open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Менхетн

thumb|250px|right|Општината Менхетн, потенцирана со жолто, лежи помеѓу Источната Река и реката Хадсон.
мини|325п|Поглед на Менхетн
thumb|250px|left|Кинеската четврт во Менхтн
**Менхетн** или **Менхетен** — се однесува на островот и на општината Менхетн, една од петте општини на Њујорк. Иако по население Менхетн е третата најголема општина од вкупно петте (по Бруклин и Квинс), таа е општината која има најмногу туристи и е најтесно поврзана со Њујорк.

Како комерцијален, финансиски и културен центар на градот, Менхетн има многу познати обележја, туристички атракции, музеи и универзитети. Тој е исто така дом на Обединетите Нации и седиште на градската влада. Историски, неговите комерцијални улици се окарактеризирани од илјадниците уникатни и најразлични продавници. Менхетн е најголемата централна бизнис област во Соединетите Држави и е местото каде се наоѓаат градските главни штабови, како и NYSE и NASDAQ.unicev

## Менхетн како тема во уметноста и во популарната култура
* „Куќа на Менхетн“ — песна на руската поетеса Лидија Алексеева.
* „Менхетн“ — американски филм, во режија на Вуди Ален.
* „Мистеријата на убиството на Менхетн“ (англиски: *Manhattan Murder Mystery*) — американски филм од 1993 година, во режија на Вуди Ален.
* „Облакодерите на Менхетн“ (англиски: *Manhattan Skyline*) — песна на американскиот музичар Дејвид Шаер (*David Shire*) од 1977 година.
* „Менхетн“ (англиски: *Manhattan*) — песна на американскиот музичар Скот Вокер (*Scott Walker*) од 1995 година.
* „Менхетн“ (англиски: *Manhattan*) — композиција на францускиот џез-музичар Мишел Петручијани (*Michel Petrucciani*).

## Наводи


Категорија:Реони во Њујорк
Категорија:Населени места основани во 1624 година
Тропосфера

**Тропосферата** го опфаќа приземниот, најгуст слој на атмосферата. Нејзината маса изнесува приближно околу 75% од вкупната маса на атмосферата. Нејзината дебелина се движи од 8&nbsp;km над поларните до 18&nbsp;km над екваторијалните предели. Во неа се наоѓа околу 90% од вкупната маса на воздухот и скоро целото количество на водена пареа. Затоа, во тропосферата се одвиваат сите атмосферски појави: водениот циклус, циркулација на воздушните маси, создавање на облаците, врнежите итн. Температурата на воздухот во тропосферата опаѓа со порастот на височината за 6oC на секои илјада метри. На нејзината горна граница, температурата изнесува од -50 до -80oC. Многубројните појави и процеси во тропосферата имаат значајно влијание врз времето и климата над одредени области на Земјата. Затоа таа е најважна за живиот свет, а и целата биосфера е составен дел на тропосферата.

## Надворешни врски

* Вертикалната структура на атмосферата 
* Состав на атмосферата, од Одделот за физика при Универзитетот на Тенеси
* Хемиски реакции во атмосферата

Категорија:Атмосфера
Категорија:Земјина атмосфера
Стратосфера

**Стратосфера** — слој од атмосферата кој се простира над тропосферата до височина од 80&nbsp;km. Воздухот во овој дел од атмосферата е доста разреден и сув. Затоа во неа небото е без облаци. Во оваа сфера, на височина меѓу 20 и 40&nbsp;km постои голема концентрација на озон. Овој слој на стратосферата се нарекува озоносфера (или озонска обвивка). Озонот ги впива ултравиолетовите сончеви зраци, со што ја определува температурната структура на стратосферата, а со тоа и ги заштитува живите организми на Земјата од нивното штетно дејство. Меѓутоа, озоносферата во последно време, поради емисија на разни штетни супстанции, е загрозена. Првенствено, загрозувачи на озоносферата се фреоните (познати како CFCs, смеса на гасови составена од хлор, флуор и јаглерод), како и други халогени деривати на јаглеводородите (кои наместо флуор и хлор, содржат друг халоген елемент: бром, јод итн. Температурата на воздухот во долните делови од стратосферата, односно од горната граница на тропосферата, па сè до озонската обвивка не се менува и останува околу -55oC. Но, во озоносферата температурата се покачува и достигнува до над 80oC. Над озоносферата температурата започнува да опаѓа и во најгорните делови на стратосферата таа изнесува и до -80oC.

Категорија:Атмосфера
Категорија:Земјина атмосфера
Категорија:Едрење
Категорија:Метеоролошки појави
Мезосфера

thumb|upright=1.3|Приказ на мезосфера
Над стратосферата, до од околу 80&nbsp;km се наоѓа **мезосферата**. Стратосферата, заедно со мезосферата е застапена со околу 20% во вкупната атмосфера.

Категорија:Атмосфера
Категорија:Земјина атмосфера
Јоносфера

На горниот дел од мезосферата се надоврзува слој каде значителен дел од гасните молекули се наоѓаат во јонизирана состојба, поради нивната изложеност на сончевото зрачење и другите космички зрачења. Од овие причини, овој слој е познат како **јоносфера** и неговата маса е 5% од вкупната маса на атмосферата. Воздухот во неа е мошне разреден, а небото е потполно темно, бидејќи сончевите зраци не се одбиваат од разредените воздушни честички и јони.

Јоносферата има рефлектирачка улога при простирањето на електромагнетните бранови со голема бранова должина, односно со честота од редот на kHz. Оваа околност е искористена за обезбедување на радиоврски на поголеми растојанија. 
Брановите кои се рефлектираат од јоносферата се радиобранови од електромагнетниот спектар и тоа од подрачјата: VL (Very Low), LF (Low Frequency), MF (Medium Frequency) и HF (High Frequency).
Во однос на пропагација на радио бранови, јоносферата има четири различни зони: D, E, F1 и F2. Во текот на денот постојат сите четири нивоа, додека ноќе F1 и F2 изгледаат како споени, а D и E воопшто не постојат.
D се протега 75-90км над земјата и истото има мал удел во патеката на радио брановите, односно ги ослабнува HF брановите кога патеката на пренос е во сончеви региони.
E се протега 90-130км и се користи за HF радио пренос. Во текот на ноќта неговиот интензитет се намалува и станува некорисен за пренос на радиобранови.
F1(200–250&nbsp;km) и F2(250–500&nbsp;km) кои се добро дефинирани во текот на денот, а во текот на ноќта формираат едно F ниво. Ова ниво е константно јонизирано поради најголемата изложеност на сончено зрачење и се користи за радио комуникации со голем опсег.

