open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ристо Лазаревски

**Ристо Миланов Лазаревски** ( во  —  во ) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.

## Животопис
Завршил основно и средно училиште, а потоа работел како службеник. Непосредно по ослободувањето на Скопје, стапил во борбените редови на Дванаесеттата македонска ударна бригада. Бил борец на првата чета од првиот баталјон. Бригадата тргнала во борбен поход против албанските фашисти, кои биле концентрирани во Ѓорче Петров со намера повторно да извршат напад на Скопје. По еднодневна борба, балистите биле разбиени и протерани во правецот на Тетово. Заедно со бригадата го продолжил гонењето на балистичките банди во Косово, со цел да бидат дефинитивно ликвидирани. Во една таква борба загинал кон крајот на 1944 година.

## Наводи


Категорија:Учесници во НОБ
Believe (песна на Дима Билан)

„**Верувај**“ ― победничкиот руски претставник на Евровизија 2008 во Белград, отпеан од Дима Билан. Песната била компонирана и напишана од Џим Бинц (познат и како Џејмс Вашингтон) и Дима Билан.

Претходно, Билан ја претставувал Русија и на Евровизија во 2006 година, со темната поп-песна „Never Let You Go“, каде го зазел второто место.

## Историја
[лево|мини|200x200пкс|Едвин Мартон, [Дима Билан и Евгени Плушенко во изведба на „Believe“.]]
На 20 мај 2008 година Билан пеел во првото полуфинале на Евровизија 2008, а песната била изгласана во финалето со јавно гласање. Била изведена како 24-та од 25 песни во финалето на 24 мај 2008 година.

Рускиот уметнички лизгач, носител на олимписки златен медал и трикратен светски шампион Евгениј Плушенко, лизгал на вештачки мраз на сцената како дел од изведбата на песната, додека унгарскиот композитор и виолинист Едвин Мартон свирел на неговиот Страдивариус.

Оваа песна победи на натпреварот, завршувајќи со вкупно 272 поени, со што станала четвртата земја од поранешниот Советски Сојуз што победила на годишниот натпревар. Димитриј Медведев, претседателот на Русија, признал дека тој самиот го гледал натпреварот и веднаш се јавил за да му честита на Дима.

## Музичко видео
Во март 2008 година било произведено видео за песната Believe. Целиот тим учествувал во производството - Дима Билан, Евгениј Плушенко, Едвин Мартон и Јана Рудковскаја, продуцент на Дима Билан. Дејството на видеото започнува во болница каде што мајка дознава дека нејзиниот син има потреба од помош и му треба скапа операција. Потоа, акцијата продолжила до бар каде што Дима Билан гледал телевизија и открил дека на детето му треба помош. Тој веднаш се јавил кај својата продуцентка Јана Рудковскаја и и кажал дека мораат да сторат нешто за да соберат пари за да му помогнат на детето да преживее. Тие одлучуваат да одржат хуманитарен концерт со настап на тројцата учесници. На крајот од видеото можете да го видите момчето по операцијата. Тој се насмевнал, станал од инвалидска количка и трчал да ги поздрави луѓето што му го спасиле животот. 

## Историја на емитување

## Наводи


Категорија:Синглови од 2008
Категорија:Песни за Евровизија
Категорија:Песна за Евровизија 2008
Фудбалски куп на Италија 2017-2018 (завршна фаза)

Оваа статија дава подетален преглед на натпреварите од завршната фаза на изданието 2017-2018 на Купот на Италија во фудбал.

## Дати

## Екипи

## Ждреб

## Осминафинале
Осминафиналните натпревари се одиграле од 12 до 20 декември 2017.
### Резултати

### Натпревари

----

----

----

----

----

----

----


## Четвртфинале
Натпреварите се одиграле на 26 декември 2017 до 3 јануари 2018.
### Резултати

### Натпревари

----

----

----


## Полуфинале
Натпреварите се одиграле на 30 и 31 јануари (први натпревари), и 28 февруари 2018 (реваншите).
### Резултати

### Натпревари
#### Први натпревари

----


#### Втори натпревари

----


## Финале
### Преглед на натпреварот
Во финалето на Купот на Италија 2017-2018 се пласирале екипите на  и . Финалето се одиграло на 9 мај 2018, на стадионот Олимпико во Рим со почеток од 21:00 часот.

Откако во првото полувреме не бил виден ниту еден погодок, резултатот бил отворен после 11 минути од продолжението: бранителот на титулата Јувентус, прв го нанел својот удар кога по корнерот на Миралем Пјаниќ, најдобро во шеснаесеттникот на Милан се снашол дефанзивецот Меди Бенатија, кој со глава ја пратил топката во мрежата на *росонерите*. Се чини дека тоа бил одлучувачкиот момент во финалето, бидејќи само пет минути подоцна преку Даглас Коста *бјанконерите* постигнале уште еден гол за водство од 2-0. Ударот на бразилецот од 18-метри бил во опсегот на голманот на Милан, Џанлујџи Донарума, кој не изреагирал добро при ударот и ја одбил топката во сопствената мрежа. Само три минути подоцна нова грешка на Донарума и нов гол за Јуве; ударот со глава на Марио Манџукиќ во прв момент го одбранил Донарума, но потоа топката му испаднала од рацете а од непосредна близина до голот тоа го искористил Бенатија, за да го постигне својот втор гол и да ја зголеми предноста на Јувентус на три гола. Конечните 4-0 за Јувентус, биле поставени во 76-тата минута и тоа повторно по корнер од левата страна кој го извел Пјаниќ (двата гола на Бенатија претходно бил постигнати по корнери од оваа страна кој ги извел босанско-херцеговскиот играч), но овојпат наместо играч на Јувентус со топката играл напаѓачот на Милан, Никола Калиниќ, кој си постигнал автогол.

Победата на Јувентус со 4-0, била највисоката победа во финалето на Купот на Италија откако натпреварите повторно се играат во еден натпревар (од сезоната 2007-2008). Воедно, победа со четири гола разлика, претставува и најубедливата победа во историјата на финалињата на Купот на Италија (играни во еден натпревар), а истата со овој натпревар се повторила по четврти пат: по Торино-Алесандрија 5-1 (1936), Торино-Венеција 4-0 (1943) и Наполи-Верона 4-0 (1976).

