Алехо Карпентиер

**Алехо Карпентиер и Валмонт** (, ; 26 декември 1904 – 24 април 1980) бил кубански романописец, есеист и музиколог кој изврши големо влијание врз латиноамериканската литература за време на нејзиниот познат период на „латиноамерикански бум“. 

Роден во Лозана, Швајцарија, од француско и руско потекло, Карпентиер пораснал во Хавана, Куба, и покрај неговото европско родно место, тој силно се идентификувал како Кубанец во текот на целиот свој живот. Патувал многу, особено во Франција, како и во Јужна Америка и Мексико, каде што се сретнал со истакнати членови на латиноамериканската културна и уметничка заедница. 

Карпентиер покажал голем интерес за латиноамериканската политика и честопати се поврзувал со револуционерни движења, како што е Комунистичката револуција на Фидел Кастро во Куба во средината на 20 век. Карпентиер бил затворен и протеран поради неговите левичарски политички определби. 
Со развиено познавање на музиката, Карпентиер ја истражувал музикологијата, објавувајќи  студија за музиката на Куба, „Музика на Куба“ и интегрирал музички теми и литературни техники низ неговите дела. Тој истражувал елементи на афрокубанскиотизам и ги вклучил културните аспекти во поголемиот дел од своите дела. Иако Карпентие пишувал во безброј жанрови, како што се новинарство, радио драма, драматургија, академски есеи, опера и либрето, тој е најпознат по своите романи. Тој бил меѓу првите практичари на магичен реализам користејќи ја техниката „вистинското прекрасно“ за да го истражи фантастичниот квалитет на латиноамериканската историја и култура. Најпознатиот пример за афрокубанско влијание и употреба на „lo real wonderful“ е романот на Карпентие од 1949 година „El Reino de Este Mundo* (*Кралството на овој свет*) за хаитската револуција од крајот на 18 век.

Стилот на пишување на Карпентие го интегрирал сообновениот [[Барокен]] стил, или стилот на „Нов светски барок“ што латиноамериканските уметници го усвоиле од европскиот модел и го асимилирале во латиноамериканската уметничка визија. 

Со искуството од  француското надреалистичко движење, Карпентие ја адаптирал [[Надреалистичката]] теорија и во латиноамериканската литература. Секогаш желен да истражи нешто повеќе од кубанскиот идентитет, Карпентие ги искористил своите патувачки искуства низ Европа и Латинска Америка за да го прошири своето разбирање за латиноамериканскиот идентитет. Карпентие вткал елементи од латиноамериканската политичка историја, музика, социјална неправда и уметност во таписериите на своите дела, што извршило одлучувачко влијание врз делата на помладите латиноамерикански и кубански писатели како [[Лисандро Отеро]], [[Леонардо Падура]] и Фернандо Веласкез Медина.

Карпентие починал во [[Париз]], Франција, во 1980 година и бил погребан на [[Гробиштата Колон]] во Хавана со други кубански политички и уметнички личности.

==Живот==

===Ран живот и образование===
Карпентие е роден на 26 декември 1904 година, во [[Лозана]], Швајцарија, како син на Хорхе Жулијан Карпентие, француски архитект, и Лина Валмон, наставничка по руски јазик. Долго време се верувало дека е роден во [[Хавана]], каде што неговото семејство се преселило веднаш по неговото раѓање; Сепак, по смртта на Карпентие, неговиот извод од матичната книга на родените бил пронајден во Швајцарија. 

Во 1912 година, Алехо и неговото семејство се преселиле од [[Куба]] во Париз. Како адолесцент, ги читал Балзак, Флобер и Зола. Во 1921 година, Карпентие студирал на Архитектонскиот факултет на Универзитетот во Хавана. Кога имал 18 години, бракот на неговите родители се распаднал и неговиот татко си заминал. Следната година, Карпентие ги напуштил студиите и се обидел да најде работа за да ја издржува мајка си. 

