open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Црква „Вознесение Христово“ - Малино

**Вознесение Христово** (позната како **Свети Спас**) — главна селска црква во светиниколското село Малино, Македонија.

Црквата се наоѓа над селото и околу нејзе се наоѓаат селските гробишта.

## Местоположба

Црквата се наоѓа северно од селото Малино. До нејзе се пристапува по земјен пат од селската чешма.

## Историја

Веројатно е изградена за време на отоманскиот период. Не е познато кога и од кој архијереј е осветена.

## Архитектура

Црквата најпрвин била доста мала, а подоцна била значително проширена.

### Фрескоживопис

Внатрешноста на црквата е фрескоживописана.

### Иконостас

Црквата поседува иконостас. Иконите се од  век од непознат иконописец.

## Галерија

**Надворешноста**

Податотека:Гробишта во Малино.jpg|Селските гробишта
Податотека:Црква „Вознесение Христово“ - Малино 2.jpg|Главниот влез
Податотека:Црква „Вознесение Христово“ - Малино 3.jpg|Камбанаријата
Податотека:Црква „Вознесение Христово“ - Малино 4.jpg|Споредниот влез
Податотека:Црква „Вознесение Христово“ - Малино 5.jpg|Апсидата
Податотека:Црква „Вознесение Христово“ - Малино 6.jpg|Тремот


**Внатрешноста**

Податотека:Црква „Вознесение Христово“ - Малино 10.jpg|Вестибилот
Податотека:Црква „Вознесение Христово“ - Малино 11.jpg|Горниот дел на иконостасот
Податотека:Црква „Вознесение Христово“ - Малино 12.jpg|Фреска
Податотека:Црква „Вознесение Христово“ - Малино 13.jpg|Оштетен фрескоживопис
Податотека:Црква „Вознесение Христово“ - Малино 7.jpg|Иконостасот
Податотека:Црква „Вознесение Христово“ - Малино 8.jpg|Внатрешноста
Податотека:Црква „Вознесение Христово“ - Малино 9.jpg|Фреска


## Поврзано
* Црква „Св. Петка“ - Малино
* Штипско архијерејско намесништво
* Втора светиниколска парохија
* Малино

## Наводи

## Надворешни врски

Категорија:Малино
Малино
Црква „Св. Петка“ - Малино

**Света Петка** (позната и како **Света Петка Римјанката**) — нова селска црква во светиниколското село Малино, Македонија.

Црквата се наоѓа источно од селото, во насока на соседното село Алакинци.

## Местоположба

Црквата се наоѓа источно од селото Малино. До нејзе се пристапува по земјен пат од источниот крај на селото. Во дворот на црквата има мал извор.

## Историја

Најпрвин била подигната како параклис во  век.

На 16 јули 2016 година бил поставен камен-темелник за нов храм од страна на митрополитот Брегалнички г. Иларион

## Галерија

**Стариот параклис**

Податотека:Црква „Св. Петка“ - Малино 11.jpg|Параклисот
Податотека:Црква „Св. Петка“ - Малино 5.jpg|Споредниот влез на параклисот
Податотека:Црква „Св. Петка“ - Малино 3.jpg|Параклисот
Податотека:Црква „Св. Петка“ - Малино 6.jpg|Апсидата на параклисот
Податотека:Црква „Св. Петка“ - Малино 4.jpg|Параклисот
Податотека:Црква „Св. Петка“ - Малино 9.jpg|Мермерна плоча на Св. Петка


**Новата црква**

Податотека:Црква „Св. Петка“ - Малино.jpg|Куполата на црквата
Податотека:Црква „Св. Петка“ - Малино 2.jpg|Предниот дел на црквата
Податотека:Црква „Св. Петка“ - Малино 7.jpg|Помошниот објект
Податотека:Црква „Св. Петка“ - Малино 8.jpg|Апсидата на црквата
Податотека:Црква „Св. Петка“ - Малино 10.jpg|Куполата на црквата


## Поврзано
* Црква „Вознесение Христово“ - Малино
* Штипско архијерејско намесништво
* Втора светиниколска парохија
* Малино

## Наводи

## Надворешни врски

Категорија:Малино
Малино
Иван Лацковиќ Кроата

** Иван Лацковиќ Кроата ** (Батинска, 1 јануари 1932 - Загреб, 29 август 2004) — истакнат хрватски сликар, претставник на хрватско наивно сликарство, колекционер и библиограф.

## Животопис
Иван Лацковиќ Кроата е роден во подравското село Батинска, недалеку од Калиновац во семејство на селани.
По завршувањето на основното училиште, тој работел земјоделство, а потоа се вработил како шумски работник.

Тој беше самоук сликар. Првите слики 1944 ги насликал со акварели, а во нив  ги сликал мотивите  од природата и животот на село.
Во 1952 ги направил своите први цртежи и се преселил во Клоштар Подравски, каде живеел од 1954 до 1957 година, период во кој ги создал своите  први слики.
Во 1957 година се преселил во Загреб, каде работел како поштар, а по завршувањето на вечерното училиште станал поштар.

Во Загреб во 1962 година, тој се сретна со Крсто Хегедушиќ и повремено работеше во неговата сликарска работилница. 
Во тоа време, тој исто така започнал да излага. Во 1968 година тој ја напушти поштата во Загреб и станал професионален сликар.

Тој станал член на Хрватското друштво за ликовни уметници (HDLU). Изложувал низ поранешна Југославија, претежно во Хрватска и во многу земји во Европа, Азија, Африка, Америка и Австралија, на групни и самостојни изложби. Неговите слики и цртежи може да се најдат во многу престижни светски галерии и приватни колекции. Тој бил искрен хрватски патриот. Како член на Zbora narodne garde ја бранел младата хрватска држава, а исто така беше претставник на Градот Загреб на Хрватскиот парламент, како независен член, иако беше избран и двата пати и бил член на Клубот на пратеници на ХДЗ.

Иван Лацковиќ Кроата сликал со масло на стакло, традиционална техника на хрватски наивни уметници од север. Најчесто цртал пејзажи, фигурални композиции, цвеќиња.Портретите се многу ретки. На белата површина на хартијата, неговото основно изразно средство била линија, богата и издлабена до крајност. Во пејзажите тој цртал  настани од руралниот живот; тој ги прикажувал  луѓето кои се само минливи, додека сè околу нив останува непроменето.
 
Опусот на дела од 90-тите години вклучува серија цртежи со теми на човечко страдање од Татковинска војна.

Тој почина од срцев удар во Загреб во 29 август 2004.

