open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Метеороид

мини|300п|Метероиди.

**Метеороид** е честичка од меѓупланетарен материјал од времето на создавањето на Сончевиот Систем, различнa по состав и потекло. Голем број од тие честички во Сончевиот Систем се со пречник од десетина (па и стотина) километри до микрочестички (кои носат име микрометеороиди).

Кога метеороидот ќе биде привлечен од гравитацијата на Земјата кога поминува низ атмосферата се загрева и во случај да нема доволно голема маса таа согорува оставајќи светол зрак. Таа појава ја нарекуваме метеор. Во случај метеороидот да го „преживее“ патот низ атмосферата и падне на Земјата го нарекуваме метеорит. Микрометеоритите, благодарение на нивните ситни димензии, не согоруваат во атмосферата, туку полека паѓаат и се таложат на Земјата во вид на прашина. Зборот *метеор* потекнува од грчкиот збор „meteoros“ (што значи појава во воздухот).

## Поврзано
*Метеор
*Метеорит
*Метеорски дожд

## Наводи

Категорија:Астрономски тела

Категорија:Зборови што ги нема во ТРМЈ
У тем Сомбору

**У тем Сомбору** е српска (војводинска) тамбурашка песна; всушност таа е и една од најпознатите тамбурашки староградски мелодии. Карактеристична е по тоа што е прилично стара песна и е испеана на локален дијалект, наместо на стандарден српски јазик. Така на пример насловот е *У *'тем** [[Сомбор]]у'' наместо ''У **том** [[Сомбор]]у''.

== Текст ==
Постојат неколку варијанти на текстот на оваа песна. Онаа којашто најчесто може да се чуе е следнава:

: У тем Сомбору, свега на вољу,</br>
: свега има, то истина,</br>
: па и жене пију вина</br>
: у тем Сомбору.</br>

: Од како је тај артерски бунар,</br>
: од тог доба грах се кува,</br>
: а шунка се боље чува,</br>
: у тем Сомбору.</br>

: Од тог доба наше снаше</br>
: заволеше тамбураше,</br>
: у тем Сомбору.</br>

: Женићу се ја, жена ми треба</br>
: која знаде свашта радит’,</br>
: а ја ћу се господарит’</br>
: у тем Сомбору.


Друга верзија на песната ја вклучува и следнава строфа (која би дошла после првата горенаведена):

: Сомборске жене, све су поштене,</br>
: још на сокак нису зашле,</br>
: а другога већ су нашле,</br>
: сомборске жене.</br>

== Надворешни врски ==
* [http://download.yump3.eu/Ex_Yu_20_000_/music/K/KRALJEVI%20ULICE%20-%20U%20Tem%20Somboru.mp3 **У тем Сомбору** во изведба на ''Краљеви улице'']
* [http://download.yump3.eu/Yu_2007_Brand_New_/music/Zvonko%20Bogdan%20-%202007/Zvonko%20Bogdan%20-%202007%20-%2010%20-%20U%20Tom%20Somboru.mp3 **У тем Сомбору*' во изведба на *Звонко Богдан'']

Категорија:Војводински песни
Кога јас бев млад ловец

**Кад сам био млађан ловац ја** позната српска (војводинска) тамбурашка љубовна песна. Песната е со лесен интересен ритам и е *полушегобијна* (што пак е донекаде типично за војводинските песни). Војвоѓаните ја сметаат за свовидна химна на ловците.

За потребите на филмот *[[Професионалец (филм)|Професионалец]]*, српскиот музичар Момчило Бајагиќ - Бајага ја има преработено оваа песна, која може да се чуе во позадина во една од сцените.

Една од повеќе познатите верзии на оваа песна е во изведба на Звонко Богдан (подолу).

## Текст

Кад сам био млађан ловац ја,
једна ме је мома волела,
дивног ока, а још лепши стас,
за ловца је то највећа сласт.

Хитра нога, ведро чело,
дај девојко лице бело.
Мени свака љубит’ се да,
ето тако живи ловац млад!

Кад ујутро пођем у лов ја,
испрати ме моја драгана,
неколико пољубаца да,
и сав срећан пођем у лов ја.

Кад би људи мој живот знали,
сви би редом ловци постали.
Уживање на све стране, свуд,
има л’ лепше има л’ боље куд?

Зец, лисица, јаребица,
дивља патка, препелица.
Па и голуб и грлица
и по која комшиница...

Зец, лисица, јаребица,
дивља патка, препелица.
Па и голуб и грлица
и по која девојчица...

## Надворешни врски

* '''Кад сам био млађан ловац ја''' во изведба на Звонко Богдан

Категорија:Војводински песни
Бенхамин Рохас

**Бенјамин Рохас** (шпански: *Benjamín Rojas*) (роден 16 април, 1985) е познат аргентински глумец. 
Тој е најмал во неговото семејство од тројца браќа и една сестра. Заедно со неговите родители (Росалина и Почи) неговото детство и адолесценција ги поминал во родниот град Ла Плата . Тој како мал не ни сонувал дека ќе стане глумец , сè додека неговиот вујко не испратил негова слика на аудиција за улога во една серија на Крис Морена Груп. Вели дека доколку не бил глумец , ќе бил архитект.

Својата кариера ја започнува на 10 годишна возраст во детската сапуница "Chiquititas" (Дечиња) во улогата на Јаго, дете од џунглата. Подоцна ја добива улогата на Баутиста Арсе во истата серија. Тогаш всушност ја наоѓа својата прва девојка, Камила Бордонаба. Потоа во 2002 и 2003 глуми во серијата „Млади бунтовници“ (Rebelde Way) кога и го достигнува својот најголем успех. Истата година (2002) станува член на мега-популарната група Erreway. Во 2004 го снимаат филмскиот продолжеток на "Rebelde Way"- "Erreway 4 caminos" . (Еревеј 4 чекори). Во 2004 глуми во серијата "Floricienta" (Флорелашка) која достигнува огромен успех со своите 2 сезони (2004 и 2005). Во 2006 повторно се оформува Erreway, но без Луисана и тие прават концерти низ Шпанија. Истата година глуми во „Alma Pirata“ (Пиратска душа) заедно со Луисана , а во 2008 го снима филмот La Leyenda (Легендата) , приказна за автомобилизам . Во 2009 добива понуда од Крис Морена ( продуцентката со која ги има работено речиси сите проекти) да работи на серија со каналот Дизни , која ќе биде на англиски јазик. тој поминува 1 месец во Њујорк да го усоврши јазикот , и потоа ја снима мегапопуларната Jake and Blake која се прикажува низ целиот свет на каналот Дизни. По 2 години пауза , во 2011 ја снима серијата "Cuando me sonreis"  (Кога ќе ми се насмееш) заедно со Факундо Арана , Хулиета Диаз и Маријана Еспосито. Исто така глуми и во мини серијата Atrapados.
Во 2012 глуми во театарската претстава "Huicio husto" (Чесно судење). Во 2013 ја снима серијата "Mis amigos de siempre" (Моите стари пријатели) , заедно со Фелипе Коломбо и добива главна улога во театарската претстава "Al final del acroiris" (На крајот на виножитото) - приказна за животот на Џуди Гарланд.
Негова девојка речиси 4 години беше глумицата и моделот Марија Дел Серо.

