Стронцијанит

**Стронцијанит** (SrCO<sub>3</sub>) — важна суровина за екстракција на стронциум. Тој е редок карбонатен минерал и еден од ретките стронциумови минерали. Тој е член на арагонитската група.

Членови на групата арагонит се:  арагонит (CaCO3), витерит (BaCO3), стронцијанит (SrCO3), и церусит (PbCO3).

Идеалната формула на стронцијанитот е SrCO3, со моларна маса од 147,63 g, но калциумот (Ca) може да замени до 27% од катјоните на стронциум (Sr), а бариумот (Ba) до 3,3%.

Минералот бил именуван во 1791 година по локалитетот Стронцијан, Аргилшир, Шкотска, каде што елементот стронциум бил откриен претходната година. Иако добрите минерални примероци на стронцијанит се ретки, стронциумот е прилично чест елемент, со изобилство во Земјината кора од 370 делови на милион по тежина, 87 делови на милион по молови, многу почест од бакарот со само 60 делови на милион по тежина, 19 по молови. Стронциумот никогаш не се наоѓа слободен во природата. Главните стронциумски руди се целестин SrSO4 и стронцијанит SrCO3. Главниот комерцијален процес за производство на стронциум метал е редукција на стронциум оксид со алуминиум. 

## Единична ќелија
Стронцијанитот е орторомбичен минерал, кој припаѓа на најсиметричната класа во овој систем, 2/m 2/m 2/m, чија општа форма е ромбична дипирамида. Просторната група е Pmcn. Постојат четири формулни единици по единична ќелија (Z = 4) и параметрите на единичната ќелија се a = 5,1 Å, b = 8,4 Å, c = 6,0 Å.

## Структура
Стронцијанитот е изоструктурен со арагонитот. Кога групата CO3 е комбинирана со големи двовалентни катјони со јонски радиуси поголеми од 1,0 Å, односите на радиусите генерално не дозволуваат стабилна 6-кратна координација. За мали катјони структурата е ромбоедарска, но за големи катјони е орторомбична. Ова е тип на структура на арагонит со просторна група Pmcn. Во оваа структура, CO3 групите лежат нормално на c-оската, во две структурни рамнини, при што триаголните CO3 групи на едната рамнина се насочени во спротивни насоки од оние на другата. Овие слоеви се одделени со слоеви на катјони.

CO3 групата е малку нерамнарна; јаглеродниот атом лежи 0,007 Å надвор од рамнината на атомите на кислород. Групите се наклонети така што аголот помеѓу рамнината што се провлекува низ атомите на кислород и рамнината паралелна со рамнината на клеточната единица a-b е 2°40’.

## Кристална форма
Стронцијанитот се јавува во неколку различни навики. Кристалите се кратки призматични паралелни на c-оската и често ацикуларни. Видовите богати со калциум често покажуваат стрмни пирамидални форми. Кристалите може да бидат псевдохексагонални поради еднаков развој на различни форми. Призматичните површини се хоризонтално набраздени. Минералот се јавува и како столбови до влакнести, грануларни или заоблени маси.

## Оптички својства
Стронцијанитот е безбоен, бел, сив, светложолт, зелен или кафеав, безбоен при пропуштена светлина. Може да биде лонгитудинално зониран. Тој е транспарентен или проѕирен, обично со стаклен сјај, но со смолест сјај на скршени површини и со бел пресек.

Тој е биаксијален (-) минерал. Насоката нормална на рамнината што ги содржи двете оптички оски се нарекува оптичка насока Y. Кај стронцијанитот, Y е паралелна со оската b на кристалот. Оптичката насока Z лежи во рамнината што ги содржи двете оптички оски и го преполовува остриот агол меѓу нив. Кај стронцијанитот, Z е паралелен со оската a на кристалот. Третата насока X, нормална и на Y и на Z, е паралелна со оската c на кристалот. Показателите на прекршување се блиску до nα = 1,52, nβ = 1,66, nγ = 1,67, при што различни извори наведуваат малку различни вредности:

*nα = 1.520, nβ = 1.667, nγ =  1.669
*nα = 1.516 – 1.520, nβ = 1.664 – 1.667, nγ = 1.666 – 1.668
*nα  = 1.517, nβ = 1.663, nγ = 1.667 (синтетички материјал)

Максималната двокригација δ е 0,15, а измерената вредност на 2V е 7°, пресметана од 12° до 8°.

