open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Алексисбад

мини|Железничка станица во Алексисбад
**Алексисбад** () — мал бањски град во Германија, во општината Харцгероде, во округот Харц, Саксонија-Анхалт, се наоѓа на планините Харц. Има сопствена станица на железницата на тесни колосеци од Гернроде до Харцгероде (дел од Зелкеталбан). Има население од 42.

Алексисбад е прославен по своите медицински води, како што се Алексисбрунен, извор богат со железо, е користен за вода за пиење, додека резервите во Зелкебрунен се користат за бањање. Основан е во 1810 од војводата Алексиус од Анхалт-Бернбург и станал познат во доцниот 19 век.

Категорија:Харцгероде
Категорија:Села во Саксонија-Анхалт
Категорија:Бањски градови во Германија
Данкероде

**Данкероде** () — село и поранешна општина во округот Харц, во Саксонија-Анхалт, Германија. Од 1 август 2009 е дел од градот Харцгероде. Се наоѓа во Унтерхарц, источниот регион на планините Харц, на надморска височина од 420 метри над долината на реката Випер и има околу 1000 години богата историја.

Категорија:Села во Саксонија-Анхалт
Категорија:Харцгероде
Категорија:Харц (округ)
Категорија:Саксонија (пруска покраина)
Гинтерсберге

**Гинтерсберге** () — село и поранешна општина во округот Харц, во Саксонија-Анхалт, Германија. Од 1 август 2009 е дел од градот Харцгероде.

## Географија

Гинтерсберге се наоѓа во горната долината на реката Зелке и има планинско езерце (површина: 80.000 м2).

## Култура и места на интерес

* Руинираниот замок на Гинтерсбург

## Музеи

* Маустрап и куриозитетен музеј
* Училиштен музеј - училиштето во Гинтерсберге од реформацијата

Категорија:Градови во Харц
Категорија:Харцгероде
Категорија:Села во Саксонија-Анхалт
Мегдешпрунг

**Мегдешпрунг** () — село во општината Харцгероде во округот Харц. Сместено е на планините Харц на надморска височина од 295 метри.


Carlswerk.jpg|Музеј за челичарница „Карлсверк“ 
Bahnhof Mägdesprung 2013.jpg|Станица во Мегдешпрунг


Категорија:Села во Саксонија-Анхалт
Категорија:Харцгероде
Ридер (Германија)

**Ридер** () — село и поранешна општина во округот Харц, во Саксонија-Анхалт, Германија. Од 1 декември 2013 е дел од градот Баленштет. Помеѓу 1 јануари 2011 и 19 февруари 2013 била дел од градот Кведлинбург.

## Наводи

Категорија:Харц (округ)
Категорија:Села во Саксонија-Анхалт
Категорија:Поранешни општини во Саксонија-Анхалт
Краишта во Шведска

мини|десно|Трите краишта во Шведска
**Краиштата во Шведска** (швед. *landsdelar*, „делови од земјата“) се историски делови од Шведска кои денес претставуваат три целини од покраини. Тие не се сметаат за административни единици и немаат никаква управна функција. Најчесто се среќаваат во временска прогноза карти бидејќи се сметаат за метеоролошки целини. Имињата им се присутни како дел од називите на статистички области.

Четвртиот традиционален крај на Шведска е Естерланд (*Österland*). Крајот бил составен дел од Шведска, но во 1809 бил припоен кон Русија како Големо кнежевство Финска, за во 1917 да стане независна држава - Финска.

## Краишта
* **[[Јеталанд]]** (*Götaland*) е јужниот и најгусто населен дел од земјата. Составен е од десет покраини
* **[[Свеаланд]]** (*Svealand*) е средишниот дел, и го носи името на т.н. „изворна Шведска“. Ова е најмалиот крај и се состои од шест покраини
* **[[Норланд]]** (*Norrland*) е северниот дел, кој е најголем и зафаќа 60% од земјата. Има девет покраини.

## Поврзано
* Окрузи во Шведска
* Општини во Шведска
* Покраини во Шведска
* Административна поделба на Шведска

## Наводи

## Надворешни врски

*Апелациони судови: Судските окрузи во Шведска  - Државна судска управа 


Шведска
Шило (Германија)

**Шило** () — село и поранешна општина во округот Харц, Саксонија-Анхалт, Германија. Од 1 август 2009 е дел од градот Харцгероде.


Lungenheilstätte Schiele erbaut 1905.jpg|Болница изградена во 1905 година
Konradsgraben 10 (Schielo).jpg|Куќа во Шило 
Schielo, Haus Schulstraße 7.jpg|Куќа во Шило 
Linde auf dem Hutberg in Schielo.jpg|Липа во Шило 
Schielo, Kirche St. Georgius und Kriegerdenkmal.jpg|Црква во Шило 
Naturlehrpfad am Eichenberg in Schielo.jpg|


Категорија:Села во Саксонија-Анхалт
Категорија:Харцгероде
Зилберхите (Харцгероде)

**Зилберхите** () — село во општината Харцгероде во округот Харц во германската покраина Саксонија-Анхалт. Неговото име значи „место на среброто“, место каде што сребрената руда се преработувала.

Категорија:Харцгероде
Категорија:Харц (округ)
Категорија:Села во Саксонија-Анхалт
Штрасберг (Саксонија-Анхалт)

**Штрасберг** () — село и поранешна општина во округот Харц, Саксонија-Анхалт, Германија. Од 1 август 2009 е дел од градот Харцгероде. Градот, кој се наоѓа на планините Харц бил прв евидентиран како *Strazberc* во 1194 во хрониките на соседниот Зангерхаузен.


39 Straßberg Kirche 01.JPG|Црквата во Штрасберг 
Rastplatz an der Strassberger Floesse.jpg|Место за одмор во близина на Штрасберг 
Hütte Straßberg.jpg|Остатоци од објект во Штрасберг 


Категорија:Села во Саксонија-Анхалт
Категорија:Харцгероде
Македонска воено-инспекциска област

мини|Документ од тетовскиот округ со наредба до околиските начанлици. Документот е од 22 јануари 1916 година, кога Тетовскиот округ се наоѓа под Царство Бугарија.
**Македонската воено-инспекциска област** била административно-управна единица во рамките на Царството Бугарија во текот на Првата светска војна од окупираните делови на Србија. Во МВИО влегувале Вардарска Македонија и делови од Косово.
мини|лево|Документ на градската општинска управа од град Галичник, од 9 септември 1916 година.

