Итмар Еван Зохар

**Итамар Evan-Зохар** (хебрејски: איתמר אבן - זהר) (роден 1939 година во Тел Авив) е израелски културen истражувач и професор на Универзитетот во Тел Авив. Еван-Зохар е пионер на полисистем теоријата и теоријата на културен репертоар.

## Потекло и образование

Роден е во Тел Авив (1939), Зохар ја заработил својата диплома од Универзитетот во Тел Авив (БА, и д-р) и Универзитетот во Ерусалим. Тој, исто така има  студирано во Осло, Копенхаген и Стокхолм. Останал, за пократок или подолг временски период, како гостин професор и или научник во европски и американски универзитети и истражувачки центри, како што се Амстердам, Париз, Филаделфија, Рејкјавик, Квебек Сити, Лувен, Сантјаго де Компостела, Сантандер, Свети Јован, Барселона и Санта Крус. Има работно познавање на следните јазици: Хебрејски јазик (мајчин јазик), арапски, англиски, француски, шведски, шпански, норвешки, дански, италијански, руски, германски, исландски, и други јазици.

## Мисла и настава
### Структуралистичко истражување
Од почетокот на 1970-тите години Итамар Еван-Зохар работи на развивање на теоретски алатки и методика на истражување за справување со комплексност и меѓузависноста на социо-културните "системи", која тој ги протолкува како хетерогени, сестрани и динамична мрежи. Во 1972 година, тој ја предложува слоевитоста на структурната теоријата во текст (Еван-Зохар 1972), но набрзо станал еден од првите критичари на "Статични структурализмот" (Еван-Зохар 1978) што го видел како една реификација на пропусти и прекршоци на структуралисчка агенда со цврсти и "стерилни" толкувања на поими Сосир на структура и "лингвистички систем. Со цел за овие поими да бидат широко и успешно се применуваат за сите живи, комплексни културни активности, тој верува дека мора да се земе предвид играта на дијахрониски (историски) и синхронискиот (современи) Димензии на социо-културниот систем ". Поради тоа, тој ја претставува идејата за "динамична структурализмот," со концепт на "отворен систем на системи", да ги опфати аспектите на варијабилност и хетерогеноста на време и место (Еван-Зохар 1979).
Користејќи го новиот пристап, тој изградил програмата за истражување која се занимаваа со книжевни системи, наместо текстови, кои во 1980-тите и раните 1990-ти се сметале за чекор напред во областа на книжевните проучувања, и го поставил теренот за нови училишта во книжевната и судии за превод (на пример, во Тел Авив , школото Лувен). Ова им овозможило на истражувачите да се отцепат од нормативен поимот "книжевност" и "култура", како ограничен групи на интелектуален производи и да ја истражуваат слоевитоста на интеракција помеѓу "Центар" и "периферијата", и "канонизирани" и "не-канонизирани. " .

### Полисистем теорија

Еван-Зохар го заменил едновалентните причински параметри со поливалентни фактори како инструмент за објаснување на комплексноста на културата во рамките на една заедница и меѓу заедниците. Неговиота "полисистем теорија" (Еван-Зохар 1978, 1979, 1990, 1997, 2005 година [електронска книга) анализира и ги поставува односите во литературата и јазикот, но постепено се префрла кон посложени анализа во социо-културните системи. Полисистем теоријата е прифатена од страна на студентите на литературата и културата во целиот свет. Теорија се покажала особено важна во Шпанија и Кина. (Иглесијас 1999 година; Чунг Ваи, том 30, бр 3, август 2001 година.). Друг застапник на оваа теорија е американскиот научник Едвин Гентзлер.

### Концептот на "модели"

Еван-Зохар ја основал идејата на "систем" еден чекор понапред предлагајќо дека предмет на изучување не се веќе текстовите и производите, туку динамичните културни модели кои ја детерминираат производство на конкретни културни објекти (Еван-Зохар 1997). Развивајќи ги неговите теории во когнитивните науки и антропологија, тој тврди дека интер-персоналните модели кои луѓето ги стекнуваат и користат во нивната дневена комуникација и како се спроведува како членови на заедницата, помагаат да се објасни на динамиката на одредена култура. Теоријата на модели е дел од поголемата Теорија на репертоар, и длабоко инспирирана од руските формалисти и Советската семиотиката (Јуриј Лотман, Вјачеслав Велодович Иванов, Топоров, Борис Успенски, и други).

### Преведувачки студии
Анализата на норми во превод покажала дека разликите помеѓу изворот и целните текстови може да се објасни како резултат на акции регулирани од страна на домашните норми. Иновативиот системски пристап на Зохар ги трансформира преведувачки студии од маргинална Филолошка специјализација до фокусирање на интер-културно истражување. Неговата статија, "Позицијата на преведени литература", е широко цитирана.Неговита полисистем теорија отвори многу можности на истражувачите по превод и дозволила на сите видови прашања да се праша што претходно се чинело незначително. (Сузан Basnet, 1993: 142). Во условите на Зохар, "полисистемот" е повеќедимензионален и способен да се приспособи таксономии основани во областа на литературата (поделбата помеѓу високи и ниски литература), превод (поделба меѓу превод и не превод) и општествени односи (поделба помеѓу доминантна и доминираните социјални групи). (Lianeri 2001).

### Изградбата на нацијата преку културата
Еван-Зохар ја проучувал улогата на литература во изградба на националните култури, каде што неговите компаративни анализи на хебрејски, италијански, норвешки, галисиски, каталонски и Исландската култура инспирирале многу д-р м-р и дисертации. Еван-Зохар предложил дека "култура", како предмет на изучување веќе не треба да биде ограничена на производи, но да вклучува модели за културни активности. Културата е понатака сфатена како животна-програма за управување, а не само збир на елитни ликсузи (Еван-Зохар 1997, 2005). Иновативата анализа на Еван-Зохар на појавата и кристализација на мајчин хебрејски култура во Палестина станала една од најпознатите придонеси за историјата на модерната хебрејска култура и модел за парадигматични анализа на другите нови култури.
Од 1990-тите, истражувањата Еван-Зохар се фокусирале на намерно културно планирање во развој на нови општествено-политички субјекти. Тој ги испитал проблемите на мнозинството и малцинството, и центарот и периферијата, во контекст на пристап и контрола на ресурси. Од крајот на 18 век се 'поголем број заедници во целиот свет го прифатиле моделот на само-управување, да се создаде посебна културни репертоари. Еван-Зохар почнал со изградба на хебрејска култура во Палестина помеѓу 1882 и 1948 година, а потоа се пресели во други општества. Од 1993 година, тој спроведува истражување на самото место во шпанската Галисија, Каталонија, Исланд, Квебек и Њуфаундленд.

## Изданија

*Еван-Зохар, Итамар 1972 година. "Преглед на една теорија на литературниот текст." Ха-Sifrut III (3 / 4): стр 427-446.*

*Еван-Зохар, Итамар 1978 година. Документите во историска поетика. Тел Авив: Портер Институтот.*

*Еван-Зохар, Итамар 1979 година. "Полисистем теорија." Поетика денес 1 (1-2, есен) стр 287-310.*

*Еван-Зохар, Итамар 1990 година. Полисистем студии. [Поетика Денес 11:01]. Дурам: Војводата University Press.*

*Еван-Зохар, Итамар 1997 година. "Фактори и зависности во културата: ревидиран предлог за Полисистем култура и истражување." Канадскиот Преглед на компаративна книжевност / Revue Canadienne де Littérature Comparée XXIV (1 март), стр 15-34.*

*Еван-Зохар, Итамар 2005 година. Документите во култура истражување.*

Категорија:Израелци