Хаплогрупа C-F3393

**Хаплогрупа C1,** позната и како **C-F3393** — главна хромозомска хаплогрупа. Таа е една од двете примарни гранки на пошироката хаплогрупа C, другата е C2 (исто така позната како хаплогрупа C-M217; поранешната хаплогрупа C3).

Базалната парагрупа, C1* (C-F3393*), не е пронајдена во примероци од живи или мртви мажи.

Од двете примарни гранки, C1b е вообичаен во делови од Океанија и Азија. Другата примарна гранка, C1a, е исклучително ретка ширум светот и е пронајдена главно меѓу поединци родени во Јапонија или Европа и меѓу Европејците од горниот палеолит, со поединечни случаи познати од Непал  и островот Чеџу  преку академски студии и од етнички Ерменец, етнички Кабил и етнички Хан од Лингај преку комерцијално тестирање.

## Распространетост
мини|300x300пкс| Преселба на хаплогрупата C (Y-ДНК)
Поткладовите на C1 (C-F3393) се доминантни Y-ДНК хаплогрупи кај некои домородни австралиски народи, некои народи на островите во Тихиот Океан и неколку од етничките групи на Малите Сундски Острови во Индонезија. Други поткладови се наоѓаат, на многу ниски честоти, на изолирани местоположби низ евроазиската копнена маса и соседните острови.

### C1a (CTS11043)
Базалниот C1a* (CTS11043) е пронајден кај Европејците од горниот палеолит (Орињацијани), GoyetQ116-1 и Пестера Муери2.

Меѓу најинтересните наоди на неодамнешното генетско истражување е дека живите членови на C1a се исто така ретки и географски распоредени во екстремно бифурциран модел.

**C1a1** или **C-M8** денес се наоѓа редовно само со мала честота (приближно 5% до 6% од сите примероци) во Јапонија. Исто така, спорадично е пронајден меѓу илјадници мажи од Кореја и стотици илјади мажи од Кина на кои им била тестирана Y-ДНК.

**C1a2** (претходно позната како C6) или **C-V20** сега се смета дека се наоѓа единствено кај Европејците, Алжирците, Турците, Ерменците и Непалците.

C1a2 бил присутен во остатоците во Европа од доцниот палеолит, вклучувајќи го и кластерот Вестонице (Вестонице16) (т.е. остатоци пронајдени во современа Чешка). Пронајден е и во 7.000 години стари (мезолит) остатоци од WHG (Западни ловци-собирачи) познат како Ла Брања-Аринтеро, Леон, Шпанија. Ла Брања 1 била дел од таканаречениот кластер Вилабруна, именуван по местото во североисточна Италија. Меѓутоа, до времето на кластерот Вилабрна, доминантната хаплогрупа на Y-ДНК во Западна Европа била I2. (И рамнотежата повторно била променета од масовните преселби во Европа на земјоделците од неолитот од Блискиот Исток и Индоевропејците од бронзеното време.)  понатаму: маж од Големата Унгарска Низина, приближно ист со човекот Ла Брања, исто така го носел, како и 30.000 години старите остатоци од ловец-собирач на кластерот Вестонице од областа Павлов-Долни Вестонице (Чешка Република), како и 34.000 години стар руски ловец собирач од Сунгир (Сунгир 1/2/3/4).

### C1b (F1370)
Базалниот C1b* (F1370) бил идентификуван во остатоците од поединецот познат како Костенки-14, кој починал околу 37.000 години БП (доцен палеолит ) кој бил пронајден на археолошкото наоѓалиште Костојнки во западна Русија. Откриен е и кај мал број мажи од Блискиот Исток.

**[[Хаплогрупа C-B477|C1b2]] (C-B477)** е заеднички предок на C-M38 и C-M347.

Веројатно е дека повеќе од 40% од домородните австралиски мажи, пред контакт со европските доселеници, припаѓале на поткладот C1b2b (C-M347) позната претходно како **C4**. Во рамките на C-M347 биле идентификувани најмалку две поткладови: C1b2b1 (DYS390.1del, M210) и сè уште нерешен огранок на парагрупата C1b2b1 (т.е. M347xDYS390.1del, M210).

