open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Дрјаново

**Дрјаново** () — град во Северна Бугарија, административен центар на општината Дрјаново во Габровската Област. Има население од околу 7.069  жители (2022).

## Географија и местоположба
Се наоѓа меѓу прекрасните и заоблени ридови на Централниот Предбалкан на 21 км од регионалниот центар Габрово и на 24 км од Велико Трново.

## Историја
Во областа се откриени најстарите траги на живот на Балканскиот Полуостров, докази за човечко присуство од палеолитот се откриени во пештерата „Бачо Киро“ кај Дрјановскиот манастир, сместена во долината на реката Андака. Таму се откриени бројни реликвии од антички села, тврдини, столбови со натписи и орнаменти од тракиско и римско време (тврдини Боруна и Дискодуратера).

Како и сите балканџиски планински населби, Дрјаново го достигна својот врв во времето на бугарската национална преродба.  Ѕидарите и копаничарите ја рашириле славата на градот низ цела Бугарија и далеку во Отоманската Империја. Во 1883 година бил прогласен за град.

Дрјаново понекогаш се нарекува „град на стогодишници“ поради здравите климатски услови кои го продолжуваат животот на луѓето. Градот е познат и како родно место на познатиот бугарски архитект Кољу Фичето.

## Обележја
* Музеј на Кољу Фичето;
* Дрјановски историски музеј; 
* Дрјановски манастир;
* Пештерата „Бачо Киро“.

## Наводи


## Надворешни врски
* Официјална веб-страница на Општината Дрјаново

Категорија:Градови во Бугарија
Категорија:Населени места во областа Габрово
Трjaвна

**Трjaвна** () — град во Северна Бугарија, административен центар на општината Трjaвна во Габровската Област. Има население од околу 8.462 жители (2022).

## Географија и местоположба
Градот се наоѓа во долината на Тревненска Река, во северното подножје на Тревненска Планина дел од Стара Планина, на 20 километри источно од регионалниот центар Габрово, 226 километри од главниот град Софија.

## Историја
Првите веродостојни податоци за постоењето на Трјавна се пронајдени во османлиските даночни регистри, каде што името на Трјавна првпат се споменува во 1565 година. Во годините на османлиската власт, жителите имале должност да го чуваат патот низ Балканот до Одрин и Цариград. За возврат, тие ја уживаа привилегијата да не плаќаат одредени даноци и да не дозволуваат Турците да се населат во населбата. Духовната слобода освоена на овој начин придонесува за понатамошен развој на градот.

Во текот на 18-19 век, Трјавна станала економски и културен центар на регионот. Тревненските мајстори главно биле активни во областа на градежништвото, резбарството и сликарството. Така се родила, развила и процветала најстарата преродбеничка уметничка школа во бугарските земји — Тревненската школа. Се градиле куќи, училишта и цркви, мајстори и копаничари создавале свои еснафски здруженија и го потврдувале влијанието на уметничката Тревненска школа.

Во 19 век тука се родени револуционерот Ангел К’нчев и поетот Пенчо Славејков.

## Наводи

## Надворешни врски
* веб-страница на Општината Трjaвна

Категорија:Градови во Бугарија
Категорија:Населени места во областа Габрово
Предбалкан

**Предбалканот** () го претставува северниот ридски и нископланински појас на Старопланинската (балканска) зона и е средна врска помеѓу Дунавската Рамнина на север и вистинскиот планински дел од Старопланинската (балканска) зона на југ. Зафаќа површина од 14.389,8 км2, просечната надморска височина е 364 m, а максималната височина во Васиљовската Планина и Васиљов врв (1490 m).

## Географска местоположба

Предбалканот се наоѓа помеѓу Дунавската Рамнина на север и Стара Планина на југ, на запад се протега до реката Бели Тимок (десна притока на Тимок) во Србија, а на исток допира до сливот од двете составни реки на Камчија - Гољама Камчија и Луда Камчија. Површината на предбалканот е 14.389,8 км2, а должината е околу 460&nbsp;km. Неговата ширина варира од 20–30&nbsp;km во западниот и источниот дел до 50–60&nbsp;km во средниот дел.

Се протега на територијата на делови од 11 бугарски области - Видинска, Монтанска, Врачанска, Софиска, Ловешка, Габровска, Великотрновска, Сливенска, Трговишка, Шуменска и Варненска.

## Наводи

* Георгиев, Милан, Физическа география на България, С., 1979 г., стр.339 – 361.
* Мичев, Николай и др. Географски речник на България. София, Наука и изкуство, 1980. с. 387 – 388.

## Поврзано
*Подбалкан

Категорија:Географија на Бугарија
Дрјановски манастир

**Дрјановскиот манастир „Свети Архангел Михаил“** () — функционален машки православен манастир во Великотрновската епархија, сместен во близината на градот Дрјаново во Северна Бугарија.

Се наоѓа на 5 километри југозападно од градот Дрјаново и на 15 километри од регионалниот центар Габрово. До него води асфалтиран пат. Го опслужува железничката станица „Бачо Киро“ на главната железничка линија Русе - Момчилград. Околината на манастирот е прогласена за природно заштитено подрачје.

Манастирот бил подигнат во 12 век, за време на Второто бугарско царство и бил посветен на Архангел Михаил. Двапати бил изгорен и ограбен за време на османлиското владеење. Манастирот бил обновен на сегашното место во 1845 година. Тоа било место на неколку тешки битки за време на Априлското востание во 1876 година.

## Надворешни врски
* Дрјановскиот манастир на порталот pravoslavieto.com

Категорија:Манастири на Бугарската православна црква
Хорологија

[мини| Карта на распространетост на два вида [кедар.]]
**Хорологија** (од грчкиот збор  , *khōros*, „место, простор“; и  , **) може да значи

* проучувањето на причинско-последичните односи меѓу географските појави што се случуваат во одреден регион
* проучувањето на просторната распространетост на организмите (биогеографија). 

Во географијата, поимот првпат бил употребен од Страбон. Во дваесеттиот век, Ричард Хартшорн повторно работел на тој поим. Поимот бил популаризиран од Фердинанд фон Рихтофен.

## Поврзано

* Хорографија
* Хора

## Наводи

Категорија:Биогеографија
Аленка Герлович

**Аленка Герлович** (17 септември 1919 – 9 декември 2010 година) била словенечка сликарка.

Герлович била родена во Љубљана во 1919 година. Студирала уметност на Академијата за ликовни уметности во Загреб. За време на Втората светска војна се приклучила на партизаните. Починала во Љубљана во декември 2010 година.

Таа ја добила наградата Левстик во 1968 година за нејзината книга *Уметнички часови за деца*.