## Надворешни врски
* 
* Бенхамин Рохас  на cinenacional.com

Рохас, Бенхамин
Категорија:Живи луѓе
Категорија:Родени во 1985 година
Категорија:Аргетински филмски глумци
Троп (реторика)

**Тропа** се дефинира како збор или израз кој значи нешто друго од она што суштински значи. Односно секој збор или израз употребен со преносно значење претставува тропа. Тоа е збор или израз кој го променил своето првобитно значење и стекнал друго, привремено значење во еден контекст. Дошло до промена на речничкото значење на зборот, со што се создало ново, вештачко значење.

Зборот тропа потекнува од грчкиот збор *тропос*, што значи *превртувам*, *пресвртувам*. Со тоа се цели на новото, превртено значење на зборот или изразот.

### Погледнете исто така
* Конотација 
* Денотација

Категорија:Фигури (стилистика)
Категорија:Грцизми
Моја мала нема мане

**Моја мала нема мане** е српска (војводинска) тамбурашка народна песна. Иако народна, новосадската група *Апсолутно романтично* ја преработила песната во современа верзија.

## Текст

Моја мала нема мане,
нико нема тако лепе драгане!
Моја мала нема мане,
нико нема тако лепе драгане!

Нема, нема, нема она никога,
она воли само мене једнога!
Моја мала нема мане,
нико нема тако лепе драгане!

Кад загрли, кад пољуби
у љубави сва се она изгуби!
Кад загрли, кад пољуби
у љубави сва се она изгуби!

Нема, нема, нема она никога,
она воли само мене једнога!
Моја мала нема мане,
нико нема тако лепе драгане!

Ако ми је мајка не да,
украшћу је, па нек пукне од једа!
Ако ми је мајка не да,
украшћу је, па нек пукне од једа!

Нема, нема, нема она никога,
она воли само мене једнога!
Моја мала нема мане,
нико нема тако лепе драгане!

## Надворешни врски

* '''Моја мала нема мане''' во изведба на ''Апсолутно романтично''

Категорија:Војводински песни
Сарказам (стилистика)

**Сарказам** — цинично исмејување на некоја личност со тоа што се наведуваат особини спротивни од вистинските. На пример кога за некој што има голема глава, велиме дека има *главче* и сл.

## Наводи

Категорија:Фигури (стилистика)
Анадиплоза

**Анадиплоза** (грч. *anadíplōsis* = повторување) е фигура на повторување, која опфаќа повторување на завршните зборови од крајот на едниот стих на почетокот на следниот. 

## Наводи

Категорија:Фигури (стилистика)
Фигура (стилистика)

Сите стилски изразни средства со украсна функција се нарекуваат **фигури** или **слики**. **Фигура** е секоја употреба на некое изразно средство на тој начин што тоа станува видливо, забележливо, а во исто време придонесува за возвишеност на стилот.

Стилска фигура е секој елемент во еден текст или говор кој го привлекува нашето внимание:
* или со видливо зачестена употрена 
* или со својата необичност
* или со изменето значење на исказот (алегорија, антономазија, енфаза, еуфемизам, иронија, катахреза, литота, металепса, метафора, метонимија, парафраза, персонификација, сарказам, синегдоха и хипербола.

Најпознати се оние третите, познати како тропи.

*
Категорија:Раскажувачки техники
Категорија:Реторички техники
Литота

**Литота** — троп поширок од зборот и е спротивен хипербола. Односно со литотата нештото се претставува помало одошто е.

Кога Црна Арапина ќе го удри со боздоганот Крале Марко, овој ќе му рече: „Ал’ ме биеш, али праот ми го тресеш?“ - ова е класична литота.

## Наводи

Категорија:Фигури (стилистика)
Анафора

**Анафора** — фигура на повторувањето, која што опфаќа повторување на еден збор или израз на почетокот на два или повеќе последователни стиха.

Стилската фигура анафора, авторите ја употребуваат за посилно да ги изразат своите целосни чувства и да ја зголемат музикалноста во творбата.
:Пр.
:**Не, јас не можам** овде да седам,
:**Не, јас не можам** мразој да гледам!
## Наводи

Категорија:Фигури (стилистика)
Категорија:Грцизми
Осам тамбураша

**Осам тамбураша** (исто и **Осам тамбураша с' Петроварадина**) е позната српска (војводинска) тамбурашка народна песна и неофицијална химна на Нови Сад. Во песната претежно доминираат љубовни мотиви.

## Текст

Донес’те ми рујна вина,
хоћу приче да се сетим,
баш на овом дивном месту
где угледах очи њене.

Зауставите Дунав и сказаљке старе,
то је песма моја и песма моје драге.
Нек’ ме свуда прате с песмом рујна вина
осам тамбураша с Петроварадина.

У белом ћеш са мном поћи,
водићу те на венчање,
бацаће нам цвеће среће,
раставит’ нас нико неће.

Зауставите Дунав и сказаљке старе,
то је песма моја и песма моје драге.
Нек’ ме свуда прате с песмом рујна вина
осам тамбураша с Петроварадина.

Тамбураши, свирајте ми
дивне песме од давнина,
ја ћу љубит’ косе њене
и полако пити вина.

Зауставите Дунав и сказаљке старе,
то је песма моја и песма моје драге.
Нек’ ме свуда прате с песмом рујна вина
осам тамбураша с Петроварадина.

Во чест на познатиот, а сега веќе починат, тамбураш Јаника Балаж, последниот стих од последниот рефрен на песната честопати може да се сретне како: *осам тамбураша Јанике Балажа*

## Надворешни врски
* '''Осам тамбураша с' Петроварадина''' во изведба на ''Седам Младих''
* '''Осам тамбураша с' Петроварадина''' во изведба на ''Звонко Богдан''

Категорија:Војводински песни
Ванчо Србаков

**Ванчо Србаков** познат како **Ванчо Србака** — македонски револуционер, учесник во македонското револуционерно движење, член и војвода на Македонската револуционерна организација.

## Животопис

Роден е во селото Вранештица, Кичевско. На млади години заминал во Бугарија и таму работел како фурнаџија. Во април 1903 година се вратил во Македонија и како војвода со чета дејствувал во Кичевско. Зел активно учество во Илинденското востание. Заедно со четите на Лука Џеров, А. Мицков, Србакот учествувал во нападот на Кичево. Загинал на 24 април 1905 година во една борба со турскиот аскер кај селото Цер, Кичевско, заедно со војводата Христо Узунов.

## Именување

По него е именувано основното училиште во селото Вранештица.

