open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Мирославово евангелие

мини|десно|Првата страна на Мирославовото евангелие
**Мирославово евангелие** () е српски ракопис на пергамент од 362 страни со богата декорација. Тој е еден од најстарите преживеани ракописи напишани на српска варијанта на црковнословенски јазик. Овој ракопис се смета за ремек-дело на илустрацијата и калиграфијата.

Мирославовото евангелие е создадено во 1186 година од Мирослав, кнезот на Хум и брат на Стефан Немања, великиот жупан на Рашка. Први кои го откриле и проучувале ракописот биле тројцата руски учени: Владимир Стасов, Фјодор Буслаев и Никодим Кондаков во 1874.

## Наводи

Категорија:Србија во средниот век
Категорија:Христијански текстови од 12 век
Категорија:Српски ракописи
Виктор Пасков

**Виктор Маринов Пасков** (10 септември 1949 – 16 април 2009) ― бугарски писател, музичар, музиколог и сценарист.

## Животопис
Пасков е роден во главниот град Софија, а средно училиште завршил во градот. Дипломирал на денешниот Колеџ за музика и театар „Феликс Менделсон“ во Лајпциг, Германска Демократска Република во 1976 година и бил дел од неколку џез бендови. Виктор Пасков бил во Германија како композитор, оперски пејач и критичар до 1980 година, кога станал книжевен и музички уредник во издавачката куќа „Софија прес“, на функцијата што ја извршувал до 1987 година. Во 1987 година, Пасков се приклучил на Филмското студио Бојана како уредник и сценарист.

Годините од 1990 до 1992 година Пасков ги поминал во Париз, Франција. Работел и како директор на Бугарскиот културен центар во Берлин од 2002 до 2004 година. Пасков починал од рак на белите дробови во Берн, Швајцарија, на 59-годишна возраст. Погребан бил на Централните софиски гробишта.

Раните песни на Пасков биле објавени во списанието *Родна реч* во 1964 година. Неговата прва книга *Малолетнички убиства* (бугарски: *Неврални убиства*) била објавена во 1986 година. Виктор Пасков има напишано и пет други книги и четири сценарија.

Неговата втора и веројатно најпозната книга, *Балада за Георг Хених*, објавена во 1987 година, ја освоила наградата за странска книжевност на изложбата на книги во Бордо. Во новелата сместена во Софија од 1950-тите, квазисаможивотописниот лик Виктор ја раскажува приказната за еден постар чешки емигрант, мајсторот лутиер Георг Хених. Осиромашен и осамен, отфрлен од неговите поранешни чираци, но прифатен од семејството на Виктор, вештиот изработувач на виолини му ги пренесува на младиот Виктор вредностите на уметноста, верата и љубовта, доблести кои сериозно недостасуваат во финансиски и културно сиромашното соседство Софија во раните години на комунизмот.

## Наводи

## Надворешни врски
* 

Категорија:Погребани на Централните софиски гробишта
Категорија:Починати во 2009 година
Категорија:Родени во 1949 година
Категорија:Музичари од Софија
Категорија:Филмски работници од Софија
Категорија:Сценаристи од 20 век
Категорија:Џез-музичари
Категорија:Музиколози од 20 век
Категорија:Бугарски романописци од 20 век
Категорија:Бугарски поети од 20 век
Категорија:Бугарски машки поети
Категорија:Машки романописци
Категорија:Бугарски машки пејачи од 20 век
Категорија:Бугарски машки оперски пејачи од 20 век
Категорија:Бугарски џез музичари
Категорија:Бугарски композитори
Категорија:Писатели од Софија
Категорија:Починати од рак на белите дробови
Категорија:Починати од рак во Швајцарија
Категорија:Бугарски иселеници во Германија
Категорија:Машки сценаристи
Категорија:Бугарски сценаристи
Категорија:Бугарски музиколози
Виолета Бојковска

**Виолета Бојковска** (р. 1990) — македонска писателка.

## Животопис
Бојковска е родена во Велес во 1990 година. Магистрирала кривично право на Правниот факултет „Јустинијан I“. Живее во Скопје, а работи како уредник на дигитална содржина и како дигитален маркетинг-менаџер.

## Творештво
Бојковска пишува поезија и кратки раскази. Нејзината прва книга е поетската збирка „Нијанси на сиво“. Во 2019 година ја објавила збирката раскази „Барем наутро“, а нејзините раскази се застапени и во збирката „Очудувања“.

## Наводи

Категорија:Живи луѓе

Категорија:Луѓе од Велес
Категорија:Македонски писателки
Категорија:Македонски поетеси
Категорија:Родени во 1990 година
Николај Кауфман

**Николај Јанков Кауфман** (; 23 септември 1925 – 26 март 2018) ― бугарски музиколог, фолклорист и композитор, понекогаш наведен како најистакнат бугарски изучувач во својата област.

Кауфман е роден во подунавскиот град Русе во бугарско ашкенашко еврејско семејство. Во 1952 година дипломирал труба и музичка теорија на Националната музичка академија во Софија.

Од 1952-1988 година работел во Институтот за музика на Бугарската академија на науките ; потоа се преселил во Институтот за фолклористика. Почнувајќи од 1978 година, тој бил предавач на Националната академија за музика. Докторирал во 1973 година.

Композициите на Кауфман вклучуваат над илјада аранжмани на бугарски, ашкенашкии и сефардски еврејски народни песни, негови сопствени песни компонирани во бугарски народен стил и клавирски дела. Некои од снимките на Женскиот вокален хор на бугарската државна телевизија биле засновани на аранжманите на Кауфман на бугарски народни песни, вклучително и некои во албумот на хорот награден со Греми награда, *Le Mystère des Voix Bulgares, Vol.* *II*.

Работата на Кауфман како музиколог опфаќа снимање на преку 30.000 бугарски народни песни и мелодии, резултат на неговите теоретски и теренски студии. Тој изработил голем број книги, збирки и статии. Од 1997 година е дописен член на Бугарската академија на науките и академик од 2003 година. Добитник е на голем број професионални награди и награди.

## Наводи

## Надворешни врски
* 

Категорија:Членови на БАН
Категорија:Луѓе од Русе
Категорија:Починати во 2018 година
Категорија:Родени во 1925 година
Категорија:Бугарски Евреи
Категорија:Бугарски фолклористи
Категорија:Бугарски музиколози
Категорија:Бугарски композитори
Спомен-куќа на Лазар Личеноски

**Спомен-куќа на Лазар Личеноски** — куќа под Скопското кале во центарот на Скопје, прогласена за културно наследство на Македонија.

