Работна терапија

**Работна терапија** (**ерготерапија**) — употребата на проценка и интервенција за развој, обновување или одржување на значајни активности или *професии* на поединци, групи или заедници.  Тоа е здружена здравствена професија која ја вршат работни терапевти и асистенти за работна терапија. Терапевтите често работат со луѓе кои имаат проблеми со менталното здравје, попречености, повреди или оштетувања.

Американската асоцијација за работна терапија го дефинира работниот терапевт како некој кој "им помага на луѓето низ целиот животен век да учествуваат во работи кои тие ги сакаат и им се потребни, преку терапевтската употреба на секојдневни активности. Во вообичаените интервенции за работна терапија влегуваат: помагање на децата со попреченост целосно да учествуваат во училишните и социјалните ситуации, рехабилитација на повреди и обезбедување поддршка за постарите возрасни лица кои доживуваат физички и когнитивни промени. " 

Типично, работните терапевти се стручно, универзитетски образовани лица кои мора да полагаат испит за лиценца, потребна за работа.  Работните терапевти често соработуваат со професионалци во физикална терапија, говорна терапија, аудиологија, нега, социјална работа, клиничка психологија и медицина.

## Историја
Најраните докази за користење на занимања како метод на терапија може да се најдат во античките времиња. Во 100 г. п.н.е., грчкиот лекар Асклепиадес ги третирал пациентите со ментална болест користејќи терапевтски бањи, масажа, вежбање и музика. Подоцна, римскиот Целзиус препишувал музика, патување, разговор и вежбање на своите пациенти. Меѓутоа, во средновековните времиња, употребата на овие интервенции кај лицата со ментални болести била ретка, дури и непостоечка.

Во Европа во 18 век, револуционерите како Филип Пинел и Јохан Кристијан Реил го реформирале болничкиот систем. Наместо ограничувања, нивните институции користеле ригорозни активности за работа. Ова била ерата на морален третман, развиена во Европа за време на ерата на просветителството, каде што лежат корените на работната терапија. Иако била просперитетна во Европа, интересот за реформираното движење флуктуирало во САД во текот на 19 век. Во раните децении на 20 век повторно се појавувало како работна терапија.

### Развој во здравствена професија
мини|300x300пкс|Работна терапија. Изработка на играчки во психијатриска болница. Прва светска војна.
Здравствената професија на работна терапија почнала во раните 1910-ти години како одраз на прогресивната ера. Раните професионалци ги споиле високо ценетите идеали, како што се силната работна етика и важноста на изработката со помош на научни и медицински принципи.  Националното здружение за промоција на работна терапија (NSPOT), сега наречено Американска асоцијација за работна терапија (AOTA), е основано во 1917 година, а професијата работна терапија бела официјално именувана во 1921 година.  Вилијам Раш Дантон, еден од основачите на NSPOT и визионерската фигура во првите децении на професијата, се борела со "грозноста на терминот работна терапија", бидејќи немало "точност на значењето што е се очекува кај научните термини". Други поглавија како што се "работа-лек", "ерго терапија" (ерго што на грчки значи "работа") и "креативни професии" биле дискутирани како замени, но никоја не ја поседувала практиката на работна терапија, со цел да ги опфати на многуте форми на третман што постоеле од почетокот. 
мини|240x240пкс| Работна терапија за време на Првата светска војна: плетените ранети се плетење.
Појавата на работна терапија ги предизвикало ставовите на медицината.  Наместо да се фокусираат само на медицинскиот модел, работните терапевти тврделе дека комбинацијата на социјални, економски и биолошки причини предизвикува дисфункција. Принципите и техниките биле позајмени од многу дисциплини вклучувајќи ги и физикална терапија, нега, психијатрија, рехабилитација, самопомош, ортопедија и социјална работа. Помеѓу 1900 и 1930 година, основачите ја дефинирале областа за пракса и развој на теории за поддршка. До почетокот на 1930-тите години, АОТА имала воспоставено образовни упатства и постапки за акредитација.

## Филозофски основи
Три најчесто споменати филозофски правила на работната терапија се дека занимањето (работата) е неопходно за здравјето, дека нејзините теории се засноваат на холизам и дека нејзините централни компоненти се луѓе, нивните занимања (активности) и средините во кои тие активности се одвиваат.  Сепак, имало некои кои не се согласувале. Мокелин, особено, се залагал за напуштање на идејата за здравје преку работа, бидејќи тој ја прогласил за застарен модел во современиот свет. Исто така, тој ја довел во прашање соодветноста на застапувањето на холизмот кога практиката ретко го поддржува.  Некои вредности формулирани од Американската асоцијација за професионална терапија се критикувани како терапевтски центрични и не ја одразуваат модерната реалност на мултикултурната практика.

