Елин од Хорснас

**Елин од Хорснас** (починала по 28 септември 1611 година) била наводна шведска вештерка, најпознатата вештерка во Шведска пред големата вештерска манија од 1668–1676 година и една од ретките вештерки во Шведска што биле погубени пред 1668 година. Нејзиното судење било исто така најдокументираното судење за магии во Шведска пред 1668 година.

## Први обвинувања
Елин била вдовица која живеела во Смоланд на почетокот на 17 век. Таа долго време се сметала за вештерка и ималo многу приказни за неа. Во 1591 година, една жена, Марета Лареса, се расправала со неа и ја нарекла вештерка, а Елин и удрила шлаканица пред неколку сведоци; Набргу потоа Марета починала.

Таа била обвинета за магии за прв пат во 1599 или 1601 година. Џелатот Хакан ја ставил во вода заедно со уште две жени, чии имиња не се познати. Таа го положила тестот, потонала и била ослободена од обвиненијата, но другите две жени биле осудени и погубени. Се верува дека таа го поткупила Хакан, а со оглед на подоцнежните настани, се смета дека е веројатно дека го поткупила со сексуални услуги. Била пуштена на слобода, но иако била ослободена од обвиненијата, сомнежите продолжиле.

## Хакан ловецот на вештерки
Вистинскиот лов на вештерки не избил во Шведска до 1668 година, но Смоланд бил мал исклучок и се верува дека на почетокот на 17 век имало неколку, иако лошо документирани, судења на вештерки во Смоланд, кои вклучуваат и тестови со вода и мачење. Причината за ова се смета дека е џелатот Хакан, кој бил официјален џелат на Јеншепинг помеѓу 1588 и 1638 година; тој тврдел дека е експерт за оваа тема. Се чини дека се школувал во странство, учејќи за тестовите преку вода, ѓаволскиот белег и тортурата што се користела во судењата на вештерки во други земји. Во првата година од неговото вработување, на една жена која била ослободена од обвиненијата за волшебство, и се заканувале дека ако некогаш биде повторно обвинета, Хакан ќе ја изложи на тест преку вода; две години подоцна, тој го направил овој тест на две жени во Јеншепинг - веројатно за прв пат овој метод бил користен во Шведска - и во 1594 година, тој бил многу препорачан затоа што изложил жена и ја натерал да признае дека маѓепсува.

Ова било во периодот кога земјата немала закон за вештерки; кога се случиле првите вистински судења за вештерки во Шведска во 1590-тите, тие не биле сигурни како да се справат со нив, бидејќи стариот средновековен закон за маѓепсништво го сметал за многу мало кривично дело, злосторство што немало никаква врска со Ѓаволот и кое било само казниво ако доведе до нечија смрт. Овие први судења се лошо документирани, но неколку од нив довеле до смртна казна - повеќето од обвинетите пред 1608 година, како што се Кристин од Хултаби во 1604 година и Карин Мансдотер во 1605 година, или биле ослободени од обвиненијата или, доколку се прогласат за виновни, камшикувани наместо погубени. Но, во 1608 година, Шведска донела закон за вештерство заснован на Библијата, со кој волшебството се казнува со смрт, а по донесувањето на овој закон, Елин уште еднаш била обвинета и изведена на суд.

## Второ обвинение
Во 1611 година, Елин била изведена на суд во Сунербо, а Хакан бил повикан да ја разоткрие оваа позната вештерка, десет години по нивната прва средба. Не е познато колку години имала Елин, но во 1611 година, нејзината мајка била сè уште жива, нејзината сестра била свршена, а нејзиниот син бил во тинејџерски години (најверојатно неговите помлади тинејџерски години, бидејќи се сметал за дете), па таа не можела да биде стара жена.

Таа потоа се премажила за Олуфз. Била обвинета за долга листа на обвиненија; практикувала љубовна магија на свршеникот на нејзината сестра, Симон Туресон, кога тој размислувал да ја раскине свршувачката; таа ги убила и нејзиниот прв сопруг Нилс Педерсон и Марета Лареса со употреба на магија; го разболела добитокот со магии, а потоа земала пари за повторно да ги излечи, а користела маѓепсани зајаци за да цица млеко од туѓ добиток и да и го носи. Се скарала со нејзиниот поранешен свекор (таткото на нејзиниот прв сопруг), кога тој ја обвинил дека го убила неговиот син за наследство, а нејзиниот поранешен девер го разболела кога тој се обидел да склучи мир меѓу нив. Сведоците тврделе дека за време на една свадба, нејзиниот син им рекол на другите момчиња дека една од птиците на небото над нив е неговата мајка и дека таа птица доаѓала кај него секогаш кога тој ќе ја повикал.

