open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Колбе-Шмитова реакција

**Колбе-Шмитова реакција** или **Колбеев процес** (именувана според Херман Колбе и Рудолф Шмит) е карбоксилациона хемиска реакција која настанува при затоплување на натриум феноксид (натриумова сол на фенол) со јаглерод диоксид во услови на висок притисок (100 atm, 125 <sup>o</sup>C), а потоа производот се обработува со сулфурна киселина. Конечниот производ е ароматична хидроксилна киселина, позната како салицилна киселина (од која се прави аспирин).
центар|500x500пкс|The Kolbe–Schmitt reaction
Доколку се користи калиум хидроксид, се добива 4-хидроксибензојна киселина—битен реагенс во производството на широката класа парабени позната под името биоциди, т.е. средства за лична хигиена.

Истата методологија се користи при индустриска синтеза на 3-хидрокси-2-нафтолна киселина. Региохемија на оваа реакција е осетлива на температурни разлики.

## Наводи

Категорија:Хемиски реакции
Категорија:Хемиски процеси
Категорија:Производствени процеси
Категорија:Именувани реакции
Категорија:Реакции што создаваат јаглеродно-јаглеродни врски
Суперкритична течност

десно|мини|290x290пкс|Состојбите на јаглерод диоксид со оски на притисок-температура.
**Суперкритична течност** (**СКТ**) е било која супстанца на температура и притисок над нејзината критична точка, каде не се разликуваат посебни течна и гасовита состојба. Таа може да ефузира низ цврсти тела како гас и да раствори материја како течност. Близу критичната точка, мали промени во притисокот и температурата придонесуваат до големи промени во густината на суперкритичната течност, па многу нејзини својства може лесно да се подесат. Понекогаш многу компресираните течности, кога притисокот е над критичната точка, но температурата е субкритична, исто така се нарекуваат суперкритични течности.

Суперкритичните течности природно се наоѓаат во атмосферите на гасовитите џинови Јупитер и Сатурн, а веројатно и во тие на ледените џинови Уран и Нептун. Многу индустриски и лабораториски процеси ги користат како замена за органски растворувачи. Јаглерод диоксид и вода се најчесто користените суперкритични течности во процеси како декафеинезација и производство на електрична енергија.

## Наводи

Категорија:Состојби на материјата
Категорија:Течности
Категорија:Термодинамика
Категорија:Критични појави
Аерогел

десно|мини|Парче аерогел во дланка.
**Аерогелот** е синтетички, порозен, ултралесен материјал изведен од гел во кој течната состојка на гелот е целосно заменета со гас. Тој претставува цврсто тело со многу ниска густина и мала топлинска спроводливост. Уште е познат и како **замрзнат чад**, **цврст чад**, **цврст воздух**, **цврст облак** или **син чад**, поради полупроѕирната призрачна природа и начинот на кој светлината се расејува во материјалот. Силициумскиот аерогелови на допир е како нежен стиропор, додека полимерските аерогелови повеќе изгледаат на цврста пена. Аерогеловите може да се направат од многу различни соединенија.

Првиот аерогел бил создаден во 1931 година од Семјуел Стивенс Кистлер, како резултат на кладба со Чарлс Лернед за тоа кој ќе успее да ја замени течноста во желе со гас без да предизвика собирање.

Аерогеловите се произведуваат со екстрактирање на течната состојка од гелот преку суперкритично сушење. Овој процес дозволува течноста да се исуши бавно и не дозволува матрицата на цврстиот материјал да се распадне поради капиларни појави, како што е случајот при обично испарување. Првите аерогелови се произведувале од силикагелови. Кистлер развил методика која ја употребил да призведе аерогелови од алуминиум оксид, хром (III) оксид и калај диоксид. Јаглеродните аерогелови за првпат биле развиени во доцните 1980-ти.

Аерогел не е единствен материјал со дадена хемиска формула. Напротив, поимот се користи за група материјали со дадена геометриска структура.

## Наводи

Категорија:Материјали
Категорија:Нови технологии
Ал Саид (јахта)

***Ал Саид*** е луксузна јахта во сопственост на султанот на Оман. Јахтата била нарачана да биде направена во 2006 година, од страна на Лирсен. Бродот бил со кодовно име „Проект Сончоглед“ за време на изградбата. *Ал Саид* бил пуштен од бродоградилиштето Лирсен, во септември 2007 година и во моментот на нејзиното лансирање, таа била втора најдолга јахта во светот. Јахтата била завршена во наредните месеци и била предадена на нејзините сопственици во 2008 година. 

## Наводи

Категорија:Јахти
Суперкуп на Италија 1997

**Суперкупот на Италија за 1997 година** било 10-тото издание на Суперкупот на Италија, традиционален фудбалски натпревар во кој се среќаваат победниците од претходната сезона во Серија А и Купот на Италија. Екипата на  се квалификувала за натпреварот како шампион на Серија А 1996-1997, додека  како освојувач на Купот на Италија 1996-1997.

За Јувентус ова било трето учество во Суперкупот на Италија, после поразот во 1990 и победата во 1995, додека за Виченца претставувало дебитантско учество во ова натпреварување.

Јувентус го освоил ова издание на Суперкупот на Италија победувајќи ја Виченца со 3-0 со два гола на Филипо Инѕаги и еден на Антонио Конте, освојувајќи ја својата втора титула во суперкупот.

## Натпреварот
### Прегед на натпреварот

### Детали од натпреварот

} || 
|-
|FW ||**16** ||  Никола Аморузо 
|-
|colspan=4|**Тренер:**
|-
|colspan="4"| Марчело Липи
|}
|valign="top"|
|valign="top" width="50%"|
}
|-
|CB ||**24** || Рикардо Каналс
|-
|LB ||**3** || Франческо Коко
|-
|RM ||**7**|| Марко Шенарди
|-
|CM ||**4**|| Доменико Ди Карло 
|-
|CM ||**6**|| Роберто Баронио  || || 
|-
|LM ||**15**|| Масимо Амброзини
|-
|AM ||**23** || Габриеле Амбросети || || 
|-
|CF ||**9**|| Пасквале Луизо || || 
|-
|colspan=4|**Замени:**
|-
|GK ||**1**|| Лука Мондини
|-
|MF ||**13** || Лука Фирмани
|-
|MF ||**14** || Ламберто Ѕаули || || 
|-
|MF ||**16**|| Масимо Бегето || || 
|-
|FW ||**11**|| Алесандро Јануци
|-
|FW ||**19**|| Марсело Отеро || || 
|-
|FW ||**20**|| Артуро Ди Наполи
|-
|colspan=4|**Тренер:**
|-
|colspan="4"| Франческо Гвидолин
|-
|}
|}

## Екипа победник


**[[ФК Јувентус|Јувентус]]***Победник на Суперкупот на Италија 1997***2. титула**

## Надворешни врски
*

1997
Суперкуп на Италија 1997
Суперкуп на Италија 1997
Суперкритичен јаглерод диоксид

мини|300п|Дијаграм на состојбите на јаглерод диоксид со оски на температура-притисок.
**Суперкритичен јаглерод диоксид** (**scCO<sub>2</sub>**) — флуидна состојба на јаглерод диоксидот во која тој е над своите критична температура и критичен притисок.