## Галерија


Податотека:PesoRadev-Pasata-Ceta.jpg|Четата на Петар Пашата и Ванчо Србаков 
Податотека:Ivan Sarbakov.JPG|Војводата Ванчо Србаков
Податотека:Споменик во Вранештица.jpg|Споменик на војводата во родната Вранештица



## Наводи

Категорија:Македонски револуционери
Категорија:Македонски војводи
Категорија:Луѓе од Вранештица
Споредба (стилистика)

**Споредба** или **компарација** (англиски: simile) — стилско изразно средство со кое се изразува сличност меѓу две различни единки. Со компарацијата, за разлика од метафората, сличноста се искажува со зборот **како** или **ко**.
**Споредба** или **компарација** е многу чест троп. Наречена е и значенска равенка поради тоа што, како и во математиката, левата страна на изразот е еднаква со десната. Со споредбата се воспоставува еднаквост, односно висок степен на сличност меѓу двата изрази.

***НА ПРИМЕР:***
::1. Кроток како јагне.
::2. Вредна како мравка.
::3. Слатки како мед.
::4. Срце како камен.
::5. Маминото лице е како златно сонце.
::6. Тој јаде како птица.

**Компарацијата** во литературата може да биде кратка и директна или подолга и сложена. Хомеровата или епската компарација, која е каректеристична за епската поезија, најчесто е долга и по неколку стиха.

## Наводи

Категорија:Фигури (стилистика)
Категорија:Раскажувачки техники
Глигор Стефанов Попев

**Глигор Стефанов Попев** — македонски револуционер, учесник во македонското револуционерно движење, член и раководител на Македонската револуционерна организација.

## Животопис

Роден е во богато прилепско трговско семејство, а и самиот станал крупен трговец. Завршил ІІІ клас во Солунска егзархиска машка гимназија. Од 1892 до 1896 година бил трговец. Во 1894 година бил вклучил во револуционерната организација од страна на Даме Груев и влегол во *Битолскиот окружен комитет* заедно со Пере Тошев и Ѓорѓи Пешков, а подоцна кон нив се приклучил и Ѓорче Петров . Во 1894 година учествувал во Ресенското советување, а по заминувањето на Ѓорче Петров за задграничен претставник во март 1897 година, Попев бил кооптиран на неговото место во Централниот комитет. Доаѓањето на Попев во Солун коинцидирало со започнувањето на судирот помеѓу Централниот комитет и членовите на Бугарското тајно револуционерно братство. Помошта на Попев во тој судир била голема бидејќи тој како роднина на Коне Самарџиев навремено дознал за плановите на Братството да се ликвидират некој од членови на Централниот комитет. Предвидените ликвидации не се оставриле, а самиот Попев за обидот за ликвидација на Даме Груев истакнал:

Во револуционерно движење учествувал долги години, а по Балканските војни војни се населил во Бугарија, а таму го завршил и својот живот.

## Извори


Категорија:Македонски револуционери
Категорија:Дејци на ВМОРО
Категорија:Родени во 1869 година
Категорија:Македонски преселници во Софија
Категорија:Учесници во Илинденското востание
Категорија:Македонски трговци
Јесен стиже дуњо моја

**Јесен стиже дуњо моја** (или само **Јесен стиже**) е српска (војводинска) тамбурашка народна песна. Самата песна е ретко позната надвор од Војводина (и останатите подрачја на „*тамбурашка култура*“).
Самата народна песна е спомната во многу пошироко познатата песна на Ѓорѓе Балашевиќ од 1983 Свирајте ми ”Јесен стиже дуњо моја” каде авторот на свадба ја нарачува истата да ја свири циганскиот тамбурашки оркестар.

## Текст
Постојат повеќе варијанти на текстот на песната. Најчестата е следнава:

Јесен стиже, дуњо моја,
не мирише више цвеће,
зумбул, лали, јорговани.

А, и ти ме изневери, дуњо моја,
отишла си, славуј ћути, лишће жути.

Јесен стиже, дуњо моја,
не мирише више цвеће,
зумбул, лали, јорговани.

С цветних грана лишће паде,
с њиме оде моја младост,
моја љубав, моје наде.

Ти ми оде, лето прође, неста цвећа.
Тебе нема, славуј ћути, лишће жути.

Да ли знаш бар кол'ко патим
кад се сетим јоргована,
љубичица и јасмина?

## Надворешни врски

* '''Јесен стиже дуњо моја''' во изведба на ''Наракорд''
* '''Јесен стиже дуњо моја''' во изведба на ''Оливер Драгоевиќ''

Категорија:Војводински песни
Четир' коња дебела

**Четир' коња дебела** е српска (војводинска) народна тамбурашка песна. Песната според ритмиката е изразено српска, додека пак текстот лексички е на типичен војводински говор.

## Текст
Има многу варијации на текстот на оваа песна. Една од нив е следнава:

:Четир’ коња дебела
:терам преко Бегеја,
:да с’ наљубим, ај, бела лица
:младих швигарица, шалај!

:Ала волем, па волем
:са два вола да орем,
:још да ми је, ај, цура бела
:волове да тера, шалај!

:Детелина полегла,
:ја се лоле одрекла,
:одрекла се, ај, лоле свога,
:па љубим другога, шалај!

:Плови лађа Бегејом,
:А он хита бедемом:
:Стани, стани, еј, лађа бела,
:сачекај швалера, шалај!

:Шта си цуро мислила,
:Кад си мене љубила?
:Мислила си, ај, да је шала
:љубити бећера, шалај!

:Бечкеречка ћуприја
:узана к’о кутија,
:тера лола, ај, четир' риђе,
:па не мож’ да приђе, шалај!

## Надворешни врски
* '''Четир' коња дебела''' во изведба на ''Ћилими''
* '''Четир' коња дебела''', непознат изведувач

Категорија:Војводински песни
BSD Unix

**FreeBSD** е современ оперативен систем за x86, x64, DEC Alpha, IA-64, PC-98 и UltraSPARC платформи.Разработен е од Беркли, Калифорнија, Brief History of FreeBSD . Повеќе информација за историјата на UNIX  и за развојот на оперативните системи.Посетете го македското мрежно место посветен на FreeBSD, freebsd-mk.clickforward.net 

Категорија:Оперативни системи
Јесен стиже

**Јесен стиже** може да означува две песни:
* Јесен стиже дуњо моја, српска народна тамбурашка песна или
* Свирајте ми „Јесен стиже дуњо моја“, песна од Ѓорѓе Балашевиќ
Фијакер стари

**Фијакер стари** е позната српска (војводинска) тамбурашка народна песна. Легендарна е изведбата на оваа песна од страна на буњевечкиот (војводински-хрватски) пејач Звонко Богдан.

## Текст

Фијакер стари улицама лута
и собом носи заљубљени пар.
Целе ноћи снег полако пада,
а двоје младих греје срца жар.

Прошла је ноћ та као ока трептај,
и зора рана оставља свој траг.
Ја напуштам најмилију драгу,
све дивне ноћи и тај Сомбор град.

Само да ми се ластом створити
и још да могу небом летети,
летео бих цео дан и ноћ,
само да могу својој драгој доћ’.

Фијакер стари сад више не лута,
и не чује се оног вранца бал.
Заборавит’ морам своју драгу,
све дивне ноћи и тај Сомбор град.

