open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Хајгенс (месечева планина)

**Хајгенс** () — најависока самостојна планина на Месечината. Висока е околу 5.500&nbsp;м и сместена во венецот Апенини.

На запад е планината Ампер. Апенините се настанати со удар кој го создал Морето на Дождовите (*Mare Imbrium*). Планината е наречена по истакнатиот холандски астроном, математичар и физичар Кристијан Хајгенс (1629 -1695).

Треба да се напомене дека врвот на оваа планина не е највисоката точка на Месечината. Највисокото место е Месечевиот Врв () кај кратерот Енгељгарт, кој е речиси двојно повисок, но не е самостојна планина.

## Поврзано
* Список на највисоки планини во Сончевиот Систем
* Планетарна геологија

## Наводи

## Надворешни врски

* Хајгенс  на викито за Месечината 
* Карта со прибелешки (извор) 

Категорија:Планини на Месечината
Не жалам за својата младост (филм)

**Не жалам за својата младост** (јапонски: わが青春に悔なし) - јапонски филм од 1946 година, во режија на Акира Куросава. Главните улоги ги играат: Денџиро Окочи, Сусусму Фуџита и Сецуко Хара.

## Синопсис
Дејствието на филмот, кое се одвива во Јапонија во 1930-тите години, е инспирирано од вистински настани („инцидентот Такигава“) и вистински личности (Хоцуми Озаки). За љубовта на ќерката (ја игра Хара) на еден левичарски професор (го игра Окочи) се борат двајца негови студенти - едан режимски ориентиран, а другиот не жали да го даде и својот живот во борбата против милитаристичката влада.

## Наводи

Категорија: Филмови на Акира Куросава
Категорија: Филмови со Сецуко Хара
Категорија: Филмови со Сусусму Фуџита
Категорија: Филмови со Денџиро Окочи
Категорија: Јапонски филмови
Категорија: Црно-бели филмови
Категорија: Филмови на јапонски јазик
Категорија: Филмови чие дејствие се одвива во Јапонија
Категорија: Филмови од 1946 година
Обител

**Обител** – монашко братство или сестринство односно група монаси или монахиња на манастир. Може да се користи и како синоним за манастир односно манастирско здание..

## Основа за името Битола
Словенскиот назив за градот Битола, потекнува од зборот „обител“ кој за време на средниот век се користел за заедница на монаси, односно манастир. Името го добил по многуте манастири што се наоѓале во градот и во околината, а некои постојат и денес.
Со текот на времето, гласот „О“ бил исфрлен во изговорот на зборот „Обител“, и името на градот станал Битола.

## Поврзано
* Манастир
* Монаштво
* Битола

## Наводи

Категорија:Православие
Категорија:Македонски јазик
Категорија:Зборови што ги нема во ТРМЈ
Тон (книжевност)

**Тон** во книжевноста го означува ставот на писателот кон, или чувствата за, одредената тема или публика. Во овој контекст, поимот тон дополнително се однесува и за другите создадени медиуми кои вклучуваат диктирање на зборови за да се предизвика емоционален одговор.

## Преглед
Во зависност од личноста на писателот и ефектите кои тој сака да ги постигне, делото може да биде формално или неформално, воздржан или каприциозно, потврдувачко или молбено, директно или ликаво.   Кога еден писател замислува или опишува фрази, тој може да пренесува директни емоции - оптимизам, ентузијазам, рамнодушност, отстапување или несогласување.  Некои други примери за книжевен тон се: ведрина, комичност, удостојување, шеговитост, забавност, тежина, интимидираност, иронија, ведрина, разиграност, тага, сериозност, самотија и закана.

## „Тон“ наспроти „расположение“
Тонот и расположението не се исти, иако често се збунуваат од страна на луѓето. Расположението, или атмосферата, на книжевното дело е чувството или самата атмосфера која е создадена со делото, или со други зборови како делото го прави читателот да се чувствува. Расположението често се постигнува преку времето и местото на наративот, темата, гласот и тонот, додека пак од другата страна тонот се однесува или пренесува како авторот се чувствува за дадената тема.

## Употреба
Сите книжевни дела, дури и официјални и технички документи, имаат до одреден степен тон. Авторите го создаваат тонот преку употреба на различни други книжевни елементи, како што се „дикцијата“ или зборовниот избор, „синтаксата“, граматичката поставеност на зборовите во текстот, детали, факти кои се претставени/ непретставени, композицијата на неповрзани/ поврзани елементи и слично.

Денес овој поим се користи и во книжевноста, но првично се користел само за музиката. Овој поим претставувал став или чувство на говорникот (во поезијата), раскажувачот/ раскажувачот (во фикцијата), или авторот кон темата, ситуацијата  и публиката. Општо гледано, тонот на делото се однесува на ставот на авторот. Во голем број дела, тонот може да се промени во зависност од перспективата на раскажувачот. Што се однесува за службени документи, тонот е скоро секогаш формален.

## Поврзано
*Расположение (книжевност)
*Глас (книжевност)
*Книжевност

## Наводи


## Литература
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Надворешни врски
* Книжевен тон 

Категорија:Книжевност
Брзина (книжевност)

**Брзината во [[книжевност]]а** се однесува на брзината со која се раскажува приказната, што не ја опфаќа брзината со која се одвива самата приказна.  Бројот на зборови кои се потребни за да се напише одреден настан не зависи од тоа колку време требало за да се одвива тој настан, туку од тоа колку е важен тој момент во приказната.  Брзината се определува со должината на сцените, колку брзо се одвива дејството и колку брзо се информира читачот. Брзината понекогаш е диктирана и од жанрот на приказната, па така, комедиите се одвиваат побрзо за разлика од драмите, а пак авантурите се побрзи од трилерите.

## Методи
Раскажувачите имаат бројни алатки на раполагање  за влијание врз брзината или темпото на приказината. Таквите алатки се на пример раскажувањето (нарација), дејството, описот и дијалогот. Нарацијата и описот во принцип се поспори, постепени, додека акцијата и дијалогот се побрзи.  Од сите книжевни алатки, дијалогот најбрзо го поставува ликот и дејството во сегашен момент. Брзината може да се забрза преку:

* прескокнување на сцени
* прескокнување логични секвенци на настани
* кратки сцени
* често параграфирање
* кратки реченици
* дијалог
* дејство
* активен залог (директен говор) и агресивни глаголи
* отстранување на површински зборови и фрази и непотребни придавки и прилози

Од другата страна пак приказната може да се успори преку:
* опис и нарација
* интерспекција

## Заплет
Дијалогот е елементот кој ги „оживува“ приказната  и ликовите, „дејството“ создава движење, а „нарацијата“ ѝ дава длабочина и суштина на приказната. Пишување приказна/ расказ значи заплетување на сите овие елементи заедно. Кога ова ќе се направи како што треба, се добива убава композиција.  Брзината е можеби најчестиот елемент за кој треба да се обрне внимание за тоа кога треба и кога не треба да заплете дијалогот, нарацијата и дејството. Забрзувањето на дејството често инволвира дијалог како најдоминантен елемент за забрзување.  Кога има потреба од успорување на самата приказна, дијалогот се избегнува.

