open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Плодовите на гневот (филм од 1940)

**Плодовите на гневот** (англиски: *The grapes of wrath*) - американски филм од 1940 година, во режија на Џон Форд (John Ford) по сценариото на (Nunnally Johnson), засновано врз истоимениот роман на Џон Стајнбек. Главните улоги ги играат: Хенри Фонда (Henry Fonda), Џејн Дарвел (Jane Darwell), Џон Карадин (John Carradine), Чарли Грејпвин (Charley Grapewin), Дорис Баудон (Dorris Bowdon) и Расел Симпсон (Russell Simpson). Филмот се одликува со документаристички приказ на односите меѓу луѓето, со дискретно, но јасно прокламирање на идеите за меѓучовечка љубов и солидарност. Филмот освоил „Оскар“ во две категории (за режија и за споредна женска улога).

## Синопсис
За време на Големата депресија во САД, Том Џоуд (го игра Фонда) се враќа дома откако е условно пуштен од затвор. Патем, тој го среќава поранешниот свештеник Кејси (го игра Карадин), кој се откажал од службата зашто ја изгубил верата. Том ја затекнува родната куќа празна, зашто неговото семејство било насилно избркано од имотот. Тој го пронаоѓа семејството кое се подготвува да замине од Оклахома во Калифорнија во потрага по подобар живот. Патем умираат дедото (го игра Грејпвин) и бабата, а бремената ќерка Росашарн (ја игра Баудон) ја напушта сопругот. По пристигнувањето во Калифорнија, семејството Џоуд најпрвин наоѓаат работа на еден приватен ранч, каде сопственикот безмилосно ги искористува работниците, условувајќи ги да работат за многу ниска плата. Кејси се спротивставува и за тоа плаќа со својто живот, но притоа Том убива еден од чуварите на ранчот. Поради тоа, семејството Џоуд мора да го напушти ранчот и се преселува во државниот камп за невработени, каде условите за живот се многу подобри, а луѓето не се изложени на полициската тортура. Меѓутоа, една ноќ, во кампот доаѓа полицијата која го бара Том, така што тој е принуден да побегне. На разделбата со мајка си, тој се заветува дека ќе ги следи идеите на Кејси и дека ќе се бори за правата на сиромасите.

## Наводи

Категорија:Американски филмови
Категорија:Црно-бели филмови
Категорија:Филмови на англиски јазик
Категорија:Филмови од 1940 година
Категорија:Филмови на Џон Форд
Категорија:Филмови со Хенри Фонда
Категорија:Филмови со Џејн Дарвел
Категорија:Филмови со Џон Карадин
Категорија:Филмови со Чарли Грејпвин
Категорија:Филмови со Дорис Баудон
Категорија:Филмови со Расел Симпсон
Категорија:Филмови засновани на романи
Категорија:Филмови на 20th Century Fox
Категорија:Филмови чие дејствие се одвива во Оклахома
Категорија:Филмови чие дејствие се одвива во Калифорнија
Трештена Стена (Манастир)

**Трештена Стена** — археолошко наоѓалиште во прилепското село Крушевица. Претставува населба од бакарното и бронзеното време.

## Местоположба

Наоѓалиштето се наоѓа на околу 4,5 километри северозападно од селото и на околу 3,5 километри југоисточно од селото Крушевица, односно на 2 километри западно од коритото на Црна Река, покрај стариот пристапен пат за селото Чаниште.

## Опис

Ова наоѓалиште претставува праисториска населба, која егзистирала низ енеолитскиот период. Населбата имала еден културен стратум, со најмалку шест хоризонти на живеење. При археолошките истражувања, бил евидентиран голем број животински коски и речни школки, што укажува на фактот дека оние, кои го населувале просторот на Трештена Стена се занимавале, покрај со сточарство и со лов и риболов.

## Поврзано
* Грамаѓе - Белило — некропола од римското време;
* Камен Крст - Присој — некропола од римското време;
* Камено Корито — осамен наод од римското време;
* Манастир Св. Никола — средновековна црква и некропола;
* Маркови Кули - Градок — средновековна тврдина и црква;
* Плевење — некропола од доцноантичкото време;
* Брест — населба од железно и античко време;
* Вакафска Куќа — двојно корито од римскиот период;
* Градиште — населба од бакарно, бронзено и железно време и раноантички период;
* Лаштигер — населба од бронзено време;
* Ќулавите — населба од бронзено време;
* Црните Тумби — населба од бронзено и античко време;
* Манастир;
* Список на археолошки наоѓалишта во Прилепско.

## Наводи

Категорија:Манастир (село)
Машинство

[мини|upright=1.15|Машинските инженери дизајнираат и создаваат [Машина|машини, електрани...]]
**Машинство** или **машинско инженерство** е инженерска струка. Таа ги спојува инженерската физика и математика со принципи од науката за материјали со цел да дизајнира, анализира, произведе и одржува машински системи. Машинството е една од најстарите и најразновидните инженерски дисциплини.

Категорија:Машинство
Категорија:Инженерски струки
Категорија:Инженерство
Категорија:Наука
Македонска историографиjа

[thumb|right|200px|Раѓањето на македонската нација од [Драган Ташковски, 1967 г. Книгата опишува диференцијацијата по создавањето на бугарската Егзархија и Берлинскиот конгрес во однос на афирмацијата на македонската свест.]]

Македонската историографија е наука која ги проучува историските знаења за Македонија со методите и обрасците на историската наука.

## Развоj

Во периодот пред создавањето на македонската држава, тешко може да стане збор за постоење на систематско проучување на историјата во Македонија, или за македонски историчари во класична смисла на зборот. Сепак, Ѓорѓи Пулевски, бил еден од првите кој се обидел да напише историја на Македонија. Тоа е познатата „Славјанско-маќедонска општа историја“. Македонските национални дејци, како: Крсте Мисирков, Димитрија Чуповски и други, исто така, покрај другото, во своите книжевни дела се интересирале и за историјата.

Во периодот меѓу двете светски војни се појавиле две значајни дела со историска тематика. Тоа биле студијата на Васил Ивановски, „Зошто ние Македонците сме посебна нација“ и книгата на Коста Веселинов, „Преродбата на Македонија и Илинденското востание“. И двете дела биле дел од марксистичка провиненција. Од периодот пред воспоставувањето на организираната македонска историографија, треба да се спомене и Павел Шатев. Имено, тој се открива и како историчар, со своето дело „Историја на Македонија“.

Организираниот развој на македонската историографија, може да се следи од поново време, т.е. од периодот по Втората светска војна и создавањето на македонска држава во состав на Југославија.

