Летни олимписки игри 2020

**Летни олимписки игри 2020** (), официјално познати како **Игри на XXXII Олимпијада** или само како **Токио 2020** — Летни олимписки игри кои се одржале во Токио од 23 јули до 8 август 2021. Натпреварите на игрите официјално започнале на 21 август 2021 година, со првите натпревари во фудбал и во софтбол.

Првично било планирано игрите да се одржат од 24 јули до 9 август 2020 година, но настанот бил одложен во март 2020 година, како резултат на пандемијата од КОВИД-19, и се одржале во голема мера зад затворени врати, без дозволени гледачи под вонредна состојба. И покрај презакажувањето за 2021 година, настанот го задржал името „Токио 2020“ за целите на маркетингот и брендирањето. Ова е првпат Олимписките игри да бидат одложени и презакажани, наместо да бидат целосно откажани. Летните параолимписки игри ќе се одржат, по Олимписките игри, од 24 август до 5 септември 2021.

Токио бил избран за град домаќин за време на 125-тата седница на МОК во Буенос Аирес, Аргентина, на 7 септември 2013 година. Со игрите во 2020 година, се одбележува второто домаќинство на Јапонија на Летни олимписки игри, првото било исто така во Токио во 1964 - со што овој град станал првиот во Азија кој бил домаќин на Летните олимписки игри двапати.

На овие олимписки игри биле воведени нови натпреварувања, како 3х3 кошарка, Велофристајл и Мадисон велосипедизам, како и понатамошни мешани натпреварувања. Според новите политики на МОК, кои овозможуваат организацискиот одбор домаќин да додаде нови спортови во Олимписката програма за да ги зголеми постојаните основни натпреварувања, на овие игри можеле да се видат и спортови како карате, спортско искачување, сурфање и скејтбординг кои го направиле своето олимписко деби, додека бејзболот и софтболот се вратиле на Олимпијадата за првпат од 2008.

## Избор на град домаќин
Трите градови кандидати за организација на игрите биле Токио, Истанбул и Мадрид. Баку и Доха исто така аплицирале, но не биле промовирани во статус на град кандидат, додека кандидатурата на Рим била повлечена.

Меѓународниот олимписки комитет гласал за избор на град домаќин на Летните олимписки игри во 2020 година, на 7 септември 2013 година, на 125. седница на МОК во Буенос Аирес, Аргентина, користејќи систем на исцрпно гласање. Ниту еден од градовите кандидати не освоил повеќе од 50% од гласовите во првиот круг; Мадрид и Истанбул биле изедначени на второто место, па се гласало во вториот круг за да се утврди кој од двата града ќе биде елиминиран. Конечното гласање било натпревар меѓу Токио и Истанбул. Токио бил избран со 60 гласа „за“ и 36 „против“, освојувајќи ги најмалку 49-те гласови потребни за мнозинство.



## Игрите
### Спортови

Официјалната програма за Летните олимписки игри 2020 година била одобрена од извршниот одбор на МОК на 9 јуни 2017 година. Претседателот на МОК Томас Вах изјавил дека целта на Летните олимписки игри во Токио е да им се даде поголема „младешка“ и „урбана“ привлечност и да се зголеми бројот на жени учеснички.

На игрите имало 339 натпреварувања во 33 различни спортови, опфаќајќи вкупно 50 дисциплини. Покрај петте нови спортови што се очекува да бидат воведени во Токио, се планираат и петнаесет нови натпреварувања во рамките на постојните спортови, вклучувајќи кошарка 3-на-3, велофристајл и враќање на Мадисон велосипедизам, како и нови мешани натпреварувања во повеќе спортови.

Во списокот подолу, бројот на натпреварувања во секоја дисциплина е забележан во загради.

### Земји учеснички

### Распоред на натпревари
Распоредот за 2020 година по сесии бил одобрен од Извршниот одбор на МОК на 18 јули 2018 година, со исклучок на пливање, скокови во вода и синхронизирано пливање. Подетален распоред по натпревари бил објавен на 16 април 2019 година, сè уште изоставувајќи детален распоред за боксерските натпревари. Детален распоред за боксерските натпревари бил објавен кон крајот на 2019 година.

Првичниот распоред според кои требало да се одиграат олимписките игри бил од 22 јули до 9 август 2020 година. Со одложожувањето на Олимпијадата за 2021 година, сите натпреварувања биле одложени за 364 дена (еден ден помалку од цела година за да се зачуваат истите денови од неделата), давајќи нов распоред од 21 јули до 8 август 2021 година.

