Стогови (циклус на Моне)

***Стогови сено*** е  серија од импресионистички слики од Клод Моне.

Главниот мотив на секоја слика во серијата се стогови на сено од пченица (или евентуално јачмен или овес: оригиналниот француски наслов, ***Les Meules à Giverny''' '', едноставно значи ***' Стогови кај Гиверни****). Насловот првенствено се однесува на дваесет и пет платна од серија според (Броеви на индекс на Вилденштајн 1266–1290) која Моне ја започнал при крајот на летото 1890 година и продолжил до следната пролет, иако Моне исто така создаде пет претходни слики користејќи го истиот мотив.

Серијата е позната по начинот на кој Моне ја повторуваше истата тема за да ги прикаже различните моменти на  светлината  и атмосферата во различни периоди од денот и во различни времиња.

Серијата е меѓу најзначајните дела на Моне. Најголемите збирки „Стогови сено“ се чуваат во Музеј Орсе и Музеј Мармотан-Моне во Париз и во Институт за уметноста во Чикагу.

Други колекции се во  Музејот на ликовни уметности, Бостон.

Други музеи што чуваат делови од оваа серија го вклучуваат Гети центар во Лос Анџелес, Музејот Хил-Стед во Фармингтон , Конектикат (кој исто така има една од петте од претходната жетва 1888–89), Шкотската национална галерија, Институт за уметности во Минеаполис.

## Историја

Моне се населил во Живерни во 1883 година. Повеќето од неговите слики од 1883 година до неговата смрт, 40 години подоцна, биле со сцени во рамките на  од неговиот дом и градини. Моне билинспириран и фасциниран од визуелните нијанси на пејзажот од околината и од бескрајните варијации на светлината во деновите и низ годишните времиња - а стоговите  биле најчесто пред неговиот дом.

Моне претходно насликал еден предмет во различно светло и различно расположение. Меѓутоа, како што созреваше како сликар, неговите сликарски реализации на атмосферски ликовни феномени се повеќе го привлекувале особено  не само со специфичните ефекти туку и со целокупните хармонии на боите што му овозможија авторска употреба на спектар од богат колорит.  Најпрво се мислело дека  стоговите билеедноставна тема. Сепак, современите писатели и пријатели на уметникот забележале дека темата на Моне била секогаш внимателно избрана, со  внимателна мисла и анализа. 
Моне се обврзал да ги долови стоговите во директна светлина и потоа да се преиспитаат од иста гледна точка во различни, често попригушени, светлосни и атмосферски услови. Тогаш не било невообичаено за Моне, во потрага по хармонични транзиции во серијата, да ги менува платната назад во неговото студио.

## Историја на циклусот
Стоговите  биле начин на одржување  суви додека зрното не се одвои од стебленцата со млатење. Локалниот метод за складирање и сушење неизмелени зрна биле да се користи слама, или понекогаш сено, како сламен „покрив“ за стогот, заштитувајќи ја пченицата, јачменот или овесот од елементите додека, откако ќе се исуши, доволно, можеа да се млатеат. Потоа гумната патуваа од село до село. Така, иако житото беше собрано и купиштата биле изградени до јули, честопати требало до следната пролет или дури подоцна - така што низ сите промени на светлината и атмосферата во летото, есента, зимата и пролетта - за да се достигнат сите купишта од страна на гумните. Складирање/сушење на житарки како овие станало вообичаени низ Европа во 19 век и опстанаа до почетокот на комбајните. Формите на купите биле регионални: во Нормандија, каде што се наоѓа Живерни, вообичаено биле тие да бидат кружни со прилично стрмни сламени „покриви“ - исто како што сликал Моне.

Стоговите му припаѓале на соседот, земјоделец на Моне, Мр Куеруел. Забележувајќи го начинот на кој светлината се менува на стоговите на М. Керуел, Моне ја замоли својата поќерка, Бланш Хошеде, да му донесе две платна, едно за сончеви и едно за облачни услови. Но, Моне. набргу открил дека не може да ја фати постојано променливата светлина и расположение на само со две платна: како резултат на тоа, неговата подготвена помошничка брзо донела онолку платна колку што може да собере нејзината количка.

Затоа, секојдневната рутина на Моне вклучувала   боја, штафелај и многу недовршени платна напред-назад, работејќи на кое било платно што најмногу наликува на сцената во моментот како што се условите и што светлината флуктуираше. Иако почна да ги слика стековите *[[eна отворено]]*, Моне подоцна ги ревидира своите првични впечатоци во своето студио, за да создаде контраст и за да ја зачува хармонијата во серијата.

