open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Здружување (хералдика)

[thumb|right|160px|Грбот на англискиот крал [Ричард II од 1340 г. (лавови и кринови, десно) здружен со древниот грб на Едвард Исповедникот (крст и птици, лево).]]
**Здружување** (или **спојување**) — практиката во хералдиката на присоединување на два грба во еден штит, како би се формирал нов комбиниран грб. Ова се прави со т.н. *пресекување* на штитот на половина (вертикално), и поставување на составните грбови во половините.

Здружувањето во хералдиката се користи како симбол на сојуз или заедништво. Ова обично се прави при брак, каде грбот на сопругот ја зазема левата половина (хералдичката десна), а грбот на жената ја зазема десната (хералдичката лева) половина. Меѓутоа среќаваме и други видови на сојузи, особено кај црковната хералдика каде епископите ги обединуваат сопствениот грб со грбот епархијата или столица, така што грбот на епархијата стои на левата (хералдички десна) половина, а личниот грб на епископот стои на десната (хералдички лева) половина.

## Поврзано
* Маршалување
* Блазон
* Хералдика
* Колегијат на грбови
* Значка (хералдика)

## Наводи

Категорија:Хералдика
Европски универзитет (Скопје)

**Прв приватен универзитет - Европски универзитет - Република Македонија** (**ЕУРМ**) — приватен акредитиран универзитет на подрачјето на Република Македонија кој изникнува од темелите на Факултетот за општествени науки. Акредитиран од одборот за акредитација на 1 јуни 2005 година Европскиот универзитет – Република Македонија е приватен акредитиран универзитет кој нуди современо образование и кој постојано ги развива и надградува процесот на стекнување на знаење во согласност со современите светски образовни трендови.

## Историја

Историјата на Европскиот универзитет – Република Македонија започнува со основањето на Факултетот за општествени науки (ФОН) во 2001 година. Активностите на Европскиот универзитет беа признати на 1 јуни 2005 кога e акредитиран од страна на Одборот за акредитација на Р Македонија.

Следната, 2006 година е впечатлива по основањето и акредитацијата (nоември 2006) на уште три нови факултети: Факултет за комуникации и медиуми, Факултет за јавна администрација и Факултет за арт и дизајн. Дотогаш постоеја Факултетот за економски науки и Факултетот за информатика. Покрај тоа, истата година sпоред одлуката Бр. 12 на Одборот за акредитација на Р Македонија, потврдена e адекватноста на програмите на Европскиот универзитет согласно европските стандарди на 3+2 модулот на студирање. Во почетокот на 2009 година Првиот приватен универзитет - Европски универзитет Република Македонија подготви елаборат за примена на решенијата и одредбите од новиот закон за високо образование.

## Факултети
right|thumb|150px|ЕУРМ во Скопје
Во моментов на Европскиот универзитет – Република Македонија постојат седум факултети:

* Факултет за економски науки
* Факултет за информатика
* Факултет за правни науки
* Факултет за политички науки
* Факултет за арт и дизајн
* Факултет за детективи и криминалистика
* Факултет за стоматологија

ЕУРМ станува членка на IACBE во 2005, а по исполнувањето на условите се здобива со статус Кандидат за акредитација на 4 август 2006 година. Тргнувајќи од насоките и начелата на IACBE, ЕУРМ разви План за проценка на резултати врз основа на кој е извршена самоевалуација во академската 2006/2007.

## Надворешни врски
* Официјално мрежно место на Универзитетот

Категорија:Приватни универзитети во Македонија
Категорија:Универзитети во Скопје
Категорија:Појавено во 2005 година во Македонија
Список на виши училишта во Бугарија

Ова е список на акредитирани виши училишта во Бугарија:

# Софиски универзитет „Св. Климент Охридски“
# Пловдивски универзитет „Паисиј Хилендарски“
# Великотрновски универзитет „Св. Кирил и Методиј“
# Југозападен универзитет „Неофит Рилски“ — Благоевград
# Шуменски универзитет „Епископ Константин Преславски“
# Русенски универзитет „Ангел К'нчев“
# Тракиски универзитет — Стара Загора
# Универзитет „Професор д-р Асен Златаров“ — Бургас
# Универзитет за национално и светско стопанство — Софија
# Економски универзитет — Варна
# Стопанска академија „Димитар Ценов“ — Свиштов
# Универзитет по архитектура, машинство и геодезија - Софија
# Технички универзитет — Софија
# Технички универзитет — Варна
# Технички универзитет — Габрово
# Универзитет за хемиски технологии и металургија — Софија
# Рударско-геолошки универзитет „Свети Иван Рилски“ — Софија
# Шумарско-технички универзитет — Софија
# Универзитет за технологија на храната — Пловдив
# Аграрен универзитет — Пловдив 
# Медицински универзитет — Софија 
# Медицински универзитет „Проф. д-р Параскев Стојанов“ — Варна
# Медицински универзитет — Пловдив
# Медицински универзитет — Плевен
# Национална спортска академија — Софија
# Национална академија за театарска и филмска уметност „Крстјо Сарафов“ — Софија
# Национална ликовна академија — Софија
# Национална музичка академија „Професор Панчо Владигеров“ — Софија
# Академија за музички, танцови и ликовни уметности — Пловдив
# Нов бугарски универзитет — Софија
# Бургаски слободен универзитет
# Варненски слободен универзитет „Черноризец Храбр“
# Американски универзитет во Бугарија — Благоевград
# Национален воен универзитет „Васил Левски“ — Велико Трново
# Више воено-морнарско училиште „Никола Јонков Вапцаров“ — Варна
# Више машинско училиште „Љубен Каравелов“ — Софија
# Више транспортно училиште „Тодор Каблешков“ — Софија 
# Академија на МВР — Софија
# Воена академија „Георги Стојков Раковски“ - Софија
# Специјализирано више училиште по библиотекарство и информатички технологии — Софија
# Колеџ за телекомуникации и пошти — Софија
# Колеџ за менаџмент, трговија и маркетинг — Софија
# Меѓународен колеџ — Албена
# Земјоделски колеџ — Пловдив
# Европски колеџ за економија и управување — Пловдив
# Европски политехнички универзитет — Перник
# Театарски колеџ „Љубен Гројс“ — Софија
# Више училиште за осигурување и финанси — Софија
# Колеџ „Телематика“ — Стара Загора
# Меѓународно више бизнис училиште — Ботевград
# Колеџ за туризам — Благоевград
# Колеџ за економија и администрација — Пловдив

## Надворешни врски
* Регистар на акредитирани виши училишта  - Министерство за образование и наука на Република Бугарија

Категорија:Списоци на универзитети и колеџи
Категорија:Универзитети во Бугарија
Историја на Андора

мини|Римската црква „Сан Жоан де Каселес“ во Канило
Андора е последната држава која сѐ уште постои од поранешната независна Марка хиспаника. Андора, како држава постои уште од доцниот 8 век. Наводно Карло Велики бил оној кој за првпат им загарантирал голем број на привилегии на андоранците, како возврат за помошта во војната против Маврите. Сепак, Андора долго време била предмет на конфликти помеѓу шпанскиот бискуп од Ургел и францускиот гроф од Кастелбон односно неговиот наследник од Фуа. Преку т.н. Пареаж договор (Paréage) во 1278, двете страни се согласиле за заедничка власт врз Андора. Дозволата за власт од грофот од Фуа, подоцна преминала на кралот Хајнрих IV и оттука на сите следни француски кралеви (во новото време на француските претседатели).

