open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Папа Стефан VIII

**Стефан VIII** (лат. Stephanus PP. VIII; ? - октомври 942) — римски папа од 14 јули 939 до октомври 942. Тој бил папа во периодот на порнократијата. Тој бил Германец, кој живеел во Рим. Бил доведен на папската столица, благодарение на Алберих II Сполетски.

## Наводи

Категорија:Починати во 942 година
Категорија:Папи
Категорија:Германски папи
Категорија:Архиепископи од 10 век
Категорија:Германци од 10 век
Категорија:Родени во непозната година
Категорија:Италијански папи
Категорија:Погребани во базиликата „Свети Петар“
Папа Ландон

**Ландон** (лат. Lando PP.; ? - февруари 914) — римски папа од јули 913 до февруари 914. Бил папа во периодот на порнократијата. Не го сменил своето име, кога седнал на папската столица. За неговите активности, многу малку е познато. Се смета дека, тој бил избран за папа, благодарение на неговите влијателни другари.

## Наводи

Категорија:Починати во 914 година
Категорија:Папи
Категорија:Италијански папи
Категорија:Архиепископи од 10 век
Категорија:Италијанци од 10 век
Категорија:Луѓе од Лацио
Категорија:Родени во непозната година
Категорија:Погребани во базиликата „Свети Петар“
Папа Марин II

**Марин II** (лат. Marinus PP. II; ? - мај 946) — римски папа од 30 октомври 942 до мај 946. Тој бил папа во периодот на порнократијата.

## Надворешни врски
* Opera Omnia од Migne Patrologia Latina со аналитички индекси

## Наводи

Категорија:Починати во 946 година
Категорија:Папи
Категорија:Италијански папи
Категорија:Италијанци од 10 век
Категорија:Архиепископи од 10 век
Категорија:Луѓе од средновековен Рим
Категорија:Родени во непозната година
Категорија:Погребани во базиликата „Свети Петар“
Папа Агапит II

**Агапит II** (лат. Agapetus PP. II; ? - октомври 955) — римски папа од 10 мај 946 до декември 955. Тој бил папа во периодот на порнократијата. Побарал помош од германскиот крал Отон I против Беренгар II. Бил загрижен за ширењето на христијанството во северна Европа.
## Наводи

## Надворешни врски
* Opera Omnia од Migne Patrologia Latina со аналитички индекси

Категорија:Починати во 955 година
Категорија:Папи
Категорија:Италијански папи
Категорија:Италијанци од 10 век
Категорија:Архиепископи од 10 век
Категорија:Луѓе од средновековен Рим
Категорија:Родени во непозната година
Чарлс Камерон

[thumb|right|250px|„[Камеронова галерија“ во Царское Село]]
[thumb|right|250px|Ахатните соби на Катерина Велика во [Царское Село]]
[thumb|right|250px|Разумовскиот дворец во [Батурин, Украина]]
**Чарлс Камерон** (;  – ) бил шкотски архитект кој го вовел Адамовскиот стил во руската архитектура.

За неговата младост во Европа се знае малку, освен дека учел во Италија и Франција. Откога ја прочитала неговата книга на тема римски бањи, Катерина Велика го повикала во Русија да ја преуреди нејзината летна резиденција во Царское Село. Во истото место ја проектирал и таканаречената „Камеронова галерија“ со Ахатните соби, Висечките градини и Студената бања. Во овие градби, Камерон вешто ја репродуцијал разнобојната декорација на јавните римски бањи. Неговата единствена значајна црква е Софиската (Вознесенска) катедрала. За идниот цар Павле I изградил пространа резиденција, наречена Павловски дворец (Павловск), со помалку едноставна надворешност, но заслепувачки раскошен и лускузен однатре. Во периодот од 1799–1803 го обновил Разумовскиот дворец во Батурин, Украина.

## Поврзано
* Павловски дворец
* Храм на пријателството (Павловск)

## Надворешни врски

* Портал посветен на Чарлс Камерон 

Категорија:Неокласични архитекти
Категорија:Руски архитекти
Категорија:Шкотски архитекти
Категорија:Починати во Санкт Петербург
Сомнеж (филм)

**Сомнеж ** (англиски: *Doubt*) е американски драма – филм на Џон Патрик Шенли од 2008 година. Филмот е адаптација на истоимената драмска претстава. Напишана од Џон Патрик Шенли, а продуцент е Скот Руди. Во глумецската екипа се појавуваат Мерил Стрип, Филип Симор Хофман, Ејми Адамс и Виола Дејвис. Светската премиера на филмот била на 25 декември 2008 година.

## Синопсис
Во 1964 година, харизматичниот свештеник отец Брендан Флин (го игра Филип Сејмор Хофман) се обидува да внесе промени во правилата на католичкото училиште, каде што директорка е сестрата Алојзиус Бувие (ја игра Мерил Стрип). Таа верува дека правилниот начин на воспитување е со строгата дисциплина и всадувањето страв кај учениците. Почнуваат политички промени, кои секаде се прифаќаат, а во училиштето е примен првиот црн ученик Доналд Милер (го игра Џозеф Фостер). Но, кога сестрата Џејмс (ја игра Ејми Адамс) наивно ќе ѝ ги каже своите сомнежи на сестра Алојзиус, дека отецот Флин премногу внимание му посветува на Доналд, таа започнува со опасна битка решена да ја открие вистината и да го избрка Флин од училиштето. Без трошка морал и решена по секоја цена да ја истера работата до крај, истовремено и да го уништи отецот Флин, сестра Алојзиус прави сè што може. Но, нејзината лична борба постепено зазема поголеми размери и се заканува да донесе непријатни последици.

## Награди и номинации

### 66 издание на [[Златен Глобус]]
* Номинација за најдобра главна глумица во драма: (Мерил Стрип)
* Номинација за најдобар спореден глумец во драма: (Филип Сејмур Хофман) 
* Номинација за најдобра споредна глумица во драма: (Ејми Адамс) 
* Номинација за најдобра споредна глумица во драма: (Виола Дејвис)
* Номинација за најдобро сценарио за драма: (Џон Патри Шенли)

## Наводи

Категорија:Филмови од 2008 година
Категорија:Филмови на англиски јазик
Категорија:Американски филмови
Категорија:Филмови со Мерил Стрип
Категорија:Филмови со Ејми Адамс
Категорија:Филмови со Филип Сејмур Хофман
Брно

**Брно** (, ) — втор по големина град во Чешката Република. Основан е во 1243 година, иако тој реон бил населен уште во 5 век. Денес Брно има 403.304 жители и е седиште на Уставниот суд на Чешката Република, Врховниот суд,  Врховниот административен суд, Државниот јавен обвинител и омбудсманот.

## Потекло на поимот
Настанокот на името *Брно* е оспорено. Најповеќе се смета дек потекнува од старочешкиот збор *брнен, брно (brnen, brno)* 'калливо, мочрливо.' Алтернативно значење се бара во словенскиот глагол *брнити (brniti)* (оклоппува, утврдува) или  од келтскиот кој бил зборуван тука сè додека не дошле словените  *брин (bryn*). Другите имиња на градот се *Brünn* на германски и *Bruna* на латински.