## Наводи



## Литература
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

Категорија:Книжевни техники
Категорија:Наратологија
Категорија:Раскажувачки техники
Поговор

**Поговор**, понекогаш  и **епилог** — пишан текст на крајот од книжевно дело, кое најчесто се користи да се стави крај или завршеток на приказната. Спротивно на поговорот е предговорот, кој е пишан текст на почетокот на приказната (пред да започне приказната), чија цел е да се отпочне самата приказна  или да го заземе вниманието на читателот.

## Книжевност
Поговорот е последната глава на делото, на крај од приказната, кој служи да се откријат судбините на ликовите. Некои поговори може да содржат сцени кои се делумно поврзани со предметот на приказната. Тие може да се користат да дадат навестувања за можен продолжеток, или да заокружат недоволно јасен крај. Тие се појавуваат во значаен период во времето откако завршило главното дејство. Во некои случаи, поговорот се користи да му овозможи на главниот лик „слободно да зборува“. Поговорот може да продолжи во истиот расказен стил и перспектива како самата приказна, иако формата на поговорот може понекогаш драстично да биде различна од целокупната приказна.

## Поврзано
* Книжевност
* Предговор
* Книжевно дејство

## Наводи


Категорија:Книжевност
Категорија:Книги
Категорија:Книжно обликување
Оаза (департман)

**Оаза** () — департман во регионот Горна Франција на северот на истоимената земја. Наречен е по реката Оаза.

## Историја
Оаза е еден од изворните 83 департмани воведени со Француската револуција на 4 март 1790 г. Создадена е земајќи делови од покраините Ил де Франс и Пикардија.

По извојуваната победа во Битката кај Ватерло, британската војска го окупирала департманот, што траело од јуни 1815 доноември 1818 г.

## Географија
Оаза е дел од денешниот регион Горна Франција и лежи на 35&nbsp;км северно од Париз. Опкружен е од департманите Сома, Ена, Сена и Марна, Долина на Оаза, Ер и Приморска Сена.

### Поважни населени места

## Туризам
Највеќе посетители во департманот добива забавниот парк „Астерикс“ отворен 1989 г. Други места од особено културно-историско значење се  катедралата „Св. Петар“ во Бове, замокот Пјерфон обновен од Ежен Виоле ле Дик и ликовната збирка во Шантији, една од најголемите вон Париз.


File:Chateau de Chantilly 009.JPG|Ликовна галерија во замокот Шантији
File:Beauvais 1.JPG|Катедралата „Св. Петар“ во Бове
File:Goudurix.jpg|Луда железница во паркот „Астерикс“
File:Renault FT17 IMG 8406.jpg|Изложен тенк „Рено ФТ“ кај Компјењ
File:Chateau de Pierrefonds.jpg|Замокот Пјерфон


## Збратимени места
Оаза е збратимена со грофовијата Бедфордшир во Англија.

Едно од селата во поречието е Овер на Оаза, познато како свратилиште на разни импресионистички уметници. Овде Винсент ван Гог ги провел последните 70 дена од животот и тука е закопан, заедно со брат му Тео.

## Поврзано
* Окрузи во Оаза
* Кантони во Оаза
* Општини во Оаза

## Наводи

## Надворешни врски

* Портал на префектурата Оаза  
* Портал на Генералниот совет на Оаза  
* Именик на Оаза  
* Туристички портал на Оаза 


Категорија:Департмани во Горна Франција
Категорија:Држави и територии настанати во 1790 година
Љубов и бес (филм)

**Љубов и бес** (италијански: *Amore e rabbia*) - италијанско-француски филм од 1969 година. Филмот е омнибус од неколку посебни делови режирани од: Бернардо Бертолучи („Агонија“), Марко Белокио, Пјер Паоло Пазолини, Жан-Лик Годар, Елда Татоли и Карло Лизани („Рамнодушност“). Во него, режисерите толкуваат неколку параболи од евангелијата.

## Содржина
### Рамнодушност
Маж и жена доживуваат сообраќајна несреќа во која жената е тешко повредена и мора итно да биде пренесена на болница. Полицијата запира еден возач и ја става жената во неговиот автомобил, наложувајќи му да го ја однесе кон болницата. Меѓутоа, тој скршнува, го остава автомобилот на улица и бега.

### Агонија
Еден бискуп е смртно болен и има визија на Господ кој му вели дека залудно го потрошил животот. Во собата во која лежи влегува група мажи и жени (глумци) кои во стилот на „Living Theatre“ ги прикажуваат смртните маки. Најпосле, бискупот умира.

### Секвенца со цвет од хартија
Младо, наивно момче шета по улиците со цвет од хартија, а околу себе среќава луѓе кои се принудени на макотрпна работа за да преживеат. Во позадината се прикажуваат сцени од воени разурнувања. Најпосле, од небото удира молња која го убива момчето поради неговата безгрижност.

### Љубов
На една тераса седат маж и девојка разговарајќи за друг пар. Притоа, другиот маж и неговата жена водат разговор за демократијата и револуцијата.

### Да расправаме, да расправаме
Во еден амфитеатар упаѓа група студенти. Тие ја прекинуваат наставата и бараат реформи на универзитетот, а ним им се спротивставуваат професорите и дел од студентите. На крајот доаѓа полицијата која применува сила врз бунтовните студенти.

## Наводи

Категорија:Италијански филмови
Категорија:Француски филмови
Категорија:Филмови на италијански јазик
Категорија:Филмови на француски јазик
Категорија:Филмови на англиски јазик
Категорија:Филмови од 1969 година
Категорија:Филмски омнибуси
Категорија:Филмови чие дејствие се одвива во Италија
Категорија:Филмови чие дејствие се одвива во Њујорк
Категорија:Филмови на Бернардо Бертолучи
Категорија:Филмови на Марко Белокио
Категорија:Филмови на Пјер Паоло Пазолини
Категорија:Филмови на Карло Лизани
Категорија:Филмови на Елда Татоли
Категорија:Филмови на Жан-Лик Годар
Категорија:Филмови со Џулиен Бек
Категорија:Филмови со Милена Вукотиќ
Категорија:Филмови со Нино Кастелнуово
Категорија:Филмови со Катрин Журдан
Категорија:Филмови со Том Бејкер
Категорија:Филмови со Нинето Даволи
Борут Пахор

**Борут Пахор** (роден на ) — словенечки политичар. Тој беше премиер на Словенија од ноември 2008 до февруари 2012 година, и претседател на Словенија од декември 2012 до декември 2022 година.