Во 1933 година Франција ја окупира Андора како реакција на социјалните немири пред изборите.

Во 1993 година, Франција и Шпанија ја признаваат Андора како независна држава, но сепак бискупот од Ургел и францускиот претседател остануваат како официјални претседатели на земјата. Со независноста, Андора станува членка на Европскиот Совет и ООН. На парламентарните избори во 1997 година, Унијата на Либералите (Unió Liberal) на премиерот Марк Форне Молне го освојува апсолутното мнозинство. Истото им успева и на изборите на 4 март 2001 година, овој пат под името Либерална партија на Андора (Partit Liberal d’Andorra). На изборите во 2009 година победи Социјалдемократската партија.

Категорија:Историја на Андора
Категорија:Историја на Шпанија
Категорија:Историја на Франција
Георги Иванов

**Георги Иванов Иванов** (роден како Георги Иванов Какалов на 2 јули 1940 година) — офицер (генерал-полковник) и првиот космонаут од Бугарија што направил полет со вселенскиот брод „Сојуз“ 33 на 10 април 1979 година.

## Награди
* Херој на Народна република Бугарија — 1979 г.
* Херој на Советскиот Сојуз — 13 април 1979 г.
* Орден „Георги Димитров“ — 1979 г.
* Орден „Ленин“ — 1979 г.
* Орден „Стара планина“ прва степен со мечеви — 2004 г.
* Почесен граѓанин на Ловеч од 29 април 1979 г. — „За полетот со вселенскиот брод „Сојуз“ 33“.

Категорија:Херои на Советскиот Сојуз
Категорија:Носители на Орденот на Ленин
Категорија:Живи луѓе
Категорија:Бугарски космонаути
Категорија:Родени во 1940 година
Историја на Белорусија

Од крајот на бронзеното доба поголем дел од територијата на денешна Белорусија била населена со Балтијци. Кон крајот на 9 век и почетокот на 10 век, оваа територија започнале да ја населуваат Словени.

Се смета дека првата држава на територијата на сегашна Белорусија била Полоцката. Градот Полоцк првпат се споменува во „Повестите на минатото„ од 862 година. Полоцкото кнежевство достигнало најголем подем и најголема моќ за време на владеењето на кнезот Усјаслау Брачиславич (1044 – 1101). Од 10 век до 13 век на територијата на Белорусија се наоѓале и Туравското кнежевство, Смоленското кнежевство, Граѕенското Кнежевство. Следни големи држави на белоруската територија било и Големото Кнежевство Литванија, како и Рутенското и Жамојцкото. Главен центар на ова кнежевство Новогородок.

За време на Првата светска војна, Белорусија се наоѓала под германска окупација. Својата прва независност, Белорусија ја прогласила на 25 март 1918 година. Но по окупацијата на Црвената армија, на 1 јануари 1919 година била прогласена Советска Социјалистичка Република Белорусија. Во времето на Втората светска војна, Белорусија повторно била окупирана од страна на Нацистичка Германија. Германците се задржиле на власт сè до 1944 година. По војната, таа повторно останала во составот на СССР. 

Својата независност Белорусија прогласила од СССР на 27 јули 1990 година, а меѓународно признаена на 25 август 1991 година.
Историја на Белгија

Од географски поглед, Белгија претставува еден вид крстопат на Европа и во последните 2000 години била сведок на постојаното населување на најразлични народи на нејзината територија. Во Белгија фигурирале Келтите, Римјаните и Германите. Подоцна, територијата на денешна Белгија била под директно влијание на Франција, Холандија, Шпанија и Австрија.

Првите познати народи кои ја населиле Белгија биле Белгите. Белгите се келтски племиња кое дошле од Северна Галија, а во 54 п.н.е. биле подчинети од страна на Гај Јулиј Цезар. По распаѓањето на Римската имприја во 5 век, германите ја населиле римската провинција Галија. Франките овде го формирале своето царство. Цаеот Кловис I го примил христијанството. Во времето на Карло Велики, територијата на денешна Белгија повторно се наоѓала во неговото царство. Во 800 година, тој бил прогласен за цар наСветата Римско Царство, признаен и од самиот папа.

Подоцна, овој регион бил вклучен во териториите на Ниските Земји и Шпанија, додека протестантските провинции добиле независност. Следувало владеењето на Австрија и неколку години под француско владеење, во времето на Наполеон Бонапарт. По отстранувањето на Наполеон од власт во 1815 година, Белгија повторно била соединета со северните области на Холандија. Во 1830 година избувнала Белгиската револуција, преку која се создала независна Белгија.
[десно|мини|250п|Епизода од белгиската револуција од 1830 година'', [Егид Шарл Гистав Ваперс (1834).]]

Леополд I за крал бил избран со помош на Велика Британија. Главна одлика на Белгија била нејзината неутралност, која била нарушена во 1914 година, кога Германија ја нападнала на Белгија. Така, таа била приморена да се вклучи Првата светска војна. Во 1940 Белгија повторно била нападната од нацистичка Германија, а по крајот на војната нејзината неутралност била изоставена.

Белгија е членка на НАТО-пактот и една од основачите на Европската Економска Заедница. Во 1992 година се приклучила кон ЕУ. Од 1960 година таа е независна држава.

Категорија:Историја на Белгија
Категорија:Историја на германските народи
Циклотомично растројство

**Циклотимија** претставува перзистентна нестабилност на расположението, кое содржи бројни периоди на блага депресија и блага хипоманија, меѓутоа кои по својата тежина или времетраење не одговараат на дијагнозата биполарно афективно растројство. Нестабилноста на расположението обично започнува во триесеттите години од животот и уште од почетокот зема хроничен тек, иако се случуваат кратки периоди на подобрување.

Категорија:Психијатрија
Ах Чуј Как

**Ах Чуј Как** е  мајански бог на војната.
## Наводи

Категорија:Мајански богови
Ах Мун

**Ах Мун** е  олицетворение на  мајанскиот бог на пченката..

## Наводи

Категорија:Мајански богови
Ах Музенкаб

**Ах Музенкаб** е  мајански бог на пчелите..
## Наводи

Категорија:Мајански богови
Делириум

**Делириум** — синдром што се состои од збунетост, возбуда, страв, непријателство и растројства на воспримање (халуцинации). Се сретнува кај органскиот психосиндром, особено кај делириумските состојби, како што е делириум тременс (алкохолна психоза).