## Знаменитости
* Моравски музеј

## Збратимени градови
*  Далас, Тексас, САД.
*  Каунас, Литванија.
*  Лидс, Велика Британија.
*  Лајпциг, Германија.
*  Познањ, Полска.
*  Рен, Франција.
*  Санкт Пелтен, Австрија.
*  Штутгарт, Германија.
*  Утрехт, Холандија.
*  Виена, Австрија.
*  Воронеж, Русија.
*  Пловдив, Бугарија.

## Наводи

## Надворешни врски

* Брно — градски портал
* Туристичкиот информативен центар на Брно
* Транспорт во брно 
* Дом на уметноста — Брно
* Моравски музеј 
* Еврејска заедница на Брно

Категорија:Градови во Чешка

Категорија:Јужноморавски крај
Јужноморавски крај

**Јужноморавскиот крај** () е крај во Чешка, која е сместена во југозападниот дел на историската област Моравија. Административен центар е Брно.

## Градови
* Брно
* Бланско
* Бржрцлав
* Ходонин
* Вишков
* Знојмо

## Надврешни врски
*  Портал
* Јужна Моравија
* http://www.invest-in-czech.com/ 

thumb|260px|лево|Окрузите во Јужноморавскиот крај


Категорија:Краеви во Чешка
Енлил

десно|thumb|180px|Богот Енлил, од Нипур, Ирак, 1800-1600 п.н.е
**Енлил** („Господар на отвореното“ или „Господар на ветрот“) е име на главно божество споменувано од древните Сумери, Акадијци, Хетити, Канаанци, како и на многу глинени и камени плочи.

## Наводи

## Надворешни врски
* Капијата на Вавилон: „Енлил и Нинлил“, превод на англиски од: Торкилд Јакобсен.
* Химна на богот на небото - Енлил.

Категорија:Месопотамска митологија
Категорија:Месопотамски божества
Енки

**Енки** — божество од сумерската митологија, подоцна познат како **Еа** во вавилонската митологија. Бил главен бог на градот Ериду, но подоцна култот кон него се проширил низ Месопотамија како и во Хетитите и Хуритите. Познат е како бог на занаетите (*gašam*); на водата, морето, и езерската вода (*a*, *aba*, *ab*), на интелигенцијата (*gestú*, буквално „уво“) и на создавањето. Бил изедначен со зенитот на Сонцето при зимскиот солстициум. Неговиот свет таен број бил „40“.
десно|thumb|180px|Богот Енки седи и држи чаша, 2004-1595 п.н.е од Насирија (јужен Ирак)

## Поврзано
* Месопотамска митологија
* Месопотамија
* Древен Близок Исток

## Белешки

## Наводи
* Jacobsen, Thorkild (1976) "Treasures of Darkness; A History of Mesopotamian Religion", (Yale University Press, London, New Heaven) ISBN 0-300-02291-3
* Bottero, Jean (2004) "Religion in Ancient Mesopotamia" (University Of Chicago Press) ISBN 0-226-06718-1   
* Kramer, Samuel Noah (1998) "Sumerian Mythology: A Study of Spiritual and Literary Achievement in the Third Millennium B.C." (University of Pennsylvania Press; Revised edition) ISBN 0-8122-1047-6
* Kramer, S.N. and Maier, J.R. (1989) "Myths of Enki, the Crafty God" (Oxford)
* Galter, H.D. (1981) "Der Gott Ea/Enki in der akkadischen Überlieferung" (Graz)
* 

## Надворешни врски
* AncientNearEast.Net 

Категорија:Месопотамска митологија
Категорија:Месопотамски божества
Категорија:Богови-создатели
Група за истражување на филогенијата на скриеносемените растенија

**Групата за истражување на филогенијата на скриеносемените растенија** (англиски: *Angiosperm Phylogeny Group* или скратено *APG*) е здружение формирано од две меѓународни групи на ботаничари-систематичари, чија цел е воспоставување на консензус во однос на систематиката на цветните (скриеносемени) растенија која би ги рефлектирала сродните односи помеѓу цветниците засновани на истражувањата во молекуларната систематика. Од оваа соработка произлегоа два документа, и тоа 'APG I (1998)' и 'APG II (2003)'. Тие се создадени како резултат на несогласувањата кои постојат во постарите класификации на растителниот свет (како системите на Кронквист од 1981, потоа на Торн од 1992 и 2001 и на Тахтаџјан од 1997).
[thumb|500px|[Еволуција на скриеносемениците според групата за истражување на филогенијата на скриеносемените растенија(2013)
Легенда: C3 – C3 фиксација на јаглерод; C4 – C4 фиксација на јаглерод]]

Меѓу поважните организации кои учествуваат во истражувањата се:

* Шведска кралска академија на науките (Шведска)
* Упсалски универзитет (Шведска)
* Кралски ботанички градини, Кју (Велика Британија)
* Универзитет на Мериленд (САД)
* Универзитет на Флорида (САД)
* Ботаничка градина на Мисури (САД)

Категорија:Ботаника
Категорија:Здруженија
Категорија:Таксономија на растенијата
Ситна леќа

**Ситна леќа** или **волфија** () — род на 9 до 11 видови кои претставуваат цветни растенија на светот. Тие се водни растенија налик на снегулки од пченкарно брашно кои плутаат по површината. Ситнат леќа е слободнопловен талус, по боја зелен или жолто-зелен, без никакви корења. Цветот на растението излегува во вдлабнатина на горната површина од расатението. Има еден прашник и еден толчник. Поединечните билки често пловат во парови или пак образуваат пловечки ќилим заедно со сродни растенија како водната леќа (*Lemna*) и коренестата водна леќа (*Spirodela*). Речиси сите видови се мошне широко распространети ширум неколку континенти. Ситната леќа се состои од 40% белковини, (исто колку и сојата), и со тоа е добар извор на високопротеинска исхрана. Во Азија, уште од дамнешни времиња ситната леќа се собира и користи во исхраната.

