Мерле Јајагер

**Мерле Јајагер** (родена на 19 октомври 1965) е естонска телевизиска, сценска и филмска глумица, поетеса и авторка која често објавува под псевдонимот **Мерка**. Првично поврзана со растечката естонска панк рок сцена од раните 1980-ти, таа била опишана како „бардот на протестот“. Нејзината кариера како глумица започнала во нејзините рани 20-ти години и таа има добиено голем број награди од висок профил за сценски улоги.

## Ран живот и образование
Мерл Јајагер била родена и израсната во Талин, каде што посетувала основно училиште, а потоа ги посетувала Талинското средно училиште, Талиснкото 46-то средно училиште и Средното училиште за наука во Талин. Нејзиниот татко бил железнички работник, а мајка ѝ била сметководителка. По завршувањето на средното училиште во 1983 година, Јајагер студирала глума и театар на Државниот конзерваториум во Талин (денес Естонската академија за музика и театар) под инструкции на театарскиот педагог Каљу Комисаров, дипломирајќи во 1988 година. Меѓу нејзините соученици кои дипломирале биле глумците Елмо Њуганен, Пирет Калда, Дајан Ахмет, Кјули Палмсаар, Раиво Е. Там, Рајн Симул и Ен Реман.

## Кариера

### Глума
По дипломирањето на Државниот конзерваториум во Талин, Јајагер била ангажирана како сценска глумица во Ванемуинскиот театар во Тарту од 1988 година, со неколку интервали. Дипломските улоги на Јајагер биле како принцот Хамлет во *[[Хамлет]]* на Вилијам Шекспир во 1987 година, изведен во манастирот Света Катерина во Талин и како Олга Сергеевна Прозорова во *Трите сестри* на Антон Чехов, изведена во театарот Угала во Вилјанди во 1988 година. Нејзините први две улоги како глумица ангажирана во Ванемуинскиот театар биле како Фиренца во изведбата на драмата *„Стапица за осамен човек“* од Роберт Томас од 1964 година, и како Лејди Мекдаф во продукцијата на „*Мекбет“* од Вилијам Шекспир, и двете изведени во 1988 година. За време на нејзината кариера во Ванемуинскиот театар, Јајагер се појавила во улоги како дел од продукции на различни меѓународни автори и драматурзи како што се: Јохан Волфганг фон Гете, Оскар Вајлд, Рене Хајвеј, Витолд Гомбрович, Жан Ануј, Билјана Србљановиќ, Шарлот Џоунс, Том Стодард, Артур Милер, Алгот Унтола, Едвард Олби, К.С. Луис, Џул Стајн, Били Рош, Јодон фон Хорват, Брајан Фрил, браќата Шерман, Тим Фирт, Антон Чехов, Роберт Џејмс Волер, Ингмар Бергман, Велма Валис, Кандер и Еб, Џон Пристли  и Реј Куни. Меѓу нејзините понезаборавни изведби во Ванемуинскиот театар во улоги на естонски драматурзи и автори се оние на: Каукси Уле, Едвард Вилде, Оскар Луц, Илмар Кјулвет, Бернард Кангро, Кати Ватман, Мадис Кијв, Андрус Кивирјахк, Андра Тид и Меелис Фридентал.
мини|Јајагер во 2008 година.
Од 2006 година, Јајагер настапувала и како сценска глумица во хумористични летни продукции во Хансаховскиот театар во Тарту. Таа, исто така, напишала две драми, *Саун* и *Колхос*, кои биле изведени во театарот во 2008 и 2009 година, соодветно, со Јејгер како дел од актерската екипа. Таа настапувала, пишувала и режирала со колективот на театарот „Таарка Херитиџ“, аматерска театарска група основана со цел да ја промовира и зачува културата и идентитетот на Сето.

Мерле Јајагер се појавила и во голем број телевизиски улоги. Нејзината прва значајна улога била Хилда во дводелниот драмски филм *Soo* на Eesti Televisioon (ETV) во 1992 година, кој бил базиран врз истоимениот роман од 1914 година (оригинално насловен *Kirjutatud on...*) од Оскар Лутс. Во 2009 година, таа се појавила како Мија во шест епизоди од серијата *Келгукоерад* од Канал 2. Таа, исто така, се има појавено во неколку други естонски телевизиски серии, вклучувајќи ги: *Kättemaksukontor* во 2013 година, *Padjaklubi* во 2014 година и *Viimane võmm* и *Restart* во 2015 година.

