open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Моноид

**Моноид** — алгебарска структура со единствена асоцијативна операција и неутрален елемент. Множеството на ненегативните природни броеви заедно со обичното собирање претставуваат моноид. 

## Дефиниција
Еден **моноид** е множество M со двочлена операција \cdot : M \times M \to M, за кој важат следните аксиоми:
* операцијата е **[[асоцијативност|асоцијативна]]**, т.е. a \cdot (b \cdot c) = (a \cdot b) \cdot c за сите a, b, c \in M.
* постои e \in M, т.н. **[[неутрален елемент]]**, така што  за сите a \in M важи e \cdot a = a \cdot e = a.

Често се наведува и дополнителната аксиома
* Затвореност: за секои a,b од M, a\cdot b е во M
иако, стриктно говорејќи, ова аксиома не е неопходна, бидејќи е имплицирана со поимот за двочлена операција.

Еден моноид се нарекува **[[Комутативност|комутативен]]**, ако за сите a,b \in M важи a \cdot b = b \cdot a.

## Примери
Множеството на ненегативните цели броеви заедно со операцијата собирање сочинуваат комутативен моноид.

Множеството на позитивните цели броеви заедно со операцијата множење се исто така комутативен моноид.

### Група
Една група е моноид во кој секој елемент има инверзен елемент.

### Моноид на функции
Нека X е множество. Множеството \operatorname{Map}(X,X) := \{ f: X \to X \} на сите функции X \to X, заедно со композиција на функции,  претставуваат моноид. Овој моноид општо не е комутативен и не е група.

## Литература
* Ayres, Frank, *Schaum's Outline of Modern Abstract Algebra*, McGraw-Hill; 1st edition (June 1). .

Категорија:Апстрактна алгебра
Категорија:Теорија на категориите
Категорија:Зборови што ги нема во ТРМЈ
Категорија:Грцизми
Илирски провинции

**Илирските провинции** биле автономна провинција на Франција за време на Првата Француска империја, која постоела под власта на Наполеон од 1809 до 1814 година. Провинцијата опфаќала големи делови од денешна Италија и Хрватска, проширувајќи го своето влијание на исток преку Словенија, Црна Гора и Австрија. Нејзино седиште бил Љубљана (на германски: Лајбах). Провинцијата вклучувала шест департмани, што ја правело релативно голема територија на Франција во тоа време. Делови од Хрватска биле поделени на Цивилна Хрватска и Воена Хрватска, при што првата служела како резиденцијален простор за француски доселеници и хрватски жители, а втората како воена база за контрола на Отоманската Империја.

Во 1809 година, Наполеон Бонапарт го нападнал регионот со својата Голема армија (*Grande Armée*) по клучните победи во Војната на Петтата коалиција, кои ја принудиле Австриската Империја да отстапи делови од својата територија. Интеграцијата на овие земји во Франција била начин на Бонапарт да го контролира пристапот на Австрија до Средоземното и Јадранското Море и да ја прошири својата империја на исток. Бонапарт поставил четири гувернери за да ги спроведат француската бирократија, култура и јазик. Најпознатиот и најуспешниот гувернер бил Огист де Мармон, кој го презел главниот дел од задачите на Бонапарт во регионот. По него следеле Анри-Гатиен Бертран (1811–1812), Жан-Андош Жино (1812–1813) и Жозеф Фуше (1813–1814).

## Белешки


Категорија:Прво Француско Царство
Категорија:Историја на Далмација
Димитар Спасески

**Димитар Спасески** — македонски театарски, филмски и телевизиски глумец.

## Филмографија

## Надворешни врски
* 
Категорија:Македонски глумци
Категорија:Македонски театарски глумци
Категорија:Македонски филмски глумци
Категорија:Македонски телевизиски глумци
Категорија:Југословенски глумци
Скрипта (настава)

**Скрипта** — публикација наменета за поддршка на наставата на универзитетите. Може, но и не мора да ги исполнуваат истите барања како книгите. Скриптите може да бидат објавени од оддел/катедра/лабораторија на универзитет или институт, или може да бидат дело на предавач. Не мора да имаат ISBN број. Ако целта е да се зголеми кредибилитетот на публикацијата, пожелно е таа да има ISBN.

## Наводи

Категорија:Изданија
Категорија:Наука
Категорија:Образование
Бродска елиса

десно|мини|Пропелерите ''на Олимпик'' биле исти со оние на ''Титаник'', со исклучок на средниот пропелер, кој имал трилистен облик на ''Титаник.''
**Бродска елиса** или **бродски** **пропелер** — најчест современ бродски погонски систем, како и структурна основа на другите видови пропелери. Навојот за подигање вода го измислил Архимед, а автор на идејата за навојот како погон за пловила бил Даниел Бернули (1752), а подоцна и Џејмс Ват. Сепак, само англискиот пронаоѓач Френсис Смит го направил одлучувачкиот чекор во 1836 година и оставил само еден навој на Архимедовиот навој. Истовремено и независно од Смит, во 1836 година шведскиот пронаоѓач и бродоградител Џон Ериксон, исто така, го развил бродскиот навој со еден навој. Во средината на 19 век, започнала масовна замена на едрилиците со бродови со елиси.

Современите бродски пропелери се состојат од оска и лопатки поставени радијално на оската.

Елисата е монтирана на вратило за елиса што ја погонува морскиот мотор. Како што се врти елисата, секоја лопатка зафаќа одредена маса вода и ја турка назад, создавајќи вртежна количина. Силата на реакцијата на потиснатата вода го пренесува моментумот на лопатките на елисата, кои пак минуваат низ главината на оската на пропелерот и напред преку главното лежиште на потисок до трупот на бродот.

Елисата со две лопатки е поефикасна од елисата со три лопатки, но со голем размер на дискот, многу е тешко да се обезбеди доволна цврстина на лопатката за елиси со две лопатки. Затоа на помалите бродови најчесто се користат елиси со три лопатки. Елиси со две лопатки се користат на тркачки чамци каде што елисата не е силно оптоварена и на едрилици каде што елисата е помошен погон. Елиси со четири и пет лопатки се користат сразмерно ретко, најчесто на големи моторни јахти и големи океански пловила за да се намали бучавата и вибрациите на трупот.

Елисата е помалку ефикасна (ефикасност 30–50 %) од веслото (ефикасност 60–65 %). Во споредба со водното тркало, елисата е поефикасна, исто така помала и полесна. Сепак, оштетеното водно тркало може да се поправи, но оштетена елиса не може и мора да се постави нова. Покрај тоа, елисата е опасна за морската фауна и луѓето кои паѓаат преку морето. Воденото тркало, исто така, обезбедува поголема влечна сила од место, што е корисно за реморкерите и им овозможува да имаат помал газ. Меѓутоа, во бурното море, дел од водното тркало е во воздухот, а дел е потопен, што максимално го оптоварува погонскиот систем на бродот. Ова ги прави водените тркала несоодветни за морски бродови. Употребата на елиса наместо тркало за вода за воени бродови има јасни предности. Проблемот со поставеноста на артилеријата исчезнува и батеријата повторно може да го заземе целиот простор на бродот. Исчезнува и ранливата точка за непријателската артилерија - елисата е под вода.