### Краток преглед
мини|десно|250п|Американецот Кејлеб Дресел бил најуспешен спортист на игрите со пет златни медали
* Најуспешен натпреварувач на игрите со пет златни медали бил американскиот пливач Кејлеб Дресел. Тој победил во поединечните трки на 50 м слободен стил, 100 м слободен стил и 100 м делфин, а бил дел и од машките победнички штафети на САД на 4 х 100 м слободен стил и 4 х 100 м мешано. Во женска конкуренција, победа во истите дисциплини, освен во трката на 100 м делфин, остварила австралиската пливачка Ема Меккион. Со вкупно четири златни и три бронзени медали, таа била најуспешна спортистка, а со вкупно седум медали била најодликуван учесник на игрите.
* Во гимнастика, натпреварувачите од Русија освиле злато во машкиот и женскиот екипен повеќебој, со што една земја за првпат ги обединила титулите откако истото го направила Кина на игрите во Пекинг во 2008 година. Американската гимнастичарка Симон Бајлс на игрите влегла со очекување дека ќе го повтори или надмине учинокот од 4 златни и 1 бронзен медал од игрите во Рио де Жанеиро. Но, по еден проблематичен скок на прескок уште во првата ротација од екипниот повеќебој, таа се повлекла поради проблеми со „менталното здравје“, а подоцна ги пропуштила и повеќебојот, како и натпреварите на прескок, партер и двовисински разбој. Бајлс настапила само на греда и го освоила бронзениот медал, со што игрите ги завршила со 1 сребро и 1 бронза.
* Во атлетските натпревари биле поставени три светски рекорди. Венецуелската натпреварувачка во трискок Јулимар Рохас во шестиот и последен обид прескокнала 15,67 м, со што за 17 см го подобрила светскиот рекорд на Инеса Кравец стар 26 години. Светски рекорди биле поставени и во двете трки на 400 м со пречки. Во машка конкуренција, Норвежанецот Карстен Вархолм трката ја истрчал за 45,94 сек. и со тоа го подобрил сопствениот светски рекорд за 0,76 сек. во трка во којашто и второпласираниот Раи Бенџамин истрчал побрзо од стариот светски рекорд. Во женска конкуренција, нов светски рекорд со време од 51,46 сек. поставила американската атлетичарка Сидни Меклафлин, а и во оваа трка второпласирната нејзина сонародничка Далила Мухамад остварила подобро време од претходниот светскиот рекорд.
мини|десно|250п|Фудбалерите на Бразил прославуваат во финалниот натпревар против Шпанија
* Јаманканската спринтерка Елејн Томпсон-Хера освоила три злати медали и била најуспешна атлетичарка на игрите. Со победите во трките на 100 и 200 м, таа ги одбранила олимписките титули од игрите во Рио де Жанеиро и со тоа станала првата атлетичарка којашто освоила златни медали во овие дисциплини на две различни олимписки игри. На победите во поединечните трки, таа го придодала и златниот медал освоен како дел од штафетата на Јамајка на 4 х 100 м.
* Полската фрлачка на кладиво Анита Влодарчик го освоила златниот медал во оваа дисциплина на трети олимписки игри по ред и со тоа станала првата атлетичарка којашто освоила три злата на олимписките игри во една иста атлетска дисциплина.
* Холандската атлетичарка на средни и долги патеки Сифан Хасан најавила обид за освојвуање на златни медали во трките на 1.500, 5.000 и 10.000 м, што би претставувало подвиг каков што претходно не му успеал на ниеден друг атлетичар. На крај, таа победила во трките на 5.000 и 10.000 м, но во трката на 1.500 м го освоила бронзениот медал откако била поразена од Кенијката Фаит Кипјегон која ја одбранила олимписката титула. Кипјегон станала втората атлетичарка која победила во оваа дисциплина на две последователни олимписки игри по Татјана Казанкина во 1976 и 1980 година.
* Белоруската атлетичарка Кристина Тимановскаја отпатувала во Полска со хуманитарна виза откако од Белорускиот олимписки комитет се обиделе да ја вратат во Белорусија против нејзината волја.
* Натпреварите во ритмичка гимнастика биле одбележани со прекин на 25-годишната доминација на натпреварувачките од Русија кои ги освоиле сите златни медали во оваа дисциплина на претходните пет олимписки игри. Златниот медал во поединечниот повеќебој го освоила израелската гимнастичарка Линој Ашрам, чија вкупна оценка била за само 0,150 бода повисока од онаа на фаворизираната Русинка Дина Аверина. Во екипниот повеќебој, златниот медал го освоиле гимнастичарките од Бугарија, оставајќи ги зад себе руските гимнастичарки со разлика од 1,400 бода.
* Во екипните спортови, спортистите од Франција ги обединиле титулите во машка и женска конкуренција во ракомет, а сличен успех оствариле и спортистите на САД во кошарка. Фудбалерите на Бразил, ватерполистите на Србија, ватерполистките на САД и рагбистите на Фиџи успешно ги одбраниле олимписките титули освоени на претходните игри.
мини|десно|180п|Германката Изабел Верт освоила златен медал на шести различни олимписки игри и со седум злата станала најуспешен олимпиец во коњички спорт
* Германската јавачка Изабел Верт го освоила седмиот златен медал на своите шести олимписки игри по победата во екипниот натпревар во дресура и со тоа станала најуспешен олимпиец во овој спорт. Таа исто така станала првата спортистка која освоила златен медал на шест различни олимписки игри и втор спортист воопшто со ваков успех по унгарскиот мечувалец Аладар Геревич.
* Во стрелаштво, руската натпреварувачка Виталина Бацарашкина освоила 2 златни и 1 сребрен медал, со што станала првата натпреварувачка во овој спорт со освоени 3 медали на едни олимписки игри. Таа победила во дисциплините воздушен пиштол од 10 м и пиштол од 25 м, а завршила на второто место во мешаниот натпревар во пукање со воздушен пиштол од 10 м каде што настапила заедно со сонародникот Артјом Черноусов.
* Српскиот тенисер Новак Ѓоковиќ настапил на игрите во обид да освои „златен гренд слем“, односно календарски гренд слем и злато на олимписките игри во истата година, што претходно ѝ успеало само на германската тенисерка Штефи Граф во 1988 година. По силниот почеток без загубен сет во првите четири натпревари, тој бил запрен од подоцнежниот олимписки првак Александар Зверев од Германија во полуфиналето, а подоцна загубил и во натпреварот за третото место од Шпанецот Пабло Карењо Буста. Ѓоковиќ исто така настапил и на турнирот во мешани двојки заедно со Нино Стојановиќ, каде што завршиле на четвртото место и со тоа останал без медал од игрите.
* Кинескиот пингпонгар Ма Лунг ја одбранил олимписката титула од претходните игри и станал првиот натпреварувач во пинг-понг којшто освоил златни медали на две последователни олимписки игри во поединачна конкуренција.
* Австралиската кануистка Џесика Фокс освоила злато во натпреварот Кн-1 и бронза во Кј-1, а особено го привлекла вниманието медиумите поради тоа што својот кајак го поправила со употреба на презерватив.
* Јапонскиот џудист Хифуми Абе и неговата сестра Ута Абе победиле во машката категорија до 66 кг и женската категорија до 52 кг соодветно и направиле историски подвиг со тоа што станале првите брат и сестра кои освоиле олимписко злато во ист ден.
* Триатлноката Флора Дафи од Бермуда на својата земја ѝ ги донела првото олимписко злато, со што Бермуда станала најмалата земја по бројот на население со освоен златен медал.
* Натпреварите во скејтбординг се одржале за првпат на олимписките игри, а 13-годишната јапонска натпреварувачка Момиџи Нишија  станала најмладиот освојувач на златен медал за Јапонија и трет најмлад во историјата на олимписките игри. Сребрениот медал го освоила 13-годишната Бразилка Раиса Леал, а бронзениот медал завршил на градите на 16-годишната Јапонка Фуна Накајама. Со просечна возраст од 14,5 години, ова бил најмладиот подиум во историјата на олимписките игри.
* Во финалната борба во категоријат над 75 кг, иранскиот каратист Саџад Ганџадех од својот противник Тарег Хамеди од Саудиска Арабија добил силен удар со нога по главата, познат како „ханкоку“, по што изгубил свест и останал да лежи на подот. Сепак, судиите ваквиот удар го оцениле како екстремен и недозволен, па го дисквалификувале Саудиецот и златниот медал му го доделиле на Ганџадех.

