open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Велес Капут

**Велес Капут** е еколошки документарен филм на велешаните Данчо Стефков, Владимир Тевчев и Александар – Сашко Кукулев за последиците од загадувањето на Топилницата во Велес.

## Синопсис
Велес Капут е филм кој на експлицитен начин низ слики и сведоштва ја раскажува потресната и силна приказна на борбата на жителите на Велес за чист воздух и достоинствен живот. Еколошкиот документарен филм е составен од три дела и истиот е поставен на јутјуб.
* Велес Капут прв дел 
* Велес Капут втор дел 
* Велес Капут трет дел 
Во овој документарец се откриваат вистините на 35 годишното загадување на Топилницата за олово и цинк „Злетово“ во Велес. Велешката топилница од осумдесетите години оставила неизбришлив белег кај жителите кој и денес се чувствува. Во 2003 топилницата се затворила поради финансиски причини, па целиот фокус на неколкумина еколошки активисти го насочиле во докажување на загадувањето и последиците што тоа ги оставила во Велес. Кога во 2008 година ја купила топилницата  фирмата Метрудхем  Во филмот се опфатени сведоштва на активисти и лекари велешани за последиците врз здравјето на жителите. На овие сведоштва и фотографии кои се поткрепени со факти ниту еден гледач или слушател не може да остане рамнодушен. Се зборува за се она што се случувало со децении а фактите и вистината била вешто прикривана од јавноста. Само дрворедите не молчеле, секојдневно плакатите на починатите немо говореле за црниот облак над Велес. Системот познава брутални начини за да ги заштити елитите на сметка на невините луѓе, а последиците од неговото владеење преку работата на топилницата оставила длабока трага врз Велес и велешани. Разумот на велешани го надвладеал политичкиот пазар и тие се спротивставиле на повторното рестатирање на Топилницата. Во овие три дела од еколошкиот документарец лекарите од Велес зборуваат за раѓањето на бебиња со аномалии, за заболувањата кај жителите,за загаденоста на воздухот, водата, почвата и растителниот свет. Велешани на 9 ноември 2011 година со масовен протест на граѓани и активисти и еколошки здруженија кои ги подржуваат го реализираат најголемиот протест со околу 20 000 луѓе и гласно се спротивставиле на одлуката за рестартирање на Топилницата. Со паролата „ Топилница гут, Велес капут “ граѓаните јасно ставиле на знаење на целата македонска јавност дека разумот мора да надвладее. Со цврста одлука „Еден мора да си оди, или тие или ние“ велешани не дозволиле топилницата повторно да проработи.    
## Галерија

Податотека:Топилница поглед од ридот со троска.jpg|Топилницата за олово и цинк МХК „Злетово“ во Велес


## Надворешни врски
* Велес Капут

## Наводи

Категорија:Македонски документарни филмови
Категорија:Климатски промени во Македонија
Африм Гаши

**Африм Гаши** (;  во Скопје) — македонски политичар, правник и моментален претседател на Македонското Собрание.

## Животопис
Африм Гаши е роден на 9 ноември 1977 година во Скопје, тогаш во СР Македонија.Тој е етнички Албанец. Основно и средно образование завршува во родниот град. Во 2007 година дипломира на Правниот факултет при Државниот универзитет во Тетово. Во 2021 година магистрира политички науки на Институтот за правни, социолошки и политички студии при Универзитетот „Свети Кирил и Методиј“ во Скопје.

Гаши е претседател на политичката партија Алтернатива од нејзиното основање во 2019 година до 2024 година. Тој е пратеник во Собранието од 2016 до 2020 година и од 2020 до 2024 година.

Гаши е избран за претседател на Македонското собрание на 28 мај 2024 од Коалиција ВРЕДИ предводена од Беса, Алтернатива и Демократско Движење.

На 23 јули 2025 година Гаши бил хоспитализиран откако бил примен со силни болки во стомакот во скопската болница по прегледот Гаши бил хоспитализиран на клиниката за дигестивна хирургија во клиничкиот центар „Мајка Тереза“ каде му бил диагностициран преплет на цревата.

## Забелешки

## Наводи

Категорија:Политичари од Скопје
Категорија:Политичари од Алтернатива
Категорија:Пратенички состав 2016-2020
Категорија:Пратенички состав 2020-2024
Категорија:Македонски Албанци
Прицветник

мини|232x232пкс|Прицветниците на бугенвилијата се разликуваат по боја од неприцветните лисја и привлекуваат опрашувачи.
**Прицветник** или **брактеја** () — видоизменет лист во чија пазува има цвет или соцветие. Прицветниците можат значително да разнообразуваат по облик, големина и боја, и често служат за заштита на репродуктивните структури или за привлекување на опрашувачи. Обично се наоѓаат во основата на цвет или цветен грозд. Во некои растенија, прицветниците се големи и светло обоени, наликуваат на ливчиња; Добро познат пример е божиќната ѕвезда (Euphorbia pulcherrima), каде што црвените или белите структури што изгледаат како ливчиња се всушност прицветници. Кај други растенија, прицветниците можат да бидат мали и зелени, спојувајќи се со лисјата.

Кај иглолисните растенија, прицветниците се наоѓаат под лушпите на шишарките. Кај дуглазиите се најизразени.

## Наводи

## Надворешни врски

__СОСОДРЖИНА__
__ИНДЕКС__

Категорија:Ботаника
Категорија:Растителна морфологија
Категорија:Зборови што ги нема во ТРМЈ
Луѓето кои ги среќаваме на одмор

***Луѓето кои ги среќаваме на одмор*** е љубовен роман на Емили Хенри, објавен на 11 мај 2021 година од Беркли Букс. Книгата е бестселер *на Њујорк Тајмс*.

## Преглед
*Луѓето кои ги среќаваме на одмор* ги следи Попи Рајт и Алекс Нилсен, двајца најдобри пријатели кои се спротивни во секој поглед. Таа е диво дете со ненаситна желба за патување додека тој е опуштен и повеќе би сакал да остане дома со книга. Секое лето тие одат заедно на еднонеделен одмор се до едно патување каде што престануваат да зборуваат две години.

Додека Попи го живее својот сон да биде патописец на популарно списание, таа се наоѓа себеси заглавена и несреќна. Попи се присетува на моментите кога била навистина среќна, кога таа и Алекс патувале. Обидувајќи се да ја обнови оваа изгубена врска, таа повторно го контактира за последно патување во Палм Спрингс.

Ова на крајот ги наведува да ја откријат својата историја заедно како платонски пријатели, вклучувајќи спомени од претходните патувања и нивните соодветни врски, семејни борби и особено: што се случило на патувањето во Хрватска пред две години.

