Брохантит

**Брохантит** — сулфатен минерал, еден од голем број бакарни сулфати. Неговата хемиска формула е Cu4SO4(OH)6. Формиран во сушни клими или во брзо оксидирачки наслаги на бакарен сулфид, го именувал Арманд Леви по неговиот сонародник Французин, геолог и минералог АЈМ Брошант де Вилиер. 

Кристалите на брохантит можат да варираат од смарагдно зелена до црно-зелена до сино-зелена, и можат да бидат ацикуларни или призматични. Брохантитот често се поврзува со минерали како што се малахит, азурит и хризокола, и може да формира псевдоморфи со овие минерали.

Минералот се наоѓа на голем број локации низ целиот свет, особено во југозападниот дел на САД (особено во Аризона ), Серифос во Грција и Чиле.

Брохантитот е чест производ на корозија на бронзени скулптури лоцирани во урбани средини, каде што е присутен атмосферски сулфур диоксид (чест загадувач). Брохантитот се формира главно во изложени области каде што атмосферските влијанија спречуваат акумулација на бакарни јони и зголемување на киселоста на водните филмови. Во заштитени области, главниот производ на корозија е антлерит.

Рудни вени на Брохантит биле ископувани за бакар во Чукикамата, Чиле, од 1879 до 1912 година, кога во рудникот започнало понедискриминирачко големо ископување на руди со низок квалитет.

## Етимологија и историја
Брохантитот првпат е откриен во 1824 година во бакарното наоѓалиште Медноруѓанскоје во близина на Нижни Тагил/Екатеринбург во Свердловската област во Русија и е опишан од Арманд Леви (1795–1841), кој го именувал минералот по Андре Брошант де Вилиер (1772–1840).

## Класификација
лево|мини|230x230пкс|Брохантит (светло зелена) и конихалцит (маслинесто зелена) на калцит од Цумеб, Намибија (вкупна големина на примерокот: 3,1 см × 2,8 см × 1,3 см)
Во застарената 8-ма верзија на класификацијата на минерали на Штрунц, брохантитот припаѓал на минералната класа „сулфати, хромати, молибдати, волфрами“, а во рамките на таа група на поделбата „безводни сулфати со туѓи анјони“, каде што бил групиран со антлерит и долерофанит, а во додатокот со хуетит, во „групата долерофанит-антлерит“ со системски број VI/B.01.

Во системот за класификација Лапис од Стефан Вајс, последен пат ревидиран во 2018 година и формално базиран на постариот систем од Карл Хуго Штрунц (8-ма верзија), на минералот му бил доделен системскиот и минералниот број VI/B.01-030. Ова одговара на класата „Сулфати, хромати, молибдати и волфрамати“ и во рамките на таа класа, поделбата „Безводни сулфати со странски анјони“, каде што брохантитот, заедно со антлерит и долерофанит, формира неименувана група со системски број VI/B.01.

9-тото издание на системот за класификација на минерали на Штрунц, последен пат ажурирано во 2009 година од страна на Меѓународната минералошка асоцијација (IMA), го класифицира брохантитот во класата „Сулфати (селенати, телурати, хромати, молибдати и волфрамати)“ и во рамките на таа класа, во поделбата „Сулфати (селенати, итн.) со дополнителни анјони, без H₂O“. Тука, минералот се наоѓа во поделбата „Со катјони со средна големина“, каде што е единствен член на неименувана група со системски број 7.BB.25.

Во Дана класификацијата на минерали, која претежно се користи во земјите што зборуваат англиски јазик, брохантитот има системски и минерален број 30.01.03.01. Ова одговара на класата „Сулфати, хромати и молибдати“ и во рамките на таа класа, на поделбата „Безводни сулфати со хидроксил или халоген“. Тука, се наоѓа во рамките на подгрупата „Безводни сулфати со хидроксил или халоген и (AB)m(XO4)pZq, со m:p > 2:1“ како единствен член на неименувана група со системски број 30.01.03.

## Кристална структура
Брохантитот кристализира во моноклинната просторна група P21/a (просторна група бр. 14, позиција 3) со параметри на решетката a = 13,09 Å; b = 9,84 Å; c = 6,01 Å и β = 103,3°, и четири формулни единици по единечна ќелија.

## Својства
Брохантитот се раствора дури и во многу разредени киселини. Кога се загрева во стаклена цевка, брохантитот ослободува сулфур диоксид и вода, станувајќи црн.

