Ристо Василевски

**Ристо Василевски** (, Преспа, )  –  поет, есеист, критичар, антологичар, преведувач, член на МАНУ надвор од работниот состав (2006).

## Животопис
Ристо Василевски е роден на 31 јануари 1943 година во с. Наколец, Преспа. Основно училиште, од прво до четврто одделение завршил во с. Наколец, од петто до осмо во с. Љубојно, а средно техничко училиште, градежна насока, во Скопје. Вонредно студирал на Градежниот факултет во Суботица.

Во периодот 1962-1963 година работел како градежен техничар во градежното претпријатие „Пелагонија“ од Скопје. Веднаш по скопскиот земјотрес заминува на отслужување на воениот рок во Пожаревац и останува да живее во тој град, вработувајќи се најпрвин како технички раководител на градежното претпријатие „Неимар“, а потоа како градежен стручњак – цивилно лице во тогашната ЈНА, во која останува до крајот на 1993 година. Неговото заминување од ЈНА се врзува за распаѓањето на СФРЈ и осамостојувањето на Република Македонија. Во Пожаревац активно се вклучил во книжевниот живот и воспоставил плодна соработка со списанието „Браничево“ и весникот „Реч народа“, во кои објавил серија книжевни прилози. Во август 1969 година се преселил во Смедерево. Во него го основал Книжевниот клуб „Смедерево“ и станал негов прв претседател; го покренал угледниот Меѓународен фестивал на поезија „Смедеревска песничка jeсен“ („Смедеревска поетска есен“) и станал негов долгогодишен директор, уметнички директор и главен и одговорен уредник на издавачката дејност; го втемелил југословенскиот Фестивал на детско книжевно творештво „Извор живе речи“ („Извор на живиот збор“) во Колари кај Смедерево, и го покренал младинскиот весник „Сутра“ („Утре“) – станал негов главен и одговорен уредник. Во градот Смедерево и во Србија бил ангажиран и во многу други книжевни, издавачки и културни дејности. Бил уредник на повеќе списанија за книжевност, уметност и култура, а бил уредник и на најугледниот српски литературен весник „Књижевне новине“ од Белград, уредник на литературното списание „Моне Ауреус“ од Смедерево и член на Одборот на Меѓународниот фестивал „Смедеревска поетска есен“ и на меѓународните „Белградски книжевни средби“. Од 1993 година е сопственик, директор и главен уредник на угледната издавачка куќа „Арка“ од Смедерево.

И како директор на Меѓународниот фестивал „Смедеревска поетска есен“, и како сопственик и главен и одговорен уредник на ИК „Арка“, Василевски посебно внимание й посветувал на современата македонска книжевност. За време на постоењето на „Смедеревска по¬етска есен“ не се случило учеството на македонските поети да не биде најмногубројно. На симпозиумите учествувале: академиците Димитар Митрев, Милан Ѓурчинов, Гане Тодоровски, Георги Старделов, Александар Спасов и Катица Ќулавкова, и повеќе истакнати македонски критичари и есеисти.
Книжевниот летопис на Ристо Василевски започнал со објавувањето на неговите први песни во весникот „Нова Македонија“ (1960). Оттогаш редовно соработувал во речиси сите позначајни весници и списанија што излегувале во Македонија, во поранешна Југославија, и надвор од неа. Неговата библиографија има над 3.000 био¬библиографски единици.

Преселувањето во Србија влијаело Василевски да почне да пишува и на српски јазик, така што со книга на тој јазик дебитира во 1968 година, објавувајќи ja стихозбирката „Шапутања“ („Шепоти“), со која го свртел вниманието на југословенската книжевна јавност. Во истата година, на општојугословенскиот конкурс за необјавени кни¬жевни дела, чиј претседател на жири-комисијата бил истакнатиот српски критичар, есеист и антологичар Зоран Глушќевиќ, Василев¬ски ja доби првата награда за поезија „Ѓуро Салај“. Наградениот поетски ракопис под наслов „Временија“, преведен од македонски на српски јазик, го објавил во 1970 година. Оваа стихозбирка на повеќе српски критичари им послужи за правење анализи и споредби меѓу нејзината вредност и вредноста на поетските книги на српските по¬ети што тогаш се објавувале во Србија. Тоа бил повод Василевски да биде примен во Друштвото на писателите на Македонија, а малку подоцна и во Здружението на писатели на Србија.

Со поетска книга на македонски јазик Василевски дебитира со стихозбирката „Толкување на патот“ (1973). Зад неа следеле уште 17 стихозбирки, детски книги, антологии, и аудио касети на македонски јазик и уште 18 поетски книги, романи, антологии и монографии на српски јазик. Тие на Василевски му обезбедиле трајно место не само во македонската и српската книжевност, туку и пошироко – Василевски е виден учесник на многу домашни и меѓународни книжевни средби на кои добивал и повеќе значајни домашни и меѓународни награди и признанија. Според МАНУ, поезијата на Василевски е преведувана на над дваесет странски јазици.

