open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Камотско Море

**Камотско Море** — мало море во состав на Филипините, сместено меѓу Источните и Централните Висаи. Се граничи со островите Лејте на север и исток, Бохол на југ и Себу на запад. Поврзано е со Бисајското Море на северозапад преку Бохолското Море и Канигајскиот и Себуанскиот Проток на југ. Поважни острови во Камотското Море се групата Камотес и Мактан.

Најголеми градови во приморското подрачје се Ормок и Бајбај на Лејте и Себу на Себу.

Категорија:Мориња на Филипините
Категорија:Мориња во Тихиот Океан
Категорија:Висајски Острови
Самарско Море

**Самарско Море** — мало море во рамките на Филипините, сместено меѓу регионот Бикол на Лусон и Источните Висаи.

Се граничи со островите Самар на исток, Лејте на југ, Масбате на запад и Лусон на север. Поврзано е со Филипинското Море на север преку протокот Сан Бернандино, со Лејтскиот Залив на југоисток преку протокот Сан Хуанико, со Висајското Море на југозапад и со Сибујанското Море на северозапад преку Масбатскиот и Тикајскиот Премин. It contains Билиран Island, the islands of Алмагро, Марипипи, Санто Нињо, Дарам и Тагапул-ан.

## Еколошки проблеми
Самарското Море е жртва на значајно осиромашување на морскиот фонд до степен на екоцид. Сè до 1981 г. во него живееле 50 видови риби застапени во стопанскиот риболов, но во рок од десет години, истите се сведени на 10, што се должи на прекумерниот риболов и примената на погубни методи (како динамит). Просечниот дневен улов во 1960-тите изнесувал 30&nbsp;кг, а во 1981 г. се намалил дури на 8&nbsp;кг дневно, за во 1991 г. да се сведе на само 3,5&nbsp;кг дневно. Исцрпувајќи го фонндот на поголеми риби, рибарите прешле на помали видови и со тоа допуштиле огромно намножување на медузите.

Обесшумувањето на приморските подрачја довело до зголемено сливање на мил од соголените планини, потрупувајќи ги коралните гребени, од кои денес само 5% се во здрава состојба. Големите количества мил довеле и до  црвени плими, предизвијувајќи паралитично труење кај школките. Првата ваква плима надошла во 1983 г. и продолжила да се јавува на нередовна основа до денес.

## Наводи

Категорија:Мориња на Филипините
Категорија:Мориња во Тихиот Океан
Категорија:Висајски Острови
Ангел Војвода

**Ангел Војвода** (роден во ) — македонски војвода.

## Животопис
Ангел Војвода е роден во Прилеп. Застанува на чело на ајдутска чета. Во 1878 година заминал за Софија каде се оженил за ќерката на Наум Миладинов, Ленка. Ангел војвода починал во Софија, Бугарија. Според Лука Ѓеров тој бил убиен од страна на Османлиите.

Учествувал во Македонското и Горноџумајското востание.

## Наводи

Категорија:Луѓе од Прилеп
Категорија:Дејци на ВМОРО
Категорија:Македонски војводи
Категорија:Македонски преселници во Софија
Категорија:Починати во Софија
Категорија:Учесници во Македонското востание
Ендру Гарфилд

**Ендру Расел Гарфилд** (роден на 20 август 1983 г.) — американско-британски глумец. Роден во Лос Анџелес и израснат во Епсом, Гарфилд ја започнал својата кариера во британскиот театар и во телевизиски продукции. Својата прва улога во долгометражен филм тој ја добил во 2007 година во филмот *[[Глинени гулаби (филм)|Глинени гулаби]]*. Гарфилд го привлекол вниманието на светската јавност во 2010 година толкувајќи го Едуардо Саверин во драма филмот *[[Социјална мрежа (филм)|Социјална мрежа]]*, улога за која добил номинации за наградите Златен глобус и БАФТА, а за улогата во филмот *[[Не дозволувај да одам (филм од 2010)|Не дозволувај да одам]]* ja добил наградата Сатурн.

Гарфилд подоцна добил пофалби за неговата изведба на човекот-пајак во суперхеројскиот филм *[[Неверојатниот Спајдермен (филм од 2012)|Неверојатниот Спајдермен]]* (2012). Тој исто така глумел во театар, играјќи го Биф во Бродвејската продукција на претставата Смртта на трговскиот патник од Артур Милер во 2012 година, улога која му донела номинација за наградата Тони за најдобар глумец. Во 2014 година, тој бил ко-продуцент и глумец во трилер драмата *[[99 домови]]*. Во 2016 година, Гарфилд се појавил во два успешни историски филмови: *[[Тишина (филм од 2016)|Тишина]]* на Мартин Скорсезе и *[[Гребен на спасените]]* на Мел Гибсон. Неговата изведба на Дезмонд Дос во *Гребен на спасените* му донела номинации за наградите Оскар, Златен глобус и БАФТА за најдобар глумец.

## Филмографија
### Филм

## Наводи

## Надворешни врски

*

Категорија:Родени во 1983 година
Категорија:Живи луѓе
Категорија:Англиски глумци
Категорија:Американски глумци
Категорија:Добитници на БАФТА награди
Категорија:Луѓе од Лос Анџелес
Категорија:Добитници на наградата „Тони“
Категорија:Англиски филмски глумци
Категорија:Добитници на Златен глобус
Себастијан Жапризо

**Себастијан Жапризо** ( – ) — француски писател, сценарист, и режисер, роден во Марсеј. Се потпишувал под псевдонимот Жан-Батист Роси, анаграм од неговото вистинско име. Жапризо бил наречен и „францускиот Греем Грин“. Бил познат во франкофонските земји, но не и во земјите од англиското говорно подрачје, иако дел од неговите книги биле преведени на англиски.

Жапризо стекнал популарност на 17 години кога го напишал романот *Les Mal Partis*, кој бил објавен во Франција и САД. Освен со писателска, се занимавал и со преведувачка дејност, преведувајќи ги на француски романите на Џером Дејвид Селинџер. Во 1962 сакал да се проба со крими-романите, но бидејќи не бил сигурен како читателите ќе го прифатат, романот *The 10.30 from Marseille* го потпишал под псевдоним. Романот бил фимски преработен и доживеал голем успех. Неговите два следни криминалистички романи, *Trap for Cinderella* и *The Lady in the Car with Glasses and a Gun*, му ги донеле наградите „Grand Prix de Littérature Policière“ во 1963 за првиот и „Le Prix d'Honneur“ во 1966 за вториот роман. Два филма биле снимени според романите, кои исто така биле успешни.

