Надворешни односи на Србија

**Надворешните односи на Србија** се остваруваат со напори на Министерството за надворешни работи. Србија го наследила Министерството за надворешни работи, заедно со сите свои сопствености, по распаѓањето на претходната државна унија со Црна Гора. Српските министерства за надворешни работи продолжуваат да им служат на граѓаните на Црна Гора во земјите кои немаат црногорско дипломатско присуство. Владите на Србија и Црна Гора изразиле интерес за водење заедничка надворешна политика. Поранешниот претседател на Србија, Борис Тадиќ се осврнал на односите со Европската Унија (ЕУ), Русија, Соединетите Американски Држави и Кина како четири столба на надворешната политика. Србија се приклучила на Обединетите нации на 1 ноември 2000 година.

## Историја

### Српска револуција и автономно кнежевство (1804–1878)
Својата делумна независност Србија ја добила од Отоманското Царство во две востанија во 1804 година (предводено од Караѓорѓе Петровиќ) и 1815 година (предводено од Милош Обреновиќ ), иако турските трупи продолжиле да гарнизорираат во главниот град Белград, до 1867 година. Во 1817 година Кнежевството Србија добило фактичка независност од Отоманското Царство. Високи функционери во Австроунгарија лобирале за османлиско одобрување на либералниот устав за Србија од 1869 година, кој зависел од Портата за конечно одобрување. Стратегијата на Виена била дека либералниот политички систем во Србија ќе го пренасочи својот импулс кон поттикнување на националистички немири кај нејзините соседи, а исто така ќе ги одложат нејзините напори да добие територија на штета на Отоманското Царство.

### Кнежевство / Кралство Србија (1878–1918)
Автономното кнежевство станало меѓународно призната независна земја по Руско-турската војна во 1878 година. Србија останала кнежевство или *кнежевина* (*књажевина*), сè до 1882 година кога станало Кралство, при што внатрешната политика се вртела главно околу династичкото соперништво меѓу семејствата Обреновиќ и Караѓорѓевиќ.
[мини| Јужна и Северна Србија ([Војводина) во 1848 година]]
Во 1885 година, Србија протестирала против обединувањето на Бугарија и Источна Румелија. Српскиот крал, Милан Обреновиќ (1854–1901), кој требало да го сврти вниманието од неговите домашни проблеми, побарал Бугарија да и отстапи дел од својата територија на Србија. Големите сили го обесхрабриле, но тој и објавил војна на Бугарија на 13 ноември 1885 година. Српско-бугарската војна завршила на 3 март 1886 година. Српската армија ја преминала лесно заштитената северозападна граница на Бугарија со цел да ја заземе Софија, главниот град на Бугарија. Бугарските бранители ги поразиле напаѓачите и потоа ја нападнале Србија. Виена посредувала во мирот што го вратил стариот статус кво. Српските жртви изнесувале вкупно 6.800, што е за тројно повеќе од вкупно 2.300 бугарски. Поразот го принудило Обреновиќ да абдицира во март 1889 година, а српската круна преминала во регентство во името на неговиот син Александар (1876–1903).