Посебен тип е водниот реактивен мотор. Главната разлика е во тоа што водниот реактивен мотор има конусна млазница.

## Наводи

## Литература
* Движители кораблей и содув // korabley.net
* Крылов, Алексей Николаевич, Крылов А. Н.: Винт гребной.

Категорија:Делови на водни пловила
Лилијан Гиш

**Лилијан Дајана Гиш** (14 октомври 1893 – 27 февруари 1993) била американска глумица, најпозната по својата работа во неми филмови. Нејзината филмска актерска кариера траела 75 години, од 1912 година, во кратки неми филмови, до 1987 година. Гиш била нарекувана „Прва дама на екранот“ од страна на *„Венити фер“* во 1927 година  и ѝ се припишуваат пионерските фундаментални техники на филмска изведба. Во 1999 година, Американскиот филмски институт ја рангирал Гиш како 17-та најголема женска филмска ѕвезда на класичната американска кинематографија.

Откако глумела на сцената со својата сестра како дете, Гиш станала истакната филмска ѕвезда од 1912 до 1920-тите, поврзана со филмовите на режисерот Д.В. Грифит. Ова ја вклучувало нејзина главна улога во најпрофитабилниот филм од ерата на немиот филм, *[[Раѓањето на нацијата (филм)|Раѓањето на една нација]]* (1915) на Грифит. Нејзините други големи филмови и изведби од ерата на немиот филм се: *[[Нетолеранција: Борбата на љубовта низ вековите|Нетолеранција]]*(1916), *Скршени цветови* (1919), *Патот надолу источно* (1920), *Сирачиња од бурата* (1921), *Боеми* (1926) и *Ветерот* (1928).

На почетокот на ерата на звукот, Гиш се вратила на сцената и повремено се појавувала во филмови, со улоги во *Двобој на Сонце* (1946) и трилерот *[[Ноќта на ловецот (филм)|Ноќта на ловецот]]* (1955). Била номинирана за Оскар за најдобра споредна женска улога за *Двобој на Сонцето*. Гиш, исто така, имала споредни улоги во *Портрет на Џени* (1948), *Свадба* (1978) и *Слатка слобода* (1986).

Таа, исто така, работела на телевизија од почетокот на 1950-тите до 1980-тите, а се пензионирала откако играше покрај Бети Дејвис и Винсент Прајс во филмот од 1987 година *Китовите на август*. Во подоцнежните години, Гиш станала посветен застапник за зачувување на немиот филм. И покрај тоа што била попозната по својата филмска работа, таа исто така настапувала и во театар и била примена во Американската театарска куќа на славните во 1972 година. Во 1971 година, добила  почесен Оскар за нејзините кариерни достигнувања. Била и наградена со почест од Центарот Кенеди за нејзиниот придонес во американската култура преку сценските уметности во 1982 година.

## Поврзано

* Список на актери со номинации за Оскар

## Наводи

## Надворешни врски

* 
* Lillian Gish at Women Film Pioneers Project
* Lillian Gish papers, 1909–1992,

Категорија:Американски театарски глумици
Категорија:Американци со германско потекло
Категорија:Починати во 1993 година
Категорија:Родени во 1893 година
Категорија:Американски филмски глумци
Гари Купер

**Гари Купер** (роден **како Френк Џејмс Купер**; 7 мај 1901 година13 мај 1961) — американски актер познат по својата силна и тивка персона и дискретниот стил на глума. Тој двапати ја освоил наградата Оскар за најдобар глумец, бил уште три пати номиниран, а освоил и почесна награда на Оскар во 1961 година за неговите кариерни достигнувања. Купер бил еден од 10-те топ филмски личности 23 години по ред и една од ѕвездите со најголема заработка 18 години. Американскиот филмски институт (AFI) го рангирал Купер на 11-то место на нејзината листа на 50 најголеми легенди на американската класична кинематографија.

Кариерата на Купер траела 36 години, од 1925 до 1961 година, и вклучувала главни улоги во 84 играни филмови. Тој бил голема филмска ѕвезда од крајот на ерата на немиот филм до крајот на златното доба на Холивуд. Неговата екранска личност многу им се допаѓала и на мажите и на жените, а тој имал улоги во речиси сите главни филмски жанрови. Неговата способност да ја проектира сопствената личност врз ликовите што ги играл придонела за неговиот природен и автентичен изглед на екранот.

Купер ја започнал својата кариера како филмски статист и каскадер, но наскоро добил и актерски улоги. Откако се етаблирал како вестерн херој во своите рани неми филмови, станал филмска ѕвезда со својот прв звучен филм, играјќи ја главната улога во филмот *Вирџиниецот* од 1929 година. Во раните 1930-ти, го прошири својот херојски имиџ за да вклучи попретпазливи ликови во авантуристички филмови и драми како што се *Збогум на оружјето* (1932) и *Животот на бенгалскиот лансер“ж* (1935). За време на врвот на својата кариера, Купер портретирал нов тип херој, бранител на обичниот човек во филмови како што се *[[Господинот Дидс оди во градот (филм)|Господин Дидс оди во град]]* (1936), *[[Запознајте го Џон Доу]]* (1941), *Наредник Јорк* (1941), *Гордоста на Јенкиите* (1942) и *[[За кого бие камбаната (филм од 1943)|За кого бијат камбаните]]* (1943). Подоцна глумел позрели ликови во судир со светот во филмовите: *Фаунтаунхемптон* (1949) и *[[Точно на пладне]]* (1952). Во своите последни филмови, Купер  играл ненасилни ликови кои се искупувале во филмови како што се *Пријателско убедување* (1956) и *[[Човек од Западот (филм)|Човек од Западот]]* (1958).

## Награди и номинации

## Наводи

## Надворешни врски

* 
Категорија:Американски филмски глумци
Категорија:Американски антикомунисти
Категорија:Починати во 1961 година
Категорија:Родени во 1901 година
Категорија:Добитници на Златен глобус
Едвард Г. Робинсон

**Едвард Г. Робинсон** (роден како **Емануел Голденберг**; 12 декември 1893 година — 26 јануари 1973) — американски театарски и филмски глумец, популарен за време на Златното доба на Холивуд. Глумел во 30 бродвејски претстави, и повеќе од 100 филмови, во текот на 50-годишната кариера, и е најдобро запаметен по неговите улоги на тврдокорни гангстери во филмови како *Мал Цезар* и *Ки Ларго*. За време на неговата кариера, Робинсон ја добил наградата на Канскиот филмски фестивал за најдобар глумец за неговата изведба во *Куќа на странци*.