Категорија:Атмосфера
Категорија:Плазмена физика
Список на македонски светци

**Македонски светци** и светители:

*Од ранохристијанско (античко) доба*
* Света Лидија Македонка
*Ирина Македонска
* Св. Еразмо Охридски
* Св. Васа Воденска (Солунска)
* Св. Ахил Лариски
* Св. Петнаесет тивериополски (струмички) маченици
* Св. Цар Јустинијан Велики
*Синклитикија Александриска
*Агапија, Хионија и Ирина

*Од средниот век*

* Св. Св. рамноапостолни Кирил и Методиј Солунски
* Свети Климент Охридски
* Св. Наум Охридски Чудотворец
* Св. Григориј, епископ Охриски 
* Св. Теофил Струмички
* Св. патријарх Никола Охридски
* Св. преподобен Прохор Пчињски
* Св. преподобен Гаврил Лесновски
* Св. преподобен Јоаким Осоговски
* Св. Иларион Мегленски
* Св. преподобен Јован Кукузел 
* Св. преподобен Никодим Тисмански
* Свети Агатангел Битолски

*За време на турското владеење*

* Св. преподобен Нектариј Битолски
* Св. маченик Ѓорѓи Кратовски
* Св. великомаченица Злата Мегленска
* Свети маченици Тријандафил и Анастасиј
*Свети Атанасиј Радовишки  (Спасо Радовишки)
*Пречистански преподобномаченици - Евнувиј, Пајсиј и Аверкиј
* Св. новомаченица Босилка Пасјанска
*Свети Кипријан Слепченски

*Од најново време*
* Св. Мајка Тереза (канонизирана само од католичката црква)
* Св. Јоаникиј Ракотински
* Свети Спасе и Спаса Вишенски
* Св. Гаврил Епископ Велички Светогорец

## Наводи
W8 мотор

thumb|right|250px|W8 мотор на Фолксваген Пасат
**W8 мотор** е осум цилиндричен алтернативен мотор со W-конгифурација, или два  V4 моторни блока, поврзани со едно коленесто вратило.

Фолксвагеновиот W8 мотор  е заснован на нивниот VR6 мотор. Овој мотор е искористен во Фолксваген Пасат од 2001 до 2005, но со лоша побарувачка. Редизајнот во 2006 со реориентација на моторот, повеќе нема W8, туку голем 3.6 литарски VR6 мотор.
Кур

**Кур** во разговорниот македонски јазик најчесто се користи за именување на машкиот полов орган — **[[пенис]]от**. 

Исто така поимот може да се однесува на:

* Кур, град во Швајцарија.
* Кур, општина во Швајцарија.
* Кур, село во сојузната покраина Северна Рајна-Вестфалија, Германија.
* Кур, демон во семитската митологија.
* КУР („Културно Уметнички Работници“), македонска рок/панк група формирана во 1999 година.
Кур (митологија)

Во сумерската митологија, **Кур** бил монструозен демон кој го персонифицирал домот на мртвите, Пеколот, „реката на мртвите“ (Поврзано Стикс), и празниот простор помеѓу праисториското море (Абзу) и земјата (Ма).  Кур, како збор, исто така може да се однесува на голем број други работи. Додека може да ја означува персонификацијата на злобен ентитет, може исто така што се гледа како место или планина од некој тип. Боговите Нинурта и Иштар се сретнале со Кур како локација.

Категорија:Сумерска митологија
Лав Книпер

**Лав Константинович Книпер** (руски: *Лев Константинович Книппер*) ( во Тбилиси -  во Москва), a руски композитор со делумно германско потекло и активен ГПУ - НКВД агент на советската тајна полиција.

Тетка му била Олга Книпер (жена на Антон Чехов). Неговата постара сестра Олга Чехова исто така станала театарска глумица и се омажила за Михаил Чехов.

За време на Руската граѓанска војна се борел во редовите на белогардејците и ја напуштил русија со остатокот од силите на барон Врангел во 1920. При неговото повторно влегување во земјата во 1922, Книпер бил регрутиран од одделот за надворешни работи на ГПУ. Нема докази дека тој ги има поткажано своите колеги-композитори за време на репресалиите.

Студирал во Москва со Рајнхолд Глиер и Гнесиновата музичка академија. Во 20-тите, работел во Moscow Art Theatre заедно со Владимир Немирович-Данченко и Константин Станиславски.

Во 1934 тој на напишал неговата Четврта симфонија, во рамките на која е и славната песна Полушко Поле, со текст (посветен на Климент Ворошилов) од Виктор Гусев. Оваа музика станача една од песните за марширање на Хорот на Црвената армија. Книпшер не страдал од нападите на Андреј Жданов, кој цензурирал други композитори.

Книпер бил мошне продуктивен автор. Напишал пет опери (меѓу кои и една за *[[Малиот принц]]*), 20 симфонии, балети, дела за пијано и филмска музика. Тој ја изучувал и етномузикологијата во централноазиските републики и ја истражувал народната музика на  Туркменистан, Киргистан и Таџикистан.

## Надворешни врски
* Список на дела  
* Живот и дело 

## Наводи
# Beevor, Antony (2004) *The Mystery of Olga Chekhova: was Hitler's favorite actress a Russian spy?* ISBN 0-670-03340-5

Книпер, Лав
Категорија:Добитници на Сталиновата награда
Категорија:Носители на орденот „Знак на Честа“
Категорија:Народни уметници на Руската СФСР
Категорија:Погребани на Новодевичките гробишта
Категорија:Починати во Москва
Категорија:Родени во 1898 година
Список на податоци за областите во Грција

Ова е азбучен **список на податоци за административните [[области во Грција|областите во Грција]]**. Бројот на населението е резултат од податоците на службата за статистика за пописот од 2001.

## Областите на Грција според површина
Ова е список на **административните** области во Грција категоризирани според површината.

## Области во Грција според број на население
Ова е список на **административните** области во Грција категоризирани според бројот на населението, согласно со податоците на службата за статистика за пописот од 2001.

## Области во Грција според густина на населението
Ова е една список на **административните** области Грција категоризирана според густината на населението, согласно со податоците на службата за статистика за пописот од 2001.

## Поврзано
* Области Грција
* Список на префектури на Грција според површина
* Административна поделба на Грција

*
Централна Грција

**Централна Грција** или **Средна Грција** (грчки: *Στερεά Ελλάδα*) — една од тринаесетте периферии на Грција. Таа е поделена на префектурите Евбеја, Евританија, Фокис, Фтиотис и Беотија.
Централна Грција е централниот регион на Грција, на север од Атика и Пелопонез и на исток од Западна Грција и на југ од Тесалија и Епир. Регионот е еден од најпланинските во Грција. Климата на Централна Грција е умерена вдолж брегот и сува во внатрешноста.

