open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Лаура Крисполди

**Лаура Крисполди** (починала на 5 јули 1659 година, Рим) била италијански трујач. Била една од централните фигури на озлогласенота организација „Спана“. Таа е  една од шесте кои биле погубени за повеќе од четириесет лица.

## Биографија
Лаура Крисполди била родена во Рим. Била регрутирана во организацијата на Жиронима Спана, која тргувала со смртоносен отров. Била плодна продавачка, продавајќи го отровот што и го обезбедила Џована Де Грандис.

На 31 јануари 1659 година, Џована Де Грандис била уапсена и затворена во папскиот затвор во Тор ди Нона, каде го дала своето признание на 1 февруари и почнала да ги дава имињата на нејзините соучесници и клиенти. Нејзината колешка Марија Спинола ја нарекла Крисполди дилер кој продавал отров на две жени обвинети дека ги отруле нивните покојни сопрузи, Ана Марија Конти и Камила Капела, и ја опишала како безмилосна и злобна жена со многу клиенти. Крисполди била опишана како силна и долго време се спротивставувала на признанието.

На 5 јули 1659 година, Жиронима Спана, Џована Де Грандис, Марија Спинола, Грациоса Фарина и Лаура Крисполди биле погубени со бесење на Кампо де Фиори во Рим.

## Наводи

Категорија:Починати во 1659 година
Бевило туто

***Бевило Туто*** („Пиј се“, „Пиј го“) е италијанска песна за пиење. Една верзија е документирана во Трст во 1880-тите. Песната била прикажана и во филмот *Телохранителот на убиецот* со Семјуел Л Џексон кој пеел со некои калуѓерки во автобус.

## Верзии
Освен редот „Сето тоа го испи, и не му наштети“ (со варијантни правописи на дијалект), остатокот од текстот има различни верзии. Верзијата напишана во 1880-те Трст 1881 година:
Con questo calcione 
si carica la balestra 
e chi ha un bicchier in mano 
al suo compagno il presta 
e mentre che ei berà

noi farem bom, ba, ba, ba 
bom ba ba ba bom ba ba ba ba.

E l'ha beuto tutto 
e non gì' ha fatto male 
chi lo beve allo boccale 
bevilo tutto, bevilo tutto 
che buon prò ti possa fare.
Постојат различни верзии на песната и различни поврзани игри за пиење. Во некои верзии кога се пее песната, пијалакот мора да се пие во првите 3 реда, бидејќи четвртиот ред е „тој го испил!“.
Bevilo tutto,
Bevilo tutto,
Bevilo tutto!
Se l'e' bevuto tutto,
E non gli ha fatto male,
L'acqua gli fa male,
Il vino lo fa cantare!


## Наводи

Категорија:Италијанска музика
АЛАН

**АЛАН** е италијански производител на велосипеди.

## Историја
АЛАН е основана во 1972 година од Фалкони Лодовико, инженер кој работел за производителот на велосипеди Торпадо. Името АЛАН доаѓа од првите две букви на децата на Лодовико, Алберто и Анамарија. Тоа била првата компанија што вовела целосно алуминиумски рам за велосипеди направена од алуминиум од типот на воздушната. Во 1976 година, АЛАН повторно бил прв во развојот и производството на производствена јаглеродна рамка направена со спојување на композитни цевки од јаглеродни влакна  за леење алуминиумски навртки, процес што сè уште широко се користи денес од многу производители.

Со текот на годините, рамовите на фирмата биле возени до добивање 20 титули на светски шампионати во цикло-крос, 5 титули на светски првенства во патека, бројни еднодневни победи, како и победи на етапи на Гранд Тур.

## Поврзано

* Список на велосипедски делови

## Наводи

## Надворешни врски

* Официјална веб страна

Категорија:Италијански марки
Категорија:Производители на велосипеди од Италија
Џовани Фереро

**Џовани Фереро** (роден на 21 септември 1964 година) е италијански стопанственик и писател. Тој го презел раководството на кондиторската компанија Фереро СпА по смртта на неговиот брат Пјетро Фереро во 2011 година. Од октомври 2022 година, тој има проценета нето вредност од 37,6 милијарди долари што го прави 28-ми најбогат во светот и најбогат човек во Италија.

## Ран живот
Роден е во Фариљано, Италија, како син на Марија Франка Фисоло и Микеле Фереро, сопственик на мултинационалната кондиторска корпорација Фереро. Во 1975 година се преселил во Брисел, Белгија, каде студирал на Европските училишта. Потоа се преселил во САД за да студира.

## Кариера
По завршувањето на студиите се вратил во Европа за да работи во семејната компанија. Во 1997 година станал извршен директор на Фереро заедно со неговиот брат Пјетро.

Во април 2011 година, по смртта на неговиот брат во велосипедска несреќа во Јужна Африка, станал единствен извршен директор на Фереро Груп. Неговиот татко, Микеле Фереро, останал извршен претседател.

Микеле Фереро починал во 2015 година, оставајќи ја компанијата исклучиво во рацете на Џовани.

Американскиот бизнис магазин *[[Форбс]]* објавил дека Џовани Фереро потоа ја презел улогата на извршен претседател во 2015 година и ги имал двете титули на извршен директор и извршен претседател две години додека не го ангажирал Лапо Цивилети да ја преземе функцијата извршен директор на компанијата во 2017 година.

## Публикации

* „Marketing progetto 2000 . La gestione della complessità“, 1990
* „Stelle di tenebra“, Мондадори 1999
* „Campo Paradiso“, Рицоли 2007 
* „Il canto delle farfalle“, Рицоли 2010

## Личен живот
Фереро е во брак со Паола Роси. Имаат два сина.

## Наводи


* 

Категорија:Живи луѓе
Категорија:Италијански стопанственици
Категорија:Родени во 1964 година
Арми Џегер

**Арми Јагер**, познат и како Адлер Јагер, бил германско - италијански производител на огнено оружје сместен во малиот град Лоано, Италија.

## Рана историја
Производителот на пиштоли бил активен уште од раните 1950-ти, произведувајќи полуавтоматски спортски пушки и револвери „Вестерн“. Подоцна еволуирал во огнено оружје од централно и малокалибарско огнено оружје (.32 ACP) со модел на воени пушки кои во тоа време биле тешки или нелегални за поседување на цивилите во Италија. Некои од неговите најпознати производи биле неколку верзии .22 римфајр стилизирани по пушката M16, познати како **AP-74** и **AP-74M**; копии на јуришната пушка Армалит АР-18, позната како **АП-75**; копии на руската автоматска пушка Калашников АК-47, позната како **АП-80**; копии на британската пушка СА-80, позната како **АП-82**; реплики на израелската пушка Галил, позната како **АП-84**; реплики на француската пушка FA-MAS, позната како **АП-85**. Фабриката ги продавала повеќето од своите дизајни под трговското име *Адлер*. Производството на Арми Џегер забележало значителни продажби во Италија, а имало и извоз во Соединетите Држави, заработувајќи репутација како висококвалитетни пушки.

