Стенли Куниц

200px|мини|Стенли Куниц
**Стенли Џеспон Куниц** (29 јули 1905 г. — 14 мај 2006) — американски поет. Тој двапати бил назначен за поет-лауреат консултант во поезија во Библиотеката на Конгресот, прво во 1974 година, а потоа повторно во 2000 година.

## Биографија
Куниц е роден во Вустер, Масачусетс, најмладoто од трите деца, во семејството на Јета Хелен (Џеспон) и Соломон З. Куниц, и двајцата со еврејско руско литванско потекло.

Неговиот татко, шивач со руско еврејско наследство, извршил самоубиство во јавен парк шест недели пред да се роди Стенли. Откако банкротирал, отишол во паркот Елм во Вустер, и испил карболна киселина. Карболната киселина е исклучително опасна; сепак, ја одложува смрта. Неговата мајка ја отстранила секоја трага од таткото на Куниц од домаќинството. Смртта на неговиот татко би имала  силно влијание врз неговиот живот.

Куниц и неговите две постари сестри, Сара и Софија, биле одгледани од неговата мајка, која сама се пробила од Јашвен, Ковно, Литванија во 1890 година, и отворила продавница за сува стока . Јета повторно се омажила за Марк Дајн во 1912 година.Јета и Марк поднесоа барање за стечај во 1912 година, а потоа беа обвинети од Окружниот суд на САД за прикривање имот.Тие се изјаснија за виновни и им предадоа 10.500 американски долари на поверениците. Марк Дајн починал кога Куниц имал четиринаесет години,  додека ги закачувал завесите, доживеал срцев удар.

На петнаесет години Куниц се иселил од куќата и станал помошник на месар. Подоцна се вработил како младенче новинар на Телеграмата Вустер, каде што ќе продолжи да работи за време на неговите летни одмори од колеџот.

Куниц дипломирал *со пофалба* во 1926 година на колеџот Харвард со диплома по англиски јазик и мала филозофија, и потоа магистрирал англиски јазик на Харвард следната година. Сакал да ги продолжи студиите за докторат, но од универзитетот му било кажано дека англосаксонските студенти не би сакале да ги учи Евреин.

После Харвард, тој работеше како новинар за *Телеграмата Вустер* и како уредник за компанијата Х.В. Вилсон во Њујорк Сити. Потоа го основал и уредувал *Билтенот за библиотеката Вилсон* и ги започнал *Биографските студии на авторот*. Куниц се оженил со Хелен Пирс во 1930 година; тие се разведоа во 1937 година. Во 1935 година се преселил во Њу Хоуп, Пенсилванија и се спријателил со Теодор Ротке. Се оженил со Елинор Еванс во 1939 година; тие ја добија ќерката Гретчен во 1950 година. Куниц се развел од Елеонор во 1958 година.

Во компанијата Вилсон, Куниц служеше како ко-уредник за *авторите на дваесеттиот век*, меѓу другите референтни дела. Во 1931 година, како Дили Танте, тој ги уредуваше *Живите автори, книга со биографии*. Неговите поеми почнале да се појавуваат во *Поезија*, *Комонвел*, *Новата Република*, *Нацијата* и *Бирачот*.

За време на Втората светска војна, тој беше регрутиран во армијата во 1943 година како приговарач на совеста, и откако помина основна обука три пати, служеше како неборец во Гравели Поинт, Вашингтон во командата за воздушен транспорт задолжена за информации и образование. Тој одбил офицер и бил отпуштен со чин штаб наредник.

После војната, тој започнал перипетична наставничка кариера на колеџот Бенингтон (1946–1949), преземајќи ја функцијата од Ротке. Потоа предавал на Државниот универзитет во Њујорк во Потсдам (тогаш Државниот учителски колеџ на Њујорк во Потсдам) како редовен професор (1949-1950; летни сесии низ 1954 година), Новото училиште за социјални истражувања (предавач; 1950-1957 г. ), Универзитетот во Вашингтон (професор во посета; 1955-1956), колеџот Квинс (професор во посета; 1956-1957), Универзитетот Брандеис (поет во резиденција; 1958-1959) и Универзитетот Колумбија (предавач на Факултетот за општи студии 1963-1966) пред да помине 18 години како дополнителен професор по пишување на Училиштето за уметности во Колумбија (1967-1985). Во текот на овој период, тој, исто така, одржа состаноци за посета на Универзитетот Јеил (1970), Универзитетот Рутгерс-Камден (1974), Универзитетот Принстон (1978) и колеџот Васар (1981).

