open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Милорад Кривокапиќ

**Милорад Кривокапиќ** (роден на 30 јули 1980 година) е српско - унгарски ракометар кој игра за Секелевуархели КК (ракомет) како десен бек.

Има татко кој е црногорец  и унгарка мајка,  Милорад најпрвин ја претставуваше Србија и Црна Гора сепак,по неколку години играше за Унгарија, тој доби унгарско државјанство во 2006 година.

Во 2009 година, по три години од својот последен настап за Србија и Црна Гора, Милорад стана квалификуван да игра за Унгарија,  и ја искористи можноста да игра за својата нова земја.  Беше избран во унгарскиот тим кој учествуваше на Европското првенство во 2010 година и заврши на четиринаесеттото  место.

## Достигнувања

*  : 
***Победник* : 2007 година
** *Во второто финале* : 2006, 2008, 2009, 2010 
***Куп на Унгарија**: 
***Победник* : 2006, 2008
** *Гласање* : 2009, 2010 
* **Словенечко првенство** : 
** *Победник* : 2011 година 
* **Словенечки куп** : 
** *Победник* : 2011 година 
* **ЕХФ Челинџ куп** : 
** *Победник* : 2001, 2011 година 
* **Куп на ЕХФ** : 
** *Полуфиналист* : 2003 година

## Наводи


## Надворешни врски

* Милорад Кривокапиќ, статистика за кариера во Worldhandball

Категорија:Живи луѓе
Категорија:Родени во 1980 година
Категорија:Унгарски ракометари
Терапевтски мониторинг на лекови

**Терапевтски мониторинг на лекови** (**TDM**, од ) е гранка на клиничката хемија и клиничката фармакологија која се занимава со мерење на концентрацијата на лековите во крвта. Нејзиниот главен фокус се лековите со тесен терапевтски опсег.

## Одлики на лековите кои се предмет на TDM
TDM ќе биде корисен ако се исполнети следните услови:
* Лек кој има мал тераписки опсег (антиепилептици, теофилин, аминогликозиди, антибиотици, литиум, дигоксин)
* Постои директна врска помеѓу нивото на лекот или неговиот метаболит во плазмата и фармаколошкиот или токсичниот ефект,
* Терапевтскиот ефект не може лесно да се оценува од страна на клиничката опсервација, ефектот е тешко мерлив (антиепилептици, теофилин, антиаритмици)
* Голема поединечна варијабилност во steady state плазма концентрација во било која дадена доза 
* При истовремена терапија на сè поголем број лекови со цел да се утврди правилниот режим на дозирање поради можните интеракции помеѓу лековите
* Достапни  соодветни аналитички техники  за да се утврди нивото на лекот  и метаболитот.

Примери за лекови кај кои вообичаено се раоти TDM се:
* Аминогликозидни антибиотици (гентамицин)
* Антиепилептици (како карбамазепин, фенитоин и валпроична киселина)
* Стабилизатори на расположението, особено литиум
* Антипсихотици (како пимозид и клозапин)
* Биолошки моноклонални антитела (како адалимумаб, цертолизумаб пегол и инфликсимаб)

## Наводи

Категорија:Фармакокинетика
Категорија:Фармација
Беловодичко Езеро

**Беловодичко Езеро** — вештачко езеро во областа Раец, во средно-јужниот дел на Македонија. Сместено е во непосредна близина на селото Беловодица по кое и го добило името. Акумулацијата е создадена на Бела Река во 1991 година.

## Поврзано
* Беловодица
* Бела Река

## Надворешни врски

Категорија:Беловодица
Категорија:Вештачки езера во Македонија
Втор триумвират на Аргентина

**Вториот триумвират** (шпански: *Segundo Triunvirato*) било владино тело на Обединетите покраини на Рио де ла Плата, денес позната како Аргентина. Ова владино тело е наследник на Првиот триумвират од 1812 година, кратко време после Мајската револуција.

## Историја
Вториот триумвират е резултат на револуцијата од 8 октомври 1812 година, кога генералите Хосе де Сан Мартин и Карлос Марија де Алвеар ги здружиле силите со поранешните поддржувачи на Маријано Морено и го распуштиле Првиот триумвират.  Кога членовите на Првиот триумвират биле сменети, Кабилдо назначил нови. Николас Родригес Пења бил назначен со 172 гласа наспроти 12, Антонио Алварез Хонте со 147 наспроти 35 и Хуан Хосе Пасо со 96 наспроти 87. Новиот триумвират го повикал Собранието од 13 година, настан кој Првиот триумвират одбил да го организира. Триумвиратот започнал со работа на 8 октомври 1812 година.

Главните дејствија на Триумвиратот биле:
* Основање на комисија на 4 декември 1812 за создавање на уставот на Аргентина
* Свикување на Собранието од 13 година на 31 јануари 1813.
* Повлекување на создавањето на покраината Кујо 14 ноември 1813.

На Собранието од 13 година се одлучило Триумвиратот да се замени со функција бавувана од 1 човек, Врховен директор на Обединетите покраини на Рио де ла Плата. Така Триумвиратот завршил со функционирање на 22 јануари 1814 година и Хервасио Антонио де Посадас станал првиот Врховен директор на новата држава (денес оваа функција е позната како „претседател на Аргентина“).

## Членови

## Наводи

## Литература
*
*
* 

## Поврзано
* Обединети покраини на Рио де ла Плата
* Аргентина
* Прв триумвират на Аргентина

Категорија:Историја на Аргентина
Категорија:Аргентинска војна за независност
Таганрог

мини
мини
**Таганрог** (   ) — град во Русија , во регионот на Ростов . Таганрог е град во јужниот дел на Русија. Се наоѓа на брегот на Азовското Море во заливот што ја прави устата на реката Дон , околу 80 километри од Ростов на Дон. Според пописот од 2010 година, во градот имало 257.692 жители.

## Историја

Таганрог бил првата база на руската морнарица. Твридината Таганрог била официјално основана од Петар Велики на 22 септември 1698 година. 
Статус на град добил во 1775 година.

Таганрог е познат како место каде што е роден и ја поминал младоста Антон Павлович Чехов.  Чехов го споменал својот роден град во многу приказни.

Денес Таганрог е економски, културен и туристички центар на јужна Русија.

## Население
Според прелиминарните податоци од пописот, во градот во 2010 година живееле 257.692 жители, 24.255 (8,60%) помалку отколку во 2002 година.

## Збратимени  градови

* Баденвајлер 
* Лиденшајд 
* Червен Брјаг 
* Одеса 
* Пинск 
* Антрацит

## Поврзано

* Список на градови во Русија

## Наводи

## Надворешни врски

*Официјална страница

Категорија:Градови во Ростовската област
Категорија:Русија во 2010 година
Категорија:Населени места основани во 1698 година
Герго Иванчик

**Герго Иванчик** (роден на 30 ноември 1981 година) бил поранешен ракометар на Унгарија, кој играл за Телеком Веспрем и за унгарската репрезентација.  Тој се повлекол од ракометот во 2017 година.

