open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Кераца Марија

**Кераца Бугарска** или **Кераца Марија** (1348-1404) била бугарска принцеза и византиска царица, сопруга на византискиот царот Андроник IV Палеолог.

## Потекло

Кераца е родена во 1348 година најверојатно во Трново, Бугарија, како ќерка на бугарскиот цар Јован Александар и Теодора-Сара, од бугарскиот царски род Шишман. Кераца била крстена на својата баба Кераца Петрица.

## Царица

На 17 август 1355 година Кераца Марија била мажена за византискиот цар Андроник IV Палеолог (1376 - 1379). Кога бракот им бил склучен, Кераца имала седум години, Андроник исто така бил многу млад, па затоа морало да се побара дозвола од Цариградската патријаршија, која со специјално синодско решение потпишано од патријархот и уште 15 митрополити, го потврдил бракот. Преку бракот требало да се зацврстат идните заеднички бугарско-византиски акции против османлиските освојувачи. Синот на Кераца и Андроник, крстен на дедо му Јован V Палеолог, подоцна исто така, станал цар под името Јован VII Палеолог. Од овој брак се родиле и две ќерки.

Во 1373 година Андроник заедно со своето момче и наследник на отоманскиот престол Савчи Бег, организирал заговор за соборување на своите татковци. Заговорот сепак не успеал. Султанот го ослепил својот син, по кое тој починал. Јован V Палеолог наредил Андроник да биде заслепен со врел оцет, па Андроник делумно го задржал видот. По наредба на царот истата судбина им се случила и на тригодишниот син на Андроник и Кераца. Потоа заедно со нејзиниот сопруг Кераца биле околу три години затворени во Анемас, а подоцна - и во еден манастир крај византиската престолнина.

Во 1376 година Кераца и Андроник успевале да избегаат со помош на бугарскиот цар Иван Шишман и Крали Марко и прибежиште нашле во соседството Пера при генуезците. Таму благодарение на грижата на Кераца и на некоја маст, кој таа ја добила од генуезците, сопругот и синот успеале да си го вратат видот.

Кераца станала царица на Византија во 1376, кога Јован V Палеолог бил соборен од Андроник IV Палеолог. Всушност Кераца била византиска царицата само 3 години, бидејќи Андроник IV Палеолог го изгубил престолот и бил принуден да бара азил во Галата.

По ненадејната смрт на Андроник во 1385 година, Кераца го презела старателството над нивниот син Јован VII Палеолог (тогаш уште 15-годишен). Потоа, макар и принудена да се замонаши под името Макарија, таа сепак успела да го види нејзиниот син на византискиот престол во 1390 година. Јован VII се задржал на престолот само неколку месеци. Откако бил соборен, тој го добил управувањето на областа со центар Силиври, каде заминала и самата Кераца. КЕарца починала во околу 1404 година.
## Наводи

Категорија:Палеолози
Категорија:Византиски царици
Категорија:Срацимировци
Категорија:Византијци од 14 век
Категорија:Родени во 1348 година
Категорија:Починати во 1390 година
Елена Драгаш

**Елена Кантакузина** (грчки: *Ἑλένη Δραγάση*, 1372 - 1450) била византиска царица, сопруга на византискиот цар Мануил II Палеолог и мајка на последните двајца византиски цареви Јован VIII Палеолог и Константин XI Драгаш.

## Потекло

Елена Драгаш била ќерка на Константин Драгаш (помладиот син на деспотот Дејан), владетел на Велбужд, од неговата прва сопруга.

## Царица

На 10 февруари 1392 Елена Драгаш се омажила за византискиот цар Мануел II Палеолог.

Мануел II Палеолог починал на 21 јули 1425 година, а Елена Драгаш го надживеала со 25 години. Таа влегла во манастир со монашкото *Хипомона*.

Елена Драгаш починала како монахиња Ипомона, на 23 мај 1450 година во Цариград.

## Деца

Двајцата имале неколку деца:
* Непозната ќерка
* Константин Палеолог, починал млад
* Јован VIII Палеолог (1392-1448), византиски цар (1425-1448)
* Андроник Палеолог (? -1429), деспот, гувернер на Солун (1408-1423)
* Втора непозната ќерка
* Теодор II Палеолог (? -1448), Деспот на Мореја
* Михаил Палеолог
* Константин XI Драгаш (1405-1453), последниот византиски цар (1448-1453)
* Димитриј Палеолог (1407-1470), деспот на Мореја
* Тома Палеолог (1409-1465), деспот на Мореја

## Наводи

## Литература

* Владимир Мошин, *Крст царице Јелене, кђери кнеза Драгаша*, „Уметнички преглед”, 5, 1938;
* Д. Анастасијевиђ, *Једина византијска царица Српкиња*, „Братство”, 30, 1939;

Категорија:Палеолози
Категорија:Византиски царици
Категорија:Византијци од 14 век
Категорија:Византијци од 15 век
Категорија:Православни светци
Категорија:Преподобни
Категорија:Христијански светци од 15 век
Категорија:Родени во 1372 година
Категорија:Починати во 1450 година
Ирина Палеологина (сопруга на Матеј Кантакузин)

**Ирина Палеологина ** била византиска царица, сопруга на византискиот царот Матеј Кантакузин.

Ирина била ќерка на деспотот Димитар Палеолог и неговата сопруга Теодора. Таа била внука на царот Андроник II Палеолог и Ирина Монфератска.

Според историјата на Јован VI Кантакузин, Ирина се омажила за Матеј Кантакузин во 1340 година. Матеј Кантакузин бил син на димотишкиот цар Јован VI Кантакузин и Ирина Асенина.

Ирина Палеологина му родила на Матеј Кантакузин пет деца:
* Јован Кантакузин
* Димитар I Кантакузин
* Теодора Кантакузина
* Елена Кантакузина
* Марија Кантакузина

На 25 октомври 1341 година Јован Кантакузин се прогласил за цар во Димотика. Граѓанската војна меѓу него и законскиот цар Јован V Палеолог завршила во 1347 година со признавањето на Јован Кантакузин за соцар на Византија и ја омажиле неговата ќерка Елена Кантакузина за Јован V Палеолог.

На 15 април 1353 година Матеј Кантакузин бил прогласен за соцар на Јован V и Јован Кантакузин. Така Ирина Палеологина станала помалата совладетелка на нејзината свекрва Ирина Асенина и на својата золва Елена Кантакузина.

На 4 декември 1357 година Јован Кантакузин абдицирал и заедно со неговата сопруга се повлекол во манастир. Матеј Кантакузин сепак ја задржал титулата и заедно со неговата сопруга се одвоил како самостоен владетел во Тракија.

