Папаха

[мини|[Кавказ|Белец носи папаха]]
**Папаха** е шапка од овча кожа што ја носат мажите низ целиот Кавказ, а исто така и во униформирани полкови во регионот и пошироко. Зборот *папаха* е од турско потекло (*папах)*.

Зборот *папак* е исто така составен дел од етнонимот на турска група со неизвесно сродство :„Карапапак“ ( буквално „црн папак“ на азербејџански јазик). 

## Стилови
Постојат 2 различни кавкаски папаха. Едната,  наречена *папаха*, е шапка со високо крзно, обично изработена од овчо кожа каракул. Шапката има општ изглед на цилиндар со еден отворен крај и е поставена на главата на таков начин што ободот ги допира слепоочниците. Некои пр. имаат капачиња за уши кои можат да се преклопат кога не се користат. Другиот стил се нарекува *кубанка* и е сличен на папахата, но пократок и без капачиња за уши. 

## Преваленца
Папахите се многу важни за планинските народи на Кавказ, каде што машката шапка се смета за многу важен дел од нивниот идентитет. Папахите ги носат Черкезите, Чеченците, Дагестанците и др кавкаски племиња. Папахите се носат и во Грузија, најчесто во планинските региони на Пшави, Кеви, Мтиулет и Тушети. Во 1855 г. по кампањите во Кавказ, папахата била воведена во руската армија како официјален дел од униформата за Козаците, а подоцна и за остатокот од коњаницата. Папахата е исто така многу честа во Азербејџан, Ерменија, Туркменистан, Узбекистан, како и кај Ујгурите.

## Униформи на руската и советската армија
Кратко по Руската револуција од 1917 г. папахите биле отстранети од новата униформа на Црвената армија поради нивната поврзаност со стариот царски режим и фактот дека многу козачки полкови на царската армија се бореле против болшевиците. За време на Руската граѓанска војна, многу болшевички коњаници и офицери (како Василиј Чапаев) носеле папахи или кубанки бидејќи многу од нив биле Козаци, а шапката била дел од униформата на коњаниците.

Папахите повторно станале дел од униформата во 1935 г. но во 1941 г. биле резервирани посебно за полковници, генерали и маршали, со што станале симбол на статус и висок ранг. Многу подоцна, за време на мандатот на Андреј Гречко како министер за одбрана, морнарицата ги следела воведувајќи своја посебна верзија што личела на мала „кубанка“ со визир, која од војниците била наречена „шапка со рачка“. 

Во 1994 г. тие повторно биле отстранети од воена употреба. Наводно, ова било по барање на носителите, кои сметале дека шапката е неефикасна. (Бидејќи папахата е релативно кратка шапка што не ги штити добро ушите, можеби е соодветна за благата клима на Кавказ, но не и за намалување на температурите на други места. Чинот на отстранување на папахата во некои кругови бил сфатен како обид на режимот на Борис Елцин да ги напушти претходните советски традиции и симболично да ја демонстрира посветеноста на земјата на нов политички курс. Сепак, во 2005 г. папахата била вратена.  Папаха била користена и од страна на Луганската народна милиција, поддржана од Русија, и во војната во Донбас

## Современа папаха
Папахата потекнува од Централна Азија и Кавказ и се носи низ целиот регион, вклучувајќи ги Азербејџан, Грузија, Ерменија и Северен Кавказ,  како и Русија и Украина, Турција, Казахстан,  Узбекистан, Туркменистан (наречен *телпек)* и Персија. 

## Галерија

Податотека:Brooklyn_Museum_-_Two_Persian_Peasants_and_Two_Persian_Officers_Gambling_One_of_274_Vintage_Photographs.jpg|алт=Two Persian peasants and two Persian officers gambling, between 1876 and 1933; the standing peasant is wearing a papakha. Brooklyn Museum| Двајца персиски селани и двајца персиски офицери се коцкаат, помеѓу 1876 и 1933 година; стоечкиот селанец носи папаха. Музеј Бруклин
Податотека:Family_of_the_Georgian_poet_Vasha_Pshavela,_approx._1905.jpg|алт=Georgian poet and writer Vazha-Pshavela (centre) wearing a Georgian papakha with his family| Грузискиот поет и писател Важа-Пшавела (во средината) носи грузиска папаха со своето семејство
Податотека:Habib_bey_Salimov_(cropped).jpg|алт=Habib bey Salimov, first Chief of Staff of Azerbaijani Armed Forces wearing a traditional papagh.| Хабиб бег Салимов, првиот началник на Генералштабот на азербејџанските вооружени сили, носи традиционален папаха.
Податотека:Andranik_Ozanyan,_ca._1919.png|алт=Armenian military commander Andranik wearing a papakha| Ерменски воен командант Андраник носи папаха
Податотека:Tat_people_from_Adur_(Azerbaijan).jpg|алт=Tat men wearing papakha| Мажи со тат облека во папаха
Податотека:Khinalugian_Suleyman_2007.jpg|алт=A man from Khinalug with a papakha| Човек од Хиналуг со папаха
Податотека:Gurtnyyaz_Nurlyyewic_Hanmyradow_and_Shinzo_Abe_20151023.jpg|алт=Japanese Prime Minister Shinzo Abe (right) wearing a papakha (telpek) next to rector of the Magtymguly Turkmen State University Gurtnyyaz Nurlyyewic Hanmyradow (left)| Јапонскиот премиер Шинзо Абе (десно) носи папаха (телпек) до ректорот на Туркменскиот државен универзитет Магтимгули, Гуртњаз Нурљевич Ханмирадов (лево)
Податотека:Dmitry_Medvedev_in_Turkmenistan_21_October_2010-3.jpeg|алт=Turkmen boy wearing a papakha (telpek) with Russian President Dmitry Medvedev at Turkmenbashi International Airport| Туркменско момче носи папаха (телпек) со рускиот претседател Дмитриј Медведев на меѓународниот аеродром Туркменбаши
Податотека:Turkmen_supporter_of_FC_Rubin_Kazan.jpg|алт=Turkmen football fan with a papakha (right)| Туркменски фудбалски навивач со папаха (десно)
Податотека:Azerbaijani_old_man_in_Papakh.jpg|алт=Azerbaijani old man in Papakh| Азербејџански старец во Папах
Податотека:Allan_Ramsay_-_Jean-Jacques_Rousseau_(1712_-_1778)_-_Google_Art_Project.jpg|алт=1766 portrait of Rousseau wearing an Armenian papakha and costume, Allan Ramsay| Портрет на Русо од 1766 година, облечен во ерменска папаха и костум, Алан Ремзи
Податотека:Azerbaijan_tradition.jpg|алт=Traditional Azerbaijani clothing and musical instruments| Традиционална азербејџанска облека и музички инструменти
Податотека:Махмуд_Эсамбаев.jpg|алт=Makhmud Esambayev, known for his papakha, which he referred to as his "crown"| Махмуд Есамбаев, познат по својата папаха, која ја нарекувал своја „круна“
Податотека:Makhno_group.jpg|алт=Nestor Makhno with members of the Revolutionary Insurgent Army of Ukraine, wearing his signature Papakha.| Нестор Махно со членови на Револуционерната бунтовничка армија на Украина, носејќи ја неговата препознатлива Папаха.


## Поврзано

* Калпак
* Каракул (шапка)
* Ушанка, руска крзнена капа со „ушни капачиња“

## Наводи

## Надворешни врски

Категорија:Униформи
Категорија:Модата во 20 век
Категорија:Руски ракотворби