open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Орган

[мини|Органот за размножување кај цветовите. [слезовина|хибискус]]
Во биологијата, **орган** претставува анатомско и функционално обединување на две или повеќе ткива, при што едно од ткивата има главна улога. На пример, во мускулите, главно ткиво е мускулното ткиво, но има и други, споредни ткива: нервно, крвно ткиво итн.

Орган е збир од повеќе ткива кои вршат одредена функција. 

## Органи и нивни функции
Срце - орган за крвоток кој е изграден од мускулно, епително, нервно, крвно и жилно ткиво. 
Желудник е изграден од мускулно, слузокожа, нервно и крвно ткиво. Желудникот има улога да ја вари храната. 
Бубрегот е изграден од епително, крвно, сврзно и нервно ткиво. Бубрегот има улога да ги исфрла водата и штетните материи од организмот. 
Мускулите се изградени од мускулно, сврзно, крвно и нервно ткиво и имаат улога во движењето.

**Вегетативни органи**

Вегетативни органи се:корен,листот и стеблото

Категорија:Анатомија
Мономер

**Мономер** — соединението од кое со полимеризација се добива полимер.

мини|Хетероциклични мономери


Категорија:Хемија на полимерите
Категорија:Грцизми
Катаболизам

**Катаболизам** е оној дел од метаболизмот во којшто се врши разградување на материите во организмот, со помош на енергијата добиена од анаболизмот.

Категорија:Биологија
Категорија:Зборови што ги нема во ТРМЈ
Категорија:Метаболизам
Хлорофил

thumb|right|200px|Заедничка структура на хлорофилот (A), (B) и (D)
**Хлорофил** — најважен растителен фотосинтетски пигмент со зелена боја. Синтезата на хлорофилот (кој има сложени и специфични молекули) се врши кога има Сончева светлина и магнезиум.

Молекулата на хлорофилот содржи едно порфиринско јадро што е изградено од четири пиролови прстени, во средината комплексно сврзани со еден атом на магнезиумот. Карбоксилната група од третиот пиролов прстен е естерифицирана со метил алкохол, а карбоксилната група од четвртиот пиролов прстен е естерифицирана со фитол.

Хлорофилот во растителниот свет е застапен со неколку видови, и тоа:

* *Хлорофил (А)*, кој претставува основен активен фотосинтетски пигмент (својствен за сите зелени растенија)

и

* *Хлорофил (B)*
* *Хлорофил (C)*
* *Хлорофил (D)*
* *Хлорофил (E)*, кои апсорбираната светлинска енергија ја пренесуваат на основниот хлорофил (А) и затоа се само помошни пигменти.

Хлорофилот, пак, кој се наоѓа во некои автотрофни бактерии, се нарекува бактериохлорофил.

Категорија:Клетка
Категорија:Ботаника
Категорија:Биохемија
Остеоцит

**Остеоцитите** се клетките од кои се составени коските. Овие клетки се најбројни клетки во целосно равиените коските и можат да живеат колку и самиот организам. Просечниот полураспад на остеоцитите е 25 години.

Остеоцитите се ѕвездообразни клетки, којшто заедно со нивните продолжетоци се поврзуваат меѓусебно и создаваат концентрична плоча наречена ламела.

Категорија:Клетка
Категорија:Човекови клетки
Литературен минимализам

**Литературниот минимализам** претставува правец во литературата. Тој исто така е дел од минимализмот, кој претставува генерален правец за уметноста во целост.

Литературниот минимализам се одликува по економичноста со зборовите. Минималистичките автори ги избегнуваат прилозите (за место, време, начин) и претпочитаат да му дозволат на контекстот да го диктира значењето. Од читателите се очекува да преземат улога на директни учесници, да ја создаваат приказната, “да изберат страна” преку заобиколни, посредни алузии и инсинуации. Ликовите во минималистичките приказни се обични, просечни луѓе (продавачи на разни работи, тренираат детска лига или се баснословно богати). Овие приказни се само “залак од животот”.

Коренот на Американскиот литературен минимализам е во делата на Ернест Хемингвеј. Хемингвеј никогаш не го опишува тонот со кој ликот зборува, читателот е принуден да го толкува тонот во зависност од одговорот што го дава другиот лик. Исто така пејзажот е интегрален за симболиката на приказната, овој факт никогаш не е експлицитен како што е во пораната литература.

Литературниот минимализам се јавува како одговор на мета-фикцијата како тренд во 1960-тите години и раните 1970-ти и претпоставува дека читателите знаат дека се изманипулирани и сакаат да партиципираат во процесот.

Познати минималистички автори се: Рејмонд Карвер, Чак Паланик, Ејми Хемпел, Боби Ен Мејсон, Тобајас Вулф, Грејс Пели, Сандра Киснерос и многу други.

Категорија:Книжевни правци
Категорија:Минимализам
Сперматозоид

**Сперматозоид** — машкиот гамет (машка полова клетка).

## Добивање на сперматозоид
Сперматозоидите се добиваат преку повеќе последователни делби на клетките. Добивањето на сперматозоидите започнува со митоза I на герминативниот епител од кој се добиваат сперматогонии. Добиените сперматогонии се диплоидни, со следната митоза II се добиваат примарни сперматоцити кои исто така се диплоидни. Примарните сперматоцити се делат со мејоза I и од нив се добиваат секундарни сперматоцити кои се хаплоидни,тие сперматоцити потоа се делат со мејоза II од кои се добиваат сперматиди. Добиените сперматиди се делат преку процесот спермиогенеза од кои на крај се добиваат сперматозоиди.

## Градба на сперматозоидот
Од структурата на сперматозоидот може да се види јасно усогласување меѓу формата и функцијата. Сперматозоидот плива кон јајце-клетката, и со тоа е прилагодена и неговата градба.
:*глава - составена од јадро и акрозом
:*врат - во којшто се сместени две центриоли 
:*среден дел - во којшто се сместени митохондиите (содржат АТР кој е извор на енергија за движење на сперматозоидот)
:*камшиче

### Акрозом
Акрозом е огранела која што се наоѓа во предниот дел на сперматозоидот и служи за негова интеракција до јајце-клетката за време на оплодувањето.
Се создава од Голџиев апарат за време на спермогенезата кога сперматидите се претвораат во сперматозоиди.

### Хидролитички ензими
Акрозомот кај човекот содржи хидролитички ензими како што се:
:*хијалуронидаза
:*кисела фосфатаза
:*неурамидаза
:*естераза
:*проакрозин/акрозин

За време на оплодувањето кога акрозомот ќе ја допре јајната клетка, доаѓа до акрозомска реакција во која овие ензими се излачуваат во процесот на егзоцитозата.