## Кариера

### Клуб
Почнал да игра  ракомет на деветгодишна возраст во основното училиште, а подоцна станал член на младинскиот тим во Ѓир ЕТО ФКЦ .  Тој го направил своето деби за Ѓир во 1998 година.

Талентираниот лев бек брзо ги фатил очите на унгарскиот врвен клуб МКБ Веспрем КЦ , а тој бил потпишан за еден од шампионите во 2000 година.  Оттогаш, Иванчик освоил бројни разни медали и трофеи на домашно и континентално ниво, вклучувајќи ја и титулата на Купот на победниците во 2008 година.

### Меѓународно
Тој освоил златен медал на Европското младинско првенство во 1999 година и го предводел унгарската репрезентација на четвртото место на Светско првенство во 2001 година.  Тој го направил своето целосно меѓународно деби против Австрија на 26 октомври 2000 година.  Неговиот прв голем турнир бил Светското првенство во 2003 година .  Учествувал на уште три Светски првенства (2007, 2009, 2011)  и бил присутен на пет Европски првенства (2004, 2006, 2008, 2010, 2012).  Тој исто така бил член на унгарскиот тим кој завршил на четвртото место на Олимписките игри 2004 и на Олимписките игри во 2012 година .

## Лично
Неговиот татко, Михали Иванчиќ, бил поранешен ракометар, кој го освоил ИФФ Купот во 1986 година и добил сребрен медал на Светското првенство во истата година.

Има двајца помлади браќа, Тамаш Иванчик и Адам Иванчик .  И двајцата се професионални ракометари и унгарски интернационалци.

Тој е оженет.  Неговата жена, Вера, на 3 февруари 2009 година, родила момче, веднаш по враќањето на Иванчик од Светското првенство .

## Достигнувања

***Прва унгарска лига**: 
***Победник* : 2001, 2002, 2003, 2004, 2005, 2006, 2008, 2009, 2010, 2011, 2012, 2013, 2014, 2015
** *Сребрен медал* : 2007 
* **Куп на Унгарија**: 
***Победник* : 2002, 2003, 2004, 2005, 2007, 2009, 2010, 2011, 2012, 2013, 2014, 2015
** *Сребрен медал* : 2006, 2008 
* **ЕХФ Лигата на шампионите** : 
** *Финалист* : 2002, 2015, 2016 
** *Полуфиналист* : 2003, 2006, 2014, 2017 
* **Купот на победниците на Купот на ЕХФ** : 
** *Победник* : 2008 година 
* **ЕХФ шампион трофеј** : 
** *Финалист* : 2002, 2008

## Поединечни награди

* Унгарски ракометар на годината : 2010 
* Златен крст на Крстот за заслуги на Република Унгарија (2012)

## Наводи


* Профил на играч на Герг Иванчик на официјалното мрежно место на Веспрем КЦ  
* Статистики за кариера на Герг Иванчик во Worldhandball 

Категорија:Живи луѓе
Категорија:Родени во 1981 година
Категорија:Унгарски ракометари
Јужни ветар

**Јужни ветар** е југословенска музичка група позната по снимањето со многу познати народни, поп-фолк и турбофолк пејачи од Србија и Босна .  Бендот го основа Миодраг М. Илиќ (прекар Миле Бас), искусен музичар од Лесковац , град во јужна Србија (оттука и името „Јужни ветар“).

Златната доба на бендот траела  од 1982 до 1991 година, кога почетокот на Југословенските војни ги принудила членовите да се поделат.  Бендот го достигнал врвот на својата популарност со албумот “ Се согласувам *на сè"* од 1986 година, кој продал над 500.000 примероци.  Еден од пејачите на бендот, Шемса Суљаковиќ , снимил соло албум *"Зошто  ме прашуваш како живеам"* , кој официјално продадал милион примероци.  На почетокот, бендот развил многу препознатлив звук и издадал десетици албуми, вклучувајќи ги и следниве пејачи:

* Драгана Мирковиќ 
* Снежанa Бабиќ Снеки 
* Ханка Палдум 
* Јашар Ахмедовски 
* Кемал Маловчиќ 
* Љубиша Стојановиќ 
* Миле Китиќ 
* Лиле 
* Шемса Сулаковиќ 
* Синан Саќиќ

;Членови:

* Миодраг М. Илиќ : бас 
* Сава Бојиќ  : гитара 
* Перица Здравковиќ  : хармоника
* Роланд Јуно-60

## Надворешни врски

* Официјално мрежно место 
* Интервју на Б92 со Миодраг М. Илиќ  
* Радио Јужен Ветар 
* Јужниот ветар најголемиот југословенски бенд

## Наводи


Категорија:Српски музички групи
Категорија:Музички групи основани во 1982 година
ИГТВ

**ИГТВ** е самостојна вертикална видео апликација во сопственост на Инстаграм направена првенствено за паметни телефони. За разлика од Инстаграм, им овозможува на корисниците да испраќаат вертикални видеа до 10 минути во должина или до 60 минути ако се потврдени или популарни. И покрај тоа што е самостојна апликација, основната функционалност е достапна и во апликацијата Инстаграм и на мрежната страница.

Услугата била ставена во функција и воведена од поранешниот извршен директор на Инстаграм, Кевин Систром, во настанот во живо во Сан Франциско на 20 јуни 2018 година, во кој учествувале различни творци како Леле Понс.

## Сервис
ИГТВ бара корисниците да се најават со нивната сметка на Инстаграм, овозможува да се подигнати до 10 минути во должина со големина на податотеки до 650 MБ, со заверени и популарни корисници да може да поставуваат видеа со должина до 60 минути со големина на податотека до 3,6 ГБ. Апликацијата автоматски ќе започне да репродуцира видеа веднаш штом ќе биде пуштена, што Кевин Систром се спротивстави на видео-домаќините, каде што прво мора да се лоцира видеото. Апликацијата е достапна на глобално ниво како за iOS, така и за Андроид и моментално е реклама.

## Наводи

Категорија:Програмска опрема за мобилни уреди
Категорија:Инстаграм
Црква „Св. Никола“ - Манастирско Доленци

**Црква „Св. Никола“ - Манастирско Доленци** може да се однесува на две истоимени цркви во селото Манастирско Доленци:

* Црква „Св. Никола“ - Манастирско Доленци (манастирска) — помала манастирска црква во склоп на Кичевскиот манастир
* Црква „Св. Никола“ - Манастирско Доленци (селска) — најнова селска црква во Манастирско Доленци
Црква „Св. Никола“ - Манастирско Доленци (манастирска)

**Свети Никола** — помала и една од двете манастирски цркви на средновековниот Кичевски манастир во селото Манастирско Доленци.

