open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Царска џамија

**Царската џамија** (турски *Hünkâr Camii*) е џамија која се наоѓа во Сараево, Босна и Херцеговина. Овој муслимански храм бил еден од првите кои биле изградени во Босна и Херцеговина и тоа во 1462 година по класичен отомански стил.

Во текот низ времето, џамијата повеќепати го губела својот изглед. Така, во 1480 година изгорела од пожар, кога деспотот Вук Гргуревиќ го запалил Сараево. Во 1566 година џамијата била повторно изградена, во времето на Сулејман Величествениот. Во тоа време главен архитект на султанот бил Синан, па се смета дека џамијата била изградена или од Синан или од некои од неговите ученици.

Во текот на Втората светска војна и војната во Босна во 90-тите години џамијата била оштетена, но по крајот на војната повторно била обновена.

## Наводи

Категорија:Џамии во Сараево
Категорија:Отоманско Сараево
Категорија:Отомански џамии во Босна и Херцеговина
Џамија Ферхад Паша

**Ферхад Паша џамија** (турски: *Ferhad Paşa Camii*) била џамија која се наоѓала во Бања Лука, Босна и Херцеговина. Оваа џамија била една од најстарите џамии во Босна. Објектот бил изграден во 1579 година. За нејзиниот архитект сè уште не се знае, но познато е дека бил ученик на Синан. Во овој комплекс исто така се наоѓа и три турбиња. Џамијата била висока 14 метри, широка 18 метри а нејзиното кубе 18 метри. Објектот бил разрушен во 1993 година од страна на Армијата на Република Српска.

На 7 мај 2001 година бил ставен камен-темелник за изградба на џамијата, но на самата церемонија дошле околу 4000 српски демонстранти кои биле против градењето на џамијата. Протестите биле проследени со каменување на присутните муслимански верници, конфликт со полицијата и било запалено знамето на исламската заедница. На негово место било поставено знамето на Србија. Во судирите биле повредени неколку Бошњаци а еден бил убиен.

По неколку дена со поддршка на полицијата, камен-темелникот бил поставен..

## Наводи

Ферхад Паша
Категорија:Бања Лука
Ферхад Паша
Џамија Гази Хусрев Бег

**Џамијата Гази Хусрев Бег** (турски: *Gazi Hüsrev Bey Camii*) е џамија која се наоѓа во Сараево, Босна и Херцеговина. Овој објект бил изграден во 1530 година, а нејзин архитект е Акем Есир Али кој исто така ја изградил џамијата Јавуз Селим во Истанбул. Нејзиното купе е високо 26 метри, а нејзиното минаре 47 метри.

Во 1898 година, за време на Австроунгарското Царство, Беговата џамија, како скратено ја нарекуваат сараевчани, е прва џамија во светот во која се изработени електрични инсталации како и внатрешно електрично осветлување.

Сместена во срцето на Баш Чаршијата, Беговата џамија е мета на многубројните туристи од цел свет.

## Во медиуми

Беговата џамија заедно со саат-кулата е застапена во многу филмови, пред сè во филмови од документарен карактер.

Во филмот Валтер го брани Сараево, впечатлива е 10 минутната престрелка на *Пилот* (Бата Живоиновиќ), *Сури* (Слободан Димитриевиќ) и *Илегалец* (Давор Антолиќ) со германски воен ескадрон кој е во интензивна потрага по *Валтер*. Престрелката се одвива во влезните одаи, во дворот на џамијата, на саат-кулата и по покривот на џамијата.

## Галерија


Image:Gazihusrevbegsmosque.png|Гази Хусрев-Бегова џамија со саат кулата (лево)
Image:Dvoriste Begove dzamije.jpg|Дворот на џамијата
Image:Interiér mešity v Sarajevu.jpg|Вантрешност на џамијата
Image:Turbe Gazi Husrev-bega.jpg|Гази Хусрев-Беговите турби
Image:Sarajevo Begova Mosque 1900.jpg|Разгледница од 1900&nbsp;г.


## Наводи

Гази Хусрев
Категорија:Отоманско Сараево
Гази Хусрев
Караѓозбегова џамија

**Караѓозбеговата џамија** е џамија која се наоѓа во Мостар, Босна и Херцеговина. Објектот бил изграден во периодот помеѓу 1557 до 1558 година од страна на славниот Синан. По војната во Босна, џамијата била доста напуштена и оштетена, но истата била реконструирана во 2004 година.

Категорија:Џамии во Босна и Херцеговина
Категорија:Градби на Мимар Синан
Категорија:Отомански џамии во Босна и Херцеговина
Категорија:Мостар
Арнаудија џамија

**Арнаудија џамија** е џамија која се наоѓала во Бања Лука, Босна и Херцеговина. Објектот бил играден во 1594 година и разрушен во 1993 година од страна на Армијата на Република Српска. Во 2017 година започнала повторна изградба на џамијата.

## Наводи

Категорија:Џамии во Босна и Херцеговина
Категорија:Бања Лука
Категорија:Отомански џамии во Босна и Херцеговина
Категорија:Поранешни џамии
Руска партија

**Руска партија**, понекогаш нарекувана и  **Петрова одбрана** е шаховско отворање кое настанува со потезите:
:1.  
:2.  

И покрај тоа што ова симетрично отворање има долга историја, за пргв пат било популаризирано од страна на рускиот шахист Александар Петров во средината на 19. век. Како заслуга на напорите и истражувањата од страбна на руските мајстори Петров и Карл Јаниш ова отворање е наречено Руска одбрана.

Руската партија се смета за слабо и неинспиративно отворање.  И покрај тоа, тоа нуди можности за напад,и неколку линии се навистина остри. Често се в рши размена, и црниот по овојувањето на значајно темпо добива на располагање одлично поле за својот коњ. Партијата на Пилсбери против Емануел Ласкер од 1896 го потврдува тоа. Црниот противнапад во центарот исто така овозможува играта да се трансформира во Шпанска партија, Италијанска партија (и други линии од Италијанска) и  Шкотска партија.  Велемајсторите Карпов, Јусупов, Маршал, Крамник и Пилсбери ја играле Руската партија со црни фигури.

## ЕШО шифри
Шифррите во ЕШО за Руска партија се C43 за варијантата 3. d4 exd4 4. e5 Se4 5. Dxd4) и C42 за сите останати линии.

## Корисна литература
* 

Категорија:Отворање со кралски коњ
Категорија:Шаховски отворања
Бајракли џамија (Самоков)

**Бајракли џамија** е џамија која се наоѓа во Самоков, Бугарија.

Самата џамија била изградена во текот на 19 век, а за последен пат била реконструирана во периодот од 1960 до 1966 година, кога и објектот бил претворен во музеј. Џамијата се состои од едно минаре кое е во облик на спирала.