## Историја
Куќата е проектирана во 1960 и изградена во 1961 година од архитектот Славко Брезовски по порачка на видниот уметник Лазар Личеноски. Предвидена е како дом со ателје, осмислена во помеѓу двајцата. Во неа жевеел Личеноски и создал некои од големите творби — монументалниот ѕиден мозаик „Апотеоза на трудот“, таписеријата „Фазани“ (1962) и маслените слики „Оризово поле“ (1962), „Последни афиони“ или „Афионско поле“ (1963) и „Зографско ателје во Галичник“ (1963), недовршената слика „Охридски рибар“ (1964) и недовршениот лиен мозаик „Фазани“ (1964).

На 10 октомври 2017 година куќата е прогласена за споменик на културата од големо значење.

## Архитектура
Куќата е изградена во традиционално-модернистички стил со употреба на традиционални материали. Има големи ѕидни мозаици, дело на Личеноски — „Берачка на лотос“ (1960) и „Апотеоза на трудот“ (1962/63), поставени на посебни места на фасадите. Во внатрешноста има други мозаици — „Сликарска палета (1961); „Автопортрет“ (1963), „26 јули 1963“ (1963); 16 жардиниери: „Женски и машки портрет“, „Урбан мотив“, „Риби“, „Зајаци“, „Лебеди“, „Гулаби“, „Риби“, „Ластовички“, „Сонце“, „Ѕвезда“, „Месечина“, „Компас“, „Портрет“, „Птица“, „Цвеќе“ и „Птици“ (1962/63); 2 маси: „Пауни“ и „Шаховска табла со риби“ (1963/64); фризот „Риби“ (од 18 плочи, 1962) и „Алеја“ (првично 24 плочи, а денес 16), како и 2 релјефа — „Капачки“ и „Трубач“ од непознати автори и скулптурата „Две фигури“ од Петар Хаџи Бошков.

## Поврзано
* Културно наследство на Македонија во Општина Центар

## Наводи

## Надворешни врски

* Спомен куќата на Лазар Личеноски — НУ „Конзерваторски центар“ - Скопје

Категорија:Куќи во Скопје
Категорија:Згради и градби во Скопје
Лазар Личеноски
Јанис Спанос

**Јоаниз „Јанис“ Спанос** (; 26 јули 1934 – 30 октомври 2019 година) ― грчки музички композитор и текстописец. Во раните денови како музичар, тој бил и придружник на пијано. Спанос ја добил музичката награда на Солунскиот филмски фестивал во 1971 година за компонирањето на партитурата на филмот *Тоа лето*.

## Животопис
Спанос е роден во Кијато во 1934 година. Неговиот татко бил стоматолог. Спанос бил под влијание на студиите по пијано на неговата сестра и се преселил во Атина на 17-годишна возраст за да студира во Националниот Одеум каде научил да свири на пијано. Неговиот татко сакал тој да стане научник, па затоа спонзорирал годишно патување низ Европа; Спанос живеел кратко во Италија, СР Германија и Обединетото Кралство, на крајот дошол во Париз, Франција, каде што на крајот се преселил трајно во 1961 година.

Во Париз работел на уметничката сцена во Рив Гош како придружник на пијано. Тој таму придружувал многу француски уметници како Кора Вокер, Серж Генсбур, Беатрис Арнак и Жулиет Греко. Токму во Париз и на француски ги напишал своите први песни; пример е песната *Sidonie* која била отпеана од Брижит Бардо во филмот *Приватен живот*.

Кога на крајот се вратил во Грција, тој бил клучен во создавањето на грчкиот жанр Нов бран. Тој продолжил да компонира музика, вклучувајќи музика за филмови; неговите песни се испеани од многу грчки пејачи, вклучувајќи ги Кети Хомата, Арлета, Јанис Пулопулос и Димитрис Митропанос.

## Поврзано

* *[[Horse Stories]]*
* Манос Хаѕидакис
* Микис Теодоракис
* Дионисис Савопулос
* Мимис Плесас
* Ставрос Ксархакос
* Манос Лоизос
* Лефтерис Пападопулос
* Лина Николакопулу

## Наводи

## Надворешни врски

* 

Категорија:Грчки композитори
Категорија:Грчки музичари
Категорија:Грчки текстописци
Категорија:Починати во 2019 година
Категорија:Родени во 1934 година
Категорија:Луѓе од Сикиона
Камен мост (Тетово)

**Камен мост**  (или *Мост на топчиите*) — стар мост на реката Пена во центарот на Тетово. Прогласен за културно наследство на Македонија.

Нема зачувани писмени сведоштва за времето на изградба на мостот. Според градежната техника се претпоставува дека е подигнат на крајот од XV или почетокот на XVI век. Сводот е направен од одлично обработен бигор, а фугите се пополнети топено олово. Виок е 6, а широк 2&nbsp;м. Дело е на месни тетовски мајстори.

## Поврзано
* Културно наследство на Македонија во Општина Тетово

## Наводи

## Надворешни врски

Категорија:Знаменитости во Тетово
Категорија:Камени мостови
Василис Ангелис

**Василиос Ангелис** () професионално познат како **Василис Ангелис** () ― грчки композитор, инженер и продуцент на електронска, народна електронска и оркестарска музика. Василис Ангелис е од Трикала, Тесалија, Грција, има соработувано со угледни музичари и инженери во Грција и Обединетото Кралство и е познат по тоа што користи чудни ритми со електронски и оркестарско-традиционални инструменти.

## Дискографија

### Студиски албуми

* *Amalgata* (2010)
* *Memoria De Profundis* (2013)
* *Seven* (2016)

## Наводи

## Надворешни врски

* Службена мрежна страница

Категорија:Грчки композитори
Категорија:Живи луѓе
Категорија:Родени во 1980 година
Категорија:Грчки музички продуценти
Категорија:Грчки музички инженери
Јакопо Корси

**Јакопо Корси** (; 17 јули 1561 - 29 декември 1602 година) - фирентински композитор, благородник, покровител на уметноста и еден од основоположниците на оперскиот жанр. Домот на Корси служел како место за средба на Фирентинската Камерата, елитниот круг фирентински хуманистички уметници, меѓу кои биле Винченцо Галилеј, Јакопо Пери, Џулио Качини, како и сите поддржувачи на „либералните уметности“. Корси бил директно вклучен и во создавањето на музички дела, меѓу кои и арии за првата опера „Дафне“, која потоа ја користел Пери. Тој составил два зачувани музички фрагменти како пример за музиката на Пери и веројатно учествувал како чембалист на премиерата на првата опера. Во 1598 година, во домот на Корси била премиерно изведена Дафне. Од партитурите од оваа опера се зачувани се шест фрагменти, два од Корси и четири од Пери.