Иако бил двојазичен од рана возраст, Карпентие секогаш зборувал шпански со изразен француски акцент.
===Куба и егзил во Франција===
Во 1921 година, додека студирал во Хавана, Карпентие станал  новинар, пишувајќи главно за авангардните случувања во уметноста, особено музиката.“Тој пишувал колумни за „La Discusión“, дневен весник од Хавана. Неговата новинарска работа, која се сметала за левичарска, помогнала во основањето на првата Кубанска комунистичка партија.
Во текот на 1923 и 1924 година, тој продолжил да работи како колумнист, а исто така уредувал музички и театарски рецензии за „La Discusión“ и „[[El Heraldo de Cuba]]“. Во 1927 година, со помош на Хорхе Мањах, Хуан Маринело, Франциско Ичасо и Марти Казановас, тој станал еден од основачите на „[[Revista de Preview]]“, списание посветено на национализмот, радикализмот и новите идеи во уметност.

Првиот број се појави на 15 март 1927 година; бил издаван до 15 септември 1930 година и станал „глас на авангардата“ и главен глас на изразување на кубанското движење.Поради неговата вклученост во вакви проекти, Карпентие често бил осомничен за субверзивни и ултрамодерни културни идеи. Карпентие бил уапсен во 1927 година поради спротивставување на диктатурата на [[Херардо Мачадо и Моралес]] и потпишал демократски и антиимперијалистички манифест против режимот на Мачадо и, како резултат на тоа, поминал четириесет дена во затвор.За време на овој краток период во затвор, тој започнал да работи на својот прв роман, „Екуе-Јамба-О“, истражување на афро-кубанските традиции меѓу сиромашните на островот.

По неговото ослободување, тој избегал од Куба со помош на новинарот [[Роберт Деснос]] кој му го испратил пасошот и документите. Карпентие одлучил за доброволно егзил во Франција и пристигнал во Париз во 1928 година; останал таму до 1939 година, кога се вратил во Хавана. Кога ја напуштил Куба, имал среќа да ги избегне политичките конфликти што се случиле во текот на 1930-тите. 
 
Карпентие сметал дека е важно да остане надвор од влијанијата на движењата бидејќи верувал во одржувањето на „рамнотежа наспроти изолираноста на неговата татковина“. Придонесите во Парискиот журнал, како што е кратката приказна „Cahiers du Sud“ (1933), на француски јазик, беа обид да се придобијат европски читатели како начин за подобрување на неговото препознавање. Тој, исто така, придонесуваше за списанијата „Documents“ и „L'Intransigeant“. Карпентие беше запознаен со активностите на „Comité de Jeunes Revolutionnaires Cubains“, група протерани кубански левичари кои ја објавија „La Terreur à Cuba“, брошура против владата на Мачадо.  Карпентие придонесе со краткиот расказ „Историја на месечината“ (1933); тој беше експериментален за своето време бидејќи содржеше елементи на фантазија и фолклор карактеризирани како магична реалност.


Во текот на неговиот престој во Франција, Карпентиер бил зафатен не само со литературни дела, туку и со други проекти што го држеле ангажиран во уметноста. Соработувал со францускиот композитор Марин Франсоа Гајар на мјузиклот „Јамба-О“, „бурлеска трагедија“, која била претставена во „Театар Бериза“ во Париз (1928); а со композиторот [[Амадео Ролдан]] помогнал во организирањето на кубанските премиери на дела од [[Стравински]] и [[Франсис Пуленк|Пуленк]]. Во филмот, Карпентие пишувал текст и ја монтирал музиката за францускиот документарец „Le Vaudou“. Тој продолжил да заработува за живот пишувајќи за современата култура, и на француски и на шпански јазик. Исто така, почнал да работи за француска радио станица како звучен техничар и продуцент. Од 1932 до 1939 година, Карпентиер работел на неколку проекти продуцирани од Foniric Studios.

Кога режимот на Мачадо паднл во 1933 година, Карпентие решил  да се врати во својата родна земја во 1936 година се вратил во Куба. 
=== Години на Хаити и враќање во Куба ===

Во 1943 година, придружуван од францускиот театарски режисер [[Луј Жуве]], Карпентиер направил клучно патување во [[Хаити]], за време на кое ја посетил тврдината [[Цитадела Лафериер]] и Палатата Санс-Суси, и двете изградени од црниот крал [[Анри Кристоф]]. Ова патување, заедно со читањата од цикличната интерпретација на историјата на [[Освалд Шпенглер]], послужи како инспирација за неговиот втор роман, „El Reino de Este Mundo“ *(Кралството на овој свет)* (1949).

