Куче

мини|десно|Куче
**Куче** или **пес** (*Canis lupus familiaris*) е припитомен подвид на сивиот волк, кучињата се цицачи од редот на Carnivora (ѕверови односно месојади). Кучето е припитомено од човекот и служи како негово милениче. Кучињата се доста интелигентни и освен што служат за домашно милениче тие служат и како чувари на домот и семејството од кое е одгледувано и сл. Според најновите истражувања се смета дека низ цел свет има околу 400 милиони кучиња.

Кучето се разввило во стотици различни раси. Мерено од гребенот на кучињата се има заклучено дека има кучиња од неколку инчи како на пример Чивавата па сè до кучиња со неколку стапки како Ирскиот Волчар. Бојата варира најчесто од бела до сива па сè до црна и од кафена до жолто-кафена (темна и светла). И крзното може да им биде доста кратко или пак доста долго, влакната може да им бидат од виткани до прави и мазни па сè до густи и рапави

## Физички одлики

Денешните кучешки раси покажуваат повеќе варијанти на големина, изглед и однесување повеќе од кое било друго домашно животно. Иако се далеку од нив, кучињата имаат малку сличности со своите предци, волците. Кучињата покрај сѐ се грабливци, што значи имаат остри заби и цврсти вилици за напаѓање, гризање и кинење на својата храна. Иако со текот на времето како што расите на кучињата сè повеќе се разликуваат сепак сите тие ги имаат истите основни одлики на нивните предци, сивите волци. Тие имаат и цврсти мускули, добри коски, циркулаторен систем кој ги поднесува и трчањето и жилавоста и заби за гризање и кинење.

### Вид

Како повеќето цицачи, кучињата се дихромати и имаат црвено-зелен вид. Различни видови на кучиња имаат различни облици и димензии на очите и исто така имаат и различни видови на мрежници на окото. Кучињата со долги носа имаат таканаречени *видни линии* кои поминуваат низ мрежницата на окото што им дава доста широко видно поле од каде имаат одлична визија, додека тие со пократки носа имаат таканаречени „*area centralis*“, централни делчиња кои имаат трипати подлабоки нервни завршетоци како тие на *видните линии*, што има дава подетален вид доста сличен на тој на човекот.

Некои раси, највеќе ’ртовите (загарите), имаат видно поле до 270° (споредувајќи го со видното поле од 180° како што е на човекот), а всушност некои раси поточно тие со пократки носа имаа помало видно поле, скоро 180°.

### Прва Помош при гризнување од куче

Иако вообичаено гризнувањето на куче не е фатално по вашето здравје сепак потребно е да се пружи прва помош на секоја рана што е можно побрзо со цел да не се дозволи да дојде до инфекција.

Како да спречите инфекција? 
 
При мала рана, гребнатинки кои не крварат измијте го гризнатото место со благ сапун и вода а потоа пребришете ја раната со чиста сува крпа. Доколку раната крвари претиснете ја раната со завој или чиста крпа. Откако ќе престане крварењето раната премачкајте ја со антибиотска маст и преврзете ја со чист завој.

Кога да се консултирате со доктор? 
 
Доколку имате рана на вашето лице, нога или рака доколку раната зафаќа голема површина. Докторот ќе провери дали при гризнувањето дошло до оштетување на некој нерв, тетива или коска.
Доколку се сомневате дека сте се здобиле со повреда на некој нерв, голем крвен сад, тетива или се сомневате дека имате скршена коска или било која друга сериозна повреда.
Доколку раната покажува знаци на инфекција (црвенило, појава на гнојни подрачја, оток) или доколку по гризнувањето се појави треска.

### Боја на крзно
На сите кучиња бојата на крзното и крзното им се различни тоа зависи од влакната кои можат да бидат долги или кратки а некој може и да немаат влакна зависи какви се кучињата.

## Кучето како тема во уметноста и во популарната култура
Кучето се јавува како тема во бројни дела од уметноста и популарната култура.

