Список на султани на Османлиското Царство

**Султаните на Османлиското Царство** (), кои биле членови на Отоманската династија (*Куќа на Осман*), владееле со прекуконтиненталното царство од неговото формирање во 1299 година до неговото распаѓање во 1922 година. Во неговиот највисок врв, Отоманското Царство се протегало од Унгарија на север до Јемен на југ и од Алжир на запад до Ирак на исток. Администриран најпрвин од градот Согут пред 1280 година, а потоа и од градот Бурса од 1323 или 1324 година, главниот град на царството било преместено во Одрин во 1363 година по неговото освојување од страна на Мурат I, а потоа и во Цариград (денешен Истанбул) во 1453 година по неговото освојување од страна на Мехмед II.  
 
Раните години на Отоманското Царство се предмет на различни наративи, поради недостаток на извори, поради кое за овој период постојат и неколку легенди. Царството било основано кон крајот на 13 век, а нејзин прв владетел бил Осман I, според кој е и наречено царството. Според подоцнежната, честопати несигурна отоманска традиција, Осман бил потомок на племето Каји од Огузите. Истоимената отоманска династија што ја основал опстојувала шест века низ владеењето на 36 султани. Царството исчезнало како резултат на поразот на Централните сили во кое и самото царство членувало по крајот на Првата светска војна. Поделбата на царството од победничките сојузници и последователната Турска војна за независност довеле до укинување на султанот во 1922 година и раѓањето на модерната Република Турција во 1922 година.

## Име

Султанот се нарекувал и Падишах (отомански турски: *padişah*; ). Во отоманска употреба, зборот „*Падишах*“ обично се користел, заедно со титулата „*султан*“, користен кога бил директно именуван.

Имиња на султанот на јазиците што ги користат етничките малцинства:

* арапски: Во некои документи „Падишах“ бил заменет со „малик“ [4]
* ерменски: „султан“ и „Падишах“
* бугарски, македонски, српски: „цар“ во раните документи. По 1876 година бил користен „султан“ или „падишах“. 
* грчки: Грците го користеле името „василевс“ во времето на Византија. По 1876 година бил користен „султан“ или „падишах“. 
* ладино: Особено во постарите документи се користел терминот „Ел Реј“ („крал“), а во некои документи „султан“. 
* персиски: „Падишах“ .

## Список на султани
}(20 јули 1402 – 5 јули 1413)
|-
| —
| Иса Челебија*со-владетел на [[Анадолија]]*
| 
| 1403–1405 *(Султан на Западна Анадолија)*
| 1406
| —
| align="left" |
*По Ангорската битка на 20 јули 1402, Иса Челебија го поразил Муса Челебија и започнал да ги контролира западните делови на Анадолија во продолжение на две години.
*Поразен од Мехмед Челебија во Битката кај Улубат во 1405 година.
*Murdered in 1406.
|-
| —
| <small>Emir ''(Емир)''</small><br />Сулејман Челебија*Прв султан на [[Румелија]]*
| 
| 20 јули 1402 
| 17 февруари 1411
| —
| align="left" |
*Се стекнал со титулата „Султан на Румелија“ за европскиот дел од царството, за краток период по османлискиот пораз кај Анкара на 20 јули 1402
*Убиен на 17 февруари 1411 година.
|-
| —
| Муса Челебија*Втор султан на [[Румелија]]*
| 
| 18 февруари 1411 
| 5 јули 1413
| —
| align="left" |
*Се стекнал со титулата „Султан на Румелија“ за европскиот дел од царството на 18 февруари 1411 година, по смртта на Сулејман Челебија.
*Убиен на 5 јули 1413 од силите на  Мехмед Челебија.
|-
| —
| Мехмед Челебија*Султан на [[Анадолија]]*
| 
| 1403–1406 *(Султан на источните анадолски територии)*1406–1413*(Султан на [[Анадолија]])*
| 5 јули 1413
| —
| align="left" |
*Се здобил со контрола на источниот дел од анадолската територија како ко-султан веднаш по поразот кај Анкара на 20 јули 1402 година.
*Го поразил Иса Челебија во Битката кај Улубат во 1405 година.
*Станал единствен султан на Анадолија по смртта на Иса во 1406 година.
*Се стекнал со титулата „хан“ по смртта на Муса Челебија на 5 јули 1413 година. 
|-
| colspan=7 style="background:#B9B9B9" | Sultanate resumed
|- 
| 5
| Мехмед I*ÇELEBİ (The Affable)**KİRİŞÇİ*
| 
| 5 јули 1413
| 26 мај 1421
| 
| align="left" |
*Син на Бајазит I и Девлет Хатун.
*Владеел до неговата смрт.
|-
| 6
| Мурат II*KOCA („Големиот“)*
| 
| 25 јуни 1421
| 1444
| 
| align="left" |
*Син на Мехмед I и Емине Хатун;
*Абдицирал по своја слободна волја во корист на својот син Мехмед II.
|-
| 7
| Мехмед II*FĀTİḤ („Остојувачот“)*
| 
| 1444
| 1446
|  
| align="left" |
*Син на Мурат II и Хума Хатун.
*Го предал престолот на својот татко откако го замолил да се врати на власт, поради растечките закани од Јаничарите.

