Медицинска информатика

right|thumb|300px|Електронска книшка на пациент од здравствен информациски систем
**Медицинска информатика** (исто така наречена и **информатика за здравствена заштита**, **здравствена информатика**, **информатика за нега**,**клиничка информатика** или **биомедицинска информатика**) е дисциплина во пресекот на информатика, компјутерски науки и здравствена заштита. Таа се занимава со ресурси, уреди и методи потребни за да се оптимизира стекнување, чување, пребарување и употреба на информации во здравството и биомедицина. Алатки за здравствена информатика ги вклучуваат не само компјутери, но исто така клинички упатства, формални медицински терминологии и информатички и комуникациски системи. Се однесува на областите како нега, клиничката нега, стоматологија, фармација, јавно здравство, работна терапија, и (био) медицинските истражувања.

* Меѓународните стандарди за оваа тема се опфатени со ICS 35.240.80 каде ISO 27799:2008 е еден од јадрените компоненти.
* Молекуларна биоинформатичка и клиничка информатика ги опфаќаат во темата транслациона биоинформатика.

## Историја

Светски распространетата употреба на технологија во медицината почнала во почетокот на 1950 година со појавата на компјутерите. Во 1949 година, Gustav Wager ја основал првата професионална организација за информатика во Германија. Предисторијата, историјата и иднината на медицински информации и здравје и информатичката технологија се дискутирани во наводот. Специјализирани катедри и информатички програми за обука започнале во 1960-тите во Франција, Германија, Белгија и Холандија. Медицински информатички истражувачки единици почнаа да се појавуваат во текот на 1970-тите во Полска и во САД. Од тогаш развојот на висококвалитетно здравствено информатичко истражување, образование и инфраструктура е цел на САД и на Европската унија.

Почетните именувања за здравствена информатика вклучуваат медицински компјутери, медицински компјутерски науки, компјутерска медицина, медицинска електронска обработка на податоци, медицински автоматска обработка на податоци, медицинска обработка на информации, медицинска информациона наука, медицинско информатичко инженерство, и медицинска сметачка технологија.

Заедницата на медицинската информатика сè уште расте, тоа во никој случај не значи зрела професија, но се работи во Велика Британија од страна на доброволна регистрација на тело, UK Council of Health Informatics Professions  предложи осум клучни изборни единици во рамките на доменот - управување со информации, знаење за менаџмент, портфолио / програма / проект менаџмент, ИКТ, образованието и истражувањето, клиничка информатика, здравствена евиденција (услуга и бизнис поврзани), компјутерски и информатички менаџмент на услуги. Овие избори ги приспособуваат професионалците и за NHS, во академските институции и комерцијални услуги и решенија на услуги.

Од 1970-тите години најпознато меѓународно координативно тело е Здружението на меѓународна медицинска информатика (IMIA).

### Медицинскa информатика во САД
Иако идејата за користење на компјутери во медицината никнува како технологијата напреднува во почетокот на дваесеттиот век, дури во 1950-тите информатиката направи реално влијание во САД.

Најраното користење на пресметки за медицина е за стоматолошки проекти во 1950-тите во САД Национално биро за стандарди од Роберт Лидлеј.

Следниот чекор во средината на 1950-тите бил за развојот на експертски системи како што се MYCIN и интернист. Во 1965 година, Националната библиотека на медицина почнаа да користат MEDLINE и MEDLARS. Во тоа време, Нил Папалардо, Кертис Мермер, и Роберт Гринс го развија MUMPS (Општата болница во Масачусетс, систем за комунално Мулти-програмирање) во Octo Barnett лабораторија за компјутерски науки во Општата болница во Масачусетс во Бостон. Во 1970-тите и 1980-тите години еден од најчесто користените програмски јазици за клинички апликации. MUMPS оперативен систем се користи за поддршка на MUMPS јазични спецификации. , потомок на овој систем се користи во САД ветерански прашања болнички систем. Соединетите Американски Држави ги имаат најголемите компании ширум здравствениот информатички систем кој вклучува електронска медицинска евиденција, позната како ветерани здравствените информатички системи и технолошка Архитектура (Vista). Графички кориснички интерфејс познат како Компјутеризиран пациентски рекорд систем (CPRS) им овозможува на давателите на здравствени услуги да ги видат и надградат електронската медицинска евиденција на пациентот на било која од над 1.000 здравствени установи на Соединетите Американски Држави.