Јаглерод диоксидот се однесува како гас во воздухот на стандардни температура и притисок (СТП) или како цврсто тело познато како сув мраз кога е замрзнат. Ако температурата и притисокот се зголемат од СТП до услови над критичната точка за јаглерод диоксид, супстанцијата постанува помеѓу течност и гас. Поточно се однесува како суперкритичен флуид над својата критична температура (304,13 К, 31,0 <sup>о</sup>С) и критичен притисок (7,3773 MPa, 72,8 atm), ширејќи се да го наполни садот како гас, но имајќи висока густина како таа на течност.

Суперкритичниот  е значаен индустриски растворувач поради неговата улога во хемиска екстракција и неговите незначајни токсичност и влијание на животната средина. Релативно ниската температура на процесот и стабилноста на јаглерод диоксидот дозволуваат голем број соединенија да бидат екстрактирани без значајни оштетувања или денатурација. Овој процес дозволува селективна екстракција бидејќи растворливоста на соединенијата во scCO2 се менува со притисокот на процесот.

## Наводи

Категорија:Јаглерод диоксид
Категорија:Индустриски гасови
Адонис (брод од 1874 година)

***Адонис*** бил дрвена бригантина изградена на Џервисовиот Залив, Нов Јужен Велс. Таа била потоната на 22 декември 1889 година, на околу 24 км јужно од Крауди Хед, кога таа протекувала додека носела јаглен помеѓу Волонгонг и реката Ричмонд.

Категорија:Бродови
Банана чамец

[мини| Банана брод, Варадеро, [Куба ]]
**Банана чамецот** (или **водена** **санка**), е без сила, надувувачки рекреативен брод што треба да се влече. Различни модели обично сместуваат три до десет возачи што седат на поголема, главна цевка и ги потпираат нозете на две странични крилни цевки кои го стабилизираат бродот. Главната цевка е често жолта и во форма на банана. Некои модели имаат две главни цевки. 

## Поврзано
Пронаоѓачот на чамецот со банана бил Волтер Камакау Наполеон во 1971 година, од Сан Диего, Калифорнија. 

## Наводи

Категорија:Чамци
Три животи и само една смрт

**Три животи и само една смрт** (француски: *Trois vies et une seule mort*) - француски филм од 1996 година, во режија на Раул Руиз, кој е автор и на сценариото заедно со Паскал Боницер. Главните улоги ги играат: Марчело Мастројани, Ана Галјена, Мелвил Пупо, Кјара Мастројани, Мариса Паредес, Ариел Домбасле, Лу Кастел итн. Ова е последниот филм во кој глумел Марчело Мастројани.

## Синопсис
Во филмот се раскажуваат неколку приказни кои се меѓусебно порвзани. Во првата приказна, сопругот на Марија (ја игра Паредес) излегува надвор и запознава непознат стар човек, кој му плаќа пари за да поразговара со него. Непознатиот се претставува како Матео Страно (го игра Мастројани), поранешниот сопруг на Марија. Матео го убива сопругот на Марија, а потоа, како ништо да не се случило, влегува во куќата на Марија, која веднаш го прифаќа. Во втората приказна, професорот Жорж Викерс (го игра Мастројани) заминува на Сорбона каде треба да одржи предавање, но наеднаш се предомислува, излегува на улица и почнува да живее како питач. Од непознати причини, сите луѓе му даваат пари, така што другите љубоморни питачи го напаѓаат. Нему му помага проститутката Тања (ја игра Галјена) и тие се спријателуваат. Набргу, умира мајка му на професорот и тој и Тања се вселуваат во неговиот стан. Сепак, по некое време, тој повторно станува питач, а во меѓувреме открива дека тања била успешна деловна жена која сопругот ја натерал да се занимава со проституција. Во третата приказна, Мартин (го игра Пупо) и Сесил (ја игра Кјара Мастројани) се млад пар на кои непознат човек редовно има испраќа пари, а исто така им помага да најдат работа. Еден ден, тие добиваат вест дека непознатиот добротвор умрел и во наследство им го оставил дворецот во близината на Париз. Тие се вселуваат во дворецот во кој се наоѓа стариот батлер (го игра Мастројани). Батлерот им кажува дека тој е нивниот добротвор и бара да му го дадат новороденчето кое го остава пред влезот на станот на Марија. Во последната приказна, стопанственикот Лик Аламан (го игра Мастројани) ја напушта својата сопруга Хелена (ја игра Домбасел), а потоа ги посетува Марија, Тања, Хелена и Сесил при што се однесува необично, како во него истовремено да се содржат професорот Викерс, батлерот и Матео. Најпосле, тој се среќава со детето Карлос, кое му дава револвер, а потоа оди во ресторан каде се среќава со Сесил, Хелена, Марија и Тања и меѓу нив почнува вооружена престрелка. Откако го напушта ресторанот, тој пак се среќава со детето и со него се упатува кон кејот на Сена.

## Наводи

Категорија:Француски филмови
Категорија:Португалски филмови
Категорија:Филмови од 1996 година
Категорија:Филмски комедии
Категорија:Филмови на француски јазик
Категорија:Филмови на Раул Руиз
Категорија:Филмови со Марчело Мастројани
Категорија:Филмови со Ана Галјена
Категорија:Филмови со Мариса Паредес
Категорија:Филмови со Лу Кастел
Категорија:Филмови со Кјара Мастројани
Категорија:Филмови со Мелвил Пупо
Категорија:Филмови чие дејствие се одвива во Париз
Категорија:Надреалистички филмови
Gerridae

**Gerridae** е семејство на инсекти од редот Hemiptera, попознати како **газивода**. Во согласност со класификацијата на Gerridae како инсекти од подредот Heteroptera, тие имаат уста еволуирани за касање и цицање, и се разликуваат со тоа што имаат необична способност да одат на вода. Тие се анатомски изградени за водата да може да ја издржи нивната тежина, овозможувајќи им да одат на површината на водата. Како резултат, може да се најдат присутни во голем број езера и реки. Опишани се над 1.700 видови Gerridae, од кои 10% се морски.