Основното училиште во Калиновац го добило името по него.
## Наводи

## Надворешни врски
* Apolon Virtual Gallery
* An essay on his work in Croatian
* Artnet.com
* IMDb
* Croatian artist inspired by love of his country Obituary in The Guardian

Категорија:Хрватски наивни сликари
Категорија:Починати во 2004 година
Категорија:Погребани на гробиштата „Мирогој“
Категорија:Родени во 1932 година
Фудбалска лига на Англија

**Фудбалската лига на Англија** (англиски: *English Football League* или скратено **EFL**) претставува лигашко фудбалско натпреварување во кое учествуваат клубови од Англија и Велс. Основана уште во далечната 1888 година, Фудбалската лига на Англија е најстарото фудбалско лигашко натпреварување на светот.

Во лигата се натпреваруваат 72 клуба кои се рамномерно распоредени во три дивизии:
* Фудбалска лига Чемпионшип
* Фудбалска лига Еден
* Фудбалска лига Два

Главна цел на лигата е позиционирање на клубовите меѓу овие три дивизии, и нивно напредување (промоција), односно назадување (ипаѓање) на табелата. Така, на крајот од секоја сезона три екипи од највисоката дивизија на Фудбалската лига, Чемпионшип, добиваат можност да се пласираат во Премиер лигата, каде ќе ги заменат трите најслабо рангирани клубови од таа лига од претходната сезона. Исто така, двете најслабо рангирани клубови од Лига Два ја напуштаат фудбалската лига и испаѓаат во аматерската Национална лига од каде влегуваат двете првопласирани екипи. На тој начин е постигнато интегрирање на *Фудбалската лига* со останатите лиги во фудбалскиот систем.

Football League исто така е име на владејачкото тело на лигата кое организира две посебни натпреварувања:
* Лига куп
* Трофеј на фудбалската лига

Од спонзорски причини лигата е позната и како *Скај Бет Фудбалска лига*.

## Наводи

## Надворешни врски
* Официјална страна
* Архива

Категорија:Фудбалски натпреварувања во Англија
Категорија:Фудбалска лига на Англија
Сојуз на писатели на Русија

**Сојузот на писатели на Русија** () ― творечки сојуз на професионални писатели во Русија. Тој е наследник на Сојузот на писатели на РСФСР, основан во 1958 година. Сојузот на писатели на Русија има 90 ограноци во регионите на Русија и другите земји.

## Активности
Главните задачи на Сојузот се:

* зачувување на единствена културна, книжевна и информативна област во Руската Федерација;
* помош за зачувување и развој на рускиот јазик и книжевност, како и јазиците и книжевностите на другите народи на повеќенародната Руска Федерација; задоволување на потребите на народите во светот кои сакаат да се приклучат на рускиот јазик и книжевност;
* создавање услови за реализација на творечките способности на членките на Сојузот и почетните писатели;
* зајакнување на творечката заедница на писатели на Руската Федерација, како и на други земји во светот;
* развој на иницијативи за усвојување на државно и регионално ниво на законодавни одлуки за подобрување на домашното издавање книги, превод, наградување на делото на авторите, обезбедување на нив социјална и друга поддршка;
* организација на акции и настани насочени кон промовирање на достигнувањата на класичната и модерната руска книжевност;
* грижа за зачувување на книжевното наследство, помош на млади писатели;
* размена на искуство помеѓу руски писатели и писатели од странски земји.

## Претседатели
Функцијата претседател на Сојузот на писатели на Русија ја извршувале:

* Леонид Соболев (1958-1970)
* Сергеј Михалков (1970-1990)
* Јуриј Бондарев (1991-1994)
* Валериј Ганичев (1994–2018)
* Николај Иванов (2018)

## Поврзано

* Список на писатели на руски јазик

## Наводи

## Надворешни врски

* Сојуз на писатели на Русија

Категорија:Руска книжевност
Категорија:Советска книжевност
Категорија:Појавено во 1958 година
Сојуз на руски писатели и новинари во Париз

**Сојузот на руски писатели и новинари во Париз** () ― книжевна организација создадена во јули 1920 година. Во 1921 година Иван Бунин бил избран за прв претседател, а една година подоцна ќе го наследи Павел Миљуков, кој ја извршувал оваа функција многу години. Друг верен соработник бил Владимир Зелер, секретар на Сојузот триесет години.

Меѓу членовите на извршниот комитет на Сојузот биле Алексеј Н. Толстој, Сергеј Пољаков, Д.С. Мирски; подоцна Александар Јаблоновски, Константин Балмонт, Валентин Булгаков, Александар Куприн, Марк Слонин, Сергеј Варшавски, Сергеј Ефрон, Борис Зајцев, Иван Шмељов, Марк Алданов, Дон Аминадо, Надежда Тефи, Саша Чјорни, Кирил Зајцев, Вадим Руднев. Сојузот немал свое издаваштво, делата на нејзините членови биле објавувани претежно од „Petropolis Publishers“, како и од *списанието „Современные записки“* (Современи записи) и од *весникот „Возрождение“* („Преродба“). Додека нацистичките германски трупи влегле во Париз, Сојузот на руски писатели и новинари во Париз се распаднал.

## Наводи

Категорија:Руско-француски односи
Категорија:Руска книжевност
Категорија:Организации во Франција
Руско здружение на пролетерски писатели

мини|Раководството на RAPP кон крајот на 1920-тите. Од лево: Алексеј Селивановски, Михаил Лусгин, Бела Илес, Владимир Киршон, Леополд Авербах, Фјодор Панферов, Александар Фадеев и Иван Макарев.
**Руското здружение на пролетерски писатели**, познато и под неговата кратенка **РАПП** () ― поранешен службен творечки сојуз во Советскиот Сојуз основан во јануари 1925 година.

Меѓу наведените цели била „да се чисти и да се казнува“ во името на Партијата“, т.е. делотворно поттикнување на цензура на книжевноста врз идеолошка основа. Станала злогласна по своите ентузијастички напади врз писатели кои не одговарале на дефиницијата на РАПП за „вистински советски писател“, што на крајот заработила критики од раководството на болшевичката партија. Меѓу нејзините први цели биле Евгениј Замјатин и Борис Пилњак и биле мета на и за и против-болшевички писатели, особено Михаил Булгаков, Максим Горки, Владимир Мајаковски и Алексеј Толстој.

Администрацијата на РАПП се состоела од голем број советски писатели и книжевни критичари. Меѓу нив биле Леополд Авербах (основач и главен секретар), Владимир Киршон, Дмитриј Фурманов, Александар Фадеев, Алексеј Селивановски, Владимир Ставски, Јуриј Либедински, Владимир Јермилов и други.

Во април 1932 година, РАПП, заедно со другите творечки синдикати, како што Пролеткулт ВОАПП и Руското здружение на пролетерски музичари, било распуштено, а наместо тоа беше создаден Сојузот на писатели на СССР.

