Палестина (држава)

**Палестина** (   **'), официјално призната како **Држава Палестина**  (   **') од страна на Обединетите нации и други субјекти — де јуре суверена држава во Западна Азија, која ги опфаќа териториите на Западен Брег (граничи со Израел и Јордан ) и Појасот Газа (граничи со Израел и Египет)  со Ерусалим како назначен главен град, иако неговиот административен центар моментално се наоѓа во Рамала.    Целокупната територија за која се тврди дека ја опфаќа Државата Палестина била окупирана од 1948 година, најпрвин од Египет и Јордан, а потоа и од Израел по Шестдневната војна во 1967 година. Палестина има 5.051.953 жители заклучно со февруари 2020 година, и е рангирана на 121-то место во светот.

По Втората светска војна, во 1947 година, ООН усвоила План за поделба на Британска Палестинапрепорачајќи создавање на независни арапски и еврејски држави и интернационализиран Ерусалим. Овој план за поделба бил прифатен од Евреите, но Арапите го отфрлиле. Ден по формирањето на еврејска држава во Ерец Израел, позната како Држава Израел на 14 мај 1948 година, соседните арапски војски го нападнале поранешната британска мандаторска територија и се бореле против израелските сили. Подоцна, владата на сите палестини била основана од Арапската лига на 22 септември 1948 година за да управува со енклавата под контрола на Египет во Газа. Наскоро земјата била призната од сите членови на Арапската лига, освен од Трансордан. Иако надлежноста на Владата била прогласена за покривање на целата поранешна Британска Палестина, нејзината делотворна јурисдикција била ограничена на Појасот Газа. Израел подоцна ги освоил Појасот Газа и Синајскиот Полуостров од Египет, Западниот Брег (вклучувајќи го и Источен Ерусалим) од Јордан и Голанските Висорамнини од Сирија во јуни 1967 година за време на Шестдневната војна.

На 15 ноември 1988 година во Алжир, Јасер Арафат, претседател на Палестинската ослободителна организација (ПЛО), ја прогласил формирањето на Палестинска Држава. Една година по потпишувањето на Договорите во ДоговоритеОсло во 1993 година, формирана е Палестинската национална управа за управување со областите А и Б на Западниот брег и Појасот Газа. Подоцна со Газа управувала Хамас во 2007 година, две години по израелското одвојување од Газа.

Државата Палестина е призната од 138 членки на ООН и од 2012 година има статус на земја-нечленка набљудувач во Обединетите Нации. Палестина е членка на Арапската лига, Организацијата за исламска соработка, Г77, Меѓународниот олимписки комитет и други меѓународни тела.

## Етимологија
Од британскиот мандат, терминот „Палестина“ се поврзува со географската област што моментално ги опфаќа Државата Израел, Западен Брег и Појасот Газа.  Општа употреба на терминот „Палестина“ или сродни термини во областа на југоисточниот агол на Средоземното Море покрај Сирија историски се одвива уште од времето на Стара Грција, а Херодот бил првиот историчар кој пишувал во 5 век п.н.е., во неговото дело Историја за „*област Сирија, наречена Палестина*“ во која Феникијците комуницирале со другите поморски народи. Терминот „*Палестина*“ (на латински, *Palæstina*) се смета за термин измислен од Старите Грци за областа на земјата окупирана од Филистејците, иако има и други објаснувања.

### Терминологија
Овој напис ги користи термините „*Палестина*“, „*Држава Палестина*“, „*окупирана палестинска територија*“ (ОПТ) наизменично во зависност од контекстот. Поточно, терминот „*окупирана палестинска територија*“ се однесува како целина на географската област на палестинската територија окупирана од Израел од 1967 година. Во сите случаи, секое упатување на земјиште или територија се однесува на земјите кои Палестина смета дека и припаѓат на неа.

