open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Галерија на матица српска

** Галеријата на Матица Српска ** ( Галерија Матице Српске) е една од најголемите и најстарите галерии во Србија. Сместено е во централната зона на Нови Сад, веднаш до Меморијалната колекција на Павле Беjански .

Галеријата е основана на 14-ти октомври 1847 година, со придонес од Сава Текелија кој остави вредна колекција на семејни портрети на Матица Српска и други српски трговци кои дадоа дарови и донации во галеријата. 
Зградата на Галеријата на Матица Српска беше прогласена за Споменик на културата од големо значење во 1979 година. 
Галеријата на Матица Српска дејствува како независна институција, освен Матица Српска од 1958 година. Колекциите во Галеријата на Матица Српска претежно се состојат од слики од сите периоди на националната историја на уметноста.

## Галерија

The Gallery of Matica Srpska permanent exhibition9.jpg|Монументални слики и салата за предавања
The Gallery of Matica Srpska permanent exhibition31.jpg| Мебел и уметнички дела, дарба на архитект Драгиша Брашован
The Gallery of Matica Srpska permanent exhibition30.jpg| Доцно барокна уметност
The Gallery of Matica Srpska permanent exhibition15.jpg| Икони и религиозна уметност
The Gallery of Matica Srpska permanent exhibition22.jpg| Биста на кралот Петар и дела што го претставуваат српското благородништво
The Gallery of Matica Srpska permanent exhibition27.jpg|Душановиот законик
The Gallery of Matica Srpska permanent exhibition1.jpg| Портрети на елитата од 19 век
The Gallery of Matica Srpska permanent exhibition8.jpg|Покривање
The Gallery of Matica Srpska permanent exhibition2.jpg|Религиозна уметност
The Gallery of Matica Srpska permanent exhibition32.jpg| Дела на Паја Јовановиќ
The Gallery of Matica Srpska permanent exhibition34.jpg| Модернизам
Novak Radonić, Devojka s kanarincem, 1865, Galerija Matice srpske, Novi Sad.jpg|„ Девојче со канаринец “од Новак Радониќ
Uroš Predić - Devojka u plavom (Moravkinja), 1879-80.jpg|„Моравинка“ од Урош Предиќ


## Наводи

## Литература
*Галерија Матице српске, Лепосава Шелмић

## Надворешни врски
* Галерија Матице српске 
* Галерија Матице српске слика културног идентитета посредством презентације уметничких дела, докторска дисертација (2015)}}

Категорија:Матица српска
Категорија:Музеи во Новом Саду
Меренре Немтиемсаф I

**Меренре Немтиемсаф I** (владеел 2287–2278 п.н.е.) бил четвртиот крал на Шестата династија во Египет. Неговото име, повикувајќи се на Немти, порано се читало како **Антиемсаф**, читање за кое сега се знае дека е неточно.

## Биографија
Меренре бил син на Пепи I и Анкесенпепи I, и внук на женскиот везир Небет и нејзиниот сопруг Куи.

Кралските печати и камени блокови од шестата династија пронајдени во Сакара покажуваат дека тетката на Меренре, кралицата Анкесенпепи II, била сопруга на Пепи I, а потоа и на самиот Меренре. Бидејќи каменот од Јужна Сакара покажува дека владеењето на Меренре е меѓу Пепи I и Пепи II, и траело минимум нешто повеќе од една деценија, ова индиректно укажува дека Меренре I бил татко на Пепи II, наместо Пепи I како што традиционално се претпоставуваше. Ќерката на Меренре, Анкесенпепи III, била сопруга на Пепи II.

## Пирамида
Меренревата пирамида е изградена за време на Шестата династија во Египет кај Сакара 450 метри југозападно од пирамидата на Пепи I и на слично растојание од пирамидата на Џедкаре.

## Наводи

## Надворешни врски

* Каменот во Јужна Сакара: Анали на шестата династија

Категорија:Фараони од Шестата египетска династија
Мајки Волш

мини|Мајки Волш
**Мајки Волш** ― британски писател, колумнист и ЛГБТ активист, најпознат по низата саможивотописни книги.

## Животопис
Волш бил воспитан да биде борец со голи тупаници во ромската заедница, но штп бил хомосексуалец, тој бил принуден да го напушти семејството и културата во 1996 година.

Волш страда од лошо ментално здравје и социјално нарушување на анксиозноста, што го прави повлечен и познат да избегнува јавни настапи поради тоа. Неговото последно јавно интервју било во 2011 година, на „The Choice“ на Би-Би-Си на Радио 4 со Мајкл Бурк, во кое тој зборувал за неговиот живот и за тоа што го натерало да мора да ја напушти својата култура.

Во 2014 и 2015 година, Волш бил додаден на виножитниот список на весникот „*The Independent*“ на највлијателни британски ЛГБТ лица.

## Книги
*„Циганче*“ (2010), деби-саможивотописот на Волш и бестселер во Кралството. Објавено од „Hodder &amp;amp; Stoughton UK“ и „St. Martin's Press USA“.

*„Циганче: Во бегство*“ (2011) Волшовиот втор саможивотопис и продолжение на „ *Циганче“*, исто така британски бестселер. Објавено било од „Hodder &amp;amp; Stoughton UK“ и „St. Martin's Press USA“.

Аудио-книгите за обете наслови биле прочитани од самиот Волш, а ги објавиле Audible.com.

## Филм
Филмската адаптација на првата книга на Волш, „Циганче “ е во фаза на развој, продукција на „Bowery and Bond Films“ и сценарио прилагодено од Џејмс Греам. Режисерот на X+Y, Морган Метјуз, треба да режира а Бенедикт Камбербач ќе глуми во улогата на таткото на Волш.

## ЛГБТ
Волш бил снимен за прв пат да ја споделат приказната за признание кај добротворната организација „Акт“.

Волш бил претставен изданието „Примери за геј лица“ на списанието „Attitude“,  и има напишано разни гостински колумни за „Gay Times“.

## Наводи

## Надворешни врски
*

Категорија:Живи луѓе
Категорија:Родени во 1980 година
Категорија:Британски Роми
Само ветерот

***Само ветерот*** (  ) е унгарска филм драма во режија на Бенедек Флиегуф од 2012 година. Филмот се натпреваруваше на 62-от Меѓународен филмски фестивал во Берлин, каде што ја освои наградата на жирито  и беше избран како претставник на Унгарија за Оскар за најдобар странски јазик на 85-тото доделување на Оскарите, но не се најде во последната потесна листа.

Филмот е заснован од вистински убиства во Унгарија, но сепак заплетот е целосно фиктивен и се фокусира на едно ромско семејство, кое живее во непосредна близина на убиствата.

