Дисбург

**Дисбург** (, ) — град во западниот дел на областа Рур (*Ruhrgebiet*) во Северна Рајна-Вестфалија, Германија. Тој е слободен град во рамките на административниот округ Диселдорф. Со светски најголемото речно пристаниште и близината до меѓународниот аеродром Диселдорф, Дисбург станал важно место за трговија и производство на челик.

Денес, градот е производ на бројните припојувања на соседните градови и помали населби. Тој е петнаесетти најголем град во Германија и петти најголем град во Северна Рајна-Вестфалија со 495.668 жители до 31 декември 2007. Градот е познат по неговата челична индустрија. Последниот преостанат јагленокоп е затворен во летото 2009, но Дисбург никогаш не бил рударски центар за јаглен како останатите места во Рур. Исто така, големата пиварница, König Brauerei, која го произведува пивото Кениг Пилзенер. Универзитетот Дисбург-Есен, со 33.000 студенти, се наоѓа на 10-то место најголеми германски универзитети.

## Географија

Дисбург се наоѓа во област Долна Рајна на вливот на реките Рајна и Рур и во близина на подножјето на Бергишес Ланд. Градо се шири долж двата брега на овие реки.

### Соседни градови

Следниве градови се граничат со Дисбург (во насока на стрелките на часовникот од североисток):
Оберхаузен, Милхајм на Рур, Ратинген, Диселдорф, Мербуш, Крефелд, Мерс, Рајнберг и Динслакен.

### Окрузи

Од 1 јануари 1975 година, Дисбург е поделен на седум окрузи (Stadtbezirk) од север кон југ:

* Валсум (51.528)
* Хамборн (71.528)
* Мајдерих/Бек (73.881)
* Хомберг/Рурорт/Берл (41.153)
* Дисбург-Мите (центар) (105.961)
* Рајнхаузен (77.933)
* Дисбург-Зид (73.321)
* Нојмил (17.131)

### Клима

## Историја

Легендата според Јоханес Авентин (околу 1525) сметал дека Дисбург (заедно со Дојц, Келн, Дуиздорф во Бон и Дусборг (град) во Холандија, сите на десниот брег на Рајна) бил изграден од епскиот Туисто, митски предок на Германците, околу 2395 п.н.е.. Нема никаква историска основа да се постари ова рано основање на Дисбург, кој е можеби еден од најраните градови во Европа.

### Римски период

Последните археолошки студии покажуваат дека денешниот плоштад бил веќе во употреба во првиот век. Бил главното трговско место во градот од 5-от век. Градот се наоѓал на важниот „Hellweg“, важен средновековен трговски пат и премин на реката Рајна. Римјаните веќе го надгледувале преминот.

* 420 Франките ја узурпираат римската населба и повторно го колонизираат стариот дел на градот.
* 883 Норманите го освоиле Дисбург и останале преку зимата. Првиот историски документ, во се спомнува Дисбург.

thumb|250px|Градски план на Дисбург во 1566

### Среден век

Поради поволната географска позиција на градот бил изграден и грофски пфалц, а градот наскоро бил додаден на кралската повелба на слободен град. Дисбург станал член на Ханзата. Околу 1000 реката Рајна се преместила западно од градот. Ова го запрело развојот на градот како трговски град и наскоро прераснал во тивок рурален град. Производите на картографот Герард Меркатор и основање на универзитетот во 1655, градот станал познат како „Образован Дисбург“ („Duisburgum Doctum“).

* 1120 градбата на градските ѕидини
* 1279 му биле доделени „градски права“ од кралот Лотар III
* 1445 нападот на келнскиот надбискуп бил отфрлен
* 1566 Јохан Корпутиус ја завршил неговата градска карта на Дисбург
* 1666 Дисбург во рамките на војводството Клеве станал дел од Бранденбург-Прусија

### Индустриска револуција

Подемот на тутунската и текстилната индустрија во 18-от век го направиле Дисбург индустриски центар. Големи индустриски компании, како што се производствените фирми за железо и челик (Thyssen и Krupp) влијаеле на развојот на градот во рамките на пруската Рајнска Покраина. Големите станбени области близу производствените компании биле изградени за работниците и нивните семејства.

