open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Кастрација

мини|Кастрација на мачка
**Кастрација** или **скопење** — процесот на откинување на половите органи, при што доаѓа до одредени промени и нарушувања кај кастрираната единка (како рамен струк и сл.). Оваа постапка се користи и кај домашните животни (миленичиња). Во човештвото се познати примери на казни со кастрација (најчесто кај мажите). Кастрираните луѓе се нарекуваат евнуси. Кај луѓето на кои кастрацијата била извршена и на тестисите, добиваат неутрална сексуална ориентација поради непостоењето на жлезда која би го лачела машкиот полов хормон, тестостерон.

## Поврзано
* Машко обрежување


Категорија:Андрологија
Дијапедеза

**Дијапедеза** е способност на леукоцитите да ги напуштат капиларите кога во организмот има антигени.

Категорија:Имунитет
Клајпеда

**Клајпеда** (; ) — најголем приморски град и најголемо пристаниште во Литванија сместен на устието на реката Дане, која се влева во Балтичкото Море. Претставува трет најголем град во Литванија и е административно седиште на истоимениот округ.

Градот има сложена историја, делумно поради огромното регионално значење на пристаништето, кое не замрзнува во текот на зимата. Бил контролиран од Тевтонските витези, Војводството Прусија, Кралството Прусија, Германското Царство, земјите на Антантата веднаш по Првата светска војна, Литванија како последица на буната во 1923 и Третиот Рајх по германскиот ултиматум до Литванија во 1939. Градот бил припоен кон Литванија во текот на нејзиното основање како советска социјалистичка република и останал во Литванија и по нејзиното повторно основање како независна држава.

Бројот на население опаднало од 207.100 во 1992 на 157.350 во 2014. Во близина на градот се наоѓаат популарни приморски одморалиште, градот Нида на југ на Курскиот Провлак и Паланга на север.

## Спорт
* ФК Атлантас. Фудбалски клуб.

## Наводи

## Надворешни врски

* 
* Официјална страница 
* Туристичка страница
* Клајпедски универзитет


Категорија:Градови во Литванија
Категорија:Клајпедски округ
Категорија:Пристанишни градови на Балтичкото Море
Категорија:Општини во Литванија
Категорија:Источна Прусија
Категорија:Ханза
Паневежис

**Паневежис** (литвански: *Panevėžys*, руски: *Поневеж*) — град во централна Литванија. Градот има мошне поволна географска положба, на пола пат меѓу Вилнус и Рига, главниот град на Летонија.

## Спорт
* ФК Паневежис. Фудбалски клуб.

Категорија:Градови во Литванија

Категорија:Паневешки округ
Категорија:Општини во Литванија
Паланга

[thumb|450px|right|House Graf Feliksas [Tiškevičius]]

**Паланга** е мал пристаништен град во Литванија. Излегува на Балтичко Море.

## Спорт
* ФК Паланга. Фудбалски клуб.

## Link
Palanga 

Категорија:Градови во Литванија
Георги Казепов

**Георги Казепов** или **Ѓорѓи Казапов** — македонски револуционер, учесник во македонското револуционерно движење, член и мелнички воjвода на Македонската револуционерна организација .
 
## Животопис

Казепов e роден на 21 февруари 1880 година, во село Калиманци, Мелничко, под името Георги Ангелов Стојанов. Завршил педагошко училиште во Сер во 1900 г., кога и станал член на ТМОРО.

Од 1900 до 1903 година бил учител во Марикостиново, Белово и Черешница, а во 1903 година во Мелник. За време на Илинденското востание се борел во четата на Јане Сандански и Илија Крчовалијата. По востанието бил уапсен, но успеал да избега и да се приклучи во четата на Сандански како нелегален член. Тогаш го сменил презимето до тоа на убиениот војвода Андреј Кезепов.

Во наредната 1905 година бил избран за секретар на околното раководство на ТМОРО во Мелник. Под негово раководство се дал голем отпор на грчките андартски чети во регионот.

Од тогаш бил војвода на самостојна чета, а на конгресот на Серскиот револуционерен округ (1907) бил вклучен е во Окружниот револуционерен комитет.

Во 1908 година се легализирал и учествувал во создавањето на Народната федеративна партија. Учествувал во одредот на Јане Сандански, кој зел учество во симнувањето на султанот Абдул Хамид. Следната година, кога Младотурците сакале да го затворат Сандански, тој со својата чета го опколил Мелник и го ослободил.

Учествувал во Балканските војни, а после тоа станал книжар во Мелник.

Во 1920 година бил избран за градоначалник на градот. Во 1921 се преселил во Софија, а од 1922 година пак се вратил во Марикостиново. Бил убиен на 23 септември 1923 од страна на ВМРО (Автономистичка).


Податотека:Cheta of Georgi Angelov Kazepov IMARO.jpg|Четата на Георги Казепов
Податотека:Sandanski, Dimo Hadzhi Dimov, Todor Panitsa with Young Turks.jpg|Снимка од времето на Хуриетот, летото1908 година Банско. Исправени: Мицо Врански, непознат турски чиновник, Таската Серски, д-р Авди бег и Димо Хаџидимов, седнати: Л. Козарев, Ахмед Нијази бег, Јане Сандански, Тодор Паница и Георги Казепов


## Наводи

## Литература
* Енциклопедия „Пирински край“. Том 1, Благоевград, 1995.
* Енциклопедия България, Том 3, София, Издателство на БАН, 1982.
* Макдермот, Мерсия. „За свобода и съвършенство - биография на Яне Сандански“, София, 1987, Наука и изкуство, стр. 176, 177

Категорија:Дејци на ВМОРО
Категорија:Македонски војводи
Категорија:Луѓе од Калиманци (Пиринско)
Категорија:Борци против грчката вооружена пропаганда во Македонија
Категорија:Учесници во Илинденското востание
Категорија:Македонски револуционери
Категорија:Починати во Пиперица
Добруџа

**Добруџа** (, , од ) — историско-географски регион во Романија и Бугарија. Од 7 век целиот регион бил под бугарска власт, а во 1420 година потпаѓа под османлиска власт. Со Берлинскиот конгрес од 1878 Северна Добруџа потпаднала под романска власт. Во 1916, Бугарија ја одвоjува Добруџа од Романија со генерал Пантелеј Киселов. По Првата светска војна, која Бугарија ја загубила, целата Добруџа е присоединета кон Романија. Со Договорот од Крајова од 7 септември 1940 јужниот дел ѝ бил вратен на Бугарија.

## Поврзано
* Романија
* Бугарија


Категорија:Поделени региони
Категорија:Историја на Романија
Категорија:Историја на Бугарија
Манила

[мини|Поглед на Манила ([1665)]]
**Манила** е главниот град на Филипините. Се наоѓа во северниот дел од државата, на островот Лусон.


