open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Интралично општење

**Интралично општење** претставува општење со самиот себеси. Тоа е душевен акт со кој човеко разговара со себеси. Оваа појава изгледа дека не е типична појава на општење, сепак е многу честа и содржи белези одлики на комуникациски процес. Се смета дека интраличното општење е основа за сите други општења меѓу луѓето. Ова општење се однесува на движењето на идеите во душевните процеси на поединецот што се одвиваат без физичко присуство на други лица. Тоа значи дека интраличното општење е ограничено на личноста, која во општењето со својата средина, пред да изнесе некој став, пред да донесе одлука и пред да преземе некоја постапка, во себе ги става во меѓусебно општење своите знаења, вредности, интереси, цели и сите други содржини на својата душевна структура.

Категорија:Општење
Навигација

[|мини|250п|Навигација со помош на ѕвездата [Северница]]
**Навигација** или **пловство** — наука и вештина на водење на бродовите, авионите и други објекти од една на друга точка на Земјата по воден и воздушен пат, како и на вселенските летала низ вселената.

Основни задачи на навигацијата се одредување на курсот, оддалеченоста помеѓу две места и одредување на местоположбата на бродот (авионот, вселенскиот брод) заради проверка на поминатиот пат. Средствата и начините за решавање на тие задачи зависат од степенот на развитокот на науката и техниката, па заради тоа развитокот на навигацијата е тесно поврзан со достигнувањата од областа на астрономијата, математиката, хидрографијата и техниката.

## Развиток на навигацијата
### Стар век
За развитокот на навигацијата во стариот век малку се знае. Најстар начин на навигација е пловењето дење во видливоста од (на) копното. Од навигациска опрема се употребувал единствено рачниот длабинометар. Пловењето ноќе и ориентацијата според ѕвездите ја опишува Хомер во Одисејата.

Грците го мереле поминатиот пат и оддалеченоста во стадиуми (околу  М); околу брегот се ориентирале со помош на забележливи природни и вештачки објекти на копното (светилници, храмови), а на отворено море по небесните тела и ветерот. Редовното појавување на монсуните на Индискиот Океан го навела грчкиот морепловец Хипал да плови со ветер од Арабија право до Индија.

### Среден век
Научните методи на навигација во Западна Европа ги пренеле Арапите, во чии училишта во Шпанија во XII век се учела и примена на астрономијата во навигацијата. Во втората половина од XII век е конструиран астролабот и помошниот инструмент *ноктурнал*, со којшто можело да се одреди ѕвезденото време и положбата на Северницата, а со тоа и географската ширина на морето.

Широка примена на бродскиот компас и поморските карти, напредокот во бродоградбата во XIV век, придонеле до повеќе сигурност во одредувањето на местоположбата на бродот покрај брегот, а со помош на астролабот и на отворено море.

Највешти навигатори во тоа време биле морнарите од италијанските приморски градови, посебно од Венеција и Џенова, а на север морнарите на Ханза. Венецијанците употребувале посебни табели наречени *мартологио*, слични на табелите за собирање на курсеви, со кои се пресметувала приближната местоположба на бродот на отворено море (собрана местоположба) по едрењето од позната појдовна точка. Поминатиот пат во поединечни курсеви се пресметувал со помош на песочен часовник и брзината на бродот, проценета од око.

Во почетокот на XV век Португалија станала центар за развитокот на навигацијата. На тоа најмногу придонел Хенрик Морепловецот којшто го систематизирал целокупното тогашно знаење за навигацијата. Околу 1483 година во Португалија е формирана посебна комисија за навигација, која ја составила табелата на  деклинација на Сонцето, за пресметување на географската ширина со помош на висината на Сонцето во меридијани, и го подобрила астролабот.

## Надворешни врски

* „Американски практичен навигатор"  Nathaniela Bowditcha (.pdf)
* "Navigacija"

Категорија:Навигација
Хајдезе

**Хајдезе** () — општина во округот Даме-Шпревалд, во Бранденбург, Германија.

## Општински единици

Хајдезе се состои од 11 села, кои биле споени во една општина во 2003. Овие села се:

* Биндов
* Блосин
* Даненрајх
* Долгенброт
* Фридерсдорф
* Гребендорф
* Гусов
* Колберг
* Прирос
* Штреганц
* Волциг

## Наводи

Категорија:Даме-Шпревалд
Категорија:Бранденбург (покраина)
Бестензе

**Бестензе** () — општина во округот Даме-Шпревалд, во Бранденбург, Германија.

## Наводи

Категорија:Даме-Шпревалд
Категорија:Бранденбург (покраина)
Ајхвалде

250п|десно|thumb|Евангелистичка црква во градот
**Ајхвалде** () — општина во округот Даме-Шпревалд, во Бранденбург, Германија. Општината се наоѓа на југозападната граница со Берлин. Со само 2,8 км2 површина, таа е најмала општина во Бранденбург, додека според густината на населеност е втора (веднаш зад Глинике/Нордбан).

## Наводи

Категорија:Даме-Шпревалд
Категорија:Бранденбург (покраина)
Вилдау

**Вилдау** () — општина во округот Даме-Шпревалд, во сојузната покраина Бранденбург, во Германија. Се наоѓа близу Берлин и е поврзана со С-Железницата.

## Историја

лево|мини|Црква во Вилдау

Историјата на Вилдау почнува со рибарските семејства кои се населиле долж реката Даме и потоа испораката на песок, чакал и тули од областа со брод до Берлин.

Машинската индустрија го ставила Вилдау на картата при индустриската револуција. Во 1897, компанијата Шварцкопф основала фабрика за локомотиви и изградила населба за работниците од фабриките, која денес е заштитено културно наследство. Во текот на Втората светска војна, локалните фабрики биле вклучени во военото производство. По војната тие станале државни претпријатија во Источна Германија. По повторното обединување на Германија фабриките главно биле водени од *Treuhand*.

Во областа околу Вилдау, бројни технолошки и бизнис паркови биле отворени во претходните години, пред сè во услужната индустрија, логистички центри, како и компании за енергија и животна средина. Инженерска школа била основана уште во 1949, а од 1991 сојузната покраина Бранденбург го основала Техничкиот универзитет за применети науки Вилдау.

## Наводи

## Надворешни врски

* Официјална страница
* Страница на Техничкиот универзитет Вилдау 

Категорија:Даме-Шпревалд
Категорија:Градови во Бранденбург
Категорија:Бранденбург (покраина)
Хајдеблик

**Хајдеблик** () — општина во округот Даме-Шпревалд, во Бранденбург, Германија.

## Наводи

Категорија:Даме-Шпревалд
Категорија:Населени места во Долна Лужица
Категорија:Бранденбург (покраина)
Цојтен

**Цојтен** () — општина во округот Даме-Шпревалд, во Бранденбург, Германија.

## Географија

Се наоѓа близу југоисточната граница со Берлин на западниот брег на реката Даме и Цојтенското Езеро. Се граничи со Ајхвалде на север, Шулцендорф и Шенефелд на запад, Вилдау и Кенигс Вустерхаузен на југ, како и округот на Берлин Трептов-Кепеник на источниот брег на Цојтенското Езеро, каде општината ја поседува енклавата Мирсдорфер Верде. Четирите општини на Цојтен, Ајхвалде, Вилдау и Шулцендорф претстапуваат субурбанизирана област.

