Хорхе Гиљен

**Хорхе Гиљен Алварес** (;  - ) — шпански поет, член на Генерацијата ’27, универзитетски наставник, научник и литературен критичар.
## Животопис
Тој се смета за еден од најголемите шпански поети на дваесеттиот век. Се школувал во Ваљадолид, Мадрид и Гранада, како и во Швајцарија и Германија. Почнал да пишува поезија во 1919 година.

Гиљен предавал на Сорбона, на Универзитетот во Оксфорд, на Универзитетот во Мурсија и на Универзитетот во Севиља. Член на „Генерацијата од 1927 година“, во која биле вклучени Федерико Гарсија Лорка, Рафаел Алберти и Педро Салинас. Гиљен добил признание на почетокот на 1920-тите со своите први песни, но ја напуштил Шпанија во 1938 година по военото востание под водство на генералисимусот Франциско Франко.

Гиљен предавал и пишувал поезија во Соединетите Американски Држави повеќе од дваесет години и бил професор на колеџот Велсли до неговото пензионирање во 1957 година. „Јас сум решително за сложена, комплексна поезија“, рекол поетот во 1926 година, „на песната создадена од поезија и други човечки нешта“. Голем дел од неговото дело го истражува односот на формата со материјата, додека ужива во сензуалноста и јасноста на перцепцијата.

Голем дел од делото на Гиљен е собрано во томот Aire nuestro [Нашиот воздух] (All’Insegna del Pesce d’oro, 1968), објавен во Милано. Текстот се состои од три од неговите главни книги: Cantico (Revista de Occidente, 1928); Clamor, објавена во три тома во 1957, 1960 и 1963 година од Editorial Sudamericana во Буенос Аирес; и Homenaje (All’Insegna del Pesce d’oro, 1967). Гиљен, способен и за формална софистицираност и за медитативна отвореност, покажува свест целосно приемчива за надворешниот свет, за појавите и суштините. Неговиот вид гледање го наоѓа, како што рече Емерсон, „чудесното во заедничкото“. Без разлика дали го потврдува животот преку секуларен мистицизам или ги осудува бруталностите на фашистичкиот режим, тој ни ја дава инвентивноста и квалитетот на вниманието што се наоѓаат во делата на писатели како Одисеј Елитис, Висенте Алеиксандре и Хорхе Луис Борхес.

Гиљен доби Награда за заслуги од Американската академија за уметност и книжевност, наградата Сан Лука, наградата Мигел де Сервантес, наградата Алфонсо Рејес и наградата Олин Јолицли. Се врати во Шпанија две години по смртта на Франко, во 1977 година, и почина во 1984 година во Малага.]

Бил номиниран за Нобеловата награда за литература четири пати.

Посетувајќи ја реиденцијата на млади писатели, тој извршил влијание врз подоцна истакнатите писатели Рафаел Алберти и Федерико Гарсија Лорка.

Хорхе Гиљен бил награден со многу големи книжевни награди: Премио дела Чита де Фиренца (1957); Premio de Poesia Etna-Taormina (1959); Grand Prix International de Poésie (1961);Premio San Luca (Firenze, 1964); Бенет награда за поезија (Њу Јорк, 1975); Премио Мигел де Сервантес (Мадрид, 1976), Premio Internazionale Feltrinelli (Рома, 1977); Премио Алфонсо Рејес (Мексико, 1977). Од 1928 до 1950 година, Хорхе Гиљен објавил само едно дело, Cántico, но секое издание (имаше четири од нив, во 1928, 1936, 1945 и 1950 година) беше значително
поголема од претходната. Следеше Cántico од Clamór, кој се состои од три дела: Maremágnum (1957), ....Que van a dar a la mar (1960), A la altura de las circonstancias (1963). Друга колекција, Homenaje, излезе во 1967 година. Aire nuestro (1968) содржи Cántico,
Clamór и Homenaje. „Обра комплета“ е насловот на последната песна на Хоменаје: со овадело, Гиљен ја постигнал својата животна цел како поет. Тој, сепак, требаше да објави други збирки: Y otros poemas (1973), et Final (1981). Гиљен објавил и преводи на дела
од Пол Валери, Пол Клодел, Жил Супервиел и Жан Касу, како и неколку научни дела, особено Lenguaje y poesía (1962). Му беше доверена задачата да ги уредува „Комплетите на трудови“ на неговиот пријател Федерико Гарсија Лорка, за кои напиша долг предговор, кој е една од најдобрите критички студии за поезијата на Лорка. Тој, исто така, посвети голема книга во спомен на својот пријател, Федерико во личност (1959). Дури кога кралот Хуан Карлос се искачи на престолот, по смртта на Франко, Гиљен се врати во Шпанија. Во 1977 година, се населил во Малага, каде што климата е потопла отколку во неговиот роден Ваљадолид

## Анализа на неговата работа

### Издание од 1928 г.

Тој бил плоден поет. Во текот на следните 10 години, тој објавувал доста често во мали списанија. Во овој период неговото творештво се каратеризира со совршен стил и псиолошка интроспекција.
Во кореспонденцијата со Гарсија Лорка може да се забележи колку макотрпно и перфекционистички ги содавал своите поетски дела.