## Формирање
Македонската воена инспекциска област била формирана на 8 декември 1915 со седиште во Скопје и се наоѓа во оперативната зона до 29 септември 1918 година. Административна област ги вклучувала следниве области: Скопско, Кумановско, Тетовско, Штипско, Тиквешко, Битолско, Охридско, Призренско и Приштинско. Гувернер на областа од создавањето па сè до 1918 година бил генералот Рачо Петров, а бил наследен од Стефан Тошев.

Во Македонската воена инспекциска област во 1916 година била формирана една планинаска дивизија. Од јуни 1918 г. е поделена на окупаторски области, а од 11 август на Скопска и Штипска дивизиска областа со по 5 воени окрузи. Од 7 октомври 1918 година нејзиниот Штаб се наоѓал во Софија. Од 1918 година раководител на комуникациите во Македонската воено-инспекциска област бил генералот Симеон Јанков. Таа била распуштена на 16 декември 1918 година.
 
## Наводи

## Надворешни врски
* Административна поделба на Бугарија во Првата светска војна

Категорија:Историја на Скопје
Категорија:Македонија во Првата светска војна
Категорија:Србија во Првата светска војна
Категорија:Бугарија во Првата светска војна
Категорија:Појавено во 1915 година во Македонија
Категорија:Појавено во 1915 година во Србија
Категорија:Појавено во 1915 година во Бугарија
Категорија:Престаноци во 1918 година во Македонија
Категорија:Престаноци во 1918 година во Србија
Категорија:Престаноци во 1918 година во Бугарија
Категорија:Држави и територии настанати во 1915 година
Категорија:Држави и територии распаднати во 1918 година
Категорија:Историја на Косово
Категорија:Вардарска Македонија
Категорија:Македонија под српска власт
Категорија:Македонија под власта на Бугарија
Кање Вест

**Јеј**, роден како **Кање Омари Вест** (; р. 8 јуни 1977) — американски рапер. Својот деби-албум, *[[The College Dropout]]* го издал во 2004 година, а својот втор албум, *[[Late Registration]]* го издал во 2005 година, третиот *[[Graduation (album)|Graduation]]* 2007, а четвртиот *[[808s & Heartbreak]]* во 2008 година додека пак последниот албум *[[My Beautiful Dark Twisted Fantasy]]* во 2010 година. Неговите први три албуми (помалку и четвртиот) добиле многу награди како и пофалби од критичарите.
Сите албуми постигнале голем комерцијален успех, а три од четирите негови албуми го освоиле првото место на топ-листите во САД. Вест води и своја издавачка куќа, GOOD Music. Вестовата маскота е *Мечката Губитник* (Dropout Bear), мече кое се појавува на корицита на три од петте негови албуми, како и на многу синглови и видео спотови.

## Дискографија

**Студиски албуми**
**[[The College Dropout]]* (2004)
**[[Late Registration]]* (2005)
**[[Graduation (album)|Graduation]]* (2007)
**[[808s & Heartbreak]]* (2008)
**[[My Beautiful Dark Twisted Fantasy]]* (2010)
**[[Watch the Throne]]* (2011) - со Џеј-Зи
**[[Yeezus]]* (2013)
**[[The Life of Pablo]]* (2016)
**[[Ye]]* (2018)
**[[Jesus Is King]]* (2019)
**[[Donda]]* (2021)
* *Donda 2* (2022)
* *Bully* (2026)

**Заеднички албуми со други артисти**
* *[[Watch the Throne]]* (2011) (во соработка со Jay-Z (Џеј-Зи)
* *G.O.O.D. Music* (2012) – заедно со артистите од издавачката куќа GOOD Music
* Kids See Ghost (2018) (со Kid Cudi под името Kids See Ghosts)
* Vultures 1 (2024) (со Ty Dolla $ign под заедничко име "¥$")
* Vultures 2 (2024) (со Ty Dolla $ign под заедничко име "**¥$")**

## Филмографија
**[[We Were Once a Fairytale]]* (2009)
**[[Runaway (филм од 2010)|Runaway]]* (2010)
*Jesus Is King (2019)
*Jeen-Yuhs (2022)

## Забелешки

## Наводи


Категорија:Родени во 1977 година
Категорија:Американски рапери
Категорија:Хип-хоп музичари
Категорија:Американски христијани
Категорија:Добитници на Греми
Категорија:Живи луѓе
Категорија:Добитници на Греми за рап-музика
GOOD Music

**** е американска издавачка куќа формирана во 2004 од страна на пејачот/рапер Кање Вест.

## Наводи

Категорија:Издавачки компании од САД
Стокхолм (округ)

**Стокхолм** (швед. *Stockholms län*) e округ (*län*) на балтичкото крајбрежје на Шведска. Се граничи со окрузите Упсала и Седерманланд. Излегува и на езерото Меларен и Балтичкото Море. Административен центар е градот Стокхолм, главен град на државата. Округот го сочинуваат историските покраини Упланд (Руслаген) и Седерманланд (Седертерн). Во округот живее над  од населението во земјата. Округот воедно претставува и статистичка област (*riksområden*) според номенклатурата на NUTS во рамките на ЕУ.

## Историја
Округот Стокхолм е формиран во 1714. Градот Стокхолм претставувал посебна административна единица под раководство на „надуправник“ и не бил дел од округот. Административен центар на округот бил самиот град Стокхолм, иако не бил дел од него.

На 1 јануари 1968 градот и округот се обединиле и границите претрпеле извесни измени.

## Општини
десно|350п


Бутширка
Ваксхолм
Валентуна
Вермде
Дандерид
Екере
Естерокер
Јерфела
Лидинге

Нака
Никварн
Нинесхамн
Нортелје
Салем
Седертелје
Сигтуна
Солентуна
Солна

Стокхолм
Сундбиберг
Теби
Тиресе
Упландс Весби
Упландс-Бру
Ханинге
Худинге


## Управа
Сè до 1968 во округот не спаѓал градот Стокхолм. Со градот раководела Службата на надуправникот, а во округот влегувале само околните рурални подрачја.

Главна цел на окружниот административен одбор е спроведување на целите утврдени во парламентот и владата, усогласување на локалните и државните интереси, унапредување на развојот во округот, воспоставување на регионални цели, запазување на јавниот ред и раководење со правните постапки. Окружниот административен одбор е владина служба на чие чело стои управник. Стокхолм има и окружен совет.

## Наводи

## Поврзано
* Стокхолм
* Окрузи во Шведска

## Надворешни врски

*Окружен административен одбор на Стокхолм 
*Окружен совет на Стокхолм  
*Регионално здружение на административни органи на Стокхолм   


Категорија:Окрузи во Шведска
Округ
Категорија:Географија на Стокхолм
Елмхулт (општина)

мини|десно|250п|Икеа во Елмхулт (2005)

**Елмхулт** (швед. *Älmhults kommun*) е општина во средишниот дел на округот Крунуберг во јужна Шведска. Административен центар е гратчето Елмхулт.

