open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Трговски блок

**Трговскиот блок** е еден вид меѓувладин договор, често дел од регионална меѓувладина организација, каде што бариерите за трговија (тарифи и други) се намалуваат или елиминираат меѓу земјите-учеснички.
## Опис

Историски трговски блокови вклучувајќи ја Лигата на Ханзата, северноевропска економска алијанса меѓу 12 и 17 век и Германската царинска унија, формирани врз основа на Германскиот Сојуз, а потоа Германското Царство од 1871 година. Проблемите со формирањето на трговскиот блок се случиле во 1960-тите и 1970-тите, како и во 1990-тите по колапсот на комунизмот. До 1997 година, повеќе од 50% од светската трговија била спроведена во рамките на регионалните трговски блокови. Економистот Џефри Џ. Шот од Институтот за меѓународна економија Петерсон забележува дека членовите на успешни трговски блокови обично споделуваат четири заеднички одлики: слични нивоа на БНП по глава на жител, географска близина, слични или компатибилни трговски режими и политичка заложба за регионална организација .

Многу застапници на глобалната слободна трговија се противат на трговските блокови. Тие ги гледаат трговските блокови за поттикнување регионална слободна трговија на сметка на глобалната слободна трговија. Оние кои се залагаат за тоа тврдат дека глобалната слободна трговија е во интерес на секоја земја, бидејќи ќе создаде повеќе можности за претворање на локалните ресурси во стоки и услуги кои се и моментно во побарувачка и ќе бидат на побарувачката во иднина од страна на потрошувачите. Меѓутоа, научниците и економистите продолжуваат да дебатираат дали регионалните трговски блокови ја фрагментираат глобалната економија или го поттикнуваат проширувањето на постоечкиот глобален мултилатерален трговски систем.

Трговските блокови можат да бидат самостојни договори помеѓу неколку држави (како на пример Северноамерикански договор за слободна трговија или дел од регионална организација (како што е Европската унија). Во зависност од нивото на економска интеграција, трговските блокови може да се класифицираат како преференцијална трговска област, слободна трговска зона, царинска унија, заеднички пазар, или економски и монетарен сојуз.

## Поврзано

* Регионална интеграција
* Континентална унија

## Наводи

Категорија:Меѓународна економија
Категорија:Меѓународна трговија
Јавен долг

**Државниот долг** или **националниот долг** е вкупниот долг на владата. Спротивно на тоа, годишниот буџетски дефицит се однесува на разликата меѓу владините приходи и расходи во текот на една година.

Државниот долг може да се категоризира како внатрешен долг (долг на заемодавателите во земјата) и надворешен долг (кој се должи на странските заемодаватели). Уште една заедничка поделба на државниот долг е врз основа на времетраењето додека не се исплати отплатата. Краткорочниот долг обично се смета за една година или помалку, а долгорочниот долг е повеќе од десет години. Среднорочниот долг паѓа помеѓу овие две граници. Пошироката дефиниција на државниот долг може да ги разгледа сите државни обврски, вклучувајќи идни исплати на пензии и плаќања за стоки и услуги кои владата ги склучила, но сѐ уште не се платени.

Владите создаваат долг со издавање хартии од вредност, државни обврзници и сметки. Помалку кредитоспособни земји понекогаш позајмуваат директно од наднационална организација (на пример, Светска банка) или меѓународни финансиски институции.

## Јавниот долг во одделни држави

Долгот во однос на БДП е еден од најприфатените начини за оценување на значењето на долгот на земјата. На пример, еден од критериумите за влез во Европскиот монетарен сојуз е долгот на земјата-апликант да не надминува 60% од БДП на таа земја.

* Податокот за САД не ги вклучува долговите на одделните сојузни држави и меѓувладиниот долг

## Раководење со јавниот долг
До доцните 1980-тите, раководењето со јавниот долг се сметало за продолжение на функциите на централната банка. Оттогаш, преовладува сфаќањето дека централната банка не треба директно да ја финансира владата и затоа во голем број земји раководењето со јавниот долг е издвоено од централната банка. На пример, една анкета спроведена од БИС во 2008 година покажала дека, од 41 анкетирана централна банка, помалку од една четвртина имале надлежности поврзани со раководењето со јавниот долг. Притоа, во некои земји со јавниот долг раководи одделна служба во рамките на министерството за финансии (на пример, во Франција), а некаде постои посебна агенција која исто така, е под надлежност на министерството за финансии (на пример, во Германија). Во некои земји, процесот на издвојување на централната банка од раководењето со јавниот долг се вршело постепено, а некаде (на пример, во Британија) тоа било направено веднаш. Сепак, дури и во развиените земји постојат примери во кои централната банка го врши издавањето и раководењето со јавниот долг (на пример, Данска), а тоа вообичаено се оправдува од потребата за координација меѓу монетарната и фискалната политика. Светската финансиска криза била пресвртна точка во поглед на улогата на централната банка во раководењето со јавниот долг, зашто многу централни банки (вклучувајќи ги ФЕД и ЕЦБ) почнале директно да купуваат државни обврзници.

## Надворешни врски
* Министерство за финансии „Состојба на долг“ 

## Наводи

Категорија:Долг
Категорија:Фискална политика
Категорија:Јавни финансии
Единствен пазар

мини|Сцена на пристаништето Шторк
**Единствен пазар** — вид трговски блок во кој повеќето трговски бариери се отстранети (за стоки) со некои заеднички политики за регулирање на производството и слобода на движење на факторите на производство (капитал и труд) и на претпријатијата и услугите. Целта е движењето на капиталот, трудот, стоките и услугите помеѓу членовите да биде лесно како во нив.  Физичките (границите), техничките (стандардите) и фискалните (даночни) бариери меѓу земјите-членки се отстранети до најголем можен степен. Овие бариери ја попречуваат слободата на движење на четирите фактори на производство.

## Наводи

Категорија:Меѓународна трговија
Категорија:Меѓународна економија
Cutibacterium acnes

***Cutibacterium acnes*** (порано позната како ***Propionibacterium acnes***) е релативно спорорастечка, типично аеротолерантна анаеробна, Грам-позитивна бактерија поврзана со појава на кожни болести како акни; но исто така може да предизвика хроничен блефаритис и ендофталмитис, особено после интраокуларна хируршка интервенција. Геномот на бактеријата е секвенциониран.

Првично била идентификувана како *Bacillus acnes*, подоцна преименувана како *Propionibacterium acnes* поради способноста да создава пропионска киселина.
Во 2016, *P. acnes* била таксономски рекласифицирана како резултат на биохемиски и геномски студии.