## Одбрани видови
* Wolffia angusta
* Wolffia arrhiza (бескоренска водна леќа) - најмалото цветно растение на светот 
* Wolffia australiana
* Wolffia borealis
* Wolffia brasiliensis
* Wolffia columbiana
* Wolffia cylindracea
* Wolffia elongata
* Wolffia globosa
* Wolffia microscopica
* Wolffia neglecta
right|thumb|Илустрација на ''Wolffia arrhiza''

## Наводи

## Надворешни врски
* Обработка според Џепсоновиот прирачник 
* УСДА профил на растенија 
* Armstrong, W. (2005) Wayne Armstrong's treatment of the Lemnaceae. .
* Cross, J.W. (2006). The Charms of Duckweed.  http://www.mobot.org/jwcross/duckweed/duckweed.htm
* Landolt, E. (1986) Biosystematic investigations in the family of duckweeds (Lemnaceae). Том 2. The family of Lemnaceae - A monographic study. Дел 1 од монографијата: Morphology; karyology; ecology; geographic distribution; systematic position; nomenclature; descriptions. Veröff. Geobot. Inst., Stiftung Rübel, ETH, Zurich.
* Проект за геномите на водната леќа  

Категорија:Водни леќи
Категорија:Водни растенија
Категорија:Зеленчук
Категорија:Зборови што ги нема во ТРМЈ
Категорија:Слатководни растенија
Син (бог)

thumb|250px|Слика од цилиндерски печат на Син од околу 2100  година п.н.е. Син е претставен како месечев срп.
**Син** (акадски: *Sîn*, *Suen*) или **Нана** (сумерски: *Nanna*) е сумерски бог од Месопотамската митологија. Тој бил бог на месечината и син на Енлил и Нинлил. Негов град бил Ур. Името „Нана“ на сумерски јазик значи „просветител“.

## Поврзано
* Месопотамска митологија
* Старосемитска религија
* Зигурат
* Синајска Гора, најверојатно наречена според ова божество

## Литература
* Tamara M. Green, *The City of the Moon God: Religious Traditions of Harran*.  E.J. Brill, Leiden, 1992, 232 pages. ISBN 90-04-09513-6

## Наводи

Категорија:Месопотамски божества
Категорија:Месечеви богови
Кала

**Кала** (**украсна кала**, **мочуришна кала**) е род на цветни растенија во фамилијата *Araceae* кој содржи само еден вид - ***Calla palustris***. Тоа природно расте во ладните умерени региони во северната полутопка, во централните, источните и северните делови од Европа (Франција и Норвешка, и на исток од нив), северна Азија и северните делови од Северна Америка (Алјаска, Канада, североисточните делови од САД).

thumb|left|<center>Илустрација на кала од ''Flora von Deutschland, Österreich und der Schweiz 1885''</center>
|thumb|left|Плод на украсната кала.
Калата е ризоматично тревесто повеќегодишно растение кое расте по блата и бари. Листовите се кружни до срцевидни, 6–12&nbsp;cm долги и се наоѓаат на лисна дршка широка 4–12&nbsp;cm. Зеленкасто-жолтото соцветие се издигнува на спадикс долг околу 4–6&nbsp;cm, затворен со бела спата. Плодот е грозд составен од црвени бобинки, од кои секоја содржи по неколку семиња.

Растението е многу отровно кога е во свежа состојба како резултат на присуството на оксална киселина, но ризомот, како тој на каладиумот, колоказијата и арумот, е јадлив по негово соодветно сушење, лупење и варење.

Овој род порано вклучувал и неколку други видови, кои сега се префрлени во одделниот род *[[Зантедешија|Zantedeschia]]*. Овие растенија се од тропска Африка и сѐ уште се именуваат како "кала лилјани", но тие не треба да се помешаат со *C. palustris*.

## Наводи
* 

## Надворешни врски
* Растенија за иднината: ''Calla palustris'' 

Категорија:Козлеци
Категорија:Дебар (Албанија)
Категорија:Собни растенија
Категорија:Флора на Европа
Полска повивка

**Полска повивка** (лат. *Convolvulus arvensis*) е вид на повивка која расте во Европа и Азија. Ова е повеќегодишно зелјесто растение кое расте од 0.5–2 m во висина. Листовите му се спирално подредени, линерани до стрелести, со должина од 2–5&nbsp;cm, со дршки од 1-3 см. Цветовите му се во облик на труба, со пречник од 1-2,5 см, бели или светло розови, со пет малку потемно розови радијални пруги.
[220px|thumb|left|Цвет со црвени [грина|грини]]

Постојат два вариетета:
* *Convolvulus arvensis* сорт. *arvensis*. Пошироки листови. Ова е широко распространето низ Македонија. 
* *Convolvulus arvensis* сорт. *linearifolius*. Потесни листови.

Иако дава убави цветови, повивката се смета за непожелно растение и коров заради нејзиниот забрзан раст и со тоа ги гуши сите останати растенија. Ова растение е донесено во Северна Америка, каде претставува инвазивен вид во некои подрачја. Таму расте во густи покривки и навлегува во полињата, со тоа намалувајќи го приносот; само во 1998 ова растение направило штета на американското земјоделство во износ од $377 милиони.

## Во Македонија
Расте покрај патишта, железнички пруги, на плочници, тревници, тротоари, како плевел во ниви и лозја, по брдски пасишта и на други места. Се посочува дека расте на голем број локалитети низ Македонија: Битолско, Струмичко, Крива Паланка, Скопје, Водно, Алшар, Прилеп, Богданци, Валандово, Тетовско, покрај реката Вардар од Велес до Гевгелија, и на други места.

## Наводи

## Надворешни врски
* Опширен профил на полската повивка (''Convolvulus arvensis'') 
* 
* Европска флора: ''Convolvulus arvensis'' 
* Кинеска флора: ''Convolvulus arvensis'' 

Категорија:Повивки
Категорија:Лековити растенија
Категорија:Инвазивни растенија
Категорија:Растенија опишани во 1753 година
Категорија:Флора на Европа
Категорија:Ботанички таксони опишани од Карл Линеј
Категорија:Флора на Македонија
Нинлил

Во сумерската митологија, **Нинлил** („Дамата на отворениот простор“ или „Дамата на воздухот“), на почеток наречена **Суд**, во Асирија наречена *Мулиту*, е божица сопруга на Енлил. Нејзиното потекло е различно опишано. Најчесто ја нарекувале ќерка на Хаиа (богот на магацините) и Нунбарсегуну (или Нуншебаргуну (божицата на јачменот) или Нисаба). Некои извори ја нарекуваат ќерка на Ану и Наму.

Живеела во Дилмун со своето семејство. Силувана е од Енлил, кој подоцна ѝ станал сопруг. Енлил ја оплодил со вода, и таа го родила Син/Нана, идниот бог на месечината. За казна, Енлил е протеран во подземното кралство Ерешкигал, каде му се придружила Нинлил. Енлил повторно ја оплодил, и таа го родила Нергал, богот на смртта. Потоа го родила и Ниназу, богот на подземниот свет. Енлил преправен како *човек од брод*, ја оплодил и таа го родила Енбилулу, богот на реките и каналите.. Според некои текстови Нинлил е исто така и мајка на Нинурта.

Откако умрела, претворена е во божица на воздухот. Според приказните од Адапа, таа е божица на јужниот ветер, поради тоа што нејзиниот сопруг Енлил бил поврзуван со северните зимски бури. 