## Понова историја
Производството на огнено оружје во Јагер завршило на почетокот на 1993 година, според стариот сопственик г-дин Пискета поради „недостаток на квалификуван персонал“. Активноста продолжила како продавница за оружје и пиштоли сместена во градот Басалуцо, провинцијата Алесандрија. Оттогаш, претпријатието го променило своето име во „Нуова Јагер“.

Од 2009 година компанијата е купена од г-дин Масимилијано Лочи, кој ќе ја префрлил дејноста на компанијата на увоз, трансформација и трговија на големо со воено целосно автоматско оружје. Во меѓувреме, директна нова линија на карабини АР-15 е создадена и произведена и за цивилниот и воениот пазар, за кои компанијата врши и одржување и помош. Секогаш за воениот пазар Nuova Jager се дистрибуираат производи на San Swiss Arms (SIG).

## Надворешни врски

* Официјална веб страна

Категорија:Италијански марки
Категорија:Италијански компании
Лучано Бенетон

**Лучано Бенетон** (роден на 13 мај 1935 година) е италијански милијардер стопанственик и еден од ко-основачите на Бенетон Груп, италијански моден бренд. Тој бил претседател на Бенетон од 1978 до 2012 година.

## Биографија
Лучано Бенетон е роден на 13 мај 1935 година во Тревизо. Неговиот татко имал мал бизнис. Бенетон го напуштил училиштето на 14-годишна возраст за да работи во продавница за облека. Тој заштедил пари за да купи машина за плетење од 200 долари и се здружил со својата сестра за да произведе колекција од дваесет парчиња жолти, зелени и бледо сини џемпери.

## Кариера
Во 1965 година, заедно со неговите браќа и сестри Џулијана, Карло и Жилберто, ја основал Бенетон Груп.

Во 1992 година, бил избран во италијанскиот Сенат.

Во 2003 година, објавил дека неговото семејство се повлекува од водењето на компанијата, поради намалената продажба и зголемената конкуренција.

Во мај 2015 година, *[[Форбс]]* ја проценил нето вредноста на Лучано Бенетон и секој од неговите тројца браќа и сестри на 2,9 американски милијарди долари.

## Личен живот
Оженет е со четири деца и живее во Тревизо. Неговиот син Алесандро раководел со Бенетон Груп од април 2012 до мај 2014 година.

## Наводи

Категорија:Живи луѓе
Категорија:Родени во 1935 година
Категорија:Италијански стопанственици
Вила Лита, Лаинате

мини|Фасада на вила
мини|Надворешен влез во вилата, со трикатна главно крило од тули во позадина.
**Вилата Лита**, исто така наречена **Вила Висконти Боромео Лита** е рурална палата и парк од 16 век сместена во Лаинате, северно од Милано, Ломбардија, Италија. Позната е по својот разработен нимфеј.

## Историја
мини|Дел од вилата
мини|Атриумот
Вилата првично била нарачана од грофот Пиро Првиот Висконти Боромео во втората половина на шеснаесеттиот век, изградена на постар имот. Грофот, исто така, го изградил и го осмислил Нимфеумот, дизајниран од Мартино Баси и користен за изложување на збирка слики, скулптури и куриозитети. Мозаичните украси биле дизајнирани од Камило Прокачини, а сликарот Ил Моразоне го прикажал Меркур на влезниот хол.

Маркизот Помпео Лита, внук на Џулио, во 1750-тите ги преуредил пејзажите и го ангажирал Џузепе Левати да ја украси трпезаријата со штуко и фрески. Во 19 век, пејзажите биле преуредени за да се создаде англиски пејзажен дизајн, од Лујџи Каноника.

Првата реставрација и повторно активирање на водните одлики се должи на Алберто Тосели кој го купил имотот во 1932 година.

## Наводи

Категорија:Згради и градби во Италија
Монте Стела (Милано)

мини| Поглед на Милано од паркот Монте Стела
мини| Милано од врвот на планината Стела во 1962 година. Фотограф Паоло Монти.
**Монте Стела** („Ѕвездена планина“), исто така неформално наречена „Мала планина на Сан Сиро“, е вештачки рид и градски парк во Милано, Италија. Паркот, основан во 1950-тите години, има вкупна површина од 370.000 м². Ридот е создаден со помош на остатоци од зградите кои биле бомбардирани за време на Втората светска војна, како и од последните остатоци од шпанските ѕидини на градот, урнати во средината на 20 век.

Паркот се наоѓа во областа QT8. Ова бил експериментален округ кој бил целосно дизајниран по светската војна. Самиот рид е дизајниран од архитектот Пјеро Ботони, кој го предводел тимот на архитекти кои придонеле за проектот QT8. Ботони го посветил ридот на својата сопруга Стела.

Ридот е висок 45 м; според првичниот дизајн, требало да биде двојно повисок, но подоцна бил редизајниран за да се избегне оштетување на зградите во блиската улица Виа Исернија како последица на страничниот притисок. Дури и со само 25 метри височина, ридот овозможува панорамски поглед на градот и внатрешноста, а во ведар ден, Алпите и Апенините можат да се разликуваат по врвовите.

Значајна област на паркот се нарекува „Градина на праведните“ , која е споменик на истакнатите противници на геноцидот и злосторствата против човештвото; секое дрво во градината е посветено на една таква личност. Значајни луѓе на кои им е посветено дрво во „Градина на праведните“ се: Моше Бејски, Андреј Сахаров, Светлана Броз и Пјетро Кучиукијан.

Категорија:Паркови во Италија
Џенерис (група)

**Џенерис** — македонска хард-кор панк рок музичка група од Скопје, активна од 2008 до 2016 година. 

## Почетоци
Основите на бендот ги поставиле Станислав Јаниќ (гитара), Неврус Бајрам (гитара) и Михаил Симјановски (тапани). Уште на самиот почетокот, на составот се приклучиле Михаил Андев (вокал) и Димитрија Арангеловски (бас).

