Лувр

**Музејот Лувр** (француски: *Musée du Louvre*) во Париз, Франција — најголемиот музеј во светот. Сместен е во Луврскиот дворец. Изграден е како утврдена палата за Филип Августус во центарот на Париз во оската на Елисејските Полиња. Делови од Лувр за првпат биле отворени за јавноста како музеј на 8 ноември 1793, за време на Француската револуција. Средишниот двор, во кој се наоѓа Луврската пирамида изградена во 1989, служи како влез во музејот.

Музејот ги чува некои од најпознатите уметнички дела, како *[[Мона Лиза]]*, *[[Девицата и Детето со Св. Ана]]* на Леонардо да Винчи и Венера од Милос на Александрос од Антиок.

Во 2005, Лувр прими рекордни 7,3 милиони посетители, во голема мера заради успехот на новелата *[[Кодот на Да Винчи]]* на Ден Браун.

## Изградба и архитектура
right|thumbnail|350px
Првиот кралски "Замок Лувр" бил основан од Филип Август во 1190, како тврдина за одбрана на Париз од нападите на Викинзите од запад. Во 14-от век, Шарл V го претворил во палата на уметности, но Франсоа I и Анри II го срушиле за да изградат вистинска палата; темелите на првичната тврдина сега се наоѓаат под Салата на Каријатидите (собата на Каријатидите).

Постоечкиот дел од дворецот Лувр бил започнат во 1535. Архитектот Пјер Леско на Париз му го претставил новиот ренесансен дизајн, кој бил развиен во замоците на Лоара. Крилото на стариот замок ја дефинирало неговата состојба, како првиот меѓу кралските палати. Андруе ди Серсо исто така работел на Лувр.
мини|Лувр
За време на неговото владеење(1589-1610), Кралот Анри IV ја додал Големата галерија. Повеќе од 400 метри долга и 30 метри широка, ова голема галерија била изградена по брегот на реката Сена и во тоа време била најдолг градба во светот. Анри IV, промотор на уметноста, поканил стотици уметници и мајстори на живеат и работат на долните спратови на градбата. Оваа традиција продолжила уште 200 години додека Наполеон III не ја прекинал.

мини|250px|десно|Карта на Лувр

Луј XIII (1610-1643) го довршил Деноновото крило, кое било почнато од Катерина Медичи во 1560.  Денес е реновирано како дел од програмата за реновирање на Лувр.

Ришелјевото крило исто така било изградено од Луј XIII. Било дел од Министерството за Економија на Франција, кое го заземало поголемиот дел од северното крило на палатата. Министерството било преместено, а крилото реновирано и претворено во прекрасни галерии во 1993, на 200тата годишнина на Музејот Лувр.

Со дозвола на Луј XIV, архитектот Клод Перо го изградил источното крило (1665-1680), заедно со италијанска балустрада покрај очигледниот не-француски рамен покрив. Неговиот дизајн бил избран пред дизајнот на големиот Бернини, кој дошол во Париз за таа цел. Перо го превел римскиот архитект Витрувиј на француски. Сега ритмички спарените столбови формираат колонада со централeн педиментиран влез со триумфална капија подигнат на висок, дефанзивен подрум, во воздржан класицистички барок стил што ќе биде модел за големите зданија во Европа и САД|Америка за вековите што ќе следат. Така на пример, музејот Метрополитан во Њујорк го отсликува Пералтовиот дизајн на Лувр.

Наполеон I ја изградил Малата Триумфална Капија во 1805 за да ги прослави своите победи и Jardin du Carrousel. Во тоа време оваа градина била влез во Палатата Тилери.

**Панорама на Лувр во 1908.**
 

1100px|Панорамски поглед на Лувр во 1908.  


**Панорама на Лувр во 2006**
 

1800px|Панорамски поглед на Лувр во 2006.  


Лувр сѐ уште бил доградува од Наполеон III. Новото крило од 1852-1857, од архитектите Висконти и Хектор Лефуел, ја прикажува второ империската верзија на необарокот, полно со детали и исполнет со скулптури. Изградбата продолжила до 1876.