### Кучето како тема во книжевноста
* „Учителот и песот“ - суфиска приказна.
* „Кучето и дервишите“ - суфиска приказна.
* „Песот и куќата“ (српски: *Пас и кућа*) - српска народна приказна.
* „Верните кучиња на грешка отепани“ - македонска народна приказна.
* „Бесот стивна“ - расказ на уругвајскиот писател Марио Бенедети.
* „Плодност“ — кус расказ на австрискиот писател Томас Берхнард од 1978 година.
* „Волците и кучињата“ - басна на американскиот писател Емброуз Бирс.
* „Кучето и шишенцето со мирисна вода“ - песна во проза на францускиот поет Шарл Бодлер.
* „Добрите кучиња“ - песна во проза на Шарл Бодлер.
* „Кучката“ — расказ на македонскиот писател Милко Бојковски.
* „Кучешко срце“ - новела на рускиот писател Михаил Булгаков.
* „Ники“ - роман на унгарскиот писател Тибор Дери од 1956 година.
* „Палавото кутре“ — расказ за деца на македонскиот писател Киро Донев од 2013 година.
* „Песна за кучката“ - песна на рускиот поет Сергеј Есенин од 1915 година.
* „Петелот, кучето и лисицата“ - басна на старогрчкиот баснописец Езоп.
* „Селанецот и кучињата“ - басна на Езоп.
* „Кучето и петелот“ — басна на Езоп.
* „Кучето и неговата сенка“ - басна на Езоп.
* „Кучето со месо во устата“ — басна на Езоп.
* „Не трпи маска“ (српски: *Не трпи брњицу*) - песна на српскиот поет Јован Јовановиќ-Змај.
* „Никогаш мир“ (српски: *Никад мира*) - песна на Јован Јовановиќ-Змај.
* „Нашиот Белчо“ (српски: *Наш Белота*) - песна на Јован Јовановиќ-Змај.
* „Перо и неговиот Каро“ (српски: *Пера и његов Каро*) - песна на Јован Јовановиќ-Змај.
* „Шарко се одмаздил“ (српски: *Шаров се осветио*) - песна на Јован Јовановиќ-Змај.
* „Дабот и кучето“ - роман во стихови на францускиот писател Ремон Кено од 1937 година.
* „Претходен живот“ — краток расказ на македонскиот писател Жарко Кујунџиски.
* „Што значи ав-ав“ — песна на македонскиот поет Васил Куноски.
* „Што му е“ — песна на Васил Куноски.
* „Еве како постанав куче“ (руски: *Вот как я сделался собакоҋ*) - песна на рускиот поет Владимир Мајаковски од 1915 година.
* „Дневникот на песот филозоф“ — расказ на рускиот писател Јуриј Мамлеев.
* „Господарот и кучето“ - расказ на германскиот писател Томас Ман од 1919 година.
* „Кучекутре“ — краток расказ на македонскиот писател Шазим Мехмети.
* „Џукела“ — кус расказ на македонската писателка Сања Михајловиќ-Костадиновска од 2018 година.
* „Згазено куче“ — кус расказ на македонската писателка Сања Михајловиќ-Костадиновска од 2018 година.
* „Кучето од бегот“ — расказ на македонскиот писател Ванчо Николески.
* „Подвизите на кучето Шарко“ — расказ на Ванчо Николески.
* „Зошто ловечкото куче го брка зајачето“ — расказ на Ванчо Николески.
* „Двете кучиња“ — басна на Доситеј Обрадовиќ.
* „Кучето и волкот“ — басна на Доситеј Обрадовиќ.
* „Кучето и волкот“ — басна на Доситеј Обрадовиќ.
* „Руски ’рт“ (српски: *Руски хрт*) - збирка раскази на српскиот писател Милорад Павиќ од 1979 година.
* „Собир на кучињата во Кносос“ (српски: *Zbor pasa u Knososu*) - песна на српскиот поет Миодраг Павловиќ.
* „Петтоглава вечерна сказна за куклениот цар со тиква празна врз празните сандаци од мармалад, за црното маче Мау-Мау и за беззабиот пес од плоштад“ — песна на македонскиот писател Видое Подгорец.
* „Џими“ - песна на рускиот поет Евгениј Рејн.
* „Песната на кучињата“ - песна на унгарскиот поет Шандор Петефи.
* „Кученце“ — песна на францускиот поет Жак Превер.
* „Кучешко“ - расказ на рускиот писател Захар Прилепин.
* „Кучешкото село“ — расказ на италијанскиот писател Џани Родари.
* „Кученце“ - расказ на американскиот писател Џорџ Сондерс.
* „Кучка“ - расказ на полскиот писател Анджеј Стасјук.
* „Приказна за добрата кучка (српски: *Priča o dobroj kuji*)“ - расказ на српскиот писател Бранко Ќопиќ.
* „Кучето Зумбул“ — краток расказ на македонската писателка Оливера Ќорвезироска од 2021 година.
* „Хермес, кучето и ѕвездата“ - песна во проза од истоимената збирка на полскиот поет Збигњев Херберт.
* „Најпрвин кучето“ - песна на полскиот поет Збигњев Херберт.
* „Моето кученце Ами“ - песна на македонскиот поет Наум Целакоски од 1991 година.
* „Скапоцено куче“ - расказ на рускиот писател Антон Павлович Чехов.
* „Монолог на кучето вплеткано во историјата“ - песна на полската поетеса Вислава Шимборска.
* „Нимрод“ - расказ на полскиот писател Бруно Шулц.