## Активност
На почетокот на 2010 година, членовите на бендот ги направиле првите 5 демо снимки, кои биле понудени за слободно преземање. Снимањето било во студиото „Кај Трајче“ во продукција на Дарко Поповски-Блуз. Петте теми биле отпеани на македонски јазик. Кратко по снимањето, од бендот си заминал Станислав, а на негово место дошол Дарко Фотиновски, кој го презел свирењето на бас-гитара, а Неврус се вратил на соло-гитара. 

Џенерис настапиле на финалната вечер на Рок фест, на 24 април 2010 година, а потоа и на концерти низ Македонија (Скопје, Куманово, Битола и Тетово). На 3 март 2012 година групата настапила како гостин во фоајето на МКЦ, на промоцијата на албумот *Зелен, Сончев Ден*, а на 9 мај 2012 биле дел од прославата на „Денот на Европа“, на популарната Школка во Градски парк. 

Непосредно по издавањето на албумот, на бендот како втор гитарист се придружил Бранко Аврамовски. Единственото излегување надвор од Македонија, бендот го реализирал во склоп на мини турнејата од 3 концерти што од 4 до 6 декември 2015 година ја имале заедно со „Dok7“ од Србија и „Bright Size“ од Грција, а во чии рамки се одржал концерт и во Софија (Бугарија). 

Непосредно пред заминувањето на турнејата во 2015 година, Џенерис го објавиле и својот прв официјален видеозапис, за песната *Unite*, што требало да претставува и најава за снимање на втор албум.

## Дискографија
### On the Brink Of Destruction (2013)
Албумот го објавилa скопската издавачката куќа „Sixtynine Records“. Снимањето на материјалот за деби-албум започнало во септември 2012 година, во студиото на Дени Крстев, а во продукција на Ненад Трифуновски-Трипе. Биле снимени 11 теми, половина отпеани на англиски, и подобрите на македонски јазик. Како вокал гостин, на *Борбата започнува* се појавил Дени Крстев. Снимените материјали првпат биле промовирани во МКЦ, на првото издание на фестивалот на независна музика „Земјотрес“ одржан на 29 декември 2012 година. 

;Список на песни:
1. On the brink of destruction
2. One of them
3. Борбата започнува
4. Lost within
5. Мал и сам
6. Замислен пријател
7. Oil policy
8. Економска криза
9. Hatred
10. Кампања
11. Последната желба

### Албуми

### Компилации

## Наводи

## Надворешни врски
* Албумот на „Џенерис“  евидентирано од ВБУ Музички Регистар.

Категорија:Македонски рок групи
Вила Гирланда Силва Ципелети

мини|Западна фасада на вилата
мини|Градинарска фасада на вилата
мини|Поглед во градините
**Вилата Гирланда Силва** е рурална палата со парк од 17 век сместена во Синисело Балсамо, северно од Милано, во провинцијата Милано, Ломбардија, Италија.

## Историја
Резиденцијата на локацијата првично била нарачана од Донато I Силва, грофот од Бјандрат, од архитектот Франческо Марија Ричино (починал во 1658 година), кој бил потпомогнат од неговиот син Доменико во завршувањето на проектот кој започнал околу 1660 година. Гравирањето на зградата од Марк'Антонио Дал Ре (1726) и Карл Ремшарт (пред 1735 година) ја документира целата структура.

Донато Силва (1607-1675) започнал широк спектар на палати во Ровескала (1656), Синисело (1660) и Биандрате (1667). Во вилата на Синисело, Донато, а подоцна и неговиот син Џерардо (1646-1714) ја направиле вилата и фрескоживописана и со истакната галерија на слики. Внукот на Донато I, грофот Донато II Силва (1690-1779) и неговиот правнук, грофот Ерколе Силва (1756-1840) ја завршиле изградбата и ја уредиле околината. Еркол, имал интерес за природната историја и правото, и патувал во Англија и Франција во 1785 година со надвојводата Фердинанд. Тој ги прошири колекциите на вилата и нарачал дополнителни украси од Џузепе Лавели и Џузепе Левати во Сала на пејзажи и Сала на огледала.

По смртта на Ерколе, вилата преминала на неговиот внук Џироламо Гирланда, а подоцна и на неговиот син Карло, кој исто така го поврзал Силва со неговото татковско презиме. До 1886 година, Карло Гирланда Силва ја продаl вилата и паркот на Џузепе Фрова. Во 20 век имотот го купил грофот Џузепе Катанео ди Про, а во 1926 година Емилио Чипелети. Во 1974 година, Вила Гирланда станала сопственост на општинската администрација на Синисело Балсамо, која започнала со реновирање таму за да ја направи локација на некои општински канцеларии и служби, за официјално да биде отворена за јавноста во 1982 година. Од 2004 година, јужното крило има музеј на фотографија. Другите делови од вилата се користат за разни свечени прилики. Голем дел од движните збирки се продадени или однесени на друго место. Градините претставуваат прекрасна низа на романтични структури и архитектонски *каприци* кои се интегрирани во самиот пејзаж.

## Наводи

Категорија:Градини во Италија
Категорија:Милано
Орто Ботанико ди Брера

десно|мини|250x250пкс| Орто Ботанико ди Брера наесен
**Орто Ботанико ди Брера** (5.000 м2) е ботаничка градина која се наоѓа зад Палацо Брера на Виа Брера 28 во центарот на Милано, Ломбардија, Италија, а управувана од Институт за општа применета физика на Универзитетот во Милано. Паркот е отворен во работните денови без наплата.

Градината е основана во 1774 година од игуменот Фулгенцио Витман под раководство на царицата Марија Терезија, трансформирајќи ја постоечката исусовска градина за да им служи на студентите по медицина и фармакологија. Градината била обновена во 1998 година по долг период на запоставување и распаѓање.

Денес градината се состои првенствено од правоаголни цветни леи, со елиптични езерца од 18 век и стаклена градина од 19 век (сега ги користи Академијата за ликовни уметности). 

## Наводи

## Надворешни врски
* Орто Ботанико ди Брера
* Влез во Хорти (италијански)
* Опис на Парко Норд Милано (италијански)
* *Time Out Milan: The Lakes and Lombardy*, Time Out Guides Ltd, 2005, страница 71. .

Категорија:Знаменитости во Милано
Категорија:Градини во Италија
Карла Фенди

200px|мини|Карла Фенди
**Карла Фенди** (12 јули 1937 - 19 јуни 2017 година) била италијанска модна извршна директорка и филатроп (или уште познато како колекционер на марки) која работела за Фенди, заедно со нејзините сестри и родители. Таа била добро позната и по нејзината филантропија.

