Азиски крап

**Азискиот крап** е неформална групација на неколку видови слатководни риби крапови кои потекнуваат од Евроазија, што најчесто се однесува на четирите источноазиски видови: Hypophthalmichthys molitrix, голем крап, тревен крап (познат и како Ctenopharyngodon idella) и Mylopharyngodon piceus (познат и како Mylopharyngodon piceus), кои биле донесени во Северна Америка во текот на 1970-тите и сега се сметаат за инвазивни во Соединетите Американски Држави. Овие четири вида, сега познати и комерцијално како Копи во Соединетите Американски Држави, се основна храна во нивната родна Кина, каде што се познати како „Четири големи домашни риби“ и се одгледуваат екстензивно.

## Азиски крап и сродни риби

* *Hypophthalmichthys molitrix*
* *H. nobilis*
* *Ctenopharyngodon idella*
* *Mylopharyngodon piceus*


Податотека:Tolstolobik_bílý.jpg|алт=Silver carp| *Hypophthalmichthys molitrix*
Податотека:Bighead_carp_(March_2012).jpg|алт=Bighead carp| *H. nobilis*
Податотека:Hal_-_Ctenopharyngodon_idella_-_1.jpg|алт=White amur| *Ctenopharyngodon idella*
Податотека:Juvenile_black_carp.jpg|алт=Black amur| *Mylopharyngodon piceus*


### Други риби од семејството Cyprinoidei одгледувани во Кина.
* *[[Крап|Cyprinus carpio]]*
* *C. rubrofuscus*
* *[[Златна риба|Carassius auratus]]* 
* *[[Златен караш|C. carasius]]*
* *Cirrhinus molitorella*
* *Megalobrama amblycephala*

## Карактеристики
мини|Хибрид од голем глав и Hypophthalmichthys molitrix
Овие четири риби се одгледуваат во аквакултурата во Кина повеќе од 1000 години.

*Hypophthalmichthys molitrix и H. nobilis* се најважните риби, во светот, во однос на вкупното аквакултурно производство и моѓат да се вкрстуваат и да даваат хибридно потомство.

Азискиот крап е голема риба, возрасните единки растат во просек до 15 кг, а најголемата тежи 70 кг.

### Скокање на Hypophthalmichthys molitrix
мини|Hypophthalmichthys molitrix скока, Мисури
*Hypophthalmichthys molitrix* се плаши од чамци, што ги тера да скокаат помеѓу 2.5-3.0 метри во воздух, а бројни рибари биле тешко повредени од судири со рибите. Според Агенцијата за заштита на животната средина, „пријавените повреди вклучуваат посекотини од перки, модри очи, скршени коски, повреди на грбот и потреси на мозокот“. Ова однесување понекогаш се припишува на многу сличниот *H. nobilis*, но овие обично не скокаат кога се исплашени. Фаќањето на крап што скока во мрежи станало дел од турнирот за риболов „Реднек“ во Бат, Илиноис.

## Рекреативен риболов
мини|'''''Ctenopharyngodon idella''''' фатен на монофиламентен рибарски конец
*Ctenopharyngodon idella* и *Mylopharyngodon piceus*, како и обичниот крап (*Cyprinus carpio*), се популарни цели за рекреативните риболовци на Средниот Запад, и покрај нивниот статус на инвазивен вид. Овие видови се уникатни поради нивната способност да бидат фатени со традиционалната техника на риболов со употреба на рибарски стап, макара и јадица. Други инвазивни видови крап - *Hypophthalmichthys molitrix* и *Hypophthalmichthys nobilis,* традиционално не се ловат на стап и макара бидејќи се хранат со планктон, па затоа не касаат на јадици со мамка или мамки.

## Како храна
Азискиот крап е популарна риба за храна во Азија илјадници години. Во Северна Америка, различните азиски крапови често се споредуваат со обичниот крап и се сметаат за непожелни риби за отпад поради непопуларноста на обичниот крап како храна во овој регион. Понатаму, дури и обичниот крап, кој бил донесен во Северна Америка од Европа во 17 век, е важна храна надвор од Северна Америка. Бисерно белото месо - иако е комплицирано со меѓумускулни коски - има благ вкус. *Hypophthalmichthys molitrix и H. nobilis*, кои се хранат со органска материја, честички од храна или помали организми (бактерии, микроалги и зоопланктони), имаат многу помала контаминација со тешки метали (како што е живата) од повеќето други риби, бидејќи тие се алгиворни примарни потрошувачи кои не јадат други водни безрбетници или риби и затоа се најмалку погодени од биомагнификацијата. 


