Антарктикот во 2022

**[[Антарктик]] во [[2022]]**.

## Настани
*Во тек: [[пандемија КОВИД-19 на Антарктикот]]*

20 Јули 2022 г
Климатските промени претставуваат најголема закана за екосистемите на Антарктикот и јужниот океан, според најновиот извештај за состојбата на животната средина.

Авторите на поглавјето од извештајот за Антарктикот, научниците од австралиската антарктичка дивизија, д-р Дирк Велсфорд, д-р Барбара Винеке и д-р Ендрју Клекочиук, го процениле моменталниот статус и трендовите на низа физички (мраз, океан, атмосфера) и биолошки одлики на регионот, во голема мера засновани за истражување на австралискиот Антарктик.

Тие, исто така, го оценија човечкото залагање на австралиската антарктичка територија и успехот на раководните тела и рамки во заштитата на овој дел од регионот.
Извештајот покажа дека, како и насекаде во Австралија, климатските промени се клучен двигател на промените на Антарктикот, суб-Антарктикот и Јужниот Океан. Загадувањето, туризмот, комерцијалниот риболов и зголеменото човечко присуство, исто така, влијаат на регионот на Антарктикот.

„Околината на Антарктикот сè уште е во релативно добра состојба, но притисоците на континентот и околниот океан се зголемуваат“, рече д-р Велсфорд.

„На пример, ледниците се топат побрзо поради затоплувањето на горниот дел од океанот и долната атмосфера, човечкиот фактор во регионот се шири, а риболовот  го зголемува уловот до нивоата што последен пат биле забележани во 1980-тите.

Што е најважно, авторите пронајдоа недвосмислени докази за процесите на климатските промени кои се случуваат сега, кои најверојатно ќе ја променат физичката околина на Антарктикот во текот на следните децении до векови.

Овие промени веројатно ќе станат неповратни без политички интервенции и технолошки напредок.

Топлотниот бран на Антарктикот
Помеѓу 1992 и 2017 година, глобалното затоплување предизвика губење на речиси 2700 гигатони (2700 милијарди тони) мраз од ледената покривка на Антарктикот - вклучително и преку колапсот на големите ледници - што придонесува за околу 8 мм во значителен пораст на нивото на морето. Брзината на оваа загуба на мраз е четирикратно зголемена од крајот на 20 век.

Додека Антарктичкиот Полуостров и Западниот Антарктик доживеаја најмногу промени, д-р Велсфорд потврдил на  неодамнешните настани кои сугерираат дека сигналите за климатските промени сега се појавуваат на австралиската антарктичка територија, на источен Антарктик - каде што се наоѓаат австралиските станици на Антарктикот и се фокусирани австралиските истражувачки напори.

Во 2019-2020 година, на пример, делови од крајбрежниот Антарктик, вклучително и во австралиската истражувачка станица Кејси, доживеаа тридневен топлотен бран, соборувајќи ги минималните и максималните температурни рекорди. Највисокиот максимум на Кејси од 9,2 °C, беше за 6,9 °C повисока од просечната максимална температура за станицата во последните 31 година.

„Таквите екстремни температури се загрижувачки бидејќи овие региони се клучни оази на биолошката разновидност, каде што растенијата и животните се прилагодувале во текот на милениумите на специфичен тесен опсег на физички услови“, рече д-р Велсфорд.

Врски Антарктик-Австралија
Обемот на морскиот мраз околу континентот, исто така, забележа екстремни промени неодамна. Помеѓу 1979 и 2018 година, сателитските записи покажаа дека вкупната површина на морскиот мраз на Антарктикот се зголемила за околу 11.300 квадратни километри годишно, иако имаше силни регионални и сезонски варијации во овој тренд. Но, од 2015 година, обемот на морскиот мраз отиде во обратна насока, со рекордно ниско ниво во 2016 година и уште едно во 2022 година.

Ова е значајно за Австралија бидејќи моделирањето на проектираната идна загуба на морскиот мраз на Антарктикот сугерира дека тоа би можело да го зголеми затоплувањето и промените на врнежите во тропските предели на Австралија.

Морскиот мраз ја рефлектира сончевата топлина назад во вселената, а растот и повлекувањето на морскиот мраз ја поттикнува циркулацијата на огромни водни маси во Јужниот Океан кои комуницираат со другите глобални океански струи, влијаејќи на времето и климата низ целиот свет.

„Времето и климата во Австралија го чувствуваат влијанието на регионот на Антарктикот затоа што Антарктикот е огромен и бидејќи двата континента се географски блиски, така што гледаме силни врски помеѓу причините и последиците помеѓу феномените во Австралија и Антарктикот“, рече д-р Велсфорд.

„Значи, разбирањето на состојбата на физичката средина во регионот на Антарктикот е важно за разбирање на иднината на австралиската средина“.

Ризик од истребување
Д-р Велсфорд рече дека климатските промени може да имаат корист за некои видови на Антарктикот на краток рок, со проширување на големината на областите без мраз достапни за размножување или со потоплите води што ја зголемуваат биолошката продуктивност во океанот.

Како и да е, оваа добивка за некои ќе има цена за други, влошена од заканата дека неавтохтоните видови ќе воспостават и ќе ги надминат домашните видови и губењето на вредностите на природното наследство.

„Се чини дека брзината со која се менува физичката средина е поголема од брзината со која организмите на Антарктикот можат да се прилагодат, ставајќи ги некои иконски видови, како што се царските пингвини, во ризик од истребување“, рече тој.

„Во нашиот живот, некои видови може да доживеат краткорочна корист, но на крајот Антарктикот нема да изгледа како сега, или како тоа го доживеале пионерите на Антарктикот како Мосон, Скот и Шеклтон.

Позитивен напредок
Но, постојат успешни приказни, вклучувајќи го и договорот од Монтреалскиот протокол од 1989 година за намалување на гасовите што ја осиромашуваат озонската обвивка кои секоја пролет ја создаваат озонската дупка над Антарктикот и придонесуваат за климатските промени. Целосно обновување на озонот до нивоата од 1980 година се очекува од средината до крајот на 21 век.

Протоколот за заштита на животната средина од 1991 година кон Договорот за Антарктикот, исто така, обезбедува сеопфатна рамка за заштита на животната средина на Антарктикот, вклучувајќи забрана за ископување и истражување на минерали. Страните во Антарктичкиот договор се обврзаа да ги решат ефектите од климатските и еколошките промени врз животната средина на Антарктикот.

Друг успех е Комисијата за зачувување на антарктичкиот морски живот Ресо

* 6 септември - Научниците кои управуваат со роботски подморници објавија дека Твејтссовиот Ледник може да се одвои порано од очекуваното, при што нивото на морето се очекува да се зголеми за неколку метри.

## Наводи

Категорија:2022 година на Антарктикот
Категорија:2020-ти на Антарктикот
Категорија:Години на 21 век на Антарктикот