## Историја
Во 1901 Елмхулт бил одвоен од Стенброхулт и прогласен за пазариштен град („шепинг“, *köping*). Дегашната општина е создадена со реформата на локалната самоуправа од 1971, со припојувањето на околните рурални општини кон гратчето Елмхулт.

Елмхулт е значаен како родно место на прочуениот ботаничар Карл Лине (1707-1778). Денес имотот во Росхулт е претворен во музеј, окружен со истите ливади и полиња што го инспирирале научникот да истражува.

Првата продавница на IKEA е отворена во Елмхулт од Ингвар Кампрад, нејзиниот основач и сопственик.

## Населени места
Во општината Елмхулт има 5 населени места. Тука се наведени по големина .

## Познати личности
*Карл Лине
*Ингвар Кампрад

## Наводи

## Надворешни врски
*Општина Елмхулт   
*Портал на Елмхулт 

Категорија:Општини во Шведска
Категорија:Крунуберг
Меморијален музеј на Тарас Шевченко (Киев)

**Меморијалниот музеј на Тарас Шевченко ** (украински: *Літературно-меморіальний будинок-музей Тараса Шевченка*) е музеј кој се наоѓа во престолнината на Украина, Киев.

Тарас Шевченко живеел во овој музеј од 1846 година до 5 април 1847 година кога бил уапсен. Спомен-куќата која денеска е музеј била изградена во 1835 година. Куќата имала 6 соби, со дрвена ограда и двор од 135 квадратни метри. Во оваа куќа Тарас се населил по неговото враќање од Седнев во 1846 година, за да во 1847 година биде уапсен.

Со текот на времето, куќата била реновирена и проширена. Во 1876 година нејзината површина се зголемила на 325 квадратни метри. Во тоа време куќата припаѓала на семејство Житницки, за да по смртта биде продадена на В. Петерсон. Во 1925 година објектот бил национализиран.

На 10 ноември 1928 година бил отворен музејот. До 1941 година, музејот бил исполнет со дела на советски уметници. По војната колекцијата значително се намалила. Во периодот од 1969 до 1973 година, музејот бил реновиран.

Секоја година музејот го посетуваат околу 10,000 луѓе или туристи.

Категорија:Музеи во Киев
Категорија:Биографски музеи во Украина
Национален музеј на Тарас Шевченко (Киев)

**Националниот музеј на Тарас Шевченко ** (украински: *Національний музей Тараса Шевченка*) е музеј кој се наоѓа во престолнината на Украина, Киев.

Овој музеј бил основан врз основа на поранешната галерија од слики на Тарас Шевченко во Харков и Државниот музеј на Шевченко во 1949 година.

Музјот се наоѓа на истоимената улица.

Галеријата од Харков била основана во 1933 година, а започнала да работи во 1934 година. Од тој институт биле пренесени 107 оригинални уметнички дела на уметникот во Киев. Во 1939 година, по повод 125-годишнината од раѓањето, Советската академија на науките организирала изложба на сликите во најголемите градови во земјата.

Во 1940 година, овие слики биле пренесени во Државниот музеј посветен на Шевченко, заедно со голем број на материјали и дека поврзани со Шевченко. Во тоа време биле собрани над 10,000 експонати. Во времето на војната бил затворен музејот. Највредните експонати биле однсени во Новосибирск, за да по крајот на војната истите бидат повторно вратени. Во 1949 година, музејот бил повторно отворен.

Денеска, во музејот се наожѓаат 28,007 експонати.

Категорија:Музеи во Киев
Категорија:Ликовни музеи и галерии во Украина
Категорија:Биографски музеи во Украина
Државен музеј на украинската декоративна уметност

**Државниот музеј на украинската декоративна уметност** (украински: *Музей українського народного декоративного мистецтва*) е музеј кој се наоѓа во престолнината на Украина, Киев.

Овој музеј е еден од најголемите уметнички галерии во земјата. Се наоѓа во склоп на Националниот киево-печерски историски музеј.

Музејот бил отворен во 1899 година. Денеска, во музејот се наоѓаат повеќе од 75,000 дела на површина од 1,500 метри ².

Категорија:Музеи во Киев
Категорија:Киевско-печерска лавра
Категорија:Ликовни музеи и галерии во Украина
PinchukArtCentre

**Музејот PinchukArtCentre** е музеј за современа уметност кој се наоѓа во престолнината на Украина, Киев. Овој музеј е најголемиот приватен музеј во Источна Европа. Бил отворен на 16 септември 2006 година од страна на Виктор Пинчук.

Музејот организира изложби од водечките меѓународни и украински уметници, а поддржува и разни други културни иницијативи. Во 2007 и 2009 година, PinchukArtCentre официјално ја претставувала Украина на изложбата во Венеција.

## Наводи

Категорија:Музеи во Киев
Категорија:Ликовни музеи и галерии во Украина
Музеј на Шолем Алехем (Киев)

**Музеј на Шолем Алехем ** (украински: *Музей Шолом-Алейхем*) е музеј кој се наоѓа во престолнината на Украина, Киев. Музејот е посветен на животот и делото на познатиот украински еврејски писател Шолем Алехем, чии дела се преведени на 64 јазици ширум светот.

Музејот бил отворен на 2 март 2009 година за 150-годишнината од раѓањето на уметникот и истиот се наоѓа на улица Црвена армија. За создавањето на музејот биле потрошени околу 2 милиони гривни.

Музејот се состои од експонати за животот и делото на писателот. Во музејот има околу 500 експонати.

## Наводи

Категорија:Музеи во Киев
Категорија:Книжевни музеи во Украина
Музеј на циркуската уметност (Киев)

**Музејот на циркуската уметност ** (украински: *Музей циркового мистецтва*) е музеј кој се наоѓа во престолнината на Украина, Киев.

Овој музеј е прв и единствен музеј од таков вид во земјата. Музејот бил основан во 2007 година и има околу 2,000 експонати.

Категорија:Музеи во Киев
Категорија:Циркуски музеи во Украина
Музеј на Олег Јакубовски (Киев)

**Музејот Олег Јакубовски ** (украински: *Музей Якубовських*) е музеј кој се наоѓа во престолнината на Украина, Киев.

Музејот е приватен и содржи колекција на антиквитети, амулети и икони. Директор на музејот е и основачот на истиот, Олег Јакубовски, украински колектор, реставратор и претприемач.
 