## Улоги

* Лајос Саркани како Рио
* Каталин Толди како Мари
* Гинги Лендваи како Ана
* Герги Толди

## Наводи

## Надворешни врски

* Само ветерот at IMDb
Фатма од шумата

***Фатма од шумата*** (  ) е 28-минутен турски документарен филм во режија на Суха Арин . Првпат беше прикажанан во Меѓународната година на детето (1979).

Филмот прикажува каков е животот на едно 12-годишно девојче кое живее и работи со дрвосечачите во шумите на високите планини Торос . Во него се документира за експлоатацијата на детскиот труд и суровите животи на дрводелците вработени во турското Министерство за шумарство .

## Екипа

* Режисер: Суха Арин
* Асистент режија и монтажа: Несли Чолгесен, Цемал Карман, Кемал Севимли, Јалчин Јеленс
* Директор на фотографија: Хасан Озген
* Камера: Савас Гувезен
* Музички аранжман: Мехмет Еренлер, Невит Кодали

## Награди

* Прва награда на  3-тиот интернационален балкански филмски фестивал (1979)
* Наградата Сребрен меч на меѓународниот филмски фестивал во Дамаск (1979)
* Награда Златен портокал на филмскиот фестивал во Анталија (1979) 
* Прва награда во селекцијата за краток филм на Министерството за култура на Турција (1979)

## Наводи

Категорија:Турски филмови
Евгениј Романович Агрест

алт=Евгениј Романович, Агрест|мини|Евгениј Романович, Агрест
**Евгениј Романович Aгрест** (роден на август 15, 1966 година, Витебск) - Шведскi шахист, велемајстор (1997).

По распадот на СССР во 1994 година, тој емигрирал во Шведска. Ја добил титулата велемајстор во 1997 година. Четирикратен шампион во шах во Шведска (1998, 2001, 2003 и 2004 година), трикратен скандинавски шампион (2001 година, заедно со Артур Коган, 2003 заедно со Курт Хансен и во 2005 година). Тој играл за репрезентацијата на Шведска на 8 шаховски олимпијади (1998 - 2010, 2014) и на 5 европски тимски првенства(1999-2007).

Од август 2015 година, тој е тренер на Нилс Гранделиус.
Агрест е оженет со меѓународниот шаховски мајстор во категорија жени, Светлана Агрест а сопругата и неговата ќерка играат за шведскиот женски шаховски тим.

## Наводи

## Надворешни врски
 
* В СТРАНЕ ШАХМАТНОГО СОЦИАЛИЗМА

Категорија:Советски шахисти
Категорија:Шаховски велемајстори
Категорија:Родени во 1966 година
Категорија:Родени на 15 август
Битка кај Сетина

**Битка кај Сетина** ― битка помеѓу војските на Јован Владислав и Василиј II одржана есента 1017&nbsp;г.

Се одиграла во близина на Сетина во Леринско, една од престолнините на Самоиловото Царство. По освојувањето на Сетина, есента 1017 година, византискиот цар, испратил два поголеми одреда против Јован Владислав, кој со малубројна војска се наоѓал во нејзината околина. Византиската војска паднала во заседа и се појавила опасност да биде целосно уништена. Василиј II морал брзо да интервенира. Го нападнал ненадејно логорот на Јован Владислав и ја разбил неговата војска. Поразот кај Сетина го навестил брзиот крај на Самоиловото Царство.

## Наводи


Категорија:Самоилово Царство
Категорија:Битки во средниот век
Категорија:Македонија во 11 век
Категорија:Византија во 11 век
Категорија:Битки меѓу Самоиловото Царство и Византија
Кораб (музички албум)

**„Кораб** - музички албум на македонската џез-група „Sethstat“ од 2011 година, издание на „SJF Records“. 

## Песни
Албумот содржи 7 композиции:
# celestial diorama
# x-particles vs y-neutrinos
# e.t. intelligence crossing the multiverse
# bon voyage cassini II
# event horizon
# 2,998000,12 per sec./through the nebula
# four-momentum landing

## Информации за албумот
Сите песни се компонирани и аранжирани од членовите на групата. Албумот е снимен во студиото на ТВ Алфа во април 2010 година. Продуцент на албумот е Владан Дробицки, снимател бил Ален Хаџи-Стефанов, обвивката на албумот ја дизајнирала Јана Ацевска, а фотографијата е дело на „Stork Work“. На албумот настапуваат: Владан Дробицки (тромбон), Васко Бојаџиски (тенор и алт саксофон), Александар Николовски (труба), Панче Бујуклиев (електрично пијано и синтисајзер), Павел Дробицки (бас гитара) и Гоце Наумов (тапани), а како гостин на првата и третата композиција се јавува Гунтер Кубе (бас кларинет).

## Наводи

Категорија:Албуми на Sethstat
Категорија:Изданија на SJF Records
Категорија:Појавено во 2011 година во Македонија
Категорија:Македонски дела од 2011 година
Битка кај Сперхеј

**Битка кај Сперхеј (996 или 997 година)** ― прва поголема загубена битка на Самоил во борбата против Византија.

Се одиграла кај реката Сперхеј во денешна Грција, во близина на Термопилите. Византиската војска ја предводел војсководецот Никифор Уран. Враќајќи се од походот во Јужна Грција, Самоил се улогорил на десниот брег на надојдената река, а Никифор Уран на спротивната страна. Византијците успеале да најдат премин преку реката и ноќе ненадејно го нападнале логорот на Самоил. Самоиловата војска доживеала катастрофален пораз. Во битката биле ранети Самоил и неговиот син Гаврил Радомир, кои се спасиле од заробување криејќи се меѓу загинатите војници. Во текот на ноќта успеале незабележано да се повлечат и да се вратат во Македонија. Поразот кај Сперхеј не влијаел битно на натамошното ширење и јакнење на Самоиловата држава, која набрзо потоа прераснала во царство.

Според хроничарот Скилица, оваа битка се случила во 996 година, но постојат индиции дека станува збор за 997 година.