Корси бил познат по своето богатство и по тоа што бил еден од главните покровители и спонзори на уметноста во Фиренца, а неговото име е суштински поврзано со она на Џовани де Барди и неговата Фирентинската Камерата, која на светот му ја понудила мелодрамата.

## Наводи

## Литература
* Риман, Гуго. Музыкальный словарь : CD-ROM / пер. с нем. Б. П. Юргенсона, доп. рус. отд-нием. — М. : ДиректМедиа Паблишинг, 2008.
* Headington, Christopher; Westbrook, Roy; Barfoot, Terry. Opera: a history (англ.). — Bodley Head, 1987. — 399 p.

Категорија:Починати во Фиренца
Категорија:Починати во 1602 година
Категорија:Починати на 29 декември
Категорија:Родени во 1561 година
Категорија:Родени на 17 јули
Категорија:Родени во Фиренца
Категорија:Италијански барокни композитори
Категорија:Италијански класични композитори
Категорија:Италијански композитори од 17 век
Категорија:Музичари од 17-ти век
Круша (Матка)

**Круша** — археолошко наоѓалиште во скопското село Матка, Општина Сарај. Претставува осамен објект од доцноантичкото време.

На 1,6 км јужно од селото, на мала височинка оддалечена околу 100 м од месноста Краста се гледаат остатоци од осамен објект. На теренот се гледа и градежен материјал (кршен камен, покривни ќерамиди) и, спорадично, фрагменти од керамички садови.

## Поврзано

* Список на археолошки наоѓалишта во Скопско

## Наводи
Куќишта (Матка)

**Куќишта** — археолошко наоѓалиште во скопското село Матка, Општина Сарај. Претставува населба од доцноантичкото време.

На околу 300 м североисточно од селото и месноста Ограда, по површината на нивите се среќаваат фрагменти од керамички садови, питоси и градежен материјал. Според кажувањето на жителите, при изградбата на една викендичка било откриено едно депо на римски бронзени монети.

## Поврзано

* Список на археолошки наоѓалишта во Скопско

## Наводи
Св. Спас (Матка)

**Св. Спас** — археолошко наоѓалиште во скопското село Матка, Општина Сарај. Претставува градиште - викус од римското и доцноантичкото време.

Се наоѓа на околу 1,5 км јужно од селото, на високите карпи на излезот од клисурата на реката Треска. На самиот врв има плато со големина од 10 x 130 м, опкружено со одбранбен ѕид, на кое се гледаат темели од повеќе објекти, а се среќаваат фрагменти од керамички садови и мермерни блокови од раноантички храм. Исто така се гледаат темели, столбови, бази, импости и други материјали од старохристијанска базилика.

## Поврзано

* Список на археолошки наоѓалишта во Скопско

## Наводи
Долот (Рашче)

**Долот** — археолошко наоѓалиште во скопското село Рашче, Општина Сарај. Претставува осамен наод од римското време.

Во нивата на Ајрула Ковачи и Абдула Доџа, во непосредната близина на селското училиште е откриен доцноантички гроб конструиран од 5 фрагментирани стели во секундарна употреба. Стелите се со латински натписи и се наоѓаат на местото каде што се пронајдени.

## Поврзано

* Список на археолошки наоѓалишта во Скопско

## Наводи
Пештерка (Рашче)

**Пештерка** — археолошко наоѓалиште во скопското село Рашче, Општина Сарај. Претставува населба од римското време.

На 700 м јужно од селото, на околу 2 декара обработлива земја се среќаваат фрагменти од керамички садови, стакло и друго. На локалитетот се наоѓа и една обработена плоча со натписно поле на кое се забележуваат остатоци од латинско писмо.

## Поврзано

* Список на археолошки наоѓалишта во Скопско

## Наводи
Рашче (археолошко наоѓалиште)

**Пештерка** — археолошко наоѓалиште во скопското село Рашче, Општина Сарај. Претставува осамен наод од доцноантичкото време.

На имотот на М. Крамер, Н. Вулиќ евидентирал една мермерна надгробна стела со релјеф и натписно поле во форма на диптих со латински натпис. Стелата се чува во Музејот на Македонија во Скопје.

## Поврзано

* Список на археолошки наоѓалишта во Скопско

## Наводи
Црква (Рашче)

**Пештерка** — археолошко наоѓалиште во скопското село Рашче, Општина Сарај. Претставува могили од римското време.

На североисточниот крај од селото, од обете страни на асфалтниот пат се издигаат две импозантни могили високи околу 10 м. Могилата I е зачувана во целост, а Могилата II е значително оштетена со изградбата на патот, кога биле уништени многубројни гробови - цисти. Во профилот се гледаат камени плочи од гробните конструкции.

## Поврзано

* Список на археолошки наоѓалишта во Скопско

## Наводи
Александар Степанулески

**Александар Степанулески** (р.  во Прилеп) — македонски театарски, филмски и телевизиски глумец. Во 2010 година, Степанулески дипломирал на Факултетот за драмски уметности во Скопје, на отсекот за актерска игра. Во 2013 година, тој се вработил во Народниот театар „Војдан Чернодрински“ во Прилеп, каде останал до 2014 година, кога преминал во Драмски театар — Скопје.

## Филмографија
Степанулески ги остварил филмските улоги:

## Награди
* Награда за најдобар млад актер „Трајко Чоревски“ за улогата на Калигула во претставата „*Калигула*“ во продукција на НУ Прилепски театар, доделена на МТФ „Војдан Чернодрински“, Прилеп, 2012
* Награда за главна машка улога, за улогата на Јон во претставата „*Пиреј*“ на МТФ „Војдан Чернодрински“, Прилеп, 2019
*  Награда за најдобар глумец во претставата „*Кафез кај кокони*“ во продукција на Драмски театар - Скопје на Фестивалот „Денови на Комедија“, Куманово, 2023

## Надворешни врски
* Биографија на Александар Степанулески, Драмски театар.
* 

## Наводи

Категорија:Глумци од Прилеп
Категорија:Македонски филмски глумци
Категорија:Македонски театарски глумци
Категорија:Македонски телевизиски глумци
Категорија:Апсолвенти на Факултетот за драмски уметности - Скопје
Околината на Скопје (археолошко наоѓалиште)

**Околината на Скопје** — археолошко наоѓалиште во околината на Скопје. Претставува средновековно депо на монети.

Во 1950 година се откупени 112 бронзени монети - скифати од XI век, најдени во околината на Скопје. Монетите се чуваат во Музејот на Македонија во Скопје.

