Полониј

**Полониј** е лик во *[[Хамлет]]* на Вилијам Шекспир. Тој е главен советник на крајниот негативец на претставата, Клавдиј, и татко на Лаерт и Офелија. Генерално се смета дека погрешил во секоја проценка што ја дава во текот на претставата, Полониј е опишан од Вилијам Хазлит како „искрен“ татко, но исто така и „радознал, [кој] е соодветно службен, безобразен и дрзок“. Во чинот II, Хамлет се однесува кон Полониј како кон „мачна стара будала“ и го исмева како „Јефта“ од подоцнежниот ден.

Полониј се сложува со Клавдиј за да го шпионира Хамлет. Хамлет несвесно го убива Полониј, предизвикувајќи го лудилото на Офелија, што на крајот резултира со нејзино (веројатно) самоубиство и кулминација на претставата: дуел помеѓу Лаерт и Хамлет.

## Карактер
Таткото на Офелија и Лаерт, и советник на кралот Клавдиј, некои го опишуваат како лабилен, а други како некој кој зборува мудрости. Исто така, било предложено дека тој се однесува само како „будалест подлец“ за да ја заштити својата позиција и популарност и да спречи некој да ги открие неговите заговори за општествено напредување. Важно е да се напомене дека во текот на претставата, Полониј се одликува како типичен ренесансен „нов човек“, кој посветува големо внимание на изгледот и свеченото однесување. Некои адаптации покажуваат дека тој заговара со Клавдиј во убиството на кралот Хамлет.

Во чинот 1, сцена 3, Полониј му дава совет на својот син Лаерт, кој заминува за Франција, во форма на список на сентенциозни максими. Завршува давајќи му на својот син благослов и очигледно е задоволен со заминувањето на неговиот син. Меѓутоа, во чинот 2, сцена 1, тој му наредува на својот слуга Рејналдо да отпатува во Париз и да го шпионира Лаерт и да пријави дали се препушта на некој локален порок.

Лаерт не е единствениот лик кој Полониј го шпионира. Тој се плаши дека врската на Хамлет со неговата ќерка ќе му наштети на неговиот углед кај кралот и ѝ наредува на Офелија да се „заклучи од вниманието на [Хамлет]“. Подоцна се сомнева дека отфрлањето на вниманието на Хамлет од страна на Офелија предизвикало принцот да ја изгуби својата памет, и ги информира Гертруда и Клаудиј за неговото сомневање, тврдејќи дека неговата причина да и заповеда на Офелија да го одбие Хамлет е тоа што принцот бил над нејзиниот статус. Тој и кралот ја тестираат неговата хипотеза шпионирајќи ја и испрашувајќи ја Офелија.

Во неговиот последен обид да го шпионира Хамлет, Полониј се крие зад Таписеријата во собата на Гертруда. Хамлет грубо се справува со неговата мајка, предизвикувајќи таа да плаче за помош. Полониј го повторува барањето за помош и го слуша Хамлет, кој потоа го заменува гласот со Клавдиј и го прободува низ арасот и го убива.

Смртта на Полониј од рацете на Хамлет предизвикува Клаудиј да се плаши за сопствениот живот, Офелија да полуди, а Лаерт да бара одмазда, што води до дуелот во последниот чин.

## Извори
Книжевното потекло на ликот може да се проследи до советникот на кралот пронајден во верзиите Белфорест и Вилијам Пејнтер на легендата за Хамлет. Сепак, барем од 19 век, научниците исто така се обидуваат да го разберат карактерот во однос на елизабетанската дворска политика.

Полониј првпат бил предложен како пародија на водечкиот советник на кралицата Елизабета, лордот благајник и главниот секретар Вилијам Сесил, Лорд Бургли во 1869 година. Израел Голанц, исто така, сугерирал дека Полониј можеби бил сатира за Бургли. Теоријата честопати била финиширана со дополнителни аргументи, но и оспорувана. Уредникот на Арден *Хамлет* , Харолд Џенкинс, на пример, ја критикувал идејата за каква било директна лична сатира на Бургли како „неверојатна“ и „некарактеристична за Шекспир“.

## Име
лево|мини| Витраж приказ на Полониј
Голанц предложил дека изворот за името на ликот и за *чувствителните флоскули е Де оптимо сенаторе*, книга за државништвото на полскиот дворјанин Вавржињец Грзимала Гошлицки, која била нашироко читана откако била преведена на англиски и објавена во 1598 година под насловот *Советникот*. „Полониј“ е латински за „полски“ или „а/полјак“. Англискиот превод на книгата се однесува на нејзиниот автор како државник на „полонската империја“.