Долгогодишниот претседател на социјалдемократите, Пахор, служеше неколку термини како член на Националното собрание и беше говорник од 2000 до 2004 година. Во 2004 година Пахор беше избран за член на Европскиот парламент. Откако социјалдемократите победија на парламентарните избори во 2008 година, Пахор беше назначен за премиер.

Во септември 2011 година, владата на Пахор изгуби гласање, поради доверба во услови на економска криза и политички тензии. Тој продолжи да ја извршува функцијата на премиер, додека не беше заменет со Јанез Јанша во февруари 2012 година. Во јуни 2012 година, тој најави дека ќе се кандидира за главно церемонијалната канцеларија на претседателот на Словенија. Тој го победи актуелниот претседател Данило Тирк во вториот круг од изборите одржани на 2 декември 2012 година, при што доби приближно две третини од гласовите. Во ноември 2017 година, Пахор беше повторно избран за претседател, на втор мандат.

## Наводи

Категорија:Носители на Големиот крст од посебна класа на Орденот за заслуги за СР Германија
Категорија:Живи луѓе
Категорија:Апсолвенти на Љубљанскиот универзитет
Мојата ноќ со Мод

**„Мојата ноќ со Мод“** (француски: *Ma nuit chez Maud*) — француски филм од 1969 година, во режија на Ерик Ромер, кој е и автор на сценариото. Главните улоги ги играат: Жан-Луј Трентињан (Jean-Louis Trintignant), Франсоаз Фабиен (Françoise Fabian), Антоан Витез (Antoine Vitez), Мари-Кристин Баро (Marie-Christine Barrault). Овој е четвртиот филм од циклусот „Морални приказни“ на Ромер. Филмот бил номиниран за „Оскар“ за најдобар странски филм, а се одликува со економичен, речиси скржав и аскетски стил на раскажување во која доминираат дијалозите.

## Содржина
Жан-Луј (го игра Трентињан) е вработен во фабриката на „Мишлен“ во Клермон, каде живее во станот на неговиот пријател. Тој е католик кој редовно оди в црква, а во една прилика здогледува девојка во која веднаш се вљубува. Набргу, тој дознава дека девојката се вика Франсоаз (ја игра Баро). На Бадник, неговиот пријател Видал (го игра Витез) го кани кај разведената жена Мод (ја игра Фабиен). На нејзина покана, Жан-Луј останува да преспие кај неа, но упорно ги одбива нејзините понуди да водат љубов, зашто верува во верноста кон саканата девојка. Сепак, утрото, тој му се предава на искушението. Истиот ден, случајно ја среќава Франсоаз на улица, се запознава со неа, а потоа преспива во нејзиниот стан при што ѝ кажува дека ја сака. Така почнува нивната љубовна врска, а Мод, пак, набргу се сели во Тулуза. Неколку години подоцна, Жан-Луј, Франсоаз (сега веќе негова сопруга) и нивното дете одат на плажа при што случајно ја среќаваат Мод. Во таа кратка средба, Жан-Луј сфаќа дека Франсоаз била љубовницата поради која Мод се развела од нејзиниот сопруг.

## Наводи

Категорија:Француски филмови
Категорија:Филмови на француски јазик
Категорија:Филмови од 1969 година
Категорија:Црно-бели филмови
Категорија:Филмови чие дејствие се одвива во Франција
Категорија:Филмови на Ерик Ромер
Категорија:Филмови со Мари-Кристин Баро
Категорија:Филмови со Антоан Витез
Категорија:Филмови со Жан-Луј Трентињан
Категорија:Филмови со Франсоаз Фабиен
Генералот Дела Ровере (филм)

**Генералот Дела Ровере** (француски: *General Della Rovere*; италијански: *Il Generale Della Rovere*) - италијанско-француски филм од 1959 година, во режија на Роберто Роселини, по сценариото на Серџо Амидеи и Диего Фабри. Главните улоги ги играат: Виторио Де Сика, Сандра Мило и Ханес Месемер. Во 1962 година, филмот бил номиниран за „Оскар“ за најдобро оригинално сценарио, а во 1959 година ја освоил наградата „Златен лав“ на Филмскиот фестивал во Венеција. 

## Содржина
Емануеле Бардоне (го игра Де Сика) е ситен крадец и измамник кој зема пари од луѓето чии блиски се затворени од нацистите, лажејќи ги дека ќе се заложи кај власта за нивно ослободување. Откако се обидува да измами една млада жена чиј сопруг е веќе стрелан, таа го пријавува во полицијата и тој е уапсен. Меѓутоа, еден германски офицер му предлага да биде ангажиран да го глуми водачот на италијанското движење на отпорот, генералот Дела Ровере, кој претходно е убиен. Така, Емануеле е испратен во затворот во Милано каде треба да стапи во врска со еден член на движењето на отпорот кого лично не го познава. Таму, сите затвореници го прифаќаат со почит и восхит, сметајќи го за херој. Охрабрен од храброста на тековните и поранешните заробеници, Емануеле одбива да соработува и најпосле им се придружува на осудените на смртна казна, иако има можност да се спаси. Пред да биде стрелан, тој го охрабрува другите затвореници и ѝ пишува порака на сопругата на генералот Дела Ровере.

## Наводи

Категорија:Француски филмови
Категорија:Италијански филмови
Категорија:Филмови на италијански јазик
Категорија:Филмови од 1959 година
Категорија:Црно-бели филмови
Категорија:Филмови за затвореници
Категорија:Филмови чие дејствие се одвива во Италија
Категорија:Филмови за Втората светска војна
Категорија:Филмови на Роберто Роселини
Категорија:Филмови со Виторио Де Сика
Категорија:Филмови со Ханес Месемер
Категорија:Филмови со Сандра Мило
Св. Никола (Злести)

**Св. Никола** — археолошко наоѓалиште во селото Злести во областа Дебрца. Претставува средновековна црква со некропола. Се наоѓа во селото, северно веднаш до Црквата Св. Ѓорѓија. Денешната црква е изградена врз темели од постара градба која му припаѓала на старото село Лески. Во непосредната близина, при изградбата на трансформатор се откриени поголеми камени плочи — гробни конструкции.

## Поврзано
*Градиште — населба од бронзеното време;
*Св. Богородица Пречиста (Злести) — старохристијанска базилика и средновековна црква со некропола;
*Страишта — утврдена населба од железното време;
*Злести;
*Список на археолошки наоѓалишта во Дебрца;
*Список на средновековни некрополи во Македонија.

