Нееднаквост во приходите во Шведска

**[[Шведска]]** има релативно ниска нееднаквост во приходите и висок животен стандард . Невработеноста Од 2017 била проценета дека е 6,6% од Светската книга за факти на ЦИА, пониско отколку во другите земји на Европската унија. Нордискиот модел на општество на социјална благосостојба, примерот на Шведска и нејзините блиски соседи, често се сметале за европска успешна приказна во споредба на меѓународно ниво со социо-економските структури на другите развиени индустриски нации.  Овој модел на социјална помош што ја обезбедува државата вклучува многу бенефиции за невработеноста за сиромашните и добро финансирани здравствени, станбени и социјални осигурување. Во рамките на нации суштински ослободени од корупција кои се потпишуваат на принципите на мерка за отвореност на информациите за владините активности. Нееднаквоста на приходите во Шведска е ниско рангирана во коефициентот Џини, 25,2 заклучно со 2015 година што е една од најниските во светот и се рангира слично како и другите нордиски земји ; иако нееднаквоста неодамна е во пораст и неколку земји од Средна Европа сега имаат помал коефициент Џини од Шведска.

Инфлацијата во последно време - од околу 2007 година - е на историски најниско ниво во Шведска. Сепак, Швеѓаните плаќаат многу високи даноци, околу 52,1% од БДП (проценка 2014 година), но соодветно уживаат во многу дарежлива универзална социјална држава. Домаќинствата со најголема заработка во Шведска имаат нешто помал удел во доходниот капитал во споредба со другите земји; со најголема заработка 10% има 24% од приходот или потрошувачката (во споредба со САД, во кои највисоките заработувачки 10% имаат 30%, од приходот или потрошувачката и Германија, има 24%, додека Норвешка има 21,2%), и многу ниски стапки на апсолутна сиромаштија. Сепак, поновите студии покажале дека јазот во богатството расте во Шведска. Во 2018 година, водечка швајцарска банка тврдела дека во Шведска највисоките 10% имаат 60-70% од богатството на нацијата. Нееднаквоста на богатството што ја истакнува банката е акумулирано богатство, а не нееднаквост на приходите. Други студии покажале дека првите 10% направиле 90% од „капиталниот приход“ (дефиниран како приход од продажба на станови и акции, што едвај се изедначува точно со „инвестициски приход“), сепак одржуваат релативно ниски стапки на сиромаштија .

## Работниците и растечката нееднаквост
Во 2005 година, работната сила во Шведска била проценета на 4,49 милиони луѓе. Од 2003 година, услужниот сектор учествувал со 75,1% од работната сила, со 22,6% ангажирани во индустријата, 2,1% во земјоделството, а остатокот во недефинирани занимања. Околу 80% од шведските наемници се членови на синдикати, а во одредени индустриски гранки процентот е уште поголем. Синдикалното движење се заснова на доброволно членство, а нема ниту затворен дуќан, ниту синдикален дуќан. Иако работниците имаат право на штрајк, работодавачите исто така имаат право да го користат локаутот. Продуктивноста е малку ослабена во последните месеци, но БДП по работен час во Шведска останува многу висок.

Во последните децении, има сè поголем број работници со ниска вештина во работната сила кои се натпреваруваат за сè помалку занимања со пониски барања за образование и искуство. Овие типови на работни места може да вклучуваат одредени занимања во индустријата и голем број занимања во услуги, администрација и продажба, како што се работници за грижа на деца, помошници во кујна и ресторани, продавачи и чистачи. Многу од овие работни места се одликуваат со голема промена на персоналот, што на почетокот може да им се допадне на луѓето кои сакаат да се здобијат со основа на шведскиот пазар на труд, но, исто така, повлекува потенцијално фрустрирачка несигурност.

Многу имигранти во Шведска според шведските стандарди се слабо образовани и неквалификувани. Според извештајот на thelocal.se, промената од 2008 година на шведските закони за трудова миграција, дизајнирана да им олесни на компаниите да регрутираат неевропејци за висококвалификувани работни места, кои тешко се исполнуваат, наместо тоа, првенствено се користи за да се донесат ниски квалификувани работници во Шведска. „Само една третина од пополнетите 60.000 работни места откако законот стапил на сила, всушност прешле во рацете на толку потребните специјалисти. Ова сугерира дека работниците кои не се членки на ЕУ може да имаат потешко време да најдат висококвалификувани работни места отколку да добијат работа со ниска квалификација.

