Патување во центарот на Земјата

*** Патување во центарот на Земјата *** () — класичен научнофантастичен роман од Жил Верн.

Прво бил објавен на француски јазик во 1864 година, потоа повторно издаден во 1867 година во ревидирано и проширено издание.

Професорот Ото Лиденброк е централната фигура на приказната, ексцентричен германски научник кој верува дека има вулкански цевки кои стигнувале до самиот центар на земјата. Тој, неговиот внук Аксел,  нивниот исландски водич Ханс рапел влегуваат во познатиот неактивен вулкан на Исланд Snæfellsjökull, потоа се соочуваат со многу опасности, вклучувајќи ги и пештерските земјотреси, потполарните торнада, подземен океан и живи праисториски суштества од епохите мезозоик и кенозоик. (Ревидираното издание од 1867 година донело и дополнителен праисториски материјал во поглавјата 37–39.) На крајот, тројцата истражувачи се исфрлени на површината од активниот вулкан, Стромболи, во јужна Италија..

Овој роман на Жил Верн, се надоврзува на некои од романите кои подоцна ќе бидат инспирација за многу филмски, телевизиски, радио и театарски интерпретации.

Покрај тоа, тој исто така спаѓа во романите во кои покрај литературните вредности и исклучителната стилска совршеност во жанрот на научната фантастика, преовладува и одредената  ситуација во која авторот покрај литературата, ќе остане и запаметен и со своите предвидувачки наслутувања како и познавањето на одредени содржини кои се далеку пред неговото време.

Во овој роман, Верн покажал и исклучително познавање на геологијата, минералогијата, праисторијата и ја најавува актуелната тема за исчезнатиот подземен живот како што подоцна е оној за таинствената планина Кајлас и внатрешниот живот во нејзината подземна утроба.

Палеонтологијата на романот во голема мера се потпирала на описите на праисторијата во популарното-научно дело на Луј Фигје од 1863 година La Terre avant le déluge („Земјата пред потопот“); Верн лично го познавал Фигје како колега член на Парискиот круг на научниот печат.

## Адаптации
### Филм
*1959: * [[Патување до центарот на Земјата (филм 1959)|Патување до центарот на Земјата]] *, САД, во режија на Хенри Левин, во главните улоги Џејмс Мејсон и Пат Бун, дистрибуирани од 20th Century Fox. Филмот ја пренесува почетната локација на Верн од Хамбург во Единбург, „Професорот Ото Лиденброк“ станува „Професор Оливер Линденбрук“, а Аксел станува студент по земски науки Алек Мекјуан. Посебните ефекти понекогаш се пропусти, модерните гуштери кои стојат зад праисториските суштества на Верн-носорог игуана, на пример, се украсени во лепливи грбни перки и се нудат како диметритдон. Филмот, исто така, воведува нов под -заговор и два дополнителни главни лика: женски истражувач (Арлен Дал) и негативен антагонист (Тајер Дејвид).
*1978: * [[Каде почна времето|Viaje al centro de la Tierra]] *, Шпанија, во режија на Хуан Пикер Симон, во главните улоги Кенет Море и Пеп Муне. Тоа беше дистрибуирано и во САД во кината како „Каде почна времето’ ’и во Велика Британија на ТВ како„ Чудесното патување до центарот на Земјата “.
*1989: * [[Патување до центарот на Земјата (филм 1989)|Патување до центарот на Земјата]] *  само насловот и општиот концепт од романот Верн, нудејќи нова приказна насочена кон тинејџерската публика. Напишано е од Дебра Ричи, Регина Дејвис, Кити Чалмерс и Расти Леморанде, а беше режирано од Леморанде и Алберт Пјун. Во него глумат Емо Филипс, Пол Карафотес, lyаклин Бернштајн, Кети Ирска, џетанет Ду Плесис, Никола Каупер, Лохнер Де Кок, и Илан Мичел-Смит.
*2008: * [[Патување до центарот на Земјата (театарски филм 2008 година|Патување до центарот на Земјата]] * е 3-Д филм на Ерик Бревиг. Меѓу членовите на улогата се Брендан Фрејзер, Анита Брием и Ошом Хачерсон. Филмот е модерна парафраза на оригиналот од 1860-тите-ја користи книгата на Верн како нејзин поттикнувачки инцидент наместо пораката на Сакнусем, потоа со верност ја следи целокупната структура на романот: професор по геологија, неговиот внук и исландски водич (сега женски именувано како „Хана“) навлезат во Снафелс, откриваат морски брег со џиновски печурки, пловат низ подземен океан населен со мешунки од плесисаурус и стигнуваат до другата страна каде што наидуваат на копнено животно од праисторијата, во овој случај тираносаурус, граблив диносаурус од тероподи, а не мастодон. На крајот, тројцата истражувачи излегуваат од подземјето преку вулкан што еруптира, се наоѓаат во денешна Италија и се враќаат на нивната почетна точка во академијата.
*2008: * [[Патување до центарот на Земјата (филм за азил 2008)|Патување до центарот на Земјата]] * беше директно-на-ДВД издание на Азилот На Објавен како „Патување до Средната Земја“ во Обединетото Кралство, продукцијата го започна животот како ТВ филм од 2008 година од RHI Entertainment. Во главните улоги Рик Шродер, Питер Фонда, Викторија Прат, Стивен Грејм и Мајк Допуд, снимен е во и околу Ванкувер во текот на летото 2007 година. Лабава, нискобуџетна адаптација ( Ликовите на Прат и Фонда беа додадени на оригиналната приказна), очигледно се надеваше дека ќе се прошетаат на палтата на филмот Ерик Бревиг.