## Историја
Во 1947 година, ООН усвоила план за поделба на две држави на преостанатата територија на мандатот. Планот бил прифатен од еврејското раководство, но бил одбиен од арапските водачи, а Велика Британија одбила да го спроведе планот. Во пресрет на конечното повлекување на Велика Британија, Еврејската агенција за Израел прогласила формирање на Израелска Држава според предложениот план на ООН. Арапскиот висок комитет не прогласил своја држава и наместо тоа, заедно со Трансордан, Египет и другите членови на Арапската лига од тоа време, започнале воени дејствија што резултирале во Арапско-израелската војна во 1948 година. За време на војната, Израел добил дополнителни територии кои биле назначени да бидат дел од арапската држава според планот на ООН. Египет го окупирал  Појасот Газа, а Трансордан го окупирал Западниот Брег. Египет првично го поддржувал создавањето на сепалестинска влада, но мислењето го повлекол во 1959 година. Трансјордан никогаш не го признал тоа и одлучил да го вклучи Западен Брег кон своја територија, формирајќи го Јордан. Анексијата била ратификувана во 1950 година, но била одбиена од меѓународната заедница. Шестдневната војна во 1967 година, кога Израел војувл против Египет, Јордан и Сирија, завршила кога Израел, покрај другите територии, ги окупирал Западниот брег и Појасот Газа.
&#x5B; *[[Википедија:Се бара извор|<span title="This claim needs references to reliable sources. (November 2020)">потребно е цитирање</span>]]* &#x5D;
Во 1964 година, кога Западен Брег бил контролиран од Јордан, таму била формирана Организацијата за ослободување на Палестина со цел да се соочи со Израел. Палестинската национална повелба на ПЛО ги дефинирала границите на Палестина како целата преостаната територија на мандатот, вклучително и Израел. По Шестдневната војна, ПЛО се преселила во Јордан, но подоцна се преселила во Либан по Црниот септември во 1971 година.
&#x5B; *[[Википедија:Се бара извор|<span title="This claim needs references to reliable sources. (November 2020)">потребно е цитирање</span>]]* &#x5D;
На самитот во Арапската лига во октомври 1974 година, ПЛО била прознаена за „*единствен легитимен претставник на палестинскиот народ*“ и го потврдила „*нивното право да воспостават независна итна состојба*“. Во ноември 1974 година, ПЛО била призната како надлежна за сите прашања во врска со прашањето за Палестина од страна на Генералното собрание на ООН, давајќи им статус на набљудувач како „*недржавен ентитет*“ во ООН. По Декларацијата за независност од 1988 година, Генералното собрание на ООН официјално го признал прогласот и донеки одлука да се користи ознаката „Палестина“ наместо „*Палестинска организација за ослободување*“ во ООН. И покрај оваа одлука, ПЛО не учествувал во ООН во својство на влада на Државата Палестина.

Во 1979 година, преку Договорот од Кемп Дејвид, Египет означил крај на какво било сопствено барање за Појасот Газа. Во јули 1988 година, Јордан му ги отстапил своите барања за Западен Брег- со исклучок на старателството над Харам ел-Шариф - на ПЛО. Во ноември 1988 година, законодавниот дом на ПЛО, додека бил во егзил, прогласил формирање на „Палестинска држава“. Во месецот што следел, земјата била признаена од многу држави, вклучувајќи ги Египет и Јордан. Во палестинската декларација за независност, државата Палестина е опишана како основана на „*палестинската територија*“, без изречно да се прецизира понатаму. Поради ова, некои од земјите што ја признале Државата Палестина во своите изјави за признавање се повикуваат на „*границите од 1967 година*“, со што ја признаваат како своја територија само окупираната палестинска територија, а не и Израел. Апликацијата за членство во ООН поднесена од Државата Палестина исто така прецизирала дека таа се заснова на „*границите од 1967 година*“. За време на преговорите во Осло, ПЛО го признала правото на Израел да постои, а Израел ја признала ПЛО како претставник на палестинскиот народ. Помеѓу 1993 и 1998 година, ПЛО презела обврски за промена на одредбите на својата Палестинска национална повелба кои не се во согласност со целта за решение на две држави и мирен соживот со Израел. 
&#x5B; *[[Википедија:Се бара извор|<span title="This claim needs references to reliable sources. (November 2020)">потребно е цитирање</span>]]* &#x5D;
Откако Израел ја презел контролата над Западен Брегод Јордан и Појасот Газа од Египет, таму започнале да се воспоставуваат израелски населби. Овие биле организирани во областа Јудеја и Самарија (Западен Брег) и Регионалниот совет Хоф Аза (Појасот Газа) во јужниот округ. Администрацијата на арапското население на овие територии ја извршило израелската цивилна администрација на координаторот на владините активности на териториите и локалните општински совети присутни уште пред преземањето на Израел. Во 1980 година, Израел одлучил да ги замрзне изборите за овие совети и наместо тоа да формира Селски лиги, чии службеници биле под израелско влијание. Подоцна овој модел стана неефикасен и за Израел и за Палестинците, и Селските лиги започнале да се распаѓаат, а последната била Хебронската лига, распуштена во февруари 1988 година.