## Наводи

Категорија:Бактерии
Алиенација

Терминот **алиенација** може да се однесува на:

* Алиенација - отуѓување
* Алиенација (сопственичко право) - отуѓување, префрлање имот од едно на друго лице.
* Алиенација (растројство) - душевно, психичко растројство.

## Потекло на поимот

Зборот „алиенација“ потекнува од латинскиот јазик, од зборот ,,alienation".

## Литература
* Лексикон страних речи и израза од Милан Вујаклија, стр 28.
*
Маркетинг на интернет пребарувачите

**Маркетинг на интернет пребарувачите** (МИП) — облик на дигитален маркетинг кој вклучува промоција на мрежните места со зголемување на нивната видливост во страниците со резултати од пребарување (SERPs) првенствено преку платени реклами. МИП може да вклучи оптимизација на пребарувачи (SEO), која ја прилагодува или преработува содржината на мрежната страница и архитектурата на страницата за да постигне повисоко рангирање на страниците со резултати од пребарувачот за да ги подобри листинзите за клик.

## Наводи

Категорија:Дигитален маркетинг
Категорија:Семрежни поими
Беспилотно летало

]

**Беспилотнo леталo** (**БЛ**), **беспилотник** или **дрон** — авионски или хеликоптерски вид на летало без човечки  воздухопловец во леталото. БЛ е составен дел на беспилотниот летачки систем (UAS); кои вклучуваат беспилотно летало, копнен контролер, како и систем на општење меѓу нив. Летот на БЛ може да се врши со различни степени на автономија: или под далечински управувач со човечки оператор или самостојно од страна на вграден процесор.

## Наводи

## Надворешни врски
* Портал за беспилотни летала (дронови) на Агенција за цивилно воздухопловство на Македонија — допуштени и недопуштени подрачја, добивање на дозвола, известувања, услови за летање и др. информации 

Категорија:Вградени системи
Категорија:Нови технологии
Категорија:Роботика
Категорија:Беспилотни летала
Категорија:Безжично општење
Внатрешен долг

**Внатрешен долг** или **домашен долг** — дел од вкупниот државен долг во земја која се должи на заемодавателите во земјата. Дополнување на внатрешниот долг е надворешен долг. Комерцијалните банки, другите финансиски институции и сл. претставуваат извори на средства за внатрешните долгови.

Внатрешниот јавен долг што го должи владата (пари што владата ги позајмила од своите граѓани) е дел од националниот долг на земјата. Тоа е форма на создавање пари во која владата не добива финансии, не создавајќи го де ново, туку со позајмување. Создадените пари се во форма на државни хартии од вредност или хартии од вредност позајмени од централната банка.

Тие може да се тргуваат, но ретко ќе се трошат на стоки и услуги. На овој начин, очекуваното зголемување на инфлацијата поради зголемувањето на националното богатство е помало отколку ако владата едноставно ги создаде парите поради ново и ги зголеми течните облици на богатство (т.е. паричната маса).

## Дополнителна литература
* 

Категорија:Долг
Категорија:Финансиска економија
Надворешен долг

**Надворешен долг** или **странски долг** —  вкупниот долг што земјата го должи на странските кредитори, дополнет со внатрешниот долг на домашните заемодаватели. Должниците можат да бидат владата, корпорациите или граѓаните на таа земја. Долгот вклучува пари што се должат на приватните комерцијални банки, други влади или меѓународни финансиски институции како што се Меѓународниот монетарен фонд (ММФ) и Светска банка.

## Надворешни врски
*IMF National Summary Data Pages (see "External Debt" under "External Sector")
*IMF World Economic Outlook (WEO)-- September 2003 -- Public Debt in Emerging Markets
* External debt  list in CIA World Factbook
* IMF Guide to understanding External Debt
* US - External Debt viz Savings rate Comparing External debt viz Savings rate - since 1995 (which are two of the components that finances the Fiscal Policy)
*European Network on Debt and Development  reports, news and links on external debt.

Категорија:Долг
Категорија:Финансиска економија
Стрептокиназа

**Стрептокиназа** (**SK**) е тромболитичен лек и ензим. Како лек се користи за разложување на тромби во некои случаи на миокарден инфаркт, пулмонален емболизам, и артериски тромбоемболизам. Типот на миокарден инфаркт при кој се употребува е миокарден инфаркт со ST елевација (STEMI). Се користи како интравенска инјекција.

Несаканите ефекти вклучуваат наузеа, крвавење, низок крвен притисок, и алергиски реакции.  Не се препорачува да се употребува по вторпат текот на животниот век.

Стрептокиназата била откриена во 1933 година од *[[Бета хемолитички стрептококи]]*.

## Контраиндикации
### Апсолутни
* Претходна интракранијална хеморагија
* Интракранијална неоплазма (примарна или секундарна)
* Исхемичен мозочен удар пред помалку од 3 месеци
* Суспектна аортна дисекција
* Активно крварење или друг проблем со крварење, освен менструација
* Значителна повреда на главата или лицето во последните 3 месеци
* Интракранијална или интраспинална хируршка интервенција во претходните 2 месеци
* Неконтролиран висок крвен притисок (кој не реагира на итна терапија)
*  Претходен третман со стрептокиназа во последните 6 месеци

### Релативни
* Историја на хронична, тешка, слабо контролирана хипертензија
* Значителна хипертензија при презентација (SBP >180&nbsp;mm Hg или  DBP >110&nbsp;mm Hg)
* Историја на претходен исхемичен мозочен удар во последните 3 месеци
* Деменција
* Traumatic or prolonged (>10 min) CPR
* Скорешно внатрешно крварење (во последните 2 до 4 недели)
* Активен пептичен улцер
* Друга антикоагулантна терапија

## Наводи

Категорија:Лекови кои делуваат на крвта и крвотворните органи
Категорија:Зборови што ги нема во ТРМЈ
Категорија:Неопходни лекови според Светската здравствена организација
Мохамед Елнени

**Мохамед Насер Елсаид ел Нени** (; Махала ел Кубра, 11 јули 1992) професионален египетски фудбалер кој игра во средината на  теренот.

## Клупска каријера
Иако тренирал во фудбалското училиште на најголемиот египетски клуб ФК Ал Ахли, профеционалната кариера ја започнал во тек на 2010. Во многу помал клуб, во екипата ФК Мокавлун. Крајот на јануари 2013. заминува во позајмица до крајот на сезоната во швајцарскиот тим ФК Базел, и во средината на истата година потпишал четиригодишен договор со швајцарскиот тим. За четири сезони во Базел одиграл 142 натпревари и постигнал 9 гола, а клубот во тој периот освоил 4 титули на Швајцарската Супер Лига.