## Биографија
Карла Фенди е родена на 12 јули 1937 година во семејството на Едоардо и Адел Фенди. Имала четири сестри, Паола, Ана, Франка и Алда. Таа била во брак со Кандидо Сперони, но немала деца.

Во 1950-тите, Карла започнала да работи со нејзините сестри за Фенди, семејната продавница што Едоардо и Адел ја започнале во 1925 година. Сестрите ја изградиле компанијата од мала продавница до глобално признат бренд со повеќе линии на производи. По смртта на нивниот татко, тие отвориле сопствена верзија на продавницата Фенди во 1964 година, а една година подоцна најмиле младиот Карл Лагерфелд да го промени имиџот на брендот. Почнувајќи од 1965 година, чантите, крзната и шаловите на брендот станале и сè уште се хит во Холивуд.  Во октомври 1984 година, таа одговорила на скандалот во врска со ознаката што ја користел Фенди на шоуто, „обликувана да биде силувана“, идеја првично предложена од Лагерфелд. Во 1987 година, таа ги проширила производните линии на брендот со издавањето на парфемите Фенди наречени според самиот  назив на продавницата.  Во 1989 година, таа ја отворила продавницата во Њујорк, прва од марката надвор од Рим во која се наоѓале сите производи на Фенди.

Додека сестрите на Карла се концентрирале на дизајнот, нејзиниот сопствен фокус бил на промоција и маркетинг. Таа станала претседател и јавно лице на дизајнерската куќа. Иако контролниот удел на Фенди бил продаден на LVMH во 2001 година, Карла Фенди останала претседател на компанијата до 2008 година и останала почесен претседател до крајот на животот.

Италијанскиот министер за култура, Дарио Франчечини, ја опишал како главен покровител на уметноста.  Нејзината филантропска рака, Фондацијата Карла Фенди, била главниот покровител за неодамнешната реставрација на познатата Римска Фонтана Треви. Фондацијата исто така го обновила Театро Каио Мелисо во Сполето во 2010 година.

Откако нејзиниот сопруг починал во ноември 2013 година, нејзиното здравје се влошило. По долго боледување, таа починала во Рим на 19 јуни 2017 година, на 79-годишна возраст.

Категорија:Починати во 2017 година
Категорија:Родени во 1937 година
Категорија:Италијански стопанственици
Алесандро Бенедети

мини|''Историја на човечкото тело''
**Алесандро Бенедети** (1450?–1512) е роден во Парма, патувал и работел многу во Грција и Крит и работел како генерален хирург на венецијанската армија. Неговата „Анатомија, или Историјата на човечкото тело“ е описна анатомија во стилот на Мундинус. Завршува со последното поглавје за пофалбата на дисекцијата. Тој ја изразува потребата за клинички преглед наместо некритична доверба во властите „бидејќи во неа ја гледаме вистината и размислуваме за нејзините откритија како што ни лежат делата на природата... но оние кои им веруваат само на спомениците на литературата... често се измамени и доверете им го мислењето наместо вистината на нивните умови“. Подоцна тој опишува посмртен преглед на жена која умрела од сифилис и ефектите на болеста врз нејзините коски. Бенедети ги критикувал оние анатоми кои повеќе им верувале на авторитетите отколку на сопственото искуство: „ Аристотел имал толку многу авторитет толку многу векови што дури и оние работи што [лекарите] не ги виделе ќе потврдат дека постојат, дури и без експеримент“. Бенедети го вреднувал личното набљудување над слепата доверба во властите, па дури, шокантно за тоа време, го поправил Аристотел. „Аристотел верувал дека нервите најпрво произлегуваат од срцето... но речиси сите (како што е поочигледно утврдено) се смета дека потекнуваат во голем дел од мозокот…. Средновековните научници претпочитале да им веруваат на властите над нивните сопствени набљудувања, додека оваа нова генерација анатоми сè повеќе го вреднуваале искуството наместо теоријата.

## Наводи

Категорија:Историја на анатомијата
Категорија:Починати во 1512 година
Категорија:Несигурна година на раѓање
Категорија:Италијански лекари
Категорија:Луѓе од Парма
Каса Вазари (Арецо)

мини|380x380пкс| Каса Вазари, Арецо
**Каса Вазари** е зграда на улицата 20-ти Ноември во Арецо, Тоскана, Италија. Таа била дом на сликарот, историчар на уметност и архитект Џорџо Вазари. Во него се сместени голем број фрески, а од декември 2014 година, италијанското Министерство за култура отворило музеј, во кој се наоѓа Архивот Вазаријано.

## Историја
мини| Детаљ
Вазари ја купил куќата и парцелата на која се наоѓа со договор од 7 септември 1541 година и почнал да ја украсува следната година. Во 1550 година се оженил со Николоза Бачи и заедно се преселиле во куќата. Тој живеел во куќата кратки периоди бидејќи бил зафатен во Фиренца. Се знае дека директно бил вклучен во декорирањето и завршувањето и првичната набавка на мебел (кој е подоцна изгубен). Го изработил и планот за фасадата која е завршена во 1568 година.

Куќата е еден од најдобро сочуваните примери на манеристички стил во Тоскана. Населена е од наследниците на Вазари се до 1687 сè додека не изумреле во 1687 година, по што преминала во сопственост на Братството деи Лаици, потоа на семејството Брози, а потоа во 1871 година на семејството Пагличи кое го продало имотот на државата во 1911 година за да стане јавен музеј. Првично .биле изложени мебели од маниристички стил и некои дела од збирките на градот и Братството. Во 1950-тите овие предмети биле отстранети и заменети со галерија од околу шеесет слики од соработниците на Вазари и современиците од галериските колекции во Фиренца, особено дела од „студио сликари“, со намера да се подигне музеј за маниристичкиот период. За да се одбележи 500-годишнината од смртта на Вазари во 2011 година, галеријата била повторно прикажана и објектите за посетителите биле надградени.

## Наводи



## Библиографија

*  Roberto Paolo Ciardi (ed.), *Case di artisti in Toscana*, Banca Toscana, 1998.
*  *Toscana. Guida d'Italia* (Guida rossa), Touring Club Italiano, Milano 2003. ISBN 88-365-2767-1

Категорија:Згради и градби во Италија
Лука Ландучи

**Лука Ландучи** (1436–1516) бил италијански аптекар од Фиренца, најпознат како писател на дневник кој подоцна станал важен примарен извор за историјата на Фиренца.