## Наводи

## Надворешни врски

* „Uncivil War: Fyodor Gladkov & the Smithy vs. RAPP " од SovLit.net
* RAPP во книжевната енциклопедија (на руски јазик)

Категорија:Советска книжевност
Категорија:Појавено во 1925 година
Беседа на љубители на рускиот збор

**Беседата на љубители на рускиот збор** () ― поранешно конзервативно и прасловенофилско книжевно друштво основано во Санкт Петербург на почетокот на XIX век.
[десно|мини| Куќата на [Гаврила Романович Державин|Державин во Санкт Петербург.]]
Друштвото започнало да се состанува веќе во 1807 година, но неговите редовни месечни средби започнале во март 1811 година во „убавата и луксузно поставена сала во големиот дом на Державин на бреговите на Фонтанка“; дури 500 луѓе би можеле да присуствуваат на нејзините средби, и го издавале сопственото списание „Чтения в Беседе любителей русского слова*“* (Читања на беседата на љубителите на рускиот збор), чии деветнаесет броеви се состоеле главно од материјал претставен на средбите. Го контролирале конзервативците како Державин и Александр Шишков кои се спротивставиле на либералните реформи на Александар I; во книжевна смисла, се обидело да ги забрани галицизмите и другите странски вметнувања во рускиот јазик и се осврнало на црковнословенските и народните традиции за да создаде прифатлива култура. Било спротивставувано и исмејувано од напредното друштво „Арзамас“. Се растурило по смртта на Державин во 1816 година, но било оживеано како книжевно и научно друштво на Московскиот универзитет од 1858 до 1930 година; меѓу писателите кои зборувале на неговите средби биле А.К. Толстој, Иван Тургенев, Афанасиј Фет, Фјодор Достоевски, Лав Толстој и Иван Бунин.

## Наводи

## Библиографија

* Марк Алтшулер, „*Предтечи славянофильства в русской литературе: Общество "Беседа любителей русского слова*“*)* [Претходници на славофилството во руската книжевност: Друштвото „Беседа на љубителите на рускиот збор“]. Ann Arbor: Ardis, 1984 година.
* П.Н. Сакулин, „Обшчество любители россиской словенсност“ *, Печать и революция* 7 (1927).

Категорија:Организации во Русија
Категорија:Појавено во 1807 година
Категорија:Руска книжевност
Археолошки музеј (Теба)

**Археолошкиот музеј Теба** - музеј во Теба, Грција.
Податотека:Mouseio2.jpg
Податотека:Amts105.jpg
Податотека:Amth02.jpg
Податотека:Man and antelope, painting on larnax, Tanagra, Late Helladic III, AM Thebes, 0127.jpg
Податотека:Bull-leaping, painting on larnax, Tanagra, Late Helladic III, AM Thebes, 01281.jpg
Податотека:Ithyphallic male figurine on a bird, terracotta, 700-600 BC, AM Thebes, d0111.jpg
Податотека:Kouros from thebes.jpg
Податотека:Black-figure skyphos, Dionysos, turban, female musicians, 520-500 BC, AM Thebes, 0120.jpg
Податотека:Black-figure kantharos, naked dance, AM Thebes, 0105.jpg
Податотека:Red-figure skyphos, satyr, thyrsos, skin of panther, 500-480 BC, AM Thebes, 0118.jpg
Податотека:Kabeiric kantharos, Kabeirion, 5th century BC, AM Thebes, 0117.jpg
Податотека:Kabeiric black-figure skyphos, Kaberion, 430-400 BC, AM Thebes, 0115.jpg
Податотека:Figurines Museum of Thebes.JPG
Податотека:Amth90.jpg
Податотека:Findings - Cave of the Leibethrid Nymphs.JPG
Податотека:Encaustic on marble, portrait of a young man from a grave stele, with an inscription ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΧΑΙΡΕ Theodoros Farewell 2.png|Хеленистичка грчка енкаустична слика на мермерна гробовна плоча, прикажан е портрет на младо момче по име Теодорос, датирана од I век п.н.е., во периодот на Римска Грција.  


## Надворешни врски

* Министерство за култура и туризам на Грција     
* Археолошки музеј Теба - Е-книга од фондацијата Лацис
Категорија:Археологија на Грција
Мурафа (река)

**Мурафа** () — река во Украина, во Виничка област. Лева притока на Днестар (слив на Црното Море).

## Притоки
Липова, Тарањка, Клекотинка, Суха, Вазлуј, Бушанка (леви); Садкивка, Мурашка, Лозова (десни).

## Извори

* Географічна енциклопедія України : [у 3 т.] / редкол.: О. М. Маринич (відповід. ред.) та ін. — К., 1989—1993. — 33 000 екз. — .
* Українська радянська енциклопедія : у 12 т. / гол. ред. М. П. Бажан ; редкол.: О. К. Антонов та ін. — 2-ге вид. — К. : Головна редакція УРЕ, 1974–1985., Т. 7., К., 1982, стор. 175

## Врска

* Morachwa // Słownik geograficzny Królestwa Polskiego. — Warszawa : Druk «Wieku», 1885. — Т. VI. — S. 665. (пол.)

Категорија:Реки во Украина
Дистомо (археолошки музеј)

**Археолошката збирка Дистомо** - музеј во Дистомо, во Бојотија, Средна Грција. Музејот, познат по неговата грнчарска збирка, бил основан во 1994 година и е под надзор на Десеттиот ефорат на праисториските и класичните старини.

## Историја
Идејата за музеј започнала во 1987 година кога месниот совет го донирал старото камено основно училиште подигнато во 1903 година на грчкото Министерство за култура кое започнало со реновирање и реставрација на градбата.

## Збирка
Музеите содржат забележителна грнчарска збирка од Медеон и Антикира. Има голем број вазни откриени во античкиот Медеон.  Вазните од Антикира датираат помеѓу 8 и 2 век п.н.е. Еден од забележителните артефакти е глинена сима. Откриено била во градба во Антикира и датира од 4 век п.н.е. 

## Наводи

 
## Надворешни врски

* Министерство за култура и спорт на Грција  
*Грчки директориум за патувања

Категорија:Археологија на Грција
Категорија:Музеи во Грција
Категорија:Појавено во 1994 година
Висарион Белински

мини|Биста на Белински
мини|Советска поштенска марка од 1957 година со Висарион Белински

**Висарион Григорјевич Белински**() (,  — , ) – руски книжевен критичар со прозападна тенденција. Белински одиграл една од клучни улоги во кариерата на поетот и издавач Николај Некрасов и неговиот популарен магазин „Современик“. Бил највлијателниот прозападник, особено кај помладата генерација. Главно работел како книжевен критичар бидејќи оваа област не била толку силно цензурирана од политичките памфлети. Се сложувал со славофилите дека општеството има предност пред индивидуализмот, но инсистирал дека општеството треба да дозволи изразување на поединечните идеи и права. Силно им се спротивставувал на славофилите за улогата на православието кое го сметал за ретроградна сила. Ги нагласувал разумот и знаењето, а ги напаѓал автократијата и теократијата.

