Новозеландска долга јагула

**Новозеландска долга јагула** (***Anguilla dieffenbachii***) — вид слатководна јагула која е ендемска за Нов Зеланд. Таа е најголемата слатководна јагула во Нов Зеланд и единствениот ендемски вид - другите јагули кои се наоѓаат во Нов Зеланд се автохтоната краткоперка јагула (*Anguilla australis*), која исто така се наоѓа во Австралија, и природно воведената австралиска долга јагула (*Anguilla reinhardtii* ). Долгоперките се долговечни, мигрираат во Тихиот Океан во близина на Тонга за да се размножуваат на крајот од својот живот. Тие се добри качувачи како млади и затоа се наоѓаат во потоци и езера далеку во внатрешноста. Важен традиционален извор на храна за Маорите (кои ги нарекуваат  ), бројот на овој вид јриби се намалува и тие се класифицирани како загрозени, но над сто тони сè уште се ловат комерцијално секоја година.

## Опис
лево|мини|248x248пкс|Илустрација од Френк Едвард Кларк
Најлесниот начин да се препознае долгата јагула е според должината на нејзините перки: грбната (горната) перка е околу две третини од должината на телото и започнува значително подалеку кон главата отколку аналната (долната) перка. Кај кратката јагула, перките се со слична должина.  Кога долгата јагула се свиткува, нејзината лабава кожа се брчка карактеристично во секој свиок, каде што кожата на кратката јагула е мазна. Устата на долгата перка се протега покрај очите, подалеку од онаа на кратката перка. 

Женките со долги перки се поголеми и подолготрајни од мажјаците. Мажјаците во просек имаат 66,6 см, но достигнуваат до 73,5 см во должина, со просечна возраст од 23 години (12–35 години).   Женките се значително поголеми, со должина од 73–156 см со просечна должина од 115 см. Женките достигнуваат возраст од 20 до 60 години пред да мигрираат на море за размножување.  Долгоперките јагули на Северниот Остров мигрираат на помлада возраст и затоа имаат побрзо време на генерација. 

Одредувањето на полот на долгите перки е тешко бидејќи нивните половни органи не се одредуваат сè додека не наполнат 45 сантиметри во должина.  Единствениот метод за одредување на полот кај долгите јагули е преку внатрешен преглед и станува лесно да се разликуваат дури кога јагулите созреваат и мигрираат.

## Животен циклус
Како и другите членови на *[[Anguillidae]]*, овие јагули имаат прилично необичен животен циклус: тие растат и созреваат во плодни возрасни единки во слатка вода, а потоа се преселуваат во морето за да се размножуваат. Овој катадромен систем на размножување , исто така, обезбедува рандомизирано парење, создавајќи панмиктичка популација. 

Новозеландската долга јагула е многу долговечна риба, со записи за женки кои достигнале 106 години и тежина до 24 килограми.  Тие имаат најбавна стапка на раст од сите проучувани видови јагула, само 1-2 сантиметри годишно. 
десно|мини|Долга јагула видена во река ноќе во планинските венци Тараруа
Животниот циклус на јагулите со долга перка, како и кај другите видови јагули од родот Anguillidae, е доста сложен и се состои од четири различни животни фази, кои останале мистерија со децении и сè уште не се целосно разбрани. 

Новозеландските долги јагуали се размножуваат само еднаш на крајот од својот живот, правејќи патување од илјадници километри од Нов Зеланд до нивните места за мрестење во близина на Тонга.  Нивните јајца (од кои секоја женка јагула произведува помеѓу 1 и 20 милиони) се оплодуваат на непознат начин, но веројатно во длабока тропска вода. Зрелите јагули потоа умираат, нивните јајца лебдат на површината за да се изведат во многу рамни ларви слични на лист (наречени лептоцефали) кои потоа лебдат по големите океански струи назад кон Нов Зеланд.  Се смета дека ова лебдење трае до 15 месеци. Нема регистрирани заробувања ниту на јајцата ниту на ларвите на долги перки.  По пристигнувањето во Нов Зеланд, ларвите претрпуваат преобразба (метаморфоза) во стаклени јагули, како мали проѕирни возрасни јагули. Овие ги населуваат естуарите во текот на првата година, за време на која развиваат обоеност и стануваат вилењаци, кои личат на мали возрасни долгоперки јагули. Вилењата мигрираат низводно, каде што се развиваат во возрасни единки. 

Вклучувањето на стаклени јагули во мрежите на слатководни реки на Нов Зеланд е многу варијабилен процес, за кој се смета дека е под влијание на јужните осцилации Ел Нињо и Ла Ниња. Ова е главна причина за неуспехот на аквакултурата на во 1970-тите. 

## Исхрана
мини|Јагуали со долги перки на Нов Зеланд се хранат во резерватот за диви животни Вилоубенк.
Долгоперките се сештојади и се опортунистички хранители.  Нивната исхрана како мали јагули во голема мера се состои од ларви на инсекти, како што се *Procordulia grayi*. Како што растат јагулите, тие исто така се хранат во голема мера со полжави *Lymnaea* и риби, вклучувајќи galaxiids, планинскиот бул и  пастрмка кои ги ловат поголемите јагули. Постојат извештаи за овие јагули кои јадат мали водни птици. 