Во февруари 1356 година Матеј и Ирина се земени во заробеништво од српски војници. Заложништвото им продолжило до интервенцијата на Јован V Палеолог во декември 1357 година. Во замена за помош од царот, Матеј Кантакузин бил принуден да абдицира, а Ирина Палеологина престанала да ја носи титулата царица.

Датумот на смртта на Ирина Палеологина не е познат.

## Наводи

Категорија:Палеолози
Категорија:Византиски царици
Категорија:Кантакузини
Категорија:Византијци од 14 век
Ирина Гатилусио

**Ирина Гатилусио** била византиска царица, сопруга на византискиот царот Јован VII Палеолог.

Ирина била ќерка на Франческо II Гатилусио, лорд на Лезбос и Валентина Дорија. По таткова линија Ирина била внука на византискиот цар Андроник III Палеолог и на Ана Савојска од нивната ќерка Марија Палеологина, која била мајка на Франческо II.

Ирина била омажена за втоиот свој братучед Јован VII Палеолог, кој бил син на Андроник IV Палеолог и на Кераца Бугарска.

Во април 1390 Јован VII Палеолог го детронизирал својот дедо Јован V Палеолог и владел како цар неколку дена од 14 до 17 април 1390, кога Јован V успеал да го врати повторно управувањето. Потоа Јован VII ја задржал титулата соцар и се населил во Силиври. Таму тој престојувал до инвазијата на Турците, на чело со султанот Бајазит I. По смртта на Јован V, престолот бил зафатен од чичко му на Јован VII, Мануел II Палеолог. Името на Ирина за време на овие настани не се споменува никаде, што дава причина да се верува дека е можно во тоа време таа сè уште да не била сопруга на Јован VII.

Во 1399 година Јован VII го презел управувањето на Контснтинопол како регент на Мануел II Палеолог, кој заминал на турнеја низ Западна Европа, каде барал поддршка против султанот Бајазит кој започнал опсада на Цариград. Во тоа време Ирина веќе се споменува како сопруга на регентот.

Јован VII останал на власт до враќањето на Мануел II во 1403 година. Тогаш Јован и Ирина биле протерани од Цариград, поради сомневањата дека планирале да го заземат престолот. Двајцата сепак ги задржиле царските титули и свој двор го статиционирале во Солун, каде што Јован умира на 22 септември 1408 година. Ирина го надживеала својот сопруг и се населила на островот Лемнос, каде се замонашила под името Евгенија. Датумот на нејзината смрт, 1 јуни 1440 година, е наведена во хрониката на Сфранцес. Таа била погребана во црквата „Свети Седржител“ во Цариград..

Јован и Ирина имале еден син, Андроник V Палеолог.

## Наводи

## Надворешни врски
*

Категорија:Палеолози
Категорија:Византиски царици
Категорија:Византијци од 14 век
Категорија:Византијци од 15 век
Категорија:Починати во 1440 година
Ана Василиевна

**Ана Василиевна** или **Ана Московска** (1393 - август 1417) била московска кнегиња и византиска царица, прва сопруга на царот Јован VIII Палеолог.

Ана била ќерка на големиот московски кнез Василиј I Московски и Софија Витовтовна. Во 1411 година Ана била омажена за Јован Палеолог, најголем син на царот Мануел II Палеолог. Во 1416 Јован бил прогласен за деспот, а малку потоа и за соцар на својот татко. Ана станала најмала царица, втора во хиерархијата по царицата Елена Драгаш, мајка на Јован VIII Палеолог.

Византискиот историчар Дука наведува дека Ана починала од чума во август 1417 година.

Категорија:Палеолози
Категорија:Византиски царици
Категорија:Византијци од 14 век
Категорија:Византијци од 15 век
Категорија:Погребани во Липскиот манастир
Категорија:Родени во 1393 година
Категорија:Починати во 1417 година
Партениј II (охридски архиепископ)

**Партениј II** — охридски архиепископ во периодот од 15 октомври 1679 до 1 јуни 1683 година. Се претпоставува дека е по потекло од Горица, каде се поменува како архиепископ во кодексот на Горичката митрополија.

## Наводи

Категорија:Архиепископи од 17 век
Категорија:Православни епископи од 17 век
Категорија:Охридски архиепископи
Категорија:Луѓе од Горица (Албанија)
Софија Монфератска

**Софија Монфератска** била византиска царица, сопруга на византискиот царот Јован VIII Палеолог.

Софија била ќерка на маркиз Теодор II де Монферат и Жана де Бар.

На 26 јануари 1404 година Софија била свршена за Филипо Марија Висконти, син на миланскиот војвода  Џан Галеацо Висконти. Но бракот така и не се одржал.

На 19 јануари 1421 година Софија била мажена за Јован VIII Палеолог, единствениот преживеан син на царот Мануел II Палеолог и Елена Драгаш. Во тоа време Јован бил соцар на својот татко. Според Сфранцес, бракот бил склучен во катедралата Света Софија во Цариград.

Мануил Палеолог испратил специјален амбасадор до католичкиот собор во Констанца, додека барал папска дозвола за склучување на брак меѓу Софија и Јован VIII. Проблем се покажало преминувањето на Софија од католицизмот во Православната вера. Конечно се добило дозвола од папата Мартин V, кој бил избран од соборот во Констанца.

Според гласините., Јован VIII не бил задоволен од бракот и стоел подалеку од својата сопруга.

На 21 јули 1425 година починал Мануел VIII Палеолог, а престолот бил наследен од Јован VIII. Тогаш Софија ја подместила својата свекрва како постара царица. Сепак бракот меѓу Софија и Јован VIII бил раскинат во август 1426. Софија не се преженила и починала осум години подоцна.

## Наводи

## Литература
*Doukas, *Historia Bizantina*
*George Sphrantzes, Chronicle
* Nicol, D.M., *The Last Centuries of Byzantium 1261-1453* (Cambridge University Press, 1993)
* Vasiliev, A.A., ''History of the Byzantine Empire, 324-1453 (University of Wisconsin Press, 1958)

Категорија:Палеолози
Категорија:Византиски царици
Категорија:Византијци од 15 век
Категорија:Родени во непозната година
Категорија:Починати во 1434 година
Марија Велика Комнина

**Марија Велика Комнина** била византиска царица, сопруга на византискиот царот Јован VIII Палеолог.

Марија била ќерка на Алексиј IV Комнин, цар на Трапезунд, и на Теодора Кантакузина. Во септември 1427 Марија била мажена за цар Јован VIII Палеолог. Ова бил трет брак на византискиот цар. Првата сопруга, Ана Василиева починала во 1417 година, а вториот брак со Софија Монфератска е раскинет во 1426 година. Бидејќи од неговите претходни два брака Јован VIII немал деца, тој се оженил за Марија Трапезундска со надеж дека ќе обезбеди наследници на престолот. Бракот на Марија и Јован VIII продолжил 12 години, но исто така не оставил наследници. Сфранцес го наведува датумот на смртта на Марија, 17 декември 1439 година. Според Стивен Ринсиман, царицата починала од чума.