Додека 90% од Gerridae се инсекти во слатководните реки, езера, итн., океанските *Halobates* го прават семејството прилично исклучително меѓу инсектите. Родот *Halobates* првпат било подлабоко проучен меѓу 1822 и 1883 година кога Бучанан-Вајт насобрал неколку различни видови за време на експедицијата „Челинџер“. Истовремено, Ешолц открил три видови на Gerridae, привлекувајќи внимание кон видовите на Gerridae, иако малку од нивната биологија била позната. Оттогаш, Gerridae се изучуваат континуирано заради нивната можност да одат на вода и нивните уникатни социјални одлики. Мали Gerridae често биле грешени со другите инсекти што живеат близу до вода, Veliidae. Најконзистентна одлика што се користи за раздвојување на овие две семејства се разликите во внатрешните гениталии. Но бидејќи за да се испитаат внатрешните гениталии потребна е специфична обука и алатки, скоро е невозможно да се разликуваат со надворешен изглед. Треба да се проучат нивните живеалишта и однесување за правилно да се разликуваат без да се погледне во нивната специфична анатомија .

## Опис

Семејството Gerridae е физички карактеризирано со повлечени предкапични канџи и издолжени нозе и тело.

Семејстовот Gerridae имаат мали влакненца со повеќе од илјада микровлакна на мм. Целото тело е покриено со овие влакна, обезбедувајќи ја отпорноста на прскањата или капките на вода. Овие влакна ја одвраќаат водата, спречувајќи капки да тежат по телото.

### Големина
Тие вообичаено се мали инсекти со долги нозе и должината на телото на повеќето видови е меѓу 2 и 12 мм. Неколку се меѓу 12 и 25 мм. Меѓу раширените родови, *Aquarius* од Северната полутопка ги вклучува најголемите видови, генерално надминувајќи 12 мм, барем кај женките, а најголемиот вид има просек од околу 24 мм. Женките вообичаено се просечно поголеми од машките од сопствениот вид,  но тоа е обратно кај најголемиот вид, релативно слабо познатите *Gigantometra* кои живеат на потоците во северниот дел на Виетнам и соседниот јужен дел од Кина. Обично достигнува должина на тело од околу 36 мм кај мажјаци без крилја и 32 мм кај крилестите женки (крилести машки, сепак, се само маргинално поголеми од женките). Кај овој вид секоја средна и задна нога може да надмине 10 см.

## Наводи

## Надворешни врски

* 
* Large format pictures: winged and wingless varieties
* Row, Row, Row Your Bug
* Video of water strider movements
* Video of Pond Skaters (Gerris lacustris) in Wales, U.K.

Категорија:Инсекти
Болва

**Болвата**, вообичаеното име за редот **Siphonaptera**, опфаќа 2.500 видови мали безлетни инсекти кои преживуваат како надворешни паразити на цицачи и птици. Болвите живеат од конзумирање на крв или хематофагија од нивните домаќини. Возрасните болви се големи околу 3 мм во должина, вообичаено се кафеави, и имаат тела кои се рамни и тесни, поради што можат да се движат низ крзното или пердувите на нивните домаќини. Им недостасуваат крилја, но имаат силни канџи, поради што тешко се отстрануваат, имаат уста прилагодена за бодење на кожата и цицање крв, а задните нозе се крајно добро прилагодени за скокање. Тие се во можност да скокаат на оддалеченост од околу 50 пати од нивната телесна должина. Ларвите на болвите се црвовидни без екстремитети; тие можат да џвакаат и да се хранат со органски остатоци оставени на кожата на нивниот домаќин.

Болвите се најтесно поврзани со инсектите од редот Mecoptera. Болвите се појавиле во почетокот на периодот Креда, најверојатно како ектопаразити на цицачите, пред да се преселат во другите групи, вклучително и птиците. Секој вид болва е повеќе или помалку специјалист во однос на животинскиот вид домаќин: многу видови никогаш не доаѓаат на кој било друг домаќин, иако некои се помалку селективни. Некои семејства на болви се ексклузивни за единствена група домаќин; на пример, Malacopsyllidae се наоѓаат само на армадило, Ischnopsyllidae само на лилјаци, и други.

За разлика од другите инсекит, болвите немаат фасетно око, туку едноставни очи со биконвексни леќи, а некои видови немаат очи воопшто. Нивните тела се сплескани, поради што можат лесно да се движат низ крзно или пердуви.

Ориенталната болва на стаорец, *Xenopsylla cheopis*, е вектор на *Yersinia pestis*, бактерија што предизвикува бубонска чума. Болеста се шири кај луѓето преку глодачи, како што е црниот стаорец, кои биле каснати од заразени болви. Големи епидемии ја вклучиле и Чумата на Јустинијан, околу 540 г. и црната смрт, околу 1350 година, од кои и двете убиле значителен дел од светската популација.

Болвите се појавуваат во човечката култура во такви разновидни форми како циркус на болви, песни како еротска песна на Џон Дон, *Болвата*, музички дела, како што е Модест Мусоргски, и филм на Чарли Чаплин.

## Наводи

## Надворешни врски

* 
*
*Parasitic Insects, Mites and Ticks: Genera of Medical and Veterinary Importance

Категорија:Болви
Pemphredoninae

Потсемејството **Pempredoninae**, е голема група во семејството на оси Crabronidae, со над 1000 видови. Во минатото, ова потсемејство било сметано за семејство. Во некои поскори филогенетски анализи, една од подплемињата во оваа група била забележана како сестринската на натсемејството Apoidea, и била именувана семејство Ammoplanidae заедно со Pemphredonidae и Psenidae за семејствата да останат монофилетични.

Под-семејството се состои од солитарни, паразитоидни оси, од кои секој род има свои посебни и постојани преференции на плен.Возрасните женски единки копаат тунели во земјата или во растителни материјал за гнездо.

Како и со сите други оси од фамилијата Sphecidae, ларвите се месојадни; женките ловат плен на кој ги положуваат своите јајца, масовно обезбедувајќи храна за ларвите по нивно раѓање од јајцето со парализиран жив плен.

