Семејно насилство во Русија

Семејното насилство е ендемско и раширено во Русија. Според Хјуман рајтс воч, дури 36.000 жени и 26.000 деца се соочувале со секојдневно малтретирање дома во 2013 година. Според официјалните податоци на МВД, во 2015 година околу 1060 лица починале од семејно насилство во Русија. Од нив, 756 биле мажи и 304 жени. Според независно истражување спроведено на 2.200 жени во педесет градови во Русија, 70% доживеале најмалку една форма на родово засновано насилство во домот - физичко, психолошко, економско или сексуално.

Алкохолизмот честопати е фактор, бидејќи Русија е една од најтешките народи во светот, заземајќи го 26-тото место според потрошувачката на алкохол по глава на жител во 2018 година.

Во јануари 2017 година, руските законодавци гласале, 380-3, за декриминализација на одредени форми на семејно насилство. Според новиот закон, прекршоците за прв пат што не резултираат со „сериозна телесна повреда“ носат максимална казна од 30.000 рубли, административно апсење до 15 дена или до 120 часа општокорисна работа.

Според последните истражувања нарачани од руската Државна дума, семејното насилство се одвива во приближно едно од десет руски семејства. Седумдесет проценти од анкетираните известуваат дека доживеале или доживуваат семејно насилство: 80% се жени, со деца и стари лица кои заостануваат. Покрај тоа, во 77% од испитаните случаи, физичкото, психолошкото и економското насилство одат заедно. Повеќе од 35% од жртвите не отишле во полиција за помош, повикувајќи се на срам, страв и недоверба.

## Статистика на смртта
Во руските медиуми и други извори, постојат суштински различни проценки за бројот на убиени жени во домашни конфликти: тие се движат од околу 300 (за последните десет години) до 14000.

### Податоци за МВД за 2015–2019 година

На 30 октомври 2019 година, за време на сослушувањата во Јавната комора на Руската Федерација, повикувајќи се на Министерството за внатрешни работи, биле објавени следниве бројки: во 2018 година, 253 жени биле убиени во семејни судири, и воопшто, во текот на изминатата деценија, оваа бројка била околу 300 луѓе годишно.

Објавувањето на „Московски комсомолец“ во декември 2019 година ја надополнило целокупната слика со податоците на Министерството за внатрешни работи за 2016 и 2017 година. Исто така, се дадени бројки за првата половина на 2019 година: 233 мажи и 115 жени.

### Податоци за годишна смрт
Во исто време, нашироко се вели и пишува дека 14.000 жени годишно умираат од семејно насилство во Русија  со мала разлика во формулацијата: според нивните различни верзии, жените умираат од рацете на нивните сопрузи, од љубовници и цимери итн.

На пример, извештајот на Хјуман рајтс воч од 1997 година ја цитира Екатерина Лахова и известува за 14.000 убиени жени. Генерал-потполковник Михаил Артамошкин во едно интервју од 2008 година повторно споменува ист број  како и ЕКЧП, кој ја цитира руската невладина организација АНА  како и другите извори.

#### Потекло на бројот
Марина Писклакова-Паркер, директорка на Центарот АНА, објаснила дека 14.000 годишни жртви („*статистика за убиства на жени на кои многумина се повикуваат*“) е бројка објавена во 1995 година во извештајот на Руската Федерација, претставен пред ООН Комитет за спроведување на Конвенцијата за елиминација на сите форми на дискриминација врз жените. Писклакова-Паркер верува дека во 1993 година оваа бројка била вистинита.

Александар Коваленин, противник на законот за семејно насилство, се согласува со Писклакова-Паркер дека 14.000 е бројка од 1993 година, но смета дека првично не е точна:„Ова е бројка од 1993 година, проценка на вкупниот број на намерни убиства на жени (не само во семејството), внесени од некој од Министерството за труд во рускиот извештај до Комитетот на ООН за елиминација на дискриминацијата врз жените."Овој индикатор, според Коваленин, бил користен повторно во 1999 година, во петтиот извештај и се репродуцирал за 20-25 години без повторно да се провери.

## Статистика за насилно злосторство
Според Ростат, бројот на жртви на злосторства вклучени насилни дејствија врз член на семејство во 2017 година бил (по пол) 25,7 илјади жени и 10,4 илјади мажи.

