Казахгејт

**Казахгејт** се однесува на скандалот околу Џејмс Гифен, американски бизнисмен и поранешен советник на претседателот на Казахстан, Нурсултан Назарбаев.

## Обвиненија
Американските обвинители го обвиниле Гифен за поткуп што тој им го дал на Назарбаев и Нурлан Балгимбајев, поранешен премиер на Казахстан, со цел да обезбеди договори за нафтените полиња во Тенгиз за компаниите на Запад во 1990-тите. Џејмс Гифен бил уапсен во 2003 година на меѓународниот аеродром Џон Ф. Кенеди. Имал повратен билет и тоа било нормално планирано службено патување. Тој бил обвинет од канцеларијата на американското правобранителство во јужниот округ на Њујорк за кршење на Законот за странски коруптивни практики од 1974 година и за перење пари. Тој носел казахстански дипломатски пасош, иако двојното државјанство не е дозволено според законите на Казахстан. Канцеларијата на адвокатот, исто така, го обвини Ј. Брајан Вилијамс III, поранешен извршен директор на Мобил, за даночно затајување поврзано со мито од бизнисот на Мобил во Казахстан.

Според федералните обвиненија за поткуп, Гифен бил обвинет за создавање сметки во швајцарска банка и префрлување на 20 милиони долари,  плаќање школарина во ексклузивните интернати за членови на семејствата на казахстанските службеници и купување на накит од милиони долари. Адвокатите на Гифен тврдат дека Гифен дејствувал со целосно знаење и одобрение на американската влада. Гифен побарал пристап до доверливи информации при неговото судење за да ги поткрепи своите тврдења. Владата на САД се спротивставила на откривањето на доверливи информации.

## Реакција
Од Казахстан официјално било соопштено дека обвиненијата немаат никаква врска со нивната земја бидејќи се однесуваат на американски државјанин, иако неколку американски адвокати се обратиле до Министерството за правда на САД во име на Казахстан. Тие побарале да се запре постапката имајќи ја предвид стратешката важност на односите на САД со Казахстан.

## Судење
При судскиот процес Казахгејт, Гифен тврдел дека дејствувал со одобрение на ЦИА, која одбила да објави тајни документи во врска со овие активности. Неговата одбрана изјавила дека Гифен само ги следел наредбите на казахстанската влада, која како странска држава има право да ја дефинира законитоста според сопствените ставови, и дека тој им служил на интересите на САД.

Во август 2010 година, Гифен се изјаснил за виновен за даночен прекршок според антикорупциските закони; Останатите обвиненија, кои можат да носат казна од неколку децении затвор, биле отфрлени. Корпорацијата Меркатор, која е во сопственост на Гифен, се изјаснила за виновна по една точка од обвинението за незаконско плаќање на висок државен функционер на Република Казахстан, што претставува прекршување на Законот за странски коруптивни практики.

Случајот бил заклучен во ноември 2010 година; Американскиот окружен судија Вилијам Поли, кој изјавил дека имал увид во доверливи документи кои не биле јавно објавени при судењето, не наредил ниту затвор, ниту парична казна за Гифен.

## Казахгејт во фикцијата
Според „*Фајненшл тајмс“*, поранешниот агент на ЦИА, Роберт Баер, Џејмс Гифен во неговата книга *See No Evil* го нарекува „Господин Казахстан“ поради неговата способност да влијае на нафтената политика во таа земја. Џорџ Клуни го продуцирал филмот „Сиријана“ заснован на оваа книга. Тим Блејк Нелсон го играл измислениот лик Дени Далтон кој бил лабаво базиран на Џејмс Гифен.

Во шпионскиот роман „*Аномалии на изведбата“* од Виктор Роберт Ли, измислениот премиер на Казахстан е поврзан со „постапка пред американскиот федерален суд во која се наведува прекршување на Законот за надворешни коруптивни практики на САД во случајот наречен „Казахгејт“ во врска со продажба на правата на изобилните нафтени полиња на земјата“.

## Наводи

## Надворешни врски

* Во обвиненијата се наведува дека е платен мито за казахстанската нафта 
* Казахстанскиот претседател Назарбаев примил мито, обвинувања од САД
* Џејмс Гифен - меѓународна мистерија

Категорија:Политички скандали