## Местоположба

Црквата се наоѓа од јужната страна на главната црква. Истата е позната како „зимска црква“.

## Галерија


Податотека:Викиекспедиција во Копачка 315.jpg|Влез во црквата
Податотека:Tomb of Teodosij.JPG|Гроб на Теодосиј
Податотека:Sv. Nikola od Kičevski manastir ikona.JPG|Фреска над влезот во црквата


## Поврзано
* Кичевско архијерејско намесништво
* Четврта кичевска парохија
* Манастирско Доленци

## Наводи

## Надворешни врски

Категорија:Манастирско Доленци
Категорија:Кичевски манастир
Манастирско Доленци
Емилијано Сала

**Емилијано Раул Сала Тафарел** (31 октомври 1990 - 21 јануари 2019) бил аргентински професионален фудбалер кој играл на позицијата напаѓач .

Сала загинал во авионската несреќа на Олдерни на 21 &nbsp;јануари 2019 година. Тој летал од Нант до Кардиф во авионот на Пајпер Малибу. Првичното тридневно пребарување траело 1,700 квадратни милји (4,400 км2) преку Ламанш. Биле лансирани две последователни приватни пребарувања, што резултирале со урнатини на 3 &nbsp;февруари и телото на Сала било пронајдено четири дена подоцна.

## Раниот живот

## Наводи

Категорија:Фудбалери на ФК Бордо
Категорија:Аргентински фудбалери
Категорија:Родени во 1990 година
Категорија:Починати во 2019 година
Национална рагби лига на Унгарија

**Националната рагби лига на Унгарија**, позната како **Маѓарски бикови**, ја претставува Унгарија во спортот рагби. Дебитирајќи против Чешка во јули 2011 година, тие го одиграа својот прворангиран меч против Грција во октомври 2013 година.

## Историја и поставување

Националната рагби лига на Унгарија е основана во Будимпешта, во мај 2011 година од страна на членовите на РФЦ Будимпешта.

Од мали почетоци на вечерта во понеделникот, на островот Маргит, во средината на Дунав, тимот порасна за да може да избере јадро од 20 играчи кои ќе играат против Чешка на 23 јули.  Повлекувањето на играњето на Интернационал РЛ ги покажува барањата за тренирање и играње од голем број други клубови во Унгарија, како и играчи од унгарски потекло кои отпатувале да играат од Италија и Велика Британија.

Во јуни 2013 година Унгарија доби статус на набљудувач од страна на RLEF.  Тие потоа го одиграа својот прв целосен меѓународен турнир против грчки тим во кој учествуваа професионални играчи Мајкл Коркидас и Браит Анаста.

Во 2014 година на турнеја во Париз повторно и Унгарија се натпреваруваа на инаугуративниот турнир за Балкански куп во Србија.  Ова беше прв меѓународен унгарски турнир. Унгарија го заврши целокупниот турнир на четвртото место.  Тие, исто така, направија историја на турнирот, бидејќи го забележаа својот прв меѓународен обид во својот меч со Босна.

## Национална рагби лига на Унгарија во Австралија
Во 2016 година, Унгарија почна да бара играчи во Австралија на унгарското наследство да играат за Унгарија.  Ова беше исполнето со одличен одговор, со многу квалитетни играчи кои го ставија своето име надолу.  Неколку тренинг сесии беа одржани во Сиднеј од страна на тренерот Џон Вилсон и менаџер Стивен Немет.

Во саботата на 4 февруари 2017 година, Унгарија го одигра својот прв тест натпревар надвор од Европа против Уругвај, кои го направија своето меѓународно деби, пред 500 гледачи.  Унгарија победи со игра 50-4 во доминантен екран.  Тимот се состоеше од само австралиски играчи со унгарски наследство.  Ова беше, исто така, победата на Унгарија во првиот тест натпревар на кој било континент.  Четирите браќа Фаркас беа извонредни, постигнувајќи 30 од 50 бода меѓу себе, а Арон Фаркас се акумулираше 16 во спектакуларен настап кај кука.  Александар Фрицка постигна обид за деби.

Во средата на 8 февруари 2017 година, само 4 дена по првиот тест кој го одиграа надвор од Европа, Унгарија ја одигра својата втора против посилна тајландска страна, на која учествуваше тренерот на поранешниот НРЛ и супер лигата, Брајан Смит, пред 100 гледачи.  Унгарија го отвори резултатот со 2 брзи обиди, пред постигнувајќи уште 2 пред половина.  Тајланд излезе силен во второто полувреме, постигнувајќи ги првите бодови, меѓутоа Унгарија беше премногу силна и побегнаа со 44-10 победници, со што станаа само нивната втора победа на тестот, откако тимовите потекнуваат 6 години пред тоа.

## Наводи

## Надворешни врски
* Официјална страница 

Категорија:Репрезентации на Унгарија
Батосек

мини|Батосек

**Батосек**  () — град во Унгарија, во јужниот дел на земјата.  Градската администрација припаѓа на Сексaрдскиот округ на Толна, со седиште во Сексард.

## Природни услови
Градот Батосек се наоѓа во јужниот дел на Унгарија. Од главниот град Будимпешта Батосек е оддалечен околу 175 километри јужно. Од најблискиот поголем град, Батосек од Сексард е оддалечен 18 километри јужно.

Градот се наоѓа во централниот дел на Панонската рамнина , во источното предградие на островот Мечек . Дунав тече 5 километри источно од населбата. Надморската височина на градот е околу 90 метри.

## Историја
Во 1853 година, во Батосек се одржувале трипати годишно: 29.06.-01.07., 8 септември и 28 ноември. Во април 1862 година, по третпат имало пжар во текот на истиот месец. Последен пат во Батосек изгореле 44 куќи.

## Србите во Батос
Србите се населиле во градот од Големото царство во 1690 година. Тие секогаш биле во мал број и далеку од остатокот од српскиот народ во Унгарија, а кон крајот на 19 век тие се изретчиле во овој регион. Во 1796 година, бројот на православните жители во овој град бил 316 жители. По еден век подоцна, во 1890 година, биле преброени помалку или поточно 262 души.

Српската православна црква во градот била изградена за време на царицата Марија Терезија во 1775 година, и е посветена на празникот Петровден, Св. апостоли Петар и Павле. Храмот бил реновиран во 1904 година.

Во осумдесеттите години на 19 век во Батосек имало голема недоверба меѓу Србите и Унгарците. Многу инциденти, придружени со мали и тешки повреди, групни вооружени напади и битки се случувале во 1883 година.

