Џовани Доменико Касини

мини|десно|Портрет на Касини
**Џовани Доменико Касини** бил истакнат астроном, математичар, астролог и инженер од 17 век. Роден е на 8 јуни 1625 година во Периналдо, близу Империја (тогаш во грофството Ница, дел од Савојската држава, денес Италија). Неговите родители биле Џакопо Касини (од Тоскана) и Џулија Кровези. Од мал растел кај вујко му, а образование добил во језуитскиот колеџ во Џенова.

## Рано живот и кариера во Италија
Касини покажал талент за математика и астрономија уште како студент. Во 1648 година, на 23-годишна возраст, прифатил позиција во опсерваторијата во Панцано (близу Болонја), кај маркизот Корнелио Малвазија, богат аматер астроном. Таму се школувал кај познатите научници Џовани Батиста Ричиоли и Франческо Марија Грималди. Во 1650 година станал професор по астрономија на Универзитетот во Болоња. Работел како хидрауличен инженер за сенатот во Болоња, бил инспектор за утврдувања од папата Александар VII (1657) и раководел со водни патишта во папските држави. Во 1655 година во Болоња, Касини изградил исклучително точна сончева меридијана (сончев часовник во форма на меридијанска линија) во базиликата Сан Петронио. Таа се користела за прецизно утврдување на датумот на пролетната рамноденица, со цел правилно да се одреди датумот на Велигден.

## Преминување во Франција и кариера во Париз
Во 1669 година, по покана од Жан-Батист Колбер (министер на Луј XIV), Касини заминал во Париз за да се приклучи на новоформираната Кралска академија на науките. Во 1671 година станал прв директор на Париската опсерваторија (*Observatoire de Paris*), позиција што ја држел до смртта. Во 1673 година станал француски државјанин и го променил името во Жан-Доминик Касини. Останал во Франција засекогаш, иако првично планирал краток престој. Работел како астроном/астролог на кралот Луј XIV, но се фокусирал главно на астрономија.

Во 1674 година се оженил со Женевјев де Лестр, со која имал два сина. Помладиот син, Жак Касини (Касини II), го наследил како астроном и геодезист.

## Клучни астрономски откритија и придонеси
Касини е еден од најголемите опсерватори на 17 век по Кеплер и Галилеј. Неговите главни откритија:

* Сателити на Сатурн: Открил четири сателити – Јапет (1671), Реја (1672), Тетида и Диона (1684). Ги нарекол „Sidera Lodoicea“ (Ѕвездите на Луј) во чест на кралот. За Јапет забележал дека едната половина е потемна (регионот Касини Регио).

* Поделба на прстените на Сатурн: Во 1675 година ја открил темната празнина меѓу прстените А и Б на Сатурн, денес позната како Касиниев јаз (*Cassini Division*). Предложил дека прстените се составени од милијарди мали честички.
* Ротација на планети**: Одредил ротациони периоди на Марс (24 часа 40 минути, 1666) и Јупитер. Заедно со Роберт Хук, ја открил Големата Црвена Дамка на Јупитер (околу 1665). Околу 1690 забележал диференцијална ротација во атмосферата на Јупитер.

## Смрт и спомен
Починал на 14 септември 1712 година во Париз, на 87 години, речиси слеп. Неговото име го носи вселенскиот апарат „Касини-Хојгенс“ (1997–2017), кој орбитирал околу Сатурн и проучувал неговите сателити.

Касини е симбол на транзицијата од астрологија кон модерна астрономија и придонел за картографија и геодезија. Неговата работа го револуционизирала разбирањето на Сончевиот систем.

Категорија:Италијански астролози