## Поделби
Во повеќето класификации, Pemphredoninae се поделени на четири племиња: Entomosericini, Odontosphecini, Psenini, и Pemphredonini; од кои последниот досега има најголем број видови. Примарната разлика помеѓу Psenini и Pemphredonini е дека Psenini имаат преткрило со три субмаргинални ќелии, додека Pemphredonini никогаш немале повеќе од две подмаргинални ќелии. Неодамнешните класификации го третираат Psenidae (влучувајќи ги Odontosphecini) како друга, сестринска фамилија на новата фамилија Ammoplanidae, додека Pemphredonidae (освен Ammoplanina) се смета за сестринска на Philanthidae.

## Фосили
Две фосилизирани оси од Велд Клеј.

## Наводи

## Литература

* Bohart, R. M. and Menke, A. S. (1976) *Sphecid Wasps of the World: a Generic Revision*  University of California Press, Berkeley, California,  Google books
* Simon-Thomas,  R. T. and Bohart, R. M. (1998) *A recapitulation of errata and omissions to Sphecid wasps of the world, a generic revision, by R.M. Bohart & A.S. Menke* Instituut voor Systematiek en Populatiebiologie, University of Amsterdam, Amsterdam, 

## Надворешни врски

* „Pemphredoninae Dahlbom, 1835“ „ ''ИТИС Извештај'' 
* Фотографии „Под-семејство Pemphredoninae - Aphid Wasps“ ''Водич за грешки'' 
* Фотографии „Пемфредонина“ ''Фликр''

Категорија:Инсекти
Ampulicidae

**Ampulicidae**, или **лебарки оси**, е мало (околу 170 видови), првенствено тропско семејство на sphecoid оси, од кои сите користат разни лебарки како плен за нивните ларви. Тие имаат тенденција да имаат издолжени вилици, силно насадени абдомени и длабоки жлебови на градниот кош. Многумина се прилично слични на мравки, иако некои се сини или зелени.

Повеќето видови ја боцкаат лебарката повеќе од еднаш и на специфичен начин. Првиот убод е насочен кон нервните ганглии во градниот кош на лебарката, привремено парализирајќи ја жртвата неколку минути - повеќе од доволно време за осата да ја боцне уште еднаш. Второто боцкање е насочено во регион на мозокот на лебарката што го контролира рефлексот за бегство, меѓу друго. Кога лебарката се опорави од првото боцкање, не се обидува да избега. Осата ги отсекува антените на лебарката со нејзините мандибули и пие дел од хемолимфата пред да ја довлече лебарката со исечените антени за да ја донесе до своето гнездо, каде ќе ги неси јајцата. Ларвата оса се храни со се-уште живата лебарка.

## Класификација
Класификацијата на Ampulicidae го следи Каталогот на Sphecidae од Војќех Ј. Пулавски, од Калифорниската академија на науките:

Ampulicinae

* Ampulicini
** *[[Ampulex]]* – 132 видови, ги има во цел свет
** *[[Trirogma]]* – 7 видови од Азија

Dolichurinae

* Aphelotomini
** *[[Aphelotoma]]* – 8 видови од Австралија
** *[[Riekefella]]* – 1 вид од Австралија
* Dolichurini
** *[[Dolichurus]]* – 50 видови, ги има во цел свет
** *[[Paradolichurus]]* – 4 видови од Нов Свет

## Наводи

Категорија:Оси
Crabroninae

Под-семејството **Crabroninae** *(оси копачи)* е најразновидната група во семејството оси, Crabronidae, која содржи над 110 родови и 4.800 досега опишани видови.  Под-семејството се состои од осамени, грабливи оси. Возрасните женски единки од многу групи копаат тунели во земјата за гнездо, но други користат различни техники, вклучително и изградба на гнездо од кал (на пр. *Trypoxylon politum*).

Како и со сите други sphecoid оси, ларвите се месојадни; женските единки ловат плен на кој ќе ги положат своите јајца, снабдувајќи ги ларвите со парализиран, жив плен кога ќе се родат. 
лево|мини| ''Trypoxylon collinum''

## Наводи

}}

Категорија:Оси
Полона Ловшин

**Полона Ловшин** — словенечка сликарка и илустраторка, родена е на 10 јуни 1973 во Љубљана, СФРЈ денес Словенија.

## Животопис
Дипломирала сликарство на Академијата за ликовна уметност во Љубљана во класата на истакнатиот словенечки уметник Херман Гвардјанчич.

Со илустрации на книги, списанија, сликовници, започнала да се занимава од 1990 година. 
Соработувала со издавачката куќа „Младинска книга“ како и со списанијата: „Змајче“, „Цицидо“, „Цицибан“, „Кекец“, воедно илустрирајќи голем број учебници и сликовници.

Илустрацииите за сликовницата „Бобек и барчица“, биле номинирани за најдобри и оригинални сликарски решенија на сликовница и книга за деца во Словенија за 2004 година.

Во 2006 година година ја добила наградата за најдобро илустрирана детска книга во Словенија за сликовницата „Медо ја решава збунетоста сета“.

Ловшин во континуитет соработува со истакнати странски издавачки куќи: Пан Макмилан, „Пингвин“ и „Темплар“.

Нејзиното творештво е претставувано на Саемот на книгата (секоја година во Љубљана), како и на Саемот на книгата во ТБолоња, на Биеналето за уметнички илустрации во Јапонија и Братислава.

Публикува и приредува самостојни изложби во Словенија и во странство:Италија, Словачка, Јапонија...

Полона Ловшин е една од нај истакнатите словенечки илустраторки и сликарки а со бројните соработки со странските познати издавачки куќи и самостојни изложби таа го потврди своето истакнато уметничко меѓународно реноме.

Живее и работи во Љубљана

## Творештво
### Поистакнати илустрации на книги
* *Бобек и барчица* (2005), ID=216224768
* *Замокот* (2005), ID=220887808
* *Снежана* (2007), ID=271706112
* *Медо ја решава збунетоста сета* (2007), ID=234752512
* *Брбливата желка* (2007), ID=233768704
* *Мачето Катка* (2009), ID=244497408
* *За детето што се плашеше од вода* (2009), ID=241490432
* *Дојде големиот лав* (2010), ID=235864064
* *Што слушаш, мало глувче?* (2010), ID=250608896
* *Славејот и калинката* (2012), ID=259862016
* *Најдихојча* (2010), ID=1098247518
* *Принцеза на срцето* (2013), ID=267974656
* *Прекрасни денови* (2017), ISBN 9781250107206
* *Грижливи мајчички* (2018). ISBN 9781250107213
* *Грдото пајче звучни бајки*, (2017)

## Награди
* Номинација за оригинална словенечка сликовница за сликовницата „Бобек и барчица“, 2004 година
* Награда за оригинална словенечка сликовница за сликовницата „Медо ја решава збунетоста сета“, 2006 година

## Наводи

## Надворешни врски
* polona 
* Polona Lovšin
* Polona Lovsin Biography 
* illustrator Polona Lovšin

Категорија:Словенечки сликари
Категорија:Словенечки илустратори
Категорија:Сликари од 21 век
Категорија:Сликари од 20 век
Оса

**Оса** е било кој инсект со тесна половина од редот ципокрилци што не е ниту пчела, ниту мравка; некои од нив можат да го убодат својот плен.