## Прием
*Луѓето кои ги среќаваме на одмор* е бестселер Њујорк Тајмс и Индибаунд. 

Книгата добила позитивни критики од *[[Библиотечен весник|Лајбрери журнал]]*  и *Киркус,* како и позитивни критики од *[[Вашингтон пост|Вашингтон Поуст]],* Асошиејтед Прес, и *Паблишерс Викли*.

Во рецензијата *Киркус* го опишува романот како „топол и победнички , во стилот на К*ога Хари ја запозна Сали...* ажурирање што ги погодува сите совршени ноти“. *Лајбрери Журнал* објаснува во својата главна рецензија дека книгата на Хенри е приказна која ќе им се допадне на оние кои „се привлечени од приказни со емоции, поетски јазик и силно чувство за место“ и ја споредува со *Љубовните писма* на Кејт Клејборн. Алиша Рансилио од Асошиејтед прес го пофалила пишувањето на Хенри, дури истакнувајќи дека таа е „особено вешта во пишувањето дијалози“. Од *„Вашингтон пост“ ,* Ангела Херт му аплаудира на Хенри, велејќи дека таа „маестрално ја прикажува неизвесноста и анксиозноста од раните 30-ти, додавајќи интересна димензија на личен раст на приказната“. 

## Наводи

Категорија:Љубовни романи
Анестезиолог

[мини|Анестезиолог врши проверка на дишните патишта на пациентот додека индуцира [анестезија]]
**Анестезиолог** или **специјалист по анестезиологија** — лекар специјалист, најчесто во болница, одговорен за анестезија (пред и интраоперативна) и реанимација (постоперативна или во одделението за интензивна нега).

Исто така, одлуката да се прекине анестезијата или да се смени техниката е исклучива одговорност на анестезиологот.

Анестезиологот работи во тесна соработка со сите болнички служби: итни случаи, услуги за нега, интервентни технички платформи, породилно итн.

## Образование
Во Македонија за да се стане анестезиолог, прво треба да се стекне диплома на лекар, што подразбира завршување на студии по општа медицина и полагање на стручен испит. Потоа следи специјализација по „анестезиологија и интензивно лекување“ во времетраење од 60 месеци.

## Задолженија и обврски

### При [[анестезија]]

#### Информации за пациентот
Анестезиологот треба да ја процени состојбата на пациентот, да го информира за напредокот и последиците од анестезијата и да ја одреди најсоодветната техника на анестезија. За крај треба да обезбеди интервентни мерки кои спаѓаат во опсегот на постапката за будење од анестезијата. Анестетичкиот чин не е ограничен само на единствениот третман за време на интервенцијата, туку вклучува и други фази пред и по неа. Само лекарот анестезиолог-реаниматор може да ги владее сите овие чекори. Конкретно, намалувањето на хируршкиот ризик, од кој произлегуваат терапевтските избори, бара анализа и физиопатолошко размислување што може да ги обезбеди само лекар, преку неговата обука и специфични вештини.

#### Чинот на анестезија
Спроведувањето на самата анестезија бара присуство на анестезиолог-реаниматор за време на индукцијата (почеток на анестезијата), во секое време кога, поради критични настани, состојбата на пациентот може да оправда промена во спроведувањето на анестезијата и/или оперативната реанимација, како и при излегување салата за интервенции по општа или спинална анестезија. Одлуката за излегување од салата за за следење на состојбата на пациентот по интервенцијата (порано наречена шок-соба) е исто така одговорност на анестезиологот-реаниматор.

### При интензивно лекување
Ова вклучува грижа на пациенти кои претставуваат или веројатно ќе прикажат еден или повеќе акутни висцерални инсуфициенција директно загрозувајќи ја нивната витална прогноза (невролошки, хемодинамски или респираторен дистрес).

## Наводи

## Поврзано
* Медицина
* Специјалност (медицина)
* Анестезија
* Реанимација

Категорија:Занимања
Категорија:Медицина
Сочувство за госпоѓицата Одмазда

**„Сочувство за госпоѓицата Одмазда** (корејски: 친절한 금자씨) — филм на режисерот Чан-Вук Парк од 2005 година,. Парк е автор и на сценариото, заедно со Џеонг Сео-Ѓеонг. Главните улоги ги играат: Ли Јанг-ае, Чој Мин-Сик, О Дал-су, Ким Си-ху, Ли Сунг-шин, Ким Бу-сун, Ра Ми-ран, Ко Су-хи, Нам Ил-ву, Квон Ѕеа-јанг и Тони Бери. Филмот е последен дел од шокантната трилогија за мотивите на човековата одмазда која режисерот ја дефинира како приказна за ослободувањето од гревот и за простувањето. Филмот бил награден на фимлските фестивали во Венеција и во Бангкок, а бил номиниран и за Европската филмска награда.

## Синопсис
По 13 години минати в затвор, Ли Гум-ја излегува на слобода. Неправедно осуден за грабнувањето и убиството на едно дете, Ли решава да го пронајде вистинскиот убиец и да му се одмазди. За таа цел, тој ги ангажира Со Јонг-ву и Су Хју-о кои ги задолжил за време на отслужувањето на казната. Су го познава вистинскито виновник, а тоа е нејзиниот некогашен учител Бек, безобѕирен човек кој ѝ помогнал за време на бременоста во тинејџерските години, а потоа ја уценил да ја признае вината за злосторството кое не го направила. Во нејзината невиност верува само детективот Чој...

## Наводи

Категорија:Филмови на Чан-Вук Парк
Категорија:Филмови на корејски јазик
Категорија:Јужнокорејски филмови
Категорија:Криминалистички филмови
Категорија:Филмови од 2005 година 
Категорија:Филмови со Чој Мин-Сик
Категорија:Филмови со Ким Си-ху
Категорија:Филмови со Ли Јанг-ае
Категорија:Филмови со Ким Бу-сун
Кустос

мини|Кустосот Драган Јанковиќ во постојаната поставка на археолошкиот локалитет Бело Брдо.
**Кустос** е од латинско потекло (лат: custos), збор што значи чувар на збирка уметнички дела, тој што ја уредува, обработува и обновува збирката на уметнички дела.

Кустосот како чувар и надзорник на културното наследство, е одговорен за збирката на уметнички дела, за негово собирање, организација, заштита, промоција и истражување на уметничките дела. Создава каталог и тесно соработува со реставратори, подготвувачи и конзерватори.

Кустос е академски образовано лице со специјализација на катедрата за музеологија, а најчесто тоа се историчари, историчари на уметност, археолози и слично.

Професијата е тесно специјализирана и фокусирана на уметнички дела. Се грижи за собирање и складирање на предмети,води грижа за нив, одржува соодветна документација, врши потребни истражувања на поединечни предмети и збирки, подготвува предмети за безбеден транспорт. Кустосот организира и изложби и ги презентира пред јавноста предметите што му се доверени.