### Детали од натпреварот



## Наводи

## Поврзано
*Фудбалски куп на Италија 2017-2018

Завршна фаза
Бах (митологија)

[мини|200px|Бронзена статуа на Бахус од [Помпеја, 2 век пр.н.е.]]
**Бах** или **Бахус** (лат. *Bacchus* или *Bacchae*) — бог на виното во римската митологија. Во старогрчката митологији му одговара Дионис, т.е. Бах претставува негов римски пандан. Со оглед дека тој е Дионисов пандан и тој како и Дионис е син на Јупитер и ќерката на Кадмо Семела.

## Митологија
Бах бил римски бог на виното и земјоделските култура. Го симболизирале виновата лоза и бршленот. Негови придружници (во старогрчката митологија) се сатири и менади. Менадите се познати и под името бахатници; тие биле негове помамни, палави придружнички. Долги години лутал по светот одејќи до најоддалечените предели на светот учејќи ги луѓето да одгледуваат винова лоза.

Името Бах или Бахус потекнува од зборот *bacca* што значи бобинка, како бобинките (зрнатаЃ грозје. Често е поистоветуван со старото италско божество Либер.

Бахус е син на Јупитер (Зевс) и Семела, која била излажана од страна на Јунона (Хера) која ја наговорила да побара да го види Јупитер во полн сјај. Наивна, тоа и го побарала, па изгорела од пламенот и светлината на Јупитеровото божествен облик, бидејќи била само смртница. За да го спаси бебето од умирање во телото на мајката, Јупитер го зашил детето во својот бут и го носел девет месеци. Како дете, Бахус бил подучаван од страна на Силен, учителот на богот на виното.

## Баханалии

Бахусовиот (Дионисовиот) празник се славел на 16 и 17 март (или 15 и 16 март), и бил прославуван со фестивалот  Баханали, кој се одликувал со пијанчење и водење оргии, а кои заради својот сексуален карактер биле забранети од страна на сенатот во 186 година пр.н.е. Овој празник го нарекувале и „Дионизии“ според грчкиот бог на виното - Дионис.

## Наводи

Категорија:Римски богови
Категорија:Римска митологија
Amen (Vincent Bueno song)

„**Amen**“ ― песна на австрискиот пејач Винсент Буено. Песната ја претставувала Австрија на Евровизија 2021 во Ротердам, Холандија.

## Евровизија

### Домашен избор
На 26 март 2020 година, Observer Research Foundation потврдиле дека Винсент Буено ќе ја претставува Австрија на натпреварот во 2021 година.

### На Евровизија
65-то издание на Евровизија се одржа во Ротердам, Холандија и се состоеше од две полуфиналиња на 18 и 20 мај 2021 година и големото финале на 22 мај 2021 година. Според правилата на Евровизија, сите земји учеснички, освен земјата домаќин и „Големата петорка“, составена од Франција, Германија, Италија, Шпанија и Обединетото Кралство, треба да се квалификуваат во едно од двете полуфиналиња за да се натпреваруваат за финале, иако првите 10 земји од соодветното полуфинале напредуваат во големото финале. На 17 ноември 2020 година било објавено дека Австрија ќе настапи во првата половина на второто полуфинале на натпреварот.

## Наводи

Категорија:Песни на Винсент Буено
Категорија:Претставници на Евровизија од Австрија
Категорија:Песни за Евровизија
Сатир (митологија)

мини|десно|200п|Сатир свирејќи на кавал.
**Сатир** (грчки: σάτυρος) — машки суштества во старогрчката митологија. Се верувало дека живееле во Аркадија, како и божеството Пан. Најчесто биле претставени како мажи со коњски уши, коњска опашка и со нагласена ерекција, но се среќаваат и поинакви претстави, како: брадати старци (Силени) или како момчиња. Нивниот пандан во римската митологија биле фауните. Тие се чест мотив во уметноста. Еден од најпознатите примери е Праксителовиот Сатир чија копија се наоѓа во музејот на Капитол, во Рим.

## Наводи

## Наводи

Категорија:Старогрчка митологија
Фецијал

алт=Фламен Лувр Ма 431|мини|Фламен Лувр Ма 431
**Фецијал** (латински: *Fetial*) — вид свештеник во Стариот Рим, кои носеле одлука дали треба да се започне војна или не. Ако одлучеле дека треба да се води војна, тогаш четворица фецијали, предводени од најстариот свештеник (латински: *pater patratus*), оделе кај непријателот за да побараат соодветно задоволување при што се служеле со вообичаени изрази и формули. По 33 дена, ако одговорот не ги задоволел, и откако римскиот сенат и народот ќе даделе одобрение, врховниот свештеник ја објавувал војната така што фрлал копје на непријателската територија. Подоцна, поради големото пространство на Римското Царство, тоа не било можно, така што овој ритуал го изгубил значењето.

## Наводи

Категорија:Римска религија
Хори

**Хори**, **Ори** или **Хорај** (грчки: Ὧραι) — божици на времето и на годишните времиња во старогрчката митологија. Во Атина, особено биле обожавани две: Тало (цветна) и Карпо (плод). Во уметноста, најчесто биле претставувани како убави девојки со убави коси и со плодови во рацете.

## Наводи

Категорија:Старогрчка митологија
Ипати

**Ипати** (грчки: Υπάτη) — антички град во Тесалија, на патот од север кон југ кој минувал крај Термопилите. Својот врв градот го доживеал во II век, за време на владеењето на царот Адријан. Интересно е тоа што овој град воопшто не го споменуваат ниту Плутарх ниту географите Страбон и Паузанија.

## Наводи

Категорија:Старогрчки градови
Категорија:Римски градови
Тројцата среќници

**„Тројцата среќници“** (германски: *Die drei Glückskinder*) — сказна на браќата Грим.

## Содржина
Непосредно пред смртта, еден татко ги повикува трите сина и на едниот му дава петел, на другиот коса, а на третиот мачка, велејќи им да заминат по светот и да пронајдат земја во која луѓето не слушнале за нивните работи. Првиот син скитал низ светот, но секаде имале видено петел. Најпосле, тој пристигнал на еден остров каде луѓето не знаеле што е тоа петел. Тој им кажал дека благодарение на петелот ќе можат да го определат времето. Луѓето го купиле петелот за еден товар злато и синот се вратил дома. Тогаш, вториот син тргнал да си ја бара среќата. И тој одел насекаде сè додека на пристигнал на некој остров каде луѓето не знаеле како да го соберат житото. Тој почнал да коси и жителите му ја побарале косата, нудејќи му еден коњски товар злато. Така, и тој се збогатил и се вратил дома. Третиот син скитал низ светот со мачката и најпосле пристигнал на некој остров каде глувците насекаде се шетале слободно. Тој ја пуштил мачката во кралската палата и таа ги уловила глувците, па кралот му понудил многу злато во замена за мачката. Синот си заминал, а кога мачката се прејала глувци, таа почнала да мјаука и жителите на островот се исплашиле. Тие испратиле гласник, кој ја молел мачката да го напушти островот, но таа пак мјаукала. Тогаш, луѓето почнале да ја гаѓаат палатата со топовите, но мачката побегнала низ прозорецот, а островјаните си ја уништиле палатата.

