open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Рене Реџепи

thumb|200px|Рене Реџепи во 2011
**Рене Реџепи** (, ; 16 декември 1977) — еден од најистакнатите готвачи на светот. Раководи со ресторанот „Нома“.  Роден е во . Потекнува од тетовското село Џепчиште, од татко Албанец и мајка Данка. Добар дел од детството го провел во Џепчиште, комбинирајќи го со Данска во остатокот од годината. Овие македонски искуства му оставиле силен впечаток и претставуваат значајна инспирација во неговото готвење.

Во 2011 г. е избран за „Најдобар готвач на светот“, а ресторанот „Нома“ неколку години по ред ја добива титулата „Најдобар ресторан во светот“ и Мишленови ѕвездички. Во 2012 г. е прогласен за 11-ти највлијателен човек во светот, а се има појавено на насловната страница на весникот „Тајмс“.

## Наводи

## Надворешни врски

* Интервју со Рене Реџепи (Утрински Весник)
* Интервју со Реџепи на Он.нет (видео) 

Категорија:Дански готвачи
Категорија:Македонски Албанци
Категорија:Луѓе од Џепчиште
Категорија:Родени во 1977 година
Категорија:Луѓе од Копенхаген
Мордехај Вануну

**Мордехај Вануну** (хебрејски: מרדכי ואנונו; роден на ) — поранешен израелски јадрен техничар кој, повикувајќи се на неговото спротивставување на оружје за масовно уништување, открил детали за јадрената програма на Израел пред британскиот печат во 1986 година. Тој подоцна бил вовлечен во Италија од страна на агент на Мосад, каде што бил дрогиран и киднапиран од страна на израелските разузнавачки агенти. Тој бил пренесен во Израел и на крајот осуден во судскиот процес кој се одржал зад затворени врати.

Вануну поминал 18 години во затвор, вклучувајќи и повеќе од 11 години во самица. Бил ослободен во 2004 година под услов да не го напушта Израел, да не се доближува до странските амбасади ниту пак да контактира со странски новинари. Од тогаш тој бил уапсен на неколкупати за прекршување на овие ограничувања, поради давање интервјуа за странски новинари. Тој изјавил дека претрпел "суров и варварски третман" во рацете на израелските власти додека бил затворен и сугерирал дека неговиот третман би бил поинаков доколку тој бил Евреин (Вануну е христијанин кој го примил христијанството од јудаизмот).

Во 2007 година, Вануну бил осуден на шест месеци затвор поради кршење на условите при неговото условно ослободување. Во одговор на  ова, Amnesty International издал соопштение за медиумите на 2 јули 2007 година, во кое навело дека "Организацијата смета дека Мордехај Вануну е затвореник на совеста и повикала за негова итно и безусловно ослободување". Во мај 2010 година, Вануну бил уапсен и осуден до три месеци во затвор под сомнение дека тој се состанал со странски државјани.

Од страна на Израел Вануну се третира како предавник.

## Наводи

Категорија:Живи луѓе
Категорија:Англикански христијани од Израел
Категорија:Израелски евреи
Категорија:Израелски научници
Категорија:Марокански евреи
Категорија:Мосад
Категорија:Родени во 1952 година
Јани Макрадули

**Јани Макрадули** (роден на  во Битола) — македонски политичар.

Основно образование завршил во ОУ „Димитар Миладинов“ во Скопје, а средно образование во СУ „Раде Јовчевски Корчагин“. Завршил на Електротехничкиот факултет во Скопје, а последипломски студии во Белград и во 1994 година станал магистер.

По завршувањето, тој се вработил на Електротехничкиот факултет најпрвин како асистент, а од 2001 година станал шеф на лабораторијата при Институтот за компјутерска техника и информатика.

Својата политичка кариера ја започнал во 1996 година, кога станал член на Советот на Општина Центар од редовите на СДСМ. Во 2002 година, тој бил избран за пратеник. По промена на власта во 2008 година, тој станал потпретседател на Собранието на Република Македонија.

Во периодот од 1999 до 2006 година бил избран во ИО на СДСМ, а од 2006 до 2009 бил потпретседател на партијата. Во 2012 година од страна на партијата бил кандидиран за градоначалник на Скопје.

## Наводи

## Надворешни врски
*Јани Макрадули – Потпретседател на Собранието на Република Македонија

Категорија:Живи луѓе
Категорија:Политичари од Битола
Категорија:Македонски Власи
Категорија:Југословенски Власи
Категорија:Политичари од СДСМ
Категорија:Пратенички состав 2002-2006
Категорија:Пратенички состав 2006-2008
Категорија:Пратенички состав 2008-2011
Категорија:Пратенички состав 2011-2014
Категорија:Апсолвенти на Факултетот за електротехника и информациски технологии - Скопје
Категорија:Магистри на Белградскиот универзитет
Нома (ресторан)

**Нома** — елитен ресторан кој се наоѓа во главниот град на Данска, Копенхаген, во сопственост на Рене Реџепи, дански државјанин со македонско потекло. Името на ресторанот доаѓа од кратенките на данските зборови "**no**rdisk" (нордиска) и "**ma**d" (храна) и е познат по служењето и готвењето според Нордиската кујна. Во 2010, 2011 и 2012 беше рангиран како најдобар ресторан во светот.

Категорија:Ресторани во Данска
Категорија:Копенхаген
Битка кај Курапедион

**Битката кај Курапедион** (; ) (281 г. п.н.е.) е последната голема битка во епохата на дијадосите; се одиграла на рамнината Курапедион во Лидија, близу Сарди, во денешна Турција. Во битката се судриле Лизимах и Селевк, за кралскиот престол во Македонија. За текот на битката не се знае ништо, освен дека во битката загинува Лизимах кој, како крал на Македонија (284–281), успева да ја наметне својата власт во Tесалија, Фокида и Етолија. Победникот Селевк (последниот од дијадосите, основач на династијата Селевкиди, која владее со азискиот дел на Александровата империја) истата година, откако преминал во Европа, е убиен од Птолемај Кераун, син на Птолемај Лаг (еден од дијадосите, кој владее со Египет, основачот на династијата Птолемаиди).

