Измаил

**Измаил** (; руски и ; ; ) — историски град на Дунав во Одеската област во југозападна Украина. Административно, Измаил се води како град од регионално значење. Исто така тој претставува административен центар на Измаислиот реон.
 
Градот е најголемо украинско пристаниште На Дунав. Како таков, тој е центар на прехранбената индустрија и популарно регионално туристичко одредиште. Исто така, градот е база на украинската морнарица и на единиците на украинската морска полиција кои делуваат на реката Дунав. Според проценките, во 2015 година во градот живееле 72,471 лица.

Етничките Руси сочинуваат 42,7% од населението во Измаил, додека 38% се Украинци, 10% Бесарабски Бугари, и 4,3% Молдавци. Рускиот јазик го зборуваат 74,24% од населението.

## Историја

Тврдината во Измаил била изградена од џеновски трговци во 12. век. Краток временски период територијата припаѓала на Влашка (14. век) – како територија северно од Дунав била една од поседите на басарабите (подоцна земјата била именувана по нив, *[[Бесарабија]]*). Градот за првпат бил спомнат како *Исмаилије*, изведен од името на отоманскиот голем везир Измаил.

Од крајот на 14 век, Измаил бил под власт на Кнежевството Молдавија. Во 1484 година, отоманската држава ја окупирала територијата, која во тој момент станала отомански протекторат (под директно владеење од 1538 г.). Од раниот 16. век, градот бил главна отоманска тврдина во регионот Буджак. Во 1569 година султанот Селим II го населил Измаил со ногајци, со потекло од Северен Каквказ.

Откако претходно рускиот генерал Николај Репнин ја преземал тврдината во Измаил во 1770 година, таа била силно заштитена од Турците, за никогаш повторно да не бида окупирана. Султанот се фалел дека тврдината е непробојна, но за време на руско-турската војна (1787-1792) командирот на руските сили Александар Суворов извршил успешен напад на 22 декември 1790 година. Отоманските сили внатре во тврдината имале наредби да се борат до самиот крај, надмено одбивајќи го рускиот ултиматум. Поразот во Османлиското Царство бил доживеан како катастрофа, додека во Русија бил прославен во првата државна химна, *[[Grom pobedy, razdavajsya]]*.

На крајот на воната, Измаил повторно бил окупира од Османлиското Царство, но руските воени сили успеале по трети пат да го освојат на 14 септември 1809 година. Откако бил отстапен на Русија заедно со остатокот од Бесарабија во согласност со букурешкиот договор од 1812 година, градот одново бил темелно изграден. Катедралата (1822–36), црквите на Христовото рождство (1823), црквата „Свети Никола“ (1833) и неколку други датираат од тој временски период. Најстара градба во Измаил е мала турска џамија, изградена во 15. или 16. век, претворена во црква во 1810 година а моментално претставува музеј посветен на воениот напад во Измаил од 1790 година.

Откако Русија загубила во кримската војна, градот пак припаднал на Кнежевството Молдавија, кое набрзо ќе стане дел од Романското обединето кнежевство. Русија успеала повторно да владее со градот по Руско-турската војна (1877-1878).

Со распадот на Руската Империја во 1917 година и по завршувањето на првата светска војна, градот бил окупиран од романските воени сили на 22 јануари 1918 година, по судирот со силите на дунавската флотила. Подоцна истата година, Сфатул Цериј од Кишињев, совет кој тврдел дека е претставник на цела Бесарабија, изгласал формално соединување на регионот со Романија. Ова соединување било признаено од Обединетото Кралство, Франција и Италија во парискиот договор склучен во 1920 година, но не и од Советскиот Сојуз кој имал територијални претензии над Бесарабија.

Во 1940 година, и повторно за време на втората светска војна, Измаил бил окупиран од Црвената армија и вклучен (август 1940 г.) во Украинската ССР; регионот бил окупиран во периодот 1941–1944 од романските воени сили кои учествувале во операцијата Барбароса. За време на советскиот период по втората светска војна, многу руси и украинци се населиле во градот, постепено менувајќи го неговиот етнички состав. Измаилската област била формирана во 1940 година и градот останал административен центар сè додека областа не била припоена кон Одеската област во 1954 година.

Од 24 август 1991 година, Измаил е дел од независна Украина.

## Клима
Според кепеновата климатска класификација, Измаил има влажна суптропска клима со четири четири различни годишни времиња и обилни врнежи во текот на целата година, типични за југот на Украина. Летата се топли и влажни, а зимите се умерено студени. Најтопол месец во годината е јули со просечна температура од 22,6&nbsp;°C, а најстуден месец е јануари со просечна температура од −1,5 °С.