## Поврзано

* Список на археолошки наоѓалишта во Скопско

## Наводи

Категорија:Археолошки наоѓалишта во Скопје
Категорија:Археолошки наоѓалишта во Скопско
Јанис Папајоану

**Јанис Папајоану** ( ; 18 јануари 1914 – 3 август 1972 година) ― познат грчки музичар и композитор роден во Киос (сега Гемлик), Отоманската Империја. Најактивен во 1940-тите, тој напишал многу песни, од кои некои денес се сметаат за класици на народниот музички стил ребетико. Тие вклучуваат: *Πέντε Έλληνες Στον Άδη* (изг.: Пенте Елинес стон Ади; букв.: Петмина Грци во Адот), *Καπετάν Αντρέα Ζέππο* (Капетан Андреа Зепо), *Μόδιστρούλα* (изг.: Модиструла; букв.: Модистрола), *Πριν Το Χάραμα Μοναχός* (изг.: Прин ти харама монахос; букв.: Монах пред зората) и *Φοβάμαι Μη Σε Χάσω* (изг.: Фовамај ми се хасо; букв.: Се плашам дека ќе те изгубам). Неговиот стил задржува голем дел од музичкиот квалитет на класичната ребетика на Маркос Вамвакарис, иако тематската содржина на стиховите има тенденција да не се насочува толку многу на вообичаено мрачните теми - дрогата, смртта и затворот - на раната ребетика.

Починал во Атина на 3 август 1972 година во сообраќајна несреќа и бил погребан на гробиштата во Калитеа, југозападно од Атина во близина на областа Ѕиѕифис во јужна Калитеа, каде што тој, како и многу други ребетико и лаико музичари, често настапувал.

## Наводи

## Извори
* Јанис Папајоану, *Ντόμπρα και σταράτα. Αυτοβιογραφία*, издадена од Kάκτος, 1996 година
* Гејл Холст: *Road to Rembetika*, 5. издание, 1994: Denise Harvey & Co. )
* https://web.archive.org/web/20070817132741/http://www.rebetikorow.com/papa.htm

Категорија:Композитори од 20 век
Категорија:Грчки композитори
Категорија:Грчки музичари
Категорија:Починати во 1972 година
Категорија:Родени во 1913 година
Категорија:Иселеници од Отоманската Империја во Грција
Категорија:Починати во сообраќајни несреќи во Грција
Категорија:Грчки свирачи на бузуки
Категорија:Анадолски Грци
Категорија:Луѓе од Гемлик
Ресник

**Ресник** или **конопљика** () — повеќегодишно растение од семејството главоцветни.

## Опис
Ресникот е повеќегодишно зељесто растение високо до 1,5 метар.
Расте на влажни места, покрај шуми, покрај патишта, ниви и потоци.
Стеблото е исправено со многу листови и со кратки влакненца, прстесто разгранети, на лице светлозелени, а на опачината темни и со влакненца.
Цветовите се ситни и имаат црвенкаво виолетова боја, кои на врвот обликуваат густ цвет кој по прецутувањето се претвора во облик на реса.
Ресникот цвета од јуни до септември.

## Состав
Ресникот содржи: есенцијално масло, смола, фосфат, калциум оксалат, калиум нитрат, силициумска киселина, еупаторин и инулин. Се користат: листот, цветот и коренот. Листот и цветот се собираат во мај, јуни, јули во август, а коренот во септември, октомври, ноември.

## Употреба
Во народната медицина чај од ресник се употребува како билка од која забременуваат жените и како билка против холестеролот во крвта.
Исто така, се употребува и за болести на жолчката и црниот дроб, хепатит, жолтица и против грозница, холестерол во крвта, за грип, го скратува траењето на грипот и го намалува бројот на смртни случаи при епидемии.
Надворешно, се користи за рани кои тешко се лекуваат и тумори.
При користење на ресник се препорачува болниот да биде под контрола на лекар.
Кај народот се смета дека жените кои пијат чај од ресник раѓаат многу деца и затоа се користи против женски стерилитет и за внатрешни крвавења од секаков вид.

## Галерија

Податотека:Eupatorium cannabinum 1 - konopljika.jpg|
Податотека:Eupatorium cannabinum 1.jpg|
Податотека:Eupatorium cannabinum 2 - konopljika.jpg|
Податотека:Eupatorium cannabinum 2.jpg|


## Наводи

## Литература:
* Драгослав Животиќ и Драгана Животиќ, Прирачник за собирачи на растенија

## Надворешни врски
* Ресник - конопљика 

Категорија:Главоцветни
Категорија:Лековити растенија
Категорија:Зборови што ги нема во ТРМЈ
Категорија:Таксони опишани од Карл Линеј
Категорија:Растенија опишани во 1753 година
Категорија:Флора на Европа
Такис Мусафирис

**Такис Мусафирис** (; 24 јули 1936 – 11 март 2021 година) ― грчки композитор, текстописец со влашко народносно потекло. Тој соработувал со неколку познати грчки пејачи како Стратос Дионисиу, Димитрис Митропанос, Рита Сакелариу и Толис Воскопулос, меѓу другите. Понекогаш користел два псевдоними за своите дела, Антонис Занас () и Никос Михаил ().

Мусафирис е роден на 1936 година во Јанина, Кралство Грција, иако подоцна се преселил во Атина, чувствувајќи голема афинитет кон двата града. Татко му бил од Каларитес, а мајка му од Сирако. Мусафирис бил Влав, со неговите родители кои потекнуваат од етничките влашки села. Мусафирис на едно интервју изјави дека традиционалната влашка музика влијаела врз него и дека двајцата родители свиреле на музички инструменти.

Мусафирис починал на 11 март 2021 година на 84-годишна возраст од рак против кој се борел 6 месеци. Нему му бил дијагностициран КОВИД-19 кратко пред тоа и успеал да се опорави од него пред неговата смрт, се вели во соопштението на семејството на Мусафирис.

## Наводи

Категорија:Грчки композитори
Категорија:Луѓе од Јанина
Категорија:Починати во 2021 година
Категорија:Родени во 1936 година
Категорија:Грчки Власи
Категорија:Влашки музичари
Категорија:Грчки текстописци
Никола Зораќи

**Никола Зораќи** (24 јануари 19299 ноември 1991) ― албански композитор со влашко народносно потекло. Неговите дела вклучуваат филмска музика и опери, особено „*Планинско девојче*“  (). Зораќи имал сопруга Ѓеновефа Хебен, исто така Влаинка, со која имал деца.

## Наводи

## Надворешни врски
* 

Категорија:Композитори на класична музика од 20 век
Категорија:Починати во 1991 година
Категорија:Родени во 1928 година
Категорија:Влашки музичари
Категорија:Народни уметници на Албанија
Категорија:Албански Власи
Категорија:Албански оперски композитори
Категорија:Албански музичари од 20 век
Категорија:Албански композитори од 20 век
Благоја Аџиев

**Благоја Аџиев** ( во , Леринско —  во ) — македонски партизан, борец за националните права на Македонците во Егејска Македонија, учесник во НОВ и во Граѓанската војна во Грција.