## Надворешни врски
* '''Фијакер стари''' во изведба на ''Звонко Богдан''
* '''Фијакер стари''' во изведба на ''Краљеви улице''

Категорија:Војводински песни
Фридрихсхајн-Кројцберг

мини|десно|220п|Местоположба на Фридрихсхајн-Кројцберг во Берлин.
мини|десно|220п|Мост

**Фридрихсхајн-Кројцберг** (германски: *Friedrichshain-Kreuzberg*) e округ во Берлин, Германија, основана со спојување на поранешните општини Фридрихсхајн и Кројзберг.
Зафаќа 20,16 км² и има околу 225&nbsp;200 жители, според пописот од 2003 година.

Сегашниот градоначалник е Франц Шулц (Зелена партија).

## Надворешни врски

* Официјална страница (на германски)
* Xhain.info - Приватен портал (на германски)

Категорија:Окрузи во Берлин
Кад би ове руже мале

**Кад би ове руже мале** е позната српска (војводинска) тамбурашка народна песна.

## Текст

:Сад мој драги брдом шеће,
:брдом шеће, руже бере,
:руже бере, венац вије
:и над венцом сузе лије.

:Кад би ове руже мале
:за бол срца мога знале,
:пустиле би сузу коју
:да ублажe тугу моју.
 
:Ал’ не знају, ал’ не знају
:шта је узрок моме вају,
:само онај добро знаде,
:што мом срцу бол зададе.

:Ах проклете руже мале,
:зар за боли нисте знале,
:да мој драги другу љуби,
:а за њим ми срце жуди?

## Надворешни врски

* '''Кад би ове руже мале''' во изведба на ''Краљеви улице''

Категорија:Војводински песни
Список на македонски фудбалски клубови во странство

**Список на македонски фудбалски клубови во странство** — фудбалски клубови ширум светот коишто се формирани од страна на македонски доселеници во тие земји.

## Австралија
* ФК Престон Лајенс (*Preston Lions*)
* ФК Алтона Меџик (*Altona Magic*)
* ФК Бенкстаун Сити Лајенс (*Bankstown City Lions*)
* ФК Рокдејл Сити Санс (*Rockdale City Suns*)
* ФК Јагуна Лајенс (*Yagoona Lions*)
* ФК Волонгонг Јунајтед (*Wollongong United*)
* ФК Бродмидоу Меџик (*Broadmeadow Magic*)
* ФК Њукасл Санс (*Newcastle Suns*)
* ФК Стирлинг Македонија (*Stirling Macedonia*)
* ФК Македонија Јунајтед Лајенс (*Macedonia United Lions*)
* ФК Шел Коув Барбаријанс (*Shell Cove Barbarians*)
* ФК Кринџила Лајенс (*Cringila Lions*)
* ФК Пленти Валеј Лајенс (*Plenty Valley Lions*)
* ФК Џилонг (*Geelong*)
* ФК Лејк Хајтс Јуниор (*Lake Heights Junior*)
* ФК Конистон Лајенс (*Coniston Lions*)
* ФК Квинбејан Сити (*Queanbeyan City*)
* ФК Сајденхам Парк (*Sydenham Park*)
* ФК Кејлор Вулвс (*Keilor Wolves*)
* ФК Лалор Јунајтед Слога (*Lalor United Sloga*)
* ФК Ноубл Парк (*Noble Park*)
* ФК Шепартон (*Shepparton*)
* ФК Арнклив Скотс (*Arncliffe Scots*)
* ФК Њукасл Македонија (*Newcastle Macedonia*)

## Европа
### Шведска
* ФК Вардар Македонија (*Vardar Makedonija*) 
* ФК Пелистер Трелеборг (*Pelister Trelleborg*)
* ФК Македонија Малме (*Makedonija Malmö*)
### Австрија
* ФК Вардар Виена (*Vardar Viena*)
* ФК Македонија Виена (*FV Makedonien*)
* ФК Пелистер Виена (*Pelister Wien*)
### Германија
* ФК Илинден 1903 Македонија (*Makedonija Berlin*)
* ФК Македонија Штутгарт (*Ilinden 1903 Makedonija*)
* МК Македонија (*MK Makedonija*)
* ФК Македонија 1970 Берлин (*FK Makedonija 1970 Berlin*)

### Швајцарија
* ФК Вардар Базел (*Vardar Basel*)
* ФК Македонија Локарно (*Makedonija Locarno*)
* ФК Македонија Берн (*Makedonija Bern*)
### Данска
* ФК Преспа Копенхаген (*Prespa København*)

## САД
* ФК Вардар Мичиген (*Vardar Michigan*)
* ФК Вардар Аризона (*Vardar Arizona*)
* ФК Македонија (Њу Џерси) (*Macedonia SC*)

## Извор
*macedonianfootball.com

*
Странство
ФК Престон Лајенс

**Престон Лајенс ФК** (англ.: *Preston Lions FC*) (поранешно **Престон Македонија**) (англ.: *Preston Makedonia*) е фудбалски клуб основан од страна на македонски иселеници од Мелбурн, Австралија.

## Надворешни врски
* Официјален портал 
* Официјален Фејсбук портал

Престон Лајенс
Престон Лајенс
Ореовец

**Ореовец** може да се однесува на:

* Ореовец, село во Порече
* Ореовец, село во околината на Прилеп
* Ореовец (Ореховец), село во околината на Сер, Егејска Македонија
Ролс-Ројс 10 hp

**Rolls-Royce 10 H.P**. — првиот автомобил на Ролс-Ројс кој излегол во 1904 при основањето на претпријатието. Бил изложен на парискиот мотор-салон истата година заедно со моделите со 15, 20 и 30 КС.
Моделот 10&nbsp;КС бил сличен на првиот автомобил изработен од Сер Хенри Ројс кој се продавал под името „Ројс“ (*Royce*) во 1903. За разлика од тој автомобил, кој имал зарамнет ладилник, Ролс-Ројс-от имал ладилник со триаголен горен дел, кој потоа се јавува на сите останати модели.

Моторот бил со водено ладење, два цилиндра со 1995&nbsp;cm³ со вентили со горен отвор и страничен издув кој се засновал на моторот на првичниот Ројс, но со подобрено коленесто вратило. Моторот давал сила од  12 КС (9&nbsp;kW) при 1000 врт/мин. Автомобилот развивал максимална брзина од 63 км/ч. Бил мал автомобил со оскино растојание од 1219.2&nbsp;mm  обем на тркало од 1219.2&nbsp;mm.

Биле предвидени 20 автомобили, но биле направени само 16 бидејќи се сметало дека двоцилиндричниот мотор не е соодветен за марката. Последниот 10&nbsp;КС бил произведен во 1906.

Ролс-Ројс не бил произведувач на каросеријата. Наместо тоа, автомобилите се продавале во шасии, па купувачот посебно нарачувал каросерија од каросерист, каде Баркер бил препорачан.

Денес зачувани се два примерока: еден со регистрација AX 148, кој е првиот произведен, во Манчестерскиот музеј на наука и индустрија, а другиот, SU 13 е во сопственост на Бентли Моторс.