Карпентиер се врати во Куба и продолжи да работи како [[новинар]] на почетокот на Втората светска војна. Работел на историја на [[Музиката на Куба|Кубанската музика]], која на крајот беше објавена во 1946 година како „Ла Музика на Куба“.

=== Животот во Венецуела ===
Во 1945 година, Карпентиер се преселил во Каракас . Од 1945 до 1959 година живеел во [[Венецуела]], што е инспирација за неименуваната јужноамериканска земја во која се одвива голем дел од неговиот роман „Изгубените чекори“.

Тој напишал кратки раскази кои подоцна биле собрани во „Војната на времето“ (1958). Додека бил на Куба.

===Подоцнежен живот===
Карпентиер се вратил во Куба по триумфот на револуцијата предводена од [[Фидел Кастро]] во 1959 година. Работел за Државната издавачка куќа додека ја завршувал книгата во барокен стил „El Siglo de las Luces“ *(Експлозија во катедрала)* (1962). Овој роман го дискутира доаѓањето на [[Ерата на просветителството|Просветителството]] и идеите на [[Француската револуција]] во Новиот свет. 

Во 1966 година, Карпентие се населил во Париз каде што служел како кубански амбасадор во Франција. Во 1975 година бил добитник на [[Prix mondial Cino Del Duca]]. Тој ја доби [[Премио Сервантес|Наградата Сервантес]]

Почина во Париз на 24 април 1980 година. Неговите останки биле вратени во Куба, [[Гробиштата Колон, Хавана]].

*École Française de la Havane „Alejo Carpentier“*, француско меѓународно училиште во Хавана, е именувано по него.
==Теми==
Карпентие е широко познат по својата теорија за „магичниот реализам“. Ова е идејата дека историјата и географијата на Латинска Америка се толку екстремни што им изгледаат фиктивни или дури магични на надворешните луѓе. Така, Латинска Америка е регион каде што линијата помеѓу магијата и реалноста е нејасна. Во прологот на „Кралството на овој свет“, роман на [[Хаитиската револуција]], тој ја опиша својата визија за „магичниот реализамо“.

==Главни дела==
Главните дела на Карпентиер вклучуваат:

Романи:
**¡Écue-Yamba-O!* (1933) (*Пофален е Господ!*)
**El reino de este mundo* (1949) (*Кралството на овој свет*)
*„Los pasos perdidos“ (1953) („Изгубените чекори“)
**El acoso* (1956) (*The Chase*, американски англиски превод 1989 од Алфред МекАдам)
**El siglo de las luces* (1962) (*Експлозија во катедрала*)
**Concierto barroco* (1974) (*Concierto barroco*; англиски: *Baroque Concert*), врз основа на Средба од 1709 година на [[Антонио Вивалди|Вивалди]], [[Хендел]] и [[Доменико Скарлати]], со камео појавувања на [[Рихард Вагнер|Вагнер]] и [[Игор Стравински|Стравински]], и измислени ликови од новиот свет кои ја инспирираат операта на венецијанскиот композитор, „[[Мотезума]]“.
**Изворот на методот* (1974) (*Причини за државата*)
**Пролетен обред* (1978) (*Пролетен обред*; *Светото писмо на принтањето*, балет од [[Игор Стравински]])
**Харфата и сенката* (1979) (*Харфата и сенката*) што се занимава со [[Кристофер Колумбо|Колумбо]].

Кратки раскази:
**Жртвата* (1923) (Жртвата)
**Патување до семето* (1944) (Патување до семето)
**Канцеларија на темнината* (1944) (Канцеларија на темнината)
**Војна на времето* (1956) (*Војна на времето*)
**Други раскази* (1984) (*Други раскази*)

;Есеи:
**Музиката во Куба* (1946) (*Музиката на Куба*), етно-музиколошка студија за Куба почнувајќи од 16 век, доаѓањето на европските истражувачи, па сè до денес на објавување, средината на 20 век.
**Тристан и Изолда на копното* (1949)
**Литература и свест во Латинска Америка* (1969)
**Градот на столбовите* (1970)
**Латинска Америка во нејзината музика* (1975)
**Причина за постоење* (1976)
**Американистичка литературна афирмација* (1979)
**Придавката и нејзините брчки* (1980)
**Музичарот во мене* (1980)
**Конференции* (1987)

===Кралството на овој свет===
Карпентиеовото *Кралството на овој свет* (1949) ја истакнува [[Хаитиската револуција]] од 18 век кога африканските робови се бореле против француските колонисти за својата слобода и основните човекови права. [[Хаитиско вуду]]; но исто така и врските помеѓу телесното и духовното јас.