## Наводи

Категорија:Историја на Македонија
Црква „Вознесение Христово“ - Нистрово

**Вознесение Христово** (позната и како **Свети Спас**) — главна селска црква во горнореканското село Нистрово.

## Местоположба

мини|300п|лево|Поглед на црквата

Црквата се наоѓа под селото, под патот кој оди за соседното село Жужње.

## Поврзано
* Нистрово
* Тетовско-гостиварска епархија
* Гостиварско архијерејско намесништво
* Мавровска парохија

## Наводи

## Надворешни врски

Категорија:Нистрово
Нистрово
Петар Атанасов

**Петар Атанасов** (, ) – македонски лингвист романист, универзитетски професор.

## Животопис
Основно и средно образование завршил во Гевгелија. Студиите ги завршил во Скопје на Групата за романска филологија на Филозофскиот факултет. Магистрирал во 1975 година во Белград, а докторирал во 1979 година во Скопје на тема „*Мегленороманскиот денес. Фонетика и фонологија*”. На Катедрата за романски јазици и книжевности ги предавал предметите: Романски јазик, Фонетика и фонологија на францускиот јазик, Историја на францускиот јазик, Споредбена граматика на романските јазици, Историја на италијанскиот јазик, а исто така и Балканска лингвистика за последипломските студии при Филолошкиот факултет во Скопје. Бил шеф на Катедрата за романски јазици и книжевности во два мандата, претседател на Советот на Филолошкиот факултет, како и член на Универзитетскиот сенат.

## Награди и признанија
Во 1995 година го добил орденот „Академски палми“ од Владата на Франција за „неговиот придонес за француската култура“.

Во 2011 година, Атанасов добил медал за „заслуги за образованието“, од страна на кабинетот на претседателот на Романија.

## Трудови
Објавил 13 речници и монографии.

* 
* 
* 
* 
* 

## Наводи

## Надворешни врски
*

Категорија:Македонски јазичари
Категорија:Македонски романисти
Категорија:Македонски универзитетски професори
Категорија:Југословенски јазичари
Категорија:Југословенски романисти
Категорија:Југословенски универзитетски професори
Категорија:Магистри на Белградскиот универзитет
Категорија:Апсолвенти на Филозофскиот факултет - Скопје
Категорија:Професори на Филолошкиот факултет „Блаже Конески“ - Скопје
Список на земјите по БДП (ПКМ) по глава на жител

[мини|десно|400x400п|Земјите според БДП (ПКМ) по глава на жител (во долари) во 2019&nbsp;г. според [ММФ.

]]
Страницава е список на земјите во светот според нивниот бруто-домашен производ или БДП при паритетот на куповна моќ (ПКМ) за вредноста на сите конечни стоки и услуги произведени во земјата во дадена година, поделени со просечното (или средногодишно) население од истата година.

Според податоци од 2019 г. проценетиот просечен БДП (ПКМ) по глава на жител за сите земји во светот во целина изнесува 18.381 долар.

## Начин на пресметка
Износите за бруто-домашниот производ (БДП) по глава на жител на страницава се добиени од пресметките на ПКМ. Овие пресметки ги изготвуваат разни организации како Меѓународниот монетарен фонд и Светската банка. Бидејќи ова подразбира проценки и претпоставки, бројките на различните организации не се неприкосновени знаат значително да се разликуваат. Поради тоа, информациите треба да се земат со доза на претпазливост.

Споредбите на богатството на државите честопати се прави на основа на *номинален* БДП и заштеда (не само приходите), што не ги одразува трошоците за живот во разните земји; оттука, поаѓајќи од ПКМ се добива покорисна слика при споредбата на воопштени разлики во животниот стандард помеѓу државите, бидејќи ПКМ ги зема предвид релативните трошоци на живеење и стапките на инфлација во земјите, наместо само девизен курс, кој ја пореметува сликата за вистинските приходни разлики. Така, овој начин се смета за најдобар показател за стандардот на живеење, иако и ова може да биде проблематично бидејќи БДП по глава на жител не е мерило за личниот доход на граѓанинот.

## Список на земји и зависни територии
Сите износи се изразени во тековниот меѓународен долар (Int$) и заокружени на цел број.

На списокот се вбројани и неколку стопанства кои не се сметаат за суверени држави (како разните зависни територии) бидејќи стојат во изворите. Овие несуверени сушности, поранешни земји и други посебни групи се прикажани *закосено*. Наведени се по доларски редослед, но немаат бројчено редно место (ранг).

## Поврзано
* Список на земји по БДП (ПКМ)
* Квалитет на живот
* Даночен рај

## Наводи

Категорија:Списоци на држави по БДП по глава на жител
БДП ПКМ
Кинеска планинска мачка

**Кинеската планинска мачка** ( *Felis bieti* ), позната и како **кинеска пустинска мачка** и **кинеска степска мачка**, е дива мачка ендемска за западна Кина која е наведена како ранлива на Црвената листа на МСЗП од 2002 година, бидејќи делотворната големина на популацијата може да биде помала од 10.000 зрели мачки за размножување.

Таа била привремено класифицирана како див подвид  со името *F. silvestris bieti* во 2007 година. Таа е призната како валиден вид од 2017 година, бидејќи е морфолошки различна од дивите мачки.
## Распространетост
Ареал кинеската планинска мачка е ограничена на една држава. Кина е единственото познато природно подрачје на овој вид. 
## Наводи

Категорија:Цицачи на Кина
Категорија:Цицачи на Азија
Категорија:Ранливи видови според МСЗП
Наш весник

**Наш весник** – поранешен локален весник во Социјалистичка Федеративна Република Југославија и подоцна во Република Македонија. Првично бил весник што излегувал на месечна база, а подоцна заради големиот интерес, почнал да се издава двапати месечно. Од април 1970 година бил издаван неделно, секој петок, а од 1971 година станал официјално гласило на локалната власт во Куманово. Во 1989 година преминал во надлежност на Собранието на Македонија.

Владата финансиски го поддржувала весникот. Во 2018 година, директорот на локалната библиотека Тане Георгиевски во Куманово објавил дека весникот ќе биде дигитализиран и достапен за читање во библиотеката.

## Поврзано
* ТВ Куманово

## Наводи

Категорија:Македонски весници
Категорија:Печатени медиуми во Македонија
Категорија:Појавено во 1961 година во Македонија
Кондородон

***Кондордонот***, на латински ***Condorodon***, е род на изумрени цицачи од формацијата Кањадон Асфалто во периодот средната јура во басенот Кањадон Алсфалто во Патагонија, Аргентина, Јужна Америка. Видот на типот е *C. spanios*, опишан од Гаетано и Ругиер во 2012 година.