Јован VIII починал без наследник, а на престолот се качил неговиот брат Константин XI, кој во тоа време веќе бил вдовец и никогаш не се оженил повторно. Управувањето траело до заземањето на Цариград од Турците (29 мај 1453) и конечното распаѓање на империјата. Така Марија Трапезундска останува во историјата како последната царицата на Византија.

## Наводи

Категорија:Палеолози
Категорија:Византиски царици
Категорија:Византијци од 15 век
Категорија:Родени во непозната година
Категорија:Починати во 1439 година
Дроктулф

**Дроктулф** — византиски војсководец со свевско или алеманско потекло. Според  делото *[[Лангобардиска историја]]*, на Павле Ѓаконот тој израснал меѓу лангобардите, кои навлегле на Италијанскиот Полуостров во 569 година. Тој се приклучил на Византиската армија за да се бори против нив, станувајќи важен сојузник на царот и папата.

Откако Фароалд, ламбардскиот војвода на Сполето, го освоил Класис, пристаништето во Равена, Дроктулф повторно го освоил во име на Византија во 575–76 година. Накусо бил заробен и заточен, но бил ослободен и вратен на Византија каде служел како водач  (*[[дукс]]*, војвода) на византиското гратче Бресчело, преку кое го чувал мостот на реката По кој водел до Класис, во периодот од 584 година. Меѓу 584 и 590 година, тој го чувал од нападите на Аутари, кралот на лангобардите, чии напади предизвикале тој да се повлече во Равена додека областа на Бресчело била освоена од лангобардите и ѕидините на градот биле срамнети со земја.

По неговиот неуспех во Италија, Дроктулф бил повикан на Балканот и Тракија да помогне во одбивањето на нападите на Словените и Аварите кој во тој период го опсадиле градот Адријанапол (586). Византијците го погребале во Сан Витале во Равена, каде неговиот долг епитаф опстоил за истиот да биде запишан од страна на Павле.

## Извори
*Paul the Deacon. Langobardorum Liber III''. 
*Theophylact Simocatta. ''Historiae''
*S. Gasparri. "Droctulfo". *Dizionario Biografico degli Italiani*.

Категорија:Алемани
Категорија:Лангобарди
Категорија:Византиски војсководци
Категорија:Италијанци од 6 век
Категорија:Византијци од 6 век
Теодорокан

**Теодорокан** — визнатиски војсководец со ерменско потекло кој служел под царот Василиј II како на истокот така и на Балканот.

## Живот

Неговото име е хеленизиран облик на ерменското *T‘ot‘orakan* („припаѓа на Теодор“). Низа на печати кои му се придаваат на него од страна на Иван Јорданов овозможуваат детална реконструкција на неговата првична кариера, при што тој бил *[[протоспатариј]]* и служел како *[[стратег]]* (воен управител) на Арце и како *[[архегет]]* на истокот. Најверојатно е дека тој бил *стратег* на Арце во периодот од 975 до 979 година, кога тврдината била под византиска власт, за подоцна да биде унапреден во *архегет*, служба која неодамна била создадена која имал команда нас порфесионалната (целосно ерменска) пешадија на источните армии.

Првпат директно се спомнува во изворите (историја на Јован Скилица) во 990-ите (околу 994 година според Николас Адонц), кога бил назначен од царот Василиј II, кој во тој период бил во војна со бугарите, како *стратег* во Пловдив. Во 1000 година, заедно со Никифор Ксифиј, тој водел армија која набрзина ја освоила тврдината Велики Преслав, Мал Преслав и Плиска, со тоа воспоставувајќи византиска власт на североисточниот дел на Бугарија, првично освоен од царот Јован I на почетокот на 970-ите. Кус период подоцна, Теодорокан се повлекол поради својата возраст, и бил заменет од Ксифиј.

Војководците Ѓорѓи Теодорокан и Василиј Теодорокан, кои служеле при крајот на  век, се претставени како негови синови од страна на Адонц, но, иако е можно, таквата роднинска поврзаност не може да се докаже.

## Наводи

## Извори
* 
* 
* 
* 

Категорија:Родени во 10 век
Категорија:Починати во 11 век
Категорија:Византијци од 10 век
Категорија:Византиски војсководци
Категорија:Војсководци на Василиј II
Ефемиј Сицилиски

**Ефемиј** — византиски адмирал, најверојатно роден во Месина. Околу 826 година, според Мишел Амари, царот назначил нов владетел на Сицилија кој или бил наречен Константин или Фотин, кој пак поморската одбрана му ја доверил на Ефемиј, земјопоседник со големи криминални дејства, обвинет со најверојатно измислено обвинение за грабнување на млада калуѓерка од манастир, тој организирал востание против византискиот цар, Михаил II, и, по неколку воени успеси, се прогласил себеси за цар на Сиракуза, независен од Цариград. На дело, тој бил харизматичен водач, и, почитуван како крал, титулата цар значела дека тој ја контролирал целата територија на островот. Сфаќајќи дека ќе биде поразен од византиските војски кои биле пратени како засилување од истокот, тој се обратил до муслиманските водачи на  Ифрикија, каде побарал помош од арапите за освојување на Сицилија и Малта од византијците. Во средината на летото 827 година тој ги здружил своите сили со голема флота под команда на Асад ибн ел-Фурат, но умрел подоцна истата година,убиен од страна на членовите на царскиот гарнизон Кастроџовани (денес Ена). Се смета дека тој е човекот кој ја поттикнал инвазијата на арапите на Сицилија и Малта и почетокот на две вековното исламско владеење со островот кој бил наречен Сицилиски емират.

## Наводи

Категорија:Луѓе од Месина
Категорија:Византиски адмирали
Категорија:Починати во 827 година
Категорија:Византијци од 9 век
Категорија:Италијанци од 9 век
Категорија:Родени во непозната година
Категорија:Починати во 828 година
Дамијан Тарсуски

**Дамијан** (починал 924) — византиец кој минал во ислам, владетел на Тарс во 896–897 и еден од главните водачи на поморските напади на  Византија на почетокот на  век.