## Литература

* Helen S. Lund, *The Corupedium Campaign; Seleukus and the Cities*, in: *Lysimachus: A Study in Early Hellenistic Kingship* (2002), S. 199-205
* Helen S. Lund, *The last Battle*, in: *Lysimachus: A Study in Early Hellenistic Kingship* (2002), S. 205-206
* Hans-Joachim Gehrke, *Geschichte des Hellenismus*, in: *Oldenbourg Grundriss der Geschichte*, Band 1a (2003), S. 43-45

## Наводи


Категорија:Битки на дијадосите
Гварани

**Гвараните** се јужноамерикански староседелски народ. Мајчин јазик на Гвараните е гваранскиот јазик, одлика која ги одвојува од сродните Тупијците. Традиционалната гваранска територија е денешен Парагвај, меѓу реките Уругвај и Парагвај, но и во делови во северна Аргентина, источна Боливија и јужен Бразил.  Иако нивната демографска доминација во регионот била засенета од шпанските колонизатори и доселеници од Европа, денес сè уште има значајни гварански заедници. Така, гаваранскиот јазик на широко се зборува во гваранските територии, тој е еден од двата официјални јазика во Парагвај и скоро сите Парагвајци го разбираат овој староседелски јазик. Јазикот се изучува во образовниот систем.

## Потекло на поимот
Историјата на поимот „Гварани“ е предмет на расправа. Пред доаѓањето на Европејците во Америка, Гвараните се нарекувале себеси како „Abá“, што значи „мажи“ или „луѓе“. Поимот „Гварани“ за првпат бил воведен од Језуитите за тие староседелци кои ја прифатиле христијанската вера. За тие што го одбиле покрстувањето се користеле поимите *Cayua* или *Caingua* (*ka'aguygua*). *Cayua* грубо преведено значи "тие од шумата". Така, и денес поимот „Cayua“ се користи за некои староседелски заедници кои не се вклопиле во современиот начин на живот. Но, поимот „Гварани“ се користи за сите, без разлика на нивниот општествен статус. Според Барбара Гансон, името „Гварани“ било дадено од Шпанците, било преземено од тупи-гваранскиот дијалект и значи „војник“.

## Позначајни Гварани
* Етигвара
* Мануел Ортиз Гереро - поет
* Емилијано Роварола Фернандес
* Феликс Фернандес Галеано
* Руди Торга - поетt
* Теодоро С. Монгелос
* Хулио Кореја
* Нарсисио Р. Колман
* Грегорио Гомес - поет

## Наводи

* 

## Поврзано
* Тупијци
* Гварански јазик
* Парагвај
* Американски староседелски народи

## Надворешни врски

*Преживувачки фонд за Гвараните 
* Гвараните и нивниот јазик
* Статија на Католичката Енциклопедија
*Медиум, политика и идентитет на Андите 
* Староседелски народи и нивните јазици 

*
Категорија:Староседелски народи во Јужна Америка
Категорија:Староседелски народи во Бразил
Јазици во Парагвај

**Јазиците во [[Парагвај]]** е поим со кој се опфаќаат сите јазици кои се зборуваат на територијата на оваа јужноамериканска држава. Парагвај е двојазична држава, каде населението зборува и шпански и гварански јазик. Двата јазика се официјални во Република Парагвај.

## Службени јазици
Шпанскиот јазик го зборуваат околу 87% од населението, додека гваранскиот го зборуваат над 90% од населението и има околу 4.650.000 говорници. 52% од Парагвајците зборуваат само гварански. Карактеристично за Парагвај и гваранскиот јазик е тоа што се единствената држава и староседелски јазик кој бил наметнат, или подоминантен од колонијалниот јазик.

### Гварански јазик

Гваранскиот јазик (avañe'ẽ, шпански: *Guaraní*) или познат како парагвајски гварански е староседелски јазик во Јужна Америка кој е дел од семејството на туписки јазици. Гваранскиот е еден од службените јазици во Парагвај, каде се зборува од мнозинското население и половина од руралното парагвајско население зборува само на гварански Покрај Парагвај, јазикот се зборува во соседните држави, поточно во северна Аргентина и југозападен Бразил. Во аргентинската покраина Кориентес гваранскиот јазик е службен јазик.

### Шпански јазик

Шпанскиот јазик () или познат како кастиљски јазик () е романски јазик од групата на ибероромански јазици. Јазикот се развил од неколку јазици и дијалекти кои се зборувале во централниот дел на Пиринејскиот Полуостров во 9 век. Јазикот постепено се зголемувал и се приширувал со експанзијата на Кралството Кастиља.

Соврмениот кастиљски јазик се развил со прераспоредување на согласките, процес кој започнал во 15 век. Јазикот постепено почнал да создава нови зборови, како од домашно, така и од странско потекло. Јазикот станал значаен со шпанската колонизација на Америка, Африка и делови од Азија - колонизација која била предводена од Шпанската империја во периодот од 15 до 19 век. Во тој период јазикот станал најзначаен јазик за владата и трговијата.

## Малцински јазици
Околу 50.000 Парагвајци зборуваат на староседелски јазик различен од гваранскиот. Тие се::
* Ачејски јазик
* Ајореоански јазик
* Чамакокоански јазик
* Илховува-чоротејски јазик
* Гванајски јазик
* Ленгуански јазик
* Макајски јазик
* Ниваклејски јазик
* Њандевски јазик
* Пај-тавитески јазик
* Санапански јазик
* Тоба-комски јазик
* Тоба-маскојски јазик

Емочки јазик е исчезнат јазик.

## Наводи

## Поврзано

* Парагвај
* Гварански јазик
* Демографија на Парагвај

*
Јазици во Боливија

**Јазиците во [[Боливија]]** е поим со кој се опфаќаат сите јазици кои се зборуваат на територијата на Републиката. Сите староседелски јазици, заедно со шпанскиот, се службени јазици во државата, односно 37 јазика.  Најдоминантни јазици се шпанскиот, ајмарскиот, кечуанскиот и гваранскиот јазик. Сите службени јазици се изучуваат низ училиштата.

Шпанскиот јазик го зборуваат 60.7% од населението, кечуанскиот го зборуваат 21.2% од населението и ајмарскиот јазик го зборуваат 14.6% од населението. Според Националниот институт за статистика од 2007, 28.1% од населението на Боливија зборува како мајчин јазик еден од староседелските јазици. Оваа бројка се зголемила на 29.4% во 2008 година.

## Службени јазици

Според уставот од 2009 година, службени јазици во Боливија се: шпански јазик, ајмарски јазик, араонајски јазик, баурејски јазик, чикитански јазик, каничански јазик, кавинењски јазик, кајувавски јазик, чакопски јазик, чимански јазик, есе-еханки јазик, гварански јазик, гварасувејски јазик, гварајуански јазик, итонамајски јазик, лекоански јазик, калавајски јазик, мачинерски јазик, рејесански јазик, мохењо-тринитарио, мохењо-игнасијано, морејски јазик, мосетенски јазик, мовимајски јазик, пакаварски јазик, пукински јазик, кечуански јазик, сирионски јазик, такански јазик, тапиетејски јазик, торомонски јазик, уруански јазик, венајечки јазик, јаминавски јазик, јукиски јазик, јуракарејски јазик и ајореојански јазик

## Демографија

## Наводи

## Поврзано

* Ајмарски јазик
* Кечуански јазик
* Боливиски дијалект
* Демографија на Боливија

## Надворешни врски
* Јазици во Боливија 

*
Религија во Боливија

мини|Катедрала во Санта Круз
**Религијата во Боливија** ги опфаќа сите религиски групации кои опстојуваат во земјата. Боливија е католичка земја уште од шпанската колонизација на Јужна Америка.