Железничката станица Цојтен се наоѓа на железничката линија Берлин - Герлиц.

## Историја

мини|лево|Црква Мартин Лутер

Веројатно има словенско потекло како многу места во Бранденбург. Цојтен со соседните Мирсдорф и Герсдорф бил првпат споменат во 1375 во документ на императорот Карло IV, кој го добил маркгрофовијата две години претходно од баварската династија Вителсбах.

Уништен од Триесетгодишната војна и со население од само 122 жители во 1860, брзиот развој на поранешното село на речниот брег во посакувана субурбана станбена зона започнал кратко потоа со изградбата на железничката линија до Герлиц и издигнувањето на Берлин како главен град на Германското Царство во 1871. Станицата Цојтен била пуштена во употреба на 1 ноември 1897. Соседниот Мирсдорф бил припоен кон општината во 1957.

Во Втората светска војна, германското министерство за телекомуникации започнала да гради циклотрон и објект за облагодарување на изотопи во Цојтен, кој од 1962 бил употребуван како источногермански институт за физика, дел од Академијата на науки на ГДР. По повторното обединување на Германија, објектите биле споени како второ седиште на институтот DESY.

## Меѓународни односи

*  Маломице, Полска
*  Интерлакен, Швајцарија

## Наводи

Категорија:Даме-Шпревалд
Категорија:Бранденбург (покраина)
Шенефелд

**Шенефелд** () — општина во округот Даме-Шпревалд, во Бранденбург, Германија. Се граничи со југоисточните окрузи на Берлин. На нејзина територија се наоѓа поранешниот меѓународен аеродром Берлин-Шенефелд.

## Географија

Се наоѓа на околу 22 километри југоисточно од Берлин, веднаш до еден од двата берлински аеродрома, Берлин-Шенефелд (SXF), кој беше заменет од новиот аеродром Берлин-Бранденбург (BER). Новиот аеродром се наоѓа во Шенефелд, веднаш до поранешниот аеродром.

### Општински единици

Општината Шенефелд е составена од шест населени места, поранешни општини пред да бидат припоени во 2003:

* Шенефелд
* Гросцитен
* Зелхов
* Кикебуш
* Валтерсдорф
* Васмансдорф

Населбата Кинберг, дел од Валтерсдорф, била целосно раселена поради проширувањето на аеродромот Берлин-Бранденбург и сега се развива како комерцијална зона.

## Историја

Првото зачувано спомнување на Шенефелд на територијата Мителмарк потекнува од 1242. *Сконенфелде*, потоа посед на грофовите од Зелхоф, е документиран во 1375 во земјишната книга на императорот Карло IV, кога владеел како маркгроф на Бранденбург. Селската црква, повторно изградена во 1904/05 според плановите на Франц Хајнрих Швехтен, вклучува голем барокен олтар. Валтерсдорф и Васмансдорф исто така имаат свои селски цркви кои потекнуваат од првата половина на 13 век.

Од 1933 постои авионската компанија Хеншел и поседува три писти веднаш до селото. Повеќе од 14.000 воздухоплови биле направени во фабриката до 1945, кога објектите биле заземени од Црвената армија. Во гробиштата Гросцитен има споменик на 200 воени заробеници и присилни работници кои умреле во текот на Втората светска војна. Советските воздухопловни сили ги користеле пистите од 1946, а една година подоцна било наредено отпочнување на цивилни летови за снабдување на Источен Берлин.

Пред повторното обединување на Германија, Шенефелед се граничел со окрузите на поранешниот Западен Берлин (денешните Нојкелн и Темпелхоф-Шенеберг), а од 1961 до 1990 бил одделен со Берлинскиот ѕид.

## Сообраќај

* Аеродром Берлин-Шенефелд, се очекува да биде заменет од новиот аеродром Берлин-Бранденбург
* Железничката станица Берлин Шенефелд отворена во 1951 на берлинската обиколница
* Уште една железничка станица го опслужува новиот аеродромски терминал и станица за С-Железницата во Васмансдорф
* Излезот Шенефлед

### Економија

Аеродромскиот центар, индустриска област во Валтерсдорф и аеродромот се важни извори на приход за Шенефелд.

мини|Општинско собрание

Седиштето на *Private Wings* се наоѓа на самиот аеродром. Пред нејзиното распуштање, источногерманската авионска компанија Interflug го имала своето седиште на аеродромот. Bremenfly исто така го своето седиште во Шенефелд.

## Познати луѓе

* Роземари Клаузен — театарски фотограф

## Поврзано
* Аеродром Берлин-Шенефелд
* Аеродром Берлин-Бранденбург

## Наводи

## Извори
* Bernd Kuhlmann. *Schönefeld bei Berlin - 1 Amt, 1 Flughafen und 11 Bahnhöfe*. Berlin: Gesellschaft für Verkehrspolitik und Eisenbahnwesen, 1996. ISBN 3-89218-038-5 

## Надворешни врски

* 

Категорија:Даме-Шпревалд
Категорија:Бранденбург (покраина)
Англиканска заедница

мини|237x237пкс|Розата на ветрови е симбол на Англиканската заедница (мото: Вистината ослободува)
**Англиканска заедница** () — меѓународна асоцијација на национални англикански цркви. Не постои единствена „Англиканска црква“ со универзален правен авторитет и секоја национална и регионална црква има своја автономија, но се во целосно канонско единство со Црквата на Англија. Статусот на целосно канонско единство значи дека меѓу овие цркви постои заемна согласност за најважните доктрини и Причеста во секоја месна црква е возможна за секој англиканец.

Со приближно 77 милиони следбеници, Англиканската заедница е една од најголемите христијански заедници во светот. Некои од црквите на оваа заедница се познати како англикански (т.е. јасно ја препознаваат нивната историска поврзаност со Англија (*Ecclesia Anglicana* е латински за  „англиска црква“); други, како што се Американската и Шкотската епископална црква, или Црквата на Ирска, претпочитаат посебни именувања. Секоја црква има своја доктрина и литургија, и е управувана од местен примат.

Архиепископот од Кантербери, примат на Англиканската црква, нема службена канонска или административна власт надвор од неа, но е признат како симболичен поглавар на Заедницата. Во однос на приматите на другите месни англикански цркви, тој ужива на првенство на честа (primus inter pares — „прв меѓу еднаквите“).

