open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Повеќедимензионална уметност

**Повеќедимензионална уметност** ― уметност која не може да се претстави на дводимензионално рамно платно. Уметниците создаваат трета димензија со хартија или друг медиум. Во повеќедимензионалната уметност, уметникот може да користи речиси сите предмети (медиуми).

## Материјали користени во повеќедимензионалната уметност
Многу уметници ги користат предметите и предметите што ги наоѓаат во природата или предметите направени од човекот. Некои уметници користат хартија, а други користат гума, пластика или скулптура. Уметниците користат и други вештачки предмети како што се: текстил, тетрапаци или мониста.

Нобухиро Наканиши, роден во Јапонија, ги става фотографиите на проѕирната пластика и ги реди фотографиите по хронолошки редослед. Потоа тој ги монтира фотографиите на ѕид во линија (редејќи ги) што му дава на гледачот поинаква перспектива.

## Повеќедимензионални уметници

* Јошеф Чаки
* Лио Монахан
* Нена Окоре

## Поврзано

* Уметнички правец
* Творечки техники
* Украсна уметност
* Список на уметнички медиуми
* Список на уметнички движења
* Список на најскапи слики
* Список на најскапите скулптури
* Список на уметнички техники
* Список на вајари
* Хартиена уметност
* Музеј на хартиена уметност
* Релјефна уметност

## Наводи

Категорија:Уметнички техники
Категорија:Модерна уметност
Категорија:Апстрактна уметност
Категорија:Сликарски техники
Категорија:Жанрови на визуелна уметност
Интонако

[мини| Пример за огноотпорност со прскање, со употреба на малтер заснован на [гипс во ниска индустриска зграда во Ванкувер, Британска Колумбија.]]
**Интонако** ― италијански поим за последниот, многу тенок слој малтер на кој е насликана една фреска. Гипсот е бојадисуван додека е уште влажен, за да се дозволи пигментот да навлезе во самиот интонако. Претходниот слој, наречен аричо (arriccio), е поставуван малку грубо за да направи влез за интонако и мора да се остави да се исуши, обично неколку дена, пред да се нанесе и бојадиса последниот многу тенок слој. На италијански поимот интонако исто така е користен многу поопшто за обични ѕидни облоги од малтер во зградите.

Интонакото традиционално е мешавина од песок (со зрнести димензии помали од два милиметри) и врзувачка супстанција.

## Видови интонако
Различни видови интонако се класифицирани врз основа на употребениот врзувачки материјал:

* Интонако на основа на вар, каде единствената врзувачка супстанција е хидрираниот вар
* Интонако вар/цемент, каде што врзувачкиот елемент е мешавина од хидрирана вар со портланд цемент, со мнозинство вар
* Интонако цемент/вар, каде што врзувачкиот елемент е мешавина од хидрирана вар и портландски цемент, со мнозинство портландски цемент
* Интонако со основа од гипс, каде што врзувачкиот елемент е исклучиво гипс

Песокот што е користен во интонакото може да биде варовник или силикат, земен од природен извор како река или од песок што се прашкасти.

## Видови стабилизатори
Интонако може да се стабилизира со:

* Вар
* гипс
* Гипс на основа на калциум сулфат
* Цемент на основа на теракота

## Наводи

Категорија:Сликарски техники
Категорија:Малтерисување
Александар Попстојанов

**Александар Попстојанов** (во  —   ) — македонски револуционер.

## Животопис
На 3 ноември 1923 година, од страна на бесарабиецот и белогардеец Аспарух, од својот дом бил одведен, а потоа убиен Александар Попстојанов. Причина било тоа што, тој не ја признавал бандата на Тодор Александров и Александар Протогеров како револуционерна и им го одрекувал правото дека тие можат да делуваат во име на ВМРО.

Во тој период, Аспарух го ликвидирал и Георги Манушки, соселанец на Александар.

## Наводи

Категорија:Убиени по наредба на Тодор Александров
Илија Праматаров

**Илија Праматаров** (во  — , ) — македонски револуционер.

## Животопис
Во месецот јули 1923 година, бил убиен Илија Праматаров, кој бил против Тодор Александров и Александар Протогеров да бидат возбоновители на ВМРО.

Во месец октомври во истото село биле пронајдени тројца ликвидирани селани од четниците на Тодор Александров.

## Наводи

Категорија:Убиени по наредба на Тодор Александров
Петар Ванковски

**Петар Иванов Ванковски** (во , Серско —  ) — македонски револуционер.

## Животопис
Петар Ванковски бил убиен во 1923 година. Причина било тоа што, тој им го одрекувал правото на Тодор Александров и Александар Протогеров да делуваат во име на ВМРО.

## Наводи

Категорија:Убиени по наредба на Тодор Александров
Масакр во Мехомиско (1923)

**Масакр во Мехомиско** — злосторство извршено од четници на Тодор Александров врз македонски селани од Разлошко (Мехомиско), Пиринска Македонија, во месец октомври 1923 година.

Во 1923 година, од страна на ВМРО Автономистичка се ликвидирани голем број македонски дејци, активисти и револуцоинери од Пиринска Македонија. Додека во месец октомври заедно се застрелани тројца селани од Разлошкиот крај бидејќи тие одбивале да ја признаат ВМРО Автономистичка на Тодор Александров и Александар Протогеров, како возобновителна организација на ВМРО.

## Наводи

Категорија:Убиени по наредба на Тодор Александров
В
В
Масакр во Неврокоп

**Масакр во Неврокоп** — злосторство извршено на 17 септември 1922 година од страна на четници на Тодор Александров заедно со бугарската војска, врз Македонци од Неврокоп, Пиринска Македонија.

На 17 септември 1922 година, една банда организирана од Тодор Александров и Александар Протогеров навлегла во градот Неврокоп и ликвидирала 17 луѓе и едно 14-годишно дете по име Димитар Боргов. Нападот бил извршен со помош и содејство од бугарската војска, која била неразделен дел со луѓето на Александров.

Овој масакр е извршен бидејќи во Неврокоп се создал отпор против обновување на организација која ќе ја предводат царските слуги Тодор Александров и Александар Протогеров.

Истиот ден дел од овие четници ги ликвидирала и браќата Карајанови, кои одбиле да влезат во нивната организација.