## Религиски заедници

Голем дел од Боливијците се Католици, но се проценува дека мал дел активно се ангажирани во црковниот живот. По Вториот ватикански совет (1962-1965) Црквата се обидела да ја направи религијата поактивна во социјалниот живот. Според истражувањето на *Americas Barometer*, со можна грешка од +/- 1,8%, населението на Боливија е поделено на:

## Црквата и државата

Според уставот на Боливија од 2009 година, Боливија е секуларна држава. Во минатото Боливија имала државна религија, каде Католицизмот бил официјална религија. Уставот на Боливија гарантира слобода на религиска определба и нема податоци за тоа дали владат врши опресија на малите религиски групации.

## Нерелигиозни

Gallup во 2007 година спровел анкета во државата и меѓу прашањата било прашањето „Дали религијата е важна во вашиот живот?“ На ова прашање, 12% од испитаниците рекле дека не им е важна религијата. Според истражувањето на Americas Barometer, 3.3% од испитаниците се изјасниле дека немаат религија.

## Наводи

## Поврзано
* Демографија на Боливија
* Боливија
* Човекови права во Боливија

*
УДБА

**Управата за државна безбедност** (српскохрватски: *Управа државне безбедности*/*Uprava državne sigurnosti*; словенечки: *Služba državne varnosti*) — југословенска тајна разузнавачка служба и полиција.

Управата за државна безбедност (УДБА) била формирана во 1946 година со реорганизација на тогашната служба за безбедност – Одделот за заштита на народите (скратено ОЗНА) на цивилен и воен оддел. Од Првиот и Вториот оддел на ОЗНА, во рамките на Министерството за внатрешни работи на ФНРЈ била формирана Управата за државна безбедност, а од Третиот оддел на ОЗНА била формирана Контраразузнавачката служба на армијата на Југославија.

Како цивилна контраразузнавачка служба била во рамките на Министерството за внатрешни работи и се состоела од четири главни сектори кои се занимавале со:

* внатрешни непријатели на Федерацијата
* емиграција
* странски разузнавачки служби
* техники за следење и прислушкување

Во првите години од основањето, УДБА се занимавала главно со елиминација на непријателите на новата државна власт, најчесто од редовите на поразените по крајот на Втората светска војна. Ликвидирањето вклучувало и членови на Комунистичката партија на Југославија, посебно за оние за кои се сметало дека ја поддржуваат резолуцијата на Информбиро и оние кои одржувале тајни врски со Советскиот Сојуз. Поради ова, тајната служба придобила огромна моќ во земјата и започнала да го загрозува и самиот претседател Тито. Така било закажано заседание на ЦК на СКЈ во Бриони каде бил сменет вториот човек во земјата Ранковиќ.

По разрешувањето на Александар Ранковиќ, поради наводното прислушувањето на Јосип Броз Тито, во јули 1966 година, следувало реструктуирање на Управата за државна безбедност, чија цел била отстранување на сите лојални кадри во службата. Во рамките на организацијата, целосно било сменето раководството на УДБА, како и Федералниот секретар за внатрешни работи на Југославија, Светислав Стефановиќ.

Во 1967 година службата била федерализирана, односно секоја република добила своја служба за безбедност, додека пак на федерално ниво останала Федералната службата за државна безбедност, чии овластувања сè повеќе се намалувале. СДБ во тој период имала свое раководство на федерално ниво, но секоја држава имала своја служба за безбедност. Со текот на времето Безбедносните служби на ниво на Републиките добивале сè поголема моќ.

## Наводи

Категорија:Југословенски тајни служби
Категорија:Државна безбедност
Категорија:Тајна полиција
Ангеле Настев Бунгуров

**Ангеле Настев Бунгуров** — македонски револуционер, учесник во македонското револуционерно движење, член, раководител  на Македонската револуционерна организација и учесник во Илинденското востание.

## Животопис

Роден е во Кичево, тогаш во Османлиското Царство во 1874 година, од татко Насте Бунгуров и мајка Сава Бунгурова, моминско Стефанова. Во своето родно место завршил прв клас прогимназија, а потоа образованието го продолжил во Битола каде завршил шести клас. По настојувањето од татко му го прекинува школувањето и работи како учител по кичевските села: Брждани, Белица, Кладник, и Орланци, а потоа и во самиот град Кичево.

Неговото учителствување се поклопува со времето на организирање и формирање на комитетот на Македонската револуционерна организација во Кичево при што тој зел активно учество. Организационите работи на Македонската револуционерна организација во тој период биле во својот разгор. Народот се подготвувал за големото дело - за оруженото востание против тиранијата на султанската власт.

Во 1902 година Ангеле Бунгуров е избран од Кичевскиот комитет да раководи со истиот во организацијата и подготовката на кичевскиот револуционерен реон . Се работело на зацврснување на вербата кај народот во праведното дело на борбата како и подготовките на материјалната опрема потребна за оруженото востание. Ангеле Бунгуров за време на Илинденското востание бил комита во четата на Арсо Војвода и учествувал во големата битка за Ѓурѓеица .

Покрај својот авторитет како просветен работник, чијашто активност и работа многу придонела за будењето на народните маси, тој таа своја мисија ја вршел и со неговата дарба на одличен пејач. Тој со неговиот буен глас во придружба на неговата сопруга Зора Стефанова Бунгурова, со песни го крепел народниот дух и им влевал надеж, на приеми, на свечени дни, на собори. Песните на Ангеле и Зора ги разнесувале општите народни тежнеења за слобода, правда и посветли дни. Ангеле Бунгуров заради својата активност во 1907 година е осуден на затворска казна во битолскиот затвор од која е ослободен по една година во 1908 со доаѓањето на власт на младотурското движење.

Ангеле Бунгуров ја преживеал Илинденската епопеја и дочекал да го види остварено делото за кое се бореше - Слободна Македонија, носител е на споменица од Илинден, а со тоа добива и признание за неговата револуционерна дејност. Умира во Скопје во 1949 година.