## Репрезентативна кариера
Ел нени неколку години играл за младите репрезентативни селекции на Египет, а со репрезентацијата до 23 години старост учествувал и на Летни олимписки игри 2012 во Лондон

Првиот натпревар во дресот на сениорската репрезентација на Египет ја одиграл 3 септември 2011 година против селекцијата на репрезентацијата на Сијера Леоне, во квалификациониот натпревар за Африканскиот куп на нациите 2012 година. Од тогаш е стандарден репрезентативец на Египет.

Со репрезентацијата освоил сребрена медаља на купот на африканските нации 2017 година во Габон, а исто така и бил дел од репрезентацијата на Светското првенство во 2018 во Русија. Дебитантскиот настап на светските првенства го запишал во 15 јуни 2018 година на натпреварот во првото коло во групата А измеѓу Египет и Уругвај, во која египетските фудбалери изгубиле со резултат 0:1.

Категорија:Египетски фудбалери
Категорија:Родени во 1992 година
Категорија:Фудбалери на ФК Базел
Категорија:Фудбалери на ФК Арсенал
Категорија:Фудбалери на ФК Бешикташ
Политичка унија

**Политичка унија** е еден вид на заедница составена  од помалите држави . Процесот е наречен обединување односно взаемно дејство на неколку држави кои имаат заеднички интереси како на политички така и на економски план. Обединувањето на државите во една заедница има низа предности и недостатоци ,но земајки ги предвид придобивките слабостите се незначителни . Придобивките би биле од безбедносен аспект, економски, социјален, мегуетнички, развој на послабите економски држави, либерализација на надворешната трговија**. ** Како многу значајна придобивка би била и минималната штета од постоењето на монополот државна регулација од страна на заедницата и максимално искористување на ретките и ограничени ресурси.За компарација би можеле да го земеме Нато како заедница и неговото дејство вие земјите од нашиот регион да ја земеме за пример Црна Гора странските директни инвестиции се зголемени за речиси 150 проценти ,се инвестира во подобрување на квалитетот на производите, животниот стандард се подобрува, бруто-домашниот производ по глава жител е зголемен за дури 40 проценти за само 2 години, извозот на стоки е зголемен домашните производи на мегународниот пазар имаат поголема вредност, Земајки го предвид се претходно наведено слабостите се минимални .

Унијата  може да биде  во голем број на форми, пошироко да се категоризираат како:

* Инкорпорирачка унија
* Вклучување на анексија
* Сојузна (или конфедерална) унија
* Федеративна анексија
* Мешанa унија.
## Наводи

Категорија:Општествени уредувања
Умами

мини|Доматите се богати со умами компоненти.
мини|Соиниот сос е богат со умами компоненти.
[мини|[Кикунеи Икеда]]

**Умами** или **солен вкус** () е еден од петте основни вкусови (заедно со сладок, кисел, горчлив и солен). Тој е опишан како солен и е карактеристичен за супи и варено месо.

Луѓето вкусуваат умами преку рецепторите за вкус кои обично реагираат на глутамат, кој е широко присутен во месни супи и ферментирани производи, и најчесто се додава на некои храни во форма на мононатриев глумат (MSG). Бидејќи умами има сопствени рецептори, а не произлегува од комбинација на традиционално признати рецептори на вкус, научниците сега сметаат дека умами е посебен вкус.

## Потекло на поимот
Умами (うま味) може да се преведе како „пријатен вкусен“ вкус. Овој неологизам бил измислен во 1908 година од страна на јапонскиот хемичар Кикунеи Икеда од номинализацијата на умаи, со значење: „вкусни“.

## Историја
Научниците дебатирале дали умами е основен вкус, бидејќи Кикунеи Икеда првпат го предложи ова во 1908 година. Во 1985 година, терминот умами бил препознат како научен термин за опишување на вкусот на глутаматите и нуклеотидите на првиот умами меѓународен симпозиум на Хаваи. Умами го претставува вкусот на аминокиселината глутамат и 5-рибонуклеотиди како што се гуанозин монофосфат (GMP) и инозин монофосфат (IMP). Може да се опише како пријатен „чист“ или „месен“ вкус со долготрајна, впивлива сензација на облогите над јазикот.

Осетливоста на умами се должи на откривање на карбоксилатниот анјон на глутамат во специјализирани рецепторни клетки присутни на човечките и другите животински јазици. Педесет и две пептиди може да бидат одговорни за откривање на вкусот умами. Неговиот ефект е да го балансира вкусот и да се заокружи целокупниот вкус. Умами го подобрува вкусот на широк спектар на храна. Глутамат во форма на киселина (глутаминска киселина) дава слаб вкус на умами, додека солта на глутаминска киселина, позната како глутамат, го дава карактеристичниот умами вкус поради нивната јонизирана состојба. GMP и IMP го зголемуваат интензитетот на вкусот на глутамат. Додавањето на сол во слободните киселини исто така го подобрува вкусот умами.

Аспарагинската киселина има умами вкус околу четири пати помалку интензивен од MSG, додека иботенската киселина и трихоломичната киселина се многу поинтензивни.

## Наводи

## Надворешни врски
*Умами центар во Токио, 2016

Категорија:Вкус
Категорија:Јапонски поими
Повластена трговска област

**Повластената трговска област** (исто така преференцијален трговски договор, PTA) е трговски блок кој дава преференцијален пристап до одредени производи од земјите учеснички. Ова се прави со намалување на тарифите, но не со целосно укинување. ППТ може да се основа преку трговски пакт. Тоа е првата фаза од економската интеграција. Линијата помеѓу PTA и слободна трговска зона (FTA) може да биде нејасна, бидејќи речиси секој PTA има главна цел да стане Договорот за слободна трговија во согласност со Генералниот договор за царини и трговија.