## Наводи

Категорија:Убиени по наредба на Тодор Александров
В
В
Речник на презимињата кај Македонците

**Речник на презимињата кај Македонците** – речник на презимињата кај етничките Македонци во Република Македонија. Издавач е Институтот за македонски јазик „Крсте Мисирков“ под редакција на Трајко Стаматоски кој се јавува и како обработувач заедно со Марија Коробар-Белчева и Маринко Митков за првиот том, додека за вториот том како обработувач се јавува и Олга Иванова.

## Извори
Основен извор за речникот се податоците од пописот на населението во Република Македонија во 1961 година кој Заводот за статистика му ги предал на Институтот за македонски јазик, и тоа само за лицата кои се изјасниле како етнички Македонци. Од друга страна на овој начин се опфатени презимиња кои се одлики на други средини (Битолјану, Бојаџијан, Гоцис, Лесченко и др.).  Со обработката биле опфатени околу 300.000 семејства, 10% од податоците од пописот Заводот за статистика ги задржал за свои потреби, па овие презимиња недостигаат во речникот. Веројатно има и одредени презимиња на Македонци-муслимани кои во времето на наведениот попис се изјасниле поинаку. 

При обработката на материјалот користена е литература за запознавање на антропонимските системи на соседните народи (српскиот, бугарскиот, грчкиот, албанскиот), како и антропонимикони на другите словенски народи. Присуството на Турците на нашиве простори во подолг временски период се покажало и во присуството на апелативи на турски јазик во не мал број македонски презимиња.

## Структура на речничката единица
Секоја речничка единица се состои од одредница и два дела означени со римските бројки I и II. Во точката I се дадени подрачјата (ареалите) и честотата на секое одделно презиме, а во точката II, најпрво основата на презимето и потоа во заграда структурата, потеклото (етимологијата) и нужните граматички и правописни објаснувања и на крајот наставката (суфиксот) со која е образувано одделно презиме.

Во точката I е даден податок за вкупниот број членови, во заграда и бројот на нивни семејства, кои го носат презимето од одредницата. Со тоа се добива слика за раширеноста на даденото презиме по населени места. Имињата на населените места и општините се според Списокот на населени места и општини од 1992 година.

Во точката II се дава најпрво основата на презимето, при што можни се три ознаки: лично име, прекар и антропоним. Во случаите кога се можни повеќе ликови на основата, тоа се бележи со коса црта: Абаџи/-ја, Георги/-ј, -ја, Ангел/-е. Во ретките случаи, кога треба да се укаже и на разликата во образувањето на одделно презиме, се прибегнува кон обележување на таа разлика со арапските бројки 1 и 2. 

## Наводи

## Надворешни врски
*Речници на семрежното место на Институтот за македонски јазик „Крсте Мисирков“

Категорија:Македонски јазик
Категорија:Речници
Криводол

**Криводол** () — гратче во Северозападна  Бугарија, административен центар на општината Криводол во Врачанската Област. Има население од околу 2.986 жители (2022).

## Географија и местоположба
Градот се наоѓа на 130 километри северно од Софија и на еднакво растојание (околу 20 километри) од регионалните центри Враца и Монтана. Низ него минува главната железничката линија Софија — Видин.

## Историја
Во времето на Тракијците и Римјаните подрачието на денешен Криводол вриело од живот. Во доцното римско време овде биле изградени многу римски куќи, вили и тврдини. Од камен натпис од 2 век дознаваме дека денешниот Криводол се наоѓа на територијата некогашниот римски град **Тафтиомос**.

Сегашното име **Криводол** се јавува за прв пат во османлиски документ од средината на 15 век како зијамет со 63 домаќинства и во друг документ од 1675 година.

Во периодот 1910-1913 година овде била изградена железничка станица по главната линија што ги поврзува Софија со Дунавскиот Регион и Видин. Тоа поврзување ја направила населбата транспортен, трговски и културен центар.

Криводол бил признат за град со Указ бр. 829 објавен на 29 август 1969 година.

## Наводи

## Надворешни врски
*Мрежно место на Општина Криводол

Категорија:Градови во Бугарија
Категорија:Населени места во областа Враца
Регистар на токсичните дејства на хемиските супстанции

**Регистар на токсичните дејства на хемиските супстанции** (**RTECS**, од анг. **) — база на податоци за токсичност заснована на научна литература. Сè до 2001 г. била одржувана од Националниот институт за безбеднсот и здравје при работа на САД (NIOSH) со слободен пристап. Денес се одржува од приватното претпријатие BIOVIA или неколку добавувачи и се нуди само со наплата или претплата.

## Содржина
Базата има шест видови информации за токсичноста на супстанциите:

# Првично надразнување
# Мутагенски дејства
# Дејства врз репродуктивната способност
# Туморопредизвикувачки дејства
# Силна токсичност
# Друга токсичност на повеќекратни дози

Дадени се бројчени вредности за токсичноста како  (средна смртоносна доза), LC<sub>50</sub> (смртоносна концентрација), TDLo (најниска позната токсична доза) и TCLo (најниска концетранција со токсично дејство). Заведени се изучените вид и начинот на внесување. Сите податоци имаат наведени библиографски извори.

## Историја
Изготвувањето на RTECS било пропишано од Конгресот на САД согласно Оддел 20(a)(6) од Законот за безбедност и здравје при работа од 1970 г. (PL 91-596). Првичното издание наречено „Список на токсични супстанции“ (*Toxic Substances List*) е објавено на 28 јуни 1971&nbsp;г. и опфаќало токсиколошки податоци за приближно 5.000 хемикалии. Подоцна го добило денешното име. Во јануари 2001 г. базата содржела 152.970 хемикалии. Во декември истата година RTECS прешол во сопственост на приватното претпријатие „Elsevier MDL“. „Symyx“ го откупил MDL од Елсевир во 2007 г. заедно со базата на токсичност. Оваа база е достапна само со годишна претплата.

RTECS е достапен на англиски, француски и шпански од Канадскиот центар за здравје и безбедност при работа. Се нуди на семрежјето, на CD-ROM и во интранет. Базата е достапна и на NISC (National Information Services Corporation, RightAnswer.com и ToxPlanet (Timberlake Ventures, Inc).

## Наводи

## Надворешни врски
* Преглед на RTECS 
* RTECS на мреж. место на Accelrys  
* RightAnswer 
* ToxPlanet 

Категорија:Хемиска безбедност
Категорија:Бази на хемиски податоци
Категорија:Токсикологија
Борован

**Борован** () — село во Северозападна Бугарија, административен центар на општината Борован во Врачанската Област. Има население од околу 2.221 жители (2022).