## Наводи

## Надворешни врски

* Матична страница

__СОСОДРЖИНА__
__ИНДЕКС__

Категорија:Англиканство
Владимир Јаневски

**Владимир Јаневски** е роден 1969 година во Скопје. Во периодот од 1996 г. до 2002 г. студира на додипломски студии на Институтот за етнологија и антропологија при Универзитетот „Св.Кирил и Методиј“ во Скопје, Македонија. Во јули 2002 г. се стекнува со степен **дипломиран етнолог** на тема: *Народната носија во Овче Поле*. Во Јуни 2011 г. се стекнува со степен **магистер по етнолошки науки**, на тема: *Етнолошки и етнокореолошки одлики на македонските традиционални народни ора - по избрани примери*. Од 2011 г. е запишан на докторски студии во Институтот за фолклор Марко Цепенков – Скопје (тема: *Етнокореолошка класификација на ората во Македонија*).
      
Своето професионално искуство го започнува во периодот од 1986 г. до 2001 г. како играч и пејач во професионалниот Ансамбл за народни игри и песни на Македонија *„Танец“* од Скопје. Во периодот од 2001 г. до 2007 г. е професор во ДМБУЦ „Илија Николовски-Луј“ на насоката за традиционална музика и игра. Од 2007 г. до 2010 г. се вработува како асистент на Одделот за етнокореологија при Факултетот за музичака уметност, Универзитет „Гоце Делчев“ – Штип. Во јули 2010 г. е избран за доцент на Одделот за етнокореологија при Факултетот за музичака уметност при Универзитетот „Гоце Делчев“ во Штип. Денес ја извршува функцијата на продекан на Факултетот за музичака уметност при Универзитетот „Гоце Делчев“ во Штип.

Учествува на многу концерти и гостувања надвор од државата како ментор на учениците од ДМБУЦ и како пејач и играч во „Танец“.

Добитник е на повеќе награди:
* 2003 Награда за посебен придонес во презентацијата на народната култура, Во организација на „Модест“, Скопје.
* 2004 Прва награда на меѓународниот фестивал за етнографски филм во организација на Етнографскиот музеј од Белград за филмот Пишање на невеста.
* 2010 Нграда за особен придонес во популаризацијата на етнологијата и етнолошкото културно наследство, Македонско етнолошко друштво.

Членство:
* Од 1996 Член на Македонското етнолошко друштво, Скопје, Македонија.
* Од 2003 Член на International Dance Council, УНЕСКО, Париз, Франција.
* Од 2011 Член на Здружението на етнокореолози на Македонија, Скопје Македонија (позиција: Претседател).
     
Изложби:
* Народните носии од Штип и штипско, Завод и Музеј Штип, мај 2010&nbsp;г. (автор).
* Young Brides, Old Treasures, Museum of International Folk Art, Santa Fe, New Mexico, септември 2011 г. (концепција и реализација).

*** [http://eprints.ugd.edu.mk/view/creators/Janevski=3AVladimir=3A=3A.html Објавени научни и стручни трудови]**

## Наводи

## Надворешни врски
* Мрежно место на доц. м-р Владимир Јаневски
* Универзитет „Гоце Делчев“ - Штип
* Официјално мрежно место на Факултет за музичка уметност 
* Репозиториум на УГД
* Електронска библиотека на УГД

Категорија:Професори на УГД
Категорија:Македонски универзитетски професори
Сињска алка

мини|250п|Алкар на коњ како јава по патеката.
**Сињска алка** — хрватска витешка игра која секоја година се одржува во далматинскиот град Сињ на годишнина од победата над турските освојувачи на 14 август 1715 година кога војниците од Сињ успеале да го одбијат нападот на војската на турскиот заповедник Мехмед-паша Челиќ.

## Правила на играта
мини|Распоред на бодовите|250п
мини|десно|Пукање од ''мачкулата'' рано наутро|250px
Алката е витешко натпреварување каде што јавач на коњ во полн трк мора да ја помине патеката во должина од 160 m, (дозволено е време до 12 секунди) и со копје да ја погоди средината на малиот железен круг којшто се вика алка, а кој се наоѓа на висина од 3,22 m над тлото. Алката се состои од два концентрични круга, каде што помалиот круг e со пречник од 3,51&nbsp;cm, а поголемиот со пречник од 13,1 -{cm}-. Круговите се меѓусебно сбодови преку три крака кои ја делат надворешната кружница на три еднакви полиња. Целта на играта е да се соберат што е моѓно повеќе бодови во три обиди.

Вредноста на поединечните полиња е различна, па горното поле над малиот круг вреди два бода, додека долните полиња лево и десно вредат по еден бод. Доколку играчот го погоди малиот круг тој ќе освои три бода. Бидејќи полињата се со различна вредност, од локалниот дијалект произлегле и различни називи за нив. Бодувањето во долните две полиња од големиот круг се вика *„у један“* (што значи „во еден“, односно дека е освоен еден бод), бодувањето во горното поле од големиот круг се вика *„удва“* (што значи „во два“, односно дека се освоени два бода), додека бодувањето во малиот круг се вика *„у сриду“* (што значи „во средина“ или во „центар“, односно дека се освоени три бода). Меѓутоа дури и ако не се погоди алката, односно доколку алкарот ја допре со копјето, месното население вели *„уништа“* (што значи „во ништо“, односно дека не е освоен бод но е допрена алката), додека ако алката остане недопрена, се вели *„промашио“* (што значи дека алкарот не ја ни допрел алката, односно ја промашил целта).

За секое бодување *„у сриду“* покрај алкарот, слави и целокупната публика, бидејќи смислата на самото натпреварување не е само да се победат останатите натпреварувачи, туку и да се погоди што поголем број *„у сриду“*, што предизвикува голема вештина и умешност на алкарот во ракување со копје, јавање на коњ и остро око. Секое бодување „у сриду“ се слави со огласување на лимените инструменти и пукање од *„мачкула“* - старинскиот топ.

Алката се користела во XVII и XVIII век како војничка вежба за коњаниците кои носеле копја.

## Надворешни врски

Категорија:Далмација
Категорија:Хрватски фолклор
Категорија:Хрватска култура
Категорија:Коњички спорт
Австрија на Евровизија

**[[Австрија]]** се натпреварува Евровизија од 1957 година па сè до денес.  Има победено двапати, еднаш во 1966 и еднаш во 2014 година.

## Натпреварувачи

Категорија:Земји на Евровизија
Категорија:Австриска музика
Чурулинци

**Чурулинците** () се семејство на птици што живеат низ тропските и умерените подрачја во светот. Иако спаѓаат во редот на дождосвирните (цапачи по бари и плитаци), највеќето видови поретпочитаат пустински или полупустински (степски) живеалишта.