## Наводи


Категорија:Самоилово Царство
Категорија:Битки во средниот век
Категорија:Македонија во 10 век
Категорија:Византија во 10 век
Категорија:Битки меѓу Самоиловото Царство и Византија
Sethstat (музичка група)

**Sethstat** — македонска џез-група. 

## Состав
Членови на „Sethstat“ се:
* Владан Дробицки (тромбон)
* Васко Бојаџиски (тенор и алт саксофон)
* Александар Николовски (труба)
* Панче Бујуклиев (електрично пијано и синтисајзер)
* Павел Дробицки (бас гитара)
* Гоце Наумов (тапани)

## Дискографија
* „Кораб“ (2011)

## Наводи

Категорија:Македонски џез групи
Олег Виник

**Олег Винник** (; роден во село Вербивка, Черкаска област, 31 јули 1973)&nbsp;— украински пејач, текстописец и глумец.

## Филмографија

* 2003 година&nbsp;- Документарен филм&nbsp;- Les misérables&nbsp;— Ein Musical für Berlin&nbsp;„ Жан Валжан“.
* 2005 година&nbsp;- Комедија серија&nbsp;- Unser Charly&nbsp;- Николај Бугаев
* 2006 година&nbsp;- комедија, драма&nbsp;- Eine Liebe in Königsberg&nbsp;- руски машиновозач
* 2018 година&nbsp;- комедија&nbsp;- „Луда свадба“&nbsp;- камео
* 2019 година&nbsp;- комедија&nbsp;- „Луда свадба 2“&nbsp;- камео

## ТВ-проекти

* 2017—2018 година&nbsp;- „X-фактор“, 8-та и 9-та сезона (жири)
* 2018—2019 година&nbsp;- домаќин на хит-парадата на М1
* 2019 година&nbsp;- домаќин на втората недела на „Танцување со вездите“
* 2020 година&nbsp;- учесник на „Танцување со вездите“
* 2021 година&nbsp;- Маска
* 2021 година&nbsp;- тренер во емисијата „Глас на земјата (единаесетта сезона)“

## Дискографија

# 2011— «Ангел»
# 2012— «Счастье»
# 2013— «Роксолана»
# 2015— «Я не устану»
# 2018— «Ты в курсе»
# 2018— «Як жити без тебе»

## Врски

*  
* Українець Олег Винник - зірка німецького мюзиклу // dw
* 

Категорија:Баритони
Категорија:Тенори
Категорија:Родени во 1974 година
Категорија:Родени на 31 јули
Категорија:Родени во 1973 година
Категорија:Украински музичари
Бјулетин (весник на ВМРО Обединета)

**Бјулетин** *(eng. Bulletin) ―* весник на Привременото претставништво на ВМРО Обединета.

Околу овој орган се собирале претставниците на македонското револуционерно движење: Димо Хаџи Димов, Ѓорче Петров, Петар Поп Арсов, Христо Јанков, Чудомир Кантарџиев, Александар Бујнов, санданистите и други. Излегле вкупно 9 броеви. Првиот се појавил во април, а последниот на 3 август 1919 година. Главен уредник бил Димо Хаџи Димов. Печатен бил на бугарски јазик.

## Наводи


Категорија:Органи на ВМРО (Обединета)
Марија Календар

**Марија Календар** (, ) – македонски универзитетски професор на Факултетот за електротехника и информациски технологии.

## Животопис
Марија Календар е родена во Скопје во 1979 година. На Електротехничкиот факултет во Скопје дипломирала во 2002 година, магистрирала во 2007, а докторирала во 200х година. Во текот на факултетското образование секоја година била наградувана за успешните студии. Како најдобар дипломиран студент од својата генерација е наградувана од Факултетот, Универзитетот „Св. Кирил и Методиј“, а добитник е и на златен прстен од Инженерската институција на Македонија. На Факултетот, таа почнала со работа во 2002 година како помлад асистент, напредувала во асистент во 2008, доцент во 20хх и вонреден професор во 20хх.

Во рамките на досегашната научно-истражувачка работа учествувала во изработката на повеќе публикувани научно-истражувачки трудови. Соавтор е на неколку стручни книги од областите на компјутерски софтвер и хардвер, како и на два учебника за средно образование. Член е на меѓународните професионални здруженија IEEE и ACM. Полињата на професионален интерес вклучуваат проценка на перформанси и моделирање на компјутерски системи и компјутерски мрежи, P2P компјутерски мрежи и сообраќај, моделирање на безбедност на мрежни системи.

## Наводи

Категорија:Македонски универзитетски професори
Категорија:Професори на ФЕИТ
Тајните на Марсеј

мини|Тајните на Марсеј
**„''Тајните на Марсеј''“** (француски: ***Les Mystères de Marseille***) - роман од Емил Зола појавен како серијална приказна во весникот „*Le Messager de Provence“* во 1867 година, додека Зола ја пишувал „*[[Тереза Ракен]]*“. Како дело на неговата младост, тоа било исто така нарачано дело во кое Зола го имал својот зачеток. Во него, тој самиот ја виде количината на волја и работа што требал да ги потроши за да се издигне на книжевниот напор на Ругон-Макаровите романи.

Навистина, во овој познат роман, типичен за жанрот во неговите различни и неочекувани пресврти, веќе можеме да го видиме неговиот стил, неговата истакнатост за реалниот живот, неговата огорченост за неправдата и неговата уметност за прикажување на општествените слоеви (богатите, свештенството, девијантните, обичниот човек) како и настаните (револуцијата во 1848 година, епидемијата на колера). Со ова „платно“ како позадина, „[тој има насликано]“ авантура која го одзема здивот, возбудлива приказна за невозможна љубов, која наликува на љубовта кон слободата.

На англиски е преведено е како „*The Mysteries of Marseilles*“ (1895, Лондон: Hutchinson) и како *„The Mysteries of Marseille“* (2008, Њујорк: Mondial), и двата преводи на Едвард Визетели.

## Вовед во заплетот
„*Тајните на Марсеј*“ *ја* раскажува љубовта на Филип Кајол, сиромашен, ненасловен, републиканец и на младата Бланш де Казалис, внука на Де Казалис, милионер, политичар и семоќник во Марсеј. Братот на Филип, Мариус се посветува на заштита на двајцата љубовници - и младата Бланш се породува пред да влезе во манастир - од гневот на Де Казалис.

## Надворешни врски

* , во Интернет-архивата
*   во Интернет-архивата
* ''Тајните на Марсеј''  на Викиизвор

Категорија:Дела на Емил Зола
Категорија:Љубовни романи
Категорија:Книги од 1895 година
Категорија:Марсеј
Мадлен Фера

**''„Мадлен Фера''“** ― роман на францускиот писател Емил Зола од 1868 година.

## Адаптација
Во 1920 година, делото било претворено во италијанскиот нем филм „*Магдалена Фера*“ во режија на Роберто Роберти и Фебо Мари, во кој главна улога има Франческа Бертини.

Напишана веднаш по „*[[Тереза Ракен]]*“ (романот што го воздигнал Зола), Мaдлeн Фера си има работа со убава вљубена жена во нејзиниот сопруг Вилијам, но безнадежно е привлекувана од нејзиниот поранешен љубовник, Жак. Оваа опсесија води до уништување на нејзиниот живот, брак и на крајот ја тера на самоубиство, додека нејзиниот сопруг, од своја страна, полудува.