Во првиот кварт на *Хамлет*, Полониј е наречен „**Корамбис**". Се претпоставува дека ова потекнува од „crambe“ или „crambo“, изведено од латинска фраза што значи „повторно загреана зелка“, што имплицира „досаден старец“ кој исфрла банални измешани идеи. Дали ова било оригиналното име на ликот или не, се дебатира. Дадени се различни предлози за да се објасни ова. Г.Р. Хибард тврди дека името првично било *Полониј*, но било променето бидејќи Q1 произлегува од верзијата на драмата што треба да се изведува во Оксфорд и Кембриџ, а оригиналното име било премногу блиску до она на Роберт Полениус, основач на Универзитетот Оксфорд. Бидејќи Полониј е пародија на помпезен псевдоинтелектуалец, името може да се протолкува како намерна навреда. На насловната страница на Q1 конкретно стои дека претставата неодамна била изведена во Лондон, Оксфорд и Кембриџ.

## Сценски и филмски портрети
Во повеќето продукции на 20-от век, до околу 1980 година, Полониј бил игран како малку сенилен, безобразен човек од околу 75 години, предизвикувајќи малку смеа кај публиката со приказот. Поновите продукции имаат тенденција да го играат како малку помлад човек и да ја нагласат неговата флексибилност наместо помпезна сенилност, навраќајќи се на традиционалниот начин на кој се играл Полониј пред 20 век. Сè до 1900-тите постоела традиција дека глумецот што го игра Полониј го игра и брзоумниот гробар во чинот V. Ова малку сугерира дека глумецот што го играл Полониј бил глумец навикнат да глуми кловнови слично како Будалата во *[[Кралот Лир]]*: не стара будала, жив и интелигентен господар на илузии и погрешни насочувања. Полониј додава нова димензија на претставата и е контролен и заканувачки лик.

Еден клуч за портретот е одлуката на продуцентот да ја задржи или отстрани кратката сцена со неговиот слуга Рејналдо, што доаѓа по неговата сцена на генијален, татковски совет до Лаерт. Тој му дава инструкции на Рејналдо да го шпионира неговиот син, па дури и сугерира дека се коцкал и се здружувал со проститутки, за да дознае што навистина правел. Вклучувањето на оваа сцена го прикажува во многу позлобна светлина; повеќето продукции, вклучително и филмската верзија на Лоренс Оливие од 1948 година, избираат да ја отстранат. Соодветните продукции во кои глумат Ричард Бартон и Кенет Брана и двете го вклучуваат. Иако Хјум Кронин го игра Полониј главно за смеење во продукцијата на Бартон, Полониј е повеќе злобен отколку комичен во верзијата на Брана .

## Познати линии
Најпознатите реплики на Полониј се наоѓаат во чин 1 Сцена 3 („Ниту заемопримачот, ниту заемодавачот не биде“; „Да бидеш вистина“) и Акт 2 Сцена 2 („Краткоста е душата на духовитоста“; и „Иако ова биди лудост, но сепак постои метод не“), додека други станаа парафразирани афоризми („Облеката го прави човекот“; „Старите пријатели се најдобри пријатели“). Исто така, репликата што ја зборува кога е убиен од Хамлет во чинот 3, сцена 4 („Ох, јас сум убиен!“) е предмет на пародија и потсмев поради неговата очигледност.

## Забележителни портрети

* Хјум Кронин ја освоил наградата Тони за играњето на Полониј наспроти Хамлет на Ричард Бартон во продукцијата на Џон Гилгуд на Бродвеј од 1964 година. Ниту еден друг глумец никогаш не добил награда за улогата на Полониј во која било професионална американска сценска верзија на *Хамлет*, ниту за тоа што го играл во филмска верзија на претставата.
* Во „ Продуцентот “, епизода од *Гилигановиот остров* од 1966 година, говорот на Полониј „Ниту заемопримачот, ниту заемодавецот да биде“ е изведен сатирично, прво од редовниот серијал Алан Хејл Џуниор како Капитан кој ја игра улогата на Полониј (со Доун Велс како Мери Ен играјќи го Лаерт) во музичката продукција на *Хамлет* од западните бегство, потоа на Фил Силверс гостувајќи како познат сценски продуцент кој се нашол на островот.
* Глумците кои го играле Полониј на филм и телевизија се Ханс Јункерман, Ијан Холм, Мајкл Редгрејв, Ијан Ричардсон, Оливер Форд Дејвис, Бил Мареј и Ричард Брајерс .

## Наводи
Категорија:Шекспир

Категорија:Ликови од Хамлет