## Изданија на македонски јазик
* „Тројцата среќници“, во: Браќа Грим, *[[Сказни (книга од 1972)|Сказни]]*. Наша книга, Скопје, 1972.

## Наводи

Категорија:Сказни од браќата Грим
Категорија:Сказни од браќата Грим
Сламката, јагленчето и гравчето

мини|илустрација на бајката на браќата Грим „Сламата, јагленот и гравот“
**„Сламката, јагленчето и гравчето“** (германски: *Strohhalm, Kohle und Bohne*) — сказна на браќата Грим.

## Содржина
Една старица посакала да свари грав и запалила оган, а под печката паднале едно гравче, една сламка и јагленче. Тие се договориле да отпатуваат заедно, а кога пристигнале до еден поток, сламката се префрлила од едната до другата страна, правејќи мост. Јагленчето тргнало преку мостот, но кога стигнало до средината, се исплашило од водата, застанало в место, ја запалило сламката и така сламката и јагленчето паднале во потокот. Гравчето, кога го видело тоа, почнало да се смее и пукнало од смеа. Меѓутоа, тука имало некој шивач, кој го сошил гравчето и оттогаш, сите гравчиња имаат црна шара по средината.

## Изданија на македонски јазик
* „Сламката, јагленчето и гравчето“, во: Браќа Грим, *[[Сказни (книга од 1972)|Сказни]]*. Наша книга, Скопје, 1972.

## Наводи

Категорија:Сказни од браќата Грим
Категорија:Сказни од браќата Грим
Младиот великан

мини|Илустрација 1909 година
**„Младиот великан“** (германски: *Der junge Riese*) — сказна на браќата Грим.

## Содржина
Еден човек имал син, малечок колку најмалото прсте на раката. Додека човекот ја орал нивата, наеднаш се појавил еден џин, кој го грабнал детето и го однел кај себе дома. Таму, неколку години, тој го хранел детето со ореви и тоа станало џин. Тогаш, детето се вратило на истата нива каде го сретнало својот татко, кој не можел да поверува дека тоа е неговиот син. Детето го испратило таткото дома, а тој самиот лесно ја изорал нивата. Кога отишло дома, неговите родители не можеле да му обезбедат доволно храна и синот решил да замине во светот. Притоа, тој го замолил татко му да оди кај ковачот и да му направи силен железен стап. Неколкупати, ковачот правел стап, но секогаш синот лесно го кршел, па така заминал од дома. Најпрвин, тој се вработил кај еден ковач, но поради својата голема сила му ја упропастил работата и веднаш си заминал, притоа удирајќи му клоци на ковачот. Потоа, тој стигнал на еден чифлиг и се договорил со сопственикот да работи бесплатно, а наместо плата, да му удри три клоци. Кога поминала една година, детето-џин сакало да си замине, но сопственикот на чифлигот го молел да остане, зашто видел дека е силен работник. Бидејќи детето не сакало да остане, сопственикот му рекол да слезе во бунарот, а потоа се обидел да го убие, фрлајќи му голем камен. Меѓутоа, детето излегло од бунарот неповредено. Тогаш, детето-џин му удрило клоца и сопственикот полетал во облаците. Потоа, тоа ѝ удрило клоца на жената на сопственикот и таа полетала в облаци. Таму, мажот и жената се карале, а детето-џин продолжило да скита низ светот.

## Изданија на македонски јазик
* „Младиот великан“, во: Браќа Грим, *[[Сказни (книга од 1972)|Сказни]]*. Наша книга, Скопје, 1972.

## Наводи

Категорија:Сказни од браќата Грим
Категорија:Сказни од браќата Грим
Нунцјо Гало

мини|Нунцио Гало во 1956 година.
**Нунцјо Гало** (25 март 1928 - 22 февруари 2008) ― италијански пејач. Роден бил во Неапол и ја претставувал својата земја на Евровизија 1957, на 6-то место. Песната што ја извел, „Corde Della Mia Chitarra“, е позната по тоа што е најдолгата песна некогаш свирена за Евровизија во 5:09 часот пред новите правила да стапат на сила. Гало исто така бил глумец кој се појавил во над 20 филмови. Гало претрпел сериозно крварење во мозокот во септември 2007 година од кое никогаш не се опоравил целосно. Починал на 22 февруари 2008 година во Телезе Терме.

Тој бил татко на глумецот и пејач Масимилијано Гало.

## Наводи

Категорија:Починати во 2008 година
Категорија:Родени во 1928 година
Категорија:Претставници за песна на Евровизија од Италија
Категорија:Италијански пејачи
Категорија:Италијански глумци
Категорија:Учесници на Евровизија
Елица и Стојан

**Елица и Стојан** () ― бугарско музичко дуо. Во 2007 година, Елица Тодорова и Стојан Јанкулов биле претставници за Бугарија на Евровизија 2007. Нивното 5-то место со песната „Вода“ била највисокото пласирање на Бугарија сè до Евровизија 2016. Во март 2013 година, двојката била избрана да ја претставува Бугарија по втор пат на Евровизија 2013, во Малме, Шведска. Тие настапиле во второто полуфинале на 16 мај 2013 година со песната „Само шампиони“ но не се пласирале во финалето.

## Кариера
Елица и Стојан се запознале во 2003 година. Во 2007 година тие го освоиле фестивалот „Песен на Евровизија 2007“ и ја претставувале Бугарија на Евровизија 2007, со песната „Вода“. Подоцна тие го издале својот втор сингл „Земја“.

На 10 февруари 2013 година, Елица и Стојан биле избрани од Бугарската национална телевизија (БНТ) да ја претставуваат Бугарија на Евровизија 2013. Бугарскиот национален избор бил одржан на 3 март 2013 година, со две песни издвоени за првото место по заедничкото гласање на жирито и публиката, „Кисмет“ и „Само шампиони“. „Кисмет“ била избрана за победничка песна, сепак, на 11 март 2013 година, БНТ ја повлекла „Кисмет“ поради загриженост за авторските права и ја замениле со „Само шампиони“.

