open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Echium italicum

***Echium italicum***, е вид растение од семејството Boraginaceae, кое расте во Средоземје (особено во Италија, па оттука и името „italicum“) и, како воведен вид во Соединетите Американски Држави во државата Мериленд).

## Ботанички опис
Двегодишно растение, високо до 100 см. Стеблото е вертикално, неразгрането или речиси разгрането од основата, со влакна кои се половина или целосно испакнати, поставени на брадавични израстоци и со кратки, меки, аднатни влакна. Базалните листови се ланцетни, долги 13–25 см, широки 1–2,5 см, ланцетни, цели во основата, стеснети во петиоли, стеблото е помало, долго 5–9 см, широко 0,5–1 см, ланцетни или тесно елиптични, неподвижни, сите листови од двете страни со анатни долги влакна, по рабовите и по средната линија со кратки филаменти. Цветовите се со кратки дршки или приседнати, собрани во издолжено-шилесто или разгрането пирамидално соцветие, формирано од покуси или подолги срповидни монохазиуми, долните српести монохази се разгранети или од 3 дела. Чашката е долга 4–7 мм, длабоко петделна, со ланцетно или линеарно-ланцетно, речиси нееднакви сегменти на чашката, со долги полуланцетни филаменти свртени надолу. Венчето е долго 10–12 мм, белузлаво-сиво, жолтеникаво или бледо сино, тесно вдлабнато, двојно подолго од чашката. Прашниците излегуваат надвор од венчето. Столпчето изегува надвор од венчето, на врвот со дводелен жиг. Оревчињата долги околу 3 мм, јајцевидни или триаголнојајдни, со брадавични израстоци. Цвета од април до почетокот на јули, до кога повеќето други медитерански диви цвеќиња ќе изумрат.

## Распространетост и живеалиште
Ова растение воопшто не е пребирливо во врска со своето живеалиште и може да се најде во карпести и тревни живеалишта, како и во напуштени обработливи површини, на пасишта, покрај патишта и на пустелија.  Исто така, се среќава во Северна Африка, западна Азија, Кавказ и Европа. Натурализиран е во Австралија. Расте покрај патишта, железници, полиња, реки, на планински пасишта, околу села, до 1200 м. надморска височина. Во Македонија е пронајдено во: Куманово, Галичица, Штип, клисурата на реката Тополка, клисурата на реката Пчиња, Богданци идр. места.

## Галерија


Податотека:Италианско_усойниче_–_цветове_2.jpg|алт=Flowers| Цвеќиња
Податотека:Echium italicum 0006.JPG|мини|Echium italicum Природен резерват Монте Пелегрино, Палермо]]
Податотека:Echium italicum 2017-04-30 9184.jpg|мини|Лисна розета во првата година]]


## Наводи

## Надворешни врски
* gbif.org

Категорија:Ботанички таксони опишани од Карл Линеј
Категорија:Растенија опишани во 1753 година
Категорија:Змијоглавка
Категорија:Флора на Македонија
Категорија:Флора на Европа
Г’л’бово

**Г’л’бово** () — град во Јужна Бугарија, административен центар на истоименета општина во Старозагорската Област. Има население од околу 7090 жители (2024).

## Географија и местоположба
Г’л’бово се наоѓа во југоисточниот дел на Горнотракиската Низина. Градот е распореден на југ од Старозагорското Поле, на 45 км од градовите Стара Загора и Хасково, на 13 км од Симеоновград, на 24 км од Раднево, 26 км од Харманли и на 40 км соодветно од Нова Загора и Тополовград. Распореден е на бреговите на реката Сазлијка, која извира од јужната падина на Срнена Гора, протекува низ Горнотракиската Низина и источно од Симеоновград се влева во реката Марица.

## Историја
Селото Г’л’бово првично било познато под името **Кум Дуванџиј**. Топонимот потекнува од турскиот збор дуван (доган), што означува „јастреб“ или „граблива птица“. Поради епидемија со непознато потекло, дел од населението се преселило на сегашната локација на селото, додека друг дел го основале селото Пјасачево (поранешно **Кум ќој**).

По Ослободувањето, во 1906 година, селото Кум Дуванџиј било преименувано во **Галаб**, но со текот на времето името преминало во позвучната форма Г’л’бово. Според народната етимологија, името се поврзува со локалната трева „бозалак“, која привлекувала големи јата гулаби, чиј број бил толку голем што при нивното полетување создавале сенка налик на облак. Поради ова, локалното население одлучило да го замени турското име Кум Дуванџиј со денешното – Г’л’бово. Со оглед на тоа што првите жители на новоформираната населба околу железничката станица потекнувале од Кум Дуванџиј, станицата го добила името станица Г’л’бово. Во 1969 година, двете населби со име Г’л’бово – селото и населбата околу железничката станица, биле обединети во градот Г’л’бово.

## Наводи

## Надворешни врски
*Мрежно место на Општина Г’л’бово

Категорија:Градови во Бугарија
Категорија:Населени места во областа Стара Загора
Зајдизам

**Зајдизмот** (или Зајдија, на арапски: الزيدية, аз-Зајдија) е една од гранките на шиитскиот ислам, позната и како „петто-шиизам“ (Fiver Shi'ism), бидејќи нејзините следбеници ги признаваат првите пет имамите од лозата на Али ибн Аби Талиб. Тој се појавил во VIII век по неуспешниот бунт на Зајд ибн Али против Омејадскиот Калифат, и денес е најблиску до сунитскиот ислам меѓу шиитските гранки, со одредени варијации во историјата.

## Историја
Зајдизмот потекнува од Зајд ибн Али (695–740 н.е.), правнук на Али ибн Аби Талиб и внук на Хусеин ибн Али. Зајд водел бунт против Омејадите во 740 година во Куфа, сметајќи ги за тирани и корумпирани. Неговите следбеници веруваат дека вистинскиот имам мора да се бори против неправдата, за разлика од неговиот брат Мухамед ал-Бакир, кој не учествувал во политички акции. По смртта на Зајд, неговите следбеници формирале посебна гранка, која се проширила главно во Јемен, каде што владеела Зајдиската имаматска држава од IX век до 1962 година, кога била укината со републиканската револуција.

Во историјата, зајдизмот доживеал промени: првично бил блиску до сунитските традиции, но во IX век се поместил кон шиитски позиции, а подоцна, од XV–XVI век, доживеал „сунификација“ поради политички и верски притисоци. Денес, најголем дел од зајдистите живеат во Јемен, каде што се околу 35–40% од населението, особено во северните висорамнини. Тие се поврзани со движењето Хути (Ансар Алах), кое е зајдистичко по потекло, но не сите зајдисти ги поддржуваат.