Денеска, објектот претставува споменик на културата. 
## Наводи

Категорија:Џамии во Бугарија
Категорија:Згради и градби во Самоков (Бугарија)
Категорија:Отомански џамии во Бугарија
Porcupine Tree

**Purcupine Tree** е британски прогресив метал бенд формиран од Стивен Вилсон во 1987 година. Нивната музика е комбинација од рок, психоделик и метал.

Категорија:Британски музички групи по жанр
Категорија:Музички групи основани во 1987 година
Aerosmith

**Aerosmith** (се чита: Аеросмит) е американска хард рок група формирана во 1970 година.

## Наводи

Категорија:Блуз-рок-музичари
Категорија:Американски хард-рок групи
Категорија:Музички групи основани во 1970 година
Бања Баши џамија

**Џамијата Бања Баши** (турски: *Banyabaşı Camii*) е џамија која се наоѓа во Софија, Бугарија. Објектот бил изграден по иницијатива на Ефенди Кад Сеифулах. На влезот од портата на џамијата има втиснат нејасен текст, но под овој текст ја има бројката 974 според кој се смета дека таа била изградена во 1566-1567 година од страна на Синан според исламскиот календар. Последните реконструкции на џамијата биле во почетокот на XX век.

Категорија:Џамии во Софија
Категорија:Градби на Мимар Синан
Категорија:Архитектура од 16 век
Категорија:Отомански џамии во Бугарија
Slipknot

**Slipknot** е американска хеви метал група од Ајова, САД, кои се формирани во 1995 година. Сите членови на групата носат уникатни маски. Бендот досега има издадено четири студиски албуми, а познати се по нивниот агресивен изглед и по хаотичните концерти. По повеќето промени во првобитниот состав, денес бендот се состои од: Кори Тејлор(вокали), Шон Крехан(перкусии), Крис Фен(перкусии), Сид Вилсон (DJ), Џеј Вајнберг(тапани), Алесандро Вентурела(бас гитара), Mик Томпсон(водечка гитара), Џејмс Рут(ритам гитара) и Крејг Џонс(семплови). Првата промена во почетниот состав е на 25 мај 2010 со ненадејната смрт на басистот Пол Греј. На 12 декември 2013, бендот изјави дека тапанарот Џои Џордисон го напуштил бендот од неразјаснети причини. Досега имаат издадено 5 студиски албуми и во тек е снимањето на шестиот албум, кој ќе биде издаден во 2019&nbsp;г.

## Наводи

## Надворешни врски
*

Категорија:Американски хеви метал музички групи
Категорија:Музички групи основани во 1995 година
Шерефудинова Бела џамија

**Шерефундиновата Бела џамија** е џамија која се наоѓа во Високо, Босна и Херцеговина. Овој објект бил изграден во 1477 година, а сегашниот изглед го добила во 1980 година.

Категорија:Џамии во Босна и Херцеговина
Категорија:Високо
Џумаја џамија

**Џамија Џумаја** (турски: *Hüdavendigâr Camii* или* Cuma Camii*) е џамија која се наоѓа во Пловдив, Бугарија. Овој објект бил изграден во времето на султан Мурат I во периодот од 1363 до 1364 година.

Категорија:Џамии во Бугарија
Категорија:Згради и градби во Пловдив
Џамија Ибрахим Паша

**Џамијата Ибрахим Паша** (турски: *İbrahim Paşa Camii*) е џамија која се наоѓа во Разград, Бугарија. Овој објект бил изграден во 1616 годинаво времето на Паргали Ибрахим-паша, на кого е и посветена џамијата. Оваа објект е вклучен во списокот на светско наследство на УНЕСКО. Имало и амам, кој работел до 70-тите години на 20 век.
## Наводи

Ибрахим Паша
Категорија:Џамии во Разград
Категорија:Отомански џамии во Бугарија
Detroit rock city (филм)

**Detroit rock city** (се чита: Детроит рок сити) е филм од 1999 година за тинејџери кои се обидуваат да ги видат во живо нивните идоли, групата Kiss. Насловот на овој филм е земен од истоимената песна на Kiss.

## Улоги
* Giuseppe Andrews како Lex 
* James DeBello како Trip Verudie 
* Edward Furlong како Hawk 
* Sam Huntington како Jeremiah 'Jam' Bruce 
* Lin Shaye како Mrs. Bruce 
* Melanie Lynskey како Beth Bumstein 
* Natasha Lyonne како Christine 
* Miles Dougal како The School Hall Monitor 
* Nick Scotti како Kenny 
* Emmanuelle Chriqui како Barbara 
* David Quane како Bobby 
* Rodger Barton како Mr. Stewart Bumstein 
* Kathryn Haggis како Mrs. Stewart Bumstein 
* David Gardner како свештеникот во Детроит
* Shannon Tweed како Amanda Finch 
* Gene Simmons како Себеси
* Ace Frehley како Себеси
* Peter Criss како Себеси
* Paul Stanley како Себеси
* Ron Jeremy како шанкерот во стриптиз клубот

## Музика
thumb|200px|Front Cover
### Track listing
# "The Boys Are Back in Town" од Everclear
# "Shout It Out Loud" од Kiss 
# "Runnin' With The Devil" од Ван Хален
# "Cat Scratch Fever" одPantera
# "Iron Man" одBlack Sabbath
# "Highway To Hell" од Marilyn Manson
# "20th Century Boy" од Drain STH
# "Detroit Rock City" од Kiss 
# "Jailbreak" од Thin Lizzy
# "Surrender (Live)" од Cheap Trick
# "Rebel Rebel" од David Bowie
# "Strutter" од The Donnas
# "School Days" одThe Runaways
# "Little Willy" од The Sweet
# "Nothing Can Keep Me From You" од Kiss
 
Други песни од филмот кои не се вклучени во музиката

# "Come Sail Away" од Styx
# "Frankenstein" од The Edgar Winter Group
# "Fox On The Run" од The Sweet
# "Ladies Room" одKiss
# "Radar Love" од Golden Earring
# "Love Gun" од Kiss
# "Christine Sixteen" од Kiss
# "I Wanna Be Sedated" од The Ramones
# "Shock Me" од Kiss
# "Godzilla" одBlue Öyster Cult
# "Strutter" од Kiss
# "Blitzkrieg Bop" од The Ramones
# "Popcorn" од Hot Butter
# "Beth" од Kiss
# "Love Hurts" од Nazareth
# "I Stole Your Love" од Kiss
# "Cat Scratch Fever" одTed Nugent
# "Funk No. 49" од James Gang
# "Conjunction Junction" од Bob Dorough
# "Good Old Days" од The Beau Hunks
# "Lights Out" од UFO
# "Making It" од David Naughton
# "Wild and Hot" од Angel
# "Problem Child" одAC/DC
# "Turn to Stone" од Electric Light Orchestra
# "Black Superman (Mohammed Ali)" од The Kinshasa Band
# "Monster Attacks" од Hans Salter
# "Escape (The Pina Colada Song)" од Rupert Holmes
# "Black Magic Woman" од Santana
# "Every 1's a Winner" од Hot Chocolate
# "Convoy" од CW McCall
# "Boogie Shoes" од KC & The Sunshine Band
# "Fire" од Ohio Players
# "Muskrat Love" од Captain & Tennille
# "Calling Dr. Love" од Kiss
# "Rock Your Baby" одGeorge McCrae
# "Whole Lotta Rosie" од AC/DC
# "Love to Love" одUFO