Во 1970-тите години сè поголем број на комерцијални продавачите почнале да стекнуваат пазарска пракса за управување на системи на електронските медицински досиеја. Иако постојат многу производи, само мал број на здравства користат целосно опремена електронска здравствена евиденција на системи.

Хомер Р. Ворнер, еден од татковците на медицинската информатика, го основал Одделот за медицинска информатика при Универзитетот на Јута во 1968 година. На Американската медицинска асоцијација за информатика (AMIA) има награда која го носи неговото име за примена на информатиката во медицината.

### Медицинска информатика во Велика Британија
Широката историја на компјутери и информатика е објаснета во книгата UK Health Computing : Recollections and reflections, Hayes G, Barnett D (Eds.), BCS (May 2008) од оние кои се активни во оваа област, претежно членови на BCS здравство и нејзините составни групи. Книгата го опишува патот земен како "раниот развој на здравствената информатика" е неорганизиран и карактеристичен. Во почетокот на 1950-тоа бил поттикнат од оние кои се вклучени во NHS финансии и само во почетокот на 1960-тите години со решенија, вклучувајќи ги оние во патологија (1960), радиотерапија (1962), имунизација (1963), а примарната здравствена заштита (1968) се појавуваат. Многу од овие решенија, дури и во почетокот на 1970-тите години беа развиени во куќата од пионерите во областа да ги задоволат нивните барања. Во дел ова се должи на некои области на здравствени услуги (на пример за имунизација и вакцинација на деца), сепак, се обезбедени од страна на локалните власти. Интересно, ова е ситуација за која коалициската влада предложи широко да се врати во 2010 година со инвестициски фондови за стратегија и извонредност: ослободување на NHS (јули 2010); гласи:

"Ние ќе ги ставиме пациентите во срцето на NHS, преку информатичката револуција и поголем избор и контрола" со заеднички одлуки да стане норма: "Не е одлука за мене без мене и пациентите кои имаат пристап до информациите што ги сакаат, да прават избор за нивната заштита. Тие ќе ја зголемат контролата над својата евиденција. "

Овие типови на извештаи ја прикажуваат значајната можност за здравствените информатичари да излезат од позадината и да ја зазема предната линија и улога за поддршка на клиничката пракса и бизнисот на грижа за испорака.

Во Велика Британија компјутерска и информатичка заедница долго одигра клучна улога во меѓународната активност, приклучувајќи ги TC4 на Меѓународната федерација на обработка на информации (1969), кој стана IMIA  (1979). Под покровителство на BCS Health, Кембриџ е домаќин на првата EFMI  Европска Медицинска Информатика (1974) конференција и Лондон бил локација за десеттиот глобален IMIA конгрес (MEDINFO2001).

## Моменталната состојба на медицинска информатика и иницијативи
### Америка
#### Аргентина
Од 1997 година, биомедицинска информатичка група во Буенос Аирес, непрофитна група, ги претставува интересите на широк спектар на клинички и не-клиничките професионалци кои работат во рамките на компјутери и информатика сфера.
Нејзините цели се:
* Промовирање на спроведувањето на компјутерски алатки во здравствената дејност, научни истражувања, здравствената администрација и во сите области поврзани со здравствени науки и биомедицински истражувања.
* Поддршка, промовирање и дистрибуирање на содржински активности поврзани со управувањето на здравствените информации и алатки кои им користат да се промовираат под името на биомедицинска информатика.
* Промовирање на соработка и размена на акции генерирани во областа на биомедицинска информатика и во јавниот и приватниот сектор, национално и меѓународно ниво.
* Да стапите во интеракција со сите научници, признати академски стимулиатори на создавање на нови случаи, кои имаат иста цел и да биде инспириран од истата намена.
* Да ја промовира, организира, спонзорира и да учествува во настани и активности за обука во компјутер и информации и ширење на развојот на настаните во оваа област што би можеле да бидат корисни за членови на тимот и здравствени активности.