Судот добил толку многу обвиненија и жалби против Елин од нејзините соседи во текот на годините што тие биле уморни од тоа. Конечно одлучиле да ги прифатат обвинувањата и да ја изведат уште еднаш на суд.

## Судењето на вештерки
Елин ги негирала обвиненијата. За разлика од другите мажени жени, таа не го терала нејзиниот сопруг да зборува наместо неа, туку самата се бранела. На мажените жени им било дозволено да отсуствуваат од судот и наместо нив да зборуваат нивните сопрузи, што честопати имало многу добри резултати, но очигледно, на сопругот на Елин не му било дозволено да ја брани, веројатно затоа што обвиненијата биле толку невообичаено многу.

Судскиот извршите0лата“. Хакан му одговорил: „Ако не ми дозволат да се однесувам со неа како што правам со оние од нејзиниот вид, тогаш по ѓаволот ќе ја ставам на вода“.

Кога Хакан ја набљудувал, тајно „за да го избегне нејзиното зло око“, тој тврдел дека има Ѓаволски белег под десната града. Тој побарал да ја набљудува без таа да знае, пред да ѝ кажат дека бил ангажиран да ја изврши истрагата, а тој тврдел дека ја видел трагата под нејзините гради и покрај тоа што таа била целосно облечена во таа прилика. Ова се смета за силен показател дека тој ја видел гола претходно и дека и помогнал да го помине тестот за време на првото судење затоа што бил поткупен со сексуални услуги; да знаела дека е таму, можела да го открие ова.

Кога некои жени биле ангажирани да ја прегледаат, откриле дека тој бил во право; жените тврделе дека никогаш досега не виделе жена со таков белег и дека тие сигурно немале таков белег на градите.

Таа повторно била изложена на тест преку вода, и овој пат, таа не поминала; кога била извадена од водата, таа веднаш рекла дека ако можела да се подготви, знаела начин како да го положи тестот и ќе го положела. Хакан наредил да и ја избричат главата, како што било правено во Германија со вештерки, а потоа му било дозволено да ја измачува. Таа никогаш не признала дека е вештерка и покрај тортурата, но на крајот признала дека користела арсен за да го убие својот прв сопруг. Било кажано дека таа го признала ова без да биде прашана.

Елин била осудена на смрт со обезглавување на 28 септември 1611 година и била обезглавена „по едногласниот крик“ од црквата, судот и целата јавност. Се чини дека точниот датум и начинот на погубувањето не се документирани.

Мајсторот Хакан продолжил со прогонството на вештерките до неговата смрт во 1638 година; тој ги водел судењата на Брита Арфвидсдотер во 1616 година и Ингеборг Богесдотер во 1618 година, кои и двете биле погубени поради магија во 1619 година. Во 1615 година, судијата на судскиот процес против Елин бил испрашуван од властите, бидејќи било доведено во прашање дали судењето било правилно, што го направило судењето на Елин можеби најдобро документирано судење на вештерки во Шведска надвор од периодот на големиот вештерски лов од 1668-1676 година.

## Наводи

* Алф *Аберг* : Häxorna (Вештерките) (in Swedish)
* http://webcache.googleusercontent.com/search?q=cache:vRP73imn34UJ:www.diva-portal.org/diva/getDocument%3Furn_nbn_se_vxu_diva-581-2__fulltext.pdf+elin+i+horsn%C16%Ahl= sv&ct=clnk&cd=5&gl=se%5B%5D (in Swedish)
* Јан Гилу: *Häxornas försvarare* (Бранител на вештерките) (in Swedish)
* Бенгт Анкарло: *Satans raseri* (Гневот на сатаната) (in Swedish)
* Ida Dürango & Sofia *Swahn: Häxor i periferin. Trolldomsprocesser i Småland 1604-1619* (Witches in the outscirts. The witch trials of Småland 1604-1619) (in Swedish)

Категорија:Родени во непозната година
Категорија:Починати во 1611 година
Категорија:Родени во 16 век
Категорија:Швеѓанки
Категорија:Швеѓанки
Категорија:Вештерство