## Класификација
Еден од само двете познати јужноамерикански еутриконодонти, кондородонот се разликува од малку постариот вид аргентоконодон, роднина на *волатицотериум*, во морфологијата на забите кои се во облик на катници. Тој е тесно поврзан со амфилостерскиот тендагуродон од периодот доцна јура од формацијата Тендагуру во Танзанија, Африка.

## Наводи

Категорија:Праисториски цицачи
Категорија:Зборови што ги нема во ТРМЈ
Австралиски териер

**Австралиски териер** е мала раса на кучиња од типичен кучешки вид. Расата е развиена во Австралија, иако предците видови на кучиња од кои потекнува расата биле од Велика Британија .

## Изглед
лево|мини| Австралиска териер околу 1915 година
мини|Австралиски териер - кутре
Австралискиот териер е мало куче со кратки нозе, тежи околу 6.6 килограми и стоејќи околу 25 сантиметри, со бушава сурова двојна обвивка со средна должина која не е нормално исечена. Крзното е пократко на муцката, долниот дел на нозете и нозете, а околу вратот има грива. Опашката била традиционално вкотвена, со цел да се заштити кучето од повреди на ’рбетот додека е на лов. Како и кај повеќето раси на кучиња миленичиња, сите пропорции и аспекти на телото и главата, како и боите и ознаките се широко опишани во стандардот на раса.

## Историја
## Наводи

Категорија:Териери
Стефан Росето

**Стефан Росето** (; р. ) — француски професионален друмски велосипедист, кој вози за UCI World Tour екипата .

Познат е по својата етапна победа на Тур де Јоркшир 2018, на која возел сам 115 километри, што му го донело планинскиот пласман. Во јули 2019 година бил вклучен во почетниот состав за Тур де Франс 2019.

## Достигнувања

;2005
: 2. Национално хронометарско јуниорско првенство
: 3. Хроно де Насионс (јуниори)
;2006
: 1. Виена Класик за млади
: 1. Хроно Тоињи
: 3. Хроно де Насионс под 23 години
: 9. Хроно Шампеноа
;2007
: 1. Гран при де Бошамп
: 6. Хроно де Насионс под 23 години
: 9. Хроно Шампеноа
;2008
: 1. Гран при де Лис-лес-Ланој
: 7. Краен пласман Тур де Жиронда
;2009
: 1. 20п Краен пласман Тур де Жиронда
: 3. Букл де ла Марн
: 8. Хроно Шампеноа
;2011
: 8. Краен пласман Тур де ла Манш
::1. Етапа 2
::1. Етапа 4
: 9. Париз-Мант ан Ивлин
;2012
: 1. 20п Краен пласман Тур де По де Савоја
::1. Етапа 1
: 1. Етапа 4 Сиркут де Арденс
: 1. Трио Норман
: 3. ГП Кристал Енержи
: 5. Национално хронометарско првенство
;2013
: 1. Етапа 4 Тур ди Лимузен
: 2. Краен пласман Тур ди Жеводан Лангдок-Русијон
: 5. Краен пласман Тур де л’Ен
: 9. Гран при де ла Сом
;2014
: 1. 20п Краен пласман Букл де ла Мајен
: 6. Краен пласман Рут ди Сид
: 7. Хроно де Насионс
: 8. Тур ди Дуа
: 9. Париз-Камемберт
: 9. Полинорман
;2015
: 2. Национално хронометарско првенство
: 3. Краен пласман Тур ди Жеводан Лангдок-Русијон
: 4. Краен пласман Рут ди Сид
: 4. Краен пласман Тур де Јоркшир
: 4. Хроно де Насионс
;2016
: 5. Краен пласман Трка околу Австрија
: 8. Краен пласман Рут ди Сид
: 10. Краен пласман Сиркут де ла Сарт
: 10. Хроно де Насионс
;2017
: 4. Хроно де Насионс
: 9. Краен пласман Тур ди Жеводан Лангдок-Русијон
;2018
: Тур де Јоркшир
::1. 20п Планински пласман
::1. Етапа 4
: 3. Хроно де Насионс
;2019
: 2. Национално хронометарско првенство
: 20п Награда за борбеност на етапа 1 на Тур де Франс

### Распоред на резултатите на големите трки

СО = се откажал; — = не учествувал

## Наводи

## Надворешни врски

* 
* 
* 

Категорија:Родени во 1987 година
Категорија:Живи луѓе
Категорија:Француски велосипедисти
Алотерија

**Алотерија** (што значи „други ѕверови“, од грчки  , **' - други и , **' диво животно) е изумрена гранка на успешни мезозојски цицачи. Најважната одлика било присуството на пониски катно-обликувани заби опремени со два надолжни реда на купуси. Алотерапија вклучува мултитуберкулата, гондванатерија (која може да биде дел од мултитуберкулата, како сестринска група до кимолодонта), и веројатно Харамијида, иако некои студии покажуваат дека се поосновни цицачо-обликувани отколку вистински цицачи, затоа значително се разликуваат од вистинските алотери.

Алотерите, исто така, имале тесна карлица, што укажува дека тие раѓаат мали беспомошни млади налик на торбари или положувале јајца и давале млеко за да ги хранат своите млади како едноовторните што прават. Ова е одлика на сите неплацентарни цицачи.

## Толкувања
Кога за првпат ја идентификувал алотеријата во 1880 година, Отниел Марш ја сметал оваа група како ред во рамките на торбарите. Сепак, во 1997 година Мекена и Бел ја класифицирале алотерија како инфракласа.

## Наводи

## Дополнителна литература
Зофија Килан-Јаворовска, Ричард Л. Сифели и Же-Кси Луо, *Mammals from the Age of Dinosaurs: Origins, Evolution, and Structure* (Њујорк: Columbia University Press, 2004), 249.

Категорија:Праисториски цицачи
Категорија:Зборови што ги нема во ТРМЈ
Перамус

***Перамус*** е единствениот потврден род во семејството Перамуридае и можен предок на раните живородни цицачи. Живееле во Доцната Јура и Раната Креда.

## Распределба и живеалиште
Родот постоел од Доцната Јура до Раната Креда. Фосилните записи за родот се пронајдени во Обединетото Кралство и Мароко.

## Видови
Постојат три познати изумрени видови на родот:

* *Перамус дубиус* 
* *Перамус минор* 
* *Перамус тенуирострис*

## Наводи

Категорија:Taxobox articles possibly missing a taxonbar
Категорија:Праисториски цицачи
Иберика (цицач)

**''Иберика**, на латиница **Iberica**,* е исчезнат [[Род (биологија)|род]] на еобаатариди или можно плагијаулацидни мултитуберкулати кој постоел каде што денес е градот Галве, [[Шпанија]], за време на раната Креда (добата доцен Отрив -ран Барем). Првпат бил именуван од Аинара Бадиола, Хосе Игнасио Канудо и Глорија Куенка-Бескос во 2011 година, а типот на видот е *Иберика Хахни* (*Iberica hahni'').