Во 1905 година, Батосек бил голема општина во округот Сксард, округот Толан. Постојат 7521 жител во 1456 домови, а Германците доминираат. Србите имаат малку; од нив 202 православни души (или 3%) со 42 куќи.  Се спомнуваат српските јавни згради, Православната црква и Националната школа.  Батосек имаше само пошта во тоа време.

Србите во Батосек се пријавиле на повикот во 1922 година да се преселат во Кралството на СХС. Имало 62 семејства со 118 членови. Според втората листа од таа година, имало 64 семејства со 110 членови.

Српската православна црква во Батосек била уништена во 1958 или во 1967 година.

## Население

Според податоците од 2013 година Батосек имал 6.380 жители.  Во последниве години бројот на жители опаднал.

Мнозинското население во населбата е составено од Унгарци од римокатоличката вера.

## Галерија

Податотека:Bátaszék1.jpg|Римокатоличката црква 
Податотека:Bátaszék2.jpg|Местото на средновековната црква 
Податотека:Kalvaria kapolna Bataszek.jpg|Селската капела 


## Наводи

## Надворешни врски

* www.bataszek.hu Официјално мрежно место на градската администрација Батасека

Категорија:Градови во Унгарија
Шетајќи по улиците на Москва (филм)

**„Шетајќи по улиците на Москва“** (руски: *Я шагаю по Москве*) — советски филм од 1964 година, во режија на Георги Данелија, според сценариото Генадиј Шпаликов. Главните улоги ги играат: Никита Михалков, Алексеј Локтов, Евгениј Стеблов и Галина Полских. Филмот бил премиерно прикажан на Канскиот филмски фестивал, каде бил номиниран за наградата „Златна палма“, а награда освоил камерманот Вадим Јусов, кој подоцна станал познат по неговата соработка со Андреј Тарковски. Филмот бил многу популарен кај советската младина во 1960-тите поради неговиот оптимистички поглед кон животот, а истоимената песна станала неофицијална химна на московската младина. Во 2006 година бил снимена нова верзија на филмот со наслов „Жештина“ кој постигнал голем комерцијален успех, но бил лошо оценет од критиката.

## Синопсис
мини|Плакатот за филмот
Волоѓа Ермаков (го игра Локтов) е млад и амбициозен писател од Сибир. Неговиот прв краток расказ е објавен во списанието „Младост“, а уредникот на списанието Воронин го кани да дојде во Москва да се договорат за соработка. Во московското метро, Волоѓа се запознава и се спријателува со младиот работник Коља (го игра Михалков), кој се враќа дома по напорната ноќна смена. Волоѓа сака да оди кај своите пријатели, но не знае точно каде е нивната улица. Коља решава да му помогне да ја најде улицата, но најпосле, Волоѓа завршува во станот на Коља. Истовремено, Коља го посетува неговиот другар Саша (го игра Стеблов) со молба да му помогне да го одложи заминувањето во армијата. Саша треба да се жени и, заедно со Коља и Волоѓа, оди во трговскиот центар за да купи костум. Таму, тие ја запознаваат продавачката на плочи Алјона (ја игра Полских) во која се вљубува Волоѓа. Подоцна, Коља, Волоѓа и Алјона шетаат низ паркот и се шегуваат со еден минувач. Подоцна, Волоѓа фаќа еден крадец на дело и почнува да го брка, а луѓето трчаат по нив. На крајот, крадецот успева да побегне, а толпата му се нафрла на Волоѓа, сметајќи го него за крадец. Така, тој е притворен, но во полициската станица доаѓа Коља за да го ослободи својот другар. Во меѓувреме, Алјонка го следи крадецот и му го одзема вниманието додека да дојде полицијата. Ноќта, тројцата одат во станот на Саша, но дознаваат дека неговата невеста се налутила и си заминала дома. Коља ѝ се јавува по телефон во обид да ги смири младоженците. Така поминува денот и Волоѓа мора да се врати дома, а на станицата го испраќаат Коља и Алјонка.

## Наводи

Категорија:Руски филмови
Категорија:Советски филмови
Категорија:Црно-бели филмови
Категорија:Филмски комедии
Категорија:Филмови од 1964 година
Категорија:Филмови на руски јазик
Категорија:Филмови на Мосфилм
Категорија:Филмови на Георги Данелија
Категорија:Филмови со Никита Михалков
Категорија:Филмови со Алексеј Локтов
Категорија:Филмови со Евгениј Стеблов
Категорија:Филмови со Галина Полских
Категорија:Филмови чие дејствие се одвива во Москва
Прехранбени адитиви

[мини|десно|228px|Различни форми на [емулгаторот лецитин]]
**Прехранбени адитиви** се супстанции кои се додаваат во храната за да се зачува или да се подобри нејзиниот вкус, изглед или други квалитативни особини. Некои адитиви се користат со векови; на пр. конзервирање на храната (со оцет). Со напредокот на обработката на храната, се воведени голем број на адитиви, како од природно така и од синтетско потекло.

## Категории
Прехранбените адитиви може да се поделат на неколку групи, иако некогаш постои преклопување бидејќи некои адитиви имаат повеќе ефекти.

; Средства за конзервирање : Го спречуваат или забавуваат растот на бактерии, габи и други микроорганизми што предизвикуваат расипување на храната.
; Вештачки засладувачи : Соединенија со сладок вкус коишто се додаваат поради ниската калориска вредност и немаат штетно дејство кај дијабетичари.
; Бои : Се додаваат во храната за да ја заменат бојата која се губи за време на преработката на храната или да ја направат храната попривлечна.


Категорија:Броматологија
Цедилка за лимон

**Цедилка за лимон** — мал кујнски прибор чија цел е исцеди сок од лимони или други цитруси, како портокали, грејпфрут. Обично цедилката е направена од пластика, стакло, метал (обично алуминиум) или керамика.

Најстарата цедилка за лимон била пронајдена во градот Ќутахија, Турција во првата четвртина од XVIII век. Веќе кон крајот на XIX век во САД биле патентирани голем број на различни цедилки.

Цедилката за лимон има исклучително едноставна функционалност. Лимонот обично се сече на половина, а потоа со отворениот дел се притиснува на делот од цедилката кој служи за мелење. Со раката, лимонот се врти и притиска по кое сокот од лимонот се истиснува и паѓа под самата цедилка.

## Наводи

## Надворешни врски
*
*Image of the Juicy Salif at the Centre Georges Pompidou, Paris

Категорија:Прибор за готвење
Јајцерез

**Јајцерезник** — прибор за подготовка на храна кој се користи за брзо и рамномерно да се исечат излупени, тврдо варени јајца. Јајцерезot се состои од затворен сад за држење на јајцето и сечила.