Градови во секоја префектура: (Префектурите се со задебелени букви)

***Евбеја: ([[грчки јазик|грчки]]: Εύβοια)***
* Халкида (главен град) 
* Агиос Лукас
* Еретрија
* Алеври
* Лимни
* Истиеја
* Псакна

***Евританија: ([[грчки јазик|грчки]]: Ευρυτανία)***
* Крпеница, грч. Карпениси (главен град) 
* Мегало Хорио
* Микро Хорио
* Агиос Николаос
* Аграфа
* Просос

***Фокида: ([[грчки јазик|грчки]]: Φωκίδα)*** 
* Амфиса (главен град) 
* Полидрасо
* Десфина
* Евпаљо
* Калоскопи

***Фтиотида: ([[грчки јазик|грчки]]: Φθιώτιδα)***
* Ламија (главен град)
* Камена Вурла
* Ипари
* Малесина
* Мартинос
* Сперхијада
* Мармара
* Аталанди
* Стилида

***Беотија: ([[грчки јазик|грчки]]: Βοιωτία)***
* Ливадија (главен град)
* Теба
* Асопија
* Пили
* Еликонас
* Паралиа Авлидос (поранешно Драмеси)
* Агиос Томас

*
Категорија:Држави и територии настанати во 1987 година
Како се калеше челикот

***Како се калеше челикот*** (руски: *Как закалялась сталь*) е соцреалистички роман од писателот Николај Алексеевич Островски (1904-1936) напишан во времето на Сталин. Главен јунак во романот е Павел Корчагин.
## Историја
Во СССР романот бил адаптиран за филм со наслов *[[Павел Корчагин]]* во 1956.

Во 2000, во Кина направена е ТВ адаптација на романот во облик на серијал, каде сите глумци биле од Украина.

Книгата е добро позната по својата обемност (број на страници).

Категорија:Николај Островски
Категорија:Руски романи
Категорија:Соцреализам
Тесалија

**Тесалија** (грчки: *Θεσσαλία*) — една од тринаесетте периферии на Грција, и е поделена на уште четири окрузи. Главниот град на периферијата е Лариса. Округот лежи во Централна Грција и се граничи со Егејска Македонија на север, Епир на запад, Централна Грција на југ и Егејското Море на исток.

## Географија
Нејзината географија се состои од планински прстен кои ја опкружуваат централната рамнина: низините Трикала и Лариса. Тука има изразена летна и зимска сезона, со летни дождови кои ја зголемуваат плодноста на рамнините. Поради ова Тесалија понекогаш се нарекува и  *кошницата леб на Грција*.

Овој регион е јасно ограничен со топографски граници. Планините Касија и Камбунијан лежат на север, масивот на планината Олимп на североисток. На запад лежи планинскиот венец Пинд, на југоисток крајбрежјата Оса и Пелион.

Седумте притоки на реката Пенеј течат низ краиштата.

## Сообраќај
Постојат бројни автопати како и главна железница кои водат од Атина до Солун кои минуваат низ Тесалија.

## Историја

Тесалија била дом на развиена неолитна култура околу 2500 п.н.е. Откриени се исто така микенски живеалишта, на пример на местата Јолкос, Димини и Сескло (близу Волос). Подоцна, во антички грчки времиња, низините во Тесалија станале дом на баронски семејства, како Алеадите од Лариса или Скопадите од Кранон. Овие баронски семејства организирале федерација низ целиот регион на Тесалија, и подоцна ја контролирале Амфиктионската Лига во северна Грција. Тесалијците биле реномирани по нивната коњаница.

За време на Грчко-персиската војна Алеадите им се придружиле на Персијците. Во 4 век п.н.е. Тесалија станала зависно владение на Македонија и многумина служеле како вазали. Во 148 п.н.е. Римјани формално ја вклучиле Тесалија во провинцијата Македонија, но во 300 Тесалија била издвоена како одделна провинција со свој главен град во Лариса. Останала дел од источната Римсото царство сè до 13 век, кога големи делови од Тесалија биле контролирани од влашки сточари (видете Голема Влашка). По Четвртата крстоносна војна Тесалија потпаднала под контролата на Солунското Кралство, но во 1215 било освоена од Теодор Комнин Дука и станала дел од независните територии под власт на тоа семејство. Династијата завршила во 1318 и била проследена од период на византиска и српска доминација. По уште еден период на независност, Тесалија била освоена од Отоманското Царство во 1394. Во 1881 Отоманското Царство изгубила поголем дел од Тесалија во однос на Грција.

## Административна поделба
Тесалија е поделена на 5 окрузи:

* Кардица
* Лариса
* Магнезија (округ)
* Споради
* Трикала
Дулеби

**Дулебите** (руски: *Дулебы*, украински: Дуліби) биле еден од племенските сојузи помеѓу Источните Словени, формиран најверојатно помеѓу 6 век и 10 век. Дулебите се меѓу дванаесетте народи споменати во Првата Хроника. 
Историчарите сè уште не се сигурни каде живееле Дулебите.

Категорија:Словенски племиња
Радимичи

thumb|Карта на миграција на Словените и нивните соседи кон крајот на 8 век.
**Радимичи** (*Радзiмiчы* на белоруски, *Радимичи* на руски; *Радимичі* на украински) се источно словенско племе, кое ги населувало источните брегови на Днепар, долж реката Сож и нејзините притоки. Има многу малку информации за Радимичите. Историчарите знаат дека во средината на 9 век тие им плаќале данок на Хазарите. Во 885 година Радимичите биле освоени од Принц Олег и станале дел од Киевска Русија. 

За последен пат Радимичите се споменуваат во една хроника во 1169 година.

Категорија:Словенски племиња
Сеќавање на моите тажни курви

**Сеќавање на моите тажни курви** (шпански: *Memorias de mis putas tristes)* е роман од Габриел Гарсија Маркез.

Книгата е издадена на шпански јазик во 2004 година. Изданието на македонски беше издадено во 2009, со превод од страна на Мирјана Велкова.

## Содржина
Старец наоѓа љубов на крајот на својот живот кога единствено ја очекува смртта. Ова е приказна за љубовна и сексуална врска помеѓу остарен новинар и девојче од работничка класа кое ја продава својата невиност за да му помогне на своето семејство. Новелата е за спомените и солидарноста, но исто така и за среќата во детството и откривањето на првата љубов.