|-
| (6)
| Мурат II*KOCA („Големиот“)*
| 
| 1446
| 3 февруари 1451
| 
| align="left" |
*Второ владеење;
*Принуден да се врати на престолот поради јаничарскиот бунт;
*Владеел до неговата смрт.
|-
| colspan=7 style="background:#B9B9B9" | Територијално проширување на Отоманското Царство(1453 – 1550)
|- 
| (7)
| Мехмед II*KAYSER-İ RÛM ([[Цезар (титула)|Цезар на Римското Царство]])**FĀTİḤ („Освојувачот“)*
| 
| 3 февруари 1451
| 3 мај 1481
| 
| align="left" |
*Второ владеење;
*Освојување на Цариград во 1453 година;
*Владеел до неговата смрт.
|-
| 8
| Бајазит II*VELÎ („Светецот“)*
| 
| 19 мај 1481
| 25 април 1512
| 
| align="left" |
*Син на Мехмед II and Ѓулбахар Хатун.
*Абдицирал.
*Починал во блзина на Дидимотика на 26 мај 1512 година.
|-
| 9
| Селим I*YAVUZ („Силниот“)**Hadim'ul Haramain'ish-Sharifain<br />(Освојувач на Мека и Медина)*
| 
| 25 април 1512
| 21 септември 1520
| 
| align="left" |
*Син на Бајазит II и Ѓулбахар Хатун.
*Владеел до неговата смрт.
|-
| 10
| Сулејман I*MUHTEŞEM („Величествениот“)*
or 
*KANÛNÎ (Законодавецот)*
| 
| 30 септември 1520
| 6 септември 1566
| 
| align="left" |
*Син на Селим I и Ајше Хафса султан;
*Владеел до неговата смрт.
|-
| colspan=7 style="background:#B9B9B9" | Трансформација на Отоманското Царство(1550 – 1700)
|-
| 11
| Селим II*SARI (Русокосиот)*
*Fatih Cyprus (The Conqueror of Cyprus)*
| 
| 29 септември 1566
| 21 декември 1574
| 
| align="left" |
*Син на Сулејман I и Рокселана;
*Владеел до неговата смрт.
|-
| 12
| Мурат III*Dindar (Побожниот)*
| 
| 22 декември 1574
| 16 јануари 1595
| 
| align="left" |
*Син на Селим II и Нурбану Султан;
*Владеел до неговата смрт.
|-
| 13
| Мехмед III*ADLÎ (Праведниот)*
| 
| 16 јануари 1595
| 22 декември 1603
| 
| align="left" |
*Син на Мурат III и Сафије султан;
*Владеел до неговата смрт;
|-
| 14
| Ahmed I*BAḪTī (Среќникот)*
| 
| 22 декември 1603
| 22 ноември 1617
| 
| align="left" |
*Син на Мехмед III и Хандан султан;
*Владеел до неговата смрт.
|-
| 15    
| Мустафа I*DELİ (Лудиот)*
| 
| 22 ноември 1617
| 26 февруари 1618
| 
| align="left" |
*Син на Мехмед III и Халиме султан;
*Соборен од власт заради неговата ментална нестабилност во корист на неговиот  внук Осман II.
|-
| 16
| Осман II*GENÇ (Младиот)* *ŞEHÎD (Маченикот)* 
| 
| 26 февруари 1618
| 19 мај 1622
| 
| align="left" |
*Син на Ахмед I и Махфирузе Хатиџе султан;
*Соборен од власт по јанипчарскиот бунт на 19 мај 1622 година.
*Убиен на 20 мај 1622 година од страна на везирот Кара Давуд-паша.
|-
| (15)
| Мустафа I *DELİ (Лудиот)*
| 
| 20 мај 1622
| 10 септември 1623
| 
| align="left" |
*Второ владеење;
*Се вратил на престолот по убиството на неговиот внук Осман II;