## Наводи
* Rolls-Royce Motor Cars пристапено на 2 февруари 2006 

10 H.P.
Категорија:Англиски автомобили
На крај села чађава механа

**На крај села чађава механа** — позната српска (војводинска) тамбурашка народна песна.

## Текст

:На крај села чађава механа,
:из ње стрчи коса нечешљана,
:нечешљана од силнога пића -
:то је кућа сеоских младића.
 
:Из кафане пијан ја излазим,
:чудновате улице налазим.
:Лево, десно нигде мога стана,
:ој, улице, ала си пијана!
 
:Гле месеца, што се накривио!
:На једно је око зажмурио,
:а друго је сасвим затворио,
:срам га било, и он се напио.

## Надворешни врски
* '''На крај села чађава механа''', ''непознат изведувач''
* '''На крај села чађава механа''' во изведба на ''Краљеви улице''

Категорија:Војводински песни
Амфиболија

**Амфиболија** — употреба на двосмислени зборови. Се основа на двозначноста и двосмисленоста на зборовите и изразите. Освен изговореното значење, се истакнува и она второто.

## Наводи

Категорија:Фигури (стилистика)
Парадокс (стилистика)

**Парадокс** — израз што остро се разликува со општоприфатените мислења и кој се противи на логиката. Се разликува од оксиморон и иронија поради тоа што не станува збор за чиста спротивност на две работи, туку само за нескладни.

Пр.
„Не сме толку богати, да купуваме толку евтини работи.’

## Наводи

Категорија:Фигури (стилистика)
Категорија:Грцизми
Хипербола (лингвистика)

**Хипербола** — троп поширок од зборот, а уметничката вредност ја добива по пат на претерување. Со хиперболата нештото се прикажува поголемо одошто е. Обратно од хипербола е литота.

## Примери
Народни песни:
:Болен Дојчин
:*Глава има колку еден казан,*
:*уши колку два таруна,*
:*очи има колку два шиника.*
:*Он ми сака голема таина:*
:*на ден ми сака една фурна леба,*
:*и ми сака по две бочви вино,*
:*и ми сака по бочва ракија,*
:*и ми сака по три млади крави…*

:Во секојдневниот говор:
:*Милион пати ти реков да не го правиш тоа!*
:*Умрев од смеење!*
:*Тоа е најглупавата работа што сум ја слушнал.*
:*Таа исплака море од солзи.*
:*Завршувам за секунда!*
:*Смртно ми е досадно.*

## Поврзано
* Литота

## Наводи

Категорија:Фигури (стилистика)
Категорија:Реторички техники
Перифраза

**Перифраза** — троп на исказот, во кој се користат вишок на зборови при опис на нешто, што може да се искаже со многу помалку зборови. Перифразата најчесто се употребува за да се избегне вистинскиот исказ или збор, ако не е пригодно да се употреби тој самиот. Така, перифразата е фигура во која еден поин се заменува со т.н. аналитички израз. 

На пример поетите често наместо да кажат само „небо“, велат „азурниот свод“. Или наместо да се каже „Умре“, често се вели „Отиде на другиот свет“ и сл. 

Перифраза може да се направи и само со еден збор, а може и со цел исказ. Доколку е само еден збор тој претставува еуфимизам. Понекогаш и еуфимизмот може да биде составен од зборовна група.

Перифразата во суштина е метафора, зашто мора да постои сличност меѓу заменетите зборови.

## Наводи

Категорија:Фигури (стилистика)
Персонификација

[мини|десно|250п|Персонификација на Србија, дело на [Ѓорѓе Јовановиќ]]
**Персонификација** е најпознатата и најчестата сложен троп. Со оваа фигура на неживите нешта им се препишуваат особини на живи суштества. Всушност персонификација е кога се даваат човечки особина на нештата. Честа фигура е во поезијата.

## Пример
:Сонцето оди, заоѓа,
:девојка душа береше...
:змија се Бога молеше:
:„умри је Боже девојка“...

Категорија:Книжевност
Категорија:Персонификации
Категорија:Антропоморфизам
Нова десница (Романија)

right|thumb|250px|Политичка налепница со келтскиот крст и слоганот „identitate naţională, revoluţie spirituală“ (''национален идентитет, духовна револуција'').
***Нова десница*** (ром. *Noua Dreaptă*) е крајнодесна  организација во Романија основана во 2000 г. Нивните уверувања вклучуваат милитантен национализам и цврсти православни уверувања.

## Надворешна врска
* Нова десница — официјална страница

Категорија:Нео-нацистички организации
Тамбурица

thumb|'''Тамбурица'''

**Тамбурица** ( или ) (, , со значење *мала тамбура*, , ) е традиционален јужнословенски инструмент. Тамбурата е жичен инструмент, сличен на мандолината, чија појава е поврзана со турските освојувања на Балканот. Иако донесена од Турците, тамбурата е всушност стар месопотамски инструмент. Најстарите пишани документи за тамбурите на Балканот потекнуваат од 1551 година од подрачјата на Србија и Босна. Тамбурата е особено специфична за муслиманските словенски заедници во Босна и Херцеговина, на Косово и во Македонија, но со миграциите на населението таа станала најважен инструмент во музиката во Славонија и Војводина - подрачја каде и ден денешен цвета *тамбурашката култура*.

## Градба
Тамбурата е составена од три дела: труп, врат и глава. Традиционално најчесто се изработувала од јаворово, липово, јабланово или крушково дрво, и тоа од единствено парче, што денес е сѐ поретко. Наместо тоа денес се практикува составување на деловите, претежно направени од меко дрво (чам или смрека). Големината варира според многу параметри, особено според намената; постојат мали тамбури (некои долги само 37&nbsp;cm), тамбури со стандардна големина (од 70 до 90&nbsp;cm) и големи, оркестарски, тамбури (до 150&nbsp;cm). Бројот на жици може да биде 4, 5 или 6, распоредени посебно или во парови.

## Тамбурашка култура
Култот кон тамбурите и тамбурашката музика е особено развиен во Војводина и Славонија. Тамбурашката музика и тамбурашките песни се дел од фолклорот и секојдневниот живот на Војводинците и Славонците, а честопати се неразделно поврзани со боемски живот, или, како што е попознато во овие краишта: *беќарски живот*. Тамбурашката музика е разновидна: од брза и весела, па сѐ до тажна и развлечена. Најчеста тематика на тамбурашките песни се: Дунав, Панонската низина и љубовта. Најпознат водач на тамбурашки оркестар воопшто бил Јаника Балаж (1925-1988), додека најпознат и ненадминат изведувач на тамбурашки песни - Звонко Богдан.

## Тамбурата како тема во уметноста
* „Болниот Јово и тамбурата“ (*Болани Јово и тамбура*) - српска народна песна.

## Наводи

Категорија:Музика
Категорија:Музички инструменти
Категорија:Српска музика
Категорија:Хрватска музика
Категорија:Турцизми
Парадокс (појаснување)

**[[Парадокс]]** е тврдење коешто самото си противречи и се коси со логиката. На пример: *Дали одговорот на ова прашање е „не“?*.