## Галерија

File:Document_of_Angele_Bungurov.jpg|Извод од матичната книга на умрените на Македонија.
Податотека:Фотографија024.jpg|Споменица на Илинденската организација на Ангеле Настев Бунгуров]][мини|умреница на  Ангеле Бунгуров
</gallery>

== Извори ==
<references/>

==Поврзано==
* [Македонска револуционерна организација

Категорија:Дејци на ВМОРО
Категорија:Луѓе од Кичево
Категорија:Учесници во Илинденското востание
Коине

**Коине** ( , современ грчки , "заеднички грчки" или , , „заеднички дијалект“) е популарна форма на грчкиот јазик која се развила во посткласичниот период, односно помеѓу 300 п.н.е. и 300 година. Овој јазик исто така се нарекува **александриски**, **хеленистички**, **патристички**, **заеднички** или **библиски** грчки. Во антиката се користеле изразите *коине*, *хеленски*, *александриски* и *македонски*; за да се нагласи разликата со античкиот дијалект. Коине претставувал прв заеднички надрегионален грчки дијалект а подоцна служел како лингва франка за источниот медитеран и Блискиот Исток за време на римското владеење. Важен е и како оригинален јазик на кој е напишан Новиот завет на христијанската Библија односно Septuaginta (грчки превод на Стариот завет). Коине е главен предок на модерниот грчки јазик.

## Наводи

## Литература
* Abel, F.-M. *Grammaire du grec biblique*.
* Allen, W. Sidney, *Vox Graeca: a guide to the pronunciation of classical Greek – 3rd ed.*, Cambridge University Press, 1987. ISBN 0-521-33555-8
* Andriotis, Nikolaos P. *History of the Greek Language*
* Buth, Randall, *[http://www.biblicalulpan.org/pages/Common/Greek%20Pronunciation%20(2008).pdf : Koine Greek of Early Roman Period] *
* Conybeare, F.C. and Stock, St. George. *Grammar of Septuagint Greek: With Selected Readings, Vocabularies, and Updated Indexes*.
* Smyth, Herbert Weir, *Greek Grammar*, Harvard University Press, 1956. ISBN 0-674-36250-0


Категорија:Патристика
Категорија:Грчка православна црква
Категорија:Богослужбени јазици
Порсангер

мини|Поглед кон Порсангер
Porsanger (норвешки), *Porsáŋgu* (севернолапонски), *Porsanki* (фински) е општина во округот Финмарк во Норвешка. Зафаќа површина од 4.873&nbsp;км2 и население од 3.946 жители.

Категорија:Општини во Тромс и Финмарк
Лукреции

**[[Лукреција]]** е полубожествена личност од Римската историја. Освен на тоа, поимот ***Лукреција*** може да се однесува и на:

**Луѓе**:
* Лукреција, моќна фамилија од времето на Римската Република
* Лукреција Борџија (1480-1519), вонбрачна ќерка на папата Александар VI
* Лукреција Марија Дејвидсон (1808-1825), американска поетеса
* Лукреција Едвардс (1916-2005), активист за заштита на животната средина
* Лукреција Гарфилд (1832-1918), сопруга на американскиот претседател Џејмс Гарфилд
* Лукреција Хејл (1820-1900), американска писателка
* Лукреција Мот (1793-1880), социјален реформатор и поборник за правата на жените

**Други значења**:
* 281 Лукреција, астероид
* Лукреција (Висали), слика
* Лукреција (Веронезе), слика
* Лукреција, еден од главните ликови во серијата „Кастрато“ од Аркас
* Лукреција, песна од албумот *[[Rust in Peace]]* на Мегадет
* Лукреција, песна од албумот *[[Floodland]]* на Sisters of Mercy

Категорија:Женски имиња
Fakulteti.mk

**Fakulteti.mk** — мрежно место посветено на високообразовните установи во Македонија.

Според нив, целта им е да им помогнат на идните студенти во нивниот избор на студии, и да ги насочат сегашните студенти кон нови знаења, стипендии и работни места.

## Надворешни врски
*Портал
*Прашалник
*Информатор

Категорија:Македонски мрежни места
Категорија:Образовни мрежни места
Цитозом

мини|upright=1.5||Структура на цитозом-пероксизом

**Цитозомите** или **микротелца** се органели својствени за животинските и растителните клетки. Тие се субмикроскопски структури кои можат да имаат јајцевиден, сферен или друг неправилен облик со единечна мембрана и матрица. Во матрицата на цитозомите често доааѓаат аморфни нуклеоиди и кристални инклузии.

Се делат на:

* пероксизоми
Тие се наоѓаат во клетките на асимилациониот паренхим на листот. Содржат ензими кој учествуваат во разградувањето на водородниот пероксид, од каде и доаѓа името пероксизоми.
* глиоксизоми
Ги има кај семиња што содржат резервни материи (рицинус, сончоглед и др.)
Во нив се наоѓаат ензими кој за време на 'ртењето и растењето на никулецот имаат важна улога во хидролиза на масните матери, односно преопразувањето на липидите до јаглехидрати.

Категорија:Клеточни органели
Категорија:Зборови што ги нема во ТРМЈ
Категорија:Органели
Категорија:Клеточна биологија
Ставангер

мини|Поглед кон катедралата во Ставангер, најстарата во Норвешка
**Ставангер** () — град и општина во Норвешка, седиште на округот Ругалан. Иако е четврт град по големина во државата, тој е трета урбано подрачје. Зафаќа површина од  и има 126.469 жители.


Категорија:Градови во Норвешка
Категорија:Општини во Ругалан
Сојузни држави и територии на Индија

Индија е федерација составена од **28 сојузни држави** и **9 [[сојузни територии на Индија|сојузни територии]]**. Тие понатаму се делат на окрузи и други единици.

Според Уставот на Индија, суверената власт врз државата/територијата ја делат државата/територијата и сојузната власт.

## Сојузни држави

*  Сè до 2 јуни 2014 г. во Андра Прадеш влегувала и територијата на денес одделната сојузна држава Телангана. Хајдерабад, кој целосно е во границите на Телангана, има привремена улога на главен град на обете сојузни држави во траење до 10 години. Владата и законодавниот дом на Андра Прадеш на почетокот на 2017&nbsp;г. се преселиле во привремени згради во Амаравати, кој треба да стане главен град.
*  Џаму и Кашмир како сојузна држава зафаќале површина од 222.236&nbsp;км2 според индиското правополагање; од нив 101.387&nbsp;км2 се под индиска управа
*  Дерадун е привремен главен град на Утараканд. Гратчето Герсен е предвидено да се развие во главен град.