### Кучето како тема во популарната музика
* „Не го продавам насмеаното куче“ (хрватски: *Ne prodajem nasmješenog psa*) - песна на хрватската рок-група Азра.
* „Дај му коска на кучето“ (англиски: *Giving the dog a bone*) - песна на австралиската рок-група АЦ ДЦ (*AC DC*) од 1980 година.
* „Крзното на кучето“ (англиски: *Hair of the Dog*) - песна на британската рок-група Баухаус од 1981 година.
* „Изеди го твоето куче“ (англиски: *Eat your dog*) - песна на американската панк-група Бед релиџн (*Bad Religion*).
* „Загари на љубовта“ (англиски: *Hounds of Love*) - песна и албум на британската поп-пејачка Кејт Буш (*Kate Bush*) од 1985 година.
* „Дождовни кучиња“ (англиски: *Rain Dogs*) — песна од истоимениот албум на американскиот музичар Том Вејтс (*Tom Waits*) од 1985 година.
* „Девојките и кучињата“ (англиски: *The Girls And The Dogs*) — песна на американскиот пејач Скот Вокер (*Scott Walker*)“ од 1968 година.
* „Како си, куче?“ (англиски: *What Up, Dog?*) — песна од истоимениот албум на американската поп-група *Was (Not Was)* од 1988 година.
* „Кучешки живот“ (англиски: *Dog's life*) — песна на британската рок-група *[[Gentle Giant]]* од 1972 година.
* „Крзното на кучето“ (англиски: *Hair Of The Dog*) — песна на американската рок-група *[[Green On Red]]* од 1985 година.
* „Куче?“ — песна на македонската рок-група Д’ Далтонс од 2004 година.
* „Waufvw!!!“ — песна од истоимениот албум на македонската рок-група The John од 2012 година.
* „Сакам да бидам твое куче“ — песна на Д Џон.
* „Валкано куче“ (англиски: *Dirty Dog*) — песна на американската рок-група ЗЗ Топ (*ZZ Top*) од 1983 година.
* „Валканото старо куче што пие јајца“ (англиски: *Dirty Old Egg-Sucking Dog*) — песна на американскиот музичар и композитор Џек Клемент (*Jack Clement*).
* „Црно куче“ (англиски: *Black Dog*) — песна на британската рок-група Лед Цепелин (*Led Zeppelin*) од 1971 година.
* „Две кучиња се дупат“ (англиски: *Two Dogs Fuckin*) — музички албум на хрватската рок-група Лет 3 од 1989 година.
* „Куче на мирот“ (англиски: *Peace Dog*) — песна на британската рок-група Калт (*The Cult*) од 1987 година.
* „Слаб пес“ (хрватски: *Mršavi pas*) — песна на хрватската рок-група Мајке (*Majke*) од 1993 година.
* „Мачки и кучиња“ (англиски: *Cats and Dogs*) — албум на австралиската поп-рок група Ментал ез енитинг (*Mental As Anything*) од 1981 година.
* „Кучето со куче се јаде“ (англиски: *Dog eat dog*) — песна на американскиот рок-музичар Тед Њуџент (*Ted Nugent*).
* „Во куче веруваме“ (англиски: *In dog we trust*) — песна на американската хард-кор група Реган Јут (*Reagan Youth*).
* „Проклето старо куче“ (англиски: *Damned Old Dog*) — песна на американската фолк-рок група Роучис (*The Roches*) од 1979 година.
* „Куче?“ (англиски: *Dog*) — песна на американската соул-група *Sly & The Family Stone* од 1967 година.
* „Сакам да бидам твое куче“ (англиски: *I wanna be your dog*) — песна на американската рок-група Стуџис (*The Stooges*) од 1969 година.
* „Заглавено куче“ (англиски: *Stuck Dog*) - песна на американската рок-група Џајант сенд (*Giant Sand*) од 1989 година.
* „’Рт“ (англиски: *Greyhound*) — песна на американската рок-група *[[The Jon Spencer Blues Explosion!]]* од 1994 година.

### Кучето како тема во филмот
* „Леси се враќа дома“ (англиски: *Lassie come home*) — американски филм од 1943 година, во режија на Фред М. Вилкокс (*Fred M. Wilcox*).
* „Волк-самотник“ (српски: *Вук самотњак*) — југословенски филмод 1972 година, во режија на Обрад Глушчевиќ.
* „Рин Тин Тин“ — бугарско-американски филм од 2007 година, во режија на Дени Лернер (*Danny Lerner*).
* „Марли и јас“ (англиски: *Marley and Me*) — американски филм од 2008 година, во режија на Дејвид Франкел.
* „Хачи: приказна за едно куче“ (англиски: *Hachi: A Dog's Tale*) — американски филм од 2009 година, во режија на Ласе Холстрем.

## Поврзано
* Список на кучешки раси

## Галерија


Податотека:Бел шнауцер-1.jpg|мини|Минијатурен бел шнауцер
Податотека:Pudla.jpg|мини|Пудла
Податотека:Бул-териер.jpg|мини|Бел бул териер


## Наводи