Во 1993 година, со Договорите во Осло, Израел го признал преговарачкиот тим на ПЛО како „*претставник на палестинскиот народ*“, за возврат на ПЛО требало да го признае правото на Израел да постои, преку прифаќање на резолуциите 242 и 338 на Советот за безбедност на ООН и отфрлање на „*насилството и тероризмот*“. Како резултат на тоа, во 1994 година, ПЛО ја основала Палестинската национална власт (ПНВ или ПС), територијална администрација, која извршува некои владини функции  во делови на Западниот Брег и Појасот Газа.   Во 2007 година, Хамас  го презел на појасот Газа, политички и територијално поделен на Палестинците, а Махмуд Абас со неговата Фатах владеел со Западниот Брег која меѓународно била призната како официјална палестинска власт, а Хамас пак ја обезбедувал својата контрола врз Појасот Газа. Во април 2011 година, палестинските партии потпишале договор за помирување, но неговото спроведување било во застој  сè додека не се формирала влада на единство на 2 јуни 2014 година.
мини|Демонстрација против блокада на патот, Кафр Кадум, март 2012 година
Како што било замислено во Договорите во Осло, Израел дозволил ПЛО да формира привремени административни институции на палестинските територии. Дадена е цивилна контрола во областа Б и цивилна и безбедносна контрола во областа А и останало без вклучување во областа Ц. Во 2005 година, по спроведувањето на израелскиот план за еднострано раздвојување, Палестина добила целосна контрола врз Појасот Газа, со исклучок на нејзините граници, воздушниот простор и територијалните води.  По меѓупалестинскиот конфликт во 2006 година, Хамас ја презел контролата врз Појасот Газа (веќе поседувал мнозинство), а Фатах ја презел контролата врз Западниот Брег. Од 2007 година, Појасот Газа бил управуван од Хамас, а со Западниот Брег од Фатах.
&#x5B; *[[Википедија:Се бара извор|<span title="This claim needs references to reliable sources. (November 2020)">потребно е цитирање</span>]]* &#x5D;
На 29 ноември 2012 година, од 138–9 гласа (со 41 воздржан и 5 отсутни), Генералното собрание на Обединетите нации ја донело резолуцијата 67/19, со која Палестина се надградува од „*субјект набудувач*“ во „*земја што не е членка набљудувач*“ „во рамките на системот на Обединетите нации, што било опишано како признавање на суверенитетот на ПЛО. Новиот статус на Палестина е еквивалентен на статусот на Светиот Престол. ООН дозволила на Палестина да го именува своето претставништво во ООН како „*Постојана мисија за набљудувачи на Државата Палестина во Обединетите нации*“, и Палестина ги упатила своите дипломати официјално да ја претставуваат „Државата Палестина“.  На 17 декември 2012 година, шефот на протоколот на ООН, Јочеол Јун, изјавил дека „*ознаката „Држава Палестина“ ќе се користи од страна на Секретаријатот во сите официјални документи на Обединетите нации*“, со што ќе се признае титулата „Држава на Палестина“ како официјално име на државата за сите цели на ООН; на 21 декември 2012 година, во меморандумот на ООН се дискутирало за соодветна терминологија што треба да се користи по резолуцијата 67/19. Во него било забележано дека не постои законска пречка да се користи ознаката Палестина за да се однесува на географската област на палестинската територија. Во исто време, било објаснето дека исто така нема забрана за континуирана употреба на терминот „*Окупирана палестинска територија вклучувајќи го и [[Источен Ерусалим]]*“ или друга друга терминологија што вообичаено може да ја користи Собранието. Заклучно со јули 2019 година, 138 (71,5% ) од  земји-членки на Обединетите нации ја признале државата Палестина.   Многу од земјите кои не ја признаваат државата Палестина, сепак го признаваат ПЛО како „претставник на палестинскиот народ “. Извршниот комитет на ПЛО е овластен од Палестинскиот национален совет да ги извршува функциите на владата на Државата Палестина.