Во Македонија е присутен само еден вид — чурулинот, наречен кулик или евроазиски чурулин (*Burhinus oedicnemus*).

Имаат средна до крупна телесна градба со силен црн или жолт клун, големи жолти очи и перје што ги претопува во околината.

Претежно се активни ноќе, кога се огласуваат со гласно завивање.

Се хранат главно со инсекти и други безрбетници. Поголемите видови јадат и гуштери и помали цицачи.

Речиси сите видови се непреселнички, со исклучок на чурулинот, кој лете сели во умерениот европски дел од ареалот, а а зимата ја минува во Африка.

## Видови
Фамилијата ги опфаќа следиве видови:

## Наводи

## Надворешни врски
* Видеоснимки од чурулинци — „Интернет-збирка на птици“


Категорија:Дождосвирни
Италија на Евровизија

**[[Италија]]** се натпреварува Евровизија од 1956 година па сè до денес, со извесен период на прекин. Има победено двапати.  Италија е дел од големата петорка, која секоја година автоматски се квалификува во финале.

## Натпреварувачи

Категорија:Земји на Евровизија
Категорија:Италијанска музика
Јохан Георг Ваглер

мини|десно|Портрет на Јохан Георг Ваглер

**Јохан Георг Ваглер** (; 28 март 1800 - 23 август 1832) бил германски херпетолог.

Ваглер е роден во Нирнберг. По завршувањето на средното образование, се запишал на Нирнбершкиот универзитет. Подоцна се преселил во Минхен и Работел како помошник на Јохан Баптист фон Спикс сè до неговата смрт во по смртта на Спикс во 1826 г, кога бил назначен за директор на Зоолошкиот музеј при Минхенскиот универзитет. Работел на обемни збирки што ги донел од Бразил и го напишал трудот „Монографија за папагалите“ (*Monographia Psittacorum*, 1832), каде се опишува и сината ара.

Починал во 1832 г. од повредите што си ги задал кога случајно самиот се застрелал со пушка додека истражувал во Мозах, Минхен.

## Дела
До денес се објавени четири Ваглерови дела:
* *Monographia Psittacorum (1832)* (Минхен), заедно со Александар Ветмор.
* *Natürliches System der Amphibien : mit vorangehender Classification der Säugethiere und Vögel : ein Beitrag zur vergleichenden Zoologie (1830)* (Минхен). Заедно со Чарлс Ричмонд Волес.
* *Serpentum Brasiliensium species novae = ou, Histoire naturelle des espèces nouvelles de serpens : recueillies et observées pendant le voyage dans l'intérieur du Brésil dans les années 1817, 1818, 1819, 1820 (1824)* (Минхен). Заедно со Јохан Баптист фон Спикс.
* *Wagler's Six ornithological memoirs from the 'Isis.' (1884)* (Лондон). Уред: Sclater, P.L.

## Наводи

* Adler, Kraig, editor. 1989. *Contributions to the History of Herpetology*. Society for the Study of Amphibians and Reptiles (SSAR). ISBN 978-0916984199.

Категорија:Германски зоолози
Категорија:Германски орнитолози
Категорија:Херпетолози
Категорија:Родени во 1800 година
Категорија:Починати во 1832 година
Категорија:Луѓе од Нирнберг
Категорија:Членови на Баварската академија на науките
Давид Абрахам

**Давид Анхел Абрахам** (роден на 16 јули 1986) — аргентински фудбалер, играч од одбраната на Ајнтрахт Франкфурт.

## Титули
### Базел
*** [[Швајцарска Супер лига]]** : 2009-2010, 2010-2011, 2011-2012.
*** [[Фудбалски куп на Швајцарија|Куп на Швајцарија]]** : 2010, 2012.
**останати натпреварувања**
***[[Ухрен куп]]** : 2008, 2011.

## Надворешни врски
*Давид Абрахам на soccerway

Категорија:Живи луѓе
Категорија:Аргентински фудбалери
Категорија:Фудбалери од Бундеслигата
Категорија:Фудбалери на ФК Базел
Категорија:Фудбалери на Хофенхајм
Категорија:Фудбалери на ФК Ајнтрахт Франкфурт
Категорија:Родени во 1986 година
Јосиф Николај Лауренти

[мини|десно|250п|Првата скица на [човечка рипка во Лаурентиевото дело *Specimen Medicum* (1768)]]
**Јосиф Николај Лауренти** (; 4 декември 1735 – 17 февруари 1805) — австриски природонаучник од италијанско потекло.

Лауренти е роден во Виена. Се смета за автор на класата влекачи (*Reptilia*) со делото **' (1768) во кое расправа за улогата на отровот кај влекачите и [[водоземци]]те. Ова е мошне значаен труд во историјата на [[херпетологија]]та, каде се определени триесетина [[род (биологија)|рода]] на влекачи (за разлика, да речеме, од X издание на [[Карл Лине|Линеевото]] дело „[[Систем на природата]]“ (1758), каде се даваат само десет. Во 1768 г. Лауренти објавил и дело на италијански, насловено како **' („Змеј“), каде го опишува слепиот дождовник наречен човечка рипка (*Proteus anguinus*) која ја зел од пештера како Постојнската Јама во Словенија, или можеби некаде во западна Хрватска). Ова е меѓу првите научни описи на пештерско животно во западниот свет.

## Наводи

## Надворешни врски
* *[http://resolver.sub.uni-goettingen.de/purl?PPN362231184 Specimen Medicum, Exhibens Synopsin Reptilium Emendatam cum Experimentis circa Venena]* — Гетингенски центар за дигитализација

Категорија:Австриски зоолози
Категорија:Австриски природонаучници
Категорија:Херпетолози
Категорија:Луѓе од Виена
Категорија:Родени во 1735 година
Категорија:Починати во 1805 година
Дамчеста барска кокошка

**Дамчестата барска кокошка** () е мала крајбрежна птица од семејството блатни кокошки. Ја има во Македонија.
## Распространетост