Категорија:Шиизам
Крушево (Црна Гора)

**Крушево** () е населено место во општината Гусиње, Црна Гора. Според пописот од 2023 година имало 298
жители. Селото е мнозински бошњачко.

## Поврзано
* Гусиње
* Бошњаци

## Наводи

Категорија:Гусиње
Категорија:Населени места во Црна Гора
Категорија:Бошњачки населби во Црна Гора
Jin-Roh

***Jin-Roh*** (, буквално: *Луѓето волци*) — долгометражен аниме-филм на режисерот Хиројуки Окиура од 1999 г.

## Содржина
Алтернативна реалност, 50-тите години на XX век. Јапонија по Втората светска војна е окупирана од Германија. За време на извршување на задача, Фусе, член на единицата за специјални намени, станува причина за смртта на една млада терористка. Набргу потоа, тој наизглед случајно се запознава со нејзината постара сестра и помеѓу нив започнува романса... Романса слична на страшната бајка за Црвенкапа, книгата што на Фусе му ја подарува неговата нова пријателка. 

Со секоја прочитана страница, светот околу нив почнува да се менува и да се распаѓа. Вителот од настани — лагата и вистината што не можат да се разликуваат, предавствата и политичките интриги, соништата и халуцинациите, грабливците и жртвите — уште еднаш ни докажува дека најопасното од сите животни е токму човекот.

## Гласовни улоги

|-
| Јошикацу Фуџики || Казуки Фусе
|-
| Суми Муто || Кеи Амемија
|-
| Хиројуки Киношита || Ацухи Хеми
|-
| Јошисада Сакагучи || Хачиро Тобе
|-
| Ери Сендаи || Нанами Агаво
|-
| Кенџи Накагава || Исао Анија
|-
| Рјуичи Хорибе || Широ Тацуми
|-
| Јукихиро Јошида || Хаџиме Ханда
|-
| Јукио Хирота || Бумеи Мурото
|-
| Тамио Оки || офицер
|}

## Наводи

## Надворешни врски

Категорија:Филмови од 1999 година
Категорија:Филмови на јапонски јазик
Категорија:Јапонски филмови
Категорија:Аниме-филмови
Fumaria thuretii

***Fumaria thuretii*** — вид цветно растение од семејството афиони. 

## Опис
*Fumaria thuretii* е едногодишно растение. Стеблото му е вертикално, разгрането со висина од 20-30 см високо и со надолжни бразди. Листовите се сивкаво зелени со должина од 10-30 mm, навидум ромбично јајцевидни и 1-2 пати перести. Лисните делови имаат јајцевидна форма, а ливчињата се два до три пати подолги отколку широки, ланцетни до линејно ланцетни или елиптични. Лисните дршки се еднакви со ламината или покуси. 

Соцветијата не многу долги од 4-8 cm и имаат 15-35 цвета но се густи, вертикални, приседнати или со куси дршки кои се покуси од соцветието. Брактеите по должина се скоро еднакви со плодните дршки и ретко се малку покуси, линејно елиптични. По боја се розови а на врвот зашилени. Цветовите се долги 7-10 mm. Чашкините ливчиња имаат должина од 2,5-3 mm со ширина од 1,5-2 mm. Тие имаат јајцевидна форма и се пошироки од венчето, бледорозови до пурпурни, по работ се скоро бели, неправилно плитко назабени а само во основата запчињата се подолги. 

Венчето е розово до пурпурно, а на врвот е темновиолетово. Горното венечно ливче во предниот дел е со свиткани нагоре рабови. Шпората долга до 3 mm, поширока од средниот дел на венчето. Оревчињата се скоро топчести, на врвот се слабо заострени со должина од 2 mm и имаат многу ситни брадавички. Плодните дршки се кукасто свиткани надолу.

## Распространетост во Македонија
*Fumaria thuretii* е распространето во Македонија, најчесто покрај варовнички карпи и камењари, а исто така и на серпен тин, до 1000 m.

Се среќава во Жеденска Клисура, Матка, Катлановска Бања, покрај река Тополка, во Доброшане, Штип, Галичица - помеѓу селата Стење и Коњско. Се посочува за планината Бабуна.

## Наводи

Категорија:Афиони
Категорија:Флора на Македонија
Fumaria kralikii

***Fumaria kralikii*** — вид цветно растение од семејството афиони. 

## Опис
*Fumaria kralikii* е едногодишно растение со полегнати и вертикални стебленца кои се високи до 40 cm, голи и со надолжни бразди. Листовите се сивкави, навидум триаголни до триаголно јајцевидни, 1-2 пати перести а деловите на листовите се пересто насечени. Ливчињата се ланцетни или линејно ланцетни, 2-4 пати подолги отколку широки. Соцветијата се растресити, со должина од 2-3(-4) cm и со 10-18 цвета. Дршката на соцветијата е многу куса.

Брактеите се скоро еднакви со должината на плодните дршки или подолги. Чашкините ливчиња се со должина од 2-2,7 mm и 1,5-2 mm ширина со јајцевидна форма, во основата со поголеми запци, а во горниот дел со поситни, 2-3 пати покуси од венчето. Венчето е долго 5-6(-7) mm со светлорозова до црвена боја а на врвот виолето. Горното венечно ливче е со зелен кил, а во предниот дел работ е свиткан нагоре. Долното венечно ливче во предниот дел е со расперен раб. Оревчињата се скоро топчести, 1,7 mm широки, со тап врв и со рапава површина. Плодните дршки кукасто се свиткани надолу.

## Распространетост во Македонија
*Fumaria thuretii* е распространето во Македонија, најчесто покрај патишта, грмушки и камењари и главно во потоплите делови.

Се среќава во околината на Нов Дојран, Богданци, Смрдлива Вода, Негорци, Кавадарци и клисурата на река Раец, Демир Капија, Крива Паланка меѓу селата Ранковце и Опила а се посочува за  Велес, Смратливец, Мајден, Валандово селата Дедели и Удово, Гевгелија.

## Наводи

Категорија:Афиони
Категорија:Флора на Македонија
Fumaria rostellata

***Fumaria kralikii*** — вид цветно растение од семејството афиони.

## Опис
*Fumaria rostellata* е едногодишно растение. Стеблото високо до 40 cm, многу разгрането, голо и со надолжни бразди. Листовите се сивкави, 1-2 пати перести, перестите делови се два пати пересто насечени. Лисните сегменти се ланцетни или линејно ланцетни, 3-4 пати подолги отколку широки. Соцветијата се растресити, со должина од 3-5 cm и со 15-25 цвета. Дршката на соцветието е покуса од него (1-2 cm) а брактеите се 2/3 од должината на плодните дршки или скоро еднакви со нив, широки а во горниот дел малку насечени. 