За време на престојот во Париз, Гиљен го запознава творештвото на  Пол Валери. Валери беше тесно поврзан со идеалот на чиста поезија, овој принцип на апсолутен поетски израз  за Гиљен ќе значи „чиста поезија е она што останува по елиминацијата на сè што не е поезија.“

Дури и во неговите најрани песни, како што е „Гран Силенсио“, неговиот стил носи одредена тензија н апсолутен поетски израз;  неговите песни нудат екстатична реакција на геометриските форми или предметите што ги опишуваат, но ова е генеричка реакција, а не личен одговор на Гиљен.

Гиљен нагласува „решеност да се третира поезијата како   квинтиненција.

### Издаение од 1936 г.

Следното издание на * Cántico * содржеше 125 песни. Објавено е од * Cruz y Raya * - списание уредувано од Хозе Бергамин - во 1936 година. Додека многу членови на неговата генерација претрпеа некаква форма на криза кон крајот на 1920 -тите - меѓу нив Алберти, Гарсија Лорка, Висенте Алеиксандре. кај Гиљен  започнува пресврт- третирае на реалноста - потенцијално совршена.

Исто така, постои стилска промена во должината на песните; „Пролетно спасение“ изнесува 55 катарани (220 реда) и „Надвор од таму“, која на крајот стана првата книга во колекцијата, се состои од 50 катарани. Исто така, постојат повеќе песни со средна должина од околу 40-50 линии, како што се „Скокни ветерo“ и „Пропуштените“, од кои повеќето беа напишани или започнати за време на периодот на престој на Гиљен во Оксфорд. Колекцијата е групирана во 5 делови, честопати завршени со овие подолги песни, така што има поформално пријатна форма. Постојат и многу повеќе „романси“ (октосилабични линии со асоцијација во редови со број); Гиљен започнува да пишува сонети; Тој воведува подолги стихови, а исто така и асонанталните катарени на подолгите песни.

Подолгите песни се  помалку апстрактни и безлични. На местото на концентрираниот фокус на еден предмет или мала група на предмети, подолгите песни имаат простор за посеопфатна проценка на надворешната реалност. Наместо блесоци на екстази, потрагата го избегнува анегдотскиот наратив, но поголемата околноста и временската дефиниција на подолгите песни му дава на ова издание подобрена свест за човечки контакт со реалниот свет.

### Издание од 1945 г.

Следниот циклус на „Кантико“  го ојавува во во Мексико во 1945 година. Со повеќе од двојно во големина, до 270 песни. Читателот очекуваше настани како што е мистериозната смрт на неговиот пријател Гарсија Лорка, Шпанската граѓанска војна, егзил во САД и Втората светска војна да имаат ефект врз поезијата на Гиљен.  Во ова издание  доминира, олката, опседнатоста со смртта . Но постојат и песни кои се занимаваат со едноставни домашни задоволства, како што се домот, семејниот живот, пријателството и родителството. Во ова издание, Гиљен признава дека песимизмот е доминантен, но потврдува дека може да се спротивстави и мора да се спротивстави.

### Издание од 1950 г. (конечно издание)

Завршената верзија содржеше 334 песни и беше објавена во Буенос Аирес. Меѓу новите песни се и десет многу долги што ја истакнуваат потрагата на Гиљен за јасност и кохезија.

### Крик
Гиљен да објавил во 1957 година уште една колекција на песни, * Маремагнум * . Ова беше почеток на неговиот втор циклус на Портмато, * Clamor *. 
Овој циклус е скоро антитеза на * cántico *. Континуираниот оптимизам и задоволство во животот што поетот го покажа и покрај немирите во неговиот личен живот и превирањата на светските настани се трансформираат во многу поедноставен, помалку дистанциран јазик и пренесуваат чувство на вознемиреност, незадоволство, неизвесност.