## Наводи

## Надворешни врски

* 

Категорија:Култура
Категорија:Занимања
Прстен (геометрија)

алт=An annulus|десно|150x150пкс| Анулус
[мини| Приказ на Мамиконовиот метод на [визуелна пресметка  кој покажува дека плоштините на два прстени со иста должина на тетивата се исти без оглед на внатрешниот и надворешниот полупречник.]]
**Прстен** — во математиката, област помеѓу два концентрични кругови. Овој лик името го добил според неговиот облик на прстен.

Отворениот прстен е тополошки еквивалентен и на отворениот цилиндар  и на прободена рамнина.

## Плоштина
Плоштината на прстенот е разлика на плоштините на поголемата кружница со полупречник  и помалата со полупречник :

: A = \pi\left(R^2 - r^2\right) = \pi d^2.

[мини| Како последица на формулата на тетивите, областа ограничена со [Опишана кружница|опишаната и впишаната кружница на секој конвексен правилен многуаголник е π /4]]
Плоштината на прстенот се определува со должината на најдолгата отсечка во прстенот, што е тангентна тетива на внатрешната кружница,  на придружениот дијаграм. Тоа може да се покаже со помош на Питагоровата теорема бидејќи оваа права е тангента на помалата кружница и е нормална на неговиот полупречник во таа точка, така што  и  се страни на правоаголен триаголник со хипотенуза , а плоштината на прстенот е дадена со:

: A = \int_r^R\!\! 2\pi\rho\, d\rho = \pi\left(R^2 - r^2\right).

Плоштината може да се добие и преку пресметка со делење на прстенот на бесконечен број на прстени со бесконечно мала ширина  и површина  и потоа интегрирање од  до :

:  A = \frac{\theta}{2} \left(R^2 - r^2\right). 

Плоштината на прстенест исечок со агол , со  мерен во радијани, е дадена со:

: A = \pi R^2 - \pi r^2 = \pi\left(R^2 - r^2\right).

## Комплексна структура
Во комплексната анализа, **прстен**  во комплексната рамнина е отворен регион дефиниран како:

:  r 

Ако  е , областа е позната како **прободен диск** (диск со точка дупка во средиштето) со полупречник  околу точката .

Како подмножество на сложената рамнина, прстенот може да се смета како Риманова површина. Комплексната структура на прстенот зависи само од соодносот . 

: z \mapsto \frac{z - a}{R}.

Внатрешниот полупречник тогаш е 

Хадамардоватa теорема за три круга е исказ за максималната вредност што може да ја земе холоморфната функција во прстен.

## Поврзано
* Тор (геометрија)

## Наводи

## Надворешни врски
* Annulus definition and properties With interactive animation
* Area of an annulus, formula With interactive animation

Категорија:Геометриски фигури
Категорија:Елементарна геометрија
Категорија:Кружници
Инфинитезимала

450px|мини|Бесконечно мали (ε) бесконечно големи (ω) на хиперреалната бројна права (ε = 1/ω)

**Инфинитезимала** или **бесконечно мал број** — во математиката, број чија апсолутна вредност е помала од кој било позитивен реален број. Бројот *x* е бесконечно мал ако и само ако за секој цел број *n*, важи дека |*nx*| е помал од 1, без разлика колку е голем *n*. Во тој случај, апсолутната вредност на 1/*x* е поголема од кој било позитивен реален број. Инфинитезималите различни од нула, очигледно не се реални броеви, па затоа не се познати „операции“ со нив.

## Историјата на инфинитезималите
Првиот математичар кој користел инфинитезимали бил Архимед, иако тој не верувал во нивното постоење.

Кога Њутн и Лајбниц развиле анализа (види и калкулус), тие почнале да користат инфинитезимали. Вообичаента употреба би изгледала вака:

:: За да се најде изводот *f* (*x*) на функцијата *f*(*x* ) = *x*², нека d*x* е инфинитезимално. Потоа,

:::

:: бидејќи d*x* е инфинитезимално мало.

Овој аргумент, иако интуитивен, и иако го дава точниот резултат, не е математички точен. Основниот проблем е што d*x* прво се смета за ненула (бидејќи делиме со него), но подоцна се отфрла како нула.

Дури во втората половина на деветнаесеттиот век на анализата ѝ била дадена математичка веродостојност, со воведувањето на лимесот. Во дваесеттиот век, било откриено дека бесконечно малите сè уште може да се користат строго математички. Ниту една формулација не е неточна (што значи дека d*x* прво се смета за ненула, а подоцна се отфрла како нула), но и двете го даваат точниот резултат ако се користат правилно.

## Поврзано
* Математичка аЗбнализа
* Извод
* Калкулус

Категорија:Математичка логика
Категорија:Историја на математиката
Категорија:Бесконечност
Категорија:Сметање
Категорија:Математичка анализа
Категорија:Зборови што ги нема во ТРМЈ
Музеј на борбата за слободата на Естонија

мини|Музеј на војната за независност
**Музеј на борбата за слободата на Естонија** — музеј во приватна сопственост во Лагеди, во близина на Талин. Специјализирана е за експонати од битките од Втората светска војна на естонско тло или битки во кои биле вклучени естонски војници.

Музејот припаѓа на непрофитно здружение, чиј директор е основачот на музејот, Јоханес Тирс.

## Споменик на Лихула
мини|Статуа на Лихула во Музејот
Музејот се наоѓа во Лагеди, во паркот Кулма покрај свијокот на реката Пирита, каде што е изградена копија од поранешната куќа на Волдемар Пац, братот на претседателот Константин Пец. Музејот е отворен во јуни 1994 година.

## Надворешни врски
 Официјална страница 

Категорија:Историски музеи во Естонија
Категорија:Историографија
Категорија:Историографија на Естонија
Естонскиот национален музеј

[десно|мини|200x200пкс| Естонски национални [Костум|носии: 1. Кадрина  2. Михкли  3. Сето 

4.Пајсту]]
[десно|мини|200x200пкс| Естонски национални [Костум|носии: 5. Муху  6. Карја  7. Тистама

8. Парну-Јагупи]]
**Естонскиот национален музеј** е збирка на етнографски, културни артефакти и предмети од народна уметност од локалната култура. Се наоѓа во градот Тарту, Естонија. Основан e во 1909 година. Тоа е музеј посветен на фолклорното наследство на Јакоб Хрт, естонската етнографија и народната уметност. Првите примероци за музејот се собрани во втората половина на 19 век.

Музејот ја следи историјата, животот и традициите на естонските и другите угрофински народи, како и на националните малцинства на Естонија. Постои комплетна колекција на традиционални естонски национални носии од сите региони. Колекцијата на врежани дрвени шолји за пиво ги илустрира традиционалните селски празници и викенди. Изложбата вклучува низа други ракотворби од рачно изработени теписи до ленени покривки за маса.