## Географија
Селото се наоѓа на 150 километри североисточно од главниот град Софија и на 31 километри од регионалниот центар Враца.

## Историиј
Денешното село Борован лежи на остатоци од голема тракиско-римска населба, за што сведочат ископаните гробови, керамика и римски монети. На висината на Борованската тумба зачувани се дел од темелите на ѕидините и кулите на доцноримската тврдина. Откриени се и остатоци од средновековна бугарска населба.

Името на Борован датира од бугарскиот среден век. Во тимарски регистар од 1614 година е пронајден список со имиња на 325 жители на селото Борован, меѓу кои и 5 свештеници, веројатно во тоа време имало црква и ќелијно училиште за обука на свештеници и учители. Во 1820 година во Борован било отворено едно од првите општествени училишта во Врачанската Област. Во 1834 година била изградена дрвена црква наречена „Света Параскева“, а во 1843 година таа била претворена во камена. Храмот „Свети Никола“ бил изграден во 1872 година, а еден век подоцна бил прогласен за споменик на културата.

На 18 мај 1876 година Христо Ботев и неговата чета поминале низ селото на пат од брегот на Козлодуј кон Врачанскиот Балкан. Оваа рута подоцна била вклучена како дел од меморијалниот комплекс „Ботев Патека“ и по неа секоја година минуваат стотици ботевски поклоници.

Селото било ослободено од отоманската власт на 25 октомври 1877 година. По ослободувањето, Борован станал едно од најголемите села во Врачанско. Главната егзистенција била земјоделството. Се одгледуваат житни култури, пченка и сончоглед. Во 1902 година во Борован била отворена пошта, а пет години подоцна било основано читалиштето „Будилник“. На 1 јуни 1972 година беше отворена новата зграда на општината и споменикот „Коњаникот“, посветен на загинатите во Септемвриското востание.

## Наводи

## Надворешни врски
*Официјална веб-страница на Општината Борован

Категорија:Села во Бугарија
Козлодуј

**Козлодуј** () — град во Северозападна  Бугарија, административен центар на општината Козлодуј во Врачанската Област. Има население од околу 12.467 жители (2022).

## Географија и местоположба
Козлодуј се наоѓа во Дунавската Рамнина, на 7 километри од устието на реката Огоста во реката Дунав, во плодната житница на Бугарија, наречена „Златија“.

## Историја
Најраните официјални податоци покажуваат дека Козлодуј бил населен во 16 век. Во 18 век населбата била означена како Котозлук и Козлудере, а подоцна и Козлодуј.

На 17 мај 1876 година четата на бугарскиот револуционер  Христо Ботев слезла од паробродот „Радецки“ на брегот во Козлодуј.

На 6 април 1970 година започнала изградбата на Првата атомската централа „Козлодуј“  која е главен работодавец во градот.

## Јавни институции
*Паробродот музеј „Радецки“
*Дом на енергетскиот работник
*Читалиште „Христо Ботев“

## Наводи

## Надворешни врски
*Мрежно место на Општина Козлодуј

Категорија:Градови во Бугарија
Категорија:Населени места на Дунав
Категорија:Населени места во областа Враца
Хајредин

**Хајредин** () — село во Северозападна Бугарија, административен центар на општината Хајредин во Врачанската Област. Има население од околу 1.222 жители (2022).

## Географија
Селото се наоѓа на 30 километри јужно од градот Козлодуј покрај реката Огоста. Надморската височина е 53 метри. Околу Хајредин има 30.000 декари од исклучително плодното земјиште во Златијата.

## Наводи

## Надворешни врски
*Официјална веб-страница на Општината Хајредин

Категорија:Села во Бугарија
Елена (град)

**Елена** () — гратче во Северна Бугарија, административен центар на општината Елена во Великотрновската Област. Има население од околу 4.916 жители (2022).

## Географија и местоположба
Градот се наоѓа на 38 километри јужно од Велико Трново, на 215 километри од Варна и 280 километри од Софија.

## Историја
Елена е стара населба основана пред 15 век. Во текот на 18 и 19 век се етаблира како центар за занаетчиство, трговија и образование. Зачувани се неколку архитектонски ансамбли кои датираат од бугарската национална преродба и опфаќаат околу 130 стари куќи. Куќите имаат камени подруми со бело измиени или дрвени ѕидови од горниот кат со испакнати стреи.

Обележјата на градот вклучуваат старото првокласно училиште, основано во 1848 година и наречено „Даскалоливница“, каде што се школувале идните учители (и каде што денес се организира музејска поставка). Црквата „Свети Никола“ од 16 век, со вредни мурални слики и икони, и трикорабната црква „Успение на Пресвета Богородица“, целосно изградена од камен (1837). Саат-кулата која има антички механизам за часовници (1812) се издига на највисоката точка во градот.

## Надворешни врски
* Официјална веб-страница на Општината Елена 

## Наводи


Категорија:Градови во Бугарија
Категорија:Населени места во областа Велико Трново
Златарица

**Златарица** () — гратче во Северна Бугарија, административен центар на општината Златарица во Великотрновската Област. Има население од околу 2.665  жители (2022).

## Географија и местоположба
Градот се наоѓа на 15 километри југоисточно од регионалниот центар Велико Трново, 12 километри северно од градот Елена и околу 45 километри североисточно од градот Габрово. Се наоѓа на Предбалканот, во Старопланинскиот геоморфолошки регион, со надморска височина од околу 100 метри.

## Историја
Населбата е основана во 14 век. Името на градот Златарица е поврзано со вадењето на златен песок од реката, која се нарекува Златаришка.

За време на султанот Мехмед IV (1648-1687), земјиштето на Златарица била меѓу оние кои останале вакаф на мајката на султанот (валиде ханум), од кои приходите биле наменети за одржување на светата џамија и училиштето во Усќудар.

## Надворешни врски
* Официјална веб-страница на Општината Златарица

## Наводи


Категорија:Градови во Бугарија
Категорија:Населени места во областа Велико Трново
Полски Тр’мбеш

**Полски Тр’мбеш** () — град во Северна Бугарија, административен центар на општината Полски Тр’мбеш во Великотрновската Област. Има население од околу 4.293  жители (2022).

## Географија и местоположба
Градот се наоѓа на 36 километри од регионалниот центар Велико Трново, 45 километри од Свиштов, и на 33 километри од Горна Орјаховица. Се наоѓа во близина на реката Јантра, во централниот дел на Дунавската Рамнина.