Моне направи бројни слики „Стогови сено“. Тој насликал пет слики (Вилденштајн Индекс Броеви 1213–1217) со стогови како негов примарен предмет за време на жетвата во 1888 година. 900–995, 1073) вклучувале стогови и исто така некои попрецизно опишани : тоа се помали купишта сено за добиточна храна. Општ консензус е дека само платната произведени со жетвата од 1890 година (Вилденштајн Индекс број 1266–1290) ја сочинуваат вистинската серија „Стогови сено“. Сепак, некои коментатори вклучуваат дополнителни слики кога се повикуваат на оваа серија. На пример, Музејот Хил-Стед зборуваат за нивните две слики на стогови, иако едната е од „правилната“ жетва од 1890 година, а другата од жетвата од 1888 година.

Серијата „Стагови сено“ на Моне е една од неговите најрани кои се потпираат на повторување за да ги илустрираат нијансите во неговата перцепција за природните варијации како што се времето од денот, годишните времиња и видовите на временски услови. За Моне, концептот за производство и изложување на серија слики поврзани по тема и гледна точка започна во 1889 година, со најмалку десет слики направени во „Долината на Креуз“, а потоа прикажани во Галерија Жорже Петит. Овој интерес за циклуси ќе продолжи до крајот на неговата кариера.

## Стилски анализи
Иако секојдневниот предмет бил постојан во текот на серијата „Сено“, основната тема може да се гледа како минливоста на светлината. Овој концепт му овозможил на Моне да користи повторување за да прикаже нијанси на перцепција како што се менуваше времето од денот, годишните времиња и времето. Речиси непроменливата тема му даде основа да ги спореди промените на светлината и расположението низ неговите нијансирани серијали.  Првите слики од серијата биле започнати кон крајот на септември или почетокот на октомври 1890 година, и тој продолжи да ги создава овие слики околу седум месеци. Овие слики го направија Моне првиот сликар кој насликал толку големо количество слики од иста тема, диференцирани според светлината, времето, атмосферата и перспективата.

Почнувајќи од 1880-тите и 1890-тите, Моне се фокусираше на „Стогови сено“ и голем број други теми (другите серии ги вклучуваа „Утрата на Сена,“ Топола*, *Катедрала во Руан,* *Лондонскиот парламент,* и *Водни лилјани“, меѓу другото). За да работи на многу слики практично истовремено, тој се будел пред зазорување за да започне во најраното време од денот:

Како што утрото напредувало  и светлината се менувала, тој се префрлал на последователни подоцнежни поставки на платното, понекогаш работејќи на десет или дванаесет слики дневно, секоја прикажувајќи малку поинаков аспект на светлината.Во писмото до Алис Моне дат. На 29 март 1893 година, Моне напишал дека работел на четиринаесет слики во еден ден во Руан.  Процесот се повторувал во текот на денови, недели или месеци, во зависност од временските услови и напредокот на сликите додека не бидат завршени. Како што се менуваа годишните времиња, процесот бил обновен.

Одредени ефекти на светлината траат само неколку минути, така што на платната што документираат такви ефемери добивале внимание не повеќе од неколку минути на ден.„Во 1883 година Жил Лафорг зборувал за четвртина час како природен временски распон за Импресионистичко сликарство, додека самиот Моне спомна седум минути како граница за една од неговите серии „Топола“... и во 1918 година зборуваше за ефекти кои траеја „понекогаш најмногу три или четири минути“. Хаус, стр.142. Дополнително комплицирајќи ги работите, светлината на последователните изгрејсонце, на пример, може значително да се промени и ќе бара посебни платна во циклусот. Последователно, различни нијанса се видливи во секоја слика, и во секое дело, боја се користи за да се опише не само директната, туку и рефлектираната светлина. Во различни периоди од денот и во различни сезони, стоговите ја апсорбираат светлината од различни делови на бојата спектар. Како резултат на тоа, преостанатата светлина што се рефлектира од купите се гледа како постојано менување и се манифестира во карактеристични бои, блескаво јадро, додека светлината на зајдисонцето го обезличува врвовите со зелена боја и жолта боја, и ги расфрла осветлените делови од полето со честички од розова, портокалова и виолетова боја“..

