open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ханибал Гискон

**Ханибал Гискон** (,  ;   &#x2013; 258пр. н. е.) — картагински воен командант задолжен и за копнените армии и за поморските флоти за време на Првата пунска војна против Рим. Неговите напори на крајот се покажале како неуспешни, а неговиот конечен пораз во битката довел до негова пропаст и погубување.

## Живот и кариера
Поединости за раниот живот и кариера на Ханибал Гискон не се познати.

### Агригентум
Првото појавување на Ханибал Гискон во изворите е во 262 година п.н.е., како генерал командант на гарнизонот опсаден од Римјаните во Агригентум. И покрај упорноста што ја покажале Гискон и неговите луѓе со месеци и пристигнувањето на засилување предводено од Ханон, градот на крајот паднал во римски раце. Гискон успеал да избега во Картагина во доцните фази од битката.

### Месински Проток
Очигледно, поразот кај Агригнтум не го спречил Гискон да продолжи да биде водач. Следната година, 260 година п.н.е., Гискон се вратил како адмирал задолжен за картагинската флота во Месинскиот Проток. Римјаните биле на прагот да ја воведат својата прва морнарица, а Картагина одлучила дека оваа новина треба да биде спречена. Гисконн го победил и заробил римскиот конзул Гнеј Корнелиј Скипион Асина во Битката кај Липари, поради што Скипион го добил прекарот Асина („Магаре“). Сепак, оваа победа немала практично значење, бидејќи поголемиот дел од римската флота продолжил да маневрира во околните води.

### Милае
Подоцна, во 260 година п.н.е., Гискон требало да се соочи со оваа флота и да биде првиот пунски генерал кој ќе се соочи со римскиот уред за качување *корвус* со неговиот смртоносен ефект. Уверен во супериорноста на Картагина на море, Гискон ги распоредил своите бродови за Битката кај Милае во традиционалниот распоред на долги линии. Иако неискусни во поморските битки, Римјаните, предводени од конзулот Гај Дуилиј, тешко ја поразиле картагинската флота, главно поради иновативната употреба на копнени тактики во поморското војување.

Ханибал бил отповикан, но неговиот пад не траел долго. Во 258 година, тој бил испратен во Сардинија, која морал да ја брани од Римјаните. Сепак, тој не можел да се спореди со римскиот командант Гај Сулпициј Патеркул, кој го победил во Битката кај Сулци.

Откако ја изгубил довербата на своите врсници, Ханибал Гискон следствено бил погубен поради некомпетентност кратко потоа, заедно со други поразени пунски генерали. Според некои извори, тој бил распнат од неговите сопствени луѓе.

## Наводи

## Надворешни врски
* Livius.org: Ханибал   

Категорија:Починати во 258 година п.н.е.
Категорија:Родени во 3-ти век п.н.е.
Категорија:Картагинци
Мустаќи (зоологија)

мини|Мачка со вибриси
**Мустаќи**, или **вибриси** се цврсти, функционални влакна кај живородните цицачи со кои го восприемаат своето опкружување. Овие влакна се фино специјализирани за оваа намена, додека другите видови влакна се погруби како тактилни сензори. Иако мустаќите се специфично оние што се наоѓаат околу лицето, познато е дека вибрисите растат во групи на различни места околу телото. Ги имаат повеќето цицачи, вклучувајќи ги и сите нечовечки примати, а особено ноќните цицачи. Меѓутоа, монотремите ги немаат.

## Наводи

Категорија:Анатомија на животните
Агуано

**Агуано** (исто така **Авано**,  **Ахуано**, **Хилака**,  **Угуано**, **Агуану**, **Сантакручино**, **Тибило**  се народ на Перу. Во 1959 година, се состоеле од 40 семејства. Тие живеат во долните реки Уалага и горните реки Самирија, како и во десната притока на реката Марањон. 

Денес тие се занимаваат со земјоделство и во голема мера ја прифатиле  христијанската вероисповед,  римокатолицизам. 

## Историја
Во 16 век, народот на Агуано првпат се сретнале со Шпанците. Болестите донесени од Европејците и војната со народот Хиваро убиле голем дел од племето. Преживеаните членови на народите Агуано, Кутинана и Мапарина се здружиле за да го формираат она што станало познато како народот Агуана.

Во 19 век, Агуано живееле во близина на Санта Круз, на долните брегови на реката Уалага. Како што се повеќе се интегрирале во шпанско-перуанското општество, го усвоиле името Сантакручино. 

## Наводи

## Литература

* Олсон, Џејмс Стјуарт. ''Индијанците од Централна и Јужна Америка: етноисториски речник.'' Вестпорт, Конектикат: Издавачка куќа „Гринвуд“, 1991. 

## Поврзано

* Кембел, Лајл. (1997). *Јазици на американските Индијанци: Историска лингвистика на домородната Америка* . Њујорк: Оксфорд Универзити Прес.ISBN  .
* Кауфман, Теренс. (1994). Домородните јазици на Јужна Америка. Во К. Мозли и Р.Е. Ашер (ур.), *Атлас на светските јазици* (стр.&nbsp;46–76). Лондон: Рутлиџ.
Категорија:Народи во Перу
Внатрешна каротидна артерија

**Внатрешната каротидна артерија** е артерија која снабдува крв богата со кислород до мозокот, очите и другите структури во главата.

Таа е еден од двата главни огранока на заедничката каротидна артерија, која се дели во вратот на внатрешна и надворешна каротидна артерија. Внатрешната каротидна артерија се издига низ вратот без да дава поголеми гранки во тој дел, што ја разликува од надворешната.

Категорија:Артерии
Патека Ларес

десно|мини|200x200пкс| Патека Ларес**Патеката Ларес** — дводневно или тридневно планинарење на голема надморска височина во Куско, Перу, кое започнува во близина на селото Ларес, приближно 64км северно од Куско и 56км источно од Мачу Пикчу. Долината Ларес се наоѓа источно од планинскиот масив Урубамба, преминувајќи дел од Света долина. За да се стигне до почетокот на патеката, потребно е патување со автобус или комбе од приближно пет часа од селото Ларес. Патеката за пешачење поминува низ типичните перуански планински области на Андите.

Долината Ларес е дом на многу традиционални ткајачи и земјоделци и е позната по домашните текстили. Домородното население на оваа област зборува кечуански јазик и шпански јазик.

Патеката Ларес е една од главните алтернативи на патеката на Инките до Мачу Пикчу. Малку е пократка и повисока по надморска височина од Патеката на Инките; достапна е од Куско. За разлика од патеката на Инките, не се потребни дозволи за пешачење по патеката Ларес.

Постојат голем број различни маршрути и варијации достапни на патеката Ларес. Далеку е потивко од Патеката на Инките, бидејќи не е толку добро познато. Иако малку полесно од патеката на Инките врз основа на теренот, зголемената надморска височина може да биде физички потешка бидејќи има три високи превои за преминување, од кои највисокиот е 4,400 м.