## Географија
Областите кои ги вклучува Држава Палестина се наоѓаат во Левант. Појасот Газа се граничи со Средоземното Море на запад, Египет на југ и Израел на север и исток. Западниот Брег се граничи со Јордан на исток, и Израел на север, југ и запад. Така, двете енклави кои ја сочинуваат Државата Палестина немаат географска граница една со друга, разделени од Израел. Овие области ќе ја сочинуваат 163-та по големина земја во светот по копнена површина.

Палестина има голем број еколошки проблеми; прашањата со кои се соочува појасот Газа вклучуваат опустинување; солење на свежа вода; третман на отпадни води ; болести што се пренесуваат преку вода ; деградација на почвата ; и исцрпување и контаминација на подземните водни ресурси. На Западниот брег, се применуваат многу исти прашања; иако свежата вода е многу пообилна, пристапот е ограничен со постојаниот спор.

### Клима
Температурите во Палестина се разликуваат во голема мера. Климата на Западен Брегг е претежно средоземна, малку поинаква на повисоките области во споредба со крајбрежјето, од запад кон областа. На исток, Западниот Брег вклучува голем дел од пустината Јуда, вклучително и западната крајбрежје на Мртвото Море, карактеризирана со сува и топла клима. Газа има топла полусушна клима (Кепенова класификација на климата: BSh) со благи зими и суви топли лета. Пролетта пристигнува околу март-април, а најжешките месеци се јули и август, со просечно високи . Најстуден месец е јануари со температури обично до . Дождот е слаб и генерално паѓа помеѓу ноември и март, со годишни стапки на врнежи приближно на  

## Влада и политика
мини|Уништената зграда на Палестинскиот законодавен совет во градот Газа, конфликт Газа-Израел, септември 2009 година
Државата Палестина се состои од следниве институции кои се поврзани со Палестинската ослободителна организација (ПЛО):

* Претседател на државата Палестина  &nbsp;- назначен од палестинскиот Централен Совет 
* Палестински национален совет - законодавниот дом што ја основал државата Палестина 
* Извршен комитет на Палестинската ослободителна организација - ги извршува функциите на владата во егзил, одржувајќи широка мрежа за надворешни односи

Овие функции треба да се разликуваат од Претседател на Палестинскиот национален орган, Палестинскиот законодавен совет (ПЛЦ) и Кабинетот на ПНА, од кои сите се поврзани со палестинските национални власти.

Основачкиот документ на Државата Палестина е Палестинската декларација за независност,  и треба да се разликува од неповрзаниот Палестински национален пакт на ПЛО и Основниот закон на Палестина ПНА.

### Административни поделби
Државата Палестина е поделена на шеснаесет административни поделби.

* Податоците од Ерусалим го вклучуваат окупираниот Источен Ерусалим со израелското население
мини|Карта на израелски населби на Западниот брег
Управителите на Западен Брег се групирани во три области според Договорот од Осло II. Областа А формира 18% од Западен Брег по површина и е администрирана од палестинската влада. Областа Б претставува 22% од Западен Брег и е под палестинска цивилна контрола и заедничка контрола на безбедноста меѓу Израел и Палестинците. Областа Ц, освен Источен Ерусалим, формира 60% од Западен Брег и е управувана од израелската граѓанска управа, освен што палестинската влада обезбедува образовни и медицински услуги на 150 000 Палестинци во оваа област.  Повеќе од 99% од областа Ц не е ограничена на Палестинците.  Постојат околу 330 000 Израелци кои живеат во населбите во областа Ц, во областа Јудеја и Самарија. Иако областа Ц е под воена состојба, Израелците што живеат таму се судат во израелските граѓански судови.