## Наводи

Категорија:Злести
Св. Атанасиј (Лешани)

**Св. Атанасиј** — археолошко наоѓалиште во селото Лешани во областа Дебрца. Претставува средновековна црква и некропола. Се наоѓа на околу 300&nbsp;м северно над селото, над зарамнетото плато од ридот. На простор од 8 × 8&nbsp;м се наѕира основа од сакрална градба. Јужно од овој простор се забележуваат поголеми камени плочи кој претставуваат средновековни словенски гробови. Над средината од просторот денес стои обележје „икона“ изградена од камени плочи, најверојатно извадени од гробните конструкции.

## Поврзано
*Градиште — утврдена населба од бронзеното време;
*Думејнчка Горица — населба од неолитското време;
*Св. Богородица — средновековна црква;
*Св. Петар — раносредновековна црква и некропола;
*Сисвети — средновековна црква и некропола;
*Лешани;
*Список на археолошки наоѓалишта во Дебрца;
*Список на средновековни некрополи во Македонија.

## Наводи

Категорија:Лешани
Св. Петар (Лешани)

**Св. Петар** — археолошко наоѓалиште во селото Лешани во областа Дебрца. Претставува раносредновековна црква и некропола. Се наоѓа на околу 100&nbsp;м источно од селото, на северното подножје, на планината Чуки. На зарамнетиот простор од ледината се наоѓаат урнатини од мала еднокорабна црква со три страна апсида и две простории западно од апсидата. Вкупната должина изнесува 13&nbsp;м а ширината 6&nbsp;м. Во олтарниот простор има иконостас од камени плочи на кои се врежани натписи со старомакедонски букви. Во средината од западниот ѕид се забележува влез во црквата, а сличен влез е забележлив и во средината од ѕидот што ги дели двете простории од црквата. Ширината на ѕидовите изнесува 0.70&nbsp;м. Западно и северно од остатоците на црквата се забележуваат четвртести конструкции од камени плочи што претставуваат гробови. Во 1975 година Заводот и Музеј од Охрид извршил заштитни ископувања.

## Поврзано
*Градиште — утврдена населба од бронзеното време;
*Думејнчка Горица — населба од неолитското време;
*Св. Богородица — средновековна црква;
*Св. Атанасиј — средновековна црква и некропола;
*Сисвети — средновековна црква и некропола;
*Лешани;
*Список на археолошки наоѓалишта во Дебрца;
*Список на средновековни некрополи во Македонија.

## Наводи

Категорија:Лешани
Сисвети (Лешани)

*За манастирот, видете [[Лешански манастир|Лешански манастир „Сисвети“]]*

**Сисвети** — археолошко наоѓалиште во селото Лешани во областа Дебрца. Претставува средновековна црква и некропола. Манастирскиот комплекс Сисвети се наоѓа на околу 500&nbsp;м југозападно од селото, на зарамнетиот рид што се протега во подножјето на поголемиот планински масив Јанчеица. Старата манастирска црква Сисвети (сите светци) претстваува мал еднокорабен храм со повеќе страна апсида од надворешната страна, однавтре живописот со фрески од XV век (1452 година). Ѕидовите на црквата околу еден метар се наоѓаат копани во земјата. На површината на теренот, западно од градбата во продолжението, се забележува основа од ѕид. Постојат и индикации за гробови на просторот во непосредната околина.

## Поврзано
*Градиште — утврдена населба од бронзеното време;
*Думејнчка Горица — населба од неолитското време;
*Св. Атанасиј — средновековна црква и некропола;
*Св. Богородица — средновековна црква;
*Св. Петар — раносредновековна црква и некропола;
*Лешани;
*Список на археолошки наоѓалишта во Дебрца;
*Список на средновековни некрополи во Македонија.

## Наводи

Категорија:Лешани
Црвени Брегови (Мешеишта)

**Црвени Брегови** — археолошко наоѓалиште во селото Мешеишта во областа Дебрца. Претставува раносредновековна црква и некропола. Се наоѓа на околу 1,5&nbsp;км северно од селото и на околу 500&nbsp;км источно од патот Охрид-Кичево. Во 1933 год, при пошумувањето на ридскиот простор биле откривани питоси и човечки коски.

## Поврзано
*Горно Поле — населба од доцноантичкото време;
*Горно Црквиште - На Мартинец — средновековна црква;
*Зад Лозја — доцносредновековна населба;
*Криви Загони - Лозишта — некропола од доцноантичкото време;
*Редеш — населба од доцноантичкото време;
*Св. Илија — населба од железното време и средновековна црква;
*Селиште Ивани — средновековна црква и некропола;
*Црква Св. Петар — доцносредновековна црква и некропола;
*Црквиште — средновековна црква и некропола;
*Чешмите - Магда — населба и некропола од доцноантичкото време;
*Мешеишта;
*Список на археолошки наоѓалишта во Дебрца;
*Список на средновековни некрополи во Македонија.

## Наводи

Категорија:Мешеишта
Награда „Стале Попов“

:*За истоимениот писател видете [[Стале Попов|тука]]*
[мини|Споменик на Стале Попов на [Мост на уметноста|Мостот на уметноста]]
**Стале Попов** претставува награда, највисоко прозно признание што го доделува Друштвото на писателите на Македонија воспоставена во 1975 година. Таа го носи името на еден од најголемите македонски писатели - Стале Попов и се доделува за најдобра прозна книга објавена во претходната година. Традиционално се доделува заедно со другите три награди на ДПМ на 13 февруари секоја година на денот на основањето на друштвото.

## Лауреати

## Наводи

Категорија:Награди:Книжевност:Македонија
Категорија:Награди на ДПМ
Категории род и број на глаголите во македонскиот јазик

Глаголи се зборови што означуваат дејство или состојба и се поврзани со лицето кое го врши дејството. Глаголот е најсложената структура во македонскиот јазик. Глаголите во македонскиот јазик имаат повеќе граматички категории меѓу кои се: **род** и **број**. 

## Граматичка категорија род
Глаголите во македонскиот јазик **немаат род**. Само *неличните глаголски форми* имаат род. И тоа: 

* **глаголска придавка** (разликуваме: *машки род, женски род, среден род и множина)*

* **глаголска л-форма** (разликуваме: *машки род, женски род, среден род и множина)*

* **глаголска именка** (разликуваме: *среден род)*

## Граматичка категорија број
**Граматичката катерогија број** го означува бројот на учесниците во говорењето. Разликуваме форми на глаголи во *два* броја: ***еднина и множина***.