Овие тарифни преференци создале бројни отстапувања од принципот на нормални трговски односи, имено дека членовите на Светската трговска организација (СТО) треба да ја применуваат истата тарифа за увоз од други членки на СТО.Преференцијалните трговски договори претставуваат една  
мерка на економскиот систем која има повекекратно позитивно дејство како на пример влијаат на подобрување на квалитетот, обезбедуваат пониски цени и уште многу други ефекти.Во тој контекст би можеле да се спомнат и увозните даноци и трговските квоти .Увозните даноци имаат мошне позитивни и негативни ефекти позитивни би биле за една економија која се наоѓа во транзиција недоволно развиена и со помош на даноците се заштитува домашното производство и во случај кога парите од даноците би се искористиле во инвестирање во инфраструктура, образование, здравство.
Негативните би излегле на површина доколку со помош на даноците би се ограничило производството и би настанале опшествени загуби би се произведувало под реалните можности, и во случај кога поради преголемата заштита на државата би се постигнало монополизација на пазарните структури.
## Список на повластени трговски области

Зона на слободна трговија е всушност повластена трговска зона со зголемена длабочина и опсег на намалување на тарифите. Сите слободни трговски зони, царинска унија, заеднички пазар, економска унија и царински и монетарен сојуз и економски и монетарен сојуз  се сметаат за напредни форми на PTA, но тие не се наведени подолу.
## Надворешни врски
* WTO PTA list
* World Bank PTA database

Категорија:Економска интеграција
Категорија:Економски поими
Фотокопирање

мини|Фотокопир
**Фотокопирање** — процес со кој брзо и евтино се прават хартиени копии на документи и други графички прикази или слики. Повеќето сегашни фотокопир-апарати користат технологија која се вика ксерографија - процес на сушење со користење топлина. Копир-апаратите можат исто така да користат и други излeзни технологиии како што се иглично вбризгување на мастило - инк џет, но ксерографијата е стандардна постапка за канцелариско фотокопирање.

## Надворешни врски

* R. Schaffert: *Electrophotography*. Focal Press, 1975
* 

Категорија:Печатарство
Категорија:Американски пронајдоци
Случај за неискусниот џелат

**„Случај за неискусниот џелат“** (чешки: *Případ pro začínajícího kata*) - чехословачки филм од 1970 година, во режија на Павел Јурачек, кој е автор и на сценариото. Главните улоги ги толкуваат: Љубомир Костелка, Клара Јернекова, Милена Захриновска, Радован Лукавски, Јиржи Јанда, Милош Вавра, Вилма Сејдова, Мирослав Махачек, Јиржи Халек, Едуард Дубски, итн. Филмот делумно е заснован врз романот „Гуливеровите патувања“ на Џонатан Свифт, со тоа што дејствието се одвива на почетокот на 20 век. Покрај тоа, во филмот се видливи влијанијата на Франц Кафка и на романот „Алиса во земјата на чудата“ на Луис Карол. Бидејќи филмот претставува сатиричен приказ на чехословачкото општество, тој бил забранет по премиерата, а тоа значело и крај на кариерата на Јурачек.

## Синопсис
Лемуел Гуливер (го игра Костелка) се соочува со затворен пат, така што продолжува по непознат селски пат, но доживува сообраќајна несреќа. Тој го продолжува патот пеш и наоѓа мртов зајак во човечка облека и му го зема часовникот. Тој влегува во една напуштена зграда која го потсетува на деството, а таму му се привидува саканата девојка Маркета (ја игра Јернекова) која се удавила пред многу години. Потоа, се наоѓа во непознатата земја Балнибарби каде постојано предизвикува скандали, затоа што не ги познава тамошните закони и обичаи. Така, Лемуел е уапсен, а поради неговиот часовник, истражителите сметаат дека тој е зајакот Оскар кој се познава со принцот Муноди. На судењето, тој се спријателува со професорот Бејел (го игра Лукавски), кој го води низ градот, покажувајќи му ја Академијата на иновациите. Исто така, Лемуел оди на прием кај гувернерот (го игра Халек) на Балнибарби кој му кажува за чудната земја која се наоѓа на небото. Најпосле, Лемуел е осуден на смртна казна, но во последен миг е ослободен, а гувернерот на Балнибарби го затвора во една кула од каде Лемуел заминува во градот на небото. Меѓутоа, таму не го наоѓа кралот, кој одамна заминал во Монте Карло, каде работи како портир во еден хотел. Лемуел се враќа во Балнибарби, а таму гувернерот се обидува да го убие. Сепак, Лемуел се спасува и со помош на селскиот лудак ја напушта чудната земја Балнибарби.

## Наводи

Категорија:Чехословачки филмови
Категорија:Филмови од 1970 година
Категорија:Црно-бели филмови
Категорија:Филмови на Павел Јурачек
Категорија:Филмови со Љубомир Костелка
Категорија:Филмови со Клара Јернекова
Категорија:Филмови со Милена Захриновска
Категорија:Филмови со Радован Лукавски
Категорија:Филмови засновани на книги
Хефталка

thumb|Стандардна канцелариска хефталка
мини|Хируршка хефталка
**Хефталка** – направа што служи за спојување листови хартија, односно канцелариска алатка која се користи за хефтање на повеќе парчиња на хартија и на тој начин нивно поврзување во една целина. Хефталката најчесто се користи во канцеларија, но се користи и во домовите и училиштата. Постојат и посебни, наменски хефталки како што се хируршките хефталки, кои се користат за зашивање на рани, или тапетарските кои служат за прицврстување тапети.

## Историја
Првата позната хефталка била направена рачно во 18 век за францускиот крал Луј XV. Секое парче полнење за хефталката било обележено со кралски жиг.
Зголемената употреба на хартија во 19 век довела до потреба за нејзино поефикасно поврзување. Во 1866 година, Џорџ Мекгил го патентирал под бројот 56,587 американскиот патент за мала хефталка, која е предвесник на модерната хефталка.

## Наводи

Категорија:Алати
Категорија:Канцелариска опрема
Категорија:Американски пронајдоци
Категорија:Прицврстувачи
Тонер

мини|Сад со обоен тонер

**Тонер** — смеса во прав користена во ласерски печатачи и фотокопири за да го создаде печатениот текст и сликите на хартијата, генерално преку касета со тонер. Најчесто гранулирани пластични, рани смеси додаваат само јаглероден прав и железен оксид, меѓутоа мешавините оттогаш се развиваат содржат полипропилен, фумиран силициум диоксид и разни минерали за трибоелектрификација. Тонер со користење на пластика добиени од пластика, исто така, постои како алтернатива на нафта пластика. Честичките од тонерот се топат со топлината на грејачот и на тој начин се врзани за хартијата.

Во претходните фотокопири, овој нискотарифен јаглероден тонер го внесува корисникот од шише во резервоар во машината. Подоцна препишувач, и ласерски печатачи од првиот *1984 Hewlett-Packard LaserJet*, се хранат директно од затворен тонер кертриџ.

Ласерски тонер касети за употреба во боја препишувач и печатачи доаѓаат во групи на цијан, магента, жолта и црна (CMYK), дозволувајќи им на многу голем избор на бои да бидат генерирани со мешање.