## Дела
### Романи
* *Les Mal Partis* (1950)
* *Visages de l'amour et de la haine* (1950)
* *L'Odyssexe* (1965)
* *L'Été meurtrier*  (1977)
* *La Passion des femmes* (1986)
* *Un long dimanche de fiançailles* (1991)

### Криминални романи
* *Compartiment tueurs* (1962)
* *Piège pour Cendrillon* (1963)
* *La Dame dans l'auto avec des lunettes et un fusil* (1966)

### Сценарија
* *La Machine à parler d'amour* (1967)
* *Adieu l'ami* (1968)
* *The Lady in the Car with Glasses and a Gun* (1970)
* *La Course du lièvre à travers les champs* (1972)
* *Le Passager de la pluie* (1992)

### Збирки
* *Écrit par Jean-Baptiste Rossi* (1987)
* *Japrisot volume 1* (2003)
* *Japrisot volume 2* (2004)
* *Romans policiers* (2011)

## Надворешни врски
* The Internet Movie Database
* Allmovie

Категорија:Француски писатели
Категорија:Луѓе од Марсеј
Рут Нега

**Рут Нега** (родена на 7 јануари 1982 г.) — ирско–етиописка глумица.

Таа е позната по улогите во филмовите *[[Изолирање (филм од 2005)|Изолирање]]* (2005), *[[Појадок на Плутон (филм)|Појадок на Плутон]]* (2005), *[[Воркрафт: Почеток]]* (2016) и *[[Лавинг (филм од 2016)|Лавинг]]* (2016). Таа исто така играла улоги во телевизиските серии *[[Криминална правда (ТВ серија)|Криминална правда]]*, *[[Љубов/Омраза (ТВ серија)|Љубов/Омраза]]*, *[[Неприлагодени (ТВ серија)|Неприлагодени]]* и *[[Агентите на ШТИТ]]*. Од 2016 година, таа игра главна улога во серијата *[[Проповедник (ТВ серија)|Проповедник]]*.

За нејзината изведба на Милдред Лавинг во *[[Лавинг (филм од 2016)|Лавинг]]*, Нега добила номинации за наградите Оскар за најдобра глумица, Златен глобус за најдобра глумица во драма, номинација за наградата на филмските критичари за најдобра глумица како и номинација за наградата БАФТА за идна ѕвезда.

## Наводи

## Надворешни врски
* 

Категорија:Родени во 1982 година
Категорија:Живи луѓе
Категорија:Етиопски глумци
Категорија:Ирски глумци
Категорија:Ирски филмски глумци
Тане Стојчев

мини|250п|Војводите Тане Стојчев (најлево) и Ѕоле Стојчев (вториот од лево) со свои четници во Леринско.

**Тане Стојчев Кљанџев**, познат како **Тане Горничевски**, **Тане Ѕолев** и **Тане Грозни** — македонски револуционер, војвода на Внатрешната македонско одринска револуционна организација во Леринско.

## Животопис
Тане Стојчев е роден во леринското село Горничево (денес Кели, Грција). Во редовите на ВМОРО првостепено влегол како курир. Во терористичката група влегол заедно со Христо Иванов Мајсторчето од Лерин, Геле и Петре Попови од селото Трсје, Доре Минчев од Горничево, Ѕоле Стојчев од Баница и Дине Кљусов од Горно Врбени. Во 1901 година, прогонуван од властите, пребегал во Софија. Во 1902 година Стојчев се приклучил во четата на полковникот Јанков и пристигнал во Леринско. По смртта на Георги Папанчев станал реонски војвода во Леринско.

За време на Илинденското востание, Стојчев го раководел Леринскиот револуционерен реон, заедно со Лечо Настев и Алексо Џорлев. Во неговата чета имало 250 лица вооружени со ловџиски пушки од марката „Гра“ и секири: 17 лица од Церово со војводата Стефан Гошев, 42 лица од Баница со Ѕоле Стојчев и Нацо Кочев, 25 лица од Горничево со Дине Ташеминов, 14 лица од Борешница со Атанас Попов, 13 лица од Росен, 50 лица од Воштарани со Минче и Русе Ангеловски, 30 лица од Пателе со Васил Каленџиев. За време на почетокот на востанието тие ги прекинале телеграфските жици помеѓу Лерин, Суровичево и Воден, го нападнале турскиот аскер во Пателе, а се бранеле во Суровичево.

По востанието тој бил еден од малкуте војводи, кои останале во Македонија и придонеле за обновување на активностите на организацијата во Воденско и Леринско.

На 11 март 1905 година соединетите чети на Тане Стојчев и Ѕоле Стојчев (Атеш паша) дале голем отпор кон османлиските војски и башибозук кај селото Жерви (денес Зерви, Егејска Македонија), во кои Турците дале многу жртви. Разбеснети од поразот, Турците го запалиле целото село Жерви, во кое од 45 куќи останале само 4, а 54 лица биле убиени. Тане Војвода загинал заедно со тројца четници во борба со османлиските војски на крајот на јуни 1907 година помеѓу селата Чеган (денес Агиос Анастасиос, Егејска Македонија) и Горничево.

## Наводи

Категорија:Луѓе од Горничево
Категорија:Дејци на ВМОРО
Категорија:Македонски војводи
Филип Супо

**Филип Супо** (француски: *Philippe Soupault*, роден на  во  - починал на  во ) — француски писател, романописец, критичар и политички активист, приврзаник на движењето надреализам.

## Биографија

Филип Супо е роден на  во , Франција.

Филип Супо бил активен во дадаизмот и подоцна го основал надреалистичкото движење со Андре Бретон. Супо го иницирал периодичното списание „*Littérature*“ заедно со авторите Андре Бретон и Луј Арагон во Париз во 1919 година, време кое за многумина го означува почетокот на надреализмот . Првата негова книга, „*Les Champs magnétiques*“ (1920), била заедно напишана со Бретон. Во 1927 Супо, со помош на неговата сопруга Мари Луиз, го превел делото од Вилијам Блејк, „*Песни на невиноста и искуството*“ на француски јазик. Следната година Супо објавил монографијата од Блејк, тврдејќи дека поетот бил таков генијалец чија работа се очекувала да се распространи во надреалистичкото движење во литературата. Во периодот од 1937 до 1940 година работел во Радио Тунис, кога бил уапсен од страна на режимот на Вишиевска Франција, но успеал да побегне во Алжир.

Филип Супо подоцна отпатувал за САД, каде се задржал до крајот на Втората светска војна, кога во октомври 1945 година се вратил во Париз. Во 1957 година тој го напишал либретото за операта на Жермен Тајфер, „*La Petite Sirène*“, врз основа на приказната на Ханс Кристијан Андерсен, „Малата сирена“.

Филип Супо починал на  година во .