Категорија:Градови на Филипините
Манила
Категорија:Населени места основани во 1574 година
Категорија:Метро Манила
Сојузни држави на САД

thumb|right|500px|Сојузните држави на САД
**Сојузните држави на САД** се вкупно педесет на број и заедно со округот Колумбија и атолот Палмира ги сочинуваат Соединетите Американски Држави. Секоја држава има свој гувернер кој управува со државата. За нивните имиња, видете Список на гувернери на САД. Подолу се дадени најважните податоци за секоја сојузна држава.

## Поврзано
* Потекло на имињата на сојузните држави на САД
* Знамиња на сојузните држави на САД
* Грбови на сојузните држави на САД
* Административна поделба на САД
* Список на гувернери на САД


Категорија:Административна поделба на САД
Категорија:Првостепени административни единици на земјите
Категорија:Списоци на административни единици на земјите
Колорадо

**Колорадо** е сојузна држава од САД. Се наоѓа во средишниот дел од земјата. Таа е планинска земја. Главен и најголем град е Денвер. На второ место е Колорадо Спрингс.

## Белешки

Категорија:Сојузни држави на САД
Категорија:Поранешни колонии на Шпанија
Џенет Ли

**Џенет Ли** () (6 јули 1927 — 3 октомври 2004) — американска глумица.

## Животопис

Џенет Ли била единственото дете на брачен пар кој често се селел од град во град. Живеејќи во станови, Џенет била доста паметно дете кое прескокнала неколку одделенија и завршило средно училиште на 15 години. Осамено дете, кое поминувало многу време во кината. Таа била студентка, учела музичко образование и психологија на Универзитетот на Тихиот Океан, сè додека не била откриена кога ги посетила нејзините родители во Северна Калифорнија. Нејзиниот татко работел како рецепционер во одморалиште, каде што и нејзината мајка работела како помошничка. Пензионираната глумица од студиото MGM, Норма Ширер, видела слика од Џенет на рецепционерската маса и прашала дали може да ја позајми фотографијата. Ова доведува до пробно снимање за Џенет во улога во филмот *[[The Romance of Rosy Ridge]]* (1947). MGM бараат наивна и млада девојка, а Џенет совршено одговарала за улогата. Таа ќе игра наспроти Ерол Флин, Гари Купер, Орсон Велс и Џуди Гарланд. Се појавува во различни филмови, од комедии и вестерни до мјузикли и драми.

Но сепак, и покрај сиве овие филмови, таа ќе остане запаметена по првите 45-те минути во трилер/хорор филмот Психо (1960). Режиран од Алфред Хичкок, овој култен класик ја вклучува и познатата сцена со тушот. Иако нејзиниот лик умира доста брзо, таа е номинирана за Оскар, а добива Златен глобус. Нејзин нареден филм е Манџурискиот кандидат (1962), во којшто таа ќе настапи наспроти Френк Синатра. Во подоцнежните години ретко се повавува на големото платно, така во 70-тите се појавува во филмови наменети за телевизијата.

Ли се мажи за нејзиниот трет сопруг, Тони Кертис на 4 јуни 1951. Тие имаат две деца, Кели Кертис и Џејми Ли Кертис. Се разведуваат во 1962. Џенет се мажи со брокерот Роберт Брант подоцна таа година и остануваат во брак сѐ до нејзината смрт.

Умира спокојно во нејзниот дом на возраст од 77 години. Нејзиното семејство било со неа и во последните часови од нејзината смрт.
## Наводи

Категорија:Американски глумци
Категорија:Починати во 2004 година
Категорија:Родени во 1927 година
Категорија:Американски филмски глумци
Арканзас

**Арканзас** е сојузна држава од САД. Се наоѓа во југоисточниот дел од земјата. На север граничи со Мисури, на запад со Оклахома, на југ со Луизијана и на исток со Тенеси и Мисисипи. Главен град е Литл Рок. Релјефот е претежно низински, а најголеми планински возвишенија се Вошито и Бостон.

## Белешки

Категорија:Сојузни држави на САД
The Great Atlantic and Pacific Tea Company

**The Great Atlantic and Pacific Tea Company** (превод од англиски: **Големата компанија за чај Атлантик и Пацифик**), попозната како **A&P** (**А и П**), е синџир супермаркети во САД. Компанијата е основана во 1859 како **The Great American Tea Company ** (**Големата Американска компанија за чај**) од Џорџ Хантингтон Хартфорд и Џорџ Гилман. Била преименувана во „The Great Atlantic and Pacific Tea Company“ во 1870, и до 1876 имала 67 продавници, кои се зголемиле до 1000 во 1915. Во 20-тите и 30-тите, компанијата доминирала на американскиот малопродажен пазар. Во 30-тите A&P оперирала со приближно 16,000 продавници со комбиниран приход од 1 милијарда долари. Притисокот што го вршела кон добавувачите довела до донесување на повеќе закони против грабливи цени, од страна на Конгресот.

Денеска, компанијата не е меѓу најголемите малопродавачи во САД, но сѐ уште оперира со 630 продавници, 427 продавници преку единицата **A&P US** (**А и П САД**) во 9 држави во САД (Конектикат, Њујорк, Њу Џерси, Пенсилванија, Делавер, Мериленд, Луизијана, Мисисипи, Мичиген) и во Дистриктот Колумбија. Компанијата, која котира на Њујоршката берза, има годишен обем на продажба од околу 11 милијарди долари и вработува приближно 43,000 работници. Нејзиното седиште во САД е сместено во Монтвејл, Њу Џерси. A & P оперира со 10 други малопродажни брендови покрај *A&P*, кои вклучуваат конвенционални супермаркети, продавници за храна и лекови, и дисконти.

Моментално, извршен претседател е Кристијан В.Е. Хауб, член на фамилијата што ја поседува Групата Тенгелман од Германија. Групата Тенгелман го купи мнозинскиот пакет акции во A&P во 1979.

Компанијата порано оперирала со 237 продавници преку единицата A&P Canada (А и П Канада) во канадската провинција Онтарио. На 15 август, 2005 оваа компанија ги продала канадските продавници на Metro Inc., канадски синџир на малопродажни маркети со седиште во Монтреал.

Категорија:Супермаркети од САД
Понтски јазик

**Понтски грчки** — облик на грчкиот јазик оригинално зборуван во областа Понт на јужните брегови на Црното Море, и денес претежно во Грција и Русија. Луѓето кои го зборуваат овој јазик се Понтски Грци.

