open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Момчило Бакрач

**Момчило Бакрач** (Врбас, 1962) — српски поет, раскажувач, патеписец и есеист.

Тој е член на Српското друштво на писатели, Друштво на книжевници на Војводина, Црногорско друштво на независни книжевници, Матица црногорска, и Независно друштво на новинари на Војводина.

Тој е добитник на бројни литературни награди.

## Наводи

Категорија:Српски есеисти
Категорија:Српски поети
Категорија:Родени во 1962 година
Heavenly Delusion

***Heavenly Delusion*** (, македонски: *Небесна измама*) — манга напишана и илустрирана од Масаказу Ишигуро. Серијата се објавува во списанието за сеинен-манги *[[Monthly Afternoon]]* на Kodansha од јануари 2018 г., а до јули 2025 г. се собрани 12 тома танкобон. Мангата е позната по нејзината сложена структура што развива две паралелни нишки на приказната: во едната, главните ликови Мару и Кируко патуваат низ постапокалиптичен свет за да стигнат до таинствената област наречена „Рај“; во другата, група деца живеат во училиште, кое нивните претпоставени го нарекуваат исто така „Рај“. Авторот, Ишигуро, ја создал оваа приказна со намера да се разликува од неговото претходно дело, *And Yet the Town Moves*, сосредоточувајќи се на динамиката помеѓу двата главни лика и злото со кое се соочуваат, притоа истражувајќи теми како што се родот и природните катастрофи.

Серијата брзо добила потврдни одзиви и била пофалена за одлично изграденото чувство на таинство и за начинот на кој се развиваат односите помеѓу ликовите од двете паралелни сценарија. Како признание за нејзиниот квалитет, мангата освоила и неколку значајни награди, вклучувајќи ја и наградата Japan Expo Awards. Поради големиот успех, направена е и аниме-серија, произведена од студиото Production I.G, и која се прикажувала од април до јуни 2023 г.

## Содржина
Петнаесет години по невидена катастрофа што ја уништила современата цивилизација, започнува приказната за две паралелни дејствени линии.

Во едната линија, група деца живеат во објект изолиран од надворешниот свет. Еден ден, девојката по име Токио добива порака: „Сакаш ли да излезеш надвор од надворешноста?“ Мимихиме, друго девојче од истиот објект, има претчувство и ѝ кажува на вознемирената Токио дека две лица ќе дојдат однадвор за да ја спасат, а едното од нив ќе има исто лице како нејзиното. Меѓутоа, директорката на училиштето ја предупредува Токио дека надворешниот свет е Пекол.

Во меѓувреме, едно момче по име Мару, кое изгледа идентично како Токио, патува низ постапокалиптична Јапонија со својата телохранителка, Кируко, во потрага по Рајот. Мару бара личност со своето лице. Двајцата често наидуваат на крадци и на суштества слични на каиџу што ги нарекуваат „човекојадци“. Додека Кируко е вешт борец во справувањето со непријателите, таа е и наставничка на Мару, кој поседува непозната моќ што му овозможува веднаш да ги уништи човекојадците. Раскажувањето постојано се префрла помеѓу Рајот и Пеколот, проширувајќи го светот и приказните на ликовите од двете страни.

## Ликови
**Мару** (јап. *マル*) — петнаесетгодишен младич што патува заедно со Кируко. Тој е стручњак по боречки вештини и е исклучително физички развиен. Поседува единствена способност да ги уништува јадрата на човекојадците.

**Кируко** (јап. *キルコ*) — девојка на возраст од приближно 18 до 20 години што патува со Мару. Таа трага по стар пријател и лекар што ѝ извршил операција.

**Токио** (јап. *トキオ*) — млада девојка што живее во објект изолиран од надворешниот свет.

## Наводи

## Надворешни врски

* 
* 

Категорија:Манги
Категорија:Аниме-серии
Категорија:Манга од 2018 година
__СОСОДРЖИНА__
__ИНДЕКС__
Карел Нови (писател)

**Карел Новак** (8 декември 1890 – 23 ноември 1980 година), професионално познат како **Карел Нови**, бил чешки писател и новинар.

## Биографија
Карел Новак бил роден во семејство на сиромашен пекар.  Тој објавувал под името Карел Нови, а подоцна го зел ова име како свое. Учел во гимназијата во Бенешов, а негов соученик во третата и четвртата година бил Владислав Ванчура со кого станал близок пријател.

Нови не завршил средно училиште и по неколку краткотрајни работни места, почнал да студира новинарство. Како новинар, работел со левичарската интелигенција. За време на Втората светска војна, бил уапсен во 1944 година од нацистичките окупатори и интерниран во работниот логор Клечина (Клетендорф) во Шлезија, во близина на Вроцлав.

По ослободувањето, постепено работел во неколку редакции, од 1952 до 1956 година бил главен уредник на Државното издаваштво на детски книги. Од 1956 година работел како професионален писател. Во 1960 година бил назначен за Национален уметник.
мини|Гробот на Карел Нови и неговото семејство на Старите градски гробишта во Бенешов
Карел Нови починал во 1980 година во Прага и бил погребан на Старите градски гробишта во Бенешов. Гробот на семејството Карел Нови е на Старите градски гробишта во Бенешов. 

## Дела
Литературното творештво на Карел Нови опфаќа многу жанрови: од фељтони и кратки раскази до долги романи, од книги за деца и младинци до театарски претстави и филмски сценарија. Неговото дело често се класифицира како критички реализам, а тој често се занимавал и со социјални прашања. 

## Награди

* Ред на трудот
* Државно признание „Клемент Готвалд“ (1960)
* Заслужен уметник на Чехословачка (1954)
* Национален уметник на Чехословачка (1960)

## Наводи

Категорија:Починати во 1980 година
Категорија:Родени во 1890 година
Категорија:Чешки писатели
Ивана Гаѓански

**Ивана Гаѓански** (родена на 10 септември 1979 година, Нови Сад) — истакнат српски научник, поет, преведувач и универзитетски професор. Таа спаѓа во водечките експерти во областа на невронауката во Србија и регионот. Таа е еден од најистакнатите млади поети во Србија.

## Школување
Родена била на 10 септември 1979 година во Нови Сад. Основно училиште и Трета белградска гимназија ги заршила во Белград. Дипломирала како студент на Биолошкиот факултет при Универзитетот во Белград. Докторирала на Универзитетот Георг-Август, каде што работела на дисертација за улогата на калциумот во мултиплекс склерозата и паралелно работела во Институтот за биофизичка хемија „Макс Планк“. Докторирала во 2007 година и продолжила со постдокторско усовршување на Универзитетот „Лудвиг-Максимилијан“ во Минхен. Завршила неколку постдокторски студии во Германија, САД и Шведска. 

## Стручна работа
Предава како професор во Србија на неколку универзитети и соработува со бројни институти во земјата и светот.

## Збирки поезија
Ивана има објавено две збирки песни „Демони“ и „Кинесто писмо“. Таа ја превела книгата „Водич за човечкиот мозок“ од Сузан Гринфилд.