### Телевизија
*Анимирана телевизиска серија, *[[Патување до центарот на Земјата (ТВ серии)|Патување до центарот на Земјата]] *, за првпат емитувана во 1967 година на ABC, во која глуми гласовите на Тед Најт, Пат Харингтон, јуниор и Џaнeејн Веб; лабаво базиран на романот на Верн и поблиску до филмот од 1959 година. 
*Првиот дел од втората серија * [[Околу светот со Вили магла]] * насловен * [[[Вили магла 2]] * 'од шпанското студио BRB Internacional беше насловен како "Патување до Центар на Земјата “.
*Ограничена анимација специјална телевизија во серијата * [[Познати класични приказни]] * беше емитувана од CBS во 1977 година.
*Во 1993 година, NBC емитуваше специјално за ТВ филмска верзија] со глумечка екипа, вклучувајќи Џон Невил , Ф. Мареј Абрахам и Ким Мијори. Филмот ги користеше насловот и општата претпоставка за романот на Верн, но неговите јунаци го спроведоа патувањето во машина за продирање во земјата позајмена од Бароуз. 
*Епизодата * [[Wishbone (ТВ серија)|Животинска коска]]] * 1996 година "Hot Diggety Dawg" го следеше романот и прикажа неколку главни сцени кои го идентификуваа централниот лик како професор Лиденброк.
*37 -та епизода на * [[Тројките]] *, наречена * Патување до центарот на Земјата *, се повикува на овој роман.
*Во 1999 година Hallmark Entertainment минисерии. Оваа верзија масовно отстапува од оригиналот на Верн.
*Анимираната телевизиска серија од 2001 година * [[Крајната книга за магии]] * се однесува на романот, бидејќи главните протагонисти се испраќаат на авантури низ центарот на земјата со насловниот објект. Првично беше планирано да се именува по книгата воопшто, но беше променето. 
** [[Патување до центарот на Земјата (ТВ филм 2008 година|Патување до Центарот на Земјата]] * беше американско-канадски ТВ филм од 2008 година.
*Во епизодата „Патување до центарот на Земјата“ од 2012 година, од „Малото кралство на Бен и Холи’ ’, се повикува на романот. Во него, непослушните близначки Дејзи и Попи магично ја испраќаат г -ѓа Фотерингил до центарот на земјата, и останува на Грандапага Тист да ги води Бен, Холи и нивното семејство таму во спасувачка мисија.

### Радио
* Радио-серија од седум дела беше емитувана на BBC Home Service во 1962. Таа беше продуцирана од Клер Човил, а глумеа Тревор Мартин и Најџел Ентони. 
* Радио серија од осум дела беше произведена за Радио Би-Би-Си 4  во 1963 година. Главните улоги ги толкуваа Бернард Хорсфал и Џефери Бенкс.
* Адаптација за радио драма беше емитувана од Националното јавно радио во 2000 година за серијата * [[Радио приказни]] *.
* 90-минутна радиоадаптација од Стивен Вокер во режија на Овен Окалан за првпат беше емитувана на Радио БиБиСи 4 на 28 декември 1995 година и реемитување на Радио БиБиСи 4 Екстра  на 20 ноември 2011 година, на 11 и 12 ноември 2012 година и на 20 и 21 декември 2014 година. Никола Ле Превост глуми како професор Ото Лиденброк, Натаниел Паркер како Аксел и Оливер Сентон како Ханс. Кристен Милвуд ја игра Розмари МекНаб, нов лик наменет да ја зачини старата приказна: таа финансира и ја придружува експедицијата, уживајќи во љубовните врски и со Ханс и со Лиденброк на пат. 
* Многу попочитувачки за оригиналот на Верн е дводелната Радио БиБиСи 4 адаптација на „Патување до центарот на Земјата“ емитувана на 19 и 26 март 2017 година. Одликувајќи се со Стивен Кричлоу како професор Лиденброк,  МекКормак како Аксел и Гудмундур Инги Торвалдсон како Ханс, режиран и продуциран од Трејси Нил и адаптирани од Моја О'Ши.

### Тематски парк (тематски области) и возења
*возење со возбуда базирана на книгата, Патување до центарот на Земјата, е отворена во делот Мистериозниот остров на тематскиот парк Токио Дизни Сиа. Вклучува и темно возење базирано на * [[Дваесет илјади лиги под морето]] *.

## Поврзано
* Подземна фикција
* Пелуцидар
* Спартак и сонцето под морето

## Наводи

## Надворешни врски
* ''Journey to the Center of the Earth'' free audio book at TheDramaPod.com
* 1963 BBC Radio serial of ''Journey to the Center of the Earth'' (audio) at Internet Archive (archive.org)
* 1995 BBC Radio adaptation of ''Journey to the Center of the Earth'' (audio) at Archive.org
* 2017 BBC Radio ''Classic Serial'': "Journey to the Center of the Earth" (audio) at Archive.org
* Tekst w kilku językach w Jules Verne Virtual Library (mirror) 
* [Polskie wydania powieści](https://polona.pl/search/?query=title:Podr%C3%B3%C5%BC_podziemna_OR_title:Podr%C3%B3%C5%BC_do_%C5%9Brodka_ziemi&filters=creator:%22Verne,_Jules_(1828--1905)%22,public:1,hasTextContent:0&advanced=1) w bibliotece Polona
* Jules Verne, *Voyage au centre de la Terre*, une édition intégrale illustrée de 1919, sur le site Gallica, la bibliothèque numérique de la Bibliothèque nationale de France.
* Cryptogramme du ''Voyage au centre de la terre''

Категорија:Дела од Жил Верн
Категорија:Книги од 1902 година