Герлович го посетува Охрид, Струга и Скопје во периодот 1953-1957 година. Во  нејзините рани македонски цртежи најчесто е избран мотивот на лица и фигури на жени и деца. Често се посветувала на македонската носија. Академско зацртаниот ликовен принцип на цртежот подоцна го заменила со јасен, конструктивен линиски цртеж и преминала на урбана стилизација и апстракција.

Таа ја добила наградата на Фондацијата Прешерен во 1981 година за нејзините уметнички достигнувања.

## Наводи

## Надворешни врски
* Аленка Герлович на Уметничкиот лексикон 

Категорија:Словенечки сликари
Категорија:Жени-уметници
Категорија:Починати во 2010 година
Категорија:Родени во 1919 година
Категорија:Добитници на Прешерновата награда
Анастас Јовановиќ

**Анастас Јовановиќ** (,  1817 &ndash; 1 ноември 1899) бил српски уметник, прв српски литограф и еден од првите српски и светски фотографи.

## Биографија
Анастас Јовановиќ е роден во 1817 година во Враца, тогаш сè уште во Османлиското Царство, а денешна Бугарија. Неговиот татко Јован се занимавал со трговија. Откако стекнал основно училиште се преселил во Србија. Во 1832 година започнала со работа во Белград, Државната штампарија. Анастас од самиот почеток се интересирал и го привлекувало сè што се случувало таму. Прво започанл да го учи терзискиот занает, а потоа бил примен во Кнежевско-српската типографија, каде работел како словолиец.

## Галерија

File:Anastas Jovanović - Portret Stefana Prvovenčanog, 1851.jpg|Портрет на Стефан Првовенчани, 1851.
Anastas Jovanović, Ilija Garašanin, 1852, lithograph, National Museum of Serbia.jpg|Илија Гарашанин, 1852.
File:Anastas Jovanović - Portret kralja Milutina, 1852.jpg|Портрет на крал Милутин, 1852.
File:Anastas Jovanović - Portret Stefana Nemanje, 1852.jpg|Портрет на Стефан Немања, 1852.
File:Anastas Jovanović - Portret Petra II Petrovića Njegoša, 1852.jpg|Портрет на Његош, 1852.
Anastas Jovanović (1817-1899) - knez Danilo, 1853.jpg|Кнез Данило, 1853.
Julija hunjadi obrenovic.jpg|Кнегиња Јулија Обреновиќ, 1854.
Anastas Jovanović, Aleksa Simić, 1857, lithograph, National Museum of Serbia.jpg|Алекса Симиќ 1857.


## Наводи

Категорија:Српски фотографи
Категорија:Луѓе од Враца
Категорија:Родени во 1817 година
Категорија:Починати во 1899 година
Категорија:Срби во Бугарија
Категорија:Починати во Белград
Даница Ѓуровиќ

**Даница Ѓуровиќ** (1925 - 2001), понекогаш нарекувана **Дања**, била црногорска сликарка.

Родена во Цетиње, Ѓуровиќ најпрво се школувала на Академијата за применети уметности на Универзитетот во Загреб, на уметничкото училиште во Херцег Нови и на Педагошката академија во Никшиќ; нејзината прва кариера била учителка. Посетувала часови по сликарство во ателјето на Министерството за култура во Цетиње, а подоцна работела со Мило Милуновиќ во неговото ателје. Милуновиќ влијаел на нејзиниот ран избор на теми, како што се мртвите природи, но набрзо таа се преселила во стилски поекспресионистички правец. Оваа фаза завршила со натамошен пресврт кон апстракција, во која препознатливите форми се поедноставуваат и преуредуваат. Таа се вратила на раните теми во нејзиното подоцнежно сликарство. Ѓуровиќ е застапена во колекцијата на Музеј на уметност на Црна Гора. Починала во Подгорица во 2001 година

## Наводи

Категорија:Сликари од 20 век
Категорија:Жени-уметници
Категорија:Починати во 2001 година
Категорија:Родени во 1925 година
Категорија:Црногорски сликари
Џејкоб Рамзи

**Џејкоб Матју Рамзи** (роден на 28 мај 2001, во Бирмингем) — англиски фудбалер, играч од средниот ред на Њукасл Јунајтед.

## Клупска кариера
Роден во Бирмингем, Рамзи се приклучил на младинската академија на Астон Вила на 6-годишна возраст. Својот прв професионален договор со клубот, Рамзи го потпишал на 15 јануари 2019 година, додека околу еден месец подоцна тој го направил своето професионално деби играјќи во поразот со 2-0 од Вест Бромвич во натпревар од Чемпионшип одигран на 16 февруари 2019. На 1 мај истата година, тој бил прогласен за најдобар фудбалер во академијата на Вила за сезоната која што штотуку завршила.

Искористен во само два куп натпревари следната сезона, на 31 јануари 2020 година, тој бил позајмен на Донкастер Роверс откако го обновил договорот на дополнителни три и пол години. Тој го направил своето деби за својот нов клуб на 4 февруари постигнувајќи гол во победата од 3-0 против Транмир, во која ги постигнал своите први два гола во сениорскиот фудбал. По 7 натпревари и 3 гола за Донкастер во Лига Еден, тој се вратил во Астон Вила, приклучувајќи се на групата за преостанатите натпревари од Премиер лигата, одложени поради пандемијата на КОВИД-19.

Откако бил потврден во тимот на Вила за сезоната 2020-2021, на 15 септември 2020, тој го забележал својот прв старт во почетниот тим на Астон Вила за време на победата со 3-1 против Бартон Албион во натпревар од Лига купот. Две недели подоцна, тој го направил своето деби во Премиер лигата, влегувајќи како замена за Конор Хурихејн на петнаесет минути до крајот на натпреварот во кој Астон Вила го победила Фулам со 3-0.. Сезоната 2020-2021 ја завршил со 22 настапи во Премиер лигата, главно влегувајќи од клупата за резерви, и три настапи во Лига купот.

На 22 октомври 2021 година, Рамзи го постигнал својот прв гол за Астон Вила во кариерата, во поразот со 3-1 од Арсенал.

На 17 август 2025 година, Рамзи потпишал за Њукасл Јунајтед, во трансфер вреден околу 40 милиони фунти.

## Репрезентативна кариера
Има играно за младинските репрезентации на Англија до 16, до 18, до 19 и до 21 година; со последната репрезентација учествувал на Европското првенство за играчи под 21 година 2023.

