open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Роберт Рајан (писател)

**Роберт Рајан** (, роден 1963), или познат како **Том Нил** (*Tom Neale*) е англиски писател, новинар и сценарист. Рајан е роден во Ливерпул, Англија, но се преселил во Лондон за да студира природни науки. Неговата писателска кариера ја започнал во доцните 1980-ти години. Тој објавувал за *[[The Face]]*, *[[Arena]]*, американското издание на *[[GQ]]* и *[[Sunday Times]]*.

Неговиот прв роман се нарекува *Underdogs* и го објавил во 1999 година во соработка со  Гај Баркер. До 2010 година, тој има објавено уште 11 романи и се очекува да објави роман во 2011. Меѓу неговите најпознат и најуспешни дела се „Смртта на мразот“ и „Империја од песок“. Исто така тој е познат по „Рано едно утро“ (2002), „Синото пладне“ (2003), и „После полноќ“ (2005).

## Романи
**Underdogs (1999)
**Nine Mil* (2000)
**Trans Am* (2001)
**Челичен дожд*
**Бакарен бакнеж*
**Рано едно утро* (2002)
**Сино пладне* (2003)
**Night Crossing* (2004)
**После полноќ* (2005)
**Последниот изгрев* (2006)
**Умирајќи ден* (2007)
**Империја од песок* (2008)
**Смртта на мразот* (2009)
**Црвен сигнал'' (2010)

## Наводи

Рајан
Рајан
Витомир Долински

**Витомир Долински** (, ) — македонски новинар, поет и публицист.

## Животопис
Долински е роден е во струшкото село Јабланица на 16 јуни 1961 година. Дипломирал на Интердисциплинарните студии по новинарство во Скопје. Од 1988 година, тој почнал да работи како постојан дописник на МРТВ од Струга, а поетски, стручни и публицистички трудови објавувал во повеќе весници и списанија.

## Библиографија

**Небо за нови богови*, 2002
**Албанските историски фалсификати: сведоштва на албанологот проф. д-р Каплан Буровиќ*, 2009

## Наводи

Категорија:Луѓе од Јабланица (село)
Категорија:Живи луѓе
Категорија:Македонски новинари
Категорија:Македонски поети
Категорија:Македонски публицисти
Категорија:Југословенски новинари
Категорија:Југословенски поети
Категорија:Југословенски публицисти
Категорија:Апсолвенти на универзитетот „Св. Кирил и Методиј“
Арнолд Анри Гијо

**Арнолд Анри (Хенри) Гијо** ( - ) бил првиот професор по геологија на Универзитетот Принстон. Тој поставил низа опсерватории за следење на временските услови, а оттаму податоците се проследувале до Американскиот хидрометеоролошки завод. Подоцна, во чест на Гијо, Хари Хес, исто така професор на Универзитетот Принстон , овие структури ги нарекол гија (платоа), а ги открил со следење на ехо на звучни сигнали во текот на Втората светска војна.

## Наводи

## Извори
* James Dwight Dana's *Memoir* in the *Biographical Memoirs of the National Academy of Science*, vol. ii. (Washington, 1886).

## Надворешни врски
* *[http://books.google.com/books?id=3wgsAAAAIAAJ Tables, Meteorological and Physical Prepared for the Smithsonian Institution]* (1858) 
* *[http://www.archive.org/details/tablesmeteorolog00guyorich Tables, Meteorological and Physical Prepared for the Smithsonian Institution]* (1884) 
* *[http://www.openlibrary.org/details/directionsformet00smitrich Directions for meteorological observations, and the registry of periodical phenomena]* (1860)
* *[http://www.archive.org/details/physicalgeograph00guyorich Physical Geography]* (1873)
*''The earth and man: lectures on comparative physical geography, in its relation to the history of mankind'' (1860).

