Џеновски светилник

200px|мини|Поглед кон светилникот
**Ценовски светилник** — е главниот светилник за пристаништето во градот Џенова, Италија. Покрај тоа што е важна помош за ноќната навигација во околината, кулата служи како симбол и обележје за градот Џенова. Изграден од ѕидарски, на 76 метри тој е петтиот највисок светилник во светот и вториот највисок „традиционален“ светилник во светот. Помеѓу 1543 година и изградбата на светилникот на Иле Вирж, Франција во 1902 година, тој бил највисокиот светилник во светот. Кога се мери како целина со природната карпа на која стои, како што вообичаено се перципира и претставува, неговата висина е 117 метри, што ќе го направи вториот највисок светилник во светот, највисок во Европа и највисокиот традиционален светилник.

Изграден е во два квадратни делови, и двата покриени со тераса. Целата структура е крунисана со фенер од кој се осветлува се околу него. Обновен во својата сегашна форма во 1543 година, заменувајќи го поранешниот светилник, тој е третиот најстар светилник во светот, по кулата на Херкул во А Коруња, Шпанија и светилникот Кипу, на островот Хиума, Естонија.

## Историја на кулата

### Локација
Светилникот се наоѓа на ридот Сан Бенињо, малку оддалечено од населбата Сампердарена. 'Ртот на кој стои светилникот своевремено бил полуостров пред да се пополни и преобликува блиското крајбрежје. На запад, го означи влезот во првобитното пристаниште Џенова, денес Порто Антико. Со текот на времето, ридот на ртот го добил името „Капо ди Фаро“, или „Кејп на светилникот“; понекогаш се нарекува и ртот на Сан Бенињо, по манастирот што некогаш стоел таму. Денес, ридот го нема освен малото издигнување на кое стои светилникот. Остатокот од него бил отстранет за да се обезбеди полнење за другите области на градот.
[лево|мини|300x300пкс| Градот Џенова во [Дрвопис|дрворез од *Нирнбершката хроника*, 1493 година; Лантерната може да се види на левиот раб на сликата.]]

### Средновековна светлина
Првата кула на оваа локација, структура формирана од три кренелизирани кули, била изградена, велат повеќето извори, околу 1128 година, иако барем една од нив наведува дека била изградена во 1161 година. Во тоа време таа седела блиску до главниот крајбрежен пат, т.н. Виа ди Франција, која поновите документи ја опишуваат како минува меѓу неа и морето. Кога била изградена кулата била прилично далеку од градот; дури во XVII век стана дел од таканаречената „Cerchia Seicentesca“, дел од сеиченто, ѕидините на Џенова. Таа остана дел од системот до денес.

Порано биле користени исушени парчиња дрво од ерика и смрека за да го поттикнат сигналниот оган во неговите рани години. За одржување, навигаторите кои го користеа пристаништето се очекуваше да платат данок при нивното приближување до градот. Кулата, исто така, одиграла улога, на почетокот на нејзината кариера, во тековната расправија меѓу Гелфите и Гибелините; за време на една битка, Гибелините го оштетиле значително за време на обидот да ја отстранат групата Гелфи кои се засолниле внатре. Во 1318 година и повторно во 1321 година, било одлучено да се ископа одбранбен ров околу кулата, што е подобро да се заштити од оштетување во битката. Во 1326 година, првиот фенер на база на масло, чиј оган се хранел со маслиново масло, бил додаден во структурата, така што влезните садови можеле подобро да го разликуваат сигналниот оган при приближувањето. Од истата причина, во 1340 година кулата била насликана со грбот на градот, што е подобро да послужи како карактеристичен дневен знак. Околу 1400 година светилникот бил дополнително претворен за употреба како затвор. Меѓу заложниците сместени во него биле и кралот на Кипар Џејмс II и неговата сопруга.

Во 1405 година, свештениците кои биле одговорни за одржувањето на светилникот поставиле на неговата купола риба и златен крст за да служат како симболи на христијанството. За време на cinquecento структурата повторно била многу оштетена, овој пат од пријателски оган од Џеновец против Французите. Триесет години подоцна, во 1543 година, кулата повторно била реконструирана, земајќи ја формата во која може да се види и денес.

Во 1449 година, еден од чуварите на светилникот бил наведен како Антонио Коломбо, вујко на истражувачот Кристофер Колумбо.  