### Освојувачи на медали

## Маркетинг
Официјалните амблеми за Олимписките и Параолимписките игри во 2020 година биле откриени на 25 април 2016 година; дизајнирани од Асао Токоло, кој победил на националниот натпревар во дизајн, има форма на прстен во шаховско шаренило во боја на индиго. Дизајнот имал за цел да „изрази рафинирана елеганција и софистицираност што е пример за Јапонија“. Дизајните го замениле претходниот амблем, кој бил укинат по обвинувањата дека е плагијат на логото на Театр де Лиеж  во Белгија. Официјалниот слоган *United by Emotion* бил претставен на 17 февруари 2020 година. Слоганот се користел исклучиво на англиски јазик.

[thumb|[Мираитова и Сомеити|Мираитова (лево), маскота на олимписките игри 2020, и Сомеити (десно), маскота на параолимписките игри 2020]]
Официјална маскота на Летните олимписки игри 2020 е Мираитова, фигура со сини карирани модели инспирирана од официјалниот амблем на Игрите. Неговите измислени одлики вклучуваат можност за телепортација. Создадени од јапонскиот уметник Рио Танигучи, маскотите биле избрани од натпреварувачки процес што се одржал кон крајот на 2017 година и почетокот на 2018 година. Мираитова е именувана по јапонските зборови за „иднина“ и „вечност“, а Сомеити го добила името од *someiyoshino*, еден вид на цреша. Се очекува маскотите да помогнат во финансирањето на игрите во Токио преку зделки за трговија и лиценцирање.

### Победнички церемонии
Наоки Сато ја компонирал музиката за победничките церемонии на Олимписките игри 2020 година во Токио.

### Бои
Заедно со главниот *Син Амблем*, петте други бои кои што се користат во брендирањето на игрите во 2020 година се: , , , , и .

## Белешки


## Наводи

## Надворешни врски

* Токио 2020 - Матична страна 
* Токио 2020 на страната на МОК
* Јапонски олимписки комитет


2020
Категорија:Спортот во 2021 година
Категорија:Спортски натпреварувања во Јапонија