Аргентинскиот здравствениот систем е многу хетероген, што го покажуваат и информатичките случувања со хетерогена сцена. Многу приватни здравствени центри имаат развиени системи, како на пример во германската болница во Буенос Аирес, која била една од првите во развојот на електронска здравствена евиденција на системи.

#### Бразил
Првата примена на компјутери за медицината и здравството во Бразил започна околу 1968 година, со инсталација на првите главни во јавните универзитети болници, како и користењето на програмабилни калкулатори во научните истражувачки апликации. Миникомпјутери, како на IBM, 1130 беа инсталирани во неколку универзитети и првите апликации беа развиени за нив, како на пример за попис на болница во Факултетот за медицина на Ribeirao Preto и додадени се фајлови за пациенти, во болница DAS Clínicas da Universidade де Саун Пауло, односно во градовите на Ribeirao Preto и Саун Пауло campi на Универзитетот во Саун Пауло. Во 1970-тите, неколку дигитални корпорации и Хјулит Пакард миникомпјутери биле стекнати за јавни и вооружени сили на болници, а поинтензивно се користи за интензивна нега, кардиологија дијагностика, мониторинг на пациентот и други апликации. Во почетокот на 1980, со доаѓањето на поевтини микрообработувачи, следел голем пораст на компјутерски апликации во здравството и во 1986 година на бразилското општество за медицинска информатика е основана, првиот бразилскиот конгрес за медицинска информатика се одржа и првиот *бразилски весник за медицинска информатика* бил објавен.

#### Канада
Проекти за медицинска информатика во Канада се спроведуваат во провинциите, во различни провинции се создаваат различни системи. Национално федерално финансирана, не-за-профит организација наречена Канадски здравствен Инфовеј била создадена во 2001 година за да се поттикне развојот и усвојување на електронска здравствена евиденција низ Канада. Почнувајќи од 31 декември, 2008 година имало 276 EHR проекти се во тек во Канадските болници, други здравствени установи, аптеки и лаборатории, со инвестициона вредност од $ 1,5 милијарди долари од Канадското здравство Инфовеј.

Провинциски и територијални програми го вклучуваат следново:
***[[е-здравство Онтарио ]]** е создадено како Онтарио провинциска владина агенција во септември 2008 година. Тоа се соочува со одложувања и извршниот директор бил отпуштен во текот на мултимилионски скандал со договори во 2009 година.
***[[Алберта мрежна грижа]]** е создадена во 2003 година од страна на Владата на Алберта. Денес порталот netCARE се користи секојдневно од страна на илјадници лекари. Тој обезбедува пристап до демографски податоци, пропишани / издадени лекови, познати алергии / нетолеранција, имунизации, лабораториски резултати од тестови, дијагностички слики и извештаи, дијабетис регистар и други медицински извештаи. netCARE интерфејс има способности кои се вклучени во електронска медицинска евиденција како производи кои се финансирани од страна на провинциската влада.

#### САД
Во 2004 година САД Одделот за здравство и општествени служби (HHS) формира Канцеларија на Национален координатор за здравје и информатичката технологија (ONCHIT). Мисијата на оваа канцеларија е широко распространување и усвојување на интероперабилна електронска здравствена евиденција (EHRs) во САД во рок од 10 години. Види подобрување на квалитетот на организации за повеќе информации на федералните иницијативи во оваа област.