Источен Ерусалим (се состои од малата општина Ерусалим во источниот сектор пред 1967 година на Јордан, заедно со значителна област на Западен Брег пред 1967 година) се администрира како дел од Израелскиот округ Ерусалим, но Палестина го смета како дел од гувернатот на Ерусалим. Тој бил делотворно анексиран од Израел во 1967 година, со примена на израелскиот закон, надлежност и администрација според законот изменет од 1948 година за оваа намена, оваа наводна анексија била уставно потврдена (со импликација) во Основниот закон: Ерусалим 1980, но оваа анексија не е призната од ниту една друга земја. Во 2010 година од 456 000 луѓе во Источен Ерусалим, приближно 60% биле Палестинци и 40% биле Израелци.   Како и да е, од крајот на 2000-тите, Израелската безбедносна бариера на Западен Брег делотворно повторно анектирала десетици илјади Палестинци кои носеле израелски лични карти на Западен Брег, оставајќи го Источен Ерусалим во рамките на бариерата со мало израелско мнозинство. 

### Надворешни односи
Претставувањето на државата Палестина го врши Палестинската ослободителна организација (ПЛО). Во државите што ја признаваат, државата Палестина одржува амбасади. Организацијата за ослободување на Палестина е застапена во различни меѓународни организации како член, соработник или набљудувач. Поради неконклузивност во изворите, во некои случаи е невозможно да се направи разлика дали учеството го извршува ПЛО како претставник на Државата Палестина, ПЛО како недржавен ентитет или ПНА.
&#x5B; *[[Википедија:Се бара извор|<span title="This claim needs references to reliable sources. (November 2019)">потребно е цитирање</span>]]* &#x5D;

### Меѓународно признавање
десно|мини| Меѓународно признавање на државата Палестина
На 15 декември 1988 година, Декларацијата за независност на Државата Палестина од ноември 1988 година била прифатена во Генералното собрание со Резолуцијата 43/177.

Заклучно со 31 јули 2019 година, 138 (71,5%) од 193 земји-членки на Обединетите нации ја признале државата Палестина. Многу од земјите кои не ја признаваат државата Палестина, сепак го признаваат ПЛО како „*претставник на палестинскиот народ*“. Извршниот комитет на ПЛО е овластен да ги извршува функциите на владата на државата Палестина.

На 29 ноември 2012 година, била изгласана резолуцијата 67/19 на Генералното собрание на ООН, ажурирајќи ја Палестина од статус на „земја не-членка набљудувач“ во Обединетите нации. Промената на статусот била опишана како„ *[[де факто]]* признавање на суверената држава Палестина“.

На 3 октомври 2014 година, новиот шведски премиер Стефан Лофвен го искористил своето инаугуративно обраќање во парламентот за да објави дека Шведска ќе ја признае државата Палестина. Официјалната одлука за тоа била донесена на 30 октомври, со што Шведска станала прва земја членка на ЕУ надвор од поранешниот комунистички блок што ја признала државата Палестина. Повеќето од 28-те земји-членки на ЕУ се воздржале од признавање на палестинската државност и оние што го сториле тоа - како Унгарија, Полска и Словачка - го сториле тоа пред пристапувањето.

На 13 октомври 2014 година, Долниот дом на Обединетото Кралство гласало со 274 наспроти 12 против за признавање на Палестина како држава. Долниот дом го поддржал овој потег „*како придонес кон обезбедување на решение за преговори со две држави*“ - иако помалку од половина од пратениците учествувале на гласањето. Сепак, владата на Обединетото Кралство не е обврзана да стори ништо како резултат на гласањето: нејзината сегашна политика е дека „*го задржува правото да признае палестинска држава билатерално во моментот на избор и кога тоа најдобро може да помогне за воспоставување мир*“

На 2 декември 2014 година, францускиот парламент гласал со 331 „против“ и 151 „за“ за признавање на Палестина како држава. Во текстот, предложен од владејачките социјалисти и поддржан од левичарските партии и некои конзервативци, се барало од владата „*да го искористи признавањето на палестинската држава со цел конечно решавање на конфликтот*“.

