Халберштат

**Халберштат** () — град во германската покраина Саксонија-Анхалт и е главен град на округот Харц. Се наоѓа на германскиот пат на дрвени куќи и железничката линија Магдебург-Тале.

Градот бил сериозно оштетен во Втората светска војна, но задржал многу историски важни згради и голем дел од неговиот стар изглед на градот. Познати места во Халберштат се Либфрауенкирхе и Катедрала Свети Стефан, црквите се изградени во XII и XIII век, соодветно. Халберштат е местото на првите документирани големи, постојани оргули, поставени во 1361. Катедралата е познати во северните европски градови, по тоа што го има задржано средновековното богатство во речиси целосна состојба. Меѓу нејзините богатства се и најстарата зачувана таписерија во Европа, која потекнува од XII век.

Германија Халберштат е фудбалски клуб, кој игра во Халберштат.

## Историја

Халберштат бил епископско седиште во 814 и бил популарно трговска место во XIII и XIV век. Халберштатската Архиепископија била секуларизирана во 1648 година, според Вестфалскиот мир и станала Кнежевство Халберштат, во рамките на Бранденбург-Прусија.

Халберштат станал дел од Кралството Прусија во 1701, но станало дел од Кралството Вестфалија, земја под влијание на Наполеон во 1807. По поразот на Наполеон, градот бил вратен на Прусија, а потоа администриран во рамките на Провинцијата Саксонија. Градот станал дел од Саксонија-Анхалт од 1945 до 1952, потоа бил во рамките на Округ Магдебург во Источна Германија. По повторното обединување на Германија, Халберштат станал дел од обновената Саксонија-Анхалт.

thumb|left|200px|Црква Свети Бурхарди

### Светски најбавниот, најдолг концерт

Изведбата на музичкиот дел за оргули *[[As Slow As Possible]]* на Џон Кејџ започна во Бурхардикирхе во Халберштат во септември 2001; изведбата се очекува да трае 639 години. Концертот започнал на 5 септември 2001 година со пауза во изминативе 17 месеци. Во деновите кога се менуваат звуците, црквата обично е многу посетена.

## Еврејска култура

Во 17 век, Халберштат ја имал една од најголемите еврејски заедници во Средна Европа. Во тоа време, скоро една дваесеттина од градските жители, скоро 700 луѓе, биле Евреи. Познат меѓу нив бил Беренд Леман.

Еден пример од работата на Леман е импресивната синагога, која ја финансирал во Бакенштрасе, која е завршена во 1712 година. Во 1938, по *[[Кристална ноќ|кристалната ноќ]]*, повеќето згради биле уништени од нападот, а оние што преостанале биле во опасност од колабирање.

На кратко растојание од синагогата, во алеата Розенвинкел, Леман исто така изградил куќа за студентите по Јудаизам, со збирка на теолошки текстови. Оваа зграда, позната како „Клаус“, била местото каде што многу важни студенти на Талмуд и како рабини биле подучувани. „Клаус“ му дал Халберштат углед на важен центар во изучувањето на Тората. Денес, Академијата Мозес Менделсон е основана тука; се организираат изложби, конгреси и презентации и обезбедува широк опсег на информации околу еврејската култура и начин на живот.

## Познати жители

* Каспар Абел - теолог, историчар и поет
* Јохан Кристијан Јозеф Абс - учител и училиштен раководител
* Мартин Борман - приватен секретар на Адолф Хитлер
* Лили Браун - феминистичка писателка
* Вибке Брунс - новинар и автор, автор на „Земјата на мојот татко“
* Готфрид Август Биргер - поет
* Јохан Августус Еберхард - теолог и филозоф
* Јохан Вилхелм Лудвиг Глајм - поет
* Адалберт Хамбуршки - архиепископ на Хамбург-Бремен
* Фердинанд Хајне - орнитологист
* Азриел Хилдесхајмер - рабин
* Густаф Едуард фон Хиндерзин - генерал
* Јохан Георг Јакоби - поет
* Израел Јакобсон - филантропист и татко на Реформираниот Јудаизам
* Александер Клуге - филмски режисер и автор
* Исахар Беренд Леман - банкар
* Паул Лорентиус - теолог
* Џорџ Милер - христијански евангелист и администратор на сиропиталиште
* Адолф Ројбке - градител
* Јирген Шпарвасер - фудбалер и менаџер
* Адолф Штекер - теолог и политичар
* Валтер Вислиценус - астроном

## Меѓународни односи

Халберштат е збратимен со:

*  Банска Бистрица, Словачка
*  Волфсбург, Германија
*  Наход, Чешка
*  Вилар, Лоара, Франција


KLG 0014 Halberstadt.jpg|Поглед кон Халберштат
Fachwerkhäuser in Halberstadt, DDR-Zeit, 1985.jpg|Стариот град 1985 година, куќите биле оставени да се распаднат за време на ерата на ГДР
Städtisches Museum Halberstadt 2006.jpg|Музеј во Халберштат


## Наводи

## Надворешни врски

* Академија Мозез Менделсон 
* Службена страница
 

Категорија:Халберштат
Категорија:Градови во Харц
Категорија:Харц (округ)
Категорија:Ханза
Категорија:Саксонија (пруска покраина)