## Творештво
### Избрани дела
* Изабрана дела I-XV, (Избрани дела) - Арка, Смедерево
* Поезија[уреди | уреди извор]
* „Шапутања“ („Шепоти“) - Браничево, Пожаревац, 1968.
* „Временија“ - Браничево, Пожаревац, 1970.
* „Толкување на патот“ - Македонска книга, Скопје, 1973.
* „Давање облика“ („Давање облик“) - Графос, Београд, 1981.
* „Листање времена“ („Листање на времето“) - Графос, Београд, 1984. (две изданија)
* „Житието на Коле Ф.“ - Мисла, Скопје, 1984.
* „Болна кућа“ („Болна куќа“) - Београдска књига, Београд, 1984.
* "Моринки" - Наша книга, Скопје. 1985. ISBN 978-86-373-0073-1.
* "Плодоред" - Македонска книга, Скопје. 1991. ISBN 978-86-369-0193-9.
* "Пофалби на адот" - Македонска книга, Скопје, 1993.
* "Играње главом" („Играње со главата“) - Просвета. Београд: 1997. ИСБН 86-07-01134-9.
* "Огледала" - Штрк, Скопје. 1998. ISBN 978-9989-662-17-1.
* "Летопис хиљадудеветстопоследње" („Летопис на илјада девесто последната“) - Народна књига, Београд, 2000. ИД-86044172
* "Тканица зла" („Ткаеница на злото“) - Просвета, Београд, 2001.
* „Храм. Сепак храм” – Култура, Скопје. 2002. ISBN 978-9989-662-95-9.
* „Храм, ипак храм” – Арка, Смедерево (пет изданија, 2003-2004). ISBN 978-86-7610-013-2.
* „Biserica, iata hramul” – Editura Viitorul Romanesc, Bucuresti, prvo izdanje drugo 2004. 2003. ISBN 978-973-623-040-0.
* „Храм и пак храм” – Мултипринт, Софија. 2004. ISBN 978-954-9811-72-8.
* „Храм, сепак храм” – Штрк, Скопје. 2006. ISBN 978-9989-662-95-9.
* „Ископине" („Ископини“) – Смедеревска песничка јесен, Смедерево. 2006. ISBN 978-86-84201-37-1.
* "Excavations" – Smederevo’s Poet Autumn, Smederevo. 2006. ISBN 978-86-84201-37-1. 
* "Сушт" (Словоспев) – Арка, Смедерево. 2007. ISBN 978-86-7610-071-2..
* „Hram, iara hram” – Editura ZEIT, Braila, Rumunija i Unia ti cultura-A armanjilor di Machidunii, Skopje. 2009. ISBN 978-9989-895-66-1.;. ISBN 12: 978-9989-895-66-1
* „Божествени допири” - ИЦ Три, Скопје. 2010. ISBN 978-9989-895-66-1.. ISBN 978-9989-895-66-1.
* „Оде, о да” - Арка, Смедерево. 2013. ISBN 978-86-7610-138-2..
* „Ode, o da” - Editura Europa, Krajova, Romania. 2016. ISBN 978-973-1874-19-7.
* „Оди во кругот” - Матица македонска, Скопје, 2018. 2017. ISBN 978-608-10-0587-5..
* „Срце круга” („Срцето на кругот“) - Арка, Смедерево. 2018. ISBN 978-86-7610-194-8.

### Филозофеми
* "Нулто време" (Философеме, паракопе, цртице) - Арка, Смедерево. 2010. ISBN 978-86-7610-105-4.
* "Сновиди битка" (Философеме, окрзнућа, /н/афоризми) - Арка, Смедерево. 2012. ISBN 978-86-7610-130-6..
* „Ѕвездени мигови и пепел“ (Филозофеми; шарки од времето за времето) - Издавачки центар Три, Скопје. 2014. ISBN 978-608-230-240-9..
* "Съновидения от битието" (философеми, избор на бугарском) – Славянска литературна и артистична академия - Варна. 2015. ISBN 978-954-2930-20-4..
* "Генезис мечты" (философеми, избор на руском, перевод Людмилы Снитенко) – Издательство „Паблис”, Москва. 2016. ISBN 978-5-9908078-8-4..
* „Aphorisms and Philosophies”, KaMPe, Artist group CIC, London, 2018.
* 
### Книги за деца
* „Големи и други работи“, песни - Мисла, Скопје, 1974 и 1981.
* "Големи и други работи" (Велике и друге ствари), ново, измењено и знатно допуњено издање, песни, Наша книга, Скопје, 1990.
* „Чудбината на едно кесе“, роман за деца во стихови - Детска радост, Скопје. 1991. ISBN 978-86-437-0054-9.
* „Новчаникова чудбина“ („Чудбината на едно кесе“), роман за деца во стихови; знатно изменето и дополнето издание на српски јазик, Арка, Смедерево, 1998. ИД=62881036
* „Destinul minunat al unui portofel fermekat”, роман за деца во стихови – Editura Univerzal Dalsi, Bukuresti, 1999.

