Голема крастава жаба

**Голема крастава жаба** или во англофонските делови на Европа, едноставно **крастава жаба** (Bufo bufo, од латински bufo „крастава жаба“) — водоземец кој може да се пронајде низ поголемиот дел од Европа (со исклучок на Ирска, Исланд и некои средоземни острови), во западниот дел на Северна Азија и во мал дел од Северозападна Африка. Таа е една од групата на тесно поврзани животни кои потекнуваат од заедничката линија предци на жаби и кои формираат комплексен вид. Крастава жаба е незабележително животно бидејќи обично е скриена во текот на денот. Станува активен во самрак и ја поминува ноќта во лов на безрбетници со кои се храни. Се движи со бавно, несигурно одење или кратки скокови и има сиво-кафеава кожа покриена со грутки слични на брадавици.

Иако жабите обично се осамени животни, во сезоната на размножување, голем број на жаби се собираат на одредени езерца за размножување, каде што мажјаците се натпреваруваат за парење со женките. Јајцата се излагаат во желатинозни низи во водата и подоцна се изведуваат во полноглавци. По неколкумесечен раст и развој, се појавуваат екстремитетите и се случува метаморфоза во ситни жаби. Маладите излегуваат од водата и остануваат главно копнени до крајот на животот.

Големата крастава жаба се чини дека опаѓа во својот ранг, но е наведена како „најмалку загрижувачка“ во Црвената листа на загрозени видови на МСЗП. Загрозена е од загуба на живеалиштата, особено од дренажата на местата за размножување, а некои жаби умираат на патиштата додека ги извршуваат своите годишни миграции. Долго време се поврзувале во популарната култура и литература со маѓесништво.

Во НПГ, видот е распространет во дабовиот и буковиот шумски појас, на височина до 1.500 m.

## Таксономија
алт=Shoulder girdle|лево|мини|Скелет што ги покажува рамениците ; 1.suprascapula, , ,
Големата крастава жаба за прв пат го добила името *Рана буфо* од шведскиот биолог Карл Линеј во *[[10-то издание на Systema Naturae|10-то издание на „Система Натура“]]* во 1758 година. Во ова дело, тој ги сместил сите жаби и краставите жаби во единствениот род *Рана*. Подоцна станало очигледно дека овој род треба да се подели, и во 1768 година, австрискиот натуралист Јосиф Флаус Николас Лауренти ја ставил големата крастава жаба во родот *Буфо*, нарекувајќи го *Буфо буфо*. Краставите жаби од овој род се вклучени во семејството Bufonidae, вистинските крастави жаби.

Различни подвидови на *B. bufo* биле препознаени со текот на годините. Кавкаската жаба се наоѓа во планинските региони на Кавказ и едно време беше класифицирана како *B. b. verrucosissima*. Има поголем геном и се разликува од *Б. Буфо* морфолошки  и сега е прифатен како *Bufo verrucosissimus*. ’Рбетниот крастава жаба била класифициран како *B. b. spinosus*. Го има во Франција, Пиринејскиот полуостров и Магреб и расте во поголема големина и има кожа со боцки од нејзините северни колеги со кои се меша. Сега е прифатено како *Bufo spinosus*. Краставата жаба Гредос, *Б. Б. gredosicola*, е ограничена на Сиера де Гредос, планински венец во централна Шпанија. Сега се смета дека е синоним на Bufo spinosus.

B. bufo е дел од комплексниот на видови, група на тесно поврзани видови кои не можат да бидат јасно обележани. За неколку модерни видови се верува дека формираат античка група сродни таксони од предглацијалното време. Тоа се боцкавата крастава жаба (*B. spinosus*), кавкаската жаба (*B. verrucosissimus*) и јапонската обична жаба (*B. japonicus*). Големата крастава жаба (*Буфо)&nbsp;bufo*) се мисли дека се појавила во поново време. Се верува дека опсегот на предците се протегал во Азија, но изолацијата помеѓу источните и западните видови се случила како резултат на развојот на пустините во Средна Азија за време на средниот миоцен. Точните таксономски врски помеѓу овие видови остануваат нејасни. Серолошката истрага за популациите на крастави жаба во Турција, спроведена во 2001 година, ги испита белковините на крвниот серум на Bufo verrucosisimus и Bufo spinosus. Откриено е дека разликите меѓу двете не се значителни и дека затоа првото треба да биде синонимирано со второто.