## Наводи

Категорија:Изумрени цицачи
Делотворен полупречник

мини|десно|Полусветлосниот полупречник ''R<sub>e</sub>'' зафаќа половина од вкупната светлина што ја оддава телото.
**Делотворен полупречник** или **полусветлосен полупречник** (R_e) на галаксија — полупречникот во кој се оддава половината од вкупната светлина на системот. Ова подразбира дека галаксијата има вистинска сферна симетрија или дека има таков изглед гледано од небесната рамнина. за Кај сферно или кружно несиметричните тела би се користела полусветлосна контура или изофота.

R_e е важна скала на должина во де Вокулеровиот закон за \sqrt[4] R каде се определува дадена стапка на намалување на површинската сјајност како функција на полупречникот:

:
I(R) = I_e \cdot e^{-7,67 \left( \sqrt[4]{\frac R {R_e}} - 1 \right)}


каде што I_e е површинската сјајност при R = R_e. При R = 0,

:
I(R=0) = I_e \cdot e^{7,67} \approx 2000 \cdot I_e


Така, средишната површинска сјајност приближно изнесува 2000 \cdot I_e.

## Поврзано
* Ериев диск
* Елиптична галаксија
* Збиено ѕвездено јато
* Расеано ѕвездено јато
* Функција на ширење на точката
* Серсиков профил

## Наводи

Категорија:Физички величини
Категорија:Набљудувачка астрономија
Категорија:Астрофизика
Џуџеста мачка

мини|Мункинки со продолжени нозе
**Џуџеста мачка** е секоја домашна мачка која е со џуџеста состојба како резултат на генетска мутација. За разлика од недоволно пораснатите мачки кои изгледаат нормално, џуџестите мачки покажуваат симптоми на остеохондодисплазија - генетско нарушување на коските и 'рскавицата, обично се манифестираат со забележително кратки нозе.

Од средината на дваесеттиот век, расите на мачки со кратки нозе се поставени на продажба. Се расправа за етиката на нивното селективно одгледување, која многу земји ја сметаат за суровост кон животните, поради која причина и ја забрануваат нивната продажба.

## Особености
Вистинските џуџести мачки се хонододиспластични и имаат многу пократки и подебели нозе. Обично, половина од леглото на џуџестите мачки се не-џуџести родени со нормална должина на нозете.

## Раси
Манчкин е оригинална раса на џуџести мачки. Меѓународната асоцијација на Мачки го потврдила Манчкин како раса во 1994 година , заедно со Персискиот хибрид -Манчкин, Минует. На другите предложени раси како Скукум и Бамбино не им е дадено признание, иако хибридот Сфинкс - Манчкин, односно Минскин, е под студија.

## Признавање и контроверзии
За разлика од МАНМ, повеќето регистри на мачки и здруженија за домашни миленици не признаваат ниту една џуџеста мачка како легитимна раса. Животните се исклучени од најголемите претстави и натпревари за миленичиња. Во голема мерка американски феномен, тие не се широко прифатени надвор од Соединетите држави. Во своите правила за регистрација, Итернационална федерација забранува раси засновани врз џуџест раст, а конкретно го споменува Манчкин како пример за неприфатлива манипулација со „генетска болест“. Тие се забранети според Европската конвенција за заштита на животни од домашни миленици и се остро осудени во британското списание „Светот на мачките*“*. Во САД, АСПЦА ги советува своите приврзаници да „останат будни“ против малиот, но широко распространет пазар.

## Наводи

Категорија:Мачки
Културно наследство на Македонија во Општина Центар Жупа

Ова е **список на објекти прогласени за [[културно наследство на Македонија]]** на подрачјето на Општина Центар Жупа според евиденцијата во Регистарот на културно наследство на Управата за заштита на културното наследство на Македонија (УЗКН).
Финале на Купот на европските во шампиони 1992 година

**Финалето на Купот на шампионите** бил фудбалски натпревар одржан на 20 мај 1992 на стадионот Вембли, Лондон, помеѓу Самдорија од Италија и Барселона од Шпанија. Барселона го доби натпреварот со 1–0 со продолжеток, благодарение на слободниот удар на Роналд Куман. Беше првпат да има групна фаза во која беа осумте освојувачи од второто коло, поделени во две групи, а победниците од секоја се сретнаа во финалето. Барселона станаа втор шпански клуб кој победи на натпреварот. Ова беше последно финале пред ова клупско фудбалско натпреварување да се ребрендира како Лига на шампионите.

## Тимови

## Патот до финалето

## Натпревар

### Детали

## Поврзано

* Куп на шампиони 1991/92

## Надворешни врски



1992
1
European Cup Final 1992
European Cup Final 1992
European Cup Final
European Cup Final 1992
European
European
Категорија:May 1992 sports events in Europe
Финале на Купот на европските шампиони во 1960 година

**Финалето на Купот на европските шампиони во 1960** година било петто финале во историјата на Купот на европските шампиони. Во него, за победа се бореле Реал Мадрид од Шпанија и Ајнтрахт Франкфурт од Германија. Надалеку се смета дека токму овој натпревар бил еден од најголемите фудбалски натпревари играни досега. Мадрид победи со 7–3 пред огромната публика од над 127,000 луѓе во Хампден Парк во Глазгов, и таа бројка од луѓе сè уште не е надмината. Имало околу 70 милиони телевизиски гледачи низ цела Европа.

Франкфурт стигал до финалето преку победа со импресивниот резултат од 12–4 против шкотскиот шампион Ренџерс, додека пак Реал Мадрид го победил својот вечен соперник Барселона со резултат 6–2.

Натпреварот првично бил доведен до сомнеж бидејќи Фудбалски сојуз на Германија ги забрани на своите клубови да учествуваат на натпревари со кој било тим во кој е Ференц Пушкаш, откако Унгарците тврделе дека Западногерманскиот тим користел дрога во 1954. Пушкаш морал да напише писмено изведување пред одржување на натпреварот.

Пушкаш и Ди Стефано биле двајцата од само тројца играчи кои постигнале хет-трик во финалето на Купот на европските шампиони или Лигата на шампиони (Пушкаш бил единствен кој постигнал 4 гола), а другиот бил Пјерино Прати од ФК Милан кој го направил на финалето на Купот на европски шампиони во 1969 година против ФК Ајакс. Пушкаш направил уште еден хет-тик на финалето на Купот не европски шампиони во 1962 година.