* 1823 округот („Landkreis“) Дисбург е основан, вклучувајќи ги градовите Есен и Милхајм на Рур.
* 1824 изградба на фабриката за сулфурна киселина. Почеток на индустриското доба во Дисбург.
* 1828 Франц Ханил изградил докови за паробродови
* 1846 Железничка линија до Диселдорф
* 1847 железничка линија преку Дортмунд до Минден
* 1873 Дисбург станал слободен град.
* 1904 Раѓањето на 100.000-иот жител (Ернст Р. Штраубе)
* 1921 Француската пешадија го окупирала градот на 8 март за да ги обезбеди воените репарации во текот на Првата светска војна.
* 1929 Градот Хамборн и Дисбург се споиле. Новиот град го носел името Дисбург-Хамборн.
* 1935 Дисбург-Хамборн е преименуван во Дисбург.
* 1938 (ноември) Нацистите ја уништиле градската синагога.

### Втора светска војна

thumb|300px|right|Грбот на Дисбург на градското собрание во Дисбург

Еден од главните логистички центри во Рур и местото на хемиската, челичната и металната индустрија, Дисбург бил примарна цел на сојузничкото бомбардирање. Како таков, сметан е од некои историчари како најтешко бомбардиран германски град од сојузниците во текот на Втората светска војна, со избрани цели како што се индустриската област и станбените блокови.

На ноќта на 12-13 јуни 1941, британските бомбардери фрлиле вкупно 445 тони бомби во и околу Дисбург. Како дел од Битката за Рур, друг британски напад од 577 бомбардери го уништил стариот град помеѓу 12-13 мај 1943 со 1.599 тони бомби. Во текот на бомбардирањата 96.000 луѓе останале без покрив над главата со безброј изгубени животи.

Во 1944, градот повторно бил лошо оштетен со вкупно 2.000 тони бомби фрлени на 22 мај. На 14 октомври, повторно бил бомбардиран со 2.018 тони, кога бомбардерите Халифакс, Ланкастер и Москито се појавиле над Дисбург како дел од операцијата Ураган во Втората светска војна. Овој дневен напад бил следен од ноќен напад, преку 24 часа околу 9.000 тони бомби биле фрлени на Дисбург. Бројни слични напади следеле до крајот на 1944 година.

Сојузниците влегле во Дисбург во април 1945 година. Американската 17-та воздушно-десантна дивизија, во својство на редовна пешадија, го сретнале единствено раштрканиот отпор и го окупирало градот на 12 април 1945.

На 8 мај 1945, инженерската група А, предводена од заповедникот Хелмер Свенхолт, го изградиле железничкиот мост помеѓу Дисбург и Рајнхаузен над реката Рајна. Овој мост бил 860 метри долг и бил изграден за шест дена, петнаесет часа и дваесет минути, рекордно време. Овој мост бил наречен „Мост на победата“.

### Повоен период

Вкупно 299 бомбардерски напади, скоро целосно го уништиле историскиот градски центар. 80% од сите станбени згради биле уништели или делумно оштетени. Скоро целиот град бил обновен, а најпознатите историски знаменитости биле изгубени.

Дисбург ја прославил својата 1100-годишнина во 1983. На 19 јули 2004, бил погоден од торнадо. Општинскиот театар и делови од центарот на градот биле оштетени. Градот бил домаќин на 7-те Светски игри во 2005. Во 2010, 21 лице загинале поради масовна паника на loveparade; преку 500 луѓе биле повредени.

### Турци во Дисбург

Дисбург е дом на 85.000 луѓе со турско потекло. Други проценки, говорат дека турското население е околу 100.000 Новата Меркец-џамија, најголемото муслиманско светилиште во немуслиманска држава, била изградена со помош во средства од 3,2 милиони евра од ЕУ и покраината Северна Рајна-Вестфалија.