„Парадокс“ може да се однесува и на:
* Парадокс (стилистика), литературно средство

*Појаснување
Епитет

**Епитет** — стилско изразно средство, збор што објаснува и определува друг збор, најчесто именката. Епитетот, граматички гледано, скоро секогаш е придавка, или повеќе придавки придодадени кон именката. Епитетот се употребува за сликовито да се истакне некое својство на предметот.

Има повеќе видови на епитети.
Генерално тие се делат на живи, неживи или мртви и постојани.

## Живи епитети
Живи епитети се нарекуваат оние епитети со кои се постигнува силен поетски ефект. Тие се разликуваат од другите епитети по тоа што не се таму единствено да го опишат простиот надворешен изглед на именките, туку да придонесат кон поголема сликовитост. Затоа уште се нарекуваат и украсни епитети. Мора да постои некаква сличност помеѓу живиот епитет и реалните особини на именката (оригиналниот мртов епитет).

Пр.
:Наместо да кажеме „црвено јаболко“, велиме „крваво јаболко“ и сл.

## Мртви епитети
Кога велиме за јаболкото дека е црвено, наместо крваво, сме употребиле т.н. мртов епитет. Познати се уште и како прозни епитети поради фактот што почесто ги наоѓаме во прозата отколку во поезијата. Овој вид на епитети се претставени со вообичаени чести придавки. Овие епитети се употребуваат само за да се даде прост опис на именката, без да се добие некој друг посилен емоционален ефект.

Пр.
:Кога наместо да кажеме „гневно“ или „бесно“ море, велиме едноставно „немирно“ море, тоа е мртов епитет

## Постојани епитети
Покрај овие два вида на епитети постојат уште итн. постојани епитети. Тие се нарекуваат постојани зашто многу често, скоро секогаш ги среќаваме во литературата, со соодветната именка. Затоа уште се наречени и „клиширани“ епитети. Најчесто ги среќаваме во народната поезија.

Пр.
:„поле шарено“, „гора зелена“, „бисер-грло“ итн.

## Наводи

Категорија:Фигури (стилистика)
Категорија:Грцизми
Доброта војвода

**Доброта** — легендарен војвода од шеснаесеттиот век од село Железница, Пиринскиот дел на Македонија. Според легендата со неговата дружина организирал одбрана на селото против Турците, коишто сакале до го исламизираат населението. На Велигден, денот кога требало да бидат обратени во исламот, Доброта и неговите другари го уништиле целиот турски одред заедно со турските првенци, ги запалиле куќите на селото и го напуштиле. Новото село го изградиле повисоко во Малешевска планина. Местото крај селото, од кое четата гледала за Турци, се вика Доброта. За војводата е зачувана и народна песна „Доброта војвода“.

## Наводи

Категорија:Македонски војводи
Марија ван Остервејк

[мини|десно|250п|Марија ван Остервејк (1671) од [Валерант Вајан]]

**Марија ван Остервејк** (хол. *Maria van Oosterwijck* или *Oosterwyck*), (20 август 1630, Нотдорп - 12 ноември 1693, Ејтдам) била холандска барокна сликарка, која специјализирала во мртва природа со богати детали. Била ученик на Јан Давидс Де Хем. Ван Остервејк работела во Делфт и подоцна во Амстердам (1675-1689), каде живеела спроти работилницата на Вилем ван Алст. Била популарна кај европските кралски семејства, влучувајќи го Цар Леополд,  Луј XIV во Франција и Вилијам III во Англија. И покрај ова, како жена, не ѝ било дозволено да влезе во сликарски еснаф.

Нејзините дела биле високо ценети, и според Хаубракен стекнала меѓународна слава и продавала слики на разни европски владетели, меѓу кои 3 дела за кралот на Полска. Никогаш не се омажила, и починала во куќата на нејзиниот внук од сестра Јакобус ван Асенделфт. 

Делата на ван Остервејк можат да се најдат во повеќе значајни збирки, меѓу кои „Маурицхаус“ (Хаг), Фицвилијамовиот музеј (Кембриџ), Музејот на историјата на уметноста (Виена), Палатинската галерија во Палацо Пити (Фиренца), Кралската збирка (Лондон) и Синсинатскиот музеј на уметноста (Синсинати).

## Наводи

## Надворешни врски
* Слика во Фицвилијамовиот музеј во Кембриџ  

## Галерија

Податотека:Maria van Oosterwijk A vase of flowers.jpg|„Вазна со цвеќиња“
Податотека:Maria van Oosterwijck - Flower Still Life - Google Art Project.jpg|„Вазна со лалиња, роза, и други цвеќиња со инсекти“ (1669)
Податотека:Maria van Oosterwijk Still Life with Flowers after.jpg|„Мртва природа со цвеќиња“


Категорија:Холандски сликари
Категорија:Цветни уметници
Категорија:Жени-уметници
Категорија:Родени во 1630 година
Категорија:Починати во 1693 година
Потполошка

**Обична потполошка** или **обична препелица** или **обична прлица** () — птица од родот потполошки (*Coturnix*) потсемејството на еребиците (*Perdicinae*) во склоп на семејството на фазаните.

Откога ќе достигнат старост од 6-8 недели, овие видови потполошки се коти на отворена обработлива земја и пасишта ширум сета Европа и Азија, со тоа што положуваат по 6-18 јајца на гнездо на земја. На јајцата им требаат 16-18 дена за да се испилат. Ова е мошне преселничка птица за разлика од речиси сите ловни птици, и презимува во Африка. Ја има и во Македонија.

Ова е мала (17 см) заоблена птица, со кафени пруги и бела надочна линија, и, кај мажјаците, црна брада. Како што прилега на птица-преселница, потполошката има долги крила, за разлика од типично краткокрилите ловни птици.

Ова е земски вид, кој се храни со семиња и инсекти на земјата. Птицата е тешка да се забележи, бидејќи се крие по зеленилото, и се колеба да лета, туку претпочита да ползи. Дури и кога е истерана, потполошката се држи ниско и наскоро потоа се враќа на криење. Често единствениот показател за нејзиното присуство е специфичната повторлива песна на мажјакот. Овие извици ги испушта наутро, навечер и понекогаш ноќе.

Потполошката во големи броеви се лови како дивеч на преминување низ Средоземјето.

Во последни години овој вид бележи пораст на размножувањето во САД и Европа, меѓутоа ова е присутно кај птичарите-аматери.

## Потполошката како тема во уметноста
* „Петлите и препелицата“ - басна на старогрчкиот баснописец Езоп.

## Наводи

## Галерија

Податотека:Weibliche Wachtel (Coturnix coturnix).jpg|Потполошка-женка
Податотека:Caille des blés MHNT.jpg|Јајца од потполошка


Категорија:Потполошки
Категорија:Птици на Европа
Категорија:Птици на Азија
Категорија:Птици на Македонија
Категорија:Таксони опишани од Карл Линеј
Рокдејл Сити Санс

**Рокдејл Иилнден** () (порано **Рокдејл Сити Санс** ) од 1992 до 2020) е фудбалски клуб во Рокдејл, Сиднеј, Австралија основан од страна на македонски иселеници во Австралија.