Категорија:Американски геолози
Категорија:Американски географи
Категорија:Швајцарски географи
Категорија:Швајцарски геолози
Категорија:Членови на Националната академија на науките на САД
Категорија:Членови на Американското филозофско друштво
Категорија:Апсолвенти на Хумболтовиот универзитет
Категорија:Членови на Торинската академија на науките
Фритјоф Нансен

thumb|190px|Фридјтоф Нанесн

Норвешкиот истражувач и научник **Фридјтоф Нансен** (1861-1930) — најмногу познат по неговото патување по Северноледениот Океан од 1893-1895 година, со специјално изграден дрвен брод наречен Фрам. Нанесн намерно го пуштил бродот слободно да се движи низ ледот во Северноледениот Океан и со тоа го докажал постоењето на површинската струја, што денес се нарекува Трансполарна струја. Во 1895 година, Нансен придружен од еден пријател од Фрам, тргнал пеш и со скии кон Северниот Пол. Стигнале на оддалеченост од 640 км од Северниот Пол, најблизу од кого било дотогаш.

Во негова чест е наречено основното училиште „Фридтјоф Нансен“ во тетовското село Прељубиште.

Категорија:Норвешки научници
Категорија:Добитници на Нобеловата награда за мир
Категорија:Заповедници на Легијата на честа
Категорија:Почесни членови на Петербуршката академија на науките
Категорија:Норвешки нобеловци
Категорија:Членови на Норвешката академија на науките
Категорија:Членови на Пруската академија на науките
Категорија:Родени во 1861 година
Категорија:Починати во 1930 година
Категорија:Почесни членови на Кралското друштво на Единбург
Александар Опарин

мини
**Александар Иванович Опарин** (;  - ) — руски биохемичар.

Во 1924 година Опарин ја поставил теоријата за животот во океаните. Тој тврдел дека простите супстанци во древните мориња ја апсорбирале Сончевата светлина и создале органски соединенија што се наоѓаат во клетките. Подоцна овие соединенија се развиле во живи клетки.

Категорија:Руски биолози
Категорија:Руски биохемичари
Категорија:Херои на социјалистичкиот труд
Категорија:Добитници на Лениновата награда
Категорија:Носители на Орденот на Црвеното знаме на трудот
Категорија:Апсолвенти на Московскиот државен универзитет
Категорија:Странски членови на БАН
Категорија:Носители на Орденот на Ленин
Категорија:Редовни членови на Академијата на науките на Советскиот Сојуз
Категорија:Погребани на Новодевичките гробишта
Категорија:Починати во Москва
Категорија:Носители на Орденот на Татковинската војна од II степен
Список на ракописи (Марков манастир)

мини|Главната влезна порта во манастирскиот комплекс

Ова е список на средновековни ракописи кои биле напишани или се чувале и чуваат во Марковиот Манастир во Маркова Сушица, Скопско. 
## Ракописи

Марковиот манастир бил значаен книжевен центар и располагал со огромен книжевен фонд. Во 1792 година  манастирот имал 20 товари книжевен фонд ракописи.

### Ракописи кои биле напишани во Манастирот
*Пролог за месеците Септември - Ноември - ракопис од 1353

*Апостол- 1362

*Пролог за месеците декември-февруари - 1370

*Пролог за март-август - 1370

* Избран минеј за месеците од декември до јуни - од крајот на 14 век

*Зборник со панегирични текстови и жалење, од последниот квартал на 14 век

*Празничен минеј - 1420 година

### Ракописи кои престојувале во манастирот
*Строг пост и свечен триод - крај на 13 век

*Иловачка кормчија - 1262 година

*Добрејшово евангелие - почеток на 13 век

*Фрагмент од Молитвослов - 13 - 14 век

*Минеј за декември - трет квартал на 14 век

*Типик - крај на 14 век

*Апостол- 1433/1434
*Посен триод - 15 век

*Панегирик - 1580

## Поврзано

*Марков Манастир

*Средновековна македонска книжевност
## Наводи

Категорија:Марков Манастир
Операција Зора на Одисеј

**Операцијата Зора на Одисеј** е тајното име на операцијата извршена од страна на војската на САД во Либија како први чекор во меѓународната операција. Операцијата следувала како дел од операција Ellamy на Обединетото Кралство, Операција Мобиле на Канада и Операција Harmattan на Франција.