## Наводи

Категорија:Српски поети
Категорија:Српски преведувачи
Категорија:Српски професори
Категорија:Српски научници
Категорија:Родени во 1979 година
Ана Марија Грбиќ

**Ана Марија Грбиќ** (Белград, 4 октомври 1987) — српска поетеса, прозна писателка, ментор за креативно пишување, уредник и илустратор.

## Биографија
Таа студирала на Филолошкиот факултет во Белград, на смерот српски јазик и литература со светска литература, а магистрирала на српска литература, каде што моментално е во последна година од докторските студии.

Ана Марија е сновач и координатор на поетската група АРГХ и ментор за креативно пишување.

Нејзината поема „*До Венерините и други брегови“* била во најтесен избор за наградата „Биљана Јовановиќ“.

Нејзините дела се преведени на полски, англиски, македонски, бугарски и унгарски јазик. Член е на Српското литературно друштво.  и ПЕН-центарот на Србија.

## Награди и признанија

* Награда на Филолошкиот факултет за драмски придонес, 2007 година.
* Награда „Гроздана Олујиќ“ за збирката раскази *„Срнечки грб“*, 2022 година. 
* Награда „Стеван Сремац“ за збирката раскази *„Срнечка љубов“*, 2022 година. 

## Дела

### Книги поезија

* *Да, но не плашете се*, Првенец, 2012.
* *Венерините и други брегови*, LOM, 2014. 
* *Земја 2.0*, АРЕТЕ, 2017.

### Прозни книги

* *Идоли и последниот ден*, орална биографија на бендот Идоли, Контраст, 2018.
* *Срнечкиот грб*, збирка раскази, Геопоетика, 2021.
* *Мртви на допир*, роман, Геопетика, 2022.

### Преводи

* *Вегетаријанка*, Ханг Канг, Дерета, 2016 година.

## Наводи

## Надворешни врски

* 
* 

Категорија:Српски поети
Категорија:Родени во 1987 година
Аница Гариќ

**Аница Гариќ** (Српска Црња, 1974) — српска поетеса и културна работничка.

Се школувала во Српска Црња и Белград на Филолошкиот факултет при Универзитетот во Белград, оддел за српски јазик и литература. За својата работа и ангажман во културниот живот, во 2017 година го добила општественото признание „Капетан Миша Анастасијевиќ“ во категоријата „За проекти за културно творештво во регионот“.

Член е на Друштвото на книжевници на Војводина од 2017 година.

Живее и работи во Српска Црња како управничка на Националната библиотека „Ѓура Јакшиќ“.

## Библиографија
Таа има објавено три збирки поезија: 

* *Дожд и чекори*, Нова Славија, Нови Сад, 1998 година.
* *Како да сум уморен како да сум стар*, Литературна заедница на Зрењанин, Зрењанин, 2002. 
* *Кога окото се плаши од враната*, Културен центар Банат, Ново Милошево, 2016. 

Нејзините песни се објавени во  списанијата: 

* Хроники на српската татковина, книга 499, том 6 / 2017; Нови Сад
* Литературен живот, бр. 1(175)/2017; Сојуз на Србите во Романија, Темишвар
* Покриви, бр.96-100/2018; Сремски Карловци
* Златен зрак, бр. 195-196/2017; Нови Сад

## Наводи

## Надворешни врски

*  

Категорија:Српски поети
Категорија:Родени во 1974 година
Авакум Авакумовиќ

**Авакум Авакумовиќ** (Сентендре, 1774 – Сентендре, 9 мај 1811) — српски поет, музичар и филантроп, унгарски благородник кој служел како австриски пограничен мајор.

## Биографија
Роден бил во 1774 година во Сентендре, во српско православно семејство. Неговиот татко, Георгиј Авакумовиќ, кој бил политички активист, а мајка Софија Мартиновиќ. Семејството добило унгарска благородничка титула во 1791 година. Тој го посетил Белград како момче, во времето кога се наоѓал под турска власт.

Почнал да свири флејта на 12-годишна возраст. Пишувал љубовни и патриотски песни. Иако најпрво сакал да се посвети на свештеничкиот повик, станал граничар кога имал 16 години. Се борел во Наполеоновите војни, како војник во Италија и Германија. Бил ранет 11 пати, поради што бил унапреден во чин мајор и веднаш демобилизиран во 1810 година.

Тој го конструирал инструментот наречен авакумица, но за жал е заборавен. Готлиб Хилер му ја посветил поемата „*До генијалноста на флејтата на Авакумович*“.

За своите пријатели организирал концерти. Јаков Игњатовиќ го опишал како исклучителен поет и: „уметник на флејта и хегеди“.

Починал од пневмонија на 9 мај 1811 година во Сентендре. Бил погребан во близина на некоја од српските цркви во овој град. На неговата родна куќа во 20-от век поставена е спомен-плоча.

## Напомени

Категорија:Српски музичари
Категорија:Српски поети
Категорија:Починати во 1811 година
Категорија:Родени во 1774 година
Никола Боројевиќ

**Никола Боројевиќ** (Оточац, 1796 – Карловац, 23 февруари 1872) — српски поет.

## Биографија
Никола Боројевиќ е роден во Оточац во 1796 година. Своето образование го започнал во родниот град, а го продолжил во Риека, во Љубљана и во Виена. Учел политехника и економија. По завршување на школувањето, се населил во Риека, каде што го поминал поголемиот дел од својот живот како технички офицер.

Тој бил воено-административен службеник на граничната стража, поручник и капетан пред неговата смрт. Вук Караџиќ го посетил во Смиљан во 1838 година, кога собирал етнографски материјал. Првпат се појавил со прилог во пештанското списание „Српска новина или списание за човекољубие, книжевство и мода“ во 1838 година. Служел во Госпиќ од 1839 до 1840 година, од каде редовно испраќал песни до српските списанија во Будим.  Потоа, од 1842 до 1846 година, бил Оберлајтант во Огулин. 

Тој бил дописен член на Српското литературно друштво во Белград (1844-1872). Својата биографија ја испратил до друштвото во 1870 година. Издал песни и други прилози за новосадската „Матица“ и „Даница“, од 1865 до 1870 година, од Риека. 

Напишал до двесте песни, претежно побожни и патриотски. И ако не се согласувал со Вук Караџиќ, неговиот јазик е повеќе народен отколку црковнословенски. Неговите песни не биле објавени во посебна збирка. Пишувал сатирични и дидактички стихови.  Негови најпознати поеми се: Молитва кон Свети Никола, Молитва кон Свети Сава, Блажената сенка на Станко Враз, итн. Повеќето од неговите песни биле објавени во „Седмица“, „Драгољуб“, „Српски народен лист“ (Будим), во новосадската Даница и во Војвоѓанка.

Боројевиќ починал на 23 февруари 1872 година. Погребан е на гробиштата во Карловац. 