## Наводи

* Michael Jordon, Encyclopedia of Gods, Kyle Cathie Limited, 2002

## Надворешни врски
* Асиро-вавилонска митологија 

Категорија:Месопотамска митологија
Категорија:Месопотамски божества
Мардук

[right|thumb|Мардук и неговиот змеј, детал од [вавилонски цилиндричен печат]]
**Мардук** (хебрејски  *Merodach*; грчки , *Мардохаиос*) е вавилонско име за божество од подоцнежната генерација божества од древна Месопотамија и патрон на градот Вавилон. Кога Вавилон станал постојан политички центар во долината на Еуфрат во време на Хамураби (18 век п.н.е.), Мардук постепено ја презел позицијата на главен во вавилонскиот пантеон, позиција која потполно ја стекнал во втората половина на вториот милениум п.н.е.

Нибиру, за Вавилонците била небесно тело или регион кој се поврзувал со богот Мардук.

## Поврзано
* Месопотамска митологија
* Небесниот бик
* Калдејска митологија
* Етеменанки

## Наводи

* 

## Надворешни врски

* Мистика (статија за Мардук - англиски)

Категорија:Месопотамска митологија
Категорија:Месопотамски божества
Категорија:Божества во Хебрејската Библија
Категорија:Создателски божества
Категорија:Богови-создатели
Енума Елиш

мини|Хаос чудовиште и Бог на сонцето
**Енума Елиш** — вавилонски мит за создавањето. Во 1849 година е реставриран од Хенри Лајард (во фрагменти) во разурнатата библиотека на Асурбанипал во Нинива (Мосул, Ирак), и печатен од Џорџ Смит, проучувач на асирската култура, во 1876 година.

*Енума Елиш* има околу илјада линии, составен е на стариот вавилонски јазик на седум глинени плочи, а секоја плоча содржи меѓу 115 и 170 линии текст. Најголемиот дел од Плочата V никогаш не е обновен, и освен ова, текстот е речиси целосно обновен. Дупликат односно копија на Плочката V е најден во Султантепе, древна Хузирина, сместен блиску до денешниот град Шанлаурфа во Турција.

Овој еп е еден од најважните извори за разбирање на вавилонскиот поглед на светот, во кој владеел Мардук, како и создавањето на луѓето како слуги на боговите. Неговата првобитна цел не е објаснување на теологијата или теогонијата, туку воспевањето на Мардук, главниот бог на Вавилон.

*Енума Елиш* постои во различни копии од Вавилонија и Асирија. Верзијата од библиотеката на Асурбанипал датира од 7 век п.н.е. Приказната сама по себе веројатно е од 18 век п.н.е., времето кога богот Мардук се стекнал со статусот, иако некои научници укажуваат на подоцнежен датум (14-12 век п.н.е.)

## Наводи

## Поврзано
* Теогонија
* Месопотамска митологија

## Надворешни врски
* Енума Елиш на англиската Википедија
* Целосен текст на Енума Елиш
* Настанувањето и Енума Елиш - компарација
* Табла I на клинесто писмо со англиски превод и објаснувања 

Категорија:Месопотамска митологија
Категорија:Митови
Категорија:Акадски текстови
Нибиру

**Нибиру** може да се однесува на
* **Нибиру**,  во вавилонскиот еп Енума Елиш, посветен на богот Мардук, општо е прифатено дека се однесува на планетата Јупитер.
* Нибиру, хипотетичка планета, опишана од научникот Зехарија Сичин.
Билишта

**Билишта** () — град со околу 6,250 луѓе во Областа Горица во југоисточна Албанија. Градот има континентална клима со топли лета и ладни зими. Градот е во близина на македонската и грчката граница.

## Географија
Билишта се наоѓа во областа Девол на околу 30 километри источно од Корча и на неколку километри западно од албанско-грчката граница во подножјето на најзападните делови од планината Корбец над реката Девол.

## Историја

Во XVII век турскиот писател Хаџи Калфа во својот опис на Румелија и Босна, за овој град пишува:

„Билишта е кадилак, кој се наоѓа на 12 дена од Цариград. Наоколу се наоѓаат: Кесрие, Горица, Преспа, Хорпиште. Жителите се Македонци и Арнаути.“

Согласно Санстефанскиот мировен договор од 1878 година, Билишта заедно со целата област Девол требало да влезе во границите на Бугарија, но Берлинскиот конгрес го враќа на Отоманското Царство.

Во текот на Илинденското востание, костурските востаници го напаѓаат Билишта, но не успеваат да го заземат.

Кон крајот на XIX век Билишта е мешано албанско-македонско гратче, во кое има и училиште. Според грчката статистика во Билишта живееја 1.000 муслимани и 275 христијани патријаршисти. Според податоците од Бугарската егзархија, во почетокот на XX век во Билишта имало 20 македонски куќи со 106 жители. Пред Балканската војна голем дел од трговијата е во рацете на Македонците, кои во градот имале околу 40 македонски дуќани.

## Поврзано
* "Град Билища (исторически бележки)" ,  поп Трпо Поповски за град Билишта, в. "Вести", Цариград, 1912 година, 
* Девол (округ)

## Наводи

## Надворешни врски
* Портал на Билишта  

Категорија:Градови во Албанија

Категорија:Албанско-грчки гранични премини
Категорија:Македонски населби во Албанија
Булчица

**Булчица** () — град во Областа Дебар, источна Албанија.

## Наводи

## Надворешни врски
Бајрам Цури (град)

[мини|десно|[Џамија во Бајрам Цури]]
**Бајрам Цури** () — град во северна Албанија на границата со Косово. Се наоѓа во планински регион во близина на реката Валбона, која е најпозната поради тоа што ја има најчистата речна вода во Албанија. Градот го добил името според Бајрам Цури, национален деец во XX век. До 1952 година местото се викало **Колгецај** (*Kolgecaj*). Градот се наоѓа во градот Тропоја. Низ него води патот до селата Валбона и Рогам.

Градоначаник на Бајрам Цури (избран во 2011) е Агрон Демуши, од Демократската партија на Албанија.

## Познати луѓе
* Азем Хајдари
* Бесник Мустафа - 62. министер за надворешни работи на Албанија

## Белешки
**Забелешки:**

## Наводи

## Поврзано
* Градови во Албанија

## Наводи

## Надворешни врски

*Municipality of Bajram Curri 

Категорија:Градови во Албанија
Церик

мини|Поглед кон центарот на Церик
**Церик** Cërrik — град и општина во Елбасан (област)|Елбасанската област, средна Албанија. Има население од околу 18.764 жители.

Во градот игра фудбалскиот клуб „Турбина Церик“.


Категорија:Градови во Албанија
Категорија:Елбасан (област)
Чоровода

мини|Панорамски поглед кон Чоровода
**Чоровода** () — град во Албанија, седиште на општината Скрапар на Белградската област. Населението брои околу 7.000 луѓе. Според некои археолози во Албанија, градот е најстар град во државата.

Категорија:Градови во Албанија
Категорија:Скрапар
Данска круна

**Данската круна** (дански: *danske kroner*, фарски: *donsk króna*, гренландски: *danskinut koruuni*) е официјалната валута на Данска и Гренланд. Поделена е на 100 јоре. ISO 4217 е *DKK*.

