преживеале.

Обемот на холокаустот бил таков, што на окупираните територии што до крајот на војната биле убиени речиси 85 отсто од Евреите кои живееле на југословенските територии окупирани од Унгарија во април 1941 година. Оваа бројка опфаќала речиси 13.500 Евреи од Бачка и Барања и приближно 1.300 од Меѓимурје и Прекмурје.

### Летот на ''Фолксдојче'' и југословенската воена контрола
Во септември 1944 година, унгарските власти започнале процен на евакуација на Секели населени на окупираните територии од 1941 година до Прекудунавска Унгарија. Неколку дена откако советската Црвена армија навлегла во Банат на 1 октомври 1944 година, Германците ја започнале евакуацијата на Бачка, вклучувајќи го и локалниот *Фолксдојче.* Со напредувањето на партизаните и Црвената армија, некои од *Фолксдојче* го напуштиле регионот, додека некои останале, и покрај ситуацијата.

Во октомври 1944 година, Банат и Бачка биле заробени од советските трупи. Суботица била заземена на 12 октомври. По неколку недели, се повлекле и им ја отстапиле целосната контрола на регионот на партизаните, кои воспоставиле воена управа во Банат, Бачка и Барања на 17 октомври 1944 година. Во првите неколку недели откако Бачка се вратил под југословенска контрола, околу 16.800 Унгарци биле убиени од Србите како одмазда за убиствата за време на унгарската окупација. Во ноември 1944 година, Тито изјавил дека *Фолксдојче* на Југославија биле непријателски настроени кон нацијата и наредил да бидат интернирани оние што живееле во областите под партизанска контрола. Околу 60.000–70.000 *Фолксдојче* биле евакуирани од Бачка; додека додатни 30.000–60.000 од Бачка служеле во Вермахтот во тоа време.

### Враќање на југословенската цивилна контрола
На 15 февруари 1945 година, Банат, Бачка и Барања биле префрлени од воена во цивилна администрација со Народноосллободителен комитет преземање контрола. До почетокот на 1945 година, југословенската комунистичка администрација се карактеризирала со прогон на некои елементи од локалното население, со масовни убиства, интернирања и злоупотреби. Приближно 110.000 *Фолксдојче* биле интернирани, а приближно 46.000 умреле во заробеништво поради лошите услови во логорите и тешката работа на која биле изложени. Жртвите на комунистичкиот режим биле од различно етничко потекло и опфаќале некои членови на унгарското и *на Фолксдојче*, како и Срби. Унгарскиот писател Тибор Черес, детално ги опишал злосторствата за кои тврдел дека југословенските комунисти ги извршиле врз Унгарците. Се проценува дека речиси 5.000 Унгарци биле убиени по враќањето на окупираните територии под југословенска контрола. Околу 40.000 Унгарци ги напуштиле Банат, Бачка и Барања по војната. Кон крајот на 1946 година, во Унгарија живееле 84.800 бегалци од Југославија.

### Правни постапки
Откако овие територии се вратиле под југословенска контрола, воените и националните судови во Бачка ги гонеле соработниците кои убиле околу 10.000–20.000 цивили. Службата за безбедност на Војводина го заробила поголемиот дел од овие луѓе. Во меѓувреме, некои од оние кои биле одговорни за масакрите во 1942 година во јужна Бачка биле заробени и екстрадирани од новоформираната Унгарска Народна Република. Во својата книга *Унгарците во Војводина 1941-1946*, професорот Шандор Касаш од Новосадскиот универзитет запишал точно 1.686 убиени Унгарци, од кои 1000 воени злосторници биле наведени со име.

Во третото судење на почетокот на 1946 година, Националниот суд на Унгарија во Будимпешта ги прогласил Шомбатели, Фекетехалми-Чејднер, Граси, Деак и Золди за виновни поради вмешаност во масакрите на окупираните територии и поради извршување на депортација на Евреи во логори за истребување. Во согласност со одредбите од членот 14 од Договорот за примирје, унгарските власти потоа ги екстрадирале во Југославија, каде биле подложени на четврто судење во Нови Сад во октомври 1946 година. Сите од нив биле осудени на смрт и биле убиени наредниот месец.

### Демографски и политички промени
Од 500.000 *Фолксдојче* кои живееле во Југославија пред војната, околу половина биле евакуирани, околу 50.000 загинале во југословенските концентрациони логори, 15.000 биле убиени од партизаните и речиси 150.000 биле депортирани во Советскиот Сојуз како принудни работници. Им бил одземен и имотот. До 1948 година, во Југославија останале само 55.337 *Фолксдојче*. Југословенска Бачка денес е дел од Војводина, автономна покраина на Србија, југословенската Барања и Меѓимурје се дел од денешна Хрватска, а југословенскиот Прекмурје е дел од денешна Словенија.

### Формално извинување
Во 2013 година, Националното собрание на Србија усвоило декларација со која ги осудила злосторствата извршени врз унгарските цивили помеѓу 1944 и 1945 година. На 26 јуни 2013 година, унгарскиот претседател Јанош Адер ја посетил Србија и официјално се извинил за воените злосторства извршени врз српските цивили од страна на унгарските сили за време на Втората светска војна.

## Поврзано

* Административни поделби на Кралството Унгарија (1941–1945)
* Воени прогонства на Германците (1944–1950)
* Унгарија во Втората светска војна

## Фусноти

## Наводи

### Книги

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

### Списанија

* 
* 
* 

 
Категорија:Србија во Втората светска војна
Категорија:Унгарија во Втората светска војна
Категорија:Словенија во Втората светска војна
Категорија:Историја на Барања
Категорија:Окупирани територии во Втората светска војна
Категорија:Југославија во Втората светска војна
Категорија:Статии со извори на хрватски (hr)
Категорија:Статии со извори на германски (de)
Категорија:Статии со извори на унгарски (hu)