Јазичните одлики на понтскиот потекнуваат од јонскиот грчки преку коинскиот и византискиот грчки, и содржи многу влијанија од турскиот, а во помала мера и од персискиот и разни кавкаски јазици.

## Понтски азбуки

Понтскиот во Грција се пишува користејќи историски грчка правопис, со акценти и надредни знаци: σ̌ ζ̌ ξ̌ ψ̌ за /ʃ ʒ kʃ pʃ/, α̈ ο̈ за [æ ø] (фонолошки /ia io/). Понтскиот во Турција се пишува користејќи ја латиницата според турските правила, а понтскиот во Русија се пишува на каирилица. Во пораните советски времиња понтскиот се пишувал фонетски на грчката азбука, како што е прикажано подолу, користејќи диграфи наместо надредни знаци; [æ ø] се пишувале како ια, ιο.

Категорија:Грчки дијалекти и јазици
Категорија:Понт
Категорија:Јазици во Русија
Категорија:Јазици во Украина
Категорија:Јазици во Грција
Категорија:Јазици во Турција
Категорија:Јазици во Ерменија
Категорија:Јазици во Грузија
Категорија:Јазици во Азербејџан
Категорија:Јазици во Кипар
Категорија:Јазици во Казахстан
Македонија (појаснување)

thumb|right|250px|Географскиот регион Македонија

Терминот **Македонија** може да се однесува на:

* Македонија, држава во Југоисточна Европа.
* Регион Македонија, поголем географски и историски регион што ги зафаќа Вардарска Македонија, Егејска Македонија и Пиринска Македонија.
* Вардарска Македонија, дел од географскиот регион Македонија главно во денешна независна Македонија.
* Егејска Македонија, дел од географскиот регион Македонија во денешна Грција.
* Пиринска Македонија, дел од географскиот регион Македонија во денешна Бугарија.

;Историски
* Античка Македонија, позната како и Македон, кралството на Филип II и Александар III Македонски
* Македонија (римска провинција), провинција во Римската Република и раната Римска Империја
* Диецеза Македонија, доцноантичко-римска административна единица
* Тема Македонија, воено-административна област, тема, во Римската Империја за време на раниот Среден век
* Социјалистичка Република Македонија, македонската држава и федерална единица на СФР Југославија (1963-1991)
* Народна Република Македонија, македонската држава и федерална единица на ФНРЈ Југославија (1944-1963)

;Други места
* Град Македон, град во сојузната држава Њујорк, САД
* Македон, малечка заедница во рамките на градот Македон, САД
* Македонија (Ајова)
* Македонија (Алабама)
* Македонија (Илиноис)
* Македонија (Охајо)

;Друга употреба

* Нова Македонија, првиот македонски дневен весник што се издава од 1944 година
* Македонија, весник на македонската емиграција во Бугарија
* Македонија, грчки весник создаден во 1911 година
* Македонија (салата), овошна салата
Томе Арсовски

мини|десно|Томе Арсовски
**Томе Арсовски** (,  - , ) — македонски поет, раскажувач, романописец, драмски автор.

## Животопис
Завршил Филолошки факултет во Скопје, на насоката по славистика (руски јазик и литература). Работел над 30 години како драматург во Македонската радио-телевизија. Бил претседател на Друштвото на писателите на Македонија, каде членувал од 1959 година. Во еден мандат бил и претседател на Македонската писателска асоцијација.

## Творештво
Арсовски е најпознат како драмски писател — тој е автор на повеќе од 20 драми. Во неговите дела постои широка лепеза на теми и мотиви.

## Библиографија
* *Грст смеа* (поезија, 1958) 
* ''Александра'' (драма, 1958)
* *Празник на птиците* (драмска етида, 1959)
* *Непребол* (поема, 1961) 
* *[[Парадоксот на Диоген]]* (драма, 1961) 
* *Грст среќа* (телевизиска драма, 1962) 
* *Матурска вечер* (драма, 1964)
* *Стотиот чекор* (телевизиска драма, 1964) 
* *Обрачи* (драма, 1965)
* *Грдиот Нарцис* (телевизиска драма, 1964) 
* *Бумеранг* (комедија, 1969) 
* *Чекор до есента* (драма, 1969)
* *Коктел за четворица* (телевизиска драма, 1970)
* *Парадоксални раскази* (раскази, 1972) 
* *Залез над езерската земја* (телевизиска драмска серија, 1973)
* *Убавината чекори сама* (комедија, 1974)
* *Скок преку кожа* (драма, 1976) 
* *Исповед на таксистот* (монодрама, 1979) 
* *Излез во случај на опасност* (драми, 1989)
* *Благиот допир на љубовта* (драма, 1984)
* *Патување во Таџетакомо* (роман за деца, 1980) 
* *Зена, ќерка на ѕвездите* (роман за деца, 1988)
* *Арис или прва љубов* (роман за деца, 1989) 
* *Климент Охридски* (историски роман, 1989)
* *Кристална планета* (роман за деца, 1990)
* *Куќа на четири ветра* (роман, 1991) 
* *Смешни и превртени песни* (поезија за деца, 1991) 
* *Петтиот ветар* (раскази, 1992) 
* *Подводен град* (роман за деца и млади, 1993) 
* *Телефонот е во прекин* (роман за млади, 1993)
* *Диско - штурец* (поезија за деца, 1993)
* *Супер девојче* (роман за млади, 1994) 
* *Нешто убаво ми се случува* (роман, 1996) 
* *Пурпурно поле* (поема, 1996) 
* *Дедо Мраз и феферони* (комедија за деца, 1997)
* *Марко Крале и Феферона* (весела сценска игра за деца, 1997) 
* *Дарко Фокси спиди Гонсалес* (весела сценска игра за деца, 1998)
* *Жената со птичја глава* (раскази, 2000)

## Награди
* „11 Октомври“ 
* „13 Ноември“ (за животно дело)
* „Златно перо“
* „Кочо Рацин“ на Културно-просветната заедница на Македонија и на Авторско-правната агенција на Македонија
* „Климент Охридски“

## Наводи

Категорија:Луѓе од Косовска Митровица
Категорија:Македонски писатели
Категорија:Македонски поети
Категорија:Македонски романописци
Категорија:Македонски преведувачи
Категорија:Југословенски писатели
Категорија:Југословенски поети
Категорија:Југословенски романописци
Категорија:Југословенски преведувачи
Категорија:Претседатели на ДПМ
Категорија:Апсолвенти на универзитетот „Св. Кирил и Методиј“
Симон Дракул

**Симон Дракул** — македонски раскажувач, романописец, драмски автор, сценарист, историчар и преведувач.

## Животопис
мини|лево|220px|Биста на Симон Дракул во Лазарополе

Роден е во Лазарополе на 24 септември 1930 година. Поради италијанско-албанската окупација, тој се школувал со прекини при што учел во учел во Охрид и во Скопје. Завршил Филолошки факултет во Скопје. Доктор по филозофски науки. Работел во весниците „*[[Млад борец]]*“ и „''Нова Македонија''“, бил уредник во издавачката куќа „Кочо Рацин“ и директор на драмата во Македонскиот народен театар во Скопје. Исто така, бил член на редакцијата на списанието „*[[Современост]]*“, научен советник во Институтот за национална историја на Македонија и претседател на ДПМ, чиј член бил почнувајќи од 1953 година. Починал во Скопје на 11 јануари 1999 година.

