open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Златна церемонијална кочија

[thumb|right|300px|Златната церемонијална кочија во [Кралски коњуаршници (Британија)|Кралските коњуаршници во Лондон]]
**Златната церемонијална кочија** (англ. *Gold State Coach*) била изработена во 1762 и служи при крунисување на британскиот монарх од Џорџ IV па сѐ до денес. Кочијата тежи 4 тона, долга е 8 м, а висока е 4 м. Се одликува со позлата и има панели насликани од Џовани Кипријани, како и богати позлатени скуптури, меѓу кои на три херувини на покривот и четири тритони, по еден на секој агол. Каросеријата на кочијата е прицврстена со ремени прекриени со мароканска кожа и украсени со позлатени токи. Златната церемонијална кочија ја влечат 8 коња со црвени марокански запреги. Првобитно кочијата била возена од кочијаш, но денес коњите ги водат јавачи, одејќи крај нив.

## Поврзано
* Ирска церемонијална кочија
* Шкотска церемонијална кочија
* Кралски коњушарници (Британија)

## Надворешни врски
* Опис на Златната церемонијална кочија на СиЕнЕн  

Категорија:Британска монархија
Категорија:Кочии
Муљанка

**Муљанка** () е река во Русија. Таа е 52 км долга и покрива површина од приближно 460.7 км².

Реката Муљанка има притоки Риж (, 21 км), Мос (, 17 км), Пиж (, 22 км).

Категорија:Реки во Русија
Категорија:Реки во Пермскиот крај
Голем верски кревет

мини|десно|250п|Големиот верски кревет
**Голем верски кревет** () — многу голем дабов кревет со балдахин, изрезбан со интарзија, кој првобитно бил сместен во гостилницата  „Бело срце“ (*White Heart Inn*) во Вер, Англија. Бил направен од хартфордширскиот мајстор Џонас Фосбрук во 1580 г. Креветот е со димензии 3,38 × 3.36 м  и на него наеднаш можат да спијат 15 души. Многу од поние кои го користеле го имаат изрезбано своето име на диреците.
г
Во 1800-тите креветот гостилницата „Сараценова глава“ (*Saracen's Head Inn*), друга гостилница во Вер. Во 1870, Вилијам Хенри Тиал, сопственикот на Рајската куќа (Rye House) го купил креветот и го ставил во забавна градина. Кога интересот за таа градина исчезнал во 1920-тите, креветот бил продаден. Во 1931 бил купен од музејот „Викторија и Алберт“ во Лондон.

## Креветот во книжевноста
Големиот верски кревет е споменат во книжевноста од следниве автори:

* *[[Ноќ спроти Водици (Шекспир)|Ноќ спроти Водици]]* од Вилијам Шекспир
* *[[Дон Жуан]]* Џорџ Гордон Бајрон
* *[[Регрутатор]]* од Џорџ Фаркуар
* *[[Ноќна шума]]* од Џуна Барнс
* *Холи Три* од Чарлс Дикенс

## Надворешни врски

* Слики од креветот — музеј „Викторија и Алберт“ 
* Статија на Би-би-си 
* Портал посветен на големиот верски кревет 

Категорија:Кревети
Категорија:1580
Микелоцо

[thumb|250px|[Палацо Медичи Рикарди во Фиренца]]
**Микелоцо ди Бартоломео Микелоци** () (1391 - 1472?) — италијански архитект и вајар.

## Животопис
Роден е во Фиренца како син на кројач, и во младоста бил ученик на Донатело.

Работел во мермер, бронза и сребро. Негово дело е статуата на младиот Св. Јован над вратата на црквата Санта Марија дел Фјоре („дуомо“-то) во Фиренца, од спротива на Крстилницата; исто така направил и прекрасна сребрена статуетка на Јован Крстител на предниот олтар во црквата Сан Џовани. Голем пријател и патрон на Микелоци бил Козимо Медичи, кого го придружувал во Венеција во 1433 за време на неговото кратко прогонство. Додека бил во Венеција, Микелоцо ја изградил библиотеката во Сан Џорџо Маџоре, а таму проектирал и други згради.

Во 1428, заедно со Донатело, Микелоцо подигнал проповедница на отворено, на аголот на катедралата Св. Стефан во Прато. Величествениот дворец Палацо Медичи Рикарди во Фиренца, изграден за Козимо, е исто така негово дело; ова е еден од најблагородните примери на италијанската архитектура од XV век, во кој одличниот вкус и способност на архитектот ги искомбинирале деликатната леснотија на италијанската готика со масивната достоинственост на класичниот стил. Со своите големи инженерски вештини, Микелоцо ја поправил и делумно реизградил палатата Палацо Векјо, која тогаш била пропадната, и додал многу важни соби и скалишта. Кога во 1437, благодарение на Козимовата либералност, манастирот Св. Марко во Фиренца бил предаден на Доминиканците од Фјезоле, Микелоцо имал задача да го реизгради домашниот дел и да ја ремоделира црквата.

Микелоцо конструирал бројни други згради за Козимо, највеќето од кои се важни зданија. Меѓу овие била гостилницата во Ерусалим за фирентинските аџии, Козимовата летна вила кај Кареџи и силно утврдениот замок Кафаџоло во Муџело. За Џовани Медичи, Козимовиот син, Микелоцо изградил многу голема и величествена палата во Фјезоле. И покрај изјавата на Вазари дека тој умрел на 68-годишна возраст, по сѐ изгледа дека Микелоцо живеел до 1472 год. Погребан е во манастирот Св. Марко, Фиренца.

## Поврзано
* Ренесансна архитектура

## Наводи

## Надворешни врски
* Биографија на Микелоцо 

Категорија:Луѓе од Фиренца
Категорија:Италијански вајари
Категорија:Италијански архитекти
Категорија:Ренесансни архитекти
Категорија:Родени во 1391 година
Категорија:Починати во 1472 година
Категорија:Италијанци од 15 век
Категорија:Родени во 1396 година
Сољани

thumb|right|180px|Сољани
**Сољани** () е село во Источна Хрватска, во околината на градот Жупања. Административно е дел од општината Врбања и се наоѓа на 12 километри од границата со Србија и 18 километри од границата со Босна и Херцеговина.

## Население
Според пописот од 2011 година, во Сољани живеат 1241 жители.

## Култура и спорт
Во Сољани постои:
* Фудбалски клуб „Славонија“
* Oсновно училиште „Јосип Козарац“
* КУД „Славонија“
* КУД „Андрија Пекар“

## Надворешни врски
* Сољани
* Сољани#2 

Категорија:Села во Хрватска
Категорија:Срем
Пристигање на воз на станицата во Ла Сиота

*Пристигање на воз на станицата во ла Сиота* (фр. *L'Arrivée d'un train en Gare de la Ciotat*) е еден од првите филмови на браќата Лимиер. Снимен е во 1895, и за првпат прикажан на јавноста во Париз, Франција на 6 јануари, 1896.