Во текот на 1930-тите и 1940-тите, Робинсон јавно го критикувал фашизмот и нацизмот, кои биле на сила во Европа во тој период. Неговиот активизам вклучувал донации од над 250.000 долари на повеќе од 850 организации. Во текот на 1950-тите, бил повикан да сведочи пред Комитетот за неамерикански активности на Претставничкиот дом за време на Црвениот страв, но бил ослободен од секаква намерна вмешаност во комунизмот бидејќи тврдел дека бил „измамен“ од неколку луѓе (вклучувајќи го и сценаристот Далтон Трамбо). Како резултат на истрагата, тој се нашол на сивата листа на Холивуд, но можл да најде работа во помали филмски студија.

Улогите на Робинсон вклучуваат осигурителен истражител во филмот ноар *Двојно обештетување*, Датан (противникот на Мојсеј) во *Десетте заповеди* и неговата последна изведба во научнофанатастичната приказна *Сојлент Грин*. Робинсон добил почесен Оскар за неговата работа во филмската индустрија, кој му бил доделен два месеци по неговата смрт во 1973 година. Рангиран на 24-то место на листата на Американскиот филмски институт на 25 најголеми машки ѕвезди на класичната американска кинематографија. Повеќе филмски критичари и медиуми го навеле како еден од најдобрите актери кои никогаш не добиле номинација за Оскар.

## Наводи

## Литература

* 
* 
* 

## Надворешни врски

* 
* 
* Photographs and literature

Категорија:Американски филмски глумци
Категорија:Починати во 1973 година
Категорија:Родени во 1893 година
Вилијам Холден

**Вилијам Френклин Холден** (17 април 1918 – 12 ноември 1981) бил американски актер и еден од најголемите хитови на кино благајни во 1950-тите. Тој ја освоил наградата Оскар за најдобар глумец за филмот *Сталаг 17* (1953) и наградата „Прајмтајм Еми“ за најдобар глумец во ограничена серија или филм за *Синиот витез* (1973).

Холден глумел во некои од најпопуларните и критички признати филмови во Холивуд, вклучувајќи ги *[[Булевар на самракот (филм од 1950)|Булевар на самракот]]* (1950), *[[Сабрина]]* (1954), *Пикник* (1955), *[[Мост на реката Квај]]* (1957), *Дивата дружина* (1969) и *[[Телевизиска мрежа (филм)|Телевизиска Мрежа]]* (1976). Шест пати бил именуван за една од „Топ 10 ѕвезди на годината“ (1954–1958, 1961) и се појавил на 25-то место на листата на Американскиот филмски институт на 25 најголеми машки ѕвезди на класичната американска кинематографија.

## Награда и номинации

## Наводи

## Надворешни врски

* 
* Profile @ Turner Classic Movies
* William Holden Wildlife Foundation 
* Image of William Holden and Brenda Marshall, Филмска награда на академијата на САД, Los Angeles, 1951. *Los Angeles Times* Photographic Archive (Collection 1429). UCLA Library Special Collections, Charles E. Young Research Library, University of California, Los Angeles.
Категорија:Американски филмски глумци
Категорија:Починати во 1981 година
Категорија:Родени во 1918 година
Роберт Мичам

**Роберт Чарлс Дурман Мичам** (6 август 1917 - 1 јули 1997) бил американски актер. Познат по своите улоги на антијунаци и појавувања во филм ноар. Мичам повеќе пати бил номиниран за Оскар и награда БАФТА. Добил ѕвезда на Холивудската патека на славните во 1984 година и награда „Златен глобус Сесил Б. ДеМил“ во 1992 година. Мичам е рангиран на 23-то место на листата на Американскиот филмски институт на најголемите машки ѕвезди на класичната американска кинематографија.

Мичам се здобил со популарност поради номинацијата за Оскар за најдобра споредна машка улога за филмот *Приказната за Џи.Ај. Џо* (1945). Неговите најпознати филмови се *Од минатото* (1947), *Ангелско лице* (1953), *Река без враќање* (1954), *[[Ноќта на ловецот (филм)|Ноќта на ловецот]]* (1955), *Небото знае, г-дин Алисон* (1957), *Патот на громовите* (1958), *Ртот на стравот* (1962), *Елдорадо* (1966), *Ќерката на Рајан* (1970), *Пријателите на Еди Којл* (1973) и *Збогум, моја драга* (1975). Тој е познат и по неговата телевизиска улога како капетанот на американската морнарица Виктор „Мопс“ Хенри во епската мини-серија *[[Ветровите на војната]]*(1983) и продолжението *[[Војна и сеќавање]]* (1988).

Филмскиот критичар Роџер Еберт го нарекол Мичам негова омилена филмска ѕвезда и душа на филм ноарот: „Со неговиот длабок, лаконски глас и неговото долго лице и тие познати уморни очи, тој беше тип на човек што би го замислиле во салун на затворање, чекајќи некој да влезе низ вратата и да му го скрши срцето.“ Според Дејвид Томсон ниту еден американски актер не направил повеќе првокласни филмови, во толку различни расположенија.

## Наводи

## Литература

* 
* 
* 

## Надворешни врски

* 
* Photographs and literature

Категорија:Американци со ирско потекло
Категорија:Американски филмски глумци
Категорија:Починати во 1997 година
Категорија:Родени во 1917 година
Категорија:Добитници на Златен глобус
Горна Топоница (Ниш)

**Горна Топоница** () е населено место во градска општината Црвени Крст во градот Ниш, Нишавски Управен Округ, Србија. Според пописот од 2022 година имало 910 жители. Во селото се наоѓа *Специјалистичка психијатриска болница*.

## Поврзано
* Црвени Крст (Ниш)
* Нишавски Управен Округ
* Јужна Србија

## Наводи

Категорија:Црвени Крст (Ниш)
Категорија:Населени места во Ниш
Категорија:Населени места во Јужна Србија
Алијанса за отворена Европа

**Алијанса за отворена Европа** — евроскептична и транснационална политичка организација на слободниот пазар, која вклучува претставници од политички партии и аналитички центри.

## Основање
Била иницирано од британскиот конзервативен член на Европскиот парламент Даниел Ханан, а нејзиното раѓање се случило во средината на обновеното прашање за поврзаноста помеѓу централно-десничарската Европска народна партија и десничарските евроскептични Европски демократи во Европскиот парламент. Ханан наводно ја основал Алијансата со намера да го промовира националниот суверенитет, слободната трговија и „максималната децентрализација на моќта“.