### Избори поезија
* "Отићи у Преспу" („Да се отиде во Преспа“ - на српски) - Нова књига. Београд: 1986. ISBN 978-86-7335-011-0.,
* "Страд и здрач" (на македонски) - Мисла, Скопје, 1991.
* "Lauda iadului" (на романски) – Editura Orient-Occident, Bukurešt. 2000. ISBN 978-973-9347-21-1.
* "Игри и пофалби" (на македонски) - Матица македонска, Скопје. 2000. ISBN 978-9989-48-020-1. (Ед.). ISBN 978-9989-48-278-6. (Кн.60),
* „Фреска од речи“ („Фреска од зборови“ - на српски) – Арка, Смедерево. 2005. ISBN 978-86-7610-051-4.,
* „Фреска од зборови“ (на македонски) - Арка, Смедерево. 2005. ISBN 978-86-7610-051-4.,
* „Ископине” (на српски) - Смедеревска песничка јесен, Смедерево. 2006. ISBN 978-86-84201-37-1.,
* „Exavations” (на англиски) - Smederevo's Poet Autumn, Smederevo. 2006. ISBN 978-86-84201-37-1.
* „Фреска от думи“ (на бугарски) – Бугарски писател, Софија. 2007. ISBN 978-954-443-624-7..,
* „Чувар на полето“ (на македонски) – Микена, Битола. 2008. ISBN 978-9989-55-067-6.. (кн.). ISBN 978-9989-550-025-6 неважећи ISBN.. (ед.),
* "ЧОВЕКЪТ Е ХРАМ" („Човекот е храм“ – на бугарски) – Славянска литературна и артистична академия, Варна, Бльгария. 2009. ISBN 978-954-92402-1-4..
* „Време, гласови“ – (на српски) – "Шумадијске метафоре: Библиотека града Београда: Библиотека "Деспот Стефан Лазаревић", Младеновац. 2009. ISBN 978-86-7191-161-0.. (БГБ),
* „Kilka piesni“ (на полски) – X World Poetry Day UNESCO – Widawnictwo Książkowe IBiS Warszawa, 2010. 2010. ISBN 978-83-7358-087-9..,
* "Playing with my head" (на англиски) – The “Pléiades” Series” – Struga poetry evenings, Struga. 2010. ISBN 978-9989-193-41-5..,
* "CZAS, GŁOSY" (на полски) – Fundacja ANIMA “Tygiel Kultury”, Łodż. 2010. ISBN 978-5-904531-03-4..,
* "ŚPIEW O ŚWIĄTYNI" (на полски) - Fundacja ANIMA “Tygiel Kultury”, Łodż. 2010. ISBN 978-5-904531-03-4..,
* „Храм, все-таки храм” (на руски) – Окоëм”, Москва. 2010. ISBN 978-5-904531-03-4..,
* „Балканская меланхолия” (на руски) - Московская городская организация Союза писателей России, ИПО „У Никитских ворот”, Москва. 2011. ISBN 978-5-87449-096-5 неважећи ISBN..,
* „Храм, справги, храм” (на украински) - Твердиня, Луцьк, Украина. 2011. ISBN 978-617-517-091-5.. ISBN 978-617-517-090-8.. (серија)
* „Guardian of the Field” (на англиски) - St. Clement of Ohrid, National and University library - Skopje. 2011. ISBN 978-608-232-047-2..,
* „Глетка, почеток” (на македонски) - Матица македонска, Скопје – Арка, Смедерево. 2012. ISBN 978-86-7610-131-3..,
* „Scene, origine” (на француски) - Matica makedonska, Skopje – Arka, Smederevo. 2012. ISBN 978-86-7610-131-3..
* „Севремена овошка” (плакета на македонски) - Carmina in minima re * 48, Barcelona, 2014.
* „El frutal de las cuatro estaciones” (плакета на шпански) - Carmina in minima re * 48, Barcelona, 2014.
* „Du Paradis” (на француски) - Le Merle Moqueur; Le Temps des Cerises, Paris 2016. EAN: 9-782370-711052.
* „Серце кола”, Міжнародна літературно-мистецька Академія України & ТОВ «Видавництво „Десна Поліграф”, Київ – Чернігів. 2018. ISBN 978-617-7648-23-8.
* „Срце круга и друге песме” - Библиотекa Златни кључ Смедерева, МФП Смедеревска песничка јесен, Смедерево. 2019. ISBN 978-86-6255-081-1.

### Аудио касета
* „Игри и пофалби" - Македонско радио, Скопје, 2000.

### Антологии
* „Град на десној а ветар на левој обали” - Књижевни клуб, Смедерево, 1971.
* „Волшебно ковчеже”, антологија на македонската поезија за деца – Арка, Смедерево & Арлекин, Прилеп. 2002. ISBN 978-86-7335-011-0.
* „Чаробни ковчежић”, антологија македонске поезије за децу – Арка, Смедерево & „Извор живе речи”, Колари. 2002. ISBN 978-86-7610-004-0.
* „Светлости значења”, антологија песника националних мањина у Србији и Црној Гори (I и II том) – Арка, Смедерево. 2003. ISBN 978-86-7610-017-0.. ISBN 978-86-7610-019-4.
* „Душевни свечености”, антологија на поезија на македонските поети во Србија – Арка, Смедерево. 2003. ISBN 978-86-7610-025-5.
* „Душевне свечаности”, антологија поезије македонских песника у Србији – Арка, Смедерево. 2003. ISBN 978-86-7610-025-5.
* „Кавез од речи”, антологија младе македонске поезије – Радио Београд III програм (десет емисија; јануар-јуни 2005) и часопис „Поља”, Нови Сад, бр. 432, март-април 2005.] ИССН -32-3578 
* „Десет македонских песника” – часопис „Крајина”, Бања Лука, Год. IV, број 16/2005.
* „Трајник”, антологија поезије песника 18 националних мањина и етничких заједница у Србији – Арка, Смедерево, I. том. 2009. ISBN 978-86-7610-093-4..
* „Трајник”, антологија поезије песника 18 националних мањина и етничких заједница у Србији – Арка, Смедерево, II. том. 2009. ISBN 978-86-7610-094-1..
* „Трајник”, антологија поезије песника 18 националних мањина и етничких заједница у Србији – Арка, Смедерево, III. том. 2009. ISBN 978-86-7610-097-2.. (део 3; картон са омотом). ISBN 978-86-7610-095-8.. (за издавачку целину)
* „Душевни свечености”, ново дополнето издание на антологијата на поезија на македонските поети во Србија – Арка, Смедерево. 2009. ISBN 978-86-7610-094-1..
* „Душевне свечаности”, ново допопуњено издање антологије поезије македонских песника у Србији – Арка, Смедерево. 2009. ISBN 978-86-7610-094-1..
* „Што је јава тако кивна”, антологија поезије песника цинцарског порекла у Србији – Арка, Смедерево. 2009. ISBN 978-86-7610-0972-2 неважећи ISBN.. (део 3). ISBN 978-86-7610-095-8.. (за издавачку целину)
* „Ноћ као изнудица”, антологија поезије Влаха у Србији – Арка, Смедерево. 2009. ISBN 978-86-7610-093-4.. (za izdavačku celinu)
* „Од живиот извор”, Антологија на петнаесет македонски поети – Задужбина „Петар Кочиќ” Бања Лука - Белград. 2015. ISBN 978-99955-31-63-8..
* „Са живог извора”, Антологија петнаест македонских песника – Задужбина „Петар Кочић” Бања Лука - Београд. 2015. ISBN 978-99955-31-63-8..
* „Моћне струне”, Антологија македонског песништва (IX-XXИ век) – Арка, Смедерево. 2015. ISBN 978-86-7610-167-2..

