Индоевропски миграции

[мини|Шема на индоевропските јазични дисперзии од околу 4000 до 1000 г. п.н.е. според широко прифатената [Курганска хипотеза|Курганова хипотеза: Не се означени Ерменците, кои се прошириле од катакомбната култура во Јужен Кавказ.]]
**Индоевропски миграции** — хипотетски миграции на народи кои зборувале праиндоевропски (ПИЕ) и изведени индоевропски јазици, кои се случиле од околу 4000 до 1000 г. п.н.е., што потенцијално објаснува како овие сродни јазици почнале да се зборуваат низ голема површина на Евроазија што се протега од индискиот потконтинент и Иранската Висорамнина до Атлантска Европа.

Иако овие рани јазици и нивните говорници се праисториски (без документарни докази), синтезата на лингвистиката, археологијата, антропологијата и генетиката го утврдила постоењето на праиндоевропскиот јазик и ширењето на неговите ќерки дијалекти преку миграции на големи популации на неговите говорници, како и преку регрутирање на нови говорници преку емулација на освојувачките елити. Компаративната лингвистика ги опишува сличностите помеѓу различните јазици регулирани со законите на систематска промена, кои овозможуваат реконструкција на говорот на предците (видете индоевропски студии). Археологијата го следи ширењето на артефактите, живеалиштата и местата за погребување за кои се претпоставува дека биле создадени од говорниците на праиндоевропскиот јазик во неколку фази, од нивната хипотетизирана праиндоевропска татковина до нивната дијаспора низ Западна Европа, Централна Азија и Јужна Азија, со упади во Источна Азија. Неодамнешните генетски истражувања, вклучително и палеогенетиката, сè подобро ги дефинирале сродничките групи вклучени во ова движење.

Според широко распространетата Курганска хипотеза, или обновена степска хипотеза, најстарата индоевропска миграција се одвоила од најраната протоиндоевропска говорна заедница (архаичен ПИЕ) што го населувала сливот на Волга, и ги создала анадолските јазици (хетитски и лувиски). Втората најстара гранка, тохарскиот, се зборувал во Таримскиот басен (денес дел од западна Кина), откако се одвоил од раниот ПИЕ што се зборувал во источната понтиска степа. Доцната ПИЕ култура, во рамките на хоризонтот на културата Јамна на понтиско-касписката степа околу 3000 година п.н.е., потоа се разгранила и го создала најголемиот дел од индоевропските јазици преку миграции кон запад и југоисток.

## Основи
[мини|Класификација на индоевропските јазици.<br />'''Црвена:''' Изумрени јазици.<br />'''Бела:''' Категории или неатестирани прајазици.<br />'''Лева половина:''' [Кентумски и сатемски јазици|Кентумски јазици.**Десна половина:** Сатемски јазици.]]

### Лингвистика
Албанскиот, грчкиот и другите палеобалкански јазици го имале своето јадро на Балканот по индоевропските миграции во регионот. Протокелтскиот и протоиталскиот јазик веројатно се развиле од индоевропските јазици што пристигнале од Централна Европа во Западна Европа по јамнајските миграции во 3-тиот милениум п.н.е. во долината на Дунав, додека протогерманскиот и протобалтословенскиот јазик веројатно се развиле источно од Карпатите, во денешна Украина, движејќи се кон север и ширејќи се со културата на жичените керами во Средна Европа (трет милениум п.н.е.).

### Антропологија
[десно|мини|Развојот на Курганската култура според [Курганска хипотеза|Курганската хипотеза на Марија Гимбутас.]]
Според Марија Гимбутас, процесот на „*индоевропеизација"* на Европа во суштина бил културна, а не физичка трансформација. Процесот се разбира како миграција на јамнајскиот народ во Европа, кој како народ на воени победници, успешно наметнале нов административен систем, јазик и религија врз домородните групи, кои Гимбутас ги нарекла *Стари Европејци*. Општествената организација на Јамнајскиот народ, особено патрилинеарната и патријархална структура, во голема мера ја олеснила нивната ефикасност во војната. Според Гимбутас, општествената структура на *Стара Европа* „се спротивставувала на индоевропските Кургани кои биле мобилни и неегалитарни“ и кои имале хиерархиски организирана трипартитна општествена структура; ИЕ биле воинствени, понекогаш живееле во помали села и имале идеологија која се центрирала на мажите, што се рефлектирало и во нивниот пантеон. Спротивно на тоа, домородните групи на *Стара Европа* немале ниту класа на војници ниту коњи. 

## Наводи

## Извори

### Веб-страници

## За понатамошно читање

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* Damgaard et al. (2018), ''The first horse herders and the impact of early Bronze Age steppe expansions into Asia'', including linguistic and archaeological supplements
* 
* 
* 
* Heggarty, Paul. "Why Indo-European? Clarifying cross-disciplinary misconceptions on farming vs. pastoralism." Talking Neolithic: Proceedings of the Workshop on Indo-European Origins held at the Max Planck Institute for Evolutionary Anthropology, Leipzig, December 2–3. 2013.
* 
* 
* 
* Kristiansen (2017), ''Re-theorising mobility and the formation of culture and language among the Corded Ware Culture in Europe''
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Надворешни врски

### Преглед на степската теорија
* ''Formation of the Indo-European Branches in the light of the Archaeogenetic Revolution'', John Koch (2018)
* The Ukrainian Week, ''The Cradle of Indo-Europeans. The dawn of Indo-Europeans on the Ukrainian steppes''
* ''The Indo-European homeland problem – part 1'', Mikkel Nørtoft

### Генетика
* ''The Genomic Ancient DNA Revolution – Interview with David Reich''
* Tony Joseph (2017), ''How genetics is settling the Aryan migration debate'', The Hindu
* Tony Joseph (2018), ''How We, The Indians, Came to Be'' summary of Narasimhan (2018)

### Лингвистика
* Kümmel, Martin Joachim. "Wheel and chariot in early IE: What exactly can we conclude from the linguistic data?." (2019).
* ScienceDaily, ''New Insights into Origins of World's Languages''
* Encyclopædia Britannica, ''Indo-European languages''

### Генетика и археологија
* Ewen Callaway (2018), ''Divided by DNA: The uneasy relationship between archaeology and ancient genomics'', Science

### Мапи
* Maps of Indo-European migrations (series of maps, from Paleolithic migrations to Medieval migrations)
* ''Homeland time map'', University of Copenhagen

### Истражувачки центри
* ''The Homeland'', University of Copenhagen

Категорија:Праисториски преселби
Категорија:Бакарно време
Категорија:Бронзено време
Категорија:5 милениум п.н.е.
Категорија:4 милениум п.н.е.
Категорија:3 милениум п.н.е.
Категорија:2 милениум п.н.е.
Категорија:1 милениум п.н.е.