Податотека:Steamed_Fish_Head_with_Diced_Chili_(20150726122046).jpg|алт=Duo jiao yu tou (剁椒鱼头), steamed bighead carp, served with noodles, Hunan cuisine| Дуо џиао ју ту, H. nobilis на пареа, послужен со тестенини, кујна од Хунан
Податотека:HK_SKD_TKO_將軍澳_Tseung_Kwan_O_Po_Hong_Road_Beverly_Garden_market_shop_金喜包點美食_Kam_Hey_Bao_Dim_Food_cooked_October_2022_Px3_03.jpg|алт=Steamed white amur (蒸鯇魚, front) in a Hong Kong restaurant| Ctenopharyngodon idella на пареа (напред) во ресторан во Хонг Конг
Податотека:Ciba-style_Grass_Carp.jpg|алт=Ciba yu (糍粑鱼), pan-fried marinated white amur, Hubei cuisine| Циба ју, пржен во тава мариниран Ctenopharyngodon idella, кујна на Хубеј

### Храна за домашни миленици
Постојат компании што произведуваат храна за домашни миленици користејќи Hypophthalmichthys molitrix во САД и Канада.

## Како украсна риба
Јукуан, едно од добро познатите живописни места во Хангжу, има голем рибник со стотици риби од различни бои. Над едниот крај од езерцето е поставен натпис од три знаци, Ју Ле Гуо (鱼乐国), што значи „рај за риби“, со калиграфијата на познат благородник-научник од доцната династија Минг по име Донг Ќичанг.

## Вовед во Северна Америка

### Влијание врз животната средина
Некои видови азиски крап предизвикуваат штета кога се воведуваат во нови средини, особено кога се ослободени од ризикот од предаторство и им е дозволено брзо да се размножуваат. Mylopharyngodon piceus се храни со автохтони школки и полжави, од кои некои се веќе загрозени. Ctenopharyngodon idella може да ги измени мрежите на исхрана на новата средина со менување на заедниците на растенија, безрбетници и риби. Hypophthalmichthys molitrix се храни со планктонот неопходен за ларвалните риби и автохтоните школки.

H. nobilis и Hypophthalmichthys molitrix се хранат со филтрирање на планктонот од водата. Нивното бегство и населување низ Мисисипи и неговите поврзувачки водни патишта предизвикало голема загриженост за здравјето на историскиот биодиверзитет, а нивното екстремно големо изобилство претставува поголем притисок во конкуренцијата за храна и простор. Поради нивните навики за филтрирање, нивните популации се отежнуваат за фаќање и контрола бидејќи конвенционалните методи на риболов се помалку ефикасни.

Нарушувањето што овие видови го наметнуваат на динамиката на синџирот на исхрана се претворила во економски загуби и за регионалните индустрии, штетејќи ги бизнисите што зависат од локалниот биодиверзитет и здравјето на живеалиштата. И рекреативните и комерцијалните рибари се принудени да се откажат од типичниот риболов поради нарушување на риболовот на крап, додека туризмот и пловењето се погодени од намалените грижи за животната средина, здравјето и безбедноста од скокачкиот Hypophthalmichthys molitrix.

### Историја
Кон крајот на 19 век, обичниот крап бил широко распространет низ САД од страна на Комисијата за рибарство на САД како риба за храна. Во 1970-тите, одгледувачите на риба во претежно јужните држави почнале да увезуваат азиски крап од Кина за да помогнат во чистењето на нивните комерцијални езерца **-** трошејќи несакана биомаса за регулирање на прекумерниот раст и паразитското населување. Сепак, бегајќи од овие аквакултурни објекти, крапот ги прегазил околните водни патишта, ширејќи се преку санитарни канали, комерцијални премини и со поплавување во недопрени води. Зголемувањето на популациите на крупен и Hypophthalmichthys molitrix е драматично таму каде што се населени во сливот на реката Мисисипи.

Поради нивната истакнатост и бидејќи биле увезени во Соединетите Американски Држави многу подоцна од другите крапови што се родени во Азија, терминот „азиски крап“ често се користи наизменично за сите претходно наброени ѕидови. Во САД, азискиот крап се смета за инвазивен вид. Од видовите крап воведени во Соединетите Американски Држави, само два (караш и Mylopharyngodon piceus) не се познати како цврсто воспоставени. Карашот веројатно е истребен . Сепак, од 2003 година, неколку возрасни, плодни Mylopharyngodon piceus се фатени од Ачафалаја и други реки поврзани со реката Мисисипи. Д-р Лео Нико, во книгата *„Mylopharyngodon piceus: Биолошки синопсис и проценка на ризик од воведена риба“*, известува дека Mylopharyngodon piceus веројатно е воспоставен во Соединетите Американски Држави. Во Јужна Флорида, локалниот округ за управување со водите всушност ги снабдува каналите со стерилизиран тревен крап за да го контролира растението хидрила, кое има тенденција да ги блокира бравите и дренажните вентили што се користат за контрола на протокот на вода од Еверглејдс.

