Симфонија бр. 4 (Чајковски)

**Симфонија бр. 4** во Ф-мол, Оп. 36 — симофонија од Петар Илич Чајковски напишана помеѓу 1877 и 1878 година. Нејзината прва изведба била на концертот на Руско музичко друштво во Москва на 22 февруари (или 10-ти со користење на календар на стар стил) , 1878 година, со Николај Рубинштајн како диригент. понекогаш е наречена и  „Фатум“ или „Судбина“..

## Историја на настанувањето
За време на компонирањето на симфонијата, Чајковски ѝ напишал на својата покровителка Надежда фон Мек дека „многу сака“ да ѝ ја посвети и дека на неа ќе напише „Посветено на мојот најдобар пријател“. Тој почнал да ја компонира симфонијата недолго откако Фон Мек влегла во неговиот живот. Тој ќе ја заврши по неговиот катастрофален брак и тврдел дека таа ќе го најде во неа „ехото од нашите најинтимни мисли и емоции“. Посветата била значајна на повеќе од еден начин. Еден важен аспект на патерналистичката природа на руското општество била тоа што, во уметничкото покровителство, патронот и уметникот се сметале за еднакви. Посветувањето на делата на патроните не биле гестови на скромна благодарност, туку израз на уметничко партнерство. Посветувајќи ѝ ја четвртата симфонија, тој ја афирмираше како рамноправен партнер во нејзиното создавање.

Исто така на барање на Надежда фон Мек, Чајковски напишал програма во која ја објаснува симфонијата. Оваа акција поттикнала бројни писатели да ја цитираат наместо да се фокусираат на чисто музичките квалитети на симфонијата, вклучително и она што Ханс Келер го нарекол „една од највисоките симфониски структури во целата наша литература“. Оваа програма го попречувало прифаќањето на симфонијата многу години, предизвикувајќи предрасуди.

Но, и покрај ова негативно влијание врз историјата на приемот на симфонијата, програмата на композиторот дава една многу важна трага за музичката архитектура на делото. Тврдењата дека „првиот став ја претставува судбината“ се премногу поедноставени: според писмото што композиторот ѝ го напишал на мадам Фон Мек во 1878 година, фанфарите ја отвораат композицијата: („јадрото, квинтесенцијата, главната мисла од целата симфонија“) што се залага за „Судбина“, при што ова е „фаталната моќ што го спречува човек да ја постигне целта на среќата... Нема ништо друго освен да ѝ се потчиниш и залудно да жалиш“. Како што објаснил композиторот, програмата на првиот став е - „отприлика“ - дека „целиот живот е непрекината алтернација на тешката реалност со брзо минливи соништа и визии за среќа ...“. Тој продолжил: „Не постои засолниште... Лебдите по тоа море додека не ве зафатило и потопило во неговите длабочини“.

Описот на композиторот за воведните фанфари на симфонијата како метафора за „Судбина“ станува порелативен во контекст на писмото што го напишал Сергеј Танеев. Тој му напишал на Танеев дека Четвртата симфонија е и програмска музика и одраз на Петтата симфонија на Бетовен во централната идеја на нејзината програма.

## Анализа

1. * [[Анданте]] [[состенуто]] * - * [[Модерато]] со анима * - * Модерато асаи, квази Анданте * - * Алегро виво * (Ф-мол)
* Симфонијата започнува со  англиски рогови и фаготи кои агресивно ја изговараат првата тема (Fatum) во A-flat. Следејќи ја надолната линија со фагот и дувачки инструменти со низок дувачки праг, на дрвените дувачки и трубите им се придружува повисок А-флет. Додека музиката се зацврстува во долги, бавно синкопирани акорди, Чајковски го ослободува музичкиот еквивалент на звукот на молња: два кратки акорда „фортисимо“, секој проследен со долга пауза. Дрвените дувачки инструменти индиректно ја спомнуваат главната мелодија, која правилно ја воведуваат во „Moderato con anima“. (Партитурата во овој момент го означува „In movimento di Valse“ како што е напишано со 9/8, такт). Мелодијата се развива многу брзо. Многу подоцна во ставот, истиот А-флет го свират трубите. Ова движење е обележано со континуирано воведување на Motivo de Fe, фразата во A-flat. Мотивот функционира како разделување помеѓу секој дел од формата соната-алегро. Интерпретацијата на ова движење во некои изведби долга околу дваесет минути, е една од најдолгите од оние што ги компонирал Чајковски.

2. * [[Андатино]] во режим во [[Канцона]] * (Б-мол)
* Ова отворање е воведено со меланхолична мелодија на обоа. Страсната кулминација на музиката потсетува на фразите на жалост што го придружуваа движењето од почетните навестувања отворањето.

3. * [[Scherzo]] *: * Pizzicato [[ostinato]] * - *Alegro * (Ф-дур)

* Во текот на овoј дел,  свират гудачки инструменти pizzicato. Подоцна тие се споени со дрвените дувачки инструменти кога обоата сигнализира со а, почеток на делот трио во А-дур. Потоа влегуваат дувачки инструменти, свирејќи тивко и стакато. Жиците, и дрвените и металните дувачки инструменти, се речиси единствените групи што свират во овој деле, бидејќи речиси и да нема ударни инструменти освен тимпаните. Заврштокот е непречен со гудачките инструменти и  од пицикато.

4.*[[Финале]]*: *[[Алегро]] со фуоко* (Ф-дур)
* Чајковски овде ја инкорпорира познатата руска народна песна „Во полето имаше бреза“ („Во поле берёза стояла“).

## Библиографија
* Figes, Orlando, *Natasha's Dance: A Cultural History of Russia* (New York: Metropolitan Books, 2002).  (hc.).
* Keller, Hans: 'Peter Ilyich Tchaikovsky', in Vol. I of 'The Symphony', ed. Robert Simpson (Harmondsworth, 1966).
* Maes, Francis, tr. Arnold J. Pomerans and Erica Pomerans, *A History of Russian Music: From *Kamarinskaya *to* Babi Yar (Berkeley, Los Angeles and London: University of California Press, 2002). .
* Letter of Madame Nadeshda von Meck, paraphrased from *The Symphonies of Brahms and Tschaikowsky in Score* (New York: Bonanza Books, 1935). ISBN n/a.
* Slominsky, Nicolas, *The Lexicon of Musical Invective.* (Seattle: University of Washington Press, 1965).  
* Steinberg, Michael, *The Symphony* (Oxford and New York: Oxford University Press, 1995). .
* Warrack, John, *Tchaikovsky Symphonies and Concertos* (Seattle: University of Washington Press, 1969). Library of Congress Catalog Card No. 78-105437.
* Warrack, John, *Tchaikovsky* (New York: Charles Scribner's Sons, 1973). SBN 684-13558-2.

## Наводи

## Надворешни врски
* Full score of this symphony
* One movement is available here by the Manhattan School of Music Symphony Orchestra
* Keeping Score: Tchaikovsky Symphony No. 4 multimedia website by San Francisco Symphony
* Tchaikovsky Research

Категорија:Композиции од 1878 година
Категорија:Симфонии од Петар Илич Чајковски
Категорија:Композиции во ф-мол
Категорија:Музика посветена на добротвори или патрони
Категорија:Композиции со народни песни
Категорија:Композиции во еф-мол