Главната зграда на музејот била уништена во операцијата Тарту за време на Втората светска војна. Во 2005 година, Министерството за култура на Естонија и Унијата на естонски архитекти, заедно со музејот, објавиле конкурс за создавање на нова зграда за Естонскиот национален музеј. Победник бил проектот на Меѓународната асоцијација на архитекти со делото *Field of Memory.* Отворањето на новата музејска зграда се одржало во 2016 година.
Податотека:Eesti_Rahva_Muuseumi_peahoone_13.jpg|врска=Файл:Eesti_Rahva_Muuseumi_peahoone_13.jpg
Податотека:Eesti_Rahva_Muuseumi_peahoone_12.jpg|врска=Файл:Eesti_Rahva_Muuseumi_peahoone_12.jpg
Податотека:Eesti_Rahva_Muuseumi_peahoone_10.jpg|врска=Файл:Eesti_Rahva_Muuseumi_peahoone_10.jpg
Податотека:Eesti_Rahva_Muuseumi_peahoone_02.jpg|врска=Файл:Eesti_Rahva_Muuseumi_peahoone_02.jpg
Податотека:Dan_Dorell_Lina_Ghotmeh_ja_Tsuyoshi_Tane_Viron_kansallismuseo_2016_C.jpg|врска=Файл:Dan_Dorell_Lina_Ghotmeh_ja_Tsuyoshi_Tane_Viron_kansallismuseo_2016_C.jpg
Податотека:Eesti_rahva_muuseum_DSC05203.jpg|врска=Файл:Eesti_rahva_muuseum_DSC05203.jpg
Податотека:Eesti_rahva_muuseum_DSC05208.jpg|врска=Файл:Eesti_rahva_muuseum_DSC05208.jpg
Податотека:Echo_of_the_Urals_006.jpg|врска=Файл:Echo_of_the_Urals_006.jpg
Податотека:Wystawa_stała_w_Estońskim_Muzeum_Narodowym.jpg|врска=Файл:Wystawa_stała_w_Estońskim_Muzeum_Narodowym.jpg
Податотека:Echo_of_the_Urals_002.jpg|врска=Файл:Echo_of_the_Urals_002.jpg
Податотека:Eesti_Rahva_Muuseumi_interjöör_006.jpg|врска=Файл:Eesti_Rahva_Muuseumi_interjöör_006.jpg
Податотека:Eesti_Rahva_Muuseum,_püsinäitus_"Kohtumised"_07.jpg|врска=Файл:Eesti_Rahva_Muuseum,_püsinäitus_"Kohtumised"_07.jpg
Податотека:Eesti_Rahva_Muuseum,_püsinäitus_"Kohtumised"_05.jpg|врска=Файл:Eesti_Rahva_Muuseum,_püsinäitus_"Kohtumised"_05.jpg
Податотека:Eesti_Rahva_Muuseumi_interjöör_002.jpg|врска=Файл:Eesti_Rahva_Muuseumi_interjöör_002.jpg


## Наводи

## Надворешни врски
Официјална страница
Категорија:Историски музеи
Категорија:Етнолошки музеи
Категорија:Историографија на Естонија
Категорија:Историографија
Категорија:Историски музеи во Естонија
Музеј за применета уметност (Талин)

**Музеј на декоративни уметности** е музеј кој се наоѓа на улица Лаи бр 17 во Талин.

## Историја
Музејот бил отворен на 18 јули 1980 година како поделба на Естонскиот уметнички музеј во зградата на поранешна житница изградена во 1683 година, зградата била претходно обновена и реконструирана во 1970-тите во согласност со нејзината нова намена. Збирките на музејот датираат од основањето на Музејот на уметност (1919).

Во 2004 година станал независен музеј. Денес, Музејот за применета уметност во Талин ја претставува единствената обемна и детална колекција на естонска професионална применета уметност од 20 век. Музејот има и мали збирки на западноевропска и руска применета уметност од 18-19 век. Збирката на музејот вклучува околу 13.000 предмети.

## Изложба
Постојаната изложба содржи керамика, книги, накит, метални и стаклени предмети од почетокот на 20 век до денес. Музејот организира привремени изложби на естонска и странска применета уметност, современа и од историски збирки.

## Надворешни врски

* Официјален сајт
Категорија:Историски музеи во Естонија
Категорија:Историографија на Естонија
Категорија:Историографија
Естонски историски музеј

**Естонски историски музеј** е историски музеј лоциран во Талин. Изложбата е посветена на историјата на Естонија.

## Историја
Датумот на основање се смета за 1842 година, кога во Талин било создадено научно друштво на балтичките Германци - Естонското книжевно друштво, кое поставило една од своите цели да создаде музеј, спроведувајќи длабинска студија за родната земја, нејзината историја, уметност, производство, технологија и природа. Во 1864 година, друштвото отворило Провинциски музеј во зградата на еснафот Кануте.

Основата на музејот била колекцијата на фармацевтот Јохан Бурчарт VIII (1776-1838), купена од друштвото, кој раководел со аптека позната како Градско собрание (до ден денес се наоѓа на плоштадот на Градското собрание во Талин) и бил познат како главен собирач на антиквитети.

Во 1911 година, компанијата се здобила со зграда на улицата Кохту (6).

Во 1940 година, откако Естонија се приклучила на СССР, музејот бил национализиран, а на негова основа бил создаден Државниот историски музеј на Естонската ССР. Дел од музејските збирки биле пренесени во други музеи, а Државниот музеј на природата на Естонската ССР бил создаден врз основа на природонаучни збирки.

Од 1952 година, музејот се наоѓа во зградата на Големиот еснаф на улицата Пик во Стариот град Талин. Во 2011 година била завршена големата реконструкција на музејот.

## Филијала во замокот Мариенберг
Замокот Мариенберг  (поранешен имот на грофот Орлов-Давидов) се наоѓа во северната област Талин - Пирита. Замокот бил префрлен во музејот во 1975 година. Изложбата на гранката го опфаќа периодот од почетокот на 19 век. Паркот во непосредна близина на Музејот содржи споменици на личности од комунистичкото движење кои претходно стоеле во градовите на Естонската ССР.

Замокот го добил своето име од соседниот парк *Мариенберг* наречен така од грофот Орлов-Давидов во чест на неговата сопруга и ќерка.

