Ан-Луј Жироде

**Ан-Луј Жироде де Руси-Триозон** познат и како **Ан-Луј Жироде** или едноставно **Жироде** (29 јануари 17679 декември 1824) - француски сликар и ученик на Жак-Луј Давид, кој учествувал во раното романтично движење со вклучување на елементи на еротизам во неговите слики. Жироде е запаметен по неговиот прецизен и јасен стил и по неговите слики на членови на семејството Наполеон.

## Рана кариера
Жироде е роден во Монтаржи. И двајцата негови родители починале кога тој бил млад. Грижата за неговото наследство и образование паднала на неговиот старател, истакнатиот лекар Беноа-Франсоа Триозон, „*лекар за дами*“ („*médecin-de-mesdames*“), кој подоцна го посвоил. Двајцата  останале блиски во текот на нивниот живот и Жироде го зел презимето Триозон во 1812 година. Прво студирал архитектура и продолжил со воена кариера. Се префрлил на сликарство кај учител по име Ликен, а потоа влегол во школата на Жак-Луј Давид. На 22-годишна возраст успешно се натпреварувал за наградата на Рим со слика на *Приказната за Јосиф и неговите браќа*. Од 1789 до 1793 година живеел во Италија и додека бил во Рим ги насликал неговите *Хипократ ги одбива подароците на Артаксеркс* и *Заспаниот Ендимион* (сега во Лувр , дело кое му донело големо признание во Салонот од 1793 година и му ја обезбедило репутацијата како водечки сликар на  француската школа.
[лево|мини| ''Сцена на потопот'' (''Une scène du déluge''), 1806 година, [Лувр, Париз]]
[мини| ''Заспаниот [Ендимион* (*Le Sommeil d'Endymion* или *Effet de lune*), 1791 година, [[Лувр]]]]
Откако се вратил во Франција, Жироде насликал многу портрети, вклучувајќи и некои од членовите на семејството [[Бонапартови|Бонапарт]]. Во 1806 година, во конкуренција со *Сабините* на Давид, тој ја изложил својата [[Сцена од потопот (Жироде)|*Сцена од потопот*]] (Лувр), која ја добила десетгодишната награда. Во 1808 година ги насликал продуцираше *Reddition de Vienne* и *Atala au tombeau*, дело кое освои огромна популарност, со својот среќен избор на тема.&nbsp;– Романот *Атала* [[Франсоа Рене де Шатобријан|на Франсоа-Рене де Шатобријан]], првпат објавен во 1801 година&nbsp;– и неговото извонредно отстапување од театралноста на вообичаениот начин на Жироде. Тој ќе се врати на својот театарски стил во *La Révolte du Caire* (1810).

== Подоцнежен живот ==
[[Податотека:Girodet_Autoportrait.JPG|лево|мини| Автопортрет од 1824 година, Уметнички музеј во Орлеан]]
[[Податотека:Atala_au_tombeau,1808,Girodet_de_Roussy_-Trioson,_Louvre..JPG|мини|*Погребот на Атала* (*Funérailles d'Atala* или *Atala au tombeau*), 1808 година, Лувр]]
Жироде бил член на [[Кралска академија на сликарството и вајарството|Академијата за сликарство]] и на [[Француски институт|Францускиот институт]], витез од редот на Свети Михаил и витез на [[Легија на честа|Легијата на честа]]. Помеѓу неговите ученици беа Иасинт Обри-Леконт, [[Огист ван ден Берге|Огист ван ден Берге Помладиот]], [[Едуар Бертен|Франсоа Едуар Бертен]], Анжелик Бује, [[Александр-Мари Колен]], [[Marie Philippe Coupin de la Couperie|Мари Филип Купен де ла Купери]], [[Анри Декен]], Пол-Емил Детуш, Ашил Девериа, Ежен Девериа, Едм Дибуржал, Жозеф Фердинан Ланкренон, Антонен Мари Моан, Жан Жак Франсоа Монантеј, [[Анри Моние|Анри Бонавантир Моние]], Розали Реноден, [[Јохан Хајнрих Рихтер]], Франсоа Едм Рикоа, Жозеф Никола Робер-Флери и [[Филип Жак ван Бре]].