Категорија:Американски филмови
Категорија:Филмови на англиски јазик
Категорија:Филмови од 1999 година
Џамија Осман Пазвантоглу

**Џамијата Осман Пазвантоглу** е џамија која се наоѓа во Видин, Бугарија. Самиот комплекс вклучува и библиотека. Објектот бил изграден во периодот помеѓу 1801 и 1802 година, и главниот состав на градбата е од камен.

мини|Гробови во дворот на џамијата

Осман Пазвантоглу
Осман Пазвантоглу
Црква Свети Седмочисленици (Софија)

**Свети Седмочисленици** е црква која се наоѓа во Софија, Бугарија. Старото име на објектот бил *Кара Дервиш Мехмед-пашина џамија*.

## Историја

Објектот бил изграден во 1528 година како џамија во времето на Сулејман Величествениот, а како архитект се смета дека бил Синан. Главен материјал кој бил употребуван при изградбата на џамијата бил црн гранит, па од овде, оваа џамија е позната и како *Црна џамија* и оваа градба била под директна контрола на Мехмед-паша Соколовиќ. Кога султанот поминувал низ Софија со војници на пат за Виена, се упатил кај својот везир и при оваа посета забележал дека градот иако е седиште на румелискиот бејлербег, нема доволно ориентален вид бидејќи во него нема ниту една голема и убава џамија.

Во текот на XVIII век дел од џамијата бил разрушен од земјотрес, а по 1878 година претворена во магазин и затвор. Во периодот помеѓу 1901 и 1903 година, џамијата била претворена во црква, каде самото минаре и мадреса биле срушени.

Црквата била осветена на 27 јули 1903 година. Проектот за претворање на зградата е дело на архитектите Јордан Миланов и Петко Момчилов. Иконостасот во црквата е дело на дебарски мајстори од родот на Филипови.

## Наводи

## Надворешни врски
*  Официјална страна
*  Историски слики од храмот

Категорија:Цркви во Софија
Категорија:Православни цркви во Бугарија
Категорија:Градби претворени во цркви
Категорија:Архитектура од 16 век
Категорија:Цркви од 20 век
Џамија Томбул

**Џамијата Томбул** (турски: *Tombul Camii*) е џамија која се наоѓа во Шумен, Бугарија. Објектот бил граден во периодот помеѓу 1740 и 1744 година. Оваа џамија е и најголемата џамија во Бугарија.

Томбул
Категорија:Згради и градби во Шумен
Томбул
Џамија Шахбедин Имарет

**Џамија Шехбедин Имарет** (турски: Şahabettin İmaret Camii) е џамија која се наоѓа во Пловдив, Бугарија. Оваа џамија била изградена во периодот помеѓу 1444 до 1445 година.

Шахбедин Имарет
Категорија:Згради и градби во Пловдив
Бујук џамија

**Бујук џамија** (турски: *Büyük Camii* во превод *Голема џамија*) е поранешен муслимански храм кој се наоѓа во Софија, Бугарија.

Првото име според писмени извори на џамијата било Коџа Махмуд-паша џамија или џамијата на Големиот Махмуд-паша. Изградбата на храмот започнала во 1451 и завршила 20 години по смртта на  Коџа Махмуд-паша во 1494 година.

Околу џамијата имало и други објекти: ан, медреса, водосклад и фонтана. Маалото околу џамијата го носело нејзиното име.

За време на Руско-турската војна (1877-1878) џамијата била претворена во болница. Подоцна била библиотека, музеј и печатница, а од 1892 година во неа е сместен Националниот археолошки институт со музеј.

## Наводи

## Надворешни врски
Слики од џамијата

Категорија:Џамии во Софија
Категорија:Поранешни џамии
Категорија:Архитектура од 15 век
Хорологин Чојбалсан

мини|Хорологин Чојбалсан
**Хорологин Чојбалсан** (монголски:*Хорлоогийн Чойбалсан*) бил комунистички водач на Монголската Народна Република од 1930-те па сѐ до неговата смрт. Роден е на 8 февруари 1895 а умрел на 26 јануари 1952 година.

## Живот
Чојбалсан се образувал за монах. Подоцна, тој стапил во контакт со руски револуционери за време на неговиот пат кон Сибир. Тој ја основал неговата револуционерна организација во 1919 година и во 1921 година се придружил на Дамдин Сухбатор во Монголската Народна Револуционерна Партија. Откако руската војска во 1921 година навлегла во Урга и основала про-советска влада, Чојбалсан бил избран за министер за војна.

Наредните години Чојбалсан доминирал со неговата земја и до 1940 неговата позиција биле сосема стабилна и нерушлива.Тој ги држел двете позиции како претседател на Монголија и како премиер на Монголија. Според воените термини, тој некогаш бил одликуван како маршал. Чојбалсан бил близок соработник со советскиот водач Сталин.

Категорија:Историја на Монголија
Категорија:Монголски политичари
Категорија:Монголска Народна Револуционерна Партија
Категорија:Носители на Орденот на Црвеното знаме
Категорија:Носители на Орденот на Ленин
Категорија:Починати во Москва
Категорија:Родени во 1895 година
Категорија:Починати во 1952 година
Категорија:Носители на Орденот на Суворов од I степен
Бесконечност

thumb|200px|right|Симболот за бесконечност, ∞, во најчести облици. **Бесконечност** (симболички заменето со **∞**) доаѓа од латинскиот *infinitas* или "безграничен." Се однесува на неколку различни концепти (обично поврзани со идејата "без крај") која се сретнува во филозофијата, математиката, и теологијата.

Во математиката, "бесконечноста" е често употребена во контекст каде е третирана како бројка. (на пр., ги брои или мери нештата: „бесконечен број на термини“).

## Наводи


Категорија:Математика
Категорија:Концепти во логиката
Категорија:Математички објекти
Тампа (Флорида)

thumb|220px|Тампа, Флорида

**Тампа** () е град во западната страна на американската држава Флорида. Овој град според статистиките во 2007 година, има 382&nbsp;060 жители, што го прави третти град во Флорида, и 53-ти град по број на жители во САД.