## Патот до финалето

## Натпревар

### Детали

## Поврзано

* Куп на шампиони 1959/60

## Надворешни врски

* Куп на шампиони 1959/60 од УЕФА
* Куп на шампиони 1959/60 од РСССФ
* 

## Наводи
Грмушарско куче

**Грмушарско куче** (*Speothos venaticus*) — вид на куче кое се среќава во Централна и Јужна Америка. И покрај широкиот опсег, многу е ретка во повеќето области, освен во Суринам, Гвајана и Перу. За првпат го идентификувал Петар Вилхелм Лунд од фосили во бразилските пештери и се верувало дека е изумрен вид. Грмушарското куче е единствениот жив вид во родот *Speothos* и генетските докази сугерираат дека најблизок роднина му е гривестиот волк од централна Јужна Америка и африканското диво куче. Овој вид е наведен под закана за исчезнување од Меѓународниот сојуз за заштита на природата.

## Опис
Возрасните грмушарски кучиња имаат меко долго кафеаво крзно, со полесно црвеникава нијанса на главата, вратот и грбот и опашката, додека долната страна е темна. Сепак, помладите имаат црно крзно над целото тело. Возрасните обично имаат должина на главата од 57–75 см, со опашка од 12,5–15 см. Тие имаат висина на рамо од 20–30 см и тежат 5-8 кг. Имаат кратки нозе во однос на своето тело, како и кратка уста и релативно мали уши. Имаат вкупно 38 заби.

## Распространетост

Грмушарското куче е распространето од Костарика во Средна Америка и низ поголемиот дел од Јужна Америка источно од Андите, јужно од централна Боливија, Парагвај и јужниот дел на Бразил. Тие првенствено живеат во низински шуми до надморска височина до 1.900 метри, влажни савани и други живеалишта во близина на реките, но може да се најдат и на посуви места и отворено пасиште.

## Поведение
Грмушарските кучиња се месојади и ловат во текот на денот. Нивниот типичен плен се паките, агутите и капибарите, сите големи глодачи. Иако можат да ловат сами, обично ловат во мала група.

Тие се еден од најгрозните видови во  Јужна Америка. 
## Наводи

## Надворешни врски

*ARKive - images and movies of the bush dog ''(Speothos venaticus)''
*https://web.archive.org/web/20070401091117/http://www.canids.org/species/Speothos_venaticus.htm
*Animal Diversity Web
*ITIS database
*Skeletal morphology data from UT Austin
*Cachorro-do-mato-vinagre 

Категорија:Кучиња
Категорија:Цицачи на Боливија
Категорија:Цицачи на Бразил
Категорија:Цицачи на Парагвај
Категорија:Цицачи на Колумбија
Категорија:Цицачи на Еквадор
Категорија:Цицачи на Панама
Категорија:Цицачи на Перу
Категорија:Цицачи на Гвајана
Категорија:Цицачи на Венецуела
Африкански златен волк

**Африкански златен волк** (*Canis anthus* или *Canis lupaster*) — вид куче со потекло од Северна Африка и Африканскиот Рог. Тој е потомок на генетска мешавина од 72% сив волк и 28% етиопски волк. Се јавува во Сенегал, Нигерија, Чад, Мароко, Алжир, Тунис, Либија и Египет и Танзанија. На Атлас може да се види на височини дури до 1.800 метри. Првенствено е грабливец, чиј плен се безрбетници и цицачи, како газела, иако понекогаш напаѓа и поголеми животни. Неговата исхрана исто така вклучува трупови на животни, човечки отпад и овошје. Африканскиот златен волк е моногамен и територијален вид, потомците остануваат со семејството за да помогнат во одгледувањето на помладите.

Претходно бил класифицирана како африканска варијанта на златниот шакал, со најмалку еден подвид (Canis anthus lupaster). Во 2015 година, серија анализи за митохондријалниот ДНК на видот покажале дека тој всушност е различен и од златниот шакал и од сивиот волк, а повеќе е тесно поврзан со сивиот волк и којотот.

Тој игра истакната улога во некои африкански култури; во северноафриканскиот фолклор, се смета како недоверливо животно чии делови од телото можат да се користат за лековити или ритуалистички цели, додека се чува во голема почит во Сенегалната религија како првото суштество кое било создадено од богот Роог.

## Наводи

## Надворешни врски

* Le fantôme du moyen Atlas شبح الأطلس المتوسط, *AmouddouTV* (Feb 13, 2014)
* Nouveau!! Nouvelle espèce découverte... اكتشاف نوع جديد من الحيوانات/ حصري, *AmouddouTV* (Aug 15, 2015)

Категорија:Волци
Категорија:Шакали
Категорија:Цицачи на Африка
Ајме де Гент

**Ајме де Гент** (; р. ) — белгиски професионален друмски велосипедист, кој вози за UCI World Tour екпата .

Во јули 2019 година бил вклучен во почетниот состав за Тур де Франс 2019.

## Достигнувања

;2012
: 1. 20п Национално јуниорско хронометарско првенство
;2015
: 1. Национално хронометарско првенство под 23 години
: 3. Краен пласман Тур де Берлин
;2016
: 1. 20п Планински пласман Трка околу Данска
;2017
: 1. 20п Награда за борбеност Трка околу Оман
: 8. Сиркуито де Гечо
;2018
: 2. ГП Стад Зотегем
: 4. Класик Примус
: 8. ГП Хорсенс
;2019
: 1. Антверпен Порт Епик
: 2. Ле Самин
: 6. Краен пласман Четири дена Динкерк
: 6. Париз-Тур
: 9. Краен пласман Трка околу Белгија
: 10. Гран при де Валони
: 10. Гран при д’Увертир ла Марсејез
: 20п Награда за борбеност на етапа 11 на Тур де Франс
;2020
: 2. Ле Самин
: 3. Краен пласман Трка околу Луксембург
: 4. Класик Бретања
: 8. Краен пласман Етоал де Бесеж
;2021
: 2. Бриселски велосипедски класик
: 3. Дрејвенкурс Оверејсе

### Распоред на резултатите на големите трки

СО = се откажал; — = не учествувал

## Наводи

## Надворешни врски

* 
* 
* 

Категорија:Родени во 1994 година
Категорија:Живи луѓе
Категорија:Белгиски велосипедисти
Мерката на човекот (филм)

**Мерката на човекот** (француски: *La loi du Marché*) - американски филм од 1940 година, во режија на Стефан Бризе (Stéphane Brizé), кој е авотор и на сценариото, заедно со Оливие Горс (Olivier Gorce). Главните улоги ги играат: Венсан Линдон (Vincent Lindon), Карин де Мирбек (Karine de Mirbeck) и Матје Шалер (Matthieu Schaller). Филмот освоил бројни награди: на Европскиот филмски фестивал во Брисел ја освоил наградата на публиката; а на Канскиот фестивал, Линдон ја освоил наградата за најдобар глумец, Бризе ја освоил наградата на Екуменското жири, а бил номиниран и за „Златната палма“.