Во неговите четириесетти години, заради неговата навика да работи ноќе и други претерувања неговата снага ослабнала. Во Салонот од 1812 година ја изложил само *Главата на Богородица* (*Tête de Vierge),* во 1819 година *Пигмалион и Галатеја* покажала дополнителен пад на неговата снага. Во 1824 година, во годината кога ги изработил портретите на Кателино и Боншан, Жироде починал на 9 декември во Париз. На продажбата на неговите дела по неговата смрт, некои од неговите цртежи постигнале огромни цени.
[[Податотека:Cimetière_du_Père_Lachaise_tombe_d'Anne_Louis_Girodet_Trioson.jpg|лево|мини| Гробот во Пер Лашез]]

== Постхумно објавени дела ==
[[Податотека:Girodet_Roman_Louvre_CC182.jpg|мини|Биста на сликарот (1827) од Жан-Батист Роман, Лувр]]
Жироде создал огромно количество илустрации, меѓу кои може да се наведат оние за изданијата на Дидо на делата на [[Вергилиј]] (1798) и [[Жан Расин|Расин]] (1801–1805). Педесет и четири негови дизајни за делата на античкиот грчки поет [[Анакреонт]] биле изгравирани од М.&nbsp;Шатијон. Жиродет користел голем дел од своето време на книжевни состави. Неговата песна *Сликарот* (*Le Peintre)*, заедно со лошите имитации на класичните поети и есеи за *Генијот* (*Le Génie)* и *Благодарност* (*La Grâce)*, биле објавени постхумно во 1829 година, со биографска белешка од неговиот пријател [[Купен де ла Купери]]  Делеклиз, во неговиот *Луј Давид и неговото време*, исто така има краток опис на животот на Жироде.

== Анализа на делата ==
Жироде бил обучен во [[Неокласицизам|неокласичниот]] стил на неговиот учител [[Жак-Луј Давид]], што се гледа во неговиот третман на машкото голо тело и неговото користење на модели од [[Ренесанса|ренесансната]] и [[Антика|класичната антика]]. Сепак, на неколку начини отстапувал од овој стил. Особеностите кои ја означуваат позицијата на Жироде како предвесник на [[Романтизам|романтичното движење]] се веќе очигледни во неговиот *Заспаниот Ендимион* (1791 година, исто таканаречен *Effet de lune* или „Ефект на Месечина“). Иако темата и позата се инспирирани од класичните претходници, дифузното осветлување на Жироде е повеќе театрално и атмосферско. Вреди да се забележи и андрогиниот приказ на заспаниот овчар Ендимион. Овие рани романтични ефекти биле уште позабележителни во неговиот *Осијан* (*Ossian)*, изложен во 1802 година. Жироде ги прикажува неодамна убиените војници на Наполеон кои биле пречекани во [[Валхала]] од измислениот бард Осијан. Сликата е впечатлива поради вклучувањето на фосфоресцентни метеори, пареа сјајност и спектрални протагонисти.

Истиот спој на класични и романтични елементи се забележуваат во Жиродеовите *Данаја* (1799) и *Четири сезони* (*Quatre Saisons),* направени за кралот на Шпанија (повторени за Компиењ), и се покажува во многу мала мера во неговата *Фингал* (збирка Лојхтенберг, Санкт Петербург) направена за [[Наполеон Бонапарт|Наполеон]] во 1802 година. Жироде може да се види овде како ги комбинира аспектите на неговата класична обука и традиционалното образование со нови литературни трендови, популарни научни погледи и целосен интерес за чудното и бизарното. На овој начин неговото дело го најавува подемот на романтичната естетика која ги цени поединечноста, изразот и имагинацијата над придржувањето кон класичните академски претходници.