Категорија:Градови во Флорида
Категорија:Населени места основани во 1823 година
Премиер на Индија

**Премиерот на Индија** е на чело на Советот на министрите, кои се назначени од претседателот за извршување на административните работи на извршната власт на Индија. Премиерот е одговорен за исполнување на функциите на власта, дадени на претседателот врз основа на Уставот на Индија. Тој се назначува од страна на претседателот, и е признат како водач на партијата која освоила мнозинство во двата дома на индискиот парламент.

## Список на премиери на Индија
Следува списокот на 14те индиски премиери;



 

* * Времено - Ова е спорно дали г-н Гулзари Лал Нанда беше премиер или в.д. премиер. Индискиот устав не разполага со позицијата на в.д. премиер. Г-н Нанда положил клетва како премиер на Индија.
* ♥ Вратен во служба
* ♠ Убиен или починат во служба
* ♣ Се откажал
* ♦ Раџрешен од претседателот

Категорија:Влада на Индија
Индија
Бајракли џамија (Белград)

**Бајракли џамија** е џамија која се наоѓа во Белград, Србија. Објектот бил изграден во 1575 година. Во периодот од 1717 до 1739 година била претворена во црква, но по повторното заземање на Белград од страна на Османлиите, таа повторно била претворена во џамија. Во 2004 година била запалена по мартовските немири на Косово и Метохија. Подоцна, истата била обновена.

Категорија:Белград
Бајракли џамија
Категорија:Отомански џамии во Србија
Џамија Ислам Ага

**Џамијата Ислам Ага** е џамија која се наоѓа во Ниш, Србија. Оваа џамија е единствена која е отворена за верниците во Ниш, бидејќи една џамија била претворена во галерија, а другата скоро разрушена за време на бомбардирањето на Ниш во 1944 година. Џамијата Ислам Ага била изградена во 1720 година и истата реконструирана во 1870 година. Но, во 2004 година џамијата била опожарена од месните жители како реваншизам за црквата која била запалена во Косово.

## Наводи

Ислам Ага
Категорија:Медијана (Ниш)
Категорија:Отомански џамии во Србија
Категорија:Споменици на културата во Србија
Батал џамија

**Батал џамија** е џамија која се наоѓала во Белград, Србија. Оваа џамија се наоѓала на местото на денешното Собрание на Белград. До 1798 година џамијата се нарекувала *Ејнехан-бегова џамија*. Џамијата била изградена во 1585 година и се смета дека била една од наубавите градби во тогашното Османлиско Царство. Во 1717 година била оштетена по нападот на Австрија на Белград. Подоцна, била претворена во склад. Но по победата над австријците, оваа џамија била реконструирана во 1766 година. Исто така, по само три години џамијата била повторно оштетена, како и во 1806 година во Првото српско востание, каде џамијата била користена како главно упориште на Османлиите. По ослободувањето на Србија, џамијата во 1869 година била целосно срушена.

Ислам Ага
Категорија:Отомански џамии во Србија
Категорија:Поранешни џамии во Србија
Турбе џамија

**Турбе џамија** е џамија која се наоѓала во Белград, Србија. Била изградена во 17 век, а во периодот од 1717 до 1739 година била претворена во болница. Но, по повторното преземање на Белград од страна на Турците, таа повторно била претворена во џамија.

Турбе џамија
Категорија:Отомански џамии во Србија
Категорија:Поранешни џамии во Србија
Индиска одбрана

**Индиска одбрана** е шаховско отворање кое настанува со потезите:
:1.  
Транспозициите се особено значајни и многу позиции може да се добијат по неколку редови на одиграни потези. Сите такви позиции се хипермодерни, каде црниот го повикува белиот да ја покаже воведната појава во центарот, со цел да го натера да се повлече, напушти и сакајќи да го уништио центарот на противникот. Иако варијантите во Индиска одбрана се компонирани во дваесеттите години на 20. век од играчи од хипермодерната школа, тие биле целосно прифатени од советските шахисто во четириесеттите како системи кои му одговараат на црниот. Оттогаш, Индиската одбрана е најпопуларен одговор на црниот на 1.d4, бидејќи многу варијанти од ов отворање нудат нерамнотежа и шанси за двете страни.

Варијантите во Индиска одбрана се сметаат за поамбициозни и остри за двете страниц за разлика од симетричниот одговор 1...d5. Во Одбиен дамин гамбит, Сцента позиција е тесна, пасивна со план за изедначување и можност за контраигра.  Во спротивно, рушењето на симетричноста во позицијата доведува до брза борба во центарот, каде црниот може да развие контраигра потребата пред тоа да ја изедначи позицијата.

Категорија:Шаховски отворања
Волкашин

**Волкашин** () — крал на прилепското кралство и татко на Крале Марко. Во 1365 година бил прогласен за крал, а неговата држава ги опфаќала териториите: на Призрен, Костур, Вардар, албанските планини, Преспа, Охрид, Дебар, Скопје, Приштина. Тој го формирал манастирот Св. Димитрија, денес познат како Марков Манастир.

Со тенденција за натамошно утврдување и легитимирање на кралството, Волкашин се потпрел на Охридската архиепископија, лишувајќи го т патријархот од Пеќ од јурисдикција врз Скопската и Призренската митрополија. Кралот Волкашин погинал на 26 септември 1371 година,  во Маричката битка заедно со брат му Углеша, а на престолот го наследил неговиот син Крале Марко.

## Потекло и подем
[мини|150п|лево|[Медалјон од полилејот во Марковиот Манастир со натпис „Во името на Христос Бог, благоверниот крал Волкашин“. Медалјонот се чува во Националниот историски музеј во Софија.]]

За потеклото на кралот Волкашин, како и за неговото семејство не се знае многу. Дубровничкиот историчар Мавро Орбин (1563 — 1610) запишал дека кралот Волкашин бил син на сиромашниот властелин Мрњава од Ливно во денешна Босна. Од Ливно, Мрњава се пресел во Херцеговина, во Благај на Буна, притока на Неретва, од каде Стефан Урош IV Душан го повикал на својот двор. На дворот браќата Мрњавчевиќ, Волкашин и Углеша, според византискиот историчар од втората половина на 15 века, Лаоник Халкокондил, биле носители на дворски титули пехарник и коњушар. Во современите извори прво се спомнува Углеша во 1346 како Душанов намесник во Требиње, додека Волкашин во март 1350 се наоѓа на положба жупан во Прилеп.

## Волкашин во народното творештво
Според народната песна, Волкашин најпрвин сакал да се ожени со Видосава, сопругата на јунакот Момчило кој живеел во градот Пирлитор. За да ја оствари својата намера, тој ја наговорил Видосава да го предаде Момчило кој, пред да умре го наговорил да ја земе неговата сестра Евросима наместо неверната Видосава. Така, тој ја зел Евросима во својто двор во Скадар, а таа му ги родила синовите Марко и Андрија.

