Јавна услуга

**Јавна услуга** — услуга наменета да им служи на сите членовите на една заедница. Обично се обезбедува од владата на луѓе кои живеат во нејзина надлежност, или директно (преку јавниот сектор) или со финансирање на обезбедување услуги. Терминот е поврзан со социјален консензус (обично изразен преку демократски избори) дека одредени услуги треба да бидат достапни за сите, без оглед на приходот, физичката способност или менталната острина. Примери за такви услуги вклучуваат противпожарна единица, полиција, воздухопловство и болничари.

Дури и кога јавните услуги не се ниту јавно обезбедени ниту јавно финансирани, од социјални и политички причини тие обично подлежат на регулатива над онаа што се однесува на повеќето економски сектори. Јавната политика, кога е направена во интерес и мотивација на јавноста, може да обезбеди јавни услуги.

## Сектори
Во современите развиени земји, терминот „*јавни услуги*“ (или „услуги од општ интерес“) често вклучува:

* Судови
* Електрична енергија
* Образование
* Служба за итни случаи 
* Заштита на животната средина
* Здравствена грижа
* Војска
* Јавен превоз
* Јавни згради
* Социјални услуги
* Телекомуникации
* Урбано планирање
* Сообраќајна инфраструктура
* Управување со отпад
* Водоводна мрежа

## Јавна администрација

Во современите демократии, јавните служби често ги вршат вработени познати како државни службеници кои ги ангажираат избрани службеници. Владините агенции не се ориентирани кон профит и нивните вработени се мотивирани многу поинакуref name=":0" />. Студиите за нивната работа откриле контрастни резултати, вклучително и повисоки нивоа на напор и помалку часови работа. Истражувањето во Велика Британија покажало дека менаџерите за вработување на приватниот сектор не го кредитираат владиното искуство исто колку и искуството на приватниот сектор.. Јавните работници имаат тенденција да имаат помалку плати кога се прилагодуваат на образованието, иако таа разлика се намалува кога се вклучени бенефициите и часовите. Јавните работници имаат други нематеријални придобивки како што се зголемена безбедност на работното место и високи плати.

## Одлики

Јавната услуга понекогаш може да има одлики на јавно добро (да биде неривалска), но повеќето се услуги кои може (според преовладувачките општествени норми) да бидат недоволно обезбедени од пазарот. Во повеќето случаи јавните услуги не вклучуваат производство на стоки. Тие можат да бидат обезбедени од локални или национални монополи, особено во сектори како природните монополи.

## Историја

Управните тела долго време обезбедувале основни јавни услуги. Традицијата на одржување на безбедноста на граѓаните преку организирана воена одбрана датира од пред најмалку четири илјади години.

Одржувањето на редот преку локалната делегирана власт потекнува барем уште од периодот на завојуваните држави (5-ти до 3 век п.н.е.) во античка Кина со институцијата *ксијан* (префектури) под контрола на централно поставен префект. Историски докази за државно обезбедување на решавање на спорови преку правен или правосуден систем датираат од Стар Египет.

Примарна јавна служба во античката историја вклучувала обезбедување на општа наклоност кон боговите преку теолошки и церемонијално исправна државна религија.

Распространетата понуда на јавни комунални услуги како јавни услуги во развиените земји обично започнува кон крајот на 19 век, честопати со општинскиот развој на услугите за гас и вода. Подоцна, владите почнале да обезбедуваат други услуги како што се електрична енергија и здравствена заштита. Во повеќето развиени земји, локалните или националните влади продолжуваат да обезбедуваат такви услуги, најголем исклучок се САД и Велика Британија, каде приватните услуги се пропорционално позначајни.

Во земјите во развој јавните услуги имаат тенденција да бидат многу помалку развиени. На пример, услугите за вода може да бидат достапни само за богатата средна класа. Од политички причини услугата често се субвенционира, со што се намалуваат финансиите кои се потенцијално достапни за проширување кон посиромашните заедници.

## Наводи

## Надворешни врски
* Municipal Services Project 
* Public Services International 
* Public Services International Research Unit
* Daniel Chavez (ed), Beyond the Market: The Future of Public Services, TNI Public Services Yearbook 2005/6, Transnational Institute / Public Services International Research Unit (PSIRU), February 2006
* European Centre of Enterprises with Public Participation and of Enterprises of General Economic Interest 
* Indian Public services 

Категорија:Политичка економија
Категорија:Јавна администрација
Категорија:Јавни служби