### Дома

Се чини дека оваа збирка, иако објавена во 1967 година, е еден вид антологија на неговата поезија од  1949 до 1966 година, па затоа се преклопува со последните фази од пишувањето на „Кантико“, како и со „Кламор“. Содржи многу „повремена“ поезија, во која се евидентирани читањата на Гиљен, неговите пријатели, посетени места, омилени сликари итн. Исто така, содржи преводи на француска, италијанска, германска, англиска и португалска поезија. Сепак, постојат и повеќе лични размислувања. „На пример, „На кантинографската уметност“, го покажува неговиот одговор на критичарите кои го обвинија дека пишува во апстракции - како што е Хуан Рамон Хименез, меѓу другите. „Инконклуса историја“ потсетува на некои од писателите кои му значеле најмногу, вклучувајќи суптилна почит кон Гарсија Лорка. Исто така, постојат песни кои покажуваат новооткриена резигнација или прифаќање на животот, ослободени од двосмисленостите и неизвесностите на „Вивиендо“.

## Гиљен и Салинас

Овие двајца поети често се споредуваат еден со друг. До одреден степен, ова е затоа што биле добри пријатели и малку постари од повеќето други водечки членови на нивната генерација, како и што делеле слични кариерни патеки, но исто така се чинеше дека делат сличен пристап кон поезијата. Нивните песни често имаат редок квалитет и имаат тенденција да не се занимаваат со „поединости“, лесно препознатливи луѓе и места. Сепак, тие се разликуваа во многу аспекти, како што е илустрирано со насловите што ги дадоа на нивните објавени предавања за шпанската поезија.

## Поетско дело
**Cántico* (75 песни), М., Revista de Occidente, 1928
**Cántico* (125 песни), М., Круз и Раја, 1936
**Cántico* (270 песни), Мексико, Литорал, 1945 г.
**Cántico* (334 песни), Bs. Ас., Судамерикана, 1950 година
**Хуерто де Мелибеа*, М., остров, 1954 година
*„На зората и будењето“, Ваљадолид, 1956 година
**Вресок*, Буенос Аирес, Судамерикана, 1957 година
*„Местото на Лазар“, Малага, Кол. На кого оди со мене, 1957 г.
*„Времење... Дека ќе завршат во морето“, Буенос Аирес, Судамерикана, 1960 г.
*„Природна историја“, Палма де Мајорка, Papeles de Sons Armadans, 1960
*„Искушенијата на Антонио“, Флоренсија/Сантандер, Граф. Браќата Бедија, 1962 година
**Според часовите*, Порторико, Редакциски Универзитет, 1962 г.
**Вресок. Доста до приликата*, Бс. Ас., Судамерикана, 1963
*''Почит. * ... Ферол, Културно друштво Вале-Инклан, 1981
*Коњи во воздухот и други песни, 1999

## Критики
*Јазик и поезија (1962)
*Заплетот на делото (1969)
*За Габриел Миро: Кратка збирка писма (1973)
*Пролог на делата од Федерико Гарсија Лорка (1898–1936).

## Преводи
*Морски гробишта од Пол Валери (1930).
*До шпанските маченици од Пол Клодел (1937).
## Популарна култура

* Романот на Џанина Браски шпански Јо-Јо Боинг! (1998) прикажува дебата за креаторите наспроти мајсторите на шпанската и латиноамериканската поезија. Во дебатата се дискутира за Хорхе Гиљен заедно со Висенте Алеисандре, Висенте Хуидобро, Луис Чернуда, Алберти, Педро Салинас
* Едуардо Чилида го создаде споменикот насловен „Омаж на Хорхе Гиљен“, кој стои пред Националниот музеј на скулптура во Ваљадолид, Шпанија.
* Луис Сантијаго Пардо создал споменик наречен „Хорхе Гиљен и детството“ во градините Пониенте во 1998 година.
* Шпанската влада издаде поштенски марки со неговите портрети во 1993 година.

## Поврзано
*Награда Михаел де Сервантес
*Педро Салинас
*Хуан Рамон Хименез
*Шпанска поезија

## Наводи

## Надворешни врски
* The Jorge Guillén Foundation
* Poetry of Jorge Guillén
*Sitio web de la Fundación Jorge Guillén
*Portal consagrado a Jorge Guillén
*Biografía y antología de Jorge Guillén en A media Voz
*Jorge Guillén en El Poder de la Palabra
*Poemas de Jorge Guillén
*Poemas de Jorge Guillén en torno a la creación poética
*Biobibliografía de Jorge Guillén en el Instituto Cervantes
*Biografía de Jorge Guillén (I)
*Biografía de Jorge Guillén (II).
*5 poemas de Guirnalda civil, de Jorge Guillén

Категорија:Шпански поети
Категорија:Луѓе од Ваљадолид