## Историја
За прв пат населбата се споменува во османлиските регистри во 1430 година под името Полски Тр’мбеш. Се нарекува со неколку други имиња, но во сите го има називот **Тр’мбеш**. Самиот збор доаѓа од старобугарското „тр’мбја“, што значи подготовка на земјата пред орање, т.е. чистејќи го од треви, грмушки, стебла и така натаму. До 1865 година имало 40-50 бугарски и турски куќи — речиси подеднакво од двата етникума. На првиот попис во 1880 година, населението било 521 луѓе.

Во 1900 година преку Полски Тр’мбеш била поставена железничката линија Русе - Горна Орјаховица, што дало поттик за побрз економски развој на областа. Станицата била официјално отворена во 1901 година. Во 1911 година, во селото бил основан неделен пазар во среда. Се тргувало со добиток, се купувало жито, волна, кожи, грозје, птици и други. Се развила индустријата за храна, мелничко и рударско производство. Од 1929 година селото било електрифицирано, а во 1964 Полски Тр’мбеш бил прогласен за град.

## Наводи


## Надворешни врски
* Официјална веб-страница на Општината Полски Тр’мбеш

Категорија:Градови во Бугарија
Категорија:Населени места во областа Велико Трново
Љасковец

**Љасковец** () — град во Северна Бугарија, административен центар на општината Љасковец во Великотрновската Област. Има население од околу 7.776  жители (2022).

## Географија и местоположба
Се наоѓа на почетокот на Предбалканот, источно од Арбанашкиот рид, во подножјето на карпата на која се наоѓа манастирот „Св. Свети Петар и Павел“, на10 километри североисточно од регионалниот центар Велико Трново, 2 километри југоисточно од градот Горна Орјаховица и 5 километри јужно од реката Јантра.

## Историја
Областа околу градот Љасковец била населена уште од пред новата ера, но прераснала како важна бугарска населба во средниот век, за време на Второто бугарско царство, поради неговата близина до престолнината Трновград. Блискиот манастир „Св. Свети Петар и Павел“ помогнал за брзиот развој на Љасковец како религиозен центар.

По османлиското освојување на Бугарија во 14 век, Љасковец, заедно со соседните села Горна Орјаховица, Долна Орјаховица и Арбанаси, формално биле автономни (т.е. не се дел од рајата) според декретот на султанот Селим II од 1538 година. Иако тоа било потврдено со подоцнежните декрети, како што е оној на Махмуд II во 1810 година, Љасковец (турски: *Leskofça*) се развил како центар на револуционерна активност, а од манастирот започнале три вооружени востанија во 18 и 19 век.

Во текот на 18 век, локалните жители решиле да произведуваат зеленчук во големи размери, главно компири, домати, бамја, грашок, модар патлиџан, морков, пиперка и бамја. Ова е главната причина зошто Љасковец има уникатен музеј посветен на производство на зеленчук и градинарство. Музејот располага со богат инвентар на алатки на локалните фармери од минатите векови. Во музејот се прикажани и оптимални организациски планови на градина, алати, работни навики и документи кои наведуваат правилна распределба на трудот.

## Обележја
* Музеј на гурбетчиското градинарство;
* Читалиште „Напредок“; 
* Љасковски манастир „Св. Свети Петар и Павел“;

## Наводи


## Надворешни врски
* Официјална веб-страница на Општината Љасковец

Категорија:Градови во Бугарија
Категорија:Населени места во областа Велико Трново
NFPA 704

[мини|Безбедносни квадрати на шишиња со [етил алкохол и ацетон.]]
**NFPA 704: Стандардне систем за препознавање на опасностите кај материјали за итна помош** () — стандард на Националното здружение за противпожарна заштита на САД. Првично е усвоен како прилагоден како водич во 1960 г. Подоцна е преработуван на повеќе наврати во денешниот облик на „**безбедносен квадрат**“ (*Safety Square*) или „**огнена баклава**“ (*Fire Diamond*) за брзо и леспо препознавање на ризиците што ги носи даден опасен материјал. Од ова дознаваме дали и каква посебна опрема треба да се користи, какви постапки да се следат, и мерките на претпазливост во првичните черкови на итната помош. Овој стандард е меѓународно прифатен и игра стушинска улога превозот на хемикалии.

## Ознаки
Четирите поделоци имаат своја боја: горниот е црвениот (за запаливост), лево е синиот (степен на опасност по здравјето), десно е жолтиот (хемиска реактивност), а долу е белиот на кој има ознаки за посебни опасности. Трите поделоци се ставени на скала од 0 (безопасно) до 4 (голема опасност). Подолу се наведени упатаствата за секоја класа според последната преработка на одделите 5, 6, 7 и 8 од NFPA 704. Бројчените вредности во првиот столб се „степени на опасност“ со арапски бројки (0, 1, 2, 3, 4), за разлика од другите стандардни системи (на пр. NFPA 30 за запаливи и согориви течности) кои опасностите ги делат на класи и ги означуваат со римски бројки (I, II, III).

## Историја
За разработката на NFPA 704 е заслужна противпожарната служба на градот Шарлот по пожарот во тамошната хемиската фабрика во 1959 г. кој им нанел тешки повреди на многу пожарникари. Кога дошле на местото на несреќата, пожарникарите нашле запалено буре во кое мислеле дека се чувал керозин. Кога се обиделе да го задушат пожарот, бурето експлодирало бидејќи во керозинот иало метален натриум. Тринаесет пожарникари се здобиле со повреди, од кои неколку критични, а еден ги изгубил обете уши и поголем дел од лицето.

Во тоа време таквите буриња немале ознака за материјалиете што се чуваат во нив, поради што пожарникарите немале претстава дека треба да постапуваат поинаку. Во тој случај, натриумот рагирал со водата и испуштил водороден гас и големо количество топлина, кои имаат потенцијал да екслплодираат.

Противпожарната служба на Шарлот вовела обука за постапување со пожари со опасни материјали, обезбедиле соодвета заштитна облекаи ја дополниле инспекцијата за спречување пожар. Началникот Џ. Ф. Морис ја осмилил табличката со облик на баклава, со која се означувало дека зградата содржи опасни материјали, заклуччно со нивната запаливост, реактивност и здравствени последици.