## Наводи

## Надворешни врски
* 
* Letter to Gogol
* The Coast of Utopia at Lincoln Center 
* Lincoln Center Theater Review, Fall 2006.''

Категорија:Руски писатели
Категорија:Руски критичари
Категорија:Руски новинари
Категорија:Руски публицисти
Свети Андреј (археолошки музеј)

**Археолошката збирка „Свети Андреј (Агиос Андреас)“ на Сифнос** - мал мештански музеј кај археолошкото наоѓалиште Свети Андреј. Во современа градба, Музејот изложува мештански наоди, од микенската ера до V век п.н.е. Музејот е отворен во 2010 година. До тоа време биле дел од мештанските откритија изложени во Археолошкиот музеј на Сифнос, во селото Кастро.
Податотека:Archaeological Museum of Agios Andreas on Sifnos, 153515.jpg|Гледајќи кон микенскиот дел од изложбениот простор
Податотека:Mycenaean hydria, AM Ag Andreas, Sifnos, 153528.jpg|Микенска хидрија, околу 1200 година п.н.е.
Податотека:Monochrome skyphos, Late Geometric, 750-700 BC, AM Ag Andreas, Sifnos, 153544.jpg|Доцно геометриски монохроматски скафос, 750-700 п.н.е.
Податотека:Stone seal-pendants, 800-600 BC, AM Ag Andreas, Sifnos, 153550.jpg|Камени печатни приврзоци, 800-600 п.н.е.


## Надворешни врски

* Античката локација на Сифнос на Свети Андреј во www.greeka.com 
Категорија:Археологија на Грција
Категорија:Музеи во Грција
Сафет Зец

** Сафет Зец ** (роден на 5 декември 1943) е босански сликар и графичар.
## Животопис
Сафет Зец е роден во градот Рогатица во семејство Бошњаци, тој дипломирал на Школата за применета уметност во Сараево во 1964 година. Во 1969 година Ликовна уметност во Белград, а потоа во 1972 година ги заврши своите постдипломски студии на истиот универзитет.

Во седумдесеттите години, Сафет Зец приредува познати и истакнати изложби особено во доменот на поетскиот реализам поетскиот реализам.  Тој бил еден од најпознатите уметници во Југославија за време на раните деведесетти. До 1989 година, тој живееше и работеше во Белград со своето семејство, се вратил во Сараево следната година.  Ја напуштил земјата во 1992 година заради војната  и заминал во Удине, Италија.

Сафет Зец подготвил над 70 самостојни изложби во Босна и Херцеговина и во големите градови низ целиот свет. Тој е исто така член на „Здружението на визуелни уметници на Босна и Херцеговина“. Добитник е на над 20 награди и е признаен за неговата работа. Во 2007 година тој беше награден со Орден за уметност и литература на Франција. Неговите дела се наоѓаат во најголемите европски и меѓународни галерии, како и приватни колекции.

Денес тој живее и работи во Венеција, Сараево, Париз и Пожетел.

## Творештво
* "Соба на сестра ми"
* "Ложа на Бакаревиќ"
* "Голема просторија"
* "Куќи и зеленило"
* "Прозорец"
* * Големата куќа во Бистрик што повеќе не постои *
* Серија слики „Сребреница“

## Наводи

## Надворешни врски
* Safet Zec 

Категорија:Сликари во Босна и Херцеговина од 20 век
Категорија:Сликари во Босна и Херцеговина во 21 век
Категорија:Родени во 1943 година
Археолошки музеј (Сирос)

**Археолошкиот музеј Сирос** се наоѓа во Ермуполис во Сирос. Основан бил во 1889 година.

## Надворешни врски

* www.culture.gr

## Користена литература

Категорија:Врамена карта без назнака за OSM-однос на Википодатоците
Категорија:Археологија на Грција
Категорија:Музеи во Грција
Категорија:Појавено во 1889 година
Зуко Џумхур

** Зуко Џумхур ** (24 септември 1920 година - 29 ноември 1989 година) бил истакнат босански писател, сликар и карикатурист.  Неговата боемска природа, разновидност на талентот и исклучително креативна личност го направиле единствена фигура на југословенската култура во втората половина на 20 век..
## Животопис
Тој потекнувалод старо угледно семејство на муслимански свештеник (улема). Неговиот татко бил Абдуселам Даумхур а неговата мајка Васвија е родена како Туфо. Два месеци по неговото раѓање, семејството се преселило во Белград, каде што неговиот татко работел како началник имам на Армијата на Кралството Југославија. Таму заврши основно и средно граматичко училиште, а средно училиште во Сараево 1939. Студирал право во Белград, но продолжил во Ликовната академија, која ја завршил во класата Петар Добровиќ.

Своите први цртежи ги објавил во весникот „Народна армија“ 1947. Оттогаш, тој соработувал како карикатурист и илустратор во Јеж, Борба, „Ветерници“, Политика, Ослобоџее и списанието „Денес“ а во Нин бил постојан соработник и уредник..

Објавил повеќе од 10.000 карикатури. Имал напишано сценарија за неколку кратки и три играни филмови. Напишал 35 текстови за театар, а во последните десет години од својот живот работел на сараевската телевизија како сценарист и водител на серијата „Ходољубија“. Неговите сограѓани го сметале за еден од најголемите боеми во своето време. Тој почина во Херцег Нови а  бил погребан во неговиот родн Коњиќ, 29 ноември 1989 година.
Добитник е на бројни награди и Орден за братство и единство со златен венец.

## Објавени книги
* * Некролог за една  чаршија *, Сараево, 1958,
* * Писма од Азија *, Мостар, 1973,
* * Ходољубија *, Загреб, 1982,
* * Патување со бел брод *, Сараево, 1982,

Неговите избрани дела биле постхумно објавени во седум книги, кои вклучуваа нови необјавени ракописи: „Писма од Африка и Европа“, „Стогодишни приказни“ и „Адакале“.

Тој исто така го објави Зелениот чај од Црна Гора, заедно со Момо Капор.

## Наводи

## Надворешни врски
* https://web.archive.org/web/20170915101455/http://www.camo.ch/zuko_dzumhur.htm
* Ходољубље кроз живот Зуке Џумхура („Политика“, 6. фебруар 2016)
* Зашто Зуко Џумхур никад није прихваћен у сарајевској чаршији („Политика“, 11. фебруар 2016)

Категорија:Југословенски сликари
Категорија:Југословенски карикатуристи
Категорија:Југословенски писатели
Категорија:Сликари од Босна и Херцеговина
Категорија:Писатели од Босна и Херцеговина
Категорија:Карикатуристи од Босна и Херцеговина
Категорија:Родени во 1920 година
Категорија:Починати во 1989 година
Нела Хасанбеговиќ

** Нела Хасанбеговиќ ** е вајарка од Босна и Херцеговина..

Завршила Средно училиште за применета уметност на „Катедра за скулптура“, во класата на професор Стијепа Гавриќ, во Сараево во 2002 година. Завршила Ликовна академија во Сараево во 2007 година, на Катедрата за скулптура во класата на професорот Мустафа Скопљак. Член на Здружение на ликовни уметници на Босна и Херцеговина од 2007 година. Од 2011 година е член на Здружението за култура и уметност - Црвена. Во 2012 година е избрана за асистент на Академијата за ликовни уметности во Сараево.

