Реформа на црковниот календар во Украина

**Реформата на црковниот календар во украинските цркви** – процес на воведување *нов стил*, односно грегоријанскиот и новојулијанскиот календар, наместо *[[Јулијански календар|јулијанскиот календар]]*. Со почетокот на руско-украинската војна и по фактот дека на 16 ноември 2017 година, Божиќ на 25 декември според Грегоријанскиот календар стана државен празник во Украина, прашањето за преминот на украинските цркви во грегоријанскиот / новојулијанскиот календар се активира секоја година со наближувањето на Божиќ. Прашањето за реформа на календарот стана акутно по почетокот на руската инвазија на Украина во 2022 година, бидејќи, според некои публицисти и црковни луѓе, поради употребата на стариот стил, заедно со Руската православна црква, Украина е во сфера на „“. Приврзаниците на реформата на календарот исто така веруваат дека транзицијата ќе ја оддалечи Украина од руските и советските традиции.

И приматот на Православната црква на Украина (ПЦУ),  , и приматот на  (УГКЦ),  , изразија поддршка за календарската реформа во Украина. Светиот синод на ПЦУ, на состанокот на 18 октомври 2022 година, дозволи, на барање на парохиите, да се прослави Рождеството Христово според новојулијанскиот календар — 25 декември, ослободувајќи ги учесниците во богослужбата од ограничувањата на постот.

На 24 декември 2022 година, за време на аудиенција, Врховниот Архиепископ Свјатослав му предаде на митрополитот Богојавление на преглед писмо во кое се наведени размислувањата на архиереите на УГКЦ во врска со реформата на календарот. Приматите одлучија да создадат заедничка работна група за конкретни предлози за реформа на календарот. Заедничката група е иницирана по повод прославата на 1700-годишнината од Првиот вселенски собор, одржан во Никеја во 325 година.

На 2 февруари 2023 година, Светиот синод на ПЦУ дозволи и ја одобри постапката за благословување на парохиите и манастирите за целосно користење на новојулијанскиот календар и на 24 мај 2023 година ќе се одржи седница на Архиерејскиот Собор на која ќе се разгледува прашањето за реформа на календарот.

На 1-2 февруари 2023 година во Лавов-Брјуховичи, Архиерејскиот Синод на  одлучи дека од 1 септември 2023 година, Украинската грчко-католичка црква во Украина ќе премине на нов стил (Ревидиран јулијански календар) за фиксни празници со зачувување на сегашната Пасхалија, која ја објави Врховниот Архиепископ  на 6 февруари 2023 година. Календарската реформа ќе има две фази. Првиот се однесува на сите одредени празници, а вториот на празнувањето на Пасхал. Парохиите кои не се подготвени да се префрлат на новиот стил во 2023 година имаат преоден рок до 1 септември 2025 година. , по одлуката на  да се префрли на новиот стил, рече дека постојат сите причини да се донесе позитивна одлука во мај 2023 година за преминот на ПЦУ во новиот стил. По  во Украина, одлуката да се префрли на новиот стил беше донесена од , , ,  и .

На 24 мај 2023 година, Архиерејскиот совет одлучи целосно да се префрли на Ревидираниот јулијански календар и дека оваа транзиција ќе се случи на 1 септември 2023 година. конечно ќе го одобри преминот кон Ревидираниот јулијански календар. На 27 јули 2023 година, Локалниот совет ја одобри транзицијата.

На 28 јуни 2023 година, претседателот на Украина, Володимир Зеленскиј, поднесе до Врховната Рада на Украина нацрт-закон со кој се поместува Денот на украинската државност од 28 јули на 15 јули, Денот на бранителите на Украина од 14 октомври до 1 октомври и го откажува Божиќ на 7 јануари  како потврда на 25 декември како единствен датум на прослава, што ги одразува промените во календарите на ПЦУ и УГКЦ. Парламентот го одобри овој закон на 14 јули 2023 година, законот го поддржаа 241 пратеник. Зеленски го потпиша законот на 28 јули 2023 година.

Голем број протестантски цркви се префрлија на новиот стил, на пример, Украинската Лутеранска црква (декември 2017), Сеукраинската унија на евангелистички христијански баптистички цркви (јуни 2022 година), Украинската црква на Евангелистички христијани (јули 2022 година).

На 25 август 2023 година, митрополитот Иларион го повика свештенството да одржат дискусија во парохиите за можноста за преминување на новиот јулијански календар по транзицијата на христијанските цркви во Украина. На 1 декември 2023 година, се дозна дека од 20 декември 2023 година, УПЦ во Канада ќе се префрли на новиот јулијански календар.

## Јавно мислење
На 24 декември 2022 година, мобилната апликација  започна анкета која траеше до 30 декември, во која Украинците ја избраа опцијата кога би сакале да го прослават Божиќ. На Бадник според Грегоријанскиот и Новиот Јулијански календар, на 24 декември, околу 60% (450.000) од повеќе од 750.000 Украинци кои веќе учествувале во истражувањето гласале за прославата на Божиќ на 25 декември.

Според резултатите од анкетата, која заврши на 30 декември, речиси 60 отсто од Украинците го претпочитале Божиќ на 25 декември, а само 25 отсто на 7 јануари. Околу 13% од испитаниците се подготвени да прослават два датума. Не го прославувајте Божиќ — околу 3%. Во истражувањето учествувале рекордни 1,5 милиони луѓе.

Според истражувањето на меѓународната компанија Deloitte во ноември 2023 година, по транзицијата на украинските христијански цркви во нов стил, мнозинството Украинци (околу 45%) ќе го слават Божиќ на 25 декември, а само 17% — на 7 јануари, а 32% планираат да слават двапати.

## Поврзано

* Грегоријански календар
* Јулијански календар
* Ревидиран јулијански календар

## Навподи


Категорија:Украинска гркокатоличка црква
Категорија:Христијанството во Украина
Категорија:Украина во новиот век
Категорија:Поединечни календари
Категорија:Православни литургиски денови
Категорија:Идни настани