Дамчестата барска кокошка има малку нејасен и недоволно истражен опсег. Распростарнета е во умерените делови на Европа и западен Сибир, но се среќава и во Азербејџан, Казахстан и Средна Азија, Иран, Монголија и северозападно од Кина. Во Западна Европа е ретка, но ја има во некои области на Италија и Шпанија. Таа е птица преселница која зимува во Африка и Пакистан. 
## Опис
Дамчестата барска кокошка е долга 19-22,5 см и е малку помала од барската кокошка од која се разликува по краткиот прав клун, жолт со црвена основа. Возрасните имаат претежно кафеави горни делови и синосиви гради. Пердувите им се обрабени со црно и испрскани со бели точки. Имаат зелени нозе со долги прсти и кратка опашка светлокафена одоздола. Младенчињата се слични, но немаат сивосини гради, туку кафени. 
Огласувањето на овие птици, особено во сезоната на парење, е карактеристично ноќе, и звукот на мелодично *уит-уит-уит* може да се слушне на растојание од 1-2 км, а потсетува на капење вода. Тие свиркаат ритмички, околу 60-110 пати во минута. Вон сезоната на парење се тивки и едвај се слуша *тук-тук* звук. Во случај на опасност гласно крештат.
### Размножување
За гнездeње избрираат влажни места или плитка свежа вода со густа вегетација; мочуришта, блата, мали езера, тивка река и сл. Предуслов се изобилство на грмушки или трска, рогозина или други водни растенија. 
Гнездото во вид на чинија е во пречник 15-17 см, високо 5-15 см, и 4,5-7 см длабоко, изградено од свежи растенија и добро маскирано и незабележливо ни од страна, ни одозгора.
Обично имаат едно легло во сезоната, и несат 8-12 јајца, окер или зеленикавоокер, со црвени или кафени дамки. Ги квачат од 18 до 24 дена и двата родитела. Само неколку часа по испилувањето можат да го напуштат гнездото во кое навечер се враќаат. По околу 20 дена почнуваат самостојно да се хранат, а по 35-42 дена сосема се осамостојуваат.
### Исхрана
Овие птици колваат со нивниот клун во калта или плитката вода или ја здогледуваат храната на површината. Главно јадат инсекти и ситни водни животни.

На дамчестата барска кокошка се однесува Договорот за заштита на африканско-евроазиските миграторни водни птици.

## Галерија

Image:Porzana_porzana_1_(Marek_Szczepanek).jpg 
Image:Porzana_porzana_2_(Marek_Szczepanek).jpg 
Image:Porzana_porzana_4_(Marek_Szczepanek).jpg 
Image:Porzana_porzana_5_(Marek_Szczepanek).jpg 
File:Porzana porzana 6 (Marek Szczepanek).jpg
Porzana porzana MHNT.ZOO.2010.11.69.8.jpg |Museum specimen 


## Наводи

Категорија:Птици на Македонија
Категорија:Блатни кокошки
Голема црноглава сипка

**Големата црноглава сипка** () е член на семејството сипки (*Paridae*), во родот *Poecile*.

## Распространетост
Распространета е во југоисточна Европа, вклучувајќи ја и Македонија, и југозападна Азија. Таа е постојан жител (резидентна), односно **не** е птица преселница.

## Опис
Големата црноглава сипка е слична со планинската сипка, само е малку поголема и потемна од страните. Должината на телото се движи 13-14 см, а тежината од 15 до 20 грама. Клунот е кус, конусен и релативно силен. Врвот на главата и вратот кај мажјаците е кафеавоцрн, а кај женките тој дел е кафеав.

Остатокот од горниот дел од пердувите е светлокафеава боја, лицето и страните на вратот се малку посветли, а долниот дел од телото е белузлав со сивокафени страни.

Повикот ѝ е карактеристичен *зиррра* звук. Се огласува слично на модроглавата сипка со *ци-ци-ци* и врапчевото *кер-р-р*, како и со *чечече*, слично како големата сипка. Песната е слична, само малку погруба од малата црноглава сипка - *чрив-чрив-чрив*.
### Гнездење
Големата црноглава сипка гнездото го прави во шуплините на дрвјата, а понекогаш и во карпите.

## Наводи

Категорија:Птици на Македонија
Категорија:Сипки
Словачка на Евровизија

**[[Словачка]]** се натпреварува Евровизија од 1994 година па сè до 2012 година со извесни прекини. Сè уште не се знае дали ќе се врати.

### Натпреварувања

Категорија:Земји на Евровизија
Унгарија на Евровизија

[мини|[Јожеф Папаи]]
**[[Унгарија]]** се натпреварува Евровизија од 1994 година па сè до денес.

### Натпреварувања

Категорија:Земји на Евровизија
Цетиризин

**Цетиризинот** претставува антихистаминик од втората генерација. Служи за третман на некои видови алергии. Во повеќето земји е достапен без рецепт.

Во 2023, е дваесет и шести најчесто пропишуван лек во Македонија, со повеќе од 221.000 рецепти.

## Наводи

Категорија:Антихистаминици
Категорија:Лекови
Категорија:Карбоксилни киселини
Категорија:Неопходни лекови според Светската здравствена организација
Категорија:Оцетни киселини
Мала барска кокошка

**Малата барска кокошка** () е многу мала крајбрежна птица од семејството на блатните кокошки. Ја има во Македонија во периодот на презимување.
## Распространетост
Малата барска кокошка е распространета низ источниот дел на Европа до западен Сибир, и делумно во Средна Европа и западна Азија. Живее во мочурливи области обраснати со трска, а бидејќи плива добро, се населува поблизу до водата. Таа е птица преселница, која презимува во југозападна Европа, на Средоземјето, и источна и северна Африка. Лета во октомври и се враќа во март.
## Опис
Малата барска кокошка е долга 17-19 см, со распон на крилјата 34-39 см. Малку е помала од дамчестата барска кокошка. Мажјаците тежат 30-72 грама, е женките 36-65. Животниот век им е речиси 6 години. 
Возрасните мажјаци се главно светлокафени одозгора со синосиво лице и долни делови од телото. Имаат зелени нозе со долги прсти и куса опашка која е обрабена со црно и бело одоздола. Женките се светло кремави одоздола, а сиви само во лицето. Малденчињата се слични на женките, но со бело лице и гради. Пувкастите пилињата се црни, како кај сите блатни кокошки. 
Клунот им е краток и прав, жолт, со црвена основа.

Малата барска кокошка е активна дење, особено наутро и приквечер. Мажјаците се огласуваат претежно во раните утрински часови со *квек-квек*, а женките испуштаат *пек-пек-пел* или *кик* звук.

### Размножување
За време на сезоната за парење, овие птици се многу таинствени и повеќе можат да се слушнат отколку да се видат. Тогаш се доста бучни. 
Гнездото претставува широка чинија од груби гранки и трски, послано со помек материјал, сместено на посува место меѓу трските. Обично имаат едно легло годишно. Несат 4-7 јајца, жолтеникави со кафеави дамки, со пречник од 29 мм. Јајцата ги квачат двата родитела во период од 21 до 23 дена. По испилувањето, малечките остануваат уште 8 дена во гнездото. Се осамостојуваат по 50 дена.  
### Исхрана
Овие птици колваат со нивниот клун во калта или плитката вода или ја здогледуваат храната на површината. Главно јадат инсекти и ситни водни животни.

## Стаус
На малата барска кокошка се однесува Договорот за заштита на африканско-евроазиските миграторни водни птици.

## Наводи

Категорија:Птици на Македонија
Категорија:Блатни кокошки
Чешка на Евровизија

**[[Чешка]]** се натпреварува Евровизија од 2007 година па сè 2009. Не постигнува добри резултати, па тоа е и веројатно причината за откажување од настанот.