Изложувала на голем број самостојни и групни изложби. 2005 година е прогласена за најдобар студент на Катедрата за скулптура, Академија за ликовни уметности, Сараево.

Живее и работи во Сараево.
## Дела
* „Помеѓу светлината и темнината“
* "Столбови"

## Награди
* 2007 година - Награда „Кенан Солаковиќ“ за скулптурата „Салон на младите“, Сараево
* 2008 година - „Приватно и јавно“, Широки Брег,
* 2011 година - Награда за експериментален цртеж, Анале на цртежи, Мостар, БиХ.
* 2012 година - Награда за современи медиуми „Колегиум артистикум“
* 2013 година - Награда за нови медиуми УЛУБиХ - за светлосната инсталација „Меѓу светлината и темнината“

## Наводи

## Надворешни врски
*Nela Hasanbegović
*Artstock, ''Hasanbegović Nela''
*ALU - Nela Hasanbegović

Категорија:Вајари од Босна и Херцеговина
Категорија:Родени во 1984 година
Никола Шоп

** Никола Шоп ** ( Nikola Šop),  (19  август 1904 година Јајце - 2 јануари 1982 година Загреб) бил поет босански и југословенски.

Неговото дело осветлува првенствено осамени ентериери,  „светла осаменост“ во кој тој го живеел својот замислен поетски свет, повеќе од самата религиозност, која спонтано зрачи од нивните песни како природна состојба на умот и свеста.

Шоп е модерен христијанин кој за човештвото ги надминува догмите; со наивна љубезност, како отец Марко Крнета од расказот на Иво Андриќ, Шоп му ги упатувал своите стихови на Исус  со пријатна човечка непосредност, како интимни пораки до пријател што е еднаков на него, кој со него споделува добро и зло. Христос според Шоп е целосен човек, кој се одрекува од божествената моќ за да ги  облагороде човечките срца со сопственото смирение и добрина..

Поетски збирки на Шоп „Песни на сиромашен син“ (1926), „Исус и мојата сенка“ (1934), „Од раните до доцните петли“ (1939) и „На доцна трпеза“ (1943), и не помалку чудесните , бајковита, поетската проза „Мистериозна Прела“ (1943), со својата внатрешна софистицираност на религиозното чувство, се издига до космички височини, што ќе ги инспирира неговите збирки „Куќи во вселената“ (1957) и „Австралија“ (1961). Во поезијата на Шоп, религиозноста достигна космичка димензија прку која ја  открива естетската вредност.

Поет полн со изненадувања и противречности, Шоп  со своето дело давал таква текстура што овозможувала разни варијации.

На кривулестиот пат можешел да се лиши од сè, освен зачуденост,а можешл да ги изнервира научниците, систематичарите, догматичарите, скептиците и циниците, но никогаш читателит кој биле приврзан за лиризмот, и чистиот поетски израз Астрален и световен, внимателен и чувствителен, пагански весел и филантропски сентиментален, Шоп поминал низ неколку фази, избирајќи разни симболи, секогаш варирајќи го подеднакво автентичниот мотив на модерниот дел. Тој бил непоколеблив меѓу најинтересните хрватски поети.

## Дела
Збирки поезија:

*„Песни на сиромашен син“ (1926)
*„Исус и мојата сенка“ (1934)
*„Од раните до доцните петли“ (1939)
*„На крајот на масата“ (1943)
*„Мистериозна Прела“ (1943)
*„Куќи во вселената“ (1957)
*„Астралии“ (1961)

## Награди
* 1970: Награда Владимир Назор за животно дело

## Наводи

Категорија:Поети od Босна и Херцеговина
Категорија:Родени во 1904 година
Категорија:Починати во 1982 година
Смрдлива гулапка

мини|Смрдлива гулапка (Russula foetens)
**Смрдлива гулапка** (*Russula foetens*) или **смрдливка** е честа габа од  родот *[[Гулапка|Гулапк]]<nowiki/>и*. Го добила името по исклучително непријатниот мирис. Расте во листопадни и четинарни шуми во текот на летото и есента. Тaа е распространет вид.

## Опис на плодното тело
Шапката е со пречник до 20 см, многу леплива месеста, заоблена, потоа раширена и на крај конкавно. Валкано окер до ’рѓосано кафеава, слична на мед. Работ на шапката е преклопен и покриен со стрии. Кожата на шапката лесно се лупи. Рачката е со големина од 15 × 4 см, шуплива, лесно разбиена, во бела боја со можни потемни тонови. Лисјата се густи и лесно кршливи, во крем боја и попрскани со ’рѓосана кафеава боја. Месото е бело со ’рѓосани нијанси. Исклучително непријатен мирис кој потсетува на изгорени коски, многу лут.

## Микроскопија
Спорите се елиптични до округлести со јасно одделени шилци. 8−11 × 9 мм.Отпечатокот на спорите е кремова  боја.

## Јадење
Не е за јадење, можно е да е многу отровен

## Галерија

Russula foetens - klobuk.jpg|Russula foetens
Russula foetens 22.jpg|Russula foetens
Rusulla foetens - listići.jpg|Russula foetens
Russula foetens 55.jpg|палец Russula foetens
Russula foetens - šešir.jpg|Russula foetens - капа
Russula foetens 556.jpg|Russula foetens
Russula foetens - drška.jpg|Russula foetens


## Литература

* Узелац, Бранислав (2009). *Печурки во Србија и Западен Балкан* . Белград: БГВ.
* Gabi,Romano Bozac

## Надворешни врски
* http://www.first-nature.com/fungi/russula-foetens.php

Категорија:Габи на Македонија
Категорија:Нејадливи габи
Категорија:Гулапка
Категорија:Габи на Европа
Водена гулапка

мини|Водена гулапка (Rússula aquósa
**Водена гулапка** () - вид печурки вклучени во родот Russula  (Гулапки) семејство Гулапки (*Russulaceae*).

## Опис
Шапката е тенка, хемисферична кај младите печурки, а потоа се отвора до зарамнетата, не надминува 4-5 (8) см во пречник. Кутикулата (кожата) се отстранува во поголемиот дел од полупречникот, видливо мукозна дури и во суво време, обоена во лилаво-црвени тонови, жолтеникава во центарот.

Плочите прилепени на стеблото или скоро ослободени од него се бели.

Дршката 4-6 × 0,5-1 см, задебелување надолу, кршливо, водено, бело или проѕирно сивкасто.