Сертификација на комисијата за медицинска информатичка технологија (CCHIT), приватна непрофитна група, била финансирана во 2005 година од страна на САД Одделот за здравство и општествени служби за да се развие еден сет на стандарди за електронски здравствени картони (EHR) и поддршка на мрежи и утврдување на продавачи кои ги исполнуваат. Во јули 2006 година CCHIT го објави својот прв список на 22 уверениа на амбуланта EHR за производи, во две различни пораки.

### Европа
Земјите-членки на Европската унија се обврзаа да ги споделуваат своите најдобри практики и искуства за создавање на Европскиот здравствен простор, а со тоа подобрување на пристапот и поквалитетна здравствена заштита во исто време како и стимулирање на раст во ветувачки нови индустриски сектори. Европскиот здравствен акционен план има фундаментална улога во стратегијата на Европската унија. Работата на оваа иницијатива вклучува заеднички пристап помеѓу неколку делови од службите на Комисијата. Европски институт за здравствени рекорди е вклучен во промоција на висок квалитет на системи за електронски здравствени картони во Европската Унија.

#### Велика Британија

Постојат различни модели за медицинска информатика испорачани во секоја од земјите (Англија, Шкотска, Северна Ирска и Велс), но некои тела како UKCHIP (види подолу) Работат за "и за" сите земји и пошироко.

##### Англија
NHS во Англија има договор до неколку продавачи за "NPFIT" национални медицински информатички системи кои првично ја поделија земјата на пет региони за да се обедини со систем за централна електронска медицинска евиденција наречен "’рбет". [16] на проектот, во 2010 година, сериозно доцнел и неговиот обем и дизајн се ревидираа во реално време. Во 2010 година широки консултации беа лансирани како дел од едно пошироко "ослободување на NHS" план. Многу организации и тела (погледнете на нивните сопствени мрежни места, како што повеќето ги направиле нивните одговори јавни во детали за информации) и одговори на консултации и новата стратегија се очекува во вториот квартал на 2011 година. Степенот на компјутеризација во NHS секундарната здравствена заштита е доста висока пред NPfIT и таа програма има несреќно дејство на голема мера го заглавуваат понатамошниот развој на инсталирана база.

Речиси сите општи практики во Англија и Велс се компјутеризирани и пациентите имаат релативно голема компјутеризирана примарна здравствена заштита и клинички записи. Компјутеризацијата е одговорност на поединечните практики и не постои еден единствен, стандардизиран GP систем. Интероперација меѓу примарна и секундарна здравствена заштита на системи е прилично примитивна. Се фокусира на склоп (за поврзување и интеграција) на стандарди. Се надеваме дека ќе се стимулира синергија помеѓу примарна и секундарна здравствена заштита во споделување на потребните информации за поддршка на заштита на поединците.
Шкотска има пристап кон централно поврзување на начин кој е понапреден од англискиот на некој начин. Шкотска има GPASS систем чиј изворен код е сопственост на државата и е контролиран и развиен од страна на NHS Шкотска. GPASS бил прифатен во 1984 година. Тоа е предвидено бесплатно за сите лекари во Шкотска, но се нема најдобро развиено.

##### Велика Британија, Советот за професии во областа медицинска информатика
Во 2002, идејата за професијата во областа медицинска информатика во Велика Британија првпат била објавена, а од 2004 година доброволно се отвори регистарот кој е основан. UK Council for Health Informatics Professions (UKCHIP)  сега има формален Кодекс на професионално однесување, стандарди за изразување на надлежностите кои се користат за влез, потврда на опременост на работа, повторно оценување и личен развој. Во согласност со стандарди изразени од надлежности за професионалци за медицинска информатика и во домен-специфична и генеричка информатика и професионални области. Доследноста се применува во оперативна нега на испорака кај организации, академските институции и комерцијални услуги и решенија за услуги. Во 2011 година, беа воведени алатки за само-оценување за употреба од страна на сите заинтересирани страни. Покрај тоа, принципите и UKCHIP модел се сметаа за меѓународни (како во 2011 година). UKCHIP сертификација се смета за регулаторна цел. Во врска со развој на работната сила, алатки како што се на NHS HI кариераната рамка со што е можно за поединци да ги споредат нивните вештини против типични работни улоги, да се утврди нивното професионално ниво и за работодавците да се спроведе детална анализа на работната сила за да се задоволат новите барања на информатичките стратегии на сите земји.