Јајцерезникот бил измислен на почетокот на XX век од страна на Вили Абел (1875-1951). Првите јајцерезници биле произведени во Берлин.

Некои резачи за јајца кои имаат тенки жици може да се користат како гудачки инструменти.

## Наводи

Категорија:Прибор за готвење
Категорија:Германски пронајдоци
Нож за леб

**Ноже за леб** — дел од кујнски прибор кој се користи за сечење леб и се еден од многуте кујнски ножеви што ги користат готвачи. Неговите запци овозможуваат сечење на лебот без истиот да се дроби.

Еден таков нож бил изложен во 1893 година во Чикаго од фирмата *Фридрих Дик*, Германија. Еден дизајн бил патентиран во САД од Џозеф Е. Барнс од Сиракуза, Њујорк.

Ножевите за сечење на леб обично се помеѓу 15 и 25 сантиметри.

## Наводи

Категорија:Прибор за готвење
Категорија:Леб
Категорија:Ножеви
Црпка за сладолед

**Црпка за сладолед** — специјализирана лажица која служи за сервирање на храна.

## Наводи

Категорија:Лажици
Категорија:Прибор за готвење
Категорија:Американски пронајдоци
Амбиентална музика

**Амбиенталната музика** е музички жанр кој ги нагласува тонот и атмосферата наместо традиционалната музичка форма и ритамот. Тоа е вид на бавна инструментална музика, која користи мирни и смирувачки шеми и мотиви на звуци кои се повторуваат и кои не содржат распространети музички тропи, што е погодно и за активно и за пасивно слушање. Често се користат и звуци од природата, а звуците на пијаното, гудачките инструменти и слично можат да бидат емулирани со помош на синтисајзер.

Жанрот настанува во Обединетото Кралство во 60-тите и 70-тите години од 20 век, кога новите музички инструменти станале достапни за поширокиот дел на луѓето, како на пример синтисајзерот. Брајан Ино му го дава името и го популаризира жанрот со неговиот албум Ambient 1: Music for Airports. Во 80-тите години доживува преродба со истакнувањето на хаус и техно музиката, а во 90-тите години добива и култно следење.

Амбиентална музика никогаш нема постигнато голем комерцијален успех, но сепак успева да стигне до одредено ниво на акламација низ годините, а особено во информациското доба. Заради својот релативно слободен стил, амбиенталната музика има влијанија од голем број други музички жанрови, како на пример од класичната музика, народната музика, џезот и етно музиката.

Категорија:Музика
Категорија:Електронска музика
Категорија:Музички жанрови
Нож за домати

десно|мини|200x200пкс| Wüsthof доматен нож со домати
**Нож од домати** е мал назабен кујнски нож дизајниран за сечење парчиња домати.  Назабениот раб му овозможува на ножот брзо и со минимален притисок да навлезе во кожата на доматите без да го сотре месото.  Многу ножеви за домати имаат виљушка која овозможува на корисникот да ги подигне и поместува доматните парчиња откако ќе бидат исечени.

Некои ножеви имаат зглобови од двете страни, овозможувајќи лесно режење за лев и десен корисник.  На сличен начин се назабени ножевите за леб и ножевите за стек .

## Поврзано

## Наводи


## Надворешни врски

* Рецепт Совети речник 
* Здрава Рецепти речник 

Категорија:Прибор за готвење
Категорија:Ножеви
Готварски нож

**Готварски нож** или **кујнски нож** е секој нож што е наменет да се користи за подготовка на храна. Додека голем дел од оваа работа може да се оствари со неколку ножеви за општа намена - особено голем нож од готвач, тежок клирак и мал нож за ножење - исто така има и многу специјализирани ножеви кои се наменети за специфични задачи. Кујнските ножеви може да се направат од неколку различни материјали.

## Надворешни врски

* Cooking For Engineers - Kitchen Knives  – explains common kitchen knives
* 

Категорија:Кујнски прибор
Црква „Св. Ѓорѓи“ - Беловодица

**Свети Ѓорѓи** — манастирска црква на Беловодичкиот манастир.

## Историја
Црквата била осветена на 27 јули 1980 година од страна на тогашниот Митрополит Повардарски г. Гаврил, кој во тоа време бил Прилепско-битолски црковен управител.

## Архитектура
Градбата на црквата има правоаголна основа со полукружна апсида на источната страна. Влезот е сместен од западната страна, на која е доградена натстрешница поддржана на два столба. На северната и јужната страна има по два квадратни прозорци. Објектот во целост е обоен во бела боја и е покриен со кров од ќерамиди. Камбанаријата е сместена во близина на влезот од црквата.

## Поврзано
* Параклис „Св. Ѓорѓи“
* Беловодички манастир
* Преспанско-пелагониска епархија
* Прилепско архијерејско намесништво
* Плетварско-беловодичка парохија
* Беловодица

## Наводи

## Надворешни врски

Категорија:Беловодички манастир
Категорија:Беловодица
Беловодица
Нож за пица

мини|239x239пкс|  машинско тркалезно сечило за пица
**Нож за пица или сечило за пица** (исто така познат како **ролер** или **пица тркало**) — прибор што се користи за сечење на пици. 

## Сорти
Постојат два главни вида сечила за пици. Најчестиот што се користи е во вид на тркало кое ротира во круг, додека лицето го движи сечилото во насока на која би сакал да ја исече пицата.  Другиот тип е голем закривен нож наречен мезалуна (италијански за "полумесечина"), алат кој се тркала напред и назад за да ја пресече пицата.  Овие два вида сечила за пица доаѓаат во многу различни варијанти и големини.  Многу луѓе можат да го користат сечилото за пица за други работи, вклучително и занаетчиски дејности. Некои видови мезалуни (особено типот со двојни ножеви) често се користат за  мелење на билки или да сечење зеленчук. 

## Наводи


Категорија:Пица
Категорија:Ножеви
Унгарска вода

[десно|мини|305x305пкс| Свети Елизабет од Унгарија понекогаш се смета дека го нарачал првиот модерен [парфем во Европа, наречен "Унгарска вода".]]
**Унгарската вода** (понекогаш наречена "кралицата на унгарската вода", *Eau de la Reine de Hongary*,  или "духови од рузмарин" ) бил еден од првите алкохолни парфеми во Европа, првенствено направени со рузмарин. Најстариот преживеан рецепти повик за дестилирање свеж рузмарин и мајчина душица со вињак, , а подоцна формулации содржат вино , лаванда,  нане, жалфија, Мајоран, костус, портокалова боја и лимон.