Кралот Волкашин е опеан во повеќе епски народни песни, како:
* „Женидбата на кралот Волкашин“ (српски: *Женидба краља Вукашина*) - српска епска песна.
* „Ѕидањето на Скадар“ (српски: *Зидање Скадра*) - српска епска песна.
* „Урош и Мрњавчеви“ (српски: *Урош и Мрњавчевићи*) - српска епска песна.

## Наводи

Категорија:Мрњавчеви
Категорија:Починати во 1371 година
Монголска демократска револуција

мини|Споменик на убиениот водач на револуцијата
**Монголската демократска револуција** се одвивала во 1990 година и започнала со масовни штрајкови за отфрлување на дотогашниот систем и Монголската Народна Република и трансформирање на земјата во демократско општество. Тоа довело до формирање на денешната Монголија и донесен бил нов устав. Револуцијата ја одржале најмногу младите луѓе во земјата со демонстрирање на плоштадот „Сухбатор“ во главниот град Улан Батор. Револуцијата завршила со потпишување на отказ на владата. Меѓу главните организатори на револуцијата биле Санџасуренгин Зориг, Ерденин Бат-Ул, Бат-Ерденин Батбајар и Цахијагин Елбегдорџ.

Категорија:Политика на Монголија
Категорија:Историја на Монголија
Категорија:Судири во 1990 година
Категорија:Монголија во 1990 година
Избори во Монголија

**Изборите во Монголија** се средство со кое се остварува демократското право на секој граѓанин во Монголија и тие се средства што покажуваат гласачки резултати.

На национално ниво, Монголија избира претседател на Монголија и членови на парламентот во Монголија. Парламентот, или наречен уште Државен Голем Хурал има 76 членови избрани за мандат од 4 години.  Најголеми политички партии во Монголија се: Монголска Народна Револуционерна Партија и Демократска Партија на Монголија (видете Политички партии во Монголија).

Категорија:Политика на Монголија
Јован Углеша

**Јован Углеша (14 век)** бил средновековен крал, македонски благородник, деспот, господар кој ја создал Серската држава (1365-1371 година), со престолнина во градот Сер. Во територијата на Серската држава спаѓале источниот дел на Македонија, делови од Халкидик, Струмица, Мелник, Места и граничел со имотите на брат му Волкашин. Државата ја создал во 1365 година по примерот на брата си Волкашин. 
## Владеење
Тој бил син на властелинот Мрњава од Ливно и помал брат на Волкашин. Негова сопруга била Елена-Ефимија - ќерка на Воихна.

Неговото политичко издигнување било поврзано со подемот на неговиот брат Волкашин во Српското царство по смртта на Царот Душан (1355 година). Кон крајот на шестата деценија од 14 век, бил меѓу благородниците на вдовицата на царот Душан, царицата Елена-Елисавета, која управувала со Серската област. Се оженил со ќерката на кесарот Воихна кој бил намесник на градот Драма. Кон средината на шеесетите години ја добил деспотската титула и застанал на чело на Серската држава (околу 1365 година). Ги средил односите со Цариградската патријаршија, на која и изразил готовност да ја признае нејзината јурисдикција на територијата на Серската држава (1368 година).

Учествувал во Косовската битка (1369 година), кога заедно со кралот Волкашин ги поразуваат коалиционите војски на Лазар Хребељановиќ, Никола Алтомановиќ и царот Стефан Урош V. Се обидел да организира поширока коалиција за борба против Турците, кои ги загрозувале источните граници на неговата држава.

Загинал на 26 септември 1371 година во Маричката битка заедно со неговиот брат, Волкашин. Издавал повелби, особено на светогорските манастири, а ковал и сопствени монети.

## Наводи

## Литература

* Константин Јиречек, Српски цар Урош, краљ Вукашин и Дубровчани, Зборник Константина Јиречека, I, Београд, 1959, 341–385;
* Стојан Новаковиђ, Срби и Турци, Београд, 1960; 
* Георгије Острогорски, Серска област после Душанове смрти, Византија и Словени, Београд, 1970, 435–456; 
* Билјана Ристовска-Јосифовска, Кралот Волкашин и Углеша Мрњавчеви во делото на Мавро Орбини Кралството на Словените, „Балцанославица“, 26–27, 1999–2000, 171–183.

Категорија:Македонија во средниот век
Категорија:Мрњавчеви
Категорија:Родени во непозната година
Честа на Прициеви (филм)

***Честа на Прициеви*** е црна комедија од 1985 која раскажува приказна за мафијашки платени убијци кои се заљубуваат еден во друг, иако се најмени да се убијат. Во главните улоги се наоѓаат Џек Николсон, Кетлин Тарнер, Роберт Лоџија и Анџелика Хјустон.

Филмот е напишан од Ричард Кондон и Џенет Роуч според романот на Кондон. Режиран е од Џон Хјустон, а оригиналната музика е компонирана од Џакомо Пучини и Алекс Норт.

Категорија:Филмови од 1985 година
Категорија:Американски филм
Категорија:Филмови на Џон Хјустон
Категорија:Филмови на англиски јазик
Маслинки

**Маслинките** (науч. *Oleaceae*) се фамилија на растенија со 24 рецентни родови и околу 600 видови на мезофитни грмушки, дрвја и ретко трнови.

## Опис
### Листови

Фамилијата се одликува со наспрамни листови кои може да се прости или сложени (или пинатни или тернатни), без прилисници. Најизменичниот (спирален) распоред на листовите е редок, но највоочлив е кај јасминот (*Jasminum sp.*). Лиската е со пинатна венација и може да е рассечена или со целокрајни рабови. Кај одредени таксони се среќаваат домации, односно комори во кои се заробуваат различни членконоги. Листовите може двегодишни или зимзелени, при што зимзелените видови се најчести во топлите умерени и тропски региони, додека видовите со двегодишни листови се предоминантни во поладните региони.

### Цветови

Цветовите се најчесто хермафродитни и актиноморфни, заземаат форма на метличка или грозд, и обично се фрагрантни. Чашката може, но и не мора да е присутна, додека венчето е синсепално и четириделно. Андрецеумот има два прашника вметнати во перигинската зона и алтернираат со деловите на венчето.


Категорија:Усноцветовидни
Категорија:Флора на Македонија
Црвена боја

**Црвената боја** е основна боја од видливиот дел на спектарот на светлината. Брановата должина на боја во спектарот е 625 - 700 нм. Со сината и жолтата боја ги сочинуваат трите главни бои, а со нивно мешање ги добиваме останатите бои. Крвта најчесто има црвена боја. Често означува некои работи кои се важни, опасни или погрешни.