## Наводи

Категорија:Печатачи
Категорија:Канцелариска опрема
Портална вена

**Портална вена** настанува со спојување на: горната и долната мезентерична вена и слезинската вена. Оваа вена ја собира венската крв од цревата, желудникот и слезината. Порталната вена влегува во црниот дроб, а потоа венската крв преку хепарните вени се блива во долната шуплива вена.

## Клиничко значење
Зголемениот крвен притисок во порталната вена, наречен портална хипертензија, е главна компликација на хепатална болест, најчесто на цироза.

## Наводи

Категорија:Вени
Естрагон

мини

**Естрагон** е повеќегодишна зелена билка од семејството главочика (*Asteraceae*). Тој е врста од родот пелин (*[[Пелин|Artemisia]]*). Во природата расте како дива билка ширум Северна Америка и Евроазија, а комерцијално се одгледува за кулинарски и медицински цели. Типична е по полиморфната врста.

Подврстата *Artemisia dracunculus var. sativa* се одгледува заради својот лист кој заради богатата арома се користи во кулинарството, додека многу од останатите подврсти поради отсуство на арома нема кулинарска вредност. Како зачинска билка позната е под повеќе називи, во зависност од местото и начинот на одгледување: најголема кулинарска вредност има *францускиот естрагон*, потоа следи *руски естрагон*, а најмала вредност има *див естрагон*.

## Опис на таксони

Естрагон е повеќегодишна зелена билка со висина од 120 до 150 см и со бројни тенки гранки. Листовите се кратки и копјести (*lanceolata*), со должина од 2−8 см и ширина од 2 до 10 милиметри, маслинесто зелена боја. Цветовите се формираат во мали пречници од 2−4 мм, а во секоја капитулума се наоѓаат до 40 зеленкасти и зеленкасто-жолти цвеќа. Цваст обично има облик метлица (цваст). Некои врсти, како францускиот естрагон, не цветаат, додека некои врсти произведуваат семенки кои се стерилни. Естрагонот се размножава преку ризомастигматизам.

Францускиот естрагон се размножува исклучително преку ризоми, додека рускиот естрагон (*A. dracunculoides*) може да порасне и од семе. Иако рускиот естрагон има значајно помала арома и со тек на годините ги губи своите ароматска својства, самата билка е доста покрупна, поотпорна и има поголемо проиводство на лисја во споредба со францускиот вариет.

Етерично масло од естрагон содржи фенилпропаноиди како естрагол (16,2%) и метил еугенол (35,8%). Методи Гасна хроматографија и масена спектрометрија во етеричното масло од естрагон утврдено е постоење на ''транс'' (21,1%), α-''транс'' (20,6%), лимонен (12,4%), α-пинен (5,1%), ''ало'' (4,8%), метил еугенол (2,2%), β-пинена (0,8%), α-терпинолен (0,5%), борнил ацетат (0,5%) и бициклогермакрена (0,5%).

## Надворешни врски
* Детална страница за естрагон

Категорија:Пелин
Категорија:Билки
Категорија:Флора на Европа
Категорија:Флора на Азија
Категорија:Флора на Северна Америка
Категорија:Лековити растенија
Категорија:Растенија опишани во 1753 година
Битка за Мосул

300п|мини|Ирачки анти-терористички единици движејќи се кон Мосул, 23 февруари 2017 г.
**Битката за Мосул** (, *Ma'rakat al-Mawṣil*) била голем воен поход предводена од ирачките сили со сојузничките единици, Регионалната влада на Курдистан и меѓународни сили за да го преземат градот Мосул од Исламскаta Држава на Ирак и Левантот (ИСИЛ), кој го окупирал градот во јуни 2014 година. За време на воената интервенција против ИСИЛ, силите на Ирак и Пешмерга веќе имале направено неколку неуспешни обиди да го преземат градот во 2015 година и повторно во 2016 година, и покрај ограничените придобивки.

Офанзивата, наречена Операција „**Доаѓаме, Нинава**“ (, ; *Qadimun Ya Naynawa*) започнала на 16 октомври 2016 година, со опсада од силите врз реоните под контрола на ИСИЛ во покраината Нинава околу Мосул, и продолжила со ангажирање на ирачките војници и борците на Пешмерга во борба на три фронта против ИСИЛ надвор од Мосул, одејќи од село до село во околината. Оваа офанзива исто така претставувала најголема воена операција во светот во последните 15 години по инвазијата на Ирак во 2003 година.

Во зори на 1 ноември 2016 година, ирачките сили за специјални операции влегле во градот од исток. По жестоки борби, напредокот на Владата во градот бил забавен поради детална одбрана и присуство на цивили, иако ирачкиот премиер прогласил „целосно ослободување на источната страна на Мосул“ на 24 јануари 2017 година. Ирачките војници ја започнаа својата офанзива за повторно враќање на западниот дел на Мосул на 19 февруари 2017 година.

300п|мини|десно|Карта на ситуацијата во Мосул на 20 октомври 2017 г.<br>На 9 јули 2017 година, ирачкиот премиер пристигнал во Мосул за да ја објави победата над ИСИЛ, а официјална декларација за победа била прогласена на 10 јули. Сепак, тешките судири продолжиле во финалниот џеб од отпорот на ИСИЛ во Стариот град, за уште 2 недели. Се проценува дека отстранувањето на експлозивите од Мосул и поправка на градот во текот на следните 5 години ќе бара 50 милијарди американски долари, додека Стариот град на Мосул сам ќе чини околу 1 милијарда американски долари за да се поправи.

## Наводи

Категорија:Судири во 2016 година
Категорија:Судири во 2017 година
Марек Хамшик

**Марек Хамшик** ( роден 27 јули 1987) е словачки професионален фудбалер кој игра како напаѓач или играч за врска, и воедно е капитен на италијанскиот клуб Наполи, и заменик капитен на словачкката репрезентација, .

## Белешки

## Наводи

Категорија:Родени во 1987 година
Категорија:Фудбалери на Светско првенство 2010
Категорија:Фудбалери на ФК Бреша
Категорија:Живи луѓе
Категорија:Фудбалери на ФК Наполи
Категорија:Фудбалери во Серија А
Категорија:Словачки фудбалери
Категорија:Луѓе од Банска Бистрица
Услуга

Во економијата и маркетингот, **услугите** се сите оние активности, претежно од недопирен карактер, кои резултѓаат со одредени користи, односно кој  решаваат одредени проблеми на корисниците, и кое корисникот спремен директно или индиректно да плати.Економијата е фундаментална научна дисциплина која ја проучува и има за цел да ја пронајде најпродуктивната алокација на ретките и 
ограничени ресурси.Економистите би можеле да се опишат како рационални и  егоистични луѓе кои нудат производи и услуги во размена за пари.  
Според учењата на Адам Смит кој се смета за татко на економијата економистите се субјекти со двојна позитивна функција од една страна 
остваруваат приход, додека од друга ги задоволуваат потребите на опшеството.Услуги можaт да се наречат сите оние активности кои претежно  
имаат неопиплив карактер задоволуваат одредени потреби кои корисникот е спремен директно или индиректно да ги плати.