C1b2a (M38), претходно позната како **C2**, е практично ограничен на островот Југоисточна Азија, Нова Гвинеја, Меланезија и Полинезија. Од неговите поткладови, C1b2a1a (P33) се наоѓа на висока честота кај Полинезијците.

Било откриено дека некои членови на населенија во делови од Азија носат Y-ДНК што припаѓа на хаплогрупата C1b1-AM00694/K281. C1b1b-B68 бил пронајден во Дусун во Брунеј. C1b1a-B66/Z16458 има три примарни поткладови: C1b1a1-M356, C1b1a2-B65 и C1b1a3-Z16582. C1b1a3-Z16582 бил пронајден кај некои поединци од Саудиска Арабија и Ирак. C1b1a2-B65 се состои од две поткладови, C1b1a2a-B67 и C1b1a2b-F725. C1b1a2a-B67 бил пронајден кај двајца луѓе од народот Лебо од Борнео, поединец од Хадакева на Лембата, и четири лица од Флорес (еден од Рампасаса и три од Цибал). TMRCA на C-B67 се проценува дека е 17.007 (95% CI 19.608  14.627) години пред сегашноста, при што поединците од народот Лебо од Борнео припаѓаат на гранка која е базална на останатите. C1b1a2b-F725 е пронајден кај народот Хан во Кина ( Гуангдонг, Хунан и Шанкси), луѓето Даи во Јунан, луѓето Мурут во Брунеј, Малајците во Сингапур, и луѓе од народот Аета на Филипините.  C1b1a1-M356 е пронајден со вкупна ниска честота во Јужна Азија, Средна Азија и Југозападна Азија.

## Филогенетска структура

* **C1 F3393**
** **C1a CTS11043**
*** **C1a1 M8** *Јапонија*, *Кина*, *Јужна Кореја*, *Северна Кореја*
**** **C1a1a P121**
***** **C1a1a1 CTS9336**
****** **C1a1a1a CTS6678** *Јапонија, Јужна Кореја*
****** **C1a1a1b Z1356** *Јапонија*
***** **C1a1a2 Z45460** *Кина (Лиаонинг)*
*** **C1a2 (претходно C6) V20**
**** **C1a2a V182**
***** **C1a2a1 V222** *Обединетото Кралство, Италија (Калабрија), Грција, Унгарија, Украина*
****** **C-Y12152** *Шкотска*
******* **C-BY1117** *Унгарија, Англија*
******* **C-Y11695** *Италија, Грција, Украина*
****** **C-BY67541** *Италија, Германија*
***** **C1a2a2 Z29329** *Шпанија, Полска*
**** **C1a2b Z38888/F16270/PH428** *Литванија, Ирска, Англија, Алжир, [[Ерменци]]*
***** **C-Z44576** *Алжир*
***** **C-Z44526/F15182** *Англија, ерменски*
** **C1b F1370**
*** **C1b1 K281**
**** **C1b1a B66/Z16458**
***** **C-K176**
****** **C-MF166805/C-M10417** - *Кина ( округот Онсу [[Ујгури|Ујгур]]  ), Сингапур *
****** **C1b1a1 (претходно C5) M356** *Индија, Шри Ланка, Бангладеш, Непал, Пакистан, Авганистан, Иран, Обединетите Арапски Емирати, Кувајт, Саудиска Арабија, Кина (Ксинџијанг и Шанкси), [[Мјанмар]], Тајланд *
***** **C1b1a2 B65**
****** **C-B67**
******* **C-Z32425** *Борнео ( Лебо  )*
******* **C-MY1069** *Лембата (Кадакева  )*
******** **C-MY1070** *Флорес (Цибол, Рампасаса  )*
****** **C-AM00848/F725** *Сингапур, Кина (Јунан, Гуангдонг, Хунан, Шанкси), Борнео, Филипини*
***** **C1b1a3 Z16582** *Саудиска Арабија, Ирак*
**** **C1b1b B68** *Борнео*
*** **C1b2 B477/Z31885**
**** **C1b2a (претходно C2) M38**
***** **C1b2a1 M208**
****** **C1b2a1a P33** *Полинезија*
****** **C1b2a1b P54**
**** **C1b2b (претходно C4) M347** *Австралија*
***** **C1b2b1 M210**

## Наводи

C-F3393