### Дистрибуција
*H. nobilis*, *Hypophthalmichthys molitrix* и Ctenopharyngodon idella се познати по тоа што се добро воспоставени во сливот на реката Мисисипи (вклучувајќи ги и притоките), каде што понекогаш достигнуваат екстремно голем број, особено во случајот на *H. nobilis* и Hypophthalmichthys molitrix. *H. nobilis*, *Hypophthalmichthys molitrix* и Ctenopharyngodon idella се ловени во тој слив од Луизијана до Јужна Дакота, Минесота и Охајо. Ctenopharyngodon idella е исто така воспоставен во барем еден друг слив, во Тексас, а може да се населат и на друго место.
мини|Азиски крап, аквариум Шед, Чикаго
Ctenopharyngodon idella е ловен во сите Големи езера освен во Горното езеро, но досега нема докази што укажуваат на репродуктивна популација. Сe уште не се пронајдени Hypophthalmichthys molitrix или Mylopharyngodon piceus во ниту едно од Големите езера.

Во Мексико, Ctenopharyngodon idella е воспоставен веќе многу години во најмалку два речни системи, каде што се смета за инвазивен, но не е познато дека е воведен друг азиски крап.

## Менаџмент во САД

### Теренски активности
мини|Голем крап држен од истражувач од Геолошкиот институт на САД
Се смета дека овие риби се многу штетни за животната средина во делови од Соединетите Американски Држави. Поради овие загрижености, Службата за риби и диви животни на САД ги собра засегнатите страни за да развијат национален план за управување и контрола на инвазивниот азиски крап. Планот бил прифатен од Националната работна група за водни штетни видови на есен 2007 година.

Од 2016 година, се правеле напори за повторно воведување на алигаторскиот крап помеѓу Тенеси и Илиноис, како дел од напорите за контрола на азискиот крап.

Во 2019 година, Кентаки објавил „Војна против крапот“ и почнал да користи електро-риболов и звучни уреди за да отстрани 5 милиони фунти азиски крап од езерото Баркли и езерото Кентаки .

Електрично риболовство станало широко распространета техника за управување со популацијата на азиски крапови во реките на Средниот Запад. Таа вклучува употреба на електрични бранови кои ги шокираат (не смртоносно) инвазивните риби на површината на водата, каде рибарите можат да ги соберат во мрежа и да ги отстранат од екосистемот. Електричното риболовство е исто така безбедно за автохтоните видови риби кои живеат во водите каде што се применува, бидејќи тие избегнуваат електричните рибарски чамци со нуркање подлабоко во водата, додека пак краповите скокаат на површината, при што се шокираат во процесот.

Добиени се убедливи резултати кои докажале дека електрориболовот е ефикасен и ефикасен начин за справување со инвазијата на азискиот крап во водните патишта на Средниот Запад. Типичен електрориболовен брод може да улови 100 крапа во минута риболов користејќи 110-500 волти електрична енергија, а уловените риби потоа се убиваат хумано и се користат како храна или ѓубриво за земјоделски култури. Сепак, техниката покренала прашања за потенцијалните негативни влијанија што може да ги има врз екосистемите на реките. Доколку електрориболовните бродови поминат преку местата за мрестење на домашните риби, тоа потенцијално би можело да предизвика штета на ембрионите на рибите.

### Брендирање
Во јуни 2022 година, Одделот за природни ресурси на Илиноис објавил кампања за преименување на азискиот крап во Копи, што се однесува на големата количина на риба во САД. Оваа работа за брендирање била завршена во 2022 година. Преименувањето на Копи е дел од федерална и државна иницијатива за да се натера јавноста да ја јаде инвазивната риба, да се намали нејзиниот број во водните патишта на Средниот Запад,и да се спречи нејзиното воведување во Големите езера.

Иницијативата за обнова на Големите езера (GLRI) на Агенцијата за заштита на животната средина на Соединетите Американски Држави (EPA) го финансира ребрендирањето на азискиот крап во Копи.