## Дела
* *Aquarium* (1917)
* *Rose des vents* (1919)
* *Les Champs magnétiques*, (1919, заедно со Бретон)
* *L’Invitation au suicide* (1921)
* *Westwego* (1922)
* *Le Bon Apôtre* (1923)
* *Les Frères Durandeau* (1924)
* *Georgia* (1926)
* *Le Nègre* (1927)
* *Les Dernières Nuits de Paris* (1928).
* *Le Grand Homme* (1929)
* *Les Moribonds* (1934)
* *Il y a un océan* (1936)
* *Odes à Londres bombardée* (1944)
* *Le Temps des assassins* (1945)
* *Odes* (1946)
* *L’Arme secrète* (1946)
* *Message de l'île déserte* (1947)
* *Chansons* (1949)
* *Sans phrases* (1953)
* *Arc-en-ciel* (1979)
* *Mémoires de l’oubli* (1981)
* *Poèmes retrouvés* (1982)

## Наводи

## Надворешни врски
* 

Категорија:Француски писатели
Категорија:Француски поети
Категорија:Француски надреалистички писатели
Категорија:Француски мемоаристи
Категорија:Француски раскажувачи
Бенжамен Пере

**Бенжамен Пере** (француски: *Benjamin Péret*, роден на  во  - починал на  во ) — француски писател, приврзаник на движењето надреализам.

## Биографија

Бенжамен Пере е роден на  во , Франција. Во Првата светска војна се пријавил како доброволец во армијата и некое време војувал на Солунскиот фронт. По војната се зближил со дадаистите, а потоа и со надреалистите. Некое време бил главен уредник на нивното списание „*La Révolution surréaliste*“. Во 1929 година заминал за Бразил, но две години подоцна бил екстрадиран откако основал таму троцкистичка група. Учествувал во Шпанската граѓанска војна на страната на републиканците. Во 1940 година бил уапсен во Франција за учество во комунистичка група, по кој период заминал за Мексико, и од каде се вратил во 1947 година.

Бенжамен Пере починал на  во ).

## Дела
* 1921: *Le Passager du transatlantique*
* 1925: *Cent cinquante-deux proverbes mis au goût du jour, en collaboration avec Paul Éluard*
* 1927: *Dormir, dormir dans les pierres*
* 1928: *Le Grand Jeu*
* 1934: *De derrière les fagots*
* 1936: *Je sublime*
* 1936: *Je ne mange pas de ce pain-là*
* 1945: *Le Déshonneur des poètes*
* 1945: *Dernier Malheur dernière chance*
* 1946: *Un point c’est tout*
* 1952: *Air mexicain*
* 1955: *Le Livre de Chilam Balam de Chumayel*
* 1956: *Anthologie de l’amour sublime*
* 1957: *Gigot, sa vie, son œuvre*
* 1960: *Anthologie des mythes, légendes et contes populaires d’Amérique*

## Надворешни врски
* ''A Menagerie in Revolt! Selected Writings of Benjamin Peret'' (Publisher website) 

Категорија:Француски писатели
Категорија:Француски поети
Категорија:Француски надреалистички писатели
Категорија:Француски комунисти
Категорија:Француски марксисти
Рубен Фернандес

**Рубен Фернандес** може да се однесува на следниве личности:

* Рубен Фернандес (фудбалер) (р. пред 1946) — парагвајски фудбалер
* Рубен Фернандес (велосипедист) (р. 1991) — шпански велосипедист
Црква „Пресвета Богородица“ - Двориште

**Пресвета Богородица** — главна селска црква во малешевското село Двориште. Црквата се наоѓа на височинка која ѝ дава доминантна позиција над остатокот од селото.

## Историја

Црквата била изградена во почетокот на  век од страна на доселеници од Рибница, Пиринска Македонија.

## Архитектура

Градбата на црквата е трикорабна, со петострана апсида однадвор. Таа во целост е обоена во бела боја и е покриена со ќерамиди. До внатрешноста на црквата води главниот влез од западната страна и спореден влез на јужната страна. На сите страни од црквата има повеќе прозорци. Иконите во црквата се изработени од локални зографи со средства од месното население.

Камбанаријата има квадратна основа и се издига веднаш пред главниот влез од црквата. Таа се состои од четири дела, при што секој следен дел кон врвот има помала основа. На секоја од страните од вториот до четвртиот дел има по еден прозорец. Камбанаријата е изградена од тули и е покриена со лимен заоблен пирамидален кров. Во дворот на црквата има и трпезарија, која е сместена од левата страна на главниот влез од црквата. Во дворот на црквата има повеќе гробови и гробни споменици.

Еден од гробовите припаѓа на народниот херој Ацо Русковски, по кого е наречено и единственото средно училиште во градот Берово.

## Галерија


Податотека:Црква „Св. Богородица“ - Двориште.jpg|Поглед на црквата
Податотека:Камбанаријата на црквата „Св. Богородица“ во Двориште.jpg|Влезната врата со камбанаријата
Податотека:Црква „Св. Богородица“ - Двориште 2.jpg|Горниот дел од камбанаријата
Податотека:Гробни споменици во дворот на црквата „Св. Богородица“ во Двориште.jpg|Гробни споменици во дворот на црквата
Податотека:Гробови во дворот на црквата „Св. Богородица“ во Двориште.jpg|Поглед на гробот на народниот херој Ацо Русковски
Податотека:Гробен споменик во дворот на црквата „Св. Богородица“ во Двориште.jpg|Гробен споменик


## Поврзано
* Струмичка епархија
* Двориште

## Наводи

## Надворешни врски

Двориште
Категорија:Двориште (Беровско)
Атанас Белчев

**Атанас Димитров Белчев** ( - , ) — македонски учител и револуционер, малешевски војвода на Внатрешната македонско-одринска револуционерна организација.

## Животопис
Белчев е роден во малешевското село Русиново. Завршил средно образование и многу години учителствувал низ Малешевијата. Стапил во ВМОРО.

Во 1897 година, Белчев учествувал во создавањето на работилницата за оружје на организацијата во пијанечкото село Саблар. Во 1903 година, тој учествувал во Илинденското востание, со четата на Христо Чернопеев.

По востанието, во 1906 година, Белчев станал раководител на Малешевската револуционерна околија.

На 29 октомври 1910 година, четата на војводата Белчев, водела борба со првата дружина на противчетничкиот отред (авџи табур). Битката завршила без победник.


Податотека:Atanas Belchev cheta.jpg|Четата на Атанас Белчев
Податотека:Atanas Belchev IMARO.jpg|Атанас Белчев


## Наводи

Категорија:Луѓе од Русиново
Категорија:Македонски војводи
Категорија:Дејци на ВМОРО
Категорија:Учесници во Илинденското востание
Константин Белчев

**Константин (Костадин) Белчев** (Цапари,  - , ) — македонски револуционер, војвода на Внатрешната македонско-одринска револуционерна организација.