Овој нем филм со времетрање од 50 секунди го овековечува пристигањето на воз на железничката станица на францускиот крајбрежен град Ла Сиота. Како речиси сите други Лимиерови филмови, „Пристигање на воз на станицата во ла Сиота“ се состои од еден и единствен немонтиран кадар кој илустрира еден аспект од секојдневниот живот.

## Шокот од новото
Една урбана легенда вели дека кога филмот бил прикажан за првпат, публиката била толку обземена од подвижната слика на воз во вистинска големина кој доаѓал право накај нив, што почнала да вреска и да бега на крајот од салата. По тој повод, Хелмут Карасек во „Шпигел“ напишал дека филмот „остави особено траен впечаток; да, предизвика страв, ужас, па дури и паника.“ Сепак, во еден свој есеј, филмскиот стручњак и историчар Мартин Лојпердингер ја оспорил оваа анегдота. Во секој случај, овој филм ја вџашил публиката која не била навикната да гледа вчудовидувачки реалистични илузии. Знаејќи го ова, браќата Лимиер намерно ја поставиле камерата на платформата близу возот. Значаен аспект од филмот е употребата на гро план за воведување на публиката во окружувањето, проследен од среден план и крупен кадар. Возот доаѓа од далечината и вози кон гледачот, за на крај да го засече долниот раб на екранот.

## Сведоштво
Во *Les Lumière*, Бернар Шардер го цитира францускиот научник Анри де Парвил кој присуствувал на претставата на 28 декември 1895:

## Наводи

        

## Поврзано
* Излегување на работниците од фабриката Лимиер (1895)
* 1895 во филмот

## Надворешни врски
* Целиот филм

Категорија:Филмови од 1896 година
Категорија:Црно-бели филмови
Категорија:Француски филмови
Категорија:Историја на филмот
Категорија:Неми филмови
Категорија:Филмови од 1895 година
Рајхсмаршал

[мини|десно|170п|Униформата на рајхсмаршалот [Херман Геринг во музејот на Луфтвафе во Берлин]]
**Рајхсмаршал** (германски: *Reichsmarschall*, „Маршал на царството“) — највисокиот воен чин во армијата на Третиот Рајх за време на Втората светска војна.

Чинот „рајхсмаршал“ првибитно бил создаден пред XII век, за време на Светото Римско Царство. Историски, овој чин не бил нити уникатен, нити престижен, како за време на Втората светска војна. За време на Германското Царство и Првата светска војна, никој во германската војска не го имал овој чин.

За време на Втората светска војна, Херман Геринг бил единствениот човек со чин „рајхсмаршал“, кој го добил во 1940 од Адолф Хитлер. Геринг, кој бил главен командант на Луфтвафе, имал многу други престижни звања, како „Главен рајх-ловец“, „Ополномоштен комесар на четворолетката“ и „Министер на економијата“.

Хитлер му го дал овој чин на Геринг главно за да го назначи за старешина на сите членови на генералштабот на Вермахтот. Друга причина за ова е фактот што Хитлер го планирал Геринг за негов наследник, така што во случај на атентат би се воспоставила јасна линија на наследување од војската.

## Поврзано
* Фелдмаршал
* Маршал
* Генералисимус
* Херман Геринг
* Заменик-фирер

Категорија:Германски воени чинови
Лава

рамка|Лава во форма на јазик
**Лавата** — составена од стопен материјал кој се наоѓа во внатрешната обвивка и од парчињата кора кои се топат во одредени зони на земјата. Се состои од многу гасови како водена пареа (која обично сочинува малку повеќе од половина вкупните гасови), јаглерод диоксид, сулфурен диоксид, сулфурен водород, хлороводородна киселина, водород и јаглерод моноксид. Сите овие гасови се стопени во магмата благодарение на високиот притисок, но кога излегуваат надвор се ослободуваат како меурчиња од газиран пијалак кога се отвора шишето. Ако лавата излегува брзо, гасот се ослободува со поголема сила и ерупцијата е побурна, а ако излегува бавно гасот се ослободува полека.

## Некои од најголемите ерупции во светот

Категорија:Вулкани
Категорија:Магматски карпи
Заменик-фирер

[алт=Бундесархив Билд 146II-849, Рудолф Хес|мини|[Рудолф Хес]]

**Заменик-фирер** било звањето на заменик-водачот на Националсоцијалистичката Партија кое го имал Рудолф Хес сè до неговиот лет во Обединетото Кралство во 1941. По ова, Адолф Хитлер ја укинал оваа функција и ја заменил со т.н. Партиска Канцеларија, чие водство било предадено на Мартин Борман.

Категорија:Националсоцијализам
Гликозид

мини|десно|Структура на гликозидот салицин
**Гликозидите** се ацетали во кои водородот од полуацеталната група е заменет со алкилен остаток. Гликозидите настануваат при реакција на полуацеталната група од моносахаридите со различни алкохоли, феноли и карбоксилни киселини.

Гликозидите се доста распространети во растителниот свет, а познати се и животински гликозиди. Во гликозиди спаѓаат многу важните за исхраната на луѓето и животните олигосахариди и полисахариди, потоа фармаколошки активните гликозиди кои ја стимулираат работата на срцето, претставуваат пигменти во цвеќињата, влегуваат во состав на природните бои (како индигото), и најпознатите животински гликозиди - цереброзидите.

## Видови гликозиди

Соединението кое стапува во реакција со моносахаридот се вика *агликон*, а настанатата врска се нарекува гликозидна врска. Таа може да настане и помеѓу две молекули на моносахариди, кога полуацеталната група од еден јаглехидрат реагира со хидроксилната група од друг. Во ваков случај и агликонот е шеќер (јаглехидрат) и ваквите гликозиди се нарекуваат *холозиди*, за разлика од *хетерозидите* кај кои агликонот не е шеќер.

### Според гликонот/присуството на шеќер

Ако гликонот на гликозидот е гликоза, тогаш молекулата е гликозид; ако е фруктоза, тогаш молекулата е фруктозид; ако е гликуронска киселина, тогаш молекулата е гликуронид; итн. Во организмот, токсичните супстанци често се врзуваат за гликуронската киселина со цел да се зголеми нивната растворливост во вода; добиените гликурониди потоа се излачуваат.

### Според агликонот

#### Кумарински гликозиди

#### Цијаногени гликозиди

#### Флавоноидни гликозиди

#### Фенолни гликозиди
Кај овие соединенија агликонот има фенолна структура. Пример за фенолен гликозид е арбутинот присутен во мечкиното грозје (*Arctostaphylos uva-ursi*). Има уроантисептично дејство.