## Експонати

Податотека:Tête_egyptienne.jpg|врска=Файл:Tête_egyptienne.jpg|алт=Крышка в виде головы Амсета|Склуптура во форма за главата на Амсет
Податотека:KundaCultureTools.jpg|врска=Файл:KundaCultureTools.jpg|алт=Предметы кундской культуры|Ставки од култура на Кунд
Податотека:KumnaHoardArtfs.jpg|врска=Файл:KumnaHoardArtfs.jpg|алт=Серебряный клад Кумна железного века|Сребрено богатство на Кумна од железничко време
Податотека:LivonianOrderArmor.jpg|врска=Файл:LivonianOrderArmor.jpg|алт=Доспехи рыцаря Ливонского ордена|Оклоп на витез од Ливонски ред.
Податотека:Abacus,_supposedly_belonging_to_Ivan_Mazepa.jpg|врска=Файл:Abacus,_supposedly_belonging_to_Ivan_Mazepa.jpg|алт=Зеркало и счёты Ивана Мазепы (?). Начало XVIII века (?). Дерево, кожа, стекло, кость.|Огледало и резултати од Иван Мазепа.  Почеток на 18 век. Дрво, кожа, стакло, коска.
Податотека:Masque_rituel_Alaska_XIXe.jpg|врска=Файл:Masque_rituel_Alaska_XIXe.jpg|алт=Ритуальная маска из Аляски, XIX век|Ритуална маска од Алјаска, 19 век


## Наводи

## Надворешни врски

* Официјална веб-страница на музејот
Категорија:Историски музеи
Категорија:Историографија на Естонија
Категорија:Историографија
Категорија:Историски музеи во Естонија
Музеј на кулата Балдовина

мини|Кулата Балдовина
**Музеј на кулата Балдовина** се наоѓа во Санта Колома де Граменет во Каталонија, Шпанија, е локален плуридисциплинарен музеј, чија цел е заштита, зачувување, проучување и ширење на културното и природното наследство на територијата. Музејот, кој е дел од локалната мрежа на музеи на провинцискиот совет на Барселона, се грижи за сопствените збирки, како и за монументалното наследство на градот Санта Колома.

## Објект
Музејот се наоѓа во кулата Балдовина, зграда која поминала низ многу трансформации со текот на времето: одбранбена кула во 11 век, зграда користена за земјоделски цели во 14 век, голема куќа во 18 век и, конечно, летната резиденција на семејството на писателот Џозеф Марија де Сагара. Во 1972 година бил купен од градскиот совет, а од 1987 година се сместени општинскиот музеј и историскиот архив на градот.

## Колекција
Меѓу збирките на музејот на кулата Балдовина, се издвојуваат ибериските археолошки материјали од населбите Пуиг Кастелар и Кан Калвет, средновековните материјали од мелницата Ен Рибе (мелница за брашно од 14 век) и Мас Фонолар и остатоци од земјоделскиот живот. во руралното подрачје на Санта Колома. Има и важна збирка со природна историја.

## Наводи

## Надворешни врски

* Локација на музејот
* Локална мрежа на музеи

Категорија:Историографија
Категорија:Локални музеи во Шпанија
Историски музеј Аревало

**Музејот на историјата на Аревало** или Историскиот музеј Аревало на англиски (познат и како Аревалорум), е музеј посветен на историјата на градот Аревало во провинцијата Авила, Шпанија.

Градот е познат по своите средновековни градби и фактот дека Изабела I од Кастиља го поминала своето детство таму. Музејот се наоѓа во древната куќа на Сексмос и е управуван од градското собрание на Аревало.

## Колекција
Историскиот музеј Аревало содржи околу сто парчиња. Збирката содржи археолошки предмети од период на бакарното време и предмети од времето на Римската империја, како и средновековни, модерни и современи дела.

Музејот има и неколку рекреации на главните историски градби во градот.

Музејот има и сала посветена на наследството на Атун, Франција, кој е збратимен град на Аревало и постои од 2005 година.

## Надворешни врски

* Блог на музејот
* Веста за отворањето .

Категорија:Градски музеи
Категорија:Авила (покраина)
Категорија:Врамена карта без назнака за OSM-однос на Википодатоците
Категорија:Историографија
Категорија:Историографија на Шпанија
Категорија:Локални музеи во Шпанија
Фјодор Успенски

**Фјодор Иванович Успенски** ( ; 19 февруари 1845 – 10 септември 1928) бил руски и советски византолог. Неговите дела се сметаат за едни од најдобрите илустрации за процутот на византолошките студии во Руската империја.

Успенски бил роден во близина на Галич на 19 февруари 1845. Се школувал на Универзитетот во Санкт Петербург, а неговата теза (1872) ја посветил на Никита Хонијат. Две децении (1874-1894) предавал на Новорусискиот универзитет во Одеса. Оваа позиција му овозможила да помине значително време во странство.

Докторската теза на Успенски (1879) се занимавала со основањето на Второто Бугарско царство. Иако бил специјализиран за византиско-бугарските односи и го истражувал словенското влијание врз византиската економија, Успенски исто така истражувал и пишувал опширно за крстоносните војни.

Во 1894 Успенски, кој споделувал словенофилски идеали, решил да се пресели во Константинопол за да ги проучува и заштити преживеаните византиски споменици, кои со векови биле запоставени од османлиските власти. Таму го основал Рускиот археолошки институт (со седиште во Студион) и ги предводел пионерските археолошки истражувања во Константинопол, Мала Азија, Македонија и Бугарија. Во 1900, бил избран за член на Руската академија на науките. Со избувнувањето на Првата светска војна, Успенски бил принуден да ја прекине својата работа и да ја напушти Турција.

Назад во Петроград, 70 годишниот професор бил поканет за уредник на гласникот за византиски студии, *[[Византийский временник]]*. По Октомвриската револуција, одржувал предавања на Ленинградскиот универзитет (1922–27), и доживувајќи критики од болшевичките власти, се подготвувал за објавување на резултатите од неговото животно дело, монументалната тритомна историја на Византиската империја.

Успенски починал во Ленинград во 1928.

Категорија:Византолози
Категорија:Починати во Санкт Петербург
ФК Монца

**ФК Монца** е италијански фудбалски клуб од Монца, Ломбардија. Моментално се натпреварува во Серија А, највисокото ниво на италијанскиот фудбал.

Клубот е основан во 1912 година, како *ФБК Монца*.

Монца
Архив на Смоленск

**Архивот на Смоленск** — името на архивите на Комунистичката партија на Советскиот Сојуз во Смоленската област, кои биле заробени од армијата на Нацистичка Германија кога го освоилe градот Смоленск во 1941 година. Во него се вклучени и НКВД и архивите на Смоленската државна област. Архивата потоа била преместена во Германија.

## Историја
Во летото и есента 1941 година, и повторно во летото 1942 година за време на напредувањето на германските војници, локалните власти се обиделе да ги евакуираат архивите кон исток, а огромното мнозинство од локалните архиви биле преместени. Германските војници влегле во Смоленск на 15 јули 1941 година и како резултат на тоа, архивата била запленета од Германците. Во мај 1943 година, архивата ја однеле Германците од Смоленск во Вилнус, потоа во Полска, каде што била изолирана од многу други материјали однесени во Германија. Останатиот дел од документите во Полска биле пронајдени од советските војници во февруари 1945 година во областа на железничката станица Пшчина и вратени во Смоленск.