Постариот од двата сина на просперитетен граѓанин на Фиренца, Ландучи бил обучен како книговодител и станал чирак на аптекар кога имал само  шеснаесет години. Шест години подоцна, тој формирал партнерство со негов пријател и отворил продавница, но бил принуден да го распушти партнерството кога пријателот се покажал како  премногу штедлив и го исцрпил целиот нивен капитал. Ландучи се оженил со жена по име Салвестра на триесет години и го искористил миразот на неговата сопруга за да отвори нова продавница. Бизнисот просперирал и по уште четиринаесет години тој можел да ја пресели својата продавница  на подобро место спроти палатата Строци што наскоро требало да се изгради. Ландучите имале дванаесет деца заедно, а Лука останал на оваа локација до неговата смрт во 1516 година.

Во 1450 година, Ландучи почнал да го води дневникот што постхумно ќе го докаже неговото тврдење за слава, внимателно запишувајќи ги настаните од денот до неговата смрт. Меѓу настаните документирани на овој начин од Ландучи било раѓањето на чудовиштето од Равена. Дневникот по неговата смрт го продолжил непознат писател до 1542 година. Првиот превод на англиски јазик, изведен е од Алис де Розен Џервис, бил објавен во 1927 година како *Фирентински дневник од 1450 до 1516 година*. Оригиналниот ракопис на Ландучи е зачуван во Општинска библиотека во Сиена.

Во негова чест е именувана улица во модерна Фиренца, Виа Лука Ландучи. Ги поврзува Преку Капо ди Мондо и Прелет Африко.

## Надворешни врски
*  (на италијански), преку Archive.org

## Наводи

Категорија:Починати во 1516 година
Категорија:Родени во 1436 година
Категорија:Италијански лекари
Маргарита Боба

**Маргарита Боба**  била писателка и благородничка од Казале Монферато, опишана од Џозефантонио Морано дека поседува возвишена духовитост и дека е добро упатена и во латинскиот и италијанскиот јазик и во уметноста на поезијата. Таа објавила голем број дела и била пофалена од Стефано Гуацо во неговиот *[[La civil conversazione|граѓански разговор]]* и од Фулгенцио Алгиси во неговата историја на Монферато.

## Поврзано

* Маргарита Балиана и Камила Соарди, казалеска поетеса од истото милје.

## Наводи


Категорија:Починати во непозната година
Категорија:Родени во непозната година
Категорија:Италија
Водар

[мини|Водар од [Индија]]
**Водар** или **водоносец** — занимање што постоело пред појавата на централизирано водоснабдување. Водарот собирал вода од извор (река, бунар, од водопумпи итн.) и носел или доставувал садови со вода по домови. По изградбата на посебен водопровод, занимањето водар станало непотребно и исчезнало.

## Наводи

## Надворешни врски

__СОСОДРЖИНА__
__ИНДЕКС__
Категорија:Вода
Категорија:Занимања
Орогенеза

мини|318x318пкс|Геолошките области на светот
[мини|исправено=1.2|[Подвлекување на океанска плоча под континентална, образувајќи насобирачки ороген (пример: Андите).]]
мини|исправено=1.2|Судир на две континентални тектонски плочи.

**Орогенеза** — процес на структурна изобличеност на Земјината литосфера (кора и горна мантија) поради заемнодејствија помеѓу тектонските плочи. **Орогенот** се развива кога континентална плоча е смачкана и туркана нагоре за да образува еден или повеќе планински вериги. Ова вклучува многу геолошки процеси што општо се нарекуваат орогенеза. Орогенезата е главниот механизам со кој се образуваат планините на континентите. Терминот е изведен од старогрчкиот ὄρος — планина, и γένεσις — создавање.

## Наводи

## Надворешни врски

__СОСОДРЖИНА__
__ИНДЕКС__


Категорија:Тектоника на плочите
Категорија:Ефекти на гравитацијата
Карантин

мини|302x302пкс|Карантин на островот Видо во 1916 г.
**Карантин** — присилна мерка за проверка на заразни болести. Се состои од збир медицинско-санитарни и административни мерки за спречување на појавата и ограничување на ширењето на заразни болести. Тоа е изолација за одредено време на заболени од заразни болести или на луѓе што биле во допир со нив за да се избегне ширење на болеста. За тоа време, управуваните лица престојуваат во силно чувани карантински области (за луѓе) или карантински складови (за животни), под строг медицински надзор. Лицата што не покажуваат знаци на заразна болест се ослободуваат.

## Наводи

## Надворешни врски

Категорија:Карантин
Категорија:Медицина
Категорија:Епидемиологија
Категорија:Галицизми
Шут

[мини|Шут прикажан на стара зграда во [Германија]]
**Шут** () — член на благородничко или монархиско домаќинство, вработен да ги забавува гостите во средновековната и ренесансната епоха. Шутовите биле и патувачки изведувачи што го забавувале обичниот народ на саеми и градски трговишта, а занимањето продолжува и до ден-денес, каде што шутовите настапуваат на настани со историска тематика.

## Наводи

## Надворешни врски

* Историја на шутовите

__СОСОДРЖИНА__
__ИНДЕКС__


Категорија:Среден век
Холивудски суперѕвезди

***Холивудски суперѕвезди*** (англиски: ***Hollywood Superstars***) ― стрип-серијал создаден од писателот Марк Еваниер и уметникот Ден Шпигл првично за Epic Comics, отпечаток за Marvel Comics за посед во сопственост на творците и траел од ноември 1990 до април 1991 година. Тематски, таа е слична на раната серија од истиот тим, *Престрелка (Crossfire)*, објавена од Eclipse Comics, но без елементот супер јунак..

## Премиса
Серијата ги прикажувала авантурите на Џери Нејлор, каскадерски координатор што ја разочарал филмската индустрија, Мелоди, посветена глумица која се обидува да се пробие во бизнисот и Лео Хени, добродушен стoечки комичар. Заедно, тие водат приватна детективска агенција во Холивуд, каде што се справуваат со разни кризи како што се неодговорните професионалци кои непромислено ги загрозуваат невините при снимањето филмови.

Во согласност со традицијата на творечкиот состав, Еваниер објави и долги есеи за забавната индустрија со илустрации во боја од познатиот цртач Серхио Арагонес.

## Продукциска историја
Серијата била нарачана од тогашниот уредник на Epic, Арчи Гудвин, кој сакаше редовна серија за отпечаток од сигурен творечки состав што може да привлече различна публика од вообичаените обожаватели на Марвел. Гудвин очекувал да ја води серијата 1-2 години, веројатно со мала загуба, додека ја користел за да истражува алтернативни начини на распространување. Понатаму, приказните подоцна ќе бидат врзани во трговски тетратки за продажба во книжарниците; тоа е концепт на малопродажба што ќе стане редовна практика во следните децении.