### Стручна монографија
* Од ћерпича до фасаде – Никола Крга, Смедерево, 1985.

### Дела за поезијата на Ристо Василевски
* Миодраг Мркић: „Поетско досезање бића”, студија – Звездара. Београд: 1996. ISBN 978-86-7433-045-6.
* „Враќање во Преспа” („Повратак у Преспу”) – двоброј 7-8 на списанието „Стремеж”, Прилеп, 1999. ИССН 0039-2294
* Љиљана Стејић: „Беседе о Храму” – Арка, Смедерево. 2005. ISBN 978-86-7610-049-1.

## Преведувачка работа
Василевски превел и објавил повеќе од сто и осумдесет дела на македонски, српски и други писатели. Скоро и да нема позначаен македонски или српски писател кого Василевски не го преведувал. Затоа и во двете средини го нарекуваат „амбасадор на културата и незаобиколен мост преку кој комуницираат и се зближуваат едната и другата книжевност, едната и другата култура“.

### Преводи од македонски на српски
* Петре M. Андревски: СКАКАВЦИ, роман – Рад. Београд: 1985. ISBN 978-86-09-00038-6.
* Петре M. Андревски: ПОСЛЕДЊИ СЕЉАНИ, роман - Арка, Смедерево. 2004. ISBN 978-86-7610-036-1.
* Петре M. Андревски: ПОСЛЕДЊИ СЕЉАЦИ, роман - Архипелаг. Београд: 2016. ISBN 978-86-523-0207-9.
* Томе Арсовски: ДИОГЕНОВ ПАРАДОКС, драма – Народна књига, Београд, 1975.
* Томе Арсовски: МАТУРСКО ВЕЧЕ, драма – Народна књига, Београд, 1975.
* Весна Ацевска: НЕРЕД У ОГЛЕДАЛУ, избор поезије - Арка, Смедерево – Рад, Београд. 2001. ISBN 978-86-09-00738-5.. ISBN 978-86-09-00738-5.
* Милутин Бебековски: ЗЕЛЕНО ТАЛАСАЊЕ, избор поезије за децу – Графос, Београд, 1981.
* Ристо Василевски: ВОЛШЕБНО КОВЧЕЖЕ / ЧАРОБНИ КОВЧЕЖИЋ, антологија на македонската поезија за деца / антологија македонске поезије за децу – Арка, Смедерево – Извор живе речи, Колари. 2002. ISBN 978-86-7610-004-0.
* Ристо Василевски: ДУШЕВНИ СВЕЧЕНОСТИ / ДУШЕВНЕ СВЕЧАНОСТИ, антологија на поезија на поетите Македонци во Србија и Црна Гора / антологија поезије песника Македонаца у Србији и Црној Гори – Арка, Смедерево. 2004. ISBN 978-86-7610-025-5.
* Ристо Василевски: ДЕСЕТ МАКЕДОНСКИХ ПЕСНИКА, антологија – часопис „Крајина”, Бања Лука, бр. 16/2005.
* Ристо Василевски: КАВЕЗ ОД РЕЧИ, антологија младе македонске поезије – часопис „Поља”, Нови Сад,бр.432/2005; емитована и као циклус на III програму Радио Београда (јануар-јуни) 2005. ИССН оо32-3578
* Ристо Василевски: СА ЖИВОГ ИЗВОРА, Петнаест македонских песника – Задужбина „Петар Кочић”, Бања Лука-Београд. 2015. ISBN 978-99955-31-63-8.
* Ристо Василевски: МОЋНЕ СТРУНЕ, Антологија македонског песништва (IX – XXI век)– Арка, Смедерево. 2015. ISBN 978-86-7610-167-2..
* Јагода Михајловска–Георгиева: ИНДИГО БОМБАЈ”, роман – Геопоетика. Београд: 2012. ISBN 978-86-6145-111-9..
* Славе Ђорђо Димоски: МЕРАЧ РЕЧИ (МЕРАЧ НА ЗБОРОВИ), избор, поезија – Арка, Смедерево. 2010. ISBN 978-86-7610-106-1..
* Славе Ђорђо Димоски: ПОЉЕ. БОЈНО ПОЉЕ (ПОЛЕ. БОЈНО ПОЛЕ), избор, поезија – Граматик. Београд: 2011. ISBN 978-86-6135-006-1..
* Милан Ђурчинов: ОГЛЕДИ И КРИТИКЕ, изабрани есеји (заједно са V. Урошевићем и M. Ђурчиновим) – Народна књига, Београд, 1978.
* Милан Ђурчинов: ОСВАЈАЊЕ РЕАЛНОСТИ, интелектуална биографија, проза - Арка, Смедерево. 2006. ISBN 978-86-7610-061-3.
* Благоја Иванов: ЦРВЕНИ РОНДО, приповетке - Графос. Београд: 1988. ISBN 978-86-7157-039-8.
* Ефтим Клетников: КАМЕНИ ПРАГ, избор поезије – Братство – Јединство,Нови Сад. 1990. ISBN 978-86-7047-077-4.
* Ефтим Клетников: СА ДРВЕТА ЖИВОТА, антологија савремене македонске поезије – Смедеревска песничка јесен, Смедерево, 1987.
* Ефтим Клетников: ТА ПРОМАЈА КОСМИЧКА, избор поезије, Смедеревска песничка јесен (едиција: Меридијани), Смедерево. 2006. ИСБН 86-84201-41-81.
* Јован Котески: СТРАХ И ДУША, избор поезије – Графос, Београд, 1984.
* Јован Котески: ЗЕМЉА И СТРАСТ, избор поезије – Јединство, Приштина, 1985.
* Трајче Крстески: АРЛЕКИН ПРАЗНИХ РУКУ, роман – Арка, Смедерево,2002. ИСБН 978-86-7610-005-7. ISBN 978-86-7610-005-7.
* Разме Кумбаровски: ЗИНДА, песме – Књижевне новине, Београд, 1982.
* Васил Куноски: ДЕЧАЦИ, ДЕВОЈЧИЦЕ, избор поезије за децу – Графос, Београд, 1981.
* Ермис Лафазановски: ХРАПЕШКО, роман – Геопоетика. Београд: 2013. ISBN 978-86-6145-122-5..