## Животопис

Дамијан бил слуга на евнухот и владетел на Тарс Јазман ел-Кадим (починал 891), кој го признавал господарството на Тулунидите од Египет под владение на  ибн Тулоновиот син Кумараваја. Во октомври 896 година, Дамијан бил назначен за владетел на Тарс  од тогашиот владетел  Ахмад ибн Туган. Јусуф ел-Багмарди бил негов заменик и водач на воените сили во неговата област. Дамијан и ел-Багмарди, сепак, биле протерани во март/април 897 година при бунт на про-абасидската фракција во градот под водство на Рагиб, поранешен *[[мавла]]* на ел-Муафак.

Во 900 година, ел-Табари апишал дека Дамијан побарал од калифот ел-Мутадидда ја запали фотата во Тарс, која се состоела од 50 поголеми бродови, као одмазда за неговото прогонување три години претходно, факт кој доста ја ослабнал муслиманската поморска моќ. Сепак, Дамијан најмногу се истакнал како адмирал. Во 896 година или најверојатно во 901 година, тој го ограбил и опустошил пристаништето Деметрија во Грција. Дамијан подоцна учествувал во походот од 904 година кој бил воден од абасидите за преземање на контролата на Египет, тој раководел со флота по должината на Нил, ги ограбиле неговите брегови, и спречиле пренос на залихи за тулунидските сили по. Во 911 година,  тој го нападнал Кипар, кој од  век бил неутрално Арапско-византиско владение, и го пустошел четири месеци бидејќи жителите на истиот и помогнале на византиската флота под водство на адмиралот Химериј во нападите на крајбрежјето на калифатот една година претходно. Конечно, во октомври 912 година, заедно со одметникот Лав Триполски, тој постигнал силна победа над Химериј недалеку од островот Хиос. Во летото истата година, се спомнува како придружник на владетелот на Киликија *[[тугур]]*, Рустам ибн Бараду, во напад против византиската гранична област Ликанд и нејзиниот ерменски владетел Мелија. Мелија бил опсаден во неговата тврдина, но арапите не успеале да го заземат.

Дамијан починал во 924 година додека водел напад против византиската тврдина Стробил. Неговата смрт, заедно со смртта на Лав Триполски една година претходно, довеле до крајот на муслиманската надмоќ и постојаните грабежи по крајбрежјето на Византија.

## Наводи

## Извори

*
* 
*
*

Категорија:Родени во 9 век
Категорија:Починати во 924 година
Категорија:Грчки муслимани
Категорија:Личности од Византиско-арапските војни
Византија под Комнинската династија

**[[Византија|Византиското Царство]]** од страна на Комнините била управувана во два периоди: периодот од 1057 година со назначувањето на Исак I Комнин за цар до крајот на неговото владеење во 1059, и назначувањето на Алексиј I Комнин во 1081 година до крајот на владеењето на Андроник I Комнин во 1185 година.

## Позадина

Комнинската ера започнала во период на големи тешкотии и стремење кон Византија. По еден период на релативен успех и експанзија во рамките на Македонската династија (867-1054), Византија доживеала неколку децении стагнација и опаѓање, што кулминирало со огромно влошување на ситуацијата односно земјата имала територијална, економска и политичка нестабилност.

Проблемите со кои се соочувала империјата биле делумно предизвикани од растечкото влијание и моќ на аристократијата, која ја слабеела на империјата воената структура преку поткопување на системот за темите. Заочнувајќи од смртта на успешниот војник-цар Василиј II во 1025, една долга серија на слаби владетелите ги распуштиле големите армии кои биле во одбрана на источните провинции од напади; наместо тоа, златото било складирано во Цариград, наводно со цел да се ангажираат платеници доколку се појават определени проблеми. Всушност, најголем дел од парите биле давани во форма на подароци кај фаворитите на царот.

Земјата во текот на периодот била напаѓана од Турците на исток и од Норманите на запад. Од 1080 година, империјата изгубила 78.000 км2.

## Цари
* Исак I Комнин (Ισαάκιος Α' Κομνηνός) (c. 1007 - 1060, владеел 1057 - 1059) – војник
* Алексиј I Комнин (Αλέξιος Α' Κομνηνός) (1057 - 1118, владеел 1081 - 1118) – внук на Исак I, оженет со правнуката на Константин X
* Јован II Комнин Убавиот (Ιωάννης Β' Κομνηνός o Καλος) (1087 - 1143, владеел 1118 - 1143) – син на Алексиј I
* Мануил I Комнин Велики (Μανουήλ Α' Κομνηνός ο Μέγας) (1118 - 1180, владеел 1143 - 1180) – син на Јован II
* Алексиј II Комнин (Αλέξιος B' Κομνηνός) (1169 - 1183, владеел 1180 - 1183) – син на Мануил I
* Андроник I Комнин (Ανδρόνικος Α' Κομνηνός) (1118 - 1185, владеел 1183 - 1185) – внук на Јован II; оженет со вдовицата на Алексиј II; неговите потомци го создале Трапезунтското Царство

Категорија:Историја на Византија
Категорија:Комнини
Теодора (сопруга на Роман I Лакапин)

**Теодора ** (? - ) била византиска царица, сопруга на царот Роман I Лакапин.

## Царица

Потеклото на Теодора е непознато. Нејзиниот сопруг Роман бил Друганриј на флотата, која во 919 година го извршила државниот удар против регентите на Константин Порфирогенит и сам ја презел власта во негово име. Во јули 919 година Теодора станала тешта на царот Константин VII, кого Роман го оженил за нивната ќерка Елена Лакапина.

Во ова време Роман Лакапин бил прогласен за василиопатор (*татко на царот*), а во септември 920 бил крунисан и за соцар на Константин VII. Во јануари 921 година Теодора била крунисана за августа - титула која ја носела до крајот на животот на 20 февруари 922 година.

## Деца

Теодора е единствената жена спомната во хрониките како сопруга на Роман I Лакапин, поради што традиционално се прифаќа дека таа е мајка на сите негови шест деца:
* Христофор Лакапин, ко-цар од 921 до 931
* Стефан Лакапин, ко-цар од 924 до 945, починал во 967.
* Константин Лакапин, ко-цар од 924 до 945, починал во 946.
* Теофилакт Лакапин, цариградски патријарх од 933 до 956.
* Елена Лакапина, која се омажила за цар Константин VII.
* Агата Лакапина, која се омажила за Роман Аргир;

Сепак постои и претпоставка дека Теодора била втора сопруга на Роман Лакапин.