Три невидливи американски бомбардери Б-2 и британски ловци – торнадо, ја продолжиле акцијата на 20 март. Околу 40 бомби завршиле врз неколку либиски воени бази во главниот град Триполи. Првата фаза од воздушните напади била оценета за успешна од страна на американскиот генералштаб и од истиот извор било изјавено дека воспоставиле зона на забрането летање. Целта на овие напади била да се спречат воздушните напади од страна на силите на Гадафи. Оваа операција била преземена по итната конференција која се одржала во Париз.

## Команданти

Стратешката насока на операцијата Зора на Одисеј била под надлежност на генералштабот на американската војска на чело со Картер Хем. Тактичката операција е под команда на адмиралот Сем Локлир, командант на поморските сили на САД.

## Дејства

Според заменик-адмиралот Вилијам Гортни, САД и Велика Британија лансирале кон Либија повеќе од сто проектили Tomahawk. Либиските државни медиуми исто така известиле за напади врз цивилни цели во големите градови, вклучувајќи ги и Триполи, како и објекти за складирање во градот Мисрата, што резултирале со пожари.

Според првите официјални податоци, по првиот напад на Алијансата, кога биле истрелани 112 томахавки, загинале 90 луѓе, а 150 биле повредени

## Наводи

Категорија:Либиско востание (2011)
Категорија:Меѓународна безбедност
Зора на Одисеј
Операција Мобиле

**Операцијата Мобиле** е тајното име на операцијата извршена од страна на војската на Канада во Либија како први чекор во меѓународната операција за забранети летови. Операцијата следувала како дел од операција Ellamy на Обединетото Кралство, Операција Зора на Одисеј на САД и Операција Harmattan на Франција. Оваа операција била преземена по итната конференција која се одржала во Париз на 19 март.

## Наводи
Огуски јазици

**Огуски јазици** — една од подгрупите на туркиските јазици. Овие јазици се говорат од околу 110 милиони жители во и околу Балканот, Блискиот Исток и Кина.

## Особености
*Губење на почетно /h/
*Губење на инструменталот
*Озвучување на плозивни пред предни самогласки
*Губење на  пред  
*Промена на  -*gan*- во -*an*-

## Јазици

## Поврзано
* Огуски Турци
* Туркиски јазици
* Туркиски народи

## Наводи
*
*

## Надворешни врски
* Етнолог за туркиските јазици


Категорија:Туркиски јазици
Категорија:Аглутинативни јазици
Сибирскотуркиски јазици

**Сибирскотуркиски јазици**, наречени и **североисточнотуркиски јазици** — подгрупа на туркиските јазици. Овие јазици се зборуваат во Сибир, Русија.

## Јазици
Следната табела ги наведува сибирскотуркиските јазици. Оваа класификација е дадена од Ларс Јохансон во 1998.

## Наводи

## Поврзано
*Туркиски јазици
*Алтајски јазици


Категорија:Туркиски јазици
Категорија:Аглутинативни јазици
Антонио Лигабе

**Антонио Лигабе** (-) (Вистинско име: Антонио Лагабе) бил италијански сликар, еден од најважните сликари на наивата во XX век.
Роден е во , Швајцарија, а умрел во Гуалтиери, Реџо Емилија, Италија.

## Наводи

Категорија:Италијански сликари
Категорија:Починати во 1965 година
Карлучки јазици

**Карлучки јазици**, наречени и **југоисточнотуркиски јазици** или **ујгурски јазици** — подгрупа на туркиските јазици. Овие јазици се едните од најстаро запишаните туркиски јазици. Овие јазици се групирани според класификацијата на Ларс Јохансон во 1998 година.

## Јазици

## Поврзано
* Ујгурски јазик
* Туркиски јазици

## Наводи

Категорија:Туркиски јазици
Огурски јазици

**Огурските јазици** (исто така наречени: *Огурички, Булгарски, Болгарски*) се подгрупа на туркиските јазици. Историски тие биле зборувани во Стара Велика Бугарија (Магна Бугарија/Оногурија), а подоцна и во Волшка Бугарија и Дунавска Бугарија. Оваа подгрупа на јазици е најмала, односно денес има само еден жив јазик од истата, сите други се мртви јазици. Единствениот жив јазик од оваа група е чувашкиот, но во лингвистиката нема согласност за тоа дали чувашкиот е директен наследник на еден од овие мртви јазици или е своја гранка во подгрупата.