## Класична рута
Стандардната патека за пешачење низ Ларес е најкратката (33 км) и најлесната рута, и преминува само еден висок превој. Патот обично трае три дена пешачење.

Планинарите тргнуваат од Куско  рано првиот ден, често околу 6 часот наутро, и возат неколку часа до Калка, мал град на 2,928 м надморска височина. Од Калка, планинарите се возат уште три часа на север до Ларес. Топлите извори во Ларес се популарни. Од Ларес, патеката трае пет часа до местото за кампување за првата ноќ во Хуакахуаси 3,750 м.

Хуакахуаси е традиционално ткајачко село и планинарите често се обидуваат да ткаат тука. Вториот ден од планинарењето е најкраткиот и најстрмниот, бидејќи се преминува превојот Ипсајкоча 4,450 м највисоката точка на патеката. Може да се кампува покрај езерото Ипсајкоча.

Последниот ден од планинарењето е спуштање, минувајќи низ неколку традиционални села за ткаење. вклучувајќи ја и Патаканча 3,700 м. и Ијок, пред да заврши во Олантајтамбо 2,792 м. Патеката завршува на железничка станица од која има возови до Агуас Калиентес и Куско.

Постојат неколку дополнителни рути во областа, вклучувајќи и некои каде што планинарите можат да престојуваат кај локалните семејства наместо да кампуваат.

## Наводи

## Поврзано

* Перуанската патека Ларес: Упатете се кон облаците, *The Independent*
* Кечуанските заедници во Ларес, Куско - Перу 
Категорија:Куско (регион)
Категорија:Перу
Езеро 69

**Езерото 69** — мало езеро во близина на градот Уарас, во регионот Анкаш, Перу. Тоа е едно од повеќе од 400 езера што се дел од Националниот парк Ускаран, резерват на биосфера на УНЕСКО и на список на светското наследство. Во сезоната на топењето на мраз, езерото се напојува од водопад од Чакрараџу.
мини| Езеро 69 во 2017 година
Неговото име доаѓа од фактот дека езерото немало име пред да било создаден Националниот парк Хуаскаран во 1975 година. Потребата да се вклучат сите езера во предложениот парк на список ги принудиле властите да им се дадат имиња базирани на броеви на оние без традиционално име (езера како што се Аликоча, Аукискоча или Палкакоча, имале имиња на хиспанизиран кечуански јазик. 

Езерото се смета за една од поважните туристички дестинации во регионот, посетена главно од ентузијасти за пешачење и планинарење, со оглед на лесниот пристап и спектакуларниот пејзаж. Пешачката патека до лагуната започнува од кампот Себола Пампа и се протега покрај потокот што тече од истото езеро, формирајќи неколку водопади и катаракти.

## Наводи

Категорија:Езера во Перу
Категорија:Координати на Википодатоците
Пат Митровица-Пеќ

**Патот Митровица–Пеќ** или **патот Пеќ-Митровица** бил пат во Србија во средниот век, продолжение на Ибарскиот пат. Се користел исклучиво за каравани. Бил реконструиран од отоманските власти пред Балканските војни, но поради тоа што бил несигурен бил напуштен. Српската влада ја продолжила реконструкцијата главно по 1919 година, а во 1925 година станала дел од 650-те км долг пат Белград-Котор (или „Јадран“). Понатаму бил реконструиран во 1928 година.

## Наводи

## Литература

* 
Категорија:Пеќ
Категорија:Србија во средниот век
Луликуча

**Луликча** (локален кечуански јазик *лули* внатрешен *(рури)*, езеро *куча*, „внатрешно езеро“, шпанско правопис *Луликоча* ) — планина на Анди во Перу, околу 5,200 метри висока, до мало езеро со тоа име. Се наоѓа во регионот Лима, покраината Ојон, округот Ојон, и во регионот Паско, покраината Паско, округот Симон Боливар. Гребенот на Луликуча се протега по границата помеѓу регионот Лима и регионот Паско, западно од Пумакуча. 

Езерото наречено Луликуча се наоѓа источно од гребенот.

## Наводи

Категорија:Езера во Перу
Категорија:Координати на Википодатоците
Категорија:Планини во Перу
Национален парк Бауаха-Сонене

**Националниот парк Бауаха-Сонене** — заштитено подрачје кое се наоѓа во регионите Пуно и Мадре де Диос, во Перу.

## Географија
Паркот опфаќал речни тераси, ридови и планини, со надморски височини од 500 до 2450 м. Главните реки во областа се: Хит, Тамбопата и Кандамо. Паркот се граничи со Националниот парк Мадиди во Боливија на исток и со Националниот резерват Тамбопата на север.

## Екологија

### Флора
Растителни видови кои се наоѓаат во паркот вклучуваат: *[[virola sebifera]], [[мирислива цедрела]], [[spondias mombin]], [[celtis schippii]], [[bertholletia excelsa]], [[ficus insipida]], [[hevea guianensis]], [[cedrelinga cateniformis]], [[iriartea deltoidea]], [[calycophyllum spruceanum]], [[какао]],* a''nnona ambotay''*, [[swietenia macrophylla]], [[myroxylon balsamum]], [[astrocaryum murumuru]], [[enterolobium cyclocarpum]]*, m''auritia flexuosa'' итн.
### Фауна
Птиците што се среќаваат во паркот вклучуваат: сино-жолтата ара, белогрлиот тукан, големата бела чапја, црвената ара итн.

Цицачи што се среќаваат во паркот вклучуваат: џиновската видра, јужноамериканскиот тапир, јагуарот, гривестиот волк, пумата, грмушарското куче итн.

## Еколошки проблеми
Паркот е богат со природни ресурси, вклучувајќи дрва, злато, гума и дивеч. Наоѓалиштето Кандамо (Блок 78), кое содржи 85 км природен гас и 120 милиони барели кондензати од природен гас, порано било во сопственост на Мобил. Предложената легислатива во 2007 година за отстранување на блокот од резерватот била одбиена.

## Наводи

## Литература
* Томсен, ЈБ. Мичел, Ц.; Пиланд, Р.; Донавеј, Џ.Р. Мониторинг на влијанието од истражувањето на јаглеводороди во чувствителни копнени екосистеми: перспективи од Блок 78 во Перу. Во: Боулс Ајова, Прикет ГТ. , уредници. Стапки во џунглата. Њујорк: Оксфорд Јуниверзити Прес; 2001. стр.&nbsp;332.

## Надворешни врски
* Национален резерват Тамбопата и Национален парк Бахуаха-Сонене.  Профил на parkswatch.org  .
* Национален парк Бахуаха Сонене. Профил на protectedplanet.net
Категорија:Координати на Википодатоците
Категорија:МСЗП-Категорија II
Категорија:Национални паркови во Перу
Парк на љубовта (Лима)

мини|Лима Перу
**Парк Алберто Андраде Кармона**, попознат како **Парк на љубовта**, — градски парк во Лима, Перу.

