Белградска зоолошка градина

**Белградска зоолошка градина**, позната и како **Градина на добрата надеж** (*Врт добре наде*) — зоолошка градина во јавна сопственост сместена во паркот Калемегдан, центарот на Белград, Србија. Изградена на 12 јули 1936 година. Таа се смета за една од најстарите јавни зоолошки градини во југоисточна Европа. Зоолошката градина зафаќа 7 хектари и содржи колекција од 210 животински видови, со приближно 800 единки, што ја прави најголемата зоолошка градина во Србија. Со околу 400.000 годишни посетители, исто така е позната како една од најпопуларните туристички атракции во Белград.

Зоолошката градина во Белград официјално аплицирала за членство во ЕАЗА во 2017 година.

## Историја
За време на австриската окупација во северна Србија од 1717 до 1739 година, тие спровеле обемен проект за обнова на Белград, претворајќи го градот во западизиран европски град во барокен стил. Овој период денес се нарекува барокен Белград. Гувернерот во овој период, Карл Александар, војводата од Виртемберг, наредил изградба на палатата Виртемберг, масивна зграда што се користела како негово седиште, која се наоѓала на модерната област на Плоштадот на Републиката. Таму, тој ја создал првата зоолошка градина во Белград. Тој им наредил на своите војници да фатат и да му донесат „диви ѕверови од шумите и планините на Србија“, кои потоа биле чувани во кафези. Австријците се повлекле во 1739 година, а Османлиите ја урнале зградата во 1743 година.

Првиот генерален урбанистички план на Белград, кој бил усвоен во 1924 година, предвидувал изградба на зоолошката градина во Топчидер, во тоа време на периферијата на градот.

Сегашната белградска зоолошка градина била официјално отворена на 12 јули 1936 година од страна на градоначалникот на Белград, Влада Илиќ. Зоолошката градина првично не била поголема од 3,5 хектари, но на крајот била проширена за околу 14 хектари. Брзо станала една од најпопуларните места кај месното население, па дури и кај членовите на династијата Караѓорѓевиќ, кои беа редовни во зоолошката градина. Во почетокот, животните се стекнувале преку лични донации. Првата група животни ја купил самиот градоначалник Илиќ, додека првиот менаџер Александар Крстиќ го купил првиот нилски коњ во 1937 година за да го прослави раѓањето на неговиот син.

За време на Втората светска војна, зоолошката градина била бомбардирана двапати, од нацистите во 1941 година и од сојузниците во 1944 година, при што силно ја оштетиле инфраструктурата и ги убиле повеќето животни. Зоолошката градина изгубила и седум хектари земја. Миодраг Савковиќ, управител на зоолошката градина за време на окупацијата од Втората светска војна, бил веднаш уапсен од новите комунистички власти и застрелан.

Зоолошката градина закрепнала со текот на времето, но повторно се соочила со тешки времиња во осумдесеттите. Животните биле запоставени и живееле во лоши услови. Во 1984 година зоолошката градина добила пар црни носорози како подарок од премиерот Роберт Мугабе и земјата Зимбабве. За жал, тие живееле само неколку месеци поради лошата грижа и недостатокот на знаење за овој вид. Во 1989 година, Муамер Гадафи поклонил и шест од неговите арапски камили. Владата, под притисок на групациите за недвижнини, исто така, неуспешно се обидувала да го присвои просторот за изградба на луксузни хотели, казина и ноќни клубови. Белградската зоолошка градина била зачувана благодарение на напорите на вајарот Вук Бојовиќ, кој бил директор на зоолошката градина од 1 мај 1986 година до неговата смрт на 17 септември 2014 година. Тој добил значително признание за неговата работа низ целиот регион. Бојовиќ направил различни подобрувања на условите за живот на животните. Донел бројни нови видови во колекцијата на животни - најзначајни биле мајмуните, белите тигри и лавови - го променил лошото управување на зоолошката градина и ја направил профитабилен бизнис.

За време на мандатот на градоначалникот Драган Ѓилас (2008–13), идејата за проширување на зоолошката градина до Доњи Град, која ја окупирала пред Втората светска војна, повторно се појавила, но експертите и самиот Бојовиќ биле против тоа. Урбанистичкиот план за тврдината од 1965 година веќе предвидувала целосно преместување на зоолошката градина надвор од тврдината, на некои од приградските локации, во кои во подоцнежните планови биле вклучени Велико Блато, Степин Луг или Јелезовац. Исто така, ќе го спречелоистражувањето на Доњи Град, кое сè уште е во голема мера неистражено и ќе ја остави Портата на Чарлс VI, ремек-дело на Балтазар Нојман.