## Статистика на кариерата
### Клупска статистика
*Статистиката е ажурирана на 9 февруари 2022.*

## Титули
### Репрезентативни
; Англија под 21 година
*** [[Европско првенство во фудбал за играчи под 21 година|Европско првенство за играчи под 21 година]]** : 1 
: 2023

## Наводи

## Надворешни врски

* Џејкоб Рамзи на soccerway
* Џејкоб Рамзи на transfermakt
* Џејкоб Рамзи на whoscored
* Џејкоб Рамзи на espn

Категорија:Живи луѓе
Категорија:Англиски фудбалери
Категорија:Фудбалери на ФК Астон Вила
Категорија:Фудбалери на ФК Њукасл Јунајтед
Категорија:Родени во 2001 година
Висока честота

**Висока честота** (**HF**) — предназнака на МТУ за појас на електромагнетниот спектар помеѓу 3 и 30 мегахерци (MHz). Позната и како **декаметарски бран**, бидејќи должината на брановите од овој појас е помеѓу еден и десет декаметри (десет до сто метри). Честотите кои се наоѓаат под HF појасот се нарекуваат средни честоти (MF), додека честотие од повисокиот појас се познати како многу високи честоти (VHF). HF појасот е значаен дел од краткобрановиот радиоспектар, па затоа комуникацијата преку овие честоти се нарекува краткобраново радио. Поради феноменот познат како прескокнување или јоносферско браново ширење (одбивање од јоносферата), радиобрановите од овој појас се погодни за комуникација на големи далечини преку меѓуконтинентални растојанија и за планински предели кои оневозможуваат комуникација во линија на поглед. Појасот се користи за меѓународни краткобранови радиостаници (3.95–25.82 MHz), авијациска комуникација, станици кои емитуваат сигнал на точно време, аматерско радио и цивилен радиопојас, помеѓу останатите примени.

## Антени
Најчести антени за овој појас се жични антени како жични диполи или ромбоидни антени. За повисоките честоти од појасот се користат повеќеелементни диполни антени како Јаги, четворни или лог периодични антени. Моќните краткобранови радиостаници често употребуваат големи завесни низи за емитување на својот сигнал.

## Наводи

Категорија:Радиоспектар
A-појас (НАТО)

**НАТО А-појас** — застарена предназнака доделена на радиочестотите од 0 до 250 MHz (пандан на бранови должини над 1,2 метри) за време на периодот на студента војна. Од 1992 година, честотите и нивната намена е во линија на Договорот за заеднички военоцивилни честоти на НАТО. Сепак, овој систем сè уште се користи со цел распознавање на воениот радиоспектар, пр. планирање на управување со кризи, вежби, обука, електроничко војување или воени зафати.

## Радиопојасни предзнаци

## Наводи

Категорија:Радиоспектар
Многу висока честота

**Многу висока честота** (**VHF**) — предназнака на МТУ за појас на електромагнетниот спектар помеѓу 30 и 300 мегахерци (MHz), со бранова должина од десет до еден метар. Честотите кои се наоѓаат под VHF појасот се нарекуваат високи честоти (HF), додека честотите од повисокиот појас се познати како ултрависоки честоти (UHF).

VHF радиобрановите се шират главно во линија на поглед и поради ова се блокирани од ридови и планини, иако поради атмосферското прекршување тие можат да стигнат и подалеку од видливиот хоризонт до околу 160 км. Радиобрановите од овој појас се употребуваат за Дигитална аудио радиодифузија (DAB), ФМ радио, телевизиска радиодифузија. 

Во Македонија, како и најголем дел од светот нискиот и високиот VHF подпојас биле користени за емитување на аналогна телевизија. Како дел од процесот за премин кон дигитално емитување повеќето држави ги обврзуваат радиодифузерите да емитуваат телевизиски сигнал во VHF појасот користејќи дигитално, наспроти аналогно кодирање. Во Македонија, за пренос на дигиталниот земски сигнал се користи само повисокиот UHF појас, додека високиот VHF подпојас се користи за дигитална аудио радиодифузија. Средниот VHF подпојас се користи за ФМ радио.

## Наводи

Категорија:Радиоспектар
N-појас (НАТО)

**НАТО N-појас** — предназнака доделена на радиочестотите од 100 до 200 GHz (пандан на бранови должини помеѓу 3 до 1,5 милиметри) која се користи од вооружените сили на САД и Врховната здружена команда на НАТО за Атлантикот во вториот телекомуникациски регион.

Појасот паѓа под EHF појасот дефиниран од МТУ.

НАТО N-појасот не е опфатен со Договорот за заеднички военоцивилни честоти на НАТО. Сепак, употреба на честоти од истиот во првиот телекомуникациски регион се предмет на одобрување од страна на засегнатото локално тело за управување на честоти.

## Радиопојасни предзнаци

## Наводи

Категорија:Радиоспектар
Благота

[мини| Млечните производи се добиваат од [млеко]]
мини|Млечните производи и односите во производството
**Благота** или **млечни производи** — прехранбени производи кои содржат или се произведуваат од млекото на цицачите. Тие првенствено се произведуваат од цицачи како крави, биволици, кози, овци и камили.

Покрај млекото, во исхраната на луѓето се користат и млечни производи, како што се:
* крем,
* путер, маст
* матеница
* јогурт,
* ајран
* сладолед,
* сирење,
* кајмак ,
* сурутка,
* шлаг,
* пудинг,
* кисело млеко,
* сирење,
* биено сирење
* кефир,
* лактоза,
* млеко во прав и
* чоколадно млеко.

Млечните производи често се произведуваат во домаќинствата, а индустрискиот или занаетчискиот објект каде што се произведуваат млечни производи се нарекува млекара. Се консумираат ширум светот, со исклучок на поголемиот дел од Источна и Југоисточна Азија и делови од централна Африка.

## Наводи

## Надворешни врски
* Questions and Answers on dairy products
* Guide for homemade kefir

Категорија:Млечни производи
Категорија:Есенцијални хранливи материи
Перо Спироски

**Перо Спироски** (,  – , ) — македонски сликар 

## Животопис
Роден e во Битола во 1928 година. Завршил Виша педагошка академија, Ликовна насока во Скопје.

Член на ДЛУМ од 1952 година. Спироски со четворица други битолски уметници (Пецо Видимче, Јован Димовски, Методија Ивановски-Менде и Борислав Траиковски), бил член на познатата уметничка група ВДИСТ, која во средината на минатиот век влијаела врз насоките на современото југословенско сликарство.

Приврзан кон пределното сликарство и родниот град Битола, Спироски целиот свој творечки живот го поминал во Битола. Во неговиот природен предел секогаш наоѓал поттик за ликовно обликување на стотици слики. За овој сликар, природните амбиенти на Битола и неговата околина, со широката Пелагониска Рамнина, се јавуваат како главна содржинска одредница во неговото сликарство. Основните систематски поуки за сликарството ги стекнува во Уметничката школа во Скопје, кај професорите Вангел Коџоман, Лазар Личеноски и Љубомир Белогаски, а подоцна ги пренесува на генерации млади како ликовен педагог во Битола.