Кракто потоа документите станале познати на Канцеларијата за стратешки услуги на САД, (претходникот на ЦИА). Била складирана во американскиот центар за реституција во Офенбах на Мајна. После тоа, документите биле  преселени во подземен хангар. Група американски советолози го проучувале инвентарот и некои оригинални документи и заклучиле дека тие содржат вредни информации. Во 1958 година, владата на САД понудила да ги врати архивските материјали на Советскиот Сојуз, но како одговор советските власти тврделе дека тоа е лажно измислено од ЦИА.

Записите од архивата, особено документите на Комунистичката партија, ги опфаќаат годините пред 1917 до 1941 година. Архивските документи биле достапни за употреба од американски и други западни научници, кои не можеле да добијат пристап до партиските или архивите на КГБ во Советскиот Сојуз. Првиот историчар што ги искористил материјалите од Смоленск бил професорот на Универзитетот Харвард Мерле Фајнсод, кој го објавил „Смоленск под советско владеење“ во 1958 година врз основа на архивата. Архивата документи се користеле и во делата на Ричард Пајпс за раната советска историја и Роберт Конквест во неговата книга „Големиот терор“.

Од 1963 година, советските власти правеле обиди да ја добијат архивата, но сепак јавно не се потврдила нејзината автентичност. Написот открива дека прифаќањето на понудата се сметало од советското Министерство за надворешни работи како непрактично бидејќи таквиот потег бил еднаков на официјално признавање на автентичноста на документите. Во 1991 г. руските власти признале и јавно објавиле дека САД поседуваат вистинска архива и дека Русија има намера да бара нејзино враќање. Преговорите за можното пренесување започнало во 1992 година. Меѓутоа, американските власти го поврзале враќањето на архивата со враќањето на „Шнеерсон библиотеката на Хабад-Љубавич Хасидското движење. Како резултат на тоа, архивата била вратена во Русија дури на крајот на 2002 година.

## Наводи

Категорија:Архиви во Советскиот Сојуз
Категорија:Историја на Смоленската област
Категорија:Владини документи на Советскиот Сојуз
Категорија:Односи Советски Сојуз-САД
Парабола за јаловата смоква

мини|250x250пкс| Уметнички приказ на параболата.
**Параболата за јаловата смоква** (или **параболата за неплодната смоква**) — позната Исусова алегориска парабола за смоквино дрво што не дава плод.

Тоа е запишано само во Евангелието според Лука (13:6–9).

## Парабола
Евангелието според Лука ја пренесува следнава Исусова парабола:

## Толкувања
Во Исусовото време во лозјата често се саделе смокви. Смоквата била исто така вообичаен симбол на Израел, така што смоквата може да го претставува Израел во оваа приказна, или може да се однесува посебно на неговите верски водачи. Вообичаеното толкување е дека сопственикот на лозјето го претставува Бога, а лозарот Исус. Поентата на параболота е дека Исус им нуди на своите слушатели последна прилика за покајание.

Оваа парабола често се поврзува со некоја подоцнежна случка, кога Исус проколнал јалово смоквино дрво да се исуши.

## Наводи

## Литература
* 

## Надворешни врски

Категорија:Исусови параболи
Марија Безобразова

**Марија Владимировна Безобразова** (1857-1914) била филозоф, историограф, наставничка, новинарка и активистка за правата на жените од Руската империја. Таа била „првата меѓу Русинките што добиле обука за филозофија“.

## Животот
Марија Безобразова била родена во Санкт Петербург, нејзиниот татко бил економист, а нејзината мајка писателка. Таа била основач на Руското женско меѓусебно филантропско друштво, земајќи предавања за жени од академици, вклучувајќи ги хемичарот Димитри Менделеев и ботаничарот Андреј Бекетов. Потоа студирала филозофија на Универзитетот во Лајпциг и на Универзитетот во Цирих, а докторирала на Универзитетот во Берн во 1891 година. Под влијание на Толстој, таа се залагала за „етички идеализам“.

Безобразова пишувала феминистички публикации и била активна во руското движење за правата на жените во текот на нејзиниот живот. Таа ги отфрлала традиционалните идеи за родов идентитет и брак:

Безобразова починала во Москва во 1914 година.

## Дела

* *Über Plotin's Glückseligkeitslehre* [Учењето на Плотин за среќата]. Лајпциг, 1887 година.
* *Handschriftliche Materialien zur Geschichte der Philosophie во Русија* [Ракописни материјали за историјата на филозофијата во Русија], Берн, 1891 година.
* *Философские этюды* [Филозофски студии]. Москва, 1894 година.
* *Краткий обзор существенных изведба истории философии* [Краток преглед на суштините на историјата на филозофијата]. Москва, 1894 година.
* *Розовое и чёрное из моей жизни* [Црвеното и црното на мојот живот]. Санкт Петербург, 1910 година.
* *Исследования, лекции, мелочи* [Студии, предавања, фрагменти]. Санкт Петербург, 1914 година.

## Наводи

Категорија:Апсолвенти на Лајпцишкиот универзитет
Категорија:Починати во 1914 година
Категорија:Родени во 1857 година
Категорија:Починати во Москва
Китолов

мини|251x251пкс|Китолов
**Китолов** или **китоловство** — практика на ловење и убивање китови за нивните употребливи производи како што се месо, масло и маст. Историски гледано, китоловот е важна индустрија во многу делови од светот, обезбедувајќи ресурси за различни намени. Китовото масло било широко користено во светилки и како индустриска мазилка, додека китовата коска се користела во производи како корсети и чадори.

Практиката на китоловот оди илјадници години, со докази за лов на китови пронајдени во археолошки локалитети од различни древни култури. Меѓутоа, во текот на XVII до почетокот на XX век китоловот станал голема трговска дејност, особено со доаѓањето на понапредните бродови и харпунската технологија. Во совремието, китоловот станал многу оспорен поради значителниот пад на популацијата на китови предизвикана од опширниот лов. Ова довело до создавање на Меѓународната китоловна комисија (МКК) во 1946 г., која го регулира китоловот и има за цел да обезбеди зачувување на видовите китови. Во 1986 г., МКК го забранила трговскиот китолов, иако некои земји продолжуваат да ловат китови под маската на научни истражувања или културни исклучоци.