## Број и видови на хромозоми
Сперматозоидот содржи хаплоиден број хромозоми кои кај човекот изнесува 23.Постојат X и Y хромозоми, сперматозоидите можат да бидат:
:* X сперматозоиди (познати како женски)
:* y сперматозоиди

Кај човекот сперматозоидите се тие кои го определуваат полот на детето. Јајце-клетките секогаш имаат X-хромозом па во зависност од тоа кој сперматозоид навлегува во јајце-клетката, се образуваат:
:*XX комбинации на хромозоми, кои даваат женски пол
:*XY комбинации на хромозоми кои даваат машки пол
центар|thumb|550px|Зрел човечки сперматозоид и неговите делови.

## Литература
:Чуриќ, Б: Развој на животните, Научна книга, Белград, 1990.
:Поповиќ, С: Човечка ембриологија, Детски новини, Белград, 1990.
:Пантиќ, Во: Ембриологија, Научна книга, Белград, 1989.
:Хале, Ј, П: Биолошка школска енциклопедија, Книга-комерц, Белград
:Маричеќ, Магдалена, Чуркиќ, Б, Радовиќ, И: Специјална зоологија. Научна книга, Белград, 1986.

Категорија:Плодност
Категорија:Човекови клетки
Миозин

**Миозин** е тип на контрактилна белковина, наречена и филамент, кој учествува во мускулната контракција.

Категорија:Биохемија
Категорија:Зборови што ги нема во ТРМЈ
Категорија:Моторни белковини
Алги

[thumb|300px|Алги на брегот на Шихитипинг, [Тајван.]]

Систематската група на **алги** опфаќа околу 35 000 видови, анатомско и морфолошки различно диференцирани. Алгите се еукариотски протисти. Тие се автотрофни организми, со мали исклучоци. Нивното тело е малку диференцирано и се означува како талус.

Алгите имаат широко распространување на Земјата. Тие живеат во водна средина, најповолна за нивниот развиток, меѓутоа ги има во влажни и повремено влажни места. Освен тоа, живеат на карпи, снег, во почва, во некои растенија и животни, како и во симбиоза со габите. Алгите се космополитски организми, односно распространети се насекаде.

Размножувањето кај алгите е најразлично: бесполово (со проста делба, спори) и полово (изогамија, анизогамија, оогамија итн.).

## Систематска поделба на алгите

Алгите се јавуваат во најразлични форми. Некои од десетте оддели на алги се исклучиво едноклеточни. Други, пак, се збир на клетки наредени во конци или колонии. Зелените, кафеавите и црвените алги се многуклеточни организми. Најкарактеристични таксономски оддели на алги се:

* зелени алги (*Chlorophyta*)
* силикатни алги (*Bacillariophyta*)
* кафеави алги (*Phaeophyta*)
* црвени алги (*Rhodophyta*)
* жолтозелени алги (*Xanthophyta*)
* златни алги (*Chrysophyta*)

Некои научници конјугатните зелени алги (Gamophyta или Conjugatophyceae) ги вбројуваат во посебен оддел од зелените.

## Алги во Македонија
Во Македонија се заведени следниве таксони на алги:

## Надворешни врски

*  - a database of all algal names including images, nomenclature, taxonomy, distribution, bibliography, uses, extracts
* Algae - Cell Centered Database
* 
* 
* 
* 
* 
* Algae: Protists with Chloroplasts 
* 


Категорија:Алгологија
Република

**Република** е облик на владеење каде шефот на државата се избира по пат на избори. Терминот потекнува од латинскиот израз *res publica* што во превод значи *јавни работи*. Иако често републиката се поистоветува со демократијата, фактот дека шефот на државата се избира на избори не мора да значи и дека во одредена република владее демократија. Имено, можно е шефот на државата да ја укине демократијата и да воведе диктатура.

Шефот на државата во републиката може да биде поединечен орган (претседател) или колективен (претседателство). Сепак, најчесто шефот на државата е поединечен орган.
Она што е обележје на републиките се изборноста, одговорноста и видот и обемот на надлежностите на шефот на државата. Според начинот на избор на претседателот и обемот на неговите овластувања, републиката може да се подели на: претседателска, парламентарна и собраниска.

## Поврзано
* Народна република
* Џумхурија
* Џамахирија

Категорија:Општествени уредувања
Категорија:Републики
Сапрофит

мини|Слика со диви сапрофити
**Сапрофит** е организам кој се храни со изумрени растенија или животни, при што органските материи ги минерализира до неоргански. Овие организми се наречени уште и редуценти. Такви се повеќето сапрофитски бактерии.
Категорија:Екологија
Органско соединение

[thumb|right|150px|[Метанот е едно од наједноставните органски соединенија]]
**Органски соединенија** се оние кои во својот состав содржат јаглерод (освен некои оксиди на јаглеродот, кои се неоргански соединенија, како и јаглеродната киселина). Органските соединенија се многубројни како резултат на појавата на изомерија во органските молекули. Обично секое органско соединение содржи еден карактеристичен негов дел во својата молекула по кое тоа се разликува од останатите органски соединенија. Тој дел од органската молекула се нарекува функционална група.

Органските соединенија, освен по видот на функционалната група, се делат и според видот на хетероатом кој е застапен во молекулата. На тој начин, постојат најразлични органски соединенија.

## Начини на класификација

Поради полесно изучување на органските соединенија, тие се поделени на класи. Притоа, класификацијата може да се врши на најразлични начини, па затоа едно исто соединение може да припаѓа на повеќе различни класи. Најчесто, класификацијата на органските соединенија се заснова врз составот, структурата и хемиското однесување.

Според *составот*, органските соединенија се поделени на:

* Јаглеводороди — содржат само јаглерод и водород
* Кислородни органски соединенија — покрај C и H, содржат и O
* Азотни органски соединенија — покрај C и H, содржат и N, а некои и O
* Сулфурни органски соединенија — покрај C и H, содржат и S, а може да содржат и O или N.

Според *структурата на јаглеродната низа*, има:

* Ациклични — во нив јаглеродните атоми се поврзани во отворена низа
* Циклични — во нив јаглеродните атоми се поврзани во затворена низа (прстен). Според тоа дали прстенот е изграден само од јаглеродни атоми или, пак, содржи и некој друг вид атоми, цикличните органски соединенија се делат на:
** Карбоциклични — составени само од јаглерод
** Хетероциклични — освен јаглерод, содржат и некој друг атом
:Според структурните одлики што влијаат на хемиското однесување, цикличните соединенија се делат и на:
:* Алициклични
:* Ароматични.