Чашкините ливчиња се долги 2-2,5 mm и широки околу 1,5 mm во јајцевидна форма. Тие се неправилно крупно назабени, три пати покуси од венче-то. Венчето е долго 7-9 mm со розецрвеникава боја а врвовите на венечните ливчиња се темновиолетови. Горното венечно ливче во предниот дел има свиткани нагоре рабови, а долното венечно ливче е лопатовидно и со расперени рабови. Оревчињата се 1,7 mm долги, круглести, малку странично сплеснати, на врвот кусо заострени, по површината со ситни брадавички. Плодните дршки се исправени и свртени нагоре.

## Распространетост во Македонија
*Fumaria kralikii* е распространето во Македонија, најчесто покрај покрај населби, грмушки, тревести места и патишта, до 1000 m.

Познато за Дабничка Планина и патот за манастирот Трескавец, Цапари, Пехчево, Крива Паланка, Таорска Клисура, Демир Хисар помеѓу селата Доленци и Железнец, Китка, Шар Планина и Пелистер. Се наведува за Удово.

## Наводи

Категорија:Афиони
Категорија:Флора на Македонија
Fumaria vaillantii

***Fumaria vaillantii*** — вид цветно растение од семејството афиони. Најчесто е распространета во Европа.

## Опис
*Fumaria vaillantii* е едногодишно растение. Стеблото е високо 28 cm,. вертикално или повиено разгрането и со надолжни бразди. Листовите се сивкави, 1-2 пати перести, а деловите на листот се пересто насечени. Ливчињата се ланцетни или линејно ланцетни, 4-6 пати подолги отколку широки. Соцветијата се со мал број цветови (6-12), густи и со куси дршки. Брактеите се ципести и нивната должината им изнесува 2/3-3/4 од должината на плодните дршки, поретко еднакви со нив.

Цветовите се долги 5-6 mm. Чашкините ливчиња се долги 0,5-0,7 mm и 0,3-0,5 mm широки, назабени, на врвот зашилени. Венчето е светлорозово а горното венечно ливче во предниот дел има широки криловидно расперени рабови. Долното венечно ливче е со расперени рабови. Вннатрешните ливчиња на врвот се темновиолетови. Оревчињата се околу 2 mm широки, топчести, на врвот зашилени, по површината ситно брадавичести. Плодните дршки се прави и свртени нанапред.

## Распространетост во Македонија
*Fumaria vaillantii* е распространето во Македонија, најчесто покрај суви тревести и каменливи места, по меѓи и ниви.

Се среќава во околината на Гази Баба, Куманово и Доброшане, Делисинци и Галичица. Се посочува за Скопска Црна Гора и клисурата на река Треска, Велес, Чичево, Струмица.

## Наводи

Категорија:Афиони
Категорија:Флора на Македонија
Категорија:Флора на Европа
Избори во Грција

На национално ниво, Грција одржува избори за своето законодавно тело, Грчкиот парламент.

## Парламентарни избори
Грчкиот парламент (*Voulí ton Ellínon*) има 300 пратеници, избрани за четиригодишен мандат преку систем на „засилена“ пропорционална застапеност. Од 300 места, 285 се распределени во 59 изборни единици, од кои 50 се со повеќе места и 9 со едно место. Останатите 15 пратеници се избираат од национални партиски листи, од кои 3 се должни да ја претставуваат грчката дијаспора. Распределбата на местата на поединечните партии се врши врз основа на нивниот удел во гласовите на национално ниво, под услов да го достигнале изборниот праг од 3%. Во секоја изборна единица, гласачите можат да го изберат кандидатот или кандидатите по свој избор со означување на нивното име на партиското гласачко ливче.

### Изборни единици
мини|Изборните единица во Грција во зависност од бројот на пратеници кои се избираат од секоја
Изборните единици во Грција традиционално биле со повеќе места и најчесто се совпаѓаат со префектурите. Бројот на места од секоја изборна единица се прилагодува еднаш на секои десет години, по десетгодишниот попис на населението. Изборните единици на префектурите не смеат да бидат лишени од претставништво, ниту пак можат да се спојат со друга префектура; сепак, тие можат да се поделат на помали изборни единици ако нивното население се зголеми непропорционално: ова беше случајот со изборната единица Атина Б, која беше поделена на три помали изборни единици во 2019 година. Промените во населението оставија девет префектури (Кефалонија, Лефкада, Евританија, Гревена, Самос, Теспротија, Касторија, Фокис и Закинтос) со по едно парламентарно место, додека некои урбани или приградски изборни единици бележат големи зголемувања во распределбата на местата во текот на годините.

Според пописот од 2021 година, најголемите изборни единици се наоѓаат во метрополитенските области Атина и Солун. Тоа се Атина Б3 (19 места), Солун А (17 места), Атина Б1 (16 места), Атина А (13 места), Атина Б2 (12 места) и Источна Атика (12 места). Останатите изборни единици избираат едноцифрен број пратеници. Најголемата изборна единица надвор од Атина и Солун е Ахаја, која има 9 места.

Категорија:Избори во Грција
Суперхеројски филм

[мини|280x280пкс|Костумот на [Бетмен од суперхеројскиот филм *[[Темниот витез]]* (2008). Овој филм е признаен од многу изданија за најдобар суперхеројски филм во историјата.]]
**Суперхеројски филм** — филмски жанр посветен на авантурите на суперхероите, односно херои што поседуваат натчовечки моќи (или соодветна технологија што ги заменува) и ги користат за борба против злото. Поголемиот дел од суперхеројските филмови се снимени според мотиви од суперхеројските стрипови.

## Особености на жанрот
Суперхеројскиот филм речиси секогаш припаѓа и на жанровите акција и научна фантастика. Дејството, по правило, се одвива во условно современиот свет, во кој способностите на суперхеројот се уникатни и го разликуваат од обичните луѓе. Првиот филм во серијалот за одреден суперхерој честопати ја раскажува неговата приказна за потеклото, покажувајќи како ги добил своите супермоќи и неговата прва битка со главниот суперзлобник.

Од сето наведено постојат и исклучоци. Така, на пример, постојат суперхеројски филмови што не се засновани на стрипови („Хенкок“, „Робокап“, „Неверојатните“ и др.), не се научнофантастични („Фајтер“, „Казнувачот“, „Супер“) или се без елементи на акција („Нескршлив“). Обично ваквите дела претставуваат деконструкција на жанрот или негова пародија.