#### Сапонини

#### Иридоидни гликозиди
Овие соединенија содржат иридоидна група; на пр. аукубин, генипозидинска киселина, тевиридозид, логанин, каталпол.

## Наводи


Категорија:Јаглехидрати
Еуфрат

мини|десно|300п|Карта на реките Тигар и Еуфрат.
**Еуфрат** — западна река од двете големи реки кои го дефинираат регионот Месопотамија. Таа извира во Турција и минува низ Сирија и Ирак, па се спојува со Тигар, сочинувајќи го Шат ел-Араб. На крајот се влева во Персискиот Залив.

## Имиња

## Ауфрат како мотив во уметноста и во популарната култура
* „Реката Еуфрат“ (англиски: *River Euphrates*) — песна на американската рок-група Пиксис (*The Pixies*) од 1988 година.

Категорија:Реки во Сирија
Категорија:Реки во Турција
Категорија:Реки во Ирак
Категорија:Реки во Азија
Категорија:Месопотамија
Категорија:Слив на Шат ел-Араб
Категорија:Меѓународни реки во Азија
Тутунџија

thumb|250px|right|Традиционален тутунџија во Англија

**Тутунџија** продавач на тутун во разни облици (рефус, цигари, пури, тутун за луле, бурмут и др.) како и други потребштини за пушење. Тука може да се продаваат и лулиња, прибор за луле и сл.

Поимот „тутунџија“ не треба да се меша со зборот *[[тутунар]]*, што е впрочем земјоделец кој одгледува тутун. 

## Поврзано
* Тутун
* Цигара
* Пура
* Луле
* Тутунар

Категорија:Тутун
Категорија:Занимања
Ла Глорија Кубана

thumb|right|250px|Логото на Ла Глорија Кубана
**Ла Глорија Кубана** (шпан. *La Gloria Cubana*) е име на две ексклузивни марки на пури, една од Куба (Хабанос СА), државната фирма, а друга од Доминиканска Република и Мајами, Флорида од Ел Кредито за Џенерал Сигар.

## Историја
Марката Ла Глорија Кубана била создадена во 1885 од фирмата Социедад Кабањас и Кастро, која по 20 години (1905) била купена од Хосе Ф. Роча, кој ја произведувал оваа марка во неговата фабрика во Хавана. По неговата смрт во 1954, семјеството Сифуентес ги купило марките Ла Глорија Кубана и Боливар од неговата поранешна фирма. Производството било преместено во фабриката Партагас, каде истото се одвива и ден денес, и каде станала многу популарна извозна марка.

По Кубанската револуција, производството на Ла Глорија Кубана престанало за неколку години, сѐ до околу 1965. Овие пури се произведуваат во помали количества од другите марки и ја држат својата популарност кај познавачите, од кои најценета витола е Médaille d'Or No. 2.

Ла Глорија Кубана има и две машински произведени цигариљоси: Mini и Purito.

### ''[[Витоли]]'' во производната линија на ла Глорија Кубана
thumb|right|300px|Кутија Ла Глорија Кубана Hermoso
Ова е список на *витоли* (големини) на Ла Глорија Кубана со нивите големини и фабрички називи (*vitolas de galera*), како и нивните разговорни називи според американската терминологија.

*Рачно-изработени витоли*
* Taíno - (7" x 47) 178 x 18.65&nbsp;mm Julieta, черчил
* Médaille d'Or No. 1 - 185 x 14.29&nbsp;mm (7 1/4" x 36) Delicado Extra, долга панетела
* Médaille d'Or No. 2 - 170 x 17.07&nbsp;mm (6 3/4" x 43)  Dalia, лонсдејл
* Médaille d'Or No. 3 - 175 x 11.11&nbsp;mm (6 7/8" x 28)  Panatela Larga, тенка панетела
* Médaille d'Or No. 4 - 152 x 12.70&nbsp;mm (6" x 32) Palmita, панетела

## Поврзано
* Марки на пури

## Наводи

## Надворешни врски
* Официјално мрежно место  на Хабанос С.А.   
* Критики на пурите на „Ла Глорија Кубана“  

Категорија:Пури
Џон Еткинсон Гримшо

мини|десно|200п|Џон Еткинсон Гримшо
мини|десно|250п|„Квечерина на Темза“ (1880)
мини|десно|250п|„Есенско утро“
**Џон Еткинсон Гримшо** (анг. *John Atkinson Grimshaw*; 6 септември 1836 - 13 октомври 1893) — британски сликар од викторијанско време, роден во Лидс, Англија. На ворзаст од 24 години, на разочарување на родителите, ја напуштил неговата прва работа како чиновник во Големата северна железница за да започне кариера како уметник.

Главна инспирација за Гримшо биле предрафаелитите. Доследен на нивниот стил, сликал пејзажи во верни бои и светлост, со живописни детали. Често сликал пејзажи типизирајќи ги годишните времиња и временските околности. Применувајќи ги своите вештини на светлосните ефекти, како и необичната претпазливост за детали, Гримшо давал подробен опис на една сцена, истовремено верно предавајќи го на гледачот дадениот амбиент.

„На Хемпстедскиот рид“ се смета за една од најдобрите слики на Гримшо, каде тој ја илустрира својата вештина на работа со разни светлини доловувајќи го амбиентот на залезот кој преминува во ноќ. Неговата слика „Дулче Домум“ (1855), на чија опачина Гримшо напишал: „*mostly painted under great difficulties*“ („насликана претежно со големи потешкотии“), ја доловува музиката на пијанистот на сликата, го мами окото да шара по богато украсената соба, и да ја разгледа мирната молчелива девојка која во меѓувреме ја слуша композицијата.

## Галерија

Податотека:John Atkinson Grimshaw - Spirit of the Night.jpg|„Дух во ноќта“ (1879)
Податотека:John Atkinson Grimshaw - Shipping on the Clyde (1881).jpg|„Бродови на реката Клајд“ (1881)
Податотека:John Atkinson Grimshaw - Boar Lane, Leeds.jpg|„Бор Лејн, Лидс“ (1881)
Податотека:John Atkinson Grimshaw - Evening Glow - Google Art Project.jpg|„Вечерно руменило“ (1884)


## Поврзано
* Англиска уметност
* Предрафаелитско братство

## Надворешни врски

* Збирка на слики од Гримшо 
* Биографија на страната на Кралската академија 
* Еткинсон Гримшо  
* Скарборска уметничка галерија  

Категорија:Англиски сликари
Категорија:Луѓе од Лидс
Категорија:Родени во 1836 година
Категорија:Починати во 1893 година
Семирамидини висечки градини

[right|thumb|300px|Семирамидините градини според [Мартен Хемскерк (XVI век). Во позадината се гледа Вавилонската кула.]]
[right|thumb|300px|Семирамидини градини, интепретација од [20 век|XX век]]

**[[Семирамида|Семирамидините]] висечки градини** се едно од Седумте светски чуда, чија локација сè уште не е утврдена. Според преданието, изградени се од Набукодоносор II околу 600 п.н.е. за неговата жена која копнеела по родниот крај каде имало бујна вегетација.

