Ракотворби и народна уметност во Пуебла

мини|300x300пкс|Згради со керамички плочки во градот Пуебла
**Ракотворбите и народната уметност во Пуебла** се рачни изработки и народна уметност од мексиканската држава Пуебла. Најпознатиот занает во Пуебла е грнчарството Талавера - кое е единствената грнчарска гранка во стилот на мајолика која се континуирано произведува во Мексико уште од нејзиното воведување во раниот колонијален период. Други значајни традиции на рачна изработка вклучуваат дрво на животот од Изукар де Матаморос и амате (кора) хартија произведена во многу мал град Сан Паблито на северот од државата. Државата исто така произведува стакло, украси за елка, домородни текстили, монументални часовници, корпи и јаболков оцет.

## Историја
Занаетчиските традиции на државата се мешавина од домородни и европски традици. Овие традиции може да се сметааат за два главни типа: оние што го задржуваат поголемиот дел од својот домороден квалитет и оние што се силно европски во дизајнот или техниката. Производите во домородниот стил вклучуваат одредени грнчарски традиции, текстил и изработка на амате (кора) хартија. Европските стилови вклучуваат Талавера грнчарство и стакло.

## Грнчарство
мини|Талавера парче од 19 век изложено во Музејот Франц Мајер во Град Мексико
Помеѓу 1550 и 1585 година била донесена во Мексико од Шпанија глазирана и двојно печена грнчарија наречена мајолика која се произведувала во различни области за време на колонијалниот период. Сепак, само во Пуебла се изработува континуирано до денес.

Најпознатата грнчарија од овој тип се нарекува Талавера, која името го добила по белата позадина на керамиката од Талавера де ла Реина, Шпанија, која се стремела да ја имитира. Како и нејзиното име, Пуебла Талавера се карактеризира со бела позадина, постигната со соли од калај и претежно сини декоративни карактеристики со употреба на кобалтни соли. Се користела за изработка на вазни, порцелан, вајани фигури и плочки. Белата боја со само сина боја како декорација е најтрадиционална, но постојат и други бои кои исто таке се прифатени. Сината декорација на Пуебла Талавера е и од исток и од запад. Глазирана керамика е измислена во Азија и дошла во Мексико преку Европа, поточно Шпанија. Сепак, постои и директно азиско влијание врз работата поради ориенталните стоки што дошле во земјата на галеонот Манила. Употребата на талавера и други плочки исто така прави да се разликува архитектурата на Пуебла, наоѓајќи се на фасадите на големите згради низ целата држава.

Голем број други заедници имаат помалку познати грнчарски традиции. Најпозната од нив е на Изукар де Матаморос, чиј главен производ е традиционално вајарско дело наречено дрво на животот. Овие се посебно украсени од попознатите дрвја на Метепек, држава во Мексико. Најпознатиот занаетчија на оваа традиција е Алфонсо Кастиљо Орта, кој ја освоил Националната награда за уметност и науки за народна уметност во 1996 година. Семејството продолжува да ги изработува дрвјата и другите фигури како што се фигурите на Ла Катрина, фигурите за сцени од раѓањето, Фрида Кало и други. Делата на семејството Кастиљо добиле награди и во Мексико и во странство и се наоѓаат во познати колекции како што е онаа на кралското семејство на Шпанија.

Вообичаени грнчарски предмети вклучуваат големи садови и тави кои се користат за приготвување на традиционални јадења како што се ориз и мол поблано. Овие садови се глазирани однатре, а надворешноста е украсена со црна боја и/или пастиље (мали парчиња глина свиткани во дизајни). Поголемиот дел од грнчарските производи се изработуваат во градот Пуебла, особено во населбата Барио де ла Луз. Овој вид грнчарство останува одржлива занимацње поради креативноста и организацијата на занаетчиите кои работат воглавно на изработка на големи прибори за готвење. Производството може да биде високо специјализирано меѓу занаетчиите, а тие се посветени на различни аспекти од процесот, како што се обликување и печење. Изработката на овие прибори преживува затоа што традиционалните рурални техники на готвење сè уште преживуваат во многу делови од државата, каде што оброците се подготвуваат во глинени садови на дрвен оган, особено за големи фестивали и прослави.