Некои сугерираа дека организацијата би можела да стане јадро на нова европска политичка партија. Сепак, се чини дека Алијансата никогаш не добила никаква официјална санкција од соодветното партиско раководство на своите членови. Во декември 2005 година, идниот премиер на Обединетото Кралство, Дејвид Камерон (тогаш нов партиски лидер на британските конзервативци), ветил дека ќе ја повлече својата партија од Европската народна партија во корист на Алијансата за отворена Европа. Овој потег бил критикуван од поранешниот британски конзервативен министер Ентони Нелсон, кој тврдел дека лидерот на Конзервативната партија „треба да го заземе центарот и да биде инклузивен, а не ексклузивен“.

## Несигурна иднина
Во јули 2006 година, било најавено Движењето за европски реформи, во голема мера слично тело, иако со формален мандат од раководството на британските конзервативци и чешките граѓански демократи. Во февруари/март 2007 година, Бугарскиот сојуз на демократски сили, исто така, се приклучил на организацијата.

## Поврзано

* Движење за европски реформи
* Европски демократи

## Наводи

Категорија:Евроскептицизам
Виктор Треневски

**Виктор Треневски** (, ) — македонски фудбалски тренер и поранешен играч.

Поранешниот македонски репрезентативец, Треневски, одиграл 17 натпревари за својата репрезентација помеѓу 1997 и 2004 година.

## Клупска кариера
Роден во Скопје, Треневски се преселил на рана возраст во Титоград, каде што неговиот татко бил на служба во Југословенската народна армија. Започнал со месниот клуб Будуќност, а дебитирал во сениорската екипа го имал во сезоната 1991-92. Во зимскиот преоден рок во 1995 година, Треневски преминал во Партизан. Со *Црнобелите* останал три и пол години, освојувајќи две национални првенства (1996 и 1997) и еден национален куп (1998). Во летото 1998 година, Треневски се преселил во странство и се приклучил на мексиканскиот клуб Пуебла. Потоа бил на проба во бразилскиот клуб Флуминенсе во 1999 година, без да потпише договор.

Во летото 2002 година, Треневски се преселил во Словенија и потпишал за Мура. Потоа настапувал уште за четири словенечки клубови во првата лига, со вкупно 137 настапи и постигнати 44 лигашки голови во текот на шест години. Пред да се пензионира од фудбалот, Треневски настапувал и за словенечкиот клуб од Третата лига Малечник во сезоната 2008–09.

## Репрезентативна кариера
Треневски настапил 17 пати за репрезентацијата на Македонија, дебитирал на 7 јуни 1997 година на натпреварот со Исланд што Македонија го добила со 1–0. Неговиот последен настап бил на пријателскиот натпревар со Кина на 29 јануари 2004 година што Македонија го изгубила со со 1–0.

## Тренерска кариера
Откако ја започна својата тренерска кариера во неговиот поранешен клуб Малечник, Треневски бил назначен за тренер на словенечкиот тим од Третата лига Вержеј во ноември 2011 година. Потоа, тој ја презел функцијата тренер на словенечкиот клуб од Втората лига, Заврч во јануари 2013 година, веднаш водејќи ги до влез во највисоката лига на словенечкиот фудбал. И покрај почетниот успех на тимот, Треневски на крајот го напуштил клубот со заедничка согласност во март 2014 година.

Во јули 2015 година, Треневски се врати во земјата на своето детство за да го преземе Дечиќ. Тој бил суспендиран од страна на црногорската фудбалска федерација во октомври 2015 година, добивајќи шестмесечна забрана поради проблеми во врска со неговата УЕФА Про лиценца. Во мај 2016 година, Треневски се разделил од клубот.

На 19 јули 2016 година, Треневски бил назначен за тренер на Работнички, заменувајќи го Томислав Франц, по елиминацијата на клубот од Лигата на Европа на УЕФА во сезоната 2016–17.

## Статистика за кариера

### Клуб

### Репрезентација

## Титули

### Играч
**Партизан**

* Прва лига на СР Југославија: 1995–96, 1996–97
* Куп на СР Југославија: 1997–98

### Тренер
**Заврч**

* Втора словенечка лига: 2012–13

## Наводи

## Надворешни врски
* 
* 
* 

Категорија:Македонски фудбалски тренери
Категорија:Фудбалери во Првата македонска фудбалска лига
Категорија:Фудбалери на ФК Пелистер
Категорија:Фудбалери на ФК Силекс
Категорија:Фудбалери на ФК Партизан
Категорија:Македонски фудбалски репрезентативци
Категорија:Фудбалери од Скопје
Категорија:Живи луѓе
Категорија:Родени во 1972 година
Еврократ

**Еврократ** (стопеница од зборовите *Европа* и *[[бирократ]]*) — „службено лице на управната комисија на Европската Унија“ или пошироко, кој било службеник на Европската Унија. Поимот го сковал Ричард Мејн, новинар и личен асистент на првиот претседател на Комисијата, Валтер Халштајн, во 1961 година.

Постојат три главни вида еврократи. Првите се политички назначени лица, како што се европските комесари или членовите на Европскиот парламент. Вторите се службеници, т.е. постојан персонал, кои го сочинуваат мнозинството од европските институции. Постојат две категории службеници: асистенти и администратори. Првите извршуваат „секретарски“ работи, додека други имаат повеќе политички или управни одговорности. Третата категорија се договорни застапници. Тие немаат договор за вработување со исти услови како службениците. Нивниот почетен договор за вработување е временски ограничен и само по неколку обновувања овој договор може трајно да се обнови. Еврократите генерално доаѓаат од сите земји членки на Европската Унија. Главното тело кое избира персонал за вработување во европските институции е EPSO.

Денес, поимот „еврократ“ ги опфаќа вработените во сите институции на ЕУ, а не само вработените во Европската комисија.

Иако поимот може да има негативни конотации за некои, стручњаците за Европската Унија и нејзините институции Дидие Георгакакакис и Џеј Роуел го користат концептот на еврократија како начин за опишување и анализа на интеракциите меѓу актерите и стручњаците на ЕУ.

## Наводи

Категорија:Европска Унија
Категорија:Зборови што ги нема во ТРМЈ
Категорија:Евроскептицизам
Категорија:Политички неологизми
АФИ 100 години... 100 филмови

**АФИ 100 години... 100** **американски филмови** е листа на 100-те најдобри американски филмови, утврдена од Американскиот филмски институт врз основа на мислењето на повеќе од 1.500 уметници и лидери во филмската индустрија кои избирале од листа од 400 номинирани филмови. Листата на 100 најдобри американски филмови била објавена во 1998 година. АФИ објавиле ажурирана листа во 2007 година.

