Хаплогрупа Т-М184

**Хаплогрупата T-M184**, позната и како **Хаплогрупа Т** — хаплогрупа на ДНК на човечки Y-хромозом. Полиморфизмот со уникатен настан што го дефинира овој клад е полиморфизмот со еден нуклеотид познат како *M184*.
мини|Детален приказ на присуството на Хаплогрупата Т во Европа и околните области.
Т-М184 е невообичаен по тоа што е и географски распространет и релативно редок. T1 (T-L206) - нумерички доминантната примарна гранка на T-M184 - се смета дека потекнува од Западна Азија и веројатно се проширила од таму во Источна Африка, Јужна Азија, Европа и соседните региони. T1* можеби се проширила со културата од пред-грнчарскиот неолитски период Б (ПГНП).

Се СМЕТА дека поткладовите на Т-М70 биле присутни во Европа уште од неолитот со неолитски земјоделци од Западна Азија. Умерено високата честота (~ 18%) на T1b* хромозомите во Лемба во јужна Африка ја поддржува хипотезата за потеклото од Западна Азија за нивната татковска линија.

## Структура

; Поткладна структура на Хаплогрупата Т (M184).

* **T1** (L206)
** **T1a** (M70/Page46/PF5662)
*** **T1a1** (L162/Стр.21, L454)
**** **T1a1a** (L208/Стр.2)
***** **T1a1a1** (CTS11451)
***** **T1a1a2** (Y16897)
****** **T1a1a2a** (Z19963)
*** **T1a2** (L131)
**** **T1a2a** (PH141/Y13244)
**** **T1a2b** (L446)
*** **T1a3** (FGC1350/Y11151)
**** **T1a3a** (Y11675/Z9798)
**** **T1a3b** (FGC1340/Y8614)
* **T2** (PH110)

## Распространетост

### Преглед
Како примарна гранка на хаплогрупата LT (позната како K1), базалната, недивергентна хаплогрупа **T*** моментално го има алтернативното филогенетско име на **K1b** и е брат или сестра на хаплогрупата L* (наречена K1a). (Пред 2008 г., хаплогрупата Т и нејзините поткладови биле познати како хаплогрупа К2. Името К2 оттогаш е преназначено на примарен потклад на хаплогрупата К.) Таа има две примарни гранки: T1 (T-L206) и T2 (T -PH110). Повеќето мажи кои припаѓаат на хаплогрупата Т1* го носат поткладот Т-М70 (Т1а), примарна гранка на Т-М206.

Хаплогрупата Т се среќава на исклучително високи нивоа меѓу сомалиските кланови Дир и Исак во Сомалиленд,   Џибути и Етиопија. исто така се наоѓа на релативно високи нивоа кај одредени населенија во други делови на светот. Тие ги вклучуваат Ерукалите, Бауритите и Лода во Јужна Азија; меѓу Тубу во Чад; и во значително малцинство од Раџус и Махли во Јужна Азија; општи Сомалијци, јужни Египќани и Фула (Фулбе) во северен Камерун; луѓе од регионите на Кијан, Аквилани, Саченси, Ибизан (Еивисенц) и Миранде во Европа; Зороастријци, Бахтијари на Блискиот Исток и Ненети и Казахстанци (особено Момини и Аргини) во Сибир/Средна Азија.&#x5D;

Максималната светска честота за хаплогрупата T-M184 е 100%, меѓу мажите од кланот Дир од Сомалиленд (Лаковачи и неговите соработници, 2016). Тоа претставува приближно 82,4% од сомалиските машки лози севкупно во Дире Дава, Етиопија (Пластер и неговите соработници, 2011). Географски, се наоѓа на највисоките нивоа во областа Дире Дава во Етиопија, и Џибути.

Луис и соработниците (2004) сугерираат дека присуството на Т на африканскиот континент може, како и претставниците на R1*, да укаже на постар вовед од Азија. Левант наместо Арапскиот Полуостров се смета дека бил главниот пат за влез, бидејќи египетските и турските хаплотипови се значително постари по старост (13.700 п.с. и 9.000 п.с., соодветно) од оние пронајдени во Оман (само 1.600 п.с.). Според авторите, хаплогрупата Т-М184 во Африка ги претставува трагите на пораспространето рано локално присуство на кладот. Подоцнежните проширувања на населенијата што ги носат лозата E-M215, E-V38, G и J NRY можеби ги совладале кладоносителите на T-M184 во одредени наоѓалишта.

На Кавказ и Анадолија сочинува до 4% од населението во југоисточен и северозападен Кавказ, како и во југоисточна и западна Анадолија, со врв до 20% кај Ерменците од Сасун. На Блискиот Исток, таа сочинува до 4% од населението околу планините Загрос и Персискиот Залив, како и околу планините Таур и сливот на Левант, достигнувајќи врв до 10% кај Зороастријците од Керман, Бахтијарите, Асирците од Азербејџан, Абудабијците, Ерменци од Историска Југозападна Ерменија и Друзи од Галилеја. Во источна Африка, таа сочинува до 4% од населението во Горен Египет, со врв до 10% во Луксор.