Според *функционалната група*, има:

* Единечна врска - алкани (заситени јаглеводороди)
* Двојна врска — алкени, диени, циклоалкени итн.
* Тројна врска — алкини, циклоалкини
* Хидроксилна група — алкохоли, феноли
* Карбонилна група — кетони
* Алдехидна група — алдехиди
* Карбоксилна група — карбоксилни киселини
* Аминогрупа — амини, аминокиселини, амиди.

*
Категорија:Органска хемија
Хемосинтеза

**Хемосинтеза** е автотрофен начин на исхрана со кој се исхрануваат хемосинтетските бактерии. Во него се користи хемиската енергија за синтеза на нивната храна.

Категорија:Бактериологија
Категорија:Физиологија
Категорија:Метаболизам
Зигот

мини|Зигот
**Зигот** или **зигоцит** е оплодена јајце-клетка што настанува со соединување на јајцева клетка и сперматозоид, односно со соединување на машки и женски гамет. Потоа од зиготот настанува нов организам.

Категорија:Развојна биологија
Категорија:Клетка
Парење

**Копулација** претставува процес на спојување на две гамети, машка и женска.

Категорија:Физиологија
Категорија:Плодност
Онтогенеза

алт=Почетните фази на човечката ембриогенеза|мини|Почетните фази на човечката ембриогенеза

**Онтогенеза** — поединечниот развиток на една единка и ги опфаќа фазите од развитокот на еден организам. Тоа е систематска низа на прогресивни преобразби на оплодената јајце-клетка или друг зачеток во нова, возрасна единка, кои го зголемуваат степенот на сложеност на организмот.

## Гаметогенеза

Гаметогенезата е првата фаза од онтогенезата и опфаќа низа на базични процеси што го почнуваат развитокот на новата единка. Гаметогенезата се одвива пред оплодувањето и вклучуваат сперматогенеза (развиток на сперматозоидите) и оогенеза (развиток на јајце-клетките).

## Оплодување

Ова е втора фаза од онтогенезата. Во неа се опфатени повеќе физиолошки процеси кои доведуваат до активирање на јајце-клетката со сперматозоидот.

Кај некои попросто организирани животни и кај повеќето растенија отсуствува оплодувањето, бидејќи тие се размножуваат бесполово. Сите наредни фази од онтогенезата (вклучувајќи го и оплодувањето) отсуствуваат при бесполовото размножување на организмите.

## [[Браздење]] (бластулација)

Третата фаза се нарекува браздење (односно бластулација). При оваа фаза, зиготот се дели со брзи митотички делби, а секоја нова клетка добива своја форма и место во масата на нови клетки. Масата на нови клетки минува низ две форми на развиток, и тоа морула (во вид на црница) и бластула.

## Гаструлација

Четвртата фаза од поединечниот развиток е гаструлацијата. Таа претставува движење на клетките со цел да се образува формата на развиток наречена гаструла. Најважни промени на ембрионот при гаструлацијата се:

* Органогенеза - формирање на органите
* Хистолошка диференцијација - формирање на три ембрионални листови (слоеви): ектодерм, мезодерм и ендодерм
* Морфогенеза - дооформување на органите и деловите на телото (раце, нозе итн.) и
* Растење на зачетоците на органите, при што новиот организам ја достигнува големината на своите родители.

## [[Метаморфоза]]

Трансформацијата на ткивата - метаморфоза, се случува само кај некои видови на животни, кај кои младото се раѓа од јајце и има специјални органи кои ги нема возрасниот организам. Кај овие животни, метаморфозата е петта задолжителна фаза од онтогенезата.

## [[Регенерација]]

Кај некои видови и кај возрасните животни, изгубените делови на телото можат да се регенерираат, односно процесите на развитокот се повторуваат и кај возрасните.

## [[Заздравување]]

Заздравувањето на оштетените ткива е карактеристично и за највисоко организираните животни, па дури и за човекот (епидермис, скршени коски итн.).

Сите промени на возрасниот организам, меѓу кои се и стареењето и смртта, го завршуваат онтогенетскиот развиток на еден организам.

Категорија:Развојна биологија
Хари Костов

**Хари Костов** ( во , Пробиштипско) — прв генерален директор на Комерцијална банка а.д. - Скопје и поранешен министер и премиер на Република Македонија.

## Животопис

## Политичка кариера
Во февруари 1994 година е именуван за заменик министер за финансии.

Како непартиска личност, по изборот на дотогашниот премиер Бранко Црвенковски за претседател на државата, Костов бил избран за претседател на владата на 2 јуни 2004 година. Набрзо, на 15 ноември истата година, Костов поднесол оставка на функцијата премиер, по што Собранието за нов премиер го избрал Владо Бучковски.

## Банкарска кариера

## Наводи

|-

Категорија:Живи луѓе
Категорија:Луѓе од Пишица
Категорија:Премиери на Македонија
Категорија:Состав на Владата на Република Македонија од 2002
Категорија:Состав на Владата на Република Македонија од 2004
Категорија:Македонски Власи
Категорија:Македонски банкари
Категорија:Македонски политичари
Категорија:Југословенски Власи
Категорија:Политичари од СДСМ
Категорија:Апсолвенти на универзитетот „Св. Кирил и Методиј“
Јајце-клетка

thumb|250px|Човечка јајце-клетка. Zona pellucida се гледа како тенок безбоен појас опколен со клетките на corona radiata.
**Јајце-клетка** — женската гамета  (женска полова клетка). Се среќава кај животните и кај семените растенија.

Кај конечната оформена јајце-клетка се разликуваат: јадро (кое сега се нарекува *[[Герминативна везикула|Vesicula germinata]]*), клеточна мембрана (која се нарекува *[[Зона пелуцида|Zona pellucida]]*) и јадренце (*[[Герминативна макула|Macula germinativa]]*). Околу јајце-клетката има слој од фоликуларни клетки, наречен *corona radiata*.

Диференцијацијата на женските гамети кај цицачите се одвива во специјални јајчни фоликули во јајчникот. Секој ваков фоликул се состои од само една јајце-клетка опкружена со голем број на фоликуларни клетки. Во текот на оогенезата, јајчните фоликули минуваат низ неколку развојни фази (или етапи): примарен фоликул, секундарен фоликул, терциерен фоликул, жолто тело и бело тело.

