Палеобалканска митологија

мини|370x370пкс|Култот на "Тракискиот коњаник" се проширил многу на Балканот за време на Римскиот период.
**Палеобалканска митологија** вклучува религиозните практики на Дакијците, Тракијците, и Илирите. Малку е познато за обредите и митологијата на балканското Железно доба, но некои од нивните богови се прикажани во статуи или опишани во грчките извори.

Еден од поинтересните култови, потврден од Тракија да Mезија и Мала Скитија, е оној на "Тракискиот коњаник", познат и како "Тракиски јунак", во Одесос (Варна) чие тракиско име е *Јунакот Карабазмос*, бог на подземниот свет, обично прикажан на погребни статуи како коњаник кој убива ѕвер со копје.

## Дако-Тракијци
мини|337x337пкс|Детали од главната фреска на Александрово курган. Фигурата се идентификува како Залмоксис.
лево|мини|Пес напаѓа свиња, сцена прикажана на долната половина на многу релјефи на "Тракискиот коњаник".
Познатите тракиски божества се:
* Сабазиос, тракиски одговор на индоевропскиот Dyeus, идентификуван со Јунакот Карабазмос, "Тракискиот коњаник". Тој стекнал голема важност особено по Римското освојување. Ова може да биде слично на Слипнир, коњот кој го јавал Один, во нордиска митологија. Откако христијанството било прифатено, симболиката на јунаците продолжила како прикази на Свети Георги кој го убива змејот (спореди Uastyrdzhi/Tetri Giorgi во Кавказ).
* Zibelthiurdos (исто така "Збелсурдос", "Зибелтурдос"): бог признава сличен на грчкиот Зевс како владетел на молњата и грмотевиците.
* Котис ("Котис", "Кото", "Котито", "Котит"), божица славена од страна на тракиските племиња, како што се Edonians на фестивалот Котитија. Култот на Котито постоел во класична Атина. Според грчки извори нејзините свештеници биле наречени *бапти* или "мијачи", поради нивните прочистувања пред обредите кои вклучувале капење. Нејзиното обожавање вклучувале полноќни оргии *(оргија)*. Нејзиното име се верува дека има значеше "војна, колење", слично на старонордиска *Höðr* "војна, колење".
Неколку тракиските божества имаат блиска аналогија на грчки култ на Дионис, Орфеј и Персефона ( Дионисиски мистерии):
* Бендис била тракиска божица на месечината и ловот која Грците ја идентификуваат со Артемида, и оттука со другите два аспекти на поранешните минојски божици, Хеката и Персефона.
* Семеле е веројатно Мајката Земја божица налик на литванската Земуна и летонската Семес, од кои и двете се божици „Мајка Земја“. Најверојатно во прасловенската митологија постои некоја постара божица Семеле, и истиот збор како македонскиот „земја“ постои во разни словенски јазици.
Познати Дака теоними се :
* Залмоксис, идентификуван од страна на некои како громот-бог Gebeleïzis, важен бог кај Дакијците и Тракијците.
* Дерзелас (исто така "Дарзлас") бил хтонички бог на здравјето и виталноста на човечкиот дух.
Kogaionon било името на светата гора на Дакијците.

## Илири
Митологија на Илирите е позната само преку споменувањето на илирските божества во спомениците од Римскиот период, некои со *римско толкување*. Илирите не развиле единствена космологијата на која би се центрирале нивните религиозни практики.

Некои божества се познати исклучиво од Истрија ( Истра) , како што се *Еја*, *Малесокус*, *Борија* и *Ирија*. Во Либурнија, *Анзотика* се идентификува со Венера. Други локални теоними се *Латра*, *Сентона* и *Ика*. *Биндус*, идентификуван со Нептун, бил славен помеѓу Japodes. Понатаму на север, топлите извори на Topusko му биле посветени на *Видас* и *Тана*, идентификувани со Силбан и со Дијана. Од источниот дел на Балканот, култот на Тракискиот коњаник се шири во Илирија. Богот *Медаур* е идентичен на коњаникот, опишани како јава на коњ и носи копје. Далматите го имале *Арматус *како бог на војната. Богот *Ен* бил исто така обожаван од страна на Илирите. *Ен* бил деградиран во демонски статус по доаѓањето на христијанството во Илирија, и продолжува да се користи во албанскиот јазик означувајќи го денот четврток ().

## Поврзано

## Наводи

## Литература
* Wilkes, John. *The Illyrians*. Blackwell, 1992.
* Tacheva, Margarita. *Eastern Cults in Moesia Inferior and Thracia (5th Century BC-4th Century AD)*, 1983, 90-04-06884-8.

Категорија:Историја на Балканскиот Полуостров
Категорија:Многубоштво
Категорија:Религии во грчко-римскиот свет