Категорија:Валути
Категорија:Европски валути
Категорија:Економија на Данска
Балш

**Балш** (стар македонски назив: **Главеница**) — град во јужна Албанија, а воедно и главен град на областа Малакастер. Околината на градот е богата со нафта. Во градот има рафинерија. Градот има средоземна клима и е обиколен со врвовите на планината Малакастра.

Категорија:Градови во Албанија
Категорија:Кутмичевица
Естонска круна

**Естонската круна** (естонски: *kroon*) е поранешна официјална валута на Естонија која постоела до крајот на 2010 година. Поделена е на 100 сенти. ISO 4217 е *ЕЕК*. Оваа валута ја издава Естонската народна банка.

Естонските круни биле во фази на валути: 10 Естонски круни биле 41 Македонски денар, 5.01 Хрватски куни, 153.2 Словенечки толари, 0.55 Британски фунти, 60.24 Руски рубљи, 6.97 Шведски круни, 1.5 Босанска конвертибилна марка итн.

Естонија ја заменила круната со еврото на 1 јануари 2011 г. како дел од нејзината интеграција во Еврозоната.

## Наводи

Категорија:Валути
Категорија:Европски валути
Категорија:Економија на Естонија
Категорија:Валути заменети со еврото
Категорија:Поранешни валути
Исландска круна

мини|Исланд,  (1930) Комеморативна монета во знак на сеќавање на милениумот на исландската држава, ковачница Muldenhütten
**Исландска круна** (исландски:*íslensk króna*) е официјалната валута на Исланд. Поделена е на 100 аурара. ISO 4217 е *ISK*. Оваа валута ја издава Исландската централна банка.

Категорија:Валути
Категорија:Европски валути
Категорија:Економија на Исланд
Латвиски лат

**Латвискиот лац** (летонски: *lats*) е државна валута на Латвија. Поделена е на 100 сантима. ISO 4217 кодот е *LVL*. Оваа валута ја издава Латвиската народна банка.

## Внешние ссылки
* Обмен валюты в Латвии  сравнение фактической стоимости лата по отношению к другим валютам мира в латвийских банках и лицензированных обменниках.

Категорија:Валути
Категорија:Европски валути
Категорија:Економија на Латвија
Категорија:Валути заменети со еврото
Категорија:Поранешни валути
Литвански литас

**Литвански литас** (литвански: *litas*) е официјалната валута на Литванија. Поделена е на 100 сантима. ISO 4217 е *LTL*. Оваа валута ја издава Литванската народна банка.

Категорија:Валути
Категорија:Европски валути
Категорија:Економија на Литванија
Категорија:Валути заменети со еврото
Категорија:Поранешни валути
Норвешка круна

**Норвешката круна** (норвешки:*norsk krone*) е официјалната валута на Норвешка. Поделена е на 100 ереа. ISO 4217 е *NOK*. Оваа валута ја издава Норвешката народна банка.

Категорија:Валути
Категорија:Европски валути
Категорија:Економија на Норвешка
Фарска круна

**Фарска круна** (дански:*færøsk krone*) е официјалната валута на Фарски острови. Поделена е на 100 ојра . ISO 4217 е *DKK*. Оваа валута ја издава Данската народна банка.

Категорија:Валути
Категорија:Европски валути
Категорија:Економија на Фарските Острови
Пролет (скопска населба)

**Пролет** е населба во Скопје која се наоѓа во Општина Центар, поточно помеѓу Новата железничка станица, Феријален дом, Тутунски комбинат и Булевар Кузман Јосифовски Питу. На север граничи со Маџир Маало, на југ со Кисела вода, на исток со Мичурин, а на запад со Ново Маало. Таа е најмалата скопска населба која потекнува уште пред скопскиот земјотрес, изградена во 1947 година како прва станбена населба по Втората светска војна. Има едно основно училиште (ОУ „11 Октомври“), средно училиште (СУ „Раде Јовчевски Корчагин“), балон за мал фудбал „11 Октомври“, познатите ресторани „Кај Злате“, полициската станица „Пролет“, центарот за јавно здравје, поликлиника МВР.  

## Настани
Вечерта пред Бадник, во населбата Пролет традиционално секоја година се пали бадников оган. Во 2001 година е почнато снимањето на телевизиската серија "Наше маало" во населба Пролет.

## Спорт
Ракометниот клуб „Пролет“ моментално настапува во Вип Супер Машката ракометна лига. Своите натпревари ги игра во салата „Македонско сонце“ изградена во 2012 година во дворот на ОУ „11 Октомври“. Пред тоа, клубот своите натпревари како домаќин ги играл во салите „Расадник“ во Кисела Вода и „Автокоманда“ во истоимената населба. Порано, Пролет настапувал на отвореното игралиште кое денес не постои, а се наоѓало до Железничката станица. Спонзор на тимот е Тинекс.

Познато е соперништвото помеѓу РК Пролет и РК Југ од соседната населба Мичурин.

Категорија:Населби и маала во Скопје
Олоф Мелберг

**Ерик Олоф Мелберг** (роден на 3 септември 1977 во Гулспанг), е шведски поранешен фудбалер, играч од одбраната.

## Технички одлики
Природна позиција му била централен одбранбен играч, но исто така бил користен и на позицијата десен бек и како внатрешен играч од средниот ред.

## Титули
### АИК
***[[Прва шведска фудбалска лига|Шведско првенство]]** (1) : 1998.
***[[Фудбалски Куп на Шведска|Куп на Шведска]]** (1) : 1997.
### Астон Вила
*** [[Интертото куп]]** (1): 2001.
### Олимпијакос
*** [[Прва грчка фудбалска лига|Грчко првенство]]** (2) : 2010-11, 2011-12.
***[[Фудбалски Куп на Грција|Куп на Грција]]** (1) : 2012.

## Наводи

Категорија:Живи луѓе
Категорија:Шведски фудбалери
Категорија:Фудбалери на Светско првенство 2002
Категорија:Фудбалери на Светско првенство 2006
Категорија:Фудбалери на ФК АИК
Категорија:Фудбалери на ФК Расинг Сантандер
Категорија:Фудбалери на ФК Астон Вила
Категорија:Фудбалери на ФК Јувентус
Категорија:Фудбалери на ФК Олимпијакос
Категорија:Фудбалери на ФК Виљареал
Категорија:Фудбалери на ФК Копенхаген
Категорија:Фудбалери од Ла Лига
Категорија:Фудбалери од Премиер Лига
Категорија:Фудбалери во Серија А
Категорија:Родени во 1977 година
Буфон

мини|Red Bastard, модерен изведувач ''на буфон''
**Буфон** (англиски по потекло од француски: „farceur“, „comique“, „jester“) е современ француски театарски термин, кој бил повторно измислен во раните 1960-ти од Жак Лекок во Париз за да опише специфичен стил на изведба што има главен фокус во уметноста на исмејувањето. Од овој збор се појавил англискиот збор **[[Шут|buffoon]]**.