Денеска музејот има зачувано околу 12,000 експонати од различни епохи и култури. Од експонатите во музејот се наоѓаат антички икони, крстови, амајлии, монети, часовници и други ретки предмети.

Јакубовски
Јакубовски
Музеј на Киевпастранс

**Музејот на Киевпастранс** (украински: *Музей історії КП «Київпастранс»*) е музеј кој се наоѓа во престолнината на Украина, Киев.

Музејот бил отворен во 1922 година по повод 100-годинината од киевскиот трамвај и е посветен на развојот и историјата на Киевпастранс.

Музејот се наоѓа во една голема сала каде има изложени голем број на модели од трамваи, тролејбуси и автобуси кои работеле или сѐ уште работат по улиците на Киев. Освен тоа, во музејот можат да се најдат книги, фотографии, документи за историјата на транспортот во Киев и други градови во Украина.

Категорија:Музеи во Киев
Категорија:Сообраќајни музеи во Украина
Alex Art House

**Alex Art House** или **Спомен-куќата на Александар Прогнимак**е музеј кој се наоѓа во престолнината на Украина, Киев. Спомен куќата се состои од три галерии, приватна клекција и музеј на антички книги.

Објектот бил отворен на 28 мај 2009 година од страна на Александар Прогнимак. Изложбата се состои од картографски материјал, како одраз на територијата на Украина и соседните територии на Полска, Литванија, Русија и Отоманското Царство. Во овој дел од комплексот се презентирани мапи од познатиот француски картограф и инженер Гијом де Боплан. Исто така, колекцијата вклучува астрономски карти со ликот на небото, соѕвездија, планетите, кометите и други небесни тела на познатиот германски астроном и математичар од XVII век. Јохан Допелмаер. Голем интерес предизвикуваат две карти од 1478 година на Украина, кои биле издадени во Рим.

Категорија:Музеи во Киев
Категорија:Подолски реон
Категорија:Ликовни музеи и галерии во Украина
Музеј на украинската револуција

**Музејот на украинската револуција** (украински: *Музей Української революції 1917—1921 років*) е музеј кој се наоѓа во престолнината на Украина, Киев.

Музејот е посветен на Украинската револуција од 1917 до 1921 година. Музејот бил отворен на 22 јануари 2009 година. Во музејот се наоѓаат предмети од историјата на Украина од тој период.

Музејот се наоѓа во зградата на објектот на Педагшкиот музеј.

Категорија:Музеи во Киев
Категорија:Историски музеи во Украина
Музеј
Космос-2385

**Космос-2385** — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.

## Податоци
### Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Плесецк, Русија на 28 декември 2001 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета.

### Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на ниска орбита околу Земјата. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 114,1 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 82,5°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 1417&nbsp;км, а најмалото на 1416.

## Поврзано
* Космос (програма)

## Литература
* Податоци за сателитот  — НАСА

## Надворешни врски
* Податоци за сателитите во табеларен облик

Категорија:Сателити „Космос“
Сојуз (ракета)

[мини|250px|Носечката ракета Сојуз на космодромот [Бајконур (космодром)|Бајконур]]
**Сојуз** () е советски ракетен носач. Користен е за лансирање на леталата Сојуз, како и дел од програмата Сојуз, првенствено бил користен за беспилотни пробни летови, а потоа следеле и 19 лансирања со човечки екипаж. Сојуз првпат полетал во 1966 година.

## Надворешни врски

Категорија:Носечки ракети
Категорија:Р-7 (ракетно семејство)
Категорија:Вселенски летала лансирани од Советскиот Сојуз
Категорија:Сојуз (вселенска програма)
Категорија:Космонаутиката во 1973 година
Категорија:Космонаутиката во 1972 година
Категорија:Космонаутиката во 1971 година
Категорија:Космонаутиката во 1970 година
Категорија:Космонаутиката во 1969 година
Категорија:Космонаутиката во 1968 година
Категорија:Космонаутиката во 1967 година
Категорија:Руски пронајдоци
Категорија:Советски пронајдоци
Нада Николова

**Нада Бутникошарева Николова** ( според други извори е родена во 1920 година во  ―  во ) ― македонска револуционерка и партизанка.

## Животопис
Таа била монополска работничка. Таа е активна како организатор на женското и на синдикалното движење во Велес од 1939 година, а била примена за член на КПЈ од 1940 година и активен учесник во подготовките за оруженото востание, почнувајќи од 1 април 1941 година, кога била избрана за член на Месниот Комитет на СКОЈ - Велес.

Поради големата ангажираност во работата на илегалното движење во градот и подготовките за исфрлање на партизанскиот одред, нејзината активност и била позната на бугарската полиција, поради што се илегализирала. Во почетокот на 1942 година била член на Комисијата за работа со жените. Во нејзиниот дом и во бавчата на зеленчук, престојувале илегалци, се одржувале состаноци на СКОЈ и МК и кај неа била сместена партиската техника. 

Во пролетта 1942 станала борец во велешкиот партизански одред „Димитар Влахов“ и учествувала во сите негови вооружени акции. На 27 декември, вo една акција на одредот против бугарската полиција и војска, кај местото ''Војничка пештера'' заrинала, борејќи се до последниот куршум.

Една улица во градот Велес го носи нејзиното име.

## Поврзано

* Сута Бутникошарева
* Благој Бутникошарев
* Јове Бутникошарев
* Илија Бутникошарев
* Кире Бутникошарев

## Наводи

## Литература
Ѓорѓи Малковски - Нада Бутникошарева
Категорија:Луѓе од Војница
Категорија:Учесници во НОБ
Категорија:Македонски партизани
Категорија:Дејци на КПМ
Категорија:Дејци на КПЈ
Категорија:Жртви во Битката кај Војничка пештера
Категорија:Починати во Војница
Категорија:Жртви на Бугарската окупација на Македонија во Втората светска војна
Категорија:Жени во НОБ
Категорија:Родени во 1919 година
Категорија:Починати во 1942 година
Тале (заедница на општини)

мини|Панорамски поглед на Тале
**Тале** е поранешен *[[Амт (политичка единица)|Амт]]* во округот Харц, во Саксонија-Анхалт, Германија. Седиштето на *заедницата на општини* било во Тале. Распуштена е во септември 2010.

*Заедницата на општини* Тале се состои од следниве општини:

# Тале
# Вестерхаузен

Категорија:Поранешни општински заедници во Саксонија-Анхалт
Категорија:Тале
Вестерхаузен

**Вестерхаузен** () — село и поранешна општина во округот Харц, во Саксонија-Анхалт, Германија. Од 1 септември 2010 е дел од градот Тале.

