Арапот на Петар Велики

***Арапот на Петар Велики*** (, *Арап Петра Великого*) ― недовршен историски роман на Александар Пушкин. Напишан во 1827-1828 година и првпат објавен во 1837 година, романот е првото прозно дело на големиот руски поет.

## Заднина
Пушкин започнал да работи на романот кон крајот на јули 1827 година во Михајловскоје и во пролетта 1828 година им прочитал неколку пишанки на своите пријатели, вклучувајќи го и поетот Петар Вјаземски. За време на животот на Пушкин, биле објавени два дела: во книжевниот алманах „*Северни цветови*“ (1829) и во весникот „*Литературнаја газета*“ (март 1830 година). Сите постојни делови за првпат биле објавени по смртта на Пушкин од уредниците на списанието „*Современик“* во 1837 година, кои исто така му го дале на романот сегашниот наслов.

Главниот лик на романот, Ибрахим, е тесно заснован врз мајчиниот прадедо на Пушкин, Абрам Петрович Ганибал, црнец, кој бил донесен во Русија за време на владеењето на Петар Велики. Интересите на Пушкин за историјата и генеалогијата се комбинирани за да ја прикажат трансформацијата на Русија на почетокот на 18 век; периодот на руската историја на кој Пушкин се враќа во наративната песна „*[[Полтава (Пушкин)|Полтава]]*“ во 1829 година. Влијателниот руски книжевен критичар Висарион Белински тврдел дека „ако овој роман бил завршен ... треба да имаме врвен руски историски роман, прикажувајќи ги начините и обичаите на најголемата епоха на руската историја“.

Причините зошто Пушкин го оставил романот недовршен не се познати и ниту еден отцрт во раката на Пушкин не преживеал за да покаже како тој имал намера да го развие заплетот. Според пријател на Пушкин, А. Вулф: „Главната интрига на романот, како што вели Пушкин, ќе биде сексуалното неверство на сопругата на Арапот, која раѓа бело дете и е казнета со прогон во манастир.“ (А. С. Пушкин в воспоминаниях современнников, Москва, 1950, стр.&nbsp;324-325).

## Резиме на заплетот
Романот започнува со слика за моралот и манирите на француското општество од првата четвртина на 18 век; со животот на „Арапот“ во Париз, неговиот успех во француското општество и неговата љубовна врска со една француска грофица. Но, „повикан и од Петар и од своето нејасно чувство за должност“, Ибрахим се враќа во Русија. Следните поглавја, полн со историски боја и старинство, скица на различните слоеви на руското општество: балот на Зимскиот дворец и вечерата на болјарите кај местото на болјарот Гаврила Ржевски. Вториот е прекинат со доаѓањето на Царот, кој сака да се ожени со Ибрахим со ќерката на Гаврила, Наталија.

## Адаптации

* 1961 година - *Црномаврот на Петар Велики*, опера, од Артур Лури
* 1976 година - *Како царот Петар Велики го оженил својот Арап*, филм, СССР, во режија на Александар Мита, со Владимир Висоцки во главната улога.

## Извори

* Дебрецени, Пaл. „Црномаврот на Петар Велики: Опит на Пушкин со одвоен начин на раскажување“. *Slavic and East European Journal*. 18.2 (1974): 119-31.
* Николај В. Рјазановски. *The Image of Peter the Great in Russian History and Thought*. Оксфорд, Oxford UP, 1992 година.

## Надворешни врски

*  «Арап Петра Великого» достапно на *Russian Virtual Library*

Категорија:Дела на Александар Пушкин
Категорија:Руски романи
Категорија:Појавено во 1837 година