## Потекло
Точниот датум на пронаоѓањето на Унгарската вода во Унгарија е изгубен во историјата, иако некои извори велат дека датира од 1370 или кон крајот на 14 век.  Исто така не е јасно кој ја создал.  Според легендата, таа била формулирана под команда на кралицата Елизабета од Унгарија, понекогаш идентификувана како кралица Изабела од Унгарија. Некои извори велат дека пустиникот или монах-осаменик најпрво го дал на кралицата на Унгарија. Овие легенди претежно датираат од почетокот до средината на 17 век.

Религиозна кралица често се претпоставува дека може да биде Елизабет од Полска (1305-1380), иако деталите за нејзиниот живот не се совпаѓаат со оние во најчестите легенди.  Уште поверојатно е дека тоа би можело да биде Света Елизабета од Унгарија (1207-1231).

## Ширење низ Европа
Според легендите, Унгарската вода првпат се појавила надвор од Унгарија во 1370 година, кога Шарл V Мудриот, кој бил познат по својата љубов за мириси, добил некои. Нејзината употреба била многу популарна низ цела Европа во текот на многу векови.

### Француска Унгарска вода
До 18 век, француската Унгарска вода од Монпелје била наметната над другите варијации на вода во Унгарија, поради квалитетот на рузмарин кој се користел во дестилацијата.   Рекламите во весниците дури и предупредија против фалсификувани верзии на француската вода во Унгарија, објаснувајќи им на потенцијалните купувачи како да ја откријат разликата во квалитетот.

## Употреба
Слично на другите билки и производи на основа на цветови, Унгарската вода била исто така вреден лек, со рецепти кои го советуваат корисникот да се мие со неа или да пие за да добие најголема корист. Дури мислат дека им помагаат на луѓето да задржат младешки изглед и убавина.

## Наводи

Категорија:Народна медицина
Гардоњ

мини|Гадроњ-градски дворец
мини|Грб
мини|Гардоњ на мапата на Унгарија
**Гардоњ** () — град во средна Унгарија. Гардоњ е град во Фејер.

Градот има 9.551 население според  податоците од 2010 година.

## Географија
Градот Гардоњ се наоѓа во средишниот дел на Унгарија. Од престолнината Будимпешта градот се наоѓа на околу 50 километри на југозапад. Градот се наоѓа во средеишниот дел од  Панонската Низина, покрај Велеачанското езеро. Надморската висина е околу 110 м.

## Население
По проценката од 2017 во градот живееле 10.855 жители.     

## Збратимени градови

*Гиболдехаузен
*Кирбах
*Меленбах
*Жари 
*Постбауер-Хенг
*Лескин
*Ваља Кришулуј

## Галерија

Податотека:Gardony Szent Anna-kapolna 01.jpg|Капела Света Ана
Податотека:Agárd 193.jpg|Етно куќа


## Надворешни врски

* 

Категорија:Градови во Унгарија
Шрајберзит

**Шрајберзит** — редок минерал со хемиски состав (Fe,Ni)3P (железо никелен фосфид). На Земјата најчесто се среќава во составот на железно-никлените метеорити. Единственото познато наоѓалиште на овој минерал на Земјата се наоѓа на Островот Диско во Гренланд.

Минералот е именуван по австрискиот научник Карл Франц Антон Ритер фон Шрајберс (1775–1852 година), кој бил еден од првите што го опишал во составот на железни метеорити. Друго име во употреба за овој минерал е **рабдит**. Тој формира четириаголни кристали со совршен 001 расцеп. Бојата му варира од бронзена до месингово жолта до сребренесто бела. Има густина од 7,5 и цврстина од 6,5 – 7,0.

Шрајберзит бил најден во состав на метеоритот Магура, пронајден во Арва-(денешно име – Орава), Словачка; метеоритот Сихоте Алин, пронајден во источна Русија; метеоритот Сао Жулиао де Мореира, пронајден во Виана до Кастело, Португалија; метеоритот Гебел Камил во Египет; и бројни други локации, вклучувајќи ја и Месечината.

Во 2007 година, група на истражувачи објавиле дека шрајберзитот и другите метеоритни минерали кои во својот состав содржат фосфор, најверојатно биле најголемиот извор на формата на фосфор која ја користи биолошкиот свет на Земјата. Во 2013 година, група на истражувачи објавиле дека успешно создале пирофосфит, кој е можен претходник на пирофосфатот, кој влегува во состав на ATP, најважниот коензим со централна улога во енергетскиот метаболизам на клетката. Нивниот експеримент вклучувал подложување на примерок на шрајберзит на топла, кисела средина, каква обично се среќава во регионите со вулканска активност, за кои се претпоставува дека биле многу почести во почетоците на планетата Земја. Постојат и голем број на други научни трудови кои го истакнуваат значењето на шрајберзитот за почетокот на животот на Земјата.

## Поврзано

* Список на минерали
* Список на минерали именувани по луѓе

## Наводи


Категорија:Самородни елементи
Категорија:Метеоритни минерали
Категорија:Минерали на фосфорот
Категорија:Минерали на железото
Категорија:Минерали на никелот
Категорија:Четириаголни минерали
Сито

мини|десно|250п|Метални сита
**Метално сито**, познато и само како **сито** — прибор за готвење кој служи за раздвојување на посакуваните од непосакуваните состојки или за одредување на честичниот распоред преку примена на проткаена преграда налик на мрежа или метал. При готвењето, ситото служи за раздвојување и прекршување на грутки во суви состојки како на пример брашно. Сличен прибор на сито е цедилката, која служи за раздвојување на тврдите состојки од течности.

## Сеење
Сеењето претставува едноставка техника за раздвојување на честички со различна големина. Суровите честички се раздвојуваат или прекршуваат со нивно меѓусебно гмечење преку отворите на преградата. Во зависност од видот на честичките кои се раздвојуваат, обично се користат сита со различни видови на отвори. Ситата исто така служат за раздвојување на камчиња од песок. Сеењеето има важна улога во прехранбената индустрија, каде ситата служат за спречување на валкање на производот од туѓи тела. Притоа, обликот на индустриското сито е од основно значење.

## Материјал на изработка
### Дрвено сито
Мрежата на дрвените сита може да биде изработена од дрво или плетенка. Дрвото како материјал на изработка се користи за избегнување на валкање кога ситото се користи за одмерување.  Хенри Стивенс порачува дека жиците на решетото или ситото е најдобро да бидат изработени од елка, врба или американски брест, а рабовите од елка, даб или бука.

## Поврзано
* Решето
* Цедилка

## Наводи

## Надворешни врски

Категорија:Прибор за готвење
Рибочистачка

мини|десно|250п|Две рибочистачки со различни големини 
**Рибочистачка** или **урокотори** ( или *うろことり*; во превод „отстранувач на лушпа“) — прибор за готвење кој главно се користи во јапонската кујна за отстранување на лушпата од кожата на рибата пред готвење. Алтернативно, лушпата може да се отстрани со нож, но така е потешко и има повисок ризик од засекување на кожата на рибата (особено доколку истата е помала), а исто така постои и повисок ризик за повреда при сечење. Рибочистачката се користи на начин на кој неколкупати се повлекува низ кожата на рибата од опашката до главата сè додека не се отстрани лушпата.