## Творештво
Дракул најчесто обработувал теми и мотиви од селскиот живот, а неговите дела се одликуваат со прекрасни пејзажи кои речиси секогаш се спротивставени на мачниот живот на луѓето.

### Библиографија

* *Планините и далечините* (раскази, 1953)
* *Витли во поројот* (раскази, 1956)
* *И ѕвездите паѓаат сами* (роман, 1957)
* *[[Белата Долина]]* (роман, 1962)
* *Буни* (триптих: повест, роман, драма, 1980)
* *Распаќа* (раскази, 1985)
* *Архимандрит Анатолиј Зографски* (монографија, 1988)
* *Или смрт*, (тетралогија): Глужд, Јас Георги Николов Делчев, Полноќна чета, Кобно место (1989), 
* Жедна месечина (роман, 1997),
* Апостол војводата (монодрама, 1998)

## Награди

* „Кирил Пејчиновиќ“
* „Рациново признание“

## Наводи

## Надворешни врски

Категорија:Луѓе од Лазарополе
Категорија:Македонски романописци
Категорија:Југословенски писатели
Категорија:Апсолвенти на универзитетот „Св. Кирил и Методиј“
Ерик Ериксон

Ерик Ерксон|200px|thumb

**Ерик Хамбургер Ериксон** ( - )e развоен психолог и психоаналитичар попознат по теоријата за социјален развој на човекот (која уште се нарекува и егопсихолошка или епигенетичка) и создавање на фразата „криза на идентитет“. Неговото име се сврзува и со поимите идентитет и конфузија на улоги/идентитет. Автор е на психобиографски студии за познати личности: Максим Горки, Адолф Хитлер и др. Се мисли дека е најважен его-психолог исто така и најважен психоаналитичар после Фројд.

Потеклото на Ериксон е мистериозно. Роден е во близина на Франкфурт, Германија. Неговиот биoлошки татко е анонимен дански војник, а неговата мајка е Еврејка. Таткото на Ериксон ја напуштил неговата мајка пред да се роди Ериксон. Подоцна таа се мажи за Д-р Теодор Хомбергер, педијатарот на Ерик и се селат во јужна Германија.

Извесно време студирал сликарство. Образованието во Виенскиот психоаналитички институт под раководство на Ана Фројд ја завршил во 1933 година. Потоа со сопругата заминал за САД каде што работи како практичар. Соработувал со Харвардската психолошка клиника. Подоцна работел и во други клиники и центри за заштита на менталното здравје и во неколку универзитети (Јејл и Беркли). Наставната кариера ја завршил на Харвардскиот универзитет како професор курс за човековиот развој. Извршил две теренски истражувања за американските Индијанци.

Голема иновација на Ериксон е постулирањето на осум фази на развој за разлика од Фројд кој навел пет фази на развој. Ериксон за обработува гениталната фаза кај Фројд во адолесцентна плус додава три фази на возрасно (зрело) доба.

За негово најголемо дело се смета „Детството и општеството“ (првото издание e печатено во 1950, а второто е печатено во 1963).
## Наводи

Категорија:Германски психолози
Категорија:Луѓе од Франкфурт
Алексеј Леонтјев

**Алексеј Николаевич Леонтјев** ( - ) — еден од најпознатите европски психолози, познат како теоретичар и врвен мајстор на психолошкиот експеримент. Роден е во . Целиот негов живот е поврзан со Московскиот универзитет „Ломоносов“. Најпознат е како автор на психолошката концепција за дејноста.

Студиите по психологија ги започнува во 1921 година на Институтот по Филозофија на историско-филолошкиот Факултет. На Институтот по Филозофија, психологија предава Г. И. Челпанов и Леонтјев учи психологија со него. Во 1924 година дипломира Леонтјев и така настанува Факултетoт за општествени науки. Од 1924 до 1930 година соработува со Виготски. Исто така соработува и со Лурија. Во Моска и пошироко тие ја сочинуваат познатата „тројка“. Денес, Леонтјев, Виготски и Лурија се сметаат за гиганти во светската психологија. Во 1940 година докторира и потоа во 1941 година е избран за директор на московскиот Институт за Психологија. Благодарениe на неговата континуирана и напорна работа овој институт прераснува во самостоен факултет во 1966 година. Тој станал прв декан на факултетот и на таа позиција останал сè до неговата смрт). Во 1945 година станува член на Академијата на науките. Воедно раководел и со катедрата за општа психологија.

Леонтјев го изучувал развојот на психата, меморијата и вниманието. Понатаму ги пишува своите идеи за дејноста, психата и личноста. Неговата теорија за дејност се темели на голем број истражувања во Русија особено на полето на играта и учењето.

Автор е на повеќе од 230 трудови.

Умира во 1979 година од срцев удар. Во негов дух продолжува и неговиот син А.А. Леонтјев (познат психолингвист) како и внукот Д.А. Леонтјев кој денес е наставник на психолошкиот факултет на Московскиот универзитет.

Починал во .

Категорија:Руски научници
Категорија:Советски научници
Категорија:Руски психолози
Категорија:Носители на Орденот на Црвеното знаме на трудот
Категорија:Членови на Унгарската академија на науките
Категорија:Носители на Орденот на Ленин
Категорија:Носители на орденот „Знак на Честа“
Категорија:Добитници на Лениновата награда
Категорија:Когнитивни научници
Карл Роџерс

right|thumb|Карл Роџерс
**Карл Роџерс** е роден во Оак Парк Илиноис ( - ), како четврто од шест деца. Роден е во сложено семејство кое било приврзано за христијанството и тешката работа. Неговиот татко бил инженер, а неговата мајка домаќинка. Карл Роџерс e хуманистички ориентиран и најмногу е познат по „терапијата насочена кон клиентот“. За разлика од Фројд, тој ги гледа луѓето како потенцијално здрави, а не како болни.