Успехот на ребрендирањето на инвазивните риби во Копи ќе се мери со користење на килограмите отстранети како клучна метрика. Отстранувањето бил проектирано да достигне вкупно 6.000.000 фунти при лансирањето на ребрендирањето на Копи и да се зголеми на 12.000.000 во првата година по лансирањето. Отстранувањето на 2 месеци од лансирањето надмина 10.000.000 фунти, со темпо да ги надмине проекциите од првата година.

### Законодавство
мини|Скокачки Hypophthalmichthys molitrix
Една од првите акции како одговор на децении на зацврстување на крапот се случило преку усвојувањето на Законот за водни ресурси и развој од 2007 година, преку кој Конгресот наложило спроведување на истражување за влијанието и превенцијата на различни инвазивни видови. Оваа политика, прогласена како Истражување на меѓубасинскиот регион на Големите Езера и реката Мисисипи (GLMRIS), ќе биде под надзор на Секретарот за армијата и Корпусот на инженери на американската армија (USACE), со цел да се создаде почетен увид во ризикот од инвазивни организми низ регионалните води. Основното разбирање добиено од истражувањето било понатаму проширено во Законот за забрана на азискиот крап од 2011 година, кој го обврзал Секретарот за армијата да ја проучува изводливоста на хидролошкото одвојување на басените на Големите Езера и реката Мисисипи. Според законот, на Секретарот му биле дадени 30 дена за да започне истражување, проучувајќи техники за спречување на ширењето на крапот преку поплави, инфраструктура за отпадни води и атмосферски води, операции за безбедност на водните патишта и сообраќај на баржи и рекреативни возила.

Во 2012 година, Сенатот и Претставничкиот дом на САД вовеле нови закони со кои се забрзуваат некои ставки од Законот за спречување на азискиот крап од 2011 година, со цел зголемување на отпорноста на ширењето на азискиот крап во Големите езера. Законодавството дава насоки на Инженерскиот корпус на американската армија да ја заврши својата студија во рок од 18 месеци за тоа како да се одвојат Големите езера од сливовите на Мисисипи.

Откако биле завршени обете студии за ризикот и превенцијата од азискиот крап во Средниот Запад, стекнатото знаење ќе послужи како основа за политиката истата година, со усвојувањето на Законот за реформа и управување со водните ресурси од 2014 година. Поточно, Конгресот ја овласти Службата за риби и диви животни на САД (USFWS), во соработка со поддржувачки државни субјекти и локални организации, да предводи повеќеагенциски напори за запирање на ширењето. Сепак, за разлика од разгранувачкото ширење на крапот, овој проект бил ограничен по обем на Горните речни сливови на Мисисипи и Охајо **-** занемарувајќи ги водните патишта што не ги хранат Големите езера. Сепак, ова бил поправено кога Законот за развој на водните ресурси од 2020 година бил усвоен во закон, проширувајќи ги и заштитените води и правејќи чекор кон примена на превентивна технологија. Во однос на првото, оваа политика ја изменила претходната надлежност на агенциите сега да ги надгледуваат сите сливови на Мисисипи и поврзувачките водни патишта. Потоа, на Секретарот на Армијата и Здружениот USACE им биле доделени средства и овластувања за спроведување истражувачки програми и инфраструктурни проекти посветени на спречување на премин на крап низ ранливи тесни грла.

Конгресно биле издвоени 25 милиони долари за тестирање на бројни бариери во сливовите на реките Тенеси и Камберленд . Тие вклучуваат распоредување на меурчиња и звучни системи дизајнирани да дејствуваат врз чувствителноста на видовите крап за да го ограничат нивното движење. Со комбинирање на овие нови средства за одвраќање, биле изготвени бедеми како што е Проектот за меѓусливови Брендон Роуд, со цел да се овозможи комерцијално патување помеѓу Мисисипи и Големите езера, а воедно да се заштитат живеалиштата и индустриите надвор од нивната одбрана. Но, дури во април 2023 година, нов, обемен план создаден од Регионалниот координативен комитет за инвазивен крап официјално го започнал, како и над 50 други проекти. Комитетот, во партнерство со 26 американски и канадски федерални, државни, покраински, племенски, регионални и локални агенции, се стремеле да воведат иновации во нови технологии и стратегии за контрола на населувањето на азискиот крап во Големите езера.

## Поврзано

* Риба-лав

## Наводи

## Надворешни врски

* Страница за инвазивен крап на invasivespeciesinfo.gov
* invasivecarp.us 
* asiancarp.ca
* choosecopi.com
* Рецепти за азиски крап на iiseagrant.org

Категорија:Статии со текст на кинески
Категорија:Статии со текст на упростен кинески
Категорија:Риби