## Етимологија и рана историја
Зборот буфон доаѓа од латински глагол: , да се издува (т.е. да ги наполни образите со воздух); зборот „Бафо“ го користеле во театарот во Стариот Рим оние кои се појавиле на сцената со кренати образи; кога добивале удари, тие создавале голема врева, предизвикувајќи смеење на публиката. Употребата на зборот буфон потекнува од францускиот јазик и влегол во англискиот театарски јазик преку работата на Жак Лекок и неговото педагошко истражување во перформансните пристапи на комедијата, што го натерал да создаде динамични вежби во училницата кои истражувале елементи на бурлеска, комедија деларте, фарса., бесилка хумор, пародија, сатира, лапстик, итн.

Филип Голие, современик на ЛеКок, го објаснува буфонот во неговата книга *Мачител*.

## Во популарната култура
Во американската ТВ серија *Корпи*, главниот лик е оставен од познатото училиште Буфон во Париз. Има сцени кои го прикажуваат на час во училиштето на предавања по француски јазик.

Актерот Саша Барон Коен бил инспириран од комедијата на Буфон откако дознал за концептот во неговите 20-ти години од Филип Голие, познатиот учител кловн.

## Поврзано

* Шутот

## Наводи


Категорија:Француски зборови
Швајцарски франк

**Швајцарскиот франк** (германски :*Franken*) е официјалната валута на Швајцарија. Поделена е на 100 сантима. ISO 4217 е *CHF*. Оваа валута ја издава Швајцарската народна банка.

## Надворешни врски
* Швајцарски франк (Банкноти)   

Категорија:Валути
Категорија:Европски валути
Категорија:Економија на Швајцарија
Бурел

**Бурел** — град во северна Албанија, 91 км оддалечен од Тирана и главен град на округот Матија. Градот има население од 10,862 и во Албанија градот и областа се познати како земја на кралеви, бидејќи наводно тука се родил таткото на албанскиот херој Ѓорѓија Кастриот.

Во време на Втората светска војна овде постоел фашистички логор.

## Наводи

Категорија:Градови во Албанија
Т-лимфоцит

**Т-лимфоцитите** (или **т-клетки**) припаѓаат на групата бели крвни клетки познати како лимфоцити и имааат важна улога во имунолошкиот систем. Одговорни се за клеточниот имунититет: преку сложен механизам ги отстрануваат туѓите клетки, како, на пример, бактериите. 
 
Од останатите типови на лимфоцити како што се Б-лимфоцитите и клетките убијци, се разликуваат по посебниот рецептор на нивната клеточна површина. Буквата *Т*, во *Т-лимфоцит*, се однесува на тимусот, кој е основен орган одговорен за созревањето на Т-лимфоцитите. Откриени се повеќе подвидови Т-лимфоцити, секој со посебна улога.

Категорија:Имунолошки систем
Категорија:Крвни клетки
Категорија:Имунологија
Категорија:Човекови клетки
Бушизми

thumb|250px|Џорџ В. Буш
**Бушизми** (англ. *Bushism*) се нарекуваат многубројните необични зборови, фрази, малапропизми, семантички и јазични грешки кои се случуваат во текот на јавните говори на поранешниот претседателот на САД, Џорџ В. Буш. Овој израз станал дел од народниот фолклор и се користи во многу книги и блогови, често, за да се карикира овој претседател на САД.

## Особености

Некои од вообичаените одлики на бушизмите вклучува:

* користење на зборови кои звучат како наменетите зборови но не одговараат на контекстот (малапропизам) како што се „нукуларни гаќи“ (*nucular power pants*) наместо „атомски централи“ (*nuclear power plants*) или целосна промена на значењето на реченица како користење на зборот „девалвација“ (*devaluation*) наместо „дефлација“ (*deflation*).

* создавање на неологизми како што е „такуларен“ (*tacular*) — спојување на „тактичен“ и „јадрен“.

* повремено користење на спунеризми како што е „пешани мораки“ (*mexed missages*) наместо „мешани пораки“ (*mixed messages*) и „териери и барифи“ (*terriers and bariffs*) наместо „бариери и тарифи“ (*barriers and tariffs*).

* народна множина (плурализација) на познати изрази („suiciders“, и „internets“).

* користење на неформален јазик за да ја опишува својата работа: „Јас сум момче−заповедник“ (*I'm a commander guy*).

* излишна или чудна конструкција на реченици како на пример „Имавме прилика да ја посетиме Тереса Нелсон која е родител и мама или тате.“ (*We had a chance to visit with Teresa Nelson who's a parent, and a mom or a dad*).

* објаснување на очигледното: „Почитувам одржување. Тоа е она што правиш кога се кандидираш за претседател, мора да се одржуваш.“ (*I appreciate preservation. It's what you do when you run for president, you've got to preserve.*).

## Белешки

## Дополнителна литература

* Frank, Justin A., *Bush on the Couch: Inside the Mind of the President * (2004), ISBN 0-06-073670-4.
* Miller, Mark Crispin. *The Bush Dyslexicon* (2001), ISBN 0-393-04183-2.
* *George W. Bushisms: The Accidental Wit and Wisdom of Our 43rd President*. Ed. Jacob Weisberg. ISBN 0-7407-4456-9.
* *Bushisms/President George Herbert Walker Bush in His Own Words* New Republic. Workman Pub Co., May 1992, ISBN 1-56305-318-7
* *George W. Bush -- On The Trips Of His Tongue -- A Linguistic Legacy.* http://www.elwinshumor.com  B. Elwin Sherman. ISBN 978-1-4303-1795-1.

## Надворешни врски

* The Complete Bushisms
* DubyaSpeak.com
* "Pie Higher" кај ''Snopes.com''
* Бушизам како стилска фигура
* Збир на бушизми кај ''About.com''  
* The Complete Bush Quotes Цитати од Џорџ В. Буш

Категорија:Американска култура
Фенилаланин

**Фенилаланин** (со кратенки **Phe** или **F**) е α-аминокиселина со формула HO2CCH(NH2)CH2C6H5. Таа може да се најде во млекото од цицачите, но се продава и како додаток во исхраната поради своите аналгетски и антидепресивни својства. Фенилаланинот е структурно близок до допаминот, епинефринот (адреналинот) и тирозинот.

Фенилаланинот е неопходна аминокиселина и е класифицирана како неполарна поради хидрофобноста на бензиловиот страничен ланец. Кодоните за L-фенилаланин се UUU и UUC. Тоа е бела, прашкаста цврста супстанца. L-фенилаланинот (LPA) е електронеутрална аминокиселина и е една од дваесетте аминокиселини кои се користат за добивање на белковини по биохемиски пат.

## Биолошки улоги

L-фенилаланинот може исто така што се претвори во L-тирозин. Потоа L-тирозинот се претвори во L-DOPA, супстанца која понатаму се претвора во допамин, норадреналин (норепинефрин), како и адреналин (епинефрин). Последните три супстанци се познати како катехоламини.

Фенилаланинот го користи истиот активен транспортен канал како и триптофанот за да ја помине крвно-мозочната препрека. Во големи количини, тој интерферира во производството на серотонин.

