Колекција покрај тротоарот или собирање покрај тротоар

**Собирање** **на ѓубре од** плочникот е услуга што им се нуди на домаќинствата, обично во урбаните и приградските места, за собирање и отстранување на отпад од домаќинствата и материјали за рециклирање. 

Најчесто се извршува од страна на персонал кој користи специјални возила за собирање на отпад од домаќинствата. во контејнери што се адекватни, прилагодени  или пропишани од општината и се практични за позиционирање идејсва врз тротоарите или плочниците на урбаните населби..

## Историја

Пред почетокот на 20 век, количината на отпад произведена од домаќинствата била релативно мала. Отпадот од домаќинствата честопати едноставно се фрлал низ  прозорец, се закопувал во градината или се депонирал во други места или објекти, најчесто напуштени. 

Со брзата индустријализација и развојот на населените места, количината на отпадни материјали брзо се зголемила а нејзиното  отстранувањето  станал проблем насекаде. 

Најчесто, во тој прв бран на енормно зголемување на отпадниот материјал,тој бил пренесуван   во неупотребливи објекти или места  надвор од градот. Први почетоци на ваков третман со отпадот започнале уте многу поодамна, во Лондон, на пример, уште од римско време бил исфрлан отпадот  надвор од Лондонскиот ѕид покрај реката Темза. Друг пример е Менхетен од 1830-тите, каде што на илјадници свињи им било дозволено да шетаат по улиците и да јадат ѓубре. 

Со развојот на  санитарното инженерство, од средината на 19 век како на пример со ангаќманот на Ежен Пубел кој од  1884 година, го вовел првиот интегриран систем за собирање и рециклирање кој донел одлука  жителите да го одделат својот отпад на лесно расипливи одпадоци, хартија и ткаенина, садови и друг тврд материјал. Тој, исто така, воспоставил правила за тоа како приватните собирачи и градските работници треба да соработуваат и развил стандардни димензии за контејнери за отпад: неговото име во Франција сега е синоним за кантата за ѓубре. Под Пубел, отпадот од храна и другите органски материи собрани во Париз биле транспортирани во блискиот Сен-Уен каде што биле компостирани. Ова продолжило и во 20 век, кога пластиката почнала да го контаминира и отпадот.

Од крајот на 19 век до средината на 20 век, повеќе или помалку во согласност со порастот на потрошните материјали и производите за еднократна употреба, општините почнале да донесуваат закони за фрлање на отпад и да воведуваат собирање на отпад од тротоарите. Од жителите се барало да користат различни контејнери за отпад за да го олеснат собирањето на отпадот , но во основа сепак останала варијацијата на формата на металниот контејнер за ѓубре на Пубел. Дури кон крајот на 1960-тите години зелената кеса за отпад била воведена од Глед компанијата. Подоцна, со воведуваето на  правилата за управување со отпад биле конструирани разновидни контејнери, претежно направени од издржлива пластика, за да се олесни правилното пренасочување на отпадниот тек. Ваквите контејнери вклучуваат сини кутии, зелени канти и канти на тркала или контејнери за отпад.

Со текот на времето, возилата за собирање отпадбиле изработувани со многу поголем капацитет за собирање на отпад то значело и конструирање на посебни и големикамиони кои имале многу поголем капацитет.

## Управување со отпад и обновување на ресурси

Собирањето отпад од тротоарите  се смета за стратегија со низок ризик за намалување на обемот на отпад и зголемување на стапките на рециклирање. Рециклирачките материјали обично се собираат во големи канти на тркала, пластични кеси или мали отворени, обоени пластични кутии, специјално наменети за отпадната  содржина.

Рециклирачките материјали што можат да се собираат  вклучуваат:

*[[Биоразградлив отпад]]* 
*Зелен отпад
*Кујнски и отпад од храна
*Божиќни елки

*Рециклирачки материјали*, во зависност од локацијата
*Канцелариска хартија
*Весникарска хартија
*Картон
*Брановиден фиберборд
*Пластика 
*Полистирен 
*Стакло
*Бакар
*Алуминиум
*Челик и Лим
*Мешавина од рециклирачки материјали - може да се сортира преку чист погон за рециклирање на материјали

Собирањето на рециклирачки ресурси од тротоарите има за цел да се обноват отпадните материјали ешудругото, не самоза обнова на рециклиран материјал туку и за комерцијална вредност на материјалот кој што предходно бил неповратно исфрлен а воедно и создавање на почиста средина без остаток наисфрлен отпаден материјал. Во таа насока, во речиси сите населени и поразвиени места се создава систе за класификација на отпадниотматеријал кој што е многу важен во понатамошната постапка соцелокупниот депониран отпаден материјал, зтоа што во спротивно,  доколку жителите на домаќинството погрешно ги одделат рециклирачките материјали или стават погрешни предмети во корпата за рециклирање, целиот товар од возилото за рециклирање ќе мора да се отфрли и да се испрати на депонија или согорување доколку се смета дека е контаминиран.

