Ханиф Курејши

**Ханиф Куреjши** (роден на 5 декември 1954 година) — британскo-пакистански драматург, сценарист, режисер и романописец. Познат е по неговото сценарио номинирано за Оскар за *[[Мојата убава пералница|„Мојата убава пералница“]]* и романот *„Буда од предградието“* .

## Ран живот и образование
Ханиф Курејши е роден на 5 декември 1954 година  во Бромли, Јужен Лондон, од татко Пакистанец, Рафиушан (Шану) Курејши, и мајка Англичанка, Одри Бас.    Неговиот татко бил од богато семејство со седиште во Мадрас (денес Ченај), чии членови се преселиле во Пакистан по поделбата на Индија во 1947 година.  Таткото на Рафиушан бил полковник и доктор во Британската индиска армија. Рафиушан одел во истото катедрално училиште каде што учел и Салман Ружди, а семејството подоцна било блиску до семејство Бутоси. Братот на Рафиушан (чичкото на Ханиф), Омар Курејши, бил колумнист во весник и менаџер на пакистанскиот крикет тим.

Рафиушан отпатувал во Велика Британија во 1950 година  за да студира право, но му снемало пари и наместо тоа морал да прифати канцелариска работа во пакистанската висока комисија. Таму ја запознал својата идна сопруга, Одри Бас.  Сакал да биде писател, но неговите амбиции биле осуетени, бидејќи неговите трудови до издавачите биле одбиени.

Ханиф Курејши учел во средното техничко училиште во Бромли и студирал на Технолошкиот колеџ „Бромли“.  Додека бил на овој колеџ, бил избран за претседател на студентскиот сојуз (1972). Некои од ликовите од неговиот полуавтобиографски роман, „Буда од предградието“, се извлечени од овој период. 

Тој поминал една година студирајќи филозофија на Ланкастерскиот универзитет, а потоа се откажал. Подоцна студирал на Кралскиот лондонски и се стекнал со диплома по филозофија.

## Кариера
Курејши ја започнал својата кариера во 1970-тите како писател на порнографија,   под псевдонимите Антонија Френч  и Карим. 

Потоа пишувал драми за Хемпстедскиот театар, Сохо Поли, а до 18-годишна возраст бил член на театарот Кралски двор.

Тој го напишал *[[Мојата убава пералница|„Мојата убава пералница“]]* во 1985 година, за геј пакистанско-британско момче кое расте во Лондон во 1980-тите, за филм во режија на Стивен Фрирс. Сценариото, особено расната дискриминација што ја доживеал, содржела елементи од искуствата на Курејши како единствен пакистански ученик во неговиот клас во училиштето. Ја освоил наградата за најдобро сценарио на филмските критичари во Њујорк и номинација за Оскар за најдобро оригинално сценарио. Тој го напишал и сценариото за филмот *„Семи и Роузи се венчаат“* (1987). 

Неговата книга *„Буда од предградието“* (1990) ја освоила наградата „Витбред“ за најдобар дебитантски роман и била претворена во телевизиска серија на Би-Би-Си со саундтрак од Дејвид Боуви.

Во 1991 година бил објавен неговиот игран филм насловен како *„Лондон, кој што ме убива“*, кој тој го напишал и режирал.

Романот на Курејши „ *Интимност“* (1998) се врти околу приказната за маж кој ги напушта својата сопруга и двата млади синови откако се чувствува физички и емоционално отфрлен од него. Ова создало спорови  бидејќи Курејши неодамна ја напуштил својата партнерка (уредничката и продуцентка Трејси Скофилд) и двата млади сина; се претпоставувало дека е барем полуавтобиографски. Во 2000/2001 година, романот бил приспособен во филмот *„Интимност“* од Патрис Шеро, кој освоил две награди на Берлинскиот филмски фестивал.  Книгата е преведена на персиски јазик од Ники Карими во 2005 година. 

Драмата на Курејши *„Мајката“* била адаптирана како филм од Роџер Мичел, објавена во 2003 година. Таа раскажува приказна за меѓугенерациска врска со пресврт на очекуваните улоги: 70-годишна англиска баба го заведува момчето на нејзината ќерка.