Интересно е да се спомене дека знаел да чита многу пред неговите врсници и затоа неговото образование започнува од второ одделение. Кога имал 12 години неговото семејство се сели на фарма и тој почнал да се интересира за земјоделството. Овој интерес продолжува и на факултет. Се запишува на Универзитетот во Висконсин (1924).

По дипломирањето се жени со Хелен Елиот и се преселува во Њујорк каде што го посетува Униостичкиот теолошки семинар и се запознава со либерални филозофски гледања на религијата. Потоа преминува на Колумбискиот универзитет каде што под влијание на Џон Дјуи и Лет Холингворт бил воведен во клиничката психологија (преземено од „Теорије личности“ на Хол & Линдзи). Магистрира во 1928 година, а докторира три години подоцна во 1931 на Колумбискиот универзитет.

Првото практично искуство поврзано со клиничката психологија и психотерапијата го стеканал како соработник во Институтот на психолошка работа со деца (Child Guidance). Овој центар бил Фројдовски ориентиран. Во текот на тој период Роџерс е под влијание на Ото Ранк, психоаналитичар, кој во тоа време ракрстил со ортодоксното учење на Фројд. Изучувајќи ја теоријата и техниките на Ото Ранк, Роџерс го развива својот пристап.

Во 1940 година ја прифаќа понудата за професор на државниот универзитет во Охајо. Во 1942 година ја пишува неговата прва книга „Советување и психотерапија“. Во 1945 поканет е да отвори центар за советување на Чикашкиот Универзитет. Токму таму го разработува својот метод на психотерапија насочена кон клиентот, ја вообличува својата теорија на личност и врши истражување во врска со психотерапијата. Од 1957 година до 1963 година тој е професор по психологија и психијатрија на Универзитетот во Висконсин. Од 1964 работи во Центарот за проучување на личноста во Ла Јоли во Калифонија.

Има напишано 16 книги и повеќе од 200 статии.

Во текот на својот живот има добиено многу награди и признание, од Американската психолошка асоцијација како на пример: награда за научно достигнување и награда за психолошко достигнување. Тој пишува, држи говори и одржува психотерапија се го својата смрт во 1987.

## Наводи

Категорија:Психолози
Категорија:Членови на Американската академија на уметностите и науките
Мила татковино

мини|255x255пкс
***Мила татковино*** (бугарски: *Мила Родино*) е државна химна на Република Бугарија од 1964 г. Се заснова на музиката и текстот на песната *„Горда Стара Планина“*, напишана од Цветан Радославов (1863–1931) во 1885 година. 
Тој ја компонира песната по патот кон боjните полиња за време на Српско-бугарската воjна. Текстот е променет повеќепати, а за последен пат во 1990 година.

## Други версии на химна

**Оригинален текст на Цветан Радославв**

Горда стара планина,

покрај него северот е сино.

Позлати сонце Витош,

до Цариградска кора.

*Рефрен:*

Драга Татковина,

ти си рај на Земјата

твојата убавина, твојот шарм,

ах, немаат крај!

Ајде, браќа Бугари,

да се оди на Балканот.

Херојска битка се подготвува таму,

за слобода, правда.

*(Рефрен...)*

Кога песната беше усвоена како химна на Народна Република Бугарија во 1964 година, последниот стих беше отстранет и беа додадени уште 2 стихови, дел од водечката улога на Бугарската комунистичка партија (која пропадна по 1990 година):

Паднаа безброј борци,

за нашиот сакан народ.

Мајко, дај ни машка сила,

нивниот пат да се оди!

*(Рефрен ...)*

Заедно браќа Бугари,

Москва е во мир и се бори со нас!

Голема забава за вода,

нашиот победнички систем.

*(Рефрен ...)*

## Текст


Image:Kozya-stena-dinev.jpg|Горда Стара Планина…
Image:Radetzky steamship.JPG|… до нејзе Дунав синее…
Image:Karandila2.jpg|… сонце Тракија ја грее…
Image:Todorka peak red.jpg|… над Пирин пламти.


## Поврзано

* Шуми Марица 
* Знаме на Бугарија
* Грб на Бугарија

## Наводи


Категорија:Национални химни
Категорија:Национални симболи на Бугарија
Категорија:Композиции во а-мол
Орегон

**Орегон**, официјално **Држава Орегон** (англиски: *Oregon* или *State of Oregon*) е една од педесетте сојузни држави на САД. Државата се наоѓа во северозападни САД, на Тихиот Океан и граничи со Вашингтон на север, Калифорнија на југ, Невада на југоисток и Ајдахо на исток. Реките Снејк и Колумбија ги формираат северните и источните граници на државата. Пред доаѓањето на Европејците, територијата на државата била населена од различни староседелски племиња. Територијата Орегон била формирана во 1848 година и на 14 февруари 1859 Орегон станал 33 сојузна држава на САД. Главен град на оваа сојузна државата е градот Сејлем и трет најнаселен град во државата. Најголем град во државата е Портланд, кој воедно е и 30-ти најголем град во САД со население од 575.930 жители и со метрополитенска област од 2.175.133 жители, што е 23-та најголема метрополитенска област.

Долината Виламет во западен Орегон е најнаселена област во државата, кој воедно е и најплодна долина во Орегон. Населението на Орегон брои околу 3,5 милиони жители според пописот во 2000 година..

Во Орегон се наоѓа корпорацијата Интел, најголем работодавач во државата. Оваа компанија се наоѓа во Силициумската Шума во западен Портланд. Орегон има 199 јавни училишта, од кои најголемо е Јавно училиште Портланд. Покрај голем број на колеџи, во Орегон се наоѓаат и Државен Универзитет Орегон, Универзитет Орегон и најголемиот Државен Универзитет Портланд.

## Збратимени држави
* , Фуџиан - 1984
* , Тајван - 1985
* , Тојама - 1991
* , Џеоланам-до - 1996

## Наводи

## Дополнителна литература

* ''Excursion to the Oregon'' by John Kirk Townsend
* ''New map of Texas, Oregon and California with the regions adjoining, compiled from the more recent authorities'' by Samuel Augustus Mitchell
* ''Accompaniment to Mitchell's New map of Texas, Oregon, and California, with the regions adjoining'' by Samuel Augustus Mitchell

* O'Hara, E. (1911). Oregon. In the *Catholic Encyclopedia*. New York: Robert Appleton Company. Retrieved 25 јули 2009, from New Advent.