### Модерна историја
мини|Џеновскиот светилник навечер
Кулата била гранатирана за време на бомбардирањето на Џенова од Французите во 1684 година; Оштетените прозорци беа заменети по наредба на Луј XIV во 1692 година. Во 1778 година започна изградбата на нов систем за осветлување дизајниран да се спротивстави на штетата направена на апаратот за осветлување во текот на неколкувековната употреба. Во 1840 година била инсталирана ротирачка леќа Френел; системот бил формално инаугуриран во јануари 1841 година. Тој бил модифициран до крајот на векот со цел да се зголеми неговата способност; целиот светилник бил модернизиран повторно во 1913 година, но електрификацијата била слабо направена и мораше да се реконструира во 1936 година. Еден последен голем проект за реставрација, започнат по американските и британските воздушни напади во Втората светска војна, бил завршен во 1956 година. симболот околу Дерби дела Лантерна помеѓу два фудбалски клуба, Џенова Ц.Ф.Ц. и U.C. Сампдорија.
лево|мини|300x300пкс| Панорама на пристаништето со Лантерна.
## Музеј на Лантерна
Во непосредна близина на кулата се наоѓа *Museo della Lanterna*, до кој може да се стигне со пешачење од старите градски ѕидини до подножјето на светилникот на Виа Милано. Работите на објектот завршиле во 2004 година, а музејот бил отворен за јавноста во 2006 година; во исто време е поставена нова влезна врата во светилникот. Понатамошната реставрација вклучува замена на некои декоративни елементи на поткровјето на кулата и систематско поплочување, во камен, на пристапниот пат.
мини|267x267пкс| Стилизирана ламба на Еурофлора 2006 година
Музејот главно ја покрива историјата на градот и пристаништето и содржи добар дел од архивскиот материјал. Некои од дисплеите, исто така, ја покриваат историјата на навигациските и навигациските помагала во Џенова и опишуваат различни системи за сигнализација што се користеле на море. Дел од леќата Френел, сличен на оној што се наоѓа во самиот светилник, е прикажан на таков начин што ја прикажува неговата внатрешна работа. Покрај постојаните поставки, понекогаш во музејот се прикажуваат и привремени експонати.

Кулата во својата кариера неколку пати била погодена од гром. Најсериозната прилика, во 1481 година, доведе до смрт на еден од неговите чувари. Во 1602 година гром урна дел од кренелацијата на горната кула, а во 1603 година друг удар, повторно на истата кула, удри во украсна мермерна плоча со текст Jesus Christus rex venit in pace et Deus Homo factus est. Овој таблет може да се види и денес; тој е поставен на земја во основата на горната кула.

Едно време светилникот работеше во тандем со помала кула, поставена на другиот крај на пристаништето каде што сега стојат магацините за памук во Порто Антико.

## Управување
Управувањето со кулата е под надлежност на Командната зона на светилникот на Марина Милитаре и е насочено од нејзиниот центар во Ла Специја, која ги надгледува сите светилници во регионот. Марина Милитаре е одговорна за сите светла на италијанскиот брег од 1910 година и вработува воени и цивилни техничари за таа цел.

## Галерија

Податотека:Lanterna di Genova fotografata dal camminamento by Stephen Kleckner.jpg|alt=Светилка фотографирана од патеката долу|Светилка фотографирана од патеката долу
Податотека:Lanterna di Genova fotografata da sud by Stephen Kleckner.jpg|alt=Светилка фотографирана од јужна страна|Светилка фотографирана од јужна страна
Податотека:Vista nord dalla Lanterna di Genova by Stephen Kleckner.jpg|alt=Поглед од Лантерна кон север|Поглед од Лантерна кон север
Податотека:Vista nord est dalla Lanterna di Genova by Stephen Kleckner.jpg|alt=Поглед од Лантерна кон северо-исток|Поглед од Лантерна кон север-исток
Податотека:Vista sud dalla Lanterna di Genova by Stephen Kleckner.jpg|alt=Поглед од Лантерна кон југ|Поглед од Лантерна кон југ
Податотека:Vista ovest dalla Lanterna di Genova by Stephen Kleckner.jpg|alt=Погледот од фенерот кон запад|Погледот од фенерот кон запад
Податотека:Vista est dalla Lanterna di Genova by Stephen Kleckner.jpg|alt=Источен поглед од фенерот Џенова|Источен поглед од фенерот Џенова


## Библиографија

* *Lanterna, приказна за легендата на Фаро пиу фамозо дел мондо*, Едитриче Ил Голфо, 2000 година.
Категорија:Италија
Категорија:Светилници