## Наводи

Категорија:Аминокиселини
Категорија:Ароматични аминокиселини
Категорија:Протеиногени аминокиселини
Категорија:Фенилни соединенија
Категорија:Гликогени аминокиселини
Категорија:Животински производи
Категорија:Неопходни аминокиселини
Ќерпич

thumb|right|Обновување на површинската облога на ѕид од ќерпич во Чамизал, Ново Мексико.
thumb|280px|right|Сушење ќерпич на сонце.

**Ќерпич**, **керпич** или **плитар** — природен градежен материјал кој се прави од песок, глина и вода, и некој вид на влакнест или органски материјал (стапчиња, слама, животински измет), и потоа се обликува во цигли со помош на рамки и се остава да се суши на сонце. Структурите од ќерпич се извонредно трајни и се едни од најстарите зачувани градби на светот. Во суви и жешки клими, градбите од ќерпич нудат многу погодности поради добрата изолација.

Градбите направени од земја исушена на сонце се вообичаени за Блискиот Исток, Северна Африка, Јужна Америка и во Шпанија (најчесто во стилот мудехар). Ќерпичот се користел од домородните луѓе на Америка (од т.н. култура Пуебло) во југозападните САД, Мезоамерика и во Андскиот регион на Јужна Америка со илјадници години, иако често во селските ѕидови ставале и камења. (Исто така, градбите ги граделе со директно редење на ќерпичот со раце или со кошници, сѐ додека Шпанците не ги запознале со правењето на цигли.) Правењето на цигли од ќерпич во Шпанија се користело веќе од доцнобронзеното и железното време, од осмиот век пр.н.е. Неговата распространетост може да се објасни со едноставноста на неговото производство, како и помалите трошоци.

Најголемата структура изградена од ќерпич е тврдината во Бам, Иран.

## Наводи

Категорија:Ѕидарство
Категорија:Градежни материјали
Категорија:Турцизми
Привидна ѕвездена величина

**Привидна ѕвездена величина** (**магнитуда**, ***m***) на ѕвезда, планета или друго небесно тело е мерка за неговиот привиден сјај, т.е. количина на светлина која до нас допира од самиот објект. Во овој случај, за разлика од апсолутната величина, оддалеченоста на небесните тела од нас, како и нивната вистинска големина и сјајност имаат битна улога.

## Поврзано
* Величина
* Апсолутна ѕвездена величина
* Список на најсјајни ѕвезди

Категорија:Набљудувачка астрономија
Категорија:Астрофизика
Категорија:Ѕвездена астрономија
Категорија:Логаритамски скали
Ректасцензија

мини|десно|250px|Екваторски координати
**Ректасцензија** или **десно искачување** — една од координатите со помош на која се дефинира положбата на некој објект на небото во екваторскиот координатен систем. Ректасцензијата (RA) е еквивалентна на географската должина на Земјата, се мери во часови, минути и секунди (0-24 ч).

Положбата се мери источно од пролетната точка која е едно од двете пресечни точки на небесниот екватор и еклиптиката. 1 ч одговара на 15°.

## Поврзано
* Небесен координатен систем
* Деклинација
* Привидно движење на небото

Категорија:Небесни координатни системи
Категорија:Технички чинители во астрологијата
Категорија:Зборови што ги нема во ТРМЈ
Категорија:Агол
Гликонеогенеза

мини|десно|300п|Метаболичкиот пат на гликонеогенезата.
**Гликонеогенеза** е метаболички пат во кој се синтетизира јаглехидратот гликоза од одредени нејаглехидратни метаболити. Кај животните, на пример, доколку гликозата не се внесува преку исхраната, телото ја произведува истата од нејаглехидратни претходници. Исто така, кај човекот, при напорна физичка работа или вежбање, настануваат анаеробни услови (отсуство на кислород), при што пируватот во мускулите се претвора во лактат. По пат на гликонеогенеза, овие соединенија се претвораат повторно во гликоза.

## Супстрати потребни за почеток на гликонеогенезата

Покрај пируватот и лактатот, постојат и други нејаглехидратни претходници би можеле да служат како супстрати за гликонеогенезата кај животните. Такви се на пример аминокиселининте, глицеролот, како и сите меѓупроизводи од Кребсовиот циклус. Меѓутоа, за разлика од овие соединенија, масните киселини не се погодни супстрати за овој метаболички пат кај животните, бидејќи при нивното разградување се добива само ацетил-КоА (ацетил-коензим А), од кого не може да се синтетизираат јаглехидрати. Ова е случај и со аминокиселините лизин и леуцин, бидејќи и тие даваат само ацетил-КоА при нивното разградуавње. Сепак, за време на глиоксилатниот циклус, ацетил-КоА може да биде искористен како супстрат за гликонеогенеза.

## Органи во кои се одвива гликонеогенезата

Гликонеогенезата се одвива речиси исклучиво во црниот дроб и бубрезите. Иако мозокот и мускулите се органи кои најмногу ја искористуваат гликозата за своите енергетски потреби, сепак, во нив се одвива мошне мала синтеза на гликоза. Во црниот дроб и бубрезите се одвива речиси 90% од гликонеогенетската активност. Гликозата која се добива на овој начин се ослободува во крвта и потоа се апсорбира од мозокот, срцето, мускулите и еритроцитите, каде се користи како енергетски материјал. За возврат, пируватот и лактатот произведени во овие ткива по пат на гликолиза се враќаат во црниот дроб и бубрезите, каде се користат како супстрати за гликонеогенезата.

## Гликонеогенезата како обратен процес од гликолизата

Во некоја смисла, гликонеогенезата е обратен процес на гликолизата. Така, при овој процес, за разлика од гликолизата, гликозата се синтетизира (а не се катаболизира), АТП се троши (а не се создава) и NADH се оксидира до NAD+. Меѓутоа, гликолизата е егзергонски процес, при што се ослободува енергија (ΔG°' изнесува приближно -74 kJ/mol). За да се одвива спонтано еден метаболички пат, потребно е да биде егзергонски. Таков процес е и гликонеогенезата. Друга причина поради која гликонеогенезата не може да се смета за обратен процес на гликолизата е видот на реакции од кои се состои. Имено, доколку ова се два спротивни процеси, тогаш кога би се одвивал едниот (на пример, гликолиза), другиот би требало да престане да се одвива. Но, ова не се случува, бидејќи во двата метаболички патишта се одвиваат уникатни хемиски реакции.

Категорија:Метаболички патишта
Категорија:Зборови што ги нема во ТРМЈ
Категорија:Јаглехидрати
Категорија:Вежбовна физиологија
Категорија:Метаболизам
10255 Таунус

**10255 Таунус** — астероид од главниот астероиден појас.

## Наводи

## Надворешни врски
* JPL Small-Body Database Browser on 10255 Taunus

Категорија:Главен астероиден појас
Категорија:Астероиди именувани по места
Категорија:Астрономски тела откриени во 1977 година
Категорија:Астероиди наречени по личности
Категорија:Астероиди наречени по места
Категорија:Неправилни месечини
Белатрикс

200px|right

**Белатрикс** (γ Ori / γ Orionis), или **Гама Орион**, е трета по сјајност ѕвезда од соѕвездието Орион и дваесет и седма од списокот на најсјајни ѕвезди на ноќното небо.