мини|десно|250px|''Поглед од внатрешноста на Пирамидата Лувр''
### Лувр

Стаклената Луврскатапирамида е проектирана од Јео Минг Пеи и била претставена во 1989. Ова било првото реновирање на Лувр од Големиот Лувр Проект. Галеријата Carre, каде се наоѓала Мона Лиза исто така била реновирана. Пирамидата е 20.6 метри високи, а квадратната основа има страни долги 35 метри. Пирамидата го покрива мезанинот во Лувр и формира дел од новиот влез во музејот.

### Обратната Пирамида

Обратната пирамида е светларник конструиран во подземен трговски центар пред Лувр. Може да се гледа како мал брат на попознатата Луврска пирамида, свртен наопаку; свртената основа лесно може да се забележи однадвор.

Пирамидата означува пресек на двата главни пата и ги ориентира посетителите кон влезот на музејот. Затегната со 30-тонска, 13,3 метарска квадратна метална рамка, инверзната пирамида во ламинирано стакло покажува надолу кон подот. Врвот на пирамидата е 1,4 метри над подот. Поединечните стаклени страни во пирамидата, дебели 30&nbsp;mm, се поврзани со кртовидни спојки од челик долги **381** милиметар. Навечер, структурата се осветлува од серија рефлектори.

### Идни проекти

#### Лувр - Ленс
Бидејќи голем дел од уметничките дела во Лувр не се изложени, било одлучени да се изгради продолжение во северот на Париз. Проектот треба да биде завршен до 2009; градбата треба да содржи меѓу 500 и 600 дела. Оваа нова градба треба да прима околу 500,000 посетители годишно. Имало шест градови кандитати за проектот: Амјен, Арас, Булоњ, Кале, Ленс, и Валансјен. На  29 ноември 2004, францускиот премиер Жан-Пјер Рафарен одбрал Ленс да биде локациајта на новата градба на Лувр. Името Le Louvre-Lens било избрано за музејот.

Новата градба, под администрација на Регионалниот совет на Север Па де Кале ќе има полупостојан простор за изложби од најмалку 5000 м2. Ќе има и простор за привремени национални и меѓународни изложби. Градбата ќе биде комбинација од стаклени и алуминиумски згради во средината на голема градина. Планираните трошоци за градбата се 117 милиони евра. На 26 септември 2005 било потврдено дека Кацујо Сеџима и Рјуе Нишизава ќе ја проектираат градбата.

## Музејот
thumb|left|Ришелјевото крило навечер
Лувр содржи многу уметнички наследства на францускиот народ од раните Капетијански кралеви преку Првото Француско Царство на Наполеон Бонапарт до 1848. Подоцнежните дела се прикажани во Музејот Орсе, а современата уметност се наоѓа во Центарот Помпиду.

Лувр долго време бил управуван од француската држава како *Reunion des Musees Nationaux*. Во поново време добил права за само-управување како *Etablissement Public Autonome* (Владина Корпорација) со цел подобро управување со неговото растење. Од 14 септември 2005, музејот Лувр постепено забранил сликање на неговите уметнички дела.

Меѓу илјадниците бесценети слики се наоѓа и Мона Лиза на Леонардо Да Винчи, веројатно најпознатата слика во целиот свет, сместена во Salle des Etats во климатски-контролирана состојба позади заштитно стакло. Изложени се и дела на уметници како Фрагонард, Рембрант, Рубенс, Титијан, Пусен, и Давид. Меѓу познатите скулптури во колекцијата се и *[[Крилата Победа на Самотраки]]* и *[[Венера од Милос]]*.

Колекцијата на Баронот Едмонд де Ротшилд (1845-1934), дадени на Лувр во 1935, се сместени во изложбена соба. Таа содржи повеќе од 40.000 гравури, скоро 3.000 цртежи и 500 илустрирани книги.