## Животопис
Белчев е роден во 1873 година во битолското село Цапари. По професија бил учител. Влегол во редовите на ВМОРО и станал селски војвода. Во мај 1902 година, тој бил уапсен од османлиските власти и лежел во битолскиот затвор Катил хане. Зел учество во Илинденското востание како војвода.

По востанието, тој зел свештенички чин и бил егзархиски ѓакон во Константинопол. Починал во Софија, Бугарија во 1945 година.

## Наводи

Категорија:Луѓе од Цапари
Категорија:Македонски војводи
Категорија:Дејци на ВМОРО
Категорија:Учесници во Илинденското востание
Категорија:Македонски свештеници
Категорија:Отомански свештеници
Категорија:Егзархиски свештеници
Категорија:Македонски преселници во Софија
Трајко Желевски

**Трајко Тодоров (Тодев)**, најпознат како **Трајко Желевски** (, Желево, Леринско - , , Бугарија) — македонски револуционер, деец на Внатрешната македонско-одринска револуционерна организација и костурски војвода.

## Животопис
Трајко Тодоров бил роден во 1875 година, во леринското село Желево, денес Андартико, Егејска Македонија. Завршил основно образование. Во 1898 година влегол во редовите на ВМОРО и од 1900 година бил нелегален четник кај Пандо Кљашев и Митре Влаот. По Илинденското востание, од 1904 до Младотурската револуција во 1908 година, тој бил помошник на реонскиот војвода Христо Цветков во Костурско. За реон на дејствување, Желевски го имал родното село и го придружувал Христо Цветков при обиколките во реонот на Костенарија.

После Хуриетот работел во Торонто, Канада. При избувнувањето на Првата балканска војна, тој се вратил и учествувал во борбите против Османлиското Царство. Пред крајот на војната се вратил во родното село, но по распит на грчки војници за да го вооружат, тој пребегнал во Бугарија.

По Втората балканска војна во 1913 година бил дел од Здружената партизанска чета на Македонско-одринското ополченство на Васил Чекаларов, која војувала против грчки чети. Учествувал и во Првата светска војна.

По потпишувањето на т.н. Мајски манифест во 1923 година и последователните братоубиства, бил застрелан заедно со Тома Желински, во јуни, истата година.


Податотека:Trayko Zhelevski, Toma Zhelinski, Dyakon Evstatiy, Pando Sidov and other MOO members.jpg|Трајко Желевски, Тома Желински, Ѓорѓи Шкорнов и Пандо Сидов
Податотека:Stavro Tzavela Toma Yanakov and Trayko Todev.jpg|Ставро Стојанов Ѕавела од Рулја, Тома Желински од Желин и Трајко Тодев од Желево
Податотека:Kostur-MAVC-1913-2.JPG|Костурски војводи, април 1913 година во Ксанти. Трајко Желевски (легнатиот од лево)


## Наводи

Категорија:Луѓе од Желево
Категорија:Македонски војводи
Категорија:Дејци на ВМОРО
Категорија:Македонски преселници во Асеновград
Категорија:Македонски преселници во Торонто
Категорија:Отомански преселници во Канада
Категорија:Борци против грчката вооружена пропаганда во Македонија
Категорија:Учесници во Илинденското востание
Осумдесет и деветто доделување на наградите Оскар

**Осумдесет и деветто доделување на наградите Оскар** презентирано од Академијата за филмски уметности и науки (АМПАС), ги одликуваше најдобрите филмови од 2016 година и се одржи во театарот Долби во Холивуд, Калифорнија на 26 февруари 2017 година. На свеченото доделување, АМПАС додели Оскари во 24 категории. Свеченоста, која во САД беше емитувана на каналот ABC, беше продуцирана од Мајкл Де Лука и Џенифер Тод. Телевизискиот водител Џими Кимел беше водител на шоуто.

## Номинации
Номинациите за 89. доделување на Оскарите биле објавени на 24 јануари 2017 година од страна на режисерите Гуљелмо дел Торо, Џејсон Рајтман, претседателката на Академијата Шерил Бун Ајзакс, глумиците Бри Ларсон, Марсија Геј Харен, Глен Клоус, Габури Сидибе и Џенифер Хадсон и глумците Теренс Хауард, Кен Ватанабе, Демијан Бичир и сценаристот Дастин Ленс Блек. За првпат номинациите биле објавени преку глобален пренос во живо на мрежните места на Академијата (oscars.org, oscars.com), и на локалните емисии, вклучувајќи ја *[[Good Morning America]]*. *[[Ла Ла Ленд]]* добил најмногу номинации, и тоа 14, со што ги израмнил рекордите на *[[Сѐ за Ева]]* од 1950 година и *[[Титаник (филм)|Титаник]]* од 1997 година, кои исто така добиле 14 номинации; *[[Пристигнување (филм)|Пристигнување]]* и *[[Месечина (филм од 2016)|Месечина]]* биле номинирани за осум Оскари.

Виола Дејвис, која била претходно номинирана за филмовите *[[Сомнеж (филм)|Сомнеж]]* (2008) и *[[Слугинки (филм)|Слугинки]]* (2011), станала првата афроамериканска глумица со три номинации за Оскар. Август Вилсон станал првиот добитник на Пулицерова награда и осмиот сценарист вкупно кој добил посмртна номинација за Оскар.

### Награди
Победниците се подредени први и се напишани со **задебелени букви**.
{| class=wikitable

### Гувернерски награди
Академијата ги одржала своите осми годишни Гувернерски награди на 12 ноември 2016 година, на кои биле презентирани следниве награди:

; Добитници на почесен Оскар
* Џеки Чен (глумец, режисер, продуцент и пејач)
* Ени В. Коутс (филмски монтажер)
* Лин Сталмастер (кастинг директор)
* Вредерик Вајсмен (режисер на филмови, документарци и театарски претстави)

## Филмови со најмногу номинации и награди

## Наводи

## Надворешни врски
* 
* 

Категорија:Филмски награди
Христо Бабјански

**Христо (Ичко) Бабјански** или **Бабе** или **Бамбов** — македонски револуционер, учесник во македонското револуционерно движење, член и војвода на Македонската револуционерна организација.

## Животопис
Роден е во ениџевардарското село Бабјани, тогаш во рамките на Отоманското Царство. Дејствува со чета во Пајак Планина заедно со својот брат Димитар Бабјански. Се приклучува кон ВМОРО, и станува четник во четата на Павел Граматиков и Апостол Петков. Во текот на 1904 година, го убива Константин Дојамов, братучед на одметниците од ВМОРО Лазар, Траян, Гоно и Димитар Дојамови.