Најпознатите оси, како што се  и стршлени, се во семејството Vespidae и се еусоцијални, односно живеат заедно во гнездо со матица и нерепродуктивни работници. Еусоцијалноста е фаворизирана од необичниот хаплодиплоиден систем на одредување на пол во Hymenoptera, со што сестрите се исклучително блиски на генетско ниво едни со други. Како и да е, повеќето видови оси се солитарни, при што секоја возрасна женска единка живее самостојно. Женските единки вообичаено имаат легалка за положување јајца во или во близина на извор на храна за сопствените ларви, иако кај Aculeata, легалката честопати е истовремено користен како боцка за убод кој што се користи за одбрана или заробување на плен. Осите имаат многу еколошки улоги. Некои од нив се грабливци или опрашувачи, за да ги да се исхранат или да ги оддржат своите гнезда. Многумина, особено *[[Chrysididae]]*, се клептопаразити, кои лежат јајца во гнездата на другите оси. Многу од солитарните оси се паразитоидни, што значи дека тие лежат јајца на или кај други инсекти (било која животна фаза од јајце до возрасно) и честопати ги обезбедуваат своите гнезда со такви инсекти. За разлика од вистинските паразити, ларвите на оси на крајот ги убиваат своите домаќини. Осамените оси ги паразитираат скоро сите штетни инсекти, со што осите се многу важни во хортикултурата за биолошка контрола на штетници на видови како што е *[[Aleyrodidae]]* со домати и други култури.

Осите за прв пат се појавиле во фосилниот запис во периодот јура, и се диверзифицирале во многу сè уште живи супер-семејства до периодот креда. Тие се успешна и разновидна група на инсекти со десетици илјади опишани видови; осите се рашириле во сите делови на светот, освен за поларните региони. Најголемата социјална оса е азискиот голем стршлен, кој е до 2 см во должина; меѓу најголемите солитарни оси е група видови познати како *[[Pepsini]]*, заедно со огромниот сколид на Индонезија (*Megascolia Procer*). Најмалите оси се солитарните Chalcid оси во семејството Mymaridae, вклучувајќи го и најмалиот светски познат инсект, со телесна должина од само 0.139 мм, и најмалиот познат летачки инсект, со должина од 0.15 мм.

## Наводи

## Надворешни врски

* Differences between Bees and Wasps
* Natural History Museum – Wasps: If you can't love them, at least admire them
* N.I.H. Medline Encyclopedia – Insect bites and stings
* Waspweb

Категорија:Оси
Vespidae

десно|мини| ''Palaeovespa florissantia'', доцниот Еоцен
**Vespidae** се големо (скоро 5000 видови), разновидно, космополитско семејство оси, вклучувајќи ги скоро сите познати еусоцијални оси (како што се *[[Polistes fuscatus]]*, *[[Источен стршлен|Vespa orientalis]]* и *[[Vespula germanica]]*) и голем број солитарни оси. Секоја колонија на социјални оси вклучува матица и голем број жени работници со различен степен на стерилитет во однос на матицата. Кај умерените социјални видови, колонии обично траат само една година, умираат на почетокот на зимата. Нови матици и мажјаци се произведуваат кон крајот на летото, а по парењето, матиците хибернираат во текот на зимата во пукнатини или на други засолништа. Гнездата на повеќето видови се градени од кал, но *polistines* и *vespines* користат растителни влакна, џвакани за да формираат еден вид хартија. Многу видови се носачи на полен кои придонесуваат за опрашување на повеќе растенија, што ги прави потенцијални опрашувачи, додека други се значајни грабливци на разни видови штетни инсекти.

Иако во моментот се признати осум потсемејства, Raphiglossinae веројатно е исто валидно под-семејство. Потсемејствата Polistinae и Vespinae се составени само од еусоцијални видови, додека Eumeninae, Euparagiinae, Gayellinae, Masarinae и Zethinae се сите солитарни, со исклучок на неколку комунални и неколку подсоцијални видови. Stenogastrinae се еусоцијални одвреме навреме, со оглед на тоа што гнездата може да имаат една или неколку возрасни женки; во случаи кога гнездото го делат повеќе женки (типично, мајка и нејзините ќерки), постои репродуктивна поделба на трудот и соработка за згрижување на деца.

Во Polistinae и Vespinae, наместо да консумираат плен директно, пленот се го хранат на ларвите преку уста, кои за возврат произведуваат течност (со висока содржина на аминокиселини) за возрасните да консумираат; точниот состав на аминокиселини значително варира кај видовите, но се смета дека значително придонесува за исхраната на возрасните.

Фосилите се познати уште од рана креда, добата аптиј, со неколку опишани видови во килибар.

## Галерија

Податотека:European wasp white bg.jpg|Германска оса
Податотека:Cocoon 2 750px.jpg|Гнездо на видот *Dolichovespula media*
Податотека:Yellowjacket nest 2 sjh.JPG|Гнездо на *polistes*
Податотека:Vespa tropica sec.jpg|Тропски стршлен од Индија
Податотека:Wasp stripping wood.jpg|*[[Dolichovespula media]]* греби дрво од ограда за употреба во градба на гнездо


## Наводи


## Надворешни врски

* Evolutionary history of social behavior in Vespids
* Stunning photographs of Vespidae (and other insects) in flight
* Vespidae: Potter wasps; vespid wasps; social wasps; hornets; paper wasps; yellowjackets
* Identification Atlas of the Vespidae of the northeastern Nearctic region

Категорија:Стршлени
Војник Огнен

**Војник Огнен** — македонска епска народна песна. Се проценува дека песната потекнува од XII век со што таа е една од најстарите македонски епски народни песни.