На 31 декември 2014 година, Советот за безбедност на Обединетите нации ја изгласал резолуцијата со која се бара крај на израелската окупација и државност до 2017 година. Осум члена гласале за Резолуцијата (Русија, Кина, Франција, Аргентина, Чад, Чиле, Јордан, Луксембург), сепак по напорните на САД и Израел да ја поразат резолуцијата, таа не добила минимум девет гласа потребни за да се донесе резолуција. Австралија и САД гласале против резолуцијата, а пет други држави биле воздржани.
мини|Деца кои веат палестинско знаме, ЗападенБрег
На 10 јануари 2015 година, првата палестинска амбасада во западноевропска земја била отворена во Стокхолм, Шведска.

На 16 јануари 2015 година, Меѓународниот кривичен суд објавил дека, со оглед на тоа што на Палестина и бил доделен статус на држава набљудувач во ООН од страна на УНГА, таа мора да се смета за „држава“ заради пристапување кон Римскиот статут.

На 13 мај 2015 година, Ватикан објавил дека го префрла признавањето од ПЛО во Држава Палестина, потврдувајќи го признавањето на Палестина како држава по гласањето на ООН во 2012 година.  Монсињор Антоан Камилери, министер за надворешни работи на Ватикан, изјавил дека промената е во согласност со развојот на позицијата на Светиот Престол, кој се однесува неофицијално на државата Палестина по посетата на папата Франциск на Светата земја во мај 2014 година.

На 23 декември 2015 година, Генералното собрание на ООН донрло резолуција со која се бара палестински суверенитет над природните ресурси на палестинските територии под израелска окупација. Тој го повикал Израел да се откаже од експлоатацијата, штетата, причината за загуба или исцрпување и загрозување на палестинските природни ресурси, правото на Палестинците да бараат враќање на штетата за широко уништување. Предлогот бил усвоен со 164 гласа „за“ и 5 „против“, а Канада, Федералните држави Микронезија, Израел, Маршалските острови и САД се спротивставиле.

### Подигање на знамето во ООН
Во август 2015 година, претставниците на Палестина во ООН претставиле нацрт-резолуција со која на земјите-членки како набљудувачи, Палестина и Светата столица, ќе им се овозможи да ги подигнат своите знамиња во седиштето на Обединетите нации. Првично, Палестинците ја претставиле својата иницијатива како заеднички напор со Светиот Престол, што Светиот Престол го негирал тоа.

Во писмото до Генералниот секретар и Претседателот на Генералното собрание, израелскиот амбасадор во ООН Рон Просор го нарекол чекорот „*нова цинична злоупотреба на ООН ... со цел да се освојат политички бодови*“.

По гласањето, кое било изгласано со 119 гласа „за“, 8 „против“ и 45 држави воздржани, американската амбасадорка Саманта Пауер рекла дека „*подигнувањето на палестинското знаме нема да ги зближи Израелците и Палестинците*“.  Портпаролот на Стејт Департментот на САД, Марк Тонер, го нарекол „*контрапродуктивен*“ обид за спроведување на државни тврдења надвор од спогодбено решение.

На самата церемонија, генералниот секретар на ООН Бан Ки Мун изјавил дека поводот е „*ден на гордост за палестинскиот народ ширум светот, ден на надеж*“,  и изјавил „*Сега е време да се врати довербата и од Израелците и од Палестинците за мирно решение и, конечно, за реализација на две држави за два народа* “.

### правен статус
Постојат широк спектар на ставови во врска со статусот на државата Палестина, како помеѓу државите на меѓународната заедница, така и помеѓу правните научници. Постоењето на држава Палестина, иако контроверзно, е реалност во мислењата на државите што воспоставиле билатерални дипломатски односи.

### Закон и безбедност
Државата Палестина има голем број безбедносни сили, вклучувајќи ги цивилните полициски сили, силите за национална безбедност и разузнавачките служби, со функција на одржување на безбедноста и заштита на палестинските граѓани и палестинската држава.

## Демографија

Според палестинското централно биро за статистика, во државата Палестина во 2013 година живееле 4.420.549 луѓе. Во рамките на површина од 6,020 км2 постои густина на население од околу 827 луѓе на квадратен километар. Да се стави ова во поширок контекст, просечната густина на население во светот изнесува 25 луѓе на километар квадратен заклучно со 2017 година.