Учествува во Илинденското востание како војвода во Солунскиот револуционерен округ. Потоа е подвојвода за планинскиот реон. Загинува во борба со турскиот аскер во  месноста Крушка, на Пајак Планина, кај селото Крива, на 8 февруари 1905 година. Главата му е отсечена и покажана во околните села.. Според друг извор, тој загинал заедно со еден од своите борци, на 26 јануари 1905 година..

## Наводи

Категорија:Македонски војводи
Категорија:Македонски револуционери
Категорија:Борци против грчката вооружена пропаганда во Македонија
Герман Чиковски

Отец **Герман Дамјанов Чиковски** ( , Черешница, Костурско - , ) — духовник и револуционер, костурски војвода на Внатрешната македонско-одринска револуционерна организација.

## Животопис
Отец Герман е роден во костурското село Черешница, денес Поликерасо, Егејска Македонија околу 1864 -1865 година. Потекнува од големиот род Чиковски, чии поколенија се родовите Шкембови, Цинини, Шклифови, Пецови, Кириџиови. Завршил прогимназија во Битола, па потоа со своите браќа држел продавница за сирење во  Цариград. Станал егзархиски свештеник и се вратил во родното село, за да се вклучи во црковно-просветната и политичка борба во Македонија.

Станал член на ВМОРО и за време на Илинденското востание бил војвода на четата од Черешница. По задушувањето на востанието бил фатен од властите и ле­жел во затвор. Во јануари 1904 година бил ам­нестиран. Бидејќи имало опасност да биде убиен од грчки андарти, добил покана да се пресели и работи во Бугарија, но ја одбил со зборовите: „Јас станав свештеник за да им служам на Бугарите во Македонија“.

Во јули 1908 година отец Герман бил отруен од  Грци во костурската болница. Осум години по смртта, според локалниот обичај, коските му биле извадени и препогребани во малечко сандаче. Дел од нив имале зелена боја од отровот кој бил причинител за смртта. Подоцна името на надгробната плоча му било променето во „Германос Цикос“.

Герман Дамјанов имал два сина (Кузман и Благој) и три ќерки (Софија, Јана и Василка). Благој Германов емигрирал во САД и бил активен член на МПО „Борис Сарафов“, Кантон, Охајо, додека ќерката Софија била мажена за Андон Главчев, соосновач на МПО „Борис Сарафов“.

## Наводи

Категорија:Луѓе од Черешница (Костурско)
Категорија:Дејци на ВМОРО
Категорија:Македонски војводи
Категорија:Починати во 1908 година
Теракотна војска

мини|Теракотната војска
**Теракотна војска** (Кинески: 兵马俑; буквално: „Војник и коњ погребални скулптури“) е колекција на теракотни скулптури кои ги претставуваат војските на Ќин Ше Хуанг, првиот цар на Кина. Тоа е форма на погребална уметност, закопана со императорот во 210-209 п.н.е. и чија цел е да се заштити царот во неговиот задгробен живот.

Фигурите датираат од крајот на трети век п.н.е, а биле откриени во 1974 година од страна на локални фармери од Сјен.

## Наводи

Категорија:Археологија на Кина
Категорија:Британски музеј
Категорија:Пешадија
Категорија:Ќин (династија)
Категорија:Светско наследство во Кина
Втора македонска кошаркарска лига 2013/14

**Втората македонска кошаркарска лига 2013/14** било 22. издание на Втората македонска кошаркарска лига. Сезоната започнала на 19 октомври 2013 година, а завршила на 26 април 2014 година. Во оваа сезона првак бил Гоце Делчев.

## Екипи

* Вардар бил отстранет од натпреварувањето.

1 Поголемиот дел од сезоната екипата го носела името НБА Чаир. Во последните две кола екипата го сменила името во Шкупи.

## Табела

Извор: Македонска Кошаркарска Федерација преку web.archive.org

## Поврзано
* Прва македонска кошаркарска лига 2013/14
* Куп на Македонија 2014

## Наводи

## Надворешни врски
* Сезоната 2013/14 на страницата на МКФ 

2014
Категорија:Спортот во Македонија во 2013 година
Категорија:Спортот во Македонија во 2014 година
Чомлек

**Чомлек** (од турски *çömlek* што значи *грне*) — македонско традиционално јадење, карактеристично за кулинарството во Битола, но постои и охридски, овчарски, итн. Се смета за зимско јадење. Во Бугарија се нарекува „македонски чомлек“.

## Рецепт
Главни состојки се 1 кг телешко месо, 1,5 кг кокар или поситни главици кромид, 5 чешниња лук, суви црвени пиперки, 2 дл црвено вино, сол, црн бибер, доматно пире (100 грама), морков, помас (маслиново масло за готвење) или свинска маст.

Месото кратко се пропржува на малку маснотија, се додава вода и на тивок оган се динста околу 2 часа. Главиците кромид се чистат и се додаваат во тенџерето со месо. Потоа се додаваат сувите црвени пиперки, зачините и виното. Се остава уште десетина минути да прокрчка, а потоа содржината се префрла во земјено тавче.

Морковите се пропржуваат на тивок оган и кога маснотијата ќе се обои и малку ќе омекнат, се потурува врз месото и кромидот. Се додаваат и лукчињата исечени на крупно. На крај се додава доматното пире или кечап, се промешува и се пече на 220 степени 1 час. Потоа се намалува температурата на 180 степени и се пече уште еден час. Готово е кога течноста ќе биде испарена. 

## Наводи

Категорија:Култура на Битола
Категорија:Македонска кујна
Категорија:Турцизми
Црква „Успение на Пресвета Богородица“ - Смојмирово

**Успение на Пресвета Богородица** — главна селска црква во малешевското село Смојмирово. Црквата се наоѓа на крајот од селото и има доминантна позиција во однос на остатокот од селото.

## Историја
Црквата била изградена во средината на 19 век, а била обновена во 1907 година од страна на доселеници од Рибница, Пиринска Македонија.

## Архитектура
Градбата на црквата е трикорабна, со четиристрана апсида. Таа во целост е обоена во бела боја и е покриена со ќерамиди. Кон нејзината јужна страна е доградена припрата. Црквата е оградена со камена ограда, при што влезната порта се наоѓа во нејзниот средиштен дел. Влезната порта всушност се наоѓа на предната страна од четириделната камбанарија со квадратна основа. Камбанаријата е во бела боја и на секоја страна има по три хоризонтални затворени прозорци, од кои најголеми се оние на последниот четврт дел. Покриена е со пирамидален кров од ќерамиди над кој има крст.

Во внатрешноста на црквата се сочувани 10 икони кои биле дел од иконостасот на првобитната црква. Дрвениот иконостас бил изработен од локални резбари, додека зографските работи се дело на мајстори од Банско и Разлог.