## Надворешни врски

* Орегон (официјално мрежно место)
* Oregon Blue Book - орегонска златна книга
* TravelOregon.com - официјнален портал за туризам
* Орегонско историско друштво
* Државна база на податоци 
* Ресурси на Орегон
* Факти за Орегон 
* Државни факти за Орегон 
* 

Орегон
Мејн

**Мејн** (англиски: *Maine*) е сојузна држава во Соединетите Американски Држави и е една од 50 држави во САД. Се наоѓа во североисточниот дел и излегува на Атлантскиот Океан. Главен град е Огаста, а најголем град е Портланд. Според површината е на 39 место во САД. Површината изнесува 86 542&nbsp;км2. Долга е 515&nbsp;км, а широка е 338&nbsp;км. Мејн има 1 274 923 жители. Густината на населението изнесува околу 16 жители/ km2. На 15 март 1820 година Мејн влезе во сојузот на САД.

## Белешки


Податотека:Hamlin Peak seen from Baxter Peak.jpg
Податотека:Cape-Neddick-Light.jpg
Податотека:Bald_Head_Cliff,_Bald_Head_ME.jpg


Категорија:Сојузни држави на САД
Категорија:Поранешни колонии на Британија
Категорија:Држави и територии настанати во 1820 година
Масачусетс

**Масачусетс** (англиски: *Massachusetts*) е сојузна држава од САД. Сместена е во североисточниот дел. Главен и најголем град е Бостон.

## Белешки


Image:USS Constitution salutes Bataan 2005.jpg
Image:USA 09562 Boston Luca Galuzzi 2007.jpg|Бостон
Image:Gay Head Light - USA MA.jpg


Категорија:Сојузни држави на САД
Категорија:Поранешни колонии на Британија
Аритметичка прогресија

**Аритметичка прогресија** или **низа** е таква низа на броеви каде разликата меѓу секој член и членот пред него е постојана.

Поединечните броеви од низата се викаат нејзини членови, а постојаната разлика (број) е разлика или диференција на аритметичката низа. На пример, низата 3, 9, 15, 21, 27, 33... е аритметичка прогресија со постојана разлика 6.

Ако како ознака за првиот член воведеме ознака *а<sub>1</sub>*, а за другите *а<sub>2</sub>*, *a<sub>3</sub>* итн., и за разликата ознака *d*, тогаш врз основа на дефиницијата за аритметичка прогресија следува дека:

а2 = a1 + d

а3 = a2 + d = a1 + 2d

a4 = a3 + d = a1 + 3d 
.
.
.

аn = an - 1 + d = a1 + (n - 1) d (општа формула за пресметување на n-тиот член од низата)

Средниот член на три последователни броеви од аритметичката прогресија (низа) е еднаков на аритметичката средина на соседните два члена.

Категорија:Математички редови
Категорија:Низи и редови
Македонско девојче

**„''Македонско девојче''“** — македонска народна песна на Виолета Томовска, компонирана и напишана од Јонче Христовски во 1964 година.

## Текст
*Македонско девојче*, како што првично е напишано, се состои од четири строфи.

## Наводи


## Надворешни врски

* Фолклористички студии

Категорија:Македонски песни
Категорија:Авторски песни
Категорија:Песни на македонски јазик
Категорија:Појавено во 1964 година во Македонија
Категорија:Појавено во 1964 година во Југославија
Учи ме мајко, карај ме

**Учи ме мајко, карај ме** — македонска народна песна. Песната е преработена од македонската етно група Леб и сол, на нивниот втор албум во живо насловен „Live in New York“.

## Текст
Учи ме мајко карај ме — целосниот текст на песната.

## Поврзано
* Македонска музика

## Надворешна врска
* Изведба  на Александар Сариевски

Категорија:Песни преработени од Леб и сол
Категорија:Македонски народни песни
Класна борба

мини|Демонстрација на работниците во Њујорк на 11 април 1914 година
**Класна борба** — борба помеѓу општествените класи кои го сочинуваат едно општество. Во основата на концептот лежи тезата дека општеството е поделено на класи (теза која не ја прифаќаат сите) и дека помеѓу класите може да постои класна соработка или класна борба. Застапниците на класната борба, (комунистите, анархистите и радикалните социјалисти) инсистираат на тврдењето дека класната соработка, во најмала рака долгорочно, е во корист само на експлоататорската класа и дека всушност експлоататорската класа, иако го прикрива тој факт, сепак води класна борба против експлоатираната класа. Поради тоа, застапниците на класната борба инсистираат на потребата и експлоатираната класа да води класна борба против своите експлоататори.

Класната борба може да се подели на:

* мирна или насилна и
* економска, политичка или идејна.

Мирната класна борба значи водење на класна борба со мирољубиви средства, но при тоа мора да се има предвид дека постои разлика помеѓу мирна класна борба и класна соработка. Од друга страна, типичен пример за насилна класна борба е револуцијата.

Економската класна борба се одвива на економското поле во врска со одредување на висината на наемнината, условите за работа и слично, политичката класна борба подразбира учество на изборите со цел влијаење или освојување на политичката власт во одредена држава, додека идејната класна борба се води на идеен план и подразбира борба за идејната определба на луѓето. Идејната класна борба од гледна точка на експлоатираната класа подразбира борба за изградба на класна свест.

Помеѓу застапниците на класната борба постојат длабоки несогласувања во врска со типот класна борба што треба да се води.

Категорија:Општество
Категорија:Социјализам
Курт Левин

200px|мини|Курт Левин
**Курт Левин** ( - ) се смета дека е најхаризматичен психолог на неговата генерација. Тој е роден во мало село во провинцијата Просен во Германија во 1890 како второ дете од четири деца. Неговото семејство се сели во Берлин во 1905 година. Таму Левин завршува средно образование.

## Животопис

По средното образование тој се запишува на Медицинскиот факултет. Подоцна го менува својот избор и во 1910 година го запoчнува своето формално образование по психологија во Берлин. Негов главен професор бил Карл Штумпф, експериментален психолог со голем углед. Левин докторира во 1914 година. За време на Првата светска војна, Левин е дел од германската пешадија за да постепено напредува во поручник. По завршувањето на војната Левин се враќа на Берлинскиот факултет и работи како асистент и истражувач. Во 1926 година Левин е унапреден во професор.

Во време кога Хитлер доаѓа на власт во Германија (1932 г.), Левин заминува во Америка како визитинг професор на Станфорд Универзитет. Таму го поминува остатокот од неговиот живот. Бил професор по детска психологија (1933-1935) на Корнел Универзитет пред да го поканат да биде професор на државниот универзитет во Ајова (1935-1944). По заминувањето од Ајова ја прифаќа директорската положба на Истражувачкиот центар за групна динамика на Инситутот за технологија во Масачусетс.
Во Америка ќе напише многу книги и брзо ќе се наметне како научен авторитет.

Умира во 1947 година од срцев удар на 56 години. Бил кремиран во неговото родно место.