## Наводи

## Литература

* Народна енциклопедија (1927)
* Андра Гавриловиќ, Коло (1902); Некролог на Никола Беговиќ (Српско-далматинско списание, 30).

Категорија:Српски поети
Категорија:Срби во Хрватска
Категорија:Починати во 1872 година
Категорија:Родени во 1796 година
Никола Ангелкоски

**Никола Ангелкоски** ( — ) — македонски карикатурист и сликар.

## Животопис
Никола Ангелкоски е роден на 8-ми мај, 1957 година, во Печково, Македонија. Завршил средно училиште за применета уметност, ДСУ „Лазар Личеноски“ и дипломирал на Факултетот за ликовни уметности, отсек Графика, на Универзитетот „Св Кирил и Методиј“ во Скопје.

Првата карикатура ја објавил во 1973 година, во неделникот за хумор и сатира „''Остен''“, од тогаш редовно објавувал и изложувал свои карикатури во повеќе домашни и странски списанија и галерии. Во периодот од 1999 до 2003 година бил главен и одговорен уредник на неделникот „Остен". Починал на 5-ти октомври, 2025 година.

## Награди и признанија
Ангелкоски учествувал на повеќе домашни и меѓународни изложби и фестивали за карикатура. Добитник е на неколку награди.
* Во 1974 година добитник е на првата награда на тема: "Вода, лето, туризам", на придружната манифестација на Светската галерија на карикатури.
* Во 2001 година, во рамките на Светската галерија на карикатура, во чест на Никола Ангелкоски, воведена е почесна награда за гег-карикатура.
Во јули 2004 година назначен е за претседател на Македонија за ФЕКО (светска федерација на организации за карикатуристи).

## Наводи

## Надворешни врски
* Никола Ангелкоски, познат карикатурист од Скопје (1957-2025)
* Коле беше најдобриот карикатурист кој Македонија некогаш го имала
* Еден за сите, сите за никаде! (изложба на карикатури и хумористично-сатирични текстови)

Категорија:Луѓе од Печково
Категорија:Македонски сликари
Категорија:Стрип
Категорија:Македонски стрип
Категорија:Македонски автори на стрипови
Категорија:Апсолвенти на Факултетот за ликовни уметности - Скопје
Категорија:Македонски карикатуристи
Категорија:Југословенски сликари
Црква „Успение на Пресвета Богородица“ - Велесело

**Успение на Пресвета Богородица** — главна селска црква во битолското село Велесело, Македонија.

## Местоположба

Црквата се наоѓа надвор од селото Велесело во источна насока.

## Поврзано
* Битолско архијерејско намесништво
* Краварско-бачка парохија
* Велесело

## Наводи

Велесело
Зоран Даниловиќ

**Зоран Даниловиќ** ( Белград, 16 мај 1964) е српски писател .

## Биографија
Зоран Даниловиќ бил роден на 16 мај 1964 година во Белград. Дипломирал во основното училиште „Старина Новак“, потоа во Петтата белградска гимназија, а потоа и на Факултетот за рударство и геологија при Универзитетот во Белград.  Во 1990 година, тој заминал во Јужноафриканската Република, каде што живеел и работел до 2001 година, а потоа се вратил во Србија, каде што живеел со сопругата Ана, синот Игор и ќерката Тамара. 

Тој го напишал својот трет роман, „Парче африканско небо“, базиран на настани што се случиле за време на неговиот престој во Јужноафриканската Република. 

## Книги

* Над еден километар до дното
* Ејтана
* Дел од африканското небо 

## Наводи

## Надворешни врски

* Официјална веб-страница 

Категорија:Српски писатели
Категорија:Српски поети
Категорија:Родени во 1964 година
Ермес ди Колорет

мини|десно|Портрет на Колоред од Себастијано Бомбели
**Ермес ди Колорет** (, ;  – ) — италијански гроф и писател кој му служел на Големиот војвода на Тоскана, на Светиот римски цар и на Венецијанската Република. Тој е надалеку познат како татко и основоположник на фурланската книжевност.

## Биографија
Ермес е роден во Колоредо ди Монте Албано, Фриаули. Бил братучед на Чиро ди Перс, се школувал на дворот на Медичи во Фиренца како паж на Големиот војвода Фердинандо II, а подоцна станал професионален војник. Влегол во служба на царот Фердинанд III за време на Триесетгодишната војна како како офицер на кирасири, по наредба на неговиот чичко, *генералфелдмаршал* Рудолф фон Колоредо, управник на Прага, а подоцна служел во Венецијанската Република како коњанички полковник. Се пензионирал во 1658 година на својот имот, за да се фокусира на пишувањето поезија, од која поголемиот дел е фокусиран на темата љубов.

Ермес напишал повеќе од 200 сонети, и на фрулијански и на италијански јазик. Тој го користел коинето од Сан Даниеле, кое станало најзначајниот литературен јазик и основа на денешниот стандарден фрулијански. Поезијата на Ди Колоредо е особено впечатлива по својата барокна сликовитост. Неговите живи дијалози генерално се сметаат за вистинско потекло на фрулијанската проза. Ермес ди Колорет починал во Горицо, Кодроипо, на 21 септември 1692 година. 

## Поврзано
* Фурланска книжевност

## Наводи

## Литература
* 
* 
* 
* „ *Ermes di Colloredo: Poesie Friulane, l'Opera Completa* “. LiteraryJoint Press, Филаделфија, ПС, 2019. Целосното дело на Ермес Ерл од Колоредо, целосен текст. ISBN&nbsp;

## Надворешни врски
* Sonets dal sît Centri Friûl Lenghe 2000 (фурлански)
* Лис поезис (фурлански)
* Altris poesiis (фурлански)

Категорија:Италијански поети
Категорија:Барокни писатели
Пјетро Зорути

мини|Пјетро Зорути
**Пјетро Зорути** (Пјери Чорут) (27 декември 1792 година - 23 февруари 1867 година) бил италијански поет. Неговата слава  главно се должи на објавувањето на поезија на фрулијански јазик секоја година од 1821 па се до 1867 година. Големиот дел од неговата фрулијанска поезија се базирал на дијалектот на средната класа во Удине, каде што тој го поминал поголемиот дел од својот живот. 

Неговата најпозната поема е *„Пловизине“.* Зорути бил фасциниран од романтичарите, што му донело пофалби од писатели како Томазео и Кардучи, но остри критики од други членови на „новите Фрулијански поети“ по Втората светска војна, вклучувајќи го и Пјер Паоло Пазолини, кој го сметал за стар писател и неспособен да поседува поетски карактер.

