open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Експрес лонец

мини| Современ експрес лонец
**Експрес лонец** или **парен лонец** — кујнски прибор во кој храната се готви под притисок. Главните предности на експрес лонецот се побрзо подготвување на храната, заштеда на енергија и зачувување на хранливите материи, вкусот и аромата на храната.

## Историја
Принципот на работа на експрес лонецот го пронашол францускиот научник Дени Папен во 1679 година. Овој сад се нарекува и **Папенов** **лонец**. Првиот што произвел експрес лонци бил Георг Гутброд од Штутгарт, кој правел експрес лонци од леано железо од 1864 година. Еден облик на експрес лонец бил патентиран од Шпанецот Хозе Мартинез во 1919 година.

Првиот експрес лонец кој можел да се користи за домашни потреби го направил Германецот Алфред Вишлер во 1938 година, по што започнало масовното производство во Америка и Европа.

Експрес лонецот станал широко распространет во домаќинствата за време на Втората светска војна, кога конечно биле препознаени неговите предности.

## Делови на експрес лонец
Се состои од три главни дела: тело на лонецот на кој се наоѓаат две рачки на различни страни, капак и сигурносен вентил на врвот. Телото и капакот, кои заедно образуваат херметичка комора, најчесто се направени од алуминиум или нерѓосувачки челик. Алуминиумот е поевтин, но побрзо оксидира и ја губи бојата, па ваквите лонци имаат пократок животен век. Лонците од не'рѓосувачки челик имаат три слоја, а дното е прекриено со бакар бидејќи не'рѓосувачкиот челик лошо ја спроведува топлината.

Вентилот најчесто е направен од гума или силикон и не дозволува пареата да помине низ него. Ако вентилот се скрши, повеќето садови имаат резервен систем за ослободување на пареата.

## Систем на функционирање
Кога водата ќе зоврие, се создава пареа која не може да излезе од лонецот, па притисокот се зголемува. Ова ја зголемува температурата, така што храната се готви побрзо. Кога ќе се постигне одреден максимален притисок и температура, вишокот на пареа се ослободува преку безбедносниот вентил. Овие максимуми обично се за притисок од 70-80 kPa и за температура 121 °C. Ова е и температурата на која водата врие во експрес лонец, создавајќи прегреана пареа која ја зачувува аромата и корисните состојки на храната. Откако ќе се постигне максимален притисок, снабдувањето со енергија што ја зголемува температурата треба да се исклучи бидејќи таа енергија ќе биде неискористена. Откако ќе заврши готвењето, притисокот мора полека да се намалува за да се спречи експлозија.

## Занимливости
Во поранешна Југославија, експрес лонецот бил познат како **претис лонец** по името на производителот, претпријатието Претис од Вогошќа.

Бомби направени од експрес лонли се користени во некои бомбашки напади, од кои најпознат бил нападот на Бостонскиот маратон.

## Наводи

## Литература
* 

Категорија:Прибор за готвење
Категорија:Метални садови
Категорија:Притисок
Куп на Македонија во кошарка 1993

**Куп на Македонија 1993** ― 1. издание на Купот на Македонија во кошарка. Завршниот турнир бил одигран во Спортската сала Кочани во Кочани. Победничкиот пехар, кој бил преоден, бил доделен од страна на дневниот весник „''Вечер''“ како покровител на турнирот. Во ова издание првак бил Годел Работнички.

## Место на одржување




## Турнир
### Полуфинале

### Финале

## Победнички состав

**Главен тренер**
*  Александар Књазев 
**Помошник тренер**
*  Марин Докузовски 

## Признанија
* Најкорисен играч на финалето - Бонер Апшоу (Кочани Деликатес)
* Најдобар стрелец на турнирот - Јорданчо Давитков (Годел Работнички)

## Поврзано
* Прва македонска кошаркарска лига 1992/93
* Втора македонска кошаркарска лига 1992/93

## Наводи

## Надворешни врски

1993
Кошарка
Васка Гечева

**Васка Христова Гечева** ( во  — ) — учесник во НОВ на Македонија.

## Животопис
Учествувала во НОД од летото 1943 година. Во времето на една блокада во Кавадарци кога полицијата вршела претрес со мајка ѝ успева да се префрли преку ѕид и да го спаси илегалниот материјал што се наоѓал во нејзиниот дом. Била осомничена и уапсена, но наскоро пуштена. Од јуни 1943 година дошла во Скопје и била врска со Дванаесеттата македонска ударна бригада. Разнесувала илегален материјал, растурала летоци по железничките станици од Скопје до Кавадарци. Во нејзиниот дом во Скопје престојувале илегалци.

## Наводи

Категорија:Учесници во НОБ
Категорија:Жени во НОБ
Васка Геџовска

**Васка Геџовска** ( во  — ) — учесник во НОВ на Македонија.

## Животопис
Учествувала во НОД од август 1941 година. Чувала илегалци и борци од партизанскиот одред. За нив приготвувала храна и месела леб.

## Наводи

Категорија:Учесници во НОБ
Категорија:Жени во НОБ
Љуба Гештаковска - Богоевска

**Љуба Гештаковска - Богоевска** ( во  — ) — учесник во НОВ на Македонија.

## Животопис
Од пролетта 1941 година учествувала во НОД. Во нејзиниот дом се одржувале илегални состаноци, престојувале илегалци, давала и собирала храна, растурала илегален материјал, била ползувана како курир. Таа била сопруга на народниот херој Димитар Мите Богоевски.

## Наводи

Категорија:Учесници во НОБ
Категорија:Жени во НОБ
Милица Гиздова

**Милица Гиздова** ( во  — ) — учесник во НОВ на Македонија.

## Животопис
Учествувала во заднината на НОД во селото, како член на СКОЈ од 1942 година. Собирала народна помош, изработувала топла
облека за борците во НОВ и ПОМ, а во нејзиниот дом престојувале илегалци. Поради покажаната активност, во 1943 година била интернирана во Бугарија.

## Наводи

Категорија:Учесници во НОБ
Категорија:Жени во НОБ
Ленче Гигова

**Ленче Гигова** ( во  —  во ) — учесник во НОВ на Македонија.

## Животопис
Пред војната учествувала во напредното работничко движење и била близок соработник на Павлина и Румена Хаџипанзови, познати учеснички во комунистичкото движење во Велес. Со одпочнувањето на вооруженото востание, својот дом го ставила на располагање на партиската организација и во него
се одржувале илегални состаноци и престојувале илегалци. Собирала народна помош, пренесувала илегален материјал и растурала летоци низ градот. Учествувала и во антифашистичката демонстрација на жените од Велес, во мај 1942 година, и протестирала пред полицискиот началник за апсењето на младинците од градот, барајќи го нивното ослободување.