Категорија:Глаголи во македонскиот јазик
Категорија вид на глаголите во македонскиот јазик

Со **граматичката категорија вид на глаголите во македонскиот јазик** искажуваме дали дејството може да трае подолго или да се заврши во истиот миг. Во зависност од тоа разликуваме:

# **свршени глаголи**
# **несвршени глаголи**

## Свршени глаголи
**Свршените глаголи** се глаголи чие дејство го сфаќаме како целосно завршено. За таквите глаголи велиме дека се глаголи од *свршен вид*.

Дејството во свршените глаголи може да се извршило во:

* **еден момент**

 Примери за свршени глаголи чие дејство се извршило во еден момент: тропне, чукне, падне, рипне, пукне.
а може да означува и:

* **почеток на дејство**

 Примери за свршени глаголи кои означуваат почеток на дејство: заигра, појде.

* **крај на дејство**

 Примери за свршени глаголи кои означуваат крај на дејство: прочита, доплива, изигра.

* **дел од дејство**

 Примери за свршени глаголи кои означуваат дел од дејство: поседи, поработи.

## Несвршени глаголи
**Несвршените глаголи** се глаголи чие дејство трае, се одвива, не е завршено. За таквите глаголи велиме дека се глаголи од *несвршен вид*.

Разликуваме:

* **трајни** (*глаголи чие глаголско дејство трае без прекинување*)

 Примери за трајни несвршени глаголи: чита, пее, плива, јаде, игра.

* **повторливи** (*глаголи што означуваат неограничена низа од повеќе свршени дејства што се вршат едно по друг*о)

 Примери за повторливи несвршени глаголи: прелистува, превртува, прескокнува.

*
Арата Исозаки

мини|Арата Исозаки во 1996 година
**Арата Исозаки** (磯 崎 新, *Исозаки Арата* ; роден на 23 јули 1931 година) е јапонски архитект, урбанистички дизајнер и теоретичар  од Оита . Тој бил награден со златниот медал РИБА во 1986 година и  „Прицкеровата награда за архитектура“ во 2019 година.

## Животопис
## Наводи

Категорија:Добитници на Прицкеровата награда
Категорија:Носители на Кралскиот златен медал
Категорија:Јапонски архитекти
Категорија:Родени во 1931 година
Категорија:Починати во 2022 година
Бугарски државни железници

**Бугарските државни железници** (скратено **БДЖ**) е државно претпријатие во Бугарија, најголемиот железнички оператор во земјата.

## Приходи
Компанијата традиционално добива значителни владини субвенции. Во 2008 година, покрај патните субвенции за одредени категории на патници, таа добила 135,5 милиони лева како директна државна помош, но дури и со такво финансирање БДЖ ја завршила годината со повеќе од 9 милиони лева загуба.

Од 1990-тите БДЖ е во интензивна конкуренција со патниот сообраќај. Во периодот од 1990 до 2005 година имало сериозно намалување на активностите: 67% помалку превезени патници, 70% помалку патнички километри, 68% помалку товар и 63% помалку тон-километри.

## Историја
Првата железничка пруга во Бугарија била изградена на релацијата Русе - Варна. Одлуката за нејзината израдба била донесена во септември 1861 година. Пругата била изградена од англиска компанија, која добила концесија за ова од отоманската влада во 1863 година. По завршувањето, пругата имала должина од 223 км и била отворена за сообраќај на 7 ноември 1866 година. Во 1888 година пругата била купена од Бугарија.

Во 1870 година компанијата „Источни железници“ на Баронот Морис де Хирш ја започнала изградбата на железничката пруга Истанбул - Белово, која била завршена три години подоцна. Таа ја изградила и делницата Трново-Сејмен - Нова Загора - Јамбол. Железниците во јужна Бугарија, сопственост на Барон Хирш биле со вкупна должина од 309,6 км. Од 1909 година тие се во државна сопственост.

Во 1885 година, Народното собрание го донел „Законот за железници“, според кој Бугарија целосно го презела градењето и работењето на железничката мрежа во Бугарија. Бил создаден системот на бугарските државни железници. На 23 јуни 1888 година била пуштена во употреба пругата Белово - Вакарел - Софија - Цариброд (насока Белград - Истанбул). На 9 декември 1893 година пуштена во употреба пругата Софија - Перник (правец кон Солун и Скопје). На 20 февруари 1897 година пуштена во употреба пругата Софија - Роман (се упатува кон пристаништата Варна и Дунав). Пругата Мездра - Видин била пуштена во употреба во 1913 година.

Првата електрична пруга била Софија - Пловдив. Таа била пуштена во употреба во 1963 година. Една година подоцна била отворена првата двојна пруга помеѓу Варна и Синдел. До 1989 година имало постојан раст на железничкиот сообраќај.

На 1 јануари 2002 година бил донесен нов „Закон за железнички сообраќај“, според кој Бугарските државни железници биле поделени во две одделни претпријатија - железнички превозник (*Бугарски државни железници*) и инфраструктурно претпријатие (*Национално претпријатие за железничка инфраструктура*).

## Наводи

## Надворешни врски
* Службено мрежно место

Категорија:Железнички сообраќај во Бугарија
Филип Џонсон

**Филип Кортелју Џонсон** (8 јули 1906 - 25 јануари 2005 година) — американски архитект, најпознат по своите дела на Модерната архитектура, вклучувајќи ја и Стаклената куќа во Њу Ханан, и неговите дела од постмодерната архитектура, особено Сони-билдинг во Њујорк и Банк-билдинг во Чикаго. Во 1978 година, тој бил награден од Американскиот Институт за архитекти со златен медал и во 1979 година добил Прицкерова награда.

По дипломирањето во 1930 година, Филип Џонсон станал првиот директор на Одделот за архитектура при Музејот на модерната уметност во Њујорк (1932-1934 и 1945-1954). Тој го измислил терминот Меѓународен стил и ја претставил работата на модерните европски архитекти како Лудвиг Миес ван дер Рое и Ле Корбсиер во Америка. Тој подоцна соработувал со Мис ван дер Рое за она што се смета за најубав облакодер во Северна Америка, зградата Сиаграм во Њујорк (1958).

Џонсон се вратил на универзитетот Харвард во 1940 година за да ја проучува архитектурата под Марсел Бреуер. За својата магистерска дисертација, тој дизајнирал резиденција за себе, сега познатата Стаклена куќа (1949), која е прогласена за една од најубавите и најнебално функционални домови во светот.

Зградите на Филип Џонсон се луксузни во обем и материјали, со екстенсивен внатрешен простор и класично чувство на симетрија и елеганција. Тие ја олицетворуваат доминантната улога на корпоративна Америка на светските пазари со истакнати облакодери за такви водечки компании како AT & T (1984), Pennzoil (1976) и Pittsburgh Plate Glass Company (1984).


