Хаплогрупа C-M48

**Хаплогрупата C-M48** позната и како **C2b1a2** — хоплогрупа на ДНК на Y хромозом.

Често се среќава помеѓу членовите на централноазиските и сибирските народи, како што се Евенките,  Евените,  Улчи, Казаците, Корјаците, Монголите (особено Ојрати, како што се Калмиците, Закчините, Урјанхаите и населението на северозападна Монголија воопшто), и Јукагири.

Хаплогрупата C-M48, исто така, повремено била пронајдена во некои етнички групи надвор од неговиот типичен опсег во Сибир и Средна Азија, како што се јапонците (2/53 C-M86 Кјушу, 1/70 C-M86 Токушима, 0/61 C-M86 Шизуока, 0/45 C-M217 Окинава, 0/26 C-M217 Аомори, 0/4 C-M86 Ајни), Тибеќани (4/479 C-M48 Тибет, 0/52 C-M48 Кингхај  ), Бутан (1/21 C-M86/M77), Осети (1/21 C-M48 Јужни Осети), Черкези (1/154 C-M48), и Руси (1/406 C-M77 ), од кои некои покажуваат дивергентни Y-STR хаплотипови.

### C-B90
Кармин и неговите соработници во 2015 година пронашле дивергентна гранка на C-M48, која ја нарекле C3c2-B90 и која ISOGG ја нарекле C2b1a2b-B90, во три Корјаци и еден Евен. Иако M48 и M77 SNP долго време се сметале за филогенетски еквивалентни, означувајќи го истиот клад на човечката Y-DNA филогенија, кладот C3c2-B90 бил откриен дека е позитивен за M48 мутацијата, но негативен за M77 мутацијата.

#### C-B91
C-B91 е потклад на C-B90 што е пронајден кај Корјаците. Ги опфаќа поткладовите C-B92 и C-B94. Кармин и неговите соработници во 2015 година пронашле Y-ДНК која припаѓа на C-B92 кај два Корјаци за кои процениле дека го делат најновиот заеднички предок 594 [95% CI 285  939] години пред сегашноста. Двата Корјаци во C-B92 се проценува дека делат најнов заеднички предок со Корјак кој припаѓа на C-B94 поткладот 3.812 [95% CI 3.005  4.654] години пред сегашноста.

#### C-B93
C-B93 е потклад на C-B90 што е пронајден во 7,7% (4/52) од примерокот на Улчи и кај еден Евенк. Се проценува дека го дели најновиот заеднички предок со C-B91 од Корјаци 4.992 [95% CI 4.188  5.732] години пред сегашноста.

### C-M77
Кармин и неговите соработници во 2015 година ја процениле возраста на спојување на C-M77, која ја нарекле C3c1a-M77 и која ISOGG ја нарекол C2b1a2a-M86/M77, на 2.804 [95% CI 2.228  3.431] години пред сега врз основа на нивните примери на C-B469 и пет примери на C-B80 Y-ДНК.

#### C-B469
C-B469 е потклад на C-M7. Y-ДНК што припаѓа на кладот C-B469, именуван C2b1a2a1a-B469 од ISOGG, е пронајдена кај монголските Закчини, Евенки и Бурјати. Поединецот Евенк и поединецот Бурјат припаѓаат на поткладот C-B87 и се проценува дека го делат најновиот заеднички предок 1.792 [95% CI 1.255  2.376] години пред сегашноста. Се проценува дека тие две единки имаат најнов заеднички предок со поединецот Закчин, кој припаѓа на поткладот C-B470, 2.562 [95% CI 2.003  3.161] години пред сегашноста.

C-B469, исто така, бил  пронајден во HGDP01250, примерок од Y-ДНК добиен од Сибо во Кина како дел од проектот за разновидност на човечкиот геном, и во Евен од Нелкан, Хабаровски крај.

Балановска и нејзините соработници (2018) ја пронашле C-F13686, потклад што може да биде филогенетски еквивалентен на C-B469,  во 7,7% (4/52) од примерок од Улчи.

Балинова и нејзините соработници (2019) набљудувале Y-ДНК што припаѓа на C-B469 во 10,1% (7/69) од примерокот на Дербет од Русија, 2,5% (1/40) од примерокот на Монголите од западна Монголија и 1,7% (1/58) од примерок Торгут од Русија.

##### C-B470
C-B470 е потклад на C-B469. Овој потклад бил забележан во Закчин и во Улч.

##### C-B87
C-B87 е потклад на C-B469. Времето до најновиот заеднички предок помеѓу C-B87 и C-B470 (кој ја вклучува Y-ДНК на Закчин монголски поединец и поединец Улч) се проценува на 2.562 [95% CI 2.003  3.161] години пред присутни.

C-B87(xB89) Y-DNA, која припаѓа на C-B87, но не припаѓа на нејзината потклад C-B89, е пронајдена кај Бурјат (C-B88) и кај Сибо.

###### C-B89
C-B89 е потклад на C-B87 кој е познат од Y-ДНК на Евен од Нелкан, Хабаровски крај  и Y-ДНК на Евенките.

#### C-B80
Y-ДНК што припаѓа на овој клад, кој ISOGG го именувала како C2b1a2a1b-B80, е пронајдена во пет Евени (четири од Магаданската област и еден од Република Саха). Овие пет членови на C-B80 се проценува дека го делат најновиот заеднички предок 1.674 [95% CI 1.190  2.205] години пред сегашноста.

## Наводи

C-M48