Симеон Метафраст наведува дека Никифор бил дедо на Роман I Лакапин, што значи дека Никифор е татко на Теодора. Друга хроника сепак наведува дека Никифор бил дедо на Христофор Лакапин, најстариот син на Роман I. Обично тоа разминување се објаснува со грешка направена од Симеон Метафраст. Меѓутоа во својата книга  "Византиски фамилии" (1975) Жан-Франсоа Ваниер претпоставува дека Симеон Метафраст не се збунил и дека Роман и Христофор, татко и син, се ожениле за две сестри, ќерки на Никифор, што од своја страна би значело дека Теодора не е мајка на Христофор, бидејќи синот не може да се ожени за сестрата на мајка си. Така според Вениер, Христофор најверојатно е производ во претходен брак на царот, а Теодора е втора сопруга на Роман I.

## Надворешни врски

*Her listing along with her husband in "Medieval lands" by Charles Cawley. The  project "involves extracting and analysing detailed information from primary sources, including contemporary chronicles, cartularies, necrologies and testaments."

Категорија:Византиски царици
Категорија:Византијци од 10 век
Категорија:Македонска династија
Категорија:Фамилија Лакапин
Категорија:Погребани во црквата „Мирелејон“ (Цариград)
Мелетиј I Цариградски

**Мелетиј I Цариградски** — александриски патријарх меѓу 1590 и 1601 година. Во периодот од 1597 до 1598 година тој бил месточувар на Вселенскиот патријарх. Тој се чествува како светец во источната православна црква.

## Живот

Мелетиј е роден во Кандија (Ираклион) на островот Крит, во тој период главен град на венецијанското Кралство Кандија во 1549 година, каде тој изучувал класична филологија, филозоија и медицина во Падова. Тој бил избран за *[[протосинкел]]* на Александрискиот патријарх Силвестер, по чија смрт тој бил негов наследник на 5 август 1590 година.

Иако бил поддржувач на доктрината на пресуштествување, тој бил голем противник на Католичката црква, и се обидувал да ја обедини Грчката црква со Коптската црква. Во 1593 година тој учествуал на синодот во Цариград кој го потврдил основањето на Московската патријаршија.

Без да се повлече од позицијата на Александриски патријарх, тој бил местодржец во Цариградската патријаршија во периодот од декември 1596 година до февруари 1597 година, и од март 1597 до април 1598 година, кога поднел оставка за да продолжи да се грижи за неговото Египетско намесништво.

Починал во Александрија на  година.

## Наводи

Категорија:Православни епископи од 16 век
Категорија:Грци од 16 век
Категорија:Грчки православни Александриски патријарси
Категорија:Вселенски патријарси
Категорија:Родени во 1549 година
Категорија:Луѓе од Ираклион
Категорија:Христијански светци од 17 век
Пирошка Арпад

**Пирошка**, позната и како * 'Ирина' * (1088 - 13 август 1134), била унгарска принцеза од родот на Арпадите и византиска царица, сопруга на царот Јован II Комнин.

Пирошка е родена во 1088 година во унгарскиот град Естергом. Таа била ќерка на унгарскиот крал Ласло I и Аделаида Швабска, а по мајчина линија била внука на германскиот антикрал Рудолф Рајнфилд и Аделхајд Савојска. Мајката на Пирошка починала во 1090 година, а кралот Ласло I на 2 јули 1095, по што унгарската круна била наследена од внукот на Пирошка, кралот Калман.

Обидувајќи се да ги подобри односите со византискиот цар Алексиј I Комнин, Калман започнал преговори за склучување на брак меѓу Пирошка и Јован II Комнин, најстариот син на царот Алексиј I Комнин, кој веќе бил и негов соцар . Преговорите меѓу Византија и Унгарија завршиле успешно и во 1104 година Пирошка пристигнала во Цариград, каде го прифатила православието и името Ирина, по кое била венчана за Јован II Комнин.

Пирошка на Јован II му родила осум деца:
# Алексиј Комнин (февруари 1106; † летото 1142), соцар од 1122 до 1142
# Марија Комнина (февруари 1106; † 1143/55; близначка на Алексиј), се омажила за Јован Рогериј Даласин, во 1143 претендент за престолот, во 1152 дук на Струмица
# Андроник Комнин († 1142)
# Ана Комнина (* 1100), се омажила за Јован Контостефан († 1139)
# Исак (* 1115; † 1154/74), "Севастократор"
# Теодора Комнина (* 1116; † како вдовица и калуѓерка 12 мај 1157), се омажила за Мануел Анемас († 1146/47)
# Евдокија Комнина (* 1119), се омажила за Теодор Ватациј, генерал и дук на Киликија
# Мануил I Комнин (15 август 1118; † 24 септември 1180), византиски цар (1143 - 1180)

Пирошка ималамала улога во политичкиот живот на Византија. Царицата целосно била посветена на своите деца. Умира на 13 август 1134 година.

## Надворешни врски

*Her profile along with her husband in "Medieval Lands" by Charles Cawley

|-

Категорија:Византиски царици
Категорија:Комнини
Категорија:Византијци од 12 век
Категорија:Погребани во манастирот „Христос Седржител“ (Цариград)
Категорија:Преподобни
Категорија:Светици
Категорија:Христијански светци од 12 век
Категорија:Византиски светци
Категорија:Починати во 1134 година
Европска лига во одбојка

**Европската лига во одбојка** е годишен континентален одбојкарски турнир, за првпат воведен во 2004. Натпреварувањето е Европски еквивалент на Светската лига во одбојка. Турнирот се игра во преелиминарна групна фаза, а најдобрите четири екипи се пласираат на фајнл фор турнир. Женскиот турнир бил воведен во 2009 година.

## Резултати
### Мажи

### Жени

## Табела на медали
Екипите кои биле домаќини се обележани со ѕвездичка (*).

### Мажи

### Жени

## Надворешни врски
* Официјално мрежно место 


Категорија:Одбојка во Европа
Никит Орифа

**Никита Орифа** бил одликуван византиски службеник, патрикиј, и адмирал за време на владеењето на византиските цареви Михаил III (842–867) и Василиј I (867–886), Кој постигнал неколку поморски победи против критските сараценски ограбувачи.

## Животопис

### За време на Михаил III

Ништо не се знае за младоста на Никит Орифа. Неколку луѓе именувани како Орифи се спомнати во изворите за првата половина на  век, сите на високи поморски позиции, но секаква семејна поврзаност е случајна.