File:Glasshouse-philip-johnson.jpg|Стаклена Куќа (1949)
File:Living.jpg|Внатрешност на Стаклената Куќа (1949)
File:NY Moma jardin.JPG|Градината во Музејот за современа уметност воп Њујорк (1953)
File:Congregation KTI bima (pre 2006).jpg|Congregation Kneses Tifereth Israel Synagogue in Port Chester, New York (1954–1956)
File:NewYorkSeagram 04.30.2008.JPG|Сиграм (1958)
File:St. Anselm's Abbey DC 03.JPG|Манастрска градба во состав на опатијата Св. Анселм (1960)
File:New York State Theater atrium by David Shankbone.jpg|Atrium во Њујоршкиот државен театар (1964)
File:Kunsthalle Bielefeld.jpg|Галерија во Билефел (1968)
File:Johnson building bpl.jpg|Бостонска државна библиотека (1972)
File:IDS reflecting Wells Fargo.jpg|Центар ИДС (1973)
File:Pennzoil Place in Houston.JPG|Палата Пенцоил  (1970–1976)
File:Dallas_Chapel_of_Thanksgiving_2008.jpg|Thanks-Giving Square (1977)


## Надворешни врски

* Obituary 
* 
* Philip Johnson architectural drawings, 1943-1994 (bulk 1943-1970) .Held by the Department of Drawings & Archives , Avery Architectural & Fine Arts Library, Columbia University.
* The Architecture of Philip Johnson
* 
* Finding aid for Philip Johnson architectural projects at the Getty Research Institute
* Finding aid for Philip Johnson papers at the Getty Research Institute

Категорија:Добитници на Прицкеровата награда
Категорија:Постмодерна архитектура
Категорија:Американски архитекти
Категорија:Починати во 2005 година
Категорија:Постмодерни архитекти
Категорија:Родени во 1906 година
Ричард Роџерс

**Ричард Џорџ Роџерс, Барон Роџерс од Риверсајд** (роден на 23 јули 1933 година - 2021) — италијанско-британски архитект познат по своите модернистички и функционалистички дизајни во високотехнолошката архитектура.

Роџерс е можеби најпознат по својата работа во центарот Помпиду во Париз, зградата Лојд и Милениумската купола во Лондон, Сендид во Кардиф и зградата на Европскиот суд за човекови права во Стразбур. Тој е добитник на Кралскиот златен медал, медалот Томас Џеферсон, наградата Стирлинг, Минерва и наградата Прицкеровата награда.

## Животопис

Таткото на Ричард Роџерс студирал медицина и се надевал дека Ричард ќе продолжи кариерата во стоматологијата. Мајката на Ричард била заинтересирана за модерен дизајн и го охрабрил интересот на нејзиниот син за визуелните уметности. Нејзина братучетка, Ернесто Роџерс, била еден од истакнатите архитекти во Италија.

Како што избила војната во Европа, семејството Роџерс се вратило во Англија, каде што Ричард Роџерс присуствувал на јавните училишта. Роџерс имал проблеми со законот, влегол во Националната служба, станал инспириран од работата на неговиот роднина, Ернесто Роџерс, и на крајот одлучил да влезе во Лондонската Архитектонска асоцијација.

## Објекти

*1971-1977: Центар Помпиду (со Ренцо Пијано), Париз, Франција
*1978-1986: Лојд од Лондон
*1995-2003: Школа Минами Јамаширо
*1996-1999: Милениумска купола
*1997-2005: Мадридски аеродром Барахас 4
*1998-2005: Национално собрание за Велс
*2002-2006: Градење на Линген
*2018: 3 Светски трговски центар (175 Гринич стрит)

## Наводи

## Надворешни врски

*Rogers Stirk Harbour + Partners website 
*Large list of major Richard Rogers skyscrapers with data and images 
*Rogers, Stirk, Harbour and Partners projects portfolio 
*Pritzker Prize 2007 
*Richard Rogers presents the 2007 Annual Discourse at the Royal Institute of British Architects (video)
* The 1995 BBC Reith Lectures: Sustainable City by Richard Rogers
* Profile on Royal Academy of Arts Collections 

Категорија:Добитници на Прицкеровата награда
Категорија:Постмодерна архитектура
Категорија:Англиски архитекти
Категорија:Италијански архитекти
Категорија:Носители на Кралскиот златен медал
Категорија:Носители на Орденот на Почесните придружници
Категорија:Витези-бакалауреати
Категорија:Починати во 2021 година
Категорија:Родени во 1933 година
Зглавиница (Издеглавје)

**Зглавиница** или **Старо Село** — археолошко наоѓалиште во селото Издеглавје во областа Дебрца. Претставува средновековна црква и некропола. Се наоѓа на околу 2&nbsp;км северозападно од селото. Ја зафаќа падината на нискиот гребен што се спушта кон левиот брег на реката Сатеска. Во северозападниот дел се наоѓаат остатоците од двоконхална црква Св. Никола, а во јужниот дел на наоѓалиштето се протега некрополата. Во бугарската и македонската книжевност се идентификува со Главеница, светиклиментовото второ дејносно место.

## Поврзано
*Манастириште — средновековна црква;
*Св. Димитрија — средновековна црква и некропола;
*Издеглавје;
*Список на археолошки наоѓалишта во Дебрца;
*Список на средновековни некрополи во Македонија.

## Наводи

Категорија:Издеглавје
Св. Димитрија (Издеглавје)

*За современата црква, видете [[Црква „Св. Димитриј“ - Издеглавје|Црква „Св. Димитриј“]]*

**Св. Димитрија** — археолошко наоѓалиште во селото Издеглавје во областа Дебрца. Претставува средновековна црква и некропола. Денешната црквичка Св. Димитрија се наоѓа на околу 3&nbsp;км северозападно од селото, на десната страна на реката Сатеска. Подигната е во 1928 година врз темелите од постара црква од која во новата се употребени две меноа. Северно од црквата, а источно од денешните гробишта се зачувани стари гробови.

## Поврзано
*Зглавиница — старо Село — средновековна црква и некропола;
*Манастириште — средновековна црква;
*Издеглавје;
*Список на археолошки наоѓалишта во Дебрца;
*Список на средновековни некрополи во Македонија.

## Наводи

Категорија:Издеглавје
Мрамор (Мраморец)

**Мрамор** — археолошко наоѓалиште во селото Мраморец во областа Дебрца. Претставува средновековна некропола. Се наоѓа на околу 2&nbsp;км источно од селото. Просторот претставува седлест преглед на патот кон селото Белица, Кичевско. На површината се забележуваат старословенски гробови градени од камени плочи и бигор. Најверојатно ѝ припаѓале на населбата во непосредната близина западно од нив, која денес го носи називот Селиште.