Категорија:Бои
Категорија:Нијанси на црвената боја
Категорија:Нијанси на розовата боја
Жолта боја

**Жолтата боја** е основна боја (заедно со сината и црвената) и исто така основна комплементарна боја (со цијан и магента). Брановата должина на боја во спектарот е 570-580 нм. Се добива со адитивно мешање на црвена и зелена боја.
Се означува од 1000 до 1037 во системот за бои RAL.

## Наводи

Категорија:Бои
Категорија:Нијанси на жолтата боја
Ден на сите светци

**Ден на сите светци** () — католички празник согласно календарот на Римокатоличката црква, а со него се празнуваат сите светци, како оние кои веќе се канонизирани, така и они што сѐ уште не се. Денот на сите светци се празнува на 1 ноември. Во православните цркви овој празник се обележува на Духовден и го означува завршувањето на  велигденскиот дел од литургиската година.

## Потекло
Овој празник води потекло од IV век. Првите траги на општо прославување на сите светци се забележани најпрвин во Антиохија и тоа на Духовден. Овој обичај е забележан и во 74 хомилија на свети Јован Златоуст (407 год.) и така и до ден денес се задржал во источните православни цркви.

Папата Григориј III (731 - 741) го поместил овој празник на 1 ноември со цел да може да се совпадне со древниот келтски празник Савин () кој го означувал почетокот на Новата година. На тој начин одговорил на барањата на ирските монаси.

Во времето на Карло Велики овој празник веќе пошироко се обележувал а кралот Луј Побожниот во 835 год. го прогласил за државен празник. Одлуката за тоа била донесена на „барање од страна на папата Григориј IV со согласност од сите епископи“

## Денес
Во календарот на Католичката црква, Денот на сите светци е означен како празничен ден, а во католичките земји тоа е воедно и државен празник. Во народот овој ден обично се поврзува со посета на гробиштата и уредување на гробовите, па така и со спомен на мртвите. Сепак, во Црквата Споменот на сите мртви верници или Духовден се обележува еден ден подоцна, на 2 ноември.

Освен во Католичката црква, овој ден се обележува и во Англиканската црква, како и во многу други евангелистички цркви, иако таму тој попримил други форми, во зависност од соодветната Црква.

## Наводи

## Поврзано
* Ноќ на вештерките

## Надворешни врски
* Ден на сите светци — Католичка енциклопедија 	 
* Ден на сите светци — „Православна Англија“ 

Категорија:Католички празници
Категорија:Православни литургиски денови
Кохид и Камбрија

thumb|220px|Кохид и Камбрија

**Кохид и Камбрија** () е американска рок група од Њујорк. Групата била основан во 1995 година, со името Шабути и го носела називот сѐ до 2001 година, кога Нејт Кели се приклучил во групата.

## Извори

Категорија:Прогресивен рок групи
Категорија:Алтернативен рок музички групи
Категорија:Американски музички групи
Категорија:Музички групи основани во 1995 година
Имам Реза

**Мавзолејот Имам Реза** (персиски: حرم اما رضا) е муслимански објект кој се наоѓа во Мешхед, Иран. Комплексот опфаќа музеј, библиотека, гробишта и џамија. Овој објект претставува и вистинска туристичка атракција кој е посетуван од страна на околу 20 000 000 верници годишно.

Категорија:Џамии во Иран
Категорија:Мешхед
Џамија Џам Атик

**Џамијата Џам Атик** е една од најстарите џамии во Казвин, во иранската покраина Казвин. Постариот дел од џамијата се смета дека бил изграден во 807 година. Во текот низ историјата таа била повеќепати надоградувана, во Сефевидската династија, Селџучката династија,

Џам Атик
Соборна џамија (Јазд)

**Џамијата Масџид-е Џам** е џамија која се наоѓа во Јазд, Иран. Овој објект бил изграден во текот на 12 век употребувајќи ја персиската архитектура, и претставува прва градба во династијата Buyid. Џамијата била реконструирана во периодот од 1324 и 1365 година.

Масџид-е Џам
Сина џамија (Тебриз)

**Сината џамија** (персиски :مسجد کبود Масџид-е Кабуд) е муслимански храм кој се наоѓа во Тебриз, Иран. Објектот бил изграден во 1465 година по наредба на Јахан Шах, владетелот на Кара Којунлу. Џамијата била на неколкупати оштетувана, но најмногу од земјотресот во 1779 година. Реконструкцијата на џамијата започнала дури во 1973 година, под покровителство на Министерството за култура на Иран, но ден денес сѐ уште не е завршена комплетно.

Џамии во Иран
Фердовска џамија

**Фердовска џамија** е џамија која се наоѓа во Фердовс, Иран. Се верува дека џамијата била градена за времето на селџуците, но некои пак сметаат дека таа била изградена во текот на 7 век.

 

Категорија:Џамии во Иран
Џамија Гохаршад

**Џамијата Гохаршад** е џамија која се наоѓа во Хорасан, Иран. Џамијата била изградена во 1418 година од страна на архитектот Гавамедин Ширази. Во 1911 година, џамијата била оштетена од страна на руските бомбардери.
## Наводи

Џамии во Иран
Стара соборна џамија (Шираз)

**Стара соборна џамија** е џамија која се наоѓа во Шираз, Иран. Била изградена во 9 век.  
 

Џамии во Иран
Џамија Ага Бозорг

**Џамијата Масџид–и Ага Бозорг** е џамија која се наоѓа во Кашан, Иран. Овој објект бил изграден околу 1700 година од страна на Устад Хај Шабан-Али. Оваа џамија е една од најубавите објекти во Иран и е опишана како „најдобриот исламски комплекс во Кашан и еден од најдобрите од средината на 19 век“.
## Наводи

Масџид–и Ага Бозорг
Категорија:Кашан
Џамија Монар Џонбан

**Џамија Монар Џонбан** е џамија која се наоѓа во Исфахан, Иран. Овој објект бил изграден во текот на 14 век.
## Наводи

Монар Џонбан
Наинска џамија

**Наинската џамија** е џамија која се наоѓа во Наин, Иран. Ова е една од најстарите џамии во Иран, градена во 9 век и реконструирана во 11 век.

Ame mosque, naein5.jpg|Поглед кон џамијата
Minaret from the square.jpg|Поглед кон минарето на џамијата
View of minaret from the courtyard.jpg|Поглед кон минарето од страна на дворот


Наинската џамија
Џамија Насир ел-Мулк

**Џамијата Нашир ал-Мулк** е џамија која се наоѓа во Шираз, Иран.
 

Нашир ал-Мулк
Категорија:Шираз
Султанова џамија

**Султановата џамија** (пер.: مسجد سید ) е џамија која се наоѓа во Занџан, Иран.
 

Султановата џамија
Џамија Рибат-и Шараф

**Џамијата Рибат-и Шараф** е џамија која се наоѓа блиску Нишапур, Иран. Изградена е во 12 век.
## Наводи

Рибат-и Шараф
Соборна џамија (Исфахан)

**Соборна џамија** или „**Џаме**“ — џамија која се наоѓа во Исфахан, Иран. Била изградена во 771 година,  и низ времето била на неколкупати рушена и оштетувана и повторно реконструирана. Ова е една од најстарите џамии во иран којшто сѐ уште опстојува.
 