Студија објавена во 2012 година ги испитувала филогенетските односи помеѓу евроазиските и северноафриканските видови во Bufo Bufo и сугерира на долга еволутивна историја за групата. Пред девет до тринаесет милиони години, *Bufo eixhwaldi*, неодамна опишан вид од јужен Азербејџан и Иран, koj се разделил од главната лоза. Понатамошни поделби се случила со Bufo*&nbsp; spinosus се* раздели пред околу пет милиони години кога биле подигнати  Пиринеите, настан што ги изолираше популациите на Пиринејскиот полуостров од оние во остатокот од Европа. Преостанатата европска лоза се поделила на Bufo*&nbsp;*bufo и Bufo*&nbsp;verrucisissumus пред* помалку од три милиони години за време на плеистоценот. Многу повремено, обичната крастава жаба се хибридизира со крастава жаба (*Bufo calamita*) или европска зелена жаба (*Bufo viridis*).

## Опис
Големата крастава жаба може да достигне околу 15&nbsp;cm во должина. Женките се нормално поситни од мажите и јужните примероци имаат тенденција да бидат поголеми од северните. Главата е широка со широка уста под терминалната муцка која има две мали ноздри. Немаат заби. Имаат испакнати очи, ириса во жолта или бакарна боја и зеници во хоризонтална форма на процеп. Веднаш зад очите се наоѓаат два испакнати региони, паратоидните жлезди, кои се поставени косо. Тие содржат штетна супстанција, буфотоксин, која се користи за да ги одврати потенцијалните грабливци. Главата се приклучува на телото без забележителен врат и нема надворешна гласовна вреќичка. Телото е широко  и позиционирано близу до земјата. Предните екстремитети се кратки со прстите на предните нозе свртени навнатре. Во времето на размножување, мажот развива брачни влошки на првите три прста. Тој ги користи за да ја дофати женката при парење. Задните нозе се кратки во однос на нозете на другите жаби, а задните нозе имаат долги, неповрзани прсти. Немаат опашка. Кожата е сува и покриена со мали грутки како брадавици. Бојата е нијанса на кафеава, маслиново-кафеава или сиво-кафеава, понекогаш делумно размачкана или затегната со потемна нијанса. Заедничката крастава жаба има тенденција да биде сексуално диморфна, а женките се порумени, а мажите посиви. Долната страна е валкана бела попрскана со сиви и црни дамки.

Други видови со кои може да се помеша заедничката крастава жаба вклучуваат  (Bufo calamita) и зелена европска жаба (Bufo viridis). Првиот е обично помал и има жолт појас што поминува по грбот, додека вториот има карактеристично шарена. Паратоидните жлезди на обете се паралелни отколку коси како кај големата крастава жаба. Обичната жаба (*Rana temporaria*) е исто така слична по изглед, но има помалку заоблена муцка, влажна мазна кожа и обично се движи со скок.

Големата красатава жаби може да живее многу години и преживеале педесет години во заробеништво. Во дивината, се смета дека обичните жаби живеат околу десет до дванаесет години. Нивната возраст може да се одреди со броење на бројот на годишни прстени за раст во коските на нивните фаланги.

## Распространетост и живеалиште
По обичната жаба (*Rana temporaria*), јадливата жаба (*Pelophylax esculentus*) и мазниот тритон (*Lissotriton vulgaris*), големата крастава жаба е четври најчеста водоземци во Европа. Го има низ целиот континент со исклучок на Исланд, студените северни делови на Скандинавија, Ирска и голем број средоземни острови. Тука спаѓаат Малта, Крит, Корзика, Сардинија и Балеарските Острови. Неговиот источен опсег се протега до Иркутск во Сибир, а јужниот опсег вклучува делови од северозападна Африка во северните планински масиви на Мароко, Алжир и Тунис. Тесна поврзана варијанта живее во источна Азија, вклучително и Јапонија. Заедничката крастава жаба се наоѓа на надморска височина до 2 500 m во јужниот дел од неговиот опсег. Во голема мера се наоѓа во пошумени области со иглолисни, листопадни и мешани шуми, особено на влажни локации. Исто така, населува отворено село, полиња, полицајци, паркови и градини, и често се случува во суви области, далеку од стоечка вода.