Покрај уметнички, Лувр има и многу други видови на експонати, вклучувајќи археолошки, историски, и архитектонски. Има и голема колекција на мебел, каде најспектакуларен објект бил Bureau du Roi (Кралската Канцеларија) од 18<sup>от</sup> век, сега вратен во Версај.

### Познати дела

Познати дела во Лувр:
* *[[Дамата од Осер]]*
* *[[Крилестата Победа од Самотраки]]* (*илустрирана*)
* *[[Венера од Милос]]*


Слика:Nicolas Poussin - Et in Arcadia ego (deuxième version).jpg|*[[Et in Arcadia ego]]*
Слика:Cana1.jpg|*[[Свадбата во Кана]]*
Слика:Mona Lisa, by Leonardo da Vinci, from C2RMF retouched.jpg|*[[Мона Лиза]]*
Слика:Winged Victory.jpg|*[[Крилестата Победа од Самотраки]]*
Слика:Jheronimus_Bosch_011.jpg|*[[Бродот на лудите]]*
Слика:Venus_de_Milo_Louvre_Ma399-02b.jpg|*[[Венера од Милос]]*
Слика:Virginandchildwithstanne.JPG|*[[Девицата и Детето со Света Ана]]*
Слика:Raft of the Medusa - Theodore Gericault.JPG|*[[Сплавот на Медуза]]*


## Познати слики
### 13-ти до 15 век
* *The Madonna and Christ Child enthroned with angels*, Cimabue (околу 1270)
* *Saint Francis of Assisi receives the stigmata*, Giotto (околу 1290-1300)
* *Portrait of [[John II of France|John II]] the Good*, анонимен автор (околу 1350). Купена од Луј XV, дел од кралската колекција.
* *The Virgin with Chancellor Rolin*, Jan van Eyck (околу 1435). Запленета во Француската револуција (1796)
* *Portrait de [[Charles VII of France|Charles VII]]*, Jean Fouquet (1445-1448). Купена во 1838
* *The Condottiero*, Antonello da Messina (1475). Купена во 1865
* *[[St. Sebastian (Mantegna)|St. Sebastian]],* Andrea Mantegna (1480)
* *[[Ship of Fools (painting)|Ship of Fools]], [[Hieronymus Bosch]] ([[1490]]-[[1500]])
* *Self-Portrait with flowers*, [[Albrecht Durer]] ([[1493]]). Купена во [[1922]]

=== 16 век ===

* *Mona Lisa*, [[Leonardo da Vinci]] ([[1503]]-[[1506]]), acquired by [[Francis I of France|Francis I]] in [[1519]]
* *The Virgin and Child with St. Anne*, Leonardo da Vinci ([[1508]])
* *The Virgin and Child with Saint John the Baptist*, called *la Belle Jardiniere*, [[Raphael]] ([[1508]]). Belonged to the royal collection, acquired by Francis I
* *Portrait of Balthazar Castiglione*, Raphael (about [[1515]]), acquired by [[Louis XIV of France|Louis XIV]] from the estate of [[Jules Cardinal Mazarin|Mazarin]]
* *The Wedding at Cana*, [[Paolo Veronese]] ([[1562]]-[[1563]]).  It hung 2.5 metres from the floor in the [[San Giorgio Maggiore]] monastery for 235 years, until it was plundered by [[Napoleon]] in 1797

=== 17 век ===

* *Saint Joseph charpentier*, [[Georges de la Tour]] ([[1642]]), donated in [[1948]]
* *The club foot*, Joseph de Ribera ([[1642]]), bequeathed in [[1869]]
* *The pilgrims of Emmaus*, [[Rembrandt]] ([[1648]]), seized in the [[French Revolution]] in [[1793]]
* *Le young mendicant*, [[Bartolome Esteban Murillo|Murillo]] (about [[1650]]), bought by Louis XVI about [[1782]]
* *Bathsheba at Her Bath*, [[Rembrandt]] ([[1654]], bequeathed in 1869
* *Ex Voto*, [[Philippe de Champaigne]] ([[1662]]), seized in the [[French Revolution]] in 1793
* *The Lacemaker*, [[Johannes Vermeer]], ([[1669]]-[[1670]]), bought in [[1870]]
* *Et in Arcadia ego*, [[Nicolas Poussin]] ([[1637]]-1638)