* Ермис Лафазановски: ИСТОРИЈА ЉУДИ КОЈИ ПОМРЕШЕ ОД СТРАХА, роман – Геопоетика. Београд: 2016. ISBN 978-86-6145-218-5..
* Блаже Миневски: НИШАН, роман – Арка, Смедерево. 2011. ISBN 978-86-7610-117-7..
* Блаже Миневски: Ја, Тито и Мики Маус, роман – Арка, Смедерево. 2015. ISBN 978-86-7610-160-3..
* Матеја Матевски: ОДЛАЗАК СВИЦА, избор поезије – Смедеревска песничка јесен, Смедерево. 2003. ISBN 978-86-84201-05-0.
* Томе Момировски: ОХРИДСКА ТАЛИЈА, монодрама - часопис “Смедерево”, Смедерево, 1985.
* Оливера Николова: КУЋИЦА, роман - Арка, Смедерево. 2015. ISBN 978-86-7610-176-4.,
* Јован Павловски: ТО РАДИОВЦЕ У КОЈЕ ПАДАМ ДУБОКО, роман - Народна књига, Београд, 1973.
* Јован Павловски: ИДЕНТИТЕТ, избор поезије - Јединство, Приштина, 1977.
* Јован Павловски: СОК ИЗ ПРОСТАТЕ, роман - Арка, Смедерево, 2001.
* Јован Павловски: МАКЕДОНИЈА - прошлост, историја, садашњост, инфо – MI-АН, Скопје. 2005. ISBN 978-9989-613-70-8.. ISBN 978-9989-613-70-8.
* Божин Павловски: ДУВА, роман - Братство-Јединство, Нови Сад, 1974.
* Божин Павловски: ХОТЕЛ ДУВА, роман - БИГЗ, Београд, 1981.
* Божин Павловски: ЦРВЕНИ ХИПОКРИТ, роман – Народна књига, Београд, 1988.
* Божин Павловски: ГРАДИНАР, ПУСТИЊА, роман - Арка, Смедерево. 2017. ISBN 978-86-7610-182-5..
* Божин Павловски: АМЕРИКА, АМЕРИКА, роман - Арка, Смедерево. 2017. ISBN 978-86-7610-187-0..
* Божин Павловски: РОГ ЉУБАВИ, роман - Арка, Смедерево. 2017. ISBN 978-86-7610-188-7..
* Радован Павловски: ЗИД И РУКОПИС, избор поезије - Братство - Јединство,Нови Сад. 1987. ISBN 978-86-7047-018-7.
* Радован Павловски: СТРАЖЕ, поезија – Матица српска, Нови Сад, 1988.
* Доне Пановски: САВРЕМЕНИ БИТОЉСКИ АУТОРИ, поезија и проза - Смедеревска песничка јесен, Смедерево, 1978.
* Јордан Плевнеш: MACEDONISCHE CÜSTENDE, драма - Нова књига, Београд, 1984.
* Јордан Плевнеш: ОСМО СВЕТСКО ЧУДО, роман - Арка, Смедерево. 2012. ISBN 978-86-7610-132-0..
* Јордан Плевнеш: СРЕЋА ЈЕ НОВА ИДЕЈА У ЕВРОПИ - ИЗАБРАНЕ ДРАМЕ (ВЕЧНА КУЋА; Р; MACEDONISCHE CÜSTENDE; ЈУ-АНТИТЕЗА, ЕРИГОН; СРЕЋА ЈЕ НОВА ИДЕЈА У ЕВРОПИ) - Арка, Смедерево. 2017. ISBN 978-86-7610-184-9..
* Видое Подгорец: БЕЛО ЦИГАНЧЕ - ЧЕРГАРИ, роман - Рад, Београд, 1988.
* Видое Подгорец: БЕЛО ЦИГАНЧЕ – БЕЛЕГ, роман - Рад, Београд, 1988.
* ВИдое Подгорец: БЕЛО ЦИГАНЧЕ – ЖУДЊА ЗА СЛОБОДОМ, роман – Рад, Београд, 1988.
* Кочо Рацин: БЕЛА ПРАСКОЗОРЈА, избор поезије, прозе и студија - Рад, Београд, 1979.
* Кочо Рацин: БЕЛА ПРАСКОЗОРЈА, избор поезије, прозе и студија - Рад, Београд, 1985.
* Винка Саздова: ПОСЛЕДЊИ ЧАЈ, роман – Геопоетика. Београд: 2011. ISBN 978-86-6145-049-5..
* Стефани Сенар: ТАЈНИ ФЕРМАН, роман – Арка, Смедерево. 2014. ISBN 978-86-6145-126-3..
* Раде Сиљан: ЗАЗИЂИВАЊЕ СЕНКЕ, избор поезије - Арка, Смедерево, 2001. ИД=93338380.
* Раде Сиљан: ОГЛЕДАЛО ВЕКОВА, избор поезије - Арка, Смедерево. 2015. ISBN 978-86-6145-152-8 неважећи ISBN..
* Ван Сан Скребатски (Вангел Наумовски): СВАНУЋЕ ПИСАНИХ СТАЗА, поезија – Арка, Смедерево. 2005. ISBN 978-86-7610-037-8.
* Веле Смилевски: КАВЕЗ, избор поезије – Графос, Београд, 1981.
* Гоце Смилевски: РАЗГОВОР СА СПИНОЗОМ, роман – Арка, Смедерево. 2004. ISBN 978-86-7610-039-2.
* Гоце Смилевски: ТРИ МАЛА ПЛЕСНА КОРАКА ПРЕКО ГРАНИЦЕ, драма - Арка, Смедерево. 2007. ISBN 978-86-7610-067-5.. ISBN 978-86-7610-067-5.
* Горан Стефановски: ДУПЛО ДНО, драма - Нова књига, Београд, 1984.
* Санде Стојчевски: ВИДЕЛО, избор поезије - Просвета, Београд, 1999.
* Санде Стојчевски: (З)АУМ, поема – Арка, Смедерево. 2011. ISBN 978-86-7610-114-6..
* Јован Стрезовски: ОРФЕЈ БЕСКРАЈА, избор поезије - Багдала, Крушевац, 1973.
* Јован Стрезовски: СТРЕПЊА, роман - Рад, Београд, 1985.
* Јован Стрезовски: ЗАРЕК, роман - Графос, Београд, 1983.
* Гане Тодоровски: МОНОЛОГ ИЗГУБЉЕНОГ, избор поезије – Арка, Смедерево. 2002. ISBN 978-86-7610-006-4.
* Влада Урошевић: ПАРИСКЕ СВЕСКЕ, путопсни есеји – Арка, Смедерево. 2009. ISBN 978-86-7610-101-6..
* Бранко Цветкоски: МОЛИТВЕНИ ДАШАК, избор поезије - Арка, Смедерево. 2002. ISBN 978-86-7610-008-8.
* Тодор Чаловски: ЈАВНИ ЗИД, избор поезије – Јединство, Приштина и Градина, Ниш, 1988.