Пулпата е водена, многу кревка, со остар вкус, со многу слаб редок мирис.

Отпечаток од спорите е со бела боја. Спорите се скоро сферични, со пречник од 7-8 мм, покриени со брадавици, делумно поврзани со лузни. Базидија 35-40 ×10 мм, четири спори.Цистиди 50-80 × 10-12,5 мм, фузиформни.

## Екологија и распространетост
Распространет, но прилично редок вид во Европа. Формира микориза со бреза и бор, расте во влажни шуми, во лето до есен.

## Наводи (уреди)

## Литература

* Гапиенко О.С., Шапорова Ј.А. «Флора Беларуси. Габи. Том 1. «Boletales, Amanitales, Russulales». — Минск: Белорусская наука, 2012. — С. 139.

Категорија:Гулапка
Категорија:Габи на Македонија
Црна гулапка

алт=Црна гулапка (Rússula albonígra)|мини|Црна гулапка (Rússula albonígra)
 **Црна гулапка** () - вид печурки вклучени во родот гулапки (Rússula) семејство Гулапки (Russulaceae).

## Опис
Шапката  достигнува пречник од 5-15 см, прво конвексна, потоа депресивна и во форма на инка, со белузлава површина, поцрнува кога ќе се притисне, со возраста, особено во центарот, затемнувајќи сè до валкано сивкасто.

Жабрите се обично релативно ретки и густи, малку се спуштаат кон педикулот, белузлави, со потемна маргина, поцрнуваат кога се оштетени или на допир.

Стеблото е цилиндрично или обратно конусно, многу силно, полно, бело, со стареењето се покрива со неправилни црни точки.

Пулпата е цврста, бела, прво станува кафеава во воздухот, потоа се поцрнува, повремено поцрнува само по неколку часа или воопшто не ја менува бојата. Мирисот е суптилен, овошен, вкусот е на нане.

Спорите во прав се бели. Спори 6,5—9 × 5,5—7 мм, широки елиптични, брадавичести, со фина мрежа.

Јадлива е, сепак, има прилично слаб вкус.
алт=Црна гулапка (Rússula albonígra)|мини|Црна гулапка (Rússula albonígra)

## Екологија
Видот е широко распространет во Евроазија и Северна Америка, се наоѓа и во иглолисни и листопадни шуми, формирајќи микориза со бреза и бор.

## Слични видови
* алт=Russula anthracina Romagn|мини|Russula anthracina Romagn
Russula anthracina Romagn. Исто така веднаш станува црна кога е оштетена, но се разликува со потемна боја на шапката и дршката.

## Таксономија
### Синоними

* Agaricus alboniger Krombh., 1845 basionym
* Russula adusta var. albonigra (Krombh.) Massee, 1893
* Russula nigricans var. albonigra (Krombh.) Cooke & Quél., 1878

## Литература

* Romagnesi, H. Les Russules d'Europe et d'Afrique du Nord. — Paris: Bordas, 1967. — 998 p. — ISBN 0-934454-87-6.
* Гапиенко О. С., Шапорова Я. А. Флора Беларуси. — Минск: Беларуская навука, 2012. — Т. 1. — С. 138. — 199 с. — ISBN 978-985-08-1482-1.

Категорија:Јадливи габи
Категорија:Гулапка
Зелено-црвена гулапка

алт=Зелено црвена гулапка (Rússula alutácea)|мини|Зелено - црвена гулапка  (Rússula alutácea)
 
**Зелено-црвена гулапка** (  ) - печурка која припаѓа на родот Гулапки (Russula) семејство (Russulaceae).

Синоними :

* Agaricus alutaceus (Pers.) Pers., 1801
* Russula esculenta var. alutacea Pers., 1796basionym
* Russula xerampelina var. alutacea (Pers.) Quél., 1888

## Опис

* Шапката е 5-20 см, на почетокот е хемисферна, а потоа се отвора до плоснато и влабнато, месеста, рамномерена, понекогаш малку со нареден раб, обоена во виолетово - црвени или црвено - кафени тонови.
* Жабрите се прилепуваат на стеблото, прилично се дебели, разгранети, кремасти, кај старите печурки се лесно окерасти, со цврсти рабови.
* Спори во прав, се окер боја. Спорите се со шареновидни облици, покриени со брадавици,боцки или со шема на мрежа, амилоид, 8-11 × 7-9 микрони.
* Дршката 5-10 × 1,3-3 см, цилиндрична, бела, понекогаш со розово-жолтеникава нијанса, мазна, со памучна пулпа.
* Пулпата е бела, под кожата на шапката со жолтеникава нијанса, не се менува во воздухот, без посебен вкус и мирис.

Печурката е за јадење .

## Екологија и распространетост
Зелено-црвената русула расте поединечно или во мали групи на земја во листопадни шуми. Позната во Евроазија и Северна Америка .

## Наводи (уреди)

## Литература

* Сержанина Г. И. Шляпочные грибы Белоруссии. — Минск: Наука и техника, 1984.
* Bi Zhishu, Guoyang Zheng, Li Taihui. The Macrofungus Flora of China's Guangdong Province. — Columbia University Press, 1997. — С. 532. — 756 с.

## Надворешни врски
http://www.gobe.si/Slike/RussulaAlutacea

Категорија:Јадливи габи
Категорија:Гулапка
Категорија:Габи на Европа
Виолетовокафеава гулапка

алт=Russula caerulea|мини|Виолетовокафеава гулапка (Russula caerulea)
**Виолетовокафеава гулапка** *(Russula caerulea)*,  попозната како **грбница**, е член на родот Гулапки, чии членови се познати и како кршливи Гулапка.Таа има боја на темно вино или виолетова боја печурката е за јадење и расте со четинари дрвја на крајот на летото и есента. Ја има во Европа и Северна Америка.

## Таксономија
Првпат опишана од микологот Кристијан Хендрик Персон во своето дело „*Synopsis methodica fungorum“ од 1801 година* како „*Agaricus caeruleus“*, неговиот специфичен епитет е латински *caeruleus* што значи „сино“. Тој бил пренесен во родот *[[Гулапка]]* во 1838 година од шведскиот татко на микологија Елиас Магнус Фрис. *Името [[Russula amara]]* од Кужера во 1927 година е синоним.

## Опис
Шапката е 3 - 10 см во пречник. Таа е темнопурпурно-кафеава, со темен, понекогаш скоро црн центар. Отпрвин е конвексена, па дури и скоро во форма на звонче, но подоцна се израмнува. Речиси секогаш го задржува широкиот зашилен врв  во центарот на шапката, по што е гулапка скоро единствена во родот. Кожата на шапката се лупи до две третини, а подоцна има заоблена маргина. Цврстата, бела дршка е 4-9 см висока, 1-2 см широка и со тесен облик на тојага. Жабрите се спојуваат и се  скоро споени со бледо окер боја, давајќи отпечаток на спорите во иста боја. Првично се доста тесно распоредени. Месото е бело и има благ вкус, но кожата на шапката е горчлива на јазикот.