Тој е најмногу познат по Теоријата на поле.
Неговата теорија на поле се применува на личноста и претпоставува дека однесувањето на луѓето е функција од личноста и околината. Изразено со симболи горекажаното изгледа вака: О=f(Л,С). Според Левин конкретна личност, во конкретни околности може математички да се претстави.

Денес оваа теорија е многу поприфатена за разлика од времето кога е создадена. Во тоа време повеќето психолози не верувале во бихејвиоризам односно биле психоаналитички ориентирани. На пример психоаналитичарите верувале дека нашето однесување е секогаш мотивирано од несвесни мотиви. Левин размислува поикаку: нашите реакции не се само резултат на несвесни импулси туку средината влијае на нашето однесување. Значи нашето однесување е резултат на средината и психолошките црти.

Оваа теорија има големо влијание на социјалната психологија. 
Левин докажал дека социјалните феномени може да се изучуваат во експериментални услови. Тој е првиот кој го тестирал човековото однесување во контролирани услови. Неговите истражувања покажуваат дека е подеднакво важно да се изучуваат и личноста и групата. Неговите истражувања помагаат подобро да се објасни водството и групната динамика.

## Поврзано
* Социјална психологија

Категорија:Германски психолози
Категорија:Германски евреи
Категорија:Германски Евреи
Карен Хорни

thumb|right|Карен Хорни
**Карен Хорнај** ( - ), психоаналитичар.

## Животопис
Хорни била ќерка на норвешки поморски капетан и на Германка. Иако нејзиниот татко ѝ купувал скапи подароци и ја носел на возбудливи патувања, таа чувствувала дека тој повеќе внимание посветувал на нејзиниот помал брат. Нејзиниот личен развој не бил лесен и таа се соочувала со депресија уште од деветтата година. Студиите по медицина ги завршила во Берлин, во 1913 година. Од 1914 до 1918 г. специјализирала невропсихијатрија, а потоа работела на Берлинскиот психоаналитички институт од 1918 до 1932 година. Карл Абрахам, кој работел со Хорни, посочува дека таа е многу надарена аналитичарка.

Во 1932 година, по покана на Франц Александер, Хорни закинала во САД, каде две години била заменик-директор на Чикашкиот психоаналитички институт. Потоа, заминала во Њујорк каде отворила приватна пракса. Така започал најплодниот творечки период за Карен Хорни. Од 1941 година, таа предавала на Психоаналитичкиот институт во Њујорк. Исто така, таа била една е од основачите на Здружението за напредок на психоанализата и на американскиот Инситут за психоанализа, каде била декан сè до нејзината смрт во 1952 година.

## Психоаналитичка дејност
Хорни смета дека нејзините идеи спаѓаат во рамки на фројдовската ориентација и не припаѓаат на потполно нов пристап кон личноста. За разлика од Фројд таа наведува дека социјалното влијание е поважно од биолошкото влијание. Таа подвлекува дека личноста се гради и развива преку интеракција со средината. Како и повеќето психоаналитичари смета дека искуството во детството е многу важно и дека најголемиот број на развојни проблеми се јавуваат во детството.

Најважен поим поврзан со теоријата на Хорни е базична анксиозност. Понатаму таа пишува за невротични потреби кои се појавуаат поради базичната анксиозност. Тие десет невротични потреби ги класифицира во три групи:

* ориентација кон луѓе (потреба за љубов)
* ориентација од луѓето (потреба за независност)
* ориентација против луѓето (потреба за моќ)

Карен Хорјни била издавач и уредник на списанието: „The American Journal of Psychoanalysis” и предавач на Новата школа за социјални истражувања во Њујорк.

## Библиографија
Поважни дела на Хорни се:
* „Невротичната личност на нашето време“
* „Нови методи во психоанализата“
* „Себе-анализа“
* „Нашите внатрешни конфликти“
* „Неврозата и човечкиот развој“

Категорија:Германски психолози
Категорија:Апсолвенти на Хумболтовиот универзитет
Западна Македонија (Грција)

**Западна Македонија** — област во северна Грција, која се протега во западниот дел на Егејска Македонија.

Според административна реформа од 1 јануари 2011 г. Грција е поделена на 13 области (со поранешен назив периферии), кои понатаму се поделени на окрузи, а пак тие на општини.

Според оваа реформа регионот Западна Македонија е поделен на 4 окрузи: Гребен, Лерин, Костур и Кожани, кои пак се поделени на вкупно 12 општини. Вклучува неколку поголеми градови, меѓу кои спаѓа и главниот град на областа — Кожани, како и градовите Костур, Лерин и Гребен.

## Општини

1 *Општината е наречена по истоимената [[Античка Македонија|древномакедонска]] област, согласно грчката политика на присвојување на [[Македон|древната историја]] на Македонија.*

## Демографија
Бидејќи нема официјален попис за тоа колку Македонци живеат во оваа област, кога ќе споредиме некои историски податоци и денешни статистики, се доаѓа до одредена проценка. Така, во оваа област Македонците живеат во околу 160 населени места и сочинуваат околу 24% од вкупното население, па според последниот попис тоа се приближно 67.000 Македонци.

## Поврзано
* Западна Македонија — регион во денешна Р Македонија
* Егејска Македонија
* Области во Грција

## Наводи

## Надворешни врски

* Службен портал на областа Западна Македонија  


Категорија:Егејска Македонија
Категорија:Области во Грција
Категорија:Држави и територии настанати во 1987 година
Кајлари

**Кајлари** или **Кајлар** (, *Птолемаида*) —  град во Егејска Македонија. Денес има 37.289 жители и се наоѓа помеѓу окрузите Лерин, Кожани и Меглен во Западна Македонија. Градот е голем индустриски и стопански центар на Грција и произведува над 70&nbsp;% од струјата во државата.

## Име
Грчката верзија на името потекнува од Птоломеј Лаг, првиот генерал на Александар Македонски, согласно политиката на присвојување на древната историја на Македонија. Многу Македонци живеат тука и  во околниот крај.

## Култура
Фудбалскиот клуб на Кајлар се нарекува *Еордаикос* (грчки: Εορδαϊκός). Друг тим е *ФК Птолемаидас*. Градот има училишта, градинки, гимназии, цркви, банки, пошта, железничка станица (Кожани - Лерин), полициска станица, кула на вода, и плоштади. Постои потенцијал во блиска иднида во градот да се отвори универзитет. *Музејот на антропологија и фолклор* е со седиште во градот.

## Стопанство
Ова е високоразвиен индустриски центар. Четирите електрани во оваа област произведуваат 70% од електричната енергија во Грција, со користење на големи локални депозити на лигнит како гориво. Електраните се во сопственост на Електростопанство на Грција (ДЕИ), главниот работодавач во градот. Фабриката е посветена на премиер на Грција во тоа време, Константин Караманлис. Другите две се во Суровичево во Леринско и во Топчилар.