Тие исто така се изработуваат во градот Амозок де Мота, источно од градот Пуебла, каде што да се биде член во занаетчиско семејство сè уште носи одреден престиж. Градот изработува два вида грнчарија, кујнски прибор и садови - и два вида декоративни животински и човечки фигури: оние што се користат во комплети како што се сцени на раѓањето на Исус и минијатурни черепи. Голем дел од кујнскиот прибор се големи садови и тави за подготовка на мол поблано - и понекогаш се користени за адобо, пипијан или тинга. Други се за правење јадења со ориз или грав. Садовите вклучуваат садови за правење атол и други топли пијалоци, како и за правење традиционални пињати. Работата е поделена по пол и возраст во занаетчиските семејства, обично раководени од маж. Семејствата ги прават зелените садови и ги продаваат парчињата на оние што ги печат, кои пак ги продаваат на посредници. Повеќето се продаваат локално и во централно-источниот регион на Мексико каде што се наоѓа Пуебла.

И заедниците Барио де ла Луз и Амозок исто така изработуваат ритуални предмети како што се кадилници, држачи за свеќи и садови - кои генерално се покриени со црна глазура и најчесто се користат за декорација за Денот на мртвите.

Акатлан традиционално изработува неглазирани глинени играчки. Сепак, работата на грнчарот Херон Мартинез во 20 век го промовирала создавањето на поголеми вајани парчиња.

## Текстил
Пуебла има историја на индустриско производство на текстил, но рачно изработениот текстил останува важен, особено културно. Ребозос и кечкемитли се важни предмети за традиционалната домородна облека. Една посебна традиција е изработката на црни волнени ребозоси, богато украсени со разнобојни дизајни на животни и цвеќиња кои датираат од времето на освојувањето. Тие првично имале религиозно значење, кое најчесто се изгубило.

Акасочитлан е традиционална Нахуа заедница позната по своите текстили. Тие продаваат различни видови облека, претежно на блискиот автопат. Некои производи се изработуваат на разбои со задна лента, а повеќето се везени. Овие облеки се карактеристични за заедницата, честопати со разнобојни птици и митолошки фигури. Производителите, исто така, ги украсуваат облеките со мали монистра.

Санта Анита е позната по ткаењето здолништа што се преклопуваат.

## Амате
мини|Амате хартија за ѕид што виси од Сан Паблито
Хартијата од амате се произведува во малото село Сан Паблито, Пахуатлан во Сиера Норте де Пуебла. Хартијата датира од пред хиспанската ера, кога Ацтеките ја користеле за кодекси и ритуална употреба. Изработката на хартија преживеала во оваа оддалечена област за ритуални цели, правејќи исечени фигури. Најважната традиционална употреба на оваа хартија била изработка на исечени фигури за религиозни и магични церемонии. Денес поголемиот дел се произведува за продажба на други домородни занаетчии кои ја користат за сликање слики во Амајалтепек, Сан Агустин де лас Флорес и различни заедници во државата Гереро. Градот има помалку од пет илјади жители, но е главен производител на аматерска хартија во земјата. Се произведува во семејни работилници, каде што влакната од кората се толчат секојдневно.

Хемикалиите кои се користат за производство на хартија предизвикуваат еколошки проблеми, како што е загадувањето на блиската река Казонес. Тоа предизвика осиромашување на дрвјата потребни за да се добие кората.
## Стакло
Стакларството во Мексико започнало во Пуебла, со првата печка за стакло документирана во 1542 година, пред да се прошири во други области како што се Град Мексико и Гвадалахара. На почетокот производството било на утилитарни садови. Производството во Пуебла претежно се состоело од пресувано на стакло, од кое малку е останато. Се произведувал широк спектар на чаши за пиење и комерцијални садови, особено оние за пулке. Сепак, ова речиси исчезнало поради конкуренцијата од индустриското стакло, како и намалувањето на потрошувачката на пулке.