Категорија:Економски поими
Европска агенција за лекови

**Европска агенција за лекови** (**EMA**, од ) е агенција на Европската Унија за евалуација на медицинските производи.

ЕМА била основана во 1995 во обид да се хармонизира (но не да се замени) работата на веќе постоечките национални регулаторни тела. Целта била не само да се намалат годишните трошоци од €350 милиони на фармацевтските компании за добивање на одобренија за ставање на лекови во промет во различни земји-членки, но и да се елиминира протекционизмот на суверените држави кои не сакаат да одобрат нови лекови кои се потенцијални конкуренти на веќе постоечките произведени во домашните фармацевтски компании.

Седиштето на ЕМА е во Лондон, но со излегувањето на Обединетото Кралство од Унијата тоа ќе биде преместено во Амстердам.

Категорија:Агенции на Европската Унија
Маријана Петир

**Маријана Петир** е хрватска конзервативна политичарка која како член на ХСС од 2002 до 2003 и од 2008 до 2011 ја вршела должноста на пратеник во Хрватскиот сабор. Од 2014 ја претставувала Хрватска во Европскиот парламент.

Во Европскиот парламент ја формирала неформалната група „Пријатели на Македонија“, со цел е да ѝ се помогне на земјата конечно да ги започне пристапните преговори за полноправно членство во Европската унија.

Категорија:Живи луѓе
Категорија:Родени во 1975 година
Кајли Џенер

thumb|Кајли Џенер (2017)
**Кајли Џенер** е родена на  година е американска риалити телевизиска личност, модел, претприемач, и личност на социјалните медиуми. Таа глумеше во телевизиската серија E! која се одржува со *фамилијата Кардашиан* од 2007 година и е основач и сопственик на козметичката компанија Кајли Козметика.

Во 2012 година, таа соработувала со брендот за облека PacSun, заедно со нејзината сестра Кендал, и создаде линија на облека, "Кендал и Кајли". Во 2015 година, Џенер ја лансирала сопствената козметичка линија наречена Кајли усна колекции, која била преименувана во Кајли козметика следната година. Таа, исто така, објави мобилна апликација која достигна број еден на iTunes App Store.

Во 2014 и 2015 година, списанието *Тајм*  ги навеле сестрите Џенер на нивниот список на највлијателни тинејџери во светот, наведувајќи го своето значително влијание кај тинејџерите на социјалните медиуми.   Почнувајќи од 2018, со над 100 милиони следбеници, таа е една од топ 10 најпрво следените луѓе на Инстаграм. Во 2017 година, Џенер била ставена на списокот на  Форбс славна  100    со што стана најмладата личност на листата. Џенер глумела во нејзината серија , *Животот на Кајли*, која премиерно ја претставила на Е! на 6 август 2017 година.

Според магазинот *Форбс* , нејзината нето вредност е 900 милиони долари.Ова главно му се припишува на нејзината 100% сопственост на  Кајли козметика. Во изданието на Форбс тие предвидуваат дека Џенер ќе стане најмладиот самопроизведен милијардер некогаш, меѓутоа други го оспоруваат означувањето "само-направено".

## Награди и номинации

## Белешки

## Наводи

Категорија:Родени во 1997 година
Категорија:Живи луѓе
Категорија:Американски телевизиски глумци
Категорија:Американски блогери
Категорија:Американски модни творци
Категорија:Луѓе од Лос Анџелес
Врница (Очипала)

**Врница**, могила од римското време. Во имотот на семејството Богданови, што се наоѓа во шумата и на левата страна од патот за Делчево се издига могила со пречник од 16&nbsp;м во основата, оштетена на врвот од диви копања.

## Наводи

Категорија:Археолошки наоѓалишта во Делчевско
Категорија:Археолошки наоѓалишта во Општина Делчево
Јурто (Очипала)

**Јурто** — населба од доцноантичкото време. На околу 2&nbsp;км северно од Дуовско маало, на пространа тераса се гледаат темели од објекти, а по површината се среќаваат фрагменти од керамички садови, питоси и множество градежен материјал.

## Наводи

Категорија:Археолошки наоѓалишта во Општина Делчево
Категорија:Очипала
Пресечен Камен - Градиште (Очипала)

**Пресечен Камен - Градиште**, градиште од доцноантичкото време. На местото на кое Брегалница ја напушта долината на Пијанец, на десниот брег се издига висок рид на чиј зарамнет врв, со простор од 250 × 80&nbsp;м, се гледаат остатоци од бедем граден од камен и варов малтер. Во внатрешноста на градиштето има грамади од градежен материјал, фрагменти од керамички садови и питоси, а биле откриени и повеќе монети кои се чуваат кај Драган Арсов, професор од селото.

## Наводи

Категорија:Археолошки наоѓалишта во Општина Делчево
Топчин Могила (Очипала)

**Топчин Могила**, могила од римското време. Во непосредната близина на Бумбарско маaло има голема могила со пречник од 25&nbsp;м во основата и зачувана височина од 2&nbsp;м. Врвот на могилата е оштетен од диво копање.

## Наводи

Категорија:Археолошки наоѓалишта во Општина Делчево
Чукарче (Очипала)

**Чукарка** — старохристијанска црква, некропола и римски тумул се наоѓа во Источна Македонија во областа Пијанец, 8&nbsp;км северозападно од Делчево. На 700&nbsp;м источно од ридот Пресечен Камен, на мала тераса се зачувани остатоци од црква градена од камен и варов малтер. Околу неа се гледаат камени плочи од гробни конструкции.

## Истражувања
Во текот на 2001 и 2002 г. биле извршени археолошки истражувања во околината на градот Делчево во областа Пијанец, биле истражани 5 тумули од римско време од кои еден бил во наоѓалиштето Чукарка во атарот на селото Очипала.
### Римски тумул
Тумулот се протегал со правец исток-запад, пронајдено е пепел и изгорените коски на покојникот. Во гробот немало остатоци на јагленисано дрво што укажува дека бил кремиран на друго место а коските биле однесени до гробот, во пепелта биле оставени разни садови кои немале траги на горење како: керамички бокал, луцерна, стакленлакримариум и плиток конусовиден стаклен сад со рамен обод. Гробот датирал од крајот на I или II век.