Акредитација на услугата на организации кои обезбедуваат медицинска информатичка поддршка на NHS оперативни единици вклучува компаративни NHS клубови.

#### Нова насока
Предноста на европската комисија како што е примерот во 5тата Рамка, како и во моментов водените пилот проекти, е за слободен / либерален софтвер со отворен код (слободниот софтвер) за здравствена заштита.

### Азија и Океанија
Во Азија и Австралија-Нов Зеланд, има регионална група наречена Азиска Тихоокеанска асоцијација за медицинска информатика (APAMI) е основана во 1994 година и сега се состои од повеќе од 15 земји-региони во Азија и Тихи Океан.

#### Австралија
Австралискиот колеџ за медицинска информатика (ACHI) е професионална асоцијација за здравствена информатика во регионот Азија-Тихоокеанија. Тоа ги претставува интересите на широк спектар на клинички и не-клиничките професионалци кои работат во рамките на здравствената информатичка сфера преку заложба за квалитет, стандарди и етичка пракса. Основана во 2002 година, ACHI е сè повеќе ценета за идееите за водство, неговите доверливи советници и национални и меѓународни експерти во здравствена информатика. ACHI е академски институционален член на Здружението на меѓународна медицинска информатика (IMIA) и полноправен член на австралискиот Совет на професии.

#### China
#### Хонгконг
Во Хонгконг компјутеризиран пациенски рекорд систем наречен клиничкиот менаџмент систем (CMS) е развиен од страна на болнички органи од 1994 година. Овој систем ги распоредува сите мрежни места на органите (40 болници и клиники 120), и се користи од страна на 30.000 клиничкиот персонал на дневна основа, со дневна трансакција до 2 милиони долари. На сеопфатна евиденција на 7 милиони пациенти се достапни онлајн во електронски пациентски рекорд (EPR), со интегрирани податоци од сите мрежни места. Од 2004 година радиологија на сликата за гледање е додадена на EPR, со кош слики од кој било мрежно место ХА кои се достапни како дел од EPR.

Болниците на Хонгконг посветуваат особено внимание на управување на клинички системи за развој, со влез од неколку стотици лекарите се инкорпорирани преку структуриран процес. Управувачите со здравствениот и информатичкиот сектор во болници во Хонгконг има блиски односи со одделот за информатичката технологија и лекарите за да се развијат здравствени системи на организацијата за поддршка на услугите на сите јавни болници и клиники во регионот.

#### Нов Зеланд
Медицинска информатика се изучува на пет универзитети во Нов Зеланд. Најзрела и основана е Отаго програмата која е понудена за повеќе од една деценија. Медицинска информатика на Нов Зеланд (HINZ) (www.hinz.org.nz ), е национална организација која се залага за здравствена информатика. HINZ организира конференција секоја година и, исто така, објави онлајн весник - Здравствена информатика Преглед Онлајн www.hinz.org.nz/journal .

#### Саудиска Арабија
Здружението Саудиска за здравствени информации (SAHI) е основана во 2006 година да работат под директен надзор на кралот Сауд Бин Абдулазиз на Универзитетот за здравствени науки за да се практикуваат во јавните дејности, развивање на теоретски и применливи знаења и да се обезбедат научни и применливи студии.