== Галерија ==
<gallery heights=160px mode=packed>
File:Girodet Brutus 1785.jpg|*Брут ги осудува своит синови на смрт* (*Brutus condamne ses fils à mort*), 1785
File:Jacques-Louis David - Oath of the Horatii - Google Art Project.jpg|*Заклетвата на Хорција* (*Le Serment des Horaces*, копија според [[Заклетвата на Хорациј|Давидов оригинал]]), 1786, [[Уметнички музеј Толедо]], [[Охајо]]
File:Girodet La mort de Tatius.jpg|*Смртта на Татиј* (*La mort de Tatius*), 1788, [[Уметнички музеј во Анже]]
File:Girodet Joseph reconnu par ses frères.JPG|*Јосиф препознаен од своите браќа* (*Joseph reconnu par ses frères*), 1789, [[Национална виша школа за ликовни уметности]], [[Париз]]
File:Anne-Louis Girodet de Roussy-Trioson - Portrait d'une jeunesse.jpg|*Портрет на младост* (*Portrait d'une jeunesse*), , [[Музеј на уметноста на Смитовиот колеџ]], [[Нортхемптон (Масачусетс)]]
File:Longchamp081 Girodet Fravega.jpg|*Портрет на Џузепе Фравега* (*министер* на  [[Лигурска Република|Лигурската Република]] во Париз), 1796, [[Музеј на уметноста во Марсеј]]
File:Benoît Agnès Trioson by Anne-Louis Girodet-Trioson, 1797.jpg|*Беноа-Ањес гледа слики во книга* (*Benoît-Agnès Trioson regardant des figures dans un livre*), 1797, Музеј Жироде, [[Монатаржи]]
File:Anne-Louis Girodet De Roucy-Trioson - Portrait of J. B. Belley, Deputy for Saint-Domingue - WGA09508.jpg|*Портрет на Жан-Батист Беле, 1797, Версај
Image:Girodet-Trioson - Mademoiselle Lange as Venus, 1798.jpg|*[[Ан Франсоаз Елизабет Ланж|Госпожица Ланж]] како Венера*, 1798, Музеј на ликовни уметности, Лајпциг
File:Anne-Louis Girodet de Roussy-Trioson - Portrait of Mlle. Lange as Danae - 69.22 - Minneapolis Institute of Arts.jpg|*[[Портрет на госпоѓица Ланж како Данаја]]*, 1799, Институт на уметноста на Минеаполис, Минесота
Image:The Meeting of Orestes and Hermione.jpg|*Средбата на [[Орест]] и [[Хермиона (митологија)|Хермиона]]*, 
File:Anne-Louis Girodet De Roucy-Trioson - Benoît-Agnes Trioson - WGA09505.jpg|*Беноа-Ањес Триозон*, 1800, Лувр, Париз
Image:Anne-Louis Girodet-Trioson 001.jpg|*[[Осијан]] ги прима душите на француските херои*, , Дворец Малмезон
File:Anne Louis Girodet de Roucy-Trioson - Portrait de Napoleon I (Versailles).jpg|*Наполеон Бонапарт, прв конзул*, Елисејска палата
Image:Anne-Louis Girodet-Trioson 005.jpg|*Портрет на [[Доминик-Жан Ларе]]* (воен хирург во војската на Наполеон), 1804, Лувр
File:Portrait of the Katchef Dahouth, Christian Mameluke, 1804, by Anne-Louis Girodet-Trioson - Art Institute of Chicago - DSC09533.JPG|*Портрет на Качев Даут, христијански мамелук*, 1804, Уметнички институт на Чикаго
Image:Carlo Maria Bonaparte.jpg|*[[Карло Бонапарт]]*(татко на Наполеон Бонапарт), 1806
File:Study for "Portrait of an Indian" MET DP135221.jpg|Студија за *Портрет на Индиец*, , Метрополитен, Њујорк
File:Madame Erneste Bioche de Misery by Anne-Louis Girodet-Trioson.jpg|*Мадам Ернест Биош де Мизери*, 1807, Национална галерија на Канада, Отава
Image:Anne-Louis Girodet-Trioson 006.jpg|*Портрет на [[Франсоа-Рене де Шатобријан|Шатобријан]] како медитира на урнатитените на Рим*, 1808,  Сен Мало