## Преглед
Паркот се наоѓа на шеталиштето Сиснерос, место што го сочинува шеталиштето Мирафлорес. Паркот е локацијата на Ел бесо, скулптура од Виктор Делфин. Локацијата има поглед на крајбрежјето на Лима. Отворен бил на 14 Февруари 1993 година. Паркот е опкружен со мозаици со фрази и песни за љубовта на шпански и кечуански јазик. Декорацијата е инспирирана од Парк Гуел во Барселона, Шпанија, дизајнирана од Антони Гауди. Паркот бил избран како едно од најромантичните места во светот.

Во 2014 година бил преименуван во Парк Алберто Андраде Кармона, во чест на покојниот градоначалник на Лима.

## Наводи

Категорија:Врамена карта без назнака за OSM-однос на Википодатоците

Категорија:Паркови во Перу
Парке де ла Мураља

десно|мини| Паркот (десно) што се протега покрај реката Римак.
**Парке де ла Мураља** (мак: *Паркот на ѕидовите*) — градски парк сместен во централниот округ Лима, Перу. Бил инаугуриран во 2004 година. Во рамките на неговото проширување е дел од поранешните ѕидови на Лима. Паркот се наоѓа помеѓу реката Римак и сторискиот центар на Лима.

## Историја
За време на администрацијата на Луис Кастањеда Лосио, бил откриен дел од остатоците од левиот брег на реката Римак, кој сега го сочинува паркот. Овде можат да се видат остатоци од основите што ги имал водоводот, дело на францисканците во 1610 година. За таа цел, дел од споменатиот ѕид е обновен во задниот дел на црквата во Сан Франциско, многу блиску до Владината палата.

Паркот има ресторан, продавница за ракотворби од различни делови на земјата, каде што се наоѓала статуата на Франциско Писаро од 2003 до 2025 година, претходно сместена на местото што сега е плоштад Перу, кое се наоѓа веднаш до Владината палата. Покрај тоа, постои и музеј на локацијата каде што се изложени археолошки предмети пронајдени во областа.

## Поврзано

* Ѕидовите на Лима

## Наводи

Категорија:Перу
Категорија:Паркови во Лима
Кројска Планина

**Кројска Планина** или **Крујска Планина** () — планина во централна Албанија, дел од венецот Скендербег. Највисокиот врв се издига на 1.422 м надморска височина. Наречена е по градот Кроја, сместен во западните падини на планината.

## Геолошки состав
Планината значително се истакнува од околната област, особено од околната рамница кон Јадранското Море. Главно е составена од доцнокреден и еоценски варовник, додека неговите долни падини се претежно покриени со олигоценски флиш. Морфолошки, планината претставува превиткана линеарна структура со превртенa западна страна пресечена со тектонски раседи.

На северозапад, планината постепено преминува во издолжена карстна падина, протегајќи се кон градовите Лач и Милот, а од југоисточната страна, нагло се спушта над клисурата Зеза, која ја одделува планината од околните масиви. Клисурата е широка околу 4 м, која во во некои делови се стеснува на само 1,5 м. Околните карпи се издигаат помеѓу 700–800 м, со стрмни наклони од 50° до 70°, кои образуваат високи косини.

## Растителен свет
Кројска Планина е речиси гола, особено во висорамнините. Шумскиот појас е претставен претежно од листопадни дрвја (бука, даб), со иглолисни шуми на западната страна од планината. Доловите се обраснати со густа вегетација поради поволните климатски услови, вклучувајќи заштитена изложеност и топли морски ветрови. Подрастот е составен од средноземни зимзелени грмушки (мирта, врес, црника, мастика).

## Поврзано

* Список на планини во Албанија

## Наводи

Категорија:Планини во Албанија
Тараскан

**Тараскан** или **Тараска** — егзоним и популарно име за културата Пурепеча. Може да се однесува на:

* Тарасканската држава, мезоамериканска империја до шпанското освојување во 1500-тите, сместена во (денешно) западно-централно Мексико
* Пурепечанскиот народ
* Пурепечанскиот јазик

Терминот имал пејоративни конотации на „одвратност и гадење“ кога се однесувало на луѓето или нивниот јазик.

## Етимологија
Името „Тараскан“ потекнувало од зборот „тараскуе“ на јазикот пурепеча, што нејасно значело „свекор“ или „зет“. Шпанците го зеле како свое име, од причини што се припишуваат на различни, претежно легендарни, приказни.

Името Ацтечки јазик за Пурепеча било „Мичуаке“ оттука и името на мексиканската држава Мичоакан.

## Наводи

Категорија:Перу
Дрежница (Србија)

**Дрежница** е населено место во општината Бујановац, Пчињски Управен Округ, Србија. Според пописот од 2022 година имало 83 жители. Секретарот на Бугарска егзархија Димитар Мишев, 1905 година бележи дека во Дрежница биле 160 Македонци христијани.

## Поврзано
* Бујановац
* Пчињски Управен Округ
* Јужна Србија

## Белешки

## Наводи

Категорија:Бујановац
Категорија:Населени места во Јужна Србија
Категорија:Населени места во Вардарска Македонија
Парк на пријателство Марија Грања Отоне

мини|Паркот на пријателството во Сурко, Перу
**Паркот на пријателство Марија Грања Отоне** — градски парк сместен на раскрсницата на авениите Алфредо Бенавидес и Каминос дел Инка, во Сантјаго де Сурко, Лима, Перу. Се одликува со славолак базиран на оној што некогаш стоел на авенијата Арекипа, во округот Лима.

## Историја
Се наоѓа на раскрсницата на авениите Алфредо Бенавидес и Каминос дел Инка. Бил инаугуриран на церемонија во 2001 година во присуство на кралот и кралицата на Шпанија, за време на администрацијата на градоначалникот, за да можело да се постави нов лак во спомен на оној што првично се наоѓал на авенијата Арекипа.

Тоа е единствениот парк во Лима со мавритански декорации, кои додале естетски стил инспириран од Големата џамија во Кордоба, пристапот до паркот е бесплатен, единственото нешто што се наплаќа е искачувањето до лакот. Во неговата околина се наоѓа Културниот центар „Аугусто Б. Легуија“, а во него и Музејот *„Куќа на одговорот“*, двете посветени на сеќавањето на оние што загинале во Тихоокеанската војна.

Паркот, исто така, има меѓу своите објекти од историски интерес, две стари локомотиви од 1926 година кои се уште се во функција. Парковата област вклучува мала лагуна, базени, градини и место за храна со локални јадења.

### Културен центар Аугусто B. Легуија
**Културниот центар Аугусто Б. Легуја** е аудиториум и културен центар сместен во паркот. Инаугуриран на 9 декември 2020 година, на него се наоѓа биста од Аугусто Б. Легуија, по кое бил именуван.