## Содржина
Огненица рони солзи зашто ја гледа војската како се враќа дома, а меѓу војниците го нема Огнен, туку само неговиот коњ. Татко му на Огнен дознава од војниците дека Огнен останал да живее со Тодора во Едрене. Тогаш, Огненица ја дава идејата таа и свекор ѝ да се претворат во питачи и да заминат во Едрене за да го пронајдат Огнен. Таму, тие застануваат крај чешмата и го молат слугата на Огнен да им даде да се напијат вода. Тогаш, Огненица го става прстенот во ибрикот, а додека пие вода, Огнен го препознава прстенот. Тој оди кај чешмата и се среќава со сопругата и со татко си, потоа Огненица останува да живее со него, а Тодора му станува слугинка.

## Наводи

Категорија:Македонски историски песни
Свети Петар и неговата мајка

**Свети Петар и неговата мајка** — македонска епска народна песна.

## Содржина
Свети Петар оди во рајот, а по него оди мајка му. Тој лесно минува по мостот што води во рајот, додека таа не може да помине. Тогаш, св. Петар ѝ спомнува за нејзините гревови: кога ја посетила св. Никола и св. Илија преправени во просјаци, таа одбила да им даде храна, а кога најпосле им дала стар леб, веднаш се предомислила; кога била на кршевка, не им дала ништо на дечињата; кога била меанџика, виното го мешала со вода; а кога позајмувала брашно од сиромашните, заемот го враќала така што брашното го мешала со пепел. Поради нарпавените гревови, мајка му на св. Петар завршува во пеколот, а тој го моли бога три години и три дена да се смилува на неа. Најпосле, господ се смилува и му кажува на св. Петар да пушти јаже до пеколот за да ја извлече мајка му, заедно со 70 други грешни души. Меѓутоа, мајка му не им дозволува на грешниците да се фатат за нејзините ракави и тогаш господ го прекинува јажето, а таа паѓа на дното од пеколот.

## Наводи

Категорија:Македонски митолошко-религиозни песни
Стана самовила

**Стана самовила** — македонска епска народна песна.

## Содржина
Самовилата Стана бара од жителите на Кратово да ѝ дадат две дечиња, двајца јунака, две момчиња и две девојки. Тие ѝ нудат стока, но таа се налутува и им зема по сто дечиња, девојки, момчи и јунаци. Додека дечињата берат билје, едно од нив, детето на Рада, го испушта билјето и самовилата го проколнува. Детето се правда со тоа дека мајка му не му дала појас и ѝ бара лак и стрела под изговор дека сака да ја убие мајка си. Самовилата е измамена, а детето ја убива неа.

## Наводи

Категорија:Македонски митолошко-религиозни песни
Атлантик оспри

***Атлантик оспри*** (на англиски ***Atlantic Osprey***) е брод, којшто влече со макара (скратеница на англиски: AHTS), пуштен на 17 април 2003 година. 

Изградена од бродоградилиштето Халифакс за работа од страна на „Atlantic Towing Limited“, *Атлантик оспри* е  со дизајн UT722L од друштвото „Ulstein“, наменет за употреба за нафтени полиња во вода. Со 12 мегаватен&nbsp; дизел мотор, 3453 бруто-тонскиот влекач може да превозува со 16 јазли (30 км/ч). 

Во декември 2005 година, таа го вратила остатокот од урнатиот хеликоптер на канадската крајбрежна стража близина на Меристаун, Њуфаундленд. 

Тој бил бродот користен за да се вратат остатоците и телата по несреќата на летот 91 на „Cougar Helicopters“. 

## Наводи

## Надворешни врски
* Most current track *Marine Traffic*

Категорија:Бродови
Аталанта (брод од 1883 година)

мини| ''Рестаурадор,'' Олаф Рахардт
***Аталанта*** била 69 метарска парна јахта изградена во Филаделфија од друштвото „William Cramp & Sons“ во 1883 година за финансиерот Џеј Гулд. Таа била продадена на морнарицата на Венецуела во 1900 година, каде што служел како воен брод „*Restaurador*“ (Возобновувач). Таа бил заробен од страна на Германска империска морнарица за време на венецуелската криза во 1902-03 година и била ставена во употреба под германско знаме како дел од блокадната ескадрила. После кризата, таа била вратена во Венецуелците. Преименувана била во *Генерал Салом* и продолжила да служи до 1950 година.  

## Наводи

Категорија:Воени бродови
БинкБенк Тур 2019

**БинкБенк Тур 2019** — 15. издание на велосипедската етапна трка БинкБенк Тур, која се одржала помеѓу 12 и 18 август како триесет и прв настан во сезоната на Светската турнеја. Трката била одржана на територија на Белгија и на Холандија.

Трката била освоена од Белгиецот Лауренс де Плус.

## Рута

Патеката за трката била објавена во јуни 2019 година.

## Екипи

Бидејќи БинкБенк Тур е настан од Светската турнеја, сите осумнаесет UCI World Tour екипи биле автоматски поканети и се обврзани да учествуваат на трката. Пет професионални континентални екипи настапиле, со што главната група имала 23 екипи.

## Етапи
### Етапа 1

### Етапа 2

### Етапа 3

### Етапа 4

### Етапа 5

### Етапа 6

### Етапа 7

## Завршен пласман

## Поредок

Постоеле четири главни пласмани на трката. Првиот бил генералниот пласман, пресметуван преку додавање на времето кое секој возач го извозел на секоја етапа. Се применувале временски бонуси за првите тројца на етапата (10, 6 и 4 секунди на првите тројца возачи) и на трите спринтови „златен километар“ на секоја етапа. На секој од овие спринтови, првите тројца добивале 3, 2 и 1 секунда бонус, соодветно. Возачот со најниско вкупно време бил победник на генералниот пласман. Возачот кој водел во пласманот ја освојувал зелената маичка.

Постоел и бодовен пласман. На секоја друмска етапа, возачите добивале бодови доколку завршат помеѓу првите десет, а други бодови имало и за средните спринтови. Возачот со најмногу бодови бил предводник на пласманот и ја освојувал црвената маичка. Борбениот пласман бил заснован само на бодовите на средните спринтови; водечкиот возач ја освојувал црната маичка. Последен пласман е екипниот пласман: на секоја етапа времињата на најдобрите тројца возачи од секоја екипа биле додавани. Екипата со најниско вкупно време го освојувала екипниот пласман.

