Италијански дизајн

**Италијанскиот дизајн** се однесува на сите форми на дизајн во Италија, вклучувајќи внатрешен дизајн, урбан дизајн, моден дизајн и архитектонски дизајн. Италија е препознаена како светски трендсетер и лидер во дизајнот. Архитектот Лујџи Кача Доминиони тврдел: *„Едноставно, ние сме најдобри.* *Имаме повеќе имагинација, повеќе култура и сме подобри посредници меѓу минатото и иднината“* . Италија денес сè уште има огромно влијание врз урбаниот дизајн, индустрискиот дизајн, дизајнот на ентериер и модниот дизајн ширум светот.

Општо земено, терминот „дизајн“ се поврзува со ерата на Индустриската револуција, која пристигнала во Италија за време на предобединувањето во Кралството Двете Сицилии. Во контекст на италијанскиот дизајн, станува збор за дизајн и развој од италијанско потекло во различни области како што се свилените Сан Леучио и работилниците Пјертаса, бродоградилиштата на Кастелемаре ди Стабија. Остатокот од Италија се одликувал со фрагментирана политичка и географска состојба, но индустријализацијата била значително присутна во други предунитарни држави како Големото Војводство Тоскана и  Сардинија-Пиемонт. По обединувањето на Италија, и покрај бавната консолидација на памучната индустрија и фабриките, за индустријализација на земјата ретко се зборувало пред 1870-1880 година. На почетокот на дваесеттиот век се формирале првите големи италијански дизајнери како Виторио Дукро и Ернесто Базиле.

## Внатрешен дизајн
мини|Сако  Сако е дел од постојаната колекција од 27 музеи на модерна уметност ширум светот. Сако бил награден со Златен компас во 2020 година.
десно|мини|296x296пкс| Стол од дизајнерот Микеле де Лучи, направен во 1983 година.
Италија ги произведла некои од најголемите дизајнери на мебел во светот, како што се Ахил Кастиљони, Џо Понти и Еторе Сотсас. Италијанскиот внатрешен дизајн во 1900-тите бил особено познат и пораснал до врвовите на класата и софистицираноста. На почетокот, во раните 1900-ти, италијанските дизајнери на мебел се бореле да создадат еднаква рамнотежа помеѓу класичната елеганција и модерната креативност, а првично италијанскиот внатрешен дизајн во 1910-тите и 1920-тите бил многу сличен со оној на француските ар деко стилови, користејќи егзотични материјали и создавајќи раскошен мебел. Сепак, италијанската арт-деко го достигнала својот врв под водство на Џо Понти, кој ги направил неговите дизајни софистицирани, елегантни, стилски и префинети, но и модерни, егзотични и креативни. Во 1926 година, во Италија се појавил нов стил на опремување, познат како *„Рационализам“*. Најуспешните и најпознатите од рационалистите биле Групо 7, предводени од Лујџи Фиџини, Џино Полини и Џузепе Терањи. Нивните стилови користеле цевчест челик и биле познати како пообични и едноставни, и речиси фашистички по стил по в. 1934 година. По Втората светска војна, сепак, бил периодот во кој Италија имала вистинска *авангарда* во дизајнот на ентериер. Со падот на фашизмот, раѓањето на Републиката и изложбата РИМА во 1946 година, италијанските таленти во уредувањето на ентериерот станале очигледни, а со италијанското економско чудо, Италија забележала раст на индустриското производство и масовно изработен мебел. Сепак, во 1960-тите и 1970-тите, италијанскиот внатрешен дизајн го достигнал својот врв на стил, и до тој момент, со поп и постмодерни ентериери, фразите *„Убав дизајн“* и *„Италијанска линија“* влегоа во речникот на дизајнот на мебел. Од крајот на 1970-тите и почетокот на 1980-тите, додавањето на логоа се зголемило од значајни италијански модни куќи, како што се Прада, Версаче, Армани, Гучи и Москино. Примери за класични парчиња италијански мебел ги вклучуваат ригорозните, креативни и рационализирани машини за перење и фрижидери на Зануси, софите „Новиот тон“ од Атриум и најпознатото иновативно постмодерно полица за книги, направено од Еторе Сотсас. за групата Мемфис во 1981 година, инспирирана од песната на Боб Дилан „Стак внатре во мобилниот со Мемфис блуз повторно“. Полицата за книги станала огромна културна икона и дизајнерски настан од 1980-тите. Многу дизајнери на ентериер користат парчиња инспирирани од Италија или Италија во нивната работа.