### Натпреварувања

Категорија:Земји на Евровизија
Цуцулеста кукавица

**Цуцулестата кукавица** () е член на семејството кукавици од редот на кукавицовидните. Се среќава и во Македонија.
## Распространетост
Цуцулестата кукавица е распространета низ југоисточна и југозападна Европа и западна Азија. Таа е птица преселничка која зимува во Африка.

## Опис

Овој вид кукавица е само малку поголема од обичната кукавица, со должина од 35 до 39 см, но изгледа многу поголема заради широките крилја и долгата и тенка опашка. 
Возрасната единка е сива одозгора, со вито тело, долга опашка и силни нозе. Има сива капа и цуцулка, сиви крилја, жолтеникаво лице и гради, а одоздола е бела. Половите се слични. Младенчињата имаат темносиви горни делови и капа и кафени примарни пердуви на крилјата. При лет наликуваат на враните. 
### Размножување
Цуцулестата кукавица, како и другите кукавици е одгледувачки паразит, односно ги несе своите јајца во туѓи гнезда, особено во гнездата на враните, а најмногу на страчките. 
За разлика од обичната кукавица, ниту женката, ниту испилените малечки, не ги буткаат јајцата на домаќинот од гнездото. Но, малите страчиња често умираат зашто не можат да се натпреваруваат со кукавицата за храна. 
### Живеалиште и исхрана
Цуцулестата кукавица е птица на топлите отворени предели со дрвја. Се храни со инсекти, пајаци, мали влекачи и влакнести гасеници кои им се невкусни на другите птици, а за нив се специјалитет.
Се огласуваат со гласни варијации на гракање како *чер-чер-кри-кри*, повторно имитирајќи ги страчките.

## Наводи

## Надворешни врски
*Oiseaux Photographs, text, map 
*ADW: Clamator glandarius: Information
*Ageing and sexing (PDF; 1.7 MB) by Javier Blasco-Zumeta & Gerd-Michael Heinze 
*IBC Nine videos.

Категорија:Кукавици
Категорија:Птици на Македонија
Категорија:Таксони опишани од Карл Линеј
Journal of Zoology

***Journal of Zoology*** („Зоолошки часопис“) е едно од постарите научни списанија што се занимаваат со зоологија. Основано е во 1830 г. од Зоолошкото друштво на Лондон и го издава куќата Wiley-Blackwell. Во него се објавуваат истражувачки трудови, но предвидени за нестручната јавност. Некои статии се отворено достапни, зависно од тоа како одбрал авторот.

Од 1833 до 1965 г. списанието се нарекувало ***Proceedings of the Zoological Society of London*** (), а помеѓу 1965 и 1984 г. го носело името *Journal of Zoology: Proceedings of the Zoological Society of London* ().

## Поврзано
* Список на зоолошки списанија

## Надворешни врски

* 
* BHL — Дигитализирани изданија од 1833 до 1922 г. 
* Илустрации од списанието ''Proceedings of the Zoological Society of London'' 

Категорија:Зоолошки списанија
Категорија:Периодични изданија
Саломон Милер

**Саломон Милер** (; 7 април 1804 – 29 декември 1864) — германски природонаучник. Роден е во Хајделберг, а починал во Фрајбург.

Татко му бил седлар во Хајделберг. Во 1823 г, заминал за Источните Инди заедно со Хајнрих Боје и Хајнрих Кристијан Маклот, со намера да собираат примероци по налог на холандскиот зоолог Кунрад Јакоб Теминк. Во 1826 г. ја посетил Индонезија, во 1828 г. Нова Гвинеја и Тимор, во 1831 г. престојувал на Јава, а во периодот помеѓу 1833 и 1835 г. бил на Суматра.

Категорија:Германски орнитолози
Категорија:Германски природонаучници
Категорија:Луѓе од Хајделберг
Категорија:Родени во 1804 година
Категорија:Починати во 1864 година
Звонко Стојановиќ

**Звонко Стојановиќ Хаџипоп** (р. 14 декември 1932 во Мостар) — поет, прозаист, писател за деца. Дипломирал на Универзитетот „Св. Кирил и Методиј“ во *Скопје*. Членува во Друшвото на писателите на Македонија од 1973 г. 

Во 1996 г., Американскиот биографски институт од Роли, Северна Каролина нему и на неговиот брат Љубиша Стојановиќ (1936-2006) им доделува дипломи за личности од целиот свет за особени заслуги во современото општество и ги вклучува во Библиографска енциклопедија (VI изд. за 1997 година). 

Добитник е на наградата „РТВ Скопје“ на СВП за книгата „Децата скакаат до сонцето“.

## Дела
 
* „Децата јаваат на ѕвезди“ (поезија),
* „Децата скакаат до сонцето“ (поезија за деца, 1983),
* „Добрите говорат утре“ (поезија, 1972)
* „Годишно време љубов“ (роман, 1990)
* „Цветот нема страни“ (роман, 1995)
* „Виножитото ја докитува далечината“ (роман, 2000)
* „Прометеј приземјува пламен“ (роман, 2000)
* „Светлината создава сè“ (роман, 2000)
* „Најдрагите наидуваат надвременски“ (2013)

Категорија:Родени во 1932 година
Категорија:Македонски писатели
Категорија:Македонски поети
Категорија:Македонски романописци
Категорија:Македонски писатели за деца
Категорија:Членови на ДПМ
Категорија:Луѓе од Мостар
Категорија:Срби во Босна и Херцеговина
Категорија:Македонски Срби
Ферол

**Ферол** ()— општина во Шпанија, во А Коруња во автономната заедница Галисија, Шпанија.

Позната е како родно место на диктаторот Франциско Франко.

## Надворешни врски
* www.ferrol.es 

Категорија:Општини во А Коруња
Описна статистика - Организирање податоци

В. Организирање податоци
Верувале или не, најтешката реченица во статистика е: 

  Да се организираат следните податоци и истите да се претстават со соодветен дијаграм.

Најважното во  овој процес е добро да се разбере зошто биле податоците собрани.


----
Пример В-1: Во Табела 8 дадени се дадени измерените телесни температури на еден пациент на болница во рок од 24 саати и тоа на секои 4 саати. По потреба доорганизирај ги податоците и претстави ги со соодветен дијаграм.
 

  Табела 8: Податоци за температура 
  Решение:
  
    Имаме мал број на последователно (во време) податоци, па сметаме дека доволно добро се организирани за графичко претставување. Можеби најдобра графичка презентација на овие податоци е дијаграм што би ја покажал ова последователна врска, односно линиски дијаграм (види Слика 4).