## Цитати
„Во моите деведесетти години одлучив да си подарам себеси љубовна ноќ со млада девица.“

„Ова беше нешто сосема ново за мене. Јас ја игнорирав уметноста на заведување и секогаш случајно ги одбирав моите невести за една ноќ. Повеќе според нивната цена отколку нивната привлечност и водевме љубов без љубов, повеќето време полу облечени и секогаш во темнина за да можеме да се замислиме себеси подобри отколку што сме...“

„Таа ноќ го открив неверојатното задоволство од набљудување на тело на заспана жена без поттик од желба или пречки од скромност.“

„Триумф на животот е тоа што старите луѓе ги губат нивните сеќавања на несуштинските нешта. Ние не се трошиме со времето, времето е алатка која го отстранува нашиот одвишок, како длето кое отстранува мермерни струготини за да го открие уметничкото дело.“

„Јас никогаш не сум отишол во кревет со жена за која не сум платил... До времето кога имав педесет години постоеја 514 жени со кои сум бил барем еднаш... Мојот јавен живот, од друга страна, беше сосема неинтересен. Двајцата родители починати, ерген без иднина, просечен новинар... и омилен кај карикатуристите поради мојата особена грдотија.“

## Печатени изданија
* ISBN 1-4000-9580-8: Vintage; Шпански оригинал, мека обвивка
* ISBN 1-4000-4460-X: Knopf; превод Англиски, САД тврда обвивка
* ISBN 0-224-07764-3: Jonathan Cape; превод Англиски, Велика Британија тврда обвивка
* ISBN 80-207-1187-2: Odeon, превод Чешки, тврда обвивка
* ISBN 5-98358-161-9: Online; превод Руски, мека обвивка

## Наводи

## Надворешни врски
* Критика на Complete Review
* Критика на The New Yorker
* Страница  на Metacritic.com
* Страница на Fantastic Fiction
* Резиме во весник „Вест“ 

Сеќавање на моите тажни проститутки
Региони на Грција

**Регионите** (грчки: *γεωγραφικά διαμερίσματα*) претставуваат традиционална (порано и официјална) суб-национална поделба на Грција. Постојат 10 региони (седум на копното и три островски групи), кои се понатамошно поделени на 54 префектури.




# Тракија
# Македонија ,
# Тесалија
# Епир
# Централна Грција
# Атика , 
# Пелопонез
# Егејски Острови 
# Јонски Острови
# Крит


Карта која ги покажува регионите на Грција|десно|400px


*Поврзано: [[Области на Грција|области]] и [[окрузи во Грција|окрузи]] на [[Грција]]*

## Белешки



*
Егејски Острови

thumb|350px|Карта на островите на Егејското Море и островските групи.

**Егејските Острови** (грчки: *Νησιά Αιγαίου*, турски: *Ege Adaları*) се група на острови во Егејското Море, коишто граничат со копнена Грција на запад и Турција на исток. Древното имe на Егејското Море, *[[Архипелаг]]*, било подоцна употребено за островите кои ги содржи, и сега се користи, општо, со цел да се однесува на било која островска група.

Егејските острови се поделени на неколку групи (од север кон југ):
* Северноегејски Острови
* Северни Споради
* Арго-Саронски Острови
* Киклади 
* Додеканези (Јужни Споради)

Скоро сите од Егејските Острови моментално припаѓаат на Грција и се поделени помеѓу деветте периферии. Сепак, поседот на морето и некои од островите е извор на моменталниот спор помеѓу Грција и Турција. Поимот **Италијански Егејски Острови** (италијански: *Isole Italiane dell’ Egeo*) се користи понекогаш со цел да се однесува на егејските острови освоени од Италија за време на Итало-турската војна во 1912 и анексирани со Договорот од Лозана од 1923 до 1947: Додеканезите, вклучувајќи ги Родос и Кастелоризо.

## Поврзано
* Список на грчки острови

Категорија:Острови во Средоземното Море
Категорија:Острови во Грција
Категорија:Егејски Острови
Категорија:Региони во Грција
Митко Илиевски

**Митко Илиевски** (Блатец, Македонија  - ) — еден од доајените на посвоената македонска филозофија. Завршил филозофија на Филозофскиот факултет во Скопје. Во прво време работи како асистент, а потоа како професор по повеќе значајни филозофски дисциплини на истиот факултет. 

Основна преокупација на неговиот интерес е логиката, особено проблемот на дефиницијата, тема на која докторирал 1963 година.

Категорија:Македонски универзитетски професори
Категорија:Македонски филозофи
Категорија:Блатец
Курдистан

мини|250п

**Курдистан** (/*Kurdistan*, „земја на Курдите“, порано *Курдија*) е географски и културен регион на Блискиот Исток, главно населен со Курди.

Територијата на Курдистан е поделена помеѓу четири држави: Турција, Ирак, Иран и Сирија. Курдистанските региони на Ирак и Иран се официјално признати како делови од Курдистан, додека турската и сириската влада не ги признаваат како засебни демографски или географски региони деловите на Курдистан што се под нивна власт.

## Поврзано
* Иранска Висорамнина

## Наводи

## Надворешни врски
* Курдски центар во Москва 

*
Категорија:Предложени држави
Категорија:Близок Исток
Категорија:Поделени региони
Категорија:Региони во Азија
Категорија:Историски области
Механизација

**Механизација** е употребата на машини како замена за човечка или животинска сила или употребата на мотори и погони за извршување на задачи од физикален карактер. Употребата на рачни алатки не спаѓа во механизација.

Изразот највеќе се користи во индустријата и земјоделството. Со примената на погонски алатки како дребунг на парен погон, времетраењето на извршување на задачите драстично се намалило, с со тао се зголемила и продуктивноста. Денес многу мал дел од изградбата на било што се врши рачно.

## Воена употреба

Терминот се употребува и кај војската за гасеничарски оклопни возила, особено оклопни транспортери, за превоз на војска кој аинаку би марширала или би се возела во камиони. Механизацијата исто така дтрастично ја подобрила подвижноста и борбената способност на пешадијата. Кај вооружените сили на индустријализираните земји, обично пешадијата е механизирана во целост, можеби со исклучок на воздухопловните сили.

Категорија:Индустрија
Категорија:Земјоделство
Категорија:Оклопно војување
Натпрефектури на Грција

**Натпрефектура** (;  *υπερνομαρχίες*) — поранешна второстепена управна единица и административен поделок помеѓу областите и окрузите во Грција. Тие биле раководени од избран натпрефект, чијашто улога е претежно церемонијална, со оглед на тоа што повеќето од префектуралните должности се извршуваат од страна на префектите кои се под натпрефектот.