## Наводи

Категорија:Учесници во НОБ
Категорија:Жени во НОБ
Мара Гиновска

**Мара Ефтова Гиновска** ( во  — ) — учесник во НОВ на Македонија.

## Животопис
Учествувала во НОД од мај 1943 година. Со заминувањето на Првата македонска ударна бригада во Егејска Македонија кај неа престојувале илегалци и борци, како ѝ во зимата 1944 година кога група борци од бригадата се вратила на кичевскиот терен. Покажала извонредна активност во работата со жените. Била избрана за прва претседателка на одборот на АФЖ во Ехлоец.

## Наводи

Категорија:Учесници во НОБ
Категорија:Жени во НОБ
Македонска православна црква „Св. Никола“ - Престон

**Македонска православна црква „Св. Никола“** — македонска православна црква лоцирана во Престон, предградие на северен Мелбурн, Викторија, Австралија. Прво осветена на 5 февруари 1978 година, по пожар, црквата била повторно изградена и осветена во 1996 година. Присуството на парохијаните во просек е околу 200 по литургија. 

## Историја
лево|мини|200x200пкс| Црковна плоча

## Поврзано

* Австралиски Македонци

## Наводи

## Надворешни врски

* Фејсбук
Категорија:Координати на Википодатоците
Категорија:Цркви во Австралија
Категорија:Македонски православни цркви во Австралија
Македонска православна црква „Св. Димитрија Солунски“, Спрингвејл

**Македонска православна црква  „Св. Димитрија Солунски“** — македонска православна црква лоцирана во Спрингвејл, предградие на југоисточен Мелбурн, Викторија, Австралија.

Македонскиот православен митрополит за Австралија, Тимотеј, за прв пат ја осветил црквата во 1986 година. На почетокот од 1994 година, кога се развиле тензични односи помеѓу Австралиските Грци и Австралиските Македонци откако Република Македонија се здобила со признавање од Австралија, црквата била подложена на подметнат пожар. По реновирањето, црквата била повторно осветена во 1996 година од страна на Петар, митрополитот за Австралија.  Во 2009 година започна проект на реновирање и нова доградба на црквата. Финалниот проект бил завршен во 2012 година, кога било извршено  осветување од страна на Петар.
Податотека:St._Dimitrija_Solunski_Macedonian_Orthodox_Church,_Springvale_5.jpg
Податотека:St._Dimitrija_Solunski_Macedonian_Orthodox_Church,_Springvale_6.jpg
Податотека:St._Dimitrija_Solunski_Macedonian_Orthodox_Church,_Springvale_7.jpg
Податотека:St._Dimitrija_Solunski_Macedonian_Orthodox_Church,_Springvale_2.jpg


## Поврзано
* Австралиски Македонци

## Наводи

## Надворешни врски

*Фејсбук

Категорија:Цркви во Австралија
Категорија:Македонски православни цркви во Австралија
Македонска православна катедрала „Успение на Пресвета Богородица“, Сиденхам

**Македонска православна катедрална црква „Успение на Пресвета Богородица“** — македонска православна катедрална црква лоцирана во Сиденхам, предградие на северозападниот дел на Мелбурн, Викторија, Австралија.

## Историја
Во 1994 година локалната македонска заедница започнала со напорите за основање црква во западните предградија на Мелбурн. Иницијативата била одобрена од Македонскиот свет синод во февруари 1995 година.

Црквата била изградена на Сиденхамски пат во Сиденхам. Митрополитот Петар ја осветил црквата во октомври 1996 година.

Во април 2016 година, црквата и бараката биле изгорени во пожар што локалните власти го сметале за сомнителен.
Податотека:St._Mary's_Holy_Mother_of_God_Macedonian_Orthodox_Church,_Sydenham_1.jpg|алт=Church carpark| Црковен паркинг
Податотека:St._Mary's_Holy_Mother_of_God_Macedonian_Orthodox_Church,_Sydenham_9.jpg|алт=Church (left side)| Црква (лева страна)
Податотека:St._Mary's_Holy_Mother_of_God_Macedonian_Orthodox_Church,_Sydenham_3.jpg|алт=View of Church| Поглед на црквата
Податотека:St._Mary's_Holy_Mother_of_God_Macedonian_Orthodox_Church,_Sydenham_12.jpg|алт=Church (right side)| Црква (десна страна)
Податотека:St._Mary's_Holy_Mother_of_God_Macedonian_Orthodox_Church,_Sydenham_11.jpg|алт=Cross above main entrance| Крстот над главниот влез


## Поврзано

* Австралиски Македонци

## Наводи

## Надворешни врски

* Фејсбук

Категорија:Координати на Википодатоците
Категорија:Цркви во Австралија
Категорија:Македонски православни цркви во Австралија
Ташко Начиќ

**Ташко Начиќ** (; 7 април 1934 – 27 март 1993 година) ― југословенски и српски глумец.

## Ран живот
По татко, Ташко е Влав со потекло од Заечар. Студирал глума на Факултетот за драмски уметности во Белград, каде што дипломирал во 1956 година.

## Театар
Во 1954 година станал член на Народниот театар во Белград, каде играл во претставите „*Станоје Главаш*“ и „*Госпоѓа Министарка*“. Набргу потоа заминал во театарот Бошко Буха, а потоа во новооснованото Ателје 212 каде останал до својата смрт. Глумел во бројни претстави како: „*Арсеник и стара чипка*“, „*Картотека*“, „*Кралот Иби*“), „*Виктор или децата на власта*“, „*Кафаница, судница, лудница*“*,* „*Капите* *доле*“, „*Галеб*“, „*Марк и густа шума*“, „*Со задоволство оди Србинот со задоволство влегува во војска*“, „*Маратонците го трчаат почесниот круг*“, „*Пурпурен остров*“, „*Радован III*“, „*Чудо во Шарган*“, „*Не пукај, бре*“ (монодрама), „*Ожалостено семејство*“, „*Материјалисти*“, „*Пропаст на српското царство*“, „*Чапја*“, „*Кариера*“, „*Париска комуна*“, „*Свеќар*“.

## Филмови
[десно|мини| [Биста на Начиќ во Крушевац.]]
Во филмовите, тој првпат се појавил во филмот на Воислав Нановиќ, „*Подобро е да се знае*“ во 1960 година, а потоа во „*Боксерите одат во рајот*“, „*Бубашинтер*“, „*Мајсторот и Маргарита*“, „*[[’Рбет (филм)|’Рбет]]“*, „*Кој тоа таму пее*“, „*Ало, такси!*“, „*[[Давител против давител]]*“, „*Матуранти*“, „*[[Викенд на мртовци (филм)|Викенд на мртовци]]*“, „*Луди години*“, „*Тајната на манастирската ракија*“, „*[[Тесна кожа 4]]*“ и „*Јуриш кон собранието*“.