    
  
  Забележуваме дека „како стандардно“ го ставивме времето по хоризонталната оска, а вредностите (тука температурите) ги ставивме по вертикалната оска. Исто така, забележуваме дека иако температурите се броеви, „просечна“ температура на еден пациент нема смисла.


----
 Пример В-2: Во Табела 9 се дадени измерените телесни температури на 6 пациенти со истата болест. По потреба доорганизирај ги податоците и претстави ги со соодветен дијаграм.
 

  Табела 9:  Податоци за температура 
  Решение:
  
     Тука податоците не се „поврзани“ така што можеби е подобро да ги претставиме со точкест дијаграм (ги криеме линиите во ексел) како на Слика 6. Бидејќи има смисла, додадена е просечната температура, т.е. аритметичката средина на шесте температури.

  
   Забележуваме дека истите податоци се „дадени“ во примерите В-1 и В-2, но јасно е дека целта е различна, па на друг начин треба да се обработуваат овие податоци, односно да ги претставиме со различни дијаграми. Исто така, во првиот пример В-1, редоследот на податоците е важен бидејќи  се мерени во време, а во вториот пример редоследот не е важен. Значи, доколку сакаме  во пример В-2, можеме да ги **реорганизираме**, односно, на пример да ги подредиме податоците од помала кон поголема температура (види Табела 10 и Слика 6).


**Сортирање на податоци**
 

  Табела 10 : Податоци за температура –  подредени по големината 
  
  

&nbsp;
Како што рековме при организирање на податоците најважното е да се има предвид зошто биле собрани податоците. Меѓутоа исто така при организирањето важен е и типот на податоците и дали и како се групираат.

## Литература
#Descriptive Statistics on Wikipedia

## Други референции
* A. Описна статистика
* Б. Описна статистика - Собирање податоци
* Г. Описна статистика - Сурови и групирани податоци
* Д. Описна статистика - Типови податоци

Категорија:Математика
Категорија:Статистика
Тетреб

**Тетреб** () е род на птици од потсемејството на тетребите (*Tetraoninae*). Постојат четири вида:

* мал тетреб (*Tetrao tetrix*)
* кавкаски тетреб (*Tetrao mlokosiewiczi*)
* голем тетреб (*Tetrao urogallus*)
* црноклун тетреб (*Tetrao parvirostris*)

Во Македонија живеат малиот и големиот тетреб.

## Изумрени видови
Фосилните наоди за родот се мошне обемни:

* *[[Tetrao conjugens]]* (ран плиоцен, Средна Европа)
* *[[Tetrao rhodopensis]]* (ран плиоцен, с. Дорково, Бугарија)
* *[[Tetrao partium]]* (ран плиоцен ран плеистоцен, Југоисточна Европа)
* *[[Tetrao macropus]]* (доцен плиоцен - ран плеистоцен, Унгарија)
* *[[Tetrao praeurogallus]]* (ран до среден плеистоцен, Источна Европа)
* *[[Tetrao tetrix]] longipes* (плеистоцен, Западна Европа)

## Поврзано
* Тетреби
* Фазани

## Наводи

Категорија:Тетреби
Категорија:Птици на Македонија
Филипинско соколче

**Филипинското соколче** () — вид на граблива птица од родот соколчиња (*Microhierax*) во состав на семејството соколи (*Falconidae*).

Овој вид е ендем на Филипините.

Природно живеалиште му се суптропските и тропските низински шуми.

## Наводи

Категорија:Соколчиња
Категорија:Птици на Филипините
Ливадски кос

**Ливадскиот кос** () е член на семејството дроздови. Се размножува во шумски и во предели со грмушки низ северна Европа и Азија. Таа е птица преселничка, со многу птици што живеат на север, кои се селат зиме на југ.

Гнездат во дрвјата, лежејќи неколку јајца во плетено гнездо. Невообичаено за дроздовите, ливадските косови често гнездат во колонии, можеби за да се заштитат од големите гаврани. Преселничките се собираат во големи јата заедно со лисестиот дрозд. 
Сештојади се, кои јадат широк спектар инсекти и црви лете, а разни бобинки зиме.

Ливадскиот кос е долг 22-27 см, со чисто кафеав грб, бел под крилјата, со сив заден дел и тил. Градите се светлопортокалови, а останиот долен дел му е бел. Градите и страните се многу точкави. По изглед, половите се слични.

Ливадскиот кос е опишан од  Linnaeus во неговата *Systema naturae* (1758) под името *Turdus pilaris*.

Видот има широк опсег, на околу 10 милиони квадратни километри, голема популација, со приближно 28-48 милиони единки само во Европа. Според статусот спаѓа во категоријата на најмала загриженост.

## Наводи

## Надворешни врски

*Ageing and sexing (PDF; 1.4 MB) by Javier Blasco-Zumeta & Gerd-Michael Heinze 
*BBC video of Fieldfare in an English orchard

Категорија:Дрозд
Категорија:Птици на Македонија
Категорија:Таксони опишани од Карл Линеј
Белограден кос

**Белограден кос** () — европска птица, член на семејството на дроздовите. Ова е планински вид, близок до обичниот кос, кој гнезди во карпести предели и каменоломи. Го има и во Македонија.

## Опис
Возрасниот мажјак е целиот црн, освен белата дамка на градите и жолтеникавиот клун. Крилјата имаат сребреникав сјај поради белите рабови на пердувите. Тој ги пее своите гласни и меланхолични песни качен високо на некое дрво или карпа. Името го добил заради белата дамка на градите.

Женките се слични, но побледи, а младенчињата имаат кафени пердуви и немаат бела дамка на градите.

Овој вид за првпат е опишан од Linnaeus во неговата *Systema naturae* во 1758 под неговиот биномен назив.

### Поведение
Белоградниот кос се размножува во повисоките региони на западна и Средна Европа, а исто така и на Кавказ. Најголемиот број птици се преселници, презимувајќи на Средоземјето. Популацијата му се намалува, особено во Ирска.

Овој кос е територијален и обично сам или во двојка, иако мали јата може да формира при преселба. Вон сеозната на парење може да се сретнат повеќе птици заедно, особено на погодно место за исхрана, како што се овошни дрвца, често и со други дроздови. 
Се гнезди во грмушки или во карпи, несејќи неколку светлосини јајца просипани со кафеаво, во уредно гнездо во вид на чашка.

### Исхрана
Белоградниот кос е сештојад, хранејќи се со секакви инсекти, црви, мали ’рбетници, влекачи и бобинки.

## Наводи

## Литература
* Clement and Hathaway, *Thrushes* ISBN 0-7136-3940-7

## Надворешни врски

* Ageing and sexing (PDF; 0.9 MB) by Javier Blasco-Zumeta & Gerd-Michael Heinze 

Категорија:Дрозд
Категорија:Птици на Македонија
Категорија:Животински таксони опишани од Карл Линеј
Мал тетреб

**Мал тетреб** или **лирест тетреб** () — голема птица од потсемејството на тетребите (*Tetraoninae*). Птицата е непреселничка, а се размножува ширум северна Евроазија во вресишта и тресетишта покрај кории, претежно од северен тип. Овој тетреб е во блиско сродство со кавкаскиот. Го има и во Македонија.