## Сојузни територии

## Поврзано
* ISO 3166-2:IN
* Административна поделба на Индија
* Список на градови во Индија

## Белешки

## Наводи

## Надворешни врски
* Портал на владата на Индија: Сојузни држави и територии 


Категорија:Административна поделба на Индија
Категорија:Списоци за Индија
Категорија:Првостепени административни единици на земјите
Сојузни територии на Индија

**Сојузната територија** е вид на административна единица во сојузната управа на Индија. За разлика од сојузните држави, кои имаат свои избрани влади, сојузните територии се под директна управа на сојузната влада; секоја територија има управник или намесник-гувернер што го назначува претседателот.

Постојат седум сојузни територии. Главниот град на државата, Делхи, исто така е сојузна територија. Делхи и Пондишери имаат делумен статус на сојузна држава (Делхи како територија на главен град). Овие две територии имаат свои законодавни собранија и извршни совети на министри (кабинети), но нивната надлежност е ограничена бидејќи извесни законодавни постапки бараат согласност од претседателот.

Сојузните територии на Индија се:

* Андамани и Никобари
* Дадра и Нагар Хавели
* Даман и Диу
* Престолнинска Делхи
* Лакадиви
* Пондишери
* Чандигар

Териториите имаат посебни права и статус бидејќи се задолжени да ги штитат правата на домородните култури во подрачјето, да спречуваат политички проблеми поврзани со управните работи итн. За секоја територија постои можност да стане сојузна држава доколку се јави потреба од зајакнување на контролата во управата.

## Поврзано
* Сојузни држави и територии на Индија
* Административна поделба на Индија
* ISO 3166-2:IN

## Наводи


Категорија:Сојузни држави и територии на Индија
Категорија:Административна поделба на Индија
Вујко Вања

***Вујко Вања*** ()  драма од рускиот драматург Антон Павлович Чехов. Објавена е во 1897&nbsp;г., а две години подоцна ја имала својата премиера во московскиот театар.

Главната идеја на драмата е приказ на луѓето полни со емоционални фрустрации, или како што Чехов ги нарекува, „луѓе кои залудно го потрошиле животот“. Ликовите се несреќни, но несреќни на свој начин. Драмското дејство не е класично развиено, туку е одраз на психолошкото настроение на носечките протагонисти. Низ делото постојано провејува необјасниво чувство на меланхолија, која ја наподолнува атмосферата на безработица и безделничење.

## Драмско дејство
Драмата е приказна за едно имашливо руско семејство, кое живее на селскиот имот. Професорот Серебрјаков е женет за многу помладата Елена Андреевна, во која се заљубени и вујкото Вања, како и месниот доктор Астров. Љубовниот заплет го чини Соња, која е силно вљубена во докторот Астров. Освен љубовните интриги, во фамилијата постојат сериозни меѓусебни недоразбирања и нетрпеливост. Вања постојано се жали на своеволниот карактер на Серебрјаков и на неговата безобѕирност кон останатите членови од семејството. Од друга страна, пак, Серебрјаков планирал да ја продаде селската куќа, што ќе повлече бран на незадоволство кај најблиските. Дејството кулминира кога вујко Вања со пиштол ќе посегне по животот на Серебрјаков, што ќе резултира со заминување на професорот и неговата сопруга од куќата. По тој невообичаен настан, работите си се вратиле по стариот тек.

## Ликови
* **Александар Владимирович Серебрјаков** - пензиониран универзитетски професор, којшто живее на имотот од неговата прва жена
* **Елена Андреевна Серебрјакова** - сопруга на Серебрјаков, која има 27 години
* **Софија Александровна Серебрјакова** - ќерка на професорот Серебрјаков од првиот брак. Има 20-тина години и ја сметаат за помалку наивна
* **Марија Василевна Војницкаја** - мајка на Вања, вдовица на починатиот сопственик на селскиот посед
* **Иван Петрович Војницки** - 47 годишен маж, вујко на Соња и главен лик во драмата
* **Михаил Лвович Астров** - средовечен доктор
* **Илија Илич Телегин** - крепосен селанец кој живее во куќата на семејството
* **Марина Тимофеевна** - старата дадилка на Соња

## Наводи

## Надворешни врски
* целиот текст на ''Вујко Вања'' 
* превод на англиски преку проектот Гутенберг
## Поврзано
* Руска книжевност

Категорија:Драми од Антон Чехов
Категорија:Книги од 1897 година
Категорија:Руски драми
Лофотенски Острови

мини|Панорамски поглед
**Лофотенски Острови** или само **Лофотен** (, изг. *Луфутн*) — архипелаг во северниот дел на Атлантскиот Океан, во округот Нурлан во Норвешка. Зафаќаат површина од  и население од 24.500 жители. Aрхипелагот го сочинуваат многу острови, меѓутоа трите најголеми се: Еуствогсеј, Вествогсеј и Москенесеј. Во последно време Лофотенските Острови стануваат привлечно туристичко одредиште на Норвешка, пред сè поради прекрасните предели кои се наоѓаат на овие острови.

## Природни услови
Површината на Лофотенските Острови е . Сите острови се со голема брегова разгранетост, со многубројни мали заливи и полуострови. Островите се планински, со прилично голема надворска височина. Поради влијанието на Голфската струја климата е многу блага за ова подрачје кое се наоѓа над Северниот Поларник, па така летата се свежи, а зимите благи и врнежливи.

## Население
На Лофотенските Острови денес живеат над 24.000 жители, најмногу од нив се занимаваат со риболов и преработка на риба. Во последните години туризмот претставува многу значајна гранка и голем придонес на островјаните. Најголема населба и главен град на островите е Сволвер.

## Надворешни врски
*Официјална страница
*Лофотенски острови на Flickr
*Првото мрежно место за островите од 1996 г.
*УНЕСКО Културно наследство
*Слики од островите 
*Галерија на островите 

Категорија:Краеви во Норвешка
Категорија:Архипелази во Норвешка
Категорија:Архипелази во Атлантскиот Океан
Категорија:Норвешко Море
Буде

**Буде** () — град и општина во округот Нурлан во Норвешка, во северниот дел на Атлантскиот Океан. Зафаќа површина од 1.391 километар квадратен и население од 47.847 жители.

## Поврзано
* Салтен

Категорија:Норвешка
Категорија:Градови во Норвешка
Категорија:Населени места во Норвешка
Категорија:Општини во Нурлан
Билирубин

**Билирубин** (порано нарекуван **хематоидин**) е жолчна боја производ на катаболизам на хемот. Хемот е составен дел на хемоглобинот, главна компонента на еритроцитите. Билирубинот се излачува со жолчката и урината, и покачени нивоа можат да индицираат на поедини болести.