## Наводи

Категорија:Врамена карта без назнака за OSM-однос на Википодатоците
Категорија:Паркови во Перу
Пасео де Агуас

**Пасео де Агуас** — шеталиште лоцирано во Жирон Мадера во округот Римак, Лима, Перу. Било изградено  помеѓу 1770 и 1776 година од страна на вицекралот Мануел де Амат и Жуние. Во негова близина се наоѓаат Аламеда де лос Дескалзос и коридата Ачо. Има колонијален дел од главниот лак и остатоци од страничниот ѕид што датирале уште  од 18 век, како и градини, фонтани, игри и водопади. Шеталиштето било реконструирано во 2014 година.

## Историја
Шеталиштето првично било наречено *Пасео де ла Карбона* од страна на вицекралот Мануел де Амат и Јунјент, неговиот главен промотор. Проектот вклучувал водопад, кој бил моделиран според постоечка водна површина во Нарбон.

Сепак, соседите се спротивставиле на големиот проект поради можноста да снема вода за нивните посеви и лични потреби. Така, иако недовршено, делото било отворено во 1772 година. Уште од самиот почеток се појавиле проблеми со водоснабдувањето, кое што доаѓало преку канал.

Од средината на 19 век и неколку децении, на Пасео де Агуас работеле трамвајска станица и нејзините канцеларии.

### По 19 век
Во 1938 година, сводовите биле обновени. Во 1950-тите, местото било запуштена општинска градина која била позната по тоа што таму се одржувал фестивалот Сан Хуан.

Во 2014 година, Општина Лима ги започнала градежните работи за реновирање. Во јули 2015 година, градоначалникот на Лима, Луис Кастањеда Лосио, објавил дека работите ќе бидат завршени во октомври 2015 година.

## Преглед
Пасео де Агуас претставува булевар на Хирон Мадера. Поврзан бил преку улицата Хулгајок со Аламеда де лос Дескалзос и преку Аламеда де Бобос со арената за бикови Ачо, кои исто така биле вицекралски дела изградени во 18 век.

Шеталиштето имало поголем централен лак и низа од пониски лакови од двете страни, крунисани со низа окуларни височини и врвови.

## Во популарна култура
Во својата книга *„Перуански традиции“*, Рикардо Палма запишал дека неговите современици измислиле мит дека Амат го изградил Пасео де Агуас „само за да ѝ се додворува на својата дама“, пејачката и глумица Микаела Вилегас. Во 1781 година, таа стекнала куќа сместена помеѓу Пасео и Аламеда де лос Дескалзос.
## Галерија

Податотека:America_120_01_gr.jpg|алт=El Paseo del Agua en Lima, 1790| *Ел Пасео дел Агуа Лима*, 1790 година
Податотека:Courret,_Eugenio_-_Rímac,_Muros_del_Passeo_de_Aguas_(Zeno_Fotografie).jpg|алт=The gate in 1860 by Eugenio Courret| Портата во 1860 година од Еухенио Курет
Податотека:2017_Lima_-_Arco_del_Paseo_de_aguas_desde_el_jirón_Hualgayoc.jpg|алт=The gate seen from Jr. Hualgayoc| Портата видена од Џр. Хуалгајок
Податотека:Paseo_de_aguas_del_Rimac.jpg|алт=The arch in 2019| Лакот во 2019 година
Податотека:2017_Lima_-_Espejo_de_agua_del_Paseo_de_aguas.jpg|алт=Reflecting pool| Рефлектирачки базен
Податотека:Paseo_de_Aguas_-_panoramio.jpg|алт=Aerial view| Поглед


## Поврзано

* Парк де ла Ресерва

## Наводи

Категорија:Врамена карта без назнака за OSM-однос на Википодатоците
Категорија:Перу
Категорија:Паркови во Перу
Аикана (народ)

**Аикана** — домородно население на Бразил, кое живеел во државата Рондонија, во западните амазонски низини. Познати се и како **Масака**, **Тубарао**, **Колумбијара**, **Мунде**, **Монд**, **Хуари** и **Аикана**. 

## Земјиште
Традиционалните земјишта на Аикана се наоѓаат во регионот на реката Гвапоре. Во 1970 година, бразилската влада го преселила племето на домородната територија Тубарао-Латунде, со лоша почва. Тие имале три села и живееле во блиските градови, како што е Вилхена.

## Јазик
Народот Аикана го зборува јазикот Аикана, кој е некласификуван јазик. Неговиот ISO 639-3 јазичен код е „тба“. 
Категорија:Староседелски народи во Бразил
Категорија:Народи во Бразил
Национален парк Серос де Амотапе

**Националниот парк Серос де Амотапе** — заштитено подрачје кое се наоѓа во регионите Пиура и Тумбес во северно Перу.

## Историја
Националниот парк официјално бил основан на 22 јули 1975 година.

## Географија
Националниот парк Серос де Амотапе се наоѓа во провинциите Тумбес и Контралмирате Вилар во регионот Тумбес и провинцијата Сулана во регионот Пиура. Има површина од 1515 км2 кој го вклучува планинскиот венец наречен Тумбес, единствената пловна река на перуанскиот брег. Паркот има надморска височина помеѓу 120 м и 1538 м.

## Клима
Во областа, дождовната сезона трае од декември до април, при што јужните и западните области на паркот се оние кои добиваат помалку дожд. Просечните годишни температури се движат од 23 до 26 °C, со просечни годишни врнежи од 500 мм во зоната на тропска сува шума и 1450 мм во зоната на тропските шуми во Пацификот.

## Екологија
Паркот штити дел од екорегионот суви шуми Тумбес-Пјура и јужните делови на Тихоокеанската тропска шума.

### Флора
Меѓу дрвјата пронајдени во оваа област се: *[[ceiba trischistandra]], [[prosopis pallida]], [[albizia multiflora]], [[cedrela sp]], [[ziziphus thyrsiflora]], [[handroanthus billbergi]]<nowiki/>i, [[handroanthus chrysanthus]], [[loxopterygium huasango]], [[bursera graveolens]]* итн.

### Фауна
лево|мини|316x316px| Реката Тумбес, во националниот парк Серос де Амотапе.
Меѓу цицачите што се наоѓаат во оваа област се: неотропската видра, белоопашестиот елен, оцелот, јагуаротитн.

Во паркот се регистрирани вкупно 111 видови птици, од кои некои се: сивогрбиот јастреб, сивообразниот папагал и други

## Еколошки проблеми
Главните закани за биодиверзитетот во паркот се: пасење, добиток, сечење дрва (за градежништво и јаглен), вадење мед од диви пчели, лов, прекумерен риболов во реката Тумбес, загадување на реките, ѓубре оставено од туристите и воведување на егзотични растителни видови.

## Наводи

## Надворешни врски

* Националниот парк Серос де Амотапе.  Официјална страница (на шпански).  Archived  
* Националниот парк Серос де Амотапе.  Parkswatch.org 
Категорија:Биосферни резервати во Перу
Категорија:Координати на Википодатоците
Категорија:МСЗП-Категорија II
Категорија:Национални паркови во Перу
Плаза Франсија (Лима)

250px|мини
**Плаза де Франсија**, позната и по своето поранешно име **Плазолета де ла Реколета**, — јавен плоштад во историскиот центар на Лима, Перу.