## Историја
Суперхеројските филмови се снимаат главно во САД од крајот на 1930-тите. Отпрвин тие биле наменети за деца и младинци, но со текот на времето станувале сѐ позрели и посериозни. Од 2000-тите, Холивуд доживува бум на суперхеројската кинематографија, при што во овој жанр секоја година излегуваат по неколку филмови. Најголемите кинопроекти во суперхеројскиот жанр се Кинематографската вселена на Marvel, Проширената вселена на DC, филмскиот серијал „Икс-мен“, „Спајдермен“, „Бетмен“ и „Супермен“.

Односот кон суперхеројските филмови како кон несериозна забава за младинци постепено се менува. Некои суперхеројски филмови добиле признание како уметност и престижни награди, не само за специјални ефекти. Така, Хит Леџер посмртно бил награден со „Оскар“ за улогата на злобникот Џокер во филмот „Темниот витез“, а филмот „Логан“ добил номинација за „Оскар“ за најдобро сценарио. Заплетите и ликовите од суперхеројскиот свет послужиле дури и како основа за филмови што не припаѓаат право на овој жанр, како што е оскаровската крими-драма „Џокер“.

Авторите на истражувањето презентирано во 2018 г. на конференцијата на Американската академија за педијатрија, соопштиле дека во суперхеројските филмови објавени во периодот 2015–2016 г., суперхероите вршат повеќе акти на насилство отколку злобниците: во просек, суперхероите вршат 23 акти на насилство на час, а злобниците — 18. Вообичаени акти на насилство за суперхероите се тепачки (1021 случај), употреба на смртоносно оружје (659), уништување имот (199), убиство (168), малтретирање, застрашување и мачење (144), додека за злобниците — употреба на смртоносно оружје (604 случаи), тепачки (599), малтретирање, застрашување и мачење (237), уништување имот (191) и убиство (93).

## Наводи

## Надворешни врски
* SuperheroMovies.net
* SuperheroHype.com

Категорија:Филмски жанрови
Павел Бања

**Павел Бања** () — гратче во Јужна Бугарија, административен центар на истоименета општина во Старозагорската Област. Градот е познат како балнеолошко одморалиште. Има население од околу 2.604 жители (2024).

## Георграфија
Градот е распореден во централниот дел на Бугарија, во северозападниот дел на Старозагорската Област и меѓу Стара Планина и Средна Гора во Розовата Долина. Се наоѓа близу до Казанлак (околу 20–25 km), во соседство со акумулацијата „Копринка“.

## Историја
Павел Бања е релативно нова населба. Основана е по Ослободувањето на Бугарија од османлиската власт, од преселеници од соседното село Турија. Основните родови, кои се населиле во новото село Павел, биле околу десетина. Покрај националното богатство – минералната вода, селото се развивало и се појавиле некои одморалишта. Од 10 ноември 1978година Павел Бања има добиено статус на град.

## Балнеолечение
Павел Бања е национален балнеолошки центар. Градот се стекна со известност по своите лековити минерални води. Тие се карактеризираат како слабоминерализирани, хипотермални, радонски, силициумски и флуорни. Од седумте природни сондажни извори бликаат минерални води со температура од 50 до 61 °C. Одморалиштето е профилирано за лекување на дегенеративни и воспалителни ортопедски заболувања на опорно-двигателниот апарат, состојби по трауматски и ортопедски заболувања, дегенеративни, зглобни и перизглобни воспалителни заболувања, заболувања на периферниот нервен систем – дискова болест, моно- и полиневрити, радикулити, заболувања на централниот нервен систем и др. Во градот се распоредени вкупно 11 базени со минерална вода, од кои 7 затворени и 4 отворени.

Минералната вода во Павел Бања содржи флуор и радиоактивниот гас радон, затоа според специјалистите водата треба да се користи изречно и само по лекарска препорака.

## Наводи

## Надворешни врски
*Официјална веб-страница на општина Павел Бања

Категорија:Села во Бугарија
Категорија:Населени места во областа Стара Загора
Ajuga chamaepytis

***Ajuga chamaepitys*** е вид цветно растение, скриеносеменици од семејството Усноцветни. Растението има многу исти карактеристики и својства како *[[Ajuga reptans]]*. *A. chamaepitys* може да се најде во Европа, источниот дел на Медитеранот и Северна Африка. Во Македонија регистрирани се неколку поединечни примери од овој вид се посочува во Скопска Црна Гора, Шар Планина, клисурата на реката Раец и Кавадаречко. Расте покрај патишта, по ораници, патишта, угари, брдски пасишта. 

## Ботанички опис
Ajuga chamaepitys е мала тревно едногодишно или  повеќегодишно растение кое достигнува 10-40 см во висина. Стеблото не разгрането или силно разгрането од основата, со вертикални или придигнати ливчиња со стрчести или прилегнати долги влакна. Листовите триделни со линејни сегменти и имаат спротивен распоред. Листовите можат да достигнат и до 4 см долги, поделени се на три линеарни лобуси и, кога се згмечуваат, имаат мирис сличен на борови иглички. Цветовите со многу куса дршка или скоро приседнати по 2 до 4 во секој нодиум. Чашката 4 до 6 мм дола, влакнеста и со ретки жлезди, со пет триаголни запци, кои се скоро еднакви со должината на трубичката на чашката. Прашниците се влакнести филаменти и излегуваат надвор од трубичката. Растението ги исфрла своите сјајни црни семиња блиску до матичното растение и семето може да остане живо во почвата до 50 години. Неговата сезона на цветање е генерално кон крајот на пролетта. Растение е значително намалено поради промените во земјоделството во планинските предели. На прв поглед, *A. chamaepitys* изгледа како мал бор со црвеникаво-виолетово влакнесто стебло со четири агли.

## Употреба на билката во народната медицина
*Ajuga chamaepitys* има стимулативно, диуретично и еменагошко дејство и билкарите ја сметаат за добар лек за гихт и ревматизам, а исто така е корисна и кај женските заболувања. Во Левант, растението традиционално  локалното население го користеле како аналгетик. Добро познато растение било на билкарите од времето на Тјудорите кои ги користеле смолите содржани во листовите. Билката порано се сметала речиси како специфична кај гихт и ревматски заболувања. Листовите на растението биле сушени и мелени во прав. Таа била состојка на некогаш познатиот лек за гихт, Портланд во прав. Се состоела од листовите на *Ajuga chamaepitys,* кој има малку терпентински мирис и груб вкус, со слични својства опишани како на разреден алкохол.