## Наводи

Категорија:Психијатрија
Ахиб

Во мајанската митологија, **Ахиб** е еден од тринаесетте богови-создавачи кој помогнал во создавањето на човекот..
## Наводи

Категорија:Мајански богови
Болонтику

Во, мајанската митологија, **Болонтику** е група на девет подземни богови..
## Наводи

Категорија:Мајански богови
Акна

**Акна** е  мајански божица на плодноста и раѓањето. Во превод, нејзиното име значи „наша мајка“..
## Наводи

Категорија:Мајански богови
Зак Кими

**Зак Кими** е име, кое се поистоветува со  мајанскит бог Бакаб. Тој се смета за Бакаб од западот..
## Наводи

Категорија:Мајански богови
Ицамна

**Ицамна** бил основач на мајанската култура.. Тој го научил народот да сее пченка и какао, како и да пишува, создаде календар и да ја изучува медицината.
## Наводи

Категорија:Мајански богови
Категорија:Сончеви богови
Категорија:Богови-создатели
Ишазалуох

**Ишазалуох** е  мајанска божица на водата.
## Наводи

Категорија:Мајански богови
Чималмат

**Чималмат** е џин во мајанската митологија.
## Наводи

Категорија:Мајански богови
Кизин

**Кизин** е  мајански бог на смртта.
## Наводи

Категорија:Мајански богови
Кауил

[thumb|right|upright|Кауил скулптура од [Тикал]]
**Кауил** или познат и како **Бог К** е мајанско божество, кој се поврзува со молња, змии, плодност и пченка. Се одликува со зооморфна глава, со големи очи, долга, превртена муцка и заб од змија. Факел, камена чинија или пура која чади, излегува од неговото чело, а нозгата налик на змија претставува молња. На овој начин, Кауил е персонификација на молња.

## Имиња
Од описите на Диего де Ланда на новогодишните ритуали и описите на овие ритуали во Дрезденскиот кодекс, може да се заклучи дека во 16 век на Јукатан Кауил бил нарекувал *[[Болон Ѕакаб]]* „Безброј (*болон* „девет или безброј“) генерации на мајките“, што би можело да биде метафора за плодност. Името Бог К во класичниот период може да било исто или слично, бидејќи бројот 'девет' се повторува во логограмот на божеството.

Сепак, врз основа на епиграфот, класичниот бог К почесто се нарекувал *Кауил*. Слогот *ка* во *кауил* има значење на „моќен“, со што се потврдува како титула на генеричко божество во документите на Јукатан. Според ова, титулата *кауил* се смета за име на богот К.

## Текстови и слики
thumb|250px|Жена испреплетена од змиоликата нога на Кауил
Молњите имаат важна улога во приказните кои зборуваат за создавањето на светот и подготовката за доаѓањето на луѓето. Во космогонијата на Попол Вух, три божества на молњата претставувале „Срце на небото“, и ја одвоиле земјата од првобитното море, а потоа ги создале луѓето и животните. Болон Ѕакаб имал важна улога во митот во книгата Чилам Балам, каде е претставен со завиткани семиња. Боговите на дождот или нивните молњи ја отвориле планината на пченката, со што семето на пченката станало достапно за луѓето.

Кауил го има на енигматична класична сцена од керамички сад, каде е прикажана змијоликата нога на божеството испреплетена врз млада гола жена со која е во поза на парење. Значењето на сцената е повеќе ритуално отколку митолошко. Релјефите во Паленке го прикажуваат кралот (а можеби и кралицата) како држи бебе со чело како молња и змијолика нога.

## Функција
Илустрациите од Парискиот кодекс сугерираат дека цртање на главата на Кауил било дел од ритуалите за инаугурација на кралот и стапувањето на престолот. Кауил не само што го претворал кралот во воин со моќ на молња, туку исто така ја зголемувал неговата моќ да донесе успешно земјоделство на неговите поданици: божеството на молњата било воедно и божество на изобилство во земјоделството, а посебно на семето од пченка и какао.  Затоа ова божество е секогаш претставено со вреќа со зрна.

## Поврзано
* Список на мајански богови и натприродни суштества
* Мајанска религија
* Мајанска митологија

## Наводи

Категорија:Мајански богови
Нохочакјум

**Нохочакјум** е мајански бог-создавач. Тој е најважниот бог кај лакандонците, чие име во превод значи „нашиот вистински бог“.

## Наводи

Категорија:Мајански богови
Хуракан

**Хуракан** е  мајаснки бог-патрон.
## Наводи

Категорија:Мајански богови
Категорија:Богови-создатели
Ошлахунтику

**Ошлахунтику** е мајански бог, чие име во превод значи „тринаесет богови“, а се верува дека е бог на небото.
## Наводи

Категорија:Мајански богови
Хозанек

**Зак Кими** е име, кое се поистоветува со  мајанскит бог Бакаб. Тој се смета за Бакаб од југот.
## Наводи

Категорија:Мајански богови
Шмукане и Шпијајок

**Шмукане и Шпијајок** биле мајански богови-создавачи кои помогнале во создавањето на човештвото.
## Наводи

Категорија:Мајански богови
Ишпијакок

Во, мајанската митологија, **Ишпијакок** е еден од тринаесетте богови-создавачи кој помогнал во создавањето на човекот.
## Наводи

Категорија:Мајански богови
Шаман Ек

**Шаман Ек** е мајански бог на патниците и трговците.
## Наводи

Категорија:Мајански богови
Чикчан

Во, мајанската митологија, **Чикчан** е група од четири богови на дождот, која живее во вода.човекот.
## Наводи

Категорија:Мајански богови
Хун Каме

Во, мајанската митологија, **Хун Каме** е демонски господар на подземјето, наречен и Шибалба.
## Наводи

Категорија:Мајански богови
Шибалба

**Шибалба** (мајански: Xibalba, „место на стравот“) е името на подземјето во мајанската митологија, каде владеат мајанските богови на подземјето и смртта. Во 16 век се верувало дека влезот во Шибалба била пештерата  во Кобан, Гватемала. Денес староседелското мајанско население, поточно народот Кичејци, сè уште го поврзува регионот со смртта. Пештерскиот систем во Белиз исто така се сметал за влез во Шибалба.