Понатаму, брохантитот е растворлив во водни раствори на амонијак, формирајќи карактеристичен, темно син комплекс на тетрааминобакар(II). Овој процес е особено корисен при чистење на мермер и варовник за растворање на нормално нерастворливите во вода бакарни соединенија, како што се азурит, малахит и брохантит, од каменот. Напредокот на процесот на чистење може лесно да се следи визуелно поради промената на бојата.

## Формирање и локации
Брохантитот се формира како секундарен минерал првенствено под сушни климатски услови во зоната на оксидација на наоѓалиштата на бакарна руда. Поврзаните минерали вклучуваат главно антлерит и малахит, со кои често се меша, но исто така и атакамит, азурит, калцит, каледонит, церусит, хризокола, куприт, цијанотрихит, линарит и тенорит.

Како вообичаен минерал, брохантитот е пронајден на бројни локации, со над 1.500 познати појави до денес (од 2015 година). Освен неговиот типски локалитет, Меднорудјанское, минералот се појавил и во Русија на други локации во Свердловската област, како и на неколку локации во Источен Сибир (Алдан, Удокан), Северен Кавказ (Адигеја) и Колскиот Полуостров (Хибини).

Брохантитот е чест минерал и е пронајден на бројни локации, со над 1.500 познати појавувања до денес (од 2015 година). Во Германија, брохантитот е пронајден на бројни локации во Црната Шума во Баден-Виртемберг, во некои области на Франконија и регионот Шпесарт во Баварија, во планините Оденвалд и Рихелсдорф во Хесен, на многу локации во планините Харц од Долна Саксонија до Саксонија-Анхалт, како што се Бад Лаутерберг, Гослар, Санкт Андреасберг и Хасероде, на различни локации во регионите Ајфел и Зигерланд од Северна Рајна-Вестфалија до Рајнска област-Пфалц, на некои локации во Рудните Планини во Саксонија и на неколку локации во Сарланд, Шлезвиг-Холштајн и Тирингија.

Во Австрија, брохантитот е пронајден првенствено во Корушка, Салцбург (Хое Тауерн, Шварцлеограбен), Штаерска и Тирол (регион Брикслег-Швац).

Во Швајцарија, минералот се појавил на неколку локации во кантонот Граубинден и на многу локации во Вал д’Анивиер во кантонот Вале.

Други локации каде што е пронајден се Авганистан, Египет, Алжир, Антарктик, Аргентина, Австралија, Белгија, Боливија, Бразил, Бугарија, Чиле, Кина, Демократска Република Конго, Финска, Франција, Грција, Гренланд, Индија, Индонезија, Ирска, Иран, Исланд, Островот Ман, Израел, Италија, Јапонија, Канада, Казахстан, Киргистан, Куба, Лаос, Луксембург, Мадагаскар, Мароко, Мексико, Монголија, Мозамбик, Намибија, Нова Каледонија, Нов Зеланд, Норвешка, Пакистан, Перу, Полска, Португалија, Романија, Замбија, Зимбабве, Словачка, Шпанија, Јужна Африка, Тајван, Таџикистан, Турција, Чешка, Унгарија, Украина, Обединетото Кралство и САД.

Брохантит е откриен и во примероци од карпи од Средноатлантскиот Гребен (хидротермално поле Логачев).

Освен овие појави во природата, брохантитот се наоѓа и како производ на корозија на бакар и легури што содржат бакар, на пример во бронзени статуи.

## Галерија

Податотека:Brochantite-md75b.jpg|алт=These long slender crystals, from Bisbee, Arizona, have the highly desirable emerald green color and good luster that is sought after in brochantite by collectors. Detail of thumbnail specimen, size 2.3 × 2 × .8 cm.| Овие долги, тенки кристали, од Бизби, Аризона, имаат многу посакувана смарагдно зелена боја и добар сјај што е баран кај брохантитот од страна на колекционерите. Детал од примерок од минијатура, со големина 2,3 × 2 × 0,8 см.
Податотека:Brochantite-Chrysocolla-k329b.jpg|алт=Brochantite on chrysocolla. Locality: Rokana Mine, Kitwe, Copperbelt Province, Zambia. Detail of larger specimen, field of view about 3 × 5 cm.| Брохантит на хризокола. Локација: Рудник Рокана, Китве, покраина Бакарен појас, Замбија. Детал од поголем примерок, видно поле од околу 3 × 5 см.
Податотека:Brochantite-Linarite-20434.jpg|алт=Brochantite on linarite. Locality: Mujuram, Morocco. Size 8 × 8 cm.| Брохантит на линарит. Локација: Муџурам, Мароко. Големина 8 × 8 см.


## Наводи

Категорија:Моноклински минерали
Категорија:Сулфатни минерали