Курејши го напишал и сценариото за *„[[Венера (филм од 2006 година)|Венера]]“* од 2006 година, за филмот во кој глуми Питер О'Тул. Роман насловен *„Нешто да ти кажам“* бил објавен во 2008 година. 

Неговиот роман од 1995 година *„Црниот албум“*, адаптиран за театарот, бил изведен во Националниот кралски театар во јули и август 2009 година.

Во мај 2011 година, тој ја добил втората награда за литература на „Азиска куќа“ на завршната вечер на книжевниот фестивал „Азиска куќа“, каде што расправал за своите *„Собрани есеи“* (Фабер). 

Курекши исто така напишал и нефикција, вклучувајќи ја и автобиографијата „*Моето уво на неговото срце“*. Во неа, тој го опишува својот однос со својот татко, Рафиушан, кој починал во 1991 година. 

Главните влијанија врз пишувањето на Курејши се П.Г. Вудхаус и Филип Рот. 

Неговата работа често се цитира во академските проучувања за постколонијалната книжевност и британскиот културен идентитет, а особено *„[[Мојата убава пералница]]“* и *„Буда од предградието“* станале фиксни текстови во универзитетските наставни програми во Велика Британија, САД и Австралија. Научниците го истакнуваат неговото мешање на комедија, сексуалност и расна политика како револуционерно и оспорувано, а критичарите забележуваат дека ликовите на Курејши честопати ги предизвикуваат стереотипите за британските Азијци, а истовремено ги одразуваат тензиите на асимилација и културна хибридност. 

Во 2024 година, Би-Би-Си го емитувал *„Со мои зборови“*, документарец во режија на Најџел Вилијамс, кој го проследва животот и кариерата на Курејши употребувајќи архивски снимки и нови интервјуа.  Истата година, *„Раскршени“* бил номиниран за наградата „Џејмс Тејт Блек“ за биографија, а судиите го пофалиле неговиот „*непоколеблив увид во ранливоста и отпорноста*“. 

## Други активности
Во октомври 2013 година, Курејши бил назначен за професор на одделот за креативно пишување на Кингстонскиот универзитет во Лондон, каде што бил резидентен писател.

## Личен живот
Курејши живеел во Западен Лондон во 2016 година. Неговиот запис во *„Кој е кој“* ги наведува неговите рекреации како „*музика, крикет, седење во пабови*“.

Иако ги признава пакистанските корени на својот татко, Курејши ретко го посетува Пакистан. Посетата во 2012 година, спонзорирана од Британскиот совет, била неговото прво патување во Пакистан по 20 години.  Чичко на Курејши бил писателот, колумнистот и пакистанскиот крикет коментатор и менаџер на тимот, Омар Курејши.  Поетесата Маки Курејши му била тетка. 

Тој е бисексуалец.  Има близнаци од врската со филмската продуцентка Трејси Скофилд  и помлад син од претходна врска.

Семејството на Курејши го обвинило дека ги експлоатира со малку прикриени наводи во неговото дело, а неговата сестра Јасмин напишала писмо до *[[Гардијан|„Гардијан“]]* за тоа.  Таа вели дека неговите описи за работничките корени на нејзиното семејство се фиктивни, а нивниот татко не бил огорчен старец. Јасмин имала забелешки со својот брат за неговите малку прикриени автобиографски наводи во неговиот прв роман *„Буда од предградието“*, како и за сликата за сопственото минато што ја прикажува во интервјуата за весници. Таткото на Ханиф сметал дека Ханиф го ограбил од неговото достоинство во *„Буда од предградието“* и не разговарал со него со месеци. Дополнително се разгорел гневот со објавувањето на *„Интимност“*, бидејќи се претпоставувало дека приказната е автобиографска. 

На почетокот на 2013 година, Курејши ги изгубил своите заштеди во текот на целиот живот поради сомнение за измама. 