Постојат три основни типови на животински јајце-клетки, кои се разликуваат по количината на жолток (односно вителус) и начинот на неговата распореденост во цитоплазмата на јајце-клетката:

* *Изолециталните јајце-клетки* имаат малку жолток, дифузно распореден низ цитоплазмата.
* *Телолециталните јајце-клетки* имаат многу повеќе жолток кој е концентриран во еден регион од цитоплазмата (помал или поголем). 
* *Центролециталните јајце-клетки* имаат релативно голема количина на жолток кој е распореден во централниот дел од цитоплазмата.

## Наводи

Категорија:Зародишни клетки
Категорија:Женски полови органи
Хомеостаза

мини|Хомеостаза на шеќер во крвта. Дијаграмот илустрира начин на кој гликозата може да се претвори молекула на гликоген и потоа да се врати во првобитна состојба, како нивото на шеќетот во крвта би се одржувало константно, и покрај флуктуациите во тек на јадење или пост.
мини|Западните сини птици се гушкаат во студениот декемвриски ден во кампусот на UBC Okanagan

**Хомеостаза** претставува состојба на одржување на постојана внатрешна рамнотежа на организмот при најразлични надворешни промени. Регулирањето на хомеостаза се одвива преку механизмот наречен „feedback” т.е. повратна врска. Постојат два мехнизма на повратна врска и тоа позитивна и негативна повратна врска.

## Позитивна повратна врска
Позитивна повратна врска () е механизам со кој се регулира хомеостазата. Тој функионира на тој начин што при зголемување на присуство на одредена материја, се оди во насока на зголемување на количеството и на друга материја. Типичен пример за позитивна повратна врска е процесот на коагулација на крвта.

## Негативна повратна врска
Негативна повратна врска () е механизам за регулација на хомеостазата. Овој механизам функционира на тој начин што зголемување на количеството на некој хормон во крвта, влијае врз одредена жлезда од која се лачи за да се намали неговото лачење или во спротивен случај намалено количество на некој хормон во крвта, доведува до зголемено лачење на истиот.

Категорија:Физиологија
Категорија:Биолошки поими
Клеточен ѕид

мини|десно|250п|Молекуларен состав на примарниот клеточен ѕид кај растенијата.
**Клеточниот ѕид** претставува обвивка на клетката која што ја имаат само растителните клетки и повеќето микроорганизми. Клеточниот ѕид е задолжителен дел на скоро сите растителни клетки, а таму каде што отсуствува клетката е таканаречена „бесформна“ и личи на пифтиеста маса. Неколку функции кои ги извршува клеточниот сид се директно или индиректно од огромно значење за животот на организмот. Тоа се:
 
*Ја дава формата на клетката. 
*Има улога на посредник на размената на материи и вода меѓу надворешната средина и внатрешноста на клетката и 
*Претставува цврста и јака обвивка која во голема мера заштитува од сите надворешни влијанија без разлика на нивното потекло.

Клеточниот ѕид се формира по делбата на клетката и тогаш се нарекува - фрагмопласт (средна ламела) која е во растресита пивтиеста полутечна состојба.

Ѕид
Категорија:Ботаника
Категорија:Органели
Стебло

**Стеблото** е оној дел од растението кој ги поврзува коренот и листот. На секое стебло разликуваме нодиуми и интернодиуми. Во поглед на морфологијата, има *зелјести* и *дрвенести* стебла. Стеблото содржи повеќе ткива и тоа: механичко ткиво, ткиво за растење, спроводно ткиво (ксилем и флоем), основно ткиво и епидермис. Ксилем и флоем (спроводно ткикво)

Механичкото ткиво има потпорна функција кај растението. Ткивото за растење се наоѓа во срцевината и служи за растење. Спроводното ткиво служи за спроведување на храна и вода низ растеието. Основното ткиво служи за складирање на храна и помага во фотосинтезата. Епидермисот е заштитно ткиво.

## Поврзано
* Труп

Категорија:Растителна морфологија
Фенотип

[мини|десно|250п|[Школките од видот *[[Donax variabilis]]* имаат различна обоеност и шари]]

Под **фенотип** се подразбира надворешниот изглед или надворешната појава на својствата и белезите кај организмите.

Категорија:Генетика
Категорија:Класична генетика
Аероб

[300px|thumb|right|Аеробната и анаеробната [бактерија може да се идентификува со одгледување во епрувети со супа од тиогликолат: 1: Задолжителни аероби Кислородот е неопходен бидејќи тие не можат да ферментираат или да дишат анаеробно. Тие се собираат на врвот на епруветата каде што е најголема концентрација на кислород.

 2:Задолжителни анаероби и се трујат со кислород, така што тие се собираат на дното на цевката каде што е најниска концентрацијата на кислород.

 3:Факултативни анаероби и можат да растат со и без кислород, бидејќи тие можат да се метаболизираат со аеробни или анаеробни средства. Тие се акумулираат главно на врвот затоа што аеробното дишење генерира повеќе АТП отколку или ферментација или анаеробно дишење.

 4:Микроаерофили им треба кислород затоа што не можат да ферментираат или дишат анаеробно. Сепак, тие се трујат при високи концентрации на кислород. Тие се собираат во горниот дел од епруветата, но не на самиот врв.

 5:Аеролелерантни организми немаат потреба од кислород, бидејќи тие можат да вршат анаеробен метаболизам. За разлика од задолжителните анаероби, тие не се трујат со кислород. Тие можат да се најдат рамномерно распоредени низ цевката. ]]

**Аеробен организам** или **аероб** претставува организам кај кој процесот на дишење се одвива во присуство на кислород и кој има способност да врши кислороден метаболизам. Аеробите во процесот на клеточно дишење користат кислород за оксидација на различни супстрати (на пример јаглехидрати или масти) со цел продукција на енергија.

Постојат:

* **Облигатни аероби**. Неопходен им е кислородот за клеточно дишење.
* **Факултативни аероби**. Можат да користат кислород, но имаат и алтернатнивен анаеробен метаболизам.
* **Микроаерофили** се организми кои можат да користат кислород, но само доколку е во мали концентрации.
* **Аеротолеранти** кои можат да преживеат во присуство на кислород, но се анаероби бидејќи не го користат како терминален реципиент на електрони во респираторната верига.
## Наводи

Категорија:Биологија
Категорија:Зборови што ги нема во ТРМЈ
Категорија:Клеточно дишење
Категорија:Биолошки поими
Анаероб

**Анаероб** е организам кај кој процесот на дишење се одвива во отсуство на кислород. Мал број организми (како анаеробни бактерии) живеат во анаеробни услови.