Ј
Соборна џамија (Боруџерд)

**Соборна џамија** (персиски: جامع بروجرد) е џамија која се наоѓа во Боруџерд, Иран. Изградена во времето на Сасанидското Царство. 
 
 

Соборна, Боруџерд
Џамија Хаџар Катун

**Џамијата Хаџар Катун**  (курдски:مزگت هاجه رخاتوون ) е џамија која се наоѓа во Сананда, Иран.

Џамии во Иран
Светилиште „Фатима Масуме“

**Светилиште „Фатима Масуме“** — џамија која се наоѓа во Ком, Иран, вториот свет град во Иран, веднаш по Мешхед. Овој комплекс бил изграден во текот на XVII век.

Категорија:Џамии во Иран
2 ноември (настани)

}}|background-color:}|background-color:transparent}};"

 |valign="top" align="right"|676&nbsp;
 |Дон станал папа.
 |-
 |valign="top" align="right"|1570&nbsp;
 |Голем наплив од Северното Море ги разурнал бреговите од Холандија до Данска, при што загинале над 1000 лица.
 |-
 |valign="top" align="right"|1687&nbsp;
 |Од султанскиот престол на Отоманското Царство бил симнат Мехмед IV.
 |-
 |valign="top" align="right"|1789&nbsp;
 |Во Франција е национализиран голем дел од недвижниот имот на Католичката црква. 
 |-
 |valign="top" align="right"|1795&nbsp;
 |Француска револуција: Почеток на Францускиот директорат.
 |-
 |valign="top" align="right"|1914&nbsp;
 |Русија му објавила војна на Отоманското Царство.
 |-
 |valign="top" align="right"|1936&nbsp;
 |Формирана е Канадската радиодифузна корпорација, национална радио и телевизија на Канада која постои и денес (СВС). 
 |-
 |valign="top" align="right"|1936&nbsp;
 |Пуштен е во работа телевизискиот сервис на британската радиодифузна коропорација Би-би-си (ВВС). Телевизискиот канал, под името ВВС1 функционира до денес.  
 |-
 |valign="top" align="right"|1943&nbsp;
 |Кај селото Раштани (кичевско) единици на батаљонот „Мирче Ацев“ воделе тешка борба со балистите. Поради големите загуби балистите се повлекуваат кон селото Зајас. Утредента партизаните го ослободуваат и Зајас.
 |-
 |valign="top" align="right"|1953&nbsp;
 |Пакистанскиот парламент ја прогласил државата за Исламска Република Пакистан.
 |-
 |valign="top" align="right"|1956&nbsp;
 |Унгарија објавува дека излегува од Варшавскиот пакт.
 |-
 |valign="top" align="right"|1965&nbsp;
 |Албанскиот водач Енвер Хоџа објавува дека неговата земја влегува во сојузнички односи со Кина.
 |- 
 |valign="top" align="right"|1991&nbsp;
 |Вартоломеј I станал Вселенски патријарх.
 |-
 |valign="top" align="right"|1988&nbsp;
 |За првпат на семрежјето се појавил вирус.
 |-
 |valign="top" align="right"|1999&nbsp;
 |Црна Гора ја вовела германската марка за своја валута.
 |-
 |valign="top" align="right"|2004&nbsp;
 |Џорџ Буш по вторпат станал претседател на САД.

|}

2 ноември
Џамкаран

**Џамијата Џамкаран** е муслимански храм кој се наоѓа во Кум, Иран. 
 

Џамкаран
Џамија ел-Наби

**Џамијата Ал-Наби** е џамија која се наоѓа во Казвин, Иран. Џамијата се протега на околу 14 000 m²
## Наводи

Ал-Наби
Виолетова боја

**Виолетова** или **морава** — боја која создава со мешање на црвена и сина. Исто така за виолетова се употребува и терминот лила. Брановата должина на бојата во спектарот е 380-435 нм. Виолетови се цветовите на некои цвекиња како љубичицата, темјанушката итн.
## Наводи

Категорија:Бои
Категорија:Нијанси на виолетовата боја
Портокалова боја

**Портокалова боја** настанува со мешање на црвена и жолта. Брановата должина во спектарот е 620-585 нм. Иако во повеќе јазици портокаловата боја се поврзува со портокалот, зборот најверојатно потекнува од Индонезија (инд. оранг-утанг, орангутан (мајмун) и се поврзува со мајмуните.

Категорија:Бои
Категорија:Нијанси на портокаловата боја
Категорија:Нијанси на црвената боја
Црна боја

**Црна боја** е боја на објектите кои не емитираат ниту отсјај ниту каква било видливост на делот од спектарот. Таквите објекти ја впиваат целата видлива светлина. Понекогаш таквите објекти се нарекуваат *ахроматски*, но сепак црната се третира како боја.

## Надворешни врски
* 

Категорија:Бои
Категорија:Нијанси на сивата боја
RGB

мини|Адитивно мешање на црвена, зелена и сина
**RGB** е кратенка од англискиот поим „**R**ed (црвена) **G**reen (зелена) **B**lue (сина)“. RGB е адитивен боен модел каде што со собирање на основните бои се добива бела боја. Една боја се опишува низ три вредности: дел од црвена, дел од зелена и дел од сината боја. Секој дел од боите се движи помеѓу 0% и 100%, односно помеѓу 0 и 255.

Просторот на RGB-боите се шематизира во облик на коцка:

mini|700p|centar|RGB Коцка

Категорија:Бои
Категорија:Бојни простори
Национален парк Јелоустоун

[thumb|left|Гејзерот [Олд Фејтфул исфрла термална вода приближно на секои 91 минути.]]

**Националниот парк Јелостоун** е заштитен од Конгресот на САД на 1 март 1872, и е сместен во државите Вајоминг, Монтана и Ајдахо. Паркот бил прв од својот вид во светот, и е познат по животинскиот свет и по геотермалните извори. Индијанците го населувале овој регион уште пред 11.000 години. Организирано истражување на областа немало сѐ до 1860-ти години.

Паркот опфаќа површина од 8.983 км², (приближно колку 1/3 од површината на Република Македонија) со езера, кањони, реки и планински венци. Езерото Јелостоун е едно од најголемите планински езера во САД, и се наоѓа во кратерот на вулкан кој сѐ уште се смета за активен. Половина од светските геотермални појави се во Јелостоун, предизвикани од постојаниот вулканизам. Истечена лава и карпи исфрлени од ерупции ја прекриваат површината на паркот. Паркот го претставува најголемиот преостанат речиси недопрен екосистем на северната Земјина полутопка.

