Сена Јуринац

мини| Сена Јуринац - Мастерклас Париз - Сал Гаво мај 1989 година
**Сребренка „Сена“ Јуринац** (24 октомври 1921 – 22 ноември 2011 година) била австриски оперски сопранист со босанско потекло.

## Биографија
Јуринац била родена во Травник, Босна и Херцеговина (тогаш дел од Кралството Југославија), ќерка на татко Хрват (доктор) и мајка од Виена.

Студирала на Музичката академија во Загреб, под Милка Костренчиќ. Нејзиниот глас бил издигнат токму помеѓу сопран и мецо. Нејзиниот репертоар ги вклучувал Попеа, Елизабета (*Дон Карлос*), Дездемона (*Отело*), Елизабет (*Танхаузер*), Илија, Ифигенија, Џенифа, Леонора (*La forza del destino*), композиторот (*Ariadne auf Naxos*), Мари (*Вомиз*) *[[Волшебната флејта|(Волшебната флејта]]*), Мими, Пеперутка и Тоска. Во многу опери, нејзиниот репертоар вклучувал повеќе од една главна улога: Херубино и грофицата Алмавива, Дона Ана и Дона Елвира, Фиордилиџи и Дорабела, Амор и Евридика, Леоноре и Марзелин (*[[Фиделио]]*), Марина и Фјодор (*Борис Годунов*); Октавијан и Маршалин. Таа исто така играл споредни улоги во *Прстенот на Нибелунг*: Воглинде, Гутруне и неколку од Норните.

Дебитирала како Мими во Загреб во 1942 година. Во следните две години ги испеала грофицата, Фреја и Изабела во премиерата на *Колумбус* на Вернер Егк. Во 1943 година, била летен студент на Ана фон Милденбург во Салцбург Моцартеум. Јуринац се појавила во првиот хрватски звучен филм, *Лисински* (1944). Во 1944 година, Државната опера во Виена ја ангажирала, каде што првпат го добила прекарот „Сена“. Секретарот на диригентот Карл Бом го предложил тоа бидејќи се плашел дека изговорот на „Сребренка“ ќе предизвикал потешкотии за многу Австријци. Поради војната и последователното затворање на операта три дена по нејзиното пристигнување, таа не можела да пее во Државната опера во Виена до 1946 година, кога нејзината прва улога била Херубино. Во првата година, отпеала повеќе од 150 изведби. Таа останала поврзана со компанијата речиси четири децении, добивајќи почесно членство со титулата *Камерзангерин*.

Во есента 1947 година, Јуринац се појавила во Ковент Гарден со други од виенската компанија, пеејќи ја Дорабела. Нејзиното деби на фестивалот во Салцбург било во 1947 година. Се појавила во Ла Скала како Херубино и се етаблирала како еден од ансамблот Винер (заедно со Ирмгард Сифрид, Елизабет Шварцкопф, Криста Лудвиг, Лиза дела Каса, Антон Дермота и други). Во 1951 година, ги снимила Ч*етирите последни песни* на Ричард Штраус, кратко откако Кирстен Флагстад ја отпеала светската премиера во Лондон.

Таа често ја посетувала Англија, каде помеѓу 1951 и 1956 година ги пеела главните улоги на сопранот на Моцарт во Глиндебурн, снимајќи ги и грофицата во *[[Свадбата на Фигаро|Фигаро]]* и Илија во *Идоменео*. Редовно се појавувала во Ковент Гарден помеѓу 1959 и 1963 година, пеејќи ја Леоноре во *[[Фиделио]]* под водство на Ото Клемперер во 1961 година. Нејзиното американско деби било во главната улога на *[[Мадам Батерфлај]]*, во Сан Франциско во 1959 година. Нејзиниот портрет на Октавијан бил зачуван во филмот на Пол Синер на *[[Кавалер со ружа]] ,* под диригентство на Херберт фон Карајан со Шварцкопф како Маршалин. Нејзината последна оперска изведба била како Маршалин во Државната опера во Виена во ноември 1982 година. Продолжила да дава рецитали и мастер класи, а служела и во жирито на меѓународни натпревари по пеење.

Јуринац била во брак двапати. Нејзиниот прв брак бил со италијанскиот баритон Сесто Брускантини од 1953 до 1956 година. Бракот завршил со развод. Во 1965 година се омажила за Јозеф Ледерле, а бракот траел до неговата смрт во 2005 година. Таа немала деца.

## Одликувања и награди

* 1961: Австриски крст на честа за науката и уметноста, 1-ви клас
* 1967: Големо одликување на честа за услуги на Република Австрија
* 1968: Почесен прстен на Виенската државна опера
* 1971: Почесен член на Виенската државна опера

## Наводи

## Надворешни врски

* Vijenac Sretan zgoditak za operu; пристапено на 1 јули 2015 година 
* Дарко Жубриниќ, „Сена Јуринац 1921-2011 легендарен хрватски уметник кој го обликуваше целиот оперски свет“, Хрватска светска мрежа, 28 јануари 2012 година; пристапено на 1 јули 2015 година.
* Веб-страница на Наксос 
* Распони, Ланфранко: *Последните примадони*, Алфред А Нопф, 1982 година;
* Дискографија (Капонови списоци на оперски снимки); пристапено на 1 јули 2015 година.
* Биографија на веб-страницата на Бах Кантата
* Класична страница за преглед на ЦД 

Категорија:Починати во 2011 година
Категорија:Родени во 1921 година
Категорија:Оперски пејачки