## Јазици

## Користена литература
*Brook, Kevin Alan. 2004. "Tales about Jewish Khazars in the Byzantine Empire Resolve an Old Debate". *Los Muestros* No. 54, pp.&nbsp;27–29.http://www.sefarad.org/publication/lm/054/page27.html 
*Brook, Kevin Alan. 2006. *The Jews of Khazaria.* Lanham, MD: Rowman & Littlefield Publishers, 2nd ed. (1999. Northvale, N.J.: Jason Aronson, 1st ed.http://tunkelfamilysite.com/khazaria.html 
*Clark, Larry. 1998. "Chuvash." In: Johanson & Csató, pp.&nbsp;434–452.

## Наводи

## Поврзано
* Туркиски јазици
* Чувашки јазик

Категорија:Туркиски јазици
Категорија:Аглутинативни јазици
Бежан (Елевци)

**Бежан** — археолошко наоѓалиште во дебарското село Елевци. Претставува средновековна населба. Во реонот на селото се гледаат грамади од кршен камен и покривни ќерамиди што упатуваат на постоење на мала населба.

## Поврзано

*Рајки Евлер — средновековна населба
*Елевци;
*Список на археолошки наоѓалишта во Дебарско;

## Наводи

Категорија:Елевци
Путер од кикиритки

**Путер од кикиритки** (анг. *Peanut butter*) — прехранбен производ што се добива од печени и ситно мелени кикиритки во вид на паста, кон што е додадено растително масло. thumb|250px|right|Путер од кикириткиОва е многу популарен производ во земјите од англиското говорно подрачје и нивните поранешни колонии: Канада, САД, Австралија, Велика Британија, Јужна Африка, Нова Гвинеја, Нов Зеланд, Филипини и Холандија.

Путерот од кикиритки има големо количество белковини и погоден за исхрана на стари луѓе, кои поради проблемите со забите не се во можност да џвакаат месо и на тој начин да внесуваат белковини и белковини.

## Распространетост
лево|мини|Сендвич со путер од кикиритки и џем
Скоро половина од вкупното производство на кикиритки во 2001 г. во САД било искористено за производство на путер од кикиритки.

Путерот од кикиритки обично се користи за подготовка на сендвичи (се мачка леб со овој путер и потоа се додава џем), како и за голем број слаткарски производи, крекери други производи, каде е неопходно засилување на вкусот на кикиритки.

24 јануари во САД се прославува како Национален ден на путер од кикиритки.

## Придобивки

Путерот од кикиритки содржи мононезаситени масти и резвератрол. Исто така, обезбедува белковини, витамини како Б3 и Е, магнезиум, фолна киселина, прехранбени влакна, аргинин. Мононезаситените масти го намалуваат нивото на лошиот холестерол, притоа зголемувајќи го нивото на добриот холестерол. Според истражувања спроведени во Америка, умереното конзумирање на путер од кикиритки двојно го намалува ризикот од срцеви болести.

## Наводи

## Надворешни врски
* Национален одбор за кикиритки 

Категорија:Храна
Категорија:Готвење
Категорија:Канадски пронајдоци
Кипчачки јазици

**Кипчачки јазици** (**северозападни туркиски јазици**) — подгрупа на туркиските јазици. Овие јазици се зборуваат претежно во Средна Азија, но може да се најдат и заедници во Источна Европа и Азија. Кипчачките јазици ги зборуваат околу 12 милиони луѓе.

## Особености
Кипчачките јазици имаат големи сличности со останатите туркиски јазици. Сепак, покрај заедничките, овие јазици имаат некои уникатни јазични особини поради кои се класифицираат во посебна подгрупа.