### Слични видови
*[[Темновиолетова гулапка]]* (Krombh.) Расте  ретко со четинари, претпочита листопадни шуми. Нејзината шапка никогаш не е испакната, таа обично е вдлабната.

*И [[Russula viscida]] Kudrna* нема испакнатост и е многу ретка. Кожичката на шапката воопшто не се лупи.

## Распространетост и живеалиште
Виолетовокафеава гулапка (Russula caerulea) се појавува кон крајот на летото и есента. Распространета е во северните умерени зони, Европа, Азија и Северна Америка. Веројатно е во микореза со борови дрвја (*[[Бор (дрво)|Бор]]*), на песочни почви.

## Јадење
Оваа печурка е за јадење, но кожата е горчлива кога ќе ја џвакаме.

## Наводи

Категорија:Јадливи габи
Категорија:Габи на Македонија
Категорија:Гулапка
Категорија:Габи на Европа
Категорија:Габи на Северна Америка
Категорија:Габи на Азија
Валкана гулапка

алт=Валкана гулапка (Russula illota)|мини|Валкана гулапка (Russula illota)

**Валкана гулапка** *(Russula illota)* — вид на печурка што не се јаде од родот *[[гулапка]]*. Најчесто се наоѓа во листопадни и иглолисни шуми на варовник.

## Опис

Шапката е сферична кога е млада, подоцна е широко конвексна и може да биде рамна кога е стара. Таа е со изразена окер боја и е покриена со сиви лиги, до 15&nbsp;cm во пречник. Жабрите се бледо кремасти и блиску едни до други, давајќи мирис на горчливи бадеми кога ќе се размачкаат. Спорите се исто така со бледа крем боја. Дршката е бела и станува со дамки со стареењето.

## Слични видови
*Russula laurocerasi* сè уште технички не се разликува од овој вид.

## Користена литература
* Е.Гарнвајднер. *Печурки и столчиња за жаба на Велика Британија и Европа*. Колинс. 1994 година

## Надворешни врски

Категорија:Габи на Македонија
Категорија:Гулапка
Категорија:Габи на Европа
Златна гулапка

алт=Златна гулапка (Russula aurea)|мини|Златна гулапка (Russula aurea)
**Златна гулапка** () - вид печурки вклучени во родот Гулапки (Russula). Јадлива, но релативно ретко.

## Опис
Шапката достигнува 4-9 см во пречник, на почетокот хемисферична, потоа срамнета и малку депресивна, со малку нареден раб, мазен кај старите печурки. Бојата е прилично разновидна: од тула-црвена, црвено-портокалова и бакарно-црвена боја поблиску до работ до светложолта во центарот и во некои области, понекогаш целосно жолта, црвена или дури виолетова. Кожата на капачето се отстранува за околу половина.

Жабрите се чести или ретки, понекогаш разгранети,  речиси слободни, со светло-окер боја, често со жолт раб.

Дршката е рамномерна, со груба, па дури и ситно лушпеста површина, обично исполнета, со староста, малку памучна одвнатре, обично бела, поретко со лимон-жолта нијанса, станува кафеава со возраста.

Пулпата е јака, омекнува кај старите печурки, бела, под кожата е најчесто светложолта, без посебен мирис, со некаустичен сладок вкус.

Споровиот прав бел. Спорите 7,5-10 × 6-8,5 мм, широки овални, туберозни, со лузни кои формираат нецелосна мрежа. Пилеоцистидите се фузиформни.

## Екологија
Видот е широко распространет во најголем дел во листопадни шуми на Евроазија и Северна Америка, но е прилично редок и се јавува во мали групи.

## Таксономија
### Синоними

* Agaricus auratus With., 1801, nom. illeg.
* Agaricus aureocitrinus Krombh., 1845
* Agaricus aureus (Pers.) Pers., 1801
* Agaricus citrinus Krombh., 1845, nom. illeg.
* Russula aurata Fr., 1838
* Russula esculenta Pers., 1796
* Russula variecolor J.Blum, 1954

## Наводи

* Russula aurea

## Литература

* Romagnesi, H. Les Russules d'Europe et d'Afrique du Nord. — Paris: Bordas, 1967. — P. 401. — 998 p. — ISBN 0-934454-87-6.

Категорија:Јадливи габи
Категорија:Гулапка
Категорија:Габи на Европа
Ирина Токмакова

**Ирина Петровна Токмакова** (родена како Манукова, 3 март 1929 година - 5 април 2018 година) ― советски и руски писател на книги за деца, поет, драмски писател и преведувач на класична книжевност за деца на руски јазик. Особено биле познати нејзините преводи на делата на Тове Јансон, Астрид Линдгрен и Кенет Грахам. Била добитник на Државната награда на Руската Федерација за детска книжевност и на книжевната награда „Александар Грин“.

## Живот
Ирина Манукова е родена во Москва од Перч Манукијан (Ерменец, чие русифицирано име било Пјотр Мануков), електроинженер и Лидија Дилигенска, педијатар во локално сиропиталиште.

За време на Втората светска војна, таа и нејзината сестра биле испратени во Пенза за да останат кај роднините. Некое време немало никаква вест од нејзините родители, но некое време подоцна, сиропиталиштето на нејзината мајка била евакуирано во Пенза, а нејзините родители можеле да и се придружат. Тие живееле во Пенза до 1943 година, по што се вратиле во Москва, каде што било повторно основано сиропиталиштето.

Манукова завршила средно училиште со златен медал во 1948 година. Пишувала поезија од своето детство па наваму, но чувствувајќи дека нема литературен талент, решила да се занимава со јазици. Во 1953 година дипломирала на филолошкиот оддел на Државниот универзитет во Москва. Потоа влезе во програма за постдипломски студии по општа и компаративна лингвистика и започна да работи како преведувач.

Манукова се омажила за Лео Токмаков, илустратор. Нивниот син Василиј Токмаков станал исто така писател на детска фантастика.

Ирина Токмакова починала во Москва на 5 април 2018 година.

## Кариера
Првиот книжевен превод на руски јазик, преземен од Токмакова, била збирка шведски народни песни за деца. Овие и биле испратени од еден шведски извршен директор за енергија по име Боргквист, кој ја препознал нејзината љубов кон шведската песна. Првично, преводот бил наменет за нејзиниот син, но сопругот на Токмакова го однел во една издавачка куќа, која потоа го отпечатила во списанијата „*Весели слики*“ и „*Мурзилка*“.

Писателите Самуил Маршак и Агнија Барто ги виделе делата на Токмакова во „Мурзилка“ и ја охрабрувале да пишува и објавува повеќе. Последователно, Лав Токмаков илустрирал многу од нивните книги.