Категорија:Биологија
Категорија:Зборови што ги нема во ТРМЈ
Ганглија

мини|десно|200п|Ганглион
**Ганглија** — склоп од тела на нервни клетки, при што аксоните се групираат во нерв.

## Наводи

Категорија:Нервен систем
Менливост (биологија)

Во биологијата, **менливоста** е еден од најважните фактори на еволуцијата, што се јавува како причина за големата разнообразност во живата природа.

Кај живите организми разликуваме *ненаследна* или фенотипска менливост и *наследна* или генотипска менливост.

Во *ненаследната менливост* се опфатени измените што се појавуваат во текот на поединечниот развиток на организмите под влијание на факторите на животната средина и кои при половото размножување не се пренесуваат на потомството, бидејќи не се задржуваат.

Во *наследната менливост* се опфатени измените на својствата и особините на организмите што не се губат, а се пренесуваат на потомството.

Според ова, во ненаследната менливост, измените на организмите се *фенотипски*, а во наследната тие се *генотипски*.

Категорија:Еволутивна биологија
Рој Чики Арад

**Рој Чики Арад** се занимава со уметност, проза, поезија, филм и новинарство.

Роден е во 1976, во Бершева, град во израелската пустина Негев. Живее и работи во Тел Авив.

Досега има објавено две книги. Во првата, насловена The Nigger создал хебрејска адаптација на јапонското хаику. Оваа адаптација се вика кимо. Наместо стандардните стихови (5,7,5 слогови по стих), Чики ја користи структурата 10,7,6. Во 2003, Рој Чики Арад го објавил романот Аеробик.

Заедно со Шаул Бецер го има напишано сценариото за филмот Големата туна.

## Повеќе детали

Рој Чики Арад 

Kimo!  (Блесок)

Категорија:Израелски писатели
Категорија:Родени во 1977 година
Јажинце

**Јажинце** — село во Општина Јегуновце, во околината на градот Тетово.

## Географија и местоположба

## Историја

## Стопанство

## Население

Според германска карта издадена во 1941 година, а заснована на пописот на Кралство Југославија во 1931 година, селото имало 400 Албанци.

Според пописот од 2002 селото брои 1.099 жители, од кои 1.098 Албанци и 1 останат.

Според последниот попис од 2021 година, во селото живееле 913 жители, од кои 884 Албанци и 29 лица без податоци.

### Родови
Јажинце е албанско село, а до крајот на 20 век имало и Македонци во селото.

Според истражувањата во 1940-тите родови во селото се:

* Македонци: *Јовчевци (2 к.)* они се староседелци.
* Албанци: *Незеле (24 к.), Коље (15 к.), Миаје (17 к.),      Имиште (11 к.)* и *Пуљак (3 к.).* Сите родови доселени се од разни места во северна Албанија, сите се доселени до средината на XIX век.

## Општествени установи

## Самоуправа и политика

### Избирачко место

Во селото постојат избирачките места бр. 2132 и 2132/1 според Државната изборна комисија, сместени во просториите на основното училиште.

На претседателските избори во 2019 година, на овие избирачки места биле запишани вкупно 1.118 гласачи.

## Културни и природни знаменитости

**Црквиште**, средновековна црква и некропола. Според историските извори, на  горната страна на селото постоела црква посветена на Св.Спас. На  површината се гледаат големи камени плочи од гробни конструкции и  фрагменти од керамички садови.

## Редовни настани

## Личности

## Култура и спорт

## Иселеништво
Од селото се иселени повеќе Македонци. Се памтат многу иселени македонски родови како: *Блажевци, [[Шиндаровци]]**, Јаќимовци, Димовци, Јанковци, Ристовци, Јошевци и др.* Многу од нив се иселени во Тетово, некои и на други места.

Во околните села познати се следните родови иселени од Јажинце: *Јажинковци (3 к.)* се иселени во селото Јанчиште.*Кичиновци (6 к.)* иселени се во селото Кучково, Скопско. *Војиновци (4 к.)* иселени се во селото Волково, Скопско. Они од Волково имаат иселеници и на други места.

Од лозата на Шиндаровци, преселени се во населени места околу Скопје: Драчево, Црешево, Лисиче.

Од муслиманските родови иселеници има во: *Пржалар* иселени се во селото Прошовце. *Јажинци (11 к.)* иселени се во селото Долно Свиларе, Скопско. И на двата рода подалечно потекло им е од северна Албанија.

## Наводи

## Надворешни врски

Категорија:Села во Македонија
Категорија:Тетовски села
Категорија:Села во Општина Јегуновце
Категорија:Македонско-косовски гранични премини
Австромарксизам

**Австромарксизмот** е варијација на марксизмот што ја застапуваше Социјалдемократската работничка партија на Австрија во текот на последните декади на Австроунгарската монархија и на Австриската прва република (1918-1934). Австромарксистите беа леви социјалисти, односно демократски социјалисти и го претставуваа центарот во социјалистичкото движење помеѓу социјалдемократите десно од нив и комунистите лево од нив. Кога комунистите ја основаа Третата интернационала, а социјалдемократите ја обновија Втората интернационала, австромарксистите ја оформија Виенската унија (попозната како Втора и пол Интернационала) чија основна цел беше обединување на разединетото социјалистичко движење. Пред сè поради непопустливоста на комунистите, австромарксистите не успеаја во своите намери и во 1923 се приклучија кон социјалдемократската интернационала.

Водечки претставници на австромарксизмот беа: Виктор Адлер, Ото Бауер, Карл Ренер и Макс Адлер.
## Наводи

Категорија:Марксизам
Категорија:Политиколошки поими
Timesand

***Timesand*** (се чита: *Тајмсенд* изведено од *[[Prince of Persia: The Sands of Time|The Sands of Time]]*) е прогресив/хеви метал музичка група од Македонија формирана во 2003 година.

Музиката може да се опише како премин помеѓу мелодичен хеви и прогресив метал (со прогресив и мелодичен дет металски гитарски рифови и структури во поновите песни и доминантна хармонија).

Текстовите се на англиски јазик и претежно се со тематика на живот, форми и облици на човековиот карактер, внатрешни војни и чувства.

## Животопис

Бендот започна како мелодичен хеви метал бенд при крајот на 2002 година. Пред конечниот состав, бендот претрпе неколку измени со членовите и песнита, за Божо, Балтик, Ице и Гиго да го дефинираат идниот звук на бендот. Неколку месеци подоцна, Васко се придружува на бендот за да го комплетира составот.