## Поврзано
* Глобално ускладен систем на класификација и означување на хемикалиите
* Симбол за опасност
* Опасни материи
* Hazmat

## Наводи

## Надворешни врски

*  
*  

Категорија:Хемиска безбедност
Категорија:Противпожарна заштита
Категорија:Американски стандарди
Стражица

**Стражица** () — град во Северна Бугарија, административен центар на општината Стражица во Великотрновската Област. Има население од околу 5.199  жители (2022).

## Географија и местоположба
Градот се наоѓа покрај Гољама Река, на 30 километри североисточно од регионалниот центар Велико Трново. Во Стражица има железничка станица по главната железничката линија Софија - Варна и патни врски со градовите Горна Орјаховица, Велико Трново и Попово.

## Историја
Повеќето средновековни населби во областа на денешниот град Стражица биле напуштени или уништени за време на османлиската инвазија од крајот на 14 век. Дел од археолошките материјали откриени случајно или при ископувања се претставени во Изложбената сала во градот. До 1883 година селото се викало **Кадиќој**.

Просветното дело во Стражица започналo со отворањето на првото ќелијно училиште во 1843 година, кое се наоѓало во дворот на црквата „Света Богородица“. Во 1865 година, било основано новото училиште од Сава Статев. Десет години подоцна, на местото на малата зграда била изградена нова зграда на Заедничкото училиште, во која децата се учеле до 1891 година.

### Земјотресот од 1986 година
На 7 декември 1986 година Стражица беше погодена од разорен земјотрес кој ги преврте животите на жителите на градот и околните села. На подрачјето на Стражица се предизвикани големи разурнувања, а во трагедијата загинаа 2 лица. Како последица на земјотресот уништени се повеќе од 150 згради.

## Наводи


## Надворешни врски
* Официјална веб-страница на Општината Стражица

Категорија:Градови во Бугарија
Категорија:Населени места во областа Велико Трново
Бјала Черква

**Бјала Черква** () — гратче во Северна Бугарија, во општината Павликени во Великотрновската Област. Има население од околу 2.599  жители (2022).

## Географија и местоположба
Гратчето се наоѓа на средишниот дел на Дунавската Рамнина, во долината на реката Росица. Сместено е само на 5 км од општинскиот центар Павликени и на 38 километри од регионалниот центар Велико Трново.

## Историја
Првата населба со името Бјала Черква настанала на повисокиот десен брег на реката Росица во времето на Првото бугарско царство, а на почетокот на 13 век се наоѓала во денешниот локалитет „Селиште“. Во 14 век, Бела Черква достигнала големина на средновековен град, кој во голема мера бил уништен за време на османлиската инвазија. Сместена на десниот брег на реката, населбата за прв пат била запишана во османлиски фискален документ во 1450 година под името „село Бела Черкова“ и во тоа време имало население од околу 60-70 луѓе.

До 1750 година Бјала Черква на десниот брег била целосно иселена, бидејќи последните 4 бугарски семејства се преселиле во турската населба **Мурад беј ќој**, сместена спроти, на левиот брег на реката Росица. Ова село настанало кон крајот на 14 век како населба на турски колонисти кои биле привлечени од исклучително плодната алувијална почва и близината на реката.

Кон средината на 17 век растело турското село Мурад беј ќој и неговите жители биле принудени да ангажираат сезонски работници - Бугари од околните села - за жетва. Бугарите за подобро да се ориентираат меѓу себе селото Мурад беј ќој почнале да го нарекуваат „**Горни Турчета**“, за разлика од турското село Омур беј ќој кое се наоѓало подолу по реката, кое го нарекувале „Долни Турчета“ (денес село Стамболово).

Во 18 век, Бугарите католици од соседното село Павликени емигрирале, а таму се преселил голем дел од турското население на Мурад беј ќој. Така, на почетокот на 19 век, Павликени станало чисто турско село, додека во Мурад беј ќој Бугарите имале сериозна бројна предност. Во тоа време Бугарите од Горни Турчета ја изградиле првата црква во областа во 1832 година и првото ќелијно училиште во 1835 година.

Белочерковци биле активно вклучени во народноослободителните борби. Во 1872 година овде бил основан револуционерен комитет со претседател Бачо Киро и започнале интензивните подготовки за востание. За време на Априлското востание во1876 година, 103 востаници на чело со Бачо Киро отишле на собирното место во селото Мусина, каде што бил формиран одред под водство на поп Харитон и Бачо Киро. Одредот (192 души) водел десетдневни херојски борби со Турците во Дрјановскиот манастир. Одредот ги нападнал турските позиции, но атаката завршила неуспешно и четниците се расфрлани. Турците го зазеле манастирот и ги убиле сите 75 заробени востаници.

По ослободувањето во 1879 година, селото Горни Турчета било преименувано во **Бјала Черква**. Во чест на 100-годишнината од Априлското востание во 1976 година, Бјала Черква добила статус на град.

## Наводи


## Надворешни врски
* Официјална веб-страница на историскиот музеј на Бјала Черква

Категорија:Градови во Бугарија
Категорија:Населени места во областа Велико Трново
Павликени

**Павликени** () — град во Северна Бугарија, административен центар на општината Павликени во Великотрновската Област. Има население од околу 9.986  жители (2022).

## Географија и местоположба
Павликени се наоѓа на средишниот дел на Дунавската Рамнина. Градот се наоѓа на 38 километри од регионалниот центар Велико Трново и на 41 км од Горна Орјаховица.

## Историја
Павликени бил центар на керамика и грнчарството во антиката за што сведочат остатоците од римско и тракиско време. Неговото име потекнува од Павлиќаните, христијанска секта населена во Тракија од Лав Исавријанецот. Денешната населба се појавила во 13-14 век како село првично наречено **Маринополци**.

За време на османлиското владеење на Бугарија, демографијата на селото значително се променила, бидејќи многу Турци се населиле, а Бугарите католици се иселиле во Хабсбуршката Монархија во 18 век. По ослободувањето на Бугарија од османлиската власт во 1877–1878 година, Турците заминале во Анадолија, за да бидат заменети со Бугари Балканџии и од близките села во рамнините. По ослободувањето Павликени се развил како центар на занаетчиството и трговијата, при што биле изградени многу нови згради. Павликени го добил статусот на град во 1943 година благодарение на неговата значајна позиција на железничката линија Софија - Варна.

