Литографија

**Литографија** или **каменопис** — графичка техника на рамен печат подготвена на камени плочи.

Самиот термин е кованица од зборовите на грчки јазик, *lithos* што означува „камен“ и *graphein* што означува „пишување“.

Литографијата се разликува од останатите графички техники затоа што се реализира со хемиски реакции, а не преку физичката раздвоеност на набоените и ненабоените делови на матрицата. Оваа техника е популарна заради нејзините можности да ги регистрира: свежината на потезите со четка или креон и да ја зачува директноста на работата на уметникот.

## Историја

Пронаоѓањето на оваа, најмлада, графичка техника му се припишува на Германецот Алојз Зенефелдер (1771-1834) во 1796 година. Во почетокот, Зенефелдер ја нарекувал „хемиско“ печатење.

Во Франција, литографијата наишла на позитивен одѕив кај уметниците како што се Ежен Делакроа и Теодор Жерико.

Со Франсиско Гоја и Оноре Домје, техниката дефинитивно станала еден од поценетите уметнички медиуми. До 1820 godina, само во Париз биле отворени околу 280 литографски ателјеа.

## Метод

Таа е графичка техника на рамен печат, која како подлога користи литографски камен со рамна површина.

На исполираната, мазна и обработена површина на каменот (бимштајн - посебен варовнички камен), се нанесува цртеж со мрсна литографска креда, литографски туш или некои други мрсни средства (маслен пастел, моливи за цртање на стакло, сапун...). Површината на каменот за литографија е порозна, а зрнестата структура лесно ја прима литографската креда, тушот или некои од наведените средства.

По хемиската обработка на површината од каменот со раствор од азотна и фосфорна киселина, цртежот на каменот изведен со мрсни бои ја прима печатарската боја додека незаштитената површина од мрсните бои е под дејство на киселината со што се одбива бојата. Кога се нанесува бојата, каменот постојано треба да биде навлажнуван со вода.

На набоениот дел од каменот се става хартија, а потоа се започнува со печатење со помош на посебна литографска преса низ која каменот се движи хоризонтално и низ константен вертикален притисок.

Литографијата била основа од која подоцна ќе се развие индустриската техника на офсет печатење која што денес е една од најзначајните и најупотребувани печатарски техники.

## Галерија


Податотека:PhiladelphiaPresidentsHouse.jpg|*Резиденција на Вашингтон, Висока улица, Филаделфија*, 1830, литографија од Вилијам Бретон.
Податотека:Honoré_Daumier,_Hé!_La_chian....._li....li....li.....jpg|Еј! кучето..... ли.... ли.... ли..... Тоа е крв... ди... ди... ди..., литографија на Луј - Филип, Франција од Оноре Домије, 1834 година
Податотека:Macrolepidoptera15seit 0215.jpg|Пеперутки од „Макролепидопетера на светот“, од Адалберт Шиц (1923).
Податотека:Tortilleras Nebel.jpg|Литографија од 1836 година, со мексикански жени кои прават тортили од Карл Небел.
Податотека:Afghan royal soldiers of the Durrani Empire.jpg|Кралските авганистански војници на Дурани империја во Авганистан, (1847)
Податотека:William Simpson - George Zobel - England and America. The visit of her majesty Queen Victoria to the Arctic ship Resolute - December 16th, 1856.jpg|Кралицата Викторија во посета на Вилијам Симпсон (1859)
Податотека:GeorgeLeybourne2.jpg|Алфред Конканен од 1867 година за Шампањ Чарли
Податотека:Old Man with his Head in his Hands (At Eternity's Gate).jpg|На вечната порта, литографија од 1882 година од Винсент ван Гог.
Податотека:Haeckel Actiniae.jpg|Морски анемони од Ернст Хекел (*Уметнички форми на природата*), 1904 година.
Податотека:Brooklyn Museum - In the Park, Light - George Wesley Bellows - overall.jpg|*Во паркот, светлина* - Џорџ Белоус, 1916 година
Податотека:Jean-Baptiste Debret - Vista do Paço de São Cristovão.jpg|Дворецот Саун Кристоваун, поранешна резиденција на царевите на Бразил, литографија од  век од Жан-Батист Дебре
Податотека:Hundreds are receiving free instruction Drawing, painting, weaving, lithography, sculpture, etching, metal craft, photography, costume illustration (at) Harlem Community Art Center.jpg|Хенри Ротштајн во Центарот за уметност во заедницата Харлем (1936)


## Наводи

## Надворешни врски

* Литографска збирка

Категорија:Ликовна уметност
Категорија:Графички техники и технологии
Категорија:Графика