## Жители
Шибалба е опишана во Попол Вух како место под земјата и ова место се поврзувало со смртта и со дванаесетте Богови или моќни владетели познати како *Господарите на Шибалба*. Првиот од господарите бил Хун Каме, а потоа и Вукуб Каме, иако првиот е постар. Останатите биле именувани како демони и имале надлежност врз различни човекови страдања: болести, гладувања, страв, немаштија, бол и смрт. Сите овие богово работаат во парови: Шикирипат (краста) и Кучумакик (крв) ја заразуваат човековата крв, Ахалпух (гној) и Ахалгана (жолтица) ги отекуваат човековото тело, Чамијабак (коски) и Чамијахолом (череп) го претвораат човековото тело во скелет, Ахалмез (ѓубре) и Ахалтокоб (убод) се кријат кај нечисти домови и ги убодуваат луѓето до смрт, и Шик (кријла) и Патан (торба за патување?) ги правеле луѓето да кашлаат крв додека патувале по пат. Останатите жители на подземјето биле под владеење на овие Богови и биле праќани на површината на земјата.

## Наводи

## Поврзано
* Маи
* Мајанска митологија

## Надворешни врски
*Мајански пештери и шибалба 

Категорија:Мајанска религија и митологија
Хун Хунахпу

Во, мајанската митологија, **Хун Хунахпу** е таткото на Мајанските херои-близнаци Хунахпу и Шбаланке.
## Наводи

Категорија:Мајански богови
Хун-нал-је

Во, мајанската митологија, **Хун-нал-је** е хипотетичко читање на глифот на мајанскиот бог на пченката.
## Наводи

Категорија:Мајански богови
Јалук

**Јалук** е божесво кое го почитувале Мопаните. Тој е сметан за еден од „дедовците“ на земјата и бог на молњите.
## Наводи

Категорија:Мајански богови
Humvee

thumb|right|250px|Хамви низ тежок терен во Авганистан
**High Mobility Multipurpose Wheeled Vehicle** скратено **HMMWV** или ***Humvee*** (прев. *високо подвижно возило со тркала за многу употреби* или “*хамви*“) е 4х4 војничко моторно возило прозиведено од AM General кое потекнува од САД. Ова возило е доста корисно и го употребуваат многу армии низ целиот свет. Хамви е замена на неговите претходници M151 и M561 "Gama Goat", кои биле употребувани до 1984 година и немале современа технологија како Хамвито.

## Кратка историја

Во 70-тите години на минатиот век, армијата на САД одлучила дека дотогашните цивилни возила кои биле изменети како војнички повеќе не ги исполнувале стандардите за воени операции. Во 1977 година, Ламборгини го произвеле моделот “Cheetah“ со надеж дека ќе биде примен од Армијата на САД, но брзо бил одбиен. Така, во 1979 година во Армијата се родила нова идеја за формирање на т.н. “High Mobility Multipurpose Wheeled Vehicle“, или “HMMWV“. Во јули истата година, компанијата “AM General“ почнала да ја реализира идејата за Хамвито. Скоро една година подоцна, се појавил првиот примерок на Хамвито, или тогаш наречен M998.

Армијата и Владата на САД биле задоволни од овој примерок на Хамви, па биле нарачани повеќе примероци за тестирање. После овие примероци, оваа идеја била веќе реализирана. Биле нарачани уште 55 000 Хамви возила да бидат направени до 1985. Хамвито за првпат било употребено во операцијата “Just Cause“ во Панама, 1989 година.

Денес Хамвито е идеалното возило во Армијата на САД и во многу други армии низ светот, како и на Армијата на Република Македонија. Повеќе од 10 000 примерока биле испратени во Ирак, во 2003&nbsp;г.

## Вооружување и оклоп

Хамвито може да вози и со тежина до 2700 килограми оклоп, оружја и војници. На покривот на Хамвито може да се прикачат MK19 фрлачот на гранати, тешкиот митралез М2, миралезот М240 и митралезот M249 SAW. Најновиот модел на Хамви M1114 исто така ги корирсти истите оружја за одбрана. На моделите M1114, M1116 и M1117 може да се прикачи нов современ систем на вооружување, кој му овозможува на војникот да отвора оган од внатре во Хамвито, да не мора да излегува надвор на кровот, што е многу побезбедно. Но овој систем е многу скап, па не се користи многу.

## Особености

* Тежина: 2,340&nbsp;кг - 2,680&nbsp;кг 
* Должина: 4.6 m
* Ширина: 2.1 m
* Висина: 1.8 m може да се спушти и на 1.4 m
* Мотор: 8 цилиндричен дизел 6.2 L или 6.5 L 
* Макс. гориво:	95 L
* Брзина: 144&nbsp;км/ч (празен) - 105&nbsp;км/ч (полн)

## Корисници

*  
*  
*  
* 
*  
* 
* 
*  
*  
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*  
*  
*  
*  
* 
* 
* 
* 
*  
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*  
* 
*  
*  
* 
*  
* 
*  
* 
* 
*  
*  
* 
* 
* 
* 

## Галерија


Слика:Humvee equipped with four snow treads.jpg|Хамви опемено за снег
Слика:Marine humvee with bolt-on armor x2.jpg|Хамви со специјален оклоп
Слика:SAM-HMMWV.jpg|Модификација на Хамвито, лансирач на САМ ракети
Слика:HMMWV.JPG|Хамви на улица


## Надворешни врски

* Страница на Хамви на AM General 
* Податоци за Хамви на страницата на Армијата на САД
* Plasan Sasa варијанта 
* Вооружување на Хамви моделот M1114 

Категорија:Воени возила
Историја на Грузија

Територијата на денешна Грузија била населена уште од најраните времиња. До XII век п.н.е. во североисточна Анадолија постоела држава која се викала Диаоха.  Во периодот од VI до II век п.н.е. во Западна Грузија постоела грчката Колхидското царство, а во Источна Грузија постоела Иберија.

Овие простори паднале во составот на Римското Царство. Во 327 година, во Грузија било воведено христијанството како основна религија, по примерот на Ерменија која е првата држава која го воведува христијанството. Подоцна, Грузија била во составот на Византија, Персија и Арабија. Кон крајот на X век, во Грузија настапил т.н. Залтен век од нејзината историја, стекнувајчи независност од Византија. Во периодот од XI до XIII век, Грузија била една од најсилните држави на Кавказ. Но, по инвазијата на монголците била под минимум намалена нејзината моќ. Во XVI век, Грузија била во составот на Османлиското Царство. Во 1783 година, Грузија склучила одбранбен договор со Русија, а во 1801 година руските кралеви ја вклучиле Грузија во Руската Империја.

На 26 мај 1918 година, по Октомвриската револуција, Грузија објавила независност. Но, на 16 февруари 1921 година, Црвената армија ја окупирала Грузија, и ја вклопила во составот на Советскиот Сојуз. Воспоставена како Советска Социјалистичка Република на 25 февруари 1921, од 12 март 1922 до 5 декември 1936 била дел од Закавкаска Федеративна Советска Социјалистичка Република заедно со Ерменска ССР и Азербејџанска ССР.

