Натриум трифосфат

**Натриум трифосфат** (STP), исто така наречен и **натриум триполифосфат** (STPP) или **триполифосфат** (TPP),) е неорганско соединение со формула Na5P3O10. Претставува натриумова сол на полифосфатниот пента-анјон, кој е конјугирана база на трифосфорна киселина. Се произведува во голем обем како компонента на многу домашни и индустриски производи, особено детергенти. Еколошките проблеми поврзани со еутрофикацијата се припишуваат на неговата широка употреба.

## Подготовка и својства
Натриум триполифосфат се произведува со загревање на стехиометриска мешавина од динатриум фосфат, Na 2 HPO 4 и мононатриум фосфат, NaH 2PO4, под внимателно контролирани услови.

: 2 Na 2 HPO 4 + NaH 2PO 4 → Na5P 3O10 + 2 H 2O

На овој начин годишно се произведуваат приближно 2 милиони тони.

STPP е безбојна сол, која постои и во безводна форма и како хексахидрат. Анјонот може да се опише како пентајонски синџир [O 3POP(O) 2OPO3] 5− . Познати се многу сродни ди-, три- и полифосфати, вклучувајќи го и цикличниот трифосфат (на пр. натриум триметафосфат). Силно се врзува за металните катјони како бидентатен и тридентатен хелатен агенс.
мини|184x184пкс| Хелација на метален катјон со трифосфат.|центар

## Примени

### Детергенти
Поголемиот дел од STPP се применува како компонента на комерцијални детергенти. Служи како омекнувач на вода. Во тврда вода (вода која содржи високи концентрации на Mg 2+ и Ca 2+), детергентите се деактивираат. Како високо наполнет хелатен агенс, TPP 5− цврсто се врзува за дикациите и ги спречува да се мешаат со сулфонатниот детергент.
### Храна
STPP е конзерванс за морска храна, месо, живина и добиточна храна. Неговата вообичаена примена се одликува со Е-кодот **E451**. Во храната, STPP се користи како емулгатор и за задржување на влагата. Многу влади ги регулираат дозволените количини во храната. Администрацијата за храна и лекови на САД го наведува STPP како Општо признаен како безбеден .

### Други примени
Други примени (стотици илјади тони/годишно) се кај керамиката (го намалува вискозноста на глазурата до одредена граница), како агенс за потемнување на кожа (како средство за маскирање и синтетичко средство за сончање - SYNTAN), како средство против стврднување, забавувач на стврднување, забавувач на пламен, хартија, антикорозивен пигмент, текстил, производство на гума, ферментација, антифриз .“  TPP се користи како полианион вкрстено поврзување во испорака на лекови базирани на полисахариди. Пастата за заби може да содржи натриум трифосфат.

## Ефекти врз здравјето
Високата серумска концентрација на фосфати е идентификувана како предиктор за кардиоваскуларни настани и смрт. Додека фосфатот е присутен во телото и храната во органски форми, неорганските форми на фосфат, како што е натриум трифосфатот, лесно се адсорбираат и може да резултираат со покачени нивоа на фосфати во серумот. Солите на полифосфатните анјони умерено ја иритираат кожата и мукозните мембрани бидејќи се благо алкални.

## Еколошки ефекти
Бидејќи е многу растворлив во вода, STPP не се отстранува значително со третман на отпадни води. STPP се хидролизира до фосфат, кој се асимилира во природниот фосфор циклус . Детергентите кои содржат фосфор придонесуваат за еутрофикација на многу свежи води.
[мини| [Еутрофикацијата на реката Потомак, предизвикана од истекување на фосфати, е очигледна од светло зеленото расцутување на алгите .|центар]]

## Поврзано

* Натриум триметафосфат, цикличен трифосфат

## Наводи

Категорија:Фосфати
Категорија:Соединенија на натриумот
Категорија:Прехранбени адитиви
Категорија:Статии без извор од InChI