Играл и во бројни ТВ серии и ТВ филмови, како „*Дипломци*“ и „*Подобар живот*“.

## Наводи

## Надворешни врски

* 

Категорија:Починати во 1993 година
Категорија:Родени во 1934 година
Категорија:Глумци од Крушевац
Категорија:Починати во Белград
Категорија:Српски машки глумци од 20 век
Категорија:Југословенски глумци
Категорија:Српски Власи
Категорија:Апсолвенти на Факултетот за драмски уметности при Белградскиот универзитет
Категорија:Српски машки телевизиски глумци
Категорија:Српски машки театарски глумци
Категорија:Српски машки филмски глумци
Категорија:Луѓе со потекло од Заечар
Македонска православна црква „Св. Јован Крстител“ - Џилонг

**Македонска православна црква „Св. Јован Крстител“** — македонска православна црква на периферијата на Бетсфорд, во близина на Џилонг, Викторија, Австралија.

Изградбата на црквата започнала во 1971 и била осветена во 1978 година.
 

## Галерија

Податотека:St._John_the_Baptist_Macedonian_Orthodox_Church,_Geelong_3.jpg|алт=External entrance| Надворешен влез
Податотека:St._John_the_Baptist_Macedonian_Orthodox_Church,_Geelong_12.jpg|алт=Church apse| Црковна апсида
Податотека:St._John_the_Baptist_Macedonian_Orthodox_Church,_Geelong_5.jpg|алт=Church entrance| Влезот на црквата
Податотека:St._John_the_Baptist_Macedonian_Orthodox_Church,_Geelong_10.jpg|алт=John the Baptist icon and plaque commemorating consecration| Икона на Јован Крстител и плоча во спомен на осветувањето
Податотека:St._John_the_Baptist_Macedonian_Orthodox_Church,_Geelong_11.jpg|алт=Goce Delčev monument| Споменик на Гоце Делчев
Податотека:St._John_the_Baptist_Macedonian_Orthodox_Church,_Geelong_9.jpg|алт=Macedonian Community Centre| Македонски центар на заедницата


## Поврзано
* Австралиски Македонци

## Наводи

## Надворешни врски
* Веб-страница
* Фејсбук

Категорија:Координати на Википодатоците
Категорија:Цркви во Австралија
Категорија:Македонски православни цркви во Австралија
Светозар Цветковиќ

**Светозар Цветковиќ** (; роден на 20 јуни 1958 година) ― југословенски и српски глумец. Тој се појавил во повеќе од осумдесет филмови од 1980 година и ја играл главната улога во „*Не заборавај ме Истанбул*“, заедно со Мира Фурлан.

## Избрана филмографија

## Наводи

## Надворешни врски

* С

Категорија:Живи луѓе
Категорија:Родени во 1958 година
Категорија:Добитници на Наградата „Д-р Бранивој Ѓорѓевиќ“
Категорија:Добитници на Наградата „Милош Жутиќ“
Категорија:Српски машки филмски глумци
Категорија:Глумци од Белград
Категорија:Југословенски глумци
Стефка Гиновска

**Стефка Илиева Гиновска** ( во  — ) — учесник во НОВ на Македонија.

## Животопис
Од септември 1943 година учествувала во заднината на НОД. Била член на воспитна група и работела на опфаќањето младинки, собирала народна помош. Со првото ослободување на Дебар (септември 1943 година) неуморно работела на организирањето на НОО. Покрај тоа продолжила да собира xpaнa и облека за борците. По повлекувањето на единиците на НОВ и ПОМ од Дебар, иако компромитирана, продолжила активно да го помага НОД до конечното ослободување на земјата.

## Наводи

Категорија:Учесници во НОБ
Категорија:Жени во НОБ
Црква Пресвета Богородица на Светото срце, Рендвик

мини|Црквата Пресвета Богородица на Светото срце, Рендвик, Сиднеј
**Националното светилиште и црквата на Пресвета Богородица на Светото срце** е римокатоличка црква во Рендвик во источните предградија на Сиднеј, Нов Јужен Велс, Австралија. Таа е на листата на културно наследство.

## Историја и опис
Црквата се наоѓа во улицата Авока, Рендвик, во непосредна близина на трговскиот центар на областа. Дизајнирана е од Шерин и Хенеси во неоготски стил и изградена е во 1888 година. Се состои претежно од тули со украси од песочник, со шпиц на јужната страна. Внатре, има дрвени покриви и обоено стакло зад олтарот. Во близина на олтарот се наоѓаат октагонална капела и светилиште во готски стил. 

Црквата е запишана во регистарот за наследство на локалната самоуправа.  Зградата со песочник во соседството, позната како Вентнор, е во сопственост на црквата и ја користи црквата. Изградена е во 1870 година и била дом на Џорџ Кис, градоначалник на Рендвик. Исто така е наведена во регистарот за наследство на локалната самоуправа.

## Работа
Парохијата Пресвета Богородица, Рендвик, парохијата Света Маргарет Марија, Рендвик Норт, се католички парохии под грижа на Мисионерите на светото срце и споделуваат заедничко наследство и управа во Римокатоличката надбискупија во Сиднеј. Парохиите се наоѓаат во прометниот урбан центар и вклучуваат две регионални католички средни училишта, две парохиски основни училишта, голем јавен наставно болнички комплекс, голем универзитет и установи за нега на стари лица.

## Галерија

Податотека:Our_Lady_of_the_Sacred_Heart_Church,_Randwick_-_Inside_1.jpg
Податотека:(1)OLSH_Church_119.jpg
Податотека:Our_Lady_of_the_Sacred_Heart_Church,_Randwick_-_Room_-_001.jpg
Податотека:Our_Lady_of_the_Sacred_Heart_Church,_Randwick_-_Stained_Glass_Window_-_001_-_Detail_-_01.jpg
Податотека:(1)Our_Lady_of_the_Sacred_Heart_Church-4.jpg
Податотека:Our_Lady_of_the_Sacred_Heart_Church,_Randwick_-_Inside_-_3.jpg
Податотека:1-Our-Lady-of-The-Sacred-Heart.JPG


## Поврзано

* Римокатолицизмот во Австралија

## Наводи

## Надворешни врски

* Официјален сајт
Категорија:Координати на Википодатоците
Категорија:Цркви во Австралија
Категорија:Римокатолички цркви во Сиднеј
Јорганџиски занает

мини|349x349пкс|Јорганџиски дуќан во Старата скопска чаршија
**Јорганџиски занает** – традиционална рачна изработка на јоргани. Јорганџиски занает е занает со кој рачно се изработувале јоргани и перници полнети со памук или волна. За негова изработка биле потребни и неколку дена. Во тесна врска со јорганџискиот занает биле и алачки или дрндарски занает.