Бендот започна со интензивни настапи на концерти и фестивали по државата и издаде демо ЦД *Diary of Hate* на почетокот на 2003 година. Дискот претежно беше самостојно дистрибуиран и со мала помош од страна на *Terror Blast Distro*. За брзо време дискот беше распродаден низ Македонија и исто така беше пратен на странски веб-магазини за критика. *Diary Of Hate* доби добри и позитивни критики од доста мрежни места и фанзини од странските и поранешните југословенски држави и вебзини како што се *Metal Observer Webzine*, *Metal Maniacs Webzine*, *Silent Scream Zine*, *Butcherian Vibe Webine*, единствената забелешка беше за не толку добриот квалитет на снименото ЦД.

Бендот доби лојални обожаватели уште од почетокот, презентираќи тотално различен метал стил не толку присутен на македонската сцена.

Поради проблеми со промовирање на дискот и присуствување на проби и концерти, Васко го напушта бендот помеѓу концертите во 2004.
Бендот одржа 2-3 концерти без басист, пред да се приклучат уште два басисти кои исто така го напуштија бендот пред да воопшто настапат на сцена, поради други ангажмани со бендови или факултет.

Еден од поважните настапи е како предргупа за полскиот дет метал бенд Vader во Скопје 2004 година.

Бендот настапи на уште три концерти и одлучи дека треба да се прекине со свирење и да се започне со спремање на нов материјал и воедно да се најде постојан басист.

Компониран е доволно материјал за прв албум кој ќе го заокружи стариот материјал и се планира да се издаде кон крајот на 2010 година.

## Изданија

### Diary Of Hate - Демо 2003
**Песни**
# "Diary Of Hate" - 4:39
# "Towards The Absolute" - 4:05
# "Pale Eternity" - 4:46
# "Savage Tears" - 4:08

**Членови на албумот**
* Балтик - Вокал / Божо - Гитари / Ице - Гитари / Васко - Бас / Гиго - Тапани

## Членови
### Моментални членови
* Балтик - Вокал  (2003-)
* Божо   - Гитари (2003-)
* Ице    - Гитари (2003-)
* Дојчин - Тапани (2004-)

### Поранешни членови
* Гиго  - Тапани (2003-2004)
* Васко - Бас    (2003-2004)

## Белешки

## Надворешни врски
* Официјално мрежно место  

Категорија:Македонски хеви метал музички групи
Ото Бауер

мини|десно|300п|Ото Бауер во 1919 г.
**Ото Бауер** (;  – ) — австриски лев социјалист и еден од најистакнатите теоретичари на австромарксизмот.

Бауер студираше на Универзитетот во Виена каде што се здоби со титулата доктор на право во 1906. Својата прва книга, „Социјалдемократијата и националното прашање“, ја објави во 1907. Иако бил политички активен и во текот на студиите, неговиот постепен подем во Социјалдемократската партија на Австрија започна по стекнувањето со докторската титула. Меѓу другото, во 1907 година Бауер го основа „Дер кампф“, теоретското списание на партијата.

Во текот на Првата светска војна, Бауер бил мобилизиран уште во 1914 г. и испратен на Рускиот фронт. Таму бил заробен, но во 1917 е ослободен и се вратил во Австрија. По смртта на водачот на Социјалдемократската партија на Австрија, Виктор Адлер, во 1918, Бауер застанува на чело на партијата. Од ноември 1918 до јули 1919 австриските социјалдемократи формираа коалициона влада со Христијанско социјалната партија во која Бауер бил министер за надворешни работи.

Кога Енгелберт Долфус, со помош на елементи од Христијанскосоцијалната партија и на Хајмверот, во 1933 воспостави авторитарна корпоративна диктатура, активностите на австриските социјалдемократи беа сериозно ограничени. По задушувањето на бунтот против владата во февруари 1934, Бауер бил принуден да пребегне во странство. Тој продолжи да го организира отпорот на социјалдемократите против диктатурата во Австрија прво од Брно во Чехословачка, а потоа од Париз. Умира во Париз на 57-годишна возраст, само четири месеци по инкорпорирањето на Австрија во Третиот рајх од страна на Адолф Хитлер (т.н. „аншлус“).

## Творештво

Основни дела на Ото Бауер се:

* „Социјалдемократијата и националното прашање“ (1908)
* „Светската револуција“ (1919)
* „Патот до социјализам“ (1919)
* „Болшевизам или социјалдемократија?“ (1920)
* „Новиот курс на Советска Русија“ (1921)
* „Фашизмот“ (1936)
* „Кризата на демократијата“ (1936).

## Надворешни врски
* Македонска архива на Ото Бауер

Категорија:Австриски политичари
Категорија:Австриски филозофи
Категорија:Австриски социјалисти
Категорија:Еврејски социјалисти
Категорија:Министри за надворешни работи на Австрија
Категорија:Австриски Евреи
Категорија:Луѓе од Виена
Категорија:Австроунгарци од Првата светска војна
Јужна Африка (регион)

thumb|right|300px|Карта на Јужна Африка.
thumb|right|300px|Карта на Јужна Африка според ООН.
**Јужна Африка** е регион кој ги опфаќа: Јужноафриканската република, Намибија, Зимбабве, Замбија, Малави, Боцвана, Лесото, Свазиленд и Мозамбик. Во овој регион, некои подрачја достигнале извонредно висок степен на развој, а други, пак, се потполно заостанати. Јужна Африка зазема околу 14% од вкупната површина на Африка. Најголем дел од Јужна Африка се наоѓа помеѓу тропскиот и суптропскиот дел на Африка, на јужната полутопка.

## Географска положба и релјеф
Јужна Африка се простира јужно од реките Кунене, Окаванго и Замбези. Претставува висорамнина на околу 1 200 м.н.в. Заобиколена е со високи приморски планини, кои стрмно се спуштаат кон морето. Во средишните и во западните делови на Јужна Африка се наоѓаат полупустини и пустини, како што се Калахари и Намибиската Пустина.
Во Јужна Африка се среќаваат повеќе климатски типови: тропски во посеверните делови, умерено-континентален на висорамнините, супторпски покрај бреговите на океаните и пустински во пустините.

## Држави
Во Јужна Африка се наоѓаат државите: Мозамбик, Мадагаскар, Малави, Замбија, Зимбабве, Боцвана, Намибија, Јужноафриканската Република, Лесото и Свазиленд.