## Синопсис
Во филмот се прикажуваат тешкотиите низ кои поминува Тјери (го игра Линдон), кој е отпуштен од работа. Тој упорно бара работа при што се пријавува на неколку интервјуа за вработување, но секаде го одбиваат. Истовремено, се обидува да ја продаде својата викенд-куќичка, но без успех. Сепак, најпосле успева да се вработи во обезбедувањето на една продавница. Како дел од работата, тој мора често да ги испитува купувачите и вработените кои се фатени во кражби. Откако една продавачка, фатена во кражба, ќе изврши самоубиство, Тјери ја напушта работата.

## Наводи

Категорија:Француски филмови
Категорија:Филмови на француски јазик
Категорија:Филмови од 2015 година
Категорија:Филмови на Стефан Бризе
Категорија:Филмови со Венсан Линдон
Категорија:Филмови со Карин де Мирбек
Категорија:Филмови со Матје Шалер
Категорија:Филмови чие дејствие се одвива во Франција
Градинарски полв

**Градинарски полв** или **градинарски сонливец** (*Eliomys quercinus*) –  вид глодачи од семејството полвови (Gliridae).

## Распространетост
Ареал на градинарскиот полв опфаќа повеќе држави.

Овој вид живее во Русија, Португалија, Полска, Германија, Шпанија, Италија, Романија, Украина, Белорусија, Финска, Босна и Херцеговина, Франција, Андора, Холандија, Луксембург, Летонија, Словачка, Словенија, Чешка, Естонија, Хрватска, Молдавија, Австрија, Белгија и Швајцарија.

Видот можеби изумрел во Литванија.

## Загрозеност
Овој вид е на понизок степен на опасност од измирање и се смета за скоро загрозен таксоном.

## Наводи

## Литература
* IUCN црвен список на загрозени видови, детални податоци за видот 

## Надворешни врски

Категорија:Полвови
Категорија:Европски цицачи
Категорија:Животински таксони опишани од Карл Линеј
Арктички ирвас

**Арктичкиот** **ирвас** (*Rangifer tarandus eogroenlandicus*), исто така познат како **источно-грендландски** **карибу**, бил подвид на ирваси (или карибу во Северна Америка) што некогаш живееле во источен Гренланд. Исчезнат е од 1900 година.

## Наводи

Категорија:Изумрени цицачи
Категорија:Изумрени видови според МСЗП
Џиновски соленодон

**Џиновскиот соленодон** *(Solenodon arredondoi)* е изумрен ровкообразен вид кој живеел во западниот дел на Куба. Поголемо животно од сè уште преживеаниот кубански соленодон, се верува дека видот е искоренет со уништување на живеалиштата и воведување на грабливи кучиња во Куба од пред-колумбиските луѓе.

## Наводи

Категорија:Изумрени цицачи
Еукастор

***Еукастор*** е изумрен род на дабаро-групни глодачи.

## Наводи

## Дополнителна литература

* Мекена, Малком К., и Бел, Сузан К. 1997 година. *Classification of Mammals Above the Species Level*. Columbia University Press, Њујорк, 631 стр. &nbsp;  ISBN &nbsp; 

Категорија:Изумрени цицачи
Африканска дива мачка

**Африканската дива мачка** ( *Felis lybica* ) е вид на диво мачка, родена во Африка, Западна и Средна Азија до Раџастан во Индија и Синѓанг во Кина. Статус на Црвената список на МСЗП од најзагорезен вид им се припишува на видовите *[[Дива мачка|Felis silvestris]]*, кои во моментот на проценката ја вклучувала и африканската дива мачка како подвид.

## Наводи

Категорија:Цицачи на Намибија
Категорија:Цицачи на Боцвана
Категорија:Цицачи на Танзанија
Голема палауанска летачка лисица

**Големата палауанска летачка лисица** (*Pteropus pilosus*) е изумрен вид на средно големи плодојадни лилјаци од Островите Палау во Микронезија. Имал кафеаво крзно со долги, сребрени влакна на стомакот, а крило од околу 60 см. Веројатно исчезнал околу 1874 година, најверојатно поради прекумерен лов. Познато е од два примерока, од кои едниот е во Музејот за природна историја во Лондон.

## Наводи

Категорија:Изумрени цицачи
Категорија:Изумрени видови според МСЗП
Балкански крт

**Балкански крт** (науч.: *Talpa stankovici*) или *Реликтна (македонска) кртица* –  ендемски вид крт, распространет во југоисточна Европа. Населува разнолики живеалишта, од песочни плажи до пасишта и ораници.

*Македонската кртица* e вид цицач кој припаѓа на фамилија (Talpidae). Тој е балкански ендемит, чиј ареал на распространување е главно ограничен на Западна Македонија, а делумно се протега и во Северозападна Грција, Североисточна Албанија и само маргинално во Црна Гора.

## Опис
Поседува силно развиени предни нозе со силни канџи со кои копа тунели под површината на земјата долги од 30 до 50 метри. Телото им е цилиндрично со должина до 20&nbsp;cm со црно прекриено крзно, очите се мали и закржлавени, а ушите не се видливи. Се исхрануваат со ситни безрбетници кои живеат под земјата. Кртицата има важна улога во педогенетските процеси на почвата разнесувајќи го хумусниот слој.

## Ареал и загрозеност

Балканскиот крт е присутен во Црна Гора, Македонија и Грција (и на континенталниот и на островскиот дел). Се претпоставува дека е присутен и на подрачјето на Албанија и Косово. Се смета дека популацијата на балканскиот крт е голема, а со тоа овој вид не е загрозен.

Во Национален парк Галичица распространет е во природните и полу – природните тревести екосистеми како и на обработливите земјоделски површини, а животниот век им трае од 3 до 6 години.

Не е заштитен со закон.

## Филогенија

Балканскиот крт се смета за многу близок со романскиот крт на основа на  морфолошките податоци. Поновите молекуларно-генетски истражувања укажуваат на тоа дека е посродна со левантскиот крт.

## Наводи

## Надворешни врски
* Insectivore Specialist Group 1996.  Talpa stankovici.   2006 IUCN Red List of Threatened Species.   Downloaded on 30 July 2007.