Иако нееднаквоста во приходите меѓу нискоквалификуваните и висококвалификуваните работници се зголемува, работниците со ниска вештина генерално се многу добро платени, нееднаквоста останува ниска, а пониските и повисоките класи уживаат многу дарежлива универзална социјална држава. Даноците на доход и паричните бенефиции традиционално играат важна улога во прераспределбата на приходот во Шведска, намалувајќи ја нееднаквоста меѓу работоспособното население за околу 28% (просекот на ОЕЦД [Од што?] е 25%). Меѓутоа, овој редистрибутивен ефект се намалил со текот на времето и истиот се движел помеѓу 35% и 40% пред средината на 2000-тите.

Шведска сè уште припаѓа на групата на најрамноправните земји на ОЕЦД, и покрај брзиот наплив на нееднаквост во приходите од раните 1990-ти. Сепак, растот на нееднаквоста помеѓу 1985 и почетокот на 2010 година бил најголем меѓу сите земји на ОЕЦД, зголемувајќи се за една третина. Во 2012 година, просечниот приход на првите 10% од примачите бил 6,3 пати поголем од оној на долните 10%. Ова е зголемено во однос од околу 5,75 до 1 во 2007 година и сооднос од околу 4 спрема 1 во поголемиот дел од 1990-тите.

Нееднаквоста се зголемува суптилно, но мерливо во последниве години. Студијата на Гледајте за нееднаквоста од 2010 година објавила дека има нова одлика на нееднаквоста: таа се зголемила во најрамноправните од богатите земји, нордиските земји во Европа. Во Шведска коефициентот Џини се зголемил од 0,21 на 0,26 за 25 години; односот на расположливите приходи меѓу најбогатите и најсиромашните децили на населението се зголеми од 4,1 на 5,8.“ Во истата студија, било објавено дека јазот (на процентот на населението што живее во релативна сиромаштија) помеѓу оние со статус на имигрант или странско потекло и оние со мајчин потекло е околу 11%. И кога ќе се споредат само оние кои доаѓаат од земји кои не се членки на ЕУ со староседелците, тој се зголемил на 14,6%.

## Имиграција и сиромаштија
Шведска има релативно висока популација на родени имигранти и староседелско население родени од родители кои биле родени во странство. Од 2011 година, шведската статистика објавила дека околу 19,6% или 1.858.000 жители на Шведска се од неродно наследство, дефинирани како родени во странство или родени во Шведска од двајца родители кои се родени во странство. Иако Шведска официјално го нема евидентирано етничкото потекло на сите жители, националноста на мигрантите се евидентирала. Најголемата популација на имигранти заклучно со 2014 година била од Финска, Ирак и Полска.

Според една студија на Торун Остерберг и Бјорн Густафсон во 2014 година, кога се споредувала стапката на сиромаштија помеѓу имигрантското население (особено оние од Турција и муслиманските земји) и домородното население, откриено е дека најновите стапки на сиромаштија кај децата со турско потекло се трипати повисоки отколку кај домородните деца. Неодамнешниот тренд на пазарот на трудот е дека висок и зголемен дел од занимањата бараат високо образование, кое на многу имигранти им недостига, што резултира со зголемување на невработеноста и сиромаштијата. Меѓутоа, овој фокус може да го потцени степенот до кој, пред ерата на масовна миграција, домородците кои неволно биле без платена работа биле или не биле во одреден степен на сиромаштија.

Сепак, познато е дека етнички хетерогените групи, со или без совладан шведски јазик, тешко се интегрираат во домашната заедница, што резултира со зголемена маргинализација. Друга можна група објаснувања за проблемите со вработувањето на многу имигранти е тешкотијата да се најде работа дури и ако некое лице е квалификувано. Истата студија објавила: „Резултатите од голем број неодамнешни теренски експерименти убедливо покажуваат дека многу шведски работодавци не ги покануваат кандидатите за работа кои според документите се квалификувани како домородци, но имаат атрибути кои сигнализираат муслиман или друга незападна странска позадина“. Ова би сугерирало дека домородните Швеѓани негувани во хомогено, релативно егалитарно општество за социјална благосостојба не се нужно космополитски или инклузивни во нивните социјални ставови.

Во оваа студија, објавено е дека приспособената процентуална разлика во споредба со децата на родители родени во Шведска во втората генерација, во 2008-2010 година кај ирачките потомци е 37%, додека кај оние од Грција и Унгарија е 23 %. Има рапидно зголемен јаз во приходите меѓу втората генерација луѓе со потекло од „муслиманските“ земји, во споредба со оние со наследство во други земји и со домородните Швеѓани. Ова првпат се случило во почетокот на 1980-тите до крајот на 1990-тите, кога економијата се намалила како и вработеноста. Меѓутоа, ако претходното повикување на „муслиманските земји“ имплицира вклучување на Турција во таа група, тоа го поставува прашањето за сеќавањето на авторите на политичката историја и уставот на Турција.

## Наводи

Категорија:Економија на Шведска