Своите први творби ги претставил на изложбите на ДЛУМ од 1952 год., а подоцна со групата ВДИСТ приредува повеќе самостојни изложби низ Македонија. Неговите дела се вклучени на изложбите на македонското современо сликарство како и во македонската селекција за 3. триенале на југословенската уметност во Белград во 1967 год. Одделни негови дела, уште со првите настапи на ДЛУМ, се позитивно оценувани од ликовната критика, која ја нагласува неговата лирска природа, поуките од импресионистичкото сликарство, чувството за хармоничен колорит и избегнување на експерименти. Иако во почетокот неговите дела се блиски до импресионистичкиот стил, подоцна тие добиваат експресионистички призвук, останувајќи доследен на него со нагласувањето на изразувањето на бојата, со која ги определува контурите и природниот предел, оставајќи го цртежот во втор план. Организацијата на композицијата ја решава класично, најчесто во три хоризонтални планови, на кои ги спротивставува вертикалите на тополите и другата пелагониска вегетација. Перспективата ја означува со интензитетот на боените површини. Стилизацијата и поедноставените облици, честата примена на црни контури и симболиката на боите, раното творештво на Спироски го поврзуваат со естетиката на фовистите. На моменти на некои слики се доближува до асоцијативната апстракција (кога од пејзажите ги апстрахира сите препознатливи елементи), а во последните дела се доближува до лирската апстракција. Неговото творештво зазема значајно место во македонската современа уметност, особено во пределното сликарство во Македонија.

## Поврзано
* Пејзаж

## Наводи

## Надворешни врски
* УМЕТНИЧКА СЛИКА „ ПЕЈЗАЖ“- СОВРЕМЕНА УМЕТНОСТ, АВТОР ПЕРО СПИРОСКИ на семрежното место на Заводот за заштита на спомениците на културата и музеј во Битола

Категорија:Македонски сликари
Васил Докев

**Васил Докев** (бугарски: Васил Докев; 22 мај 1938 - 23 јуни 2017 година) ― бугарски уметник. Работел на полето на апстрактното сликарство, бугарската фолклорна сценографија и костимографска уметност, театарска сцена и костимографија и графички дизајн.

## Животопис
Васил Докев е роден во Софија, а дипломирал на Националната академија за уметности во Софија во 1971 година.

На почетокот на својата кариера работел главно во областа на дизајнот на плакати, дизајнот на лого и калиграфијата. Најголем дел од неговите дела од овој период се за Националниот музички театар во Софија, каде што работел како графички дизајнер од 1971 до 1980 година. Во тие години Докев започнал да работи како костимограф и сценограф за Националниот музички театар и Националната опера и балет во Софија. Тој, исто така, создал сцени и костими за многу други театри и балетски друштва во Бугарија, како што е друштвото за современ танц Арабеск  . Во 1973 година бил поканет да го создаде својот прв фолклорен сценски дизајн за фолклорниот ансамбл „Пирин“. Тоа го означило почетокот на неговиот интерес за етно-уметноста и фолклорот што влијаел на неговата работа до крајот на неговиот живот.

Во последните децении на неговиот живот, Докев работел претежно во полето на сликарството. Докевите слики се апстрактни и симболични. Тие се исто така засновани на уметнички начека присутни во бугарската и современата етнолошкауметност. Тој учествувал во групни и самостојни изложби во многу држави. Неговите слики се сега во збирката на Софиската градска ликовна галерија и во приватни збирки во Бугарија, Италија, Франција, Швајцарија, Белгија, Данска, Соединетите Држави, и други земји.

## Наводи

Категорија:Починати во 2017 година
Категорија:Родени во 1938 година
Категорија:Бугарски сликари
Категорија:Апстрактни сликари
Категорија:Бугарски сценографи
Аристид (сликар)

**Аристид Тебански** () ― старогрчки сликар.

## Живот
Живеел во 4 век п.н.е. Имал углед за експресивност: на пример, била прославена неговата слика што го претставува стравот на мајката која умира да не ја цица смртта од нејзините гради од страна на нејзиното доенче. Тој исто така насликал една од битките на Александар Македонски. Кралот Атал од Пергам, наводно, купил една од неговите слики за 100 таланти.

Сликарот Аристон бил негов син и ученик.

## Наводи

Категорија:Старогрчки сликари
Категорија:Сликари од 4 век п.н.е.
Категорија:Грци од 4 век п.н.е.
Категорија:Сликари на Александар Македонски
Категорија:Уметноста на стара Бојотија
Категорија:Антички Тебанци
Аристон (сликар)

**Аристон** (работел 4 век п.н.е.) ― сликар во Стара Грција. Тој бил син и ученик на Аристид Тебански. Познато е дека насликал сатир кој држи пехар и крунисан со венец. Анторид и Еуфранор биле негови ученици.

## Наводи

Категорија:Починати во непозната година
Категорија:Родени во непозната година
Категорија:Старогрчки сликари
Категорија:Сликари од 4 век п.н.е.
Категорија:Непознати место на умирање
Категорија:Непознато место на раѓање
Категорија:Грци од 4 век п.н.е.
Анторид

**Анторид** ― сликар на Стара Грција. Тој бил современик на Еуфранор и, како него, ученик на Аристон. Тој работел околу 340 п.н.е.

## Наводи

Категорија:Старогрчки сликари
Категорија:Сликари од 4 век п.н.е.
Еуфранор

[мини| Копија на [статуа од Еуфранор, Атина.]]
**Еуфранор [[Коринт|Коринтски]]** (средина на IV век п.н.е.) ― грчки уметник кој се истакнал и како вајар и како сликар.

Плиниј Постариот дава список на неговите дела, вклучувајќи ја коњаничката битка, Тезеј и фингираната лудост на Одисеј меѓу сликите; и Парис, Лето со нејзините деца Аполон и Артемида, и Филип II и Александар Македонски во коли меѓу статуите. 

Ниту една позната постојна статуа не е идентификувана како копија од делата на Еуфранор (но видете низа атрибуции од Шест во Јахрбух, 1909 година, 7 фолија.). Се чини дека неговите дела личат на оние на неговиот современик Лисип, особено по вниманието што го посветува на симетријата, во неговата претпочитање за телесни облици поблаги од оние вообичаените во претходната уметност и во љубовта кон јуначките теми. Тој напиша (сега изгубен) трактат за пропорции.

Тој бил современик на Анторид и, како него, изучувал кај Аристон.