Овие бујни висечки градини се опширно документирани од старогрчките историчари како Страбон и Диодор Сицилиски, но освен тоа, нема наоди кои би го потврдиле нивното постоење, т.е. не постои ниту еден вавилонски запис кој зборува за ваква градина. Иако се собрани извесни наоди кои укажуваат на нешто такво, тие не го потврдуваат она што ние го знаеме од историчарите, што впрочем личи на фантазирање. Низ вековите локацијата на градината можеби се помешала со градина во Нинива, бидејќи таму наоѓаме јасни прикази на градини. Текстот на овие таблици зборува за (можна) употреба на направа слична на Архимедовиот винт за подигање на вода на дадена височина. Доколку навистина постоеле овие градини, веројатно е дека биле уништени некаде после првиот век од нашата ера.

## Поврзано
* Седум светски чуда
* Историја на Ирак
* Вавилон
* Вавилонска кула
* Семирамида
* Историја на градинарството

## Наводи

## Надворешни врски
* Седумте светски чуда: Семирамидините висечки градини  

Категорија:Архитектура од 5 век п.н.е.
Категорија:Градини
Категорија:Вавилонија
Категорија:Седум светски чуда на античкиот свет
Категорија:Вавилонска уметност и архитектура
Империјализам

**Империјализам** претставува стремеж за господарење над други народи, освојување и подјармување на други земји. Тоа е политичко однесување на една држава, кое претставува начин на вршење контрола или влијание врз странски ентитет со намера да се придобие или одржува како империја. Ова може да се врши преку директно територијално освојување или населување, или пак, преку индиректни методи на влијание врз политиката и економијата на одредени области.

## Одлики на империјализмот

* воени освојувања
* економско потчинување на други земји
* висок развој на производните сили
* концентрација на капиталот
* создавање на монополи

## Модерен империјализам

Владимир Илич Ленин се трудел да докаже дека капитализмот неопходно го поттикнувал империјализмот со цел да најде нови пазари и природни богатства што ја претставува последната и највисоката етапа на капитализмот.

Империјализамот постои во далечни извесни држави без оглед дали тие подјармувани држави се сметаат како дел од некоја империја.

Категорија:Империјализам
Категорија:Политички теории
Противречност

### Доказ со доведување до противречност

Овој доказ спаѓа во групата на индиректни докази и уште е познат како доказ со доведување до контрадикција (апсурд), Reductio ad absurdum.

Суштината на **Доказ со доведување до противречност** се сосотои во следново: ако од негацијата на заклучокот и од претпоставката на теоремата следува некој исказ противречен на условот, некоја аксиома или теорема, тогаш тврдењето во теоремата е точно.

Познат пример на доказ со доведување до противречност е доказот дека \sqrt{2} е ирационален број:

:Да претпоставиме дека \sqrt{2} е рационален број, па \sqrt{2} = {a\over b} каде *a* и *b* се ненулти цели заемно прости броеви. Значи, b\sqrt{2} = a. Квадрирајќи ги двете страни добиваме: 2*b*2 = *a*2. Бидејќи 2 ја множи левата страна, 2 мора да ја дели десната страна (тие се еднакви и се цели броеви). Значи *a*2 е парен, што повлекува дека *a* мора да е парен. Можеме да напишеме *a* = 2*c*, каде *c* е исто така цел број. Со замена во почетната равенка добиваме 2*b*2 = (2*c*)2 = 4*c*2. Ги делиме двете страни со 2 и добиваме *b*2 = 2*c*2. Но тогаш, исто како претходно, 2 го дели *b*2, па *b* мора да е парен. Сепак, ако *a* и *b* се двата парни, тогаш имаат заеднички делител, имено 2. Ова противречи со нашата претпоставка, значи заклучуваме дека \sqrt{2} е ирационален број.

Категорија:Математика
Пластични уметности

**Пластични уметности** се оние ликовни уметности во кои се употребува материјал кој се калапи или обликува на некој начин, често во три димензии. Примери за ова се глина, боја и гипс. Така, можеме да речеме дека во пластични уметности спаѓааат сликарството, скулптурата, цртањето итн.

Пластични уметости може и да значи:

* Архитектура
* Керамика
* Земјена уметност
* Металургија
* Книжна уметност
* Употребата на пластика во рамките на уметностите или како уметност сама за себе.
* Скулптура
* Текстилна уметност
* Дрводелство
* Стакло

Материјалите можат да се резбаат или обликуваат, како да речеме камен или дрво. Тука спаѓаат и бетон и челик бидејќи, со соодветни алатки и тие можат да се модулираат.

## Поврзано
* Ликовна уметност
* Медиум (уметност)
* Уметнички материјали
* Записен медиум
Украсна уметност

[thumb|right|300px|Сребрен [чаен прибор.]]
**Украсна уметност** (**декоративна уметност**) — изработка на украсно-функционални предмети во керамика, дрво, стакло, метал или текстил. Во ова поле спаѓаат керамиката, мебелот, покуќнината, внатрешното уредување и архитектурата. Честопати ваквата уметност се категоризира како спротивна на „фината уметност“, имено, сликарството, цртањето, фотографијата и скулптурата од поголем калибар. Некои стручњаци ја разликуваат украсната од ликовната уметност по нејзината функционалност, намена, важност, статус на уникатно дело, или пак творба на еден единствен уметник.

## Поврзано
* Применета уметност
* Движење за применета уметност (Arts and Crafts Movement)
* Занает
* Историја на украсната уметност
* Мозаик
* Орнамент (архитектура)

## Избрана библиографија
* Fiell, Charlotte and Peter, Изд. *Decorative Art Yearbook* (една за секоја деката од XX век). Прев. на англиски. Bonn: Taschen, 2000.
* Fleming, John and Hugh Honour. *Dictionary of the Decorative Arts*. New York: Harper and Row, 1977.
* Frank, Isabelle. *The Theory of Decorative Art: An Anthology of European and American Writings, 1750–1940*. New Haven: Yale University Press, 2000.
* Thornton, Peter. *Authentic Decor: Domestic Interior, 1620–1920*. London: Seven Dials, 2000.


Категорија:Уметнички жанрови
Категорија:Внатрешно уредување
Ирационален број

Во математиката, **ирационален број** — кој било реален број кој не е рационален број, односно, тоа е број кој не е од облик *n*/*m*, каде *n* и *m* се цели броеви.

**Ирационален број** може да се дефинира и како непериодичен бесконечен децимален број.

Множеството од сите ирационални броеви е бесконечно множество и се означува со **I**.