## Поврзано
* Струмичка епархија
* Смојмирово

## Наводи

## Надворешни врски

Смојмирово
Категорија:Смојмирово
Категорија:Дела на Банската школа
Втора македонска кошаркарска лига 2012/13

**Втората македонска кошаркарска лига 2012/13** било 21. издание на Втората македонска кошаркарска лига. Сезоната започнала на 27 октомври 2012 година, а завршила на 20 април 2013 година. Во оваа сезона првак бил Апаве.

## Екипи

* Ултимејт Баскет се откажал од натпреварувањето

1 Апаве одиграл еден натпревар во салата Независна Македонија како домашна екипа.

2 Водњански Лисици во првата полусезона настапувал во Јане Сандански како домашна екипа.

3 Лихнидос до шестото коло настапувал под името Колибри.

## Табела

1 Неготино бил казнет со седум бодови поради седум неодиграни натпревари.

Извор: Македонска Кошаркарска Федерација преку web.archive.org

## Поврзано
* Прва македонска кошаркарска лига 2012/13
* Куп на Македонија 2013

## Надворешни врски
* Сезоната 2012/13 на страницата на МКФ 

2013
Категорија:Спортот во Македонија во 2012 година
Категорија:Спортот во Македонија во 2013 година
Маринер 1

**Маринер 1** – било првото вселенско летало од американската програмата Маринер. Леталото било дизајнирано за орбитирање околу Венера и собирање детални информации за неговата површина. Мисијата не била успешна, во 09:26:16 UT, помалку од 300 секунди по лансирањето на 22 јули 1962 година, мисијата била отповикана.

Леталото требало да тргне директно кон Венера, но при полетувањето дошло до откажување на системот за управување заради софтверска грешка на истиот. При услови на неконтролирано летало, 294, 5 секунди по неговото лансирање, одговорниот офицер наредил откажување на мисијата и уништување на леталото . Проценето било дека ракетата се срушила во северниот Атлантик, во ненаселена област.

За лансирање се користела Атлас-Агена, како и за Маринер 2, Маринер 3, Маринер 4 и Маринер 5. Причината зошто е изгубен контактот на моторот со командата не е познат. Пет недели подоцна, мисијата на Маринер 1 ја извршил Маринер 2.

## Поврзано
* Програма Маринер
* Маринер 2
* Маринер 3
* Маринер 4
* Маринер 5
* Маринер 6
* Маринер 7
* Маринер 8
* Маринер 9
* Маринер 10

## Наводи

## Надворешни врски
* NASA's article about the Mariner I 
* Mariner 1 Mission Profile  by NASA's Solar System Exploration
* RISKS Digest detail about the Mariner I failure

Категорија:Астрономија
Категорија:Марс
Категорија:Маринер
Категорија:Вселенски летала пуштени во 1962 година
Мандарански јазик

**Мандарански**, или познат како и **табарски**, е австронезиски јазик кој се зборува на островите Табарска Група, во покраината Нова Ирска во Папуа Нова Гвинеја. Јазикот е составен од три дијалекта, симбериски, татауански и табарски, кои одговараат со трите главни острови го групата. Во скоро време се создала и пишаната форма на јазикот со помош на корејски мисионери. До денес забележани се околу 3000 луѓе кои се описменети на мандарански, а исто така бил објавен и мандарански превод на Библијата.

## Наводи

## Поврзано
* Океански јазици
* Новоирски јазици

Категорија:Табарски јазици
Лихирски јазик

**Лихирскиот** е австронезиски јазик кој се зборува на Лихирскиот Остров, во  покраината Нова Ирска, Папуа Нова Гвинеја.  Јазикот во лингвистиката е познат по тоа што има 5 граматички броја: еднина, двоина, троина, множина и паукален број. Овој јазик го има најголемиот број на граматички броеви во светот. Оваа разлика се јавува и кај самостојните заменки и присвојни наставки.

## Наводи


## Поврзано
* Океански јазици
* Новоирски јазици

## Надворешни врски
*Лихирска фонологија 

Категорија:Табарски јазици
Ноциски јазик

**Ноцискиот** е австронезиски јазик кој се зборува во покраината Нова Ирска во Папуа Нова Гвинеја. Јазикот се зборува во источните села на покрината, во област каде се зборува и куотскиот јазик, кој е јазичен изолат.

## Поврзано
* Океански јазици
* Новоирски јазици

Категорија:Табарски јазици
Куотски јазик

**Куотскиот јазик**, или **панариски**, е јазичен изолат, единствен неавстронезиски јазик кој се зборува на територијата на островот Нова Ирска во Папуа Нова Гвинеја. Јазикот го зборуваат околу 2,400 луѓе, кои претежно се наоѓаат на северозападниот брег на островот. Поради малиот број на луѓе кои го зборуваат јазикот не се забележани дијалекти.

## Статус
Куотскиот се смета за загрозен јазик првенство бидејќи децата повеќе зборуваатѕ на ток писин одошто на јазикот.

## Фонологија

### Согласки

### Самогласки

#### Алофони

## Наводи

## Надворешни врски
* Свадешова листа за куотскиот 

Категорија:Аглутинативни јазици
Категорија:Источнопапуански јазици
Категорија:Загрозени јазици во Океанија
Категорија:Изолирани јазици
567 Елевтерија

**567 Елевтерија** — мала планета која кружи околу Сонцето.

## Наводи

## Надворешни врски
* Discovery Circumstances: Numbered Minor Planets
* 

Категорија:Главен астероиден појас
Категорија:Откритија на Паул Гец
Елевтерија
Категорија:Неправилни месечини
Асумбоански јазик

**Асумбоанскиот** (матичен назик *Asubuo*) е австронезиски јазик, од подгрупата на океански јазици. Јазикот е скоро исчезнат јазик бидејќи според последните податоци јазикот го зборувале само 10 луѓе. Јазикот се зборува на островот Утупуа во Соломоните.

## Поврзано
*Темотуански јазици
* Океански јазици

Категорија:Утупуанско-ваникорски јазици
Категорија:Загрозени јазици во Океанија
Танемански јазик

**Танеманскиот**, познат и како **тетавоански** или **тетауански**, е австронезиски јазик кој се зборува на островот Ваникоро во Соломоните. Јазикот се смета за скоро исчезнат бидејќи во 2012 година само еден човек го зборувал, Лаинол Нало. Јазикот бил заменет ос теануанскиот.

## Наводи

## Литература
*

## Надворешни врски
* Јазична карта на Ваникоро
* Аудио-архива за танеманскиот

Категорија:Загрозени јазици во Океанија
Категорија:Утупуанско-ваникорски јазици
Втора македонска кошаркарска лига 2011/12

**Втората македонска кошаркарска лига 2011/12** било 20. издание на Втората македонска кошаркарска лига. Сезоната започнала на 22 октомври 2011 година, а завршила на 28 април 2012 година. Во оваа сезона првак бил Милениум.