## Животни и експонати
[десно|мини|245x245пкс| Статуа на [Обично шимпанзо|шимпанзото Сами]]
Зоолошката градина во Белград прикажува колекција од 210 видови животни, со 800 единки. Една од најголемите атракции на зоолошката градина се белите лавови, кои се и симбол на зоолошката градина бидејќи името на Белград значи „бел град“. Првиот пар бил примен во 2005 година од Националниот парк Кругер, со што белградската зоолошка градина во тоа време била единствена во Европа која ги изложува овие животни. Откако го дочека своето прво младенче во 2008 година, зоолошката градина имала значителен успех во одгледувањето бели лавови. Понатаму, белградската зоолошка градина добила бел бивол од Тексас во 2007 година и го видела своето прво бело теле во 2018 година. Зоолошката градина содржи и неколку бели тигри. Белградската зоолошка градина е активна во напорите за зачувување на видовите на загрозената локална фауна како што се белоглавиот мршојадец, брадест мршојадец и балканскиот рис. Во септември 2018 година, зоолошката градина повторно го вовела својот прв белоглав мршојадец во дивината.

Во текот на својата историја, зоолошката градина имала неколку жители, добро познати по нивното научно значење или по значителното медиумско покривање. Шимпанзото Сами било првиот голем мајмун што бил прикажан во зоолошката градина. тој добил широко распространето внимание на јавноста кога побегнал од својот кафез само еден месец по неговото пристигнување во 1988 година. По еден час талкање низ централните улици на Белград, Сами бил смирен од менаџерот на зоолошката градина, Вук Бојовиќ, кој потоа го сместил во личното возило и го вратил назад во неговиот кафез. Мајмунот успеал повторно да побегне, само два дена подоцна, но овој пат бил фатен со помош на пиштол за смирување.Американскиот алигатор Муја се смета за најстариот примерок на светот од ваков вид. Тој бил префрлен во Белград во 1937 година од зоолошката градина во Германија без документи. И покрај фактот дека неговата вистинска возраст не е позната, одредени документи укажуваат дека тој имал две години во моментот на неговото пристигнување.

Покрај егзотичните животни, во зоолошката градина во Белград се сместени и домашните, како што се алпаките, зајаците и пигмејските кози, во зоолошката градина за галење, која била повторно отворена во април 2019 година. Прошетката низ отворено изложба која се протега на над 1000 m 2, исто така, располага со кафуле и детско игралиште.

Друга истакната изложба во зоолошката градина е куќатаза пингвини, кое било изградено во мај 2019 година. На почетокот биле прикажани седумнаесет Хумболт пингвини кои пристигнале од Виена и Емиратите. Во мај 2021 година, зоолошката градина го дочекала своето прво изведување на пингвини.

## Галерија

Податотека:Belgrade Zoo tiger.jpg|Бенгалски тигар
Податотека:Neophron percnopterus feeding in Belgrade Zoo.jpg|Египетски мршојадец
Податотека:Рис у животињском врту у Биограду у Србији.jpg|Евроазиски рис
Податотека:Belgrade zoo lizard.jpg|Зелена игуана
Податотека:Jelen Belgrade Zoo.JPG|Црвен елен
Податотека:Beli tigar u beogradskom ZOO vrtu.jpg|Бел тигар
Податотека:Belgrade Zoo Ciconia ciconia.jpg|Бел штрк
Податотека:Nilski konj.JPG|Нилски коњ|Галеб
Податотека:Belgrade Zoo reptile2.jpg|Нилски крокодил
Податотека:Bucorvus leadbeateri Belgrade ZOO.jpg|Јужен габар
Податотека:Марабу.jpg|Марабу
Податотека:Falco rusticolus Belgrade ZOO.jpg|Сокол


## Наводи

## Надворешни врски
*  (in Serbian)

Категорија:Општина Стари град (Белград)
Категорија:Знаменитости во Белград
Категорија:Паркови во Белград
Категорија:Згради и градби во Белград
Категорија:Координати на Википодатоците