## Наводи

## Надворешни врски

* Digital version of The Grand Panorama of a Whaling Voyage 'Round the World
* Into the Deep: America, Whaling & the World
* Old Whaling Days
* Китолов (англиски)
Категорија:Китолов
Категорија:Екологија
Категорија:Китови
Категорија:Поморски занимања
__СОСОДРЖИНА__
__ИНДЕКС__
Перух

**Перух** или **Перов** (, *Агиос Петрос*; до 1927 г. *Περόφ*, *Пероф*) — поранешно село во Драмско, Егејска Македонија, на територијата на денешната општина Неврокоп во областа Источна Македонија и Тракија, Грција. Сè до 1920-тите било населено со Македонци-муслимани.

## Географија
Перух се наоѓа на северните падини на планината Боздаг и спаѓа во историско-географската област Чеч. Соседни села се Сидерово, Вршен и Пепелаш.

## Историја
### Во Отоманското Царство
Во XIX век Перух било муслиманско село во Неврокопската каза. Во 1848 г. рускиот славист Виктор Григорович („Очерк путешествия по Европейской Турции“) напишал дека жителите на *Перши* биле Македонци-муслимани. Во „Етнографија на вилаетите Адријанопол, Монастир и Салоника“ се вели дека во 1873 г. *Перух* (*Perouh*) било село со 45 домаќинства на вкупно 140 жители Македонци-муслимани. Според Стефан Верковиќ на крајот на XIX век Перух имал 167 мажи Македонци-муслимани, кои живеел во 45 куќи.

Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) во 1900 г. во *Перух* (*Перухъ*) живееле 320 Македонци-муслимани.

### Во Грција
Во Првата балканска војна во 1912 г. селото е окупирано од бугарска војска. По податоци на БПЦ, кон крајот на 1912 и почетокот на 1913 г. во Перух живееле 68 семејствао со вкупно 341 лице.

По Втората балканска војна во 1913 г. селото е припоено кон Грција. Според грчка статистика, во 1913 г. во Перух (*Περώφ*) живеело 371 лице.

Во 1920 г. селото имало 305 жители.

Во 1923 г. жителите на Перух како муслимани се иселени во Турција по сила на Лозанскиот договор. Во 1927 г. селото е преименувано во *Агиос Петрос* (*Άγιος Πέτρος*), во превод „Свети Петар“. До 1928 г. во селото се доведени 74 грчки колонисти (24 семејства) дојдени од Турција. Во 1928 г. населението се состоело од 105 жители, а во 1940 година тоа се зголемило на 124 лица.

Напуштено е за време на Граѓанската војна (1946 - 1949) и не било обновено.

## Наводи

Категорија:Историски села во Неврокоп (Егејска Македонија)
Категорија:Чеч
Шишарка

мини|Женска шишарка од црн бор
**Шишарка** () — плод што се развива на краевите на гранките на голосемениците (иглолисни и некои други) во облик на мали образувања покриени со лушпи. Постојат женски (науч. *macrostrobilus*, дрвенести, тие го произведуваат семето) и машки (науч. *microstrobilus*, зелјести, тие обично произведуваат полен). Додека изгледот на женските шишарки разнообразува помеѓу различните семејства иглолисни, машките шишарки се релативно еднообразни и во целост се потешко забележливи.

## Наводи

## Надворешни врски

* Arboretum de Villardebelle
* Gymnosperm cone images at bioimages.vanderbilt.edu

__СОСОДРЖИНА__
__ИНДЕКС__

Категорија:Иглолисни
Категорија:Растителна морфологија
Категорија:Анатомија на растенијата
Аполо (мост)

**Мостот Аполо** во Братислава е патен мост над Дунав во главниот град на Словачка. Се наоѓа помеѓу Стари и Приставни мост. Изградбата на мостот започнала во 2003 година. Отворен бил за јавноста на 5-ти септември 2005 година. Името го добил по рафинеријата за нафта *Аполо*, која се наоѓала на левиот брег на реката во оваа област пред Втората светска војна. Неговите заоблени линии, наклонетите лакови и виртуелното отсуство на прави агли го прават геометрискиот облик на мостот многу префинет. Челичната конструкција е 5.240 тони и се протега на 231 метар. Мостот Аполо бил единствениот европски проект именуван како еден од петте финалисти за наградата за извонредно достигнување во градежништвото во 2006 година. (Награда ОПАЛ) ) на Американското здружение на градежни инженери.

## Галерија

Податотека:Most_Apollo_2.jpg|врска=Датотека:Most_Apollo_2.jpg
Податотека:Most_Apollo_1.jpg|врска=Датотека:Most_Apollo_1.jpg
Податотека:Apollo_bridge_at_night.JPG|врска=Датотека:Apollo_bridge_at_night.JPG
Податотека:Apollo_bridge1.jpg|врска=Датотека:Apollo_bridge1.jpg
Податотека:Apollo_bridge.jpg|врска=Датотека:Apollo_bridge.jpg


## Наводи

## Надворешни врски

*Детални информации за мостот  
*Страница за номинација за наградата ОПАЛ
* Слики од различни фази на изградба на мост
* Слики со висока резолуција од мостот Аполо

Категорија:Мостови на Дунав
Категорија:Врамена карта без назнака за OSM-однос на Википодатоците
Категорија:Мостови во Словачка
Категорија:Братислава
Остро

мини|'''Ветровите на Медитеранот'''

**Остро** или **Австро** — јужен ветер во Средоземното Море, особено Јадранот. Неговото име е италијанско, добиено од латинското име Остер, што значело и јужен ветер. Тоа е топол и влажен ветер кој често носи дожд, но понекогаш се поистоветува и со Либечо и Сироко.

## Надворешни врски
* Список на имиња на ветер (на германски)

Категорија:Ветрови
Категорија:Италијански зборови
Девет грла

**Девет грла** е камен лачен мост над реката Златица во близина на Мокрин, Србија. Преку мостот минува Државниот пат 104 (делница 10404 Црна Бара – Кикинда). На мостот лежи границата меѓу градот Кикинда и општина Чока.

Мостот бил изграден во 1860 година од властите на Австриското Царство. Наречен е „Девет грла“ поради неговите девет лакови.

## Надворешни врски

* 
* 

Категорија:Мостови во Србија
Категорија:Врамена карта без назнака за OSM-однос на Википодатоците
Мост Вериге

десно|безрамка
**Мостот Вериге** е мост планиран да ги поврзе општините Херцег Нови и Тиват, разделени со Которскиот залив, преку преминот Вериге, кој се наоѓа на најтесниот дел од заливот. Мостот ќе биде дел од Јадранската магистрала. Фазата на проектот е завршена, работите може да започнат веднаш штом ќе се обезбедат финансиски средства. Се проценува дека проектот би чинел 48,5 милиони американски долари. Со оглед на тоа што Которскиот залив е дел од светското наследство на УНЕСКО, УНЕСКО имале одредени сомнежи за проектот.