## Галерија

Податотека:Ajuga chamaepitys Valais2.JPG|A. chamaepitys
Податотека:Ajuga chamaepitys sl1.jpg|A. chamaepitys младо растение
Податотека:Ajuga chamaepitys pelouse-chezy-sur-marne 02 29052005 2.JPG|Ajuga chamaepitys со цверт


## Наводи

Категорија:Ботанички таксони опишани од Карл Линеј
Категорија:Флора на Европа
Категорија:Флора на Македонија
Fumaria schrammii

***Fumaria schrammii*** — вид цветно растение од семејството афиони. Најчесто е распространета во Европа. 

## Опис

*Fumaria schrammii* е едногодишно растение. Стеблата се високи до 40 cm, вертикални или повиени и многу разгранети. Листовите се сивкави, навидум триаглесто јајцевидни по форма, до 2 пати перести, а деловите на перестиот лист пересто насечени; ливчињата ланцетни или линејно ланцетни, 3-4 пати подолги отколку широки, на врвот заострени. Соцветијата се растресити, 2-4 ст долги, со куси дршки или приседнати, со 6-14 цвета. Брактеите се наполу покуси од плодните дршки, ципести, линејни а на врвот зашилени. 

Цветовите се долги 4-5,5 mm. Чашкините ливчиња се долги 0,3-0,7 mm, нерамномерно назабени и брзо отпаѓаат. Венечните ливчиња се светлорозови до бледоцрвени а на врвот се темновиолетови. Горното венечно ливче во предниот дел е со свиткани нагоре рабови, шпората е поширока од венчето и е до една третина од должината на цветот. Оревчињата се топчести, со ширина од 1,7-2 mm, на врвот заострени, по површината брадавичесто рапави. Плодните дршки се прави, 2-3 пати подолги од оревчињата.

## Распространетост во Македонија
*Fumaria schrammii* е распространето во Македонија, најчесто покрај тревести места, камењари, покрај патишта и железнички пруги, до 750 m.

Се среќава во околината на Штип, Прилеп помеѓу Мелница и Витолиште, и Козјак над Тројаци, Таорска Клисура и клисурата на река Тополка.

## Наводи

Категорија:Афиони
Категорија:Флора на Македонија
Категорија:Флора на Европа
Тенколисна чадливка

**Тенколисна чадливка** (науч. *Fumaria parviflora*) — вид цветно растение од семејството афиони. Потекнува од Европа, Азија и Африка, но е честа и широко распространета во многу други делови од светот. Понекогаш е плевелна. Малите цветови се матно бели со виолетови врвови. Плодот е заоблен орев со централен гребен.

Утврдено е дека *Fumaria parviflora* содржи бројни алкалоидни хемиски состојки. Главните алкалоиди изолирани од *Fumaria parviflora* биле протопин и адлумидицеин, додека помалите алкалоиди изолирани биле парфумин, фумарилин, криптопин, (-)-стилопин, 8-оксокоптизин, сангуинарин и оксисангуинарин.

## Опис

Тенколисната чадливка е едногодишно растение. Стеблото е многу разгрането, со вертикални полегнати или повиени гранки, до 30 cm високо, голо, со надолжни бразди. Листовите се сивкави, обично двојно перести, а деловите на листот обично двојно пересто насечени. Ливчињата се ланцетни до линејно ланцетни, 4-6 пати подолги отколку широки, кон основата образуваат една бразда. Соцветијата се со куси дршки или приседнати, густи, со мал број на цветови (10-20). Брактеите се еднакви со должината на плодните дршки или подолги. 

Цветовите имаат должина 5-6 mm и обично се бели. Чашкините ливчиња се долги 0,5-1 mm и 0,3-0,6 mm широки, назабени или целокрајни и брзо отпаѓаат. Венечните ливчиња се бели, горното венечно ливче во предниот дел е со крилесто расперени и свиени нагоре рабови, а двете внатрешни венечни се со ливчиња на врвот со темновиолетова боја. Шпората е поширока од венчето и е 1/3 од должината на венчето. Оревчињата се до 2 mm во пречник, странично малку сплеснати, со заострени рабови, на врвот заострени, а по површината ситно брадавичести. Плодните дршки се покуси од оревчињата.

## Распространетост во Македонија
Тенколисната чадливка е распространето во Македонија, најчесто покрај тревести и каменливи места. Се среќава во околината на Скопје (Водно и Гази Баба), Жеденска Клисура, клисурата на река Тополка и Илинска Планина.

Се посочува за околината на Скопје (Нерези) и Скопска Црна Гора, Велес, Кавадарци - село Дреново, Нов Дојран с. Николиќ, Штип и Овче Поле кај село Богословец.

## Наводи

## Надворешни врски
*
*Jepson Manual Treatment

Категорија:Афиони
Категорија:Флора на Македонија
Категорија:Флора на Европа
Категорија:Флора на Азија
Категорија:Флора на Африка
Asplenium aethiopicum

***Asplenium aethiopicum*** — литофитски или понекогаш епифитски вид папрат кој се среќава во Јужна и тропска Африка, тропска Америка, Азија и Австралија. Се смета за критично загрозен вид во Викторија, Австралија. Се смета за егзотичен во Нов Зеланд.

## Таксономија
*Asplenium aethiopicum* првично бил објавен под името *Trichomanes aethiopicum* од Николас Лоренс Бурман во 1768 година. Во 1935 година Алфред Бечерер го преместил овој таксон во родот *Asplenium* создавајќи го името *Asplenium aethiopicum*.

## Наводи

Категорија:Епифити
Категорија:Растенија опишани во 1768 година
Категорија:Флора на Фиџи
Категорија:Флора на Етиопија
Категорија:Флора на Еритреја
Категорија:Флора на ЦАР
Категорија:Флора на Бурунди
Категорија:Флора на Ангола
Категорија:Флора на Демократска Република Конго
Категорија:Флора на Замбија
Категорија:Флора на Саудиска Арабија
Категорија:Флора на Индија
Категорија:Флора на Зимбабве
Категорија:Флора на ЈАР
Категорија:Слезенка
Категорија:Ранливи видови според МСЗП
Категорија:Флора на Нова Гвинеја
Campylopus setifolius

***Campylopus setifolius*** — вид мов од семејството *[[Leucobryaceae]]*. Видот се среќава само во Обединетото Кралство и Ирска.

*Campylopus setifolius* е ограничен на хиперокеанската зона на Велика Британија и Ирска, претпочитајќи северно насочени падини каде што *Calluna vulgaris* е речиси постојан придружник. Може да се најде и на карпести рабови и клисури.