## Индустриски дизајн
Покрај дизајнот на мебел, Италија поставила трендови за индустриски дизајн со првиот прототип на светлиот Луминатор Берноки во 1928 година. Садот Мока, дизајниран од Алфонсо Бјалети, бил револуционерен дизајн по неговото објавување во 1933 година и продолжувал да се произведува до ден-денес со неколку модификации. Оливети е познат по дизајнот на канцелариска и електронска опрема.

## Дизајн на автомобили
[лево|мини| Ферари 612 Scaglietti шеесето издание. [Ферари се меѓу најпознатите суперавтомобили во Италија.]]
Италија е многу влијателна во дизајнот на автомобилите и ги произведла некои од најголемите статусни симболи на векот. Автомобилската индустрија во земјата (порано индустријата за возила во Италија) е доста голем работодавач во земјата, со работна сила од над 196.000 (2004) кои работат во индустријата. Италија е петти најголем производител на автомобили во Европа (2006). Со текот на годините, италијанските автомобили се препознавале ширум светот по нивниот стил и практичност. Познати италијански автомобили вклучуваат кабриолет Алфа Ромео од 1950-тите и суперавтомобилите Ферари спидер и Ферари Формула.  Постојат неколку симболични типови возила кои се помалку луксузни и помасовни од тие автомобили, како што се иконите Фиат Тополино, Фиат 500 и симболичните Vespa Piaggio, кои станале едно од најмодерните и најприфатливите возила во Италија по Втората Светска војна, првпат произведена во 1946 година Италија е исто така дом на светски познати фирми за дизајн на автомобили како што се Pininfarina, Zagato, Italdesign и Bertone.

## Моден дизајн
[десно|мини|300x300пкс| Облека од [Армани|Емпорио Армани, една од најлуксузните и најпознатите италијански модни куќи]]
Италијанската мода е меѓу најважните модни дизајни во светот, како оние на Франција, Германија, САД, Велика Британија и Јапонија. Модата отсекогаш била важен дел од културата на Италија и нејзиното општество. Италијанските дизајни почнале да стануваат еден од главните европски трендсетери уште од 11-16 век, кога уметничкиот развој во Италија бил на својот врв. Градовите како Венеција, Милано, Фиренца и Виченца почнале да произведуваат луксузни стоки, капи, козметика, накит и богати ткаенини. Во текот на 17-тиот и почетокот на 20-тиот век, италијанската мода ја изгубила својата важност, а главниот трендсетер во Европа станала Франција, бидејќи француската мода почнала да станува огромна популарна, откога почнале да се дизајнираат луксузни фустани за дворјаните на Луј XIV. Сепак, од модните соа од 1951–53 година што ги одржал Џовани Батиста Џорџини во Фиренца, „*италијанското училиште*“ почнале да се натпреварува со француската *висока мода*, бидејќи етикетите како Ферагамо и Гучи почнале да се борат со Шанел и Диор. Во моментов, Милано (центарот на дизајнот на Италија) се смета за вистинска модна престолнина на светот, според Глобалниот јазичен монитор од 2009 година, а Рим е рангиран на 4-то место. И двата града годишно се натпреваруваат со други големи меѓународни центри, како што се Париз, Њујорк, Лондон и Токио.
[лево|мини|300x300пкс| „The One“, мирисот на [Долче & Габана|Долче и Габана.]]
Примери за големи италијански модни куќи се: Гучи, Армани, Емилио Пучи, Валентино, Прада, Долче и Габана, Ферагамо, Роберто Кавали, Трусарди, Версаче, Кризија, Етро, Миу Миу, Лаура Биајоти, Фенди Мосони, Максони, Бенетон и Бриони (мода), да именуваме неколку. Италија е дом на многу модни списанија, како што се Грација, Вог Италија, Вера, Чи, Гиола и Дона. Други италијански брендови за додатоци и накит, како што е Булгари, се меѓу најважните во светот. Миланската компанија Луксотика моментално е најуспешната компанија за очила во светот, со приход од 5,202 милијарди евра (2008), оперативен приход од 749,8 милиони евра (2008) и профит од 379,7 милиони евра. Комерцијално, модниот дизајн со седиште во Милано е многу поуспешен од неговиот париски ривал. Армани е добро познат по својот минимализам и софистициран стил, Версаче по екстравагантните и ултра-луксузни линии, Гучи по симболичната шикност и стил, Прада по сјајот и гламурот, Валентино по својата врвна елеганција, Долче и Габана по фантастичната и неверојатна фустани, Ромео Џигли за романтичните и креативни идеи и Москино за паметните/лежерните комбинации и маичките.

## Надворешни врски

* Вокер, Џон. „Италијански стил/италијанска лудост“ . *Речник на уметност, архитектура и дизајн од 1945 година*, 3. ед.
* Повоен италијански дизајн, изложба во музејот Бруклин 

## Наводи

Категорија:Италијанска култура