Важи: **R** = **Q** ∪ **I**, каде **R** — множеството на реални броеви, а **Q** на рационални броеви.

**I** — непреброиво (бидејќи множеството од рационални броеви е преброиво, а множеството од реални броеви е непреброиво).

Примери за ирационални броеви: \sqrt{2}, \sqrt{3}, \sqrt{5}, **[[π]]**, златен пресек итн.


Категорија:Броеви
Древномакедонски календар

**Древномакедонски календар** бил календар во употреба во Македонија во I милениум п.н.е. Имал 12 синодски месеци (т.e. 354 дена во годината), на кои им требале престапни месеци за да се придржуваат кон годишните времиња. Во времето кога овој календар се користел во хеленскиот свет, вкупно 7 *емболими* (престапни месеци) биле додавани на секој 19-годишен Метонов циклус. Годината започнувала со месец Октомври.

* *[[Дион (месец)|Дион]]* - октомври
* *[[Апела]]ј* - ноември
* *[[Авденај]]* - декември
* *[[Перитиј]]* - јануари
* *[[Дистер]]* - февруари
* *[[Ксандик]]* - март
** *Ксандик Емболим*, престапен 6 пати на 19-годишен циклус
* *[[Артемисиј]]* - април
* *[[Даисиј]]* - мај
* *[[Панем]]*- јуни
* *[[Лој (месец)|Лој]]*, јули
* *[[Горпиај]]* - август
* *[[Хиперберетај]]* - септември
** *Хиперберетај Емболим*, престапен еднаш на 19-годишен циклус

## Поврзано
* Македон
* Древни Македонци

## Извор
* Perseus Digital Library - месеците од речник 

Календар
Македонски
Календар
Категорија:Месечево-сончеви календари
Лустрација

**Лустрација** е политика која го ограничува учеството на поранешните комунисти и посебно шпиони од комунистичката тајна полиција, во извршувањето на јавните функции.

## Етимологија
Поимот лустрација потекнува од церемониите кои се вршеле во Стариот Рим за време на свеченостите на Амбурбиите (или Амбарвалиите), како и во други прилики, кога имало потреба да се смири гневот на боговите. Тогаш, гревовите се пренесувале на животните и нив ги воделе неоколу со цел да се исчистат од гревовите. Оттука, поимот „лустрација“ означувал „прочистување“ од гревовите.

## Лустрацијата во Македонија
Во 2012 година бил донесен потполно нов закон за лустрација, како замена на законот од 2008 година. Законот од 2012 година, чиј официјален назив бил Закон за определување дополнителен услов за вршење јавна функција, донел повеќе новини во споредба со претходниот закон, како: јавно објавување на лустрираните лица; продолжување на опфатот на лустрацијата до 2006 година; можност како извори на информации за лустрирање да бидат не само државните органи, туку и физички и правни лица итн. Исто така, со оовј закон се проширила дефиницијата за соработка со тајната полиција. За разлика од законот од 2008 година, во кој соработката се дефинирала како „тајна, свесна, континуирана и организирана соработка и активност, заснована со писмен документ со органите на државната безбедност“, во законот од 2012 година Комисијата за верификација на фактите (како орган надлежен за спроведување на лустрацијата) добила овластување да лустрира и лице евидентирано во досиејата на органите за државна безбедност како „таен соработник, оперативна врска или таен информатор при оперативно прибирање, известување и податоци што биле предмет на обработка, чување и користење од органите на државната безбедност.“

Во 2015 година, во согласност со Извештајот на Прибе, како дел од решевањето на политичката криза во Македонија, процесот на лустрација бил запрен, а Комисијата за верификација на фактите продолжила да работи до завршувањето на судските процеси иницирани на дел од лустрираните лица. До тој момент, во Македонија биле лустрирани 300 лица, иако Комисијата за верификација на фактите проверила 30.000 лица. Меѓу лустрираните лица биле и поранешни министри за внатрешни работи и други високи полициски функционери, како: Љубомир Фрчкоски, Добри Величковски, Јован Трпеновски, Стеван Павлески, потоа судијата во Уставниот суд Трендафил Ивановски итн. Притоа, 20 лустрирани лица повеле судска постапка и добиле позитивна пресуда од Управниот суд, која потоа лустраторите ја обжалиле до Вишиот управен суд. Петмина лустрирани лица правдата ја побарале пред Судот за човековите права во Стразбур.

## Наводи

Категорија:Политички поими
Ризо Ризов

**Ризо Ризов**, роден **Ризо Костов Ризов**, познат по псевдонимот **Константинович** (Велес, 1 јануари 1872 — Скопје, 6 јануари 1950) — македонски револуционер, учесник во македонското револуционерно движење, член и раководител на Македонската револуционерна организација, еден од основачите на Народната федеративна партија и ВМРО (Обединета).

## Животопис

Ризов бил учител во неговиот роден град. Тој бил член на Комитетот за општеставена безбедност во Велес, а во 1904 година е прострелан од  сарафистите .

Во 1912 година е испратен од велешката општина во Солун да се сретне со раководителите на ВМОРО за да го промовира предлогот на Димитрија Чуповски за испраќање на една делегација во Лондон, која ќе бара автoномија на Македонија.

Но и покрај инсистирањето на Димитрија Чуповски, Петар Поп Арсов, Ризо Ризов активностите на Македонците биле оневозможени. Ризо Ризов повторно отишол во Солун за да подејствува кај приврзаниците за автономија на Македонија пред Мировната конференција во Лондон, но таму бил пречекан со рески реакции од бугарските емисари дека *јазици ќе сечат и глави ќе паѓаат за зборот автономија*.

Кога Ризо Ризов се вратил назад во Велес за да им соопшти на Чуповски и Поп Арсов, тие веќе не биле таму поради пуштената потерница по нив.

Значи, во 1912 година овие македонски интелектуалци сепак одржувале општомакедонска конференција на кое се барало полномоштво за да може Македонската колонија да ги застапува националните интереси пред Европа.

Кон крајот на 1926 година поради болест ја напушта Виена и заминува за Советскиот Сојуз. Во 1945 година се враќа во Македонија. Умрел 1950 година.

## Наводи
  
 

Р
Категорија:Дејци на ВМРО (Обединета)
Категорија:Починати во Скопје
Категорија:Родени во 1872 година
Категорија:Починати во 1950 година
Категорија:Македонски револуционери
Категорија:Македонски просветители
Категорија:Учесници во Илинденското востание
Категорија:Дејци на Привременото претставништво на поранешната Внатрешна организација
Мери Бошкова

**Мери Бошкова** (Битола,  - , ) — македонска театарска, телевизиска и филмска глумица, доајен на македонската глумечка уметност.