## Наводи

 

Категорија:Дуети
Категорија:Бугарски музички групи
Категорија:Претставници за песна на Евровизија од Бугарија
Категорија:Учесници на Евровизија
Крис Балдо

**Крис Балдо** (роден **Кристијан Балдауф**; 24 јуни 1943 - 24 јануари 1995) ― луксембуршки пејач. Тој е роден од мајка Французинка, а татко Луксембурец, во Луксембург.

На 16-годишна возраст, тој снимил албум како дуо со еден пријател, наречен „The Youngsters“. Учествувал на полскиот фестивал Сопот во 1967 година. Во 1968 година тој го претставувал Луксембург, на Евровизија 1968, во дует со француско-алжирската пејачка Софи Гарел, со песната „*Nous vivrons d'amour*“, пласирајќи се на единаесеттото од седумнаесетте со пет поени. Тој исто така бил водител на емисијата на RTL, „*Les Nocturnes*“, ноќно емитување на музика од САД, пред да му ја предаде на Жорж Ланг.

## Наводи

Категорија:Починати во 1995 година
Категорија:Родени во 1943 година
Категорија:Претставници за песна на Евровизија од Луксембург
Категорија:Луксембуршки пејаци
Кирил (кратер)

мини|десно|Местоположба на Кирил.
**Кирил** () — месечев кратер сместен на северозападниот крај на Морето на Нектарот. Наречен по црковниот отец Кирил Александриски — коптски Александриски патријарх и богослов од IV век. Во северозападниот раб се издава малку поголемиот и помлад кратер Теофил. На југ лежи друг значаен кратер, наречен Катарина. Овие три кратери заедно сочинуваат забележителна тројка во југоисточниот четириаголник на Месечината. На северозапад е кратерот Ибн-Рушд.

Тлото на Кирил содржи намален средиштен рид и забележливиот кратер Кирил A. Ѕидовите на растурената образба на Кирил се недопрени сè до неговиот пресек со Теофил. Малку посевероисточно од неговото средиште се издигаат три заоблени планини, над 1.000 од тлото на кратерот: Кирил Алфа, Делта и Ета.

## Придружни кратери
На картите овие кратери по договорен обичај се бележат со буква околу главниот кратер (Кирил).

Следниве кратери се преименувани од Меѓународниот астрономски сојуз.
* Кирил B — *погл.* кратерот Ибн-Рушд.


Cyrillus A crater AS14-73-10053.jpg|Кирил A гледан од „Аполо 14“
Cyrillus E crater AS14-73-10047.jpg|Кирил E гледан од „Аполо 14“
Cyrillus G crater AS14-73-10045.jpg|Кирил G гледан од „Аполо 14“


## Наводи

## Надворешни врски

* Означена слика на Кирил  и околните кратери — Атлас на Месечината на Дигиталниот Месечев обиколувач

Категорија:Кратери на Месечината
Категорија:Четириаголник LQ20
Никола Манев

**Никола Томев Манев** ( во  —  во ) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.

## Животопис
Завршил основно училиште, а потоа изучил занает. Работел како механичар. Од 1943 година организирано се борел против окупаторот. Неговата активност во народно-ослободителното движење се состоела во учество во разни акции: во собирање на материјална помош, растурање летоци како и во акцијата за испраќање нови борци во партизани. На 5 септември 1944 година стапил во борбените редови на Дванаесеттата македонска ударна бригада. Бил борец на третиот баталјон. Се истакнал како смел борец во борбите на Водно, Треска и други места против балистите. Учествувал во уличните борби за ослободувањето на Скопје и кога веќе речиси целиот град бил ослободен, бил погоден од скриени фашистички војници на 14 ноември 1944 година. Неговите посмртни останки биле закопани на скопските гробишта.

## Наводи


Категорија:Учесници во НОБ
Категорија:Жртви во битките за слобода на Скопје
Божин Ливрински

мини|Спомен плоча на сите загинати борци во НОВ од селото Чучер-Сандево, меѓу кои и Божин Ливрински
**Божин Н. Ливрински** (? во  —  во ) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.

## Животопис
Произлегува од сиромашно семејство. Завршил основно училиште во селото. Активно бил вклучен во помаrањето на народно-ослободителната борба против окупаторот. Со доаѓањето на Шеснаесеттата македонска ударна бриrада, во неговиот крај, стапил во нејзините редови. Учествувал во сите борби на бригадата, како и во бројните акции против балистите и германските моторизирани колони во Качаничката Клисура. Во тие борби, во октомври 1944 година, кај месноста Дувол - Садовина, загинал. Неговите останки биле пренесени и закопани на гробиштата во неговото родно село.

## Поврзано

* Русе Ливрински
* Ѓорѓија Ливрински

## Наводи


Категорија:Учесници во НОБ
Категорија:Жртви во битките за слобода на Скопје
Маладини - Италијанецот

**Маладини - Италијанецот** ( во  —  во ) — италијански партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.

## Животопис
Во средината на септември 1944 година, кога Дванаесеттата македонска ударна бригада го извршила успешниот напад на железничката станица во Зелениково на Германскиот транспортен воз, во паниката настаната во редовите на Германците, голема група заробеници успеале да побегнат од транспортот. Меѓу нив бил Русинот Иван Колосенко, група Чехословаци и Италијани меѓу кои и Маладини, Никола, Пасорели, Алберто и други воени заробеници, кои веднаш стапиле во редовите на Дванаесеттата македонска ударна бригада. Маладини, набргу се истакнал како мошне примерен борец. Бил учесник во двомесечните борби против балистите и Германците. Посебно се истакнал во борбите кај селото Соње, Водно и во околината на Треска. На 13 ноември 1944 година, учествувал и во уличните борби за ослободување на Скопје. По заземањето на повеќе значајни објекти, во борбата за преземање на Учителската школа, храбро загинал при спасување на еден ранет соборец.

## Наводи


Категорија:Учесници во НОБ
Категорија:Жртви во битките за слобода на Скопје
Благородна Маркова

**Благородна Панова Маркова** ( во  —  во ) — македонска партизанка, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.

