Џон Мекарти

мини|Џон Мекарти
**Џон Мекарти** (4 септември 1927 - 24 октомври 2011) — американски компјутерски научник и когнитивен научник. Мекарти е еден од основачите на дисциплината вештачка интелигенција. Тој е соавтор на документот што го смислил поимот „вештачка интелигенција“ (AI), го развил семејното јазично програмирање Lisp, значително влијаел врз дизајнот на програмскиот јазик АЛГОЛ, го популаризирал споделувањето на времето, го измислил собирањето ѓубре и бил многу влијателен во раниот развој на АИ.

Поголемиот дел од својата кариера Мекарти го поминал на универзитетот Стенфорд. Тој добил многу признанија и почести, како што е наградата Туринг во 1971 година за неговиот придонес на темата АИ, Националниот медал на науката на САД и наградата Кјото.

## Ран живот и образование
Џон Мекарти е роден во Бостон, Масачусетс, на 4 септември 1927 година, од татко ирски имигрант и мајка имигрант од Еврејка од Литванија, Џон Патрик и Ида (Глат) Мекарти. Семејството било обврзано често да се преселува за време на Големата депресија, сè додека таткото на МекКарти не нашол работа како организатор на Амагамираните работници на облека во Лос Анџелес, Калифорнија. Неговиот татко потекнувал од рибарското село Кроман во округот Кери, Ирска. Неговата мајка починала во 1957 година.

Мекарти бил исклучително интелигентен и го завршил средното училиште во Белмонт две години порано. Мекарти бил прифатен во Калтек во 1944 година.

Мекарти покажал рана способност за математика; за време на тинејџерските години тој предавал математика на колеџ со проучување на учебниците што се користат во блискиот Институт за технологија во Калифорнија (Калтек). Како резултат на тоа, тој бил во можност да ги прескокне првите две години математика на Калтек. Мекарти бил суспендиран од Калтек поради неуспех да посетува курсеви по физичко образование. Потоа служел во американската армија и бил повторно примен, примајќи диплома по математика во 1948 година.

Токму на Калтек присуствувал на предавање на Џон фон Нојман кое ги инспирирало неговите идни потфати.

Мекарти првично завршил постдипломски студии на Калтек пред да се пресели на Универзитетот Принстон. Докторирал математика на Принстон во 1951 година по завршувањето на докторската дисертација, насловена како „Оператори на проекции и парцијални диференцијални равенки“, под надзор на Доналд Ц. Спенсер.

## Академска кариера
По краткорочни назначувања на Универзитетот Принстон и Стенфорд, Мекарти станал асистент на Дартмут во 1955 година.

Една година подоцна, Мекарти се преселил во МИТ како научен соработник во есента 1956 година.

Во 1962 година, Мекарти станал редовен професор на Стенфорд, каде останал до пензионирањето во 2000 година. До крајот на неговите рани денови на МИТ, неговите студенти веќе го нарекувале „чичко Џон“.

Мекарти се залагал за математичка логика за вештачка интелигенција.

## Прилози во компјутерската наука
мини|Мекарти во 2008 година
Џон Мекарти е еден од „основачите“ на вештачката интелигенција, заедно со Алан Тјуринг, Марвин Мински, Ален Њуел и Херберт А. Симон. Мекарти, Мински, Натаниел Рочестер и Клод Шанон го измислиле изразот „вештачка интелигенција“ во предлогот што тие го напишале за познатата конференција Дартмут во летото 1956 година. 

Мекарти го измислил Лисп кон крајот на 1950-тите години. Врз основа на ламблскиот калкулус, Лисп  стана програмски јазик по избор за апликации за АИ по објавувањето во 1960 година.

Во август 1959 година тој предложил употреба на рекурзивни и условни изрази, кои станале дел од АЛГОЛ. Потоа се вклучил во развивање на меѓународни стандарди во програмирање и информатика, како член на Меѓународната федерација за обработка на информации, Работна група за алгоритамски јазици и калкули. 

Околу 1959 година тој ги измислил таканаречените методи за „собирање ѓубре“ за да ги реши проблемите во Лисп.

Во 1966 година, Мекарти и неговиот тим од Стенфорд напишале компјутерска програма со која играле серија шаховски игри со колегите во Советскиот Сојуз. Тимот на Мекарти загубил два натпревари и ремизирал два натпревари.

## Награди и почести

* Награда Туринг од Здружението за компјутерски машини (1971).
* Награда од Кјото (1988).
* Национален медал на науката (САД) во математички, статистички и компјутерски науки (1990).
* Предизвикан како соработник на Музејот за компјутерска историја „за неговото ко-основање на областите на вештачка интелигенција (ВИ) и системи за споделување временски рамки и за големи придонеси во математиката и компјутерските науки“. (1999) 
* Медал Бенџамин Франклин во компјутерска и когнитивна наука од Институтот Франклин (2003).
* Внесен во Куќата на славните на АИ (2011), за „значајниот придонес во областа на АИ и интелигентните системи“. 
* Наречен како еден од хероите за инженерство на Стенфорд во 2012 година.

## Наводи

Категорија:Еврејски атеисти
Категорија:Американски атеисти
Категорија:Професори на Масачусетскиот технолошки институт
Категорија:Професори на Принстонскиот универзитет
Категорија:Апсолвенти на Принстонскиот универзитет
Категорија:Добитници на Тјуринговата награда
Категорија:Луѓе од Бостон
Категорија:Носители на Националниот научен медал
Категорија:Членови на Националната академија на науките на САД
Категорија:Апсолвенти на Калифорнискиот технолошки институт
Категорија:Истражувачи на вештачката интелигенција
Категорија:Американски информатичари
Категорија:Починати во 2011 година
Категорија:Родени во 1927 година