На 15 ноември 1990 г. е преименувана во Република Грузија. Прогласи независност на 9 април 1991, под власта на националистичкиот водач Звијад Гамсакурдија. Како и да е, независноста не била призната од Советската влада сѐ до септември 1991.
Општество на Инките

десно|250п|thumb
**Општеството на [[Инки]]те** претежно се сконцентрирало на територијата денес позната како Перу од 1438 до 1533 година. За време на тој период Инките освојувале територии и вклучиле голем дел од западна Јужна Америка во рамките на својата империја. Главен географски регион во рамките на империјата биле Андите. Крјот на империјата бил во 1533 со убиството на Атахуалпа и воспоставувањето на шпанското колонизаторско владеење.

## Наводи

## Надворешни врски

* Архитектура на Инките
* Цивилизација на Инките

Категорија:Општество на Инките
Аеродром Бремен

**Аеродромот во Бремен**, (),  го опслужува градот Бремен, Германија. Во 2008 година, 2,4 милиони патници поминаа низ овој аеродром.

## Историја
Сообраќајот на аеродромот официјално започна во 1913 година кога сенатот на Бремен додели официјална дозвола на воздухопловната асоцијација за формирање на основа за летање. Во 1920 година, Холандската авиокомпанија KLM започна со летови кон Бремен преку Хамбург и Копенхаген. Во 1945 година, аеродромот беше преземен од страна на Американските трупи и повторно вратен во сопственост на градот во 1949 година. Во текот на 50-тите години, беа додадени и летови кон Њујорк и Рио Де Жанеиро. 1989 година беше годината кога аеродромот за првпат ја надмина бројката од еден милион патници. Внатре во аеродромот постои музеј поврзан со воздухопловството, во кој може да се погледнат некои ретки видови на авиони, како Junkers W 33.

## Транспорт до аеродромот
лево|мини|Ryanair Боинг 737 на аеродромот во Бремен
Трамвајот број 6 сообраќа секои 5 до 10 минути до центарот на Времен. Патешествието трае 11 минути и чини 130 денари. Автобуската компанија Bus2fly нуди автобуски превоз до Хамбург, времетраењето на патувањето изнесуца 2 часа и чини 670 денари во еден правец.

## Авиокомпании и одредишта
* Air France оперирано од HOP! (Париз Де Гол)
* Air Via (Бургас, Варна)
* KLM оперирано од KLM Cityhopper (Амстердам)
* Луфтханза (Франкфурт, Минхен, Штутгарт)
* Lufthansa Regional оперирано од Eurowings (Франкфурт)
* Lufthansa Regional оперирано од Lufthansa Cityline (Минхен)
* Ostfriesische Lufttransport (Бристол, Брисел, Копенхаген, Херингсдорф, Нирнберг, Тулуза, Цирих)
* Ryanair (Алгеро, Аликанте, Единбург, Фаро, Гдањск, Жирона, Хаугесунд, Каунас, Лондон Станстед, Малага, Манчестер, Милано Бергамо, Осло, Палма де Мајорка, Рига, Стокхолм Скавста, Тампере, Тенерифе Југ, Трапани, Тревизо)
* Sky Airlines (Анталија)
* SunExpress (Анталија)
* TUIfly (Анталија, Фуертевентура, Ираклион, Кос, Лас Палмас, Палма де Мајорка, Родос, Тенерифе Југ)
## Наводи

Категорија:Аеродроми во Германија
Категорија:Бремен
Бескиди

[thumb|right|250px|Западните [Бјешчади, дел од Бескидите]]
**Бескиди** (, , , русински: Бескиды, ) — традиционален назив на низа планини кои се наоѓаат во североисточна Чешка, северозападна Словачка, јужна Полска и западна Украина.

Бескидите се протегаат околу 600&nbsp;km во должина и 50–70&nbsp;km во ширина. Започнуваат од Моравија кај Моравската Брана, продолжуваат на север од Татрите и завршуваат во Украина. Источната граница на Бескидите претставува предмет на спор: според постари извори, ова е изворот на реката Тиса, а според понови извори Бескидите завршуваат кај преминот Ушок на полско-украинската граница. Името на највисоката планина зависи од тоа како се дефинира источната граница на Бескидите. Највисокиот врв на западниот дел од Бескидите е Бабја Гора која се наоѓа на полско-словачката граница.

Голем дел од Бескидите се дел од Надворешните Западни Карпати. Ниските Бескиди и Бјешчадите кои се наоѓаат на исток од нив се дел од Источните Карпати.

Се смета дека името „Бескиди“ е од тракиско или илирско потекло. Бескидите се богати со шуми и јаглен. Во минатото овие планини изобилувале со железна руда, со значајни железарници во Острава и Тржинец - Трижинечката Железарница.

Бескидите содржат бројни туристички атракции, меѓу кои и стари дрвени цркви и сè попопуларните скијачки центри.

## Галерија

Image:Beskid Niski 2.jpg|Ниските Бескиди
Image:Kblnk brngr wgrskgrk 18jun06 017.jpg|Панорама на Шлеските Бескиди
Image:Sptn-rmnk-zbnc 19oct 017.jpg|Поглед на Татрите
Image:Sywula 01.jpg|Сивулија во Горгани, Украина


## Поврзано
* Поделба на Карпатите
* Бјешчади

## Надворешни врски
* Бескидски интернет-сервис  
* Бескиди 

Категорија:Планини во Полска
Категорија:Планини во Словачка
Категорија:Планини во Чешка
Категорија:Планини во Украина
Категорија:Карпати
Митологија на Инките

**Митологијата на [[Инки]]те** вклучува поголем број на приказни и легенди со митолошки карактер и тие помагаат да се објаснат верувањата на Инките. Сите христијански свештеници кои пристигнале во Јужна Америка по шпанската колонизација ги запалиле записите на Инките.

## Божества

* *Апу - бог на планината. Секоја планина имала свој апу и се принесувале жртви.
* *Апокатеквил* - бог на молњите.
* *Атагучу* - бог кој помогнал во создавањето на светот.
* *Катеквил* - бог на молњите и светлината.
* *Кавилаке* - божица-девица која јадела овошје.
* *Часка* - божица на залезот и на зората. Таа ги заштитувала невините девојки.
* *Часка Којлру* - божица на цвеќињата.
* * Куку Мама* - божица на здравјето и задоволството. Таа била жена која била растргната од млади мажи кои биле заљубени во неа. Таа се „препородила“ во првото какако растение.
* *Конираја* - бил божество на месечината.
* *Копакати* - била божица на езерата.
* *Екеко* - бил бог на здравјето и на благосостојбата. 
* *Илапа* - бил популарен бог на времето. Неговиот празник бил на 25 јули. 
* *Инти* бил бог на сонцето и заштитник на луѓето. Тој се сметал за најзначаен бог.
* *Кон* - бил бог на дождот и ветрот кој дошол од југ. Тој бил син на Инти и Мама Квила.
* *Мама Алпа* - била божица на плодноста.
* *Мама Коча* ("мајка на морето") -ибарите и морепловците. 
* *Мама Пача* - била жена на Пачакамак и божество на билките. Таа предизвикувала земјотреси.
* *Мама Квила* („мајка-месечина“) - божица на месечината и ќерка на Виракоча и Мама Коча.
* *Мама Зара* - божица на житариците, била поврзана со пченката.
* *Пача Камак* („создавач на земјата“) - бог-создавач.
* *Паријакака* - бог на водата, дождовите и бог-создавач.
* *Парисија* - бог кој испратил поплава за да ги убие луѓето кои не го почитувале.
* *Супај* - бог на смертта и владател на Ука Пача.
* *Уркагвари* - бог на металите, скапоцените камења и слични вредни минерали.
* *Уркучилај* - бог кој внимавал над животните.
* *Виракоча* - бог на сè. На почетокот бил  главен бог, но кога Пачакутек станал Инка, ги сменил значењата на Виракоча и Инти.