## Екипи

1 Кралеви до деветтото коло настапувал под името Ултимејт Баскет.

## Табела

Извор: Македонска Кошаркарска Федерација преку web.archive.org

## Поврзано
* Прва македонска кошаркарска лига 2011/12
* Куп на Македонија 2012

## Надворешни врски
* Сезоната 2011/12 на страницата на МКФ 

2012
Категорија:Спортот во Македонија во 2011 година
Категорија:Спортот во Македонија во 2012 година
Афел

мини|десно|250п|Перихел и афел се најблиската и најдалечната точка (апсида) на директната орбита на астрономскиот објект околу Сонцето.
**Афел** — точка во орбитата на астрономскиот објект, каде што тој е најдалеку од својот орбитален фокус. Поимот со спротивно значење кој ја претставува точката каде што објектот е најблиску до својот орбитален фокус се нарекува „перихел“.

Според Првиот кеплеров закон, сите планети, комети и астероиди во Сончевиот Систем имаат приближно елиптични орбиити околу Сонцето. Оттука, објектот којшто орбитира има најблиска и најдалечна точка од објекот околку кој се движи. Секоја екстремна вредност е позната како апсида. Орбиталното занесување ја мери сплеснатоста на орбитата, односно отстапувањето од совршен круг.

## Потекло на поимот
Поимот „афел“ потекнува од старогрчките зборови ἀπ(ό) (апо), со значење „далеку“, и Ἥλιος (хелиос), со значење „Сонце“.

## Основни формули
Полупречникот на перифелот се пресметува со помош на формулата:
:r_\mathrm{af}=(1+e)a,

каде:
:: *a* — голема полуоска; и
:: *е* — орбитално занесување.

Брзината во перихелот се пресметува со формулата:
:v_\mathrm{af}=\sqrt{\frac{GM_{\odot}(1-e)}{a(1+e)}},

каде:
:: *G* — гравитациска константа;
:: *М* — Сончева маса;
:: *a* — голема полуоска; и
:: *е* — орбиитално занесување.

## Сончев Систем
### Земја
Афелот на Земја се случува на растојание од 152.098.233 км од Сонцето. Земјата се наоѓа во афел во периодот од 3-7 јули

### Други планети
Перихелот н останатите планети во Сончевиот Систем согласно информациите на НАСА се случува на следните растојанија:
* Меркур — 69.817.445 км;
* Венера — 108.942.780 км;
* Марс — 249.232.432 км;
* Јупитер — 816.001.807 км;
* Сатурн — 1.503.509.229 км;
* Уран — 3.006.318.143 км; и
* Нептун — 4.537.039.826 км.

## Поврзано

* Перихел
* Апсида (астрономија)
* Сонцестој
* Затемнување

## Белешки
*  Се вели дека орбитата на астрономскиот објект е „приближно“ елиптична, затоа што орбиталното движење не завршува онаму каде што започнало поради прецесија.

## Наводи

Категорија:Небесна механика
Категорија:Зборови што ги нема во ТРМЈ
Кејси Афлек

**Кејлеб Кејси Мегвајер Афлек** (роден на 12 август 1975 г.) — американски глумец и режисер.

Тој ја започнал својата филмска кариера уште како дете, појавувајќи се во телевизискиот филм *[[Небо од лимон]]* (1988) и во минисеријата на ABC, *[[Кенедиеви од Масачусетс]]* (1990). Тој подоцна играл улоги во три филмови режирани од Гас Ван Сан - *[[Да се умре за]]* (1995), *[[Добриот Вил Хантинг]]* (1997) и *[[Гери (филм)|Гери]]* (2002), и во филмската трилогија режирана од Стивен Содерберг - *[[Единаесетмината на Оушн]]* (2001), *[[Дванаесетмината на Оушн]]* (2004) и *[[Тринаесетмината на Оушн (филм)|Тринаесетмината на Оушн]]* (2007). Негова прва главна улога била улогата на депресивен писател во независната комична драма *[[Осамениот Џим]]* (2006).

Афлек направил исчекор во својата кариера во 2007 година. Тој бил номиниран за Оскар за најдобар глумец во споредна улога за вестерн драмата *[[Убиството на Џеси Џејмс од кукавицата Роберт Форд]]* и добил дополнителни пофалби за улогата на приватен детектив во мистериозната драма *[[Исчезната без трага]]*, режирана од неговиот брат Бен Афлек. Во 2010 година, тој го режирал мокументарецот *[[Сè уште сум тука (филм од 2010)|Сѐ уште сум тука]]*, во кој играл неговиот зет Жоакин Феникс, и играл улога на сериски убиец во *[[Убиецот во мене (филм од 2010)|Убиецот во мене]]*. Во 2016 година, Афлек играл неподмитлив детектив во криминалниот трилер *[[Код 999]]*, тивок инженер во *[[Најдобрите часови (филм од 2016)|Најдобрите часови]]*, и ожалостен маж во драмата *[[Манчестер покрај море (филм)|Манчестер покрај море]]*. За улогата во *Манчестер покрај море*, тој ги добил наградите Златен глобус, БАФТА и Оскар за најдобар глумец.

## Филмографија
### Филм

### Телевизија

## Наводи

## Надворешни врски
* 
* 

Категорија:Родени во 1975 година
Категорија:Живи луѓе
Категорија:Американски глумци
Категорија:Американски филмски глумци
Категорија:Добитници на Златен глобус
Ловоноански јазик

**Ловоноанскиот** е австронезиски јазик кој се зборува на островот Ваникоро во Соломоните. Според податоците од 2012 година, јазикот го зборувале само 4 луѓе што го класифицира како скоро исчезнат јазик. Јазикот бил заменет со доминантниот јазик на островот, теануански јазик.

## Наводи

## Литература
*

## Надворешни врски
* Јазична карта на Ваникоро
* Аудио-архива за ливоноанскиот

Категорија:Загрозени јазици во Океанија
Категорија:Утупуанско-ваникорски јазици
Теануански јазик

**Теануанскот**, или познат како *пумански* или *бумански*, е австронезиски јазик кој се зборува на островот Ваникоро во Соломоните. Јазикот е најдоминантен на островот и ги заменил сите други јазици кои се зборувале на територијата.

## Име
Името на јазикот потекнува од островот Теану, кој се наоѓа североисточно од Ваникоро. Јазикот е познат и како пумански или бумански, според селото Пума на островот Теану.

