Теовски јавор

**Теовски јавор** (сретнуван и како: **Теовски чинар**) — јавор којшто се наоѓа на сретсело во азотското село Теово, пред влезот на главната селска црква „Св. Атанасиј“.

Со закон е заштитен како споменик на природата од 5 јули 1983 година.

## Местоположба

Јаворот се наоѓа сретсело во азотското село Теово, до црквата „Св. Атанасиј“, на десетина метри од влезот во црквата во правец кон исток.

Околу деблото на чинарот е направен шестоаголен заштитен камен ѕид со висина од 50 см и ширина од 60 см на кој се поставени дрвени решетки за седење. Целокупниот простор под платанот е поплочен со павер елементи (бекатон). Истиот на некои места под влијание на површинските корени почнува да се подига и изобличува. Заштитниот ѕид од западната страна е до самиот асфалтен пат кој води кон село Богомила. Во непосредна близина на чинарот е поставена мала чешма за потребите на месното население како и објекти за живеење (куќи).

Јаворот за теовци претставува средиште на сите случувања. Под него, на местото на некогашниот бунар, се наоѓа фонтана. Местото под јаворот целото е поплочено и оградено. Навечер него го осветлуваат неколку електрични светилки. Тука за време на селските слави и собири се играло орото и се пеела македонската песна.

## Историја

Официјални податоци за староста на овој чинар не постојат.

Се претпоставува дека јаворот е стар околу пет или шест века. Се верува дека е посаден во  век, односно во 1478 година.

Никој точно не знае кој го насадил јаворот. Но, според кажувањата на мештаните, најверојатно го засадил некој од турските бегови, кој го донел од Грција. Турците знаеле дека јаворите се вековни растенија и го засадиле како симбол на вековната империја. Според други кажувања, фиданката е засадена од првиот доселеник во селото.

За утврдување на староста (возраста) на чинарот, при изработката на „Елаборат за ревалоризација на
Платаново стебло (Platanus orientalis L.) во с. Теово, општина Чашка“, во 2021 година, се користела методата на вадење извртоци од стеблото со Преслеров сврдел и броење на годовите, па староста е проценета на приближно 640 години.

## Природни особености и околина

Од млада фиданка, од година на година, дрвото израснало во вистински џин. Мерењата покажуваат дека дебелината на јаворот изнесува десетина метри, а висок е околу 30 до 40 метри.

Крошната на чинарот е широко заоблена, без врв, топчеста, со 12 големи гранки кои во основата се дебели од 40 до 60 см. Самото дрво е високо 20,5 м, стеблото е високо 1,65 м, а висината на крошната е 18,85 м. Обемот на крошната е 95,7 м, а ширината мерена кон: 
* север 11,5 м, 
* исток 18,0 м, 
* југ 16,7 м, и
* запад 11,3 м.

Во основа кореновиот врат на стеблото има обем од 9,74 м, пречник 3,1 м, а обемот на градна височина е 7,56 м, пречник 2,4 м. Стеблото е право и полнодрвно.

Кората по деблото е со сивопепелава до сивокафеава боја и е грубо испукана со неправилни многуаголни плочки (3x4 см). По гранките кората е мазна до панциресто испукана, шарена со сиво-сивозелена до жолтосива боја (маскирна).

## Галерија


Податотека:Плоча за стариот јавор во село Теово.jpg|Плоча под стариот јавор во селото
Податотека:Јаворот во Теово.jpg|Поглед на јаворот
Податотека:Стариот јавор во село Теово.jpg|Поглед на јаворот


## Поврзано
* Теово

## Наводи

## Надворешни врски

* „Стебла со историја – кои се најдревните старци меѓу дрвјата!?“, „Вечер“, 1.1.2026.

Категорија:Теово
Категорија:Споменици на природата на Македонија
Категорија:Поединечни дрва
Категорија:Чинари