== Значајни места ==

* *Уку Пача* ("долен свет") било подземјето сместено во средината на земјата.
* *Кај Пача* бил светот во кој живееме.
* *Ханан Пача'' ("горен свет") бил рајот. Само негрешни луѓе можеле да влезат таму.

## Поврзано

* Религија на Инките
* Инки

Категорија:Митологија на Инките
Архитектура на Инките

мини|200п|десно|Бања на Инките.
мини|Мачу Пикчу - јуни 2009 година
**Архитектурата на Инките** е најзначајна пост-колумбиска архитектура во Јужна Америка. Инките својот архитектонски стил го започнале уште од Тиванаку кој бил основан во 2 век во Боливија. Главниот град на Империјата на Инките, Куско, сè уште содржи многу добри примери од архитектурата на Инките, иако голем број на стари ѕидови биле вклопени во новите христијански катедрали. Мачу Пикчу е исто така еден друг добар пример за архиректурата на Инките. Покрај Куско и Мачу Пикчу, значајни се и Саксајваман и Олантајтамбо.

## Градови

Подолу се наведени некои од поголемите градови во Империјата на Инките.

*	Вилкабамба
*	Ингапирка
*	Инкачакта
*	Исла дел Сол
*	Кахамарка
*	Кито
*	Корихуајрачина
*	Куско
*	Лактапата
*	Мачу Пикчу
*	Морај
*	Олантајтамбо
*	Паитити
*	Писак	
*	Саксајваман
*	Тамбо Мачај
*	Тумипампа
*	Урин Куску
*	Фуерте де Самаипата
*	Ханан Куску
*	Чокеквирао

## Наводи
*  Agurto, Santiago. *Estudios acerca de la construcción, arquitectura y planeamiento incas*. Lima: Cámara Peruana de la Construcción, 1987.
* Gasparini, Graziano and Margolies, Luize. *Inca architecture*. Bloomington: Indiana University Press, 1980. ISBN 0-253-30443-1
* Hyslop, John. *Inka settlement planning*. Austin: University of Texas Press, 1990. ISBN 0-292-73852-8
* Kendall, Ann. *Aspects of inca architecture: description, function and chronology*. Oxford: British Archaeological Reports, 1985.
* Protzen, Jean-Pierre. *Inca architecture and construction at Ollantaytambo*. New York: Oxford University Press, 1993.
* Rowe, John. *An introduction to the archaeology of Cuzco*. Cambridge: Harvard University, 1944.

## Поврзано

* Инки
* Тавантинсују

*
Инки
Инки
Драган Чадиковски

**Драган Чадиковски** (роден на 13 јануари 1982) — македонски поранешен фудбалер, роден во Србија, напаѓач.

Категорија:Живи луѓе
Категорија:Македонски фудбалери
Категорија:Македонци во Србија
Категорија:Фудбалери на ФК Цеље
Категорија:Фудбалери на ФК Зенит Санкт Петербург
Категорија:Фудбалери на ФК Марибор
Категорија:Фудбалери на ФК Партизан
Категорија:Фудбалери на ФК Инчон Јунајтед
Категорија:Фудбалери на ФК Рудар Велење
Категорија:Фудбалери на ФК Олимпија Љубљана
Категорија:Фудбалери на ФК Копер
Категорија:Фудбалери на ФК Домжале
Категорија:Фудбалери на ФК Раднички 1923
Категорија:Фудбалери на ФК Колубара
Категорија:Фудбалери на ФК Вележ
Категорија:Родени во 1982 година
Патен систем на Инките

десно|250п|thumb|Поглед на патот на Инките што се качува по ридот кај езерото Мосолакта, Перу
Покрај големиот број на патни системи во пред-колумбиска Јужна Америка, **патниот систем на [[Инките]]** или наречен Капак Њан бил најраспространетиот патен систем и најнапреден. Мрежата се засновала на два големи и главни патишта север-југ. Источниот дел започнувал од Кито во Еквадор до Мендоса, Аргентина. Запдниот дел се протегал покрај брегот, освен во пустинскиот дел од Јужна Америка. Над 20 патни правци се протегале во високите планински предели. Сите патишта ги поврзувале покраините на Империјата на Инките, од Еквадор до Чиле.

## Галерија


File:Inca roads-mk.svg|Карта на патниот систем во Тавантинсују.
File:Inca road system map-mk.svg|Карта на патниот систем во Тавантинсују.


## Наводи

## Поврзано
* Инки
* Тавантинсују

## Дополнителна литература
* Moseley, Michael 1992. *The Incas and their Ancestors: The archaeology of Peru.* Thames and Hudson, New York.
* Hyslop, John, 1984. *Inka Road System.* Academic Press, New York.
* *Inca: Lords of Gold and Glory.* Virginia: Time-Life Books, 1992.
* *Andean World: Indigenous History: Culture and Consciousness* by Kenneth Adrien.
* *Footprints Cusco* and *The Inca Trail Handbook* by Peter Frost and Ben Box
* Jenkins, David "A Network Analysis of Inka Roads, Administrative Centers and Storage Facilities." Ethnohistory, 48:655-685 (Fall, 2001).

## Надворешни врски

* Информации за патот до Мачу Пикчу 
* Site Капак Њан 

Категорија:Патен систем на Инките
Величе Шумуликоски

**Величе Шумуликоски** (роден на  во Струга) — е поранешен македонски фудбалер.Тој е фудбалски директор на чешкиот клуб Словачко.

Категорија:Фудбалери од Струга
Категорија:Живи луѓе
Категорија:Фудбалери на ФК Сибир Новосибирск
Категорија:Фудбалери на ФК Зенит Санкт Петербург
Категорија:Фудбалери на ФК Бурсаспор
Категорија:Фудбалери на ФК Ипсвич Таун
Категорија:Фудбалери на ФК Престон Норт Енд
Категорија:Ложани
Армија на Инките

За време на 15 век и 16 век, **армијата на Инките** била најорганизираната воена формација во Јужна Америка. Таа се состоела од неколку воени баталјони. Војниците носеле туника, покрај стандардниот воен фустан.