## Наводи

## Библиографија

* Ана Гурал и Роберт Сингер. *Zola and Film: Essays in the Art of Adaptation*. McFarland, 2005 година

Категорија:Книги со корица што недостасува
Категорија:Дела на Емил Зола
Категорија:Книги од 1868 година
Категорија:Љубовни романи
Поплава (роман)

***Поплава*** (*L'Innondation*) е новела од 1880 година од Емил Зола. Дејството на романот е сместено во селото Сент Жори, неколку милји до Гарона од Тулуз, тоа е приказна за семејна трагедија, раскажана од седумдесетгодишниот патријарх Луј Рубје.

## Резиме на заговор
На еден убав мајски ден, Гарона надојдува, ги руши сите мостови; уништувајќи скоро две илјади куќи; стотици удавени; и оставајќи дваесет илјади гладни до смрт. Новелата го опишува непосредното влијание на оваа поплава врз едно домаќинство.

## Надворешни врски
*Project Gutenberg free eBook
* 

Категорија:Дела од Емил Зола
Четирите дена

***„Четирите дена“*** ― опера од Алфред Бруно од 1916 година, за која либретото го напишал Емил Зола, а била изведена во „Опера комик“, Париз.

## Наводи

Категорија:Опери
Категорија:Дела на Емил Зола
Категорија:Дела на Алфред Бруно
Категорија:Опери од 1916 година
Ураган (опера)

**„''Ураган''“** — опера од Алфред Бруно од 1901 година, од либретото од Емил Зола.

## Снимка

* Жизел Десмутиер, Камил Моран, Берт Монмар, Пјер Џаноти, Надин Сотеро, Оркестер на радио „Лирик“ од Париз, Јуџин Биго, 1957 година.

## Наводи

Категорија:Опери
Категорија:Дела на Емил Зола
Категорија:Дела на Алфред Бруно
Категорија:Опери од 1901 година
Детето крал

мини|Жан Перие како Огист во „''Детето крал''“
***Детето крал*** — опера од Алфред Бруно за која либретото го напишал Емил Зола од 1905 година.

## Наводи

Категорија:Опери
Категорија:Дела на Емил Зола
Категорија:Дела на Алфред Бруно
Категорија:Опери од 1905 година
Антоним

**Антоним** или **противзначник** — збор со спротивно значење. Антонимите можат да се користат за споредување или утврдување. 

Примери за антоними:
* Голем-мал
* Долго-кратко
* Лош-добар
* Убав-грд
* Бел-црн
* Паметен-глупав
* Млад-стар

## Наводи

Категорија:Лексикологија
Категорија:Семантика
Категорија:Грцизми
Категорија:Неологизми од 19 век
Месидор (опера)

***Месидор*** - оперска лирска драма во четири чина, на Алфред Бруно со либрето на француското на Емил Зола. Премиерно операта била прикажана на 19 февруари 1897 година во Опера Гарние во Париз. Името на операта доаѓа од десеттиот месец од францускиот републикански календар.

Иако првично била успешна, популарноста на „*Месидор*“ била  погодена од Аферата Драјфус што се случувала за време на премиерата на операта. Бидејќи и Бруно и неговиот добар пријател Зола биле активни поддржувачи на Алфред Драјфус за време на судењето, француската јавност не ја прифатила музиката на композиторот повеќе години. „Adieux du berger“ и „Chanson du semeur“ (од чинот II) и воведот на чинот IV сепак останале познати.

Соработките помеѓу Бруно и Зола, од кои „*Месидор*“ е најзабележителен, се сметале за обид за француската алтернатива на италијанското движење веризмо во операта.

## Улоги

## Содржина
Се одвива во Арјеж, југозападниот регион од Франција, операта раскажува приказна за еден алчен селанец, Гаспар, кој си присвоил златоносен поток, кој претходно обезбедувал приход за целата заедница. Неговата ќерка Елен, и Гијом, млад и доблестен човек, се вљубуваат, но мајката на Гијом, Вероник, го обвинува Гаспар за убиство на нејзиниот сопруг. На крајот рудникот на Гаспар пропаѓа, потврдувајќи ја легендата дека златото ќе исчезна доколку се открие извоерот, а Гаспар е убиен од неговиот братучед Матијас кој потоа се самоубива фрлајќи се во провалија. Изворот е ослободен, земјата повторно станува плодна и Гијом може да се ожени со Елена.

## Вокална партитура
Вокалната партитура била објавена во 1897 година и сега е достапна на Интернет ''Месидор'', на IMSLP.

## Наводи

Категорија:Опери
Категорија:Дела на Емил Зола
Категорија:Дела на Алфред Бруно
Категорија:Опери од 1897
Франсоа Зола

**Франсоа Зола** (,  - , ) ― француски инженер со италијанско потекло. Тој ја изградил Золовата брана создавајќи го Лак Зола (Езеро Зола) во близина на Ле Толоне во Екс-ан-Прованс.

Зола (првично Франческо Цола) бил италијански инженер со грчко потекло, кој е роден во Венеција во 1795 година и мајка Французинка.

Живеел во Париз со неговата сопруга Емили Обер кога нивниот син, авторот Емил Зола, се родил во 1840 година. Семејството се преселило во Екс-ан-Прованс кога Емил имал три години.

## Наводи

Категорија:Родени во 1796 година
Категорија:Француски Италијанци
Ателје во Батињол

***Ателје во Батињол*** - слика на Анри Фантен Латур создадена во 1870 година. Делото сега е во Музејот Орсе.

## Опис
Делото го прикажува Едуар Мане како седи на неговиот триножник, а Закари Астрик седи покрај него, Ото Шолдерер, Огист Реноар, носејќи капа, Емил Зола, со очила во рака, Едмонд Метр, Фредерик Базиј, со карирани панталони и Клод Моне.

## Надворешни врски

* ''Ателје во Батињол'' во Музејот Орсе

Категорија:Слики на Анри Фантен Латур
Категорија:Музеј Орсе
Тековна сметка

**Тековна сметка** е дел од билансот на меѓународните плаќања. Таа ги прикажува тековните трансакции со странство во текот на определен временски период.

## Опис
Тековната сметка ги претставува тековните трансакции помеѓу резиденти и  нерезиденти чија цел не е трансфер на капитал. На пример, доколку еден Французин увезе американски фармерки, трансакцијата влегува во сметките за платниот биланс на САД како кредит на тековнaта сметка. Тековната сметка се состои од четири дела:
#*Стоки*: увоз и извоз
#*Услуги*: Туризам, транспорт и останати услуги (телекомуникациони, инвестициони работи, деловни услуги)
#*Доход*: Надомест за вработени, доход од инвестиции (исплати на дивиденди, камати)
#*Тековни трансфери*: официјални и приватни.

