Литвански јазик

**Литвански јазик** (самонар. *lietuvių kalba*) — балтички јазик кој претежно се зборува во Литванија, но и во литванските заедници во светот. Тој е службен јазик во Литванија и службен јазик во Европската Унија. Литванскиот јазик како мајчин го зборуваат околу 2.96 милиони жители во Литванија и околу 170.000 во странство. Тој е сличен со летонскиот јазик, бидејќи се од иста јазична група, но не се многу разбирливи помеѓу себе. Литванскиот јазик се пишува со литванска азбука, заснована на латиницата.

## Класификација

Литванскиот јазик е еден од двата преживеани балтички јазици, покрај летонскиот јазик. Така, во 19 век исчезнал старопруски јазик, курскиот јазик и судовскиот јазик исчезнале пред старопрускиот. Балтичките јазици формираат посебна група на индоевропски јазици, иако понекогаш се класифицираат со словенските јазици.

## Распространетост
thumb|300px|Литвански дијалекти. Самогитските се во жолто, црвено и кафеаво, додека аукштајтијските се во зелено, сино и лилаво.

Литванскиот јазик претежно се зборува во Литванија. Исто така, јазикот се зборува од етничките Литванци во Белорусија, Летонија, Полска и Калининградската Област во Русија. Покрај овие околни држави, литванскиот се зборува и во сите литвански заедници во дијаспората. Во Литванија 2.955.200 луѓе го зборуваат литванскиот според приоценката од 1998 година.

## Дијалекти

Литванскиот јазик има две големи дијалектни групи: аукшајтијски дијалект и самогитски дијалект. Денес постојат значајни разлики меѓу самогитскиот дијалект и стандардниот литвански јазик. Модерниот самогитски дијалект се оформил во периодот од 13 до 16 век под влијание на курскиот јазик. Двата големи дијалекта се поделени на говори или суп-дијалекти, каде секој дијалект има по 3 говори. Самогитскиот е составен од западен, северен и јужен дијалект, додек аукштајтијскиот е поделен на западен, дајнавски и источен дијалект. Овие дијалекти се составени од говори. Стандардниот литвански е заснован на западно-аукштајтијскиот дијалект, но има влијание и од останатите дијалекти, особено во поглед на зборовниот фонд.

## Правопис

Литванскиот јазик користи литванска азбука, заснована на латиницата. Таа е составена од 32 букви.

Литванскиот јазик во голем дел е фонетски јазик, односно како и македонскиот, една буква претставува еден глас. Макрон се користи за да се означи должината на самогласката, но се користат и останати диакрити, кои не се користат многу при пишување.

### Самогласки
Литванскиот има 12 самогласки.

### Согласки
Литванскиот јазик има 20 согласки.

## Фонологија

### Согласки

### Самогласки

## Примери

* литвански: lietuviškai
:(јазик) lietuvių 
:(националност) lietuvis (м), lietuvė (ж)
* здраво (неформално): labas, (формално): laba diena
* догледање (неформално): iki!
* молам: prašau
* благодарам: ačiū 
* Она: tas (м), ta (ж)
* Колку (чини)?: kiek kainuoja?
* да: taip
* не: ne
* извини: atsiprašau
* не разбирам: nesuprantu
* Дали зборуваш англиски?: Ar kalbate angliškai?
* Каде е ...?: Kur yra ...?
* продавница: parduotuvė
* чај: arbata
* кафе: kava
* млеко:  pienas
* Колку? : Kiek?
* пример: pavyzdys
* примери: pavyzdžiai
* слика: nuotrauka

## Наводи

## Користена литература

* Leonardas Dambriūnas, Antanas Klimas, William R. Schmalstieg,  *Beginner's Lithuanian*, Hippocrene Books, 1999, ISBN 0-7818-0678-X. Older editions (copyright 1966) called "Introduction to modern Lithuanian".
* Remys, Edmund, *Review of Modern Lithuanian Grammar*, Lithuanian Research and Studies Center, Chicago, 2nd revised edition, 2003.
* 
* Zigmas Zinkevičius, "Lietuvių kalbos istorija" ("History of Lithuanian Language") Vol.1, Vilnius: Mokslas, 1984, ISBN 5-420-00102-0.
* Remys, Edmund, *General distinguishing features of various Indo-European languages and their relationship to Lithuanian*, Indogermanische Forschungen, Berlin, New York, 2007.

## Поврзано
* Балтички јазици
* Литванска азбука
* Литванија
* Латвиски јазик

## Надворешни врски
* Страница за учење литвански
* Литванска лингвистика 
* Ethnologue извештај за литванскиот
* Академски литвански речник
* Слободен англиско-литвански речник 
* Достапен литвански речник 
* Англиско-литвански-германски речници 
* Литвански двојазичен речник
* Историска граматика на литванскиот јазик 
* Летонски и литванско со јапонски превод 
* Летно училиште на литвански
* Литвански часови

*
Категорија:Јазици во Полска
Категорија:Јазици во Литванија