## Критериуми
Филмовите биле оценувани според следниве критериуми:

# *Должина на игран филм* : Наративен формат, најмалку 60 минути.
# *[[Кинематографија на САД|Американски филм]]* : на англиски јазик, со значајни креативни и/или финансиски продукциски елементи од Соединетите Американски Држави
# *Критичко признание* : Формална пофалба во печатена форма.
# *Добитник на главни награди* : Признанија од натпреварувачки настани, вклучувајќи награди од организации во филмската заедница и големи филмски фестивали.
# *Популарност со текот на времето* : Вклучувајќи бројки за бокс-офисот прилагодени за инфлација, телевизиски емитувања и синдикација, како и продажба и изнајмување на домашни видеа.
# *Историско значење* : белег на филмот во историјата преку технички иновации, визионерски наративни средства или други револуционерни достигнувања.
# *Културно влијание* : белег на еден филм врз американското општество во однос на стилот и содржината.

## Список

### Промени од 2007 година
Дваесет и три филма биле заменети на листата за десетгодишнината во 2007 година. *[[Доктор Живаго (филм од 1965)|Доктор Живаго]]*, претходно рангиран на 39-то место, бил највисоко рангираниот филм отстранет од ажурираната листа, додека *[[Генерал (филм од 1926)|Генерал]]* на 18-то место бил највисоко рангираниот нов филм.

## Поврзано

* БФИ Топ 100 британски филмови

## Наводи

## Надворешни врски

* АФИ 100 години...100 филмови (издание од 1998 година)
* АФИ 100 години...100 филмови (издание 2007)
* Список на 400 номинирани филмови (издание од 1998 година)
* Список на 400 номинирани филмови (издание 2007)
* Уредништвото ''на „Монтреал Мирор“''
* Страница на SFM Entertainment на специјалот; вклучува видео клип
Категорија:АФИ 100 години
Категорија:Кинематографија на САД
АФИ 100 години... 100 љубовни приказни

**100 години... 100 љубовни приказни на АФИ** е листа на 100-те најголеми љубовни приказни во американското кино. Листата била објавена од Американскиот филмски институт на 11 јуни 2002 година.

## Список

## Критериуми
Списокот ги користи следниве критериуми: 

## Наводи

Категорија:АФИ 100 години
Фрегзит

мини|Местоположбата на Франција во Европската Унија
мини|Постер за изборна кампања од партијата Action Française во поддршка на Фрегсит
**Фрегзит** (стопеница од „Франција“ и „егзит“ - излез) — хипотетичко повлекување на Франција од Европската Унија (ЕУ). Терминот е формиран по аналогија со *[[Повлекување на Обединетото Кралство од ЕУ|Брегзит]]*, што означува слично повлекување од страна на Обединетото Кралство. Терминот најчесто се користел за време на кампањата што водела до француските претседателски избори во 2017 година.

Анкета на истражувачкиот центар Пју во јуни 2016 година, пред референдумот за членство на Обединетото Кралство во Европската Унија во 2016 година, покажала дека  61% од Французите имаат неповолен став кон ЕУ, втори по ред само по Грција со 71%, и Обединетото Кралство со 48%. Сепак, кога биле прашани за вистинско заминување од ЕУ, 45% од Французите сакале да останат во блокот, додека 33% изразиле желба да го напуштат. Бројката во корист на останување се зголемила на 60% во последователна анкета во 2019 година.

Референдумот за членство на Обединетото Кралство во Европската Унија, одржан на 23 јуни 2016 година, кој резултирал со 51,9% од гласовите дадени за излегување од ЕУ, се одржал за време на изборната кампања што довела до претседателските избори во Франција од 2017 година. По резултатот од референдумот, лидерката на Националниот фронт, Марин Ле Пен, ветила француски референдум за членството во ЕУ доколку таа победи на претседателските избори. Поранешниот претседател Франсоа Оланд се сретнал со политичари, вклучувајќи ја и Ле Пен, по гласањето и го отфрлил нејзиниот предлог за референдум. Друг кандидат од 2017 година, Николас Дупон-Ењан од Дебу ла Франс, исто така се залагал за референдум. Наместо тоа, Народната републиканска унија на Франсоа Аселино се залагала за еднострано повлекување од ЕУ со користење на член 50 од Лисабонскиот договор.

При раната употреба на терминот „Фрегзит“, Ле Пен изјавила „Само викајте ме госпоѓа Фрегзит“ во интервју за „Блумберг“ со новинарката Каролајн Конан на 23 јуни 2015 година, една година пред референдумот Брегзит во јуни 2016 година. Во интервју од јануари 2018 година за Британската радиодифузна корпорација, претседателот на Франција, Емануел Макрон, се согласил со Ендру Мар дека францускиот народ е подеднакво разочаран од глобализацијата и дека доколку му се даде шанса да одговарат со едноставен да/не одговор на толку сложено прашање, тие „веројатно“ би гласале за „Фрегзит“ во истите околности.
[мини|Активистите кои го поддржуваат Frexit (PRU-UPR) се собрале на Парламентарниот плоштад во [Лондон на 29 март 2019 година за да го поддржат Брегзит.]]

Во август 2019 година, уредничката директорка на *„Ле Монд“,* Силви Кауфман, изјавила дека „Брегзит го направил Фрегзит невозможен“ и дека Ле Пен „веќе не се осмелува да го промовира својот аргумент за Фрегзит“ до претседателските избори во 2017 година.

## Наводи

Категорија:Европска Унија
Категорија:Евроскептицизам
Андрија Кузмановиќ

**Андрија Кузмановиќ** (роден во Белград, 5 јуни 1984) — српски актер.

Дипломирал на Академијата за убави уметности (сега Факултет на современи уметности) во класата на професорот Небојша Брадиќ. Стекнал популарност со улогата на голманот Јакша во филмовите *[[Монтевидео, Бог те видео!|Монтевидео]]* и *[[Се гледаме во Монтевидео|Се гледаме во Монтевидео!]]* како и во серијата *На пат кон Монтевидео*. Значајни се и неговите улоги во сериите ''Сенки над Балканот'' и *Утрото ќе смени се*. Член е на Белградскиот драмски театар.