Важноста на тековната сметка може да се воочи од нејзината декомпозиција претставена во следниов облик:

::*CA = Y – (C + I + G) = Y – A*,

каде што *A = C + I + G* и се нарекува апсорпција или вкупна домашна потрошувачка на стоки и услуги.

Тековната сметка сигнализира дали една земја е нето-должник или нето-кредитор. Кога една земја заработува повеќе отколку што троши *(CA = Y – A > 0)*, таа е нето-кредитор во однос на остатокот од светот. Обратно, земјата која има дефицит на тековната сметка троши повеќе отколку што заработува *(CA < 0 и A > Y)*, и таа разлика мора да ја покрие со задолжување во странство.

## Наводи

Категорија:Платен биланс
Категорија:Меѓународни финансии
Категорија:Економија
Категорија:Меѓународна економија
Категорија:Економски индикатори
Категорија:Макроекономија
Категорија:Национални сметки
Мевот на Париз

***Мевот на Париз*** () – третиот роман на Емил Зола од дваесеттомниот серијал *[[Ругон-Макарови]]* издаден во 1873 година. Дејството на романот е сместено околу Ле Ал, огромен, централен пазар на Париз во 19 век. Ле Ал, обновен во леано железо и стакло во време на Второто Царсто бил обележје на модерноста на градот, центар за трговија на големо и мало на просперитетната прехранбена индустрија. *Мевот на Париз* е првиот роман на Зола целосно насочен на работничката класа.

Главен јунак е Флоран, избеган политички затвореник по грешка уапсен по Државниот удар во 1851 година. Тој се враќа кај својот полубрат Кени, кој има продавница за сувомесни производи, и неговата жена Лиза Кени (моминско Макар), каде наоѓа прибежиште. Тие му наоѓаат работа на пазарот како рибен инспектор. Откако биле вмешан во неуспешен социјалистички заговор против Царството, Флоран е уапсен и повторно депортиран.

Иако Зола допрва требало да го усовршува говорот на работничката класа и нивните идиоми кои многу добро ги покажува во *[[Асомоар]]*, романот ја пренесува моќната атмосфера на живот во големите пазарни хали и страдањето на работничката класа. Бројни се живите описи, од кои најпознатиот, неговиот опис на доживеаните чувства при влегувањето во продавница за сирење, стана познат како „Сирна симфонија " заради неговите генијални оркестарски метафори. Низ книгата, сликарот Клод Лантје, роднина на Макарови и подоцна главен јунак на *[[Делото]]* (1886) – се појавува да даде полуавторски коментар, играјќи ја улогата на хор.

Ова е интересно и често моќно дело, сепак често не се смета дека е на ниво со останатите подоцнежни достигнувања на авторот во циклусот Ругон-Макарови.

## Надворешни врски
 (француски)
 (англиски)
*  ''Le Ventre de Paris'', audio version  

Категорија:Дела од Емил Зола
Категорија:Дела од 1873 година
Категорија:Француски романи
Лиа Табурчан

**Лиа Табурчан** (; родена во село Вережењ, Теленештски реон, 24 јули 1997 година) — молдавска пејачка.

Елементи на молдавската традиција и менталитет често се присутни во работата на пејачот.

## Уметност

### Видео клипови

* *Când Eu Iubesc* 
* *La nunta asta* 
* *Cuscră* 
* *Mânză* 
* *Scârț Scârț* feat. Kapushon 
* *Ca-n filme indiene*

## Врски

* Nelipsită de la nunţi  // Prime.md (молд.)
* Lia Taburcean, despre muzică, carieră și viața personală: "Părinții mei m-au adoptat" // Adevărul Moldovei, nr. 3 (54), 3 februarie 2017. (молд.)

Категорија:Родени во 1997 година
Категорија:Родени на 24 јули
Категорија:Пејачки
Категорија:Молдавска музика
Црква „Покров на Пресвета Богородица“ - Воден

**„Покров на Пресвета Богородица“** () — православна соборна црква во градот Воден, Егејска Македонија. Храмот е катедрала на Воденско-постолско-мегленската епархија на Вселенската патријаршија (под управа на Грчката православна црква).

Црквата е сместена во центарот на стариот дел на градот, наречен Варош. Првично се нарекувала **„Св. Врач“** („Св. Врачи“, „Св. Бессребреници“, *Αγίων Αναργύρων*). По наметнувањето на Бугарската егзархија во 1870 г. храмот станал катедрала на Воденската бугарска епархија. Црквата прешла под егзархијата на празникот Св. Константин и Елена во 1872 г. и почнал со богослужба на бугарски. На неколку наврати храмот преоѓал од бугарски во грчки раце и обратно, за на крај да остане под Бугарската егзархија.

Во 1935 г. црквата изгорела во пожар и на нејзино место е изграден сегашниот храм, преименуван како „Покров на Пресвета Богородица“. Веќе во ова време таа била под Цариградската патријаршија.

## Поврзано
* Воденско-постолско-мегленска епархија

## Наводи

## Надворешни врски

Богородица
Богородица, Воден
Богородица, Воден
Средноградие

**Средноградие** или **медиастинум** претставува средниот дел на градната празнина. Тој е тесен простор помеѓу стернумот и ‘рбетниот столб. Ги содржи следниве органи: срцето, големите крвни садови, дишникот, хранопроводот.

## Наводи

Категорија:Граден кош
Категорија:Зборови што ги нема во ТРМЈ
Вратика

**Вратика** или **обична вратика** () — повеќегодишно, зелјесто скриеносемено растение од семејството главоцветни. Расте до висина од 1,5 метри, има дрвенест ризом, издолжени, наизменични, шилести лисја со назабени сегменти и се одликува со мали зарамнети златножолти цветови. Нејзината изворна област е Европа и Азија, но со колонизација се проширила и во Северна Америка, а во некои делови станала инвазивен вид.

Поради своите лековити својства, силно ароматичното растение се користело уште од времето на Стара Грција како билка. Вратиката служела како бактерицид и антибиотик. Сепак, бидејќи активната супстанција на лекот е премногу близу до токсичната доза (главно се должи на невротоксичниот тујон), неговата внатрешна употреба постепено се намалува. Сè уште се користи надворешно (особено во облик на масти и бањи). Вратиката има и други намени како зачин, набојување (нанесување боја на нешто), но и како природен пестицид. Ги одбива паразитите и инсектите (како што се молци или комарци).