Во 1988 година, Јајагер го направила своето филмско деби во мала улога во краткиот филм *„Noid*“ во режија на Ело Таст и снимен од Мати Унт. Нејзината прва значајна улога во долгометражен филм била улогата на Лембала, сопруга на естонскиот поглавар Лембиту од 13-тиот век (наспроти актерот Аин Мјаотс), и во историската комедија *Малев* во режија на Карен Каер од 2005 година. Потоа следела улогата на наставник по историја во драмата *Klass* од 2007 година, во режија на Илмар Рааг. Филмот освоил неколку меѓународни награди и бил официјалната номинација на Естонија во категоријата за најдобар странски филм на 80-тото доделување на Оскарите. Исто така, во 2007 година, таа се појавила како Мајка во семејниот драмски филм *Магнус* во режија на Кадри Кузаар. Во 2011 година, таа се појавила во драмата *Üks mu sõber* во режија на Март Кивастик, наспроти актерот Арне Укскула. Други улоги во долгометражни филмови имала во *Õnn tuleb magades* во 2016 година, *Rohelised kassid* во 2017 година и *Klassikokkutulek 2: Pulmad ja matused* - продолжение од 2018 година на комедијата *Klassikok* во режија на Рене Вилбре од 2016 година. Во 2019 година, таа се појави во улогата на Хилана Таарка, сето фолк-пејачка од почетокот на 20-ти век во историската комедија *Johannes Pääsukese tõeline elu* во режија на Харди Волмер.

Јајагер се има појавено во голем број студентски филмови и кратки филмови, вклучувајќи и во улогата на Ева во популарната комедија од 2006 година во режија на Расмус Мериво, *Tulnukas ehk Valdise pääsmine 11 osas*, наспроти глумците Март Аванди, От Сеп, Вало Кирс и Уку Усберг. Таа е член на Естонскиот театарски сојуз од 1990 година и член на Естонскиот сојуз на актери од 1993 година.

### Поезија
мини|Мерл Јајагер на Денот на Кралството Сето во август 2011 г.
Од 1986 година, Мерле Јајагер има објавено повеќе стихозбирки, користејќи го псевдонимот Мерка. Таа била инспирирана од панк рок музичката сцена чија популарност достигнала врв во земјата во раните 1980-ти години се до средината на 1980-тите, кога Естонската Советска Социјалистичка Република сè уште била директно подредена на Владата на Советскиот Сојуз. Отворена, директна и честопати конфронтирачка во нејзините дела (особено во пораните дела), таа станала вид *[[Анфан терибл (Enfant terrible)|enfant terrible]]* и била опишана како бунтовничка и „бард на протестот“. Во 1988 година, таа соработувала со Тину Трубецки, пејач на панк рок групата Венасконд, на две песни кои биле вклучени во неговата стихозбирка *Пого*, издадена од Ести Рамат.

Во 1988 година, Јајагер била најмладиот од дваесет и четирите основачки членови на естонската културна и литературна група Велесто. Групата вклучувала повеќе значајни интелектуалци како Мадис Кијв, Маиму Берг, Мати Хинт, Свен Грунберг, Дорис Карева, Рајн Крус, Томас Лиив, Ивар Иваск, Томас Раудам, Хасо Крул,  Линарт Мјал, Јаан Ундуск, Халјанд Удам, Олев Ремсу, Мати Сиркел, Улев Алое и идниот четврти претседател на Естонија -  Томас Хендрик Илвес. Во 2000 година, таа стана членка на Естонскиот сојуз на пиЛАсатели.

## Политика
Мерле Јајагер е член на Градскиот совет на Тарту и служи во Комитетот за култура на советот, како дел од партијата Pro Patria и Res Publica Union и на Естонската слободна партија. Јајагер, исто така, неуспешно се кандидирала за изборите за Европскиот парламент во Естонија во 2014 година со билетот за Партијата за независност на Естонија, добивајќи 178 гласа.

## Личен живот
Мерле Јајагер има една ќерка од бракот кој завршил со развод. Таа тековно е во долгогодишна врска со сценскиот менаџер Имре Томеокс. Семејството живее на фарма во Обиница во округот Виру.

Таа служела во естонските одбранбени сили и е член на Академската единица на Одбранбената лига во Тарту.

## Творештво

; Стихозбирки

* *Merca by air mail: Ameerika valimik* (1989) 
* *MercAmerka: teine Ameerika-valimik* (1989) 
* *Vana libu hommik* (1998) 
* *Hele häärber* (2005) 
* *Narrivile* (2007) 
* *Pühä päiv* (2013) 
* *Iseqnn* (2020) 

; Романи

* *Mees* (2009) 

; Проза

* *Jututulbad* (2015) 
* *Ollipanõhõpõpääle* (2021, сето) 

; Детска литература

* *Mullivesi* (2009)

## Признанија

* Наградата Волдемар Пансо (1988)
* Награда за драма '96 (1996)
*  (1997)
* Награда на Естонскиот театарски сојуз (најдобра глумица) (1998)
* Награда за драма '99 (најдобра глумица) (1999)
* Награда за детска поезија Карл Едуард Сјот (2009) 
* Награда на Естонскиот театарски сојуз (најдобра споредна женска улога) (2014) 

## Наводи


## Надворешни врски
*

Категорија:Живи луѓе
Категорија:Родени во 1965 година
Категорија:Естонски писатели
Категорија:Писателки
Категорија:Поетеси