Категорија:Села во Саксонија-Анхалт
Категорија:Харц (округ)
Категорија:Тале
Најнштет

**Најнштет** () — село и поранешна општина во округот Харц, Саксонија-Анхалт, Германија. Од 1 јануари 2009 е дел од градот Тале. Има станица на железничката линија Магдебург-Тале.

Категорија:Села во Саксонија-Анхалт
Категорија:Тале
Вировитичко-подравска жупанија

**Вировитичко-подравската жупанија** се наоѓа во северна Хрватска. Сместена е на подрачјето во Подравина во северна Славонија, со седиште во Вировитица. Се граничи со Пожешко-славонската жупанија на југ, со Копривничко-крижевачката жупанија и Бјеловарско-билогорската жупанија на запад, и со Осиечко-барањската жупанија на исток.

## Население

### Вировитичко-подравска жупанија

Според пописот од 2001 година на порсторите на Вировитичко-подравската жупанија живееле 93,389 жители што се 2,1% од вкупниот број на жители во Хрватска. Просечната густина на населеност била 45 жители на км2.

Етничкиот состав бил следниот: Хрвати 89,5%, Срби 7,1%, Унгарци 0,3% и други.
#### Број на жители низ годините

## Извор

* ЦД-ром: "Насеља и становништво РХ од 1857-2001. године", Издание на Државниот завод за статистика при Република Хрватска, Загреб, 2005.

## Видете уште и
* Славонија
* Подравина

## Надворешни врски
* Официјален портал на жупанијата  

Категорија:
Категорија:Жупании во Хрватска
Унтерхарц

мини|Поглед кон административната зграда и црквата во Унтерхарц
**Унтерхарц** е поранешен амт во округот Харц, во Саксонија-Анхалт, Германија. Се наоѓа во источниот дел на Харц, јужно од Кведлинбург. Седиштето на *заедницата на општини* било во Харцгероде. Распуштен е на 1 август 2009.

*Заедницата на општини* Унтерхарц се состои од следниве општини:

# Данкероде
# Гинтерсберге
# Харцгероде
# Кенигероде
# Нојдорф
# Шило
# Зиптенфелде
# Штрасберг

Категорија:Поранешни општински заедници во Саксонија-Анхалт
Вуковарско-сремска жупанија

**Вуковарско-сремската жупанија** () е најисточната жупанија во Република Хрватска.

Зазема простор од 2.448 км2. Има 26 општини и 5 градови.
Се граничи со Осиечко-барањската жупанија на север, Бродско-посавската жупанија на запад, со Република Босна и Херцеговина на југ, и Србија на исток.

## Клима
Просторот на Вуковарско-сриемската жупанија има умерено континентална клима. Летата се сончеви и топли, а зимите се ладни.
Просечната годишна температура се движи од околу 11°C со просечен најтопол максимум од 29,9&nbsp;°C и просечен минимум од 12,2&nbsp;°C.

## Население

### Вуковарско-сремска жупанија

#### Бројот на жителите низ годините

## Извор
* ЦД-ром: "Насеља и становништво РХ од 1857-2001. године", Издание на Државниот завод за статистика при Република Хрватска, Загреб, 2005.

## Надворешни врски
* Вуковарско-сремска жупанија  
* Вуковарско-сремска жупанија - портал  

Категорија:Вуковарско-сремска жупанија
Категорија:Жупании во Хрватска
Категорија:Срем
Ашерслебен-Штасфурт

**Ашерслебен-Штасфурт** — поранешен округ во Саксонија-Анхалт, Германија до 2007. Се граничел со (од североисток надесно) окрузите Шенебек, Бернбург, Мансфелдер Ланд, Кведлинбург и Бердекрајс.

## Историја

Двата окрузи Ашерслебен и Штасфурт биле споени во 1994, со цел да го формираат новиот округ Ашерслебен-Штасфурт. Како дел од реформата на окрузите од 2007 округот бил распуштен и површината на округот, сега е дел од округот Залцландкрајс, освен градот Фалкенштајн, кој сега е дел од округот Харц.

## Географија

Југозападните делови на округо се наоѓаат на ридовите од планините Харц. Оттука, округот продолжува по долината на реката Зале на исток и на реката Елба на североисток. Двете реки не поминуваат директно низ округот. Двете главни водотеци се Боде и Випер, двете се влеваат во Зале.

Регионот надвор од ридовите на Харц, главно е наменет за земјоделство.

## Грб

## Градови и општини

## Надворешни врски

* Службена страница 
* Неофицијална страница 

Категорија:Историја на Саксонија-Анхалт
Јеншепинг (округ)

мини|Расмус мелница Ротл
**Јеншепинг** () — округ (*län*) во јужниот дел на Шведска. Се граничи со окрузите Халанд, Вестра Јеталанд, Естерјетланд, Калмар и Крунуберг. Административен центар е градот Јеншепинг.

## Покраини
Историските покраини во Шведска немаат административно и политичко значење. Округот Јеншепинг е сместен во северниот дел на покраината Смоланд. Во 1999 кон округот се придодадени и општините Хабу и Мулше, кои ѝ припаѓат на покраината Вестрерјетланд

## Управа
Пред неговото осамостојување во 1687, округот Јеншепинг повремено се припојувал кон округот Крунуберг.

Главна цел на окружниот административен одбор е спроведување на целите утврдени во парламентот и владата, усогласување на локалните и државните интереси, унапредување на развојот во округот, воспоставување на регионални цели, запазување на јавниот ред и раководење со правните постапки. Окружниот административен одбор е владина служба на чие чело стои управник.

## Политика
Окружниот совет на Јеншепинг (*Landstinget i Jönköpings län*) е надлежен за здравството и јавниот превоз.

## Општини
десно|250п


Анеби
Вагерид
Вернаму
Ветланда
Гиславед

Гноше
Екше
Јеншепинг
Мулше
Несше

Севше
Транос
Хабу


## Наводи

## Надворешни врски
*Окружен административен одбор на Јеншепинг 

Категорија:Окрузи во Шведска

Категорија:Смоланд
Категорија:Вестерјетланд
Залцланд (округ)

мини|Поглед кон Бернбуршкиот замок
**Залцланд** () — округ во средишниот дел на Саксонија-Анхалт, Германија. Тој се граничи со (од запад надесно) окрузите Харц, Берде, Магдебург, Јерихов, Анхалт-Битерфелд, Мансфелд-Јужен Харц и Зале.

## Историја

Округот бил основан со спојување на поранешните окрузи Бернбург, Шенебек и Ашерслебен-Штасфурт (освен градот Фалкенштајн) како дел од реформата на окрузите во Саксонија-Анхалт во 2007.