## Опис
Повеќегодишно растение, грмушки по изглед. со краток вретено или цилиндричен, разгранет корен. Произлегува исправено, аголно, едноставно, покриено со влакна или блескаво, густо покриено со лисја. Лисјата се темнозелени, ситно наострени жлезди. Работ на листот е често назабен. Вратиката може да порасне до 1,5 метри и има златножолти многу мирисливи цветови
мини|Детален изглед на вратиката

## Употреба
Општо е отровно растение. Младите и свежи лисја може да се користат во многу мали количини како зачин. Ова растение може да се искористи за производство на природни пастециди. Има фунгицидно дејство, против ’рѓа и мувла. Тоа е лековито растение, но не е за употреба, бидејќи може да биде отровно. Може да предизвика алергиски контактен дерматитис.

## Наводи

## Надворешни врски
Мрежно место за вратика — повеќе информации за растението
__ИНДЕКС__


Категорија:Отровни растенија
Категорија:Лековити растенија
Категорија:Растенија опишани во 1753 година
Категорија:Растителни вапсила
Категорија:Флора на Европа
Црква „Св. Никола“ - Кнежје

**Свети Никола** — главна селска црква во светиниколското село Кнежје, Македонија.

Црквата се наоѓа на влезот во селото, издигната над селото, а околу нејзе се наоѓаат селските гробишта.

## Местоположба

Црквата се наоѓа во самото село и со својата местоположба е видлива од поголемиот дел од селото.

## Историја

Црквата не се знае кога е подигната, иако самите мештани тврдат дека веќе постоела кога нивните предци дошле во селото. Според парохиски извори, таа е подигната во  век. Не е познато кога и од кој архијереј е осветена.

## Архитектура

Карактеристично за оваа црква е што е изградена како еднокорабна црква, а за која се користени материјали од околните археолошки наоѓалишта.

### Фрескоживопис

За иконите не се знае од кој автор потекнуваат, а се направени во ист период кога била градена црквата.

## Галерија


Податотека:Гробишта во Кнежје.jpg|Селските гробишта
Податотека:Црква „Св. Никола“ - Кнежје 4.jpg|Припратата
Податотека:Црква „Св. Никола“ - Кнежје 3.jpg|Влезот
Податотека:Црква „Св. Никола“ - Кнежје 9.jpg|Апсидата
Податотека:Црква „Св. Никола“ - Кнежје.jpg|Предниот дел
Податотека:Црква „Св. Никола“ - Кнежје 2.jpg|Камбанаријата
Податотека:Црква „Св. Никола“ - Кнежје 6.jpg|Припратата
Податотека:Црква „Св. Никола“ - Кнежје 8.jpg|Поглед на црквата
Податотека:Црква „Св. Никола“ - Кнежје 5.jpg|Тремот
Податотека:Гробишта во Кнежје 2.jpg|Селските гробишта


## Поврзано
* Штипско архијерејско намесништво
* Прва светиниколска парохија
* Кнежје

## Наводи

## Надворешни врски

Категорија:Кнежје
Кнежје
Баја Саитовиќ-Лукин

**Бајрам Баја Саитовиќ-Лукин** () (,  - , ) – ромски поет, преведувач, активист и советник за ромски прашања во Канцеларијата за човечки и малцински права во Владата на Србија.

## Животопис
Баја Саитовиќ-Лукин е роден во 1954 година во Прокупље, каде завршил основно и техничко училиште. Филозофски факултет завршил во Скопје и магистрирал социологија.

Работел како професор по филозофија и етика во средното училиште во Прокупље и бил директор на претшколската установа *Невен*.

Бил и советник за ромски прашања во Канцеларијата за човечки и малцински права во Владата на Србија. Починал во 64-тата година.

## Книжевно-научна работа
Бил соработник во *Топлички новини*. Објавил неколку трудови за културниот идентитет на Ромите. Соработувал во истражувањето и пишувањето на книгата *Култни места и културата на смртта меѓу Ромите*. Во 2014 година го објавил трудот *Културниот идентитет на Ромите во Топличката Област*  и, *Религијата и верските обичаи на Ромите* во 2016 година.

На ромски ја превел *Мачките перат веш: бајки на Ромите од југоисточна Србија*, и книгата за деца *Учениче прваче – Angluno sikavno*.

Неговата поезија е застапен во *Антологија на ромска поезија во Србија*.

Двојазичната збирка песни *Ak avilam = Еве стигнавме*  ја објавил во1999 година.

Освоил први места на Републичкиот натпревар за поезија на Ромите и на Меѓународниот натпрева за поезија на Ромите во Будимпешта.
  
## Наводи

## Надворешни врски
* https://www.juznevesti.com/Kultura/Prokupcanin-koordinator-svetske-kulture-Roma.sr.html

Категорија:Ромски писатели
Категорија:Српски писатели
Јусуф Сулејман

**Јусуф Сулејман** (р.  во ) ― поет, критичар, писател за деца и преведувач од ромска националност во Македонија.

## Животопис

Сулејман е роден во Скопје во 1950 година. Завршил средно образование. Член е на Друштвото на писателите на Македонија од 1988 година. Го создал и го раководел Меѓународниот центар за литература, јазик и култура на Ромите во Македонија.

## Наводи

Категорија:Македонски преведувачи
Категорија:Македонски писатели
Категорија:Македонски Роми
Категорија:Луѓе од Скопје
Категорија:Членови на ДПМ
Гвен Стефани

**Гвен Стефани**  (, ) — американска поп  пејачка.

## Дискографија

### Албуми
* Love. Angel. Music. Baby.  (2004)
* The Sweet Escape (2006)
* Bouquet (2024)

### Спотови

### Со групата No Doubt

## Наводи

## Надворешни врски
*

Категорија:Американски пејачи
Категорија:Живи луѓе
Категорија:Американски модни творци
КУД „Пралипе“

**КУД „Пралипе“** ― културно-уметничко друштво на Ромите од Скопје. Основано е од група ентузијасти.

Друштвото има приредено неколку илјади концерти во земјата и во странство, со први награди на фестивалите во Дижон (Франција), Закопане (Полска) и во други европски земји.

Има значаен придонес во афирмацијата на ромската култура.

Категорија:Културно-уметнички друштва во Македонија
На своја земја

*** На своја земја *** () е филм од 1948 година  во режија на Франце Штиглич. 
Тоа бил првиот звучен игран филм Словенечки. 
Премиера имал на 21 ноември 1948 година во Универзитетско кино во Љубљана а добил големи признанијаод јавноста и бил учесник на Кански филмски фестивал .
## Содржина

Сценариото било засноваше (со значителни измени) на новелата „ Дедото Орел ''  од Цирил Космач. 
Ги отсликувал последните две години од Втора светска војна на словенечкото крајбрежје, анексирано од Италијанците. 
По нивната капитулација, германска војска го зазела село. Во филмот е прикажан  силиот н отпор Партизани и на селаните.