При разгледување на податоците за насилни злосторства врз членови на семејството, се забележува дека до почетокот на 2017 година бројот на жртви расте, но во 2017 година неочекувано паднал на 36 илјади (една година порано бил 65,5 илјади). Намалувањето се случило откако Државната дума делумно ги декриминализирала тепањата во јануари 2017 година, по што физичкото малтретирање без сериозни последици по здравјето за време на семејни конфликти станало административно дело (не кривично дело) 

## 2000-тите
Во 2008 година, претставникот на Министерството за внатрешни работи, генерал-потполковник Михаил Артамоскин ја изразил својата загриженост во врска со стапката на злосторства во земјата, што е двојно зголемено за само пет години помеѓу 2002 и 2006 година. Тој истакнал дека исто така се зголемило и семејното насилство, така што до 40 проценти од сите сериозни насилни злосторства биле извршени во семејствата.

Околу две третини од убиства со умисла и тешка телесна повреда биле направени во интимни односи или во семејства. Насилството во една или друга форма било забележано во скоро секое четврто семејство. Причините за семејните злосторства биле различни и вклучувале расправии и скандали, непријателски односи врз основа на семејни проблеми, домување и домашни конфликти, кои честопати имале долготраен карактер.

Како главни причини за целото население, Артамошкин се осврнал на „нискиот морал“ и проблемите со приходите, додека во богатите семејства злосторствата се случиле и поради љубомора. Големата невработеност ги фрустрирала луѓето и довела до злоупотреба на алкохол и насилство врз жени, деца и адолесценти.

Артамоскин истакнал дека многу превентивни одлики во општеството исчезнале со распадот на Советскиот Сојуз во 1991 година. Тој изјавил дека офицерите на милицијата во областите започнале да работат со семејства, во соработка со службеници за заштита на децата; и дека, како резултат на превентивната работа, годишните случаи на семејно насилство се намалиле за 25-30 проценти. Друг фактор е падот на потрошувачката на алхокол, со потрошувачка на алкохол намалена за 40% од раните 2000-ти според Светската здравствена организација.

Во соопштението за медиумите во 2003 година, Амнести Интернешнл тврдел дека, секој ден, 36.000 жени во Руската Федерација биле тепани од нивните сопрузи или партнери.

Ситуацијата се влошила со недостаток на статистички податоци за насилни злосторства, кои ја земале предвид природата на односот меѓу сторителот и жртвата, како и разградување на полот,  и од односот на службените лица за спроведување на законот, кои не ги сметале таквите насилството како сериозно кривично дело, туку како „приватна работа“ меѓу сопружниците   и избегнувње „мешање во семејни скандали“.

Една статија објавена во „ *Журнал за меѓучовечко насилство“ од 2008 година* во врска со семејното насилство меѓу руски студенти открила дека „Високи стапки на распространетост се откриени за сите видови насилство, агресија и [сексуална] принуда. Во согласност со претходните истражувања, машките и женските студенти имале подеднакво веројатност да бидат жртви и извршители на сите насилни и агресивни активности.“ 

### Полициска статистика
Официјална статистика од рускиот полициски оддел (МВД) за 2008 година:

* Секое четврто семејство во земјата доживело насилство од различни форми
* Две третини од убиствата се предизвикани од семејни или домашни мотиви.
* До 40% од сите сериозни насилни злосторства се извршени во семејства.

Според официјалните податоци на руската полиција, 1.060 лица биле убиени во нивните семејства во 2015 година. 304 од нив биле жени, 756 - мажи и 36 деца.

## 2010-тите
Според бројките пријавени од западните медиуми во 2013 година, смртните случаи на жени поради семејно насилство не биле значително намалени за една деценија. БиБиСи објавил информација од руско министерство за внатрешни работи дека 600.000 жени биле физички или вербално малтретирани дома. Јелена Мизулина, член на Советот на Федерацијата, навела многу пониски бројки за 2015 година, известувајќи дека околу 300 жени годишно умирале од рацете на сопрузи или други роднини и ги обвинила феминистките за надувување на бројките.

