Вулканска зима од 536 година

мини|Надгробна плоча во капелата на Филипо е Џакомо, Носедо, од 536 н.е. (втора година по конзулството на Дециј Паулин).
**Вулканската зима во 536 година** била најтешката и најдолгата епизода на климатско заладување на северната полутопка во последните 2.000 години. Вулканската зима била предизвикана од најмалку три истовремени ерупции од неизвесно потекло, со неколку можни локации предложени на различни континенти. Повеќето современи извештаи за вулканската зима се од автори во Константинопол, главниот град на Источното Римско Царство, иако влијанието на пониските температури се проширило и надвор од Европа. Современата студија утврдила дека во почетокот на 536 година од нашата ера (или евентуално крајот на 535 година), ерупција исфрлила огромни количества сулфатни аеросоли во атмосферата, по што се намалило сончевото зрачење што стигнува до површината на Земјата и ја ладело атмосферата неколку години. Во март 536 година, Константинопол почнал да има затемнето небо и пониски температури.

Летните температури во 536 година паднале за цели  под нормалата во Европа. Долготрајното влијание на вулканската зима од 536 година било зголемено во 539-540 година, кога друга вулканска ерупција предизвикала летните температури да паднат за  под нормалата во Европа. Постојат докази за уште една вулканска ерупција во 547 година која го продолжила периодот на студ. Вулканските ерупции предизвикале неуспех на културите и биле придружени со чума, глад и милиони смртни случаи. Се смета дека го иницирале доцноантичкото мало ледено доба, кое траело од 536 до 560 година.

Средновековниот научник Мајкл Мекормик напишал дека 536 година „била почеток на еден од најлошите периоди да се биде жив, ако не и најлошата година“.

## Документарни докази
Римскиот историчар Прокопиј запишал во 536 година н.е. во својот извештај за војните со Вандалите, „во текот на оваа година се случи многу страшно затемнување на сонцето“.

Во 538 година, римскиот државник Касиодор му го опишал следново на еден од неговите подредени во писмото 25:

* Сончевите зраци беа слаби и се појави „сина“ боја.
* На пладне на земјата не се гледаа сенки од луѓе.
* Топлината од сонцето беше слаба.
* Месечината, дури и кога е полна, беше „празна“.
* „Зима без бури, пролет без благост и лето без топлина“.
* Продолжен мраз и непристојна суша.
* Сезоните „се чини дека се измешани заедно“.
* Небото е опишано како „помешано со вонземски елементи“ исто како облачното време. Не дозволуваше да се видат „вистинските бои“ на сонцето и месечината, заедно со сончевата топлина.
* Мразови за време на бербата, поради што јаболката се стврднуваа, а грозјето беше кисело.
* Потребата да се користи складирана храна за да се преживее во ситуацијата.
* Следните писма (бр. 26 и 27) зборуваат за плановите за ублажување на раширениот глад.

Михаил Сириецот (1126–1199), патријарх на Сириската православна црква, известил дека во текот на 536–537 година сонцето слабо сјаело една и пол година.

Галските ирски анали забележале записи за неуспешно производство на леб.

*
*

Дополнителни феномени биле пријавени од независни извори:

* Ниски температури, дури и снег во текот на летото (снег наводно паднал во август во Кина, што предизвикало одложување на жетвата таму).
* Широко распространето неуспевање на културите.
* „Густа, сува магла“ на Блискиот Исток, Кина и Европа.
* Суша во Перу, која влијаела на културата Моче.

## Научен доказ
Анализата на прстенот на дрвјата од дендрохронологот Мајк Бејли, од Кралскиот универзитет во Белфаст, покажува ненормално мал раст кај ирскиот даб во 536 година, и уште еден остар пад во 542 година, по делумно закрепнување. Ледените јадра од Гренланд и Антарктик покажуваат докази за значителни сулфатни депозити на околу 534 ± 2, што е доказ за обемна кисела прашина.

## Можни објаснувања
Првично се сметало дека климатските промени во 536 година од нашата ера биле предизвикани или од вулкански ерупции (феномен познат како „вулканска зима“) или од настани како паѓање на метеорит или поминување на комета.

Во 2015 година, ревизијата на хронологиите на јадрото на поларното мраз ги датира депозитите на сулфат и слојот на криптотефра точно во 536 година од н.е. (претходно датирани во 529 г. ). Ова е силен доказ дека голема експлозивна вулканска ерупција го предизвикала забележаното затемнување и ладење, отстранувајќи ја потребата за вонземско објаснување, но не може да се исклучи настан од удар околу овој временски период.

Останува да се најде изворот на вулканска ерупција.

Геохемиската анализа разликува најмалку три синхрони еруптивни настани во Северна Америка. Понатамошната анализа идентификува ерупција во североисточна Калифорнија. Другите две ерупции најверојатно потекнуваат од источните Алеути и северната вулканска провинција Кордилер.

## Историски последици
Настанот од 536 година и гладот што следел се сметаат за објаснување на оставеното злато од страна на скандинавските елити од крајот на големата преселба на народите. Златото веројатно било оставено како жртва за да се смират боговите и да се врати сончевата светлина. Митолошките настани како што се Фимбулвинтер и Рагнарок се теоретизираат дека се засноваат врз културната меморија на настанот.

Книга напишана од Дејвид Кис шпекулира дека климатските промени придонеле за различни случувања, како што се појавата на чумата на Јустинијан (541–549), падот на Аварите, миграцијата на монголските племиња кон запад, крајот на Сасанидското Царство, колапсот на Царството Гупта, подемот на исламот, ширењето на турските племиња и падот на Теотихуакан. Во 2000 година, една телевизиска продукција ја искористила книгата на Кис. Документарецот, под името *Катастрофа!* *Како се промени светот*, бил емитуван во САД како дел од серијата *Тајните на мртвите.*

Разгледувајќи ја книгата на Кис, британскиот археолог Кен Дарк коментирал дека „голем дел од очигледните докази претставени во книгата се многу дискутабилни, засновани врз лоши извори или едноставно неточни. [...] Сепак, и глобалниот опсег и акцентот на 6 век од нашата ера како време на широки промени се забележливи, а книгата содржи некои нејасни информации. Сепак, не нуди убедливо објаснување за многуте дискутирани промени.

Филологот Ендрју Бриз во една неодамнешна книга (2020) тврди дека некои настани на кралот Артур, вклучително и Битката кај Камлан, се историски, што се случиле во 537 година како последица на гладот поврзан со климатските промени од претходната година.

Историчарот Роберт Брутон тврди дека оваа катастрофа одиграла улога во пропаѓањето на Римското Царство.

## Наводи

## Литература
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* Levy, David (ed.), *The Scientific American Book of the Cosmos*, , 2000, (Google Print, p. 186)
* 
* 
* 
* 

## Надворешни врски

* „536 и сето тоа“, од Реална клима, март 2008 година.
* Дебата на CCNet: Мистеријата од 536–540 година од АД: глобална катастрофа, регионален настан или модерен мит?

Категорија:6 век во Европа
Категорија:6 век во Азија
Категорија:536
Категорија:535
Категорија:Историја на климата