Никит Орифа првпат се спомнува во изворите во 860 година, како управител на Цариград, кога руската флота ненадејно се појвила на влезот на Босфор и започнале да ги ограбуваат предградијата. Во овој капацитет, Орифа направил извештај за Михаил III, кој во тој период бил во походи против арапите во Мала Азија. На последователен датум, тој бил назначен за адмирал на Византискаta морнарица, и во 867 година назначен за (*[[друнгариј]]*). Во ова својство, тој испловил со 100 бродови за подигнување на опсадата на арпите на Рагуза која траела 15 месеци, и да го воспостави владението на Византија на крајбрежјето на Далмација. Можно е, сепак, дека Орифа имал претходно поморско искуство, зашто тој може да се поистовети со еден од командантите кои учествувале во нападот од 853 година на Дамиета.

### за време на Василиј I Македонецот

Иако се издинал на висока позиција благодарение на царот Михаил III и протестирал против узурпацијата на престолот од царот Василиј I во 867 година, Орифа брзо бил придобиен од Василиј, и станал најуспешниот византиски адмирал во тој период.

Во 869 година, Орифа ја водел византиската флота која испловила со пддршка на Лудовик II кој го опсадил Бари, но со пристигнувањето таму, тој забележал дека франкската армија се разделила на зимски оддели, и предизвикал дипломатскаинцидент обраќајќи му се на Лудовик, кој ја земал титулата *Цар на римјаните*, само со „крал“. Како резултат на оваа кавга, главниот дел на византсиката војска заминал, без да учествува во опсадата на градот.

Во 873 година, Орифа ги поразил Сарацените од Критскиот емират во Сарошкиот Залив, и повторно победил наредната година:кога сарацените имале походи во близина на западното крајбрежје на Грција, тој ги натерал своите луѓе да ги влечат бродовите преку Коринтскиот превој, и на тој начин ја изненадил сараценската флота во Коринтскиот Залив и притоа поразувајќи ги. Орифа по овие успеси го снемува од историската сцена, иако постои можност да ги водел византиските флоти уште неколку години пред да биде заменет од *друнгариот* Насар, вклучувајќи ги тука освојувањето на Бари, и за кус период Кипар.

Орифа воопшто не ги сакал сарацените, и во секоја можност ги подлегнувал на тешки измачувања заробените сарацени муслимани.

## Наводи

## Sources

*
*
*
*
*
*

Категорија:Византијци од 9 век
Категорија:Византиски адмирали
Категорија:Личности од Византиско-арапските војни
Берта Зулцбашка

**Берта Берта Зулцбашка** (германски: *Berta von Sulzbach*, околу 1110 - 29 август 1159), била германска принцеза и византиска царица, сопруга на царот Мануил I Комнин.

## Потекло
Берта била ќерка на Беренгар II, гроф на Зулцбах (починал на 3 декември 1125 година) и втората сопруга Аделхајд фон Дисен († 1126). Берта била сестра на Гебхард III Зулцбашки и на Гертруда Зулцбашка, која се омажила за германскиот цар Конрад III.

## Брак
Барајќи поддршка против Норманите на Роджер II, византискиот цар Јован II Комнин испратил амбасадори во дворот на германскиот цар Конрад III со предлог за склучување на сојуз против Норманите во Јужна Италија. За да внесе се потпише договор, гласниците на василевса му понудиле на Конрад III да испрати една од своите принцези во Цариград, за да биде мажена за синот на византискиот цар, Мануел. Наместо една од своите ќерки, Конрад ја избрал својата балдаза, Берта, која заминала за Цариград во друштво на Емихо фон Лајнинген, епископ на Вирцбург.

Кога Берта пристигнала во царскиот двор на Босфорот, Јован II Комнин веќе бил мртов, а Мануил бил новиот византиски цар. Бракот на Берта и Мануил I бил одложуван во текот на три години. Двајцата била венчани малку по Водици во 1146, по што Берта била крунисана за царицата под името Ирина.

Во Цариград Берта-Ирина станала позната по скромноста, избегнувајќи го луксузот на царот во византиски двор. Василиј Охридски ја пофалил Берта за пристојност и побожноста, а Никита Хонијат забележува дека царицата не носела шминка. Според гласините во 1147 година, патријархот Козма II Цариградски, кој бил осомничен за ерес, фрлил клетва на царката никогаш да не роди син.

Берта-Ирина и Мануел I Комнин имале две ќерки:
* Марија Комнина
* Ана Комнина (1154-1158)

Берта-Ирина починала на 29 август 1159 година. Според изворите Мануил I Комнин, кој бил познат по своите многубројни изневери, бил скршен од смртта на сопругата. Тој се оженил повторно во 1161 година за Марија Антиохиска.

## Литература
* Odilo Engels: *Bertha von Sulzbach*. Lexikon des Mittelalters 1, Sp. 2023
* Wilhelm Blum: *Bertha-Irene: bayerische Gräfin und byzantinische Kaiserin*. In: Bayern und die Antike. 150 Jahre Maximilians-Gymnasium in München. Hrsg. von W.-A. von Reitzenstein. München 1999. S. 65–75.
* August Nitzschke: ''Bertha von Sulzbach (Irene, Eirene)''. Neue Deutsche Biographie (NDB). Band 2, Duncker & Humblot, Berlin 1955, ISBN 3-428-00183-4, S. 151.

## Надворешни врски
*  ''Bertha von Sulzbach'', Opac, Regesta Imperii
* ''Bertha''-Irene of Sulzbach, first wife of Manuel I Comnenus'', De Imperatoribus Romanis
* ''Bertha von Sulzbach'', fmg.ac

Категорија:Византиски царици
Категорија:Комнини
Категорија:Византијци од 12 век
Категорија:Погребани во манастирот „Христос Седржител“ (Цариград)
Категорија:Починати во 1159 година
Имериј (адмирал)

**Имериј** — византиски владетел и адмирал од почетокот на  век, најмногу познат како водач на византиската морнарица за време на борбите со тогашните муслимански морнарици од тој период 900–912.

## Животопис

Ништо не се знае за младоста на Имериј. Тој бил вујко на Зоја Карбонопсина, љубовница и подоцнежна сопруга на Лав VI (886–912), и неговата кариера е директна последица од оваа врска.

Првично *[[протосекрет]]*, Имериј бил назначен за водач на византиската флота во 904 година. Муслиманска флото под водство на Лав Триполски се упатила кон Цариград и ги натерале византијците да се повлечат кои во тој период биле под водство на *[[друнгариј]]* Евстатиј Аргир. Евстатиј бил заменет со Имериј, кој, сепак, не морал да се бори, бидејќи арапите се повлекле. Двете флоти се судриле во близина на Тасос, но ввизантијците одлучиле да не се борат. Како резултат на оваа одлука, арапите биле во можност опсадат и ограбат Солун, вториот најголем град во Византија, и да се вратат дома без да бидат спречени.