## Снимање
Филмот е снимен на подрчјето на селото Грахово крај Бачи и Коритница..
## Музика
Музиката за филмот ја напишал познатиот композиторот Марјан Козина.
## Наводи

## Надворешни врски

* http://www.tpnasvojizemlji.si/

Категорија:Словенечки филмови
Категорија:Југословенски филмови
Категорија:Филмови 1948.
Категорија:Партизански филмови
Категорија:Црно-бели филмови
Категорија:Филмови од 1948 година
Прешернов ден

*** Прешернов ден *** (), полно име **Ден на Прешерн, словенечки културен празник** е државен празник во  Словенија кој е на  8 февруари.

Тоа е одбележување на држвноста на Словенија и е прослава на словенечка култура.
Овој ден е назначен како празник од  1945 година за да се подигне културната свест и самодоверба на Словенечката нација.
На 7 февруари, во пресрет на празникот, се доделуваат Наградата Прешерен и Наградите на Фондот Прешерен, највисоките словенечки признанија за културни достигнувања. 
Денот на Прешерен продолжува да биде еден од најпознатите словенечки празници. За време на празникот во целата држава , музеите и галериите нудат бесплатен влез и се одржуваат разни други културни настани. Празникот се слави не само во Словенија, туку и од словенечки заедници низ целиот свет.

## Историја
Годишнината од смртта на Прешерен првпат станала истакнат датум за време на Втора светска војна во 1941 година, кога на7 февруари се славел како ден на сите - словенечко единство. 
Предлогот да се прослави 8 февруари како словенечки културен празник бил донесен во јануари 1945 година, за време на Втора светска војна, на Словенечкиот фронт за ослободување од  Богомил Герланц. 
Официјално бил прогласен за културен празник со указ донесен од Претседателот на словенечки национален ослободителен совет на 28 јануари 1945 година и објавено во весникот „Словенски порошевалец“ на 1 февруари 1945 година. 
Останал државен празник за време на Социјалистичка Република Словенија во рамките на СФР Југославија и исто така беше прославена и од  Словенците во Италија. 
Прогласувањето на Денот на Прешерен за неработен ден во 1991 година, била причина за  спротивставување  на многумина, тврдејќи дека тоа ќе донесе банализација на празникот создаден  да биде посветен на културни настани. Како резултат на тоа, 3 декември, годишнината од раѓањето на поетот, исто така, стана широко прославена како алтернативен празник. Денес и двата дена се слават скоро подеднакво, без антагонизам иако само Денот на Прешерен во февруари е официјално признат како национален празник. 
## Поврзано
* Празници во Словенија
## Наводи

## Надворешни врски
* Kar sem si želel kot mulc, sem uresničil (interview)  ("I Have Realised What a Wished for Myself as a Kid"; Dnevnik, 9 June 2007)
* Miki Muster: Packanje z barvami mi ni všeč (interview)  ("I Don't Like Blotching with Colours"; Dnevnik, 7 February 2015)

Категорија:Државни празници во Словенија
Петар Христов

**Петар Стоев Христов** ( во  ―  во ) ― активист, борец за човекови права во Пиринскиот дел на Македонија и поет.

## Животопис
Петар Христов живеел и израснал во семејство со македонско етничко чувство, наследено од неговиот дедо Стојан Христов, кој учествувал во четата на Јане Сандански и Илија Крчовалијата во борбата за ослободување на Македонија од османлиското ропство и обновување на независна македонска држава.

Неговиот чичко - Иван Христов, заедно со македонските партизани од егејскиот дел на Македонија, учествуваа во протерувањето на бугарските окупаторски трупи од Македонија. Петар Христов од својата рана возраст веќе бил свесен која е неговата татковина и кој е неговиот национален идентитет. Следејќи го примерот на неговите браќа Александар и Георги, воодушевен од музата на поезијата, започна да пишува песни, од кои некои биле објавени во весникот „Народна волја“. Ја објавил стихозбирката „Почти на ручей ромон“ во 2003 година во Благоевград.

## Одлика на неговата поезија
Неговите поетски дела ја отсликуваат неговата постојана жед за љубезност и хуманост, како и неговата голема љубов кон Македонија, за што посветил неколку песни. Петар важел за исклучително скромен човек со поетска душа и бунтовен дух за правда и правичност.

## Поврзано

* Александар Христов (брат)
* Георги Христов (брат)
* Весник ''Народна Волја''
* ОМО Илинден - Пирин

## Наводи


Категорија:Македонски писатели
Категорија:Бугарски писатели
Категорија:Македонци во Бугарија
Киба Лумберг

**Киба Лумберг**, вистинско име **Кирсти Лејла Аники Лумберг** (родена на 27 мај 1956) - фински уметник и автор од ромско (кале) потекло. Таа е позната како критичар на традиционалната ромска култура.

## Животопис
Лумберг била роден во Лаперенранта. Таа избегала од своето семејство на 13-годишна возраст поради страв, насилство и потчинување. Многу од нејзините дела се вдахнати од нејзиното искуство од детството. Лумберг се здобила со публицитет на национално ниво во 1997 година кога на телевизија била прикажана телевизиска мини-серија од традиционалниот живот на Ромите, заснована на нејзиното сценарио, насловена како „*Тумма и хехкува вери*“*.* Во 2007 година Лумберг добила смртни закани откако ја критикувала ромската култура на телевизија.

Заедно со другите истакнати членови на финската ромска заедница, Лумберг, перкусионистот Рајнер Фриман и авторот Веијо Балцар, ја критикувале Миранда Вуоласранта, претседател на Европскиот ромски и патувачки форум, обвинувајќи ја за минимизирање на проблемите и исклучување на критичките мислења. Во 2008 година, Вуоласранта била принудена да плати парична казна, откако Лумберг ја обвинила за клевета на карактерот.

Лумберг бил кандидат за Левата алијанса на финските парламентарни избори во 2007 година и во 2009 година за Европски парламент.

## Наводи

Категорија:Живи луѓе
Категорија:Родени во 1956 година
Категорија:Фински Роми
Категорија:Фински политичари
Категорија:Фински писатели
Категорија:Фински уметници
Меѓународна финансиска корпорација

**Меѓународна финансиска корпорација** или **Меѓународна корпорација за финансирање** (англиски: *International Finance Corporation*, *IFC*) — меѓународна финансиска организација во состав на групата на Светската банка.