Аранжманите со правниот состав на Марвел биле потребни 10 месеци за да се развие прифатлив договор со Еваниер и Шпигл. Дотогаш, Гудвин се преселил во DC Comics и сегашното уредување немал интерес за маркетиншки материјал надвор од нивната вообичаена публика на стрипови и насловот се покажал краткотраен како резултат.

Во 2014 година, About Comics го собрал материјалот за прв пат, објавувајќи ја целата серија во еден црно-бел волумен.

## Наводи

## Надворешни врски
* Холивудски суперѕвезди на личната мрежна страница на Марк Еваниер
Категорија:Наслови на Epic Comics

Категорија:Стрипови
Зраци (Михаил Ренџов)

**„Зраци“** — збирка поезија на македонскиот поет Михаил Ренџов, објавена во 2023 година од издавачката куќа „Метаноја“.

## За делото
Промоцијата на стихозбирката се одржала на 22 март 2023 година во литаратурното кафе „Метаноја“ во Скопје, а промотори на книгата биле Владимир Мартиновски и Коста Милков. Во својот осврт кон делото, Мартиновски го опишал како „вчудовидувачки екстракт од неговото раскошно поетско искуство... Секоја песна, секоја минијатура е еден нов зрак поетска светлина. Како поклоник на аксетски строгиот поетски израз... во секој стих е компримирана огромна творечка енергија, а песните се едновремено и едноставни и повеќеслојни. Песните на Ренџов се сочинети само од неколку збора, но благодарение на несомнената вдахновеност и врвното поетско мајсторство, во секоја нова лирска минијатура преку лаконски пласираните стихови и поетски слики нè пречекува ново изненадување.“ Вториот промотор, Коста Милков, истакнал дека пенсите од збирката биле создадени во текот на неколку децении и ја отсликуваат „филозофијата на Животот“ на авторот.

## Наводи

Категорија:Македонски стихозбирки
Категорија:Дела на Михаил Ренџов
Категорија:Книги од 2023 година
Категорија:Македонски дела од 2023 година
Категорија:Појавено во 2023 година во Македонија
Категорија:Изданија на Метаноја
Сашо Саздовски

**Сашо Саздовски** — македонски скулптор.

## Животопис

## Творештво
Во март 2023 година, Саздовски ја добил наградата „Боро Митриќевски“ која ја доделува Друштвото на ликовните уметници на Македонија. Саздовски победил со својата скулптура „Еквилибриум синергија“, изработена во комбинација на мермер, гранит и 3Д-принт.

## Наводи

Категорија:Македонски вајари
Ренато Сору

**Ренато Сору** (роден на 6 август 1957 година) бил италијански политичар и претприемач. Тој бил основач на компанијата за интернет услуги Тискали, со седиште во Каљари. *[[Форбс]]* го навел Сору како еден од најбогатите луѓе во светот, со нето богатство од над 4 милијарди долари (САД) од септември 2001 година.

## Ран живот и кариера
Сору бил роден во Санлури, Сардинија, во 1957 година. Тој имал диплома на Универзитетот Бокони во Милано.

Во 2004 година, Сору бил избран за претседател на Сардинија со централно-левичарската коалиција со храбра програма за обновување на економијата на островот преку воведување надворешни инвеститори. На 28 ноември 2008 година, поднел оставка од својата функција. Повторно се кандидирал за претседател на Сардинија на изборите во февруари 2009 година, но бил поразен од десничарскиот кандидат Пополо дела Либерта, Уго Капелачи.

На 20 мај 2008 година, Сору го купил левичарскиот весник *Унита*.

## Контроверзи
На 5 мај 2016 година, Сору бил осуден на три години затвор за даночно затајување во износ од околу 2,6 милиони евра и бил поврзан со заем од компанијата Андалас на Тискали. Казната била преиначена од страна на италијанскиот апелационен суд на 8 мај 2017 година.

## Наводи
{{наводи}

## Надворешни врски
* Бернхард, Марсела, „Форбс лица: Ренато Сору“, *Форбс*, 1 октомври 2001 година
* Листа на Форбс од „Најбогатите луѓе во светот“ (архивирана 2011 година)

Категорија:Живи луѓе
Категорија:Родени во 1957 година
Категорија:Италијански политичар
Џенифер Ворнс

**Џенифер Џин Ворнс** (англ: *Jennifer Jean Warnes;* родена на 3 март 1947 во Сиетл, САД) е американска пејачка и текстописец. Била вокал на многу филмски саундтракови. 

Нејзини најпознати песни се „Up Where We Belong“, во дует со Џо Кокер за филмот „Офицер и Џентлмен“ од 1982 година и „ (I've Had) The Time of My Life “, во дует со Бил Медли за филмот од 1987 г. „Валкан танц“. И двете песни се искачиле на прво место на американскиот Billboard Hot 100.

Три песни изведени од Ворнс во филмовите биле номинирани за Оскар за најдобра оригинална песна: „Up Where We Belong“, „(I've Had) The Time of My Life“ и „It Goes Like It Goes“ од филмот Норма Реј од 1979 година. Исто така, за Оскар била номинирана песната „One More Hour“, напишана од Ренди Њуман и во изведба од Џенифер Ворнс за филмот Регтајм од 1981 година.

Џенифер Ворнс освила две Греми награди, во 1983 година за „Up Where We Belong“ и во 1987 година за „(I've Had) The Time of My Life“. Ворнс имала блиска соработка и со Леонард Коен.

## Дискографија

### Албуми
* 1968 — I Can Remember Everything (Parrot)
* 1969 — See Me, Feel Me, Touch Me, Heal Me (Parrot)
* 1972 — Jennifer (Reprise)
* 1977 — Jennifer Warnes (Arista)
* 1979 — Shot Through the Heart (Arista)
* 1987 — Famous Blue Raincoat (Cypress)
* 1992 — The Hunter (Private Music)
* 2001 — The Well (Sin-Drome)
* 2018 — Another Time, Another Place (Music BMG Rights Management)

## Награди и номинации

## Наводи

## Надворешни врски

* Официјален сајт
*   
* Дискографија Jennifer Warnes  

Категорија:Американски пејачки од 20 век
Категорија:Американски пејачки од 21 век
Категорија:Добитници на Греми
Категорија:Живи луѓе
Категорија:Родени во 1947 година
Категорија:Американски кантри пејачки
Категорија:Американски кантри рок пејачи
Категорија:Музичари од Сиетл
Валентина (стрип)

***Валентина*** е италијанска стрип серија, создадена во 1965 година од италијанскиот уметник Гвидо Крепакс.

Првично како помал лик кој работел за комичниот херој *Неутрон*, Валентина станала единствениот протагонист на серијата во 1967 година. Првата епизода се однесува на кривината на италијанската Формула 1 Гран При Монца.