### Преводи од српски на македонски
* Радомир Андриќ / Радомир Андрић: ПОДВИЖНО ОГЛЕДАЛО (ПОКРЕТНО ОГЛЕДАЛО), избор поезија на српски и македонски јазик - Арка, Смедерево. 2009. ISBN 978-86-7610-092-7..
* Јовица Аќин / Јовица Аћин: СЕНИШТА I ДРУГИ РАСКАЗИ (АВЕТИ I ДРУГЕ ПРИЧЕ), одбрани раскази, Арка, Смедерево-Скопје. 2005. ISBN 978-86-7610-052-1.
* Мирослав Антиќ / Мирослав Антић: МИТОТ ЗА ПТИЦАТА (МИТ О ПТИЦИ), избор поезија - Мисла, Скопје, 1985.
* Матија Бећковић / Матија Бекќковикќ: ОГЛЕДАЛО (ОГЛЕДАЛО), Избране и нове песме / Избрани и нови песни - Матица македонска, Скопје & Арка, Смедерево. 2016. ISBN 978-86-7610-183-2. (Арка) /. ISBN 978-608-10-0515-8. (Матица).
* Предраг Белошевиќ / Предраг Бјелошевић: ПОД КРУНАТА НА ГНИЛОТО ДРВО (ПОД КРОШЊОМ ТРОШНОГ ДРВЕТА), избор поезија на српски и македонски јазик, Арка, Смедерево-Скопје. 2011. ISBN 978-86-7610-115-3.. (брош.)
* Јанко Вујиновиќ: ПАНИКА ВО ИНТЕРСИТИ, роман, Арка, Смедерево & Арлекин-07, Прилеп. 2011. ISBN 978-86-7610-124-4 неважећи ISBN.. (арка смед.). ISBN 978-9989-738-72-2.. (арлекин-07)
* Ненад Грујичић / Ненад Груичиќ: НЕКО MИ УЗЕ РЕЧ / НЕКОЈ MI ГО ЗЕДЕ ЗБОРОТ, избор поезија на српски и македонски јазик - Матица македонска, Скопје & Арка, Смедерево/Скопје. 2014. ISBN 978-86-7610-163-4. (Арка);
* Драган Јовановиќ Данилов / Драган Јовановић Данилов: АЛХОХОЛИ ОД ЈУГ (АЛКОХОЛИ СА ЈУГА), избор поезија, Издавачки центар „Три“, Скопје. 2001. ISBN 978-9989-918-23-0.
* Никола Дреновац: ВЕСЕЛИ ИГРАРИИ (ВЕСЕЛЕ ИГРАРИЈЕ), избор поезија за деца – Детска радост, Скопје, 2001.
* Јован Зивлак: ТРИНОЖНИК (ТРОНОЖАЦ), избор поезија - Мисла, Скопје, 1985.
* Јован Зивлак: ЗОЛ ГОСТИН (ЗАО ГОСТ), избор поезија- Мисла, Скопје, 1991.
* Јован Зивлак: ЗОЛ ГОСТИН И ДРУГИ ПЕСНИ (ЗАО ГОСТ И ДРУГЕ ПЕСМЕ), избор – НИУ Македонски информативен и издавачки центар, Панчево. 2007. ISBN 978-86-87203-01-3..
* Јован Зивлак: ЗИМСКИ ИЗВЕШТАЈ, избор поезија на српски и македонски јазик - Матица македонска, Скопје & Арка, Смедерево/Скопје. 2014. ISBN 978-608-10-320-8 (Матица македонска); 978-86-7610-146-7 (Арка);
* Срба Игњатовиќ / Срба Игњатовић: ГОЛЕМИОТ ВИД (ВЕЛИКИ ВИД), избор поезија - Мисла, Скопје, 1985.
* Срба Игњатовиќ / Срба Игњатовић: МАЛА ЈУТАРЊА АЛХЕМИЈА (МАЛА УТРИНСКА АЛХЕМИЈА), избор поезија на српски и македонски јазик - Матица македонска, Скопје & Арка, Скопје/Смедерево. 2012. ISBN 978-86-7610-139-9..
* Владимир Копицл / Владимир Копицл: НЕСВРШЕНО (НЕСВРШЕНО), избор поезија на српски и македонски јазик - Матица Македонска, Скопје / Арка, Смедерево-Скопје. 2011. ISBN 978-608-10-0139-6.. (MM; брош.)
* Ранко Крстајиќ / Ранко Крстајић: СЛУЧКАТА СО ГОСПОДИНОТ АСИМОВ (СЛУЧАЈ ГОСПОДИНА АСИМОВА), роман – Арка, Смедерево-Скопје. 2003. ISBN 978-86-7610-010-1.
* Љубинко Јелиќ / Љубинко Јелић: ЧАЈ ЗА СОСЕДОТ (ЧАЈ ЗА СУСЕДА), избор поезија на српски и македонски јазик – Арка, Смедерево – ИД Скопје. 2008. ISBN 978-86-7610-086-6..
* Драган Лакикјевикј / Драган Лакићевић: ИСТОРИЈА НА БОЛЕСТА (ИСТОРИЈА БОЛЕСТИ), избор поезија – Наша книга, Скопје, 1985.
* Александар Б. Лаковић / Александар Б. Лаковикќ: КО ДА НАМ ВРАТИ ЛИЦА УСПУТ ИЗГУБЉЕНА (КОЈ ДА НИ ГИ ВРАТИ ЛИЦАТА ПАТЕМ ЗАГУБЕНИ), избор поезија на српски и македонски јазик - Арка, Смедерево / Матица Македонска, Скопје. 2011. ISBN 978-7610-169-6 неважећи ISBN..
* Мирослав Лукић / Мирослав Лукиќ: ЛАС ВИЛАЈЕТ / ЛАС ВИЛАЕТ, избор поезија на српски и македонски јазик - Матица македонска, Скопје & Арка, Смедерево/Скопје. 2014. ISBN 978-608-10-0351-2. (Матица македонска). ISBN 978-86-7610-162-7. (Арка);
* Зоран M. Мандиќ / Зоран M. Мандић: НЕ СЕ ГРИЖАМ ЗА НАДЕЖТА (НЕ БРИНЕМ ЗА НАДУ), избор поезија – Арка, Смедерево ИД Скопје. 2004. ISBN 978-86-7610-043-9.
* Вито Марковиќ / Вито Марковић: НАСМЕАНА ЖРТВА (НАСМЕЈАНА ЖРТВА), избор поезија - Мисла, Скопје, 1985.
* Вито Марковиќ/ Вито Марковић: ХУЛА, роман - Наша книга, Скопје, 1985
* Вито Марковиќ/ Вито Марковић: ЈАРОСТ (ЖЕСТ), роман - Наша книга,Скопје, 1985.
* Вито Марковиќ / Вито Марковић: МОЛК (ЋУТЊА),роман- Наша книга, Скопје, 1985.
* Вито Марковиќ / Вито Марковић: СТЕН (ТРПЊА), избор поезије - Култура, Скопје, 1989.
* Вито Марковиќ / Вито Марковић: ОГАН ПОД СНЕГОТ (ВАТРА ПОД СНЕГОМ), поезија – Матица македонска, Скопје & Арка, Скопје/Смедерево. 2012. ISBN 978-608-10-0261-4..