## Историја
Плоштадот, првично бил именуван по манастирот на Доминиканскиот ред кој бил изграден во 1606 година и било местото на патеката на старите цивилизации во Перу, која го продолжувала патот *Камино де лос Љанос* (подоцна позната како *Виа Експреса*). Покрај сегашната црква, во неа се наоѓала и уште една капела, позната како *Капила де ла Вирхен де ла Лече*.

По независноста, манастирот на напорната Марија Магдалена (шпански: *Convento de la Venturosa María Magdalena*) бил управуван од Добротворната организација на Лима. Во 1848 година, калуѓерки од Конгрегацијата на Светите Срца на Исус и Марија пристигнале во Перу и се сместиле во манастирот. Во 1881 година, црквата изгорела и по Тихоокеанската војна, била обновена, но под друго име. Се граделе и две нови училишта кои требало да бидат управувани од конгрегацијата. Подоцна таму бил отворен и Папскиот католички универзитет во Перу.

На плоштадот работел и дом за изнемоштени, основан од Бартоломе Манрике. Тој бил избоден до смрт во 1866 година, на улицата Анимас де Сан Агустин.

Плоштадот го добил своето сегашно име откако француската колонија во Лима донирала статуа за да ја одбележи стогодишнината од независноста на Перу.

## Обележја

* Статуата на Слободата, донирана од француската колонија
* Поранешната француска амбасада
* Археолошки музеј Јозефина Рамос де Кокс 
* Пинакотеката во Лима, инаугурирана во 1925 година
* Црквата на Светите Срца на Исус и Марија, првично изградена во 1606 година.

## Наводи

Категорија:Плоштади во Перу
Категорија:Паркови во Перу
Парк Херои на независноста

**Паркот на хероите на независноста,** првично познат како **Шума Матамула**, — градски парк веднаш до авенијата Салавери во округот Хесус Марија, Лима.

## Историја
лево|мини| Хозе Карлос Маријатеги и познаници во шумата во 1929 година.
Областа каде што се наоѓа паркот некогаш била позната како шума Матамула, позната и како Маталечузас, по истоименото место во сопственост на Мануел Игнасио де Виванко, наследено од неговиот син Рејналдо, кое го добило името по бувовите што живееле во областа кога била дел од Вицекралството Перу, тогаш во сопственост на Мартин де Итураин. По Тихокеанска војна, областа ја стекнало семејството Олавегоја, кое ја започнало урбаната трансформација на местото во текот на 20 век.

Имотите „Маталечуситас“ и „Хесус Марија“ се наоѓале во близина, каде што се наоѓале остатоците од селска куќа сè до нивното рушење во 2013 година.

Градежните работи за паркот започнале во рамките на 150-годишнината од независноста на Перу. На 13 јули 1971 година, бронзените статуи на Хуан Пабло Визкардо и Гузман, Торибио Родригез де Мендоза, Тупак Амару и Хуан Франциско де Видал, високи 3 тони и 4 метри, биле однесени од магацин на авенијата Аргентина во паркот и поставени како дел од неговиот споменик, кој содржи обелисци високи 17 метри, како и еден висок 25 метри, на кој е прикажан кондор, првата поставена статуа. Работите се извршувале со кранови во сопственост на СИМА од 11 до 14 часот.

Паркот бил официјално отворен на 27 јули истата година на церемонија на која присуствувал тогашниот претседател Хуан Веласко Алварадо. Во 2017 година го посетил претседателот на Ирска, Мајкл Д. Хигинс, како дел од неговата официјална посета, а го посетиле и други шефови на држави. Паркот бил затворен за време на пандемијата КОВИД-19 во Перу и оттогаш е реновиран.

## Галерија

Податотека:25.11.2010_Perú_(5208567151).jpg|алт=Visit by President Sebastián Piñera of Chile| Посета на претседателот Себастијан Пињера од Чиле.
Податотека:Mandatarios_de_Perú_y_China_colocan_ofrenda_floral_ante_monumento_a_Próceres_y_Precursores_de_la_Independencia_(30350175313).jpg|алт=Visit by President Xi Jinping of China| Посета на претседателот Си Џинпинг на Кина
Податотека:Presidente_de_Irlanda_Michael_D._Higgins_coloca_Ofrenda_Floral_ante_el_Monumento_a_los_Próceres_y_Precursores_de_la_Independencia_11.jpg|алт=Visit by President Michael D. Higgins of Ireland| Посета на претседателот Мајкл Д. Хигинс од Ирска
Податотека:PRESIDENTE_PARAGUAYO_INICIO_VISITA_DE_ESTADO_AL_PERÚ_CON_COLOCACIÓN_DE_OFRENDA_A_PRECURSORES_Y_PRÓCERES_DE_LA_INDEPENDENCIA_(4769759994).jpg|алт=Visit by President Fernando Lugo of Paraguay| Посета на претседателот на Парагвај, Фернандо Луго


## Наводи

Категорија:Врамена карта без назнака за OSM-однос на Википодатоците
Категорија:Перу

Категорија:Паркови во Перу
ЖФК Економист

**Женски фудбалски клуб Економист** *([[латиница]]: Ženski fudbalski klub Ekonomist)*, најчесто скратено како **ЖФК Економист**, е женски фудбалски клуб со седиште во Никшиќ, Црна Гора. Основан во 2007 година, клубот се натпреварува во Женската лига на Црна Гора и беше првиот шампион на натпреварувањето. Во 2012  година, стана првиот женски тим од Црна Гора што учествуваше во Лигата на шампиони за жени на УЕФА. Пред основањето на националната лига, тимот еднаш го освои *Трофејот на ФСЦГ*. Клубот доби поддршка од Меридијанбет.

## Трофеи
;Женска лига на Црна Гора
**Победник (4):* 2011-12, 2012-13, 2013-14, 2014-15
**Второпласиран (3):* 2015-16, 2016-17, 2017-18

;Трофејот на ФСЦГ
**Победник (1):* 2010-11
**Второпласиран (2):* 2008-09, 2009-10

## Пласман по сезони

## Учинок во натпреварувањата на УЕФА

## Истакнати фудбалерки

## Наводи

## Надворешни врски
* Профил на веб-страницата fscg.me
* Профил на веб-страницата uefa.com

Категорија:Фудбалски клубови од Црна Гора`
Охридски земјотрес (1911)

**Охридскиот земјотрес од 1911 година** — природна катастрофа која ги погодила градовите Поградец и Охрид, вечерта на 18 февруари 1911 година. Од низата земјотреси таа година најразорниот од нив се случил на тој ден во 21:35 часот.

## Сеизмичност на областа
Охридското епицентрално подрачје има голема сеизмичност, што може да се забележи од големиот број на случени земјотреси во периодот 1900–2015 година. Според историски податоци, освен за разурнувачки земјотрес од 527 г. н. е., постојат и податоци кои говорат за случување на силни земјотреси со магнитуда *M*L≥6 во 1906 г. и 1912 г. во ова подрачје.