## Население
од прегледот на државите се гледа дека Јужноафриканската Република е најголема и по површина и по број на жители. Во Јужна Африка живеат Бушмани, Хотентоти, Банту-црмци и доселеници од Европа и од Азија.

## Стопанство
Населението, главно, се занимава со земјоделство и со сточарство. Од земјоделските култури најмногу се одгледуваат: шеќерна трска, кафе, чај, тутун, лимони, портокали, банани, ананас, пченица и пченка. Во сточарството најразвиени се овци, кози и говеда.
Јужна Африка е богата со руди - злато, платина, дијаманти, бакар, уран, сребро, никел и др. Поради тоа, стопански е најразвиена регија во Африка. Со својот стопански развој особено се истакнува Јужноафриканската Република.

Категорија:Јужна Африка
Западна Сахара

**Западна Сахара** е една од најслабо населените територии во светот и претежно претставува пустинска земја. Се наоѓа во Северозападна Африка и се граничи со Мароко на север, со Алжир на североисток, со Мавританија на исток и југ и со Атлантскиот Океан на запад. Главен град е ел-Ајун, во кој живее преку третина од населението на Западна Сахара.

Мароко и движењето за независност Полисарио се стремат да ја контролираат оваа територија. По примирјето од 1991 година главнината од територијата на Западна Сахара ја контролира Мароко, а Сахарската Арапска Демократска Република има контрола само на мал дел од територијата. Независноста на Западна Сахара е призната од страна на 45 држави, додека Мароко има добиено формална поддршка за својата позиција од 25 држави, во прв ред од државите членки на Арапската Лига.

Категорија:Држави во Африка
Категорија:Поранешни колонии на Шпанија
Комори

**Коморски Острови** или **Комори** — островска земја во Индискиот Океан. Главен град е Морони.
## Потекло на поимот

## Историја

Се верува дека Коморските Острови за првпат биле посетени од феникиски морнари. Најраните жители на островите, според некои извори биле морнарите од Меланезија, кои се населиле овде кон 5 век. Племето Банту очигледно на овие простори се населило кон 14 век главно од бреговите на денешната држава Мозамбик. Во текот на 15 век и 16 век овде се населиле арапски имигранти, кои започнале да ја шират својата религија градејќи џамии. Португалските истражувачи ги посетиле островите во 1505 година. Коморските Острови во 1886 година биле колонизирани од страна на Французите. Во 1958 година островите добиле статут на француска територија. Во 1968 година островите добиле можност за самостојно внатрешно управување.

### Независност (1975)
На 6 јули 1975 година островите биле објавени за независна држава, а од 1978 година како федерална исламска република. Во текот на 1989 година бил извршен државен удар и бил убиен претседателот Алмед Абдалах. Од прогласувањето на независноста на земјата биле извршени вкупно 19 државни преврати. Политичката нестабилност и дестабилизацијата на земјата се решила во 2001 година кога бил избран новиот устав според кој секој остров има своја широка автономија и свое право да избира свој претседател. Земјата е член од ООН од 1975 година.

## Географија и клима

## Политички систем

## Административна поделба
мини|десно|Карта на автономните острови на Коморите

Според уставот, островите Гранд Комор, Анжуан и Мохели имаат право на автономна самоуправа и свои претседатели, со исклучок на државните работи како надворешните односи, одбраната, државјанствата, фискалните и банкарски работи и сл.

## Стопанство

## Население, јазик и религија

Според податоци од 2006 година, населението на Коморските Острови изнесува 690 948 луѓе. Службени јазици во земјата се арапскиот и францускиот, но најупотребуван јазик е коморскиот јазик. Околу 98 % од населението на Коморите се муслимани, а останатите 2% се христијани, претежно римокатолици. Белите Африканци се околу 1 000 на број, или околу 0,15 % од населението.

*Христијани - 3,650
*Муслимани - 717,590
*Без Религија - 730
*Народна Религија - 7.300

## Култура

## Музика

## Спорт

## Поврзано

## Надворешни врски

## Наводи


Категорија:Острови во Африка
Категорија:Држави во Африка
Либерија

**Либерија** е република во Западна Африка. Има површина од 111,400 км2. Главен град е Монровија. Независна е од 1847 година. Населението е претставено со гвинејска група народи, со околу 20 различни племиња. Религијата е претставена со христијанство, анимизам и тотемизам. Службен јазик е англиски.

## Потекло на поимот

## Историја

Се смета дека голем дел од домородските народи на територијата на денешна Либерија мигрирале во периодот од 12 век до 16 век, главно од Западна Африка. Либерија, во почетокот на 19 век била основана од страна на Американското друштво за колонизација, како земја на ослободените црни робови од САД кои се вратиле назад на африканскиот континент. Во 1847 година Либерија станала независна, а во 19 век на нејзината територија се преселиле околу 13.000 поранешни робови. Доселениците останале одвоени од домашното население, кои ја задржиле својата власт и привилегија во земјата. Земјата била дестабилизирана во 1980 година кога бил извршен државен удар, по кое следувала нестабилниот политички живот во земјата главно поради големиот број на етнички народности. По крајот на Студената војна, во 1989 година во Либерија избувнала граѓанска војна, која војна со прекини од 1997 до 1999 година, траела до 2003 година.

## Географија и клима

## Политички систем

## Административна поделба
мини|десно|270п|Карта на грофовиите во Либерија
Либерија е поделена на 15 грофовии (), кои стапиле во сила во 2008 г. Секоја грофовија понатаму се дели на окрузи (*districts*).

Грофовиите се следниве:

## Стопанство

## Демографија

Според податоци од 2006 година, населението на Либерија изнесува 3 042 004 луѓе. Службен јазик во земјата е англискиот.

### Религија

Се проценува дека околу 40% од населението на Либерија се христијани, а исто толку се верници на старите африкански религии, околу 20% се муслимани, а мал дел се будисти, хиндуисти, атеисти итн. Од христијанските деноминации, најголеми верски групи се лутеранската баптистката, римокатоличката, евангелско-методистичката, сионската итн. Христијаните живеат главно во целата земја. Муслиманите се припадници на етничката група Мандинго и Ваи. Муслиманското население главно живее на западнмиот дел од земјата.

*Христијани - 3,427,410
*Муслимани - 478,800
*Без Религија - 55,860
*Народна Религија - 19,950
*Други - 3,990

## Култура

## Музика

## Спорт

## Поврзано

## Надворешни врски

## Наводи


Категорија:Држави во Западна Африка
Категорија:Држави во Африка
Категорија:Републики
Категорија:Држави и територии настанати во 1847 година
Мавританија

**Мавританија** е исламска република во Северозападна Африка. Зафаќа површина од 1,131,800 км2. Главен град е Нуакшот. Независна е од 1960 година. Населението е Маври (Биданес). Религијата е претставена со ислам, анимизам и тотемизам. Службени јазици се арапски и француски.