Неговата најпозната поема останува „Пловизине“, напишана во 1831 година. Зорути отсекогаш се сметал за најдобар литературен приказ на животот на фрулијанскиот народ и поради оваа причина тој е еден од најпознатите и најимитирани фрулијански поети. Неговите композиции започнале со предромантична позадина, бидејќи Зорути бил фасциниран од поетите на романтизмот што му донело, од една страна, пофалби од писатели како Томазео и Кардучи, а од друга страна, остра критика од страна на претставниците на новата фрулијанска поезија од вториот повоен период, вклучувајќи го и Пјер Паоло Пазолини, кој го сметал за стар писател неспособен за свој поетски карактер. Друга критика што му била упатена била дека отсекогаш го сметал фрулијанскиот јазик за јазик на ниско ниво, добар само за мали нешта. Тој исто така бил критикуван и од Уго Пелис за тоа што му го посветил делото „Добриот татко“ на австрискиот император Франческо Џузепе, кој во тоа време, веднаш по завршувањето на Првата светска војна, од страна на италијанските националисти бил сметан за личност што треба да биде избришана од историјата на Фриулите.

Неговата најголема заслуга е најверојатно тоа што го отстранил од користење јазикот што го користел Ермес ди Колоредо и што го направил фрулијанскиот јазик политературен.

## Наводи

Категорија:Починати во 1867 година
Категорија:Родени во 1792 година
Категорија:Италијански поети
Категорија:Писатели на фрулијански јазик
Големиот глад: Ирска 1845–1849

***„Големиот глад: Ирска 1845–1849“*** е книга од 1962 година за Големиот глад во Ирска од 1845 до 1849 година, напишана од британскиот историчар Сесил Вудхам-Смит. Издадена е од „Харпер енд Роу“ и „Пингвин Букс“ .

Британскиот водител и новинар Роберт Ки ја опишал книгата како „ремек-дело на историската уметност“. Британскиот историчар Денис Броган рекол дека била „трогателна и ужасна книга. Таа комбинира голема литературна моќ со големо учење. Објаснува многу за модерна Ирска - и за модерна Америка“.

## Надворешни врски
* Осврт на ''„Големиот глад: Ирска 1845–1849“'' на келтската веб-страница Transceltic.com

Категорија:Историски книги за Ирска
Категорија:Историски книги за глад
Категорија:Историски книги
Снежана Лазарова

мини|Снежана Лазарова Луна
**Снежана Лазарова** (Велес, 1957) - македонска уметничка, која рачно изработува слики од ориз и синап. 

## Биографија
Снежана Лазарова е родена 1957 година во Велес каде и го завршила своето образование

Снежана Лазарова започнала да твори креирајќи уметнички дела од семиња. Своите дела ги презентира низ изложбите под мотото „По делата ќе ме препознаеш".  Таа изработува мозаици со семе од бел, кочански ориз и црно синапово семе .

## Изложби
Снежана Лазарова Луна во изминатите петнаесет години на творештво „По делата ќе ме препознаеш", реализирала 15 самостојни изложби, една групна, учествувала на три меѓународни колонии и реализирала и  седум ликовни работилници.
*групна, 2012 - Ликовен салон Велес
* самостојна изложба 2012 - Библиотека, Велес
* самостојна изложба 2014 - Манастир Св.Ѓорѓија, Валандово
* самостојна изложба 2014 - Ликовен салон, Велес
*самостојна изложба 2015 - Етно куќа, Кочани 
* самостојна изложба 2016г.- Галерија Венеција, Виница
* самостојна изложба 2018г- Дом на култура, Струмица
* самостојна изложба 2018г.- Дом на култура, Градско
* самостојна изложба 2019г.- КИЦ Романса, М. Каменица, Проект пид покровителство на Министерство за култура
* самостојна изложба 2020г.- Ликовен салон, Велес- Јубилеј, 10 години Луна
* самостојна изложба 2020г.- Дом на култура, Демир Хисар
* самостојна изложба 2021г.- Дом АРМ, Скопје
*  самостојна изложба 2022г.- Спомен куќа Тоше Проески, Крушево
* 2020година од Општина Велес, доделено 9-то Ноемвриско Признание за креативност и културна афирмација на Општина Велес низ државата и странство.
* самостојна изложба 2023г.- Порта Македонија, Скопје е Проектот на Музеј на Македонската борба, Скопје, под покровителство на Министерство за култура.
* самостојна изложба 2024г.- Дом на култура, Ресен  Проект под покровителство на Министерство за култура
* јубилејна изложба 2025г.- Ликовен салон, Велес- Јубилеј, 15 години Луна    

## Галерија

Податотека:Снежана Лазарова Луна 05.jpg|Тишината
Податотека:Снежана Лазарова Луна 02.jpg|Две љубови
Податотека:Снежана Лазарова Луна 04.jpg|Ангелот
Податотека:Снежана Лазарова Луна 03.jpg|Мозаик од семиња „Фениксија“


## Наводи

## Надворешни врски
* Отворена ликовна изложба „Семиња на светлината“ на Снежана Лазарова Луна
* Отворена изложба на тема "Се што не ти кажав" на Снежана Лаѕарова Луна

Категорија:Македонски уметници
Грб на Толедо (Шпанија)

**Грбот на Толедо** може да се однесува на градот Толедо и на покраината Толедо.

## Грб на градот Толедо
десно|мини|300x300пкс|Грб на градот Толедо (Шпанија)
Грбот на Толедо наводно бил доделен од светиот римски император Карло V (Карло I како крал на Шпанија). Грбот на градот Толедо се состои од царскиот *[[Црна боја (хералдика)|Сабл]]* (црн) двоглав орел со штит, на кој се прикажани грбовите на Кастиља и Леон, и Гранада (калинка како во сегашниот шпански грб), опкружен со јаката на Редот на Златното руно и орелот е крунисан со императорска круна. Орелот е опкружен со две фигури на кралеви кои седат и ги носат атрибутите на нивното достоинство: меч и жезол.

Една стара привилегија доделена од кралот, Петар Кастиљски во *[[Кортеси|Кортесите]]* (Парламентот) прославен во Ваљадолид во 1351 година (1389 година од шпанската ера), наведувала дека грбот на Толедо е грб на монархот. За време на владеењето на Чарлс I, градот дефинитивно го усвоил грбот на императорот, а тоа се сегашните грбови на градот, додавајќи ги фигурите на кралевите, сеќавајќи се на античките градски симболи.

## Грб на покраината Толедо
десно|мини|273x273пкс|Грб на шпанската покраина Толедо од 2013 година
Од 2013 година, покраината Толедо го користи грбот на градот, но без грбот на Гранада и на десната страна од штитот е претставен грбот поранешното Кралство Толедо (*[[Сина боја (хералдика)|Азур]], царска круна [[Злато (хералдика)|Ор]]*). Орелот е опкружен со столбовите на Херкул, наместо со кралските фигури.