## Градови и општини

Округот Залцланд се состои од следниве административни единици:

## Наводи

## Надворешни врски

* Информациски портал за Залцландкрајс
Френк Камени

**Френклин “Френк“ Камени** (анг. Franklin E. "Frank" Kameny), ( - ), најпознат и најпочитуван борец за правата на ЛГБТ популацијата во светот.

Камени бил роден во Њујорк, 1925 година. Во 1941, на возраст од 16, се запишува на Кралскиот колеџ за физика. Пред да го заврши колеџот, регрутиран е во американската армија. По завршување на војната, цели 20 години служи во резервниот состав на армијата. Во 1949 магистрира а 1956 докторира астрономија на Харвард.

Се вработил на Одделот за астрономија при универзитетот Џорџтаун во Вашингтон и работи за американската армија. Во 1957 беше отпуштен заради својата сексуална ориентација. Неговата тужба до Врховниот суд, а во врска со отказот, е првата во историјата поврзана со дискриминација врз основа на сексуалната ориентација.

Во 1961 година, Камени го основал “Општество Маташин“, организација за заштита на цивилните права на ЛГБТ популацијата. Подоцна, има придонесено за отстранување на хомосексуалноста од списокот на психички нарушувања на Американската психијатриска асоцијација.

Добитник бил на многу награди и признанија, а во 2009 година администрацијата на Обама јавно му се извини за дискриминацијата вршена врз него за време на претходните американски претседатели.

Починал на 11 октомври 2011 година од срцев удар, на 86 годишна возраст.

Категорија:Апсолвенти на Харвард
Калмар (округ)

**Калмар** () — округ (*län*) во јужниот дел на Шведска. Се граничи со окрузите Крунуберг, Јеншепинг, Блекинге и Естерјетланд. На исток во Балтичкото Море се наоѓа островскиот округ Готланд.

Окрузите во шведска се управни единици, додека пак покраините се подрачја од културно-историско значење. Округот Калмар географски го зафаќа источниот дел на покраината Смоланд и целиот остров Еланд.

## Култура
Голем дел од подрачјето наречено Стура Алварет е прогласен за светско наследство на УНЕСКО.  Јужниот дел на Еланд е живеалиште на разни ретки видови. Меѓу археолошките знаменитости на Еланд се вбројува ранопалеолитската населба Алби, гробиштата Гетлинге и тврдината Екеторп. На островот се наоѓа и природниот резерват Отенби.

## Управа
Сè до 1672 територијата на округот Калмар била дел од округот Крунуберг. Помеѓу 1680 и 1683 Блекинге бил дел од Калмар поради поморската база во Карлскруна.

Управата (*Landshövding*) на округот е сместена во градот Калмар. На чело на окружниот административен одбор (*Länsstyrelse*) стои управникот. Моментално таа функција ја извршува Свен Линдгрен.

Од 1997 општините и окружниот совет соработуваат преку посредно управуваниот Регионален совет на Калмар. Овој совет ги застапува регионалните интереси во однос на развој, раководи со планирањето на инфраструктурата, високото образование, културни проблематики и инвестиции.

## Општини
лево|200п
Копнени:
*Вестервик
*Вимерби
*Емабуда
*Калмар
*Менстерос
*Нибру
*Оскарсхамн
*Турсос
*Хегсби
*Хултсфред

На Еланд:
*Боргхолм
*Мербилонга

## Наводи

## Поврзано
*Линеев универзитет

## Надворешни врски
*Окружен административен одбор на Калмар 
*Регионален совет на Калмар   
*Окружен совет на Калмар    
*Калмарски универзитет   

Категорија:Окрузи во Шведска

Категорија:Смоланд
Категорија:Еланд
Дубровничко-неретванска Жупанија

**Дубровничко-неретванската Жупанија** () — најјужната хрватска жупанија која што се наоѓа во јужна Далмација. Главен град е Дубровник, поголеми градови се: Корчула, Метковиќ, Опузен и Плоче. Општината Неум која и припаѓа на БиХ ја дели жупанијата на два дела, истата општина и овозможува излез на БиХ на Јадранското Море.
Најјужниот дел од жупанијата се состои од Дубровник и околината, вклучувајќи го полуостровот Пељешац и островите: Корчула, Ластово, Мљет, Шипан, Лопуд и Колочеп. Северниот дел ги вклучува: делтата на Неретва, езерата Баќина (северно од Плоче), исто и планината Биоково со врвот Рујница.
Деветкилометарскиот приморски појас кој му припаѓа на Неум ја дели жупанијата на два дела, правејќи ги Дубровник и околината ексклава, но Дубровник е поврзан со територијалните води со хрватското копно. Дубровник исто така е поврзан со хрватското копно со автопат.
Во тек се преговори меѓу Хрватска и БиХ за слободно преминување на границата кај Неум. Хрватска во 2022 г. го изградила Пељешачкиот мост со кој Дубровник се поврзува непосредно со хрватското копно, без притоа да се помине преку БиХ.
Северниот дел на Млет е национален парк. Најјужниот дел од жупанијата е демилитаризирана зона провлак во близина на границата со Црна Гора.

## Основни факти
* Површина: 1 782&nbsp;км2
* Население Со податоци од пописот од 2001, жупанијата има популација од 122.870. Хрватите се апсолутно мнозинство со 93,29% од населението.

## Административна поделба
На локално ниво жупанијата е поделена на 5 градови и 17 општини.
* град Дубровник
* град Корчула
* град Метковиќ
* град Опузен
* град Плоче
* општина Блато
* општина Дубровачко Приморје
* општина Јањина
* општина Конавле
* општина Кула Норинска
* општина Ластово
* општина Лумбарда
* општина Мљет
* општина Оребиќ
* општина Појезерје
* општина Сливно
* општина Смоквица
* општина Стон
* општина Трпањ
* општина Вела Лука
* општина Зажабље
* општина Жупа Дубровачка

## Жупаниска управа
* Жупан Никола Доброславиќ (ХДЗ)
Жупаниско собрание е составено од 41 претставник од кои:
* HDZ-HSS-HSLS-HSU: 21
** Хрватска демократска заедница (HDZ)
** Хрватска селанска партија (HSS)
** Хрватска социјал-демократска партија (HSLS)
** Хрватска партија на пензионерите (HSU)
* SDP-HNS: 9
** Социјал-демократска партија на Хрватска (SDP)
** Хрватска народна партија (HNS)
* независна листа - Стипе Габриќ-Јамбо: 8
* независна листа - Перо Виќан:3
Од изборите во 2009.