Во 2014 година, Британската библиотека објавила дека ќе ја стекне архивата на документите на Курејши што опфаќаат 40 години од неговиот писателски живот. Опсегот на трудови требало да вклучува дневници, тетратки и нацрти. 

На 26 декември 2022 година, додека бил на одмор во Рим, Курејши неочекувано паднал, здобивајќи се со повреди на 'рбетот што го оставило да биде тетраплегичен и неспособен да ги движи екстремитетите.  Тој опишал дека доживеал состојба близу до смртта неколку минути по падот и ѝ припишал на својата партнерка, Изабела д'Амико, заслуга за тоа што му помогнала да остане смирен додека не пристигнале службите за итни случаи.  По операцијата и долгата рехабилитација, Курејши почнал да го документира своето закрепнување на широко читаниот блог на Substack,  подоцна собрани во неговите мемоари од 2024 година *„Shattered“*, кои испреплетуваат дневнички записи, размислувања за попреченоста и коментари за креативниот процес по физичка траума. 

Во септември 2024 година, Би-Би-Си објавил биографски документарец „*Со мои зборови*“ од неговиот близок пријател Најџел Вилијамс, во кој писателот се навраќа на својот живот и кариера преку стари архивски снимки. 

## Признанија, награди и почести
Курејши бил назначен за командант на Редот на Британската империја на новогодишните почести во 2008 година за заслуги во книжевноста и драмата.   Истата година, *[[Тајмс|„Тајмс“]]* го вклучил Курејши на своот спосок на 50 најголеми британски писатели од 1945 година.  Тој бил избран и за член на Кралското книжевно друштво во 2008 година. 

Исто така, тој е добитник на голем број книжевни награди, меѓу кои: 

* Награда за драматург на телевизија Темза 1980, *„Мајката земја“*
* Награда „Џорџ Девајн“ за 1981 година, *„Периферии“*
* Награда од кругот на филмските критичари на Њујорк за најдобро сценарио за *[[Мојата убава пералница|„Мојата убава пералница“]]* во 1986 година
* Номинација за наградата БАФТА во 1986 година за најдобро оригинално сценарио за *„[[Мојата убава пералница]]“*
* Номинација за Оскар за најдобро оригинално сценарио во 1987 година за *„[[Мојата убава пералница]]“*
* Награда за прв роман на „Витбред“ за 1990 година, *„Буда од предградието“*
* Национален натпревар за краток расказ 2007, потесен избор за „Свадби и обезглавувања“
* Награда ПЕН/Пинтер 2010
* 2013 Извонредно достигнување во уметноста на Азиските награди 

## Пишани дела
### Романи
* 1990 *The Buddha of Suburbia*, London: Faber and Faber
* 1995 *The Black Album*, London: Faber and Faber
* 1998 *Intimacy*, London: Faber and Faber
* 2001 *Gabriel's Gift*, London: Faber and Faber
* 2003 *The Body*, London: Faber and Faber
* 2008 *Something to Tell You*, London: Faber and Faber
* 2014 *The Last Word*, London: Faber and Faber
* 2017 *The Nothing*, London: Faber and Faber
* 2019 *What Happened?*, London: Faber and Faber

### Збирки раскази
* 1997 *Љубов во сино време*, Лондон: Фабер и Фабер
* 1999 *Полноќ цел ден*, Лондон: Фабер и Фабер
* 2019 „Таа рече, тој рече“, The New Yorker