## Наводи

## Надворешни врски

* Грбот на Толедо на мрежната страница на градскиот совет
* Текст за грбот на Толедо (на шпански)
* Хералдика на покраините Кастиља-Ла Манча (на шпански)
Категорија:Толедо
Категорија:Општини во Толедо
Категорија:Кастиља-Ла Манча
Категорија:Грбови со мечеви
Категорија:Грбови со лавови
Маркета Гец-Станкиевич

**Маркета Гец-Станкиевич** (родена **како Маркета Гецова** ; 15 февруари 1927 – 6 ноември 2022) била канадски научник и преведувач, најпозната по својата работа за чешката литература. Родена од мајкагерманска-бохемијка  и татко чешки-евреин , таа ја освои наградата „Ордо скрипторес боемици“ во 1988 година, Медал за заслуги во 2000 година, и наградата „Џорџ Тајнер“ во 2016 година.

Радио Прага Интернешнл ја опиша како:

## Живот
Маркета Гецова била родена во Либерец. Од 1935 до 1948 година, таа живеела во Мистек каде што учела во германско училиште. Нејзиниот татко бил Евреин и го преживеал Терезиенштат.

Во 1948 година, нејзиното семејство емигрирало во Торонто. Студирала германска филологија и дипломирала на Универзитетот во Торонто, и на Универзитетот Колумбија. Својата докторска теза ја напишала за германскиот романописец од 19 век, Вилхелм Рабе. Од 1959 година, предавала германска литература на Универзитетот во Британска Колумбија и била најпозната по нејзината стипендија за самиздат и дисидентски писатели како што е Вацлав Хавел.ref>

Во 1965 година, таа се омажила за политичкиот научник роден во Полска, Владислав Станкевич. Од 1973 до 1989 година, таа патувала годишно во Прага и се запознала со многу чешки писатели, промовирајќи ја нивната работа на запад. Се пензионирала во 1992 година, но продолжила да пишува и да зборува на конференции.

Таа почина во својот дом во Ванкувер на 6 ноември 2022 година, на 96-годишна возраст.

## Дела

* Маркета Гец-Станкјевич (ур.) *Драмите на Ванек: Четири автори, еден лик.* Ванкувер: Универзитетска издавачка куќа на Британска Колумбија, 1987.
* *Збогум Самиздат: Дваесет години чехословачко андерграунд пишување,* Нортвестерн Јуниверзити Прес, 1992. ISBN&nbsp;

## Наводи

## Надворешни врски

* Детална биографија на Маркета Гец-Станкевич во „Спомен на народите“
* Маркета Гец-Станкевич: од непознато потекло во чудна шума без лисја интервју со Дејвид Вон од Радио Прага Интернешнл, 24 септември 2016 година

Категорија:Слависти
Категорија:Починати во 2022 година
Категорија:Родени во 1927 година
Раиса Акхматова

**Раиса Солтамурадовна Акхматова** (; 13 декември 1928 – 29 јануари 1992) била меѓународно призната чеченска поетеса. Песните на Раиса се особено популарни меѓу етничките Чеченци и Ингушите низ целиот свет, иако целата нејзина архива (која содржи над 600 досиеја) била уништена кога руските сили ги запалиле чеченските национални архиви за време на Првата чеченска војна. Акхматова е позната по пишувањето збирки поезија како што се: *Домородна Република* (1958), *Удри ме во лице, Ветер* (1959), *Доаѓам кај тебе* (1960), *Тешка љубов* (1963) и *Откровение* (1964).

## Библиографија

* *Домородна Република* (1958), 
* *Удри ме во лице, Ветер* (1959), 
* *Доаѓам кај тебе* (1960), 
* *Тешка љубов* (1963)
* *Откровенија* (1964)

## Наводи


## Надворешни врски

* Чеченија Free.ru Статија за Раиса Ахматова
* Внес на статија во енциклопедијата Мирлов
* KavkazChat Тема на Раиса Ахматова

Категорија:Поетеси
Категорија:Починати во 1992 година
Категорија:Родени во 1928 година
Бохуслав Хасиштејнски од Лобкович

**Бохуслав Хасиштејнски од Лобкович** (германски: Bohuslaus Lobkowitz von Hassenstein) (1461 – 11 ноември 1510) бил благородник, писател и хуманист од старото бохемиско семејство (подоцна принцови) од династијата Лобкович. Без оглед на неговите Бохемиски корени, тој експлицитно се нарекувал себеси како Германец.

Роден е во замокот Хасиштејн, во близина на Кадањ, Бохемија. Студирал во Болоња и во Ферара (доктор по право, 1482) и таму се преобратил од утракизам во католицизам. По 1483 година, станал проректор на Вишеград во Прага, а помеѓу 1490 и 1491 година патувал во Светата земја и во Египет, добивајќи го прекарот „Чешкиот Одисеј“. Бил избран за епископ на Оломоуц, но бил одбиен од папата. После тоа, живеел со неколку свои пријатели писатели во неговиот „Тускулум“, замок Хасиштејн сместен во североисточна Бохемија.

Лобкович бил автор на филозофска проза, писма и стихови, вклучувајќи и сатира за Бохемискиот национален живот: *Ad sanctum Venceslaum satira* (1489). Тој бил успешен есеист и поет и постанал *poeta laureatus*. Лобкович пишувал на германски и на латински, но никогаш на чешки, што било „варварско“ во неговите очи. Покрај тоа, тој очигледно се сметал себеси за Германец („Ego me Germanum esse et profiteor et glorior“ ― „Отворено признавам дека сум Германец и сум горд на тоа“).

Негови блиски пријатели биле Јан Шпехта од Вшерд, филозоф, Викторин Корнел зе Вшерд и Рацек Дубравски од Дубрава, кои и двајцата биле теоретичари на Бохемиското обичајно право. Тој бил помладиот брат на Јан Хашиштејнски од Лобкович.

Починал во замокот Хасиштејн во 1510 година.

## Надворешни врски

* Џејмс Нотон: Чешка ренесансна литература и хуманизам
* Библиотека Лобкович
* Bohuslav Lobkowicz Bohuslav Hasištejnský z Lobkovic: gelehrter „böhmischer Ulysses“ (на германски)

## Извори

* Кизурова, Ивана. *Básník a král: Bohuslav Hasištejnský z Lobkovic v zrcadle jagellonské doby* . Прага: Správa pražského hradu, 2007, 127 стр.
* Мартинек, Јан, Мартинова, Дана. ед. *Epistulae Bohuslaus Hassinsteinius a Lobkowicz* . Лајпциг: BGTeubner, 1980 година.

Категорија:Починати во 1510 година
Категорија:Родени во 1461 година
Категорија:Католички поети
Категорија:Поети
Домослав

**Домослав** (исто така напишан **како Домаслав** ) бил чешки химнограф, кој веројатно живеел на почетокот на 13-ти и во првата половина на 14-ти век. Домослав бил еден од првите документирани чешки композитори.

## Живот и работа
Домослав бил доминикански фратар, кој живеел за времето на владеењето на последните Премислиди и веројатно и на почетокот на владеењето на Јован Луксембургски. Неговото име е зачувано во акростихот на музичката низа *De superna yerarchia*. Првите букви од строфите ги создаваат зборовите *Damozslaus predicator*. Исто така е напишано во ракописот на *Легендата за Света Људмила* од 1416 година. Домослав бил исто така и автор на низата за Свети Венцеслав *Dulce melos cum concentu* и римуваната композиција *Officium o svatém Václavu a svaté Ludmile* (Официум за Свети Венцеслав и Света Људмила).