За време на славењето на празникот Св. Томас на 6 октомври 906 година, Имериј успеал да ја постигне својата прва победа над арапите, и најверојтано во овој период тој се стекнал *[[дромологофет]]*. Следела уште една победа во 909 година, и следната година, поход на сириското крајбрежје: Латакија била ограбена, нејзината околу ограбена, биле заробени огромен број на луѓе, со минимални загуби. Во овој период, Имериј исто така се упатил кон Кипар, кој со векови бил неутрално владение заедно со калифатот. Освојувањето на островот било за кус период,бидејќи во 911 или 912 гдина, Дамијан Тарсуски го нападнал Кипар. Евентуално, претходниот *статус кво* бил повторно воспоставен.

Во меѓувреме, во есента во 911 година, Имериј се упатил повторно во нов обид да го заземе крит. Тој командувал со флота од 177 дромони со 43.000 луѓе, и го опсадил главниот град, Чандакс. Опсадата траела шест месеци, кога пристигнале вести дека царот бил болен и на посмртна постела.Последователно, Имериј ја подигнал опсадата и се упатил кон главниот град. Сепак, како што флотата го заобиколувала Хиос, тие падбале во заседа на сарацените поставена од Лав Триполски и Дамијан Тарсуски (април 912): византијците биле целосно уништени, и самиот Имериј едвај се спасил. По овој пораз и смртта на царот Лав, тој бил разрешен од новиот цар, Александар III (912–913), и бил прогонет во манастир, Каде починал по шест месеци.

## Наводи

## Извори

*
*

Категорија:Византиски адмирали
Категорија:Византијци од 10 век
Категорија:Починати во 918 година
Категорија:Личности од Византиско-арапските војни
Категорија:Родени во 9 век
Михаил Стрифно

**Михаил Стрифно**  — висок византиски службеник во слжба на царевите од семејството Ангели.

Стрифно првпат се споменува во 1192 година како *[[себаст]]* и одговорен за трезорот *[[вестариј]]*, во служба на царот Исак II (1185–1195). Стрифно во тој период се оженил со сестрата на царицата  Евросина Дукина Каматерина, сопругата на Алексиј III (1195–1203) и со оваа поврџаност се стекнал со титулата *[[мега дукс]]*, и одговорен за византиската морнарица. Современикот историчар Никет Хонијат го опишува како човек со „невообичаена алчност и ретка неискреност“, кој својата положба ја искористил да ги продаде едрата, котвите и другата опрема на флотата, седо самите клинци. Нрговите дела го означиле делотворниот крај на византиската флота, која подоцна не била во можност да се спротивстави за време на  Четвртата крстоносна војна неколку години подоцна.

Како *мега дукс*, тој бил исто така владетел на новата споена тема Елада и Пелопонез (јужна Грција), и во ова својство се упатил во Атина околу 1201–1202 година за да се спротивстави на зголемената моќ на Лав Сгур, месен моќник кој се прогласил за автономен владетел. Изгледа дека неговиот обид да се справи со Сгир бил неуспешен, Михаил Хонијат, сепак составил енкономиј во негова чест. Зачувани се три печати од Стрифно, како и голем златен прстен, кој најверојатно му бил доделен во чест на неговото назначување за *мега дукс*.

## Наводи

## Извори
*
*
*

Категорија:Родени во 12 век
Категорија:Починати во 13 век
Категорија:Византијци од 12 век
Категорија:Византијци од 13 век
Категорија:Византиски адмирали
Категорија:Византиски управители
Категорија:Византиски службеници
Герман V Цариградски

**Герман V Цариградски** ( – 1920) — Вселенски патријарх од 28 јануари 1913 до 1918 година. Тој бил образуван во Ерусалим и Атина пред да се образува на богословското училиште Халки.

За време на неговото начелствуватвување благодарение на патријахатниот централен образовен комитет напишани се книги за со закони за наставаници и учители, но затоа поак целосно се изменети националните правила за свикување на синоди како и меѓубнародниот синод.

Имал голема улога во определувањето на внатрешната органиација на црквата при што отстранил голем број на привилегии на православната црква. Сепак тој никогаш не бил сакан од народот поради авторитативиот начин на водење на управувањето, кое траело за време на прогоните на христијаните од страна на младотурците.

Тој бил есен од поборниците во периодот од 18886/87 година да не се дозволи повторно поставување на прогонетиот патријаерх Јоаким III.

На 7 октомври 1918 година се случил голем бунт против патријахатот. Тој бил приморан да ја напушти функцијата на 12 октомври 1918 година  повлекувајчи се во Халкедон (*Кадиќој*), каде починал и бил погребан во декември 1920 година.

## Sources
* [Http://www.ec-patr.org/list/index.php?lang=gr&id=318 Ecumenical Patriarchate] 

Категорија:Починати во 1920 година
Категорија:Вселенски патријарси
Категорија:Починати во Истанбул
Категорија:Родени во 1835 година
Шебеник

**Шебеник** () — планина кај Либражд, источна Албанија, недалеку од границата со Македонија. Сместена е веднаш на запад од Јабланица, од која е одвоена со долината на реката Бистрица (Албанија) и областа Струшки Дримкол понатаму на североисток. Најблизок град  североисточно од Либражд и  северозападно од Струга.

Масивот е долг 20, а широк околу . Највисокиот врв, исто така наречен Шебеник (*Maja e Shebenikut*), се наоѓа на 2.253&nbsp;м надморска височина, а има неколку врва од преку 2.000&nbsp;м.

Планината е особено значајна поради природното богатство и затоа е заштитена како дел од националниот парк Шебеник-Јабланица. Од особен интерес е запазувањето на рисот и неговото живеалиште на неа.

## Леднички езера
Шебеник има девет леднички езера, од кои најјужно и најголемо е Рајчичкото (*Liqeni i Rrajcës*), сместено на источниот срт. Долго е 220, а широко 160&nbsp;м.