;Заеднички особини
*промена на пратуркиското *d во /j/ 
*загуба на почетно *h

;Уникатни особини
*изразена лабијална хармонија на самогласки
*зачестеност на асибилација на почетна 
*присуство на дифтонзи од крајна  и  во рамките на еден слог

## Јазици

## Поврзано
*Туркиски јазици

## Наводи
*
*

Категорија:Туркиски јазици

Категорија:Аглутинативни јазици
Рајки Евлер

**Рајки Евлер** (од турски Rayki evler; *Рајкова куќа*) е археолошко наоѓалиште во дебарското село Елевци. Претставува средновековна населба. Се наоѓа во приватна нива, што се наоѓа на околу 1&nbsp;км источно од селото, каде на десниот брег на реката Долга се среќаваат грамади од камења, покривни ќерамиди и фрагменти од керамички садови.

## Поврзано

*Бежан — средновековна населба
*Елевци;
*Список на археолошки наоѓалишта во Дебарско;

## Наводи

Категорија:Елевци
Карл Воуз

мини|''Фотографија од Карл Воуз''
**Карл Воуз** (англиски: *Carl Woese*; Сиракуза, Њујорк, - Урбана, Илиноис, 30 декември 2012) беше американски микробиолог и биофизичар, одговорен за актуелната поделба на живите организми во три домени: археи, бактерии и еукарии, врз основа на неговите истражувања на рибозомалната РНК. Иако Воуз заедно со Џорџ Фокс ја понудил својата теорија за нова класификација на живите организми во 1977 година, таа била прифатена дури во средината на осумдесеттите години.

## Наводи
мини|фотографија од Карл Воуз

Категорија:Американски научници
Категорија:Носители на Националниот научен медал
Категорија:Наградени од Националната академија на науките на САД
Категорија:Странски членови на Кралското друштво
Категорија:Членови на Националната академија на науките на САД
Категорија:Членови на Баварската академија на науките
Категорија:Членови на Кралската шведска академија на науките
Категорија:Членови на Американското филозофско друштво
Манастир (Житинени)

**Манастир** — археолошко наоѓалиште во дебарското село Житинени. Претставува средновековна населба, црква и некропола. Се наоѓа на околу 1&nbsp;км западно од селото, во приватна нива на селанец од селото Мал Папрадник, која лежи на левиот брег на Житиненска Река, каде се гледаат остатоци од темели на еднокорабна црква и околу неа гробови градени од камени плочи - тип циста, поставени во правец исток-запад. Над наоѓалиштето конусно се издига височинка со доминантна положба, на која има многу кршен камен и друг градежен материјал, што упатува на можни траги од фортификација.

## Поврзано
*Црков — средновековна некропола;
*Чифлик — доцноантичка и средновековна населба;
*Житинени;
*Список на археолошки наоѓалишта во Дебарско;

## Наводи

Категорија:Житинени
Категорија:Археолошки наоѓалишта во Македонија од типот на некропола
Чифлик (Житинени)

**Чифлик** — археолошко наоѓалиште во дебарското село Житинени. Претставува доцноантичкаи средновековна населба. Се наоѓа на околу 1&nbsp;км источно од селото, во приватни ниви, каде се среќаваат фрагменти од керамички садови, питоси и многуброен градежен материјал.

## Поврзано
*Манастир — средновековна населба, црква и некропола;
*Црков — средновековна некропола;
*Житинени;
*Список на археолошки наоѓалишта во Дебарско;

## Наводи

Категорија:Житинени
Алилица

**Алилица** — пештера во Македонија на планината Бистра во непосредната близина на селото Тресонче. Пештерата е сместена во тешко пристпаен предел, во преслап помеѓу планините Бистра и Стогово, веднаш од десната страна на Тресонечка Река, на јужната падина на Бистра позната како Брзовец. Од селото Тресонче, пештерата е оддалечена 4 километри во источен правец. Пештерата е сочинета од 2 пештери, Горна и Долна Алилица, повзрани со кос стрмен канал.

## Преданија за пештерата Алилица
За пештерата и настанокот на нејзиното име постојат повеќе преданија.

Според првото предание, понапред си бил некој овчар по име Алил, кој во месноста Гуменце си ги чувал овците и шилежињата. Овците оттаму презимувале во Солунско, крај реката Галик, а шилежињата останувале во Гуменце. Но, Алил се покажал голем арамија, па ги крадел јагнињата што останувале во планината. Ги колел едно по едно и ги пуштал кон Тресонче по реката, каде ги дочекувала сестра му. Сточарите го забележале, па и него го отепале и го фрлиле во пештерата, што подоцна ја завикале Алилица. 
 