## Животопис
Потекнувал од сиромашно семејство. Иако завршил само основно училиште, важел за паметна и енергична личност. Уште од 1943 година влегол во редовите на ЕПОН и активно учествувал во националната борба за слобода, борејќи се против нацистичката окупација. Со неговата активност во организирањете на работата и со влијанието што го имал кај помладите и кај постарите селани, станал секретар на ЕПОН за родното село, а подоцна бил избран за член на суровичкиот регионален совет на ЕПОН. 

Во 1944 година, станал член на грчката комунистичка партија. По договорот од Варкиза тој продолжил да работи илегално за ЕПОН и во 1946 година преминал во редовите на ДАГ. Учествувал во многу битки на ДАГ каде што се истакнал со храброст. Благоја долго време бил дел од партизански групи од Суровичево и Кајларско. 

Во декември 1948 година се нашол опкружен од голема грчка монархофашистичка војска во Кајларско. По неколкучасовна херојска битка, непосредно пред да снема куршуми, решава да се самоубие.

## Наводи

Категорија:Македонски борци
Категорија:Учесници во НОБ
Категорија:Македонци во Грчката граѓанска војна
Категорија:Самоубијци
Горчливи треви (филм)

**„Горчливи треви“** (српски: *Горке траве*) – југословенски филм од 1966 година, во режија на Жика Митровиќ. Главните улоги ги толкуваат: Ирена Папас, Радмила Гутеша и Петар Баниќевиќ.

## Синопсис
Дејствието на филмот се одвива две децении по завршувањето на Втората светска војна. Една поранешна заточеничка во концентрационен логор одбива да сведочи против нејзиниот мачител. Немоќна да најде душевен мир во повоениот свет и притисната од анонимните заканувачки писма кои ѝ ги испраќаат неонацистите, таа го наоѓа спасот во смртта, и покрај поддршката која ѝ ја дава еден стар пријател.

## Наводи

Категорија:Југословенски филмови
Категорија:Српски филмови
Категорија:Црно-бели филмови
Категорија:Филмови на српски јазик
Категорија:Филмови на српскохрватски јазик
Категорија:Филмови од 1966 година
Категорија:Филмови на Жика Митровиќ
Категорија:Филмови со Радмила Гутеша
Категорија:Филмови со Петар Баниќевиќ
Категорија:Филмови со Ирена Папас
Луј Граби

**Луј Грабу**, **Грабут**, **Грабуе** или **Гребус** (активни години: 1665-1690, починал по 1693 година) ― каталонски композитор и виолинист обучен во Франција, кој главно бил активен во Англија.

Додека тој веројатно е роден во Каталонија, подоцна бил наречен 'Lodovicus Grabeu of Shalon in Catalunnia', детали од неговиот ран живот се непознати. Некогаш во младоста се преселил во Париз, каде најверојатно бил трениран од Лили. Во времето на Реставрацијата тој заминал во Англија, каде што француската музика, особено операта, биле многу во мода.

Чарлс II го назначил за композитор за неговата приватна музика во 1665 година, а со смртта на Николас Ланиер во 1666 година тој станал вториот човек кој ја носи титулата Мајстор на кралската музика. Тој ја приспособил операта *Аријадна* на Роберт Камберт за изведба во Лондон во 1674 година и напишал музика за *Албион и Албаниј* на Џон Драјден во 1685 година.

Во 1693 година тој ја напуштил Англија, единствената земја каде што постигнал слава, и целосно исчезнал од историските записи.

## Наводи

## Книги

* Питер Холман. „Grabu, Luis“. Во Grove Music Online. Oxford Music Online, http://www.oxfordmusiconline.com/subscriber/article/grove/music/11564 (пристапено на 27 февруари 2022 година).

Категорија:Родени во непозната година
Категорија:Починати во непозната година
Категорија:Французи од 17 век
Вила Клефиш во Јагодина

мини|Вила Клефиш во Јагодина
мини|Вила Клефиш во Јагодина
мини|Вила Клефиш во Јагодина
**Вилата Клефиш во Јагодина** е изградена во триесеттите години на XX век како семејна вила на Теодор Клефиш. Како споменик на културата е заштитена од 2001 година.

## Положба и изглед
Вилата Клефиш се наоѓа на улица Капетан Коче бр. 35 во Јагодина. Изградена е во рамките на фабриката за храна за потребите на Теодор Клефиш и неговото семејство.

Вилата се состои од подрум, приземје, кат и поткровје. Во основа, вилата е со правоаголна форма. Изградена е од армиран бетон и тула. Фасадата е малтерисана и посипана со ризла. Централниот портал е обложен со заоблени мермерни плочи. Лево и десно во однос на вратата се поставени два столба со поедноставени дорски елементи во стилобат и капител.

Прозорците се заоблени, како бифори и трифори направени на првиот кат, а на приземјето имаат полукружна форма. Прозорските рамки се врамени со салбани и полукружни летви и пиластри. Декорацијата е изработена од складиран бел цемент со измазнети рабови за да се даде изглед на камени блокови. Столаријата е дрвена со дрвени решетки.

Зградата е претежно опкружена со хоризонтални венци изградени од  терацо во комбинација со бел и сив цемент. Оградите на терасите биле изградени така што биле оставени централни процепи во кои потоа билепоставени бетонски балустри. На западната страна на фасадата е поставена мермерна спомен плоча посветена на жртвите од Втората светска војна, главно работници од фабриката „Јухор“.

Покривот е рамен и покриен со поцинкуван лим со длабок венец од армиран бетон.

Внатрешноста на зградата е богато изработена и претставителна. Во приземјето се одвивал пречекот на гости, разни настани и деловни средби, па овој дел од зградата е особено богато изработен. Подовите се изработени од италијанска мозаична керамика, а подовите во страничните хали имаат форма на геометриски слики постигнати со употреба на мозаичен паркет. Ѕидовите се мазни, а таванот е обработен со плитка, гипсена пластика со гипсени розети кои го заземаат централниот дел. Правилното, кружно скалило изградено од армиран бетон води до подовите. Скалите се обложени со бели мермерни плочи. Надворешноста е осветлена со метални прозорци. Прозорците се застаклени со разнобојно стакло во форма на мозаици.

На спратот има соби за сместување и сместување на гости, но повремено и за приеми. Од мозаик со паркет се изработени и подовите на собите на горниот кат. Ѕидовите и таваните се малку поретко украсени од ѕидовите и таваните на приземјето.