## Наводи

**Наведен извор:**

* 

Категорија:Старогрчки сликари
Категорија:Сликари од 4 век п.н.е.
Категорија:Антички Коринтци
Категорија:Грчки вајари од 4 век п.н.е.
Лашко Езеро

**Лашко Езеро** () е кратерско езеро во планините Ајфел и е најголемото езеро во покраината Рајнска област-Пфалц, Германија. Езерото е со дијаметар од 2 км, се наоѓа на околу 24 км северозападно од Кобленц, 37 км јужно од Бон и 8 км западно од Андернах. Формиран е во калдера на вулканот Лахер по неговата последна ерупција, која датира од 11-тиот милениум п.н.е. Испуштањето гас, кое може да се види како мофети во југоисточниот дел на езерото, е знак за тековен вулканизам. Експлозијата има индекс 6 на скалата на вулкански експлозивни индекси (ВЕИ) и има волумен од 16 км³. За споредба, ерупцијата на Пинатубо во 1991 година била околу 10 км³ (ВЕИ 6), а ерупцијата на Сент Хеленс од 1980 година била само околу 0,5 км³ (ВЕИ 5). Површината на овалното езеро е приближно 3,31 км², максималната длабочина е 51 м.

Самото име на езерото *Laacher See* е тавтологија. Зборот *Laach* доаѓа од старогерманскиот *lacha*, поврзан со денешниот збор *Lache*, латинскиот *lacus* и англискиот *lake*, т.е. езеро. Германскиот збор *See* значи и езеро.

Во 19 век, језуитскиот ред изгради вила на брегот на Лашкото Езеро. Оваа зграда стана вистинска замка за монасите - за околу 20 години во неа загинаа 17 луѓе, од кои многумина во сон. Долго време нивната смрт остана мистерија додека не беше откриено дека многуте мофети долж брегот испуштаат јаглерод диоксид.

Според експертите, супервулканот Лахер за време на својата последна ерупција исфрли стотици милиони тони пепел и камења на површина од неколку илјади квадратни километри. Периодично се забележуваат благи потреси, што во комбинација со мофетите укажува дека вулканот е активен.

мини|center|1000пкс|Панорама на Лашкото Езеро

## Наводи

## Надворешни врски

Категорија:Езера во Рајнската област-Пфалц
Категорија:Вулкани во Германија
Категорија:Кратерски езера
Категорија:Калдери во Европа
Категорија:Заспани вулкани
Категорија:Ајфел
Категорија:Географија на Рајнската област-Пфалц
Иван Ненов

**Иван Ненов** (; 1902–1997) ― бугарски сликар.

## Животопис
Ненов бил роден на 17 мај 1902 година во Софија. Тој бил сопруг на Екатерина Савова-Ненова. Бил член на Бугарската академија за ликовни уметности. Во раните 1940-ти неговото студио било уништено во бомбардирањето на Софија за време на Втората светска војна.

Во 1950-тите, на Ненов му било забрането да ги изложува своите слики и бил отпуштен од Академијата за ликовни уметности поради тоа што бил формалист. Потоа, тој почнал да работи со глина.

Ненов починал на 9 април 1997 година во Софија.

Во 2012 година, Градската уметничка галерија Софија одржала ретроспектива на делото на Ненов.

## Наводи

Категорија:Починати во 1997 година
Категорија:Родени во 1902 година
Категорија:Луѓе од Софија
Категорија:Машки сликари
Категорија:Машки уметници од 20 век
Категорија:Бугарски сликари од 20 век
Агатанѓел Мбрица

**Агатанѓел Мбрица** (1883-1957) ― албански уметник и златар.

Агатанѓел Мбрица бил роден во Белград (Берат), град во тогашната Отоманска Империја во 1883 година. Неговиот татко Димитраќ Мбрица бил кројач кој се занимавал со изработка на џамадани и фустанели.

Од 14-годишна возраст Агатанѓел Мбрица започнал да работи како златар чирак на Алекс Коља во неговиот дуќан. Во текот на 1920-тите, Мбрица станал еден од најреномираните златари во Албанија. Тој фалсификувал златен медал што го побарале учителите од Белград во чест на Авни Рустеми, активист и учител.

Во 1938 година, тој фалсификувал златен двоглав орел како подарок за Зогу I, кралот на Албанија. Во 1950 година, тој фалсификувал златен гулаб (како симбол на мирот), кој бил искористен во чест на Јосиф Сталин. Многу од делата на Агатанѓел Мбрица биле вдахнати од религиозни настани. Неговото најпознато дело е големата златна икона насловена *„Заминувањето на [[Свети Илија|Илија“]]*.

## Наводи

Категорија:Златари
Категорија:Починати во 1957 година
Категорија:Родени во 1883 година
Категорија:Албански машки сликари
Категорија:Албански сликари од 20 век
Категорија:Отомански Албанци
Категорија:Луѓе од Белград (Албанија)
Матеница

**Матеница**, **маштеница** или **биеница** (дијалект) — превриен млечен пијалак. Традиционално, тоа е течноста што се остава по изматувањето на маста од  полномасно млеко. Бидејќи најмодерниот путер во западните земји не се прави од млеко, туку од слатка павлака, најмодерната матеница во западните земји се произведува посебно, во посебен процес. Вообичаена е во топли клими каде млекото (без фрижидер) брзо се скиселува.

Матеницата може да се пие директно, а може да се користи и при готвење. При правењето леб со сода бикарбона, киселината во матеницата реагира со средството за нараснување, натриум бикарбонат, за да произведе јаглерод диоксид кој делува како квасец. Матеницата се користи и за маринирање, особено за пилешко и свинско месо.

## Традиционална матеница
Оригинално, матеница се однесувало на течноста што останувала од изматениот путер од превриена (ферментирана) павлака. Традиционално, пред  хомогенизацијата, млекото се оставало да отстои одредено време за да се одвојат кремот и млекото. За тоа време, природните бактерии кои произведуваат млечна киселина во млекото го ферментирале. Ова го олеснува процесот на матење на путерот, бидејќи маснотиите од кремот со пониска pH вредност се спојуваат полесно од свежиот крем. Киселата средина, исто така, помага да се спречи растот на потенцијално штетните микроорганизми, со што се зголемува рокот на траење.

Традиционалната матеница сè уште е вообичаена во многу арапски, индиски, непалски, пакистански, фински, полски, холандски и германски домаќинства, но ретко се наоѓа во други западни земји. Тоа е вообичаен пијалак во многу индиски и непалски домови и често се служи со печена пченка. Во арапскиот свет, матеницата е вообичаен пијалак што се продава на мраз со други млечни производи. Популарен е за време на Рамазан, кога се консумира за време на ифтар и сухур.

