Александар I (Русија)

**Александар I Павлович** (руски: *Александр I Павлович*) бил император на Русија во периодот од 1801 до 1825 од династијата *Холштаин-Готорп-Романов*. Подоцна му биле додадени и титулите кнез на Финска и цар на Полска.
Александар Павлович бил син на големиот кнез Павле Петрович (подоцна попознат како император Павле I) и Марија Фјодоровна. Тој ја наследил власта по атентатот извршен врз неговиот татко, и со Русија раководил во времето на борбите со Наполеон Бонапарт. Александар I лично учествувал на Виенскиот конгрес во 1815 година и станал прв цар на новосоздадената уставна монархија Полска.

## Ран живот
Роден на 23 декември 1777 година во Зимскиот дворец во Санкт Петербург, Александар бил најстариот син на императорот Павле I и Софија Доротеја од Виртемберг. Одгледан од неговата баба Катерина Велика заедно со братот Константин, тој бил крстен на 31 декември 1777 година во Големата црква на Зимскиот дворец. Неговата баба Катерина Велика била кум, заедно со Јосиф II, светиот римски император, и Фридрих Велики како кумови. Именуван по Александар Невски, светец-заштитник на Санкт Петербург, неговото воспитување комбинирало принципи на хуманост од Русо преку учителот Фредерик-Сезар де Ла Харп и швајцарски влијанија со руски автократизам од гувернерот Николај Салтиков. Религиозното образование доаѓало од Андреј Афанасиевич Самборски, необичен православен свештеник кој ги учел него и Константин на англиски јазик.

На 9 октомври 1793 година, на 15-годишна возраст, тој се оженил со 14-годишната Лујза од Баден (Елизабета Алексеевна), аранжирано од Катерина. Тие живееле во Александровскиот дворец, но бракот бил напнат; тој чувствувал само братска љубов, а дворскиот живот ја иритирал неговата сопруга. Тој повеќе симпатизирал со татко му во Гатчина Палатата, носејќи едноставни пруски униформи и трпејќи го темпераментот и вежбите на Павле. Некои извори сугерираат дека Катерина планирала да го лиши Павле од престолот во корист на Александар поради нестабилноста на Павле.

## Пристапување на престолот

Александар I пристапил на рускиот престол на 23 март 1801 година, веднаш по убиството на неговиот татко, цар Павле I. Самиот преврат бил организиран од група благородници и офицери кои биле незадоволни од строгата и непредвидлива политика на Павле. Александар, иако не бил директно вмешан во заговорот, знаел за него и не се спротивставил, што овозможило неговото мирно прогласување за император.

Новиот цар бил дочекан со големи надежи. Благородништвото и интелигенцијата очекувале од него либерални реформи и модернизација на државата. Во првите години од владеењето навистина се појавиле знаци на реформистички дух: Александар се претставил како млад владетел отворен за нови идеи, подготвен да ја смири атмосферата во земјата и да ја отвори Русија кон Европа.

Крунисувањето се одржало во Москва во септември 1801 година и симболично ја зацврстило неговата власт.

## Наводи

Категорија:Руски императори
Категорија:Родени во 1777 година
Категорија:Починати во 1825 година
Категорија:Династија Романови
Категорија:Православни монарси
Категорија:Европски монарси од 19 век
Категорија:Носители на Големиот крст на Легијата на честа
Категорија:Витези на Златното Руно
Категорија:Витези на Подвеската