Женката е сивкасто-кафеава по боја и се огласува со гакање. Гнездото го прави сама и самата се грижи за пилињата, што е типично за ловните птици.

## Опис
Малиот тетреб е всушност голема птица. Мажјаците се долги околу 53&nbsp;см и тежат од 1 до 1,5&nbsp;кг, додека пак женките се долги 40&nbsp;см, со тежина од 750&nbsp;гр до 1&nbsp;кг. Мажјаците имаат карактеристично црно перје, црвен подбрадок и бело обрабовање на крајот од крилата. Опашката има облик на инструментот лира, па оттаму овој вид се нарекува и „лирест“. Се огласуваат силно, со гугуткави извици.

## Распространетост и живеалиште
Покрај Македонија и Балканот, малиот тетреб живее низ поголем дел на Европа, од Велика Британија (но не во Ирска), ширум Скандинавија и Естонија, заклучно со Русија. Во источна Европа се среќава во Унгарија, Латвија, Литванија, Полска, Белорусија, Романија и Украина. Присутен е на Алпите и преостанати изолирани групи во Германија, Франција, Белгија и Холандија. Во Данска се смета за исчезнат од 2001 г.

## Парење
Оваа птица има особено карактеристичен обред на парење. Напролет, уште во мугрите, мажјаците излегуваат на обичајно определен простор и „се топорат“ и се огласуваат со посебни извици за да го привлечат вниманието на женките. Овие собирања во западна Европа се ограничени на 40 птици, но во Русија знаат да достигнат од 150 до 200 учесници.

## Наводи

## Надворешни врски
* Видеоснимки, слики и огласување на малиот тетреб — „Интернет-збирка на птици“ 
* Слики и огласувања на малиот тетреб 
*
*
*

Категорија:Тетреби
Категорија:Птици на Македонија
Категорија:Птици на Европа
Категорија:Таксони опишани од Карл Линеј
Соколчиња

**Соколчињата** () се род на грабливи птици од семејството на соколи (*Falconidae*). Живеат во југоисточна Азија и се најмалите членови на семејството, со просечна должина од 15 см и тежина од 35 гр. Најмалите членови на родот се црноногото и белочелното соколче од островот Борнео.

**Видови:**

* црвеноного соколче (*Microhierax caerulescens*)
* црноного соколче (*Microhierax fringillarius*)
* белочелно соколче (*Microhierax latifrons*)
* филипинско соколче (*Microhierax erythrogenys*)
* црно-бело соколче (*Microhierax melanoleucus*)

*
Категорија:Соколи
Корвач

**Корвач** или „Пиц Корвач“ () — планина во состав на венецот Бернина што се издига над езерото Силвапланското Езеро во кантонот Граубинден, Швајцарија. Со надморска височина од 3451&nbsp;м, ова е највисокиот врв на венецот што ги двои долините Енгадина и Розег.

Веднаш под понискиот врв Муртел (3.304&nbsp;м) е сместена жичарницата што поаѓа од селото Силваплана.

## Клима

## Надворешни врски
* Скијачки центар и жичарница „Корвач“ 
* Корвач — Hikr 

## Наводи

* Collomb, Robin, *Bernina Alps*, Goring: West Col Productions, 1988

Категорија:Планини во Швајцарија
Категорија:Планини на Алпите
Категорија:Знаменитости во Швајцарија
Категорија:Триилјадници
Аронија

**Аронија** е зрнесто овошје, слично на боровинките  и е високо отпорно на ниски температури, поради што често се нарекува и сибирска боровница. Расте на листопадна грмушка. Постојат 2-3 врсти по потекло од источниот дел на Северна Америка. Дрвото аронија најчесто расте од 1-6 метри.

## Опис
Опрашувањето се врши со помош на пчели и ветар, а во есен листовите ги менуваат боите во црвени нијанси. Листовите на аронијата се едноставни и се распоредени наизменично. Цветовите се мали, се составени од 5 венчиња и 5 мали ливчиња. Плодовите се зрнести и не се јадат свежи бидејќи се со горчлив вкус (освен црвеноплодната аронија). Често се користи за припремање на вино, мармалад, чаеви, сирупи, компоти и сл. исто така се користи како зачин во боја  во пијалаците и јогуртот. Со плодовите на аронијата се хранат и птиците, така што нејзината семка се распростанува преку птичијот измет.

## Сорти
Познати се три врсти на аронија:
# Црвеноплодна аронија
# Црноплодна аронија
# Виолетовоплодна аронија

### Црвеноплодна аронија
**Црвеноплодна аронија** (*лат. Арониа арбутифолиа*) расте од 2-4 метри во висина, поретко до 6 метри. Листовите и се широки 5-8 сантиметри. Цветовите и се бели или бледо розови, отприлика 1 сантиметар широки.плодот е црвен, 4–10&nbsp;mm широк и е отпорен  на зимата.

### Црноплодна аронија
**Црноплодната аронија** расте во висина од 1 м, а ретко до 3 м. Листовите и се најчесто 6 см широки. Цветовите се бели, и имаат ширина од 1.5цм.
Од почетокот плодот е во црвена боја. Кога ќе озрее е во црна боја, со големина од 6-9 мм.

### Виолетовоплодна аронија
Виолетовоплодната аронија се смета за хибрид на црвеноплодната и црноплодната аронија, додека некој го сметаат за посебна врста. Цвета од април до јули. плодот е темновиолетова до црна боја, и е од 7-10 мм широк.

## Аронијата како лек
Плодовите на аронијата се богати со витамините Ц, Е, Б2, Б6, бои антоциани, фолна киселина, коишто го оспоруваат стареењето, штитат од негативните ефекти на слободините радикали и на организмот му даваат енергија. За консумација се препорачува плодовите да бидат сушени или обработени за мармалад или домашен џем. Плодовите на аронијата се сместени на списокот на најлековити природни плодови.

Категорија:Аронија
Категорија:Зрнесто овошје
НСО

десно|thumb|Знаме на НСО
**Национал Социјалистичкото Општество** () е нелегално, ултра десничарско руско национал-социјалистичко движење.
Некои членови на ова национал-социјалистичко општество се подобро познати по напаѓањето и снимање на луѓе коишто не изгледале како словени или што зборувале со туѓ акцент.

## Наводи

Категорија:Руски национализам
Категорија:Нео-нацистички организации
Категорија:Нео-нацистички движења и концепти
Категорија:Националистички движења во Европа
Категорија:Политички партии во Русија