Во поткровјето се наоѓале помошни простории како и сервисни простории. Во еден дел од поткровјето има излез со тераса со базен. Централниот дел на поткровјето е под рамен покрив, а страните на објектот се малку наведнати и покриени со лим.

## Поврзано

* Список на споменици на културата во областа Поморавски

## Наводи

## Надворешни врски

* Републички завод за заштита на спомениците на културата - Белград 
* Завод за заштита на спомениците на културата Крагуевац
* Список на споменици ''- САНУ''

Категорија:Споменици на културата Србија
Категорија:Недвижен културен имот
Категорија:Споменици на културата во Србија
Водена кула во Крагуевац

мини
**Водената кула во Крагуевац** претставува недвижно културно наследство како споменик на културата, со одлука на Владата на Република Србија бр. 633-3153 / 97-22, од 8 август 1997 година, Службен весник на РС 39, од 5 септември 1997 година.

Водената кула била изградена на крајот на 19  век, за потребите на железницата. Од неа со природен пад локомотивите се снабдувале со вода. Изградена е од тула со наизменично поставување на челични прстени, надвор и внатре. На нејзиниот врв бил формиран резервоар од тули, издлабен со цемент, со хемисферична форма. Под резервоарот има простор за сервирање и ложиште со загреана вода. Заедно со тој простор однадвор е подигнат и оџак кој се надвива над целата кула и е изграден во исто време со неа. Објектот има осумаголна основа, со длабоки темели. До врвот на кулата се стигнува преку надворешно кривулесто скалило. Самиот врв е направен како конструкција на бондруц, наполнет со штици со навртки. Покривот е лимен, а на врвот на покривот е поставен октогонален фенер.

Тој е еден од ретките зачувани објекти во Србија и е симбол на градежниот напредок, како и развојот на железницата на овие простори.

## Поврзано

* Список на споменици на културата во областа Шумадија

## Наводи

## Надворешни врски

* Републички завод за заштита на спомениците на културата - Белград 
* Список на споменици

Категорија:Крагуевац
Категорија:Споменици на културата во Србија
Воденица во Ривица

thumb|Воденица во Ривица
**Воденицата во Ривица**, се наоѓа во општина Ириг, таа била изградена во 1800 година, според натписот што постоел во близина на влезот и има статус на споменик на културата од големо значење.

## Изглед
Воденицата со исправено тркало во Ривица, изградена според натписот во 1800 г. би била една од најстарите зачувани воденици во Срем. Таа била заедничка, што значи дека имало повеќе сопственици, со воспоставен ред за мелење на секој од нив. Изградена е од тврд материјал, покриена со кал и варосувана, освен од фронталната страна, каде што имало дрвено тркало со голем пречник, на чии шилци во дрвено корито паѓала водата од брегот. Се наоѓа во атарот на селото Јазавац.

Поради изградбата на езерото е пренесена во 1974 година на денешната локација, на неколку стотини метри од оригиналното место каде што била изградена. Во новата ѕидарска зграда на воденицата е пренесен сочуваниот механизам за мелење. Иако е делумно зачуван, тој е вон употреба, бидејќи нема воденички јаз или вода што би го поместила.

## Поврзано

* Список на споменици на културата во областа Срем

## Надворешни врски

* „Воденица - културни споменици во Србија“ . САНУ (на српски).  
* Список на културни споменици од големо значење во Војводина 
* Републички завод за заштита на спомениците на културата - Белград 
* Список на споменици
* Републички завод за заштита на спомениците на културата-Белград / База на недвижен културен имот

Напомена: Содржината на оваа статија е делумно или целосно преземена од  . Носителот на авторските права на материјалот дал дозвола за негово објавување под бесплатна лиценца. Доказ за тоа е на системот, а бројот на билети со конкретна лиценца е 2009072410055859 .

Категорија:Воденици
Категорија:Народно градителство
Категорија:Споменици на културата во Србија
Ефекти на климатските промени врз океаните

мини| Дијаграм со некои ефекти од климатските промени врз океаните.
**Ефектите од климатските промени врз океаните** го вклучуваат порастот на нивото на морето од затоплувањето на океаните и топењето на ледените плочи и промените во pH вредноста (закиселување на океаните), циркулацијата и стратификацијата поради променливите температури што доведуваат до промени во концентрациите на кислород. Постојат јасни докази дека Земјата се загрева поради антропогените емисии на стакленички гасови и неизбежно води кон затоплување на океаните. 

Физичките ефекти на климатските промени врз океаните вклучуваат пораст на нивото на морето што особено ќе влијае на крајбрежните области, океанските струи, времето и морското дно. Хемиските ефекти вклучуваат закиселување на океаните и намалување на нивото на кислород. Понатаму, ќе има ефекти врз морскиот свет. Многу студии покажале дека во текот на минатиот век нивото на морето се зголемило во светот со просечна стапка од 1-2 мм/год. рефлектирајќи нето проток на топлина во површината на копното и океаните. Стапката на закиселување на океаните може да биде под влијание на стапката на затоплување на површинските океани, бидејќи хемиските рамнотежи кои управуваат со pH на морската вода зависат од температурата. Зголемувањето на температурата на водата исто така ќе има разорувачки ефект врз различните океански екосистеми како коралните гребени. Директниот ефект е коралното белење на овие гребени, кои живеат во тесна температурна маргина, така што малото зголемување на температурата би имало драстични ефекти во овие средини.

## Наводи

О
Категорија:Океани
Хрватски железници

**Хрватски железници** () е национална железничка компанија на Хрватска. Хрватска е членка на Меѓународната унија на железници (UIC). Кодот на државата UIC за Хрватска е 78. Хрватската железничка мрежа превезе 20,270 милиони патници во 2018 година.

## Железничка мрежа

мини|305x305пкс| Главната железничка станица во Загреб .
Во декември 2020 година, хрватскиот железнички систем се состоел од 2.617 километри шини (од кои 275 километри се двојна железница). 970 км колосек (37,1% од мрежата) е електрифициран.

Постојат неколку главни железнички линии во земјата:

* (преку Љубљана, Словенија) од Добова преку Загреб, Славонски Брод и Винковци до Товарник (и натаму до Белград, Србија ), со врска во Стрижвојна Врпоље кон Осиек.
* од Загреб до Копривница
* од Загреб до Оштарије и Риека
* од Оштарије до Сплит
* од Загреб до Сисак
* од Загреб до Вараждин

Постојат и други линии до Словенија, Унгарија, Босна и Херцеговина и Србија, како и редовни возови за ноќевање до Австрија и Германија (имено Баварија). Мрежата имала ограничен број подобрувања во 2000-тите, како што е зголемувањето на максималната брзина на линијата Загреб-Новска-Винковци.