Новите технологии за третман на отпад, како што е механички биолошки третман, можат да понудат алтернатива на собирањето отпад од тротоарите преку автоматско одвојување на отпадот во фабриките за рециклирање.

### Варијанти на рециклирање
Собирањето отпад од тротоарите опфаќа  различни системи, кои се разликуваат главно по тоа каде во процесот се сортираат и чистат рециклираните материјали. Главните категории се 1) собирање мешан отпад, 2) мешани рециклирачки материјали и 3) сепарација на изворот. Возило за собирање отпад генерално го собира отпадот.

Целосно сортирање на отпадот порано бил претпочитан метод поради високата цена на сортирање на мешан отпад. Сепак, напредокот во технологијата за сортирање значително го намалил овој трошок, и многу области кои имаа развиено програми за сепарација се префрлиле на она што се нарекува мешано собирање.

## Употреба по драви

### Австралија

Собирањето отпад од тротоарите во станбените објекти го вршат локалните самоуправи, со некои исклучоци, на пр. некои големи станбени комплекси може да имаат свои посебни договори со комерцијални добавувачи. Достапните услуги и детали варираат од совет до совет. Советите генерално им обезбедуваат на жителите канти на тркала за собирање на обичен отпад од тротоарот, кој се собира неделно или на две недели. Многу совети, исто така, имаат поретко собирање на пообемниот отпад од тротоарот, собран еднаш или двапати годишно.

Општините им обезбедуваат на своите жители две или три канти на тркала, во зависност од советот, при што некои совети имаат различни опции за различни имоти. Системот со два контејнера се состои од контејнер за рециклирање (обично 240 литри) за мешани рециклирачки материјали и контејнер за општ отпад кој често е помал (на пр. 140 литри, 120 литри или 80 литри). Системот со три контејнери се состои од горенаведените два контејнера плус контејнер за зелен отпад (обично 240 литри). Не сите општини имаат услуга за собирање зелен отпад. Многу општини нудат можност за поголеми контејнери, помали контејнери или дополнителни контејнери.

Широк спектар на тврда пластика, стаклени шишиња и тегли, челични конзерви, алуминиумски конзерви, хартија и картон може да се стават во контејнерот за рециклирање. Зелениот контејнер за отпад може да се користи за градинарски органски материи (на пр. мали гранки, лисја, исечена трева), а општините сè повеќе дозволуваат остатоци од храна, употребени хартиени крпи и марамчиња и други биоразградливи органски материи да се ставаат во контејнерот за зелен отпад. Советот може да го претвори зелениот отпад во прекривка (само за собирање градинарски отпад) или компост и да извлече енергија (органски прехранбени материи и градинарски органски материи). Деталите за тоа што може и што не може да се стави во секоја канта варираат во зависност од општината.

Повеќето општини следат стандардна шема на бои за нивните канти на тркала, наведена во австралискиот стандард AS4123. Според стандардот, кантите за општ отпад имаат црвен капак, кантите за рециклирање имаат жолт капак, зелените канти за отпад имаат дречливо зелен капак, а сите овие канти имаат темно зелено или црно тело. Не сите општини ја следат оваа шема на бои. На пример, кантите за рециклирање во некои општини имаат сина канта и жолт капак.

Контејнерите се празнат според  неколкуте шеми. Општо земено, кантите за општ отпад се празнат неделно, додека кантите за рециклирање и зелените канти за отпад се празнат на секои две недели наизменично. Многу општини со рециклирање на отпад од храна се префрлија на празнење на зелени канти за отпад неделно, а канти за општ отпад и канти за рециклирање на секои две недели. Некои општини ги празнат кантите за рециклирање неделно, додека други го прават тоа само во одреден период, како што се божиќните и летните празници, а во други периоди се префрлаат на секои две недели.

