Либаово

**Либаово**, **Либахово** или **Либаво** (, *Филирија*; до 1926 г. *Λιμπάχοβο*) — село во Гуменџиско, Егејска Македонија, денес во општината Пајонија на Кукушкиот округ, Грција. Населението брои 192 жители (2021). Сè до 1920-тите било населено исклучиво со Македонци.

## Географија и местоположба
Селото се наоѓа на 6 км јужно од Гуменџе во областа Бојмија во Солунското Поле. Лежи во источното подножје планината Пајак.

## Историја
### Праисторија и антика
На трапезоидна височина на 150&nbsp;м југозапдано од селото е откриено древна населба со остатоци од праисториско, римско и хеленистичко време. Лево од патот Кушиново – Либаово, во месноста Извор на 1,1&nbsp;км од Либаово е откриена римска градба со изобилство од керамички остатоци и архитектонски елементи.

### Во Отоманското Царство
Во XIX век Либаово било чисто македонско село во Ениџевардарската каза. Црквата „Св. Недела“ е од првата половина на XIX век. Во 1848 г. рускиот славист Виктор Григорович („Очерк путешествия по Европейской Турции“) го опишал *Љубарово* како македонско село.

На австроунгарската военна карта селото е означено како Либахова (*Libahova*), а на картата на Кондојанис се води како Либиновон (*Λιμπίνοβον*), христијанско село.

Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) во 1900 г. во *Либаво (Либахово)* живееле 145 Македонци христијани. Целото население на Либаово било под врховенството на Бугарската егзархија. По податоци на егзархискиот секретар Димитар Мишев („La Macédoine et sa Population Chrétienne“) во 1905 г. *Либаво* (Libavo) имало 176 Македонци, сите под Егзархијата.

Според кукушкиот околиски училиштен инспектор Никола Хрлев во 1909 г. *Либаово* имало 20 македонски егзархиски куќи, сите чифлик. Зимно време во селото живееле и 6-7 влашки семејства кој тој ги нарекува „националисти“, т.е. со романска свест. Освем со земјоделство, населението се занимава со лозарство и бубарство. Двокатната зграда на бугарското училиште е изградена во 1905 г.

По данни на Екзархията в 1910 година *Либаново* е чифлигарско село со 18 семејства сочинети од 128 жители Македонци и една црква.

Во 1910 г. Халкиопулос напишал дека во селото (*Λιμπάχοβον*) имало 120 егзархисти.

Боривое Милоевиќ („Јужна Македонија“) вели дека *Либихово* пред Балканските војни имало 40 куќи на Македонци христијани.

### Во Грција
По Балканските војни во 1913 г. Тушилово било припоено кон Грција согласно Букурешкиот договор.  Во 1912 г. е заведенои како село со христијанска религија и македонски јазик. На пописот од 1913 г. се заведени 144 лица, од кои 83 мажи и 61 жени. Во 1920 г. во Либаово се попишани 111 лица.

Добар дел од жителите биле принудени да се иселат во Бугарија и ликвидирани се 24 нивни имоти. Во 1920-тите властите довеле грчки доселеници од Источна Тракија, Понд и Мала Азија. Малоазијците всушност се од селото Киздервент чие население се Македонци од Охридско присилно иселени таму на почетокот на XVIII век за да бидат дервенџии, чиј јазик и денес е смеса од македонски со турски зборови. Во 1928 г. селото е претставено како мешано со 265 жители, од кои 234 биле дојденци (69 семејества).

## Население

## Стопанство
Населението на селото одгледува жито, тутун и памук. Сточарството е слабо развиено.

## Културни и природни знаменитости
* Црква „Св. Недела“ од XIX век, прогласена за споменик на културата
* Либаовска античка населба од праисториско, древномакедонско и римско време, прогласена за споменик на културата

## Наводи

Категорија:Пајонија (општина)