Согласно законската реформа „Каликратис“, натпрефектурите се укинати на 31 декември 2010 година и припоени кон областите.

## Список на грчките натпрефектури

* Натпрефектура Атина-Пиреј
** Префектура Атина
** Префектура Пиреј
* Натпрефектура Драма-Кавала-Скеча
** Префектура Драма
** Префектура Кавала
** Префектура Скеча
* Натпрефектура Родопи-Марица
** Префектура Родопи
** Префектура Марица

## Наводи


*
Тирол

[мини|десно|300п|Карта на еврорегионот Тирол, сочинет од [Тирол (покраина)|Тирол, Јужен Тирол и Трентино.]]
**Тирол** (германски: *Tirol* или *Tyrol*, италијански: *Tirolo*) е висока планинска област на Алпите која се наоѓа источно од Швајцарија. Се дели на Северен и Јужен Тирол и има вкупна површина од 26.262 км<sup>2</sup>. Има над 1,2 милиони жители. Северен Тирол се наоѓа во Австрија и сочинува посебна покраина наречена исто така Тирол. Јужен Тирол припаѓа на Италија и ја сочинува покраината Трентино-Јужен Тирол. 

Северен Тирол се простира помеѓу Италија, Швајцарија, Германија и австриските покраини Предарлска на запад и Салцбург и Корушка на исток. Има површина од 12.647 км2 и население од околу 470.000 жители. Главен град е Инсбрук. Северниот дел на Тирол ги опфаќа планините Ецталски Алпи (со највисок врв Вилдшпиц, 3.774 м), Лехталски Алпи (Цугшпице, 2.964 м) и други. Најпознати и најзначајни превои се Бренер (на 1.370 м) кон Јужен Тирол и Арлберг кон запад (на 1.802 м). Климата е континентална и алпска, а висината на снежната граница изнесува до околу 2.800 м. Поголеми реки се Лех и Ин кои се десни притоки на Дунав. Најголемо е Ахенското Езеро. Тирол е земјоделско-индустриски регион.

## Поврзано
* Тирол (покраина) — делот во Австрија

## Наводи

Област
Категорија:Географија на Австрија
Категорија:Географија на Италија
Категорија:Региони во Европа
Јонче Христовски

**Јонче Христовски** (Битола, 10 јануари 1931 — Скопје, 15 април 2000) — истакнат македонски пејач, текстописец и композитор на песни во народен дух, исклучително популарен естраден уметник, кој славата на македонскиот мелос ја пронесувал низ целиот свет. Создал сопствен интерпретативен стил, препознатлив и комуникативен со публиката. Најзапаметени меѓу народот ќе останат неговите сценски настапи со фрлање на палтото на земја, бакнување на земјата и боемскиот мераклиски начин на живот отсликан во неговите изведби на песните. Неговите песни изобилуваат со изворен македонски народен звук и ритмика и силен македонски патриотски дух на љубов кон Македонија, но и кон животот, песната, љубовта.

Се прославил со својата песна „*[[Македонско девојче]]*“ (1964), чии препеани верзии се појавиле на англиски, германски, дански, италијански, руски, српски, француски и шпански јазик. Впечатливи му биле и изведбите на песните: „*[[Животе мој]]*“, „*[[Ај засвирете ми чалгии]]*“, „*[[Запеј песна Македонко]]*“ и многу други во извонредно богатиот репертоар. Како најзапаметени и највпечатливи негови песни кои сè до денес се своевидни химни меѓу македонскиот народ, со огромна популарност се песните *„[[Едно име имаме]]“*, *„[[Ако умрам ил загинам]]“*, *„[[Ој, Вардаре македонски]]“*, *„[[И ние сме деца на Македонија]]“*', *„[[Мој роден крај]]“*, *„[[Куќа имам на Пелистер]]“* и многу други. Член бил на ансамблот „Танец“ (пејач и играорец), каде како кореограф изработил и создал кореографии за неколку ора, меѓу кои и Калајџиското Оро. Како одговорен за народната музика во ТВ Скопје, ја иницирал серијата „*Распеани градови*“ (1974), еден од најзначајните проекти на ТВС.

Јонче Христовски бил женет и татко на две ќерки. Неговата сопруга трагично го загубила животот во катастрофалниот Скопски земјотрес 1963 година и токму на неа и за љубовта кон неа, Јонче Христовски ја посветил и напишал една од своите најпознати песни *„Животе мој“*. Во 2002 година во Скопје е основан ансамбл за народни песни и игри кој го носи неговото име, a македонско културно уметничко друштво со неговото име постои и во Германија.

## Творештво
Јонче Христовски напишал голем број песни, кои ги изведувале бројни пејачи:
* Крчма отвори моме
*Македонско девојче (заедно со Виолета Томовска)
* Машка клетва ќе ти дадам моме
* Малку сакам ич не дават
* Ах љубов, пак љубов (заедно со Драги Митев)
* Љуби, љуби лудо младо (заедно со Драги Митев)
* Ој, Вардаре македонски (заедно со Виолета Томовска)
* Неќум сакам (со Кочо Петровски)

## Наводи

## Надворешни врски
* Македонско девојче
* Дискографија на Јонче Христовски  евидентирана од ВБУ Музички Регистар.

Категорија:Македонски пејачи
Категорија:Македонски фолк пејачи
Категорија:Македонски поп-фолк пејачи
Категорија:Македонски музичари
Категорија:Македонски текстописци
Категорија:Македонски композитори на фолк музика
Категорија:Родени во 1931 година
Категорија:Починати во 2000 година
Категорија:Луѓе од Битола
Категорија:Починати во Скопје
Категорија:Родени во 1933 година
Сплетки

***Сплетки*** (англиски: *Only Fools and Horses*) е насловот на повеќегодишната и популарна британска телевизиска хумористична серија напишана од Џон Саливен, и емитувана на BBC. Седум сезони се емитувани помеѓу 1981 и  1991, а со повремени Божиќни специјални епизоди серијата трае до 2003.

Насловот на серијата е заснован на старата англиска поговорка "Only fools and horses work (for a living)" ("Само будалите и коњите работат за живот"), што е референца за избегнувањето на работата и данокот од страна на главните ликови. Насловната песна ја напишал и отпеал Џон Саливен. Во првата епизода е користена друга песна, но таа е заменета за да им се помогне на гледачите да го сфатат насловот на серијата.

Дејството е сместено во Пекам, Лондон. Главните улоги ги имаат Дејвид Џејсон како амбициозниот трговец Дерек "Дел Бој" Тротер, Николас Линдхерст како неговиот помлад брат Родни и Ленард Пирс како нивниот дедо во поодминати години (и подоцна Бастер Мерифилд како чичко Алберт). Во серијата има и повеќе одлични споредни улоги. Серијата го прикажува животот на браќата, со сите незгоди и успеси, особено нивните обиди да станат богати.