## Карактер
Валентина Росели, чиј изглед е инспириран од глумицата од немиот филм Луиз Брукс, е миланска фоторепортерка. Нејзиното момче, Филип Рембрант, супер-херојот *Неутрон*, има способност да парализира луѓе, животни или машини што ги видел во живо или на слики. Подоцна им се родило дете на Филип и Валентина, Матија.

Ликот Валентина е роден на 25 декември 1942 година во Милано и пораснала за време на серијата, чија последна епизода била објавена во 1995 година.

Како што минувало времето, во расказите на Валентина, Крепакс ги напуштил фантастичко-научната фантастика или пак детективските теми кои ги имал на почетокот, воведувајќи сложена, чудна мешавина на еротизам, халуцинации и соништа. Стриповите се занимавале и со бисексуалноста, автоеротската екстаза, супер-сензуалното напуштање и садо-мазохизмот.

## ''Валентина'' во други медиуми
Во 1973 година играниот филм наречен *Баба Јага* бил заснован на стрипот. Валентина ја играла француската глумица Изабел Де Фунес. Филмот го режирал Корадо Фарина, кој претходно снимил документарен филм за стриповите на Гвидо Крепакс.

Италијанската ТВ серија базирана на стрипот била објавена во 1989 година. Валентина ја играла американската глумица Деметра Хемптон и Филип Рембрант од Расел Кејс. Биле снимени 13 епизоди, со јазични нумери и на италијански и на англиски, секоја долга 30 минути. Избраните епизоди биле уредени заедно во долгометражен филм и прикажани на американската кабловска телевизија доцна во ноќта.

## Приказни
* *Кривата Лесмо* (1965)
* *Подземните* (1965)
* *Слегувањето* (1966)
* *Ун Поко Локо* (1966)
* *Чао, Валентина* (1966)
* *Силата на гравитација* (1967)
* *Смешен Валентин* (1967)
* *Валентина во Советска земја* (1968)
* *Валентина во чизми* (1968)
* *Маријана во село* (1968)
* *Бестрашна хартиена кукла Валентина* (1968)
* *Филипо и Валентина* (1969)
* *Бебето на Валентина* (1969)
* *Ракописот пронајден во количка* (1970)
* *Баба Јага* (1971)
* *Сина брада* (1971)
* *Кој се плаши од Баба Јага?* (1971)
* *Валентина Бестрашната* (1971)
* *Анет* (1972)
* *Малиот крал* (1972)
* *Пјетро Џакомо Роџери* (1972)
* *Јадачот на времето* (1973)
* *Паднати ангели* (1973)
* *Новата облека на царицата* (1973)
* *Рефлексија* (1974)
* *Приватен живот* (1975)
* *Потсвеста Валентина* (1976)
* *Валентина Пират* (1976)
* *Рембрант и вештерки* (1977)
* *Антропологија* (1977)
* *Ле Затере, Венеција* (1980)

## Наводи


## Надворешни врски

* Валентина од A tutto Comics! 

Категорија:Италијански стрипови
Качиота

мини| Качиота марчигиана
**Качиота** е вид сирење произведено во Италија од млеко од крави, овци, кози или воден бивол. Качиота има повеќе од десетина варијации.

Сирењата се со цилиндрична форма и тешки и до 1 килограм. Периодот на зреење е краток и меката, жолта кора опкружува бело или жолтеникаво тело кое е меко по текстура и благ вкус. Вообичаен се и занаетчиското и индустриското производство.

## Наводи

Категорија:Козји сирења
Категорија:Овчи сирења
Категорија:Кравји сирења
Категорија:Италијанска кујна
Пинка

**Пинка** (исто така **погача**, **сирница** или **пинца**) е традиционален велигденски сладок ролат од далматинската област, истарската област и Которскиот залив. Популарен е и во регионот Горишка во Словенија, словенечкото приморје, западна Хрватска и во делови од провинцијата Трст и Горица во Италија.

## Опис
Тоа е сладок леб со знак на крст, кој пред печењето се издлабува со нож, на горната страна.

## Употреба
Пинка се јаде за да се прослави крајот на постот, бидејќи содржи многу јајца. Заедно со велигденските јајца, пинка останал во центарот на семејниот велигденски појадок во областите каде што се јаде. Во урбаните средини сè повеќе е единствениот предмет што се носи на велигденска миса за благослов и често им се дава на гостите како симбол за добри желби.

## Надворешни врски

* Пинка на Istrianet.org
Категорија:Црногорска кујна
Категорија:Хрватска кујна
Касончели

**Касончели** се еден вид полнети тестенини, типични за кулинарската традиција на Ломбардија во северно-централниот дел на Италија.

Школката обично се состои од два листа тестенини, околу 4 цм (1,6) долги, притиснати заедно на рабовите, како онаа на равиоли. Тие се во облик на бонбони. Касончелите во стилот *[[Бергамо|ала бергамаска]]* обично се полнети со мешавина од лебни трошки, јајца, пармезан, мелено говедско месо, салама или колбас. Варијанти на полнење вклучуваат спанаќ, суво грозје, бисквити амарето, круша и лук; додека касончели *[[Бреша|alla bresciana]]* се полнат со мешавина од лебни трошки, пармезан, лук, магдонос, морско оревче и супа. Тие обично се служат со *burro e salvia*: стопен путер со вкус на листови од жалфија.

## Наводи


Категорија:Италијанска кујна
Филинде

**Филинде** (сардински: *su filindeu*, „Божја нишка“) е ретка тестенина од регионот Барбагија на Сардинија. Се прави со влечење и превиткување на тестото од гриз во многу тенки нишки, кои се ставаат во три слоја на плех наречен *фундус* и се сушат за да се формираат листови слични на текстил. Исушените листови се кршат на парчиња и се сервираат со овчо месо и со пекорино сирење.

## Историја
Со векови, во текот на ноќите на 1-ви мај и 4-ти октомври, селското светилиште на Франциско Асизи од Лула, во 17 век, еден нуорски бандит изградил мала црква откако бил ослободен од обвиненијата, дошле верниците кои тргнале пеш од црквата Росарио во Нуоро. По пристигнувањето, по неколку километри пешачење, приорите им понудиле на аџиите обилно јадење супа.