Тој бил основач на сопствената поетска школа. Во исто време, потекнуваат и многу чешки низи, кои биле напишани или директно од него или доаѓале од неговата школа.

Најстариот запишан текст е составен дел од Мисал од Дражице од 1340 година, мелодијата до првата секвенца од *Дулче мелоси* е пронајдена во досиејата на надбискупот Арношт Пардубиќ од 1363 година. Мелодијата до втората секвенца е пронајдена во Антологија на Вишеград од втората половина на 15ти век.

## Извори

* *Československý hudební slovník&nbsp;I (A–L)*, 1963, SHV, Прага
* A. Škarka: *Dominikán Domoslav a čeští hymnografové jeho směru*, Прага, 1950, VI, 1/43
* GM Dreves, C. Blume: *Ein Jahrtausend Latenischer Hymnendichtung*, Лајпциг, 1909 година

Категорија:Чешки поети
Категорија:Чешки класични композитори
Јан од Јенштејн

**Јан од Јенштејн** (1348 – 17 јуни 1400) бил надбискуп, композитор и поет од Бохемија. Од 1379 до 1396 година бил надбискуп на Прага. Студирал во Болоња, Падова, Монпелје и во Париз.

## Живот и кариера
Јан бил роден во 1348 година во Прага, како син на Павле од Јенштејн, боемски правник кој бил шеф на нотаријатот на светиот римски император Карло I.

Тој станал сопственик на замокот Хредек во 1379 година. Истата година го наследил надбискупот на својот чичко Јан Очко од Влашими, кој се повлекол од функцијата. Наскоро станал канцелар на Венцеслав IV од Бохемија. Следната година главниот град бил погоден од епидемија на чума, која го погодила и него. Се опоравил, но оваа епизода оставила длабоки лузни врз неговиот карактер и почнал да истражува теолошки и филозофски проблеми во својот замок Хелфенбурк во Уштека. Тој го напуштил јавниот живот поради расправија со Венцеслав IV, која главно била околу прашањето на Авињонското папство. Јан сè уште му бил лојален на папата Урбан VI, на кого кралот не му бил. Во 1384 година ја напуштил својата функција канцелар. Расправијата со кралот го отстранила целосно од политичкиот живот и тој се повлекол во својот замок и ја напуштил функцијата надбискуп на 2 јули 1396 година. На функцијата надбискуп го наследил Олбрам од Шкворце.

Додека бил во својот замок, паднал од новоизградената кула и чудесно успеал да се фати за нешто пред да падне на земја.

Починал во Рим на 17 јуни 1400та година, а целиот негов имот, вклучувајќи го и неговиот замок, им припаднал на надбискупите од Прага.

## Уметнички дела
Може да се каже дека неговата уметничка дејност била исто така обемна колку што и неговите политички и религиозни активности. Тој ја организирал скапата обнова на неколку замоци, особено Јенштејн.

Неговите музички дела се собрани во книгата *„Химни на Јоханс од Јенштајн, Ерцбишофс од Прага“* од К.М. Древес. Книгата била објавена на германски јазик во 1886 година. Неговата литературна дејност е многу богата и вклучува не само религиозни и филозофски дела, туку и песни.

Тој влијаел врз литературата и музиката со своето дело. Неговата музичка активност не била систематска, туку случајна. Пред 1380 година тоа често била музика за танц, а потоа религиозна музика.

## Наводи

### Цитати

### Извори

*  (subscription, Wikilibrary access, or UK public library membership required)

## Литература

* 
* Weltsch, Ruben Ernest (1968) *Archbishop John of Jenstein (1348–1400): papalism, humanism and reform in pre-Hussite Prague* Mouton, The Hague, OCLC 963607
*  (1999) *Jan Milíč z Kroměříže a Jan z Jenštejna* Cisterciana Sarensis, Žďár nad Sázavou, OCLC 44149277 , in Czech
*  (1938) *Jan z Jenštejna: Mariánský a eucharistický horlitel české gotiky* Vítězové, profesoři bohosloveckého učiliště řádu dominikánského, Olomouc, OCLC 85601162 in Czech
* Holinka, Rudolf (1933) *Církevní politika arcibiskupa Jana z Jenštejna za pontifikátu Urbana VI: Studie z dĕjin velikého schismatu zapadního* University Komenskeho, Bratislava, OCLC 19047598 in Czech

Категорија:Чешки филозофи
Категорија:Починати во 1400 година
Категорија:Родени во 1348 година
Категорија:Статии со текст на германски
Стефан Ѓакиќ

**Стефан Ѓакиќ** (Белград, 27 декември 1991 година) е српски писател.

## Биографија
Стефан Ѓакиќ бил роден и израснал во Белград во 1991 година како постаро дете во семејството. Го завршил Електротехничкото училиште „Никола Тесла“ во Белград. Студирал англиски јазик, литература и култура на Филолошкиот факултет при Универзитетот во Белград.

Својот прв роман, „Опседнатата Ровенсија“(„Уклета Ровенсија"), го објави во 2018 година. Романот е преведен на англиски и руски јазик. На руски јазик излегол во издание на Националната библиотека „Руска библиотека“ во Панчево. Вториот роман на Стефан „Немирите на ровенсискиот лав“, е продолжение на неговиот прв роман. Неговиот трет роман се вика „Логиката на несмислата“ („Логика несмисла"). Објавил збирка поезија „Кристина“. Го објавил расказот „Синиот човек“ („Плави човек") во збирката раскази „Нов Свиток“. Објавил есеј за поетот Милорад Петровиќ Сељанчица во Зборникот „Културно наследство на Милорад Петровиќ Сељанчица“ во издание на Националната библиотека „Радоје Домановиќ“ во Рача. 

Првите два романа на Ѓакиќ се фиктивни дела со историска подлога. Врон Коенел е омилен лик на повеќето луѓе кои ги прочитале неговите романи. Овој лик има митски статус внатре во измисленото кралство на Стефан и евоцира подлабоки теми како што се отфрлања, изолации и жртвувања.

Стефан Ѓакиќ е член на Друштвото на писатели на Србија од 1 јануари 2022 година. 

## Дела

* *Опседната Ровенсија* (2018)
* *Синиот човек* (2018)
* *Немирот на ровенскиот лав* (2023) 
* *Кристина* (2024) 
* *Логиката на несмислата* (2025) 

## Наводи

Категорија:Српски писатели
Категорија:Родени во 1991 година
Шќепан Алексиќ

Шќепан Алексиќ (роден на 5 септември 1952 година во Богдашиќи во близина на Билеќа) е српски писател, писател на кратки раскази и новинар. Член е на Друштвото на писатели на Република Српска.