Многу значајни сликари биле под влијание на овој циклус, вклучувајќи ги Фовизам, Андре Деран и Морис де Вламинк.  [палец|десно|240 px|''Стагови, снежен ефект'', 1890–91, [Национална галерија на Шкотска, Единбург, Шкотска.]]Серијата *Стогови* била финансиски успех. Петнаесет од нив беа изложени од Дјуранд-Руел во мај 1891 година, а повеќето од сликите биле продадени во рок од еден месец. 
## 1888–1889 слики


Image:1213 Grainstacks at Giverny sunset.jpg|"Граинстакс кај Гиверни, зајдисонце", 1888–89. Масло на платно.
Image:Grainstack at Giverny 1889 Claude Monet Tel Aviv.jpg|„Граинстак кај Гиверни“, 1888–89. Масло на платно. Музеј на уметност во Тел Авив.


## 1890–1891 series


File:Claude Monet. Haystack. End of the Summer. Morning. 1891. Oil on canvas. Louvre, Paris, France.jpg|* Стогови, крајот на летото * (Meules, fin de l'été), 1891. Масло на платно. Musée d'Orsay, Париз, Франција.  W1266
File:Monet - Grainstacks, in Bright Sunlight, 1890.jpg|„Грајнстакс, во светла сончева светлина“, 1890 година, Музејот Хил-Стед, Фармингтон, КТ, W1267
File:Claude Monet, Grainstacks in the Sunlight, Morning Effect, 1890, oil on canvas 65 x 100 cm.jpg|**'Стагови на сончева светлина, утрински ефект'','', 1890. Oil on canvas. Private collection. W1268.
File:Claude_Monet_-_Stacks_of_Wheat_(End_of_Summer)_-_1985.1103_-_Art_Institute_of_Chicago.jpg|''Wheatstacks (End of Summer)'',1890–91. Oil on canvas. [[Art Institute of Chicago]],  W1269
File:1270 Wheatstacks, 1890-91, 65.8 x 101 cm, 25 7-8 x 39 3-4 in, The Art Institute of Chicago.jpg|„Женински стогови“, 1890–91 година. Масло на платно. [[Уметнички институт во Чикаго]]. W1270
File:Claude Monet - Meules, milieu du jour.jpg|''Стогови сено, (пладне),'' 1890–91, [[Национална галерија на Австралија]],, W1271
File:Monet - Wildenstein 1996, 1272.jpg|Моне – Вилденштајн 1996, 1272 година.
File:Claude Monet - Meules (W 1273).jpg|„Грајнстакс“, 1890 година,
File:Monet grainstacks-snow-effect-1891 W1274.jpg|„Граинстак, ефект на бел мраз“, 1890-91 година, [[Музејот Шелбурн]], Вермонт
File:Monet - Wildenstein 1996, 1275.png|Monet – Wildenstein 1996, 1275.
File:Getty monet wheatstacks.jpg|''Стогови, ефект на снег, утро'',1891. Масло на платно. [[Џ. Музејот Пол Гети]].  W1276.
File:Haystacks, Snow Effect 1891 Claude Monet NGScotland.jpg|**'Граинстакс снежен ефект*, 1891. масло на платно. [[Национална галерија на Шкотска]], [[Единбург]], [[Шкотска]],W1277
File:1278 Wheatstacks (Sunset, Snow Effect), 1890-91, 65.3 x 100.4 cm, 25 11-16 x 39 1-2 in., The Art Institute of Chicago.jpg|(зајдисонце, ефект на снег)* 1890-91. Масло на платно. Уметнички институт во Чикаго. W1278
File:Claude Monet (French, Paris 1840–1926 Giverny) - Haystacks (Effect of Snow and Sun) - Google Art Project.jpg|*Стогови сено (ефект на снег и сонце)* Масло на платно. Метрополитен музеј на уметност –  W1279
File:Claude Monet, Haystack, Morning Snow Effect (Meule, Effet de Neige, le Matin), 1891, oil on canvas, 65 x 92 cm, Museum of Fine Arts, Boston.jpg|„Стог сено, ефект на утрински снег“ (Meule, Effet de Neige, le Matin), 1891 година. Масло на платно. Музеј на ликовни уметности, Бостон.W1280
File:1281 Wheatstack (Snow Effect, Overcast day), 1890-91, 66 x 93 cm, 26 x 36 5-8, The Art Institute of Chicago.jpg|(ефект на снег, облачен ден)“, 1890–91. Масло на платно. Уметнички институт во Чикаго. W1281
File:Monet haystacks-at-sunset-frosty-weather-1891 W1282.jpg|*Стогови сено на зајдисонце, ладно време*, приватна колекција. W1282
File:1283 Wheatstack, 1890-91, 65.6 x 92 cm, 25 13-16 x 36 1-4 in., The Art Institute of Chicago.jpg|„Стог“, 1890-1891 година. Масло на платно. Уметнички институт во Чикаго.W1283
File:1284 Wheatstack (Thaw, Sunset), 1890-91, 66 x 93, 26 x 36 5-8 in. The Art Institute of Chicago.jpg|„ (затоплување, зајдисонце)“, 1890–91. Масло на платно. Уметнички институт во Чикаго. W1284
File:Monet grainstack 65 x 92 cm, 1891 W1285.jpg|Моне жито 65 x 92 см, 1891 година W1285
File:1286 Wheatstack (Sun in the Mist), 1891, 65 x 100 cm; 25 5-8 x 39 3-8 in., Minneapolis Institute of Arts.jpg|' „Женитостак (Сонце во магла)“, 1891 година.. Minneapolis Institute of Arts.*, 1891. Масло на платно. [[Институт за уметност во Минеаполис]]. W1286
File:Monet - Wildenstein 1996, 1287.jpg|*Сток  на сончева светлина, ефект на снег,*1891, , на траен заем во [[Музејот Барберини]], Потсдам. W1287
File:Poss 1288 Grainstack in Sunshine, 1891, Meule au soleil, Oil on Canvas, 60 x 100 cm, Zurich, Kunsthaus Zurich.jpg| *Сток на жито во сонце*,*1891. Oil on canvas. Kunsthaus Zürich. *, 1891. Масло на платно. [[Кунстхаус Цирих]]. W1288
File:Claude Monet - Graystaks I.JPG|*Сток од жито. (Зајдисонце.)*, 1890–91. Масло на платно. [[Музеј на ликовни уметности, Бостон]]. W1289
File:1290 Grainstack in the Sunlight, 1891, Oil on Canvas, Private Collection.jpg|**Сток на жито на сончева светлина*,*, 1891. Масло на платно. Приватна колекција. W1290
File:Claude Monet - Haystack in the Evening Sun - Gösta Serlachius Fine Arts foundation.jpg|*Стог сено на вечерното сонце*, 1891 година. Масло на платно. Фондација за ликовни уметности Gösta Serlachius.            
</gallery>