Хаплогрупата Т е невообичаена во Европа, освен во Јужна Европа и соседните области. Според Мендез и соработниците (2011), „*појавата во Европа на лоза кои припаѓаат на поткладовите T1a1 (стари T1a) и T1a2 (стари T1b) веројатно рефлектира повеќе епизоди на генскиот тек. T1a1* хаплогрупите во Европа веројатно го рефлектираат постариот генски тек*“.  Сочинува до 4% од населението на Централна Италија, Западна Сицилија, Северозападна Корзика, Северозападен Пиринејски Полуостров, Западна Андалузија, Западни Алпи, Источен Крит и Македонија, честоти до 10% во Ибица, Миранда де Дуро, Источен Овиедо, Кадиз, Бадахоз, Балања, Норма и Рагуза и достигнувајќи 20% во Скијака, Аквила и некои германски јужни региони. T-M184 е пронајден во 1,7% (10/591) од базен од шест примероци од машки пол од југозападна Русија, но целосно го нема во базенот од осум примероци со вкупно 637 лица од северната половина на европска Русија. Русите од југозапад биле од следниве градови: Рослав, Ливни, Пристен, Репјевка и Белгород; и Кубански Козаци од Република Адигеја.

### Т1 (Т*)
Т1 е најчестото потекло на хаплогрупата Т-М184, што е лоза на повеќе од 95% од сите евроазиски членови Т-М184. Една од нивните лоза на потекло се наоѓа на високи честоти меѓу северните сомалиски кланови. Сепак, се смета дека потекнува некаде околу источниот медитерански басен, можеби некаде помеѓу Израел до долината Јордан.

Базалниот потклад T1* се смета дека се проширил во североисточна Анадолија, барем од Левант, со предгрнчарската неолитска Б култура (PPNB). Иако е редок кај современите населенија, Т1* е пронајден кај берберски поединец од Тунис, маж во Сирија и една низа меѓу етничките Македонци во Македонија.

#### T1a (M70)
Мендез и неговите соработници (2011) укажуваат на древното присуство на T1a-M70 во Европа може да ги одразува раните прогонети меѓу древните земји на Израел и Вавилон. Поткладот веројатно пристигнал со првите земјоделци.

#### T1a1*
Питјузаните од островите Ибица и Форментера - со три различни проучувања е откриено дека поседуваат T1a1 на релативно високи нивоа од 6,7-16,7%. Томас и неговите соработници (2006) пронашле три случаи меѓу примерок од 45 (6,7%). Залуа и неговите соработници (2008) пронашле девет примери кои биле L454+ (SNP еквивалент на L162/Page21) од примерок од 54 (т.е. стапка од 16,7%). Родригез и сор. (2009) откриле седум случаи на L454+ во примерок од 96 (7,3%).

Понтичките Грци од Анадолија исто така поседуваат Т1а1. Во 2009 година, машко со презиме Метаксопулос и понтичко грчко потекло било пријавено дека е T-L162(xL208) - според проектот за споредба на геномот на Y-хромозомот администриран од Адријано Скеко. Грците од Фатса (оригинално „Φάτσα“) наводно мигрирале во антиката од Синопа, која самата била колонизирана од Јонците (од Милет). Друга древна јонска колонија во северозападна Анадолија, Лампсакос (Лампсак), имала ономастични врски со островите - Лампсакос првично била јонска колонија позната како *Питјуса*.

#### T1a1a (L208)
Оваа лоза, образувана 14.200-11.000 БП, е најголемата гранка низводно T1a1-L162. Таа е поврзана со Викинзите и индоевропјаните преку „L208“.

#### T1a1a1a1b1a1* (T-Y3782*)
Еден маж од Сардинија од примерок од 187 (номинална стапка од 0,53%) - жител на провинцијата Каљари (сардински: Casteddu) - е откриено дека поседува T-Y3782 (xY3836), исто така познат T1a1a1a1b1a1 (xT1a1a1a1a1).

#### T1a1a1a1b1a1a (T-Y3836)
десно|мини|152x152пкс| T-Y3836 Филогенија. Користење на 19 Y-STR маркери.
Оваа лоза најчесто се среќава кај поединци од Пиринејскиот Полуостров, каде што поткладот исто така има најголема разновидност. Две поткладови може јасно да се дискриминираат. Првата, пронајдена главно во пост-колонијалниот Порторико, со DYS391=10, а втората пронајдена главно во Панама каде што нивните ибериски потомци можеле да имаат влезна точка во Америка, со DYS439=12.

Некои членови на Y3836 се наоѓаат меѓу различни заедници на сефардската дијаспора, но тие се исклучително ретки во вкупниот процент на некои од овие заедници како што се гледа во Ногеиро и неговите соработници. Ова веројатно би можело да значи дека овие членови би можеле да бидат интегрирани од овие заедници преку контакт со други домородни ибериски населенија како што се гледа во Монтеиро и сор. каде што оваа лоза била пронајдена меѓу домородните астур-леонски говорители.

### T2 (PH110)
&nbsp;Оваа лоза можела да стигне во Левант преку проширувањето на PPNB од североисточна Анадолија.

Проучувањето од 2014 година открило T-PH110 кај еден маж од етничка Бутан, од примерок од 21, што веројатно имплицира стапка од 4,8% во Бутан. Пронајдени биле и кај еден германски и уште двајца од Кавказ. Бутанскиот и германскиот хаплотип се смета дека се групирани заедно.

## Наводи

Т-М184