## Опис
ИФЦ e основана во 1956 година, како подружница на Светската банка, со цел да се поттикне економскиот развој преку инвестиции во приватниот сектор. Во 1989 година била формирана Советодавната служба за странски инвестиции со цел да им помогне на земјите во развој во привлекувањето и промовирањето на странските директни инвестиции. ИФЦ има статус на специјализирана агенција на ОН во групата на Светска банка. Сепак, ИФЦ е посебен правен субјект и нејзините средства се одвоени од Светската банка. ИФЦ има 174 членки при што членството во оваа организација е условено од членство во Светската банка. Седиштето на Меѓународната финансиска корпорација се наоѓа во Вашингтон. ИФЦ обезбедува:
* средства за инвестирање во приватниот сектор во земјите во развој,
* мобилизирање на капитал на меѓународните финансиски пазари,
* помош на клиентите за подобрување на социјалната и економската одржливост,
* техничка помош,
* советодавни услуги на владите и компаниите.

## Наводи

Категорија:Светска банка
Категорија:Меѓународни финансиски организации
МИГА

**Мултилатерлана агенција за гарантирање на инвестоциите** или **МИГА** — меѓународна организација за поддршка на странските инвестиции, основана како дел од Светската банка. 

## Историјат
На иницијатива на претседателот на Светската банка, претставена на годишниот состанок во 1981 година, Светската банка подготвила нацрт на Конвенцијата за основање на Мултилатералната агенција за гарантирање на инвестициите, со цел да се поттикне движење од економскиот капитал до земјите во развој со издавање на гаранции од некомерцијални ризици поврзани со инвестициите. На 11 октомври 1985 година, Годишното собрание на Светската банка го одобрило текстот на Конвенцијата и го испратило за потпис од земјите-членки заинтересирани за МИГА.

## Активности
МИГА издава гаранции за комерцијални ризици, како што се: пренос на валути, експропријација, прекршување на договорот, воени и социјални немири итн. МИГА има 141 зчленки, а нејзиното седиште е во Вашингтон. Земјите-членки се поделени во две категории: првата категорија ги вклучува развиените земји (21 земји), а во втората категорија се распоредени другите земји (земјите во развој). Најголем број акции имаат САД 20 519 (20,5 % од вкупниот капитал), па Јапонија со 5 095 акции, Германија со 5 071 акции Велика Британија и Франција имаат околу 4 860 акции, итн. Некои од областите кои ги покрива МИГА на глобалниот пазар на осигурување на инвестициите се: 
* да го зголеми капацитетот на другите јавни и приватни агенции за осигурување од политички ризик преку коосигурување и реосигурување;
* врши инвестициско осигурување во други земји, полиси за осигурување од страна на агенциите или владината политика исклучени од програмата;
* давање услуги на инвеститори кои немаат пристап до официјални агенции за осигурување од политички ризик.

## Наводи

Категорија:Светска банка
Категорија:Меѓународни финансиски организации
Дисменореја

**Дисменореја** е болна менструација. Вообичаено болката се јавува на почетокот на менструацијата. Симптомите типично траат помалку од три дена. Болката обично се јавува во пределот на карлицата или долниот дел на абдоменот. Други симптоми може да вклучуваат болка во грбот, дијареа или наузеа.

Дисменорејата може да се јави без друг причинител. Најчести причинители на секундарна дисменореја се утерини фиброиди, аденомиоза, и најчесто ендометриоза.

Дисменорејата се јавува поретко кај жени кои редовно вежбаат или имаат дете рано во текот на животот. Третманот може да вклучува примена на топли облоги. Лекови кои се користат во третманот се НСАИЛ како ибупрофен, хормонски контрацептиви и спирала со прогестерон. Земање на витамин B1 или магнезиум може да биде корисно. Докази за ефектот на јогата, акупунктурата и масажата се недоволни. Доколку постои системски причинител може да биде потребна и хируршка интервенција.

Проценките се дека дисменореја се јавува кај 20% до 90% од жените во репродуктивна возраст. Дисменорејата претставува најчестото менструално нарушување. Типично, се јавува во текот на првата година после првиот менструален циклус. Кога не постои причинител, често болката се намалува со текот на годините или после раѓањето на дете.

## Наводи

## Надворешни врски

Категорија:Болести на генитоуринарниот систем
Категорија:Зборови што ги нема во ТРМЈ
Кога падна на Пирина

**Кога падна на Пирина** — патриотска, родољубива песна која го слави ликот и делото на големиот македонски револуционер Јане Сандански.

Автор на песната е Венко Темеќаров — македонски композитор и деец од Пиринска Македонија, роден во 1942 г. во село Мусомишта, Неврокопско.

Податоци за оваа песна за првпат се објавени во книгата „*Жестокоста на бугарскиот национализам и неговите слуги против Македонците*“ од неодамна починатиот Јордан Костадинов (1932 – 2019), кој бил еден од основачите на ОМО „Илинден“ и кој своевремено трипати бил затворан заради Македонија од страна на бугарскиот комунистички режим. Се претпоставува дека песната е настаната во 1960-те години на 20 век.

Песната е веќе обнародена и прифатена како народна песна. Некои изведувачи кои ја имаат препеано се: Васка Илиева, Гоце Арнаудов, Борис Трајанов, Казухиро Котецу и многу други.

## Опис
Песната ги опева последните мигови од животот на Јане Сандански преку негов симболичен разговор со три сокола, кои ги претставуваат трите делови на етничка Македонија (Вардарска, Егејска и Пиринска). Секој сокол му нуди да појде со него да најде лек. Едниот сокол сака да го носи *горе в [[Пирин Планина]]*, вториот *долу до [[Бело Море|Белото Море]], додека* третиот да го однесе *[[Вардарска Македонија|крај Вардарот]]*. Јане Сандански, ги замолил да го остават да си умре, а неговата мајка Македонија, се надева дека ќе роди други синови кои ќе ја ослободат.

## Текст
Кога падна на Пирина,

ранет Јане Сандански,

полетаа три сокола

и на Јане збореа:

- Ајде Јане со нас појди,

ние лек ќе најдеме.

Мајка Македонија

за таков јунак лек ќе најде.

Први сокол проговара:

- Ој ти Јане Сандански,

ајде Јане со нас појди,

горе в' Пирин Планина.

Белким ти ќе оздравиш,

Македонија да ослободиш.

Втори сокол проговара:

- Ој ти Јане Сандански,

ајде Јане со нас дојди,

дур' до белото море.

Белким ти ќе оздравиш,

Македонија да ослободиш.

Трети сокол проговара:

- Ој ти Јане Сандански,

ајде Јане со нас појди,

долу крај Вардара.

Белким ти ќе оздравиш,

Македонија да ослободиш.

- Ој те вие три сокола,

в' срце сум ранет.

Оставај мене тук' да умрам,

лек мене не лекува.

Македонија други ќе роди,

кој ќе ја ослободи.

## Наводи


## Надворешни врски
### Снимки
* Верзија на Гоце Арнаудов
* Верзија на Васка Илиева
* Верзија на Борис Трајанов и Зоран Џорлев
* Верзија на Казухиро Котецу

### Ноти
*