Брамапутра

[мини|десно|Јарлунг Цангпо во [Тибет.]]
мини|десно|исправено|Брамапутра на зајдисонце во Дибругар
**Брамапутра** (;  ) — голема меѓународна река, една од најголемите во Азија.

Извира од ледникот Ангси на северната страна на Хималаите, во автономниот регион Тибет, каде е наречена Јарлунг Цангпо. Потоа тече низ јужен Тибет и се смолкнува низ Хималаите во големи клисури и влегува во Аруначал Прадеш (Индија), каде го носи името Диханг или Сјанг.  Тече на југозапад низ Асамската Долина како Брамапутра и на југ низ Бангладеш како Џамуна. Пристигајќи во големата делта на Ганг, се спојува со реката Падма (главната растока на Ганг), а потоа и со Мегна, па завршува во Бенгалскиот Залив.

Со должина од 2.900&nbsp;км, Брамапутра е стопански значајна река што се користи за наводнување и превоз. Просечната длабочина изнесува 38&nbsp;м, а максималната достигнува до 120&nbsp;м. Напролет, со топењето на снеговите, реката често се излева со катастрофални последици. Има просечен истек од 19.300&nbsp;м3/с, но при поплава надоаѓаат количини од 100.000&nbsp;м3/с. Ова е класичен пример на испреплетена разгранета река, мошне склона кон преместување на коритото и авулзија. Претставува една од ретките реки во светот што имаат плимни бранови. Пловна е по речиси целото течение.

Сливот на реката ги опфаќа Хималаите источно од индиско-непалската граница, јужниот среден дел на Тибетската Висорамнина над сливот на Ганг, југоисточниот дел на Тибет, ридовите Паткај-Бум, северните падини на Медалајските Ридови, рамниците во Асам и северните предели во Бангладеш. Јужно од Тибет, сливот се одликува со големо количество на врнежи. Највисока планина во сливот е Кангченѕунга (8.586&nbsp;м).

Горното течение на Брамапутра не било познато сè до експедицијата во 1884–86 г., кога е утврдено дека се работи за Јарлунг Цангпо. Поради ова, реката напати се нарекува Цангпо-Брамапутра.

Според хиндуизмот, долно течение на реката се смета за свето. Брамапутра на санскрит значи „Брамин син“.

## Течение

### Тибет

Реката извира од ледникот Ангси на северната страна на Хималаите во Тибет и го носи името Јарлунг Цангпо. Долга е 3.848&nbsp;км, со сливна површина од 712.035&nbsp;км2.

### Асам и околината

Во Индија, реката влегува преку сојузната држава Аруначал Прадеш, каде е наречена Сјанг. Многу бргу се спушта од планинските предели и излегува на рамница, каде го носи името Диханг. По 35&nbsp;км, во неа се влеваат реките Дибанг и Лохит на почетокот на Асамската Долина. Под Лохит, реката го добива името Брамапутра и влегува во сојузната држава Асам. Тука коритото во голема мера се проширува — на места и до 10&nbsp;км. Кај Сонитпур ѝ се приклучува и реката Каменг.

Помеѓу Дибругар и Лакимпур, реката се дели на два канала. Северниот е наречен Керкутија, а јужниот го носи матичното име Брамапутра. Околу 100&nbsp;км низводно, каналите се спојуваат, образувајќи го островот Маџули — во минатото, најголем речен остров на светот. Кај Гувахати, Брамапутра ги пресекува карпите на Шилоншката Висорамнина. Ова е најтесниот дел од течението, со само 1&nbsp;км меѓу бреговите.

Пределите со плавни рамници на Брамапутра во Асам се сметаат за посеобен екорегион, наречен „Полузимзелени шуми на долината на Брамапутра“.

### Бангладеш
Во Бангладеш, на Брамапутра и се придружува притоката Тиста. Подолу реката се дели на растоки. Западниот ракав, кој го носи најголемиот дел од водата, продолжува на југ под името Џамуна и се влева во долното течение на Ганг, наречено Падма (бнг. Пода). Источниот ракав (кој порано бил доста поголем) се нарекува Долна или Стара Брамапутра (бнг. Бромопутро). Се извива во југоисточен правец и се влева во реката Мегна кај Дака. Падма и Мегна се спојуваа кај Чандпур и се влеваат во Бенгалскиот Залив. Овој последен дел од реката се нарекува Мегна.

Во минатото, долното течение на Брамапутра било поинакво, минувајќи низ окрузите Џамалпур и Мајмансинг. Во 1762 г. подрачјето го погодило земјотрес со јачина од 7,5 степени, па главниот канал кај Бахадурабад се пренасочил кон југ и се отворил како Џамуна поради тектонското издигање на мадупурскиот пределен појас.

Делтата на Ганг се напојува од повеќе реки, вклучувајќи ги Ганг и Бранапутра. Со површина од 59.570&nbsp;км2, ова е најголемата речна делта во светот.

## Поврзано
* Делта на Ганг
* Список на реки во Индија
* Список на реки во Бангладеш

## Наводи

* Rahaman, M. M. & Varis, O. 2009. Integrated Water Management of the Brahmaputra Basin: Perspectives and Hope for Regional Development, Natural Resources Forum, Vol. 33, No. 1. pp.&nbsp;60–75. .
*

## Надворешни врски

* Причинители за поплавите на Брамапутра  
* Моќната Брамапутра  

Категорија:Реки во Азија
Категорија:Реки во Индија
Категорија:Реки во Бангладеш
Категорија:Реки во Кина
Категорија:Реки во Тибет
Категорија:Асам
Категорија:Ганшки слив
Категорија:Меѓународни реки во Азија
Категорија:Бенгалски Залив