=== 18 век ===

* *Portrait of Louis XIV*, [[Hyacinthe Rigaud]] ([[1701]])
* *The Embarkation for Cythera*, [[Antoine Watteau]] ([[1717]])
* *La Raie*, [[Jean-Baptiste-Simeon Chardin]] (before [[1728]])
* *Oath of the Horatii*, [[Jacques-Louis David]] ([[1784]])
* *Master Hare*, [[Joshua Reynolds]] ([[1788]]-[[1789]])

=== 19 век ===

* *Bonaparte visitant les pestiferes de Jaffa*, [[Antoine-Jean Gros]] ([[1804]])
* *The Raft of the Medusa*, [[Theodore Gericault]] ([[1819]])
* *Liberty Leading the People*, [[Eugene Delacroix]] ([[1830]])
* *The Turkish bath*, [[Jean Auguste Dominique Ingres|Ingres]] ([[1862]])

== Лувр во уметноста и во популарната култура ==
Лувр е кратко спомнат во една шега на [[Робин Вилијамс]] во „[[Во живо на Бродвеј]]“. Лувр, неговата уметност, поточно онаа сместена во подрумот - неизложената, е тема на една сцена во „[[Кејт и Леополд]]“, каде Леополд зборува за приватна тура на подрумот за да видат „вистинско богатство“. Лувр инспирал виртуелна сцена во играта „[[Lara Croft Tomb Raider: The Angel of Darkness|Tomb Raider: The Angel of Darkness]]“, со [[Лара Крофт]].

Лувр и многу од неговите дела често се спомнуваат во новелата „[[Кодот на Да Винчи]]“ на [[Ден Браун]] и „[[Кодот на Да Винчи (филм)|филмската адаптација]]“. Лувр е главната локација во [[пролог]]от и првите неколку заглавија од книгата и делови на филмот. Во музејот се одвива и сцената во која Јак Сауниер бил убиен од мистериозна личност наречена Силас. На истата локација се наоѓа и погребаното тело на [[Марија Магдалена]].

Една песна на полскиот поет [[Збигњев Херберт]] се вика „Господинот Когито ја среќава во Лувр статуата на Големата мајка“.

==== Филмска продукција ====
[[Кодот на Да Винчи (филм)|Кодот на Да Винчи]] бил целосно снимен на локација. Оригинално, режисерот [[Рон Хауард]] не можел да добие дозвола да снима во Лувр, откако претходно бил одбиен и од [[Westminster Abbey]]. Сепак, францускиот претседател [[Жак Ширак]] го поканил Хаурад дома на ручек, каде го информирал дека ќе му донесе дозвола и Хаурад може да го бара во случај на понатамошни проблеми (*TIME'', април 2006).

## Поврзано
* Луврска пирамида

## Наводи

## Надворешни врски

*  Официјално мрежно место на Лувр на француски јазик 
*  Официјално мрежно место на Лувр на англиски јазик 
*  Фото галерија од Лувр  — Фотографии од скоро сите скулптури, слики и објекти кој се наоѓаат во музејот
*  Информации за пат до Лувр 
*  Louvre.edu образовна страница
*  Историјата на Лувр 
*  Извадок од книгата на Мајкл T. Канел за I.M. Pei — ја дискутира контраверзијата околу пирамидата.
*  Musee du Louvre – Музејот Лувр  – Повеќе од 10.000 слики
*  Фотографии и информации 
*  Мрежно место за археолошките ископувања во Музејот Лувр 

Категорија:Археолошки музеи во Франција
Категорија:Ликовни музеи и галерии во Париз
Категорија:Музеи во Париз
Категорија:Замоци во Франција
Категорија:Кралски дворци

Категорија:Ликовни музеи и галерии во Франција
Категорија:I округ (Париз)