## Наводи

Категорија:Железничка инфраструктура
Ненад Милосављевиќ (музичар)

**Ненад Милосављевиќ** (роден на 6 февруари 1954 година), познат и како **Неша Галија** (Неша Галија), е српски музичар и политичар, најпознат како фронтмен на српската и поранешната југословенска рок група Галија. Тој е брат на Галија вокалот и текстописец Предраг Милосављевиќ. Ненад Милосављевиќ е член на Социјалистичката партија на Србија и поранешен пратеник во Народното собрание на Србија.

## Наводи

*EX YU ROCK enciklopedija 1960–2006, Janjatović Petar; 

## Надворешни врски
*Galija official website
*Nenad Milosavljević at Discogs

Категорија:Српски музичари
Категорија:Српски пејачи
Категорија:Родени во 1954 година
Градско собрание во Сента

мини|Градското собрание во Сента
**Градското собрание во Сента** е изградено во периодот од 1912 година до 1914 година како  управна  зграда на градот Сента, претставува недвижно културно наследство како споменик на културата од големо значење.

По пожарот во 1911 година кога изгорело старото градско собрание, Сенатот на Сента објавил конкурс за нов, кој е завршен во 1914 година. По проект на архитектот Фриѓеш Ковач и под надзор на претприемачот Антал Сеила од Будимпешта. Четирите делови на зградата се поврзани во правоаголник, кој го формира внатрешниот двор. Концептот за решение на декоративните елементи бил постигнат со нагласување на испакната централна проекција на овална основа на главниот тракт и кулата на аголот на главниот и страничниот тракт. Кулата е единствена по своето решение, со часовник направен од Розгоњи и Лендваи од Будимпешта.

Хоризонталните венци, ленти и фризови од стилизирани цветни и геометриски орнаменти, пиластри и полустолбови со жлебови и нагласени вертикални отвори, поголеми стаклени површини и стаклени ленти, детали од ковано железо, постепено решен покрив на централнен рисалит со заоблено поткровје. Унгарската варијанта на отцепувањето му припаѓа на решението на градбата. Подигнувањето на висока, масивна кула е романтично доловување во историски стилови, додека деталите за декорацијата се во стилот на југендстил. Мотиви имаат и внатрешноста на претставителните сали, скалите и балустрадите и пластичните украсни елементи.

Конзерваторски и реставраторски работи делумно биле извршени во текот на 2000 година и 2002  година, а продолжиле и во 2005  година.

## Поврзано
* Список на културни споменици во областа Северен Банат

## Наводи

## Надворешни врски

* „Градско собрание - културни споменици во Србија“ . САНУ (на српски).  
* Републички завод за заштита на спомениците на културата - Белград 
* Покраински институт Војводина / Значаен недвижен културен имот во Војводина 
* Список на споменици
* Републички завод за заштита на спомениците на културата-Белград / База на недвижен културен имот

Категорија:Градски домови
Категорија:Споменици на културата во Србија
Вила Златен брег во Смедерево

мини|Вила „Златен брег“ - вилата на Обреновиќ во Смедерево.
**Вилата Златен брег** (позната и како **Кралско лозје** или **вила/летниковец** на **[[Династија Обреновиќи|династијата Обреновиќ]]** ) се наоѓа во најубавиот дел на градот Смедерево, во селото Плавинац, кој гледа на север кон Дунав и Банатската рамнина. Принцот Милош Обреновиќ во 1829 година во Смедерево купил лозје, а во март 1836 година, принцот Милош му испратил на Јован 500 парчиња садници од најдобрите видови смедеревска лоза за да ја украсат градината околу новата вила.

Пред викендицата се наоѓа поголем камен („бињекташ“ голем камен како скала), кој му служел на принцот за полесно јавање на коњите, бидејќи бил со средна висина и полничок. Дури подоцна кралот Милан Обреновиќ вовел луксуз и слуги во оваа викендичка. Кралскиот пар често одмарал таму, па се чинело дека дворот се преселил во Смедерево. До вилата е изградено игралиште за крикет и тенис, прво во Србија.

Во тоа опкружување, синот на Наталија, кралот Александар и кралицата Драга Обреновиќ, поминале најдолго време, засолнувајќи се поради неговиот необичен живот и брак, сè до неговата смрт во 1903 година. За време на нивниот престој во викендицата се организирале секојдневни веселби, гозби, средби и игри. По убиството на Александар и Драга, Наталија му ја подарила викендицата на полковникот Антониј Орешковиќ, началникот на Генерал штабот на Војската на Дрина. Покрај викендичката има 30 хектари лозови насади и паркови.

## Галерија

Податотека:Летњиковац Обреновића на Плавинцу код Смедерева 2.jpg|Вила Златен брег
Податотека:Летњиковац Обреновића на Плавинцу код Смедерева.jpg|Вила Златен брег


## Литература

* Регионална стопанска комора Пожаревац, подготвен од Др. Радмила Новаковиќ Костиќ, 2005 г години.
* Леонтије Павловиќ 1969 година *Смедерево во XIX век* . Смедерево: Народен музеј
* 

## Надворешни врски

* Републички завод за заштита на спомениците на културата - Белград 
* Список на споменици
* Републички завод за заштита на спомениците на културата-Белград / База на недвижен културен имот
* Вилата Golden Hill *smederevowelcome.com* 
* Вила Златни брег - информации и фотографии *trivago.co.uk*
* Смедеревски винари во Вила Обреновиќ (07.10.2015) *vino.rs*
* Ново лице на Вила Обреновиќ во Смедерево („Политика“, 26.11.2017)

Категорија:Смедерево
Категорија:Династија Обреновиќ
Категорија:Споменици на културата Србија
Категорија:Споменици на културата во Србија
Градско собрание во Сомбор

мини|Старото градско собрание
**Градското собрание во Сомбор** е изградено во 1749 година, додека сегашниот изглед го добило во 1840 година со додавање на нови крила и кула во 1842 година. Објектот е под заштита на Република Србија како споменик на културата од големо значење.

## Историја
**Градското собрание**, **Варошка куќа** или **Магистрат**, се сите имиња што жителите на Сомбор ги користеле во изминатите два и пол века за објектот што го претставува централниот архитектонски симбол на градот, создаден врз основа на некогашниот „двор“ на капетанот на Сомбор, Јован Бранковиќ. Грофот Јован Јанко Бранковиќ бил внук и законски наследник на несудениот српски деспот, грофот Ѓорѓе Бранковиќ. Предниот дел од зградата на замокот на грофот Бранковиќ се наоѓал на местото на денешната источна страна на Градското собрание, свртена кон црквата Свети Ѓорѓија, каде што е изграден нов објект еден век подоцна.