## Филмографија

|-
|- bgcolor="Lavender" align=center
| colspan="4" | 2010-e
|-
| 2010. || Монтевидео, Бог те видео! || Милован Јакшиќ „Јакша“
|-
| 2012. || Монтевидео, Бог те видео! (ТВ серија) || Милован Јакшиќ „Јакша“
|-
| 2013. || На пут за Монтевидео (серија) || Милован Јакшиќ „Јакша“
|-
| 2013. || Монтевидео, се гледаме! || Милован Јакшиќ „Јакша“
|-
| 2014. || Монтевидео, видимо се! (ТВ серија) || Милован Јакшиќ „Јакша“
|-
| 2014. || Јагодиќи: Проштален валцер || Јоцика
|-
| 2014. || Мио&Драг || Џони
|-
| 2015. || Жени од Дедиње || Дука
|-
| 2015. || Комшии (ТВ серија) || Лаза
|-
| 2016—2017. || Сомнителни лица || Веља
|-
| 2016. || Дојч кафе || Рамко
|-
| 2016. || *[[Победникот останува победник]]* || Морг
|-
| 2017. || Убијците на татко ми || Бата
|-
| 2018. || Џуџиња од насловни страни || помошник за ријалити програма
|-
| 2018. || Утрото ќе промени се || Љуба
|-
| 2019. || Бисер на Бојана || Орхан
|-
| 2019–2020. || Швиндлери || Јеленковиќ
|- bgcolor="Lavender" align=center
| colspan="4" | 2020-e
|-
| 2020. || Името на народот || Млад Јаша Томиќ
|-
| 2020. || Златни денови || Драгослав (Лале)
|-
| 2021. || Тома || менаџер Дрда
|-
| 2022. || Златен дечко || Чаки
|-
| 2022. || Златен дечко (ТВ серија) || Чаки
|-
| 2022. || Ама е убав овој свет || Бата
|-
| 2022. || Џем од кавијар || Гинеколог
|-
| 2022−данас || Сложни браќа || Гиле
|-
| 2022−2023. || Прошетка со лавот || Бата
|-
| 2023. || Јужен ветер (ТВ серија) || Кифла
|-
| 2023. || Посета (ТВ серија) || Дарко
|-
| 2023. || Кафана на Балканот || Баја
|-
| 2023. || За нашите деца || Кајошевиќ
|-
| 2023-2024. || Тома (ТВ серија) || менаџер Дрда
|-
| 2023-2024. || Радио Милева || Мата
|-
| 2024. || Планета 7693 || Борис
|-
| 2024. || Крунска 11 || Варајиќ
|-
| 2025. || Киднапирање (серија) || Немања
|-
| 2025. || Кафана на Балканот (серија) || Баја
|-
| 2025. || Тапија (филм) ||
|-
| 2025. || Југо Флорида (филм) ||
|-
| 2025. || Ќе се викаш Варвара || Владимир
|-
| 2025. || Круна (филм) || 
|-
| 2017–2025. || Сенки над Балканот || Станко Плетикосиќ
|-
| 2026. || Бибијака и добошар ||
|-
| 2026. || Лулај ме нежно ||
|}

## Надворешни врски

* 
* Глумац из другог покушаја: Нестварна прича која му је отворила врата глуме (Б92, 30. децембар 2017)
* 
* Комплексно је радити историјске личности (Политика”, 17. август 2021)
Категорија:Српски глумци
Категорија:Родени во 1984 година
Служебник

мини|300пкс|Служебник, 1763 година
мини|300пкс|Служебник, 1705 година
**Служебник** (грчки: Ἱερατικόν) — литургиска книга за свештенството на Православната црква со текстови на верски служби за секој ден според редоследот на нивното извршување и црковниот календар. Содржи три литургии: Свети Василиј Велики, Свети Јован Златоуст и Литургија на претходноосветените дарови, како и свештенички, вечерни и утрински ѓаконски молитви и причест. Главниот дел обично се дополнува со црковниот календар и литургиски пеења (тропари, кондаци), стихови (прокимени, причест), завршни помени итн.

## Историја
Најстарите источнословенски литургиски книги се познати од 12 век: оние на Антониј Римски († 1147) и Варлаам Хутински († 1192). Современите литургиски книги потекнуваат од литургиските книги на цариградскиот патријарх, Филотеј (1352) — 76), бугарскиот патријарх Ефтимиј († 1389) и киевскиот митрополит Кипријан († 1406). Богослужбената книга за прв пат е печатена во Тарговиште (1508), во Киевската митрополија во Вилнус (1533) и во Стрјатин (1604). 

## Наводи

Категорија:Богослужбени книги
Категорија:Православие
Другата жена

**Другата жена** (тур: Kuma) — турска телевизиска серија, која се емитува во 2025 година. Главните улоги ги играат: Емре Озмен, Ајбуке Јилмаз, Хилал Туфек. Серијата во  Македонија се емитува на Канал 5 Телевизија.

Натсихронизација вршеле нашите познати глумци: Анастас Тановски, Гордана Ендровска, Бобан Алексоски, Бојан Бошковски, Илија Илиоски, Ирена Илиевска, Гоце Андонов, Ема Давчева Денковска, Антониоа Савеска, Кирил Трајковски, Јасна О. Николовска, Марина Поп Панкова, Мелита Софрониоска, Миа Кантарџиева, Трајанка Илиева, Ердоан Максут, Радо Алексовски, Стојан Ангеловски.

## Улоги

## Наводи

## Надворешни врски
* 

Категорија:Турски телевизиски серии
Пунџа

мини|277x277пкс|Пунџа во облик на крофна
**Пунџа** — вид фризура во која косата се собира нагоре, се прицврстува со ластик или се витка образувајќи јазол, а потоа се прицврстува со шноли. За да се зголеми обемот на фризурата, понекогаш се користат додатоци.

Речиси сите балерини носат токму таква фризура, поради што таа се нарекува и „балетска“ пунџа. Причината за тоа е едноставна: при активно танцување, само цврсто прицврстената фризура нема да се расплете.

## Оданго
Двојна пунџа или пунџа од двете страни на главата е традиционална кинеска фризура. Во Кина се нарекува „биковски рогови“, а во Јапонија — оданго (јап. *お団子* *odango*). Вакви пунџи често можат да се сретнат во аниме или манга.

На пример:

* Усаги Цукино, главната хероина од *Сејлор Мун*
* Минт Аизава од *Tokyo Mew Mew*
* Сецука од играта *Soul Calibur III*
* Миака од анимето *Таинствена игра*
* Шампу во *[[Ранма ½]]*
* Тентен од *[[Наруто]]*
* Џолин Куџо, главната хероина од шестиот дел на мангата ''Неверојатните авантури на Џоџо''

## Наводи

## Надворешни врски

Категорија:Поими во аниме и манга
Категорија:Фризури
__СОСОДРЖИНА__
__ИНДЕКС__
Луј Франше д'Епере

**Луј Феликс Мари Франсоа Франше д'Епере** (; Мостаганем, 25 мај 1856 – Сент-Амансе, 8 јули 1942) — маршал на Франција и почесен војвода на српската и југословенската војска.

