Стар Истевник

**Стар Истевник** — село во Општина Делчево, во областа Пијанец, во околината на градот Делчево.

## Географија и местоположба

мини|300п|лево|Селската чешма

Селото се наоѓа во областа Пијанец, во југоисточниот дел на територијата на Општина Делчево, од левата страна на реката Брегалница, чиј атар се допира со подрачјето на соседната Општина Пехчево. Селото е ридско, на надморска височина од 800 метри. Од градот Делчево, селото е оддалечено 16 километри.

Атарот зафаќа простор од 17,7&nbsp;км2. На него сите три вида аграрни структури заземаат, речиси, иста површина, односно по околу 500 хектари.

Селото Стар Истевник е сместено во Пијанечката Котлина и северниот дел од Малешевската Котлина, разделена со планината Бејаз Тепе (1.348 метри). Од источна страна селото е заградено со планината Влаина по чии сртови се протега границата со Пиринска Македонија, Бугарија. На западната страна (Нов Истевник) се издигаат ограноците на Малешевските Планини (врвот Средно 1.025 метри, локален назив Високата Чука), на север Репничкиот Рид го дели од селото Вирче, а на југ Клинчовица и Леинскиот Рид.

Морфолошки, атарот на селото е ридско-планинско земјиште со плодни пространи зарамнини што благо се шират и спуштаат кон Желевица и шумовит и делумно карпест и суводолест дел што се спушта од сртот на границата (Влаина).

## Историја

Првите податоци за селото се наоѓаат во даночните книги (дефтери) од 1570 година. Запишани се поединечно, возрасните немуслимани, способни за стопанисување, кои плаќале данок на непосредниот феудален господар.

Селото во минатото се сметало за едно со соседното село Нов Истевник, на другиот брег на реката.

Во  век, Стар Истевник било село во рамките на Малешевската каза на Отоманското Царство.

Вкупно 2 жители на оваа населба се заведени како жртви во Втората светска војна.

## Стопанство

Селото, во основа, има мешовита земјоделска функција.

Денес, во селото постои претпријатието „Дон-Пампас“ со основна дејност земјоделство, како и производство на персиски килими.

## Население

Според податоците на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) од 1900 година, во селото Истевник (Нов и Стар) имало 895 жители. По податоците на секретарот на Бугарската егзархија, Димитар Мишев („La Macédoine et sa Population Chrétienne“) во 1905 година во Истевник (Нов и Стар) имало 640 жители.

Според германска карта издадена во 1941 година, а заснована на пописот на Кралството Југославија од 1931 година, селото имало 500 Македонци.

Во 1961 година, селото броело 493 жители, од кои 454 биле Македонци, а 38 жители Турци, додека во 1994 година бројот се намалил на 137 жители, македонско население. Турското население целосно се отселило од селото во 1960-тите години од минатиот век.

Според пописот од 2002 година, во селото Стар Истевник живееле 70 жители, сите Македонци.

Според последниот попис од 2021 година, во селото живееле 22 жители, од кои 17 Македонци и 5 лица без податоци.

### Родови

Според истражувањата на Бранислав Русиќ во 1953 година, родови во селото:

**Македонски**

* **Староседелци:** *Попове (3 к.), Вечинци (3 к.), Рошковци (5 к.), Гашници (6 к.), Невестевци (3 к.), Орловци (8 к.), Самарџијци (11 к.), Шалавци (6 к.), Лавчивци (15 к.), Чукарци (14 к.)*
* **Доселеници:** *Стоименовци (4 к.)* доселени се во 1912 година од селото Лешко кај Благоевград во Пиринска Македонија, Бугарија; *Караџевци (2 к.)* доселени се во 1924 година од селото Панчарево.

**Читаци (муслимански Македонци)**

* **Староседелци:** *Пиштевци (2 к.), Аџијовци (2 к.), Рслановци (1 к.), Усеиновци (1 к.), Оџовци (4 к.), Решидовци (1 к.), Велијовци (2 к.), Маџарци (3 к.), Ќамиловци (3 к.), Исмаиловци (2 к.),Исјаимовци (2 к.), Чинарци (1 к.), Шаиновци (1 к.), Усевци (1 к.), Решидовци (3 к.), Југовци (2 к.) и Аруловци (1 к.)*

**Српски**

* **Доселеници:** *Јанковиќи (1 к.)* доселени се во 1934 година од селото Радовница во Горна Пчиња.

**Турски**

* **Доселеници:** *Паланчане (15 к.)* се делат на *Фетовци, Аџијовци, Мицевци и Џиновци*. доселени се во 1878 година од градот Крива Паланка; *Еруловци (2 к.)* доселени се во 1941 година од селото Крупник кај Благоевград на бугарската страна (Пиринска Македонија).

## Општествени установи

мини|300п|десно|Задружниот дом во селото

* Задружен дом

## Самоуправа и политика

Селото влегува во рамките на Општина Делчево, една од малкуте општини кои не биле изменети со новата територијална поделба на Македонија во 2004 година. Во периодот од 1996-2004 година, селото било во рамките на некогашната Општина Делчево.

Во периодот 1950-1952, селото било седиште на некогашната општина Стар Истевник, во која влегувале селата Нов Истевник и Стар Истевник.

Во периодот 1952-1955, селото било во рамките на тогашната општина Тработивиште, во која покрај селото Стар Истевник се наоѓале селата Вирче, Нов Истевник, Панчарево, Разловци и Тработивиште.

Во периодот 1955-1996 година, селото се наоѓало во рамките на општината Делчево.

### Избирачко место

Во селото постои избирачко место бр. 0592 според Државната изборна комисија, кое е сместено во задружниот дом.

На локалните избори во 2017 година, на ова избирачко место биле запишани вкупно 50 гласачи.

На претседателските избори во 2019 година, на ова избирачко место биле запишани вкупно 46 гласачи.

## Културни и природни знаменитости

мини|300п|десно|Главната селска црква „Св. Никола“

;Цркви
* Црква „Св. Никола“ — главна селска црква

## Редовни настани

* Илинден — селска прослава

## Личности

;Родени во Стар Истевник
* Ѓорѓи Лафчиски — учесник во НОБ

## Галерија


Податотека:Задружниот дом во Стар Истевник (1).jpg|Задружниот дом во селото
Податотека:Поглед на Стар Истевник (2).jpg|Дел од селото
Податотека:Портата во црквата „Св. Никола“ во Стар Истевник.jpg|Влезната порта во селската црква


## Наводи

## Надворешни врски


Категорија:Села во Македонија
Категорија:Делчевски села
Категорија:Села во Општина Делчево