### Збирка раскази и есеи
* 2011 *Собрани есеи*, Фабер и Фабер  
* 2015 *Љубов + омраза: Приказни и есеи*, Фабер и Фабер

### Претстави и сценарија
* 1980 *Кралот и јас*, Лондон: Фабер и Фабер
* 1981 *Предградија*, Лондон: Фабер и Фабер
* 1981 *Бордерлајн*, Лондон: Фабер и Фабер
* 1983 *Птици преселници*, Лондон: Фабер и Фабер
* 1988 *Семи и Роузи се венчаваат*, Лондон: Фабер и Фабер
* 1991 *Лондон ме убива*, Лондон: Фабер и Фабер
* 1996 *[[Мојата убава пералница|Мојата прекрасна перална]] и други дела*, Лондон: Фабер и Фабер
* 1997 *Мојот син фанатикот*, Лондон: Фабер и Фабер
* 1999 *Ханиф Курејши игра еден*, Лондон: Фабер и Фабер
* 1999 *Спиј со мене*, Лондон: Фабер и Фабер
* 2002 *Собрани сценарија* Том I, Лондон: Фабер и Фабер
* 2003 *Мајката*, Лондон: Фабер и Фабер
* 2004 *Кога почнува ноќта*, Лондон: Фабер и Фабер
* 2007 *Венера*, Лондон: Фабер и Фабер
* 2009 *Црниот албум* (адаптација на романот), Лондон: Фабер и Фабер

### Нефикција
* 2002 *Сонување и интриги: Размислувања за пишувањето и политиката*, Лондон: Фабер и Фабер
* 2004 *Моето уво во неговото срце*, Лондон: Фабер и Фабер
* 2005 *Зборот и бомбата*, Лондон: Фабер и Фабер
* 2014 *Кражба: Мојот измамник*, Лондон: Фабер и Фабер
* 2024 *Разбиени: Мемоари*, Лондон: Пингвин

### Како уредник
* 1995 *Книгата на поп-музиката на Фабер*. Лондон: Фабер и Фабер

## Филмографија
Филмовите на Курејши вклучуваат:  

### Сценарио
* 1985 *[[Мојата убава пералница|Мојата прекрасна перална]]*
* 1987 *Семи и Роузи се венчаа*
* 1991 *Лондон ме убива* (и режисер)
* 1993 *Буда од предградието* (телевизиска мини-серија, базирана на романот)
* 1997 *Мојот син фанатик* (засновано на неговиот краток расказ со ист наслов )
* 1999 *[[The Escort (1999 film)|„Ескорт“]]* (со Мишел Бланк )
* 2003 *Богот на малите приказни* (краток) (со Акрам Кан )
* 2003 *Мајката* (адаптација на претставата)
* 2006 *Венера*
* 2007 *Свадби и обезглавувања* (2007)
* *Викенд* 2013

### Само врз основа на приказна
* 2001 *Интимност*

### Продуцент
* *Сувенир* од 2006 година

## Наводи

## Библиографија
* Moore-Gilbert, Bart, *Hanif Kureishi* (Contemporary World Writers), Manchester: Manchester University Press, 2001
* Ranasinha, Ruvani, *Hanif Kureishi* (Writers and Their Work), Devon: Northcote House Publishers Ltd, 2002
* Thomas, Susie (ed), *Hanif Kureishi* (Readers' Guides to Essential Criticism), Palgrave Macmillan, 2005
* Buchanan, Bradley, *Hanif Kureishi* (New British Fiction), Palgrave Macmillan, 2007
* Colin MacCabe and Hanif Kureishi, "Hanif Kureishi and London", *AA Files*, No. 49 (Spring 2003), pp.&nbsp;40–49, published by: Architectural Association School of Architecture
* Kaleta, Kenneth C, *Hanif Kureishi: Postcolonial Storyteller*, University of Texas Press, 1998 

## Надворешни врски

* Hanif Kureishi  at the British Library
* 
* Waraich, Omar. ''When Bombs Speak Louder Than Words, Interview with Hanif Kureishi'' . ''The Daily Star, Beirut -International Herald Tribune''  28 January 2006
* "In Conversation: Hanif Kureishi with Hirsh Sawhney". ''The Brooklyn Rail'', July/Aug 2006 
* Audio interview with Hanif Kureishi from *[[OpenLearn]]*, 12 January 2007
* Audio: Hanif Kureishi in conversation on the BBC World Service discussion show ''The Forum''

Категорија:Членови на Кралското книжевно друштво
Категорија:Заповедници на Редот на Британската Империја
Категорија:Живи луѓе
Категорија:Родени во 1954 година
Категорија:Англиски романописци
Категорија:Англиски сценаристи
Категорија:Англиски драматурзи