## Заштитени подрачја
* Национален парк Млет
* Природен парк на архипелагот Ластово

## Надворешни врски
* http://www.edubrovnik.org/ 

Категорија:
Категорија:Жупании во Хрватска
Гросгершен

**Гросгершен** () — село и поранешна општина во округот Бургенланд, во Саксонија-Анхалт, Германија. Од 1 јануари 2010 е дел од градот Лицен (Саксонија-Анхалт).

Категорија:Села во Саксонија-Анхалт
Категорија:Лицен (Саксонија-Анхалт)
Категорија:Бургенланд (Германија)
Северен мост (Киев)

**Северен мост** (украински: *Північний міст*) е мост кој минува низ реката Днепар во престолнината на Украина, Киев.

Мостот е дизајниран од страна на архитектот Анатолиј Доброволски, и истиот започнал да се гради во 1971 година, а во употреба бил пуштен во 1976 година. Мостот е долг 816 метри и широк 31,4 метри. Висината на кулата на мостот е 116 метри.

Во 1983 година била отворена тролејбусна линија.

Во 2005 година, мостот бил реновиран и од истата година сообраќајот се одвива во три ленти во секоја насока, при кое секоја од нив е широка по 2,2 метри, а додека пак тротоарите се 2,85 метри.

Категорија:Мостови во Киев
Бернбург

**Бернбург** () — град во Саксонија-Анхалт, Германија, главен град на округот Залцланд. Се наоѓа на реката Зале, околу 30 километри низводно од Хале. Во градот доминира неговиот огромен ренесансен замок, кој служи како музеј.

Црквата Свети Стефан во селото Валдау (кое станало дел од Бернбург во 1871) била првпат спомената во 964; сегашната зграда потекнува од околу 1150. Таа е попатна станица на Патот на романиката или *Strasse der Romanik*.

Бернбург има еден од кампусите на регионалните универзитети. Во нацистичко време во текот на Втората светска војна, градската психијатриска болница била неколку години користена за програмата за евтаназија Т-4.

## Меѓународни односи

Бернбург е збратимен со:

*  Андерсон, САД, од 1994
*  Фурми, Франција, од 1967
*  Рајне, Германија, од 1990
*  Тарновске Гори, Полска
*  Хомутов, Чешка
*  Тракај, Литванија

## Наводи

## Надворешни врски

* Службена страница на градот   
* Зоолошката градина во Бернбург 
* Замок Бернбург

Категорија:Залцланд
Саксонија (појаснување)

[мини|десно|Карта која ги покажува трите сојузни покраини: [Долна Саксонија, на северозапад, Саксонија-Анхалт, во средината и Саксонија, на југоисток, во рамките на денешна Германија.]]

**[[Саксонија]]** може да се однесува на неколку држави од Светото Римско Царство, Германското Царство или подоцнежните германски држави на различни места долж реката Елба:

***Слободна Држава Саксонија***, *Freistaat Sachsen*

* Слободна Држава Саксонија — сојузна покраина во источна Германија, обновена во 1990 година, исто така (1918–1934)
* Кралство Саксонија — нејзин претходник (1806–1918)
* Изборно кнежевство Саксонија — нејзин приближен претходник (1356–1806)

***Саксонија-Анхалт***, *Sachsen-Anhalt*

* Саксонија-Анхалт — сојузна покраина, која се наоѓа низводно (северозападно) од Саксонија
* Пруската Покраина Саксонија — нејзин претходник до 1945 година, одвоена од Кралството во 1816 година

***Долна Саксонија***, *Niedersachsen*

* Долна Саксонија — сојузна покраина, која се наоѓа во текот на Долна Елба, северозападно од Саксонија-Анхалт, приближно во областа на првичниот дом на саксонските племиња
* Војводство Саксонија — средновековно војводство (до 1180 г.)
* Стара Саксонија — потеклото на саксонските и англосаксонските луѓе

## Војводства

Саксонија или **Саксо** е исто така дел од името на многу војводство, создадени со распуштањето на саксонските држави:
* Саксо-Лауенбург
* Саксо-Витенберг
* Саксонски војводства во Тирингија по напуштањето од Електорат Саксонија по 1485
** Саксо-Алтенбург
** Саксо-Кобург
** Саксо-Кобург и Гота
** Саксо-Кобург-Ајзенах
** Саксо-Кобург-Залфелд
** Саксо-Ајзенах
** Саксо-Ајзенберг
** Саксо-Гота
** Саксо-Гота-Алтенбург
** Саксо-Хилдбургхаузен
** Саксо-Јена
** Саксо-Мајнинген
** Саксо-Ремхилд
** Саксо-Залфелд
** Саксо-Вајмар
** Саксо-Вајмар-Ајзенах

## Луѓе

* Јордан Саксонски

## Други употреби

* Саксонија (вински регион) — вински регион во Саксонија
* Заксен кај Ансбах — град во округот Ансбах, Баварија, Германија
* Хотел Саксонија — во Мајами Бич, Флорида, САД
* Воденица Саксонија — зграда на списокот на Националниот регистар на историски места во Роквил, Конектикат, САД
* Саксонска преѓа — фина трослојна преѓа направена од волна од мерино овци и обоена со природни бои, првпат произведена во Кралството и Слободната Држава Саксонија, а подоцна и во Франција, Англија и Нова Англија
* Саксонија (патка) — вид на домашна патка

## Воена употреба

* Класа Саксонија оклопни бродови (1875)
** СМС Заксен (1877), водечки брод од таа класа
* СМС Заксен (1916) од борбените бродови од класата Баварија
* Фрегата од класата Саксонија, најновата германска класа на високо напредни фрегати за воздушна одбрана.
** Фрегата Заксен (Ф219), водечки брод од таа класа
* 37-ма Механизирана пешадиска бригада на „Слободната Држава Саксонија“ на Германската армија од 13-тата механизирана пешадиска бригада

Категорија:Саксонија
Џеј Балвин

**Хосе Алваро Осорио Балвин (Џеј балвин)** (англиски: **Ј Balvin**) е колумбискиот пејач на регетон. Тој во моментов се смета за еден од најважните од ваков вид.