## Поврзано
* Национален парк Шебеник-Јабланица
* Јабланица
* Либражд (округ)

## Галерија

Податотека:AlbaniaLibrazhdLlange.jpg|Поглед од Шебеник кон с.&nbsp;Ланга
Податотека:Alpine Pasture Shebenik Jabllanice.JPG|Пасиште на планината
Податотека:FromShebeniktowardsOhrid.JPG|Поглед кон Охрид од Шебеник
Податотека:Towards Jabllanice Mountain.jpg|Поглед кон Јабланица од Шебеник


## Наводи

## Надворешни врски

* Национален парк Шебеник-Јабланица  на порталот на Општина Центар - Либражд 

Категорија:Планини во Албанија
Категорија:Либражд (округ)
Константин V Цариградски

**Константин V Цариградски** — Вселенски патријарх од 1897 до 1901. Неговото секулрно име било **Константинос Валиадис** и е роден во 1833 година во Веса, на островот Хиос.

## Живот

Неговиот татко бил свештеник и учител. Заедно со него тој ги научич прите букви. Позавршувањето на училиштетона островот тој образованирто го продолжил на Халки, каде дипломирал со почести во 1857 година. Подоцна своето образование го продолжува во Атина.

Кога неговиот вујко Софрониј III, тој заминал со него во Цариград како негов секретар. Во 1864 година тој станал ѓакон. Тој продолжил да биде покрај својот вујко и кога тој се повлекол од позицијата Вселенски патријарх. Тој бил испратен подоцна на подипломски стдии во Стразбур,Швајцарија и Хајделберг.

Во 1872 година тој бил секретар на Светиот синод. Во 1874 година бил прогласен за свештеник, за во 1876 година да биде избран за митрополит Митиленски и бил прогласен за епископ. Тој начествувал со диецезата сè до 1893 година, кога бил преместен во црквата во Ефес. Меѓувремено тој бил, номиниран за патријарх на изборите во 1884, 1887 и 1891 година. На 2 април 1897 година, по повлекувањето на Антим VII, кога бил избран за Вселенски патријарх.

Како патријарх, назначил комитет за прифаќање на Новиот завет во старите текстови, и овицијална верзија од истиот за употреба во Цариградската патријаршија. Ова дело излегло од печат по неговото заминување како патријарх, во 1904 година. Особено заинтересирн бил за упоребата на световната византиска музика. Исто така се справувал и со проблемот кој настанал по прекинувањето на односите со Антиохискиот патријарх и воспоставил односи со Англиканската црква.

За време на светата недала во 1901 година, како резултат на внатрешните кавги во патријархатот дел од епископите побарале повлекување на патријархот. Имало и обиди за помирување на двете спротивставени фракции но сето тоа завршило без успех. Конечно наутрото на Велики петок во 1901 година тој потпишал указ со кој се повлекува од начелствувањето со патријаршијата.

По неговото заминување тој се повлекол на Халки, каде поради компликации настанати поради дијабетисот починал на 27 февруари 1914 година.

## Наводи

Категорија:Родени во 1833 година
Категорија:Починати во 1914 година
Категорија:Вселенски патријарси
Категорија:Починати во Истанбул
Антим VII Цариградски

**Антим VII Цариградски** (c. 1835 - декември 1913) — Вселенски патријарх од 1895 до 1896. Тој починал ово Халки во Турција.

Се родил во периодот меѓу 1827  и 1832 година во селото Пливица Епир. Првично се занимавал со трговија и му помагал на својот татко, но набгу се аинтересирал за црквата. Кога во 1856 година бил прогласен за ѓакон, и го земал името Антим и се придружил на школата во Халки. Таму соученик му бил патријархот Јоаким IV. Тој дипломирал со почести при што се вратил во Јанина, каде служел како свештеник, и професор во месното училиште.

Во 1869, година избран бил за митрополит Прамитски, па проглаасен бил за свештеник и подоцна епископ. Во 1877 година бил епископ Еношки и во 1888 година бил избран заепископ Помориски позиција која ја одбил. Во 1893 година бил избран за епископ на Горички а во 1894 година Лерошки и Калимношки.

Конечно на 20 јануари 1895 година, по оставката на неговиот претходник Неофит VII бил избран за Вселенски патријарх. Овој избор бил одбележан со судири меѓу скараните фракции, кој дури се карале и во патријалната црква.

За врем на неговото начелствување бил пуштена во употреба новата зграда на школата во Халки на 6 октомври 1896 година. Кус период пред избивањето на Грчко-турската војна приватил патеници од националното движење кои сакале да го информираат за целта на организацијата и нивните екстремни планови, кои вклучувале и палење на Истанбул. Заканувајќи им се дека ќе и пријави на властите Антим побарал нивно заминување од градот, што истите го направиле. Исто така за време на неговото начелствување била испратена делегација во Москва, која присуствувала на крунисувањето на царот на русија Никола II.
Антим бил одликуан од султанот и царот.

Сепак бил присилен да се повлече на 29 јануари 1897 година, по две години на патријархување, бидејќи ја изгубил довербата на поголем број од претставниците на Светиот синод. По оова се повлекол на островот Бургаз, каде се анимавал со книжевна работа, а подоцна во Шишли, каде починал на 5 декември 1913 година.

Во 1895 година, тој ја критикувал енцикликата *[[Praeclara gratulationis publicae]]* на Лав XIII.

## Наводи

## Извори
* Οικουμενικό Πατριαρχείο 

Категорија:Родени во 1835 година
Категорија:Починати во 1913 година
Категорија:Вселенски патријарси
Категорија:Починати во Истанбул
Василиј Лакапин

**Василиј Лакапин** (925 - 985) — *[[паракоимомен]]* на Византија од 945 до 985 година.

Тој бил незаконски син на царот Роман I, и бил кастриран како млад.

Во 945 година, во периодот кога неговиот татко бил соборен, Василиј бил назначен за паракоимомен на царот Константин VII, неговиот зет. Тој го задржал ова место за време на владеењето на Роман II, Никифор II, Јован I.

Како главен на царската администрација, насобрал огромно богатство. Наводно, ова довело до заострени односи со Јован I  кратко пред неговата смрт во 976 година. Според некои извори, Василиј го отрул царот.

Продолжил да работи на истата позиција и на почетокот на владеењето на Василлиј II но во 985 година младиот цар - сакајќи да ја води самиот владата откако истата била водена од регенти триесет години - го обвинил за сојужништво со Варда Фока и го отстранил Всилиј. Сите негови земји и поседи биле запленети и сите закони донесени во неговиот период биле прогласени за неважечки. Василиј лакапин бил протеран и по кус период починал во прогон.

## Наводи

Категорија:Починати во 985 година
Категорија:Византијци од 10 век
Категорија:Македонска династија
Категорија:Византиски службеници
Категорија:Родени во 925 година
Категорија:Несигурна година на раѓање
Категорија:Несигурна година на смрт