## Исхрана
Комерцијално произведената матеница е споредлива со обичното млеко во однос на енергијата и мастите. Една чаша (237&nbsp;mL) полномасно млеко содржи 157 килокалории (660 kJ) и 8,9 грама масти. Една чаша полномасна матеница содржи 152 килокалории (640 kJ) и 8,1 грама вкупни масти. Достапнa е и матеница со ниски маснотии. Матеницата содржи витамини, калиум, калциум и траги од фосфор.

## Поврзано
* Млечен производ
* Сурутка, течноста што останува по производството на сирење

## Наводи

## Надворешни врски
* Making cultured buttermilk

Категорија:Млечни производи
Мартин Мехкек

**Мартин Мехкек** (7 август 1936; Новачка – 1 јули 2014 година; Копривница) ― хрватски сликар. Неговите дела се наоѓаат во Хрватскиот музеј на наивна уметност во Загреб.

## Наводи

Категорија:Починати во 2014 година
Категорија:Родени во 1936 година
Категорија:Хрватски сликари
Категорија:Југословенски сликари
Алесандро Алберти

**Алесандро Алберти** (9 март 1551 &ndash; 10 јули 1596) бил италијански сликар од периодот на ренесансата.

## Биографија
Роден бил во Борго Сан Сеполкро, најстариот син на Алберто Алберти и брат на сликарите Џовани и Херубино Алберти. Учел со Гасперо ди Силвестре од Перуџа. Во 1566 година, вујкото на Алесандро, Лодовико, го однел во Рим. Починал во Рим додека бил ангажиран на големата работа за украсување на Сала Клементина за папата Климент VIII. Алесандро работел и во Борго Сан Сеполкро, Неапол.

Алберти сам добил налог да учествува во дизајнот на капелата Буфалини во Санта Марија во Аракоели во Рим (1576–77); и да го украси Палацо Дукале во Мантуа (1586).

## Наводи

* 

https://www.italianartsociety.org/2016/07/decorative-painter-alessandro-alberti-died-in-rome-on-10-july-1596/ 
Категорија:Италијански ренесансни сликари
Категорија:Починати во 1590 година
Категорија:Родени во 1551 година
Екатерина Савова-Ненова

**Екатерина Савова-Ненова** (; 1901–1980) ― бугарски сликар, омажена за Иван Ненов, и учител по уметност во Институтот за детски учители во Софија, Бугарија. Родена е на 13 ноември 1901 година во Софија. Студирала кај Никола Маринов на Академијата за уметности во Софија, дипломирала во 1925 година, редовно изложувала во Сојузот на бугарските уметници и имала три самостојни изложби во 1943, 1946 и 1958 година. Нејзините слики се изложени во Уметничката галерија „Филипопол“ во Пловдив и Националната уметничка галерија во Софија.

## Наводи

## Дополнителна литература

* Екатерина Савова-Ненова, Петр Дачев. *Екатерина Савова-Ненова*, *Български художник*, 1966 година.

Категорија:Починати во 1980 година
Категорија:Родени во 1901 година
Категорија:Женски уметници од 20 век
Категорија:Бугарски сликари од 20 век
Категорија:Бугарски женски сликари
Категорија:Уметници од Софија
Аристофон (сликар)

**Аристофон** ― грчки сликар, спомнат од Плиниј Постариот.

## Живот
Аристофон бил син и ученик на постариот Аглаофон и брат на Полигнот. Тој бил родум од Тасос. Плиниј, кој го става меѓу сликарите од втор ранг, споменува две негови дела: едното дело го прикажува Анкеј ранет од свињата и тагуван од мајка му Астипалеја, а другото содржи фигури на Пријам, Елена, Одисеј, Деифоб, Долон и Кредулита.

Плутарх го именува Аристофон како сликар на сликата на Алкибијад во прегратките на Немеја. Меѓутоа, Атенеј вели дека тоа било од Аглаофон.

## Наводи

## Извори

*  

Категорија:Старогрчки сликари
Категорија:Починати во непозната година
Категорија:Родени во непозната година
Категорија:Сликари од 5 век п.н.е.
Категорија:Уметници од антички Тасос
Дуранте Алберти

**Дуранте Алберти** (околу 1556 – 1623) бил италијански сликар од доцниот ренесансен период.
[мини|300x300пкс| ''Преображение'', во црквата [Црква Џезу (Рим)|Џезу, Рим.]]
Роден е во Борго Сан Сеполкро. Тој бил активен главно во родниот град и Рим, каде што пристигнал за време на папството на Григориј XIII. Тој бил наречен и *Дуранте дел Неро*. Неговиот татко бил Романо Алберти. Неговиот син Пјерфранческо исто така бил сликар и гравер. Неговиот брат, Козимо, бил скулптор, гравер и сликар кој починал во Рим во 1580 година. Неговата ќерка Кјара била сликарка. Бил во роднинска врска со скулпторот Алберто и сликарите Алесандро, Џовани и Херубино Алберти. Се вели дека соработувал со Леонардо Кугни, исто така од Сан Сеполкро.

Тој насликал за црквата Сан Џироламо дела Карита, една од капелите во фрескоживопис и олтар-парче во масло, што ги претставува *Богородица и детето со светите Бартоломео и Алесандро*. За Санта Марија деи Монти насликал *Благовештение*. Тој исто така ја насликал „сликата на мачениците“ во главната капела на преподобниот англиски колеџ во Рим. Сликата ги претставувала блажената Троица и Свети Тома на кои црквата им била посветена. Студентите се собирале да ја пеат химната на дарувањето, Те Деум, секогаш кога ќе пристигнела вест за уште еден од алумни кој бил погубен затоа што ја исповедал католичката вера во протестантска Англија кон крајот на 16 век. Четириесет и четири од овие студенти се прогласени од Католичката црква за светци и маченици.

Дуранте Алберти бил погребан во Црквата Санта Марија дел Пополо.

## Наводи




## Извори

* 
* 
* Getty ULAN entry.
* 
* 
* https://www.britishmuseum.org/collection/term/BIOG17022

Категорија:Италијански ренесансни сликари
Категорија:Починати во 1613 година
Категорија:Родени во 1538 година
Ехион (сликар)

**Ехион** (), познат и како **Етион**, бил прославен грчки сликар за кој зборувал Лукијан, кој дава опис на една од неговите слики, која го претставува бракот на Александар Македонски и Роксана. Оваа слика предизвикала такво восхитување кога била изложена на античките Олимписки игри, што Проксенида, еден од судиите, му ја дал на уметникот својата ќерка за брак.

