Моника Шее

**Моника Шее** (31 декември 1938 - 8 август 2005 година), била шведска сликарка, писателка и радикална анархо/еко-феминистка која била ран експонент на движењето на Божицaта.

Нејзината најпозната слика е контроверзната *Бог* *што раѓа* (1968), која прикажува не-бела жена како се пораѓа; била цензурирана повеќе пати  и на една изложба, Шее била пријавена во полиција за богохулење.

Шее била главна авторка на *Кон револуционерна феминистичка уметност* (1971) еден од првите и најборбени феминистички уметнички манифести. Тоа било широко дискутирано во феминистичкиот печат, а *Гардијан* објавил статија како одговор. Ен Петит, една од основачите на заедничкиот женски мировен камп Гринхем, придонела за подоцнежна итерација.

Во 1976 година, Шее беше тема на документарен филм прикажан во ИЦА и НФТ.

Шее го напишала оригиналниот памфлет  кој, со препишувањето и проширувањето на Барбара Мор  станал книгата *Големата космичка мајка* (1987). Ја опфаќа античката историја на жените и потеклото на религијата и е една од првите книги што предлагаат дека најраните религиозни и културни системи на верување на човештвото биле создадени и први практикувани од жени. Во моментов е во печатење, и сè уште е дел од многу наставни програми за женски студии, митологија и религиозни студии. Нејзиното истражување и пишување помогнале да се открие скриената историја на Божицата*.* Успешната употреба на интердисциплинарноста на Шее во нејзиното истражување довеле до нејзино признание во движењето на Божицата.

Нејзината уметност и пишување станале добро познати надвор од Обединетото Кралство, а во текот на 70-тите, 80-тите и 90-тите таа се допишувала со влијателни американски писатели, уметници и пагани како што се Жан и Рут Маунтгрув, Стархок, Зузана Будимпешта, Луси Липард, Алис Вокер и Џуди Чикаго.

## Ран живот
Нејзини родители биле шведските сликари Густаф Арвид Шее (1902-1949) и Ана Хариет Росандер-Шее (1912-1965), кои се развеле кога Шее имала три години. Го напуштила училиштето и побегнала од дома кога имала 16 години. Шее патувала низ Европа и имала различни работни места: работела во лозја и како гол модел во уметничките училишта во Париз и Рим. Таа првпат дошла во Британија кон крајот на 1950-тите, а на крајот се населила во Бристол каде што - освен еден период во Велс во раните 1980-ти - живеела до крајот на својот живот.

## Кариера
### Рани изложби
Првата изложба на Шее била во галеријата Карлсон во Стокхолм, Шведска во 1967 година. Како основачка на групата за ослободување на жените во Бристол, во март 1971 година, таа учествувала на првата изложба „Уметничка група за ослободување на жените“ одржана во галеријата Вудсток во Лондон.

### Подоцнежни изложби
Стархок ја опишала работата на Шее како слики кои „преобразуваат антички слики и симболи во современи икони на женската моќ“.

Шее користела слики во нејзините слики кои често се однесуваат на раѓање, женско тело и природа. Сите овие слики биле централни за нејзините верувања во врска со нејзината „космичка мајка“. Таа се опишала себеси како меѓу пионерите во ова движење за враќање на женското божество - заедно со многу други писатели, уметници, поети и мислители. Во својата уметност, таа се обидела „холистички да го изрази“ своето растечко религиозно верување во Големата Мајка како космички дух и генеративна сила во универзумот. Ова било критична компонента на нејзиното уметничко дело. Таа тврдела дека влегува во „состојба“ на битие или на ум каде што знаењето е достапно од минатото, сегашноста и иднината. Сепак, овие апстрактни верувања беа втемелени со цврста основа на акција и активизам. Била вклучена во анархистичките и анти-виетнамските движења во Шведска во 1960-тите и била активна во женското движење во Британија. Нејзиниот политички активизам секогаш произлегувал од нејзиното духовно разбирање за земјата како наша жива мајка, слично на верувањата на некои домородни американски народи.

Најпознатата слика на Шее, *Бог* што раѓа, (1968) прикажува жена што се пораѓа, а насловот на текстот е насликан со црвени големи букви. Тоа е израз на духовното патување на Шее во тоа време и ја претставува нејзината перцепција за Големата Мајка како универзален творец на космичкиот живот. Сликата и нејзиниот концепт создале многу контроверзии и *Бог што раѓа* била цензурирана во неколку наврати; на групна изложба во Лондон, сликата довела до тоа Шее да биде пријавена во полиција за богохулење.