## Историјат
Јорганџискиот занает, започнал да се развива во градските средини со зачестената употреба на кревети во домаќинствата.

Во текот на втората половина  XIX век, јорганџискиот занает бил особено развиен, речиси во сите поголеми градови во Македонија. Во тој период јорганџии најчесто биле луѓе од турска националност.  Во почетокот на XX век до почетокот на втората светска војна со појавата на креветите се појавила и поголема потреба од јорганџискиот занает. Јорганџиите за да го совладаат занаетот најпрвин работеле како чираци, па потоа биле унапредувани како калфи и накрај биле јорганџиски мајстори.   

Во Скопје во Старата чаршија постоела и таканаречена Јорганџиска улица.  Во почетокот на 20 век во Скопје работеле околу 18 јорганџиски работилници со околу 150 вработени. Во 1928 година јорганџиите имале свој еснав и печат, а слава на јорганџискиот занает бил празникот Петровден. 

Во една работилница биле вработувани околу 18–тина луѓе. Покрај јорганџииите кои ги потшивале јорганите и перниците имало и други вработени.

Вработените лица кои го растресувале памукот и волната кои служеле за полнење на   јорганите и перниците ги нарекувале алачи или дрндаџи. Алачите претходно ги дрндале или влачеле памукот или волната пред да се наполни јорганот. Следна постапка била „тепање“ на јорганот од двете страни најмалку два часа за правилно да се распореди памукот или волната помеѓу ткаенината. Тие работеле по куќите или дуќаните кога јорганџиите ги  канеле алачите да им ја издрндаат волната или памукот кои им требале за полнење на јорганите.

Јорганџиите рачно со игли ги шијат јорганите. Убодите кои ги прават со иглите додека ги  шијат јорганите треба да бидат со иста големина и прави. После секој трет убод со иглата се врзувало јазли за да не се распара платното на јорганите. Шиењето на јорганите барало особена вештина и прецизност. Во еден рачно изработен јорган имало приближно од 100.000 до 120.000 убоди со игла. 

Јорганџиите биле мајстори на својот занает и успевале се да биде подеднакво совршено сошиено. Во минатото било традиција јорганот да биде составен дел од миразот на девојката.

Оваа дејност се пренесувала од колено на колено, преку неа се создавала традицијата и културното наследство, сѐ до појавата на фабричката изработка. Денес постојат неколку јорганџии занаетчии во Македонија.

## Наводи

## Надворешни врски
*Јорганџискиот занает
*Стари занаети - Јорганџија

Категорија:Занаети
Марика Гиноска

**Марика Гиноска** ( во  —  во ) — учесник во НОВ на Македонија.

## Животопис
Учетвувала во НОД во селото од јули 1942 година. Од напредните жени во селото формирала воспитна група. Работела и со жените од селото Горна Дебарца. Собирала народна помош за илегалците што се задржувале на теренот Дебарца, а подоцна за формираниот партизански одред (1943 година). Честопати вршела курирска работа во селата на Горна Дебарца. Нејзиниот дом уште од 1941 година бил сврталиште на илегалци. Била изложена на терор од италијанскиот окупатор и балистите. Во 1944 година била претседателка на АФЖ во селото Белчишта.

## Наводи

Категорија:Учесници во НОБ
Категорија:Жени во НОБ
Олга Гиноска

**Олга Гиноска** ( во  —  во ) — учесник во НОВ на Македонија.

## Животопис
Покрај нејзините синови првоборци, таа станала незаменлив нивни соработник и сигурен борец во заднината на НОД. Во нејзиниот дом престојувале илегалци и членови на Окружниот комитет на КПМ. Таа се грижела за илегалците, подготвувала храна и изработувала топла облека .

## Наводи

Категорија:Учесници во НОБ
Категорија:Жени во НОБ
Сандра Гиноска

**Сандра Стојанова Гиноска** (во  — ) — учесник во НОВ на Македонија.

## Животопис
Нејзината активност била сврзана со престојувањето на Првата македонска ударна бригада на тој терен. Била сопственик на воденица во која од август 1943 година мелела брашно и месела леб за партизанските одреди.

## Наводи

Категорија:Учесници во НОБ
Категорија:Жени во НОБ
Иванка Гичева

**Иванка Николова Гичева** ( во  — ) — учесник во НОВ на Македонија.

## Животопис
Делувала во родното село од летото 1943 година кога била примена за член на СКОЈ. Повремено се грижела за илегалците кои престојувале во Мешеишта, а од 1944 година стапила во единиците на НОВ на Караорман.

## Наводи

Категорија:Учесници во НОБ
Категорија:Жени во НОБ
Љубица Глигиќ

**Љубица Стоилкова Глигиќ** ( во  — ) — учесник во НОВ на Македонија.

## Животопис
Како симпатизер учествувала во заднината па НОД во селото од мај 1943 година. Собирала храна и муниција. Водела просветна група. На 10 мај 1944 година стапува во единиците на НОВ, во Кумановскиот партизански одред, а наскоро била префрлена во Единаесеттата македонска ударна бригада. По расформирањето на истата била борец во Седумнаесеттата македонска ударна бригада. Учествувала во сите акции на овие единици. Со група борци била прекомандувана во 42-та македонска ударна дивизија и заедно со неа заминала на Сремскиот фронт, во составот на медицинскиот баталјон и во истиот останала до февруари 1946 година.

## Наводи

Категорија:Учесници во НОБ
Категорија:Жени во НОБ
Категорија:Македонски партизани
Македонска православна црква „Св. Петка“ - Мил Парк

**Македонската православна црква „Св. Петка“** — македонска православна црква лоцирана во Мил Парк, предградие на северен Мелбурн, Викторија, Австралија. Црквата е стара градба со син камен и нов православен ентериер. Изградена во 1861 година како презвитеријанска црква, зградата е една од неколкуте рани цркви изградени во областа на долината Пленти и е наведена во регистарот за наследство на Викторија. Во доцните 1990-ти, црквата била претворена во Македонска православна црква и се приклучила на локалната Австралиско-новозеландска епархија.

## Историја и структура
Црквата била изградена во 1861 година и припаѓала на христијанската презвитеријанска деноминација. Позната како **презвитеријанска црква Џејнфилд** и лоцирана во долината Пленти, област на шкотска населба, црквата била една од трите изградени во регионот во тоа време. Самата црква е мала, изградена од син камен, а на нејзиниот покрив се поставени ќерамиди. 