## Животопис
Бошкова е родена во Битола на 2 мај 1924 година. Таа ја играла насловната улога во првиот македонски долгометражен игран филм „Фросина“ (1952) на режисерот Воја Нановиќ, како и во првата македонска филмска комедија „*[[Мирно лето]]*“ (1961), во режија на Димитрие Османли. Добитничка е на најголемите признанија во нејзината богата глумечка кариера: Стериината награда за ликот на мадам Дибоа („*Еригон*“ од Јордан Плевнеш), како и голем број на високи сојузни и републички признанија - награда на Владата на ФНРЈ, Владата на НРМ, наградите „11 Октомври“ и „13 Ноември“, наградата за животно дело и др. Таа заедно со глумиците: Нада Гешоска, Милица Стојанова и Љупка Џундева се смета за една од најпознатите и најангажирани актерки и бардови на македонското глумиште.

Со своите први настапи во родната Битола, го свртела вниманието на публиката и критиката. Таа е носител на главните рољи со кои се прославила и во Македонскиот народен театар во Скопје: Живка во „*[[Госпоѓа министерка]]*“ од Бранислав Нушиќ, Дездемона од Шекспир, Бароница Кастели во „*[[Господа Глембаеви]]*“ и „*Нора*“ од Хенрик Ибзен.

Скоро една деценија живеела и творела во Драмата на Народниот театар во Белград, каде се прославила со: „*[[Коштана]]*“ од Бора Станковиќ, „*Тетовирана ружа*“ од Тенеси Вилијамс и др.

По враќањето во Скопје, таа била носител на главните улоги на македонската сцена сè до пензионирањето, но сепак не се повлече. Таа останува со својата животна улога на Живка Министерка, со која творба се вброила меѓу најдобрите улоги на југословенската сцена.

Освен на „даските што значат живот“, таа била активна и во радио драмите, ТВ драмите, како и на филмскиот екран. Нејзина последна филмска глумечка творба е на филмскиот екран во филмот на Димитрие Османли, „''Ангели на отпад''“. Мери Бошкова починала на 25 март 2014 година во Скопје. Погребана е на градските гробишта Бутел во Скопје.

## Филмографија

## Наводи

## Надворешни врски
* 

Категорија:Глумици од Битола
Категорија:Македонски театарски глумци
Категорија:Македонски филмски глумци
Категорија:Македонски телевизиски глумци
Категорија:Југословенски глумци
Александров саркофаг

мини|десно|300п|Александарскиот саркофаг
мини|десно|300п|Детаљ од реконструкцијата на обоениот мермер
**Александров саркофаг** — камен саркофаг од IV век п.н.е. украсен со барелјефни резби со Александар Македонски. Откриен е во некропола близу Сидон, Либан во 1887, и денес е изложен во Археолошки музеј во Истанбул. Најпрво се сметало дека саркофагот му припаѓал на Абдалоним, кралот на Сидон назначен од Александар, но некои стручњаци сега сметаат дека ова е саркофаг на Мазеј, персиски благородник, управител на Вавилон.

Саркофагот е направен од полихромен (обоен) пентелски мермер во облик на македонски храм. Резбите на едната долга страна го прикажуваат Александар во борба против персијците во Битката кај Ис. Александар е прикажан на коњ, со капа лавовска  глава, подготвувајќи се да фрли копје на персиската коњица. Некои стручњаци сметаат дека вториот македонски коњаник близу средината е Хефестион, побратимот на Александар. Третиот македонски коњаник се смета дека е Пердика. 
На другата долга страна Александар и Македонците ловат лавови заедно со Абдалоним и персијците.
Едната кратка страна содржи сцена со Абдалоним како лови пантер. Фронтонот над тоа е изрезбан со Абдалоним во битка. Другата кратка страна ја прикажува Битката кај Газа, а фронтонот над тоа го прикажува убиството на Пердика.

## Копија во Скопје
Археолошкиот музеј на Македонија има точна копија на овој важен артефакт од историјата на Македонија, направена со помош на музејските колеги од Турција и претставува главна атракција во музејот.

## Наводи

## Поврзано

* Саркофаг
* Александар Македонски
* Античка македонска војска
* Античка Македонија
* Абдалоним
* Мазеј

Саркофаг
Категорија:Античка уметност
Акселбендер

[thumb|200п|[Цар Александар III (Русија)|Александар III со акселбендери на униформата. Насликал: Иван Крамској]]
**Акселбендер** е украсен исплетен гајтан кој се носи на воена униформа. Води потекло од Франција, од времето кога во битка се користеле коњи. Аѓутантот на еден генерал носел јамка за да го врзе коњот на генералот додека тој се симнувал од него. Практичен приод било да се врзе јамка околу нараменицата на рамото на туниката.

## Поврзано
* Воена униформа
## Наводи

Категорија:Воени обележја
Категорија:Плетеници
Лимфоцит

**Лимфоцитите** се тип на леукоцити кои се од фундаментално значење за имуниот систем поради тоа што ја детерминираат специфичноста на имуниот одговор при инфективни микроорганизми и други туѓи супстанци. Кај луѓето, лимфоцитите се околу 25 до 33% од вкупниот број на леукоцити. Тие се наоѓаат во циркулацијата, а исто така се сконцентрирани во централните лимфоидни органи и ткива, како слезината, крајниците и лимфните јазли, каде најчесто се случува имуниот одговор.

## Видови лимфоцити
### T-клетки и B-клетки
Двата примарни типа на лимфоцити се В-лимфоцитите и Т-лимфоцитите, или В-клетки и Т-клетки. И двете потекнуваат од клетките во коскената срцевина и се слични по облик. Некои лимфоцити мигрираат до градната жлезда, каде созреваат во Т-клетки; другите остануваат во коскената срцевина, каде (кај луѓето) се развиваат во В-клетки. Повеќето лимфоцити се краткотрајни, со просечен живот од недела до два месеца, но повеќето живеат со години, создавајќи фонд на долготрајни Т и В-клетки. Овие клетки се одговорни за имунолошката “меморија” за побрз и посилен одговор за втора средба со истиот антиген.

### Клетки-природни убијци (NK-клетки)
Клетките-природни убијци се способни за уништување особено на клетки инфицирани со вирус и туморни клетки, но притоа на својата површина немаат рецептор со висока специфичност како правите лимфоцити.

## Функција

Преку рецепторни молекули на нивните површини, лимфоцитите се во можност да врзуваат антигени (туѓи супстанци или микроорганизми) и да помагаат за нивното отстранување. Секој лимфоцит носи рецептори кои се врзуваат за специфичен антиген. Можноста за одговор на практично секој антиген доаѓа од големиот вариетет на лимфоцити кои ги содржи телото. Секој од нив е способен да препознае еден специфичен антиген.