Стотици видови на цицачи, птици, риби и влекачи се документирани, вклучувајќи и некои кои се загрозени или во опасност од исчезнување. Огромните шуми и ливади се населени и со ендемски видови на растенија. Во паркот живеат и гризли мечки, сиви волци и слободни стада на бизони и елени. Секоја година се случуваат и шумски пожари: во 1988 изгорела речиси една третина од паркот.

Јелостоун нуди и рекреативни можности за туристите: пешачење, кампување, возење со чамци, рибарење и прошетки. Асфалтирани патишта водат до сите позначајни атракции. Зимно време, на туристите на располагање им се и тури со снежни санки.

## Наводи

Јелоустоун
Категорија:Светско наследство во САД
Категорија:Биосферни резервати во САД
Тиркизна боја

**Тиркизна боја** настанува со мешање на зелена и сина. Тиркизната е комплементарна боја заедно со жолтата и магента. Небото има тиркизна боја. 

**Тиркизната боја**  е базирана на минералот со исто име. Зборот тиркиз датира од 17 век и е изведен од францускиот тиркиз што значи „турски“, бидејќи минералот првпат бил донесен во Европа преку Турција од рудниците во историската Хорсанска провинција во Иран (Персија) и Авганистан. Првата забележана употреба на тиркизот како име на боја на англиски беше во 1573 година.
мини|Тиркиз

## Поврзано
* Тиркиз - камен
* Синозелена боја (цијан) - слична боја

## Наводи

Категорија:Нијанси на синозелената боја
Категорија:Нијанси на сината боја
Категорија:Нијанси на зелената боја
Магента

**Магента** настанува со адитивно мешање на црвена и сина. Магентата е комплементарна боја заедно со жолтата и синозелена.

Ова е заштитна боја на логото на телекомуникациското претпријатие „Т-Мобиле“.

## Поврзано
* Фуксија (боја)
* Розова боја
* Розе (боја) 

Категорија:Бои
Категорија:Нијанси на розовата боја
Категорија:Нијанси на црвената боја
Категорија:Нијанси на виолетовата боја
CMYK

right|frame|цијан, магента, жолто и црно
**CMYK** (образувано од зборовите **C**yan (синозелена), **M**agenta (магента - виолетова, црвена), **Y**ellow (жолто), **K**ey или blac**K** (за црно) — боен простор, кој се користи кај сметачите и печатачите.

## Примери
На пример, за да се образи бело, во CMYK системот тоа би изгледало вака C=0%, M=0%, Y=0%, K=0%; за црвена боја - C=0%, M=100%, Y=100%, K=0%; за зелена боја - C=100%, M=0%, Y=100%, K=0%; за жолта боја - C=0%, M=0%, Y=100%, K=0%.

За печатење на длабоко црна боја *(Rich black)* не се препорачува употребата на C=100%, M=100%, Y=100%, K=100%, тоа би довело до распрскување на сите бои на површината на хартијата на која што се печати. Се препорачува процентите да не бидат поголеми од 300%. За постигнување на длабоко црна боја може да се употреби C=60%, M=60%, Y=60%, K=100%.

## Поврзано
* RGB
* Боен простор

## Наводи

Категорија:Бои
Категорија:Бојни простори
Гностицизам

**Гностицизам** (грчки: γνώσις, *gnōsis*, „знаење“) се однесува на различни синкретистички религиозни движења кои содржат различни системи на верување, но во основа сите учат дека луѓето се божествени души заробени во материјалниот свет што е создаден од несовршен бог, демиург, кој често се поврзува со богот на Авраам.

Демиург може да се опише како несовршен творец на светот. За да се ослободиме од материјалниот свет, потребно ни е знаење, гноса или езотеричко спиритуално знаење. Некои правци на гностицизмот сметаат дека човекот е осуден да се бори со својата судбина. Некои гностички правци го сметаат Исус Христос за отелотворување на бога, кој се инкарнирал за да го донесе знаењето на земјата. Од други пак, тој се смета за „лажен месија“ кој го изопачил учењето што му го доверил Јован Крстител.

На почеток гностицизмот се сметал како секта на христијанството, но денес е јасно дека траги на гностицизмот се наоѓаат неколку века пред да започне христијанската ера. Гностицизмот бил забрануван во првиот век од нашата ера, и станал дуалистички ерес на јудаизмот, христијанството и хеленистичкaта филозофија во областите кои ги контролирала Римското Царство, Ариевците и Персиската Империја. Во средниот век, за време на Катарската крстоносна војна (1209–1229) голем број на гностици се убиени, а само мал број на гностички заедници се останати од тогаш до денешно време. Идеите на гностиците извршиле влијание врз филозофиите на различни езотерични и мистични движења од доцниот 19 и почетокот на 20 век во Европа и Северна Америка, а некои од тие движења денес се сметаат себеси за наследници на раните гностички заедници.

## Поврзано
* Христијански гностицизам

## Белешки

Категорија:Езотерија
Категорија:Окултизам
Категорија:Гностицизам
Теозофија

:*Оваа статија се однесува на филозофското учење на Елена Петровна Блаватска. За други значења на поимот, види [[Теозофија (историја на филозофијата)]].*

**Теозофија** — доктрина на религиозната филозофија и метафизика, создадена од Елена Петровна Блаватска. Во тој контекст, теозофијата вели дека сите религии се обид на духовната хиерархија, махатма, со цел да им помогнат на луѓето да постигнат повисоко совршенство, и според тоа, сите религии содржат дел од вистината. Заедно со Хенри Стил Олкот и други, Блаватска го оформила Теозофското друштво во 1875 година.

## Името

Теозофија буквално значи „божја мудрост" (грчки: θεοσοφία theosophia), и пред да го користи Блаватска, означувал неколку идеи:

Терминот се појавува во неоплатонизмот. Филозофот Порфириј го користи овој термин, а индиските јоги го користат зборот `теозофија` со значење „мудрост во божјите работи“. Постои цела редица на ренесансни филозофи кои се под влијание на теозофијата: Корнелиус Агрипа, Парацелзиус, Роберт Флуд, како и Емануел Сведенборг.

Оксфордскиот речник овој термин го дефинира како: „Систем на размислување кој се заснова врз знаењето за природата на божественото“, а во македонскиот речник на странски зборови е дефиниран како: „Празноверје во врска со господ и со божемните контакти со `задгробниот живот`.“

## Белешки

## Поврзано
* Теозофија (историја на филозофијата)
* Теозофско друштво
* Езотерична космологија

Категорија:Езотерија
Категорија:Окултизам
Категорија:Теозофија