## Наводи

Категорија:Флора на Ирска
Категорија:Флора на Обединетото Кралство
Категорија:Таксони опишани од Вилијам Вилсон
Категорија:Leucobryaceae
Категорија:Растенија опишани во 1855
Ajuga piskoi

***Ajuga piskoi*** е тревесто, цветно растение од семејството Усноцветни кое потекнува од Грција, Македонија и Албанија. Првпат е опишано во 1896 година. Во Македонија се посочува за западните ограноци на планината Галичица, јужно од селото Пештани.

## Ботанички опис
Повеќегодишно тревесто растение кое расте до 50 см во височина. Стеблото е вертикално, разгрането, базалните и долните листови јајцевидни, грубо и раздалечено назабани, со ретки четинасти влакна. Листовите се јајцевидни, долги 5-8,5 см, грубо и широко забиени. Цветовите со многу куса дршка собрани во пршлени собрани по  2 во пазувите на прицветните листови. Прашниците се влакнести филаменти и излегуваат надвор од венечната трубичка. Овој вид се наоѓа на сончеви места во листопадни шуми и грмушести предели, обично на тревни чистини или покрај патишта. Цветовите жолтобели со виолетови  чашки во јуни и јули. Се смета за вид кој е многу редок поради уништување на шумите.

## Надворешни врски
* greekflora.gr
* ecured.cu

## Наводи

Категорија:Приземни растенија
Категорија:Флора на Македонија
Категорија:Флора на Европа
Николаево

**Николаево** () — град во Јужна Бугарија, административен центар на општината Николаево во Старозагорската Област. Градот се наоѓа во Розовата Долина. Има население од околу 3.133 жители (2022).

## Географија
Николаево се наоѓа во централниот дел на Бугарија, во источниот крај на Розова Долина, сместен помеѓу јужните падини на Стара Планина и северните делови на Средна Гора. Градот лежи на стратешка локација во близина на реката Тунџа, која тече низ регионот. Поради својата местоположба, Николаево претставува важен сообраќаен јазол кој ги поврзува превојот Хаинбоаз („Проход на Републиката“) со Tракиската Рамнина, овозможувајќи лесна комуникација меѓу Северна и Јужна Бугарија.

## Историја
Историјата на подрачјето на Николаево е обележана со стратешката важност на превојот Хаинбоаз.

### Антички и раносредновековен период
Северно од градот, на ридот **Асара**, се наоѓаат остатоци од ранновизантиска тврдина. Таа била заштитена со три реда одбранбени ѕидови, што укажува на нејзината важност за контрола на сообраќајот и одбраната на превојот уште во доцната антика. Исто така, постојат и хипотези меѓу локалните истражувачи дека во близина се наоѓала и келтската престолнина Тиле, иако ова прашање сè уште е предмет на научна дебата.

### Османлиски период
За време на османлиското владеење, населбата била позната под името **Ешекчии** (на турски: Eşekçi), од каде потекнува и постарото месно име Магарево. Името се поврзува со занимањето на тогашните жители, кои биле ангажирани во транспортот на стоки и трговијата преку планинскиот терен, за што магарињата биле главно превозно средство.

### Модерна епоха
Веднаш по Ослободувањето на Бугарија во 1878 година, локалното население иницирало преименување на селото во **Николаево**. Името било дадено во чест на рускиот голем кнез Николај Николаевич — фелдмаршал и главнокомандващ на руската армија на Балканот за време на Руско-турската војна (1877–1878 г.)

Во текот на 20 век, Николаево се развило како земјоделско средиште и сообраќаен јазол, особено по изградбата на Подбалканската железничка линија. Населеното место било прогласено за град на 26 август 1977 година, по повод 100-годишнината од Ослободувањето на Бугарија од османлиското владеење.

## Знаменитости
Споменик на Николај Николаевич — лоциран во центарот на градот, овој споменик е подигнат во чест на рускиот голем кнез и фелдмаршал, чие име го носи градот. Тој претставува место за почит кон историската улога на генералот за време на Руско-турската војна (1877–1878 г.) и придонес кон ослободувањето на Бугарија.

## Наводи

## Надворешни врски
*Мрежно место на Општина Николаево

Категорија:Градови во Бугарија
Категорија:Населени места во областа Стара Загора
Опан

**Опан** () — село во Јужна Бугарија и административен центар на Општина Опан во Старазагорската Област. Има население од околу 347 жители (2022).

## Географија
Селото се наоѓа во Горнотракиската Низина, на околу 25 км југоисточно од регионалниот центар Стара Загора. Регионот е претежно земјоделски, а населбата е центар на истоимената општина, која опфаќа седум населени места. Поради рамничарскиот терен и плодната почва, главна стопанска гранка во општината е земјоделството (производство на житни култури).

## Историја
Селото Опан настанало во средината на 17 век. За првпат се споменува во османлиски даночен регистер од јануари 1655 година. Местоположбата на населбата се менувала неколку пати низ историјата, главно поради честите епидемии од чума на почетокот на 19 век.

За време на социјалистичкото управување во селото биле изградени училиште, здравствена служба, аптека, читалиште со богата библиотека, модерна зграда на општината за тоа време, ТКЗС (земјоделска задруга) и пекарница. Во реонот на селото функционирало претпријатие на ЗЗУ (Завод за мемориски уреди) – Стара Загора, кое по 1990 година било приватизирано и во моментов не функционира.

Во современоста, населението на селото е во процес на стареење и бележи брз пад.

## Наводи

## Надворешни врски
*Мрежно место на Општина Опан

Категорија:Села во Бугарија
Категорија:Населени места во областа Стара Загора
Ajuga pyramidalis

***Ajuga pyramidalis*** ― цветно растение од родот *[[Ajuga]]* во семејството Усноцветни. Тоа е автохтоно растение во Европа.

## Ботанички опис
Ajuga pyramidalis е повеќегодишно, тревесто растение без долги надземни изданоци, кое расте од околу 5 до 20 см. Во основата има розета од стебленести листови кои се значително поголеми од стеблото. Цврстото исправено влакнесто стебло е квадратно и носи едноставни листови кои растат во спротивни парови. Тие се овални, влакнести горе и долу и имаат малку брановиден раб. Соцветието има листовидни бракти кои се наоѓаат под поединечните цветови. Брактите постепено се смалуваат кон врвот на цветницата, секогаш се подолги од цветовите, а горните често се обоени во виолетова боја. Соцветието формира пирамидален терминален клас и е формирана од аксиларни вртлози. Чашката на секој цвет е со пет лобуси, синкаво-виолетовото венечно ливче има трубичкат ана чашката е споена, со две усни. Горната усна е многу кратка, а долната усна е со три лобуси. Има четири прашници, два долги и два кратки. Толчникот е гол, со темно виолетови прашници, а плодот е со четири комори. Хермафродитните цветови се зигоморфни. Цветовите произведуваат нектар за да привлечат опрашувачи, како бумбари и пеперутки. Времето на цветање се протега од јуни до август. 