Дистрибутивниот ареал на подвидот“spinosus” е ограничен на Средоземниот регион (Gasc et al., 1997). По однос на хабитатните типови и вертикалната дистрибуција, оваа крастава жаба е еден од најкарактеристичните убиквисти од европските водоземци. Најчесто видот се среќава во рамките на шумскиот појас.

## Однесување и животен циклус
алт=A common toad adopts a defensive stance|лево|мини| Голема крастава жаба зазема одбранбен став
[лево|мини| [Белоушка јаде возрасна  крастава жаба, Чешка]]
Големата крастава жаба обично се движи одејќи прилично бавно или во кратки скокови со вклучување на сите четири нозе. Денот го поминува скриен во дувло,издлабен под зеленило или под корен или камен, каде што поради неговата надворешност останува незабележителен. Излегува ноќе и може да помине одредено растојание во темница додека лови. Најактивно е во влажно време. До утрото се враќа во својот дом и може да го окупира истото место неколку месеци. Таа е незаситна и јаде дрворези, полжави, тврдокрилци, гасеници, муви, дождовни црви, па дури и мали глувци. Мал плен, кој брзо се движи, може да биде фатен со еден удар на јазикот, додека поголемите пленови се грабнуваат со вилиците. Немаат заби, па ја голта храната цела во низа голтки. Не може да го препознаае својот плен, па  конзумира каков било мал, темно обоен, подвижен предмет што ќе го сретне ноќе. Истражувачка студија покажала дека се приближила на 1&nbsp;cm големо парче црна хартија како да е плен, но не и на поголемо парче што се движи. Се чини дека краставите жаби користат визуелни знаци за хранење и можат да го видат својот плен при слаб интензитет на светлина, каде што луѓето не можат да препознаат ништо. Периодично, обичната жаба ја исфрла кожата. Ова се прави на парчиња и потоа се консумира.

Кога е нападнат, големата крастава жаба зазема карактеристичен став, го надува своето тело,стои со подигнати задни делови и спуштена глава. Нејзиното главно средство за одбрана лежи во нечистата секреција, произведена од нејзините паратоидни жлезди и други жлезди на нејзината кожа. Ова содржи токсин наречен буфагин кој е доволен за да спречи многу грабливци, иако нема ефект вр белоушките. Други грабливци на возрасни жаби вклучуваат ежови, стаорци и нерц, па дури и домашни мачки. Птиците кои се хранат со жаби вклучуваат чапји, врани и грабливки. Забележано е дека враните можат да ја дупнат кожата со клунот, а и да стигнат до црниот дроб на животното, со што ќе го избегнат токсинот. Полноглавците исто така испуштаат штетни материи што ги спречуваат рибите да ги јадат, но не и северниот гребенест тритон. Водни безрбетници кои се хранат со полноглавци од жаба вклучуваат ларви на вилински коњчиња, нуркачки бубачки и corixidae. Овие обично ја избегнуваат штетната секреција со дупчење на кожата на полноглавчето и цицање на нејзините сокови.
[alt=Infected with larvae of ''Lucilia bufonivora''|мини| Инфициран со ларви од ''[Lucilia bufonivora|Лучилија буфонивора*, Полска]]
Паразитната мува, *Lucilia bufonivora*, напаѓа возрасни крастави жаби. Ги положува своите јајца на кожата на крастава жаба и кога овие се изведуваат, ларвите лазат во ноздрите на краставата жаба и го јадат нејзиното месо внатрешно со смртоносни последици.  *Sphaerium corneum* е невообичаена по тоа што може да се искачи по водните растенија и да се движи наоколу на мускулното стапало. Понекогаш се држи до прстот на краставата жаба и се верува дека ова е едно од начините со кои се пренесува на нови локации.

Во 2007 година, истражувачите користеле [[Подводно возило со далечинско управување|подводно возило]] од далечина за да го испитаат [[Лох Нес]], Шкотска, забележале голема крастава жаба како се движи по дното на езерото на длабочина од 99m, Тие биле изненадени кога откриле дека животно што дише воздух може да преживее на такво место.

Годишниот животен циклус на обичната жаба е поделен на три периоди: [[Хибернација|зимски сон]], време на парење и период на хранење.