## Наводи


## Надворешни врски
* Официјална веб-страница на Оптшината Павликени 

Категорија:Градови во Бугарија
Категорија:Населени места во областа Велико Трново
BTSE

**BTSE** е платформа за тргување со криптовалути и аналитичка компанија која нуди спот и фјучерси тргување за повеќе дигитални средства. Платформата работи како размена на фиат-на-криптовалути и поддржува тргување со шест криптовалути со осум различни фиат валути. Дополнително, BTSE ги користи своите аналитички способности за развој на финансиски производи и услуги кои ги користат технологиите за биткоин и криптовалути.

BTSE е основана од тим со долгогодишно искуство во технологија, тргување и финансиски услуги. Тој е член на течната мрежа на Blockstream, федеративна странична синџир на Биткоин која овозможува побрзо и поефикасно тргување со вкрстена размена. Дополнително, во 2020 година BTSE го објави својот мајчин токен наречен BTSE, кој беше лансиран на Течната мрежа.

## Наводи


Категорија:Финансии
Спиковски Андак

**Спиковски Андак**, нарекувана и **Спиковска Река** ― десната притока на Брегалница, во атарот на Спиково. Таа е долга околу 1 км. На неа се наоѓаат двата Спиковски Водопади.

## Галерија

Спиковски Андак 01.jpg
Спиковски Андак 02.jpg
Спиковски Андак 03.jpg
Спиковски Андак 04.jpg
Спиковски Андак 05.jpg
Спиковски Андак 06.jpg
Спиковски Андак 08.jpg
Спиковски Андак 09.jpg


## Поврзано
* Црн Дол
* Црндолски Водопад
* Скокото
* Љутачка Река
* Љутачки Водопад
* Ж'тачка Река
* Ж'тачки Водопад

## Наводи

## Надворешни врски

Категорија:Притоки на Брегалница
Категорија:Спиково
Омега-мезон

**Омега-мезон** (ω) — мезон без вкус добиен со суперпозиција на пар горен кварк - антикварк и долен кварк - антикварк. Тој е дел од векторскиот мезон нонет и посредува во јадрената сила заедно со пионите и ро-мезоните .

## Својства
Најчестиот режим на распаѓање на мезонот ω е   на 89,2±0,7%, проследено со  на 8,34±0,26%.

Кварковиот состав на ω-мезонот може да се смета како мешавина помеѓу , и  состојби, но тоа е многу близу до чиста симетрична  - состојба. Ова може да се покаже со деконструкција на брановата функција на ω во неговите составни делови. Гледаме дека ω и ϕ-мезоните се мешавини на SU(3) брановите функции како што следува.

: \omega = \psi_8 \sin\theta + \psi_1 \cos\theta ,
: \phi = \psi_8 \cos\theta - \psi_1 \sin\theta ,

каде

: \theta е аголот на мешање на нонетот,
: \psi_1 = \frac{u\overline{u} + d\overline{d} + s\overline{s}}{\sqrt{3}} и
: \psi_8 = \frac{u\overline{u} + d\overline{d} - 2s\overline{s}}{\sqrt{6}} .

Може да се пресмета дека е аголот на мешање под кој компонентите целосно се одвојуваат \arctan\frac{1}{\sqrt{2}}\approx35.3^\circ, што речиси одговара на вистинската вредност пресметана од масите од 35°. Затоа, 
ω-мезонот е речиси чиста симетрична  -  состојба.

## Поврзано
* Список на мезони
* Кварков модел
* Векторски мезон

## Наводи

Категорија:Ониум
Категорија:Мезони
Црн Дол

**Црн Дол** ― десната притока на Брегалница, во атарот на Спиково. Таа е долга околу 1 км. На него се наоѓа Црндолскиот Водопад.

## Галерија

Црнодол (река) 02.jpg
Црнодол (река) 03.jpg
Црнодол (река) 04.jpg
Црнодол (река) 05.jpg
Црнодол (река) 06.jpg
Црнодол (река) 07.jpg
Црнодол (река) 08.jpg
Црнодол (река) 09.jpg
Црнодол (река) 11.jpg
Црнодол (река) 13.jpg


## Поврзано
* Спиковски Андак
* Спиковски Водопади
* Скокото
* Љутачка Река
* Љутачки Водопад
* Ж'тачка Река
* Ж'тачки Водопад

## Наводи

## Надворешни врски

* Податоци за реката на службеното мрежно место на Општина Пехчево

Категорија:Притоки на Брегалница
Категорија:Спиково
Венеција на Истокот

Ова е список на места кои го добиле прекарот **[[Венеција]] на Истокот.**

## Список

## Поврзано
* Венецуела, земја чие име значи „Мала Венеција“
* Венеција на Северот
* Мала Венеција
* Париз на Истокот
* Париз на Западот
* Мал Париз

## Наводи

Категорија:Списоци на градови во Азија
Скокото (водопад)

**Скокото** ― водопад на реката Брегалница, во атарот на Спиково, Општина Пехчево, Македонија. Од градот Пехчево е оддалечен околу 8-9 километри во воздушна линија. 

## Местоположба
Водопадот припаѓа на реката Брегалница, месно нарекувана и како Валавничка Река.

Водопадот се наоѓа по непосредното создавање на Брегалница, после спојувањето на Љутачка и Ж'тачка Река (Крива Река), односно на координатите .

## Галерија

Скокото (водопад) 01.jpg
Скокото (водопад) 02.jpg
Скокото (водопад) 03.jpg
Скокото (водопад) 04.jpg
Скокото (водопад) 05.jpg
Скокото (водопад) 06.jpg
Скокото (водопад) 07.jpg
Скокото (водопад) 12.jpg


## Поврзано
* Спиковски Водопади
* Споковски Андак
* Црн Дол
* Црндолски Водопад
* Љутачка Река
* Љутачки Водопад
* Ж'тачка Река
* Ж'тачки Водопад
*Хидрографија на Македонија

## Наводи

## Надворешни врски

Категорија:Водопади во Македонија
Категорија:Брегалница
Плазмарон

Во физиката, **плазмарон** е квазичестичка што се појавува во систем кој има силни плазмон-електрони заемодејства. Тоа е квазичестичка образувана од заедмнодејствија на квазичестичка со квазичестичка, бидејќи и плазмоните и електронските дупки се збирни модели на различни видови. Неодамна бил забележан во графенот и порано во елементарниот бизмут.