### Српски стратешки цели
Србија имала повеќе национални цели. Српските интелектуалци сонувале за јужнословенска држава - која во 1920-тите станала Југославија. Големиот број Срби што живееле во Босна ја гледале Србија како фокус на нивниот национализам, но со нив управувале Германците од Австриското Царство. Анексијата на Босна од Австрија во 1908 година длабоко ги отуѓил српските народи. Тие се заколнале на одмазда, што ја постигнале во 1914 година со атентат врз австрискиот наследник. Србија била без излез на море и силно чувствувала потреба за пристап до Средоземното Море, по можност преку Јадранското Море. Австрија работела напорно за да го блокира српскиот пристап до морето, на пример, помагајќи при создавањето на Албанија во 1912 година. Црна Гора, главниот сојузник на Србија, имала мало пристаниште, но австриската територија интервенирала, блокирајќи го пристапот сè додека Србија не добила Нови Пазар и дел од Македонија од Отоманското Царство во 1913 година. На југ, Бугарија го блокирала српскиот пристап до Егејското Море. Србија, Грција, Црна Гора и Бугарија ја формирале Балканската лига и влегле во војна со Османлиите во 1912–1913 година. Тие решително победиле и ја исфрлиле од скоро целиот Балкан. Главен непријател останала Австрија, која силно го отфрлила панславизмот и српскиот национализам и била подготвена да војува за да ги прекине овие закани. Етничкиот национализам би го уништил мултикултурното Австроунгарско царство. Проширувањето на Србија би ги блокирало австриските и германските аспирации за директни железнички врски со Цариград и Средниот Исток. Србија се потпирала првенствено на Русија за поддршка, но Русија првично се двоумела да го поддржи панславизмот и советувала на  претпазливост. Сепак, во 1914 година ги сменила позициите и ветила воена поддршка на Србија.

### Прва светска војна
Атентатот на австрискиот престолонаследник Франц Фердинанд на 28 јуни 1914 година во Сараево, од Гаврило Принцип, просрпски член на Млада Босна, послужел како основа за австриското објавување војна на Србија на 28 јули 1914 година. Виена постапила и покрај прифаќањето на Србија три дена порано од скоро сите барања на Виена. Виена била убедена дека Србија стои зад заговорот во обид да се дестабилизира Австроунгарија. Австроунгарската армија ја нападнала Србија заземајќи го Белград на 2 декември 1914 година, сепак Српската армија успешно ја одбранила земјата, извојувајќи неколку победи и на 15 декември 1914 година го вратила Белград.

На 28 јули 1914 година, Австроунгарија и објавила војна на Србија. За неколку дена, долгогодишните планови за мобилизација стапиле на сила за да започнат инвазии или да се заштитат од нив, а Русија, Франција и Велика Британија се спротивставиле на Австрија и Германија во она што во тоа време се нарекувало „Голема војна“, а подоцна било именувано како „ Светска војна“  Австрија размислувала за една мала ограничена војна во која биле вклучени само двете земји. Не планирала поширока војна, како што експлодирала за неколку дена.

Британскиот историчар Џон Заметица тврди дека Австроунгарија е првенствено одговорна за започнување на војната, бидејќи нејзините водачи сметале дека успешната војна против Србија е единствениот начин на кој таа може да остане Голема сила, да ги реши длабоките внатрешни спорови предизвикани од унгарските барања и да поврати влијание во балканските држави. Другите, особено проф. Кристофер Кларк, тврдат дека Австроунгарија се соочила со Србија, која се чинела решена да поттикне континуирани немири и на крајот да ги стекне сите „српски“ населени земји на монархијата (кои, според гледиштето на пансрпското, ги вклучува Хрватска, Далмација, Босна, Херцеговина и некои од јужните окрузи на Унгарија (приближно одговарајќи на денешна Војводина) и чија војска и влада биле испреплетени со иредентистичката терористичка група позната како „Црна рака“, не гледале практична алтернатива на употреба на сила при ставање крај на она што претставувало субверзија од Србија насочена кон голем дел од нејзините територии. Во оваа перспектива, Австрија немала друг избор освен веродостојно да се закани со војна и да го присили српското покорување доколку сака да остане голема моќ.

## Билатерални односи
центар|мини|500x500пкс| Дипломатски односи на Србија
Србија воспоставила дипломатски односи со 191 од 193 земји-членки на ООН, Светиот Престол и Палестина,  Суверениот воен ред на Малта,  и Европската Унија.