Поместувањата долж јужните краеви на Пештанско–Петринскиот и Јабланичкиот Расед, како контрасно изразени раседи во релјефот, но и како рабни раседи на Охридската Депресија, продолжуваат и денес, условувајќи висока сеизмичка активност во јужниот дел на Охридското Езеро.

## Епицентар
Епицентарот на земјотресот бил на територијата на Горичкиот Санџак, тогаш во Отоманското Царство. Истиот ден се случиле уште 4 земјотреси со магнитуди од 5,9 степени според Рихтер и интензитети од 8 степени според EMSС-98. Серија натамошни потреси во областа продолжиле до февруари 1912 година, од кои десеттина биле со магнитуда M<sub>L</sub> <5.

## Последици
Земјотресот најсилно бил почувствуван во околината на Поградец, како и во с. Љубаништа во Македонија. Силината на земјотресот била почувствувана и во поширокиот регион – сè до Скопје и Скадар. Пропратен со помали оштетувања овој земјотрес е почувствуван и во градовите Елбасан, Кичево и Гостивар, а со послаб интензитет е почувствуван и во градот Лече во Италија и на грчкиот остров Крф. Главниот земјотрес е регистриран од повеќе сеизмолошки станици во Европа во тоа време.

Земјотресот предизвикал целосно урнување на поголем број станбени објекти во Поградец, но и во селата Старово, Тушемишта и Загоричани во Албанија. Големите оштетувања биле пропратени и со бројни човечки жртви. Сите станбени објекти кои го преживеале земјотресот биле сериозно оштетени, додека сите села во Поградечко биле целосно уништени. Сериозни оштетувања имало во градовите Горица и Билишта во Албанија, но и во Битола, Прилеп и Дебар, каде постојат податоци за оштетувања на ѕидови и рушења на оџаци. Сериозни биле оштетувањата и во градот Охрид, каде покрај оштетувањето на многу станбени објекти, постои и податок за целосно рушење на три џамии. Исто така сериозни биле оштетувањата и на верските објекти во с. Старово, каде постојат податоци за рушењето на минарињата на постојните џамии. За време на овој земјотрес, нивото на водата во Охридското Езеро пораснала за 50 см.

## Наводи

## Надворешни врски

* Информации за земјотресот

Категорија:Земјотреси во Македонија
Категорија:Земјотреси во Албанија
Категорија:Земјотреси во 1911 година
Категорија:Македонија во 1911 година
Категорија:Отоманска Македонија
Категорија:Отоманска Албанија
Категорија:Албанија во 1911 година
Аукин Пунта

**Аукин Пунта** — археолошко наоѓалиште со камени гробници (чуљпа) во Перу лоцирани во регионот Уануко, покраината Уамалиес, округот Хакас Гранде. Се наоѓа на надморска височина од околу 3,932 метри над селото Кархуапата.

## Поврзано

* Мију Пампа

## Наводи

Категорија:Координати на Википодатоците
Категорија:Археологија на Перу
Категорија:Археолошки наоѓалишта во Перу
Канамарка

мини| Форензичка реконструкција на лицето на Дамата од Канамарка (чекор по чекор)**Канамарка** — археолошко наоѓалиште во Перу. Се наоѓа во регионот Куско, покраината Еспинар, округот Алто Пичигва.

## Поврзано

* Список на археолошки наоѓалишта во Перу

## Наводи

Категорија:Археолошки наоѓалишта во Перу
Категорија:Координати на Википодатоците
АТП Росмален 2025 – поединечно

**АТП Росмален 2025 – поединечно** - бил тениски турнир во поединечна конкуренција од АТП серијата 250 кој се одиграл во Росмален, Холандија, како дел од тениската сезона 2025.

## Носиели
Првите четири носители биле слободни во првото коло.

# Данил Медведев
# Иго Умбер
# Карен Хачанов
# Алексеј Попирин
# Хуберт Хуркач
# Џордан Томпсон
# Нуно Боржеш
# Лучано Дардери

## Жреб

### Завршница на турнирот

### Горна половина на жребот

### Долна половина на жребот

## Надворешни врски
*Главен жреб
*Квалификации

2025
Росмален
Пукара (Виктор Фахардо)

**Пукара** (кечуански за тврдина)  — археолошко наоѓалиште во регионот Ајакучо во Перу. Се наоѓа во покраината Виктор Фајардо, округот Сархуа. Локалитетот се наоѓа на брегот на реката Луканамарка, западно од реката Карача, распослан на три планински врвови на надморска височина од 3,860 метри.

## Наводи

Категорија:Археолошки наоѓалишта во Перу
Категорија:Координати на Википодатоците
Категорија:Археологија на Перу
Кошарно

**Кошарно** е населено место во општината Бујановац, Пчињски Управен Округ, Србија. Според пописот од 2022 година имало 74 жители. Цариградски скопски митрополит Фирмилијан, 1902 година бележи дека во Кошарно биле 23 македонски куќи.

## Поврзано
* Бујановац
* Пчињски Управен Округ
* Јужна Србија

## Белешки

## Наводи

Категорија:Бујановац
Категорија:Населени места во Јужна Србија
Категорија:Населени места во Вардарска Македонија
Ноќви

мини|Ноќви од првичен вид, Музеј Семберија во Бијељина.
**Ноќви** (само множина) – дрвена направа за месење и чување леб. Ноќвите се еден многубројните покуќнински предмети кои се користеле до средината на 20 век. 

## Потекло на поимот
Зборот **ноќви** потекнува од прасловенскиот збор *nъťьvy*.

## Опис и развој
Ноќвите ги имало во повеќе облици, почнувајќи од наједноставниоот кој подоцна се усовршил и добил повеќекратна функција. Ноќвите се дрвен покуќнински предмет, кој во својот првичен облик во вид на дрвено корито се користел само за месење на леб. При месењето на лебот ноќвите ги поставувале на подот (земја) или ги подигнувале на столчиња. Подоцна овој едноставен облик бил усовршен и добил облик на сандак со високи ногарки. Сандакот има капак, а во внатрешноста има преграда која ноќвите ги дели на два дела. Во едниот дел се месел лебот, а во другиот се чувало брашно. Под самиот сандак можело да се наоѓа една отворена полица која се користела за оставање на разни предмети. Подоцна ноќвите целосно се затвораат и добиваат облик на сандак со капак и ниски ногарки. Во основа, овој е поусовршен и ги содржи сите елементи од наједноставните со додавање на нови, задржувајќи ја основната функција, месење па леб и чување на брашно.

## Наводи

Категорија:Покуќнина
Категорија:Етнологија
Категорија:Дрводелство
Powerade

**Powerade** е спортски пијалак создаден во 1988 година и дистрибуиран од компанијата Кока-Кола. Нејзин главен конкурент е Gatorade, кој е во сопственост на PepsiCo од 2001 година.

