Пандемијата КОВИД-19 во Естонија

**Пандемијата КОВИД-19 во Естонија** била дел од светската пандемија на КОВИД-19 предизвикана од тежок акутен респираторен синдром коронавирус 2 (САРС-КоВ-2).

Потврдено било дека вирусот се проширил во Естонија кога првиот случај бил потврден во Талин на 27 февруари 2020 година. До 11 март, 15 луѓе во Естонија биле дијагностицирани со вирусот. Сите тие биле заразени надвор од земјата, најмногу во Северна Италија. На 12 март, се појавиле првите случаи на локално пренесени инфекции, и на 13 март, естонската влада прогласила вонредна состојба до 1 мај 2020 година. Како резултат на тоа, сите училишта и универзитети биле затворени, а сите јавни собири биле забранети, вклучително и спортски и културни настани. Подоцна вонредната состојба била продолжена до 17 мај.

Округот Сааре бил најтешко погодената област во Естонија од КОВИД-19 во текот на пролетта. Поседувала само 2,5% од населението на Естонија, но во март повеќе од половина биле хоспитализирани. Коронавирусот, наводно, бил донесен таму од италијанскиот одбојкарски клуб Пауер Волеј Милано, кој учествувал на натпреварите од Челинџ купот 2019-2020, одржани на островот Саарема на 4 и 5 март. Вирусот веројатно брзо се раширил во заедницата преку фестивал на шампањ што се одржал подоцна. Здравствените власти процениле дека половина од населението на островот дотогаш се заразило со вирусот.

На почетокот на пандемијата, повеќето случаи доаѓале од Австрија и Италија, но во вториот дел од 2020 година, Русија, Украина и Финска го презеле водството.

Во првите месеци од 2021 година ситуацијата се влошила и до средината на март Естонија имала најмногу нови случаи по глава на жител во светот. Почнувајќи од 11 март, биле преземени посилни мерки за сузбивање на ширењето на вирусот.

Заклучно со 21 јануари 2023 година, во Естонија биле администрирани 2.192.989 дози на вакцина КОВИД-19.

## Позадина
На 12 јануари 2020 година, Светската здравствена организација (СЗО) потврдила дека новиот коронавирус бил причина за респираторно заболување кај група луѓе во градот Вухан, провинцијата Хубеи, Кина, што било пријавено до СЗО на 31 декември 2019 година.

Соодносот на смртност за КОВИД-19 бил многу помал од САРС од 2003 година, но преносот бил значително поголем, со значителен вкупен број на смртни случаи.

## Времеплов

### Февруари 2020 година
**27 февруари:** Естонија го потврдила првиот случај на КОВИД-19, на ирански државјанин му се слошило во автобус од Рига, Латвија до Талин и повикал брза помош, 34-годишниот маж бил позитивен. Тој првично заминал од Иран и полетал од Турција во Рига.

### Март 2020 година
**3 март:** Второ лице било позитивно тестирано; пациентот пристигнал на 29 февруари од Бергамо, Италија патувајќи низ аеродромот во Рига. Двајца други естонски патници од истиот лет и еден повратник од Бергамо, пристигнувајќи преку аеродромот во Талин, биле позитивни на тестот на 5 март.

**6 март:** Здравствениот одбор објавил уште 5 случаи, сите патувале на истиот лет од Бергамо, Италија до Рига, Латвија на 29 февруари, со што вкупниот број на заразени лица на летот се искачил на осум, а вкупниот број на случаи во Естонија на десет.

**6 март:** Средното училиште „Кристине“ во Талин било затворено две недели, откако еден ученик кој се вратил од Северна Италија бил испратен на училиште од неговите родители и покрај тоа што се чувствувал лошо по патувањето. Ученикот и неговото семејство биле позитивни на тестот за КОВИД-19. На сите 850 ученици од училиштето им било соопштено да останат дома.

**10 март:** Уште три лица биле дијагностицирани со КОВИД-19. Двајца од нив се вратиле од Северна Италија, а еден од Франција.

**11 март:** Здравствениот одбор потврдил уште четири случаи, вклучително и лице од Талин, кое се вратило од ризично подрачје; и едно лице во Тарту, кое се вратило од Милано на 7 март. Потврдени биле и првите два случаи во Саарема: пациентите биле во контакт со членовите на тимот на Пауер Волеј Милано за време на натпреварите од CEV Челинџ купот 2019-2020, одржани во Саарема на 4 и 5 март. На 9 март, на пет играчи на Милан им била дијагностицирана треска пред лигашкиот натпревар. Меѓу заразените во Саарема бил и извршниот директор на одбојкарскиот клуб Саарема ВК.

**12 март:** Здравствениот одбор објавил 10 нови случаи, со што вкупниот број на потврдени случаи се искачил на 27. Новите случаи го потврдиле локалното пренесување на вирусот.

**13 март:** Била прогласена вонредна состојба. До утро бројот на заразени достигнал 41. Во вечерните часови, бројот на случаи достигнал 79, удвојувајќи го вкупниот број случаи во текот на ноќта, при што првите случаи биле пријавени во округот Виру, Парну и округот Ида-Виру.