### Видеографија

## Надворешни врски
* J Balvin official website 
* Card in Colarte 

Категорија:Колумбиски музичари
Категорија:Родени во 1985 година
Категорија:Колумбијци со Арапско потекло
Категорија:Живи луѓе
Самоска Дупка

**Самоска Дупка** некаде забележана како **Саматска Дупка** — пештера која се наоѓа од десната страна на скарстената долина Студино, на планината Галичица, на надморска височина од 1.430 м. Истата се состои од еден доминантен меандерски канал со должина од 279 метри. Вкупната должина на пештерата достигнува 301 метар. Во некои делови од главниот пештерски канал забележителна е појавата на пештерски украси, претставени со саливи и сталактити.Според категоризацијата на анализираните пештери во Македонија оваа пештера спаѓа во групата на значајни пештери. Според истражувањата во 1989 година, пештерата е широка 6 метри, а височината на таванот е од 2-10 метри. Пештерата во основа претставува фосилна речна пештера, од која истекувал подземен воден тек. По целата должина на дното е присутен акумулиран наносен материјал, додека во поедини делови се изградени мошне интересни пештерски украси.

## Наводи

## Надворешни врски
*Саматска Дупка изобилува со сталактити и пештерски завеси - Утрински весник

Категорија:Пештери во Македонија
Категорија:Галичица
Задарска жупанија

**Задарската Жупанија** се наоѓа во јужна Хрватска. Главно го опфаќа подрачејто на северна Далмација, но го опфаќа и јужниот дел на Лика. Се граничи со Шибенско-книнската Жупанија на југ, и со Личко-сењската Жупанија на север.

## Население

### Задарска Жупанија

Според пописот од 2001 година на просторот на Задарската Жупанија живееле 162.045 жители што е 3,65% од вкупниот број на население во Хрватска (*проценка за 2005 -  188.087 жители*). Просечната густина на населеност била 45 жители на км2.

Преку 40 % од населението во жупанијата живеат во истоимениот град Задар. Овој процент продолжува да се зголемува, предизвикувајќи огромна депопулација во внатрешноста на Задарската Жупанија. Во етничката структура на населението во жупанијата доминираат Хрватите (93,3%), а од останатите заедници најбројни се Србите (3,5%) и Албанците (0,4%).

#### Бројот на жителите низ годините

## Извор

* ЦД-ром: "Насеља и становништво РХ од 1857-2001. године", Издание на Државниот завод за статистика при Република Хрватска, Загреб, 2005.

## Поврзано

*Буковица
*Велебит
*Рамни котари

## Надворешни врски
*Официјален портал на жупанијата 
*Инфо Задар 

Категорија:
Категорија:Жупании во Хрватска
Печерски реон

**Печерскиот реон** (украински: *Печерський район*) е административен реон во градот Киев, главниот град на Украина. Печерскиот реон е најголемата административна област во градот. Реонот ја вклучува историската област на градот. Реонот грании со десниот брег на реката Днепар.

## Историја

Печерскот реон е еден од најважните културни области во Киев. Во реонот се наоѓа легендарната Киевско-печерска лавра односно манастирот на пештерите, според кое религиозно место доаѓа и името на реонот. Населбата која се наоѓа во близина на манастирот била формирнана во 12 век. Во негова близина некогаш се наоѓала Златната порта. Населбата денешното име го добила во текот на 16 или 17 век.

Во текот на 18 век, Печерскиот реон станал административен центар на градот. Во тоа време била изградена на Киевската тврдина, која претставувала голема воена тврдина во времето на Руската Империја и Советскиот Сојуз. Во 1918 година, овде било местото каде се кренало Арсеналното востание, кое подоцна довело до заземање на власта од болшевиците. 
  
Во текот на XX век, со приширувањето на градот, во Печерскиот реон биле изградени голем број на институции.

## Населби

Денеска, во овој реон се наоѓаат неколку помали населби:
* Печерска населба
* Липки
* Клов
* Звиринет
* Теличка
* Черна Хора

## Атракции
* Химерска куќа
* Стадион „Лобановски“
* Мариински дворец 
* Киевско-печерска лавра


Категорија:Киевски реони
Национален парк

[мини|десно|250п|Национален парк во [Аргентина]]
[мини|десно|250п|Националниот парк [Јелоустоун, САД]]
[мини|десно|250п|Планината [Галичица во истоимениот национален парк во југозападна Македонија]]
[мини|десно||250п|[Национален парк Маунт Аспајринг (Јужни Алпи, Нов Зеланд)]]
[мини|десно|250п|Националниот парк [Абиску (национален парк)|Абиску, Шведска]]
**Национален парк** — заштитен природен или полуприроден предел во сопственост на владата на една земја. Во ваквото подрачје се забранети градежни потфати, експлоатација на природните ресурси и менување на теренот, а се дозволува негово користење за рекреација и еколошки активности. Првиот национален парк во светот е Јелоустоун во САД, основан во 1872 г., иако самата идеја е постара. Првиот во Македонија е Пелистер, прогласен во 1948 г. Меѓународниот сојуз за заштита на природата (МСЗП или IUCN), и неговата Светска комисија за заштитени области, националните паркови се класификуваат како заштитени области од II категорија. Најголемиот национален парк во светот е Североисточен Гренланд, основан во 1974&nbsp;г. Според МСЗП во светот постојат околу 7000 национални паркови (2010).

## Критериуми
Во 1969 г. МСЗП донеле одлука дека едно место е национален парк ако има релативно големо подрачје со особени својствени одлики. За национален парк се смета место:

* со еден или повеќе екосистем кој не е материјално видоизменет со експлоатација и населување од човекот, каде раститтелните и животинските водиви, геоморфолошките места и живеалишта се од особен научен, образовен и рекреативен интерес и кои содржат природни предели со значителна убавина.
* каде највисокиот надлежен орган во земјата спречил и отстранил експлоатација и населување во целата област штом може и да налага почитување и заштита на еколошките, геоморфолошките и естетските особености поради кои областа е прогласена за национален парк.
* каде на посетителите им се дозволува влез, од посебни услови, за инспиративни, образовни, културни и рекреативи цели.

Во 1971 г. се донесени дополнителни критериуми за појасно утврдување на подобноста на една област:

* површина од барем 1.000 хектари во секое подрачје каде важи заштитата 
* законски пропишана заштита
* буџет и доволно кадар за успешна заштита
* забрана за експлоатација на природните ресурси (вклучувајќи брани) во име на спорт, риболов, управни потреби, сместувања, услуги итн.

## Во Македонија

Во Република Македонија има три национални парка:

* Пелистер
* Маврово
* Галичица

Покрај ова, во постапка е разгледувањето за прогласување на Шара за четврт национален парк.

## Поврзано
* Екологија
* Список на национални паркови
* Национални паркови во Македонија

## Наводи

## Надворешни врски

* Национални паркови во Македонија 
* За националните паркови во Македонија 
* База на заштитени области во светот  — ООН 
* Национални паркови во светот  


Категорија:Заштита на природата
Категорија:Заштитени подрачја
Категорија:МСЗП-Категорија II