## Поврзано
* Јапонска кујна

## Наводи

## Надворешни врски
* Бовед во чистење на риба  — мрежно место на производител на риба 

Категорија:Прибор за готвење
Категорија:Јапонска кујна
Црква „Св. Никола“ - Попоец

**Свети Никола** — главна селска црква во селото Попоец.

## Местоположба

Црквата се наоѓа над горниот дел од селото Попоец, на една височинка. Околу нејзе се наоѓаат селските гробишта.

## Историја

Според записите, црквата била изградена во 1860 година. Иконостасот е изработен на почетокот на  век од страна на мијачки мајстори.

## Галерија


Податотека:Викиекспедиција во Копачка 212.jpg|Камбанаријата црквата
Податотека:Викиекспедиција во Копачка 213.jpg|Влезот во црквата
Податотека:Викиекспедиција во Копачка 214.jpg|Апсидата црквата
Податотека:Викиекспедиција во Копачка 215.jpg|Селските гробишта
Податотека:Викиекспедиција во Копачка 216.jpg|Селските гробишта
Податотека:Викиекспедиција во Копачка 218.jpg|Задниот дел на црквата
Податотека:Викиекспедиција во Копачка 222.jpg|Гробови


## Поврзано
* Кичевско архијерејско намесништво
* Втора кичевска парохија
* Попоец

## Наводи

## Надворешни врски

Категорија:Попоец
Попоец
Категорија:Дела на Дебарската школа
Аван и толчник

**Аван и толчник** — прибор за готвење кој се користи уште од древно време за подготовка на состојки преку нивно кршење и толчење во облик на меко тесто или прав. Освен при подготовка на храна, овој прибор се користи и во медицината и фармацијата. Аванот претставува длабок сад, обично изработен од дрво, метал, керамика, камен или гранит. Толчникот е тврд и тап предмет во облик на палка. Состојките кои се толчат — суви или влажни — се поставуваат во аванот, каде потоа се гмечат и превртуваат со толчникот додека не се добие посакуваниот производ.

## Историја
Научниците имаат пронајдено древни авани и толчници кои се стари околу 35.000 години п.н.е..

## Поврзано
* Толчник
* Мелница
* Јаген

## Наводи

## Надворешни врски

Категорија:Прибор за готвење
Категорија:Лабораториска опрема
Категорија:Турцизми
Машина за мелење месо

мини|300x300пкс|Расклопуван рачен погон за мелење

**Машина за мелено месо** (наречена и „мелница за месо“) е кујнски апарат за фино сечкање и/или мешање на сурово или варено месо, риба, зеленчук или слична храна. Ги заменува алатките како нож за мелење, на пример кој исто така се користи за производство на мелено месо, полнење итн. Производителот ја става мелената храна во инка, која се наоѓа на врвот на мелница. Од таму материјалот оди на хоризонтален шраф транспортер. Овој шраф транспортер, кој може да се напојува со рачно тркало или електричен мотор, делумно ја меша храната. На крајот на шрафниот транспортер има нож инсталиран директно пред плочата со фиксна дупка. На ова отворање, меленото месо излегува од машината. Финесата на месото зависи од големината на дупките на плочата.

## Надворешни врски

Категорија:Машини
Категорија:Кујнски прибор
Даска за сечење

**Даска за сечење** — трајна плоча на која се поставува материјал за сечење. Даската за сечење најчесто се користи за подготовка на храна; постојат други видови за сечење на суровини, како што се кожа или пластика. Кујнските плочи за сечење често се направени од дрво или пластика и доаѓаат во различни ширини и големини. Постојат и плочки од стакло, челик или мермер, кои полесно се чистат од дрвени или пластични, како што се најлон или корен, но имаат тенденција да ги оштетат ножевите поради нивната цврстина. Груби сечила за сечење — како што се назабени ножеви — се растураат и побрзо оштетување на површината за сечење отколку што се прави мазни алатки за сечење.

## Материјали

Работ на нож е деликатна структура и лесно може да се задуши со премногу абразивна површина. Алтернативно, може да се оштети ако се користи на површина што е премногу тешко. Еден добар материјал за сечење на плочата мора да биде мек, лесен за чистење и неабразивен, но не кревок до точка на уништување. Меѓутоа, тврдите плочи за сечење може да се користат за задачи за подготовка на храна кои не бараат остар нож, како што се сечење сирење или правење сендвичи.

### Вуд

мини|Оваа дрвена плоча за сечење покажува знаци на бодување по повторна употреба

Вуд има некои предности во однос на пластика во тоа што е малку само-лекување; плитки сечи во дрво ќе се затвори самостојно. Вуд, исто така, има природни антисептички својства.

Лисјата со цврсто зрно дрво и мали пори се најдобри за дрвени секири за сечење. Добрата цврстина и тесното жито помагаат да се намали бодувањето на површината за сечење и апсорпцијата на течноста и нечистотијата во површината. Црвениот даб , иако тврдо дрво, има големи пори кои ја задржуваат нечистотијата и по миењето. Ова го прави лош избор за сечење на материјалот.

Тесните зрна и природното обојување го прават тоа многу привлечен материјал за сецкање, како за естетски така и за издржливост. Тиковото, тропско дрво, содржи тектокинони , компоненти на природни мрсни смоли кои одбиваат влага, габи, искривување, гниење и микроби.  Дрвени плочки, исто така, може да се refinished со брусење и повторна примена на масло и восок.

Дрвените плочи треба да се грижат со минерално масло за *јадење* за да се избегне искривување, и не треба да се оставаат во бари на течност. Идеално, тие треба да се суспендираат слободно додека се сушат. Треба да се внимава при изборот на дрво, особено тропско дрво, за употреба како плоча за сечење, бидејќи некои видови содржат токсини или алергени.

#### Бамбус
Бамбусовите плочи за сечење се алтернатива на плочи за пластика или стакло, делумно поради тоа што бамбусот се смета дека е природно антимикробен (иако студиите покажуваат поинаку  ). За време на процесот на собирање, бамбусот е внимателно одбран за созревање, ознаки и големина. Потоа, стеблото се пресекува во специфични големини и се испраќа преку процес на притискање што ги лизга стебленците на помали парчиња слични на парчиња. Откако бамбусот е свитлив, плочата за сечење може да се произведува од повеќе парчиња со ламиниране.

