Пиња

**Пиња** претставува традиционален филипински конц направен од листовите на растението ананас. Ананасите се автохтони во Јужна Америка, но се широко одгледувани на Филипините уште од 17 век и се користат за ткаење на сјајни луксузни текстили слични на чипка познати како *нипис* ткаенина. Името е изведено од шпанскиот *збор piña*, што значи „ананас“.

## Историја
Ананасите биле донесени од Шпанците на Филипините за време на шпанската колонијална ера. Сортата сега позната како *Шпански црвен* почнала да се одгледува за текстилната индустрија уште во раниот 17 век. Техниките за екстракција и ткаење биле директни адаптации на домородните традиции на ткаење со употреба на влакна од абака, кои имаат слична текстура. Пиња биле ткаени во сјајни ткаенини нипис слични на *чипка,* обично украсени со сложен цветен вез познат како *каладо* и *сомбрадо*.
лево|мини|''Тампухан'', слика од 1895 година на Хуан Луна на Филипинка во традиционален фустан, кој во голема мера бил направен од пиња
[мини|''Пањуело'' од почетокот на 19 век во [Метрополитен (музеј)|Метрополитен музејот на уметност, направено од пиња и лен]]
Ткаенината Пиња претставувала луксузен извоз од Филипините за време на шпанскиот колонијален период и стекнала популарност меѓу европската аристократија во 18 и 19 век. Ткаенините *Нипис* биле доста ценети како егзотични и раскошни. Значајни употреби од страна на кралското семејство вклучуваат крштевка на кралот Алфонсо XIII, подарена од папата Пиј X (сега во Музејот на Трахе); марамче пиња подарено како свадбен подарок на принцезата Александра од Данска за нејзиниот брак со кралот Едвард VII; како и фустан и долна облека за кралицата Викторија. Недовршен фустан од Марија Клара бил нарачан и од маркизот од Иријарте (тогашен гувернер на Лагуна) наменет за кралицата Изабела II, кој абдицирал во 1870 година. Бројни примери на везени текстили за пиња од 19 век можат да се пронајдат во колекциите на разни музеи низ целиот свет, иако нивната историја останува недоволно проучена во академската литература. Примери на парчиња со мотиви што претставуваат сцени од животот и културата на Филипините биле достапни како сувенири за патниците околу помеѓу 19-ти до 20-ти век.

Во домашни услови, тие се користеле за изработување на традиционалната облека *баронг тагалог*, *[[барот саја]]* и *[[трахе де местиза]]* на филипинската горна класа, како и женски *пањуелос*. Тие биле обожавани поради нивниот лесен и тенок квалитет, што бил идеален во жешката тропска клима на островите. Индустријата била уништена во голема мера што се јавило како резултат на јапонската окупација во Втората светска војна и е предмет на напори за оживување од 1960-тите.

Многу јадења базирани на ананас биле развиени на Филипините како резултат на текстилната индустрија за ананас. Тие вклучувале традиционални состојки и јадења како оцет од ананас, *хамонадо*, *афритада* и *пинињаханг манок*. Друг значаен нуспроизвод бил традиционалниот десерт сличен на желе наречен *ната де пиња*, кој се произведувал на Филипините уште од 18 век. 

## Методи на производство
Пињата се прави од лист, па затоа листот прво мора да се исече од растението. Потоа влакното се извлекува поточно се одвојува од листот. Повеќето влакна од листот се долги и донекаде крути. Секоја нишка од влакното пиња се струга рачно и се врзува еден по еден за да се формира континуиран конец што се ткае рачно, а потоа се претвора во платно за пиња. 
Податотека:Pineapple-fiber-extraction.jpg|алт=Scraping a pineapple leaf to reveal the fibers| Гребење на лист од ананас за да се откријат влакната
Податотека:Piña-Seda-_Pineapple_and_Silk_Cloths_from_the_Philippines_10.jpg|алт=Preparing fibres for weaving| Подготовка на влакна за ткаење
Податотека:Piña-Seda-_Pineapple_and_Silk_Cloths_from_the_Philippines_13.jpg|алт=Traditional piña weaving| Традиционално ткаење пиња
Податотека:Piña-Seda-_Pineapple_and_Silk_Cloths_from_the_Philippines_12.jpg|алт=Traditional piña weaving| Традиционално ткаење пиња

## Произведувачи
Калибо, Аклан, бил главниот и најстар производител/ткајач на ткаенината пиња на Филипините, која се извезува во многубројни земји од светот, особено во Северна Америка и Европа. Ткаењето пиња било вековна традиција која неодамна била обновена во последните 20 години.