File:Hortense de Beauharnais.jpg|*Портрет на [[Ортанз де Боарне]], кралица на Холандија, жена на кралот Луј Наполеон*, , Државен музеј, Амстердам
File:Anne-Louis Girodet de Roussy-Trioson - Esquisse pour ‚La révolte du Caire‘ (ca. 1809).jpg|Скица за *Бунтот во Каиро*, , Уметнички музеј на Кливленд
File:Anne-Louis Girodet de Roussy-Trioson - La révolte du Caire (ca. 1810).jpg|*Бунтот во Каиро*, масло и мастило на хартија, , Уметнички музеј на Чикаго
Image:Girodet .jpg|*[[Бунтот во Каиро, 21 октомври 1798]]*, 1810
File:Anne-Louis Girodet de Roussy-Trioson - Portrait de Louis-Charles Balzac (1811).jpg|*Портрет на [[Шарл-Луј Балзак]]*, 1811, Уметнички музеј на Далас
File:Napoleon I (by Anne Louis Girodet de Roucy-Trioson).jpg|*Наполеон I облечен за крунисување* (*Napoléon en costume impérial*), , Музеј Боус, Англија
File:Anne-Louis Girodet - Portrait de Prosper de Barante.jpg|*Портрет на [[Проспер де Барант]]*, 1814, Уметнички музеј Роже-Килио, Клермон Феран
File:Anne-Louis Girodet-Trioson - Allegory of Victory, 1814.jpg|*Алегорија на Победата*, , Дворец Компиењ
File:Anne-Louis Girodet-Trioson - Aurora, 1814-15.jpg|*Аурора*, , Дворец де Компиењ
File:Anne-Louis Girodet-Trioson - Minerva between Apollo and Mercury, 1814-15.jpg|*Минерва меѓу Аполон и Мерку*, , Дворец Кампиењ
Image:Cathelineau.jpg|*[[Жак Кателино]], вандејски генералисиумус*, 1816, Уметнички и историски музеј на Шоле
File:Bonchamps.jpg|*Шарл-Мелшиор Артус, маркиз де Боншан*, 1816, Уметнички и историски музеј на Шоле
Image:0 Pygmalion et Galatée - A-L. Girodet - RF 2002-4 - Louvre 2.JPG|*[[Пигмалион (митологија)|Пигмалиот]] и Галатеја*, 1819, Дворец Дампјер
File:Anne-Louis Girodet de Roucy-Trioson - Tête d'une femme dans un turban.jpg|*Женска глава со турбан*, , Ермитаж, Санкт Петербур
File:Girodet Madame Reiset.jpg|*Портрет на седната госпоѓа Реизе*, 1820
Madame Jacques-Louis-Étienne Reizet (Colette-Désirée-Thérèse Godefroy, 1782–1850) MET DP135222.jpg|*Madame Jacques-Louis-Étienne Reizet*, 1823, Метрополитен
File:Jacques-Joseph de Cathelineau.jpg|*Портрет на Жак-Жозеф де Кателино (1787–1832)*, син на *генереласимус*
File:Capaneus – Study called The Blasphemic (Anne-Louis Girodet-Trioson) - Nationalmuseum - 183684.tif|*Капанеј, водач на Седумте против Теба* (*Tête du Blasphémateur*), студија за *Les sept chefs devant Thèbes*, Национален музеј во Стокхолм, Стокхолм
File:François-René de Chateaubriand by Anne-Louis Girodet de Roucy Trioson.jpg|Недатиран портрет на Франсоа-Рене де Шатобријан
File:Girodet - Docteur Trioson montargis.jpg|*Портрет на докторот Триозон му држи лекција по географија на својот син*, недатиран, Музеј Жироде, Монтаржи
File:Anne-Louis Girodet De Roucy-Trioson - Portrait of Joachim Murat - WGA09511.jpg|*Портрет на [[Жоашен Мира]]* (?),Ермитаж


## Наводи

## Надворешни врски
* Miscellaneous works (Art Renewal Center)
* Three portraits by Girodet (*Insecula* encyclopedia)
* Works of Girodet at http://www.the-athenaeum.org

Категорија:Витези на Легијата на честа
Категорија:Погребани на гробиштата „Пер Лашез“
Категорија:Починати во 1824 година
Категорија:Родени во 1767 година
Категорија:Француски сликари
Категорија:Француски романтичари