Категорија:Фауна на Галичица
Категорија:Фауна на Европа
Снежана Радојичиќ

мини|200п|Снежана Радојичиќ

**Снежана Радојчиќ** (Белград, ) - српски блогер, писател и велосипедист.

## Животопис
Снежана Радојичиќ е родена во Белград на 10.11.1967 година. Дипломирала на Југословенската книжевна литература со општа литература. Таа ја објавила својата прва книга „ *Додека душите се скитаа“*, во 1994 година, како победник на натпреварот „Матица Српска“. Работела како учителка по српски јазик и литература, како агент за продажба на недвижнини, менаџер за продажба на осигурување, лектор. Од 2011 година, таа патувала низ светот со велосипед, живеејќи како номад. Нејзината рута се движела најпрво преку Средна и Источна Европа, а потоа преку Азија, од Турција на исток до Јапонија, север кон Сибир и југ кон Тимор. Во средината на 2018 година, таа отпатувала во Северна Кореја Свети Јаков во Шпанија, одејќи од Ирун до Сантјаго де Компостела. Во почетокот на 2020 година започнала обиколка со велосипед од Патагонија до Алјаска на рутата позната како Пан Американец.

## Библиографија
Таај била дипломирана професорка по југословенска и светска литература. Пред патувањето, таа објавила две книги:

* *Како што скитала душите*, наративот, Матица Српска 1994 година. 
* *ЛП - Лични приказни*, Narodna knjiga 2005 година.

Таа имала напишано неколку книги за своето патување:

* *Ротирај ме низ целиот свет*, роман, авторско право 2014 и повторно издавање на Лагуна 2014 година. 
* *Преку Хималаите и Гоби*, два патрога, Лагуна 2015 година. 
* *Водич за кампување мини-готвач*, Нова поезија 2015 година. 
* *Водич за патувања со велосипеди*, Нова поезија 2015 година 
* *Номад*, роман за патување, авторско издание 2016 година 
* *Северна Кореја - Ким Јонг Ун Каталонија, патувања* и монографија на фотографии, Корнет 2018 година. 
* *Сведоштва за Земјиште*, приказни објавени под алијасот Алиен ван Комфорт, авторско издание за 2019 година.

## Литературни награди и други почести
Таа ја освоила српската награда за пердув во 1994 година за кратко *Концертот за виолина*.

Од 2017 година таа била член на жирито на наградата Дијана Клариќ во категоријата „Патник на годината“, која ја доделувала хрватскиот патнички клуб.

## Хуманитарна акција
Во 2017 година, таа започнала хуманитарна акција наречена „До кровот“, со идеја да се возела до Покривот на светот, на надморска височина од 4.655 м, за да соберела 4.655 американски долари за самохрана баба со две внуци. Поклонението на патот Свети Јаков бил проследен со хуманитарна акција наречена „Еден милион чекори за децата на засолништето“ и имало цел да собере еден милион динари за деца кои живеат и работат на улица.

## Наводи

## Надворешни врски

* 

Категорија:Српски писатели
Категорија:Српски блогери
Категорија:Луѓе од Белград
Пало Алто (Калифорнија)

мини|Архитектонски округ „Рамона“ во Пало Алто
**Пало Алто** () е град во северозападниот дел на округот Санта Клара, Калифорнија, САД. Пало Алто се наоѓа во близина на Санфранцискиот Залив и е именуван по крајбрежна црвена секвоја под името *El Palo Alto*, шпански за *висок стап*. Секвојата El Palo Alto сѐ уште постои во еден од палоалтовските паркови.

Овој град е еден од центрите на Силициумската Долина и во него се сместени седиштата на голем број технолошки компании.

## Наводи

Категорија:Градови во Калифорнија
Категорија:Силициумска Долина
Категорија:Населени места основани во 1894 година
Крајбрежна црвена секвоја

**Крајбрежната црвена секвоја** () е единствен преживеан вид од родот *Sequoia* од фамилијата чемпреси (Cupressaceae). Крајбрежната црвена секвоја е зимзелено, долговечно, иглолисно дрво кое живее од 1.200 до 2.200 години, а можеби и повеќе. Крајбрежната црвена секвоја достигнува висина од 115,9 метри и овој вид дрва се највисоки живи дрвја на Земјата. Овие дрвја, исто така се меѓу најдолговечните организми на Земјата.

Пред да се започне со комерцијална сеча и расчистување на теренот во 1850-тите, ова дрво покривало околу 810 000 хектари во неговото автохтоно живеалиште долж крајбрежјето на Калифорнија (со исклучок на јужна Калифорнија каде нема доволно врнежи) и југозападното крајбрежје на Орегон во рамките на Соединетите Американски Држави.

## Наводи

Категорија:Четинари
Акцентски целости во клитики во македонскиот јазик

**Клитики** или неакцентогени зборови се зборови во македонскиот јазик кои немаат сопствен акцент. Во клитиките се вбројуваат: предлозите, сврзниците, кратките форми од личните заменки и кратката форма од повратната заменка, честичките, некои извици и др. Поради тоа што немаат сопствен акцент, се јавува потреба од употреба на акцентска целост на клитиките со уште еден или повеќе зборови. Местото на акцентот во акцентската целост се определува според општото правило — на третиот слог од крајот на групата зборови. Во некои акцентски целости акцентот може да биде на вториот слог од крајот на групата.

Акцентските целости со клитики во македонискиот јазик се поделени на:

* *Акцентски целости со енклитика*
* *Акцентска целост со проклитика*

## Акцентски целости со енклитика
**Енклитика** претставува клитика која се наоѓа по именката, глаголот или некој друг збор.

Овие акцентски целости најчесто се составени од:

# именки што означуваат родство и кратки заменски форми, на пример: 
#* мáјка‿ми, тáтка‿си, братýчед‿ми, бáба‿ми;
# заповедна форма од глагол и кратки заменски форми, на пример: 
#* зéми‿го, земетé‿му‿го, напрáви‿го;
# глаголски прилог и кратки заменски форми, на пример: 
#* носéјќи‿ја, пишувáјќи‿го, давáјќи‿му, земáјќи‿ја;
# показни и прашални партикули и кратки заменски форми, на пример: 
#* éве‿го, кáмо‿ги, éве‿ти, енè‿ти‿го.

## Акцентски целости со проклитика
**Проклитика** претставува клитика која се наоѓа пред именката, глаголот или некој друг збор.

