Беи Дао

**Беи Дао** (, „Северен остров“; р. 2 август 1949) — псевдоним на кинескиот поет **Џао Џенкаи** (), најистакнат претставник на поетската група „загадочни поети“ () чие творештво претставува реакција на ограничувачкиот карактер на Културната револуција. Добитник е на Златниот венец на Струшките вечери на поезијата.

## Живот и творештво
Роден е во Пекинг. Го избрал псевдонимот Беи Дао (северен остров) бидејќи бил од северот на земјата и бидејќи претпочитал самотнички живот (т.е. осамено како остров). Во младинските години, Беи Дао членувал во Црвена гарда која со ентузијазам ги следела и наметнувала учењата на Мао Це Тунг и начелата на Културната револуција, често по насилен пат. Меѓутоа, во него се јавувале сомнежи за исправноста на оваа идеологија, па бил испратен на преобразование и од 1969 до 1980 г. работел како градежник. Во 1978 г. заедно со Манг Ке го основал списанието *Ѓинтјен* („Денес“) како книжевно гласило на „загадочните поети“, но истото во 1980 г. било забрането. Делата на овој поетски кружок претставувале инспирација за продемократските движења во Кина, особено песната *Одговор* (), напишана за време на демонстрациите на плоштадот Тјенанмен во 1976 г. каде Беи Дао зел учество. Песната доживела популарност како химна на протестното движење за демократија и била печатена на плакати кои се лепеле воочи Тјенанменските протести во 1989 г.. За време на самите протести и подоцнежните стрелања, Беи Дао бил на книжевен собир во Берлин и добил забрана за влез во Кина, која траела сè до 2006 г. Во прогонство се протерани и тројцата други писатели од групата „загадочни поети“ — Гу Ченг, Дуо Дуо и Ланг Љен. На неговото семјество не му било дозволено да излезе од земјата за да му се придружи уште дополнителни шест години.
[мини|десно|Беи Дао со сирискиот поет [Адонис (поет)|Адонис во Краков, 2011 г.]]

Почнувајќи од 1987 г. Беи Дао работел како професор во Англија, Германија, Норвешка, Шведска, Данска, Холандија, Франција и САД. Делата му се преведени на преку 25 јазици, вклучувајќи пет книги на англиски и збирката рсаскази *Бранови* (1990) and the essay collections *Сина куќа* (2000) and * Полноќна порта* (2005). Продолжил да твори во странсто, а еговите дела се објавени во антологии на современата кнеска поезија.

Во 1990 г. во Стокхолм го возобновил списанието *Ѓинтјен* како книжевно гласило на иселените кинески писатели. Предавал и посетувал разни универзитети како Нотрдамскиот универзитет во Индијана, Алабамскиот универзитет во Таскалуса и Белојтскиот колеџ во Висконсин. Работи и како професор по општествени науки во Центарот за источноазиски студии при Кинескиот универзитет во Хонгконг. Повеќепати е предлаган за Нобеловата награда за литература.

## Награди
Беи Дао има освоено голе број награди, меѓу кои наградата „Тухолски“ од шведскиот ПЕН, меѓународната поетска награда „Аргана“ од Домот на поезијата во Мароко и Наградата на ПЕН/Барбара Голдсмит за слобода на пишување. Назначен е и за почесен член на Американската академија на уметностите и книжевноста.

Во 2015 г. го добил престижниот Златен венец на Струшките вечери на поезијата.

## Дела
### Стихозбирки
* *Августовски месечар* (, 1990)
* *Стар снег* (, 1991)
* *Форми на оддалеченост* (, 1994)
* *Пејзаж над нулата* (, 1996)
* *Отклучување* (, 2000)
* *На работ на небото: Песни 1991-1996* (, 2001) — збирка на сите дела од *Форми на оддалеченост* и *Пејзаж над нулата*
* *Роза на времето: Нови и избрани песни* (, 2010)

### Збирки раскази
* *Бранови* (, 1990)
*Сина куќа* (, 2000)

### Есеи и репортажи
*

#### Збирки
*

## Наводи

## Надворешни врски

* Животот и творешвото на Беи Дао  — СВП 
* Дела од Беи Дао во македонските библиотеки —  Заемна база на податоци: COBIB.MK 
* Профил на Poets.org 

Категорија:Родени во 1949 година
Категорија:Кинески поети
Категорија:Кинески писатели
Категорија:Добитници на Златен венец на Струшките вечери на поезијата
Категорија:Луѓе од Пекинг
Категорија:Живи луѓе