## Метаболизам
мини|250п|лево|Метаболизам на хемот

### Неконјугиран („индиректен“)
Еритроцитите (црвените крвни клетки) кои се создаваат во коскената срцевина се отстрануваат во слезината кога тие се стари или оштетени. Таму, тие го ослободуваат хемоглобинот, кој се разложува до хем, а глобинските делови се разложуваат до аминокиселини. Од хемот се добива неконјугиран билирубин во моноцито макрофагниот систем на слезината. Неконјугираниот билирубин е нерастворлив во вода, поради меѓумолекулските водородни врски. Тој се врзува со албуминот од крвта и се транспортира до црниот дроб.

### Конјугиран („директен“)
Во црниот дроб билирубинот се конјугира со гликуронска киселина, под дејство на ензимот гликуронилтрансфераза, при што тој станува растворлив во вода; конјугираниот билирубин често се нарекува „директен“ билирубин. Голем дел од него оди во жолчното ќесе, а оттаму во тенкото црево. Иако повеќето жолчни киселини се ресорбираат во завршното вито црево и учествуваат во ентерохепатичната циркулација, конјугираниот билирубин не се апсорбира и преминува во колонот.

Бактериите од цревната флора го ослободуваат билирубинот од гликуронидите и го метаболизираат до безбоен уробилиноген, кој може да се оксидира и да формира уробилин и стеркобилин: кои ја даваат карактеристичната кафена боја на столицата. Мал дел (~1%) од уробилиногенот се ресорбира во ентерохепатичната циркулација и повторно се екскретира со жолчката: а делумно стигнува до бубрезите, и ја дава жолтата боја на урината.

## Нивоа во крвта
Нивото на билирубин во организмот се должи на рамнотежата на неговото создавање и неговата екскреција. Резултатите од крвните тестови секогаш треба да се толкуваат во споредба со референтниот опсег даден од лабораторијата каде се изведува тестот. Типичниот опсег за возрасни изнесува:

* 0-0.3&nbsp;mg/dl - Ниво на директен (конјугиран) билирубин
* 0.1-1.2&nbsp;mg/dl - Ниво на вкупен серумски билирубин

## Наводи

Категорија:Метаболизам
Грајц (округ)

**Грајц** () — округ во источниот дел на Тирингија, Германија. Соседни окрузи се (од запад надесно) Зале-Холцланд, Зале-Орла, слободниот град Гера, Бургенланд во Саксонија-Анхалт, Алтенбург и двата саксонски окрузи Цвикау и Фогтланд.

## Историја
мини|Административна зграда на Bauerfeind AG во Зеуленрода
Историски, областа на округот била дел од *Фогтланд*, именувана по титулата *фогт* доделувана на локалните владетели во 13 век. Само две линии на семејството *Ројс* преживеале од тоа време, каде едната била сместена во Грајц, а другата во Гера и Шлајц. Во 1919 обете биле споени во *Volksstaat Reuß*, која потоа станала дел од Тирингија во 1920.

Подкамп на концентрацискиот камп Бухенвалд бил сместен кај Берга/Елстер во текот на Втората светска војна.

Округот во неговата денешна форма бил создаден на 1 јули 1994, кога окрузите Гера, Цојленрода и претходниот округ Грајц биле споени.

## Географија

Во јужниот дел на округот се деловите на Тириншките Шкрилни Планини (*Thüringer Schiefergebirge*) и Рудните Планини, додека речната долина на Вајсе Елстер се движи низ округот од југ кон север.

## Грб

## Градови и општини

## Наводи

## Надворешни врски
* Официјална страница
ISO 3166-2:IN

**ISO 3166-2:IN** е збир од кодови што се однесуваат на државата Индија во стандардот ISO 3166-2 (дел од ISO 3166) на Меѓународната организација за стандардизација (ISO). Стандардот ги утврдува кодовите на називите на главните административни единици (на пр. покраини, сојузни држави и сл.) на сите земји земји заведени со кодови во стандардот ISO 3166-1.

Во случајот на Индија, кодовите се однесуваат на 28 сојузни држави и 7 сојузни територии.

Секој код се состои од два дела, одвоен со цртичка. Првиот дел гласи „IN“, што е државен код на Индија. Вториот се состои од две букви и се води според регистарските таблички, со исклучок на Чатисгар и Утараканд чии автомобилски кодови се CG и UA/UK наместо CT и UT.

## Кодови
Називите на единиците се водат според официјалните имиња во ISO 3166-2.

## Поврзано
* Административна поделба на Индија
* Сојузни држави и територии на Индија
* Список на градови во Индија

## Наводи

## Надворешни врски
* Сојузни држави на Индија - Statoids.com 

2:IN
*ISO 3166-2
Категорија:Списоци за Индија
Претседател на Боливија

**Претседателот на Боливија** е шеф на државата и шеф на владата на Боливија. Според сегашниот устав на Боливија, претседателот се избира на општи избори за мандат од 5 години и со можност да се кандидира повторно само уште еднаш. Моментален претседател на Боливија е Ево Моралес, кој е на таа функција од 22 јануари 2006 година. За првпат бил избран за претседател на изборите во 2005 година, а вториот мандат го добил на изборите во 2009 година. Низ историјата, покрај титулата „претседател на Боливија“, се користеле и „Ослободител на Боливија“ (за Симон Боливар) и „Врховен заштитник“ (за Андрес де Санта Крус).

## Список на претседатели

## Наводи

## Поврзано

* Политика на Боливија
* Потпретседател на Боливија
* Боливија

## Надворешни врски
* Претседатели на Боливија 

*
Greatest Hits: Back to the Start

***Greatest Hits: Back to the Start*** е втората компилација со најголеми хитови на треш метал бендот Мегадет. Ова издание беше објавено во 2005&nbsp;г. од издавачката куќа Капитол Рекордс. Изборот им беше препуштен на обожавателите, кои имаа можност да гласаат за нивните омилени песни на официјалното мрежно место на бендот. Сите песни кои се нашле на овој диск се дигитално преработени и со подобрена акустика.

Албумот бил награден со златен сертификат од Американската музичка индустрија за достигнување тираж од 500 илјади копии. На омотот од албумот е прикажан јадрениот облак со форма на печурка наречен *замокот Ромео*, последица на американската јадрена проба од 1954&nbsp;г. На оваа компилација се вклучени песни од сите дотогашни студиски албуми на Мегадет, со додаток на „Angry Again“ од музичкиот материјал наменет за акциониот филм „Last Action Hero“.

Насловот *Back to the Start* е извадок од песната „Rust in Peace...Polaris“ од истоимениот албум издаден 1990&nbsp;г.