Маргарет Харисон (1977) наведува дека [во една прилика во 1970 година, неколку слики на Шее биле забранети да се прикажуваат во Сент Ајвс за време на фестивалот Сент Ајвс]. (...) „Потоа Моника напишала во Социјалистка (Нотингем) предлагајќи да се формира група или сојуз на жени уметници. Ова довело до формирање на женската уметничка група Бристол (...)“.

## Верувања
Работата и верувањата на Шее се фокусирале на нејзината почит и грижа за Божицата или Мајката Земја. Божицата била „убавината на зелената земја, животворните води, огновите што трошат, блескавата месечина и огненото сонце“. Почитта на Шее кон природата и околината не била само верување, туку, за неа, духовна вистина. Божицата/Земјата треба да се почитува како животворец. Оваа почит може да се најде не само во нејзините слики, туку и во два текста кои го прикажуваат нејзиното патување низ пишаниот збор.

## Личен живот
Шее верувала дека хетеросексуалноста е неприродна состојба наметната од патријархатот, а подоцна во нејзиниот живот уживала во голем број интимни романтични врски со жени. Меѓутоа, откако се разделила од нејзиниот втор сопруг Енди Џуб, композитор, во средината на 1970-тите, Шее имала интензивна хетеросексуална врска со Кит Патон, кој бил основач на движењето Алтернативен социјализам и, како и самата Шее, редовен соработник на алтернативниот печат. особено „Мировни вести“. Под влијание на Шее, Патон го сменил своето име во Мајкасон (или Мадерсон).

Два од нејзините три сина починале млади. Во 1985 година, нејзиното најмладо дете, Лејфи, било убиено пред неа во сообраќајна несреќа, на 15-годишна возраст. Нејзиниот најстар син, Шон, починал од не-Хочкинсов лимфом во 1987 година, на 28-годишна возраст. Таа тврдела дека неговата смрт била влошена од неговите искуства со повторното раѓање. Искуството на Шее за нејзината загуба станало нејзино дело, во облик на сликата *Моите синови во светот на духовите* (1989). Ова било по смртта не само на нејзиниот најстар син, туку и по периодот кога Шее воопшто не сликала во знак на жалење откако го загубила својот најмлад син.

Шее била многу критична за многу од идеите и личностите на движењето Њу Ејџ, вклучувајќи ги Алис Бејли, Џеј Зи Најт и „Рамта“ и Џин Роденбери за некои од идеите зад *[[Ѕвездени патеки]]*.

Шее починала од рак во 2005 година, на 66-годишна возраст.

## Уметнички дела

### Изложби

### Локации
Уметноста на Шее може да се најде во женската уметничка колекција на колеџот Мареј Едвардс во Кембриџ и во Музејот Ана Нордландер во Скелефтеа, Шведска. Некои од нејзините дела моментално се чуваат во приватни збирки на поединци: Сиг Лонегрен, Алис Вокер и Женевив Вон  чуваат неколку, додека Меги Паркс го држи најголемиот дел од нејзината уметност. Храмот на духовноста на божицата посветен на Секмет содржи *Сончев лавоглав Сехмент на исконскиот оган* (1992 година, масло на фазер), каде што е прикажан во дневната соба на нивната куќа за гости.

## Библиографија

* *Големата Космичка Мајка - Откривање на Религијата на Земјата*, соавторство со Барбара Мор, Харпер и Роу (1987)
* *Нордиската божица*, Прес Дор Дама, публикации Мејн Мамвро (2000)
* *Враќање на темната/светлата мајка или Њу Ејџ Армагедон?* *– Кон феминистичка визија за иднината*, Plain View Press (1999)
* *Спирално патување*, Публикации Антена (2019)

## Литература

* Вајт, Руперт (2018) *Моника Шее: Животот и писмата 1958-2005* Антенски публикации
*   
* 
*  

## Надворешни врски

* Архивирана веб-страница на Моника Шее
* Трудови на Моника Шее Специјални збирки на библиотеката на Универзитетот во Бристол
* Уметноста на Моника Шее во уметничката колекција  на Нова сала на колеџот Мареј Едвардс на Универзитетот во Кембриџ

## Наводи

Категорија:Статии со hCards
Категорија:Шведски сликари
Категорија:Починати во 2005 година
Категорија:Родени во 1938 година
Категорија:Статии со извори на шведски (sv)
Категорија:Швеѓанки
Категорија:Феминизам
Категорија:Анархофеминизам
Категорија:Екофеминисти
Категорија:Анархизам
Категорија:Феминистки
Категорија:Уметност по период
Категорија:Уметници по медиум
Категорија:Шведски анархистки
Категорија:Луѓе од Хернесанд