## Живеалиште и распространетост
 
*Anguilla* *dieffenbachii* е ендемски вид во Нов Зеланд, широко распространет низ езерата и реките во земјата, вклучувајќи ги и Чатамските Острови. 

Овие јагули често се наоѓаат на големи растојанија во внатрешноста (до 361&nbsp;км) покрај слатководните патишта и во високите езера кои се поврзани со морето. Она што помага во нивната распространетост во внатрешноста е нивната способност за качување во фаза на елевер (младешка), под 12 см во должина. Овие миграциски настани често се совпаѓаат со зголемени температури, проток на вода и услови на слаба светлина.  Со оваа големина, тие можат да патуваат до 130&nbsp;км на копно во текот на летото, а забележани се искачувања на речиси вертикални површини до 43 метри во висина. Овој подвиг се постигнува преку комбинација на површински напон (со водата) и триење.

Каде живеат овие јагуали во воден пат зависи од нивната животна фаза. Како млади, тие претпочитаат плитка вода (длабочина под 0,5 m) со груба подлога и побрз од просечниот тек на потокот (како оној што се наоѓа во рифлите). Возрасните долгперки јагули имаат тенденција да се наоѓаат до или под големи парчиња отпад и подсечени речни брегови.  

## Значење за Маорите
*Ореите* се важен традиционален извор на храна за Маорите, кои долго време имале широко познавање за времето на нивните миграции низводно и спротиводно.   

## Комерцијален риболов
Комерцијалниот риболов на јагулите со долги перки започнал да добива на интензитет во 1960-тите, а до 1970-тите имаше годишен улов од 2000 тони. Риболовот опаднал во раните 1980-ти, а во сезоната на риболов 2000-2001 година биле уловени само 1079 тони.  Комерцијалниот риболов на овој вид јагули бил вклучен во Системот за управување со квоти (СУК) во 2000 година за Јужен Остров и 2004 година за Северен Остров. Ова поставило ограничувања за минималната и максималната големина (220 грама и 4&nbsp;кг) и вкупниот дозволен улов (TAC). Од 2007 година, TAC не е достигнат во ниту една риболовна сезона од спроведувањето на Систем за управување со квоти. Како признание за традиционалното значење на долгите јагули, Маорите имаат распределба од 20 проценти од рибните резерви.  Уловот и извозот на стаклени јагули во Нов Зеланд е забранет. Од 2022 година, до 137 тони јагули, вклучувајќи ги и долгите јагули, сè уште биле фатени за извоз - и покрај тоа што видот е официјално класифициран како загрозен од Црвениот список на загрозени видови на Меѓународниот сојуз за зачувување на природата (IUCN). 

## Аквакултура
Имало голем број обиди за аквакултура на долги перки. Првите биле во 1970-тите и не останале оперативни долго, а последната фарма се затворила во 1982 година. Најчестите причини за овие неуспеси биле економски (високите трошоци за производство наспроти ниската цена за јагулите), променливото регрутирање на стаклени јагули и високите стапки на смртност во фармите. Од почетокот на 2000-тите, се обновил интересот за аквакултурата на овој вид јагули поради зголеменото познавање на нивната биологија и намалувањето на залихите на европски јагули (*Anguilla anguilla*), но не се изградени фарми. 

## Зачувување
Во 2003 година, биологот Дон Џелиман предвидел дека бројот на јагулите ќе се намали за помеѓу 5 и 30% во следната деценија.  Видот бил класифициран во 2014 година и повторно во 2018 година од страна на Службата за заштита на природата како „*Во ризик: Опаѓање*“ според критериумите „C(2/1) Вкупна површина на живеење > 10 000 хектари (100 км2), предвидено намалување од 10–70%“.  Панелот на Службата за заштита на природата заклучил дека комерцијалниот риболов на видот е стабилен или се зголемува и забележал „*дека јавниот дискурс за долги перки го прикажува видот како сериозно загрозен и покрај податоците што укажуваат на спротивното*“.  Овој заклучок е сериозно доведен во прашање, постојано, и пред и оттогаш, доведувајќи ја неговата валидност во прашање.  

Во јуни 2012 година било објавено дека некои компании за храна за домашни миленици ги употребуваат национално загрозените јагули во своите производи, што предизвикало негодување кај заштитниците на природата.  Научниците и групите за заштита имаат растечка загриженост за опстанокот на видот, бидејќи тие можат легално да бидат убиени и имаат бавна стапка на репродукција, размножувајќи се само еднаш на крајот од својот животен век.  Проценката на Меѓународниот сојуз за заштита на природата од 2018 година забележа нагло опаѓање на бројот на јагули во текот на последниот век, придружено со значително намалување на живеалиштата. 

МСЗП моментално го класифицира видот како „загрозен“, наведувајќи ги следниве забелешки: „*Популацијата е сериозно фрагментирана; континуирано намалување на зрелите единки; континуирано опаѓање на површината/обемот и/или квалитетот на живеалиштето*“  И покрај ова, владата на Нов Зеланд продолжува да дозволува нејзин извоз и дозволува легално рекреативно убивање на рибата.

## Наводи

## Надворешни врски
* Јагулите со долги перки на RadioNZ *„Живот на неделата“*, 18 март 2016 година
* Информации за јагулата од NIWA NZ
* Спасување на туна (документарен филм)

Категорија:Маорска кујна
Категорија:Јагули