Алпски ѕид

**Алпскиот ѕид** ( *Vallo Alpino* ) бил италијански систем на утврдувања долg 1.851 км на северната граница на Италија. Изградена во годините пред Втората светска војна под водство на италијанскиот диктатор Бенито Мусолини, одбранбената линија се соочила со Франција, Швајцарија, Австрија и Југославија. Го бранеле италијанските специјални трупи „Гардија ала Фронтиера“ (ГаФ).

## Карактеристики
десно|мини|300x300пкс| Црвената линија го прикажува приближно „Вало Алпино“, со единиците на трупите ГаФ
Алпската линија била слична по концепт со другите утврдувања од истата ера, вклучувајќи ја линијата Мажино во Франција, линијата Зигфрид од Германија и Националната Редоут на Швајцарија.

Копнените граници на Италија на повеќето места биле планински и лесно се бранеа, но во годините пред Втората светска војна, односите на Италија со нејзините соседи беа немирни. Дури и во односите со својот германски сојузник, Италија беше загрижена за германските амбиции кон провинцијата Јужен Тирол, населена со германско мнозинство.

Поради суровата природа на алпската граница, одбраната била ограничена на премини и набљудувачки места на достапни локации.

## Историја
десно|мини|246x246пкс| ''Денти ди Драго'' во близина на Граун им Виншгау .
десно|мини|220x220пкс| Бункер 9 во близина на Тоблач .
Работите на Алпската линија започнале во 1931 година, со цел да се покрие лак од Медитеранот на запад до Фиуме на јадранската обала на исток. Три зони биле одредени на сé поголеми растојанија од границата:

* „Зона на безбедност“: Почетен контакт со непријателот.
* „Зона на отпор“: Потешки утврдувања способни за отпор во изолација.
* „Зона на усогласување“: Собирна област за контранапад, во која требало да се насочи непријателот.

Биле обезбедени три типа на утврдувања:

* „Тип А“: Најголемите утврдувања, генерално изградени во планински падини.
* „Тип Б“: Помали одбранбени утврдувања.
* „Тип Ц“: Широко распоредени засолништа и собирни места

Работата, која била извршена во тајност со користење на италијанска работна сила, претставувала значително економско оптоварување, што резултирало со изградба на 208 инсталации со 647 машински пушки и педесет артилериски парчиња. Изградбата продолжила до 1942 година; извештајот на генералот Викторио Амброзио од 3 октомври 1942 година евидентираше дека биле завршени 1.475 бункери и 450 други се наоѓале во изградба. Тврдините биле вооружени со мешавина од ново оружје и постара опрема од Првата светска војна. Биле направени подготвувања за справување со употребата на отровен гас. Голем дел од оклопот бил набавен од Германија како компензација за италијанските воени напори на страната на Оската.

### Алпскиот ѕид за време на Втората светска војна
Алпската Ѕидна одбрана за време на Втората светска војна била од мала корист. За време на италијанската инвазија на Франција во 1940 година, некои западни тврдини како што е Форт Шабертон разменувале оган со нивните француски контраделови на Алпската линија. Шабертон бил погоден од француски 280 мм поле-мортери и претрпел значителни оштетувања. Покрај тоа, некои од тврдините на Алпската Ѕидна одбрана биле користени одбранбено од страна на италијанските и германските сили за време на Втората битка за Алпите во 1944 година.

### По Втората светска војна
На крајот на конфликтот, некои од западните тврдини биле уништени. На исток, поранешните австро-унгарски територии кои Италија ги стекнала со Лондонскиот договор од 1915 година, во 1947 година биле доделени на Југославија. Како резултат, целиот источен дел од претходните тврдини од Втората светска војна се нашле на југословенската страна и сега се на територијата на Словенија. Парискиот мировен договор од 1947 година забрани изградба или проширување на тврдини во радиус од 20 километри од границата.

Меѓутоа, со членството на Италија во НАТО, започнала изградбата на нова одбранбена линија од Австрија до Јадранот долж југословенската граница долж реките Натизоне и Таљаменто. Новата линија користела тенкови одбранбени одбрани на начин сличен на германската одбрана за време на претходниот конфликт, овозможувајќи траверс од 360 степени и висока стапка на пожар. До 1976 година, овој систем сè уште се сметал за корисен во секаков тип на конфликт, а не за нуклеарна војна.

### Напуштање
Крајот на Студената војна ставил крај на корисноста на Алпскиот ѕид. Поставените биле делумно соголени и запечатени во 1991-1992 година. Зачувани се само некои активни утврдувања.

## Уредување
десно|мини|220x220пкс| Бункерот n. 13
мини|220x220пкс| Воздушната купола на врвот на бункер.
мини|220x220пкс| Рачниот вентилатор во бункерот n. 5 во близина на Випитено .
[десно|мини|220x220пкс| Утврдување на алпски ѕид во [Згорња Сорица, Словенија]]
Утврдувањата првенствено биле изградени во крилните висини на долините, со работи во рамките на долините само таму каде што биле доволно широки. Противтенковски пушки, артилерија и митралези беа тренирани на подготвени огнени полиња, со набљудувачки станици на повисоките точки. Засолништа за пешадија беа лоцирани наназад. Систем на комуникациски врски и патишта, или за повисоки локации, беа обезбедени жици за комуникација и снабдување.

### Утврдувања
Поединечните тврдини биле обично изградени во камен на страните на долините. Кога ова не било соодветно, се користел бетон за заштита, со минимален број на отвори и дебелина на бетонот од три до пет метри. Блоковите за борба биле поставени на фронтот, а просториите за муниција биле зад нив. Подземни галерии ги поврзувале блоковите за борба со нивните поддржни области, како што се просториите за комунални услуги, касарните, складиштата и командните центри, со главниот влез најдалеку назад. Борбените области биле изолирани од остатокот на структурата со гасно-тесни врати. Единиците изградени по 1939 година биле дизајнирани да функционираат независно, исклучени од комуналните услуги и залихи.

Утврдувањата беа камуфлирани така што изгледаа како да се спојуваат со околината, без разлика дали вратите или преградите беа отворени или затворени. Обезбедени се и патишта за итни случаи.

### Вооружување
Вооружувањето обично вклучувало противтенковски пиштол и голем број митралези. Повоените единици користеле тенковски одбранбени единици.

Вообичаеното вооружување вклучуваше:

* Митралез, Fiat 35 во казамат или метален бедем
* Митралез, Бреда 30 и Бреда М37, за одбрана на влезови во утврдувањата
* Мод за пиштол 57/43 RM. 887 на поморските планини
* Пиштол 75/43, држач за топка во 10цм челична плоча
* Пиштол 47/32
* Малтер 81мм мод. 35
* Пламенофрлач

Утврдувањата обично биле опкружени со мински полиња и бодликава жица. Онаму каде што е изводливо, било обезбеден противтенковски ров .

## Гардија ала Фронтиера
Валло Алпино беше главно бранет од 21.000-те припадници на "Гардија ала Фронтиера" (Г.А.Ф.), специјален италијански корпус формиран во 1937 година. Тие ја бранеа границата од 1.851 км  на северните италијански граници со така наречените "Валло Алпино Окцидентале" (487 км со Франција), "Валло Алпино Сетентрионале" (724 км со Швајцарија и 420 км со Австрија) и "Валло Алпино Орјентале" (220 км со Југославија).

## Поврзано

* Атлантски ѕид
* Чехословачки гранични утврдувања
Категорија:Југославија во Втората светска војна
Категорија:Одбранбени линии во Втората светска војна