*Соборен од власт поради лошата ментална здравствена состојба и бил целосно изолиран до неговата смрт во Истанбул на 20 јануари 1639 година.
|-
| 17
| Мурат IV *SAHİB-Î KIRAN* *Освојувачот на [[Багдад]]*  *ĠĀZĪ (Воин)*
| 
| 10 септември 1623
| 8 февруари 1640
| 
| align="left" |
*Син на Ахмед I и Ќосем султанија.
*Владеел до неговата смрт.
|-
| 18
| Ибрхим I*DELİ (Лудиот)*  *Освојувачот на [[Крит]]* *ŞEHÎD* 
| 
| 9 февруари 1640
| 8 август 1648
| 
| align="left" |
*Син на Ахмед I и Ќосем султанија.
*Соборен од престолот на 8 август 1648 година;
*Задушен во Истанбул на 18 август 1648 година.
|-
| 19
| Мехмед IV*AVCI (Ловецот)**ĠĀZĪ (Воинот)*
| 
| 8 август 1648
| 8 ноември 1687
| 
| align="left" |
*Син на Ибрахим и Турхан Хатиџе султан;
*Соборен од престолот на 8 ноември 1687 година по поразот на Османлиите на Втората битка на Мохач;
*Починал во Одрин на 6 јануари 1693 година.
|-
| 20
| Сулејман II*ĠĀZĪ (Воинот)*
| 
| 8 ноември 1687
| 22 јуни 1691
| 
| align="left" |
*Син на Ибрахим и Салиха Дилашуб султан;
*Владеел до неговата смрт.
|-
| 21
| Ахмед II*ḪĀN ĠĀZĪ (Воинствениот Принц)*
| 
| 22 јуни 1691
| 6 февруари 1695
| 
| align="left" |
*Син на Ибрахим и Хатиџе Муазез султан;
*Владеел до неговата смрт.
|-
| 22
| Мустафа II*ĠĀZĪ (Воинот)*
| 
| 6 февруари 1695
| 22 август 1703
| 
| align="left" |
*Син на Мехмед и Еметулах Рабија Ѓулнуш султан;
*Соборен од власт на 22 август 1703 година по јаничарскиот бунт
*Починал во Истанбул на 8 јануари 1704 година.
|-
| colspan=7 style="background:#B9B9B9" | Застој на Отоманското Царство(1700 – 1827)
|-
| 23
| Ахмед III*[[Ера на лалињата]] [[султан]]* *ĠĀZĪ (Воинот)*
| 
| 22 август 1703
| 1 октомври 1730
| 
| align="left" |
*Син на Мехмед IV и Еметулах Рабија Ѓулнуш султан;
*Соборен од власт по крајот на востанието на Патрона Халил во 1730 година;
*Починал на 1 јули 1736 година.
|-
| 24
| Махмуд I*ĠĀZĪ (Воин)**KAMBUR (The Hunchback)*
| 
| 2 октомври 1730
| 13 декември 1754
| 
| align="left" |
*Син на Мстафа II и Салиха султан;
*Владеел до неговата смрт.
|-
| 25
| Осман III*SOFU (Посветениот)*
| 
| 13 декември 1754
| 30 октомври 1757
| 
| align="left" |
*Син на Мустафа II и Шехсувар султан;
*Владеел до неговата смрт.
|-
| 26
| Мустафа III*YENİLİKÇİ (Првиот иновативец)*
| 
| 30 октомври 1757
| 21 јануари 1774
| 
| align="left" |
*Син на Ахмед III и Амина Михришах султан;
*Владеел до неговата смрт.
|-
| 27
| Абдул Хамид I*Abd ūl-Hāmīd (Слугата на Бога)* *ISLAHATÇI (Подобрувачот)**ĠĀZĪ (Воинот)*
| 
| 21 јануари 1774
| 7 април 1789
| 
| align="left" |
*Син на Ахмед III и Рабија султан;
*Владеел до неговата смрт.
|-