==Наводи==


=== Библиографија===
==== Монографии за Моне или импресионизам ====
* 
* 
* 
* 
* 
* 

==== Каталози од изложби ====
* 

==== Историски сведоштва за Моне и „Стоговите“ ====
* 
*

==Наводи==
*Forge, Andrew, and Gordon, Robert, *Monet*, Harry N. Abrams, Inc., 1989.
*Gerdts, William H., *Monet's Giverny: An Impressionist Colony*, [[Abbeville Press|Abbeville Press Publishers]], 1993.
*Heinrich, Christoph, *Claude Monet*, Benedikt [[Taschen]] Verlag GmbH, 2000
*House, John, *Monet: Nature into Art*, Yale University Press, 1986.
*Kelder, Diane, *The Great Book of French Impressionism,* Abbeville Press Publishers, 1980.
*Lemonedes, Heather, Lynn Federle Orr and David Steel, *Monet in Normandy,* Rizzoli International Publications, 2006, 
*Sagner, Karin, *Monet at Giverny*, Prestel Verlag
*Stuckey, Charles F., *Claude Monet 1840–1926*, 1995, co-published by The Art Institute of Chicago and Thames and Hudson.
*Tucker, Paul Hayes, *Monet in the '90s: The Series Paintings*, 1989, [[Museum of Fine Arts, Boston]] in association with Yale University Press
*Wildenstein, Daniel, *Monet: or the Triumph of Impressionism*, 2006, Taschen GmbH
*Published on the occasion of the Exhibition *Monet’s Years at Giverny: Beyond Impressionism* Organized by the [[Metropolitan Museum of Art]] in association with the [[St. Louis Art Museum]], 1978, Abradale Press/Harry N. Abrams, Inc.

==Надворешни врски==

* [https://web.archive.org/web/20070623095644/http://www.hillstead.org/collection/paint_monet.html Experience two of Monet's *Haystacks* at Hill-Stead Museum, Farmington, Connecticut]
*[http://libmma.contentdm.oclc.org/cdm/compoundobject/collection/p15324coll10/id/85352 *Monet's Years at Giverny: Beyond Impressionism''], exhibition catalog fully online as PDF from The Metropolitan Museum of Art, which contains material on these works
*Monet works at the Art Institute of Chicago, featuring Haystack paintings
*Examples of stacks and their thatching (in Britain)

Категорија:Циклуси слики од Клод Моне
Категорија:Слики од Клод Моне