* Милован Марчетиќ / Милован Марчетић: ЗАД ЗАТВОРЕНИТЕ ОЧИ (ИЗА ЗАТВОРЕНИХ ОЧИЈУ), поезија – Арка, Смедерево & Матица македонска, Скопје. 2016. ISBN 978-7610-170-2 неважећи ISBN..
* Живорад Недељковић / Живорад Недељковиќ: ЗВЕЗДАНО ПОЉЕ / ЅВЕЗДЕНО ПОЛЕ, избор поезија на српски и македонски јазик - Матица македонска, Скопје & Арка, Смедерево/Скопје. 2014. ISBN 978-608-10-0321-5. (Матица македонска). ISBN 978-86-7610-154-2. (Арка);
* Душко Новаковиќ / Душко Новаковић: КРАТКЕ ПЕСМЕ I ЈЕДНА ПОДУЖА О ПРЕЗИРУ (КУСИ ПЕСНИ I ЕДНА ПОДОЛГА ЗА ПРЕЗИРОТ) избор поезија на српски и македонски јазик – Матица македонска, Скопје & Арка, Скопје/Смедерево. 2013. ISBN 978-608-10-0276-8..
* Миодраг Павловиќ / Миодраг Павловић: НЕСРАЗМЕРИ СТАРИ И НОВИ (НЕСРАЗМЕРЕ СТАРЕ И НОВЕ), избор поезија на српски и македонски јазик – Арка, Смедерево – ИД Скопје. 2010. ISBN 978-86-7610-103-0.. (Арка)
* Адам Пуслоиќ / Адам Пуслојић: ЅИДАЊЕ НА ИСТОЧНИОТ ПЛАЧ (ЗИДАЊЕ ИСТОЧНОГ ПЛАЧА), избор поезија на српски и македонски јазик – Арка, Смедерево – ИД Скопје. 2010. ISBN 978-86-7610-108-5..
* Зоран Хр. Радисављевић / Зоран Хр. Дадисавлевиќ: ВЕЛИКО УВО / ГОЛЕМОТО УВО, избор поезија на српски и македонски јазик – Матица македонска Скопје & Арка, Смедерево/Скопје. 2014. ISBN 978-608-10-0352-9. (Матица). ISBN 978-86-7610-147-4. (Арка);
* Ранко Рисоевиќ / Ранко Рисојевић: ОДБРАНИ I ДРУГИ ПЕСНИ (ИЗАБРАНЕ I НОВЕ ПЈЕСМЕ), избор поезија на српски и македонски јазик - Арка, Смедерево - ИД Скопје, Матица македонска, Скопје, 2008.ISBN 978-86-7610-083-5.. (Арка; брош.)
* Љубомир Симовић / Љубомир Симовиќ: ПЛАНЕТА ДУНАВ (ПЛАНЕТАТА ДУНАВ), Изабране и нове песме / Избрани и нови песни - Матица македонска, Скопје & Арка, Смедерево. 2016. ISBN 978-86-7610-193-1. (Арка) /. ISBN 978-608-10-0582-0. (Матица).
* Симон Симоновиќ / Симон Симоновић: СЕКОЈДНЕВНИ ГЛЕТКИ (СВАКОДНЕВНИ ПРИЗОРИ), избор поезија на српски и македонски јазик - Арка, Смедерево - ИД Скопје. 2008. ISBN 978-86-7610-082-8..
* Ѓоко Стоичиќ / Ђоко Стојичић: ЗВУЧНА БИЛКА (ЗВУЧНА БИЉКА), избор поезија – Наша книга, Скопје. 1988. ISBN 978-86-373-0387-9.
* Душан Стојковиќ / Душан Стојковић: СМРТКОВЕЊЕ (СМРТКОВАЊЕ), избор поезија на српски и македонски јазик - Арка, Смедерево - ИД Скопје, Матица македонска, Скопје. 2008. ISBN 978-86-7610-088-0.
* Владимир Стојшин: КИНО ВО ЌИБРИТНО КУТИВЧЕ (БИОСКОП У КУТИЈИ ШИБИЦЕ), роман - Мисла, Скопје, 1985.
* Новица Тадиќ / Новица Тадић: КОБЕЊЕ НА НОКЈТА (ДОЗИВАЊЕ НОЋИ), избор поезија - Макавеј, Скопје. 2001. ISBN 978-9989-922-12-1.
* Мирослав Тодоровиќ / Мирослав Тодоровић: ТЕМНО И ДЛАБОКО (ТАМНО И ДУБОКО), избор поезија - Арка Смедерево & Матица македонска Скопје. 
* Стеван Тонтиќ / Стеван Тонтић: ВЕРНАТА ДЗВЕЗДА (ВЈЕРНА ЗВИЈЕЗДА), избор поезије на српском и македонском језику – Матица македонска, Скопје & Арка, Смедерево/Скопје. 2012. ISBN 978-86-7610-128-3.. (Арка)
* Стеван Тонтиќ / Стеван Тонтић: БЛАГОСЛОВОТ НА ПРОГОНСТВОТО (БЛАГОСЛОВ ИЗГНАНСТВА), избор поезија – Струшки вечери на поезија / Струшке вечери поезије, Струга. 2012. ISBN 978-9989-193-73-6..
* Сретен Угричиќ / Сретен Угричић: БОГОТ НА ЈАЗИКОТ И ДРУГИ РАСКАЗИ (БОГ ЈЕЗИКА И ДРУГЕ ПРИЧЕ), раскази/приче – Арка Смедерево - ИД Скопје, Матица македонска, Скопје. 2011. ISBN 978-608-10-0138-9..
* Радомир Уљаревиќ / Радомир Уљаревић: НОВИ МИГОВИ (НОВИ ЧАСОВИ), избор поезија - Арка Смедерево & Матица македонска Скопје. 
* Енес Халиловиќ /Енес Халиловић: ПЕСНИ ОД БОЛЕСТА И ЗДРАВЈЕТО (ПЕСМЕ ИЗ БОЛЕСТИ И ЗДРАВЉА), избор поезија – Матица македонска, Скопје & Арка Скопје/Смедерево. 2013. ISBN 978-608-10-0270-6..
* Миќо Цвијетиќ /Мићо Цвијетић: ГОСПОДОВО СЕМЕ (БОЖЈЕ СЕМЕ), избор поезија на српски и македонски јазик – Арка Смедерево – ИД Скопје; Матица македонска, Скопје. 2007. ISBN 978-86-7610-073-6.
* Виктор Шеќеровски / Виктор Шећеровски: КОВЧЕГ ЗА САМУВАЊЕ (КОВЧЕГ ЗА САМОЋУ), избор поезија – Наша книга, Скопје. 1979. ISBN 978-86-373-0248-3.. ISBN 978-86-373-0248-3.
* Бранимир Шќепановиќ / Бранимир Шћепановић: УСТА ПОЛНА ЗЕМЈА (УСТА ПУНА ЗЕМЉЕ), роман – Мисла, Скопје, 1979.
* Бранимир Шќепановиќ / Бранимир Шћепановић: СМРТТА НА ГОСПОДИНОТ ГОЛУЖА (СМРТ ГОСПОДИНА ГОЛУЖЕ), роман – Мисла, Скопје, 1985.
* Бранимир Шќепановиќ / Бранимир Шћепановић: СРАМНО ЛЕТО, роман – Мисла, Скопје, 1979.
* Бранимир Шќепановиќ / Бранимир Шћепановић: ПРЕД ВИСТИНАТА (ПРЕ ИСТИНЕ), раскази/приповетке – Мисла, Скопје, 1979.