Зградата била во лоша состојба кога била купена во 1996 година од Австралиско-новозеландската македонска православна епархија. Црквата стана дел од Македонската епархија во текот на 1997 година, а била осветена во 2000 година. Се направиле обемни поправки на градбата и целата внатрешност била обновена и преработена во византиско-православен дизајн. Иконограф од Романија насликал висококвалитетни фрески на секој од внатрешните ѕидови на црквата. Православната иконографија создава изглед на поголем простор во малата внатрешност. Во близина биле изградени неколку дополнителни згради за да им служат на потребите и активностите на црковното собрание. Месната македонска заедница ја прославила дваесетгодишнината од постоењето на црквата во ноември 2017 година.

## Галерија

Податотека:St._Petka_Macedonian_Orthodox_Church,_Mill_Park_1.jpg|алт=Side view of church| Страничен поглед на црквата
Податотека:St._Petka_Macedonian_Orthodox_Church,_Mill_Park.jpg|алт=Side view of church| Страничен поглед на црквата
Податотека:St._Petka_Macedonian_Orthodox_Church,_Mill_Park_4.jpg|алт=Church sign| Црковен знак
Податотека:St._Petka_Macedonian_Orthodox_Church,_Mill_Park_3.jpg|алт=Church entrance| Влезот на црквата


## Поврзано

* Австралиски Македонци

## Наводи

## Надворешни врски

* Фејсбук
Категорија:Координати на Википодатоците
Категорија:Цркви во Австралија
Категорија:Македонски православни цркви во Австралија
Калина Глигорова

**Калина Глигорова** ( во  — ) — учесник во НОВ на Македонија.

## Животопис
Учествувала во НОД во селото од летото 1943 година како член на СКОЈ, секретар на скоевската организација. Наскоро била
примена за член на КПМ и работела на активирање на жените и младината од селото. Собирала народна помош.

## Наводи

Категорија:Учесници во НОБ
Категорија:Жени во НОБ
Сава Глигорова - Димитрушева

**Сава Глигорова - Димитрушева** ( во  — ) — учесник во НОВ на Македонија.

## Животопис
Учествувала во заднината на НОД од 1942 година, покрај нејзиниот син, кој бил активен член на СКОЈ. Во својот дом чувала илегална литература и собирала народна помош. Во 1943 и 1944 година била ползувана како курир. Во нејзиниот дом престојувале илегалци и таа се грижела за нивната исхрана и безбедност.

## Наводи

Категорија:Учесници во НОБ
Категорија:Жени во НОБ
Катерина Глигорова

**Катерина Глигорова** ( во  —  во ) — учесник во НОВ на Македонија.

## Животопис
Учествувала во заднината на НОД во родниот град од летото 1943 година. Во својот дом чувала илегалци и се грижела за нивната исхрана и безбедност, како и илегален материјал. Поради активното учество на своите деца во НОВ, била изложена
на терор од бугарската полиција и во април 1944 година била интернирана е во Девин, Велиградско, Бугарија. Пред капитулацијата ва Бугарија кон крајот на август 1944 година била ослободена и се вратила во Штип, активирајќи се во организацијата на АФЖ.

## Наводи

Категорија:Учесници во НОБ
Категорија:Жени во НОБ
Нада Глигорова

**Нада Дојранска Глигорова** ( во  — ) — учесник во НОВ на Македонија.

## Животопис
Како ученичка била член на воспитна група од 1941 година. Наскоро се преселила да живее во Скопје, каде се вклучила во заднината на НОД. Во август 1944 година била борец во единиците на НОВ и ПОМ. Во есента 1944 година била повлечена за работа во заднината и избрана за член на Обласниот Комитет на СКОЈ за Радовиш.

## Наводи

Категорија:Учесници во НОБ
Категорија:Жени во НОБ
Зора Глигорова

**Зора Чичаковска Глигорова** ( во  — ) — учесник во НОВ на Македонија.

## Животопис
Учествувала во заднината на селото од летото 1944 година и подготвувала храна за борците на НОВ и ПОМ. Во есента 1944 година била избрана за Претседател на Одборот на АФЖ во селото.

## Наводи

Категорија:Учесници во НОБ
Категорија:Жени во НОБ
Вилијам Стајрон

мини|Вилијам Стајрон во 1967 година
**Вилијам Стајрон** (англиски: *Willima Styron*, 1925 — 2006) — американски писател.

## Животопис
Стајрон е роден во Њупорт Њуз во Вирџинија.

## Творештво
Својата прва книга, „Птици без крилја“, Стајрон ја објавил на возраст од 25 години. Негови најпознати дела се романите „Исповедите на Нет Тарнер“ (за кој ја добил Пулицеровата награда) и „Софиниот избор“ со кој стекнал светска слава.

## Наводи

Категорија:Американски писатели
Категорија:Родени во 1925 година
Категорија:Починати во 2006 година
Македонска православна црква Св. Пророк Илија, Футскреј

**Македонска православна црква „Св. Пророк Илија“** — македонска православна црква во западното предградие на Мелбурн Футскреј, Викторија, Австралија. Црквата се граничи со Футскреј и самата се наоѓа на периферијата на Седон, западно предградие на Мелбурн. Изградена како методистичка црква, во средината на 1970-тите била претворена во македонска православна црква.

## Историја
Свети Илија станала втората црква основана од македонската заедница во Мелбурн. Се наоѓа во внатрешно-западното предградие на Мелбурн на улицата Викторија во предградието Седон во поранешна методистичка црква купена во 1974 година и преименувана во Свети пророк Илија. Осветувањето на црквата се одржало на 26 декември 1974 година.

Во 1984 година црквата купила имот од 40 хектари во Роклин за да биде домаќин на големи годишни излети во македонската заедница. Дел од имотот Роклин е и местото на новиот манастир Свети Наум Охридски изграден на почетокот на 2010-тите.


Податотека:St._Prophet_Ilija_Macedonian_Orthodox_Church,_Seddon_5.jpg|алт=Church entrance| Влезот на црквата
Податотека:St._Prophet_Ilija_Macedonian_Orthodox_Church,_Seddon_6.jpg|алт=Church hall| Црковната сала
Податотека:St._Prophet_Ilija_Macedonian_Orthodox_Church,_Seddon_7.jpg|алт=Church owned house where Macedonian is taught| Црковна куќа во која се учи македонски
Податотека:St._Prophet_Ilija_Macedonian_Orthodox_Church,_Seddon_8.jpg|алт=Streetscape showing all three buildings| Уличен пејзаж што ги прикажува сите три згради


## Поврзано
* Македонски Австралијци

## Наводи

## Надворешни врски
* Фејсбук

Категорија:Координати на Википодатоците
Категорија:Цркви во Австралија
Категорија:Македонски православни цркви во Австралија
Режисерска верзија

**Режисерска верзија** () — премонтирана верзија на филм, видеоигра, телевизиска епизода, музичко видео или реклама што ја одразува творечката визија на режисерот, наместо верзијата објавена во јавноста. Поимот конкретно се однесува на процесот на монтажа, каде што кадрите се отстрануваат или преуредуваат за да се усогласат со намерите на режисерот.