## Список на учесници

## Наводи

## Надворешни врски
* 
* 
* 

Категорија:БинкБенк Тур
Категорија:Светска турнеја на UCI 2019
Категорија:Белгија во 2019 година
Категорија:Холандија во 2019 година
Бела Јана се дави од Турци

**Бела Јана се дави од Турци** — македонска епска народна песна.

## Содржина
Турците и Грците го опсадуваат Будим во потрага по Јана и најпосле го освојуваат градот, но не ја наоѓаат Јана. Затоа, бараат од мајка ѝ да каже каде е Јана, но таа одбива и Турците ѝ ја сечат главата. Потоа, го фаќаат татко ѝ, но и тој одбива да ја предаде Јана, па му ги сечат рацете. Исто така, ниту братот не ја предава Јана, иако му ги сечат нозете. Меѓутоа, без никакво мачење, снаата ја предава Јана, кажувајќи им на Турците да ја бараат во шумата. Турците ги сечат сите дрва во планината и оставаат само едно на кое ја наоѓаат скриената Јана. Откако ја заробуваат, Јана ги моли да ѝ ја ослободат левата рака за да ја измие косата. Потоа, бара да ѝ ја одврзат десната рака за да је сплете косата, но тогаш таа бега и се фрла во Дунав за Турците да не уживаат во нејзината убавина.

## Наводи

Категорија:Македонски историски песни
Мома војник го одменува татка си

**Мома војник го одменува татка си** — македонска епска народна песна.

## Содржина
Царот издава проглас во кој ги собира мажите во војска. Јанко има девет ќерки, а најмалата ќерка, Тодора, прифаќа да го одмени својот татко. Притоа, таа бара од него да оди на пазар и да купи коњ, пушка, облека и сабја, како и да собере дружина. Кога се приклучува кон царската војска, царицата забележува дека во војската има една девојка. По нејзиниот наговор, царот ги испраќа војниците во градината за да наберат цвеќе, но Тодора прави онака како што прават војниците и царот не може да ја открие. Потоа, царицата го наговара царот да ги испрати војниците на пазар, очекувајќи дека Тодора ќе купи фурка и вретено, но таа повторно прави онака како што прават останатите војници. Кога царот бара од војниците да фрлаат камен, Тодора фрла колку другите војници и царот не може да ја открие. Најпосле, по отслужените три години, сите војници свират, а само Тодора пее и дури тогаш царот дознава дека таа е девојка.

## Наводи

Категорија:Македонски историски песни
Ајрадин-паша во село Галешник

**Ајрадин-паша во село Галешник** — македонска епска народна песна.

## Содржина
Ајрадин-паша ги собира Тоските и се упатува кон Галешник (Галичник). Кога војската ги насочува топовите кон селото, тројца селани го молат пашата да не го разурнува селото, зашто тоа го снабдува Истанбул со овци за Бајрам. Пашата се откажува од намерата и ја повлекува војската, а притоа уште еднаш погледнува низ двогледот кон селото. Тогаш, тој здогледува три девојки, собрани на чешма, кои го колнат пашата.

## Наводи

Категорија:Македонски историски песни
Момчула војвода

**Момчула војвода** — македонска епска народна песна.

## Содржина
Ноќе, Момчула го подготвува коњот. Кога сопругата го прашува каде ќе оди, тој одговара дека ќе оди во Солун и во Белград, каде има две љубовници, како и во Истанбул каде ја љуби сестрата на царот Костадин. Тогаш, таа испраќа писмо до царот, советувајќи го да собере војска и да го пречека Момчула во недела, кога тој оди ненаоружан в црква во Манастир (Битола). Додека Момчула се враќа дома, го опколува царската војска од три илјади војници, но благодарение на својот коњ, Момчула успева да го пробие обрачот. Тој пристигнува во својот дворец, но ги наоѓа портите заклучени. Тогаш, тој ја повикува својата сестра на помош, но таа му кажува дека неговата сопруга ѝ ја залепила. Сепак, сестра му си ја сече косата и така се ослободува, па зема платно и го спушта со цел Момчула да се искачи по него. Меѓутоа, неговата сопруга го сече платното, па Момчула паѓа и погинува. Кога влегува во неговиот двор, царот ја бара облеката на Момчула, а кога гледа колку е таа голема, тој сфаќа каков јунак бил Момчула. Затоа, царот наредува да ја запалат неговата сопруга, а сестра му ја носи во Истанбул.

## Наводи

Категорија:Македонски јуначки песни
Марко Крале и црна Арапина (втора верзија)

**Марко Крале и црна Арапина** — македонска епска народна песна.

## Содржина
Крале Марко заминува во обиколка на Скопје, а за време на неговото отсуство, во неговиот двор во Прилеп доаѓа Црна Арапина, кој ја граба неговата сопруга. Меѓутоа, самовилата Вела му кажува на Марко и тој го пречекува арапот во Тиквешкото Поле. Тие водат борба три дена и три ноќи, но никој не може да победи, па Марко предлага да ја продолжат борбата со голи раце. Кога почнува да ја губи силата, Марко ја моли самовилата за помош, а таа го советува да го извади скриеното ноже и да му ја пресече утробата на Арапот во која има девет змии. Марко ги убива змиите и така го победува Арапот, а потоа му ја сече главата. Потоа, насекаде се раширува веста за јунаштвото на Марко.

## Наводи

Категорија:Македонски јуначки песни
Категорија:Песни за Крале Марко
Крали Марко и мајстор Ѓуро

**Крале Марко и мајстор Ѓуро** — македонска епска народна песна.

## Содржина
Крале Марко шета низ Истанбул барајќи мајстор кој треба да му направи посебно силна сабја. Мајсторот Ѓуро се нафаќа да ја направи сабјата при што работи од Ѓурѓовден до Митровден. При преземањето на сабјата, марко го прашува мајсторот дали може да направи уште една таква сабја, а кога тој одговара потврдно, Марко му ги сече рацете за да го оневозможи.

## Наводи

Категорија:Македонски јуначки песни
Категорија:Песни за Крале Марко
Белгенланд (брод од 1878 година)

***Белгенланд*** бил патнички брод изграден од „Barrow Shipbuilding Company“ за морепловската линија наречена „Red Star Line“, Антверпен. 

Таа била пуштена на 24 декември 1878 година. Нејзиното прво патување од Антверпен во Филаделфија започнало на 30 март 1879 година. Нејзиното пловење од Антверпен до Нујорк траел до 20 мај 1879 година. Нејзиното последно патување за оваа услуга започнало на 6 јули 1895 година и тогаш била овластена за морепловското друштво „American Line“. 

Рекласифицирана да носи 150 патници од втора и 1.000 трета класа, таа ја започнала да плови од Филаделфија до Ливерпул на 31 јули 1895 година. Нејзиното последно пловење на оваа патека започнала на 17 октомври 1903 година. Враќајќи се на  „Red Star Line“, таа била ставена во служењето Антверпен-Филаделфија со патници од 3 класа. 