Според второто предание, во старо време си бил некој Алил Паша. Еден ден се враќал од собирање арач (данок), но во близина на пештерата го нападнале арамии. Тој го засолнил азното во пештерата, па според некои кажувања после се вратил и си го земал, а според други, азното сè уште е некаде во пештерата?!

Според третата легенда, си била некоја Лила која исчезнала. Селаните тргнале да ја бараат и викале: “Ооо, Лилице, ааа Лилице, а-лилице, Алилице!!!” Не се знае дали Лилица некој некогаш ја пронашол.

## Наводи

## Галерија


Податотека:Alilica-cave-inside.JPG|Внатрешноста на пештерата Алилица




## Надворешни врски

*Камените рози од Македонија – пештерски ситем Алилица 
*Незаборавна авантура во пештерата Алилица 

Категорија:Пештери во Македонија
Категорија:Тресонче
Темена коска

**Tемена коска** (*os parietale*) претставува парна плоската коска којашто учествува во градбата на средниот дел од черепниот покрив (calvaria). Таа напред се зглобува со сквамата од челната коскa (oss frontale) а одзади се зглобува со тилната коска , долу поголемиот дел се зглобува со слепоочната коска(oss temporale)а со помал дел се зглобува со клинестата коска (oss sphenoidale).Темената коска по форма претставува четвртеста коска и на неа се забележуваат 2 страни 4 раба и 4 агли.

* Надворешна страна - надворешната страна на темената коска во целина е испакната и најиспакнатиот дел е означен како темено испакнување (tuber parietale), особено е изразено кај децата и жените.Под tuber parietale се наоѓаат две полукружни линии со конкавитет свртен надолу тоа се:горна слепоочна линија linea temporalis superior и долна слепоочна линија linea temporalis inferior . Предните краишта на обете линии се споени а задните краишта се оддалечени.
На linea temporalis superior се прицрврстува слепоочната фасција fascia temporalis. На linea temporalis inferior kako и на делот од надворешната страна страна на темената коска која се наоѓа под линијата учествува во градба на fossa temporalis и се припојува слепоочниот мускул musculus temporalis.
## Галерија



 Image:Illu cranial bones2.jpg|Cranial bones

 Image:Gray188.png|Side view of the skull.

 Image:Gray193.png|Base of the skull. Upper surface.

 Image:Gray194.png|Sagittal section of skull.



## Наводи

Категорија:Коски
Софрониј Ерусалимски

**Софрониј Ерусалимски** (роден на  во  - починал на  во  бил Патријарх на Ерусалим во периодот од 634 до 638 година.

Софрониј проилегува од познати родители. Бил обдарен со световна и духовна мудрост. Духовната мудрост ја стекнал во Светата Земја. Дошол во градот Ерусалим и ги посетил светите места во градот и околу него. Бил и во лаврата на
Свети Теодосиј Велики каде се нашол со инокот Јован Мосха, кого го зел за себе за учител. Тој заедно со него ги
посетил манастирите и подвижниците во Египет. За сè што дознавале за духовната мудрост запишувале и го објавиле во две книги под името "*Лимонар*" или "*Цветник*". Подоцна отишле во Рим каде што инокот Јован Мосха умрел. Тој му оставил аманет на Софрониј, неговото тело да го пренесе или на Синај или во лаврата на Теодосиј. Софрониј ја исполнил желбеседа на патријархот Софрониј, која ја одржал во опседнатиот град. Во неа тој го оплакува разорувањето и опустошувањето на светите места, кое Бог го дозволил заради гревовите на луѓето. Особено жали што не може денот Рождество Христово, по обичај, да го прослави во Витлеем, зашто Витлеем веќе бил во рацете на агарјаните.