## Биографија
Роден е во Богдашиќи кај Билеќа. Основно училиште и гимназија завршил во Билеќа, а дипломирал новинарство на Факултетот за политички науки во Сараево во 1976 година. Долги години е како новинар на Танјуг, а од октомври 2008 година е на позиција директор на Националната библиотека „Владимир Гаќиновиќ“ во Билеќа.  Член е на редакцијата на српското книжевно списание Нова Зора.

Живее и работи во Билеќа.

## Дела
Објавил повеќа книги со раскази: 

* *Набој*, Никшиќ (1988)
* *Рачваст јазик*, Белград (1993)
* *Име и презиме*, Подгорица (2000), Билеќа (2005)
* *Турски друм*, Светот на книгата, Современа проза, Белград (2009) 
* *Хартиено марамче*, Светот на книгата, едиција Современа проза, Белград (2011)

## Наводи

Категорија:Српски новинари
Категорија:Српски писатели
Категорија:Родени во 1952 година
Бехадин Ахметовиќ

**Бехадин Ахметовиќ** (роден 1935) е српски писател, публицист и поет од горанско потекло чие творештво воглавно е поврзано со културата и историјата Горанците. Потекнува од Драгаш. 

## Дела

* *Гора и Горанците*, Интер Ју Прес, Белград, 1998
* *Гора и горанската самоуправа*, самообјавен, 2003
* *Песни за* Гора - поезија, Алтера, Белград, 2009
* *Стихови за Гора и о Гора*, Борча, 2010
* *Кажувања и стихови за Гора и о Гора 2*, Гораграф, Земун 2013
* *Чудотворна Гора и Малиќ Пеливановиќ*, Белград, 2015, за познатиот слаткар од семејството Пеливановиќ. 
* *Јусуф и Џемиља,* Белград, 2016
* *Денот кога небото плачеше над Гора* - роман, 2017
* *Зборување на римуваниот јазик* - поезија, 2017
* *Нешто се случило, а нешто се зборува*, 2018
* *Сведок* - документарна проза, 2020
* *И страдање и љубов*, 2021
* *Бука*, 2022. 

Тој бил гостин во емисијата *„Благата на Косово и Метохија“* на Радио-телевизија на Србија, посветена на Гора.  Политички е активен како потпретседател *на Граѓанската иницијатива на Горанците*. 

## Наводи

Категорија:Горанци
Категорија:Српски писатели
Категорија:Родени во 1935 година
Алек Патриќ

**Алек Патриќ** е австралиски романописец и писател на кратки раскази. Патриќ е роден во Земун, Србија, и уште како дете емигрирал во Австралија со своето семејство.  Тој ја освоил наградата Мајлс Франклин за 2016 година за својот дебитантски роман *„Црна карпа, бел град“*.  Патриќ е професор по креативно пишување на Универзитетот во Мелбурн.

## Библиографија

### Романи

* *Црн камен бел град* (2015)
* *Црн Атлантик* (2017)

### Збирки кратки раскази

* *Ѕвечарка и други приказни* (2011)
* *Лас Вегас за вегани* (2012)
* *Бруно Крамцзер: Долга приказна* (2013)
* *Приказни за птици месари* (2018)

## Надворешни врски

* https://aspatricink.blogspot.com/
* Осврт за ''„Атлантик Блек“'', ''„Лас Вегас за вегани“'' и ''„Бруно Крамцер“'' - *осврти на книги од љубители на книги*

## Наводи

Категорија:Српски писатели
Стеван Булајиќ

**Стеван Булајиќ** (Вилуси, во близина на Никшиќ, 22 јули 1926 – Сараево, 25 јуни 1997 година) бил српски, црногорски и босанско-херцеговачки писател и сценарист.

## Биографија
Стеван Булајиќ бил роден во Вилуси, во близина на Никшиќ, на 22 јули 1926 година, од татко Миљко и мајка Љубица. Основно училиште завршил во Сараево, каде сè до окупацијата на Босна и Херцеговина во 1941 година посетувал и средно училиште. Штом избувнала војната, Булајиќ со своите родители и браќа се вратил во родниот град каде што веќе  на 13 јули 1941 година учествувал во Народноослободителното востание, заедно со неговиот постар брат Ѓорѓе и помладиот брат Вељко. Сите тројца биле ранети во борбите, а Ѓорѓе им подлегнал на раните.

Во војната, на седумнаесетгодишна возраст, Булајиќ ја напишал својата прва песна. Ослободувањето на земјата го дочекал како офицер. Во тоа време, тој веќе ги пишувал своите први раскази. Неговата прва книга била *„Воени новели“*, а подоцна го објавил својот прв, хумористичен роман „*Патување без возен ред“*, а потоа и книгите раскази *„Лов до море“* и *„Траг во магла“* . Пишувал и сценарија за филмови, меѓу другото, за филмовите *„Козара“* и *[[Битката на Неретва (филм)|„Битка на Неретва“]]*.

Бил уредник во весниците „Ослобоѓење“, „Мале новине“, „Чичак“ и „Задругар“.

Неговите дела се преведени на повеќе светски јазици. Добитник е на повеќе награди и признанија за литературно творештво.

Војната во Босна и Херцеговина ја поминал во Сараево, каде што починал во 1997 година.

Негови главни дела му се збирките раскази *Лов до морето* (1961), *Трага во маглата* (1973), изборот *Споменик* (1976); раскази за деца *Мојот дедо ловец* (1954), романи за млади *Извидници на видриното езеро* (1954), *Крилестиот караван* (1955), Нив ш*еесет* (1956), *Земја без ќотек* (1958), *Небесниот морнар* (1960), *Шалајко* (1974) и *Дукљан и волкот* (1978).

## Наводи

Категорија:Црногорски писатели
Категорија:Српски писатели
Категорија:Никшиќани
Категорија:Родени во 1926 година
Категорија:Починати во 1997 година
Слободан Бубњевиќ

**Слободан Бубњевиќ** (Риека, 1978) е српски новинар и писател.

## Биографија
Завршил Математичка гимназија и дипломирал теоретска и експериментална физика на Физичкиот факултет во Белград. 

Објавил збирка раскази „Страв од промаја “ (Литературна работилница Рашиќ, Белград, 2013). Пред тоа ја објавил збирката раскази „Пертурбации и други неволји“ (Народна книга, Белград, 2005).

Напишал осум драми („Ембрион“, „Фисиони фрагменти на Павле Савиќ“, „Лов по Чарлс Дарвин“, „Руѓер Бошковиќ“, „Тесла и Пупин“, „1300 каплари“, „Атанасије Стојкович“ и „Судбина“), од кои сите биле емитувани на програмите на Радио Белград.

За време на својата новинарска кариера, развил специфичен наративен пристап во претставување на науката и се афирмирал „како еден од ретки белградски автори во жанрот на научно-популарни студии и документарни репортажаи“ Како новинар, работел во неколку белградски редакции и учествувал во лансирањето на неколку списанија и интернет портали. 

