Дијана и Актеон (Тицијан)

**Дијана и Актеон**  — ренесансна слика во маслена техника, насликана од Тицијан околу 1556 - 1559 година. Таа е една од неговите најдобри слики од серијата од осум митолошки слики (т.н. *поеми*) што Тицијан ги насликал за Филип II Шпански.

Сликата ја прикажува судбоносна средба помеѓу ловецот Актеон и божицата Дијана (Артемида). Според Калимах, Артемида се капела во шумата, а Актеон налетал на неа додека ловел и ја видел гола. Застанал и зјапал, маѓепсан од нејзината убавина. Кога го видела Артемида, го казнила со одземање на неговиот говор - ако се обидел да зборува, ќе се претворел во елен. Кога ги слушнал своите другари од ловот, почнал да запомага и веднаш се преобразил во елен, а неговите кучиња му нафрлиле и го распарчиле.

Циклусот од осум слики-поеми Тицијан го насликал за време на својот престој на шпанскиот двор во Мадрид од 1553 до 1562 година. Првата слика била Данаја, потоа следеле *[[Венера и Адонис (Тицијан)|Венера и Адонис]]*, *[[Дијана и Калисто (Тицијан)|Дијана и Калисто]]*, *[[Јасон и Медеја (Тицијан)|Јасон и Медеја]]*, *[[Персеј и Андромеда (Тицијан)|Персеј и Андромеда]]*, *[[Дијана и Актеон (Тицијан)|Дијана и Актеон]]*, *[[Смртта на Актеон (Тицијан)|Смртта на Актеон]]* и конечно *[[Грабнувањето на Европа (Тицијан)|Грабнувањето на Европа]]*. Сликите значително се разликуваат по големина и композиција, но заедничка врска им е Метаморфози на *[[Метаморфози|Овидиј]]*, додека „Јасон и Медеја“, и „Персеј и Андромеда“ се поврзани со олимписките богови.

## Историја
Сликите биле во кралската колекција во Мадрид до 1704 година, кога кралот Филип V му ги подарил на францускиот амбасадор, Луј-Филип Орлеански (1747-1793). Во 1791 година, две години пред својата смрт на гилотина, војводата му ја продал својата колекција на трговец со уметнички дела во Брисел. По изложбата во Лондон, оваа слика (заедно со сликата од истата серија, *[[Дијана и Калисто (Тицијан)|Дијана и Калисто]]*) ги купил британскиот градежен на канали и рударски магнат, Френсис Егертон, третиот војвода од Бриџвотер, еден од најбогатите луѓе во Англија. Егертон починал без деца и дел од неговиот имот, вклучително и збирката Бриџвотер, го наследил неговиот внук, Џорџ Гавер. Импресивната колекција од околу 70 слики ја изложил во неговиот дом во Лондон, во куќата Бриџвотер во Вестминстер, а од 1803 година во летните месеци била отворена за избрани посетители. На почетокот на Втората светска војна, во 1939 година, збирката била преместена во Шкотска заради заштита. Од 1945 до 2009 година, сликите биле изложени како позајмени во Националната галерија на Шкотска во Единбург .

Во 2000 година, збирката ја наследил потомок на Френсис Егертон, Френсис Егертон, седми војвода од Сатерленд (роден 1940 година). Во 2009 година, тој ги понудил двете слики од Тицијан на различни музеи во Велика Британија за 100 милиони фунти.

Сликата со заеднички средства ја купиле Националната галерија во Лондон и Националната галерија на Шкотска за 50 милиони фунти (со што влегле во списокот на најскапи слики), со договор дека ќе се изложува наизменично во овие два музеи во петгодишен циклус. Во 2012 година, овие два музеи успеале да ја купат и втората Тицијанова слика, Дијана и Калисто, за 45 милиони фунти.

## Наводи

Категорија:Уметнички слики од 1550-тите
Категорија:Слики од Тицијан
Категорија:Слики во Националната галерија во Лондон