Според оралната историја на Инките и шпанските записи, Инките можеле да соберат 100.000 војници.

За разлика од останатите американски цивилизации, воената тактика на Инките била да ја уништи спротивната војска и да ја заземе нивната територија со воспоставување на властта на Сапа Инка.

## Наводи

## Поврзано

* Инки
* Тавантинсују

Категорија:Царство на Инките
Игор Митрески

**Игор Митрески** (роден во Струга, ), ― поранешен македонски фудбалер, кој играл како одбранбен играч.

## Клупска кариера
Митрески е роден во Струга. На почетокот на 2005 година, тој бил признат како можен член на Баерн Минхен, а подоцна бил блиску да потпише за Портсмут. На 6 ноември тој бил суспендиран од првата екипа од Енерги Котбус. На 9 јануари 2009 година, тој бил позајмен на белгиската екипа Герминал Берсхот.

Една година подоцна, во јануари 2010 година, бугарска ЦСКА од Софија потпишала со Митрески на двегодишен договор за 300.000 евра.

Митрески и ЦСКА Софија меѓусебно се договориле да го раскинат договорот на Митрески бидејќи тој повеќе не бил во нивните планови и Митрески повеќе немал желба да игра за ЦСКА.

Митрески потпишал двегодишен договор со Нефтчи Баку од Азербејџан на 9 јули 2010 година.

## Меѓународна кариера
Митрески дебитирал за македонската репрезентација во 2001 година на пријателски натпревар против Чешка и има стекнато 70 натпревари во кои постигнал гол еден гол. Неговиот последен репрезентативен натпревар бил во октомври 2011 година за време на Квалификациите за европското првенство 2012 против Ерменија.

## Освоени титули
**Спартак Москва**
* Руска премиер лига: 2001
* Куп на Русија: 2003

**Нефтчи Баку**
* Премиер лига на Азербејџан: 2010/11, 2011/12, 2012/13
* Куп на Азербејџан: 2012/13

## Наводи

## Надворешни врски
*Профил на MacedonianFootball.com 
* 

Категорија:Живи луѓе
Категорија:Фудбалери од Струга
Категорија:Македонски фудбалери
Категорија:Македонски фудбалски репрезентативци
Категорија:Фудбалери на ФК Силекс
Категорија:Фудбалери на ФК Спартак Москва
Категорија:Фудбалери на ФК Металург Запорожје
Категорија:Фудбалери на ФК Беитар Ерусалим
Категорија:Фудбалери на ФК Енерџи Котбус
Категорија:Фудбалери на ФК Берсхот
Категорија:Фудбалери на ПФК ЦСКА (Софија)
Категорија:Фудбалери на ФК Нефтчи Баку
Категорија:Фудбалери во Првата македонска фудбалска лига
Категорија:Фудбалери во Руската премиер лига
Категорија:Фудбалери во Украинската премиер лига
Категорија:Фудбалери во Израелската премиер лига
Категорија:Фудбалери од Бундеслигата
Категорија:Фудбалери во белгиската Про лига
Категорија:Фудбалери во 2. Бундеслига
Категорија:Фудбалери во бугарската Прва професионална фудбалска лига
Категорија:Фудбалери во Премиер лигата на Азербејџан
Категорија:Македонски иселенички фудбалери
Категорија:Иселеници фудбалери во Израел
Категорија:Иселеници фудбалери во Германија
Категорија:Иселеници фудбалери во Белгија
Категорија:Иселеници фудбалери во Бугарија
Категорија:Иселеници фудбалери во Украина
Категорија:Иселеници фудбалери во Русија
Категорија:Иселеници фудбалери во Азербејџан
Категорија:Македонски иселеници спортисти во Израел
Категорија:Македонски иселеници спортисти во Германија
Категорија:Македонски иселеници спортисти во Белгија
Категорија:Македонски иселеници спортисти во Бугарија
Категорија:Македонски иселеници спортисти во Украина
Категорија:Македонски иселеници спортисти во Русија
Категорија:Македонски иселеници спортисти во Азејбејџан
Образованието на Инките

**Образованието на Инките** за време на Империјата на Инките било поделена на две сфери: образование на високата класа и образование на останатото население. Кралската класа и неколку останати избрани класи од населението биле образовани од амаутите, односно „мудрите луѓе“. 

Амаутите сочинувале специјална класа на луѓе. Меѓу нив биле филозофи, поети и свештеници кои ја зачувувале оралната историја на Инките.

## Поврзано
* Инки
* Тавантинсују

Категорија:Општество на Инките
Религија на Инките

**Религијата на Инките** била повеќебожна религија и претежно била следена од народот во Империјата на Инките. Оваа религија имала три кралства: кралство на небото, земјата и внатрешноста на земјата.

## Религиозни кралства

Религијата на Инките славела и следела три религиозни кралства кои биле од витален карактер за самиот опстанок на религијата. Кралствата се:

* Ханан Пака - небесно кралство,
* Уку Пака - подземно кралство, и
* Кај Пака - кралство на земјата.

## Наводи
* Религија на Инките 
* Baudin (1948).
* Rowe, John H. (1946).
* 

## Поврзано

* Инки
* Тавантинсују

Категорија:Митологија на Инките
Религија на Инките
Андска кујна

**Андската кујна** е кујна која потекнува од старите цивилизации во Јужна Америка на планините Анди. Оваа кујна потекнува уште од првите поголеми цивилизации на Андите и се засновала на компир и јука. Се верува дека овој тип на кујна се јадела уште од 10.000 п.н.е.

## Наводи
* Coe, Sophie D. (1994) *America's first cuisines* ISBN 0-292-71159-X
* Popenoe, Hugh, Steven R. King, Jorge Leon, Luis Sumar Kalinowski, and Noel D. Vietmeyer (1989) *Lost Crops of the Incas* ISBN 0-309-04264-X

## Поврзано

* Инки
* Тавантинсују

Категорија:Андска кујна
Категорија:Кујна на Инките
Земјовидна планета

[мини|Терестички планети: Од лево на десно: [Меркур, Венера, Земја и Марс.]]

**Земјовиднa планетa** (наречени и „терестријалнa планетa“) — планета со особености и услови за живот слични на оние на Земјата. Во нашиот Сончев Систем, за земјодивни се сметаат четирите внатрешни планети: Меркур, Венера, Земјата и Марс. затоа што тие имаат карпеста површина, слична како онаа на Земјата. Планетите: Венера, Земја и Марс имаат атмосферска обвивка, а додека површината на Меркур е слична како онаа на Месечината, односно нема атмосферска обвивка.

Најпознат близок планетарен систем со земјовидни планети е TRAPPIST-1, оддалечен 39,5 светлосни години (12,1 парсеци) од нашето Сонце.