## Награди и признанија
Дибитник на наградите: „Браќа Миладиновци“, „Почесно Рациново признание”, Јубилејно признание на Струшките вечери на поезија, „Кирил Пејчиновиќ”, „Јубилејно Златно перо”, „Златно перо“ – во Македонија; „Милан Ракиќ”, „Караѓорѓе”, „Печат на Кнез Лазар”, „Раде Обреновиќ”, „Ѓуро Салај”, „Октомвриска награда на градот Смедерево”, „Захарија Орфелин”, Награда за издавачки потфат на Меѓународниот саем на книги во Белград, „Смедеревски Орфеј” и др. – во Србија, и на меѓународните награди „Балкан и Европа” (Букурешт, Романија”, „Атлант на словенството” (Варна, Бугарија), „Балканика” (Браила, Романија), Голема награда „Летачко перо” (Варна, Бугарија), „Наи Нааман” (Бејрут, Либан) и др.

Ристо Василевски е член на Македонската академија на науките и уметностите, на Славјанската академија на книжевности и уметности (Варна, Бугарија), на Меѓународната асоцијација на писатели и публицисти (Рига, Летонија), на Здружението на писатели на Србија и на Здружението на литературните преведувачи на Србија.

## Наводи

Категорија:Македонски писатели
Категорија:Членови на ДПМ
Категорија:Живи луѓе
Категорија:Наколец
Категорија:Добитници на наградата „Браќа Миладиновци“
Категорија:Добитници на наградата „Ацо Шопов“
Категорија:Македонски академици
Категорија:Академици на МАНУ