## Екологија
Прицветниците во  ги заштитуваат цветовите од дожд, а нивната виолетова боја го засилува сигналниот ефект за опрашувачите.  е влакнеста, заштитувајќи го цветот од инсекти што лазат. Дополнително, нектарот е обезбеден со цврст, превртен прстен од влакна. Плодовите содржат месести, маслени семки.

## Појава
Ajuga pyramidalis потекнува од северна Европа и Кавказ. Се среќава во планините на централна и јужна Европа, како и во северна и западна Скандинавија. На Британските острови, се шири до нивото на морето, многу ретко во Ирска, а на други места се среќава во Шкотска и Вестморленд во Англија. Расте на речиси неутрални, претежно карпести почви во отворени тревни површини, врисоци и карпести гребени. На Алпите, расте на надморска височина до 2 700 м. 

Во Македонија е забележан на планински пасишта на длабока почва од 1600 до 2 200 метри надморска височина. Познат за Попова Шапка, Шар планина, Љуботен, Осогово, Добра Вода, Ливадичко Езеро и др.

## Употреба
За Ajuga pyramidalis, како и за многу видови ajuga, се тврди дека има лековити својства и се користи за лекување на рани и за метаболички нарушувања.

## Таксономија
### Подвидови

* Ajuga pyramidalis subsp. meonantha (Hoffmanns. & Link) R.Fern., 1960
* Ajuga pyramidalis L. subsp. pyramidalis

### Синоними
* Ajuga alpina *Vill*. 
* Ajuga nana *Gilib*. 
* Ajuga pyramidalis var. alpina Nyman 
* Ajuga rupestris *Schleich. ex Steud*. 
* Ajuga vulgaris subsp. *schurii Rouy* 
* Bugula pyramidalis *Crantz* 
* Bulga pyramidalis *Kuntze*  Teucrium pyramidale *Crantz*

## Наводи

Категорија:Ботанички таксони опишани од Карл Линеј
Категорија:Растенија опишани во 1753 година
Категорија:Флора на Европа
Категорија:Флора на Македонија
Гурково

**Гурково** () — град во Јужна Бугарија, административен центар на општината Гурково во Старозагорската Област. Има население од околу 3.010 жители (2022).

## Географија
Гурково се наоѓа во јужна Бугарија, во централниот дел на Розова Долина, сместено помеѓу јужните падини на Стара Планина и северните делови на Средна Гора. Градот лежи на стратешка локација во близина на големата акумулација „Жребчево“, која е важен хидротехнички објект во регионот. Поради својата местоположба, Гурково претставува клучен сообраќаен јазол кој го поврзува Подбалканскиот пат со превојот Хаинбоаз („Проход на Републиката“), што овозможува брза комуникација меѓу Северна и Јужна Бугарија.

## Историја
Историјата на Гурково е тесно поврзана со стратешката положба на превојот Хаинбоаз и развојот на Розовата Долина.

### Период пред 1878 година
Пред Ослободувањето, населбата била позната под името **Хаин ќој** (турски: *Hainköy*). Името е изведено од „Хаинбоаз“ — превојот што се наоѓа во непосредна близина. Етимолошки, поимот „хаин“ во овој контекст се преведува како „предавничко село, коварно село“, при што се мисли не на карактерот на населението, туку на тешкиот, стрмен и опасен терен на превојот, кој криел ризици за минувачките каравани и трговци.

### Модерна епоха
Веднаш по Ослободувањето на Бугарија во 1878 година, населбата го задржала своето старо име уште неколку децении. Во 1906 година, со цел да се отстрани отоманското наследство во топонимијата, селото било преименувано во **Гурково**. Името е дадено во чест на рускиот генерал Јосиф Владимирович Гурко, кој командувал со Предниот одред на руската армија и имал клучна улога во ослободувањето на регионот и преминот на Стара Планина за време на Руско-турската војна (1877–1878 г.).

### Развој во 20-от век
Гурково се развило како земјоделски центар со силна традиција во производството на етерично-маслени култури. Важна пресвртница во неговиот развој била изградбата на инфраструктурата поврзана со превојот Хаинбоаз и индустријализацијата во средината на 20-от век. Гурково официјално добило статус на град на 4 септември 1974 година.

## Наводи

## Надворешни врски
*Мрежно место на Општина Гурково

Категорија:Градови во Бугарија
Категорија:Населени места во областа Стара Загора
Каиџу бр. 8

***Каиџу бр. 8*** (, ) — манга напишана и илустрирана од Наоја Мацумото. Се објавувала на цифрената услуга за манга *[[Shonen Jump+]]* на издавачката куќа Shueisha од јули 2020 до јули 2025 г. и била издадена во шеснаесет тома танкобон. Студиото Production I.G ја адаптирало мангата во формат на аниме-серија, чие прикажување се одвивало од април до јуни 2024 г. Втората сезона се прикажувала од јули до септември 2025 г. Во декември 2025 г. била најавена „последната арка“ на аниме-серијата.

## Содржина
Во Јапонија, чудовиштата познати како каиџуа, редовно го напаѓаат населението, а на Одбранбените сили на Јапонија им е доверено нивното уништување. Кафка Хибино и Мина Аширо се заколнале дека ќе станат членови на Одбранбените сили откако во детството го изгубиле својот роден град по напад на каиџуа. Мина станала познат командант на Третиот одред на Одбранбените сили, но Кафка многупати паѓал на испитите и на крајот станал член на екипата за чистење Monster Sweeper Inc., чија дејност е расчистување на мртвите тела на каиџуа по битките. 

Откако во телото на Кафка продира мало суштество што зборува, тој добива способност да се преобрази во каиџу, на кое Одбранбените сили му го дале кодното име „Каиџу бр. 8“. Кафка, во облик на каиџу, останува во целосна свест и се здобива со натчовечка сила, а истовремено станува и првото каиџу што успеало да им побегне на Одбранбените сили.

## Ликови
**Кафка Хибино** (јап.  *日比野 カフカ*) — тој е офицер во Одбранбените сили и поранешен работник во професионалната компанија за чистење каиџуа Monster Sweeper Inc. Бил претворен во хуманоидно утврдено каиџу со способности за менување на обликот, откако во неговото тело влегло мало каиџу.

## Наводи

## Надворешни врски

* 
Категорија:Манги
Категорија:Аниме-серии
Категорија:Манга од 2020 година
Категорија:Манга од 2024 година
Антоново

*Антоново*' () — гратче во Североисточна Бугарија, административен центар на општината Антоново во Трговишката Област. Гратчето се наоѓа во предпланинскиот дел на Стара Планина. Има население од околу 1.478 жители (2022).