Во повеќето случаи, режисерските верзии не се широко објавени бидејќи режисерите често немаат право на конечна монтажа. Наместо тоа, студијата и финансиските поддржувачи имаат овластување да го видоизменат филмот за да ја зголемат трговската привлечност.

Со подемот на домашното видео, поимот „режисерска верзија“ станал популарна маркетиншка алатка. Овие верзии обично ги обновуваат претходно избришаните сцени и ликови, што води до подолго траење во споредба со театарското издание.

## Потекло на поимот
Традиционално, режисерската верзија не секогаш го претставува крајното видение на режисерот. Процесот на монтажа на филмот поминува низ неколку етапи: прво, се составува груба монтажа, каде избраните снимки се распоредени во низа. Потоа следи уредувачката монтажа, која ја усовршува и скратува грубата монтажа врз основа на проценката на уредникот или придонесот од режисерот и продуцентите. Конечно, филмот ја достигнува завршната монтажа — верзијата објавена во кината или на телевизија.

Режисерската верзија може да вклучува недовршени елементи, како што се снимки со послаб квалитет, зачувани звучни записи или дополнителни кадри наменети за замена. И покрај ова, поимот останува широко користен во филмската, рекламната и телевизиската индустрија.

## Наводи

## Надворешни врски

* Movie-Censorship 
* Director's Cuts: Do They Make the Cut? 
* If Movie Seems too Long, Blame It on the Director
* The Rise and Falling Rise of the Director’s Cut – Gary D. Rhodes

__СОСОДРЖИНА__
__ИНДЕКС__

Категорија:Филмски и видео поими
Категорија:Кинопроизводство
Категорија:Изработка на видеоигри
Mortal Kombat Arcade Kollection

**Mortal Kombat: Arcade Kollection** е борбена игра од 2011 година развиена од Other Ocean Interactive и Netherrealm Studios и објавена од Warner Bros Games. Тоа е компилација од оригиналните аркадни верзии на борбената серија Mortal Kombat. Колекцијата вклучува: Mortal Kombat (1992), Mortal Kombat II (1993) и Ultimate Mortal Kombat 3 (1995).

Играта беше објавена по откажувањето на HD римејк на првите три наслови во франшизата, кои би се викале Mortal Kombat HD Arcade Kollection. Mortal Kombat Arcade Kollection беше објавен дигитално на PlayStation Network и Xbox Live на 31 август 2011 година и за компјутер на 1 февруари 2012 година, преку Steam.

## Гејмплеј
Играта вклучува онлајн игра, па дури и ликови што можат да се отклучат може да се користат во овој режим.

## Развој
Играта требаше да биде HD римејк на првите игри на Mortal Kombat, а ликовите ќе бидат целосно преработени со нови актери, сето тоа пред да биде откажано. Друго Ocean Interactive ја развиваше играта, истото студио што го создаде Ultimate Mortal Kombat за Nintendo DS. Проектот не беше ни најавен до неговото откажување, а потоа Other Ocean одлучи да објави само компилација која имитира класични Arcade наслови. Некои 3D модели за Animalities и Mileena кои беа направени за Mortal Kombat Arcade Kollection HD беа обелоденети од уметникот Џереми Кохар во 2013 година. Претходно, малку повеќе содржина од снимката откри уметникот Џон Монтенегро.

Категорија:Игри за PlayStation 3
Категорија:Игри за Xbox 360
Категорија:Игри за Windows
Ката Глигоровска

**Ката Д. Глигоровска** ( во  — ) — учесник во НОВ на Македонија.

## Животопис
Делувала во Кавадарци од март 1942 година. Во јули 1944 година стапила во Втората македонска ударна бригада. Наскоро била префрлена во Деветтата македонска ударна бригада и примена за член на СКОЈ. Во бригадата била заменик комесар на чета и учествувала во сите борби што ги води бригадата.

## Наводи

Категорија:Учесници во НОБ
Категорија:Жени во НОБ
Менка Глигуроска

**Менка Глигуроска** ( во  —  во , Војводина, Србија) — учесник во НОВ на Македонија.

## Животопис
Учествувала во НОД во родното село од летото 1943 година. Од Партиската организација во селото била ползувана за пренесување пошта и илегален материјал до определени јавки.

## Наводи

Категорија:Учесници во НОБ
Категорија:Жени во НОБ
Катарина Гогова

**Катарина Филипова Гогова** ( во  — ) — учесник во НОВ на Македонија и носител на Партизанска споменица од 1941 година.

## Животопис
десно|мини|200x200пкс|Катарина Гогова е носител на партизанската споменица од 1941.
Таа била службеник. Учествувала во НОД од 1941 година. Во својот дом чувала илегалци, познати партизански раководители. Кај неа се одржувале илегални состаноци, примaлa и пренесувала пошта, илегален материјал и слично. Носител е на Партизанска споменица 1941 од година.

## Наводи

Категорија:Учесници во НОБ
Категорија:Жени во НОБ
Категорија:Носители на Партизанска споменица од 1941
Драга Гонева

**Драга Борисова Гонева** ( во  — ) — учесник во НОВ на Македонија.

## Животопис
Таа монополска работничка. На напредното работничко движење му припаѓалa пред окупацијата. Станала член на СКОЈ во 1940 година. Делувала во Велес од септември 1941 година во составот на скоевска група. Била ангажирана да собира народна помош
од монополот и друштвото „Македонија“ каде била гардероберка. Во пролетта 1942 година пренела партиски материјал во Кавадарци, а потоа учествувала во префрлување на оружје до врските на партизанската база на Велешкиот партизански одред. Формирала младински актив преку кого собирала народна помош и организирала плетење на топла облека за борците.

## Поврзано

* Грозда Гонева

## Наводи

Категорија:Учесници во НОБ
Категорија:Жени во НОБ
Грозда Гонева

**Грозда Гонева** ( во  — ) — учесник во НОВ на Македонија.

## Животопис
Учествувала во заднината на НОД од април 1941 година како член на КПЈ. Прифаќала и организирала младинци во воспитни и скоевски гpyпи. Собирала народна помош и растурaлa илегален материјал. Во 1943 година била избрана за член на Месниот Комитет на СКОЈ, а во пролетта 1944 година и за член на МК КПМ - Велес. Во средината на април 1944 година била провалена и затворена. По долгите и мачни сослушувања во бугарската полиција, била интернирана на 6 месеци во Садово, Бугарија. Со капитулацијата на Бугapијa таа била ослободена и се вратила во родниот град.