Контејнерите за рециклирање се обезбедуваат без дополнителни трошоци, додека кантата за општ отпад е или без дополнителни трошоци или со годишна цена. Зелената канта за отпад, каде што е достапна, им се обезбедува на сите жители или е достапна како опција за жителите, или со дополнителна годишна цена, еднократна цена или без дополнителни трошоци, во зависност од советот. Некои општини ја ограничуваат достапноста на зелени канти за отпад (на пр, градот Кокбурн ги ограничува на имоти над одредена големина на земјиште). Многу општини нудат можност за поголеми канти од стандардните (дури и поголеми од 240 литри во некои случаи) или дополнителни канти со дополнителна годишна цена. Некои нудат можност за помала канта за општ отпад по намалена цена.

Многу општини нудат и собирање на кабаст отпад покрај тротоарот. Може да има различни видови на собирање, на пр.
* Големи филијали
* Електронски отпад (на пр. телевизори, компјутери) што советот може да го рециклира
* Тежок отпад (сè друго што е преголемо или претешко за кантата за отпадоци на тркала)

За кабаст отпад, од жителите се бара да ги стават предметите директно на тротоарот. Може да има и други правила, на пр. што може, а што не може да се собере, ограничувања за количината на ѓубре што ќе се собере итн., кои варираат од совет до совет. Собирањето може да се случува еднаш или неколку пати годишно на одредени датуми или временски опсези, или по барање со ограничување на бројот на пати годишно, во зависност од советот.

### Австрија
Собирањето на ѓубре од плочникот е универзално во Австрија. Услугата ја обезбедува општината. Се наплаќа надомест за нерециклиран општ отпад, додека рециклирачките материјали се собираат бесплатно, главно финансирани од компании што продаваат спакувана стока преку задолжителна такса. Различни контејнери за отпад се користат за општ отпад (црн), хартија (црвена), пластика (жолта), органски отпад (зелена или кафеава), метал (сина) и стакло (бела за проѕирно стакло, зелена за обоено стакло). Во некои рурални области, наместо канти се користат пластични кеси во соодветна боја.

Во многу области, услугата за собирање на новогодишни елки се обезбедува на почетокот на јануари.

### Канада
Калгари, Алберта го усвоила рециклирањето и користи сини канти. Програмата за сини колички ги прифаќа сите видови рециклирачки материјали, вклучувајќи пластика 1-7. Се собира неделно по цена од 8,00 долари месечно. Оваа програма е задолжителна.

Во 1981 година, Системи за интеграција на ресурси (RIS) во соработка со Лејдло Интернешнл го тестирала првиот систем за рециклирање со сина кутија на 1500 домови во Киченер, Онтарио. Поради успехот на проектот, градот Киченер објави договор за јавен тендер во 1984 година за систем за рециклирање низ целиот град. Лејдло ја добил понудата и продолжил со популарниот систем за рециклирање со сина кутија. Денес стотици градови низ целиот свет го користат системот „сина кутија“ или слична варијација.

Многу канадски општини користат „зелени канти“ за рециклирање покрај тротоарите. Други, како што е Монктон, користат програми за сепарација и рециклирање на влажен/сув отпад.

Во Нов Зеланд, собирањето на општ отпад од тротоарите и рециклирањето, а во некои области и органскиот отпад, е одговорност на локалниот градски или окружен совет или на приватни изведувачи. Практиките и методите на собирање варираат во голема мера од совет до совет и од компанија до компанија. Некои примери за собирање се:

* **Совет на Окленд**: Се испорачуваат две канти на тркала од 240 литри: една со црвен капак за општ отпад, која се собира неделно, и една со син капак за рециклирачки материјали, која се собира на секои две недели.
* **[[Крајстчерч|Градски совет на Крајстчерч]]**: Се испорачуваат три канти на тркала: една со црвен капак од 140 литри за општ отпад, една со жолт капак од 240 литри за рециклирачки материјали и една со зелен капак од 80 литри за органски отпад. Кантите за органски отпад се собираат неделно, додека кантите за рециклирање и општ отпад се собираат наизменично. 
* **[[Хамилтон, Нов Зеланд|Градски совет на Хамилтон]] и [[Долен Хат|Градски совет на Хат]]**: Контејнер од 45 литри е залиха за рециклирачки материјали, собиран неделно. Општиот отпад се собира неделно со користење на официјални општински кеси платени од корисниците.
* **[[Данедин|Градски совет на Данедин]], [[Палмерстон Норт|Градски совет на Палмерстон Норт]] и [[Град Велингтон|Градски совет на Велингтон]]**: Се испорачуваат две канти: канта од 45 литри или 70 литри за стакло и канта од 80 литри или 240 литри за рециклирачки материјали кои не се од стакло. Овие две канти се собираат наизменично во недели. Општиот отпад се собира неделно со користење на официјални општински кеси платени од корисниците.
* **[[Округ Родни|Окружен совет на Родни]]**: Контејнер од 45 литри е залиха за рециклирачки материјали, собиран неделно. Нема собирање на општ отпад од страна на општината, а целото собирање на општ отпад го вршат независни компании.
* **[[Окружен совет на Таупо]]**: Контејнер од 45 литри е залиха за рециклирачки материјали, кој се собира неделно. Општиот отпад се собира неделно со користење на систем за плаќање од страна на корисникот со портокалови етикети - една портокалова етикета треба да се постави на стандардна кеса за ѓубре со капацитет до 60 литри, или половина портокалова налепница може да се постави на две кеси од супермаркет врзани заедно.
* **[[Горен Хат|Градски совет на Горен Хат]]**: Рециклирањето треба да се става во пластични кеси, при што хартијата и картонот ќе се собираат во првата недела, а пластиката, металот и стаклото во втората недела. Општиот отпад се собира неделно со користење на официјални општински кеси платени од корисниците.
* **[[Град Ваитакере|Градски совет Ваитакере]]**: За рециклирачки материјали е обезбедена корпа на тркала од 140 литри, која се собира на секои две недели. Општиот отпад се собира неделно со користење на официјални општински кеси платени од корисниците.

До 1996 година, новозеландските градови Окленд, Ваитакере, Северниот брег и Долен Хат имале достапни канти за рециклирање покрај тротоарите. Во Њу Плимут, Вангануи и Горен Хат рециклирачкиот материјал се собира доколку се става во соодветни кеси.

### Шпанија
#### Баскија
Во провинцијата Гипускоа, овој систем е вграден во многу градови како што се Усурбил, Хернани, Ојартзун, Анцуола, Легоррета, Етасондо, Итасондо, Итасондо, каде што најчесто користеното име на баскиски е „atez-atekoa“, што значи „врата до врата“. Поради големиот успех во овие градови, со повеќе од 80% рециклиран отпад, 34 градови во Гипускоа размислуваат да го воспостават овој систем во 2013 година, како што се Арасате, Бергара, Аретксабалета, Ескоријаца, Легазпи, Толоса или Пасаја.

Системот „атез-ате“ се состои во закачување на секој вид ѓубре на закачалка надвор од куќата одреден ден или денови во неделата. На пример, во Хернани, тие имаат три дена за да го закачат своето органско ѓубре, два дена за пластика и метал, еден за хартија и еден за друг отпад.

Овој систем започнал во градот Усурбил во 2009 година, поради инсинераторот на регионот Гипузкоа кој требал да се гради во овој град, точно во соседството Зубиета. Три години подоцна, изградбата на инсинераторот била запрена од страна на владата на регионот, што укажува на тоа дека инсинераторот е извор на контаминација и високата цена на зградата.

## Критика
Овој тип на услуга за собирање е предмет на критика:
* Големиот контејнер (контејнер на тркала) го поттикнува менталитетот на ѓубре „далеку од вид“ и поканува повеќе ѓубре да се отстрани.
* Контејнерите и камионите за собирање не се соодветни за тесни патишта или куќи со стрмни патеки или скали.
* Тие ги врзуваат локалните власти за програми за опрема што бараат капитал и мултинационални добавувачи.
* Мешаните рециклирачки материјали понекогаш не се управуваат успешно од страна на автоматските станици за сортирање, а стапките на пренасочување се ниски. Во некои случаи, ова резултира со планини од несортиран рециклирачки материјал.
* Особено во Велика Британија, некои општини испраќаат најмалку 4 големи канти - жителите на помалите куќи без градини имаат малку простор да ги стават; не секој живее во куќа, некои живеат во блокови станови
* Многумина користат мали пластични кутии, кеси и „кутии“ за отпад од храна што се заклучуваат на отворено, кои се фрлаат наоколу и се губат, што е лошо за учеството во рециклирањето.

## Поврзано
* Механички биолошки третман
* Рециклирање
* Компостирање

## Наводи

## Надворешни врски
* RecycleNow - Научете како да рециклирате од дома во Велика Британија
* Центарот за рециклирање - Пронајдете давател на услуги за рециклирање покрај плочникот во САД

Категорија:Собирање отпад