Подготовката на тестенините за супата, направени исклучиво рачно, ја пренесувале жените од колено на колено, а во денешно време ги има малкумина, вкупно десет дами кои ја чуваат некогаш пораспространетата традиција.

## Наводи

Категорија:Италијанска кујна
Категорија:Тестенини
Диего Дела Вале

**Диего Дела Вале** (роден на 30 декември 1953 година) е претседател на италијанската компанија за кожни производи Тодс.

## Биографија
Диего Дела Вале е постариот син на Дорино Дела Вале и внук на Филипо Дела Вале. Филипо го започнал својот бизнис со чевларство во 1920-тите, а Диего го проширил во сега познатиот бренд Тодс.

Во неговите млади денови, Диего студирал право на Универзитетот во Болоња, здобивајќи се со академска диплома во 1975 година, правејќи кариерата и маркетингот од семејниот чевларски бизнис од 2000 година.

Дури и за време на неговите помлади денови, Диего бил умешен во бизнис: ја користел моќта на славната личност за да го популаризира својот производ, таков пример бил што еднаш го убедил неговиот пријател Лука ди Монтеѕемоло, кој бил штитеник на тогашниот шеф *на Фиат*, Џани Ањели, да го претстави Ањели со пар мокасини за возење на Тодс – адвокатот го натерал Ањели да ги носи чевлите на Тод кога присуствувал на фудбалските натпревари на ФК Јувентус, кои биле нашироко емитувани; оваа поставеност на производи поттикнала скок во продажбата.

Диего сега управува со Тодс со неговиот брат Андреа. Постариот син на Диего, Емануеле, исто така е вклучен во семејниот бизнис како креативен директор.

### Други интереси
Диего седи во одборот на голем број компании, како што се Ферари, Мазерати, Банка Национале дел Лаворо и ЛВМХ.

Диего го купил тосканскиот фудбалски клуб ФК Фјорентина во 2002 година и го поседува модниот бренд Мезон Скиапарели. Ја продал ФК Фјорентина на Роко Комисо на крајот од сезоната 2018/2019.

Во 2013 година, најавил дека ќе ја преземе реставрацијата на *[[Колосеум]]от* во Рим - со трошоци од повеќе од 30 милиони евра.

## Диего против Силвио Берлускони
Диего јавно го нападнал Силвио Берлускони за прекумерното оданочување на големиот бизнис и неговиот неуспех да ги поддржи помалите италијански бизниси. За возврат, Берлускони зборувал за тужба на Диего за клевета.

## Наводи

Категорија:Живи луѓе
Категорија:Родени во 1953 година
Категорија:Италијански стопанственици
Никола Чиоти

**Никола Чиоти** (роден на 5 октомври 1976 година во Римини) е италијански скокач во височина. Тој е брат близнак на Џулио Чиоти.

## Биографија
Завршил петти на Светското првенство во 2005 година и шесто на Европското првенство во 2006 година. Исто така, се натпреварувал на Европското првенство во сала во 2002, 2005, 2007 и 2009 година, на Светските првенства во 2003, 2005 и 2007 година, како и на Олимписките игри во 2004 година и на Светските првенства во сала во 2006 година без да стигне до финалето.

Чиоти станал италијански шампион во скок во височина во 2005 година, триумфирајќи над Џулио Чиоти, Андреа Бетинели и Алесандро Талоти во тие напори. Исто така станал шампион во сала во 2002, 2005 и 2006 година.

Неговиот личен најдобар скок е 2,30 метри, постигнат во јули 2003 година во Виерсен, а оттогаш двапати израмнил. Имал 2,31 метри на затворена патека, постигнати во јануари 2006 година во Хустопеце, на истото натпреварување кога неговиот брат скокнал на иста висина за личен рекорд. На 9 февруари 2011 година, речиси 35, скокајќи 2,28 на средбата во Банска Бистрица, го добил минимумот за учество на Европското првенство во атлетика во сала 2011 во Париз.

## Национални титули
**6** пати го има освоено поединечното национално првенство.

* **2 победи** во скок во височина (2005, 2009)
* **4 победи** во скок во височина во затворен простор (2002, 2005, 2006, 2011)

## Наводи

Категорија:Италијанци од 20 век
Категорија:Живи луѓе
Категорија:Родени во 1976 година
Категорија:Италијански спортисти
Трипа ала романа

десно|мини|291x291пкс| Трипа ала Романа
**Трипа ала Романа** е традиционално јадење од кујната на Рим, Италија.

## Историја
Некогаш популарно јадење меѓу најсиромашните жители на Рим, Трипа ала Романа денес е главен дел од римската кујна. Тоа е дел од квинто кварто (буквално „петтиот квартал“, или отпадоци од искасапени животни), еден вид кујна родена од сиромашни, селски кујни. Секое животно било поделено на четвртини (кварти), првата четвртина (примо кварто), се состоела од најдобрите парчиња и тие оделе кај благородништвото. Вториот квартал бил за свештенството. Третиот квартал бил за буржоаската (или трговците) класа, а четвртиот квартал бил за војниците. Сè што останало станало квинто кварто, било дистрибуирано меѓу останатото население.

Станува збор за древен рецепт, традиционално приготвен за време на саботниот ручек, до толкушто и денес во историските тратории може да се прочита таблата на која пишува „Сабато Трипа“.

Рецептот на Трипа ала Романа се проширил и благодарение на Елена Фабризи, обожавателка на популарното јадење од римската традиција.

Јадењето се подготвува со шкембе, бел кромид, излупени домати, моркови, бело вино, сирење Пекорино Романо и кралски ливчиња.

## Наводи


Категорија:Римска кујна
Категорија:Внатрешници
Зипули

***Зипула*** е пржено тесто направено по рецепт од Калабрија, Италија. *Зипула* се прави со брашно, вода, квасец, варени компири и малку сол. Има многу варијации: често се додава аншоа, но може да се додадат и солен бакалар, сирење, сушени домати, маслинки или 'ндуја.

Иако постојат варијации кај некои калабриски семејства, тестото *од зипула* се подготвува со свеж магдонос, формиран во *зипули* и пржен во многу масло.

Тие се традиционални за провинциите Реџо Калабрија, Катанзаро и Вибо Валентиа.

## Наводи


Категорија:Јадења од компир
Категорија:Божиќна кујна
Категорија:Италијанска кујна