Ако бојата на упадната светлина се промени, тогаш показателите на прекршување се модифицираат, а вредноста на 2V се менува. Ова е познато како дисперзија на оптичките оски. За стронцијанитот ефектот е слаб, со 2V поголемо за виолетова светлина отколку за црвена светлина r 4), гипс и фосфатни нодули во глина.

### Мексико
Се јавува во округот Сиера Мохада, со целестин во наоѓалиште на олово-сребро.  

### Русија
Се јавува во рудникот Кировски апатит, планината Кукисвумчор, масивот Хибини, полуостровот Кола, Мурманскаја област, Северен регион, во доцните хидротермални асоцијации во шуплините во пегматитите, поврзани со кухаренкоит-(La), микроклин, албит, калцит, ненадкевичит, хилаирит, катаплеит, донајит-(Y), синхизит-(Ce), пирит и други.

Исто така, се јавува на планината Јукспор, масивот Хибини, полуостровот Кола, Мурманскаја област, Северен регион, во вена од аегерин-натролит-микроклин во фојаит, поврзана со аегирин, анатаза, анцилит-(Ce), барилит, катаплеит, церит-(Ce), церит-(La), хабазит-(Ca), едингтонит, флуорапатит, галена, илменит, микроклин, натролит, сфалерит и ванадинит. На истата локација е пронајден во алкални пегматитни вени поврзани со клинобарилит, натролит, аегирин, микроклин, катаплеит, флуорапатит, титанит, флуорит, галена, сфалерит, анит, астрофилит, лорензенит, лабунтцовит-Mn, кузменкоит-Mn, церит-(Ce), едингтонит, илменит и калцит.

### САД
На брегот на Мексиканскиот Залив на Луизијана и Тексас, стронцијанитот се јавува со целестин во калцитна капа од солени куполи.

Во рудникот Минерва број 1 (рудник Озарк-Махонинг број 1) групата Озарк-Махонинг, Кејв-ин-Рок, Илиноис, во округот Кентаки Флуорспар, округ Хардин, стронцијанитот се јавува како бели, кафеави или ретко розови прамени и панделки од ацикуларни кристали со малку закривени завршетоци.

Во Силурската група Локпорт, Централен и Западен Њујорк, стронцијанитот се забележува во шуплините во источен Локпорт, каде што се јавува како мали бели зрачни прскања од ацикуларни кристали.

Во округот Шохари, Њујорк, се јавува во геоди и вени со целестин и калцит во варовник, а во округот Мифлин, Пенсилванија, се јавува со арагонит, повторно во варовник.


Strontianite-118172.jpg|Стронцијанит од Стронциан, Шкотска
Dresserite-Strontianite-lor03a.jpg|Дресерит и стронцијанит од каменоломот Франкон, Канада
Strontianite-Baryte-160390.jpg|Стронцијанит од рудникот Драјслар, Северна Рајна-Вестфалија, Германија
Strontianite-170614.jpg|Стронцијанит од Тексас, САД
Strontianite-208781.jpg|Стронцијанит од Илиноис, САД
Strontianite Strontium carbonate Barstow San Bernardino County California 1845.jpg|Стронцијанит од Калифорнија, САД


## Наводи

## Надворешни врски

* JMol

Категорија:Луминисцентни минерали
Категорија:Орторомпски минерали
Категорија:Карбонатни минерали
Категорија:Минерали на стронциумот