## Географија
Антоново се наоѓа во североисточниот дел на Бугарија, во рамките на Трговишката област. Градот е сместен во подножјето на Лиса Планина,  која што географски припаѓа на Предбалканот (претпланинскиот појас на Стара Планина), што му дава специфична клима и живописни предели. Антоново е важна транзитна точка, бидејќи низ него минува главниот пат Софија – Варна, што го прави клучен сообраќаен јазол во овој дел од државата.

## Историја
Историјата на подрачјето на Антоново е тесно поврзана со неговата географска положба како крстопат помеѓу Велико Трново и Трговиште.

### Отомански период
За време на отоманското владеење, населбата била позната под името **Јајла ќој** (на турски: *Yayla köy*). Селото се развивало како земјоделско средиште, користејќи ги природните поволности на ридскиот терен на Предбалканот.

### Модерна епоха
Во 1934 година, по одлука на тогашната бугарска влада за преименуване на местата со отомански имиња, селото било преименувано во **Пољаница**. Подоцна дд 8 декември 1949 година комунистичката влада го преименувала во **Антоново** во чест на комунистичкиот деец Антон Крстев, кој загинал во борба во регионот на 1 јануари 1944 година.

Во текот на 20 век, Антоново се развило како регионален административен и стопански центар. Со развојот на инфраструктурата и изградбата на главниот пат што ги поврзува Софија и Варна, значењето на населбата се зголемило. Антоново официјално добило статус на град на 22 декември 1974 година.

## Наводи

## Надворешни врски
*Мрежно место на Општина Антоново

Категорија:Градови во Бугарија
Категорија:Населени места во областа Трговиште
Подлог

**Подлог** — населба која се наоѓа западно од Рашица, во општина Велике Лашче во централна Словенија. Целата општина е дел од традиционалниот регион Долењска и сега е вклучена во Среднословенечкиот статистичкиот регион. 
## Наводи

## Надворешни врски

* Подлог на Геопедија

Категорија:Координати на Википодатоците
Категорија:Општина Велике Лашче
Категорија:Никулци за Словенија
Подстрмец

**Подстрмец** — населба од расфрлен тип која се наоѓа југозападно од Велике Лашче во Словенија. Целата општина Велике Лашче е дел од традиционалниот регион, именуван како  Долeњска и сега е вклучена во Среднословенечкиот статистички регион.

## Наводи

## Надворешни врски

* Подстрмец на Геопедија

Категорија:Координати на Википодатоците
Категорија:Општина Велике Лашче
Категорија:Никулци за Словенија
Велике Лашче

**Велике Лашче** — град во Словенија. Тој е седиште на општина Велике Лашче. Тој е дел од традиционалниот регион Долењска и сега е вклучен во Среднословенечкиот статистички регион.

## Име
Името *Велике Лашче* го разликува градот од соседното село *Мале Лашче*. Името на населбите за прв пат било потврдено во пишани извори во 1145 година како *Ласис* (и како *Ласиса* во 1251 година, и *Ласич* во 1256 година). Средновековните транскрипции укажуваат дека името првично било **Lašiče*, акузативна множинска форма на патронимот *Лашиќ*, изведено од името *Лах* - со што се означува „местото каде што живеат луѓето од Лах“. Името *Лах* е изведено од *влашкиот јазик* и првично се однесувало на романизираното келтско население, а подоцна и на говорниците на романски јазици, вклучувајќи ги Италијанците и Ускоците. Во минатото, германското име било *Грослашиц*.

## Црква
Парохиската црква во населбата е посветена на Рождеството на Пресвета Богородица и припаѓа на Љубљанската надбискупија. Тоа е голема неороманска црква изградена откако оригиналната зграда од 13 век била уништена од пожар во 1856 година. Нејзината двојна камбанарија е доминантна знаменитост. Пред црквата се наоѓа обелиск споменик на Фран Левстик, подигнат во 1889 година.

## Наводи

## Надворешни врски

* Велике Лашче на Геопедија
* Велике Лашче општинска интернет страница
Категорија:Страници со повеќеделни слики во автоматски размер
Категорија:Координати на Википодатоците
Категорија:Градови во Словенија
Категорија:Општина Велике Лашче
Омуртаг (град)

**Омуртаг** () — град во Североисточна Бугарија, административен центар на Општина Омуртаг во Трговишката Област. Има население од околу 8.234 жители (2022).

## Географија
Омуртаг се наоѓа во североисточниот дел на Бугарија, во рамките на Трговишката Област. Градот е сместен во планинскиот дел на Лиса Планина, која географски припаѓа на Предбалканот. Овој регион се карактеризира со значителна надморска височина (околу 525 метри), што условива постудена клима во споредба со низините. Омуртаг е важна поврзувачка точка, бидејќи низ него минува главниот пат Софија — Варна, што го прави клучен сообраќаен јазол во овој дел од државата.

## Историја
### Средновековие
За време на средниот век, регионот околу денешен Омуртаг се оформил како важен стратешки јазол. Близината до старите бугарски престолнини Плиска и Преслав, како и до ниските превои на Стара Планина — Котленскиот и Врбишкиот, му давале особено значење во одбранбениот систем на Првото и Второто Бугарско Царство.

### Отомански период
Првите пишани сведоштва за денешниот град Омуртаг потекнуваат од XVII век. Во османлиските даночни регистри, населбата била заведена како центар на каза под името Осман Пазар. Во економски поглед, местото се развило како средиште на занаетчиското производство и трговијата, благодарение на добрата поврзаност со околните региони.

### Преродба
Во епохата на бугарската преродба, Омуртаг станал значаен културен и духовен центар. Од тој период се сочувани неколку значајни архитектонски објекти:

*Мензилишката чешма (од 1779 г.).
*Црквата „Свети великомаченик Димитриј“ (изградена во 1860 г., подоцна опожарена за време на Руско-турската војна).
*Шест куќи од преродбениот период, изградени во автентичен национален стил.

### Современа епоха
Сѐ до 1934 г., градот го носел името Осман Пазар, кога бил преименуван во Омуртаг, во чест на бугарскиот хан Омуртаг (814 — 831), кој е познат по својата голема градителска и државничка дејност. Во текот на XX век, Омуртаг се развил како регионален административен, стопански и образовен центар, задржувајќи го својот историски дух и архитектурата од минатото.

## Наводи

## Надворешни врски
*Мрежно место на Општина Омуртаг

Категорија:Градови во Бугарија
Категорија:Населени места во областа Трговиште