## Економија и инфраструктура

### Сообраќај

thumb|Сливот на реката Рајна

#### Пристаниште Дисбург

„Duisport“ е најголемото речно пристаниште во светот. Официјално се смета како „морско пристаниште“, поради тоа што бродовите може да одат до пристаништа во Европа, Африка и Блискиот Исток. Бројните докови, најчесто се сместени на устието на реката Рур, каде што се влева со Рајна.

Секоја година, повеќе од 40 милиони тони на различни добра се тргувани со повеќе од 20.000 бродови во пристаништето. Јавните пристанишни објекти се простираат на област од 7,4 км². Има 21 док, покривајќи површина од 1,8 км² и 40 километри пристапни патишта. Има голем број на компании кои водат сопствени докови и околу 70 милиони добра годишно се тргувани во просек низ Дисбург.

#### Патишта

Дисбург е поврзан со неколку Autobahns, со 3 Исток-Запад рути и 2 Север-Југ рути. A3 формира заобиколница источно од градот и го опслужува најголемиот дел од сообраќајот. A59 тече паралелно со А3 и поминува околу градот од север кон југ со 14 раскрсници, повеќе од било кој друг град во областа Рур. A40 и A42 се двете исток-запад рути кои поминуваат низ централниот и северниот дел на Дисбург. А40 го носи големиот дел од сообраќајот од Холандија до Берлин. Краткиот дел, A524 поминува на југ од Дисбург. Повеќето автопати имаат 6 или повеќе од шест ленти (A59).

#### Јавен превоз

Главната железничка станица Дисбург е опслужувана од ИнтерСитиЕкспрес и ИнтерСити мрежата на долги одредишта на Германски железници, заедно со линиите С1 и С2 на С-железницата, која го поврзува Дисбург со другите градови од областа Рајна-Рур.

Градската железница и автобускиот систем, двете управувани од Duisburger Verkehrsgesellschaft обезбедуваат локални услуги. Градската линија у79, т.н. D-Bahn, е врска со соседниот град Диселдорф и управувана заедно со Rheinbahn на Диселдорф. Сите С-линии, градската железница и автобуските линии се под управа на Verkehrsverbund Rhein-Ruhr

## Спорт

Дисбург е вклучен во многу видови на спортови. Сепак, најважен за неговите жители и локалниот фудбалски клуб МСВ Дисбург. Неодамна, со новата МСВ Арена доби нов спортски стадион за различни видови на спортови, како што се фудбал и американски фудбал. Во текот на летните месеци на 2005 светските игри се одржале во Дисбург. Во текот на светското првенство во фудбал 2006, Дисбург беше местото за подготовка на португалската репрезентација и место на италијанската фудбалска репрезентација, која го освои првенството во финалниот натпревар против Франција. Дисбург е исто така познат по неговиот маратон Рајна-Рур, неговото веслачки и регати во кану и светските првенства кои се одвиваат редовно. Други популарни спортси се хокеј на мраз, бејзбол, американски фудбал, ватерполо и хокер.

## Меѓународни односи

### Збратимени градови

Дисбург е збратимен со:

## Наводи

## Надворешни врски

* Official Службена страница на градот (на англиски)
* Универзитет Дисбург-Есен (на германски)
* Универзитет Дисбург-Есен
* Туристички информации за Дисбург
* Зоолошката во Дисбург во Zoo-Infos.de (на англиски)
* Светски игри 2005 во Дисбург 


Категорија:Градови во Северна Рајна-Вестфалија
Категорија:Населени места на Рајна
Категорија:Пристанишни градови во Германија
Категорија:Ханза
Категорија:Слободни царски градови
Категорија:Универзитетски градови во Германија
Категорија:Рајнска Покраина
Категорија:Општини во Северна Рајна-Вестфалија
Категорија:Безокружни градови во Северна Рајна-Вестфалија