## Поврзано
* Драга Гонева

## Наводи

Категорија:Учесници во НОБ
Категорија:Жени во НОБ
Рахилка Гонева

**Рахилка Димева Гонева** ( во  — ) — учесник во НОВ на Македонија.

## Животопис
Во 1941 година била член на воспитна младинска група со која растурала летоци, собирала народна помош, изработувала топла облека за борците во НОВ и ПОМ. Во 1942 година била избрана за член на СКОЈ, а вo 1943 година за член на КПМ и член на МК СКОЈ. Во летото 1943 година била затворена од бугарската полиција, но наскоро била ослободена. Во септември 1944 година стапила во единиците на Седумнаесеттата македонска ударна бригада. Учествувала во сите борби на Бригадата и во судирот со германскиот окупатор загинала, во есента 1944 година.

## Наводи

Категорија:Учесници во НОБ
Категорија:Жени во НОБ
Детска градинка „Павлина Велјанова“ - Кочани (објект „Цветови“)

**ЈУДГ „Павлина Велјанова“ - објект „Цветови“** ― детска градинка што се наоѓа во Кочани. Таа е огранок на главната градинка „Павлина Велјанова“.

## Местоположба
Градинката се наоѓа во северниот дел на градот, непосредно до Градскиот пазар и во близина на џамијата Дуди Ханум. 

## Историја
Изградбата на објектот почнала во почетокот на 80-те години од 20 век и се одвивала бавно, во период од скоро две децении. Свеченото предавање во употреба било на 19 јануари 2001 година. Комплетирањето на изградбата било помогнато со финансиска помош од Владата на Република Кина - Тајван. 

На отворањето на објектот присустувал и тајванскиот амбасадор Питер Ченг, во придружба на своите соработници, како и министерот за труд и социјална политика, Бедредин Ибраими и други гости и граѓани. Притоа, амбасадорот Ченг истакнал дека овој објект е во низата од шест инфраструктурни проекти што во Македонија ги помага неговата земја, а износот на вложените средства се движел околу 22 милиони денари. 

## Галерија


Детска градинка „Павлина Велјанова“ - Кочани - клон „Цветови“ 3.jpg
Детска градинка „Павлина Велјанова“ - Кочани - клон „Цветови“ 2.jpg
Детска градинка „Павлина Велјанова“ - Кочани - клон „Цветови“ 4.jpg
Детска градинка „Павлина Велјанова“ - Кочани - клон „Цветови“ 5.jpg
Детска градинка „Павлина Велјанова“ - Кочани - клон „Цветови“ 6.jpg


## Поврзано
* Објект „Бамби“
* Објект „Ѕвездички“
* Објект „Детелинка“
* Објект „Сончогледи“
* Објект „Кокичиња“

## Наводи

## Надворешни врски
* „Цветови“ на Златна книга

Категорија:Детски градинки во Кочани
Геопарк

мини|227x227пкс|Геопаркот Копер Коуст во Ирска
**Геопарк** — подрачје со посебен заштитен статус, на чија територија јасно се открива геолошката историја на Земјата, образувањето на месни предели, образувањето на карпи и минерални наоѓалишта, а масовно се зачувани ископани останки од праисториски животни. Во геопарковите создадени во различни земји се спроведуваат воведни екскурзии, најзначајните места (геоточки) се опремени со појаснителни табли. И пешаците и велосипедистите можат да патуваат по посебно поставени маршрути опремени со знаци и маршрутни карти.

Движењето за геопаркови започнало во 1990-тите и постепено се распространило низ целата планета. Од 2002 г., постои посебна програма на УНЕСКО за поддршка на создавањето на Светска мрежа на национални геопаркови (*Global Network of National Geoparks*). Од 2004 г., создадената организација го развива т.н. „геотуризам“, кој служи и за образовни и за социоеколошки цели. До октомври 2010 г., оваа организација на УНЕСКО вклучувала 77 геопарка од 24 земји.

## Поим
Глобален геопарк на УНЕСКО е место со важни геолошки наоѓалишта. Овие подрачја им помагаат на луѓето да ги разберат природните опасности како земјотреси, цунамија и вулкани и да работат со заедниците за да ги намалат ризиците. Геопарковите исто така покажуваат докази за минатите и сегашните климатски промени и поттикнуваат еколошки туризам и обновлива енергија. 

Тие поттикнуваат одговорно користење на природните ресурси додека ја штитат животната средина. Иако геопарковите не се законски заштитени, важните места во нив често се. Геопарковите го поддржуваат одржливиот туризам со сврзување на геотуризмот, туризмот заснован на заедницата и културниот туризам, помагајќи како на природата, така и на месните заедници.

## Наводи

## Библиографија

* 
* 

## Надворешни врски

* Asia Pacific Geoparks Network
* European Geoparks Network, список и карта на 94 регионални геопарка, 2022 г.
* Global Geoparks Network, список и карта на 177 сертифицирани геопарка, 2022 г.

__СОСОДРЖИНА__
__ИНДЕКС__
Категорија:Заштитени подрачја
Категорија:Науки за Земјата
Категорија:Геологија
Категорија:Еколошко образование
Категорија:УНЕСКО
Категорија:Зборови што ги нема во ТРМЈ
Јованка Гонческа

**Јованка Гонческа** ( во  — ) — учесник во НОВ на Македонија.

## Животопис
Таа била активен и организиpaн учесник во НОД од мај 1943 година и тоа не само на теренот од селото туку се движела заедно со партизаните што делувале на тој терен. Вршела курирска служба, примала илегалци. Била член на илегалниот одбор на АФЖ.

## Наводи

Категорија:Учесници во НОБ
Категорија:Жени во НОБ
Полка Гореска

**Полка Гореска** ( во  —  во ) — учесник во НОВ на Македонија.

## Животопис
Нејзината активност се одвивала во селото од пролетта 1943 година. Чувала илегалци и одржувала врска меѓу нив и партиската организација.

## Наводи

Категорија:Учесници во НОБ
Категорија:Жени во НОБ
Елица Гостовиќ

**Елица Гостовиќ** (во  — ) — учесник во НОВ на Македонија.

## Животопис
Како ученичка во охридската гимназија и припаѓала на напредната младина, затоа од 1942 година била избрана за член на СКОЈ. Од август 1942 година била борец во партизанскиот одред, а потоа во баталјонот „Мирче Ацев“, Првата македонска ударна бригада. Во единиците на НОВ останала до ослободувањето на Земјата.

## Наводи

Категорија:Учесници во НОБ
Категорија:Жени во НОБ
Деса Гочева

**Деса Демниевска Гочева** ( во  — ) — учесник во НОВ на Македонија.

## Животопис
Била член на СКОЈ од летото 1941 година. Собирала народна помош и за цело време на окупацијата членувала во скоевска организација, учествувајќи во сите акции што таа ги организирала во градот.
## Поврзано
* Алексо Демниевски - Бауман
* Милан Демниев

## Наводи

Категорија:Учесници во НОБ
Категорија:Жени во НОБ
Васка Гочева

**Васка Јорданова Гочева** ( во  — ) — учесник во НОВ на Македонија.

## Животопис
Како член на младинска воспитна група собирала народна помош и растурала илегален материјал. На 19 август 1944 година стапила во единиците на НОВ и ПОМ и била борец во Четвртата македонска ударна бригада.