## Наводи

Категорија:Квазичестички
Категорија:Плазмоника
Ротон

мини| Релација на дисперзија на ротон, покажувајќи ја енергијата на квазичестичката E(p) како функција од импулсот p. Квазичестичка со моментум створен во месниот енергетски минимум е наречена ротон.
Во теоретската физика, **ротонот** е елементарно возбудување, или квазичестичка, забележано во супертечниот хелиум-4 и Бозе-Ајнштајновите кондензати со двополарни заемнодејствија на долг дострел или вртежно-орбитално спојување. Дисперзионата врска на елементарните возбудувања во овој супертечност покажува линиско зголемување од почетокот, но покажува прво максимум, а потоа минимум во енергија како што се зголемува импулсот. Побудувањата со моменти во линискиот регион се наречени фонони; оние со моменти блиску до минимумот се нарекувани ротони. Побудувањата со моменти блиску до максимумот се нарекувани максони.

Поимот „како ротон“ е користен и за предвидените сопствени режими во 3Д метаматеријали со користење на спојување надвор од најблискиот сосед. Набљудувањето на таков „како ротон“ дисперзивен однос бил демонстриран во амбиентални услови и за брановите на акустичен притисок во метаматеријал заснован на канал на звучни фреквенции и за попречни еластични бранови во метаматеријал во микроразмер на ултразвучни фреквенции.

## Модели
Првично, спектарот на ротонот бил феноменолошки воведен од Лав Ландау. Во моментов постојат различни модели кои се обидуваат да го објаснат ротонскиот спектар со различни степени на успех и фундаменталност. Условот за кој било модел од овој вид е тој да мора да го објасни не само обликот на самиот спектар, туку и другите поврзани набљудувачи, како што е брзината на звукот и факторот на структурата на супертечниот хелиум-4. Mикробрановата и Бреговата спектроскопија биле спроведени на хелиум за да се проучи спектарот на ротонот.

## Бозе-Ајнштајнова кондензација
Бозе-Ајнштајновата кондензација на ротоните е исто така предложена и проучена. Нејзиното прво откривање е пријавено во 2018 година. Под посебни услови, ротонскиот минимум создава кристална цврста структура наречена суперцврста, како што е прикажано во опитите од 2019 година.

## Поврзано

* Супертечење
* Макроскопски квантни феномени
* Бозе-Ајнштајнов кондензат

## Наводи

## Библиографија

* 

Категорија:Квазичестички
Категорија:Лав Ландау
Категорија:Супертечење
Категорија:Бозе-Ајнштајнови кондензати
Трион (физика)

**Трион** ― месно возбудување кое се состои од три наелектризирани честички. Негативниот трион се состои од два електрони и една дупка, а позитивниот трион се состои од две дупки и еден електрон. Самиот трион е квазичестичка и е нешто сличен на ексцитон, кој е комплекс од еден електрон и една дупка. Трионот има заземјена единечна состојба (спин *S* = 1/2) и возбудена тројна состојба ( *S* = 3/2). Овде единечните и тројните дегенерации не потекнуваат од целиот систем туку од двете идентични честички во него. Вредноста на спинот со половина цел број ги разликува трионите од ексцитоните во многу феномени; на пример, енергетските состојби на триони, но не и ексцитони, се поделени во применето магнетно поле. Состојбите на трионот биле теоретски предвидени во 1958 година; тие биле набљудувани опитно во 1993 година во квантните бунари CdTe/Cd1xZnxTe, и подоцна во разни други оптички возбудени полупроводнички структури. Постојат опитни докази за нивното постоење во наноцевки поддржани од теоретски студии. И покрај бројните извештаи за опитни триони набљудувања во различни полупроводнички хетероструктури, постои сериозна загриженост за точната физичка природа на откриените комплекси. Првично предвидената „вистинска“ трион честичка има отмесна бранова функција (барем во размери на неколку Борови радиуси), додека неодамнешните студии откриваат значително врзување од наелектризираните нечистотии во стварните полупроводнички квантни бунари.

Триони се забележани во атомски тенки дводимензионални полупроводници од преоден метал дихалкогенид. Во дводимензионалните материјалите, обликот на заемодејството помеѓу носителите на полнеж е изменета со немесниот скрининг обезбеден од атомите во слојот. Заемодејството е приближно логаритамско на краток опсег и од кулом 1 *r* облик на долг дострел. Монтекарлоскиот дифузиски метод е искористен за да бидат добиени нумерички точни резултати за врзувачките енергии на триони во дводимензионални полупроводници во рамките на ефективното приближување на масата.

## Наводи

Категорија:Квантна електроника
Категорија:Квазичестички
Категорија:Спинтроника
Дроплeтон

**Дроплетон** или **квантна капка** ― квазичестичка која содржи збир на електрони и дупки во полупроводник. Капките ја даваат првата позната особина на квазичестичките каде што квазичестичката се однесува како течност. Создавањето капки било објавено на 26 февруари 2014 година во написот *на Nature*, кој претставил докази за создавање на капки во плазма електронска дупка во квантната бунар на галиум арсенид со ултракратки ласерски импулси. Нивното постоење не било предвидено пред опитот.

И покрај релативно краткиот животен век од околу 25 пикосекунди, капките се доволно стабилни за да бидат проучувани и поседуваат поволни својства за одредени истражувања на квантната механика. Тие се широки приближно 200 нанометри, со големина на најмалите бактерии, поради што откривачите изразиле надеж дека еден ден навистина би можеле да видат квантни капки.

## Наводи

Категорија:Науката во 2014 година
Категорија:Квазичестички
Езерце (Пехчево)

**Езерце** ― бара и парк односно место за разонода во Пехчево.

## Географија и местоположба
Барскиот екосистем Езерце, заедно со паркот, се наоѓа на југоисточната страна на гратчето Пехчево, во долината на Пехчевска Река. Барскиот екосистем Езерце се наоѓа на надморска височина од 1.023 до 1.029 м.

## Особини на барата
Во ова природно создадено езерце/бара, има посебен жив свет (водни растенија и животни) кои се важен ресурс за биолошката разновидност. Просторот околу езерото е исполнет со природа, разни автохтони видови на растенија, вклучувајќи и дрвја.

## Како место за разонода
Во февруари 2014 година, започнале градежните активности на паркот. Заедно, тогашниот градоначалник на Општина Пехчево, Игор Поповски и тогашниот министер за земјоделие, шумарство и водостопанство, Љупчо Димовски, присуствувале на службеното почнување на изградба. Активностите биле вложување од 3.423.905 денари обезбедени од Агенцијата за финансиска поддршка за земјоделието и руралниот развој (АФПРЗ) и Општина Пехчево.