## Животопис
Произлегува од градско работничко семејство. Завршила основно училиште, а подоцна работела како плетачка. Од 2 ноември 1942 година се преселила во Скопје. По доаѓањето во Скопје учествувала во илегалното движење против окупаторот, особено во собирање материјална помош и опфаќање нови младинци за борба против окупаторот. На 14 август 1944 година заминала во партизани, а подоцна стапила во Шеснаесеттата македонска ударна бригада. Се истакнала со својата храброст во борбите против балистите и Германците, на падините на Скопска Црна Гора. Во борбите што се воделе во Тетово, иако партизаните ги разбиле балистичките банди, била заробена и ѕверски убиена. Телото не и било пронајдено.

## Наводи


Категорија:Учесници во НОБ
Боге Матевски

**Боге Миланов Матевски** ( во  —  во ) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.

## Животопис
Произлегува од селско семејство. Основно училиште завршил во родното село. По доселувањето во Скопје, се вработил како дреар во железничката ложилница. Бил учесник во многубројните саботажни и други акции на железничарските работници против окупаторот. Собирал народна помош и растурал илегален материјал. На 10 септември 1944 година стапил во борбените редови на Дванаесеттата македонска ударна бригада. Како на храбар борец му бил доверен пушкомитралез Зорка. Бил учесник во сите борби на својата бригада против балистите и Германците, како и во борбите за ослободувањето на Скопје. На 13 ноември 1944 година, во првите утрински часови, храбро загинал во борбите околу заземањето на железничката станица. Неговите останки биле закопани на скопските гробишта.

## Наводи


Категорија:Учесници во НОБ
Велко Мерџановски

**Велко Трајанов Мерџановски** ( во  —  во ) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.

## Животопис
Произлегува од селско семејство. Своето детство го поминал бедно, така што не завршил ни основно училиште. Се занимавал со земјоделство и сточарство. Во 1944 година ги помагал партизанските единици. На 15 септември истата година стапил во Шеснаесеттата македонска ударна бригада, со која учествувал во борбите против балистите, особено во одбраната на своето село. Подоцна се нашол во непрекинати борби против балистите на теренот на Скопска Црна Гора. Во тие борби бил заробен. Балистите ѕверски го измачиле и на крај го убиле. Неговите останки биле пренесени и закопани во родното село Бродец.

## Наводи


Категорија:Учесници во НОБ
Категорија:Жртви во битките за слобода на Скопје
Драган Марков

**Драган Марков** ( во  —  во ) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.

## Животопис
Произлегува од сиромашно семејство. Доаѓањето на Шеснаесеттата македонска ударна бригада, на Скопска Црна Гора неговите соселани го пречекале со радост. Така со мнозина свои врсници стапил во редовите на бригадата, која се борела против балистите. Бил учесник во успешните напади против германските единици во Качаничката Клисура. По последните борби против Германците, еден соборец, не сакајќи при чистење на пушката, несреќно го застрелал. Бил закопан на селските гробишта во Кучевиште.

## Наводи


Категорија:Учесници во НОБ
Список на најголеми градови во Европа

Овој список вклучува градови со над 1 милион жители, кои географски се наоѓаат на континентот Европа, според нивните дефинирани граници.

## Најголеми градови
Белешка: Градовите се наведени според официјалното население. Главните градови се задебелени.

## Карта

## Наводи

Категорија:Градови во Европа
Фортуна (сказна на браќата Грим)

**„Фортуна“** (германски: *Frau Holle*) — сказна на браќата Грим, првпат објавена во нивната збирка со сказни од 1812 година, под реден број 24.

## Содржина
Некоја жена имала една родена и една посвоена ќерка. Нејзината биолошка ќерка била мрзелива, додека посвоената била принудена да работи по цел ден. Еднаш, посвоената ќерка го испуштила вретеното во кладенецот, а маќеата ѝ наредила да го најде. Така, девојката се вратила кај кладенецот и се фрлила во водата, по што веднаш се онесвестила. Кога ѝ се вратила свеста, таа видела дека се наоѓа на една убава ливада. Најпрвин, видела печка во која се печеле лепчиња, кои ја замолиле да ги извади од печката за да не изгорат. Потоа, таа наишла на јаболкница која ја замолила да ги собере плодовите кои веќе биле зрели. Најпосле, девојата пристигнала до една куќа во која живеела старицата која го правела снегот. Девојката останала да живее со старицата на која ѝ помагала во работата. Кога ја зафатила носталгија, девојката посакала да си оди дома, а кога поминала низ вратата, наеднаш целата била облеана со злато. Таа пристигнала дома, а маќеата посакала и нејзината вистинска ќерка да добие толкаво богатство. Поради тоа, и нејзината ќерка скокнала во водата, и таа се онесвестила, а потоа се нашла на истата ливада. Меѓутоа, таа одбила да ги извади лепчињата од печката и да ги набере јаболката. Најпосле, и таа пристигнала кај старицата, но се покажала како мрзелива, па старицата ја набркала од куќата. Кога девојката поминала низ вратата, таа била облеана со катран и во таква состојба се вратила дома.

## Изданија на македонски јазик
* „Фортуна“, во: Браќа Грим, *[[Сказни (книга од 1972)|Сказни]]*. Наша книга, Скопје, 1972.

## Наводи

Категорија:Сказни од браќата Грим
Категорија:Сказни од браќата Грим
Бранко Младеновиќ

**Бранко Младеновиќ** (умрел пред март 1365) бил севастократор од средината на XIV век, кој управувал со Охрид за време на Српското царство.

## Биографија
Негов татко бил властелинот Младен, кој се споменува со титулите жупан и војвода за време на кралевите Милутин (1282—1321) и Стефан Дечански (1322—1331). Тој се споменува во 1323 година како управник на Требиње и Драчевица, а се смета дека неговото семејство најверојатно потекнува од Захумље.

Душан Силниот (крал 1331—1346, цар 1346—1355) го поставил Бранко Младеновиќ за управник на Охрид и му доделил титула севастократор, но не е познато кога се случило тоа, иако е извесно дека титулата ја добил после прогласувањето на Српсокото царство на 16 април 1346 во Скопје. Високата титула севастократор веројатно значи дека Бранко на некој начин бил роднински поврзан со царското семејство, бидејќи истата титула била доделена и на Дејан, кој бил оженет со душановата сестра Теодора. После душановата смрт, за време на распадот на Српското царство, го поддржувал неговиот син и наследник Уроша (1355—1371).

Бранко Младеновиќ умрел пред март 1365. године, а неговите синови Гргур и Вук од Охрид се повлекле на семејниот посед, во близина на Борач на Косово.