## Список на песни
# *[[Holy Wars... The Punishment Due]]* – 6:32
# *[[In My Darkest Hour]]* – 6:26
# *[[Peace Sells]]* – 4:02
# *[[Sweating Bullets]]*– 5:26
# *[[Angry Again]]* – 3:47
# *[[À Tout le Monde]]* – 4:25
# *[[Trust]]* – 5:12
# *Kill the King* – 3:42
# *[[Symphony of Destruction]]* – 4:06
# *[[The Mechanix|Mechanix]]*– 4:21
# *[[Train of Consequences]]* – 3:30
# *[[Wake Up Dead]]* – 3:38
# *[[Hangar 18]]* – 5:12
# *[[Dread and the Fugitive Mind]]* – 4:23
# *[[Skin o' My Teeth]]* – 3:15
# *She-Wolf* – 3:39
# *Prince of Darkness* – 6:28

## Музички персонал
* Дејв Мастејн - вокал и водечка/ритам гитара на сите нумери
* Марти Фридмен - гитара на нумери 1, 4-7, 9, 11, 13 и 15-17
* Крис Поланд - гитара на нумери 3, 10 и 12
* Ал Питрели - гитара на нумери 8 и 14
* Џеф Јанг - гитара на нумера 3
* Дејвид Елефсон - бас гитара на сите нумери
* Ник Менза - тапани на нумери 1, 4-7, 9, 11, 13 и 15-16
* Гар Семјуелсон - тапани на нумери 3, 10 и 12
* Џими Деграсо - тапани на нумери 8, 14 и 17
* Чак Белер - тапани на нумера 3

На ДВД изданието се прикажани инсерти од концерт на кој настапува поставата во следниов редослед: Дејв Мастејн, Дејвид Елефсон, Марти Фридмен и Џими Деграсо.

## Наводи

Категорија:Албуми на Megadeth
Категорија:Албуми од 2005 година
Вив Андерсон

**Вивијан Александер "Вив" Андерсон** (роден на 29 јули 1956 година во Нотингем) — поранешен англиски фудбалер и тренер, кој играл за клубовите на Нотингем Форест, Арсенал, Манчестер Јунајтед и Шефилд Венсдеј, Барнсли и Мидлзборо. Тој бил познат со својте настапи во 1970-тите и 1980-тите, а катиерата ја завршува на почетокот на 90-тите години. Тој е исто така познат по тоа што бил првиот црномурест фудбалер кој настапил во за репрезентацијата на Англија во комплетен меѓународен натпревар. Андерсон одиграл 30 натпревари во националниот дрес и постигнал два гола. Тој исто така учествувал на две светски (1982 и 1986) и две европски првенства (1980 и 1988).

## Титули
### како играч
### Нотингем Форест
* Прва Дивизија: 1977-78
* Европски Куп: 1978-79, 1979-80
* Европски Суперкуп: 1979
* ФА Черити Шилд: 1978
* Лига куп: 1977–78, 1978–79

### Арсенал
* Лига куп:  1986–87

### Манчестер Јунајтед
* ФА Черити Шилд: 1990
* ФА Куп: 1990

## Надворешни врски
*Viv Anderson photos, biography and statistics at sporting-heroes.net
*100 Great Black Britons profile
*Profile
*England's black players
*English Football Hall of Fame Profile 
*Viv Anderson official website

Категорија:Живи луѓе
Категорија:Англиски фудбалери
Категорија:Луѓе од Нотингем
Категорија:Фудбалери на ФК Нотингем Форест
Категорија:Фудбалери на ФК Манчестер Јунајтед
Категорија:Фудбалери на ФК Арсенал
Категорија:Фудбалери на ФК Шефилд Венздеј
Категорија:Фудбалери на ФК Барнсли
Категорија:Фудбалери на ФК Мидлсбро
Категорија:Фудбалери од Премиер Лига
Категорија:Членови на Редот на Британската Империја
Категорија:Родени во 1956 година
Марлене Фавела

## Животопис
**Силвија Марлен Фавела Мераз** (шпански: *‎Silvia Marlene Favela Meraz*;  во , Дуранго, Мексико) е мексиканска глумица. Студирала во Центарот за глумска едукација на Телевиза во Град Мексико. Позната е по улогата на Росаура Риос Оливарес во теленовелата “Дива мачка” (Gata Salvaje - 2002), улогата на Наталија Руиз во “Против ветрот и олујата” (Contra viento y marea - 2005) и улогата на Есмералда Санчес де Монкада во теленовелата на Телемундо  “Зоро: Мечот и ружата” (Zorro: La espada y la rosa - 2007). Моментално е дел од филмската екипа на “Лицето на одмаздата” (Еl Rostro de la Venganza - 2012-2013)

## Теленовели

Категорија:Мексикански глумци
Категорија:Мексикански женски модели
Категорија:Родени во 1976 година
Категорија:Живи луѓе
Сашо

Името **Саша** потекнува од земјите на Средна, Источна и Јужна Европа како кратенка од имињата Александар Александра. Во Македонија според Пописот од 2002 има 7071 имиња Сашо, 2010 Сашка, 23924 Александар и 9050 Александра. Во секоја земја ова име различно се изговара, како на пример:
*Саша (руски, српски)
*Сашо (бугарски, македонски)
*Saša (словенечки, хрватски, српски, чешки, словачки, литвански)
*Sasza (полски)
*Сашко (украински)
*Sascha (германски)
*Sasja (холански, шведски)
*Sacha (француски)

Категорија:Машки имиња
Категорија:Македонски машки имиња
Категорија:Лични имиња
Ханс Цимер

**Ханс Цимер** (, роден на 12 септември 1957) — германски филмски композитор и музички продуцент. Тој е познат по создавањето на музиката за преку стотина филмови вклучувајќи ги Кралот Лав (1994), Гладијатор (2000), Последниот самурај (2003), Темниот витез (2008) и Почеток (2010).

Ханс пораснал во Германија и се школувал во Англија, каде завршил во приватното училиште. Уште како дете поседувал во својот дом пијано а краток период бил и на часови, но многу брзо прекратил бидејќи ја мразел дисциплината на формалните лекции. Како тинејџер се преселил во Лондон каде учел во Hurtwood House.

Својата кариера ја започнал компонирајќи на синтисајзер во 1970-тите во групата Krakatoa.. Исто така соработувал и со Buggles, како и со италијанската група Krisma која била формирена во 1976 година.

Во 1980 година, Цимер соработувал со Стенли Маерс, филмски композитор кој компонирал музика за над шеесет филмови, со кој основале студио во Лондон. Тие заедно работеле кон спојување на традиционалниот оркестарски звук со електронските инструменти.

