Отстранување на човечки трупови

**Отстранувањето на човечки трупови**, исто така наречено **конечно отстранување**, — пракса и процес на постапување со останките од починато човечко суштество. Методите на отстранување треба да ја земат предвид брзината на распаѓање на меките ткива, кои се разградуваат релативно брзо, додека скелетот може да остане недопрен илјадници години под одредени услови.

Постојат повеќе методи за отстранување кои се практикуваат. Погребната церемонија често го следи процесот на конечна дислокација. Начинот на отстранување најчесто е под доминација на духовноста и желбата за оддавање почит на починатите, што често е придружено со сложени ритуали. Во случаи на масовна смрт, како во војна или природни катастрофи, или кога средствата за отстранување се ограничени, практичните погреби добиваат поголем приоритет.

Античките методи за отстранување на мртви тела вклучуваат кремација што ја практикувале Римјаните, Грците, Хиндусите и некои Маи ; закопување што го практикувале Кинезите, Јапонците, Балијците, Евреите, христијаните и муслиманите, како и некои Маи; мумификација, вид балсамирање, што го практикувале древните Египќани; и небесно погребување и сличен метод на отстранување наречен Кула на тишината што го практикувале тибетските будисти, некои Монголци и зороастријците.

Современ метод на квази-финално распоредување, иако сè уште редок, е криониката.

## Често практикувани легални методи
Некои култури ги сместуваат мртвите во гробници од различни видови, поединечно или во посебно определени делови каде што се направени гробници. Погребување на гробишта е една од најчестите форми на погребување. На некои места, погребувањето во земја е непрактично поради високото ниво на подземни води; поради тоа, гробниците се поставуваат над земја, како што е случајот во Њу Орлеанс, Луизијана, САД. На други места, постои посебна зграда за гробници која обично е резервирана за социјално влијателните и богатите; големите гробници над земја се нарекуваат мавзолеи. Социјално истакнатите личности понекогаш имаат привилегија нивните тела да се чуваат во криптите на црквите. Меѓутоа, во поновото време, ова често е забрането поради хигиенски закони. Погребувањето не било секогаш трајно. Во некои области, погребалните простори требало да се користат повторно поради ограничен простор. Во тие области, откако телата ќе се распаднат до скелети, коските се отстрануваат; по нивното отстранување, тие можат да се сместат во костурница.

### Погребување во земја
Погребувањето во земја(закопување) обично се врши со ископување јама или ров, внесување на починатиот и неговите предмети во неа и покривање со земја преку неа. Луѓето ги погребуваат своите мртви повеќе од 100.000 години. Погребните практики и обреди варирале од култура до култура во минатото и сè уште се разликуваат до ден-денес. Погребувањето често се смета за знак на почит кон мртвите. Се користи за да се спречи непријатниот мирис на распаѓање, да им се овозможи на членовите на семејството блискот во периодот на жалост и да ги заштити од сведочење на распаѓањето на нивните најблиски.

### Кремација
Кремацијата е исто така стар обичај; тоа бил вообичаен начин на отстранување на трупови во Стар Рим. Викинзите повремено биле кремирани на нивните долги бродови, а потоа локацијата на местото била обележана со столбови.

Од втората половина на дваесеттиот век, и покрај противењата на одредени религиозни групи, кремацијата станува сè попопуларна. Еврејскиот закон (*Халаха*) забранува кремација, верувајќи дека душата на кремираната личност нема да може да го пронајде својот последен мир. Римокатоличката црква долг период го забранувала кремацијата, но од 1963 година дозволува да се практикува, под услов тоа да не се прави како израз на неверување во воскресението на телото. Црквата нагласува дека пепелта од кремираното тело треба да се погребува или смести во гробница; не дозволува пепелта да се расфрлува или да се чува дома. Многу католички гробишта сега имаат колумбариумски ниши за пепелта или посебни сектори за неа. Некои протестантски деноминации дозволуваат кремација, додека поконзервативните тоа обично го забрануваат. Православната црква и исламот исто така го забрануваат кремацијата. 