Серијата ја има накленоста како на јавноста, така и на критиката. Освоила повеќе награди, вклучувајќи признание од Британската академија, Национална телевизиска награда и Кралското телевизиско друштво, а исто така им помогнала на Саливен и Џејсон да освојат многубројни поединечни признанија. На врвот на својата популарност, серијата имала 20 милиони гледачи само во Велика Британија. Избрана е за најдобра британска хумористична серија во една анкета на BBC во 2004. Исто така, имала влијание и на британската култура, придонесувајќи со неколку зборови во англискиот јазик и придонела во популаризацијата на комбето Reliant Regal. Повеќе производи произлегле од неа - книги, ДВД-а, играчки и друштвени игри. Наследникот на оваа серија е *[[Зелената зелена трева]]* (*The Green Green Grass*) и се емитува на BBC One.
The Doors

**The Doors** е поранешна рок група од САД формирана во 1965, во Лос Анџелес, Калифорнија. Музиката на The Doors вклучува текстови со социјални, политички и психолошки влијанија претежно напишани од Џим Морисон. Прецизните удари на Џон Денсмор, органата и бас органата на Реј Манзарек и иновативниот стил на Роби Крајгер со видливи влијанија од фламенго, џез, блуз, класичната и индијанската музика, во комбинација со длабокиот, сугестивен и харизматичен глас на Џим Морисон биле добитната комбинација.

## Постава
* Џим Морисон - вокали
* Реј Манзарек - пијано, клавијатури
* Роби Кригер - гитара
* Џон Денсмор - тапани, перкусија

## Дискографија
**Студиски албуми**
* The Doors (јануари 1967)
* Strange Days (Октомври 1967)
* Waiting For The Sun (Јули 1968)
* The Soft Parade (Јули 1969)
* Morrison Hotel (февруари 1970)
* LA Woman (Април 1971)
* Other Voices (Октомври 1971)
* Full Circle (Јули 1972)
* An American Prayer: Jim Morrison (Ноември 1978)

**Албуми во живо**
* Absolutely Live (Јули 1970)
* Alive, She Cried (1983)
* Live At The Hollywood Bowl (Јуни 1987)

**Компилации**
* Weird Scenes Inside The Gold Mine (јануари 1972)
* 13 (Ноември 1970)
* The Doors Greatest Hits (1996)
* Legacy: The Absolute Best (Август 2003)

*
Категорија:Музички групи основани во 1965 година
Итали

**Старите италски народи** (или едноставно **итали**) се сите оние народи кои живееле на територијата на Италија пред римските освојувања. Не сите овие разни народи биле лингвистички и етнички блиски. Некои од нив зборувале италски јазици, други зборувале старогрчки (заради доаѓањето на грчки колонисти), додека пак трети им припаѓале на други индоевропски гранки или пак воопшто не биле Индоевропејци. Класификацијата на некои од овие етникони е непозната или спорна.

* Аврунки
* Авсони
* Брутии
* Венети (јадрански)
* Вестини
* Волски
* Евганеи
* Екви
* Елимијци
* Енотријци
* Етрурци

* Италиоти
* Лапиги
* Латини
* Лепонтии
* Лигури
* Лукани
* Марси
* Марукини
* Месапии
* Оски
* Пелињи

* Пицени
* Сабини
* Самнити
* Сецели
* Сикани
* Сицелиоти
* Таврини
* Умбри
* Фалиски
* Фиденати
* Херники

## Поврзано
* Староиталско писмо
Баварци

**Баварците** се Германци од Баварија, Германија. Тие се потомци на Баварите, кои живееле на територијата на денешна Баварија и околината во римско време.

Баварците се препознаваат по:

# раѓање или живеалиште во Слободната држава Баварија
# јазик и култура (баварско наречје, историја на Баварија, баварска култура).

Постои политичка патрија наречена Bayernpartei („Партија на Баварија“) која се залага за самостојност на Баварија.

Категорија:Баварија
Категорија:Германци
JavaScript

**JavaScript** — производ на Netscape, и претставува скриптен јазик кој е објектно ориентиран, со можност да се извршува на повеќе хардверски и софтверски платформи. JavaScript е мал и едноставен јазик, кој се користи во комбинација со други производи и апликации, како на пример прелистувач (анг. web browser). Вгнезден во соодветен производ, JavaScript може да се поврзе со објектите во неговата околина и да овозможи програмска контрола над нив. Основата на JavaScript јазикот се состои од основно множество на објекти, како што се Array, Data и Math, основно множество на елементи на јазикот како што се операторите, контролните структури и искази. Основата на JavaScript може да се проширува во зависност од потребите со додавање на дополнителни објекти; пример:
мини|Лого на JavaScript
* *Client-side JavaScript* врши проширување на основата на јазикот со додавање на објекти за контрола на прелистувачот (Navigator, MS Internet Explorer или некој друг прелистувач) и Document Object Model објектот. На пример овие објекти овозможуваат да се додаваат и контролираат елементите од HTML формата или да се одговори соодветно на акциите на корисникот (клик на глушец, пишување во поле, или пак навигација низ страната).
* *Server-side JavaScript* врши проширување на основата на јазикот со додавање на објекти одговорни за извршување на JavaScript на серверска страна. На пример: овие објекти овозможуваат комуникација со релациона база на податоци, обезбедуваат континуитет помеѓу две сесии или пак разменуваат податоци помеѓу две или повеќе различни апликации, или вршат некаква манипулација на податотeки сместени на опслужувачот.

JavaScript во комбинација со некои други технологии успешно се користи за изработка на AJAX апликации.

## Надворешни врски

* JavaScript home page at mozilla.org.
* Наводи for Core JavaScript versions: 1.5
* New in JavaScript: 1.7 , 1.6 
* List of JavaScript releases: versions 1.0 - 1.7
* Innovators of the Net: Brendan Eich and JavaScript  (Marc Andreesen, Netscape TechVision, 24 June 1998)
* Brendan Eich and JavaScript  (about.com)
* Brendan's Roadmap Updates: JavaScript 1, 2, and in between  - the author's blog entry
* comp.lang.javascript FAQ  Official FAQ for the comp.lang.javascript Usenet group

## Поврзано
* Програмски јазик

*
*
Категорија:Информатика
Категорија:Сметачи
Категорија:Програмски јазици
Категорија:Американски пронајдоци
Кинески династии

Ова е список на **кинески династии**. Поподробни информации за династиите и нивните цареви можат да се најдат на релевантните врски во Списокта. Стиснете на **И** за **историја** на династијата, и **Ц** за Список на нејзините **цареви** (или други владетели).