## Демографски податоци

До крајот на 1813 година во градот имало 6,000 жители, а во 1817 година, населението било зголемено на 9,000 жители.

Во 1892 година во градот живееле 31171 жител (17,461 мажи и 13,710 жени).

Во периодот 1918—1930, поради невработеност, глад, болести и зголемувањето на смртноста, населението нагло се намалило од 45,000 на 26,000 жители до 1931 година. Од градот, 13&nbsp;% од жителите емигрирале во СССР и други држави.

Според пописот од 1931 година во градот живееле 26 123 лица, а според проценките до 1937 година, населението се зголемило за 2,1&nbsp;% и изнесувало 26 669 жители.

Во периодот 1983-1984 во Измаил живееле 87 илјади жители (од 30 различни националности), а до 1990 година населението се зголемило на 94,1 илјади жители.

Во почетокот на 2000 година, во градот живелее 84,8 илјади (попис од 2001 г.). Според етничкиот состав: руси&nbsp;— 43,7&nbsp;%, украинци&nbsp;— 38&nbsp;%, бугари&nbsp;— 10&nbsp;% и молдавци&nbsp;— 4,3&nbsp;%. Во 2012 година, во градот живееле 73 илјади жители.


Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey  value:gray(0.7)
  id:canvas value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8)
ImageSize = width:auto height:260 barincrement:38
PlotArea = left:50 bottom:50 top:20 right:20
DateFormat = yyyy
Period = from:0 till:100000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = late
BackgroundColors = canvas:canvas
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:10000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:25 start:0
BarData=
  bar:1813 text:1813
  bar:1817 text:1817
  bar:1873 text:1873
  bar:1897 text:1897
  bar:1911 text:1911
  bar:1920 text:1920
  bar:1926 text:1926
  bar:1930 text:1930
  bar:1933 text:1933
  bar:1939 text:1939
  bar:1941 text:1941
  bar:1959 text:1959
  bar:1970 text:1970
  bar:1974 text:1974
  bar:1979 text:1979
  bar:1989 text:1989
  bar:2001 text:2001
  bar:2005 text:2005
  bar:2008 text:2008
  bar:2012 text:2012
  bar:2015 text:2015
PlotData=
  color:barra width:20 align:left
  bar:1813 from:0 till:6000
  bar:1817 from:0 till:9000
  bar:1873 from:0 till:21000
  bar:1897 from:0 till:31300
  bar:1911 from:0 till:35700
  bar:1920 from:0 till:32000
  bar:1926 from:0 till:37000
  bar:1930 from:0 till:24900
  bar:1933 from:0 till:25000
  bar:1939 from:0 till:24000
  bar:1941 from:0 till:17600
  bar:1959 from:0 till:48000
  bar:1970 from:0 till:70000
  bar:1974 from:0 till:75000
  bar:1979 from:0 till:83100
  bar:1989 from:0 till:92900
  bar:2001 from:0 till:84800
  bar:2005 from:0 till:81200
  bar:2008 from:0 till:77100
  bar:2012 from:0 till:73100
  bar:2015 from:0 till:72471
TextData=
  fontsize:S pos:(30,30)
  text:Движење на бројот на население во Измаил



## Значајни личности
*Александру Авереску, романски маршал, командир во првата светска војна; Премиер на Романија (всушност роден близу Измаил, во селото Озерн)
*Артур Витојану, романски генерал, командир во првата светска војна; Премиер на Романија
*Леонид Димов, романски поет (1926, Измаил – 1987, Букурешт)
*Виктор Кемула, полски хемичар, електрохемичар и поларограф
*Руслан Мајнов, бугарски глумец и музичар
*Гаврил Музическу, романски композитор
*Олена Ховорова, украинска атлетичарка, освојувач на бронзен медал во трискок на Летните олимписки игри 2000
*Галина Чистјакова, украинска атлетичарка, освојувач на бронзен медал во скок во далечина на Летните олимписки игри 1988
*Самуил Шварцбурд, еврејски анархист, убиец на Симон Петљура

## Меѓународни врски
### Збратимени градови
Измаил е збратимен со:

## Галерија

File:Immaculate Conception church in Izmail.jpg|Црква во Измаил
File:Suvorova 6-2.jpg|Старата болница
File:Suvorova 20-1.jpg|Градското собрание во стариот дел од градот
File:Suvorova 53-4.jpg|Старата трговска галерија
File:Izmail palace of culture.jpg|Палата на културата
File:Suvorova 42.jpg|Трговска улица
File:Suvorov Monument in Izmail.jpg|Споменик на Суворов


## Наводи

## Надворешни врски

*Официјален портал 


Категорија:Градови во Украина
Категорија:Пристанишни градови во Украина
Категорија:Населени места на Дунав