## Историја

Фудбалскиот клуб Рокдејл Илинден е создаден во 1969 година од група македонски Австралијци кои му дадоа на тимот името „Илинден“ што има посебно значење за сите Македонци низ историјата. Првиот претседател на клубот Симон Зипевски ги постави темелите како и починатиот Владе Темелковски кој беше претседател во 1978 година.

На теренот, највисоки моменти требаше да бидат големите финални победи (од различни лиги) во 1984, 2002 и 2006 година. Големиот финален тим на 1984 година Нов Јужен Велс Премиер Лига беше тренер од Илија Такац, освојувајќи 3 –2 над Интер Монаро на Маркони стадион и е цврсто вметнат во сеќавањата на поддржувачите на Рокдајл Илинден.

Беа потребни 18 години за Рокдаил Илинден да се радува на уште една голема финална победа. Во 2002 година, тренерскиот тим на Миле Тодороски и Бил Пиловски го предводеа тимот до неверојатна двојка во Премиер лигата / Првенство со само 1 пораз на 24 натпревари. Во големото финале, тие би се сретнале со Хајдук Вандерерс (кој Рокдејл го собори 5 гола на 3 само две недели порано во полуфиналето) во многу дождливи и ветровити услови во Спортскиот центар Рокдајл Илинден. Тимот беше капитен на Спасе Најдоски кој го постигна единствениот гол во игра кој за возврат беше победничкиот гол во големото финале пред толпата 3000 на Стадионот Мелита.

Четири години подоцна во 2006 година, Рокдејл Илинден овој пат ќе бараше уште една голема финална победа над Пенит Непан Јунајтед. Рокдајл победи со 1-0 пред толпата 2000 на Мелита стадион. Пенит Непан Јунајтед би се здобила со промоција во Премиер лига на Нов Јужен Велс бидејќи апликацијата на Рокдејл ќе биде одбиена од Фудбал НСВ поради Спортскиот центар Рокдејл Илинден што не ги исполнува специфичните критериуми на стадионот за Премиерлигата.

Фудбалскиот клуб Рокдејл Илинден го водеше широк спектар на тренерски идентитети во текот на нивната историја. Некои од овие тренери беа одлични играчи во нивните денови на играње. Каз Кулак, Арчи Блу, Илија Такац, Ати Абонии, јубо Гојковиќ, Гоffеф Хоггарт, Joнон Флеминг (1980-ти), јубо Јанчев, Бил Пиловски, Манфред Шафер, Ристо Гојковски, Рале Рашиќ, Даг Утјесеновиќ, Бил Темелковски, Бил Бошковски, (1990-ти), Миле Тодороски, Иван Петковиќ, Златко Настевски и сегашниот тренер Мајк Грбевски.

## Надворешни врски
* Рокдајл Илинден Мрежно место на клубот 

Категорија:Македонски фудбалски клубови во странство
Рокдејл Сити Санс
Југославијо

**Југославијо**, често и **Од Вардара, па до Триглава** — југословенска родољубна песна создадена во 1974 година. Складно со времето во кое е создадена, во нејзе се воспева братството и единството на југословенските народи нивната народно-ослободителна борба, во чии симбол подоцна и прераснува. Бидејќи Социјалистичка Федеративна Република Југославија се' до 1988 година немала официјална химна, постоел предлог токму оваа песна да биде тоа.

По распадот на Југославија во 1991-1992, песната кај југословенските народи останува симбол на некогашното време и заедничкиот живот.

## Текст

## Белешки
:a. Преводот не е поетски. Истиот е направен врз принципите на буквалниот превод

## Наводи

## Надворешни врски
* Југославијо на Викиизвор.
* '''Југославијо''' во изведба на ''Ладарице''
* '''Југославијо''' во изведба на ''Здравко Чолиќ''

Категорија:Југословенски песни
Категорија:Српскохрватски песни
Ератостеново сито

Во математиката, Ератостеновото сито е едноставен и стар алгоритам за пронаоѓање на сите прости броеви до одреден цел број. Ситото е претходник на модерното „сито на Аткин“, кое е побрзо но посложено. Било осмислено од Ератостен, математичар од Стара Грција.

## Алгоритам
right|Анимација на Ератостеновото сито
Алгоритамот се состои од шест чекори:
# Се пишува листа почнувајќи од бројот 2 (како прв прост број) па сè до бројот кој сакаме да провериме дали е прост. Оваа листа ќе ја наречеме A.
# Во друга се пишува бројот 2. Во оваа листа се запишуваат најдените прости броеви. Оваа листа ќе ја наречеме B.
# Се прецртува (*прешкртува*) бројот 2 и сите броеви во листата A кои се деливи со 2.
# Првиот непрецртан број на листата е прост број. Овој број се запишува во листата B.
# Се прецртува и овој број од листата A. Може да се започне со прецртувањето на броевите деливи со овој број, почнувајќи од квадратот на истиот број, бидејќи помалите делители веќе се прецртани.
# Се повторуваат ги чекорите 4 и 5 додека не се заврши со броевите во листата A.

## Наводи

Категорија:Математика
Категорија:Аритметика
Категорија:Елементарна математика
Говори се да ме вараш

**Говори се да ме вараш** е една од најпознатите авторски песни на легендарниот изведувач на тамбурашки песни Звонко Богдан. Песната е со љубовни мотиви.

## Текст
:Говори се да ме вараш
:и да ћеш ме оставити,
:а знаш добро да сам болан
:и да нећу оздравити

:Знам да више права немам
:на те твоје очи црне,
:слажи макар да ме волиш
:не дај да ми душа трне.

:Ти ћеш опет ић' у коло,
:долазиће поливачи,
:пиваћете писме старе,
:пратиће вас тамбураши.

:А недиљом кад се шеташ
:шушкаће на теби свила,
:сигурно ћеш заботавит'
:да си кад год моја била.

:Не ломи ми срцу гране,
:Сачекај да само стане.

## Надворешни врски
* ''Звонко Богдан'', '''Говори се да ме вараш'''

Категорија:Српска музика
Категорија:Војводински песни
Сила

**Силата** ја создаваме со туркање или со потегнување. Силата дејствува врз определено тело на следните начини:

мини|десно|300п|''''''

* силата може да го придвижи телото;
* силата може да го забрза телото;
* силата може да го забави телото;
* силата може да ја промени насоката на движење на телото;
* силата може да го промени обликот на телото.

Силата на привлекување меѓу телата се нарекува гравитација. Таа е една од најпознатите сили. Таа всушност не држи на земјата и ни дава тежина. Се што има маса - произведува гравитација, а таа сила зависи од масата на телата и нивната меѓусебна оддалеченост. Колку едно тело е поразделечено од друго тело, толку привлечноста помеѓу нив ќе биде помала. Месечината на пример, привлекува со послаб интензитет од земјата затоа што има помала маса. За големата Земјина маса, тежината на телата на неа се шест пати поголеми отколку што се на Месечината.