## Животопис
Студирал на Академијата Сен-Сир на 15 октомври 1874 година, а по дипломирањето бил унапреден во пешадиски потпоручник на 1 октомври 1876 година, унапреден во капетан на 28 октомври 1885 година, полковник на 12 јули 1903 година, бригаден генерал на 23 март 1908 година, генерал на дивизија на 23 март 1912 година и маршал на Франција на 19 февруари 1921 година. Истата година, еден месец претходно, на 29 јануари, му била доделена и почесната титула војвода на Кралството на Србите, Хрватите и Словенците (Југославија). Во 1923 година при посетата на Битола по повод отворањето на Француските гробишта бил прогласен за почесен граѓанин на Битола.

Како пешадиски офицер, бил водник, командир на чета и командир на баталјон во пешадијата до 1899 година. Во тоа време, дипломирал на Воената академија (1882) и бил во Генералштабот на дивизијата што го окупирала Тонкин (1886) и во Генералштабот на губернаторот на Париз (1889). Командувал со полк и бригада во пешадијата, со дивизија (1912). Член на Вишиот воен совет од 1920 година. Учествувал во колонијалните војни во Западна Африка, Тунис, Алжир, Тонкин и Анан, Кина и Мароко. Во Првата светска војна (10 септември 1914 година до 31 март 1916 година) командувал со француската армија (5), до 29 април 1918 година. со армиската група на францускиот фронт, а од 9 јуни 1918 година до крајот на војната бил Врховен командант на сојузничките војски на Солунскиот фронт. Под негова команда, Солунскиот фронт бил пробиен, германско - австриско - бугарската армија била прогонувана, бугарската армија се предадала и Србија била ослободена. Тој високо ја почитуваше српската армија и редовно ги нагласуваше нејзините придонеси за конечната победа на сојузниците во Првата светска војна. Тој беше најсвечено примен за време на посетата во мај 1936 година. Споменик во негова чест бил подигнат во Белград истата година над Автокоманда.

Бил член на Француската академија, на 14-то место, од 1934 до 1942 година.

## Чин маршал
Кога француската влада го унапредила Франше д’Епере во чин маршал, чинот го оправдала на следниов начин: *тој го пробил бугарскиот фронт и го принудил непријателот да капитулира.* *Овој успех, без преседан во европското војување, довел до пад на Централните сили*.

## Белешки

## Наводи

## Надворешни врски

Категорија:Членови на Француската академија
Категорија:Починати во 1942 година
Категорија:Родени во 1856 година
Категорија:Француски маршали
Категорија:Француски војсководци во Првата светска војна
Категорија:Почесни граѓани на Битола
Драган Иванов (фудбалер)

**Драган Иванов** (роден на 16 ноември 1972 година) —  пензиониран македонски фудбалски играч од средниот ред.

## Наводи

Категорија:Фудбалери на ФК Брегалница (Штип)
Категорија:Фудбалери на ФК Работнички (Скопје)
Категорија:Фудбалери на ФК Силекс
Категорија:Фудбалери на ФК Македонија Ѓорче Петров
Категорија:Живи луѓе
Категорија:Родени во 1972 година
Фљамур Таири

**Фљамур Таири** (роден на 24 ноември 1990 година) — пензиониран македонски фудбалски играч од средниот ред.

## Меѓународна кариера
Таири бил член на фудбалската репрезентација на Македонија под 21 година до 2012 година, а дебитирал за репрезентацијата до 21 година на 9 септември во ремито 0-0 против Норвешка. Тој можел да избере да ја претставува и фудбалската репрезентација на Албанија бидејќи е етнички Албанец.

## Почести
**ФК Струга Трим–Лум**

* Втора Македонска Фудбалска Лига : 2017–18 ,
* Прва Македонска Фудбалска Лига : 2022–23, 2023–24

## Наводи

Категорија:Фудбалери во Првата македонска фудбалска лига
Категорија:Фудбалери на ФК Струга
Категорија:Фудбалери на ФК Ренова
Категорија:Фудбалери на ФК Напредок (Кичево)
Категорија:Фудбалери на ФК Македонија Ѓорче Петров
Категорија:Живи луѓе
Категорија:Родени во 1990 година
Категорија:Фудбалери од Струга
Општина Аљинце

**Месен народен одбор Аљинце** ― поранешна општина во Македонија, која постоела во периодот 1945-1947 година. Центар на месниот народен одбор било селото Аљинце.

## Историја
Месниот народен одбор Аљинце бил основан во 1945 година. Тој бил дел од Козјачката Околија, Скопски Округ, a негови составни населени места биле Аљинце, Брешко и Жељувино. Во 1947 година, според новата административна поделба, МНО Аљинце бил укинат и неговата територија припаднала под МНО Бајловце.

## Население
Според пописот од 1948 година, една година по укинувањето на одборот, Месниот народен одбор Аљинце би имал 1.637 жители.

## Поврзано

*Список на општини во Македонија по население (1948)

## Наводи

Аљинце
Аљинце
Аљинце
Категорија:Козјачка Околија
Ексхалиран азот оксид

Во медицината, **ексхалиран азот оксид** (eNO - сега попознат како  FeNO) може да се мери со издишен тест за астма и други респираторни состојби кои се карактеризираат со воспаление на дишните патишта. Азот оксид (NO) е гас кој го создаваат одредени типови клетки при воспалителниот одговот. Фракцијата на ексхалиран NO (FENO) е ветувачки биомаркер за дијагноза, следење и водење на терапијата кај возрасни и деца со астма.

## Биологија
Кај луѓето, азотниот оксид се создава од L-аргинин со помош на три ензими наречени азот оксид синтази (NOS): индуцибилна (iNOS), ендотелна (eNOS), и невронска (nNOS). Последните две се постојано активни во ендотелните клетки и невроните, додека активноста на iNOS може да биде индуцирани при состојби на инфламација (на пример, од цитокини). При инфламација, некои клетки користат iNOS за да создадат NO, вклучувајќи ги и еозинофилите. Затоа, eNO (познат и како FeNO "фракционо ексхалиран азот оксид") може да послужи како *инфламометар*.

Иако се смета дека во количината на ексхалиран NO кај астматичари главно придонесува iNOS, студиите кај глувци покажале дека придонес има и nNOS.

## Наводи

Категорија:Астма
Палеж

мини|259x259пкс|Куќа по палеж
**Палеж** или **подметнување пожар** — чин на намерно и свесно палење или горење на имот. Иако овој чин вообичаено се однесува на градби, поимот може да се однесува и на намерно палење на други предмети, како што се моторни возила, пловила или шуми. Ова кривично дело обично се класифицира како тешко кривично дело, при што случаите што вклучуваат ризик по човечкиот живот или имот повлекуваат построга казна.

Палежот што води до смрт може дополнително да биде процесуиран како убиство од небрежност или убиство. Чест мотив за палеж е измама со осигурувањето. Во такви случаи, лицето го уништува сопствениот имот со палење, а потоа лаже за причината за да наплати од својата осигурителна полиса. Палежот често се врши и за да се прикрие друго кривично дело, како што е убиство или кражба со провала.