По разводот со Елеонор, тој се оженил со сликарката и поетесата Елиза Ашер во 1958 година. Неговиот брак со Ашер доведе до пријателства со уметници како Филип Гастон и Марк Ротко.

Поезијата на Куниц доби широки пофалби за нејзината длабочина и квалитет. Тој беше поет-лауреат од државата Њујорк од 1987 до 1989 година. Тој продолжи да пишува и објавува до својата стогодишнина, дури во 2005 година. Многумина сметаат дека симболиката на неговата поезија е под значително влијание на делото на Карл Јунг. Куниц влијаел врз многу поети од 20 век, вклучувајќи ги Џејмс Рајт, Марк Доти, Луиз Глик, Џоан Хатон Лендис и Каролин Кизер.

Во поголемиот дел од својот живот, Куниц го поминувал своето време во Њујорк Сити и Провинстаун, Масачусетс. Тој уживал во градинарството и ги одржувал една од најимпресивните приморски градини во Провинстаун. Исто така,таму го основал и Работниот центар за ликовни уметности, каде што бил главен столб на книжевната заедница, како и во Поетската куќа во Менхетен.

Тој беше награден со наградата Мировната опатија Храброст на совеста во Шерборн, Масачусетс во октомври 1998 година за неговиот придонес во ослободувањето на човечкиот дух преку неговата поезија.

Тој починал во 2006 година во својот дом во Менхетен. Тој претходно бил блиску до смртта и размислуваше за искуството во неговата последна книга, збирка есеи, *Дивата плетенка: Поет размислува за еден век во градината*.

## Поезија
Првата збирка поеми на Куниц, *Интелектуални нешта,* била објавена во 1930 година. Неговиот втор том песни, *Пасош за војната*, бил објавен четиринаесет години подоцна; книгата во голема мера беше незабележана, иако ги имаше некои од најпознатите песни на Куниц, и набрзо излегла од печатење. Самодовербата на Куниц не беше во најдобра форма кога, во 1959 година, имаше проблем наоѓајки издавач за неговата трета книга, *Избрани поеми: 1928-1958.* И покрај ова непријатно искуство, книгата, на крајот беше објавена од Литл Браун, ја доби Пулицеровата награда за поезија .
 
Неговиот следен том песни  се појави дури во 1971 година, но Куниц останал зафатен во текот на 1960-тите уредувајќи референтни книги и преведувајќи руски поети. Кога дванаесет години подоцна се појави *Дрвото за тестирање*, стилот на Куниц беше радикално трансформиран од високо интелектуалните и филозофските размислувања на неговата претходна работа во подлабоко лични, но сепак дисциплинирани наративи; Згора на тоа, неговите линии се префрлија од јамбичниот пентаметар на послободна прозодија заснована на инстинкт и здив - обично резултираше со пократки нагласени линии од три или четири отчукувања.

Во текот на 70-тите и 80-тите години, тој стана еден од најскапоцените и најпрепознатливите гласови во американската поезија. Неговата збирка Поминување низ*: Подоцнежните песни* ја освои Националната награда за поезија во 1995 година. Куниц добил многу други почести, вклучувајќи  Национален медал за уметности, награда Болинген за животно дело во поезијата, медал Роберт Фрост и Медал на стогодишнината на Харвард. Служеше два мандата како консултант за поезија за Конгресната библиотека (претходната титула на поет лауреат), еден мандат како поет лауреат на САД и еден мандат како државен поет на Њујорк. Тој го основал Работниот центар за ликовни уметности во Провинстаун, Масачусетс и Куќата на поети во Њујорк. Куниц исто така дејствуваше како судија на натпреварот за серии на помлади поети на Јеил.

## Закон за правата
Куниц служел како уредник на *Билтенот на библиотеката Вилсон* од 1928 до 1943 година. Отворен критичар на цензурата, во својство на уредник, тој ја насочил својата критика кон библиотекарите кои не се спротивставиле активно. Тој објавил статија во 1938 година од Бернард Берелсон со наслов „Митот за непристрасноста на библиотеката“. Овој напис ги наведе Форест Сполдинг и Јавната библиотека Де Мојн да го изготват Библиотечниот закон за права, кој подоцна бил усвоен од Американската библиотечна асоцијација и продолжува да служи како камен-темелник на документот за интелектуалната слобода во библиотеките.

## Награди и почести

* 2006 Л.Л. Виншип/ПЕН награда за Нова Англија, *Дивата плетенка: Поет размислува за еден век во градината*

## Наводи

Категорија:Починати во 2006 година
Категорија:Родени во 1905 година
Категорија:Професори на универзитетот „Колумбија“
Категорија:Апсолвенти на Харвард
Категорија:Американски поети