**14 март:** Бројот на заразени бил 115. По окрузи, бројот на заразени бил: 54 случаи во округот Талин и Харју, 31 во округот Сааре, 9 во округот Вору, 6 во округот Тарту, 12 во округот Парну и по 3 во округот Лане-Виру и Ида-Виру. Биле тестирани вкупно 853 примероци.

**15 март:** Бројот на потврдени случаи бил 171. Од 31 јануари, биле тестирани вкупно 1.133 примероци.

Поради широкото ширење на болеста, биле променети критериумите за тестирање, така што требало да се тестираат само лица со посериозни симптоми, ризични групи, здравствени работници и лица кои давале витални услуги.

**16 март:** Бројот на потврдени заразени бил 205. Биле тестирани вкупно 1.387 примероци.

**17 март:** Бројот на потврдени заразени бил 225. Биле тестирани вкупно 1.625 примероци.

**18 март:** Бројот на потврдени заразени бил 258. Биле тестирани вкупно 2.020 примероци.

**19 март:** Бројот на потврдени заразени бил 267. Биле тестирани вкупно 2.259 примероци.

**20 март:** Бројот на потврдени заразени бил 283. Биле тестирани вкупно 2.504 примероци.

**21 март:** Бројот на потврдени заразени бил 306. Биле тестирани вкупно 2.812 примероци.

**22 март:** Бројот на потврдени заразени бил 326. Биле тестирани вкупно 3.229 примероци.

**23 март:** Бројот на потврдени заразени бил 352. Биле тестирани вкупно 3.724 примероци.

**25 март:** Прва смрт на пациент со коронавирус.

**26 март:** Во домот за стари лица Судамекоду во Саарема двајца жители биле позитивни на коронавирус.

**27 март:** Откако биле тестирани сите жители и работници во домот за стари лица Судамекоду во Саарема, 22 жители и 3 работници биле позитивни за КОВИД-19.

**29 март:** Уште две потврдени смртни случаи на пациенти со коронавирус, со што вкупниот број на починати лица во земјата бил 3.

**30 март:** Здравствениот одбор побарал инсталирање на теренска болница во Куресааре.

### Април 2020 година
**2 април:** Теренска болница била поставена веднаш до редовната болница во Куресааре.

## Вонредна состојба и други ограничувања
На 13 март, естонската влада прогласила вонредна состојба до 1 мај; подоцна била продолжена до 17 мај (вклучително). Сите јавни собири биле забранети, вклучително и спортски и културни настани; училиштата и универзитетите биле затворени; граничната контрола била вратена со здравствени контроли на секој премин и влезен пункт. Запрена била продажбата на патнички билети за фериботите за крстарење Талин-Стокхолм.

Дополнителни ограничувања биле поставени од владата:

* Да се воспостават целосни гранични контроли од 17 март па натаму, со дозволен влез во земјата само на следните луѓе: државјани на Естонија, постојани жители, нивни роднини и транспортни работници кои вршат товарен транспорт.
* Од 14 март, западните острови на Естонија Хиума, Саарема, Муху, Вормси, Кихну и Рухну биле затворени за сите освен за жителите.
* Забраните за работа биле проширени на рекреативните и рекреативните установи, со наредба веднаш да се затворат спортските сали и клубови, спортски сали, базени, аква центри, сауни, дневни градинки и детски игротеки.

На 24 март, владиниот Комитет за вонредни состојби одлучил дека на јавни места треба да се држи растојание од најмалку 2 метри меѓу луѓето, а на јавни места да има најмногу две лица.

На 27 март, Комитетот за итни случаи одлучил да ги заостри правилата за карантин во Саарема и Муху: поголемиот дел од продавниците биле затворени и биле воведени нови ограничувања за движење.

Естонската бродска компанија, Талинк, одлучила да ја прекине нивната услуга со траект на линијата Талин-Стокхолм од 15 март. Летонската авиокомпанија аирБалтик ги прекинала сите летови од 17 март, вклучувајќи ги и оние од аеродромот во Талин.
Податотека:Drive-in_punkt_Viljandis.jpg|алт=Drive-in testing in Viljandi| Тестирање на возење во Вилјанди
Податотека:Baer_monument_with_COVID-19_warning_sign_2.jpg|алт=Baer monument in Tartu with COVID-19 warning sign: "Keep distance or go home!"| Споменик Баер во Тарту со предупредувачки знак за КОВИД-19: „Одржи растојание или оди дома!“
Податотека:Tartu_streets_during_COVID-19_pandemic.jpg|алт=Tartu city center on 18 March| Центарот на градот Тарту на 18 март
Податотека:Mänguväljakute_sulgemine_Tallinnas_koroonapandeemia_piirangute_ajal_02.jpg|алт=On 24 March Tallinn decided to close public playgrounds and sporting grounds| На 24 март, Талин одлучил да ги затвори јавните игралишта и спортските терени
Вакцинираните имале можност да креираат дигитален сертификат за КОВИД од Европската Унија во порталот за пациенти.

## Наводи

## Надворешни врски

* Здравствен одбор: Информации за коронавирусна болест COVID-19  Archived  
* Вакцинација во Естонија 
* Влада на Естонија: Вонредна ситуација
* Места за тестирање на корона вирусот
* Викиверзитет: СОВИД-19/Смртни случаи од сите причини/Естонија
Категорија:Пандемија на КОВИД-19 по земја