### Средновековна некропола
Со истражувањата на тумулата се пронајдени и 42 скелетни погребувања кои датираат од 10-12 век и се вкопани со негова конфигурација. Овие истражувања се извршувале во летото на 2002 г. Гробовите се речиси сите со насоченост запад-исток според христијанскиот канон со мали отстапки како ЈЗ-СИ или СЗ-ЈИ. Традиционалната погребна гозба е исто забележана во оваа некропола. Во повеќето од гробовите главата на скелетите е завртена или десно или лево, ова највереојатно е поради постморталните поместувања, ерозивните процеси и растреситоста на теренот. Необично нешто е што има има еден гроб со насоченост југ-север кој е исто најдлабок од сите гробови, но и декаптација и погребување на главата одвоено од трупот.

Исто така во некрополата е пронајден накит, а тоа: прстени, наушници и белегзии. Вкупниот број на пронајдени скелети е 42, 47% од скелетите припаѓале на жени додека 53% припаѓале на мажи, просечниот животен век на мажите бил 46.5 години додека на жените 46.1 години. Повеќето од мажите биле со робусна или умерена градба, додека повеќето од жените биле со умерена или грацилна градба. Машките поединци во просек биле 169 см високи додека жените биле 164 см високи. Забележано е кариес на 16.6% од сочуваните заби додека регресивните промени од стареење како артритис, спондилоза и интервертебрална дископатија се исто биле забележани ка постарите поединци, а најстарата жена имала остеоороза на ’рбетот и долгите коски.

## Наводи

Категорија:Археолошки наоѓалишта во Општина Делчево
Крсто (Бигла)

**Крсто**, старохристијанска црква која се наоѓа на десната страна од стариот пат Делчево - Кочани. На висок рид со зарамнета површина се зачувани темели од црква околу која има градежен материјал: камења, варов малтер, делови од покривни ќерамиди. - Гарашинин М. и Д. 1959, 91. (А.К.)

## Наводи

Категорија:Археолошки наоѓалишта во Општина Делчево
Могила (Бигла)

**Могила** — археолошно наоѓалиште од римското време.До Димчовско маало е зачувана голема могила што доминира над околниот терен. Има пречник во основата од 25&nbsp;м и височина од 4-5&nbsp;м. На неколку места е оштетена од диво копање.

## Наводи

Категорија:Археолошки наоѓалишта во Општина Делчево
Ано (Бигла)

**Ано** или **Могила** — археолошко наоѓалиште од римското време. Непосредно до Бумбарско маало, покрај селскиот пат е зачувана могила со пречник од 25&nbsp;м и висина од 4&nbsp;м. На јужниот дел има оштетувања од земјоделски работи. (А.К.)

## Наводи

Категорија:Археолошки наоѓалишта во Општина Делчево
Берова Чешма (Драмче)

**Берова чешма** — населба од доцноантичкото време. На 3&nbsp;km оддалеченост од наоѓалиштето Градиште, во реонот на маалата Ваканица и Илиовци, на мала површина се среќаваат многубројни парчиња од покривни ќерамиди. Биле ископани и неколку питоси.

## Наводи

Категорија:Археолошки наоѓалишта во Општина Делчево
Селиште (доцноантичка населба во Бигла)

**Селиште**, населба од доцноантичкото време. На околу 1 километар северно од Шелтанско маало, на простор од 150х100&nbsp;м се среќаваат многу фрагменти од керамички садови, питоси и покривни ќерамиди. При орање на околните ниви се откривани темели од ѕидови од повеќе објекти. (А. К.)

## Наводи

Категорија:Археолошки наоѓалишта во Општина Делчево
Врница (Драмче)

**Врница** — некропола - тумули од железното време. На околу 1,5&nbsp;км од селското училиште, покрај патот за Делчево има мало плато што се издига над месноста Мал Чифлик, на кое се наоѓаат 8 тумули со приближно исти димензии, и тоа: пречник во основата од околу 10&nbsp;м и зачувана височина од 0,20 до 0,30&nbsp;м. Овде Ефрем Георгиев откопал три мали керамички сатчиња. Тумулите се делумно оштетени.

## Наводи

Категорија:Археолошки наоѓалишта во Општина Делчево
В’чковско Маало (Драмче)

**В’чковско Маало** — некропола од доцноантичкото време. Под ридот Чука, во дворот на Љ. В’чковски се откриени гробови правени од камени плочи. Видливи се контури на десетина гробови.

## Наводи

Категорија:Археолошки наоѓалишта во Општина Делчево
Градиште (Драмче)

**Градиште** — населба од железното време. Спроти Дечанско Маало, на десниот брег на Брегалница се издига висока чука која новиот пат Делчево - Каменица ја има пресечено. Остатоци од утврдувањето не се зачувани, меѓутоа, на самиот врв, како и во подножјето на северната страна, се среќаваат фрагменти од керамички садови.

## Наводи

Категорија:Археолошки наоѓалишта во Општина Делчево
Маја Беровиќ

**Маја Беровиќ** ( — босанско-херцеговска и српска поп пејачка. На свои деветнаесет години започнала кариера како поп-фолк пејачка во Белград, и оттогаш се издигнала до врвот на својата кариера, со седум објавени албуми и повеќе хит-синглови.

## Животопис
 
Маја Беровиќ пеела од 12 годишна возраст во месните дискотеки секој викенд. Беровиќ пораснала слушајќи уметници како Драгана Мирковиќ, Лепа Бpенa и Цеца.

Уште како тинејџер, Маја во Белград, во издавачката куќа Гранд Продукција го издала нејзиниот деби студиски албум „*Живот уживо*“ (Живот во живо) во август 2007 година, и го постигнала првичниот успех со песната „*Џин и лимонада*“. Во декември 2008 година, таа го објавила нејзиниот втор студиски албум „*Црно злато*“. Два месеца по објавувањето на овој албум, Маја го објавила синглот „Колку лудо те сакам јас“, во февруари 2009 година.

Нејзиниот голем пробив се случил во февруари 2011 година, по издавањето на нејзиниот трет албум, „*Маја*“, и по успехот на феминистичката балада „*Девојачко презиме*“, која го добила статусот хит на годината во Сараево. Таа потпишала договор за снимање со издавачка куќа Сити рекордс, каде го издала синглот „*Летај птицо слободно*“ во јуни 2012 година. Нејзиниот четврт студиски албум бил насловен *Девојка од југ. * По неговото објавување, Маја одржала прв концерт во Белград во 2013 година.