## Наводи

Категорија:Прибор за готвење
Кујнска ракавица

десно|мини|Рерна за рерна

**Заштитна ракавица** за **рерна** e изолирана ракавица или партал која обично се носи во кујната за лесно да ја заштити дланката на носителот од топлите предмети како што се печки, садови за готвење итн.  Тие се слични на држачи за садови.

Ракавици од ткаенини се состојат од топлинска изолација опкружена со памучна ткаенина, и обично се состојат од украсни модели. Понови ракавици често се третираат со силикон , што ги прави отпорни на вода и дамки, или изработени од посилни синтетички материјали како кевлар или номекс.  

Ракавиците често се продаваат поединечно, наместо во пар, бидејќи се дизајнирани да се користат во двете раце. 

## Наводи

Категорија:Кујнски прибор
Лупилка

мини|Права, австралиска и Y лупилка

мини|Користење на лупилка

**Лупилка** – кујнски прибор кој се состои од метално сечило прицврстено на рачка која се користи за отстранување на надворешната кожа или кора на некои видови зеленчук како компири, моркови, модри патлиџани, тиквички и др. и разно овошје како јаболка, круши и др. Ножот за лупење исто така може да се користи за лупење на зеленчук и овошје. Лупилката се разликува од ножот со тоа што сечилото има процеп кој е наострен во внатрешната страна, додека другата страна на сечилото спречува острицата предлабоко да се зарие во зеленчукот или овошјето.

## Преглед
Денес постојат бројни дизајни на лупилки. Најголемиот број лупилки се или прави или во Y облик, додека посебни дизајни варираат во зависност од регионот и личните претпочитувања.

### Прави лупилки
Правите лупилки се слични на ножот, со тоа што наместо обично сечило имаат сечило со процеп. Сечилото може да биде фиксно или да се врти.

### Y лупилки
Кај овие лупилки сечилото е поставено нормално на рачката и според дизајнот потсетуваат на безбедносните бричалки. Повеќето вакви лупилки имаат „окце“ покрај сечилото за отстранување на дамки и други недостатоци на компирите.

## Галерија

Податотека:Schälmesser.jpg|Од горе надолу, нож за лупење, Y вид лупилка Зена Стар и лупилка Џонас.
Податотека:Couteau-econome.jpg|Француска „Економ“ права лупилка
Податотека:Kitchen Knife Bitter melon.JPG|Права лупилка со фиксно сечило, вообичаена во Азија
Податотека:Vegetable peeler 01.jpg| Y лупилка со фиксно сечило, вообичаена во Кина
Податотека:Sparschaeler Rex Star.jpg|Лупилки Зена Стар (горе) и Рекс (долу)


## Надворешни врски

Категорија:Кујнски прибор
Категорија:Зборови што ги нема во ТРМЈ
Блокатор на калциумовите канали

**Блокаторите на калциумовите канали** се лекови кои го попречуваат движењето на калциумот () низ калциумовите канали. Блокаторите на калциумовите канали се користат како антихипертензивни лекови, т.е., лекови кои го намалуваат крвниот притисок кај пациенти со хипертензија. Тие се особено ефикасни при ригидност на големите крвни садови, една од најчестите причини за покачен систолен крвен притисок кај постари пациенти. Блокаторите на калциумовите канали често се користат за третман на аритмија, во превенција на церебрален вазоспазам, и за ублажување на градна болка предизвикана од ангина пекторис.

## Примери
Во оваа класа на лекови спаѓаат:
* амлодипин
* нифедипин
* лерканидипин
* верапамил
* дилтиазем

## Историја
Блокаторите на калциумовите канали за прв пат биле идентификувани во лабораторијата на германскиот фармаколог Албрехт Флекенштајн во 1964 година.

## Наводи

Категорија:Лекови
Слободна импровизација

**Слободната импровизација** е музичка импровизација без никакви правила освен желбите и склоноста на музичарите кои ја изведуваат. Овој назив може да се однесува и на одредена техника на изведба и како име на конкретен музички жанр.

Слободната импровизација како музички жанр се развила и произлегла од фри-џезот и современата класична музика во САД и Европа во средината на 1960-тите години. Нејзини претставници се саксофонистите Еван Паркер, Ентони Брекстон, Петер Брецман и Џон Зорн, гитаристите Дерек Бејли, Хенри Кајзер и Фред Фрит и импровизирачките групи Spontaneous Music Ensemble, The Music Improvisation Company, Art Ensemble of Chicago и AMM.

Категорија:Музика
Категорија:Музички жанрови
Кишпешт

**Кишпешт** — 19. округ на Будимпешта, Унгарија. Се наоѓа на југ од југоисточниот дел на историскиот град Пешта. Таа била основана во 1871 година на рурално земјиште како мало село покрај градските граници на Будимпешта, па затоа било наречено Кишпешт (Мала Пешта). Од 1880 до 1990 година населението на Кшпешт се зголемило од 1.820 на 72.838 жители. Кишпешт станал дел од Голема Будимпешта во 1950 година. Огромни станбени блокови биле изградени во 1980-тите години (12.100 станови, околу 33.000 жители, што го прави шестиот најголем станбен имот во Будимпешта). Округот е поврзан со линијата 3 на метрото, така што врската со центарот на градот е брза. Станицата во Кишпешт е на трето место во градот (по плоштадот Деак и Орс везере тере) со околу 40.000 патници што ја користат (честопати двапати) на типичен работен ден.

Ференц Пушкаш играл фудбал за Кишпешт ФК (тогаш наречен Кишпешт Хонвдед ФК ) во 1950-тите.

Кога советските тенкови и трупи повторно влегле во Будимпешта за да го покорат граѓанското востание во 1956 година, тие се приближиле кон центарот на градот од југоистокот, до протокот на Улои, со некои од првите улични судири што се одвиваат во Кишпешт.

Кишпешт е надграден со елегантен станбен простор наречен Векерлетелеп (именуван по унгарскиот премиер за време на развојот во 1920-тите, Шандор Векерле). Оваа област има многу зеленило. Нејзиниот централен плоштад има две карактеристични архитектонски портали (дизајниран од Кароли Кос и врз основа на трансилвански стилови на градба). Во мај секоја година се одржува настан наречен Векерле Напок. Ова вклучува забава и велосипедски настани за сите возрасти, забава, концерти, филмови и разни други културни и семејни настани.

Можеби најубавата црква во Кишпешт е Католичката црква на Света Богородица, која се наоѓа на градскиот плоштад.

## Галерија


Податотека:111kispesteste.jpg|Црквата на Света Богородица на Успението во Кисстест
Податотека:Budapest-Kispest 1.JPG|Станбени блокови
Податотека:Budapest-Kispest 2.JPG|Панел блок до метро станицата Кобања-Киспест


## Наводи

Категорија:Географија на Будимпешта