## Медицински информатчки закон
*Закон* за медицина и информатика се занимава со правни принципи кои се развиваат и понекогаш се комплексни, како тие се однесуваат на информатичката технологија во врска со здравствените полиња. Тоа се однесува на приватноста, етика и оперативни прашања кои постојано се јавуваат кога се во прашање електронски алатки, информации и медиумите се користат во здравствената заштита. Законот за медицинска информатика  исто така, се однесува на сите работи кои ја вклучуваат информатичката технологија, здравствената заштита и интеракцијата на информации. Таа се занимава со околностите под кои податоците и записите се делат со други области или области кои ја поддржуваат и подобруваат грижата за пациентот.

## Клиничка информатика
Клиничка информатика се занимава со користење на информации во здравствена заштита од лекарите.

Клинички информатичари ја трансформираа здравствената заштита преку анализа, проектирање, имплементација и оценување на информации и комуникациски системи кои ги подобруваат резултатите од поединечното и здравјето на населението, за да се подобри грижата за пациентот како и зајакнување на врската лекар-пациент.
Клиничките информатичари ги користат своите знаења за грижата за пациентот во комбинација со нивното разбирање за информатичките концепти, методи и алатки на здравствена информатика за:

* Оценување на информации и знаење за потребите на здравствените работници и пациентите,
* Карактеризираат, оценуваат и ги насочуваат клиничкте процеси,
* Да се ​​развие, да се спроведе и да се насочиат системи за клиничка одлука и поддршка,
* Да доведе или да учествува во набавка, прилагодување, развој, имплементација, менаџмент, евалуација, како и континуирано подобрување на клинички информативни системи.

Лекарите соработуваат со други здравствени и информатички технолошки професионалци за да се развијат алатки за здравствена информатика со кои се промовира грижата за пациентот дека е безбедно, ефикасно, делотворно, навремено, пациентот е во центарот и е правично.

## Пресметки и медицинска информатика
Пресметки и медицинска информатика е гранка на компјутерски науки која се занимава посебно со пресметковни техники кои се релевантни во здравството. Пресметки и медицинска информатика е, исто така, филијала на здравствена информатика, но е ортогонална и поголем дел од работата се случува во Пресметки и медицинска информатика, бидејќи интерес на компјутерските научници е главно во разбирањето на основните својства на пресметка. Медицината и информатика, од друга страна, првенствено се занимава со разбирање на основните својства на медицината кои овозможуваат интервенција на компјутери. Здравствениот домен дава исклучително широк спектар на проблеми кои може да бидат решени со користење пресметковни техники и компјутерски научници се обидуваат да направат разлика во медицината со проучување на основните принципи на компјутерски науки кои ќе овозможат значајни (во медицината) алгоритми и системи за да се развива. Така, компјутерски научници што работат во Пресметки и медицинска информатика и здравствени научници што работат во медицинската здравствена информатика се комбинираат за да се развијат за следната генерација на здравствените технологии.

Примери на проекти во компјутерската медицина и информатика го вклучуваат COACH проектот.

## Разгледај
### Поврзани концепти
* Bioinformatics
* Continuity of care record (CCR)
* eHealth
* Electronic health record (EHR)
* Electronic medical record (EMR)
* Health information exchange (HIE)
* Health information management (HIM)
* Hospital information system
* Human resources for health (HRH) information system
* Personal health record (PHR)
* Computational health informatics

### Стандарди / рамки и управување
* Health Metrics Network
* HL7
* LOINC
* Omaha System
* openEHR
* SNOMED

### Технологии
* eMix

## Наводи

## Надворешни врски

*
* e-Journal for Health Informatics
* Article about informatics
* UK Council for Health Informatics Professions, its principles, code and standards 
* Healthcare Informatics Magazine
* Willison, Brian. Advancing Meaningful Use: Simplifying Complex Clinical Metrics Through Visual Representation.
* Clinfowiki
* The Informatics Review 
* Global Health Informatics Partnership
* Diabetes Symptoms 

Категорија:Информатика
Категорија:Медицина