Во април 2014 година, Беровиќ учествувала на фестивалот на Пинк. *Опасна Вода*, нејзиниот петти албум и втор последователен проект со „Сити рекордс“, бил издаден на 27 октомври 2014 година.

Во март 2016 ја снимила песната „*Пауза*“. На 8 јули 2016, роденденот на Маја, таа ја снимила песната „*То ми ради*“ (Тоа ми рпави) со босанско-херцеговските рапери Јала Брат и Буба Корели. Со двајцата музичари соработувала и при снимањето на шестиот и семдиот албум, издадени во 2017 и 2018 година.

## Дискографија

* *Живот во живо*(2007)
* *Црно злато* (2008)
* *Маја* (2011)
* *Девојка од југ* (2012)
* *Опасни води* (2014)
* *Тајната на Викторија* (2017)
* *Седум* (2018)
* *Intime* (2020)
* *Милион* (2023)
* *X*-мини албум (2024)
* *X (II)-мини албум* (2025)

 
### Видеографија

## Наводи

Категорија:Родени во 1987 година
Категорија:Живи луѓе
Категорија:Српски пејачки
Категорија:Босански пејачи
Категорија:Српски поп-фолк пејачи
Категорија:Срби во Босна и Херцеговина
Градиште I (Драмче)

**Градиште I** — градиште од доцноантичкото време. Помеѓу маалата Ваканица и Илиовци се издига висок рид со доминантна положба. На неговиот врв, што има пространо плато со димензии од 150 × 150&nbsp;м се зачувани темели од одбранбен бедем. Во внатрешноста на тврдината се среќаваат многу парчиња од покривни ќерамиди, питоси и керамички садови. Видливи се и остатоци од неколку помали објекти.

## Наводи

Категорија:Археолошки наоѓалишта во Општина Делчево
Градиште II (Драмче)

**Градиште II** или **Присој** — градиште од римско време. На левиот брег на Брегалница, на зарамнетото плато на високиот рид (кота 785&nbsp;м) со површина од околу 100 × 50&nbsp;м се гледа одбранбен бедем од кој се зачувани темелите. По површината и во неговото подножје се среќаваат многу фрагменти од керамички садови.

## Наводи

Категорија:Археолошки наоѓалишта во Општина Делчево
Јазова Чука (Драмче)

**Јазова Чука** — тумули од железното време. По стариот пат што води од Делчево кон Каменица, на 800&nbsp;м пред Јазова Чука има 2 тумула кои се делумно оштетени. Едниот е со пречник од 20&nbsp;м во основата и зачувана височина од околу 1m, а вториот, кој е на околу 40&nbsp;м јужно од првиот, има 12&nbsp;м во пречникот на основата и околу 0,50&nbsp;м височина.

## Наводи

Категорија:Археолошки наоѓалишта во Општина Делчево
Категорија:Драмче
Амам (Ѕвегор)

**Амам** — могила од римското време. На 2&nbsp;км источно од селото, покрај патот што води кон бугарската граница е зачувана могила со пречник од 25&nbsp;м во основата и височина од 4-5&nbsp;м.

## Наводи

Категорија:Археолошки наоѓалишта во Општина Делчево
Категорија:Ѕвегор
Големо Градиште (Ѕвегор)

**Големо Градиште** — градиште од доцноантичкото време. На 4&nbsp;км источно од селото, на висок рид со доминантна местоположба, на зарамнето плато со димензии од 200 × 100&nbsp;м се гледаат остатоци од бедем и темели од помали објекти.На површината се среќаваат фрагменти од керамички садови, питоси и покривни ќерамиди.

## Наводи

Категорија:Археолошки наоѓалишта во Општина Делчево
Селиште (римска населба и могила во Бигла)

**Селиште**, населба и могила од римското време. Се наоѓа на левиот брег на реката Брегалница, во близина на старото училиште. Овде, на поголем простор се среќаваат остатоци од ќерамички садови, питоси и покривни ќерамиди. Во близина има една зачувана могила во која, со диво копање, биле откриени три гроба во кои била најдена и монета од Каракала. Могилата има пречник во основата од 15&nbsp;м и висина од 2-3&nbsp;м. (А. К.)

## Наводи

Категорија:Археолошки наоѓалишта во Општина Делчево
Илина Црква (Ѕвегор)

**Илина Црква** — старохристијанска црква. Источно од наоѓалиштето Мало Градиште, на еден повисок рид се зачувани траги од старохристијанска црква со димензии од 16 × 7&nbsp;м. Околу неа се среќава градежен материјал, како и фрагменти од покривни ќерамиди и питоси.

## Наводи

Категорија:Археолошки наоѓалишта во Општина Делчево
Петрова Могила (Ѕвегор)

**Петрова Могила** — населба од римското време. На 500&nbsp;м јужно од Мало Градиште, по површината на нивите има множество фрагменти од керамички садови, питоси и градежен материјал.

## Наводи

Категорија:Археолошки наоѓалишта во Општина Делчево
Големо Градиште (Вирче)

**Големо Градиште**, населба од железното време. На 4 километри од селото, на левата страна на патот Делчево - Тработивиште има висока чука со доминантна положба над целата околина. На врвот се зачувани остатоци од утврдена населба, а се среќаваат и остатоци од ќерамички садови. (А.К.)

## Наводи

Категорија:Археолошки наоѓалишта во Општина Делчево
Мало Градиште (Вирче)

**Мало Градиште**, могила од римското време. На растојание од околу 1&nbsp;кмјужно од наоѓалиштето Големо Градиште се издига ниска чука што личи на градиште. Всушност, тоа е голема, добро зачувана могила, со пречник од 25&nbsp;м во основата и висина од 5&nbsp;м.

## Наводи

Категорија:Археолошки наоѓалишта во Општина Делчево
Прекинато Градиште (Вирче)

**Прекинато Градиште**, од доцноантичко време. Во планинскиот предел, на околу 2,5&nbsp;кмисточно од селото се издига висок рид што има доминантна положба. На врвот, кој е зарамнето плато со површина 250 × 150&nbsp;м, се зачувани остатоци од темели од одбранбен бедем, како и од темели од други објекти, а се среќаваат парчиња од покривни ќерамиди, кршен камен и друг градежен материјал, како и фрагменти од ќерамички садови и питоси. (А.К.)

## Наводи

Категорија:Археолошки наоѓалишта во Општина Делчево