Меѓу Хиндусите, Џаините, Сиките и некои секти на будистите, како оние што се наоѓаат во Јапонија, кремацијата е честа појава. Оваа појава станала модерна за светот во 1870-тите како алтернатива на погребите. Италијанскиот професор, Лудовико Брунети, ја вовел првата сигурна комора за кремација во 1873 година.  Сер Хенри Томпсон, го основал Друштвото за кремација на Велика Британија. Франсис Џулиус ЛеМојн го отворил првиот крематориум во Америка, во Вашингтон, Пенсилванија. Првите крематориуми во Европа се отвориле во Вокинг, Англија и Гота, Германија, соодветно. Вилијам Кристофер Мекдоналд го финансирал првиот крематориум во Канада на гробиштата Маунт Ројал во 1901 година. Изграден е од Сер Ендру Тејлор. Првиот крематориум во Австралија работел на гробиштата Западна Тераса во Аделаида истата година. Бил воведен од д-р Роберт Трејси Вајлд и Џон Лангдон Парсонс. Гробиштата Карори на Градскиот совет на Велингтон го претставиле првиот крематориум во Нов Зеланд кога го отвориле својот крематориум Карори осум години подоцна. Националниот давател на услуги за кремација на Соединетите Американски Држави „Нептун Сосајети“, потекнува од Плантејшн, Флорида, во 1973 година, но е основан дванаесет години подоцна.

### Заѕидување
Затворањето на труповите е трајно складирање во надземна гробница или мавзолеј. Гробница е секој структурно затворен погребен простор или погребна комора, со различни големини. Мавзолејот може да се смета за еден вид гробница, или гробницата може да се смета дека се наоѓа во рамките на мавзолејот. Едно од најпознатите места за заѕидување е Таџ Махал, кој се наоѓа во Агра, Индија. Таџ Махал го изградил царот Шах Џахан во спомен на неговата сопруга, царицата Мумтаз Махал. Телата на двајцата се погребани во оваа зграда. 

## Помалку вообичаени легални методи

### Небесен погреб
Небесното закопување им овозможува на мртвите тела да бидат изедени од мршојадци на отворени површини или на врвот на специјално изградени високи кули, подалеку од човечкиот поглед. По небесните погреби може да следи кремација на скелетите што остануваат, или коските потоа можат да се складираат или закопаат, како што практикувале некои групи Индијанци во праисториските времиња. Небесните погреби ги практикувале древните Персијци, Тибеќани и некои Индијанци во праисториските времиња. Зороастријците во Мумбај и Карачи ги ставале телата на „Кулите на тишината“, каде што птиците потоа можеле да ги распаѓаат телата. Небесните погреби се сметаат како придобивки за животната средина, бидејќи не создаваат загадување на воздухот и распаѓањето на телото се случува прилично брзо, во споредба со другите форми на практики за отстранување. Изложувањата, кои може да се сметаат за форма на небесно погребување, се постапка при која телото се ослободува од месото, оставајќи ги само коските. Како што е споменато погоре, коските потоа може да се кремираат или да се погребат цели.

### Погребување на море
Во минатите генерации, „погребување на море“ значело намерно фрлање на телото во океанот, завиткано и врзано со тежини за да се обезбеди дека ќе потоне. Тоа е вообичаена практика во морнариците и поморските земји. Во денешниот жаргон, „погребување на море“ може да се однесува и на расфрлање на пепел во океанот, додека „погребување на целото тело на море“ подразбира целото некремирано тело да се стави во океанот на големи длабочини. Законите се разликуваат во зависност од јурисдикциите.

Концептот може да вклучува и погребување на брод, форма на погребување на море во кое трупот се остава на море на брод.

### Компостирање
Процесот на компостирање на човечки трупови, исто така наречен природна органска редукција (NOR) или терамација, ја претвора органската материја во омекнувач на почвата што е непрепознатлив како човечки остатоци. Се изведува со поставување на телото во мешавина од дрвени струготини, при што термофилните микроорганизми го распаѓаат телото Во Соединетите Американски Држави, компостирањето од страна на луѓето е легализирано во шест држави: Вашингтон, Колорадо, Вермонт (од 1 јануари 2023 година), Орегон, Калифорнија (во 2027 година), и Њујорк. 

### Растворање
Растворањето вклучува разградување на телото преку солвација, на пр. во киселина или раствор од луга, проследено со отстранување како течност.

Специфична метода е алкална хидролиза (исто така наречена резомација). Застапниците тврдат дека овој процес е повеќе еколошки прифатлив во споредба со кремацијата и погребувањето, поради помалите емисии на CO2 и избегнување на користење на балсамирачки течности. Од друга страна, многумина сметаат дека идејата за „пуштање низ одвод“ е недостојна.

