Гаспар Гистав Кориолис

**Гаспар Гистав Кориолис** или **Гистав Кориолис**  (&nbsp;– ) — француски математичар и машински инженер. Најдобро познат е по својата работа за дополнителните сили кои се откриени во вртежниот појдовен систем. (Погледнете Кориолисов ефект). Кориолис е првиот кој го употребил терминот  „механичка работа“ за пренос на енегијата која дејсвува на одредено растојание.

## Животопис
Кориолис е роден во Париз во 1792 година. Во 1808 тој полагал приемен испит и се пласирал на второ место од сите суденти кои се запишале истата година, за да во 1816 година, стане учител во Политехничкото училиште, каде и ги правел експериментите за триење и хидраулика.

Во 1829 година, Кориолис го издал делото, „Пресметка на машинскиот ефект“ (*Calcul de l'Effet des Machines*), каде механиката била претставена на начин кој може лесно и ефикасно да се примени во индустријата. Во овој период, бил основан најточниот термин за  кинетичката енергија, *&frac12;mv<sup>2</sup>*, и нејзината поврзаност со механичката работа.

Во текот на следните години, Кориолис работел на проширување на терминот кинетичка енергија и работата на вртежните  системи . Првиот негов труд, „За начелото на кинетичката енергија во однос ан релативнитет движењења во машините“, (*Sur le principe des forces vives dans les mouvements relatifs des machines*) , бил прочитан пред Академијата на науките (Кориолис 1832 година). Три години подоцна било издадено и делото кое му ја донело славата, „Равенки за релативното движење на системот на телата“). Кориолисовите трудови не биле фокусиани на атмосферата, ниту пак вртежот на Земјата, во нив се зборувало за преносот на енергија во вртежните системи. Кориолис се задржал на објаснувањето на дополнителните сили откриени во вртежните појдовни системи, кои биле поделени во две категории.

Во 1835, Королис го објавил математичкиот труд за судири на сфери:  (*Théorie Mathématique des Effets du Jeu de Billard*), труд кој се смета за класика на оваа тема.

Кориолисовото име започнало да се појавува во метеоролошката литература при крајот на  век, иако терминот „Кориолисова сила“ не бил употребен сè до почетокот на  век. Во денешницата името Кориолис се поврзува со метеорологијата, но сите големи откритија за општоти циркулирање и односот меѓу притисокот и ветровитите полиња биле направени без знаење за Гаспар Гистав Кориолис.

Кориолис бил и професор на Централната академија за уметност и производство во 1829 година. По смртта на Навје во 1836 година, тој го наследува неговото место за применета механика на Школата за мостови и патишта и неговото место во Академијата на науките. Во 1838 година, го наследува и Дулонг како директор за студии на Политехничката школа.

Умрел во 1843 година на возраст од 51 година во Париз. Неговото име е едно од 72-те имиња на списокот од 72-те имиња изгравирани на Ајфеловата кула.

## Поврзано
* Екватор

## Наводи

## Надворешни врски
* 
*"Sur les équations du mouvement relatif des systèmes de corps" (Coriolis, 1831 & 1835), online and analyzed on *[http://www.bibnum.education.fr/physique/mecanique/sur-les-equations-du-mouvement-relatif-des-systemes-de-corps BibNum]* [click 'à télécharger' for English version]

Категорија:Француски математичари
Категорија:Француски физичари
Категорија:Луѓе од Париз
Категорија:Француски градежни инженери
Категорија:Француски машински инженери
Категорија:Членови на Француската академија на науките
Категорија:Членови на Торинската академија на науките
Категорија:Погребани на гробиштата „Монпарнас“