## Наводи

## Литература
*

## Надворешни врски
* Јазична карта на Ваникоро
* Аудио-архива за теануанскиот
* Список на основни зборови на теануански 

Категорија:Утупуанско-ваникорски јазици
Категорија:Загрозени јазици
Неокази (појаснување)

**Неокази** може да се однесува на следниве места:

* Неокази — село во Општина Пробиштип, Македонија
* Неокази (Леринско) — село во Леринско, Егејска Македонија
Сантакруски јазик

**Сантакрускиот**, или познат и како **натугуански**, е австронезиски јазик кој се зборува на островот Нендо (Санта Крус) во Соломоните, каде е и главен јазик.

## Класификација
Порано за јазикот се верувало дека е источнопапуански јазик. Како и останатите рифско-сантакруски јазици, било докажано дека е дел од австронезиските јазици.

## Дијалекти
Дијалектите на јазикот се: бенвејски, лондајски, малоански, нејански и нолиски. Нејанскиот и нолискиот се најразлични дијалекти и тие се класифицираат како различен јазик, **налогоански јазик**.

## Наводи

## Надворешни врски
*Англикански молитвеник на сантакруски
*Материјали за сантакруски

Категорија:Рифско-сантакруски јазици
Втора македонска кошаркарска лига 2010/11

**Втората македонска кошаркарска лига 2010/11** било 19. издание на Втората македонска кошаркарска лига. Сезоната започнала на 16 октомври 2010 година, а завршила на 17 април 2011 година. Во оваа сезона првак бил Вардар.

## Екипи

## Табела

1 Гостивар 2009 бил казнет со еден бод поради неодигран натпревар.

Извор: Македонска Кошаркарска Федерација преку web.archive.org

## Поврзано
* Прва македонска кошаркарска лига 2010/11
* Куп на Македонија 2011

## Надворешни врски
* Сезоната 2011/12 на страницата на МКФ 

2011
Категорија:Спортот во Македонија во 2010 година
Категорија:Спортот во Македонија во 2011 година
Аивоански јазик

**Аивоанскот** (матичен назив: *Äiwoo*) е австронезиски јазик кој се зборува на Рифските Острови и Нендо во Соломоните. Јазикот исто така е познат како **рифски јазик**. Аивоанскот јазик е најголем од групата на рифско-сантакруски јазици со околу 8000 луѓе.

## Класификација
Аивоанскиот е дел од малат група на рифско-сантакруски јазици, која пак е дел од австронезиската група на океански јазици.

## Литература
*
*
*

## Надворешни врски
* Аудио записи за аивоанскиот
* Аивоански материјали

Категорија:Рифско-сантакруски јазици
Енгдевуански јазик

**Енгдевуанскиот**, познат и ако **нангуански** или **нагуански**, е австронезиски јазик кој е дел од подгрупата на рифско-сантакруски јазици. Јазикот се зборува на островот Нендо во Соломоните. Јазикот е опишан од Андерс Ва во 2013 година.

## Име
Странците го знаеле јазикот како нангуански (*nanggu*). Називот доаѓа од името на едно од селата каде јазикот се зборува. Самото население јазико го именува како енгдевуански (engdewu), според името на старо село каде првично јазикот се зборувал.

## Литература
* Boerger, Brenda; Næss, Åshild; Vaa, Anders; Emerine, Rachel; Hoover, Angela. 2012. Sociological factors in Reefs-Santa Cruz language vitality: a 40 year retrospective. *[[International Journal of the Sociology of Language]]*. Volume 2012, Issue 214, Pages 111–152, ISSN (Online) 1613-3668, ISSN (Print) 0165-2516, DOI: 10.1515/ijsl-2012-0023.
* Vaa, Anders. 2013. *A Grammar of Engdewu. An Oceanic language of Solomon Islands*. Doctoral thesis, U. of Oslo, Norway. 588 pp.

## Белешки

## Надворешни врски
* Материјали за јазикот
* Материјали за јазикот

Категорија:Рифско-сантакруски јазици
Јоргован

мини|223x223пкс|Виолетов и бел јоргован
**Јоргован** () — род од околу 20 видови цветови кои припаѓаат на семејството на маслинките (*Oleaceae*). Јоргованот е распространет во југоисточна Европа и Мала Азија. Цвета од април до мај.

## Опис
Јоргованот е мало дрво, со височина до 10 метри. Гранчињата му сè до 30 сантиметари во пречник. Лисјата главно му се во форма на срце. Цветовите обично цветаат на пролет, а секој цвет е голем од 5 до 10 милиметри. Вообичаено бојата на цветот е виолетова, а исто така го има и во розова, бела и жолта, дури го има и во боја на презреана вишна. Цветот му е како чаура.

## Користење
Поради својот убав и миризлив цвет, јоргованот се сади во парковите ширум Европа и Северна Америка. Дрвото на јоргованот може да се користи за правење музички инструменти, но е многу незгоден, затоа што кога се суши, се криви и разлистува.

## Јоргованот како тема во уметноста
* „Јоргован-гранка Москва-Варшава“ — песна на рускиот поет Андреј Вознесенски од 1957 година.
* „Јоргованот на Пенсилванија“ — песна на полскиот поет Јан Лехоњ.
* „Јоргован“ — песна во проза на македонскиот поет Блаже Конески.
* „Јоргован“  — песна на македонскиот поет Матеја Матевски.
* „Турски јоргован“ — песна на полската поетеса Марија Павликовска-Јасножевска.
* „Две јоргованчиња“ — расказ на македонскиот писател Глигор Поповски.
* „Црниот јоргован“ — песна на полскиот поет Јежи Харасимович.

## Наводи

Категорија:Цвеќиња
Категорија:Турцизми
Буготуански јазик

**Буготуански јазик** — австронезиски јазик, од групата на океански јазици. Јазикот се зборува од околу 4000 луѓе на островот Санта Изабел, како и на мал дел од островот Фурона во Соломоните.

## Надворешни врски
*Материјали за јазикот 
*Материјали за јазикот
* Материјали за јазикот
*Na Tarai Nidia Mara Na Ta''n''o Ma Na Mavitu Nagogna na Va''n''atabu
*Делови од Стариот завет на буготуански

Категорија:Гелајско-гвадалканалски јазици
Категорија:Јазици на Соломоните
Гариски јазик

**Гарискиот** познат и како **тангарарејски** или **западногвадалканалски** — австронезиски јазик, дел од групата на океански јазици. Јазикот се зборува на островот Гвадалканал во Соломоните. Ватуранганскиот дијалект бил во фокусот на обемна анализа на јазичарот Артур Кепел.

## Наводи

*

## Надворешни врски
*Текст за англиканска литургија на гариски
*Список на зборови на гариски
* Свадешов список за гариски
* Граматика на  јазикот на Ватуранга, Гвадалканал и Британските Соломонови Острови
* Карта на јазиците во Гвадалканал

Категорија:Гелајско-гвадалканалски јазици
Категорија:Јазици на Соломоните