## Наводи

Категорија:Мостови во Црна Гора
Мост Илок — Бачка Паланка

мини|Мостот Илок
**Мост Илок — Бачка Паланка**, претходно познат како **Мост 25** **Мај** — мост на Дунав што ги поврзува градовите Илок во Хрватска и Бачка Паланка во Србија. Долг е 825 метри. Отворен е на 19 мај 1974 година под името *Мост 25* *Мај*, на роденденот на Јосип Броз Тито. Оштетен е, по повеќе обиди, при бомбардирањето на НАТО на 4 април 1999 години. Бил обновен три години подоцна, на 30 април 2002 година, а оттогаш по него повторно почнале да поминуваат камиони и автобуси, што не било дозволено од 1999 година.

Мостот е и граничен премин, а во близина има дополнителен копнен премин кон селото Нестин на запад.

## Поврзано
* Список на мостови во Србија
* Список на мостови преку Дунав

## Наводи

## Надворешни врски
* Фотографија на мостот одблизу

Категорија:Мостови во Србија
Категорија:Мостови на Дунав
Категорија:Мостови во Хрватска
Мост на Река Црнојевиќа

**Мост на реката Црнојевиќ**, познат и како **Данилов мост**, е мост во населбата Ријека Црнојевиќа на Цетиње. Мостот поминува низ Ријека Црнојевиќа и е еден од најважните историски споменици и туристички атракции во општина Цетиње. Мостот ја поврзува Ријека Црнојевиќа со средновековниот град Обод, сместен на рид преку реката, каде што се наоѓала првата јужнословенска и српска печатница, Цетињска печатница.

## Општи информации
Изградба на мостот во 1853 година, ја наредил Данило II Петровиќ Његош, кој го изградил мостот во спомен на неговиот татко Станко Петровиќ. На левиот брег на реката, до мостот, Данило изградил и еднокатна куќа, популарно наречена Мостина.

Даниловиот мост го заменил претходниот дрвен мост на реката, кој го изградил неговиот претходник Петар Петровиќ-Његош. Даниловиот мост е варовнички мост со два распона. Неговата вкупна должина е 43 метри.

## Галерија

Податотека:Most_knizete_Danila_z_pocatku_19._stol,_Rijeka_Crnojevica.jpg|врска=Датотека:Most_knizete_Danila_z_pocatku_19._stol,_Rijeka_Crnojevica.jpg
Податотека:Rijeka_crnojevica.jpg|врска=Датотека:Rijeka_crnojevica.jpg
Податотека:Crnojevića_Rijeka_Stari_Most.jpg|врска=Датотека:Crnojevića_Rijeka_Stari_Most.jpg
Податотека:Environment_in_and_around_Rijeka_Crnojevića_10.jpg|врска=Датотека:Environment_in_and_around_Rijeka_Crnojevića_10.jpg


## Наводи

## Надворешни врски

* Дали ја знаевте приказната за мостот на Данилов на Риека Црнојевица? m.cdm.me 12. 11. во 2017 година

Категорија:Мостови во Црна Гора
Вршен

**Вршен** или **Врштен** (, *Вирсан*) — поранешно село во Драмско, Егејска Македонија, на територијата на денешната општина Неврокоп во областа Источна Македонија и Тракија, Грција. Било населено со Македонци-муслимани.

## Географија
Селото се наоѓа на северните падини на планината Боздаг, во историско-географската област Чеч. Соседни села се Сидерово, Перух, Пепелаш и Странен.

## Историја
### Во Отоманското Царство
Во подробен регистар за санџакот Паша од 1524-1537 г. за селото *Вршан* се заведени муслимани: 2; немуслимани: 9, ергени - 3, вдовици - 1. Во скратен регистар од 1530 г. селото *Виршани* имало муслимани: 3 домаќинства; немуслимани: 9 домаќинства, ергени - 3, вдовици - 1. Во подробен регистар на санџакот Паша од 1569-70 г. даночно обврзаното население на *Виршани* се наведува вака: муслимани - 2 семејства и 2 ергени; немуслимани - 9 семејства, 11 ергени и 1 вдовица. Во список за Неврокопскиот вилает од 13 март 1660 г. селото Вршен (*Вршани*) е запишано како населба со 8 немуслимански семејства. В подробен регистар за собирањето на данокот авариз од Неврокопската каза за 1723 г. за селото Вршен (*Въшани*) се запишани 22 муслимански домаќинства. Ова дава слика за приближниот период на исламизација на населението.

Во XIX век Вршен било муслиманско село во Неврокопската каза. Во „Етнографија на вилаетите Адријанопол, Монастир и Салоника“ се вели дека во 1873 г. *Вршен* (*Vërchen*) било село со 30 домаќинства на 90 жители Македонци-муслимани. Според Стефан Верковиќ кон крајот на XIX век Вршен (*Варшен*) имал 99 мажи Македонци-муслимани кои живееле во 30 куќи.

Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) во 1900 г. во *Врштен* живееле 184 Македонци-муслимани.

### Во Грција
Во Првата балканска војна во 1912 г. селото е окупирано од бугарска војска. По податоци на БПЦ кон крајот на 1912 и почетокот на 1913 г. во *Вршан* живееле 34 семејства со вкупно 174 лица.

По Втората балканска војна во 1913 г. селото е припоено кон Грција. Според грчка статистика во 1913 г. во *Вурсјан* (Βούρσιαν) живееле 144 лица. Во 1920 г. населението се намалило на 110 жители.

Во 1923 г. жителите како муслимани се иселени во Турција по сила на Лозанскиот договор, сместувајќи се во селата околу градот Узунќопру. Во Вршен не биле населени грчки колонисти, туку селото е отпишано по наредба бр. 7512 на грчкото министерство за внатрешни работи од 1928 г.

## Наводи

Категорија:Историски села во Неврокоп (Егејска Македонија)
Категорија:Чеч
Мост над Мала река

мини
**Мост над Мала Река** е највисокиот железнички мост во Европа и втор во светот. Се наоѓа на околу 20 километри северно од Подгорица, кон Колашин, на железничката пруга Белград-Бар.

Должината на мостот е 498,8, висината 200, а градежните работи траеле 4 години (1969-1973 година, според Њујорк Тајмс, мостот бил завршен на 8 декември 1972 година). Во столбовите се вградени 23.000 кг бетон,а челичната конструкција тежи 25.000 кг.

## Висина
Мостот, од својата изградба до 2001 година, кога бил изграден Железничкиот мост над реката Бајпенџијанг во Кина, бил највисокиот железнички мост во светот. На второто место останал до 2015 година, кога е завршен железничкиот мост на реката Ченаб во Индија и тогаш станал трет во светот. Интересно е што и покрај овие два моста останал највисокиот железнички вијадукт во светот, со оглед на тоа што овие мостови се пристанишни мостови.

## Надворешни врски

* Информации за мостот 
* Фотографии и информации 

## Наводи
Категорија:Мостови во Црна Гора