Името *Белатрикс* е латински назив за *жена воин*. Позната е и како Амазонска Ѕвезда. Се смета дека припаѓа на групата ѕвезди од соѕвездието Орион, но денес е познато дека можеби и не е дел од нив, бидејќи е многу поблиску до нас од останатите ѕвезди од таа група.

Низ историјата оваа ѕвезда се користела како стандард за сјајност со која астрономите ги споредувале другите ѕвезди. Но подоцна е откриено дека е еруптивно променлива, и дека сјајноста ја менува за неколку проценти во текот на времето. Магнитудата на Белатрикс е меѓу 1,59 до 1,64.

Се наоѓа на далечина од 240 светлосни години од Земјата.

## Наводи
* HR 1790 
[thumb|left|300px|За споредба на сјајноста: Белатрикс - гама ѕвезда (лево), [Алгол|Алгол - бета ѕвезда (десно), Сонцето (центар), и други објекти.]]

Категорија:Орион (соѕвездие)
Категорија:Ѕвезди
Категорија:Именувани ѕвезди
Категорија:HD-објекти
Категорија:HR-објекти
Категорија:HIP-објекти
Категорија:Бајерови објекти
Категорија:Флемстидови објекти
Категорија:Тела од Бонскиот преглед
Категорија:Бело-сини џинови
Категорија:Претпоставени променливи ѕвезди
10043 Џејнган

**10043 Џејнган** — астероид од астероиден појас откриен на 14 август 1985 од страна на Едвард Бауел од Ловеловата опсерваторија. Именуван е според Џејн Ган, соосновач на Астрономското друштво Колумбо.

## Наводи

## Надворешни врски
* JPL Small-Body Database Browser 

Категорија:Главен астероиден појас
Категорија:Откритија на Едвард Бауел
Категорија:Астероиди наречени по личности
Категорија:Астрономски тела откриени во 1985 година
Категорија:Неправилни месечини
Мирфак

**Алгениб**, позната и како **Мирфак** или **Алфа Персеј** (α Per) е најсјајна ѕвезда од соѕвездието Персеј, и ја засенува најпознатата ѕвезда од тоа соѕвездие Алгол. Оваа ѕвезда е жолтобел суперџин, и се наоѓа на околу 590 светлосни години од Земјата. Член е на ѕвезденото јато познат како Алфа Персеј ѕвездено јато.

## Надворешни врски
* Каталог на сјајни ѕвезди
* Мирфак 

## Наводи

Категорија:Персеј (соѕвездие)
Категорија:Ѕвезди
Категорија:Именувани ѕвезди
Категорија:Жолтобели суперџинови
Категорија:HD-објекти
Категорија:HR-објекти
Категорија:HIP-објекти
Категорија:Бајерови објекти
Категорија:Флемстидови објекти
Категорија:Тела од Бонскиот преглед
Алдебаран

**Алдебаран** (α Tau, α Tauri, Алфа Таури) е најсјајната ѕвезда во соѕвездието Бик и една од најсјајните ѕвезди воопшто на ноќното небо. Сместена е на главата на бикот, па низ историјата е нарекувана **Окото на Бикот**. Алдебаран е најсјајната ѕвезда член од расеаната група ѕвезди Хијади, кои се најблиската група ѕвезди до Земјата. Вселенскиот брод на НАСА Пионир 10, кој помина крај Јупитер во 1973 година, крај Алдебаран ќе помине за околу два милиони години.

Во 1997 година, виден е објект ѕвезден придружник на Алдебаран, со маса најмалку 11 пати поголема од масата на Јупитер и со период на орбита од околу 2 години. Но сепак, овој податок не е потврден.

## Народни верувања во Македонија
Сјајната ѕвезда Алдебаран во македонскиот народ е позната под повеќе имиња. Црвената боја на оваа ѕвезда и близината на многу познатото соѕвездие Квачка, ги инспирирала жителите на селата Негорци и Стојаково да ја наречат **Лисица**.

## Наводи

Категорија:Бик (соѕвездие)
Категорија:Ѕвезди
Категорија:Именувани ѕвезди
Категорија:HD-објекти
Категорија:HR-објекти
Категорија:HIP-објекти
Категорија:Глизеови објекти
Категорија:Бајерови објекти
Категорија:Флемстидови објекти
Категорија:Тела од Бонскиот преглед
Категорија:Портокалови џинови
Категорија:Бавни неправилни променливи ѕвезди
Категорија:Хипотетички планетарни системи
Категорија:TIC-објекти
221 Еос

## Наводи
* [ftp://ftp.lowell.edu/pub/elgb/astorb.html The Asteroid Orbital Elements Database] 
* Minor Planet Discovery Circumstances 
* Asteroid Lightcurve Data File 

Еос
Еос
Еос
Категорија:Астероиди наречени по ликови од старогрчката митологија
Категорија:Астрономски тела откриени во 1882 година
Категорија:Неправилни месечини
Категорија:Откритија на Јохан Пализа
Алхена

**Алхена** или **Гама Геминорум** (γ Gem / γ Geminorum) е ѕвезда од соѕвездието Близнаци. Едно од традиционалните имиња ѝ е **Алмеисан**, а во Кина е позната како 井宿三 (Третата Ѕвезда од Изворот). Името Алхена доаѓа од арпски الهنعه *Al Han'ah*, „жиг“ (на вратот на камилата), а Алмеисан е од арпаското المیسان *Al Maisan*, „сјајна“. Ја нарекувале и „ранетата“ или „раната на Ахиловата пета“. Во астрологијата е знак за слава во уметноста, но и повреди на стапалата.

Алхена е 105 светлосни години далеку од Земјата, и има величина од 1,93 (апсолутна величина −0,7). Припаѓа на спектралната класификација A0. Оваа ѕвезда е спектроскопски бинар.

## Алхена како име

*Алхена* е име на холандски брод кој спасил многумина од италијанскиот брод за крстарење, *Принципеса Мафалда*, во октомври 1927 година. Исто така и американскиот брод *USS Alhena* е именуван по оваа ѕвезда.

## Наводи

Категорија:Близнаци (соѕвездие)
Категорија:Ѕвезди
Категорија:Именувани ѕвезди
Категорија:HD-објекти
Категорија:HR-објекти
Категорија:HIP-објекти
Категорија:Бајерови објекти
Категорија:Флемстидови објекти
Категорија:Тела од Бонскиот преглед
Категорија:Бели подџинови
Касиопеја

**Касиопеја** може да се однесува на:
* Касиопеја (митологија)), кралица на Етиопија во старогрчката митологија.
* Касиопеја (соѕвездие), северно соѕвездие што ја претставува кралицата.
* Касиопеја А, остаток од супернова во тоа соѕвездие.