=== Размножување ===
[[Податотека:Amplexus_Bufo_bufo_2010-03-29.jpg|алт=Amplexus|лево|мини| Амплекс]]
Големата крастава жаба излегува од [[хибернација]] во пролет и има масовна миграција кон местата за размножување. Жабите се среќаваат на опрелени езерца што ги фаворизираат додека избегнуваат други водни површини кои им изгледаат не соодветни. Возрасните ја користат истата локација од година во година и откриено е дека над 80% од мажите обележани како малолетници се враќаат во езерцето во кое се [[Мрест (биологија)|мрестеле]]. Тие го наоѓаат патот до тука со употреба на неколку ориентирани сигнали, вклучително мирисни  и магнетни сигнали  но исто така и визуелни сигнали им помагаат да стигнат до нвната локација. Краставите жаби експериментално биле поставени  на друго место и биле опремени со уреди за следење за да се разгледува нивното однесување, па се отркило дека жабите можат да го лоцираат своето избрано езерце за размножување дури и по надминаати три километри.

Миграциите кон локвите за парење секогаш почнуваат на есен, но финалните патувања се прават на пролет (од март до мај), кога голем број единки од овие жаби може да се видат како се движат преку ноќ. Тукушто метаморфозираните млади жабчиња се многу мали (од 7–12&nbsp;mm) и во првите месеци се исклучиво активни преку ден. 
[[Податотека:Common_toad_Bufo_bufo_multiple_amplexus_mating_ball.jpg|мини|Топката за парење (повеќекратен амплекс).]]
Мажјаците пристигнуваат први и остануваат на локацијата неколку недели, додека женките остануваат доволно долго само за да се парат и мрестат. Наместо да се борат за право да се парат со женка, машките жаби можат да ги решат споровите со засилен глас. Крекањето дава сигурен знак за големината на телото и  моќта на мажјакот. Како и да е, борбите се случуваат во некои случаи. Во студија спроведена во едно езерце каде што мажите биле побројни од женките со четири или пет на една, откриено е дека 38% од мажите го освоиле правото на парење со пораз на соперниците во борба или со остранување на другите мажјаци веќе поставени на женките. Машките жаби генерално се побројни од женските жаби кај езерцата за размножување. Шведска студија покажала дека смртноста кај жените е поголема од машката и дека 41% од жените не дошле во езерцето за размножување во пролетта и пропуштиле една година пред повторно да се репродуцираат.
[[Податотека:Bufo.bufo.eggs.jpg|алт=Egg strings of common toad|мини| Јајца, Белгија]]
Мажјаците се качуваат на грбот на жените, фаќајќи ги со предните екстремитети под пазувите во зафат што е познат како амплекс. Мажјаците се ентузијастични, кога се обидуваат да фатат риби или неживи предмети и често ги поставуваат грбот на другите мажи. Понекогаш неколку жаби се поставуваат една врз друга, секој маж се обидува да ја фати женката во основата. Тоа е стресен период, а смртноста е голема кај краставите жаби. Успешен маж останува во амплекс неколку дена и, како што женката поставува долга, двојна низа мали црни [[Јајце|јајца]], тој ги оплодува со својата сперма. Додека парот се шета во плитките рабови на езерцето, жилатинските јајца, кои можат да содржат 3000 до 6000 јајца и да бидат 3 до 4.5 м во должина,  се заплеткани во стебленца на растенија.

Јајцата апсорбираат вода и набабруваат, а малите полноглавци се изведуваат по две до три недели. Отпрвин тие се држат до остатоците од јајцата и се хранат со желе. Подоцна се закачуваат на долната страна од лисјата на вода како пред да почнат да пливаат. Полноглавците на почетокот изгледаат слични на оние од обичната жаба (*Rana temporaria*), но тие се со потемна боја, одозгора се црномурести и подолу темносиви. Тие можат да се разликуваат од полноглавците на другите видови со тоа што устата е со иста ширина како и просторот помеѓу очите, и ова е двојно поголемо од растојанието помеѓу ноздрите. За време на неколку недели, нивните нозе се развиваат, а опашката постепено исчезнува. До дванаесет недели возраст тие се минијатурни жаби со големина од околу 1.5&nbsp;cm долги и подготвен да го напушти езерцето.