### #IAmNotAfraidToSayIt
Во јули 2016 година, украинската активистка Анастасија Мелниченко дала објава на Фејсбук во која раскажува за своето лично искуство на сексуално злоставување и ја отфрла идејата дека некако е виновна. Таа вклучила хаштаг на украински јазик: #яНеБоюсьСказати, што во превод значи - #НеСеПлашамДаКажам или на руски; яНеБоюсьСказать. Нејзината објава била широко споделувана, а наскоро потоа жените во Русија и Украина започнале да објавуваат свои приказни за сексуално вознемирување и напади. Многумина изјавиле дека првпат зборуваат за инцидентите. До август 2016 година, скоро 200.000 жени и мажи изразиле поддршка или ги споделиле своите стории на социјалните мрежи користејќи го нејзиниот хаштаг.

Одговорите биле измешани. Некои кои коментирале добиле поддршка, но многу други, вклучително и новинари, психолози и православни христијански претставници, тврделе дека приказните се измислени, претерани, лошо ориентирани или „поткопуваат традиционални вредности“.

Според извештајот на Глобално Информатичко општество од 2016 година, „родово-базирано насилство во Русија е секојдневна работа“. Низ поранешниот Советски Сојуз, сексуалниот напад ретко се сфаќа сериозно, особено во Русија под водство на Владимир Путин. Дури и најеклатантните случаи на силување, кои некогаш би биле универзално осудувани, честопати не резултираат со казна за сторителите.

### Декриминализација
Во февруари 2017 година, со поддршка на Руската православна црква, Русија го декриминализирала семејното насилство во случаи кога тоа не предизвикува „значителна телесна повреда“ (како што се скршени коски или потрес на мозокот)  и доколку не се случува повеќе од еднаш годишно. Како резултат на тоа, семејното насилство се зголемило  додека пријавувањето нагло се намалило, а полицијата започнала да одбива да истражува случаи на семејно насилство.

Марина Писклакова-Паркер, директор на центарот „Ана“, организација што им помага на жртвите на семејно насилство, изјавила дека декриминализацијата се покажала „многу опасна за безбедноста на илјадници Русинки“. Во декември 2018 година, високиот претставник на Русија за човекови права, Татјана Москалкова, ја нарекла декриминализацијата „грешка“ и изјавила дека е потребно ново законодавство за борба против семејното насилство.

Невладини организации поднеле жалба до Обединетите нации во 2013 година во име на Шема Тимагова, чеченка чиј сопруг се обидел да ја убие со секира. Чеченскиот суд делотворно го ослободила сопругот, откривајќи дека жената го „испровоцирал“ да ја нападне. Во април 2019 година, при првата одлука на ООН за семејно насилство во Русија, Комитетот на ООН за елиминација на дискриминацијата врз жените (ЦЕДАВ) пресудил во корист на Тимагова и и наложил на Русија да и плати „соодветен финансиски надомест“. ЦЕДАВ понатаму изјавил дека Русија мора да ги измени своите закони за да го криминализира насилството врз основа на пол и соодветно да ги испита обвинувањата за насилство врз жените. На Русија и биле дадени шест месеци да достави писмен одговор во кој ќе бидат детални чекорите преземени во врска со случајот.

## Улога на алкохолот
Во извештајот од 1997 година објавен во „ Журнал за семејно насилство“, било откриено дека кај мажите кои извршиле убиство на сопружници, 60-75% од сторителите пиеле пред инцидентот. Анкета спроведена од *Институтот за научно истражување на семејството*, 29% од луѓето на прашањето „Зошто децата се тепани во семејства со кои сте запознаени?“ одговориле дека насилството го извршиле бидејќи биле во алкохолизирана состојба.

Според податоци од 2004 година за едно истражување за семејно насилство, 77% од сторителите на насилно злосторство (кон членови на семејството) биле чести алкохоличари - 12% се занимавале со редовно пиење алкохол (три или четири пати месечно), 30% трипати неделно или повеќе, и 35% секој ден или скоро секој ден.

## Наводи

## Надворешни врски

* Руската Федерација  запре насилството врз жените
* „Тивкиот кошмар на семејното насилство во Русија“, напис во BBC News, 1 март 2013 година
* Разбивање на табу: Московците заземаат став против семејното насилство, напис од Амелија entентлмен во *[[Гардијан|„Гардијан“]]*, 10 јуни 2015 година

Категорија:Семејство во Русија
Русија
Категорија:Злосторство во Русија