Србија нема воспоставено дипломатски односи со:

* Маршалови острови, Микронезија. 
* Сите држави со ограничено признавање

## Африка
Уште од времето на Јосип Броз Тито и Движењето на неврзаните, Србија уживала во одлични односи со африканските нации. Ангола, Етиопија, Нигерија, Зимбабве и Јужна Африка се најблиските сојузници на Србија во Потсахарска Африка. Јужна Африка и Србија имаат одлични односи од потпишувањето на дипломатските односи во 1992 година по крајот на системот на Апартхејдот. Многу борци за отпор на АНЦ и Умконто ве сизве, тренирале во Србија за време на Апартхејдот. Во Јужна Африка живеат и околу 20 000 Срби, главно во областа Јоханесбург. Јужна Африка исто така изразува поддршка за Србија во врска со косовското прашање. Нелсон Мандела бил направен и како почесен граѓанин на Белград. Србија е исто така активно вклучена во многу инвестиции во Ангола со која има одлични политички и економски односи.

## Америка
Србија има силни, но затегнати односи со Соединетите Американски Држави и малку порелаксирани односи со Канада, поради нивното непријателско признавање на независноста на Косово и бомбардирањето на НАТО од 1999 година, чија цел била да се помогне во ова отцепување. На 25 февруари 2008 година, српскиот премиер Воислав Коштуница побарал од САД да го укинат признавањето на Косово, предупредувајќи дека „нема да има стабилност додека не се поништи лажната држава“.

Србија има многу добри односи со Латинска Америка, освен Колумбија и Панама, која ја признале независноста на Косово. Бразил, најголемата земја во регионот, одлучил да не ја признава независноста на Косово сè додека не се постигне договор со Србија.

## Азија
Србија има одлични односи со земји како Кина, Индонезија, Индија, Иран, Ирак, Јапонија, Казахстан, Либан, Јужна Кореја, Виетнам и Обединетите Арапски Емирати. Овие земји се важни економски партнери за Србија во Азија.

## Европа
Србија го потпишала Договорот за стабилизација и асоцијација (ССА) со Европската унија на 29 април 2008 година и е во процес на прием на Република во рамките на Европската унија како полноправна земја-членка. Србија официјално аплицирала за членство во Европската унија на 22 декември 2009 година  а Европската комисија препорачала да стане нејзин официјален кандидат на 12 октомври 2011 година. По гласањето на 27-те министри за надворешни работи на ЕУ на 28 февруари 2012 година, каде со 26 гласа „*за*“ и 1 глас „*против*“, била издадена препорака за статус на кандидат, а Србија добила статус на целосен кандидат на 1 март. На 28 јуни 2013 година, Европскиот совет ги одобрил заклучоците и препораките на Советот на министри за отворање на пристапните преговори со Србија. Во декември 2013 година, Советот на Европската унија ги одобрил отворањето на преговорите за пристапување на Србија во јануари 2014 година  а првата меѓувладина конференција се одржала на 21 јануари во Европскиот совет во Брисел.

### Поранешни југословенски републики и покраини
}]]
|- valign="top"
|
| 1996 година
| Погледнете Македонско-српски односи
Сојузна Република Југославија, формирана во 1992 година од преостанатите југословенски републики, Црна Гора и Србија воспоставиле дипломатски односи со Република Македонија на 8 април 1996 година. Воспоставувањето билатерални односи е направено под поранешното уставно име на Северна Македонија - *Република Македонија*. Затоа, Србија била една од 125-те земји во светот што ја признале Македонија под поранешното уставно име. Македонија има амбасада во Белград, додека амбасадата на Србија се наоѓа во Скопје.
|- valign="top"
|
| 1897 година
| Погледнете Црногорско-српски односи
Црна Гора има амбасада во Белград. Србија има амбасада во Подгорица и генерален конзулат во Херцег Нови.
|- valign="top"
|
| 2000 година
| Погледнете Словенечко-српски односи

* Србија има амбасада во Љубљана. 
* Словенија има амбасада во Белград.
* Двете земји се полноправни членки на Средноевропската иницијатива и на Иницијативата за соработка во Југоисточна Европа.
* Српско Министерство за надворешни работи за односот со Словенија 
|}

### Други европски земји

## Океанија

## Наводи

## Надворешни врски

* Министерство за надворешни работи на Србија

Категорија:Политика на Србија