=== Развој и раст ===
[[Податотека:BufoBufoTadpoles.jpg|алт=Tadpoles of common toad|лево|мини| Полноглавци, некои со задни нозе, Германија]]
Големата крастава жаба достигнува зрелост на возраст од три до седум години, но постои голема варијабилност помеѓу популациите. Малолетниците честопати се паразитираат од нематодата на белите дробови *Rhabdias bufonis*. Ова ја забавува стапките на раст и ја намалува издржливоста. Поголемите малолетници при метаморфоза секогаш ги надминуваат помалите кои биле одгледувани во езера со поголема популација. Дури и кога имаат повеќе црви, големите малолетници растат побрзо од помалите индивидуи со лесни црви. По неколку месеци тешка инфекција со црви, некои малолетници во една студија биле само половина потешки од научно контролираните. Нивната анорексија предизвикана од паразити предизвикала намалување на внесот на храна, а некои починале. Друга студија истражувала дали употребата на азотни ѓубрива влијае на развојот на обичните полноглавци од. Младите жаби се чувале во разредени раствори на [[амониум нитрат]] со различна јачина. Откриено е дека во одредени концентрации, кои се далеку над сите вообичаени во полето, растот е зголемен и метаморфозата се забрзува, но кај други, нема значителна разлика помеѓу експерименталните полноглавци и контролираните. Како и да е, кај експерименталните животни биле пронајдени одредени необични начини на пливање и неколку деформитети.Направена е споредба помеѓу стапката на раст на ново [[Метаморфоза|метаморфозирани]] малолетници од различна должина и ширина, а примероците се изучуваат од Норвешка, Германија, Швајцарија, Холандија и Франција. Отпрвин стапките на раст кај мажите и жените била идентична. Кога созреале, стапката на раст се забавила на околу 21% од почетната стапка и тие достигнаа 95% од нивната очекувана големина за возрасни. Некои жени кои биле на биенален циклус на размножување, продолжиле да растат подолго време. Прилагодувајќи се за разликите во температурата и должината на сезоната на растење, жабите пораснале и созреале со приближно иста стапка од четирите постудени локалитети. Овие малолетници достигнале зрелост по 1,09 години за мажи и 1,55 години за жени. Сепак, младите жаби од Франција пораснале побрзо и подолго до многу поголема големина, потребни во просек 1,77 години за мажи и 2,49 години за жени пред да достигнат зрелост.

=== Зимски сон ===
Големата крастава жаби [[Хибернација|хибернира]] во разни дупки во земјата, понекогаш во подруми, честопати во друштво со други водоземци. Ретко тие ја поминуваат зимата во течни води со [[Заедничка жаба|обичните жаби]] и [[Fаба за јадење|зелените жаби]].

== Конзервација ==
[[Црвен список на МСЗП|Црвената листа на загрозени видови на МСЗП]] смета дека заедничката крастава жаба е „[[незагрозен вид]]“. Тоа е затоа што има широка дистрибуција и е, во најголем дел од својот опсег, обичен вид. Особено не е загрозена од загуба на живеалиштата, бидејќи е прилагодлива и се наоѓа во листопадни и иглолисни шуми, ливади, паркови и градини. Претпочита влажни подрачја со густо зеленило. Главните закани со кои се соочуваат вклучуваат губење на живеалиштата локално, дренажа на мочуриштата каде се размножува, земјоделски активности, загадување и смртност на патиштата. [[Хитридиомикоза]]та, заразна болест на водоземци, е забележана кај обичните жаби во [[Шпанија]] и [[Обединето Кралство|Велика Британија]] и може да влијае на некои популации.

Постојат делови од неговиот опсег каде што се чини дека обичната крастава жаба опаѓа. Во Шпанија, зголемената сувост и загубата на живеалиштата доведоа до намалување на бројот и се смета за „[[речиси загрозен вид]]“. Население во [[Сиера де Гредос|планинскиот масив Сиера де Гредос]] се соочува со грабливец на видрите и зголемена конкуренција од жабата *Pelophylax perezi*. И видрата и жабата очигледно ги прошируваат своите опсези на поголеми надморски височини. Големата крастава жаба не може легално да се продава или тргува во Обединетото Кралство  но има бавен пад на бројот на крастави жаби  и затоа е прогласен за приоритетен вид на Акционен план за биоразновидност. Во [[Русија]], се смета дека е „редок вид“ во [[Башкортостан|Република Башкортостан, Република]] [[Татарстан]], [[Јамало-ненецки автономен округ|автономниот округ Јамало-Ненец]] и [[Иркутска област]]  но во текот на 90-тите години, таа стана пообилна во [[Московска област|Московската област]].

