Залабије

**Залабије** е прженица или крофна што може да се најде во неколку кујни низ арапскиот свет, Западна Азија и некои делови од Европа под влијание на првото. Направена е од поретко тесто од пченично брашно кое се сипува во врело масло и се пржи. Најраниот познат рецепт за ова јадење потекнува од арапски готвач од 10 век и првично бил направен со истурање на тестото низ лушпа од кокос.

## Историја
Најраните познати рецепти за *залабија* потекнуваат од арапскиот готвач од 10 век *[[Китаб ал-Табих]]*. Во старата Ал-Багдади книга со рецепти на Арапите; тестото се истура низ кокосова лушпа. Овој стил на пржење е сличен на индиските џалаби и рецепт од германската кујна од 16 век за *штраубен* ко је правел со помош на инка.

Развиени се различни методи при подготовката на пецивото пециво. Според Мукадаси (10 век н.е.), луѓето во Сирија во зима „[би] подготвувале тип на *Залабија* кој не е во вид на решетка. Ова би  бил прженото пециво *Залабија*. Некои се со издолжена форма, слични на тркалца, додека помалите, понекогаш направени во топчиња, се слични на обликот на кнедли." Во Северна Африка, тие би го дале името *Залабија* на различен вид на печиво, имено на *Мушабак*, што е длабоко пржено пециво во форма на решетка, направено со тесто и натопено во сируп *„асал* (мед) или *катр*.„

Во 1280 година, еврејско-сицилијанскиот лекар Фарај бен Салим, превел на латински фармацевтска книга, (латински: *Tacvini Aegritvdinvm et Morborum ferme omnium Corporis humani* ), напишана од Ибн Јазла, арапски доктор и се состои од голем број персиски рецепти, вклучително и еден за „Зелебија“.

Меѓу јеменските Евреи, *залабије* бил десерт кој се јадел особено во зимските месеци. Во Јемен, *залабија* се пржи во камено тенџере обложено со масло околу 1 цм. во кое се меша масло, а понекогаш и мед. Таму, *залабије* се прави од меко тесто со квасец [и] се пржи од двете страни во длабоко масло. Има и такви кои во тестото додаваат црн ким за подобар вкус. Тие се јадат додека се уште се топли, додека некои имаат како практика е да ги јадат со мед или со шеќер“.

## Рано познато потекло
Според Самоил, ќерката на цар Давид приготвила пржени прженици за нејзиниот полубрат Амнон.
До вториот век од н.е., името на прженицата го добило името *суфгенин* на мишнаички хебрејски, збор изведен од неговата текстура слична на сунѓер со алвеоларни дупки.

### Традиција
*Залабије* вообичаено јадат муслиманите за време на месецот Рамазан, хиндусите за време на прославите на Дивали, индиските христијански заедници за време на Божиќ и Велигден а сефардските Евреи за Ханука. Во Либан се јадат во ноќта на 5 јануари за да го прослават крштевањето на Исус Христос. Тестото се меша со анасон на југот на земјата, а во тестото се прават три дупки за да ја симболизираат Светото Тројство. Тој ден се јадат и во издолжена и во кружна форма.

*Залабије* (или *зелеби*) се традиционален *суфган* („сунѓересто тесто“) за персиските Евреи.

## Модерни варијации
Овој пржен десерт е многу честа појава во индискиот потконтинент, во земји како Индија, Пакистан, Шри Ланка, Непал, Бангладеш, иако се прави поинаку од овој тип како на Блискиот Исток и Северна Африка. Во многу земји од Блискиот Исток и Северна Африка, како што се Иран, Ирак, Јордан, Сирија, Либан, Тунис, Алжир, Судан, а исто така и во Египет, тие личат на сунѓерести колачи пржени во масло.

Во Иран, каде што е познато како *золбија*, слаткото традиционално им се давало на сиромашните за време на Рамазан. Постојат неколку рецепти за десертот од 13 век, а најприфатениот е споменат во готвачот на Мухамед бин Хасан ал-Багдади.

Во Ирак во 20 век, скробот бил основна состојка во нивната *залабије*, прелиена со шеќер. Во Северна Африка, *залабије* често се правеле со додавање на јогурт во сувите состојки.

Тие се познати како *злебија* во туниската кујна, *џалебие* на Филипините, *зулбија* во Азербејџан, *гварамари* во Непал и *џилапи* во Индија.

## Поврзано

* Џелеби
* Сфењ
* Муруку
* Тулумба
* Локма
* Список на видови крофни

## Наводи

Категорија:Крофни
Категорија:Индиска кујна
Категорија:Блискоисточна кујна
Категорија:Иранска кујна
Категорија:Арапска кујна