## Потекло на поимот

## Историја

Во текот на 3 век, на територијата на денешна Мавританија започнала миграцијата на берберски племиња, главно од Северна Африка. Во 7 век и 8 век на овие простори дошле Арапите. Во 1076 година, Алморавидите го нападнале и освоиле Ганското царство.  Мавританската триесетгодишна војна (1644−1676) бил неуспешен обид на берберите да ја спречат инвазијата на арапските племиња, главно од кои било племето Бени Хасан. Потомците на ова племе го оформиле горниот слој на мавританското друштво. Француската колонизација на почетокот на XX век резултирала со укинување на ропството. Во 1920 година земјата била објавена за колонија на Франција, а од 1946 година за прекуморска територија. Независноста, земјата ја добила на 28 ноември 1960 година. По независноста, во земјата бил наложен еднопартиски систем, изгласувајќи нов устав. Неговата партија останала единствената легална организација во земјата. Претседателот Моктар улд Дада бил избран на таа функција на изборите во 1966, 1971, 1976. Во 1975 година земјата ја анексирала јужната територија на Шпанска Сахара, денеска Западна Сахара. Во 1978 година бил извршен државен удар и на власт дошол Воениот комитет за национална обнова. Следната година раководството на оваа група било протерено за да новите раководители името на организацијата го променат во *Воен комитет за национален спас*. Последниот воен удар во земјата станал во 2005 година, кога на ело на земјата дошол *Воениот совет во името на справедливоста и демокатијата*. На референдумот од 2006 година, народот на земјата го одобрил новиот устав според кој се ограничело времето на претседателскиот мандат. Денеска, земјата е член на Арапската лига и Организацијата на африканското едиство и ООН.

## Географија и клима

## Политички систем

## Административна поделба

Земјата е поделена на 12 региони и еден престолнински округ:

* Адрар 
* Асаба
* Бракна
* Горгол
* Дахлет Нуадибу
* Иншири
* Кудимага
* Нуакшот (престолнински округ)
* Тагант
* Тирис Земур
* Трарза
* Ход ел-Гарби
* Ход еш-Шарки

## Стопанство

## Население, јазик и религија

Според податоци од 2008 година, населението на Мавританија изнесува 3.364.940 луѓе. Скоро 100% од населението на Мавританија се муслимани. Службен јазик на земјата е арапскиот.

*Христијани - 10,380
*Муслимани - 3,428,860
*Без Религија - 3,460
*Народна Религија - 17,300

## Култура

## Музика

## Спорт

## Поврзано

## Надворешни врски

## Наводи

Категорија:Држави во Африка
Категорија:Држави и територии настанати во 1960 година
Танзанија

**Танзанија** (службено: **Обединета Република Танзанија**) — земја на источниот брег на Африка. Се граничи со Кенија и Уганда на север, Руанда , Бурунди и Конго на запад, Замбија, Малави и Мозамбик на југ, и Индискиот Океан на исток. Именувана е по Тангањика и островот Занзибар. Главен град на Танзанија е Додома, а најголем град е Дар ес Салам, кој претходно бил главен град. Земјата била членка на Комонвелтотот, сè до нејзината независност во 1961 година. Во 1964 годинаа, со обединувањето на Тангањика со Занзибар и островот Пемба била формирана Обединета Република Тангањика и Занзибар, подоцна преименувана во Обединета Република Танзанија во 1996.

## Потекло на поимот

## Историја

## Географија и клима

Танзанија зафаќа површина од 945.087 квадратни километри. Во североисточниот дел од земјата има планини, вклучувајќи ги Меру и Килиманџаро, и двата активни вулкани. Природната убавина на Килиманџаро и неговата надморска височина од 6.010 метри (највисокиот врв во Африка) привлекуваат илјадници туристи.

На запад на Танзанија се наоѓаат езерото Викторија, најголемото езеро во Африка и изворот на Нил. Југозападно од него, разграничувајќи ги Танзанија и Демократската Република Конго, е езерото Тангањика, второто најстаро и најдлабокото езеро во светот, по Бајкалско Езеро. Танзанија се одликува со два врнежливи периода: подолгиот трае од март до мај, а пократкиот од ноември до јануари.

## Политички систем

## Административна поделба

## Стопанство
мини|лево|Кулите-близначки на Банката на Танзанија

## Население, јазик и религија
Христијанството е најбројна религија во Танзанија, но постојат и значителни муслимански и анимистички малцинства.

## Култура

## Музика

## Спорт

## Поврзано

## Надворешни врски

## Наводи


Категорија:Источна Африка
Категорија:Земји од англиското говорно подрачје
Категорија:Најмалку развиени земји
Категорија:Држави во Африка
Категорија:Држави и територии настанати во 1964 година
Автомобилизам

мини|десно|250п|Загревање пред трка во Дејтони, САД
**Моторните трки** или **авто трки** (исто така познати и како **трки со автомобили**, **автоспорт** **или моторспорт**) се спорт што вклучува трка на автомобили. **Моторни трки** исто така може да означува трки со мотоцикли, трки со моторни чамци и воздушни трки. Тоа е еден од најпопуларните спортови во светот и веројатно спорт кој е најмногу комерцијализран.

Најпознати авто трки се оние од циркусот на **F1** или **[[Формула 1]]**. Тоа се најбрзите тркачки автомобили на планетава! Спецификациите на нивните мотори постојано се менуваат (поради регулативите на **FIA**), така што во 2006 година тие имаат работна зафатнина од 2,4 литри (2400 кубни сантиметри), во V8 изведба (8 цилиндри во V распоред) со околу 700 КС и постигнуваат феноменални 19&nbsp;000 вртежи во минута. Поради ваквата големата моќност, на моторите им е потребно огромно количество на воздух за да одржуваат што пониска температура како не би дошло до некој несакан дефект или во бројки: 600 литри воздух секоја секунда. Потрошувачката на F1 болидите изнесува и до 80 литри гориво на 100 изминати километри. Најголема брзина во трка со F1 болид е постигната на патеката во Италија (Монца), каде што возачот на McLaren Mercedes, Кими Раиконен, постигна рекордни 370 километри на час.
## Наводи


Категорија:Манифестации