Категорија:Планети
Категорија:Видови планети
Светлосно перо

Кога со **светлосното перо** (анг. *light pen*) ќе се помине по површината на екранот, на местото каде што поминало перото останува светла трага, така што изгледа како со перото директно да цртаме по екранот. Тоа се постигнува со помош на фотоќелија која е вградена на врвот од перото. Светлосното перо се користи кај преносните сметачи за задавање на наредбите.

Категорија:Влезни уреди
Категорија:Периферни уреди
Трекбол

**Трекбол** (англиски: *trackball*) — влезна единица чија намена е иста како и глувчето и го заменува во случај кога на работната маса покрај тастатурата немаме место за движење на глувчето. Трекболот по конструкција е сличен на глувче свртено наопаку. Движењето на стрелката се манифестира со движењето на топчето кое се наоѓа на горната страна од трекболот. Трекболот наоѓа примена кај преносните компјутери, а најчесто е вграден и на самата тастатура или се приклучува од страна.

Категорија:Влезни уреди
Alexa Internet

мини|Почетната страница на Alexa во 2017 година
**Alexa Internet** — семрежно помагало е основано во 1996 година од Brewster Kahle и Bruce Gilliat. Името на Alexa доаѓа од следните зборови:
**A**ddress **L**ookup **EX**perts **A**uthority.
Секое мрежно место во светот има свој ранг, односно позиција на Alexa преку чија помош истиот и се проценува. Позицијата се добива преку посетителите. Колку повеќе посетители има мрежното место, толку поголема позиција ќе има мрежното место на официјалната ранг список на Alexa.
Alexa е „ќерка“ на големото семрежно претпријатие „Амазон“. Постојат и балкански Alexa мрежни места, кои прикажуваат рејтинг на мрежни места од одредени држави.

## Надворешни врски
* Официјално мрежно место 

## Наводи

Категорија:Мрежни места
Категорија:Семрежје
Категорија:Пребарувачи
Плашт (хералдика)

**Плашт** (или **мантија**) — хералдички елемент на грбот во облик на наметка прикачена за шлемот над штитот. Таа игра улога на позадина на штитот. Нацртана на хартија, ова е приказ на заштитното платно кое витезите го носеле зад шлемовите за да го заштитат металот од временските прилики, но и за да го омекнат ударот од противничките мечеви. Токму од оваа причина плаштот е прикажан раскинат на разни места. Поретко платното се среќава цело, во кој случај најчесто се работи за свештеник кој користи шлем и плашт (што означува дека свештеникот не бил во битка, иако прусиството на шлемот е извесно противречие само по себе). Ова е обично уметнички избор на уметникот, и со себе не носи симболично значење.

При блазонирањето, плаштот се опишува од обете страни. Една од нив е во *[[боја (хералдика)|боја]]* (петте главни бои се црвената, сината, зелената, зрната и пурпурната—постојат и други, но тие се многу ретки), а другата во *[[боја (хералдика)|метал]]* (бело или жолто). Плаштот обично е во претежната боја на штитот, или пак во некоја службена боја која ја симболизира функцијата на носителот на грбот. Постојат и исклучоци, како на пример употреба на други поретки бои, надворешната страна е расечена со две бои, или пак обете се расечени. Уште поретко се среќаваат други поделби во плаштот, или случаи каде целиот плашт е во една иста боја. Грбовите на монарсите честопати претставуваат исклучок - грбот на Обединетото Кралство и грбот на јапонскиот цар Акихито, каде плаштот е со *[[злато (хералдика)|злато]], поставено со [[ермелин (хералдика)|ермелин]]*. За ваквите мантии се смета дека прилегаат само на владетели.

Во раните денови на развојот на челенката, пред венецот, биле измислени круни и капи, и така челенката честопати продолжувала во плаштот каде што било изводливо (на пр. ако челенката е во вид на половина човечка фигура или животно, чија облека или крзно продолжува во плаштот). Овој обичај е особено присутен во Германија.

Постојат ретки примери каде плаштот се блазонира со надополнување на самиот грб, имитирајќи ги ординариите и фигурите од штитот. Прикажаните фигури на плаштот најчесто се посеани врз неа, http://www.whitelionsociety.org.uk/WLS%20Armorial%20Ppt%20GIF/Slide%20149.gif .
[thumb|right|200px|Грбот на градот [Бауцен (Будишин) со раскошен плашт]]

## Плаштот низ вековите

Податотека:Skraiste_1.png| првобитен плашт — почеток на XIV век
Податотека:Skraiste_2.png| плашт од XV век
Податотека:Skraiste_3.png| плашт од почетокот на XVI век
Податотека:Skraiste_4.png| плашт од крајот на XVI век


## Наводи

Категорија:Хералдика
Илија Најдоски

**Илиjа Наjдоски** (роден на 26 март 1964 во Крушево) - поранешен југословенски и македонски фудбалер, кој играл во одбраната.

## Животопис
Тој е татко на Дино Најдоски.
## Професионална кариера
Фудбалската кариера, Најдоски ја започнал во ФК „Победа“ од Прилеп, а потоа преминал во ФК „Вардар“. Тој бил дел од генерацијата на „Црвена Ѕвезда“, која во 1991 година го освоила Купот на европските шампиони, а потоа станала и светски клупски првак. Исто така, Најдоски играл и за Реал Ваљадолид, Денизлиспор, ЦСКА од Софија, а кариерата ја завршил во швајцарскиот Сион со кој станал шампион во лигата и освојувач на купот.

Најдоски ја извршувал функцијата технички менаџер на фудбалската репрезентација на Македонија, но во 2015 година, по поразот од репрезентацијата на Белорусија, тој си поднесол оставка.

## Титули
#### Црвена Ѕвезда
***[[Прва фудбалска лига на Југославија|Југословенско првенство]]** (3) : 1989-1990, 1990-1991, 1991-1992
***[[Фудбалска куп на Југославија|Куп на Југославија]]** (1) : 1989-1990
*** [[УЕФА Лига на шампиони|Куп на шампиони]]** (1) : 1990–1991
*** [[Интерконтинентален куп]]** (1) : 1991

#### Сион
*** [[Швајцарска Супер лига|Швајцарско првенство]]** (1) : 1996-1997
*** [[Фудбалски куп на Швајцарија|Куп на Швајцарија]]** (1) : 1996-1997

## Наводи

Категорија:Живи луѓе
Категорија:Фудбалери на ФК Победа
Категорија:Фудбалери на ФК Вардар (Скопје)
Категорија:Фудбалери на ФК Црвена Ѕвезда
Категорија:Фудбалери на ФК Реал Ваљадолид
Категорија:Фудбалери на ФК Денизлиспор
Категорија:Фудбалери на ПФК ЦСКА (Софија)
Категорија:Фудбалери од Крушево
Категорија:Родени во 1964 година
Категорија:Југословенски фудбалери