==Стил==

===Барок===
Барокниот стил [[Барокниот]] датира од културниот период на 17-ти и почетокот на 18-ти век.Најчесто се дефинира како „доминантен стил на уметност во Европа помеѓу ерата [[Маниризам]] и [[Рококо]], стил карактеризиран со динамично движење, отворена емоција и самоуверена реторика“. Сепак, тој подоцна го опишува „барокот“ како „дух“, а не „историски стил“ („дух, а не историски стил“). Карпентиер ја развил својата визија за барокот во своите рани дела пред да се опише себеси како барокен писател. Тој експериментирал со техниката во неколку развојни фази: „прво како културен стил на естетска фасцинација, подоцна како литературен уред за создавање амбиент од тој период и конечно како оружје на постколонијална гордост, пркос и надмоќ“.



==Наводи==



===Надворешни врски===

*Adams, Michael Ian (1975), *Three authors of Alienation: Bombal, Onetti, Carpentier*, Austin: University of Texas Press, 
*Echevarría, Roberto González (1983), *Alejo Carpentier: Bibliographical guide*, Westport, Conn.: Greenwood Press, 
*Brennan, Timothy (ed. 2001), *Alejo Carpentier Music in Cuba: Edited and with and Introduction by Timothy Brennan*, translated by Alan West-Durán, Minneapolis: University of Minnesota Press, 
*Carner, Grant Calvin Sr (1995), "Confluence, Bakhtin, and Alejo Carpentier's Contextos in Selena and Anna Karenina". Doctoral Dissertation (Comparative Literature), University of California at Riverside.
*Cox, Timothy J. (2001), *Postmodern Tales of Slavery in the Americas : From Alejo Carpentier to Charles Johnson*, New York: Garland.
*Giffuni, Cathe (1993), "An English Bibliography of Alejo Carpentier", *Cuban Studies* 22. Pittsburgh: University of Pittsburgh Press, (Ed. Jorge I. Dominguez), 1992, pp.&nbsp;219–229.
*Harvey, Sally (1994), *Carpentier's Proustian Fiction : The Influence of Marcel Proust on Alejo Carpentier*, London: Tamesis Books, 
*Janney, Frank (1981), *Alejo Carpentier and his Early Works*, London : Tamesis Books, 
*King, Lloyd (1972), *Alejo Carpentier : His Euro-Caribbean Vision*, St. Augustine, Trinidad: Research & Publications Fund Committee.
*Pancrazio, James J. (2004), *The Logic of Fetishism : Alejo Carpentier and the Cuban Tradition*, Lewisburg: Bucknell University Press.
*[[Gustavo Pérez Firmat|Pérez Firmat, Gustavo]]. *The Cuban Condition: Translation and Identity in Modern Cuban Literature*. Cambridge: Cambridge University Press, 1989. Rpt. 1997, 2006.
*[[Gustavo Pérez Firmat|Pérez Firmat, Gustavo]]. "*Ese idioma*: Alejo Carpentier's Tongue Ties", *Symposium* 61.3 (2007): 183–197. Reprinted as: "Ese idioma: a(s) língua(s) enredada(s) de Alejo Carpentier". *No reino de Alejo Carpentier: doze ensaios críticos*. Ed. Elena Palmero González. Rio Grande: Editora de Furg, 2010. 147–170.
*Shaw, Donald, (1985), *Alejo Carpentier* Twayne World Author's Series, 
*Tusa, Bobs (1983), *Alchemy of a hero : a Comparative Study of the Works of Alejo Carpentier and Mario Vargas Llosa*, Valencia; Chapel Hill : Albatros Hispanofila, 
*Tusa, Bobs, (1982), *Alejo Carpentier, a Comprehensive Study*, Valencia; Chapel Hill : Albatros Hispanofila, 
*Wakefield, Steve (2004), *Carpentier's Baroque fiction : Returning Medusa's Gaze*, Tamesis Books, 