Се чини дека Ехион се истакнал особено во уметноста на мешање и поставување на неговите бои. Вообичаено се претпоставува дека живеел во времето на Александар Македонски; но зборовите на Лукијан јасно покажуваат дека тој мора да живеел за времето на Адријан и Антонините.
[лево|мини|350x350пкс| ''[Марс и Венера (Ботичели)|Марс и Венера* од [[Сандро Ботичели]], в 1485 година. Темпера и масло на плоча од [[топола]], 69 цм x 173 цм.]]
Алојс Хирт претпоставува дека името на сликарот на бракот на Александар, кого Лукијан толку високо го фали, како Етион, е расипување на името Ехион.

[[Сандро Ботичели]] цртал на екфразата на Лукијан во неговите *Марс и Венера'' (, сега Национална галерија), позајмувајќи ги аморетите кои си играат со оклопот на Александар за време на церемонијата, двајца што го носат неговото копје и еден кој се вовлекол во неговиот оклоп.

## Поврзано

* Список на антички Грци
* Список на сликари

## Наводи

## Извори

* 

Категорија:Починати во непозната година
Категорија:Родени во непозната година
Категорија:Старогрчки сликари
Категорија:Сликари на Александар Македонски
Дамјан Цветановски

**Дамјан Цветановски** (р.  година во Скопје) — македонски театарски, филмски и телевизиски глумец. Од 2025 година, работи во Македонски народен театар.

## Филмографија

## Животопис
Цветановски е роден на 31 мај 1994 година во Скопје, син е на македонскиот режисер и професор на Факултетот за драмски уметности, Владо Цветановски. Дипломира на Академијата на уметностите во Нови Сад во класата на професорот Никита Миливојевиќ, во 2016 година. Вработен е во Драмски театар - Скопје. Покрај неговиот театар тој име настапувано во Македонски народен театар во Скопје, и во други театри.

## Награди
* Добитник на наградата за најдобра машка улога за ликот Кристофер во претставата „*Чудна случка со кучето во ноќта*“ на фестивалот „Војдан Чернодрински“ во Прилеп (2023)

## Надворешни врски
* 

Категорија:Глумци од Скопје
Категорија:Македонски театарски глумци
Категорија:Македонски филмски глумци
Категорија:Македонски телевизиски глумци
Џовани Алберти (сликар)

200px|мини|Џовани Алберти
**Џовани Алберти** (Рим, 1558–1601) — италијански сликар, познат по неговото перспективно сликарство (квадратура). Тој исто така бил поет и писател за уметнички критичар.

## Биографија
мини|San Silvestro al Quirinale со фрески од Џовани Алберти и неговиот брат Херубино
Брат на Алесандро и Херубино Алберти и трет син на Алберто, тој е роден во Борго.

Во 1586 година отишол во Сабионета (близу Мантуа) за да му помогне на својот брат Алесандро во Палацо Дукале и ги насликал фиктивните колонади на крајните ѕидови на галеријата. Ова патување му дало можност да ги проучува илузионистичките фрески на Андреа Мантења во Мантуа и на Кореџо во Парма.

Заминал во Рим за време на папството на Григориј XIII, кој го вработил во папската палата на Монте Кавало и во Апостолски дворец. Тој се истакнувал во сликарството на пејзажи и перспектива, во кои фигурите обично ги сликал Херубино. Тој, исто така, бил вработен од Климент VIII, да го наслика свети Јован Латерански, и, заедно со неговите браќа, да ја украси Сала Клементина во Ватикан. За ова дело, кое било започнато во 1595 година и завршено во 1598 година, двајцата сликари ( Алесандро починал за време на извршувањето) добиле 3050 скуди. Во 1590-тите Џовани и Херубино насликале фрески во Капела Маџоре во Сан Силвестро ал Квиринале, каде сложените перспективни ефекти вклучуваат тромпе-л'ил окулус над олтарот.

Алберти работел и во својот роден град, во Мантова, Перуџа, Фиренца и на други места. Починал во Рим во 1601 година. Неговиот портрет е поставен во академијата Свети Лука, а друг во Уфици во Фиренца.

## Наводи

## Надворешни врски
* 
* Биографија

Категорија:Италијански ренесансни сликари
Категорија:Починати во 1601 година
Категорија:Родени во 1558 година
Мултипла системска атрофија

**Мултипла системска атрофија** (**МСА**) е ретко невродегенеративно нарушување кое се карактеризира со автономна дисфункција, тремори, бавно движење, мускулна ригидност, и постурална нестабилност (познати со заедничко име, паркинсонизам) и атаксија. Ова е предизвикано од прогресивна дегенерација на невроните во одредени делови на мозокот, како што се базалните ганглии и малиот мозок.

Многу од луѓето со МСА имаат дисфункција на автономниот нервен систем, која се манифестира со ортостатска хипотензија, импотенција, престанок на потење, сува уста и уринарна ретенција и инконтиненција. Парализа на гласните жици е значајна и понекогаш иницијална клиничка манифестација на нарушувањето.

Модифицирана форма на протеинот алфа-синуклеин во зафатените неврони може да предизвика МСА. Околу 55% од случаите се јавуваат кај мажи, а првите симптоми обично се јавуваат на 50–60 години. Симптомите на МСА често се слични со оние на Паркинсонова болест.

## Наводи

Категорија:Невродегенеративни болести
Филоксен (сликар)

**Филоксен Еретриски** () ― сликар од Еретрија. Тој бил ученик на Никомах Тебански, чија брзина во сликарството ја имитирал, па дури и ја надминал, откако открил нови и брзи методи на боење. Сепак, Плиниј наведува дека неговата слика не била потчинета од ниедна, прикажувајќи битка на Александар Македонски против Дариј, која ја насликал за кралот Касандар.
лево|мини|Александаровиот мозаик, за кој се верува дека е копија на оригиналот на Филоксен.
Слична тема е претставена и во прославениот Александаров мозаик пронајден во Куќата на Фаунот, Помпеја. Како ученик на Никомах, кој работел околу 360 п.н.е., и како сликар на Битката кај Ис (333 година п.н.е.), или тоа би можело да биде Битката кај Гавгамела во 331 п.н.е. И двајцата имаат барања. Филоксен мора да работел во времето на Александар, околу 330 п.н.е. па наваму. Зборовите на Плиниј, „Касандро е крал“ (*Cassandro regi*), ако се сфатат буквално, ќе покажат дека датумот на неговата голема слика мора да бил по 317 или 315 година п.н.е., за време на владеењето на Касандар во Македонија.

## Наводи

Категорија:Старогрчки сликари
Категорија:Сликари од 4 век п.н.е.
Категорија:Антички Еретријци
Категорија:Сликари на Александар Македонски
Мануил Панселин

**Мануил Панселин** () ― римски фрескописец и иконописец во доцната Римска Империја. Тој бил активен во Македонија и е најистакнатата личност на палеолошката ренесанса и Македонската сликарска школа, со средиште во вториот град на империјата, Солун.