Најголемиот дел од рачно изработеното стакло денес се произведува од дувано стакло, а дел од пресуваното стакло се користи за изработка на минијатури. Еден значаен стаклен производ се стаклените сфери за украсување на новогодишни елки. Најпозната заедница за ова е Чигнахуапан, мал град во регионот Сиера Норте, опкружен со борови дрвја. Занаетот се воспоставил тука кога Рафаел Мендез од Тлалпуџахуа, Мичоакан, отворил работилница во 1970 година. Денес, оваа работилница вработува околу 100 луѓе. Сферите се од дувано стакло обложено одвнатре со сребрен нитрат, а потоа рачно обоено однадвор. Големините се движат од мали сфери што се продаваат како обетки, до многу големи поединечни парчиња изложени на сопствена дрвена основа што се продаваат за околу 2.000 песоси секое. Експертите сликари можат да изработат илјадници сфери дневно, во зависност од употребениот дизајн. Иако доминираат насликани сфери, се изработуваат и други украси за елка како што се стакла во други форми (на пр. пињати, овошје и човечки фигури), како и оние со борови гранки, шипка и дрво.

Градот има околу 450 семејни работилници и шест мали фабрики, што ја прави заедницата производител број еден на божиќни украси во земјата. Градот одржува годишен саем посветен на занаетчиството кон крајот на октомври до почетокот на ноември. Саемот привлекува посетители од Мексико и странство, воглавно од САД и Шпанија, како и бизнисмени заинтересирани за извоз. Некои занаетчии прават различни дизајни за изложување преку целата година, за други сезони, за социјални настани и како персонализирани ситници. Еден од поновите дизајни се проѕирни сфери исполнети со пердуви или белешки со зборови како „љубов“ и „мир“.

## Други традиции
мини|Внатре, часовникот Сентерио работи во Закалан
Други занаети се поврзани со градежништвото, како што се вадењето камен и уметничкото ковано железо - и двете важни за колонијалните и зградите во колонијален стил. Ониксот е камен што честопати се обработува, не само за градежништво, туку и за изработка на декоративни предмети како што се кутии, ламби, држачи за книги и маси. Други предмети направени од овој материјал вклучуваат чаши за пиење и накит.
Закатлан е дом на монументални часовници, каде што секое парче се изработува по нарачка во мала фабрика. Часовниците „Сентенарио“ започнале кога Алберто Олвера Хернандез почнал да ги изработува во дрводелската работилница на својот татко, која се наоѓала надвор од градот, дури и правејќи свои алатки. Откако направил неколку како хоби, тој отворил работилница во градот, која станала прва од ваков вид во Латинска Америка. Денес „Сентенарио“ е познат по изработка на монументални часовници за кули, цркви, јавни згради - и „цветни“ часовници, каде што вегетацијата го обезбедува лицето. Овие часовници може да се најдат во повеќето делови на Мексико, а некои и во странство. Бизнисот останува семеен, со околу педесет вработени.

Амозок е познат по работа со железо обложено со сребро, кој е речиси целосно посветен на производство на опрема за чароси, како што се магариња, узенгии, копчиња за чаро костуми и кундаци за пиштоли. Додека чаросито како работна професија е смалено, здруженијата и натпреварите на чаросите продолжуваат како културна активност.

Санта Марија Чигмекатитлан е микстечка заедница во јужна Пуебла, позната по своето кошничарство, особено изработка на минијатурни фигури од палмини лисја. Иако градот ткае палми многу години, дури по 1965 година минијатурите станале популарни, воглавно поради побарувачката од туристите и продавачите на ракотворби.  Акасочитлан е познат и по кошничарство за изработката на подни облоги, петати и други видови душеци.

Јаболковото вино во Мексико најчесто се пие за божиќните и новогодишните празници. Генерално е слатко, благо алкохолно и газирано. Најпознатата сорта на јаболково вино се произведува во и околу градот Уехоцинго, каде што се одржува годишен саем за јаболково вино и ракотворби. Се прави од локално одгледувани јаболка и се нуди во две варијанти: розе (измешано со црвено вино) и природно. Се продава во различни делови од земјата. Јаболковото вино и овошните вина најчесто се прават во мали претпријатија на северот од државата, во заедници како што е Акасочитлан, каде што се произведува едно вино од локално овошје наречено акачул. Претпријатието за производство на јаболково вино Копа де Оро во Уехоцинго е домаќин на музејот посветен на производството на јаболково вино во Пуебла, особено на историјата на претпријатието, со фотографии, документи и сувенири.

## Наводи

Категорија:Мексикански ракотворби
Категорија:Мексиканска култура