Заедно со новинарката Марија Ѓуриќ, ја основал медиумската иницијатива „Наука низ приказни“, која ја уредува од 2017 година. 

Бил првиот уредник и иницијатор на списанието „Елементи“, кое Центарот за промоција на науката го издава од 2015 година. Работел како новинар во неделникот „Време“ од 2003 година, а соработувал и со списанието „National Geographic Serbia“. 

## Признанија
Добитник е на стипендијата на Фондацијата „Борислав Пекиќ“ за 2012 година. 

Добитник е на наградата на литературен натпревар „Лаза К. Лазаревиќ“ во Шабац во 2007 година (која се доделува за најдобар необјавен српски расказ)  за расказот „Напредокот на еден возач“.

Тој е член на Српското книжевно друштво. 

## Наводи

## Надворешни врски

* Биографски информации и линкови
* Официјална веб-страница на книгата „Страв од провев“
* Текст на приказната „Напредокот на еден возач“   
* Текст на приказната „Инцидентот со духот“   
* Страв од регрути и семоќна служба („Политика“, 19 јуни 2013 година)

Категорија:Срби во Хрватска
Категорија:Српски драматурзи
Категорија:Српски писатели
Категорија:Српски новинари
Категорија:Родени во 1978 година
Марко Вешовиќ (писател)

**Марко Вешовиќ** (црногорска кирилица : Марко Вешовић; 14 март 1945 – 17 август 2023 година) бил босански и црногорски поет, писател, есеист, литературен критичар и преведувач.

## Биографија
Роден во март 1945 година во селото Папе близу Бијело поље во Црна Гора, Вешовиќ учел средно училиште во Бијело поље. За универзитетски студии се преселил во Сараево на Филозофскиот факултет, а потоа во Белград  на постдипломски студии на Филолошкиот факултет. Работел како наставник во Сараевската средна сообраќајна школа и во гимназијата „Перо Косориќ“.

Вешовиќ работел како доцент на Филозофскиот факултет во Сараево од 1976 до 1986 година а потоа работел како уредник во издавачката куќа „Веселин Маслеша“ во Сараево.   Во 1992 година се вратил на Филозофскиот факултет во Сараево.

На самиот почеток на војната во Босна и Херцеговина, Вешовиќ бил обвинет од медиумите поврзани со СДС на Караџиќ дека е предавник на српскиот народ . Вешовиќ одговорил дека злосторствата на Караџиќ ги запираат умовите на луѓето и им ги претвораат устите во камен. Тој додаде: „Признавам, јас сум Црногорец, но секогаш кога некој ќе ме смета за Србин за да може да плука по мене, привремено и јас станувам Србин“.

Вешовиќ живееше во Сараево за време на Босанската војна и се смета за еден од најпрецизните хроничари на животот на граѓаните на Сараево под опсада.

По војната останал во Сараево, предавал како професор на Филозофскиот факултет, Оддел за компаративна книжевност. Тој го одбил местото како член на Претседателството на Босна и Херцеговина, велејќи дека тој не е за политика, ниту политиката е за него. 

Неговите книги вклучуваат *Полска коњица* (Полска коњаница), за опсадата на Сараево; Растанак за Аранцаном (Збогум на Аренцано); и Књига жалби (Книга на жалби).  Меѓу најзначајните е воената проза Смрт је мајстор из Србије (Смртта е мајстор од Србија,1994). Во него, Вешовиќ ги опишува и своите предвоени искуства со воениот злосторник Радован Караџиќ, некогашен колега поет.

Вешовиќ пишувал колумни во неколку црногорски и босански весници и објавил над 30 книги поезија и проза, преводи поезија, есеи и полемики. 

По референдумот за независност на Црна Гора во 2006 година, Вешовиќ пишувал за весникот „Побједа“, во кој објавувал жестоки критики кон опозицијата на Мило Ѓукановиќ. Неговата работа била предмет на една од најголемите пресуди за клевета на Балканот. Во еден период бил почесен претседател на Либералниот сојуз на Црна Гора.

Марко Вешовиќ починал на 17 август 2023 година во Сараево (Нецариќи) и беше погребан таму, на гробиштата Свети Јосип. Имаше 78 години. По неговата смрт, Андреј Николаидис го сметаше за „најголемиот жив црногорски поет“. 

## Надворешни врски
* Сараево Тајмс
* Вијести.ме
* Марко Весовиќ: Тој беше дете на Данте, тој беше дете на единствениот, отсутен Бог, cdm.me
* agnionline.bu.edu
* Интервју со Марко Вешовиќ, PBS.org

Категорија:Починати во 2023 година
Категорија:Родени во 1945 година
Категорија:Писатели од Сараево
Време на чуда

***„Време на чуда“*** е филозофски, сатиричен и историски роман од српскиот писател Борислав Пекиќ, објавен во 1965 година. Се состои од два дела. Првиот дел, *„Време на чуда“,* е составен од седум наративни единици напишани на основа на библиски мотиви за Исусовите чуда во Јудеја . Во однос на библиската парадигма, презентираните чуда се инвертирани и пародирани. Така, слепиот човек на кого Христос му го вратил видот, си ги вади очите, згрозен од светот што го гледа, жена излечена од лепра е отфрлена и од заедницата на здравите и од заедницата на болните, нем просјак е осуден на смрт кога прозборува, Лазар по неговото воскресение станува несреќен инструмент на борбата меѓу Христовите поддржувачи и противниците итн. Вториот дел, *„Време на смртта“,* е составен од четири поглавја. Во голема мера ја испитува евангелската приказна од перспектива на апостолот Јуда, кој е претставен како најстраствен поддржувач и вистински идеолог на пророштвото за спасителот, додека Исус е претставен како измамник, инсистирајќи дека неговото распнување, а со тоа и спасението на човештвото, никогаш и не се случило.

Иако е прв роман на Пекиќ, *„Време на чуда“* е книга со исклучителна уметничка зрелост и филозофска длабочина, лишена е од било какви  почетнички недостатоци.  Таа ги развива основните постулати на поетиката на Пекиќ: дотеран стил, широка ерудиција и митомахија. Терминот митомахија се однесува на посебната борба против митовите, односно на суровата критика и разоткривање на митскиот светоглед.  На овој начин, со многу хумор и длабока емпатија за човечките недостатоци, имплицитно се критикува секаков вид догматско размислување, идејата за проекти за среќа (без разлика дали зборуваме за христијанство, комунизам, хуманизам или некоја десетта идеологија), како и идејата за цивилизациски напредок, совршенство и спасение на човекот. Пекиќ планирал да напише ипродолжение на романот под наслов *„Време на зборови“*, но никогаш не ја реализирал идејата. *„Време на чуда“* е преведена на англиски, полски, унгарски, грчки, француски, романски и украински јазик. 

Филмот  „Време на чуда“ од 1989 година, за кој Пекиќ го напишал сценариото, е многу слободна адаптација на овој роман.

## Наводи

## Литература

*  
Категорија:Филозофски романи
Категорија:Српски романи