## Конкуренција

Главен конкурент на Powerade е Gatorade, кој го продава компанијата Quaker Oats, дел од PepsiCo. Gatorade, кој беше брендиран на Универзитетот во Флорида во 1965 година, беше првиот комерцијално достапен спортски пијалак во Соединетите Американски Држави. Сега држи доминантен удел на пазарот. Од 2011 година, Gatorade држеше 70% пазарен удел во споредба со 28,5% на Powerade.

All Sport е натпреварувач пласиран на пазарот од All Sport, Inc. и дистрибуиран од Jel Sert. All Sport беше пласиран на пазарот од PepsiCo сè до 2001 година, кога производителот на Gatorade, компанијата Quaker Oats, беше купен од PepsiCo. Набргу потоа, All Sport беше продаден на компанијата за пијалаци Monarch. Powerade и All Sport се дистрибуирани преку сопствени канали за директна достава до продавниците. Потоа беше купен од Гари Смит, претседател и извршен директор на All Sport, Inc. од Остин, Тексас.

Надвор од Соединетите Американски Држави, енергетскиот пијалак Lucozade (произведен од 1927 година од фармацевтската компанија сега позната како ГлаксоСмитКлајн) се натпреварува со Powerade. Формулацијата на Lucozade се разликува по тоа што користи првенствено гликоза и содржи кофеин. Подиректен конкурент на Powerade и Gatorade е Lucozade Sport.

## Наводи
Пасео Сивико де Такна

мини|Плоштадот во 2005 година
**Пасео Сивико де Такна**, порано познат како **Плазуела де ла Матриз** за време на шпанската ера и како **Плаза Колон** од 1892 до 1957 година, — главниот плоштад на историскиот центар на Такна, Перу. Содржи знаменитости како што се градската катедрала, Споменикот на хероите и градската фонтана, и се граничи со авенијата Сан Мартин.

Важни граѓански настани во градот се одржуваат на плоштадот: секоја недела од граѓанскиот календар, во средината на граѓанските церемонии, се крева националното знаме и се обновува заклетвата на Франциско Болоњези, што кулминира со граѓанско-воена парада на различните образовни, јавни и приватни субјекти.

28 август е крајната точка на Процесијата со знамето, каде што кулминира со кревање на знамето по прошетка низ улиците на градот, прославувајќи го повторното припојување на Такна кон Перу по речиси 50 години чилеанска окупација.

## Наводи

Категорија:Перу
Категорија:Плоштади во Перу
Гоџи

мини|Плетиплотка со плодови гоџи
**Гоџи** или **гоучји** (, *gǒuqǐ*), исто така познато како **гоџи-бобинка** или **волчја бобинка** — плод на два тесно поврзани вида: плетиплотка (*Lycium barbarum*) и кинеска плетиплотка (*Lycium chinense*) од семејството зрнци. Овие бобинки доаѓаат од грмушки што се родум од Азија, особено Кина, и се користат во традиционалната кинеска медицина со илјадници години. Вирее од 1 до 3 метри висина, плодот е со црвенкаста боја со должина до 2 см и содржи од 20 до 40 ситни семки. Се јадат свежи или сушени, а најпопуларни се поради своите антиоксидативни својства. Растенијата можат да се одгледуваат и во Македонија.

## Опис
Гоџито потекнува од листопаден грмушкаст растителен вид што припаѓа на семејството зрнци (истото семејство во кое спаѓаат доматите, компирите и модрите патлиџани). Главните два вида што ги даваат овие бобинки се плетиплотката и кинеската плетиплотка. Овие растенија потекнуваат од Кина, но се одгледуваат и во други делови на Азија, како Тибет и Монголија.

Грмушките на гоџито виреат во висина од 1 до 3 метри, со тенки, закривени гранки и тесни зелени листови. Самите бобинки се мали и овални, долги околу 1 до 2 сантиметри. Кога се зрели, имаат светлоцрвена или портокалово-црвена боја, со тенка кора што понекогаш знае да биде леплива поради природните шеќери.

Внатре содржат мали жолти семки, а нивниот вкус се опишува како мешавина од брусница и домат — слаткасто-кисел. Најчесто се собираат рачно и се продаваат во сушен облик, но можат да се најдат и свежи, во сок или во прав.

Растението обично почнува да цвета кон крајот на пролетта, од мај па сѐ до септември. Плодовите се собираат од јули до октомври, зависно од климата и условите за одгледување.
мини|Гоџи

## Употреба
Она што е значајно за одгледувањето на ова растение е фактот што е отпорно на болести и штетници, но го напаѓаат габични заболувања на листовите и плодовите. Превентивно се заштитува слично како виновата лоза, со бакарни препарати и со црвено масло пред почетокот на растителноста. Одредени штети можат да предизвикаат зајаците и птиците и се препорачува употреба на мрежи за заштита од нив.

Од гоџи се прават сокови, сирупи, чаеви, ликери, овошни јогурти, а во кулинарството е многу често употребуван додаток, особено на салатите. Многу познат е чајот од гоџи. Гоџи-бобинките се користат и во козметиката бидејќи го забавуваат стареењето на кожата.

Гоџи-бобинките се природен извор на минерали и витамини. Содржат витамини (витамин Б2, витамин Б1, витамин Ц) како и минерали (железо, цинк, селен, калциум, калиум). Изобилуваат со растителни влакна (100 г. Гоџи-бобинките содржат 7 г растителни влакна) што даваат чувство на ситост и го подобруваат варењето на храната.

## Наводи

## Надворешни врски

* Органски суви гоџи-бобинки

Категорија:Бобинки
Категорија:Додатоци во исхраната
Категорија:Билки
Категорија:Лиснат зеленчук
__СОСОДРЖИНА__
__ИНДЕКС__
Атавило

**Атавило** (Атауиљо, Атабило), древно индијанско племе од покраина која се наоѓа во денешната перуанска покраина Канта. Тие биле откриени од Франсиско Писаро, понекогаш нарекуван Маркиз од Атавиос, иако титулата никогаш официјално не му била пренесена од Карло V. Народот Атавило се наоѓа и во областа Хауја.

## Наводи

Категорија:Перуанска култура
Категорија:Народи во Перу
Ботаничка градина на лековити растенија во Лима

**Ботаничката градина на лековити растенија во Лима** — ботаничка градина за лековити растенија во областа Хесус Марија, Лима, Перу. Се наоѓа веднаш до седиштето на Министерството за здравство, со уште една градина која се наоѓа во округот Чориљос.

## Историја
Создадена е од Институтот за традиционална медицина (IMET), тогаш под водство на Хозе Аранда Вентура. Моментално управувано од Националниот центар за интеркултурно здравје, владино тело во рамките на Министерството за здравство, содржи над 600 различни видови лековити растенија. Потоа, Министерството ги користи овие растенија во лекувањето на различни болести.