Откриено е дека урбаните популации на обична жаба кои зафаќаат мали области и се изолирани од развојот, покажуваат пониско ниво на генетска разновидност и намалена подготвеност во споредба со блиските рурални популации. Истражувачите го демонстрирале ова со генетска анализа и со забележување на поголемиот број физички абнормалности меѓу урбаните, наспроти руралните полноглавци кога се одгледуваат во контролирана средина. Се сметало дека долгорочното намалување на бројот и фрагментацијата на живеалишта може го намали присуството на населението во такви урбани средини.

=== Смртност по патиштата ===
[[Податотека:Toad_tunnel.jpg|алт=Tunnel for toads|мини| Тунел под пат за жаби, Германија]]
Многу жаби се убиени од сообраќај додека мигрираат на нивните места за размножување. Во Европа тие имаат највисока стапка на смртност од патишта меѓу водоземците. Многу од смртните случаи се случуваат на делови од патот каде потоци течат под патот, а жабите го следат текот на водата за да стигнат до нивните локации. На некои места во [[Германија]], [[Белгија]], [[Велика Британија (остров)|Велика Британија]], [[Северна Италија]] и [[Полска]], изградени се специјални тунели, така што краставите жаби можат безбедно да преминуваат под патиштата. На други места, локалните групи за диви животни прават „патроли за крастави жаби“, носејќи ги водоземците преку патиштата со кофи. Жабите почнуваат да се движат ноќе и за да патуваат далеку, температурата треба да остане над . Во топла влажна ноќ тие можат да продолжат да се движат цела ноќ, но температурите опаднат, може да застанат порано. Било направена проценка за значењето на патиштата кај популациите на големите крастави жаба во Холандија. Бројот на жени убиени во пролетната миграција на тивок селски пат (десет возила на час) беше спореден со бројот на јајца поставени во блиските води. Пронајдена е стапка на смртност од 30%, а стапката на смртност кај мажјаците веројатно е од сличен редослед.

== Буфотоксин ==
Главната токсична супстанција која се наоѓа во паротидната жлезда и кожата на обичната жаба се нарекува буфотоксин. Првпат било изолирано од [[Хајнрих Ото Виланд|Хајнрих Виланд]] и неговите колеги во [[1922]] година и тие успеаја да ја идентификуваат нејзината структура околу 20 години подоцна. Во меѓувреме, другите работници успеале да го изолираат истото соединение и неговиот матичен [[стероид]] буфоталин од јапонската крастава жаба (*Bufo japonicus*). До [[1986]] година, истражувачите на Државниот универзитет во Аризона успеале да ги синтетизираат состојките на отровот на жаба, буфоталин, буфалитоксин и буфотоксин. Хемиската формула на буфотоксин е C <sub>40</sub> H <sub>60</sub> N <sub>4</sub> O <sub>10</sub>. Неговите физички ефекти личат на оние на [[Бутин (растение)|дигиталисот]]  што во мали дози ја зголемува силата со која се контрахира срцевиот мускул и што се користи во третманот на [[Срцева слабост|конгестивна срцева слабост]]. Кожата на една жаба содржи доволно токсин за да предизвика сериозни симптоми, па дури и смрт кај животните, вклучително и кај луѓето. Клиничките ефекти вклучуваат силна иритација и болка во очите, устата, носот и грлото, кардиоваскуларни и респираторни симптоми, [[парализа]] и напади, зголемена плунка, повраќање, хиперкалемија, цијаноза и [[Халуцинација|халуцинации]]. Не е познат анти-отров. Третманот се состои од поддршка на респираторни и кардиоваскуларни функции, спречување на апсорпција и [[електрокардиографија]] за следење на состојбата. [[Атропин]], фенитоин, холестирамин и [[лидокаин]] може да се покажат корисни во неговото управување.