## Наводи

Категорија:Учесници во НОБ
Категорија:Жени во НОБ
Стојна Гочевска

**Стојна Гочевска** ( во  — ) — учесник во НОВ на Македонија.

## Животопис
Учествувала во НОД од летото 1942 година. Собирала и приготвувала храна, чувала стража кога се одржувале илегални состаноци во нејзиниот дом, криела оружје, чувала илегалци. Во октомври 1942 година била затворена и малтретпрана од окупаторот, но наскоро била ослободена.

## Наводи

Категорија:Учесници во НОБ
Категорија:Жени во НОБ
Сапунџиски занает

**Сапунџиски занает** исто наречен мунџиски занает — изработка на лоени свеќи и сапун. Со овој занает претежно се занимавало христијанското население.

## Историјат
Сапунџиите работеле со лој, пршки, отпадоци од масло и отпадоци од застоена риба, како и рибино масло и течност направена од пепел и вода. Од 1870 година од странство дошла нова технологија за изработка на сапун, при која се користела сода наместо пепел. Сапунџиите во Македонија не биле во можност да се прилагодат на новиот начин на работа и на новите суровини, посебно не можеле да произведат поевтин сапун. Затоа многу сапунџии почнале да пропаѓаат за што придонела и несоодветната царинска маржа. Посебно не можеле да ја издржат странската конкуренција на сапуни кои доаѓале од Солун. Од друга страна, пак, и месарите започнале да прават сапуни затоа што ги имале суровините.

Кон почеток на 20 век во Скопје имало две работилници за сапун.

## Наводи

Категорија:Занаети
Марика Гоцева

**Марика Доскова Василева Гоцева** ( во  — ) — учесник во НОВ на Македонија.

## Животопис
Таа била онополска работничка. Учествувала во заднината на НОД во Гевгелија од 1941 година. Во ноември 1941 била примена за член на СКОЈ. Со својата скоевска група собирала народна помош, изработувала топла облека за борците во НОВ и ПОМ, растурала илегален материјал. Во декември 1943 година била затворена, пуштена и одново уапсена во јануари 1944 година. По долгите и мачни сослушувања и немањето на доказен материјал против неа, како и нејзиното добро држење, во април 1944 била ослободена. Во мај истата година била примена за член на КПМ. Кон 20 април 1944 година стапила во Втората македонска ударна бригада, како санитетка и секретар на СКОЈ.

## Наводи

Категорија:Учесници во НОБ
Категорија:Жени во НОБ
Стојна Гоцева

**Стојна Гоцева** ( во  — ) — учесник во НОВ на Македонија.

## Животопис
Учествувала во заднината на НОД од јули 1944 година. Носител е на Медал за заслуга за народ.

## Наводи

Категорија:Учесници во НОБ
Категорија:Жени во НОБ
Стојна Гоцева (Љумница)

**Стојна Гоцева** ( во , Гуменџе — ) — учесник во НОВ на Македонија.

## Животопис
Била активен работник на НОБ за Егејска Македонија, од октомври 1941 година. Станала член на КПГ од есента 1941. Собирала народна помош, чувала илегалци и ги префрла во околните села, неrувала ранети бopци. Била секретар на АФЖ во селото Љумница.

## Наводи

Категорија:Учесници во НОБ
Категорија:Жени во НОБ
Жесток пијалак

мини|247x247пкс|Различни жестоки пијалаци во мали пакувања
**Жесток пијалак** — алкохолен пијалак добиен со дестилирање на ферментирани зрна, овошје, зеленчук или шеќер. Додека „пијалак“ обично се однесува на дестилирани алкохолни пијалаци наместо на оние произведени исклучиво преку ферментација, поимот понекогаш се користи пошироко за да се опише секој алкохолен пијалак — па дури и безалкохолни течности создадени преку дестилација или слични процеси, како на пример сварен чај.

Процесот на дестилација концентрира алкохол, што води до кондензат со поголема алкохолна содржина. Бидејќи алкохолните пијалаци содржат значително повеќе етанол од другите алкохолни пијалаци, тие се сметаат за „пожестоки“. Во Северна Америка, поимот „жесток алкохол“ често се користи за да се разликуваат дестилирани алкохолни пијалаци од недестилирани алкохолни пијалаци, додека во Обединетото Кралство, „спирит“ е почест поим. Примери на жестоки пијалаци вклучуваат вотка, рум, џин и текила. Некои се одлежуваат во буриња, како со ракија и виски, додека други се исполнуваат со ароми за да се создадат ароматизирани алкохолни пијалаци, како што е апсинтот.

Пиењето големи количини на жестоки пијалаци во краток период може да доведе до тешко пијанство или труење, што може да биде смртоносно. Ова може да е последица од остро биохемиско оштетување на суштествените органи, како што се алкохолен хепатит или панкреатит, или од алкохолно предизвикан делириум што води до несреќи, како што се падови или сообраќајни несреќи. Долготрајното консумирање алкохол е поврзано со зголемена смртност и други сериозни здравствени ризици, често повеќе од другите алкохолни пијалаци.

## Историја
Најраниот забележан опис на добивање чист алкохол преку дестилација се наоѓа во *Книгата на тајните* од Мухамед ар-Рази, научник што живеел на преминот од IX во X век. Меѓутоа, тој не ја припишал оваа постапка како свое откритие. Зборот *[[алкохол]]* прв го употребил Хусеин ибн Сина (Авицена), но не за да се однесува на алкохол, туку на прав од антимон.

Неколку века подоцна, алкохолот почнал да се користи за дезинфекција на вода и подготовка на лековити еликсири. Овие еликсири биле наречени *[[арак]]*, од арапскиот збор за „пот“, бидејќи при дестилацијата алкохолот се кондензирал во големи капки на ладилникот од дестилацискиот апарат. До почетокот на XIII век, по муслиманското освојување на Северна Индија, аракот веќе станал назив за силен алкохолен пијалак — дестилирано палмово вино. Европските патници, меѓу кои и Марко Поло, имале можност да го пробаат и да го забележат во своите записи.

## Наводи

## Надворешни врски

* History and Taxonomy of Distilled Spirits 
* Burning Still - Distilling Community

__СОСОДРЖИНА__
__ИНДЕКС__
Категорија:Жестоки пијалаци
Категорија:Алкохолни пијалаци
Категорија:Дестилација
Категорија:Пијалаци