## Галерија

Податотека:Mapa_del_Jardín_Botánico.pdf|алт=Map of the garden| Мапа на градината
Податотека:Árbol_de_Copaiba_en_el_Jardín_Botánico_de_Lima.jpg|алт=Copaiba tree| Дрво *Copaifera*
Податотека:Árbol_de_Plátano_en_el_Jardín_Botánico_de_Lima.jpg|алт=Banana| Банана
Податотека:Planta_de_Curare_en_el_Jardín_Botánico_de_Lima.jpg|алт=Curare plant| Кураре растение
Податотека:Planta_de_Kiwicha_en_el_Jardín_Botánico_de_Lima.jpg|алт=Kiwicha| *Amaranthus caudatus*
Податотека:Planta_de_Tahuari_en_el_Jardín_Botánico_de_Lima.jpg|алт=Tahuari| *Handroanthus serratifolius*
Податотека:Árbol_de_Caucho_en_el_Jardín_Botánico_de_Lima.jpg|алт=Rubber tree| Гумено дрво
Податотека:Árbol_de_Huito_en_el_Jardín_Botánico_de_Lima.jpg|алт=Huito tree| *Genipa americana*
Податотека:Planta_de_Omagua_en_el_Jardín_Botánico_de_Lima.jpg|алт=Omagua, possibly Aristolochia bicolor| Omagua,можеби Aristolochia bicolor 
Податотека:Árbol_de_Tara_en_el_Jardín_Botánico_de_Lima.jpg| *Tara spinosa*
Податотека:Planta_de_Chacruna_en_el_Jardín_Botánico_de_Lima.jpg|алт=Chacruna| Psychotria viridis
Податотека:Planta_de_Aguaymanto_en_el_Jardín_Botánico_de_Lima.jpg|алт=Aguaymanto| Перуанска јагода
Податотека:Planta_de_Sillinto_en_el_Jardín_Botánico_de_Lima.jpg|алт=Sillinto| Callaeum antifebrile
Податотека:Árbol_de_Aucamolle_en_el_Jardín_Botánico_de_Lima.jpg|алт=Aucamolle tree| Дрво Аукамол
Податотека:Floripondio_Rosado_en_el_Jardín_Botánico_de_Lima.jpg| Brugmansia arborea
Податотека:Árbol_de_Capirona_en_el_Jardín_Botánico_de_Lima.jpg|алт=Capirona tree| Дрво Капирона
Податотека:Árbol_de_Uña_de_Gato_en_el_Jardín_Botánico_de_Lima.jpg| *Uncaria tomentosa*
Податотека:Planta_de_Caña_Brava_en_el_Jardín_Botánico_de_Lima.jpg| Arundo donax
Податотека:Planta_de_San_Pedro_en_el_Jardín_Botánico_de_Lima.jpg| Echinopsis pachanoi
Податотека:Planta_de_Piri_Piri_en_el_Jardín_Botánico_de_Lima.jpg| *Cyperus giganteus*
Податотека:Árbol_de_Sangre_de_Grado_en_el_Jardín_Botánico_de_Lima.jpg|алт=Dragon's blood tree| Дрвото на змејска крв
Податотека:Planta_de_Mucura_Macho_en_el_Jardín_Botánico_de_Lima.jpg| *Petiveria alliacea*
Податотека:Árbol_de_Shica_Shica_en_el_Jardín_Botánico_de_Lima.jpg|алт=Shica Shica palm| Aiphanes deltoidea 


## Наводи

Категорија:Координати на Википодатоците
Категорија:Врамена карта без назнака за OSM-однос на Википодатоците

Категорија:Перу
Категорија:Ботанички градини во Перу
Јали

**Јали** (, во превод „стакло“) — грчки вулкански остров во Додеканезите, сместен на половина пат помеѓу јужниот брег на Кос (Кардамаина) и Нисирос. Се состои од риолитски опсидијански лавински куполи и наслаги од пемза (кои се ископуваат во огромни количини). Не се познати историски ерупции, но најновите ерупции на пемза се наоѓаат над почви што содржат керамика и артефакти од опсидијан од неолитскиот период (10.000–4.500 г. п.н.е.). Островот има два различни сегменти, при што североисточниот дел е речиси целосно направен од опсидијан, а југозападниот дел од пемза. Тие се поврзани со тесен теснец и плажа составена од современи гребенски седименти. Во античко време, островот бил познат како **Истрос** ().

## Географија
мини|Од горе десно спротивно од стрелките на часовникот: Строгили, Јали, Пергуса, Пахеја и Нисирос.
Островот е долг 6 километри и помеѓу 4 километри и 500 метри широк. Има пештера долга 180 метри. Деловите од островот каде што се врши ископување на пемзански ленти се неплодни. Според пописот од 2001 година, населението броело 10 жители. На административно ниво, тој е дел од општина Нисирос.

## Населба
Населувањето на Јали веројатно започнало во почетокот на 4-тиот милениум во форма на сезонска населба. Една населба се наоѓала на местото на 2 Лаимоси на брегот. Подоцна, во 4-тиот милениум п.н.е., населувањето се одвивало во северозападниот дел од островот. Повисоките земјишта на островот биле окупирани главно во текот на зимата за пасење добиток.

Островјаните се занимавале со производство на жито, а биле пронајдени и неколку мелнички камења. Големи груби садови се користеле за складирање на жито. Тие исто така се занимавале со сточарство и преработка на млеко користејќи тенџере за сирење. Тие обработувале опсидијан и изработувале грнчарија.

Раната обработка на метали се практикувала на островот во средината на 4-тиот милениум п.н.е. Пронајдени биле два сада со залепени бакарни елементи. Ова претставува редок доказ за најраната фаза на егејската металургија за време на завршниот неолитски период. Исто така, била пронајдена и една оловна заковка.

Јали бил напуштен до крајот на 4-тиот милениум п.н.е.

## Наводи

## Надворешни врски

* Официјална веб-страница на општина Нисирос (на англиски, француски, германски, грчки, италијански, и шпански)

Категорија:Заспани вулкани
Категорија:Вулкани во Грција
Категорија:Додеканези
Категорија:Острови во Грција
Категорија:Координати на Википодатоците
Љубомир Костовски

**Љубомир Костовски** (р.  во Скопје) – македонски новинар. Од 2011 година, е главен уредник на порталот Глобус магазин.

## Животопис

Љубомир Костовски е еден од најистакнатите македонски новинари и политички аналитичари, со повеќедецениска кариера во медиумите.  Познат е по своите критички ставови, ангажирани колумни и активна улога во заштита на новинарската етика и слобода на изразување. 

Тој својата кариера ја почнал во Македонската радио-телевизија, а потоа весникот Нова Македонија. Работел и во весникот "Дневник" од 1997 до 2007 година, како колумнист и објавувал анализи. 

Костовски е долгогодишен новинар и поранешен член на ад-хок телото за мониторинг на медиумите.  Тој е основач и главен уредник на онлајн политичкиот магазин „Глобус“ и автор на бројни колумни и анализи во медиуми како Цивил Медиа, Фронтлајн и други. Неговите текстови често се фокусираат на политичката пропаганда, дезинформациите и состојбата во медиумите во Македонија.

## Надворешни врски
* www.globus.mk
* www.civilmedia.mk

Категорија:Македонски новинари