### Здравствена грижа
Според палестинското Министерство за здравство (МЗ), заклучно со 2017 година, во Палестина имало 743 примарни здравствени центри (583 на Западен Брег и 160 во Газа) и 81 болници (51 на Западен Брег, вклучувајќи го и Источен Ерусалим, и 30 во Газа).

Министерството работи под покровителство на Светската здравствена организација (СЗО), Здравствениот кластер за окупираната палестинска територија (ОПТ) е основан во 2009 година и претставува партнерство на над 70 локални и меѓународни невладини организации и агенции на ООН, обезбедувајќи рамка за здравствени чинители вклучени во хуманитарниот одговор на територијата на Здружението. Кластерот е ко-претседаван од МЗ за да обезбеди усогласување со националните политики и планови. Извештајот на генералниот директор на СЗО од 1 мај 2019 година ги опишува условите во здравствениот сектор во СП, идентификувајќи ги стратешките приоритети и тековните пречки за нивно достигнување  согласно стратегијата за соработка на земјата за СЗО и окупираната палестинска територија 2017-2020.

### Образование
Стапката на писменост на Палестина изнесувала 96,3% според извештајот на Програмата за развој на Обединетите нации од 2014 година, што е високо за меѓународните стандарди. Постои родова разлика кај населението според возраста, над 15 години со 5,9% од жените кои сметаат дека се неписмени во споредба со 1,6% од мажите. Неписменоста кај жените паднала од 20,3% во 1997 година на помалку од 6% во 2014 година.

### Религија

мини|Палестински девојки во Наблус
мини|Илустрација на палестински христијански дом во Ерусалим, околу 1850 година.
93% од Палестинците се муслимани, од кои огромно мнозинство се следбеници на сунитскиот огранок на исламот, со мало малцинство на Ахмадија, и 15% се мундијали. Палестинските христијани претставуваат значително малцинство од 6%, проследено со многу помали верски заедници, вклучително и Друзите и Самарјаните.

## Економија

### Туризам
Туризмот на територијата на државата Палестина се однесува на туризмот во Источен Ерусалим, Западен Брег и појасот Газа. Во 2010 година, 4,6 милиони луѓе ги посетиле палестинските територии, наспроти 2,6 милиони во 2009 година. Од таа бројка, 2,2 милиони биле странски туристи, додека 2,7 милиони биле домашни. Повеќето туристи доаѓаат само за неколку часа или како дел од своето дневно патување. Во последниот квартал на 2012 година над 150.000 гости престојувале во хотелите на Западен Брег; 40% биле европски, а 9% биле од САД и Канада. Патоказниот водич Lonely Planet пишува дека „*Западниот брег не е најлесното место на кое може да се патува, но трудот е богато награден*“  Во 2013 година министерката за туризам на палестинските власти Рула Мааја изјавила дека нејзината влада има за цел да ги охрабри меѓународните посети на Палестина, но окупацијата е главниот фактор што го спречува туристичкиот сектор да стане главен извор на приход за Палестинците. Нема визни услови наметнати на странски државјани, освен оние наметнати од&nbsp;визната политика на Израел. Пристапот до&nbsp;Ерусалим,&nbsp;Западен Брег и Газа&nbsp;е целосно контролиран од Владата на Израел. За влез во окупираните палестински територии е потребен само важечки меѓународен пасош.

### Комуникации
Палестинското централно биро за статистика (ПЦБС) и Министерството за телеком и информатичка технологија соопштиле дека има 4,2 милиони претплатници на мобилна телефонија во Палестина во споредба со 2,6 милиони на крајот на 2010 година, додека бројот на претплатници на АДСЛ во Палестина се зголемил на околу 363 илјади кон крајот на 2019 година од 119 илјади во истиот период. 97% од палестинските домаќинства имаат барем една мобилна линија за мобилни телефони, додека барем еден паметен телефон е во сопственост на 86% од домаќинствата (91% на Западен Брег и 78% во појасот Газа). Околу 80% од палестинските домаќинства имаат пристап до Интернет во своите домови и околу една третина имаат компјутер. На 12 јуни 2020 година, Светска банка одобрила грант од 15 милиони американски долари за Проектот за технологија за млади и работни места (*TechStart*) со цел да му помогне на палестинскиот ИТ сектор да ги надгради можностите на фирмите и да создаде повеќе квалитетни работни места. Кантан Шанкар, директор на Светска банка за Западен Брег и Газа, изјавил „*ИТ-секторот има потенцијал да даде силен придонес кон економскиот раст.* *Може да им понуди можности на палестинската младина, кои сочинуваат 30% од населението и страдаат од акутна невработеност*. “ 