За да се приклучи на Сојузот на советските писатели, на Токмакова и биле потребни спонзорства од три члена; Маршак, Борис Заходер и Валентин Берестов ја препорачале.

Нејзината прва поетска книга, илустрирана од Лео Токмаков, била насловена „*Дрвја“* и била објавена во 1962 година.

Токмакова била во можност да патува во странство за да присуствува на меѓународни семинари и конференции за книжевност за деца. Била член на жири за наградата „Ханс Кристијан Андерсен“.

## Наводи

## Надворешни врски

* 

Категорија:Руски драматурзи
Категорија:Собирачи на сказни
Категорија:Апсолвенти на Московскиот државен универзитет
Категорија:Руски поети
Категорија:Починати во 2018 година
Категорија:Родени во 1929 година
Категорија:Руски писатели за деца
Категорија:Починати во Москва
Габриел Јуркиќ

** Габриел Јуркиќ ** (24 март 1886 година- 25 февруари 1974 година) бил  хрватски уметник..

Роден е во Ливно, денешна Босна и Херцеговина, и починал  во еден манастир близу до Ливно во 1974 година.

Постои галерија посветена на неговата работа во Ливно, а неговите слики се изложени и во Музеј на современа уметност во Загреб. Студирал на Академијата за уметности во Виена.

Во 1993 година, испечатена е  поштенска марка издадена од администрацијата на Хрвати во Мостар.

Тој е дипломиран Академија за ликовни уметности Сараево.
Габријел Јуркиќ долго време важеше за миленик на уметничките критичари на неговото време, особено меѓу двете светски војни. Неговиот импресионистички израз сведочеше за убавината на регионот Ливно, кој секогаш имал нешто празнично, посебно и божествено на неговите слики. Најчестите теми на делата на Јуркиќ беа мотиви од областа Ливно, како и портрети на жени од најблискиот круг на неговото семејство: неговата мајка и неговата сопруга Штефица.

Тој е истакнат мајстор Пејзаж. Многу рано, тој дошол до еден вид понтилистички начин, техника со која го насликал едно од неговите најпознати дела „Самовилата на мојот народ“.
Во последните 20 години од својот живот, маестро и неговата сопруга се пензионираа во Ливно, каде што продолжи да твори под покровителство на Францискански манастир Горица.
## По познати работи
Неговите најзначајни дела се „Платото во цут“ и „Самовилата на мојот народ“. Сликата „Плато во цут“ ја покажува целата убавина на платото Купрес во текот на летните месеци. Денес, овие уметнички дела се зачувани како национално богатство во Уметничка галерија на Босна и Херцеговина во Сараево.

* „Портрет на Петар Тијешиќ“
* "Плато во цут"
* „Вилата на мојот народ“
* "Портрет на отец Јулијан Јелениќ"
* "Кипарис"
* „Мајка ми“, акварел, 1913 година.
* „Зимски пејзаж“, масло на картон, 1940 година

## Наводи

## Надворешни врски
* Jurkić's picture The Old Bridge in Mostar

Категорија:Југословенски сликари
Категорија:Сликари во Босна и Херцеговина
Категорија:Родени во 1886 година
Категорија:Починати во 1974 година
Владимир Цвијан

мини|263x263px|Цвијан во 2014
**Владимир Цвијан** (Белград, 24 ноември 1976 - Белград, 5 јануари 2018) — српски адвокат и политичар, член на Националното собрание на Република Србија од 2012 до 2013 година и член на претседателството на Српската прогресивна партија (СНС). Пред тоа, тој ја извршуваше функцијата правен советник и генерален секретар на претседателот на Република Србија, Борис Тадиќ.

Исчезна од јавниот живот во 2014 година. Почина на 5 јануари 2018 година, откако се удави во реката Дунав во Белград под сомнителни околности. Неговата смрт беше скриена од јавноста три години, сè додека не беше откриена во март 2021. Сè уште не се познати причините зошто неговата смрт се криеше од јавноста толку долго.

## Наводи


Категорија:Родени во 1976 година
Категорија:Луѓе од Белград
Категорија:Српски политичари
Категорија:Политичари од Српската прогресивна партија
Категорија:Починати во 2018 година
Илинден, Револуционерни песни, 1903-1953

***„Илинден, Револуционерни песни, 1903-1953“*** — антологија песни составена од македонскиот композитор Јосиф Чешмеџиев. По Втората светска војна, Чешмеџиев развил богата просветна и културна дејност во Бугарија каде што продолжил и со запишување и објавување на македонски народни песни, со што во 1953 г. тој ја објавил и оваа збирка. Кон насловот е запишано дека песните се запишани и хармонизирани од Јосиф Чешмеџиев, а се објавуваат по повод 50-годишнината од Илинденското востание.

## Содржина
Збирката содржи вкупно 36 песни. Во кусиот предговор е потпишан Георги Деспотов, член на „Сојузот на македонските културно-просветни друштва во Бугарија“, во кој тој истакнува:

мини|лево|250п|Факсимил од ракописот на Чешмеџиев на химната „Илинден“.
На ова место се укажува дека песните во збирката „не се многу на број“, но дека „сите за прв пат излегуваат на бел свет.“ Откако се истакнува дека песните не се поправани и коригирани „за да се зачува нивната голема историска вредност“, авторот на овој предговор, во однос на начинот на предавање на песните, истакнува дека „за да добијат широка популарност, тие се претставени во лесна и достапна обработка, соодветна на нивната внатрешна динамика, на емоционалната непрегнатост и метро-ритмичката раздвиженост.“ Исто така, во овој предговор се истакнува дека се поместени неколку песни пеани лично од големиот апостол на македонската слобода — Гоце Делчев. Во збирката тоа посебно се нагласува кон песните „Кукни кукавице“, „Сирма војвода“ и други. Деспотов за зборникот пишува дека „ја одразува револуционерната борба на македонскиот народ и е драгоцен продонес во развојот на неговата култура.“

Збирката започнува со химната „Илинден“, на која најверојатно автор е самиот Чешмеџиев. Истата химна се среќава и на крајот на драмата „Илинден“ од Никола Киров Мајски, без мелодискиот запис. Збирката содржи песни за Гоце Делчев, Сирма војвода, Јордан Пиперката, Христо Узунов, Ѓорѓи Сугарев, Васил Чакаларов, Апостол војвода, Иван Алабакот, Дончо Штипјанчето и други јунаци од македонската ослободителна борба, и дополнителни песни за везењето на знамето, за борбите во Смилево, на Мечкин Камен, на Ножот и други. Збирката важи за антологија на македонската револуционерна борба, коишто песни се посебно одбрани од Чешмеџиев, бидејќи биле масовно исполнувани од македонскиот народ.

## Наводи

Категорија:Македонски стихозбирки
Категорија:Зборници
Категорија:Стихозбирки на Јосиф Чешмеџиев