## Наводи

Категорија:Српско Царство
Категорија:Родени во непозната година
Седумте јунаци (сказна на браќата Грим)

мини|'''„Седумте јунаци“'''
**„Седумте јунаци“** (германски: *Die Sieben Schwaben*) — сказна на браќата Грим, првпат објавена во второто издание на нивните приказни од 1857 година под бројот 119.

## Содржина
Се сретнале седум јунаци и решиле заедно да патуваат по светот, а за целата група си направиле само едно копје. Кога пристигнале на една ливада, тие виделе пчела и многу се исплашиле, а потоа помислиле дека ги нападнало едно гребло и се предале, но потем сфатиле дека тука нема никој за да ги зароби. Подоцна, поминувале преку една нива на која виделе зајак и, мислејќи дека е чудовиште, сите го нападнале, но дури кога тој почнал да бега, сфатиле дека се работи само за зајак. Најпосле, тие пристигнале на една река. Еден од нив се обидел да ја премине реката, но заглавил во тињата. На неговата капа се искачила жаба која почнала да крека, а останатите помислиле дека нивниот водач ги повикува да влезат во водата. Така, сите јуанци заглавиле во тињата и почнале да бараат помош. Тогаш ги спасил еден рибар, а потоа јунаците се согласиле дека е подобро да се вратат дома.

## Изданија на македонски јазик
* „Седумте јунаци“, во: Браќа Грим, *[[Сказни (книга од 1972)|Сказни]]*. Наша книга, Скопје, 1972.

## Наводи

Категорија:Сказни од браќата Грим
Категорија:Сказни од браќата Грим
Андон Милковски

**Андон Николов Милковски** ( во  —  во ) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.

## Животопис
Израснал во изразито бедно семејство. По завршувањето на основното училиште, заедно со своето семејство се доселил во Кумановско и се занимавал со земјоделство. Уште како младинец бил симпатизер на НОВ. Во август 1944 година со група другари од селото, стапил во Третата македонска ударна бригада. Во составот на бригадата учествувал во борбите против непријателот кај Табановце, Ристовац, рудникот Лојане, на теренот на велешките села и во мноrу други борби. Бил примерен борец и често се јавувал како доброволец за извршување на разни борбени задачи. Неговата последна борба била против балистичките банди кај селото Глумово во октомври 1944 година, во оваа битка го изгубил својот живот.

## Наводи


Категорија:Учесници во НОБ
Тошо Милчев

**Тошо Стојчев Милчев** (? во  —  на ) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.

## Животопис
Произлегува од сиромашно селско семејство. Завршил основно училиште, а потоа се занимавал со земјоделство. По формирањето на Шеснаесеттата македонска ударна бриrада стапил во нејзините редови во септември 1944 година. Иако близу неговото село се воделе борби против балистите, со својот баталјон се префрлил на другата страна на Скопска Црна Гора. Балистите биле побројни, но бригадата успеала да ги разбие. На 5 ноември 1944 година, храбро загинал во една борба против балистичките банди.

## Наводи


Категорија:Учесници во НОБ
Драгутин Митевски

**Драгутин Аврамов Митевски** ( во  —  во ) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.

## Животопис
Израснал во сиромашно семејство. Во 1944 година станал борец на Третата македонска ударна бригада на која и се приклучил во селото Жегљане. Бил учесник во сите борби, во кои се пројавил како бестрашен борец. Во селото Бузалково, кај Велес, неговата единица била нападната од германски единици. Тогаш со својот пушкомитралез успеал да им нанесе големи загуби на непријателите. На 20 октомври 1944 rодина, учествувал во борбата против балистите и Германците на теренот кај Треска, каде бил тешко ранет. Од последиците на раните подоцна починал.

## Наводи


Категорија:Учесници во НОБ
Стојче Митревски

**Стојче Митревски** (? во  —  во ) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.

## Животопис
Произлегува од сиромашно семејство. Завршил основно училиште. Поради материјални причини, не го продолжил натамошното образование. Се доселил во Скопје. Стапил во редовите на Дванаесеттата македонска ударна бригада. Бил борец во составот на првата чета од четвртиот баталјон. Се истакнал како мошне дисциплиниран и примерен борец. Бил учесник во сите нејзини борби, а посебно во борбите на падините на Водно и Треска. Учествувал во низа други акции организирани против Германците на железничката линија Скопје - Велес. Посебно се имал истакнато во уличните борби за ослободување на Скопје. Исто така учествувал и во дефинитивното ликвидирање на балистичките банди на Косово . Како последица на тешките денови поминати во борбата, тешко се разболел и во почетокот на 1946 година им подлегнал на последиците од подмолната болест.

## Наводи


Категорија:Учесници во НОБ
Томе Мацкинов

**Томе Бојков Мацкинов** ( во  —  во ) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.

## Животопис
Произлегува од земјоделско семејство. Завршил основно училиште. Материјално ги помагал партизанските единици, кои дејствувале во неговиот крај. Во септември 1944 година, стапил во Шеснаесеттата македонска ударна бригада, која се прославила во борбите против балистите и Германците во Скопска Црна Гора. Учествувал во сите борби против балистите. Честопати се наоѓал во заседи против германските моторизирани колони во Качаничката Клисура. Загинал во почетокот на ноември 1944 година, кај Чучерски Рид. Бил пренесен и закопан на скопските гробишта.

## Наводи


Категорија:Учесници во НОБ
Стојан Миленковски

мини|Спомен плоча на сите загинати борци во НОВ од селото Чучер-Сандево, меѓу кои и Стојан Миленковски
**Стојан Стевков Миленковски** (? во  —  во ) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.

## Животопис
Израснал од сиромашно семејство. Завршил основно училиште, а потоа се занимавал со земјоделство. Во септември 1944 година, силни балистички сили навлегле во неговото село и го ограбиле. По формирањето на Шеснаесеттата македонска ударна бриrада, стапил во нејзините редови. Неговото село бил меѓу првите, што биле ослободени од бригадата. Учествувал во бројните борби против балистите и Германците во Качаничката Клисура. Во една борба против балистите, загинал во месноста Глушја Каменица. Бил закопан на селските гробишта во родното село.