Пресвртница во неговата кариера случила со 1988 со филмот Дождовен човек.. По една година ја прифатил понудата компинирајќи ја музиката од филмот Возејќи ја г-ца Дејзи

## Наводи

Категорија:Живи луѓе
Категорија:Луѓе од Франкфурт

Категорија:Германски Евреи
Категорија:Офицери на Орденот за заслуги за СР Германија
Гера (појаснување)

**Гера** може да се однесува на:

* Гера, град во Тирингија, Германија или округ во поранешната Источна Германија на кој бил седиште.
* Гера (река), река во Тирингија, Германија
Вајда (река)

**Вајда** () — непловна река во источна Тирингија, Германија, лева притока на Вајсе Елстер. Поголемиот дел од нејзиниот тек се наоѓа во округот Грајц.

Изворот на Вајда е близу Пауза во Саксонија; потоа тече низ Тириншките Шкрилни Планини поминувајќи низ Цојленрода-Трибес и низ истоимениот град Вајда. Потоа се влева во Вајсе Елстер, близу Виншендорф. Нејзини притоки се Аума и Лојба.

Категорија:Реки во Тирингија
Категорија:Реки во Саксонија
Роса Плавева

**Роса Плавева** (Велес, 1878 - Белград, 1970) била македонска социјалистка, една од првите борци за женски права во Македонија.

## Животопис
Родена е во фурнаџиско семејство како Роса Варналиева. Се школува во Велес, а потоа во Софија. Таму ги остварува своите први контакти со социјалистичкото движење. Во 1900 година станува член на првата социјалистичка организација во Македонија, формирана во 1894 година од Васил Главинов во Велес. Зема учество во Илинденското востание.

Во деновите на Младотурската револуција, заедно со Накие Бајрам, ги организира турските жени во борба против зарот и фереџето. Во 1908 година организира демонстрации во Скопје за рамноправност на жените, а во 1909 година, заедно со својот сопруг Илија Плавев, работи на формирањето социјалдемократска организација во Скопје, која е формирана на 1 мај 1909 година.

Во 1917 година собира потписи од скопските жени за резолуцијата со која се бара ослободување на Роза Луксембург и Карл Либкнехт од затвор и успева да собере околу 100 потписи. Во 1919 година е еден од основачите на СРПЈ, а на 29 февруари 1920 година ја формира „Организацијата на жените социјалистки“ во Скопје. Оваа организација се залагала за еднакви плати на мажите и жените, за укинување на капиталистичката експлоатација и за активно и пасивно избирачко право на жените. Во 1920 година е забележано и залагањето на Плавева за отворање на бесплатна аптека и се изборила работниците двапати неделно да добиваат бесплатен преглед, во што и успеала. Нејзината активност во следните години се намалува, а повторно зема учество во текот на НОВ.

## Наводи

Категорија:Македонски социјалисти
Категорија:Луѓе од Велес
Категорија:Родени во 1878 година
Категорија:Починати во 1970 година
Категорија:Погребани во Алејата на заслужните граѓани на Новите гробишта (Белград)
Категорија:Варналиеви
Категорија:Починати во Белград
Аума-Вајдатал

**Аума-Вајдатал** () — град во округот Грајц, во Тирингија, Германија. Бил именуван по градот Аума и реката Вајда, која тече низ градот. Бил создаден на 1 декември 2011 со спојување на поранешните општини Аума, Браунсдорф, Герен-Делен, Штајц и Вибелсдорф. Од јануари 1996, овие и три други општини кои соработувале во општинската заедница Аума-Вајдатал. Оваа општинска заедница била распуштена на 1 декември 2011. Седиштето на градот и поранешната општинска заедница е во Аума.

## Наводи

Категорија:Грајц (округ)
Тромсе

мини|Панорамски поглед кон Тромсе
**Тромсе** (норвешки: Tromsø) е значаен град во Норвешка. Градот се наоѓа во состав на покраината Северна Норвешка и е седиште и најголем град на округот Тромс и Финмарк. Според податоците за бројот на населението во 2012 година во Тромсе живеат 71.590 жители. Тромсе е најсеверниот град во Норвешка и втор по големина град над Северниот Поларник, веднаш после Мурманск. Во склад со тоа, градот е и главно норвешко пристаниште за развојот на северниот дел на државата и истражувањето на Арктикот.
мини|Грб на Тромсе
## Природни услови
Градот Тромсе се наоѓа во северниот дел на Норвешка. Од главниот град Осло е оддалечен 1.650 километри северно. Според тоа, главната врска со Осло и останатиод дел на Норвешка ја има преку авио-сообраќајот.

**Релјеф**: Тромсе се наоѓа на северозападниот брег на Скандинавскиот Полуостров. Се развил на истоимениот фјорд Тромсе. Градот го опкружуваат планини, па според тоа, надморската висина изнесува од 0-100 метри.

**Клима**: Климата во Тромсе е континентална со големо влијание на Атлантикот и Голфската струја и Арктикот. Многу е поостра од останатиот дел на Норвешка јужно, но и значително поблага од некои места на слична географска ширина.

**Води**: Тромсе се развил како морско пристаниште на заливот на истоимениот фјорд Тромсе, на брегот на Северно Море. Заливот не е отворен кон морето, туку овде се наоѓаат повеќе мали полуострови и острови. Поголемиот дел од градското подрачје се наоѓа на островот *Тромсеја*, а помалиот на копното.

## Историја
Првите траги на населување на местото на денешен Тромсе биле во праисториско време и се поврзани со лапонските староседелци. Зачетоците на денешната норвешка населба се поврзани со средниот век, поточно 1252 година, кога на ова место се подигнува црква, како место за собир. Меѓутоа, местото не било многу значајно во текот на следните векови. Тромсе во 1794 година добил градски права, што претставувало вовед во развојот на градот во 19 век, кога станува центар на развојот на европскиот дел на Арктикот. Во текот на петгодишната окупација на Норвешка (1940-1945) од страна на Третиот рајх, Тромсе и неговото население не страдале многу.

## Население
Денес Тромсе има околу 71.000 жители, што е за трипати повеќе отколку пред пола век. Во последните години бројот на населението во градот се зголемува по просек за 1% годишно.

## Стопанство
Стопанството се заснова најмногу на користење на ресурсите од норвешкиот дел на Арктикот. Најразвиени гранки се риболовот и морепловството, а денес сè повеќе се развива и истражувањето на Арктикот.

## Надворешни врски
* Градски портал на Тромсе


Категорија:Градови во Норвешка
Категорија:Општини во Тромс и Финмарк