Во последно време практикантите на работна терапија се соочуваат со предизвикот да размислуваат пошироко за потенцијалниот обем на професијата и да го прошират, со цел да вклучат работа со групи кои се соочуваат со професионални неправди кои произлегуваат од други извори освен од попреченост.  Примери за нови области на пракса ќе вклучуваат терапевти кои работат со бегалци, деца кои се соочуваат со дебелина, и луѓе кои се соочуваат со бездомништво.

## Рамки за пракса
Работниот терапевт работи систематски со клиентот преку низа на акции што се нарекуваат процес на професионална терапија. Постојат неколку верзии на овој процес како што е опишано од бројни научници. Сите рамки за пракса вклучуваат компоненти на евалуација (или проценка), интервенција и резултати.  Овој процес обезбедува рамка преку која работните терапевти помагаат и придонесуваат за промовирање на здравјето и обезбедува структура и доследност меѓу терапевтите.

Рамката за практика на работната терапија (РПРТ) е основата на работната терапија во САД. РПРТ рамката е поделена на два дела: домен и процес. Доменот ги опфаќа животната средина, факторите на пациентите, како што се мотивацијата на поединецот, здравствениот статус и статусот на вршење на професионални задачи. Доменот ја разгледува целосната слика со цел да му помогне на работниот терапевт околу дијагностицирање и лечење на пациентот. Процесот е дејствување на терапевтот со спроведување на план и стратегија за лекување на пациентот.

Канадскиот модел за централизирано овозможување на клиентите (КМЦК) го прифаќа работното оспособување како основа на работната терапија  и Канадската рамка за пракса (КРП)  како основен процес на оспособување во Канада. Канадската рамка за пракса (КРП)  има осум акциони точки и три контекстуални елементи и тоа: поставување, евалуација, договарање за објективен план, спроведување на планот, следење/менување и евалуација на исходот. Централниот елемент на овој процес модел е фокусот на идентификување на клиентите и терапевтите сили и ресурси пред да се развијат резултатите и акциониот план.

## Професии
Според Американската асоцијација за работна терапија (ААРТ): Домен и процес, 3-то издание (РПРТ-3), професијата е дефинирана како секој вид на значајна активност со која поединецот се ангажира за да се искористи времето. Овие занимања можат да бидат ориентирани кон целта, ориентирани кон задача, наменски, културно релевантни, специфични, поединечно приспособени и/или ориентирани кон заедницата, во зависност од нивните вредности, верувања, контекст и околина. Следниве примери на такви занимања:

* Активности на секојдневниот живот (АСЖ)  
** РПРТ-3 ги дефинира АСЖ како секојдневни активности потребни за да се грижат за себе, кои се корисни за здравјето и благосостојбата. 
*** • Примери за АСЖ вклучуваат: капење, туширање, тоалети, облекување, јадење, хранење, функционална подвижност, лична хигиена и сексуална активност.
* Инструментални активности на секојдневниот живот (ИАСЖs)  
** o РПРТ-3 ги дефинира ИАСЖ како секојдневни активности кои "го поддржуваат секојдневниот живот во домот и заедницата, често бараат покомплексни интеракции од оние што се користат во АСЖ". 
*** • Примери на ИАСЖ вклучуваат: Заштита на другите, заштита на миленичиња, одгледување на деца, возење и подвижност во заедницата, финансиски менаџмент, здравствен менаџмент и одржување, домашни претпријатија и менаџмент, подготовка и чистење на оброци, користење на лекови, безбедност и одржување во итни случаи, пазарење.
* Одмор и спиење  
** o РПРТ-3 го дефинира одморот и спиењето како "активности поврзани со одмор и спиење за поддршка на здрав и активен ангажман во други занимања". 
*** • Примери за одмор и спиење се: одмор, подготовка за спиење и учество во сон 
* Образование  
** o РПРТ-3 го дефинира образованието како активности кои се потребни за поддршка во учење, учеството и пристапноста во рамки на образовната средина. 
*** • Примери за образование се: учество во формално образование, неформални лични образовни потреби или истражување на интереси (надвор од формалното образование) и неформално учество во личното образование. 
* Работа  
** o Заинтересираност за вработување и цели 
*** • РПРТ-3 ги наведува Моси(1996, стр. 423) за тоа како поединецот ги избира работните можности според нивните желби, можни ограничувања и средства.
** o Побарувања за вработување 
*** • РПРТ-3 го дефинира овој аспект на работа како можност за застапување за себеси, со комплетирање, поднесување и преглед на материјали за апликација. Примери за тоа се: подготовка за интервјуа, за чинот на учество во интервју.
** o Перформанси на работа 
*** • РПРТ-3 го дефинира овој аспект од работата како индивидуалец кој ја извршува својата работа. Примери за тоа се: начинот на кој лицето ги извршува своите работни барања, односно работните вештини, работните обрасци, управувањето со времето, интеракциите и односите со соработниците/менаџерите/клиентите, надзорот, производството, иницијацијата итн.
** o Подготовка за пензионирањето 
*** • РПРТ-3 го дефинира овој аспект на работа како поединецот се прилагодува на нивната нова улога која вклучува професионални интереси и можности и можности за поединци да развиваат и да ги зајакнуваат интересите и вештините.
** o Волонтерско истражување 
*** • РПРТ-3 го дефинира како можност за поединецот да открие причини во заедницата, организации или можности со  кои тие можат да можат да учествуваат без плати и  кои ги задоволуваат нивните лични интереси, вештини, локација
* Играње  
** • Истражување на игра 
*** • РПРТ-3 го дефинира овој аспект на работа како можност за поединецот да открие причини во заедницата, организации или можности во кои тие можат да можат да учествуваат без плати кои ги задоволуваат нивните лични интереси, вештини, локација
** o Учество во игра 
*** • РПРТ-3 го дефинира овој аспект на игра како учество на поединецот во избраниот метод на игра.  Како поединецот е способна да ја балансира игра со нивните други занимања.  Оваа област исто така се осврнува на тоа како едно лице ги собира потребните компоненти за играње и соодветно ја користи опремата.
* • Слободно време  
** o Слободно истражување 
*** • РПРТ-3 го идентификува делот од слободното време кое се користи за идентификација на интереси, вештини и активности на поединецот.
** o Учество во слободното време 
*** • РПРТ-3 го идентификува делот од слободното време како активности на поединци во планирањето и учество во соодветни забавни активности.
* • Социјално учество  
** o Заедница 
*** • РПРТ-3 го дефинира социјално учество како успешна интеракција со групни активности (т.е. соседство, работно место, училиште, религија или духовна група).
** o Семејство 
*** • РПРТ-3 го цитира Mosey (1996 стр. 340) и го дефинира овој аспект на општествено учество како успешна интеракција во фамилијата.
** o Пер, пријател 
*** • РПРТ-3 го дефинира овој аспект на општественото учество како карактеристични нивоа на интеракција и блискост што може да вклучи ангажирање во саканата сексуална активност.

## Области на пракса
Широкиот спектар на ОТ практики го отежнува категоризирањето на областите на пракса, особено со оглед на различните здравствени системи на глобално ниво.  Во овој дел се користи категоризација од Американската асоцијација за работна терапија .

### Деца и млади
мини|Платформа со гума што се користи за време на работната терапија со деца
Работните терапевти работат со доенчиња, мали деца, деца и млади и нивните семејства во различни средини, вклучувајќи училишта, клиники и домови.  работните терапевти им помагаат на децата и на нивните родители да изградат вештини кои им овозможуваат да учествуваат во значајни активности., во кои влегуваат: хранење, играње, дружење и посетување училиште .

### Ментално здравје
Менталното здравје и моралниот третман биле основа на работната терапија.  Според Светската здравствена организација, менталните заболувања се една од најбрзо растечките форми на попреченост.  ОТ се фокусираат на превенција и третман на менталните болести кај сите популации.  Во САД, воениот персонал и ветераните се популации кои можат да имаат корист од работна терапија, иако во моментот не спаѓаат.

### Рехабилитација на возрасни
Работните терапевти ја укажуваат потреба од рехабилитација по повреда или оштетување. Кога планираат третман, работните терапевти ги третираат физичките, когнитивните, психосоцијалните и еколошките потреби кои се вклучени во возрасните популации во разни услови.

## Наводи