Нејзиниот последен премин од Филаделфија до Антверпен започнал на 7 декември 1904 година и таа била продадена на италијански сопственици и преименувана во *Венере.*, пред да биде растурена во 1906 година. 

## Наводи

* North Atlantic Seaway од Н. Р. П. Бонсор, том 2, стр. &nbsp; 850  
Категорија:Патнички бродови
Академик Трјошников

[мини|Aкадемик Трјошников на пристаништето во [Бремерхафен за време на експедицијата MOSAiC]]
***Академик Трјошников*** () е руски научен дизел-електричен истражувачки брод, предводник на руската поларна флота за истражување.

## Историја
Бродот бил конструиран под државна капа. Проектот бил развиен од Институтот за истражување на бродоградба „Крилов“ со Бирото „Балтсудопроект“. Главен дизајнер на проектот бил Јевгениј С. Билинович.

Создавањето на бродот стана настан за руската поларна наука, бидејќи претходниот истражувачки брод бил пуштен во употреба пред 25 години.

Бродот е именуван во чест на Алексеј Трјошников, кој бил претседател на Географското друштво на СССР од 1977 година.

Во октомври 2016 година, бродот бил искористен за тестирање на влечење на санти во Карското Море.

Помеѓу декември 2016 година и март 2017 година, Академик Трјошников бил користен за Антарктичката заобиколувачка експедиција (ACE) за време на јужната хемисферско лето.

## Наводи

Категорија:Статии со извори на руски (ru)
Категорија:Бродови
Masarinae

**Masarinae**, се необични оси, кои обично се третираат како потсемејство на Vespidae, но во минатото понекогаш биле препознаени како засебно семејство, „**Masaridae**“, во кое биле вклучени и потсемејствате Euparagiinae и Gayellinae. Тоа е мала потсемејство, уникатна меѓу оси во хранење на нивните ларви исклучиво со полен и нектар, на начин доста сличен на многу солитарни пчели. Повеќето видови се црни или кафеави, обележани со впечатливо контрастни модели на жолта, бела или црвена боја (или комбинации на нив). Тие се  најразновидни и во најголем број во пустинските региони во јужна Африка, но се јавуваат и во пустините на Северна и Јужна Америка. Некои видови на *[[Pseudomasaris]]* во Калифорнија, како што се *[[Pseudomasaris vespoides]]*, носат извонредна сличност со вообичаената жолта оса, но можат да бидат препознаени со нивните антени, одлика на потсемејството. Мажјаците имаат издолжени антени.

Тие го носат поленот во гушата и го испуштаат заедно со нектарот во нивните гнезда, каде ги положуваат своите јајца пред да ја запечатат ќелијата. Гнездата често се градени од кал, или во земјата, и може да имаат од една до повеќе поединечни ќелии. Гнездата обично ги прават на скриени места, на пример под камења или во пукнатини.

## Наводи


Податотека:Pseudomcoquill.jpg|*[[Pseudomasaris coquilletti]]* 


Категорија:Стршлени
Parachartergus

***Parachartergus*** е род на социјални оси од племето *Epiponini* кои припаѓаат на потсемејството Polistinae. Видовите вклучуваат:

* *[[Parachartergus amazonensis]]* 
* *[[Parachartergus apicalis]]* - понекогаш формира меѓусебни односи со инсекти од фамилијата *[[Membricidae]]*. 
* *[[Parachartergus aztecus]]* 
* *[[Parachartergus colobopterus]]* - невообичаено гнездата имаат повеќе матици. Видот е мирољубив, претпочитајќи да го напушти гнездото отколку да се брани од напаѓач. 
* *[[Parachartergus griseus]]* (Фокс, 1898) 
* *[[Parachartergus fasciipennis]]* (Дук, 1905) 
* *[[Parachartergus flavofasciatus]]* 
* *[[Parachartergus fraternus]]* (Грибодо, 1892) - тесно поврзан со *P. apicalis* и бил опширно се проучувал. 
* *[[Parachartergus fulgidipennis]]* 
* *[[Parachartergus griseus]]* 
* *[[Parachartergus lenkoi]]* 
* *[[Parachartergus pseudoapicalis]]* 
* *[[Parachartergus richardsi]]* (Вилинк, 1951) 
* *[[Parachartergus smithii]]* 
* *[[Parachartergus tomentus]]* 
* *[[Parachartergus weyrauchi]]* 
* *[[Parachartergus wagneri]]*

## Наводи

Категорија:Стршлени
Самаведа

**Самаведа** ( санскрит : सामवेद, *sāmaveda*, од **' „песна“ и **' „знаење“), е Веда на мелодии и пеење.  Тоа е антички ведски санскритски текст и дел од списите на хиндуизмот. Еден од четирите Веди е литургиски текст кој се состои од 1.549 стихови. Сите освен 75 стихови, се земени од Ригведа.  Преживеале три рецитали на Самаведа, а варијантни ракописи на Веда се пронајдени во различни делови на Индија .  

## Наводи
Категорија:Хиндуистички списи
Категорија:Веди
Ригведа

[мини|300x300пкс| Ракопис на ''Ригведа'' ( падапата ) во [Деванагари, почетокот на 19 век. По писмената **' ( **' ), првиот ред ја има првата пада, RV 1.1.1a ( **' ). Акцентот на теренот е обележан со поткривања и вертикални преголеми точки во црвена боја. ]]
***Ригведа*** ([[санскрит]] :   **', од **' „пофалби“ и **' „знаење“) — староиндиска збирка на ведски санскритски химни. Таа е една од четирите свети канонски текстови (*Ерути*) на хиндуизмот позната како Веда.

## Наводи


Категорија:Сеќавање на светот
Категорија:Хиндуистички списи
Категорија:CS1-одржување: излишен текст: список на автори
Категорија:CS1-одржување:
Категорија:CS1-грешки: недостасува списание
Глатирамер ацетат

**Глатирамер ацетат** е имуномодулаторен лек кој се користи во третманот на мултипла склероза. Глатирамер ацетат е одобрен во САД за намалување на честотата на релапси, но не ја намалува прогресијата на дисабилитетот. Се администрира субкутано.

Претставува мешавина на пептиди со различна големина кои се составени од четири аминокиселини кои се присутни во миелинската базична белковина, имено глутаминска киселина, лизин, аланин и тирозин. Миелинскиот базичен белковина е антиген во миелинската обвивка на невроните кој стимулира автоимуна реакција кај луѓето со МС.

## Наводи

Категорија:Имуномодулаторни лекови
Категорија:Неопходни лекови според Светската здравствена организација