== Културно значење ==
[[Податотека:Satan-traditional-arms.svg|алт=Devil's coat of arms|мини| Грб на ѓаволот]]
Долго време се сметаше дека крастава жаба е животно со лош знак или врска со духовен свет. Ова може да потекнува од фактот дека е дома и на копно и во вода. Може да предизвика отфрлање поради нејзината изматена кожа, слична на брадавица, нејзините бавни движења и начинот на кој се појавува од некоја темна дупка. Во Европа во [[Среден век|средниот век]], краставата жаба била поврзана со ѓаволот, за кого бил измислен грб украсен со три крастава жаба. Познато било дека краставата жаба може да ги отруе луѓето и, а се поврзува и со вештерства каде се сметало дека жабата волшебна моќ. Дури и обичните луѓе користеле исушени жаби, нивна жолчка, измет и крв. Во некои области, пронаоѓањето на крастава жаба во куќа се сметало за доказ дека е присутна вештерка. Во [[Баскиска земја|Баскија]], за семејствата се верувало дека се жаби, облечени во елегантни наметки. Овие биле кажано од деца кои биле обучени за вештерки. Помеѓу 1610 и 1612 година, [[Шпанска инквизиција|шпанскиот инквизитор]] Алонсо де Салазар Фриас истражил вештерство во регионот и извршил претрес во куќите на осомничени вештерки за облечени жаби. Тој не нашол ниту еден. Овие вештерки биле познати по употребата на жаби како состојки во нивните облоги и пијалаци.

Англиска [[Фолклор|народна приказна]] раскажува како една стара жена, претпоставена вештерка, го проколнала својот сопственик и целиот свој имот кога тој побарал неплатена кирија за нејзината куќа. Наскоро потоа, голема жаба паднала врз неговата сопруга и предизвика нејзин колапс. Краставата жаба била фрлена во оган, но избегала со сериозни изгореници. Во меѓувреме, куќата на старата вештерка се запалила и таа била тешко изгорена. До следниот ден, и краставата жаба и вештерката починале, и било откриено дека изгорениците на жената точно ги отсликуваат оние на краставата жаба.
[[Податотека:Witches'Familiars1579.jpg|алт=Witch feeding toads|лево|мини| 1579 [[Дрвопис|дрворез]] покажува вештерка која храни жаби]]
[[Плунка]]та на крастава жаба се сметала за отровна и била позната како „отечен отров“ и се верувало дека може да плукне или повраќа отровен оган. Жабите бил поврзан со ѓаволи и демони и во *изгубениот рај*, [[Џон Милтон]] ја прикажал [[сатана]]та како жаба кога истури отров во увото на  Ева. Првата вештерка во [[Вилијам Шекспир|Шекспировиот]] Макбет дала упатства за употреба на крастава жаба во смислување на магии:

Исто така, се верувало дека има скапоцен камен во главата на жаба, кој кога се носи како ѓердан или прстен, го предупредува носителот на обидите да ги отруе  Шекспир го спомнал ова во „*Како ви е арно, така“* :
[[Податотека:Wind_in_the_Willows_pg_292.png|алт=Mr. Toad|мини| Г-дин жаба, илустрација од Пол Брансом, 1913 година]]
Г-дин жаба Еск. е еден од главните ликови во романот за деца *„Ветерот во врбите“*, од Кенет Грахам. Ова е драматизирано од неколку автори, вклучувајќи го и А. А. Милн, кој ја нарекол неговата драма „Жаба на Жабиниот рид*“*. Г-дин Жаба е вообразена, антропоморфен жаба и во книгата тој состави ситница во својата пофалба што започнува вака:

[[Џорџ Орвел]] во својот есеј *Некои мисли за заедничката крастава жаба го'' опишал појавувањето на обичната жаба од хибернација како еден од најтрогажните знаци на пролетта.

## Наводи

## Надворешни врски

* Information at Amphibians of Europe
* Information at BBC Nature on the Common Toad.
* Information at Astolinto form

Категорија:Животински таксони опишани од Карл Линеј
Категорија:Статии со извори на полски (pl)
Категорија:CS1: долга вредност за volume
Категорија:Незагрозени видови според МСЗП
Категорија:Фауна на Галичица
Категорија:Фауна на Европа