### Етнички состав на населението
Значителен дел од жителите на Кајлари денес се Грци доселени од Мала Азија или нивни потомци. Тие биле бегалци кои први пристигнале во Егејска Македонија во текот на 1920-тите години како резултат на размената на населението согласно Лозанскиот договор. Има и значителен број на Македонци, особено во соседните села.

## Поврзано
* Кајларско Поле (Сариѓол)

## Наводи


Категорија:Еордеја
Категорија:Градови во Егејска Македонија
Јакупица

**Јакупица** или **Мокра Планина** — планински масив во Централна Македонија. Составена е од повеќе планински делови: Караџица, Даутица, Голешница,  Китка, Мумџица, Салакова Планина и Осој. Планинскиот масив е настанат во терциерот, со раседнување. Јадрото е составено од гнајс и од кристалести шкрилци, а над нив се наоѓаат дебели слоеви на мезозојски варовници и доломити. На планината се наоѓаат траги од ледената епоха, претставени преку циркови (две езера), валови и морени. Јакупица е богата со разновидна флора и фауна, пасишта, извори - врела и др. Највисок и најзабележлив врв е Солунска Глава, висок 2.540 метри. Други важни врвови се: Караџица (2.473 м), Попово Брдо (2.380 м), Остар Брег (2.365 м), Убава (2.353 м), Остар Врв (2.275 м) и Даутица (2.178 м).

Релјефот е пресекуван од бројни чисти и брзи планински реки. Големи области се покриени со букови, дабови и игнолисни шуми. Исто така, постојат очигледни траги на исконски глацијација од делувалниот период. Во последно време голем број на институции имаат дадено предлог Јакупица, како и целиот масив Мокра Планина да станат национален парк.

Овој планински масив е лесно достапен од главниот град Скопје или од градот Велес и многуте села во оваа област.

На чисти и јасни денови, од врвот Солунска Глава се верува дека може да се види градот Солун во Грција, па оттука доаѓа и врвот.

## Поврзано
* Вардарски Регион
* Чеплес
* Ореше
* Папрадиште
* Патишка Река

## Наводи

## Надворешни врски

* Подробна топографска карта на Јакупица  во размер 1:50&nbsp;000

Категорија:Планински венци во Македонија
Категорија:Планини во Македонија

Категорија:Мокра
GNOME

[thumb|300px|[Ubuntu]]

**GNOME** (**G**NU **N**etwork **O**bject **M**odel **E**nvironment) е слободна повеќеподложна работна околина која што како стандардна графичка околина доаѓа со повеќето диструбиции на ГНУ/Линукс.

[рамка|GNOME 2.12 на македонски јазик - ([http://static.flickr.com/33/53496960_21ec4953b5_o.png] кликнете за поголема слика)](https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%9F%D0%BE%D0%B4%D0%B0%D1%82%D0%BE%D1%82%D0%B5%D0%BA%D0%B0:gnome.png)

GNOME е проект заснован на слободна програмска опрема наменета за развој на комплетна, едноставна за употреба работна околина. Покрај вклучените централни компоненти за работната околина како што се системските менија, датотечниот менаџер, интернет прелистувачот и останатите алатки, GNOME е и комплетна развојна подлога која што им овозможува на програмерите да создаваат нови апликации.

Повеќе од 500 програмери од секој континент, вклучувајќи и повеќе од 100 платени програмери со дел од своето време придонесуваат за овој проект. Проектот е спонзориран од индустриските водачи: Fluendo, HP, IBM, Novell, Red Hat и Sun. GNOME е поддржан на повеќе подлоги вклучувајќи го и ГНУ/Линукс (подобро познат како Линукс), оперативниот систем Solaris, „HP-UX“, UNIX, BSD, и Darwin на Apple.

Работната околина GNOME ја користат милиони луѓе низ целиот свет. GNOME е стандарден дел од сите водечки Линукс и Јуникс дистрибуции во светот, вклучувајќи ги и најпопуларните, како што се Debian, Fedora Core и SuSE и е стандардна работна околина на повеќе водечки бизнис Линукс дистрибуции како што се „Red Hat Enterprise Linux“ и Sun java desktop system. GNOME исто така е и работната околина која што се користи во некои од најголемите Линукс средини во светот вклучувајќи ги и Екстрамадура во Шпанија и Саун Пауло во Бразил. Технологијата на GNOME, за развој на своите производи ја користат и водечките независни производители на програмска опрема за Линукс. Можеме да ги спомнеме Firefox, проектот Eclipse, Real Networks и VMware.

## Надворешни врски
* GNOME на македонски 
* Мрежното место на GNOME
* Портал за вести поврзани со GNOME
* GNOME Journal - 5000 компјутери со GNOME во македонските училишта 
* Теми, икони, позадини за GNOME

Категорија:Линукс
Плунковни жлезди

**Плунковните жлезди** (латински: *glandullaе salivales*) се егзокрини жлезди кои лачат плунка. Ги има три пара, од кои најголеми се *доушните* (*glandullaе parotis*), помали се *подјазичните* (*glandullae sublingvalis*), додека најмали се *подвиличните* (*glandullae submandibularis*). Исто така, во слузокожата од ѕидот на усната празнина се наоѓаат голем број мали т.н. букални плунковни жлезди.

Дигестивниот сок на овие жлезди е плунката. Дневно излачуваат околу 1 - 1,5 l плунка, во зависност од конзистенцијата на храната (сува, течна).

Плунката е производ на лачењето на трите пара главни плунковни жлезди и големиот број мали жлезди од слузницата на устата, јазикот и голтката.

## Главни плунковни жлезди
* Подвилични плунковни жлезди се сместени под долна вилица, а излачениот секрет кој е мешан (серомукозен) преку канал го излеваат во усна празнина во близина на коренот на јазикот. Овие жлезди се двојно инервирани и од симпатикусот и од парасимпатикусот.
* Подјазични плунковни жлезди се сместени под јазикот, а според својата градба и функција се слични на подвиличните. Разликата е во тоа што секретот содржи многу повеќе муцин па се вбројуваат во мукозни жлезди. Испусните канали на оваа жлезда ја излеваат плунката во основата на усна празнина. Инервацијата е иста како кај претходните жлезди.
* Задушни плунковни жлезди се наоѓаат во паротидната јама што се наоѓа во пределот зад увото. Главно лачат серозна плунка. Испусниот канал ја излева плунката во висина на вториот катник на горна вилица.

## Наводи

Категорија:Систем за варење
Категорија:Егзокрини жлезди