Еднаш стимулираниот лимфоцит (со врзување на антиген) се дели на повеќе идентични клетки. Некои од клонираните В-клетки се диференцираат во плазма клетки кои произведуваат антитела. Овие антитела се слично моделирани по рецепторите на претходничките В-клетки и, еднаш ослободени во крвта и лимфата, се врзуваат за целниот антиген и иницираат негова неутрализација или уништување. Производството на антитела продолжува за неколку денови или месеци, сѐ додека не се уништат антигените. Други В-клетки, мемориски В-клетки, се стимулираат да се делат, но не се диференцираат во плазма клетки; тие го снабдуваат имуниот систем со долга меморија.

Во тимусот, Т-клетките се делат и диференцираат во помошни, регулаторни или цитотоксични Т-клекти или, пак, стануваат мемориски Т-клетки. Потоа тие доаѓаат до периферните ткива или циркулираат во крвта или лимфниот систем. Еднаш стимулирани од соодветниот антиген, помошните Т-клетки секретираат хемиски гласници наречени цитокини, кои ја стимулираат диференцијацијата на В-клетки во плазма клетки. Регулаторните Т-клетки ги контролираат имуните реакции. Цитотоксичните Т-клетки, кои се активираат од различни цитокини, се врзуваат и ги уништуваат инфицираните клетки и канцерните клетки.

Категорија:Лимфен систем
Категорија:Имунолошки систем
Попладне

[thumb|right|250px|''[Недела попладне на островот Гранд Жат*, [[Жорж Сера]]]]
*'Попладне*', како што самото име кажува, е дел од денот по 12:00 ч. (*по пладне''), па сѐ до -- зависно од контекст -- вечерта, квечерината, или пак 18:00 ч. Употребата на терминот е прилично субјективна.

## Попладнето како мотив во уметноста
* „Попладне“ — песна на македонскиот поет Анте Поповски.

## Наводи

Категорија:Делови од денот
Сантјаго де Куба (покраина)

**Сантјаго де Куба** () — втората покраина по број на жители во Куба. Во неа живеат околу 1,2 милиони луѓе; најголемиот град, Сантјаго де Куба (554.000) е главен административен центар. Други поголеми градови се Палма Соријано (125.000), Контрамаестре (88.000), Мајари Ариба (80.000), Сан Луис (65.000) и Сонго-ла Маја (50.000).

Покраината е богата со прородни ресурси како железо и никел. Меѓутоа стопанството е главно земјоделско, со големи плантажи на банани, какао и кафе ширум нејзините пространства. Околу главниот град индустријата е во подем, а исто така и туризмот. Природната убавина на овие краишта привлекуваат многу туристи од КУба и од светот.

Во покраината Сантјаго де Куба се случиле многу битки, во војната за независност, како и во Кубанската револуција (1959), каде голем дел од герилските борби се одвивале по планините.

## Општини

*Извор: Население од пописот во 2004 г.* *Површина според општинската прераспределба од 1976 г.*

## Наводи

## Надворешни врски
* Портал на покраината Сантјаго де Куба  
* Туристички портал на Сантјаго де Куба 


Категорија:Покраини во Куба
Категорија:Држави и територии настанати во 1976 година
Дервенџиство

мини|Дербент
**Дервенџии** ― чувари на дервен (планински превој), припадници на полувоениот ред на Турското Царство, преземени од пресоманскиот период и прилагодени на новонастанатите услови во балканските земји. Вид на локална војска во Османлиското Царство, составена од локални вооружени селани ополномоштени со указ (ферман) директно од султанот, со цел да обезбедуваат значајни патишта (најчесто тешкопроодни клисури помеѓу два града) и да го штитат населението од разни насилства.

За оваа служба биле ангажирани претежно христијани од селата блиски до дервените. За извршување на својата служба, тие уживале извесни даночни олеснувања, што придонело за значително зголемување на бројот на жителите во некои од дервенските села. наместо целото село, за подоцна (од 16 век) биле земани најчесто по 30, поретко по 60, а само во исклучителни случаи и по 90 лица. Група од 30 лица оформувала една посебна единица наречечна давул (тапан), бидејќи тој инструмент го употребиле дервенџиските стражи за да им соопштат на патниците али патот е слободен и прооден.

Дервенџиството се појавило во XIV или XV век, а статутот на дервенџииите конечно е нормиран од администрацијата на султанот Сулејман I. Дервенџиите имале право да ја известат османлиската власт за секое насилство врз месното население од страна на власта или вооружени странски разбојнички банди, кои во пограничните места често ја преминувале границата и навлегувале на територијата на Османлиската држава (Македонија). Во Македонија, познати се повеќе места кои извршувале дервенџиска дејност: Кркља, Тресонче (Кичево-Дебар), Сирула (Охридско), Маврово, Куклица (Кратовско), Златари (Ресенско), Ѓавато (Битола-Охрид), Демир Капија, Герман (Кривопаланечко), Бродец (Скопско), демирхисарските села итн. На територијата на етно-географска Македонија се регистрирани преку 150 дервенџиски села.

Дервенџиството претставувало значајна мерка за обезбедување на редот и мирот во Османлиското Царство. Остатоци од ваквата служа се одржале сѐ до првата половина на 19 век.

## Литература

* Александар Стојановски. Дервенџиството во Македонија. Скопје: 1974
*Глиша Елезовић. „Дервенџије“, Јужна Србија, 1923, књ. III, бр. 28, 321-329

## Наводи



Категорија:Војска на Отоманското Царство
Категорија:Отомански титули
Категорија:Турцизми
Категорија:Зборови што ги нема во ТРМЈ
Деве Баир

мини|Деве Баир
**Деве Баир** е месност на која се наоѓа истоимениот главен и најголем граничен премин на македонско-бугарската граница, на оддалеченост од 22 километри од градот Крива Паланка. Местото се нарекува и Рамна Нива. Бугарскиот премин се нарекува Ѓуешево (*Гюешево*). 

## Етимологија на топонимот
Деве Баир е турско име, со буквален превод „камилски рид“. Името, местото го добило поради својот облик во вид на грпки од двогрба камила.

## Галерија

Податотека:Deve Bair border stamp.jpg|


## Надворешни врски
* Гранична полиција 

Категорија:Општина Крива Паланка
Категорија:Македонско-бугарски гранични премини
Категорија:Македонско-бугарска граница
Категорија:Планински превои во Македонија
Индиски Океан

thumb|right|300px|Индиски Океан.

**Индискиот Океан** е трета по големина водена маса на планетата Земја, по Тихиот Океан и Атлантикот. Тој покрива околу 20% од површината на Земјата. Од север е ограничен од Азија, од исток од Австралија и Индокина, од запад од Африка, а од југ со Антарктикот. Нај длабоко место во Индискиот Океан е местото наречено Санта Марија.

Категорија:Океани
Кркљанска Река

**Кркљанска Река** — река во Македонија, сместена на планината Осогово.

Реката тече низ селото Кркља, источно од градот Крива Паланка.