## Список на династии

## Поврзано
* Историја на Кина
* Хронологија на кинеската историја
* Список на кинески владетели
* Цар на Кина


Династии
Латини

[thumb|300px|right|Групи на народи на [Апенински Полуостров|Апенинскиот Полуостров во железното доба.]]
**Латините** биле стар италски народ од Лациум Ветус (Стар Лациум), кои таму се доселиле во VIII или IX век п.н.е. од северот . Иако живееле во независни градови-држави, Латините зборувале еден ист јазик (латински), делеле иста религија и силна смисла за сродство, изразена во митот каде се вели дека сите се потомци на Латин, тестот на Енеј. Латин бил обожуван како Јупитер Латијарис на Монс Албанус (Монте Каво) за време на годишниот фестивал на кој присуствувале сите латини, вклучувајќи ги и римјаните. Латинските градови меѓусебно си давале заеднички права за постојан престој. Територијалните амбиции на Рим, резултирале со обединувањето на сите латини како нивни противници во 341 п.н.е., но сепак Рим победил во 338 п.н.е.. како резултат на оваа победа некои латински градови биле припоени кон римската држава, и нивните граѓани добиле полно римско државјанство. Други станале сојузници на Рим и уживале извесни привилегии.
Полека, со ширењето на римската власт во Италија, зборот „латин“ го изгубил своето етничко значење и станал правна категорија.

## Поврзано
* Латин
* Алба Лонга

## Надворешни врски
* Разликување на поимите: латини и римјани 

Категорија:Стари италски народи
Категорија:Индоевропски народи
Занает

[мини|десно|[Самарџија како прави самари]]
[мини|десно|[Копаничарство|Копаничар со својата резба]]
**Занает** — занимање кое бара конкретни работни вештини. Историски ова би било неиндустриско производство во мал број или количество. Човекот кој се занимава со занает се нарекува **занаетчија**. 

Домаќинствата на занаетчиите не биле толку самоиздржувачки колку оние кои се занимавале со земјоделство и, како такви, директно зависеле од трговска размена. 

Занаетчиите особено се концентрирале во урбаните места и формирале еснафи. Бидејќи занаетчиите постојано работеле со размена на добра (покрај нивната изработка), и тоа барало извесно ниво на образованост, во општествената хиерархија тие имале повисоко место од селанството.

Занаетчиството бил главен облик на производство пред индустриската револуција. Исклучок од ова е помасовната организираната поделба на трудот наречена мануфактурно производство, која може да се претстави како преод од поединечниот занаетчија кон индустрискиот период.

## Занаетот како тема во уметноста и во популарната култура
* „Сè, сè, ама занает“ (српски: *Све, све, али занат*) — српска народна приказна. 
* „Тајите на занаетите“ — песна на руската поетеса Ана Ахматова.
* „Шивачка“ — песна за деца на хрватскиот поет Григор Витез.
* „Селскиот терзија и чирачето“ — расказ на македонскиот писател Ванчо Николески.
* „Запис за ковачот“ — песна на македонскиот поет Анте Поповски.

## Поврзано
* Занаетчиство
* Мануфактурно производство
* Индустрија

## Наводи


Категорија:Економска историја
Категорија:Турцизми
Железно време

[thumb|[Воинот од Хиршланден (германски: Krieger von Hirschlanden), најстарата позната антропоморфна статуа во природна големина од железното време, северно од Алпите]]
Како хронолошка одредница за почетокот на **железното време** се земаат последните векови од вториот милениум пне., те. околу 1200 г. пне. Оваа дата е во врска со значајните претумбации, кои во тој период го потресле поголемиот дел од средоземниот простор, т.н. егејски преселби. Поместувањето трае отприлика сè до VIII век п.н.е., кога настанува определено стабилизирање на племињата во географски аспект.

## Хронологија

## Македонија во железното доба

Железното време во Република Македонија според М. Гарашанин е поделено на: рано железно време I и II кое го покрива периодот до VI век пне. и железно време III кое го опфаќа крајот на VI век пне. кога најголемиот дел од Македонија пред сè го губи праисторискиот карактер во материјалната култура. Територијата на Република Македонија наоѓајќи се во централно-Балканскиот регион не претставувала географска, културна, етничка средина која била затворена и изолирана. Истата трпела влијание од другите културни групи од соседните простори. Долините на Вардар и другите реки претставувале особена комуникација меѓу север и југ те. помеѓу средна Европа и Егеј.

Со рекогносцирање евидентирани се железнодобски населби сместени на високи и потешко пристапни места. За разлика од населбите, некрополите се систематски истражувани и истите ги има во неколку типови: гробови под тумули, рамни некрополи и крајпатни гробови.

Во Висои е истражен тумул со 44 гробни конструкции, а во Пелагонискиот Регион исто така се евидентирани тумули кај селата Мојно, Орле и Чанчиште.

Други наоѓалишта од железното време се: Орлова Чука, Кунова Чука и Текешински лозја во источна Македонија. Во Охридската област познати се требенишките кнежевски гробови од VI век пне., потоа наоѓалиштата кај селата Радолишта и Речица.

## Наводи

## Надворешни врски
* Студентско Археолошко здружение Аксиос 

Категорија:Периоди во археологијата
Категорија:Праисторија
Опсидијан

**Опсидијан** (или вулканско стакло) е минерал кој се состои од силициум диоксид (SiO2) скоро 70%, па и повеќе. Неговиот состав е многу сличен на гранитот и базалтот. Главните одлики му се:

* Тврдината по Мосовата скала изнесува околу 6,5 така што употребните траги на површината се создаваат полесно и побрзо отколку кај рожнеците.
* Има изразена мазна, сјајна површина со школкест прелом.
* Се јавува претежно во сива, сивоцрна и црна боја, иако дисперзниот хематит може да му даде темноцрвена или кафејава боја.

thumb|left|250px|Прасенце изработено од опсидијан, долго 10 см

Категорија:Вулкански карпи
Категорија:Зборови што ги нема во ТРМЈ
Категорија:Скапоцени камења
Категорија:Аморфни супстанции
Категорија:Камени орудија
Класичен период

Периодот во грчката култура од 70-тите години на V век п.н.е. до крајот на IV век п.н.е. е познат како **класичен период**. Тоа е време на силен процут на сите видови уметност, пред сè на архитектурата и скулптурата, кој ќе започне на грчко тло со обновата на атинскиот акропол по Грчко-персиските војни, но многу бргу ќе се прошири насекаде низ Средоземјето. Доаѓа до економско, политичко и воено јакнење на Кралството на Античките Македонци, чиишто владетели, а најмногу Филип II и неговиот син Александар III ќе ја преобразат Македонија во светски најмоќна држава. Иако територијата на Р. Македонија во ова време се наоѓала на маргините на овие големи збиднувања, не останала заобиколена од нив.