| 28
| Селим III*BESTEKÂR (Композиторот)*  *NİZÂMÎ (Regulative - Orderly)*  *ŞEHÎD (Маченикот)* 
| 
| 7 април 1789
| 29 мај 1807
| 
| align="left" |
*Син на Мустафа III и Михришах султан;
*Соборен од престолот како резултат на Јаничарскиот бунт на Кабакчи Мустафа против неговите реформи;
*Убиен во Истанбул на 28 јули 1808 по наредба на отоманскиот султан Мустафа IV.
|-
| 29
| Мустафа IV
| 
| 29 мај 1807
| 28 јули 1808
| 
| align="left" |
*Син на Абдул Хамид I и Ајше Сенијепервер султан;
*Соборен од престолот
*Погубен во Истанбул на 17 ноември 1808 година. по наредба на отоманскиот султан Махмуд II.
|-
| colspan=7 style="background:#B9B9B9" | Модернизација на Отоманското Царство(1827 – 1908)
|-
| 30  
| Махмуд II*İNKILÂPÇI (Реформаторот)**ĠĀZĪ (Воин)*
| 
| 28 јули 1808
| 1 јули 1839
| 
| align="left" |
*Син на Абдул Хамид I и Накшидил султан;
*Ликвидација на јаничарскиот корпус во 1826 година;
*Владеел до неговата смрт.
|- 
| 31 
| Абдул Меџит I*TANZİMÂTÇI <br />(Големиот реформист или<br />Застапникот на реорганизација)**ĠĀZĪ (Воинот)*
| 
| 1 јули 1839
| 25 јуни 1861
| 
| align="left" |
*Син на Махмуд II и Безмијалем султан;
*Го издал царскиот едикт Хатишериф за продолжување на Танзиматот и реорганизација на царството.
*Владеел до неговата смрт.
|-
| 32
| Абдул Азис  *BAḪTSIZ (Несреќниот)*  *ŞEHĪD (Маченикот)* 
| 
| 25 јуни 1861
| 30 мај 1876
| 
| align="left" |
*Син на Махмуд II и Пертевнијал султан;
*Соборен од неговите министри;
*Бил пронајден мртов (самоубиство или убиство) по пет дена.
|-
| 33
| Мурат V
| 
| 30 мај 1876
| 31 август 1876
| 
| align="left" | 
*Син на Абдул Меџит I и Шевкевза султан;
*Соборен од власт поради лошо ментално здравје
* Престојувал во Палата Чираган каде починал на 29 август 1904 година.
|-
| 34
| Абдул Хамид II  *Ulû Sultân Abd ūl-Hāmīd Khan*
(*Возвишениот хан*)
| 
| 31 август 1876
| 27 април 1909
| 
| align="left" |
*Син на Абдул Меџит I and Тиримуџан султан (подоцна станал син на Пересту кадин).
* Започнала Првата уставна ера на 23 ноември 1876 година и истата била укинета на 13 февруари 1878 година;
*Започнала Втората уставна ера на 3 јули 1908 година;
*соборен од престолот по Инцидентот од 31 март 
*Се повлекол во Беглербеговскиот дворец каде починал на 10 февруари 1918 година.
|-
| 35
| Мехмед V*REŞÂD (Рашад)* 
(*Следбеник на вистинскиот пат*)
| 
| 27 април 1909
| 3 јули 1918
| 
| align="left" |
*Син на Абдул Меџит I и Ѓулџемал кадин;
*Владеел фигуративно, а власта де факто била во рацете на Мехмед Талат-паша, Енвер-паша и Ахмед Џемал-паша, до неговата смрт.
|- 
| 36
| Мехмед VI*VAHDETTİN (Wāhīd ād-[[Dīn]])* 
(*[[Wahdat al wajood|The Unifier]] of [[Dīn]] ([[ислам]])*
or
*[[Тевхид]] на [[ислам]]от)*
| 
| 4 јули 1918
| 1 ноември 1922
| 
| align="left" |
*Син на Абдул Меџит I и Ѓулусту Ханим;
*Укинување на султанатот;
*Заминал од Истанбул на 17 ноември 1922 година;
*Починал во егзил во Санремо во Италија на 16 мај 1926 година.
|-
| colspan=7 style="background:#B9B9B9" | Калифат во Републиканската ера(1 ноември 1922 – 3 март 1924)
|-
| —
| Абдул Меџит II
| 
| 18 ноември 1922
| 3 март 1924
| —
| align="left" |
*Син на Абдул Азис и Хајрандил султанија;
*Избран за калиф од Собранието на Турција;
Заминал во егзил по укинувањето на калифатот;
*Починал во Париз, Франција на 23 август 1944 година.
|- | align="left" |
|}

## Наводи

## Надворешни врски

*
*


Отоман
Султан