## Поврзано
*Градиште - Кутлиња — населба (збег) од доцноантичкото време;
*Рупи — топилница од доцноантичкото време;
*Мраморец;
*Список на археолошки наоѓалишта во Дебрца;
*Список на средновековни некрополи во Македонија.

## Наводи

Категорија:Мраморец
Црква (Ново Село, Охридско)

**Црква** — археолошко наоѓалиште во селото Ново Село во областа Дебрца. Претставува средновековна црква и некропола. На околу 800&nbsp;м десно од патот за селото Пом, на површината од просторот се забележуваат старословенски гробови. Конфигурацијата на теренот укажува на постоење на мала црква.

## Поврзано
*Лаишта — гробница од римското време;
*Црква - Бело Гумно — средновековна црква;
*Ново Село;
*Список на археолошки наоѓалишта во Дебрца;
*Список на средновековни некрополи во Македонија.

## Наводи

Категорија:Ново Село (Охридско)
Преслоп (Слатино)

**Преслоп** — археолошко наоѓалиште во селото Слатино во областа Дебрца. Претставува раносредновековна некропола. Се наоѓа на околу 2&nbsp;км источно од селото и на околу 100&nbsp;м северно од Слатинско Градиште. Претставува превој на северното подножје, блага падина на која се забележуваат остатоци од старословенски гробишта, со насоченост исток-запад. Овие гробови би можеле да имаат врска со средновековното население од наоѓалиштето Градиште.

## Поврзано
*Бањи - Бигори — населба од римското време;
*Градиште — утврдена населба од доцноантичкото време и раниот Среден век;
*Избичани — средновековна населба;
*Калуѓероец — средновековен сакрален објект;
*Св. Јован Бигорски — раносредновековна црква;
*Селце — средновековна населба;
*Слатино;
*Список на археолошки наоѓалишта во Дебрца;
*Список на средновековни некрополи во Македонија.

## Наводи

Категорија:Слатино (Охридско)
Селиште (Оздолени)

**Селиште** или **На Брестон** — археолошко наоѓалиште во селото Оздолени во областа Дебрца. Претставува средновековна населба и некропола. Се наоѓа на околу 2&nbsp;км западно од селото, меѓуселските патишта Оздолени-Издеглавје и Слатино-Издеглавје. На целиот простор од падината се забележуваат фрагментирана садова керамика и траги од старословенски гробишта.

## Поврзано
*Оздолени;
*Список на археолошки наоѓалишта во Дебрца;
*Список на средновековни некрополи во Македонија.

## Наводи

Категорија:Оздолени
Манастириште (Песочани)

**Манастириште** — археолошко наоѓалиште во селото Песочани во областа Дебрца. Претставува средновековна црква и некропола. Се наоѓа на околу 1&nbsp;км североисточно од селото и околу 200&nbsp;м источно од старата железничка пруга Охрид-Кичево. Во северниот дел на просторот се забележуваат остатоци од сакрална градба со насоченост исток-запад од раниот и развиениот среден век. На целиот простор, исто така, се забележуваат траги од средновековни гробишта.

## Поврзано
*Кула — утврдена населба од доцноантичкото време и средниот век;
*Песочани;
*Список на археолошки наоѓалишта во Дебрца;
*Список на средновековни некрополи во Македонија.

## Наводи

Категорија:Песочани
Брце (Сливово)

**Брце** — археолошко наоѓалиште во селото Сливово во областа Дебрца. Претставува раносредновековна црква со некропола. Се наоѓа на околу 2&nbsp;км југозападно од селото, од двете страни на патот Сливово-Врбјани. Површината обилува со фрагментирана садова и градбена керамика со припадност на средниот век. Во северниот дел своевремено биле раскопувани гробови меѓу кои се издигала средновековна словенска црква.

## Поврзано
*Горица — раносредновековна црква;
*Еленишта — средновековна населба;
*Јаковски Куќи — раносредновековна населба;
*Топилница — средновековна топилница и ковачница;
*Сливово;
*Список на археолошки наоѓалишта во Дебрца;
*Список на средновековни некрополи во Македонија.

## Наводи

Категорија:Сливово
Кевин Роуч

[мини|десно|240п|Зградата на Витезите на Колумбија, во [Њу Хејвен]]
**Кевин Роуч** (;  – ) — ирско-американски архитект, добитник на Прицкеровата награда за архитектура во 1982 година. Повеќе од 20 години соработувал со Џон Динкел, кој починал во 1981 година.

Во 1945 година дипломирал на Архитектонскиот факултет на Универзитетот во Даблин. После 1948 година ги продoлжил студиите во САД со Мис ван дер Рое на Илиноискиот институт за технологија во Чикаго, но студиите ги напуштил после првиот семестар.

Неговата потрага за хуманистичката страна на архитектурата го довела во канцеларијата на Елијел и Еро Саринен во Бломфилд Хилс во Мичиген. Неговиот иден партнер, Џон Динкел, дошол во фирмата во 1951 година, и набрзо после тоа и Роуч. Од 1954 година, па сè до смртта на Еро Саринен во 1961 година, Роуч бил негов главен соработник во проектирањето.

## Наводи

Категорија:Американски архитекти
Категорија:Ирски архитекти
Категорија:Добитници на Прицкеровата награда
Категорија:Луѓе од Даблин
Алистрати (Требеништа)

**Алистрати** — археолошко наоѓалиште во селото Требеништа во областа Дебрца. Претставува средновековна црква и некропола. Се наоѓа на околу 2,5&nbsp;км источно од селото и источно од Требенишко кале. На почетокот од долот, во самото подножје во десната страна има урнатини од црква која мештаните ја нарекуваат Св. Наум. Градбата најверојатно претстатувала еднокорабна црква од која е најзачувана основата од апсидниот дел. На просторот се присутни многу бројни фрагменти од покривни ќерамиди (дебелина 2&nbsp;см). Западно од урнатините се забележуваат поголеми камени плочи кои всушност претставуваат гробови. Со овој назив е означен еден дол што се протега јужно од меѓуселскиот пат Требеништа-Ливоишта, во правец југ-север.

## Поврзано
*Бароец — раносредновековна некропола;
*Дере - Кај Чешмата — населба од бронзеното време;
*Забрдо — населба од железното време, населба и некропола од хеленистичкото и римското време и населба од раниот Среден век;
*Св. Мартинија — старохристијански сакрален објект;
*Требенишко кале — утврдена населба од бронзеното, железното, хеленистичкото и римското време;
*Црква — раносредновековна некропола;
*Црквиште — средновековна црква;
*Требеништа — античка некропола;
*Требеништа;
*Список на археолошки наоѓалишта во Дебрца;
*Список на средновековни некрополи во Македонија.

