Јапонски кукли

[мини|Јапонска кукла ''Ојама'' во традиционално [кимоно и музички инструмент]]
**Јапонските кукли** се едни од традиционалните Јапонски ракотворби.

Постојат различни видови традиционални кукли, некои претставуваат деца и бебиња, некои го претставуваат царскиот двор, воини и херои, ликови од бајки, богови и (ретко) демони, а исто така и луѓе од секојдневниот живот на јапонските градови. Многу од нив имаат долга традиција и сè уште се изработуваат денес за домашни светилишта, формално подарување или за фестивалски прослави како што се Хинаматсури, фестивалот на куклите или Кодомо но Хи, Денот на децата. Некои се произведуваат од локални занаетчии, за да ги купат аџиите како сувенир од посета на храм или некое друго патување. 

## Историја
лево|мини|Изработувачи на кукли, 1915 година
Во почетокот на 11 век, околу врвот на периодот Хејан, веќе биле дефинирани неколку видови кукли, како што е познато од романот на Мурасаки *[[Приказна за Генџи|„Приказна за Генџи“]]*. Девојките си играле со кукли и куќички за кукли; жените правеле заштитни кукли за своите деца или внуци; куклите се користеле во религиозни церемонии, преземајќи ги гревовите на лицето кое го допреле. Во тоа време, се сметало дека злото може ритуално да се пренесе на хартиена слика наречена *каташиро*, која потоа се леела во реката или морето. Јапонските кукли денес може да бидат резултат на комбинацијата од каташиро и хартиени кукли со кои децата некогаш си играле. *Хоко*, иако не е експлицитно споменато во *„Приказната за Генџи“*, биле кукли со меко тело што им се давале на млади жени на возраст, а особено на бремени жени, за да ги заштитат и мајката и нероденото дете. Изворите што ги споменуваат по име почнуваат да се појавуваат во периодот Хејан, но се поочигледни во периодот Муромачи.

Окиагари-кобоши се ролни - полиери направени од папие - маше, кои датираат најмалку од четиринаесеттиот век. Тие се амајлии за среќа и симболи на упорност и отпорност. 

Веројатно првите професионални изработувачи на кукли биле скулптори од храмови, кои ја користеле својата вештина за да изработуваат насликани дрвени слики од деца (кукли Сага). Можностите на оваа уметничка форма, користејќи резбано дрво или дрвена композиција, сјаен бел лак од „кожа“ наречен гофун направен од мелени школки од остриги и лепак, и текстил, биле огромни. 

За време на периодот Едо (1603 – 1867), кога Јапонија била затворена за поголемиот дел од трговијата, се развиле изработувачи на кукли и пазар на богати поединци кои плаќале за најубавите комплети кукли за изложување во нивните домови или како вредни подароци. Комплетите кукли почнале да вклучуваат поголеми и посложени фигури, па дури и повеќе од нив. Конкурентната трговија на крајот била регулирана од владата, што значи дека изработувачите на кукли можеле да бидат уапсени или протерани поради кршење на законите за материјали и висина.

## Типови
Во текот на периодот Едо се развиле повеќето традиционални типови кукли познати денес. 
мини|Кукли ''Хинамацури'' на царот и царицата
лево|мини|Дрвени ''кокеши'' кукли
мини|Механички ''каракури нингјо'' за носење чај
мини|Кукла ''Бунраку'' за време на претстава

## Колекционери
[мини|Кукли со животни, илустрирани од [Shimizu Seifū|Шимизу Сеифу од неговата колекција (1893–1923)]]
Јапонските кукли се поделени во неколку подкатегории. 2 од најзначајните се Денот на девојчињата, хинанингјо, и Денот на момчињата мушанингјо, или кукли за изложба, сагунингјо, гошонингјо и ишонингјо. Колекциите може да се категоризираат според материјалот од кој се направени, како што се дрвени кукли и глинени форми.

Куклите се дел од јапонската култура со години, а феноменот на нивно колекционирање сè уште се практикува. Многу колекции се зачувани во музеи, вклучувајќи го музејот Пибоди во Есекс, Националниот музеј во Кјото и гостилницата Јодоко.

## Поврзаности

* Хинамацури
* Јапонски ракотворби

## Наводи

## Литература

* Алберт, Кети. *Јапонски кукли од хартија за момчиња и девојчиња*. Њујорк: Довер Пабликации, Инк., 1991.
* Ларсон, Џек Ленор. *Народна уметност од глобалното село*. Санта Фе, Ново Мексико: Издавачка куќа на Музејот на Ново Мексико, 1995.
* Пејт, Алан Скот. *Јапонски кукли: Фасцинантниот свет на Нингјо*. Токио, Ратланд, Сингапур: Издавачка куќа „Татл“, 2008.

## Надворешни врски

* Oxford College Collection of Asian Artifacts (collection of Japanese dolls), at Oxford College of Emory University

Категорија:Статии со текст на јапонски
Категорија:Јапонски ракотворби
Категорија:Кукли