Над остатоците од старите железнодобски населби изникнуваат вистински градови - Добер, Идомене, Гортинија, Вилазора, Аталанта и др. Архитектонските остатоци откриени во наоѓалиштето Вардарски Рид кај Гевгелија потврдуваат дека градителските искуства од **класичниот период** започнале да се шират и кон север, додека големата гробница кај селото Бразда, близу Скопје, е можеби најдобриот доказ за многу брзото прифаќање на искуствата на градителството од класичниот период кај нас.

Раскошните гробни прилози од некрополите на античките градови кај Демир Капија и Исар-Марвинци сведочат за зголемената економска моќ на месното население, но и за добрите трговски контакти со најголемите уметнички центри на тоа време. Бронзените садови, белите лекити и хидријата сликана во црвенофигурален стил од Меидиас, од Демир Капија спаѓаат во редот на врвните тореутски и керамички производи, а бројните примероци раскошен накит од повеќе локалитети од Македонија само ја дополнуваат сликата дека во класичниот период на територијата на Р Македонија живеело урбанизирано население со високи уметнички критериуми.

Библиографија:

* В. Битракова-Грозданова, Религија и уметност во антиката во Македонија , Скопје, 1999.
* В. Битракова-Грозданова, Споменици од хеленистичкиот преиод во СР Македонија , Скопје, 1987.
* I. Mikulcic, Pelagonija utvrdena svetlosti arheoloskih nalaza, Beograd, 1966
* В. Соколовска, Археолошка карта на Р Македонија I, Рана антика, 80-85.
* В. Соколовска, Исар-Марвинци и Повардарието во античко време, Скопје, 1986.

Категорија:Периоди во археологијата
Хеленистички период

**Хеленистички период** во светската археологија и историја се нарекува периодот по смртта на Александар III Македонски (323 г.п.н.е.) па до освојувањето на Египет од страна на Римјаните во 30 г.п.н.е. Во хеленистичката период се појавува нова култура која настанува со мешање на 3 компоненти: македонската, хеленската и староисточната. По големите освојувачки походи на Александар се формираат нови монархии и доаѓа до мешање на населението од различна етничка припадност на големи пространства, со што  хелинистичката култура и начин на живеење ја прифаќа и негрчкото население.

Територијата на Вардарскиот дел на Македонија, на која веќе два века се чувствувало влијанието на хеленската култура и уметност, секако не останала заобиколена од овие процеси. Античките населби, како Лихнид, Стоби, Вилазора, Еударист, Антигонеја, населбите во наоѓалиштата Исар кај Марвинци, Вардарски Рид кај Гевгелија и многу други, прераснуваат во вистински урбанизирани градови, со бројни градби од профан и сакрален карактер. Во Лихнид, кој се истакнува како најзначаен меѓу градовите од елинистичката епоха кај нас, се гради и првиот антички театар, градот се стекнува со право да кова свои монети, а овде се наоѓа и едниствената досега откриена монументална гробница од Македонски тип.

Во некрополите често се среќаваат луксузни предмети, како златен, сребрен и бронзен накит, бронзени и керамички садови, произведени во некои од големите уметнички центри во Егеја и пошироко низ Средоземјето, но треба да се истакне локалната продукција на висококвалитетни керамички производи, теракоти и садови.

Бројните наоди на бронзена пластика, сребрени и бронзени монети сведочат за развиената економија на овие градови со центрите низ Средоземјето.

Римските освојувања на овие простори во средината на II в.п.н.е. не значат и крај на оваа т.н. хелинистичка култура и уметност. Таа не само што ќе продолжи да егзистира низ целиот II па и во текот на I в.п.н.е., туку и ќе биде во голема мера прифатена подоцна копирана од страна на освојувачите.

## Библиографија
* В. Битракова-Грозданова, Археолошка карта на Р Македонија I, Хеленистички период , 95-99
* В. Битракова-Грозданова, Религија и уметност во антиката во Македонија , Скопје, 1999.
* В. Битракова-Грозданова, Споменици од хеленистичкиот преиод во СР Македонија , Скопје, 1987.
* I. Mikulcic, Pelagonija utvrdena svetlosti arheoloskih nalaza, Beograd, 1966
* В. Соколовска, Исар-Марвинци и Повардарието во античко време, Скопје, 1986.
Такс

десно|мини
**Такс** (англиски: *Tux*), познат и како **Пингвинот Такс** е официјалната маскота на Линукс јадрото.

## Потекло

Концептот за линукс маскота бил предложен од Линус Торвалдс, авторот на Линукс. Такс бил направен од Лери Евинг во 1996, по првичен предлог на Алан Кокс. Првата личност која го нарекла пингвинот „Такс“ била Џемјс Хјуз, според кого тоа значи „(T)orvalds (U)ni(X)".
Тукс бил дизајниран за натпревар за Линукс лого. Збунувачки, имало три паралелни натпревари и Такс не победил на ниеден од нив. Ова е причината зошто Такс се наведува како маскота, а не лого. Слики од некои од другите предлози можат да се најдат на оваа страница . Такс бил направен од Лери Евинг користејќи ГИМП (слободен софтвер за графика) и бил издаден под следните услови
:*Permission to use and/or modify this image is granted provided you acknowledge me lewing@isc.tamu.edu and The GIMP if someone asks.*

Такс стана икона за Линукс и СС организациите, а една Британска Линукс корисничка група посвоила жив Африкански Пингвин во Бристолската зоолошка градина по повод еден Торвалдсов роденден.

## Употреба

Такс е ѕвезда во многу игри, вклучувајќи го и Tux Racer, во кој корисникот го води Такс низ различни ледени ридови на неговиот стомак, пробувајќи да фати харинги и да ја достигне временската граница.

Во некои линукс дистрибуции, Такс го поздравува корисникот за време на подигање на системот, а кај повеќе-обработувачкките системи се прикажуваат повеќе такс-ови.

## Благодарност до Такс

Во филмот Мадагаскар, пингвините кажуваат свој коментар за сцените. Кога Прајват се мачи со користењето на еден компјутер, Скипер му коментира „Ми кажа дека знаеш Линукс, Прајват!“

Категорија:Линукс
Категорија:Маскоти
Категорија:Информатика