## Архитектура
лево|мини
Новата зграда на Градското собрание е еднокатна зграда со квадратна основа со централен атриум и аксијален премин, изградена во стилот на неокласицизмот. Фасадата е поместена од исток кон запад, каде што е подигната кула, под која има балкон и свечена сала. Најлуксузно уредена фасада е кон плоштадот Света Троица, со централен испакнат фриз, расчленети столбови и триаголен фронтон, на чиј фриз е испишана годината на градба. Посебен акцент на композицијата дава квадратната камбанарија со балкон на конзоли и внимателно обликуван фенер на врвот. Кулата била додадена во 1892 година по проект на инженер Милан Гргуров. На кулата дежурале пожарникари, во приземјето на зградата имало дуќани, на катот била градската управа и службеници, а дворот служел како складиште за противпожарна опрема и штала за градските коњи. Во зградата биле сместени градските архиви и, извесно време, градската библиотека.

Во свечената сала се одржувале седници на градскиот магистрат и на избраното друштво. Изградена е во ноември 1918 година. Градот бил примопредаден меѓу поранешните Австроунгарци и претставници на српската кралска влада. Седиштето на локалната самоуправа се наоѓало во Градското собрание до 1962 година.  Денеска овде се наоѓаат просториите на политичките партии, невладините организации и јавните медиуми, а на приземјето има локали.

Конзерваторски работи се извршени во 1968 година  и 1991 година.

## Галерија

Wiki.Vojvodina IX Old Town Hall, Sombor 081.jpg|
Wiki.Vojvodina IX Old Town Hall, Sombor 095.jpg|
Wiki.Vojvodina IX Old Town Hall, Sombor 253.jpg|
Wiki.Vojvodina IX Old Town Hall, Sombor 254.jpg|
Wiki.Vojvodina IX Old Town Hall, Sombor 255.jpg|
Wiki.Vojvodina IX Old Town Hall, Sombor 257.jpg|


## Поврзано

* Список на споменици на културата во Западнобачкиот округ

## Наводи

## Надворешни врски

* „Градско собрание - културни споменици во Србија“ . САНУ (на српски).  
* Список на културни споменици од големо значење во Војводина 
* Републички завод за заштита на спомениците на културата - Белград 
* Список на споменици
* Градска куќа во Сомбор

Категорија:Градски домови
Категорија:Сомбор
Категорија:Споменици на културата во Србија
Бару (вулкан)

мини
мини|Вулканот Бару во 2004 година
**Бару**, порано познат под името *Чирики*   () е вулкан во Панама, највисоката точка на земјата, највисокиот вулкан на југот на Средна Америка.

## Основни информации
Бару се наоѓа во провинцијата Чирики во областа Бугаба во западниот дел на земјата во опсегот Таламанка. На надморска височина од 3474 м, при ведро време, Тихиот Океан и Карипското Море се видливи од врвот.

Станува збор за неактивен вулкан, последната голема ерупција се случила околу 500 години, помала ерупција е позната и околу 1550 година. Во 2006 година имало мал земјотрес, што предизвикал загриженост дека ерупцијата може да се повтори. Ширината на кратерот е околу 6 км.

Популарната туристичка рута *Кетцалес*, долга 12 километри, води до врвот на вулканот. Западно од вулканот се селата Серо Пунт и Вулкан, на исток се наоѓа градот Бокете. Недалеку од Серо Пунт, зачувани се урнатините на антички град, кој бил уништен од ерупција.

Се препорачува да се искачите на вулканот на патот од Бокете, оваа патека е долга 22 километри и бара помала физичка подготовка од патот од 13,5 километри од Камисета.

Повремено на врвовите паѓа снег и температурата се спушта под 0°C.

## Галерија

Податотека:VolcanBaru_0354.jpg|
Податотека:VolcanBaru_Pacific.jpg|


## Поврзано

* Вулкани од Средна Америка

## Наводи

## Надворешни врски

* 
* Вулкан во живо
* Peakbagger.com
* Mountainforecast.com
* Виртуелна турнеја на вулканот Бару

Категорија:Планини во Панама
Категорија:Стратовулкани
Категорија:Вулкани во Панама
Категорија:Највисоки точки на земјите
Телика (вулкан)

алт=Вулканот Телика во 1998 година. Слика на институцијата Смитсонијан|мини|Вулканот Телика во 1998 година
**Телика** (шпански: *Volcán Telica*) е стратовулкан, еден од неколкуте вулкани на никарагванскиот вулкански фронт. Се наоѓа во општина Телика, во департманот Леон во Никарагва. Еден од најактивните вулкани во Никарагва, Телика често еруптира, а пепелта од тие чести ерупции ги задржува падините на нејзиниот врв без вегетација.

## Вулканизам
Телика има шест врва, од кои највисокиот е 1036 метри висок. Има двоен кратер на врвот, 700 метри широк и 120 метри длабок. Телика често еруптирала од Шпанската колонизација на Америка. Последната ерупција била на 29 јули 2020 година. Најголемата регистрирана ерупција на Телика, била во 1529 година и имала Индекс на вулканска експлозивност од 4.

Телика станал активен во август 1999 година. Ерупцијата предизвикала пад на пепел, а на 18 август било забележано езеро од лава во кратерот на врвот. Ерупциите на пепел продолжиле до февруари 2000 година, а потоа се намалиле. Од 9 јануари до февруари 2007 година, ерупциите со мало количество пепел создавале облаци од пепел кои достигнувале надморска височина од 1,5 км.

Во попладневните часови на 7 мај 2015 година, Телика ја зголемил својата вулканска активност, со експлозии и земјотреси со слаб интензитет. Овие експлозии произвеле емисии на гас и вулканска пепел. Ноќта на 10 мај, се случила експлозивна ерупција, посипувајќи ги околните градови со пепел. Од вулканот се регистрирани бројни мали ерупции во текот на следните месеци, вклучително и онаа што предизвикала паѓање на пепел во Леон  на 23 септември. Нема информации за поголема штета или повредени.

## Туризам
Општата близина до градот Леон ја прави Телика популарна туристичка атракција. Повеќето планинарења влегуваат низ малиот град Сан Хасинто, познат по јами од кал и мала фабрика за производство на геотермална електрична енергија. 

## Поврзано

* Список на вулкани во Никарагва

## Наводи

## Надворешни врски

* http://www.vianica.com/activity/11/san-jacinto-hot-springs 
Категорија:Активни вулкани
Категорија:Координати на Википодатоците
Категорија:Вулкани во Никарагва