## Поврзано

* Душан Миленковски

## Наводи


Категорија:Учесници во НОБ
Категорија:Родени во непозната година
Категорија:Жртви во битките за слобода на Скопје
Сари

мини|Поглед кон Гилфорд и катедралата
**Сари** (англиски: *Surrey*) ― грофовија во Југоисточна Англија која се граничи Кент на исток, Источен Сасекс на југоисток, Западен Сасекс на југ, Хемпшир на запад, Беркшир на северозапад, и Голем Лондон на североисток. Со околу 1,2&nbsp;милиони луѓе, Сари е 12-та по население во Англија, трета по население домашна грофовија, по Кент и Есекс, и трета по население во Југоистокот, по Хемпшир и Кент.

Сари е релативно богата грофовија. Има најголем процент на шумски окрузи во Англија. Има четири патеки за трки со коњи, и терени за голф, вклучувајќи го и меѓународното место за натпреварување во Вентворт.

Гилдфорд е познато сметан како грофовски град, иако Советот на грофовијата Сари е со седиште во Рајгејт. Сари е поделен на единаесет области.

## Образование
Обединетото Кралство има сеопфатен, образовен систем финансиран од државата, соодветно на тоа, Сари има 37 државни средни училишта, 17 академии, 7 колеџи од шести облик и 55 државни примари. Грофовијата има 41 независно училиште, вклучително и Чартерхаус (едно од деветте независни училишта споменати во Законот за јавни училишта од 1868 година) и Кралската граматичка школа во Гилдфорд. Повеќе од половина од државните средни училишта во Сари имаат колеџи од шест облици. Бруклендс (збратимени со место во Ешфорд, Сари), Рајгејт, Ешер, Егам, Вокинг и Вејверли се домаќини на еквивалентни колеџи од шести облик, секој со технички специјализации и стандардни курсеви за студии од шести облик. Колеџот Брукландс нуди курсеви за воздухопловно и автомобилско дизајнирање, инженерство и сојузнички студии што ги одразуваат авијацијата и моторната индустрија водечки центри за истражување и одржување во Обединетото Кралство, во близина.

### Високо образование
* Сарскиот универзитет е со седиште во Гилдфорд и Универзитетот за творечки уметности има кампуси во Фарнхам и Епсом
* Ројал Холовеј, Лондонски универзитет е со седиште во Егам
* Правниот универзитет има кампус во Гилдфорд

## Служби за итни случаи
Сари го опслужуваат следниве служби за итни случаи:

* Сарска полиција
* Британска превозна полиција
* Служба за брза помош на Југоисточниот Брег
* Сарска служба за пожар и спасување
* СУРСАР

## Наводи

## Библиографија
** David Bird, *Roman Surrey* (Stroud: Tempus 2004).
** Peter Brandon and Brian Short, *The South East from AD 1000* (London and New York: Longman 1990).
** Peter Brandon, *A History of Surrey* (Chichester: Phillimore 1998).
** Peter Drewett, David Rudling and Mark Gardiner, *The South East to AD 1000* (London and New York: Longman 1988).
** Ian Nairn, Nikolaus Pevsner and Bridget Cherry, *The Buildings of England: Surrey* (London: Penguin 1962, 2nd ed. 1971).
** Michael Swanton (ed. and tr.), *The Anglo-Saxon Chronicles* (London: Phoenix 2000).

## Надворешни врски
* Совет на грофовијата Сари
* Сарска Интерактивна мапа     
* Истражување на минатото на Сари
* Сарско пребарување и спасување (SurSAR) 
* Сарски историски центар
* Слики на Сари во архивата на англиското наследство

Категорија:Југоисточна Англија
Категорија:Сари
Категорија:Координати на Википодатоците
Хавајско-алеутски часовен појас

**Хавајско-алеутски часовен појас** — часовен појас во САД, десет часа зад координираното универзално време (UTC) при стандардно сметање (UTC−10:00) и девет часа зад него при летно сметање (UTC−09:00). Часовничкото време на појасот се води по средното сонечево време на 150. западен меридијан од Гринич. 

Часовниот појас е наречен по двете подрачја кои ги опфаќа: Хаваите и дел од Алеутските Острови на Алјаска западно од 169° 30&prime;&nbsp;ЗГД.

При летно сметање на времето (DST), алјаскиот дел се види по хавајско-алеутското летно време (HDT, UTC−09:00), додека пак Хаваите остануваат на стандардното време, бидејќи таму летното време е укинато во септември 1945 г.

Од 1900 до 1947 г. стандардно време на Хаваите било UTC−10:30.

Француска Полинезија користи UTC−10:00 за поглемите населени места. Истото време важи и на Куковите Острови. Во овие краишта не важи летното сметање на времето. „Хавајско-алеутски часовен појас“ е американски поим и затоа полинезиските подрачја не се сметаат за дел од овој појас. 

Најголемиот град во хавајско-алеутскиот часовен појас е Хонолулу.

## Поголеми градови
* Капаа, Хаваи
* Каилуа-Кона, Хаваи
* Кахулуи, Хаваи
* Хило, Хаваи
* Хонолулу, Хаваи

## Други значајни места
* остров Адак, Алјаска
* Џонстонов Атол

## Поврзано
* Часовен појас
* Часовно отстапување

## Наводи

## Надворешни врски
* HST — хавајско-алеутско стандардно време 
* HDT — хавајско-алеутско летно време 
* Кои се часовните појаси во САД?  — NIST 
* Хаваско-алеутски часовен појас — Корнел 

Категорија:Часовни појаси
Категорија:Време во САД
Глупавата жена (сказна на браќата Грим)

**„Глупавата жена“** — сказна на браќата Грим.

## Содржина
Еден маж заминал на нивата и на жена си ѝ порачал да му направи вечера. Таа ја ставила саламата да се пржи и слегла во подрумот за да наточи пиво. Тогаш, се сетила дека кучето може да ја изеде саламата и се вратила во кујната каде видела дека кучето веќе ја украло саламата и почнала да го брка. Бркајќи го, таа се сетила на пивото и се вратила во подрумот кој веќе бил целосно поплавен. Затоа, таа го зела брашното и го истурила на подот. Другпат, мажот однел дома сандаче со пари и ѝ рекол на жена си да не ги чепка. Меѓутоа, кога во куќата дошле трговци, таа купила две грнчиња, а на трговците им кажала самите да се послужат со парите, а тие го зеле сандачето и побегнале. Мажот и жената тргнале да ги бркаат трговците, а кога патем седнале да одморат, жената видела дека патот е уништен од колите и затоа го намачкала со масло, а потоа ги пуштила калапчињата сирење да се тркалаат по патот. Кога мажот ѝ рекол да се врати дома за да провери дали е заклучено, жената ја откорнала вратата и ја зела со себе. Патувајќи, мажот и жената решиле да преноќат во шумата и се качиле на едно дрво, а ноќта под дрвото застанале некои луѓе кои броеле куп пари. Тогаш, жената почнала да фрла разни предмети долу и најпосле ја фрлила и вратата и така ги исплашила луѓето, кои ги оставиле парите и побегнале. Мажот и жената си ги зеле парите и се вратиле дома.