## Галерија

Езерце (Пехчево) 01.jpg
Езерце (Пехчево) 04.jpg
Езерце (Пехчево) 05.jpg
Езерце (Пехчево) 06.jpg
Езерце (Пехчево) 07.jpg
Езерце (Пехчево) 09.jpg
Езерце (Пехчево) 11.jpg
Езерце (Пехчево) 15.jpg
Езерце (Пехчево) 17.jpg
Езерце (Пехчево) 18.jpg
Езерце (Пехчево) 20.jpg
Езерце (Пехчево) 22.jpg


## Поврзано
* Градски парк (Пехчево)

## Наводи

## Надворешни врски
* Поглед од 360 степени на seeinside.mk

Категорија:Знаменитости во Пехчево
Категорија:Паркови во Македонија
Кандани

**Саја Јасмин Аморес** (роден **Аша Раџкоемар**; 8 март 1965 - 4 август 2021 година) била суринамско-холандска поетеса, писателка и сликарка. Пишувала под презимето **Кандани** од 1982 до 2007 година. Таа потоа морала да го користи името Саја Јасмин Аморес, кое легално го усвоила во 2013 година.

## Раниот живот
Аша Раџкоемар била родена во областа Суринам, која се наоѓа во земјата Суринам, на 8 март 1965 година. Во 1982 година, таа го добила името „Cándani“, што означувало „Месечева светлина“ на јазикот сарнами.

## Книжевна кариера
Првата книга на Кандани била објавена во 1990 година. Тоа било збирка поезија во Сарнами со холандски преводи со наслов *Алката е скршена*.

Следните колекции на Кандани биле на холандски, вклучувајќи ги *Таму каде што мислеше дека ќе си заминеш, си засаден* (1993)  и *Слатководна песна* (2000). Таа се вратила на Сарнами/холандската двојазична поезија со *Играта на куќата* (2002). Овие збирки се центрирани околу сеќавањата на индо-суринамскиот рурален живот.

Таа исто така напишала два романи, *Стари непознати* (2001) и *Куќа од пепел* (2002), во кои потрагата по индо-суринамскиот идентитет е ставена во историскиот контекст на миграцијата на Хиндусите во Суринам и ремиграцијата во Холандија.

*Дај ми ја земјата што живее во тебе* (2004) е збирка песни за историјата на Суринам.

## Личен живот и смрт
Кандани се омажила со Денис ван ден Бош во 1999 година, објавувајќи комеморативна збирка *Ќе дојдам како твоја невеста*. Таа имала една ќерка од претходната врска во Суринам.

Била хоспитализирана во 2020 година. Починала од рак на 4 август 2021 година во Амстердам.

## Литература

* Michel Szulc-Krzyzanowski (photography) & Michiel van Kempen (text), *Woorden op de westenwind; Surinaamse schrijvers buiten hun land van herkomst.* Amsterdam: In de Knipscheer, 1994, pp.&nbsp;220–241.
* Michiel van Kempen, "De moeizame geboorte van een Sarnami dichteres - of niet?" In: *Literatuur*, 17 (2000), no. 4, July/August, pp.&nbsp;211–216.
* Michiel van Kempen, *Een geschiedenis van de Surinaamse literatuur.* Breda: De Geus, 2003, Vol II, pp.&nbsp;1170–1177.

## Наводи

## Надворешни врски

* Кандани во Дигиталната библиотека за холандска литература (на холандски)

Категорија:CS1 maint: others
Категорија:Жени-уметници
Категорија:Починати во 2021 година
Категорија:Родени во 1965 година
Сухиндол

**Сухиндол** () — гратче во Северна Бугарија, административен центар на општината Сухиндол во Великотрновската Област. Има население од околу 1.835 жители (2022).

## Географија и местоположба
Сухиндол се наоѓа на 14 километри источно од Павликени, 50 километри југоисточно од регионалниот центар Велико Трново и 35 километри југозападно од Севлиево. Гратчето се наоѓа во источното подножје на висорамнината Деветашко плато.

## Историја
Според археолозите од Регионалниот музеј во Велико Трново, знаците на човечко населување во областа на денешното гратче датираат од неолитот (нов камен) - околу. 6000 години п.н.е. Тие имаат датирани остатоци од живеалишта, заробени извори, керамички фрагменти, накит, предмети за домаќинството (чекани, инструменти за обработка на дрво и чинии) и има докази за населување и активност низ вековите. Според археологот Полихрони Сирку кој го посетил градот во 1878 година, во близина постоело богато римско село. Народните приказни кажуваат дека градот е антички, но неговата старост не е со сигурност утврдена. Во месноста „Селце“ има остатоци од населба која датира од 2 век. Античкото име на Сухиндол било „Сеундал“. Во месноста „Драчево“ постоела средновековна тврдина позната како „Дирица“. Сухиндол постои како град повеќе од еден век.

Добрата позиција на Сухиндол во средината на Дунавската Рамнина создава одлични услови за одгледување винско грозје. Локалната задруга „Г’мза“ е позната по производство на вина од локалната лоза со истото име. Покрај тоа, винарите од Сухиндол изработуваат Мерло и Каберне Совињон, како и локална сорта „Димјат“. Во гратчето има Лозарска задруга основана во 1901 година.

## Наводи


## Надворешни врски
* Официјална веб-страница на Општината Сухиндол 

Категорија:Градови во Бугарија
Категорија:Населени места во областа Велико Трново
Долна Орjaховица

**Долна Орјаховица** () е град во Северна Бугарија. Се наоѓа во општината Горна Орјаховица, во Великотрновската Област. Има население од околу 2.696 жители (2022).

## Географија
Долна Орјаховица се наоѓа на левиот брег на реката Јантра во непосредна близина на градовите Горна Орјаховица, Љасковец и Велико Трново.

## Историја
Долна Орјаховица е наследник на стара населба, која е позната по плодното земјиште и зеленчуковите градини. За прв пат се споменува во османлиски ферман од 1538 година. При избувнувањето на Балканската војна во 1912 година, двајца од Долна Орјаховица доброволно се пријавиле во Македонско-одринското ополчение. Во поново време, многу жители на Долна Орјаховица почнале да се иселуваат во Горна Орјаховица и Велико Трново.

## Наводи


Категорија:Градови во Бугарија
Категорија:Населени места во областа Велико Трново