Свилата од ананас важела за кралица на филипинските ткаенини и се сметала за најмногу обожавана ткаенина на филипинската елита. За време на самитот на АПЕК во 1996 година, одржан на Филипините, светските лидери облекле *баронг тагалог* којшто бил направен од пиња и набавен од Калибо за време на групната фотографија.

Производувачи се и *Ла Ерминија Пиња Вивинг Компани*, *Здружението на ткајачи и производители на Малабон Пиња, Рејкон Пиња Текстил и индустрија* и *Рурунган са Тубод Фондација.*

## Употреба
Пињата се карактеризира со лесна, но цврста, со проѕирен изглед и мазна текстура која наликувала на свила. Во модерното време, таа најчесто се користи за изработка на *баронг тагалог*, *[[барот саја]]* и друга традиционална формална облека на Филипините. Исто така, се користи за чаршафи, торби, подметачи и други парчиња облека.

## Признание од УНЕСКО
Ткаењето на рачен разбој Пиња било номинирано на Список на нематеријално културно наследство на УНЕСКО во 2023 година. Одлуката била донесена на 18-тиот состанок на Меѓувладиниот комитет за да се заштити нематеријалното културно наследство одржан во Касане, Боцвана, од 5 до 8 декември 2023 година.

## Галерија

Податотека:Kerchief_(Pañuelo)_MET_115249a.jpg|алт=Early 19th century pañuelo in the Metropolitan Museum of Art made from piña and linen| *Пањуело* од почетокот на 19 век во Метрополитен музејот на уметност, направено од пиња и лен
Податотека:Textile_(Philippines),_19th_century_(CH_18348723).jpg|алт=19th century cotton and piña textile in the Cooper Hewitt, Smithsonian Design Museum| Текстил од памук и пиња од 19 век во Купер Хјуит, Музеј на дизајн Смитсонијан
Податотека:Handkerchief_(Philippines),_19th_century_(CH_18386747).jpg|алт=19th century handkerchief made from piña with cotton embroidery| Марамче од 19 век направено од пиња со памучен вез
Податотека:Handkerchief_MET_54.115.3_detail1_CP4.jpg|алт=Handkerchief embroidery detail of cultural scenes| Детали од вез со шалови од културни сцени
Податотека:Man's_Shirt_(Philippines),_1890–1900_(CH_18571417).jpg|алт=19th century barong tagalog made from piña and cotton| *Баронг тагалог* од 19 век направен од пиња и памук
Податотека:Shirt_MET_83.50.1_CP4.jpg|алт=Early 19th century striped barong tagalog made from piña| *Баронг тагалог* со пруги од почетокот на 19 век направен од пиња
Податотека:Blouse_MET_37.109.1.jpg|алт=Early 19th century camisa (women's blouse) made from piña and cotton| *Камиса* (женска блуза) од почетокот на 19 век, изработена од пиња и памук
Податотека:Panel_(Philippines),_early_19th_century_(CH_18386599).jpg|алт=19th century pañuelo with silk and silver thread embroidery| *Пањуело* од 19 век со вез од свила и сребрена нишка
Податотека:Shirt_MET_83.50.1_detail_CP4.jpg|алт=Mid-19th century piña barong tagalog with patterns| *Тагалог* пиња баронг од средината на 19 век со шаблони
Податотека:Piña_fibre_Balete_Aklan_Raquel_Eliserio_violetH.jpg|алт=Heritage $1,160 Raquel Eliserio natural Aklan Piña fibre| Наследство 1.160 долари *Ракел Елисерио* природни влакна Аклан Пиња 


## Наводи

## Поврзано

* Абака
* Хаблон
* Батик
* Инабел
* Малонг
## Надворешни врски

* Piña handloom weaving, UNESCO
Категорија:Тропско земјоделство
Категорија:Влакнодајни растенија
Категорија:Филипински ракотворби