Ако на едно тело делуваат повеќе сили, нивното дејство ќе биде како на него да делува една сила, но во средна насока. Таа сила се нарекува резултанта. Пример, кога две екипи влечат јаже, резултантата е скоро еднаква на нула затоа што приближно еднакви сили делуваат во спротивни насоки.

Едно придвижено тело ќе продолжи да се движи во правец сè додека некоја сила не го скршне. За ѓулето да се врти во круг потребно е на него да се делува со сила која се нарекува центрипетална сила, која постојано го влече во средиштето на кругот. Штом атлетичарот ќе го испушти, ѓулето продолжува да се движи по права линија.

Притисокот е мерка за концентрација на силата. Силата применета на малечка површина создава многу поголем притисок од таа иста сила применета на голема површина. Доколку лопатката и кантата за полевање ги претиснеме со иста сила, лопатката во песокот ќе пропадне длабоко. Причината за тоа е во последниот случај силата се распоредува на помала површина, бидејќи лопатката има тенко сечило.

Единица за мерење на силата е Њутн. Еден њутн( 1N ) за една секунда забрзува тело од еден килограм за метар во секунда. Името на оваа мерна единица е ставено според англискиот математичар Исак Њутн, кој во 1687 година ги поставил трите закони кои го одредуваат движењето на телото под дејство на сила:

- **телото не ја менува својата положба доколку на него не делува или влијае некоја друга сила;**

- **телото го менува своето движење пропорционално на силата која дејствува на него, а обратнопропорционално на својата маса;**

 F = {dp \over dt} = {{d(mv)} \over dt}  = m {dv \over dt} = m.a 

Каде:

:*F* е силата, измерeна во њутни (N),

:*t* е времето, измерeно во секундии (s),

:*p* е импулсот (моменталната состојба, функција на времето)

:*v* е брзината, измерeна во метри во секунда (м/с или m/s),

:*m* е масата, измерена во килограми (кг или kg),
 
:*a* = dv \over dt е брзината, измерена во метри во секунда на квадрат (m \over s^2).

- **сите сили се појавуваат во парови. Силите се еднакви по големина но со спротивна насока;**

Овие закони се наречени Њутнови закони за движењето на телата.


Категорија:Физика
Категорија:Временски стапки
Кончерто гросо

**Кончерто гросо** (итал. *concerto grosso*, „голем концерт“) е форма на барокна музика во која музичкиот материјал се предава помеѓу мала група на солисти (*[[кончертино (група)|кончертино]]*) и полн оркестар (*[[рипиено]]*).

Оваа форма се развила во доцниот XVII век, иако под друг назив. Алесандро Страдела бил композиторот на првото музичко дело каде две групи од различна големина се коминираат на карактеристичен начин. Првиот поважен композитор кој го користел поимот *кончерто гросо* бил Арканџело Корели. По смртта на Корели била издадена збирка од дванаесет *кончерти гроси*; наскоро потоа, композитори како Франческо Џеминијани и Џузепе Торели искомпонирале кончерти во стилот на Корели. Тој извршил и силно влијание врз Антонио Вивалди.

Постојат две различни форми на *кончерто гросо*: *кончерто да киеза* (црковен концерт) и *кончерто да камера* (камерен концерт).  (Видете и Соната каде се расправа за соната *да камера* и *да киеза*.) Во *кончерто да киеза* наизменично свират бавни и брзи ставови; *кончерто да камера* пак, има карактер на свита, со тоа што се отвора со прелудиум и содржи форми на популарни танци. Низ времето овие форми престанале да се разликуваат.

Корелиевата *кончертино* група секогаш се состоела од две виолини и виолончело, со гудачки дел како *рипиено* група. Обете ги придружувал *[[генералбас]]* со извесни комбинации на чембало, органа, лејта и теорба.
Хендл искомпонирал неколку збирки на *кончерти гроси*, а и неколку од т.н. *[[Бранденбуршки концерти]]* на Бах исто така послободно ја следат формата *кончерто гросо*.

*Кончерто гросо* била истисната од формите соло кончерто и синфонија кончертанте во доцниот XVIII век, и нови примероци од таа форма не се јавиле во наредните сто години. XX век забележува употреба на *кончерто гросо* од композитори како Ернест Блох, Бохуслав Мартину, Алфред Шнитке и Филип Глас. Додека Едвард Елгар можеби не се смета за современ композитор, неговиот романтичен *[[Вовед и алегро (Елгар)|Вовед и алегро]]* има големи сличности со инструментацијата поставена за кончерто гросо.
 
## Наводи

Bennett, R. (1995). *Investigating Musical Styles*. Cambridge: Cambridge University Press.

## Поврзано
* Кончерто
* Синфонија кончертанте

Гросо, Кончерто
Категорија:Музички облици
Категорија:Композиции
Петер Паул Рубенс

мини|Портрет на Парацелзус, Кралски музеи на ликовни уметности на Белгија
**Петер Паул Рубенс** (; Зиген,  - , ) — фламански сликар, еден од најголемите мајстори на барокниот стил. Соединувајќи ги најдобрите традиции на италијанското сликарство и сликарството во северниот дел на Европа, тој создадол слики полни со драматика, еротика, раскош на костимите и сјај на боите.

## Влијание
Гете бил голем љубител на делата на Рубенс кого го оценил како голем човек кој „со слободниот дух стои над природата и со неа постапува според својата повисока цел. Според Гете, Рубенс на генијален начин обелоденува дека уметноста не е целосно потчинета на природната нужност, туку дека има свои закони

Во песната „Светилници“, францускиот поет Шарл Бодлер го опејува Рубенс како „градина на мрзливоста, река на заборавот“. Една песна на полската поетеса Вислава Шимборска се вика „Рубенсовите жени“.

## Надворешни врски

* Rubens's palette and painting materials, with bibliography
* National Gallery: Rubens 
* ''The Guardian'': Rubens
* At the exhibition *Drawings by Peter Paul Rubens* in the Metropolitan Museum of Art (MET) of New-York 115 drawings of Pieter-Paul Rubens were on display in April 2005. The Metropolitan Museum of Art (New York)
* ''The Virgin and Child with St Elizabeth and the Child Baptist'' 1630-35
* ''Rubenshuis''  in Antwerp, (Belgium) is the former house of Rubens, now converted into a museum.
*Rubens's ''Adoration of the <sub>Magi'', at "Flemish Art Collection", the official site of the three major museums in the Flemish Region of Belgium 
* 290 of images by the artist, and more. 
* The Art of Diplomacy, A New Book Paints Rubens as a Crafty Negotiator of Peace Among Warring European Kings, The Wall Street Journal, 10 October 2009
*RubensOnline: a database with every Rubens painting in Flemish public collections and historical places [Dutch]

## Наводи

Категорија:Фламански сликари
Категорија:Барокни сликари
Категорија:Дворски сликари
Категорија:Луѓе од Зиген
Категорија:Личности овековечени во споменикот „Валхала“