Лицето што извршува палеж се нарекува подметнувач,  пироман или сериски подметнувач на пожар ако делото е повторено неколкупати. Подметнувачите на пожар обично користат забрзувач (како што се бензин или керозин) за да ги запалат, поттикнат и насочат пожарите, а откривањето и утврдувањето на остатоци од запалива течност е важен дел од истрагите за пожар. Пироманијата е нарушување на контролата на нагоните, кое се одликува со патолошко палење пожар. Меѓутоа, повеќето случаи на палеж не се извршени од пиромани.

## Пироманија
Обземеноста од оган и зависноста од палеж се нарекува пироманија. Во крајни случаи, тоа може да биде патолошки пројав на некое душевно заболување. Во некои решени случаи на палеж, сторителите на пожари изненадувачки биле ангажирани од самите пожарникари.

## Причини за палеж
Во повеќето случаи, палежот служи како измама со осигурување или за прикривање на некое кривично дело (на пр. грабеж, проневера). Меѓутоа, може да има и други причини, како што се завист, омраза, закани, уцени, конкурентска борба, или социјална, политичка и етничка различност. Во неколку случаи, палежот бил искористен и како т.н. лажно знаме, при што подметнувачот на пожар го искористил пожарот за да го обвини својот непријател и да го искористи бранот на негодување што последователно се подигнал против него.

## Наводи

## Надворешни врски

* How to combat arson
* 

Категорија:Злосторство
Категорија:Оган
Категорија:Имотни злосторства
__СОСОДРЖИНА__
__ИНДЕКС__
Категорија:Злосторства
Заги

**Заги** — маскота на Летната универзијада во Загреб во 1987 година.

## Создавање
Кога било потврдено и договорено дека домаќин на Универзијадата ќе биде градот Загреб, се поставило прашањето која ќе биде маскотата на Универзијадата. На сите во сеќавање им останал  популарниот лик Вучко, кој служел како маскота за време на Зимските олимписки игри во Сараево во 1984 година. „Вечерњи лист“ потоа ги поканил граѓаните активно да учествуваат во изборот на маскота, да даваат предлози, идеи за решенија... Редакцијата била преплавена со бројни предлози и цртежи. Било предложено маскотата да биде врапче, кос и многу други шумски животни, дури и мечка, но повеќето предлози биле дека треба да биде верверица. Бидејќи, како што напишале и тврделе многумина поддржувачи, тоа е слатко животно, живо, мило и интересно. Со тоа, Заги официјално станала маскота на Универзијадата.

## Обликување
Врз основа на конкурс, работата за обликување на маскотата му била доверена на докажаниот мајстор Недељко Драгиќ. Очигледно целосно успеал во тоа. Работата на обликувањето на Заги била завршена во февруари 1985 година, а потоа слатката верверичка тргнала во незапирлив поход. Потребен бил многу труд за да се нацрта Заги во сите можни спортски пози, од кошаркарски до атлетичарски, но трудот се исплатил. Загрепската Универзијада добила маскота.

## Извори
* книга: Официјален водич на 87-та Универзијада.

## Поврзано
* Вучко

Категорија:Спортот во Загреб
Категорија:Маскоти
Миса

[мини|247x247пкс|Приказ на првата миса во [Чиле, од Педро Суберкасо]]
**Миса** ( — „отпуст“, „испраќање“, „намена“, „мисија“ и др.) — главната литургиска служба во многу облици, вероисповеди и црковни заедници на западното христијанство. Поимот „миса“ обично се користи во латинскиот обред на Римокатоличката црква, православието од западен обред, старокатолицизмот, независниот католицизам, како и во некои лутерански и англикански цркви. Таа се состои од почетни обреди, Литургија на Словото, Евхаристиска литургија и завршни обреди. За време на Евхаристиската литургија, според учењето на Црквата, се случува пресуштествување: лебот и виното стануваат Тело и Крв на Исус Христос.

## Етимологија
Етимологијата и првобитното значење на зборот „миса“, што се изговара на крајот на нејзиниот обред (*ite missa est*), остануваат спорни. Според општоприфатената верзија, тоа потекнува од латинскиот глагол *mittere* — „отпушта“, „испраќа“ и е поврзано со латинскиот збор *missio*, кој исто така потекнува од него. Првично значело „отпуст“, а потоа се проширило на целата литургиска служба, бидејќи во неа се актуелизира апостолатот на верниците во состојба на осветувачка благодат по причестувањето. Со други зборови, „верниците се испраќаат со мисија (*missio*) да ја исполнат Божјата волја во нивниот секојдневен живот“ (Катихизис на Католичката црква, 1332).

## Жртвена природа
Според католичкото учење, светата жртва на мисата е исполнување на сите жртви од Стариот завет. Во Новиот завет, единствената жртва на олтарот на Голгота повторно се преживува за време на секоја католичка миса. Исус Христос ги заслужил сите милости и благослови за нас со Неговата смрт на Крстот. Овие заслуги образуваат неисцрпен извор на благодат за да го хранат натприродниот живот на душите. На Голгота, Христос не само што ги заслужил сите милости за луѓето, туку и воспоставил одредени канали преку кои овие милости можат да се добијат. Овие канали се Жртвата на Мисата и другите Свети Тајни.

Првата миса била востановена од Христос на Тајната вечера, на првиот Свет четврток. Првата Света Жртва на Мисата била прославена во пресрет на Страдањата. Бескрвната жртва на Тајната вечера е спомен на крвавата жртва на Христос на крстот. Така, мисата е обединувачки настан на Тајната вечера и Христовата жртва на Голгота.

Мисата ги содржи четирите основни елементи на вистинска жртва: свештеник, жртва, олтар и жртвување. Нејзиниот Свештеник, Исус Христос, ја користи службата на земен претставник; нејзината Жртва, Исус Христос, вистински присутен под приликите на лебот и виното; нејзиниот олтар; и Жртвувањето е мистична претстава на пролевањето на крвта на Голгота. Така, мисата се принесува за четири цели: поклонение, искупување, благодарење и прошка.

## Наводи

## Надворешни врски

* Order of Mass

__СОСОДРЖИНА__
__ИНДЕКС__


Категорија:Католицизам
Категорија:Католички литургиски денови
Ри де Рoм (езеро)

**Ри де Ром** — вештачко езеро во близина на градот Кувен, Валонија, во Белгија, во близина на границата со Франција. Езерото се наоѓа во Ардените. Волуменот на водата е 2.200.000 м³, а површината е 0,25&nbsp;км 2.

Категорија:Координати на Википодатоците
Категорија:Вештачки езера во Белгија