### Финансиски услуги
Палестинската монетарна управа издала упатства за работа и обезбедување на услуги за електронско плаќање, вклучително и е-паричник и припејд картички.

### Сообраќај

### Водоснабдување и санитарни услови
Водоснабдувањето и канализацијата на палестинските територии се одликуваат со голем недостиг на вода и се под големо влијание на израелската окупација. Водните ресурси на Палестина се целосно контролирани од Израел и поделбата на подземните води е предмет на одредбите од Договорот од Осло II.

Општо, квалитетот на водата е значително полош во појасот Газа во споредба со Западниот Брег. Околу една третина до половина од испорачаната вода на палестинските територии е изгубена во дистрибутивната мрежа. Трајната блокада на појасот Газа и војната во Газа предизвикале сериозни штети на инфраструктурата во појасот Газа. Што се однесува до отпадните води, постојните пречистителни станици немаат капацитет да ги третираат произведените отпадни води, предизвикувајќи сериозно загадување на водата. Развојот на секторот многу зависи од надворешното финансирање.

## Култура

### Медиуми
Постојат голем број весници, новински агенции и сателитски телевизиски станици во државата Палестина. Новинските агенции вклучуваат новинска агенција Маан, Вафа, Палестинска новинска мрежа и сателитската телевизија вклучува телевизија Ал-Акса, телевизија Ал-Кудс, телевизија, Санабел.

### Спорт
Фудбалот е најпопуларниот спорт кај палестинскиот народ. Рагби е исто така популарен спорт. Фудбалската репрезентација на Палестина ја претставува земјата во меѓународниот фудбал.

## Белешки

## Наводи

## Библиографија

* 
* 
* Gerson, Allan (1978). *Israel, the West Bank and International Law*. London: Frank Cass. .
* 
* 
*  p.&nbsp;49 p.&nbsp;279 p.&nbsp;291 p.&nbsp;294
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Дополнителна литература

* 
* 
* 
* Shatz, Adam, "We Are Conquerors" (review of Tom Segev, *A State at Any Cost: The Life of David Ben-Gurion*, Head of Zeus, 2019, 804 pp., ), *[[London Review of Books]]*, vol. 41, no. 20 (24 October 2019), pp.&nbsp;37–38, 40–42. "Segev's biography... shows how central exclusionary nationalism, war and racism were to Ben-Gurion's vision of the Jewish homeland in Palestine, and how contemptuous he was not only of the Arabs but of Jewish life outside Zion. [Liberal Jews] may look at the state that Ben-Gurion built, and ask if the cost has been worth it." (p.&nbsp;42 of Shatz's review.)
* 
* 
* 
## Надворешни врски
* Status of Palestine in the United Nations (A/RES/67/19) Full Text
* Cross, Tony (24 September 2011). "After Abbas's UN Bid Are Palestinians Closer To Having a State?". Radio France Internationale. Retrieved 2011-9-28.
* Recognition of a Palestinian state Premature Legally Invalid and Undermining any Bona Fide Negotiation Process
* Political Statement accompanying Palestinian Declaration of Independence
* Permanent Observer Mission of Palestine to the United Nations
* The Historic Compromise: The Palestinian Declaration of Independence and the Twenty-Year Struggle for a Two-State Solution
* International Recognition of a Unilaterally Declared Palestinian State: Legal and Policy Dilemmas , by Tal Becker

Категорија:Држави во Азија
Категорија:Непризнаени држави и територии
Категорија:Држави и територии настанати во 1988 година
Категорија:Републики
Категорија:Левант
Категорија:Земји од арапското говорно подрачје