Во акцентските целости со проклитика и полнозначен збор изделуваме два вида:

# *акцентска целост со проклитика и глагол;*
# *акцентска целост со проклитика и именски збор.*

### Акцентска целост со проклитика и глагол
Во акцентските целости од проклитика и глагол имаме два начина на акцентирање:

# *кога акцентот редовно се задржува на глаголот:*
## во декларативните (потврдните) искази, на пример:
##* ја‿глéдал, му‿го‿зéл, сум‿зéл, ќе‿дáде, да‿му‿се‿јáви.
# *кога акцентот се префрла од глаголот (ако е едносложен или двосложен) на проклитичкиот член од целоста:*
## во негираните искази, на пример:
##* нè‿може, нè‿сака, нè‿дал, не‿стé‿биле, не‿сум‿јá‿видел, не‿би‿мý‿дал;
## во прашалните искази, на пример:
##* кóј‿дал, кој‿гó‿видел, што‿мý‿рече, штó‿рекол, што‿си‿гó‿викнал.

### Акцентска целост со проклитика и именски збор
Во акцентските целости од проклитика и именски збор имаме два начина на акцентирање:

# *кога акцентот се префрла врз клитичкиот збор (ако именскиот збор е едносложен или двосложен:*
## кога нема логичка истакнатост на именката или на заменката и кога тие не се подолги од два слога, на пример:
##* бéз‿глава, нá‿раце, вó‿вода, óд‿ден.
# *кога акцентот не се префрла врз проклитиката:*
## кога именката е определена, на пример:
##* од‿Скóпје, до‿Вéлес;
## кога пред именката стои сврзник (исклучок), на пример:
##* и‿срéда, и‿прáзник, и‿дéлник.

Категорија:Македонска граматика
Лоренс Ларсон

**Лоренс (Лари) Ернест Ларсон** (, р. 17. ноември 1957 година) е американски инженер. Ларсон беше декан „Фамилија Соренсен“ на Школата за инженерство при Брауновиот универзитет во Провиденс, Род Ајленд, САД меѓу 2011-2022 година. Тој е член на ИЕЕЕ. Во текот на својата кариера, Ларсон има објавено над 300 научни трудови и доделени му се повеќе од 40 патенти.

Ларсон израснал во Тенеси и Мериленд, пред да дипломира на отсекот за електротехника при Корнеловиот универзитет. Веднаш по завршување на студиите, продолжува со своето образование и се стекнува со титулата доктор на науки на Калифорнискиот универзитет, Лос Анџелес. По докторатот, работи како истражувач во истражувачките лаборатории „Хјуз“ во Малибу, Калифорнија, САД. По околу една деценија на таа позиција, Ларсон се враќа во академските кругови и постанува дел од професоријатот на Калифорнискиот универзитет, Сан Диего. На овој универзитет ја развива својата кариера и постанува директор на Одделот за електротехника и компјутерско инженерство. Во 2011 година, Ларсон се сели на источниот брег на САД и постанува прв декан на Брауновата Школа за инженерство. Во текот на неговиот мандат како декан, Школата добива поголема репутација на национално и меѓународно ниво, ги проширува своите програми и добива дополнителна зграда со лаборатории и истражувачки центри.

Лари Ларсон беше оженет со Керол Фридман Ларсон, со која се познаваа од факултетските денови, до нејзината смрт во 2018 година. Тие имаат две деца.

## Наводи

Категорија:Родени во 1957 година
Категорија:Американци
Категорија:Инженери
Категорија:Апсолвенти на универзитетот „Корнел“
Категорија:Апсолвенти на Калифорнискиот универзитет (Лос Анџелес)
Категорија:Професори на Калифорнискиот универзитет (Сан Диего)
Категорија:Професори на Брауновиот универзитет
Округ

**Округ** е географски регион во одредена земја. Окрузите се дел од административната поделба на одредени современи нации.

Категорија:Окрузи
Категорија:Административни единици
Список на луѓе кои стапнале на Месечината

Дванаесет луѓе стапнале на Месечината, почнувајќи од Нил Армстронг и завршувајќи со Јуџин Сернан. Сите слетувања со екипаж на Месечината се случиле помеѓу јули 1969 и декември 1972 како дел од програмата Аполо. Сите дванаесет луѓе кои стапнале на Месечината се Американци.

Алан Шепард е најстариот човек кој стапнал на Месечината, на возраст од 47 години и 80 дена. Чарлс Дјук бил најмладиот, на возраст од 36 години и 201 ден. Дјук, Баз Олдрин, Дејвид Скот и Харисон Шмит сè уште се живи заклучно со 7 април 2020; најскоро кој починал е Алан Бин.

## Список

## Наводи

## Литература
* 

Категорија:Месечина
Тимбишански јазик

**Тимбишански** (*Tümpisa*) или **панамитски** (*Panamint*) e  or **Koso**) е нумиски јазик од јазичното семејство  на јутоацтечки јазици Јазикот е мајчин јазик на Тимбишанците, кои го населиле регионот на Долината на смртта во Калифорнија, САД. Денес јазикот го зборуваат само постари луѓе во Калифорнија и Невада, но сите зборуваат и англиски. До 20 век јазикот го именувале како „шошонски“. Кога добиле признавање како племенска заедница во САД, тие биле признати под името Тимбиша. Ова е англицизирано име на автохтоното име на Долината на смртта, што значи „карпеска боја“.

## Класификација
Тимбишанскиот е дел од нумиските јазици, подгрупа на јутоацтечките јазици. Најсродни јазицина тимбишанскиот се шошонскиот и команчејскиот.

## Географска распространетост
Порано јазикот се зборувал во регионот од Сиера Невада во источна Калифорнија па до регионот на Долината на смртта во Невада. Денес бројот на говорници е многу мал и областа во која се зборува е драматично намалена.

## Фонологија
### Самгласки

### Согласки

## Наводи

*Jon P. Dayley.  1989a.  *Tümpisa (Panamint) Shoshone Grammar*.  University of California Publications in Linguistics Volume 115.  Berkeley:  University of California Press.
*Jon P. Dayley.  1989b.  *Tümpisa (Panamint) Shoshone Dictionary*.  University of California Publications in Linguistics Volume 116.  Berkeley:  University of California Press.
*John E. McLaughlin.  1987.  "Panamint Phonology and Morphology," University of Kansas PhD dissertation.
*John E. McLaughlin.  2006.  *Timbisha (Panamint)*.  LINCOM Languages of the World/Materials 453.  Munich:  LINCOM Europa.

## Поврзано
* Јутоацтечки јазици
* Шошонски јазик

## Надворешни врски
* Преглед за тимбишанскиот
* Броење на тимбишански
* Ресурси за тимбишанскиот

Категорија:Нумиски јазици
Категорија:Аглутинативни јазици