Осеново

**Осеново** — село во долината на реката Места во Пиринска Македонија, денес во Општина Банско, Благоевградската област, Република Бугарија. Според проценка од 2024 година, селото има 30 жители.

## Историја
мини|Фреска на Исус Христос, во црквата „Свети Архангел Михаил“|301x301пксНаселението на селото е исклучиво словенско, кои кон крајот на 18 век избегале од турските освојувачи. Според непотврдени податоци, тие биле жители на села во близина на градот Брацигово или од Чепинскиот регион, кои одбиле да го прифатат исламот. Бидејќи немале друг избор освен да избегаат, барале место далеку од патиштата што минуваат покрај реките. Избрале место во крајниот дел од Западните Родопи и го изградиле селото, кое го нарекле Осеново.

Црквата „Успение на Пресвета Богородица“ е изградена во 1830 година.

Во „*[[Етнографија на вилаетите Адријанопол, Монастир и Салоника]]*“, објавена во Константинопол во 1878 година и која ја одразува статистиката на населението од 1873 година, Осеново е наведено како село со 75 домаќинства и 250 жители, Македонци.

Во 1889 година Стефан Верковиќ во неговата книга „Топографско-етнографски опис, Македонија“ го споменува селото Осеново како село со 75 македонски куќи.

Георги Стрезов во 1891 го опишал Осеново како село кое се наоѓа на 6 часа јужно од Неврокоп, во долина формирана од ограноците на Доспат. Околината е пошумена; селаните се занимаваат со ѕидарски занимања и сточарство. Повеќето одат на емиграција во Бугарија и Румелија. Егзархиска црква. 65 куќи, само Македонци.

Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) во 1900 година, селото било мешана муслиманска и христијанска населба. Во него живееле 1550 Македонци-муслимани, 300 Македонци-христијани и 14 роми.

Во 1905 година врз темелите на постар храм е изградена црквата „Свети Архангел Михаил“

По Втората балканска војна во 1913 година, селото останало во Бугарија, а неговото помачко население емигрирало во Турција. Според Димитар Гаџанов, во 1916 година, од 80 семејства во Осеново, останале само 3-4 „сакати просјаци“, а селото било во урнатини.

## Географија и местоположба
Кон крајот на XIX век, жителите на старо Осеново се доселуваат на местото каде што се наоѓа денешното село, на околу 6 километри југоисточно од старото село.

Селото е оддалечено околу 28 километри југоисточно од Банско и 34 километри северно од Неврокоп. Се наоѓа на надморска височина од 1262 метри.

## Население
До средината на XX век, Кремен било голема населба, но по масовната миграција на населението, бројот на жители значително се намалил, така што според пописот од 2011 година, во Осеново живееле 78 жители.

На табелата е прикажан националниот состав на населението во селото, според пописот од 2011 година:

Во селото и околината живеат голем број Македонци, кои од страна на бугарската држава не се признаваат како посебна етничка заедница и голем дел од нив се запишуваат како Бугари.

Според Националниот статистички институт на Бугарија, по проценките од 31 декември 2024 година, во Осеново имало 30 жители.

## Културни и природни знаменитости
Потомци на селото, кои во моментов живеат раселени низ цела Бугарија, изградиле црква посветена на „Успение на Пресвета Богородица“ во 2005 година, на местото на црквата во старото село Осеново.

Над денешното село се издига падина од варовнички карпи, која мештаните ја нарекувале Свети Илија. Легендата вели дека секоја година на денот пред Илинден, од шумата на ова место се симнувал елен, кој луѓето го фаќале и го жртвувале на светецот.

Кога се искачувате по стрмниот и кривулест асфалтен пат до селото, од лево може да се види бизарна креација на природата, формирана со распаѓање на варовникот. Се нарекува „*Свадбата*“, а легендата раскажува за злобна свекрва која ги проколнала свадбените гости и тие се претвориле во камен. Од последната остра кривина пред селото, во истиот овој комплекс, постои формација што многу личи на разбеснета мечка што стои на задните нозе.

## Легенди
Меѓу населението се зборува, дека селото Осеново коешто се наоѓа во источниот дел на Бугарија, во близина на Варна, исто така е основано од жители на истоименото пиринско село Осеново.

## Наводи

Категорија:Општина Банско
Категорија:Села во Пиринска Македонија