### Други помалку чести методи

* Донација за проучување: по балсамирањето, телото обично се донира на медицинска институција каде што се врши дисекција и детално проучување. Лешовит исто така се користат во експерименти кои инаку би биле фатални, како што се тестовите на судири. Остатоците најчесто на крајот се кремираат.
** Фарми за тела е сличен метод во кој телото не се балсамира, туку се остава да се распаѓа за да се проучи процесот на распаѓање.
* Вселенски погреб
* Во некои традиции, на пример онаа што ја практикувало шпанското кралско семејство и јудаизмот во периодот на Вториот храм, меките ткива скапуваат во период од неколку децении, по што коските се закопуваат.
* Синтеза на дијаманти, при која остатоците од телото се претвораат во дијаманти.

## Средства за зачувување
Во некои случаи се прави обид да се зачува дел или целото тело. Овие методи вклучуваат:

* Балсамирање
* Криопрезервација
* Мумификација; најпознатите примери се од антички Египет
* Таксидермија; исклучително ретка форма на зачувување на човечко тело. Познати историски примери се поединец од народот Сан и изведувачката на споредни претстави Џулија Пастрана.
* Пластинација: Конзервираното (балсамирано) тело се подготвува со дисекција или сечење, а течностите се заменуваат со инертна пластика за анатомско проучување од страна на студенти по медицина или за изложување во музеи.

Човечките останки од археолошки или медицински интерес често се чуваат во музеи и приватни колекции. Оваа пракса е контроверзна. Во случајот со припадниците на домородните Американци во Соединетите држави, поседувањето на останки и поврзани предмети е регулирано со Законот НАГПРА од 1990 година.

## Подготовка за отстранување
Различни религии и култури имаат различни погребни обичаи кои ги следат постапките за отстранување на телото. Некои бараат сите делови од телото да бидат погребани заедно. Ако е извршена обдукција, извадените делови од телото се зашиваат назад во телото за да можат да бидат погребани со остатокот од покојникот.

Кога не е можно телото да се отстрани веднаш, тоа генерално се чува во мртовечница. Кога ова не е овозможено, како на пр. на бојно поле, се користат вреќи за тела. Во западниот свет, балсамирањето на телото е стандарден дел од подготовката. Ова е наменето за привремено зачувување на трупот во текот на целиот погребен процес.

### Мумификација
мини| Такабути, египетска мумија од 7 век п.н.е.
Мумификацијата е процес на сушење на телата и отстранување на органите. Најпознатите практичари биле старите Египќани. Во египетските практики, телата се балсамирале со користење на смоли, а органите се отстранувале и се ставале во тегли. Потоа телата се обвиткуваат во завои и се поставуваат во гробници заедно со теглите со органи. Телата на многу благородници и високо рангирани бирократи биле балсамирани и складирани во луксузни саркофази во нивните погребни мавзолеи. Фараоните ги складирале своите балсамирани трупови во пирамиди или во Долината на кралевите. 

Мумиите Чинчоро од Чиле се сметаат за најстарите мумии на Земјата. Процесот на мумификација Чинчоро вклучувал техника на црна мумија, како и техника на црвена мумија. 

## Правна регулатива
Многу јурисдикции донеле законски прописи поврзани со отстранувањето на човечки тела. Иако е законски целосно да се закопа починат член на семејството, законот може да го ограничи местото каде што е дозволено оваа активност, во некои случаи јасно ограничувајќи ги гробиштата само на имот кој е под контрола на специфични, лиценцирани институции. Исто така, на многу места, неправилното отстранување на тело е кривично дело. Во некои области, исто така е кривично дело непријавување на смрт и непријавување на начинот на отстранување на телото.

## Заболени или некротични делови од телото
Одредени состојби, како некроза, може да предизвикаат распаѓање на делови од телото, како екстремитети или внатрешни органи, без да предизвикаат смрт на поединецот. Во такви случаи, овие делови од телото обично не се погребуваат. Хируршкото отстранување на мртвото ткиво е обично неопходно за да се спречи гангренозна инфекција. Хируршки отстранетите делови од телото најчесто се отстрануваат како медицински отпад, освен ако поради културни причини не треба да се зачуваат, како што е опишано погоре.

## Кривично отстранување
Во некои случаи, телото се отстранува на таков начин што се спречува, отежнува или одложува откривањето на телото, се спречува идентификацијата на телото или се спречува обдукција. Во такви случаи, починатото лице се смета за исчезнато лице сè додека телото не е идентификувано, освен ако смртта е толку веројатна што лицето е законски прогласено за мртво.

## Поврзано

* Небесен погреб

## Наводи

## Литература

*  / 
Категорија:Управување со отпад
Категорија:Почивалишта
Категорија:Погребувања
Категорија:Обичаи
Категорија:Религија
Категорија:Смрт
Категорија:Дисекција
Категорија:Отпад
Категорија:Анатомија на човекот