## Наводи

Категорија:Требеништа
Џејмс Стерлинг

**Џејмс Фрејзер Стерлинг** (22 април 1926 година &ndash; 25 јуни 1992 година) бил британски архитект.

Стерлинг работел во партнерство со Џејмс Гован од 1956 до 1963 година, потоа со Мајкл Вилфорд од 1971 до 1992 година.

## Позначајни проекти
[десно|мини| Државен универзитет за музика и изведувачка уметност, [Штутгарт ]]

* 1958 Лондон: Станови во Хем Комон (со Џејмс Гован) 
* 1959 Универзитет Лајчестер: Инженерски факултет (со Џејмс Гован) 
* 1961 Лондон: Сала на училишното собрание на Кембервел 
* 1964 Универзитет „Сент Ендрус“: Студентски дом „Ендру Мелвил“ 
* 1968 Универзитет Кембриџ: Историски факултет 
* 1971 Универзитет Оксфорд: Колеџот на кралицата, Зграда Флори 
* 1972 Хаслемер, Сари: Центар за обука на Оливети (проширување) 
* 1976 Ранкорн: Социјално домување во Саутгејт (срушен) 
* 1984 Штутгарт: Нова национална галерија 
* 1984 година Кембриџ, Масачусетс: Универзитет Харвард, Саклеровите галерии на музејот Фог  (проширување) 
* 1987 Берлин: Висеншафтцентрум (кампус за истражување на општествените науки) 
* 1987 Лондон: Тејт Британија, Галерии Клор (проширување) 
* 1989 Париз: Библиотека на Франција (неуспешен влез во конкуренција) 
* 1997 година Лондон: канцеларии и малопродажни салони во Поултри бр. 1 , Лондон ЕК3 (посмртно завршена со неговите дизајни)

## Библиографија

* *James Stirling: Buildings and Projects 1950 &#x2013; 1974* (1975) Верлаг Герд Хатје (уредена и дизајнирана од Леон Крир) 
* *James Stirling: Buildings and Projects 1950 &#x2013; 1974* (1975) Темс и Хадсон (Вовед од Џон Џејкобус; поставеност на содржина на Леон Крир и Џејмс Стерлинг) 
* *James Stirling: Buildings and Projects,* Питер Арнел и Тед Бикфорд, вовед од Колин Роу (1993) Рицоли 
* *James Stirling, Michael Wilford and Associates: Buildings and Projects, 1975-1992,* Мајкл Вилфорд и Томас Мјуирхед (1994), Темс и Хадсон,      
* *Big Jim: The Life and Work of James Stirling,* Марк Џируард (1998, 2000), Чато и Виндус, Лондон,      
* *Sweet Disorder and the Carefully Careless: Theory and Criticism in Architecture,* Роберт Максвел (1997), Принстонови трудови за архитектура (вклучува есеи за Џејмс Стерлинг) 
* *Revisionary Modernist,* Аманда Лоренс (2012) Yale University Press, Hу Хејвен и Лондон,      
* *James Stirling/Michael Wilford,* Роберт Максвел (1999), Studio Paperback 
* *Jim Stirling and the Red Trilogy: Three Radical Buildings,* Ален Берман, уре. (2010), Frances Lincoln Ltd 
* *James Frazer Stirling: Notes from the Archive,* Ентони Видлер (2010), Центар на Јејл за британска уметност

## Наводи

## Надворешни врски

*     
* Џејмс Стерлинг на мрежното место на Прицкеровата награда 
* Наоѓање помош за фондовите на Џон Стерлинг/Мајкл Вилфорд, Канадски центар за архитектура ( дигитализирани предмети ) 
* Профил на збирките на Кралската академија на уметностите 

Категорија:Членови на Кралската академија
Категорија:Носители на Кралскиот златен медал
Категорија:Витези-бакалауреати
Категорија:Добитници на Прицкеровата награда
Категорија:Починати во 1992 година
Категорија:Родени во 1926 година
Категорија:Постмодерни архитекти
Категорија:Бруталистички архитекти
Наеднаш, минатото лето

**„Наеднаш, минатото лето“** (англиски: *Suddenly, last summer*) — британско-американски филм од 1959 година, во режија на Џозеф Л. Манкиевиц (Joseph L. Mankiewicz). Филмот е снимен според истоимената драма на Тенеси Вилијамс. Главните улоги ги играат: Елизабет Тејлор, Кетрин Хепберн, Монтгомери Клифт и Алберт Декер. Во 1960 година, филмот бил номиниран за „Оскар“ во три категории, а Тејлор освоила „Златен глобус“. 

## Содржина
Д-р Џон Кукровиц (го игра Клифт) е млад доктор во психијатриска клиника во Њу Орлеанс кој извршува операции во многу тешки услови. Меѓутоа, во болницата пристигнува понудата од богатата вдовица Вајолет Венабл (ја игра Хепберн) која сака да донира пари, но под услов д-р Кукровиц да изврши лоботомија на нејзината внука Кетрин Холи (ја игра Тејлор), која е затворена во манастирска болница поради нејзините психички проблеми. Во разговорот со д-р Кукровиц, Венабл му кажува дека Кетрин страда од хистерија и дека е многу агресивна, така што операцијата треба да ја смири. Д-р Кукровиц стапува во контакт со Кетрин и почнува да ја лечи, сфаќајќи дека намерата на Венабл не е чесна. Низ разговорите, тој дознава дека, претходното лето, Кетрин била заедно со Себастијан, синот на Вајолет Венабл, кој ненадејно умрел од срцев удар. Вајолет, која е опседната со споменот на својот син, ја смета Кетрин одговорна за смртта на Себастијан, а Кетрин пак никако не може да се сети што се случило тогаш. Затоа, д-р Кукровиц ги соочува Кетрин и Вајолет и тогаш Кетрин ја раскажува вистинската случка: еден топол ден, прогонет од локалните момчиња, Себастијан се искачил на врвот од еден рид и таму колабирал, како последица на срцевите проблеми до кои страдал, а потоа момчињата го растргнале неговото тело. Вајолет, целата во шок, си заминува во својата соба при што на д-р Кукровиц му се обраќа како Себастијан.

## Наводи

Категорија:Американски филмови
Категорија:Британски филмови
Категорија:Филмови на англиски јазик
Категорија:Филмови од 1959 година
Категорија:Црно-бели филмови
Категорија:Филмови на Џозеф Л. Манкиевиц
Категорија:Филмови чие дејствие се одвива во Њу Орлеанс
Категорија:Филмови чие дејствие се одвива во Шпанија
Категорија:Филмови со Кетрин Хепберн
Категорија:Филмови со Елизабет Тејлор
Категорија:Филмови со Монтгомери Клифт
Категорија:Филмови со Алберт Декер
Категорија:Филмови засновани на книги
Категорија:Филмови на Columbia Pictures