## Историја
Мануил Панселин е роден кон крајот на 13 век во Солун. Негови главни дела биле иконографијата и фреските. Неговите дела се наоѓаат во неколку манастири на Света Гора: Ватопеди, Велика Лавра и црквата Протатон во Кариес . Неговото најважно дело е муралното сликарство на црквата Протатон (Успение на Богородица). Негови современици биле Ѓорѓи Калиерг(ис), Михаил Астрапа и Евтихиј Астрапа. Некои историчари веруваат дека Калиерг бил еден од неговите ученици поради сличноста во стиловите на сликање.

Сепак, традицијата да му се припишуваат атонските слики на Панселин датира од 17 век, а дури во 18 век Дионисиј Фурнански тврди дека е роден во Солун и дека некои правила во својата работа ги извел од него. Панселин понекогаш е привремено поистоветуван со Михаил Астрапа или друг член на истото семејство, но без цврсти докази.

## Галерија

Nedremannoe_Oko_freska.jpg|Исус како дете, манастир Протатон, Карија
Paintings of John the Baptist of Protat.jpg|Јован Крстител, манастир Протатон, Карија
Photina of Protat.JPG|Исус и Самарјанка, манастир Протатон, Карија
Presentation of Mary of Protat.jpg|Воведение на Богородица, манастир Протатон, Карија
Saint Demetrius of Protat.JPG|Свети Димитрија Солунски, манастир Протатон, Карија
Saint Eustace of Prorat.jpg|Свети Евстатиј, манастир Протатон, Карија
Saint Euthymius Chapel, Thessaloniki Fresco 1302-1303.jpg|Фреска од капелата „Св. Ефтимиј“, Солун
Saint John the Evangelist on Patmos of Protat.jpg|Јован Евангелист, манастир Протатон, Карија
Saint Mercurius and Artemius of Antioch.JPG|Свети Меркуриј и Артемиј Антиохиски, манастир Протатон, Карија
Theodore Stratilat and Theodore Tyron of Protat.JPG|Свети Теодор Стратилат и Теодор Тирон, манастир Протатон, Карија
Μανουήλ Πανσέληνος,Πρωτατο Αγ.Ορους 13ος αιώνας 2.jpg|Исусово воскресение, манастир Протатон, Карија
Μανουήλ Πανσέληνος,Πρωτατο Αγ.Ορους 13ος αιώνας 3.gif|Христово распнување, манастир Протатон, Карија
Μανουήλ Πανσέληνος,Πρωτατο Αγ.Ορους 13ος αιώνας.jpg|Исус и крстот, манастир Протатон, Карија


## Поврзано

* Јован Пагомен
* Теодор Апсевд

## Наводи

Категорија:Византијци од 14 век
Категорија:Византијци од 13 век
Категорија:Христијанството во средновековна Македонија
Категорија:Починати во 14 век
Категорија:Родени во 13 век
Категорија:Родени во непозната година
Категорија:Христијанска иконографија
Категорија:Римски Солуњани
Категорија:Римски сликари
Жан Андре

[десно|мини|271x271пкс| ''Автопортрет'' од Жан Андре, [Версај (дворец)|Версајскиот дворец]]
**Жан Андре** (1662–1753) — француски уметник. Заминал во Рим, каде што добивал лекции од Карло Марати и ги проучувал делата на Микеланџело и Рафаел.

Андре е роден во Париз, а станал Доминиканец во 1679 година. Заминал во Рим, каде што добил лекции од Карло Марати и ги проучувал делата на Микеланџело Буонароти и Рафаело Санти. Сликал портрети и историски теми и има карактер на многу коректен во дизајните и добар колорист. Неговите дела го вклучуваат *празникот на фарисеите*, во Доминиканската црква во Лион; автопортрет, во Лувр; *Свадбата на Кана* и *Чудото на лебовите*, во Бордо; и „*Поклонение на кралевите*“ и многу други што ги насликал во разни цркви во Париз. Андре им давал часови за уметност на Таравал, Шасл и Думон.

Починал во Париз во 1753 година.

## Наводи

## Извори

* 
* prabook.com

Категорија:Римокатолички сликари
Категорија:Починати во 1753 година
Категорија:Родени во 1662 година
Категорија:Француски сликари
Јозеф Гаслер

**Јозеф Гаслер** бил австриски експресионистички сликар. Роден е во Аустерлиц, Моравија, на 6 март 1893 година и починал во Виена на 27 април 1978 година.

По раниот успех на Виенската Уметничка академија, каде што добил неколку награди, вклучувајќи ја и наградата за Рим, уметникот подоцна бил попречен во средината на кариерата поради избувнувањето на војната. Првично, трпејќи ја екстремната сиромаштија и угнетениот од Првата светска војна, тој се скрил позади меланхолични субјекти и емотивно наполнет стил со допири на движењето наречено *Нова објективност.* Во неговиот опус има пејзажи, мртви природи и сцени од секојдневниот живот, кои покажуваат дека Гаслер бил точен набљудувач на својот околен свет. Направил и многу скици за декоративна уметност, како и скици за мурали и театар.

Јозеф Гаслер живеел во Париз од 1927 до 1930 година, патувал во Италија и јужна Франција и во Прага, Карлови Вари и Виена. Откако се преселил во Чешка, тој ги поминувал зимите во космополитска Прага каде што се стекнал со признание. Повремено дизајнирал порцелан и стакло за Мозер и други чехословачки производители и работел на мурали и театарски сценографија.

Кариерата на Гаслер попуштала со доаѓањето на фашизмот, кога Германија го вовела концептот на дегенерирани уметности. По германската инвазија на Чехословачка следела Втората светска војна, а потоа и комунистичката окупација.

Во 1945 година Гаслер се вратил во Виена, каде што продолжил да работи, главно сликајќи портрети, пејзажи и цветни студии.

Јозеф Гаслер изложувал во Салонот на независните, Винер Сецесион, Кунстлерхаус, Рудолфинум и во приватни галерии. На неговиот 70-ти роденден ја добил наградата Златен ловор од Винер Кунстлерхаус. Неговите дела се наоѓаат во галеријата Устерајхише, како и во приватни колекции во Австрија, Германија, Англија и САД.

## Белешки

## Наводи

* *Јозеф Гаслер: Почетокот на моето патување*, 1893-1916 година. Преведено со воведна белешка од Ева Ствертка. Њујорк, авторски права 2005 година.
* *Јозеф Гаслер* 1893-1978 година. Каталог со Ворворт од Рудолф Минихбауер, Galerie Walfischgasse, Виена, март 2010 година.
* https://www.josefgassler.at/

Категорија:Починати во 1978 година
Категорија:Родени во 1893 година