*Webb, Barbara (1992), *Myth and History in Caribbean Fiction : Alejo Carpentier, Wilson Harris, and Edouard Glissant*, Amherst: [[University of Massachusetts Press]].
*Young, Richard E. (1983), *Carpentier, El reino de este mundo*.
*Acosta, Leonardo (1981), *Música y épica en la novela de Alejo Carpentier*.
*Ainsa, Fernando, (2005), *Alejo Carpentier ante la crítica*.
*Arias, Salvador (1977), *Recopilación de textos sobre Alejo Carpentier*.
*Barroso, Juan (1977), *Realismo mágico y lo real maravilloso en El reino de este mundo y El siglo de las luces*.
*Bergh, Klaus Müller (1972), *Alejo Carpentier : Estudio biográfico-critico*.
*Bergh, Klaus Müller (1972), *Asedios a Carpentier*.
*Birkenmaier, Anke (2006), *Alejo Carpentier y la cultura del surrealismo en América Latina*.
*Blanco, Luis (1970), *Alejo Carpentier : tientos y differencias*.
*Calahorro, Inmaculada López (2006) *Alejo Carpentier y el mundo clasico*.
*Chaple, Sergio (2004), *Estudios carpenterianos*.
*Collard, Patrick (1991), *Cómo leer a Alejo Carpentier*.
*[[Leo Corry|Corry, Leo]] (2020), *Concierto Barroco de Alejo Carpentier - Una guía para su lectura *, Tel Aviv University.
*Cvitanovic, Dinko (1997), *Carpentier : una revisión lineal*.
*[[Luis Duno-Gottberg|Duno-Gottberg, Luis]] (2003), "Solventando las diferencias: La ideología del mestizaje en Cuba", Iberoamericana – Frankfurt am Main, Vervuert, Madrid.
*Echevarría, Roberto González (1993), *Alejo Carpentier, el peregrino en su patria*.
*Echevarría, Roberto González (2004), *Alejo Carpentier, el peregrino en su patria*.
*Fama, Antonio (1995), *Las últimas obras de Alejo Carpentier*.
*Fowler, Víctor (2004), *Diccionario de conceptos de Alejo Carpentier*.
*González, Eduardo (1978), *Alejo Carpentier : el tiempo del hombre*.
*Labastida, Jaime (1974), *Casa de las Américas*, no.87, "Con Alejo Carpentier".
*Martí, José (1974), *Un camino de medio siglo : Homenaje nacional al 70 aniversario de Alejo Carpentier*.
*Mayo, Edmundo Gómez, *Construcción y lenguaje en Alejo Carpentier*.
*Mocega-González, Esther P. (1975), *La narrativa de Alejo Carpentier : el concepto del tiempo como tema fundamental*.
*Mujica, Héctor (1975), *Conversación con Alejo Carpentier*.
*Padura, Leonardo (2002), *Un camino de medio siglo : Alejo Carpentier y la narrativa de lo real maravilloso*.
*Pickenhayn, Jorge Oscar (1978) *Para leer a Alejo Carpentier*.
*Plaza, Sixto (1984), *El acá y el allá en la narrativa de Alejo Carpentier*.
*Sáinz, Enrigue (1980), *Conversación con Alejo Carpentier*.
*Santander, Carlos (1971), *Alejo Carpentier: Viaje a la Semilla y otros relatos*.
*Selma, José Vila (1978), *El "último" Carpentier*.
*Rodríguez, Alexis Márquez (1982), *Lo barroco y lo real-maravilloso en la obra de Alejo Carpentier*.
*Rodríguez, Alexis Márquez (2004), *Nuevas lecturas de alejo Carpentier*.
*Zurdo, Oscar Velayos (1985), *El diálogo con la historia de Alejo Carpentier''.

Категорија: Кубански романописци
Категорија: Кубански музиколози
Категорија: Кубанци од француско потекло
Категорија: Основачи на списанија
Категорија: Писатели на магичен реализам
Категорија: Добитници на наградата Сервантес
Категорија: Кубански и француски оисатели