Лујза Песјак

**Лујза Песјак** или **Луиза Песјакова** (12 јуни 1828 - 31 март 1898) била словенечки писател, поет и преведувач. Таа била првата жена што напиша роман на словенечки јазик.

## Животопис
Песјак е роден како Алојзија Кробат во Љубљана на 12 јуни 1828 година како ќерка на адвокатот Блаж Кробат. Таа се школувала во Институтот Фролих,од локални наставници, вклучително и Франце Прешерн.

Песјак се запознал асо Стритар, Грегоршиќ и Левстик со кои разменувала  преписка.

Песјак поминала значително време  во читање, одење во театар и опера, како и патувања и дружења.

Таа била една од раните романисти на Словенија, најпрво објавувалќи го расказот „Дневникот на Беата“ во 1887 година, како и пишувајќи поезија, драми и оперското либрето за Горењски славжек.

Песјак во своите дела имала изразита патриотска порака . Нејзините дела биле објавувани во Словенија и во Германија. Особено нејзините први дела беа пишувани на германски јазик, бидејќи во тоа време не се говорело словенечки.

Се омажила на 3 октомври 1848 година со претприемачот Симон Песјак. Тие имале пет ќерки Хелена, Луиз, Мери, Ајда и Ема. Иако семејството зборувало германски и француски, девојчињата добиле словенечко образование . Со воведувањето на уставот за добивање на  граѓански и политички слободи во Австриската империја во 1860 година  Песјак научил асловенечки и започнала да пишува на својот мајчин јазик. Таа започна да го промовира словенечкиот  и да преведувала особено поезија. Преведувала дела од германски, англиски, италијански, чешки и француски јазик. Нејзини дела биле објавени во  во голем број списанија.

На Пејак и биле потребни десет години за да го објави својот роман во1887 година.

Во 1897 година доживеала мозочен удар додека беше во Подбрежје и почина во март 1898 година.

По неа била именувана улица, иако името било дадено во германска форма, „Луиза Песјакова“,  била претставена на поштенска марка на Југославија. Нејзиниот портрет е во Националната галерија на Словенија каде што е една од најпопуларните слики.

## Објавени дела
;Поезија

* Она што го сакам (1864)
* Виолетови (1885)

; Проза
* Љубовта на таткото (1864)
* Драготин (1864)
* Рејчел (1870)
* Дневникот на Беата (1887)

;Драми
* Свитослав Зајчек (1865)
* Водич за Словенија (1866)
* Во Копривник (1872)

Либрето од операта
* Горењски славжек (1872)

; Автобиографија
* Од моето детство (1886)

## Литература
*  *Enciklopedija Slovenije 8*. Ur. Marjan Javornik. Ljubljana: Mladinska knjiga, 1994.
* Erjavec in sod.: *Starejše pesnice in pisateljice*. Ljubljana: Učiteljska tiskarna, 1926.
* Miran Hladnik: *Slovenski ženski roman v 19. stoletju*. Slavistična revija 29/3 (1981). 259– 96.
* Gregor Kocijan: *Kersnikovi literarnoestetski pogledi in literarnokritična merila*. Slavistična revija 56/3 (2008). 313–330. 
* Urška Perenič: »Poetische Versuche 1843–44« Luize Pesjak – Poskus umestitve dela nemške ustvarjalnosti na Slovenskem v okvir slovenske literarne zgodovine. Slavistična revija 54/2(2006). 233-43.
*Urška Perenič: Teoretični nastavki v vključevanju nemškega opusa Luize Pesjak v okvir slovenske literarne vede – »...und doch geht es uns an«. 42. SSJLK. 244-247.
*Šelih in sod.: *Portreti žensk 19. in 20. stoletja na Slovenskem*. Ljubljana: Tuma, 2007.
* Jože Pogačnik: *Zgodovina slovenskega slovstva 4*. Maribor: Obzorja, 1970.
* Marjeta Žebovec: *Slovenski književniki rojeni do leta 1869*. Ljubljana: Krantanija, 2010.

## Наводи

## Надворешни врски

* Katja Mihurko Poniž: Pripovedna besedila slovenskih pisateljic - sodobnic Zofke Kveder. *Jezik in slovstvo* 2000.
* Katja Mihurko Poniž: Prispevki slovenskih pripovednic k žanrski podobi proze 19. stoletja. Jezik in slovstvo 2010.
* Andrej Mrak: Lujiza Pesjak - učenka velikega mojstra (članek na RTV SLO), 2012.
* Miran Hladnik: Malo po nemško malo po slovensko: Luiza Pesjakova (Ljubljana, 12. junij 1828 – 31. marec 1898), 2005.
* Miran Hladnik: Ni take je
* Diplomske naloge na temo Luiza Pesjak

Категорија:Словенечки писатели
Категорија:Родени во 1828 година
Категорија:Починати во 1898 година