## Изданија на македонски јазик
* „Фортуна“, во: Браќа Грим, *[[Сказни (книга од 1972)|Сказни]]*. Наша книга, Скопје, 1972.

## Наводи

Категорија:Сказни од браќата Грим
Категорија:Сказни од браќата Грим
UTC+09:30

**UTC+09:30**  — часовен појас со отстапување од +10:30 часа од UTC. Ова време се користи во:

## Како стандардно време (преку целата година)
*Поважни градови: [[Дарвин (град)|Дарвин]]*
### Океанија
* — централно стандардно време (ACST)
**

## Како стандардно време (зима на јужната полутопка)
*Поважни градови: [[Аделаида]], [[Броукен Хил]]*
### Океанија
* — централно стандардно време (ACST)
**
***Броукен Хил
**

## Поврзано
* Време во Австралија

## Наводи

Категорија:Часовни појаси
UTC+11:30

**UTC+11:30**  — часовен појас со отстапување од +11:30 часа од UTC.

## Историја
Овој часовен појас се користел како стандардно време во Нов Зеланд и на островот Норфолк, но повеќе не се применува никаде.

На 2 ноември 1868 г. Нов Зеланд официјално донел пропис за стандардно време низ целата земја — веројатно првата земја што го сторила тоа. Времето се засновало на меридијанот 172° 30' источно од Гринич, односно 11 часа и 30 минути пред средното време по Гринич. Овој стандард се нарекувал **новозеландско средно време (NZMT)**. Земјата се префрлила на новозеландско стандардно време (NZST) на UTC+12:00 во 1946 г. (користејќи го појасот како летно време од 1928 г. со трајно летно сметање од 1941 г.). Со тоа времето во Нов Зеланд станало 12 часа понапред од UTC.

Норфолшкото стандардно време (**NFT**) било на UTC+11:30 сè до 4 октомври 2015, кога е сменето на UTC+11:00.

## Поврзано
* Време во Нов Зеланд
* Време во Австралија

## Наводи

Категорија:Часовни појаси
UTC+08:45

**UTC+08:45** — часовен појас со отстапување од +08:45 часа од UTC.

## Примена
Појасот се нарекува централнозападно време (CWT). Се користи крајпатни заселоци со услужни објекти крај автопатот „Ејр“ во Западна и Јужна Австралија. Иако не е официјален часовен појас признаен од владата, неговите граници се јасно одредени и познати и често се прикажани на патни карти. Автопатните знаци крај западниот крај од појасот им советуваат на патниците да си ги поместат часовниците за 45 минути.

UTC+08:45 важи во 5 мали населени места во Австралија: Бордер Вилиџ во Јужна Австралија, како и Коклбиди, Јукла, Мадура и Мандрабила во Западна Австралија. Се протега од границата со Јужна Австралија, малку поисточно од Кејгуна.

### Во минатото
Интересно е да се напомене дека ова време се применувало и во Владивосток пред воведувањето на часовните појаси Русија во 1919 г..

## Поврзано
* Време во Австралија
* UTC+09:45

## Наводи

## Надворешни врски
* Населени места тековно во појасот UTC+08:45 

Категорија:Часовни појаси
UTC+09:45

**UTC+08:45** — часовен појас со отстапување од +09:45 часа од UTC.

## Историја
Појасот се нарекувал централнозападно летно време (CWST). Се користел во заселоци со услужни објекти крај автопатот „Ејр“ во Западна и Јужна Австралија во текот на летото додека во Јужна Австралија важело летно време. Иако не е официјален часовен појас признаен од владата, неговите граници се јасно одредени и познати и често се прикажани на патните карти.  

UTC+08:45 се применувал во 5 мали населени места во Австралија: Бордер Вилиџ во Јужна Австралија, како и Коклбиди, Јукла, Мадура и Мандрабила во Западна Австралија. Денес овие места се во појасот UTC+08:45 бидејќи Западна Австралија нема летно сметање на времето.

## Поврзано
* Време во Австралија
* UTC+08:45

## Наводи

## Надворешни врски
*Населени места тековно во појасот UTC+09:45 

Категорија:Часовни појаси
Список на нови во Млечниот Пат

Ова е делумен список на **[[нова|нови]]** во **[[Млечен Пат|Млечниот Пат]]** откриени или забележани од 1891 г. наваму. Новите се ѕвезди кои претрпуваат драматични избуви, но за разлика од суперновите, ова не доведува до уништување на изворната ѕвезда. Во нашата галаксија веројатно се јавуваат по 40 нови годишно, но од нив астрономите забележуваат само по 10. На овој список се внесени само посјајните или позначајни нови.

Централното биро за астрономски телеграми (CBAT) има поцелосен список на нови во Млечниот Пат, откриени од 1612 г. па до денес.

## Номенклатура
Според меѓународниот обичај, новите првично добиваат ознака во форматот „Nova генитивен облик на соѕвездието] [година на откривање]“, како на пр. „Nova Cygni 1974“ и „Nova Scorpii 2010“. Набргу потоа новата добива трајно име, кое се заведува во Општиот каталог на променливи ѕвезди според тамошниот формат за именување на променливи ѕвезди. Ако во една година се открие повеќе од една нова во истото соѕвездие, кон името се додава бројчена наставка; оттаму имаме „Nova Sagittarii 2011 #2“, „Nova Sagitarii 2011 #3“ итн.

Македонскиот обичај е да се користи предлог место падеж: „Нова во Лебед 1974“ или „Нова во Скорпија 2010“.

## Список
Следува список на позначајни нови, подредени според годината на откривање.

[мини|десно|350п|Нова во Еридан 2009 (~8,4 [привидна ѕвездена величина|св) за време на полна месечина.]]

## Поврзано
* Список на супернови
* Променлива ѕвезда

## Белешки

## Наводи

## Надворешни врски
* Список на нови во Млечниот Пат — CBAT 

Млечен Пат
Категорија:Млечен Пат
Нови, Млечен Пат