## Тек

Извира од врвовите на Калин Камен, со вкупна должина на текот од околу 25 километри.

## Поврзано
* Дурачка Река
* Осоговски Планини
* Крива Река

## Наводи

Категорија:Кркља
Категорија:Реки во Македонија
Хавана (покраина)

мини|десно|Поделбата и укинувањето на покраината Хавана
**Хавана** (**Ла Хабана**, шпански: *Provincia de la Habana*), Куба, е поранешна покраина во Куба. Самиот град Хавана е посебна покраина, окружена од покраината Хавана. На 1 јануари 2011 г. е поделена на две покраини: Артемиса и Мајабеке и како таква престанала да постои. Населението броело 711.066 жители (2002), а најголем град бил Артемиса (75.000 жит).

За да се избегне забуна, треба да е напомене дека градот Хавана и понатаму останува своја покраина, неповрзана со оваа истоимена покранешна покраина.

Покраината Хавана се граничела со градот Хавана и покраините Пинар дел Рио и Матансас. Северно и јужно имала брегови, додека од население места има неколку града и дузини гратчиња.

Јужното крајбрежје на покраината се одликувало со мочуришта и молчурливи земјишта.

Големиот дел од земјоделството на подрачјето на оваа некогашна покраина е посветено на производство на храна, главно говеда, компир и овошје. За ралика од останатите делови на Куба, шеќерот и тутунот играат маргинална улога во покраинското стопанство. Во покраината има доста индустријализација, со бројни електрани и шеќерни мелници.

## Општини во поранешната покраина
# Артемиса
# Мариел
# Гванахај 
# Каимито
# Баута
# Сан Антонио де лос Бањос
# Бехукал
# Сан Хосе де лас Лахас
# Харуко
# Санта Крус дел Норте 
# Мадруга
# Нуева Паз
# Гиинес
# Мелена дел Сур
# Квивикан
# Алквизар
# Батабано
# Гиира де Мелена
# Сан Николас де Бари

## Наводи

Категорија:Покраини во Куба
Камагвеј (покраина)

**Камагвеј** () е најголемата покраина во Куба. Главен град е Камагвеј. Други градови се Флорида и Нуевитас.

Камагевеј е низинска покраина, речиси без ридови и планински венци. Северното и јужното крајбрежје се одликуваат со бројни големи атоли.

На овие крајбрежја има песокливи плажи, и покрај големиот туристички потенцијал, покраината не е развиена на тој план. Исклучок од ова е плажата Санта Лусија, на северниот брег.

Стопанството во покраината Камагвеј се состои главно од одгледување говеда, шеќер (на север  и југ) и полјоделство. Покраината е позната по својата каубојска култура, со чести манифестации на родео. Исто така важни за стопанството се и кокошките и оризот, а постои и мала овоштарска индустрија за одгледување на цитруси. Во главниот град се наоѓа една од малкуте пиварници во земјата.

## Општини

*Извор: Население од пописот во 2004 г.* *Површина според општинската прераспределба од 1976 г.*

## Наводи

## Надворешни врски

* Портал на покраината Камагвеј  

Категорија:Покраини во Куба
Лас Тунас (покраина)

**Лас Тунас** () е покраина во Куба. Поголеми градови се Пуерто Падре и Амансио, како и главниот град Лас Тунас (познат и како Викторија де Лас Тунас или само Туна).

Покраината е создадена во 1978 год., года била одвоена од регионот *Ориенте*.

Јужното крабрежје кај Гваканајопскиот Залив, е мочурливо и се одликува со мангрови. Во овие влажни предели се одгледува шеќерна трска бидејќи климата е погодна за таа култура.

Во покраината се пасат и говеда. Викторија де Лас Тунас бил мал пазарен град кога со пределбата на државата (1975), почнала голема програма за модернизација и развој, како и поврзување на градот со пат до Хавана.

## Општини

*Извор: Население од пописот во 2004 г.* *Површина според општинската прераспределба од 1976 г.*

## Наводи

## Надворешни врски
* Портал на покраината Лас Тунас  
* Periodico 26  — Весник на покраината Лас Тунас 

Категорија:Покраини во Куба

Категорија:Држави и територии настанати во 1976 година
Санкти Спиритус (покраина)

**Санкти Спиритус** () е една од покраините во Куба. Главен град е Санкти Спиритус. Друг град од поголема важност е Тринидад.

Јужното крајбрежје на покраината е рамно, но западниот дел е планински. На југоисток се наоѓаат бројни ризофори и мочуришта.

Во оваа покраиниа се наоѓа најголемиот вештачки резервоар во Куба, наречен Ембалсе Заза.

Туризмот е голема стопанска гранка во покраината, кој се случува околу Тринидад, град кој му припаѓа на Светското културно наследство со дузини колонијалн згради (и речиси без архитектура од XX век) кои датираат од шпанската хегемонија во 1500-тите. Како речиси цела Куба, шеќерната трска и говедата се важни за стопанството. Тука во извесна мера се одгледуваат и тутун и ориз.

Во XVII век, холандски и британски пирати пробале да ја заземат оваа територија, но биле неуспешни, бидејќи шпанскиот гарнизон постојано ги одвраќал. Од 1660 до 1680, Тринидад бил преполн со пирати од Јамајка и Тортуга, и на двапати тие го срамниле градот со земја.

Покраините Сиенфуегос, Санкти Спиритус и Виља Клара биле дел од некогашната покраина Санта Клара.

## Општини

*Извор: Население од пописот во 2004 г.* *Површина според општинската прераспределба од 1976 г.*

## Наводи

## Надворешни врски
* Портал на покраината Санкти Спиритус  

Категорија:Покраини во Куба

Категорија:Држави и територии настанати во 1976 година
Сиего де Авила (покраина)

**Сиего де Авила** () е една од покраините во Куба, која претходно била дел од покраината Камагвеј. Главен град е Сиего де Авила, кој се протега долж централниот автопат Каретера Сентрал, додека втор град по големина е Морон, кој лежи посеверно.

Вон северното крајбрежје се наоѓаат атоли кои се развиваат  туристички одморалишта, главно островите Кајо Коко и Кајо Гвилермо. Јужното крајбрежје се одликува со ризофори.

Помеѓу Морон и северниот брег ма неколку езера, меѓу кои Лагуна де Лече (Млечно Езеро), наречено заради неговиот бел изглед кој се должи на присуството на варовни наслаги на тлото). Ова е најголемото природно езеро во земјата

Централниот дел од Сеиго де Авила се користи за говедарство, а другаде се одлгедуваат шеќерот, ананасот и агрумите.

## Општини

*Извор: Население од пописот во 2004 г.* *Површина според општинската прераспределба од 1976 г.*

## Наводи

## Надворешни врски

*Портал на Сиего де Авила  

Категорија:Покраини во Куба