Свети Софрониј, како патријарх Ерусалимски бил голем бранител на црквата. Црквата ја бранел од монотелитската ерес, која тој на Соборот во Ерусалим ја осудил уште пред таа да биде осудена на Четвртиот вселенски собор. Свети Софрониј напишал многу книги, беседи, поуки, химни, корисни за Христовата црква.

Софрониј Ерусалимски го напишал житието на Марија Египетска. Кога арапскиот калиф Омар го освоил Ерусалим, Свети Софрониј го замолил да ги поштеди христијаните, а Омар ова наводно и го ветил. Кога сепак калифот набрзо потоа започнал да ги ограбува и малтретира христијаните во Ерусалим, Софрониј починал во 644 година.

## Наводи

Категорија:Арапи
Категорија:Арапски христијани
Категорија:Сириски светци
Категорија:Патријарси на Ерусалим
Категорија:Православни светци
Категорија:Византијци од 6 век
Категорија:Византијци од 7 век
Категорија:Епископи од 7 век
Категорија:Христијански светци од 7 век
Категорија:Византиски теолози
Категорија:Христијански писатели
Категорија:Испосници
Категорија:Светци од Светата Земја
Категорија:Византиски светци
Црков (Житинени)

**Црков** или **Илинец** — археолошко наоѓалиште во дебарското село Житинени. Претставува средновековна некропола. Се наоѓа на околу 500&nbsp;м северно од селото, во реонот на големиот даб, каде по површината се среќаваат камени плочи од гробни конструкции со насоченост исток-запад.

## Поврзано
*Манастир — средновековна населба, црква и некропола;
*Чифлик — доцноантичка и средновековна населба;
*Житинени;
*Список на археолошки наоѓалишта во Дебарско;

## Наводи

Категорија:Житинени
Alice (песна на Аврил Лавињ)

„**Alice**“ е песна од канадската пејачка-текстописец Аврил Лавињ за саундтракот *[[Almost Alice]]*, од филмот од 2010 *[[Алиса во Земјата на Чудата (филм од 2010)|Алиса во Земјата на Чудата]]*. Издолжената верзија е издадена како скриена песнама четвртиот албум на Лавињ, *[[Goodbye Lullaby]]*.

Песната е балада во средно темпо испеана од перспективата на главаната личност во филмот Алиса. Лавињ ја напишала песната откако го прашала директорот на Дизни, Тим Марон дали може да напише песна за филмот. Продуцент на песната е Бач Валкер а миксот е направен од поранешниот сопруг на Лавињ, Дерик Вабли.

## Историја на издавање

## Список на песни

## Наводи

## Надворешни врски
* Video without movie footage 
* Официјалната страница за филмот ''Alice in Wonderland''

Категорија:Песни на Аврил Лавињ
Град (метеорологија)

**Град** е назив за врнежи во облик на топчиња мраз. Ваквиот вид врнежи нанесува големи штети во земјоделството и се сметаат за временска непогода.

## Појава
Се случува силните воздушни струи да ги одвлечат водените капки од облаците (*кумулонимбуси*) во повисоките слоеви каде температурата е пониска. Таму овие капки замрзнуваат и добиваат облик на топче, односно се претвораат во град. Кога влезното струење што ги понело тие капки веќе нема да може да ја одржи нивната тежина, замрзнатите топчиња паѓаат на земјата.
## Големина
Најчесто овие замрзнати топчиња не се поголеми од 5 мм, но се случува да бидат и поголеми и да нанесат големи штети, па дури и да бидат опасни по здравјето и животот на луѓето.

Летото 2001 година во италијанската област Венето паѓал град со големина на кајсија и ги уништил посевите. На границата меѓу САД и Канада во 1998 година паѓал град цели девет денa, поради што повеќе од еден милион луѓе останале без електрична енергија и храна. Град со најголеми димензии паднал во Бангладеш во 1986 година при што тежината на пооделни топчиња мраз изнесувала дури и еден килограм. За време на оваа непогода загинале 92 луѓе.

Во Ориент, Ајова, САД, во август 1980 година, паднале големи количини град, при што длабочината на наносите изнесувала и до 2 метри, поради што морале да се расчистуваат со машини. На 11 јули 1990 година, град со големина на бејзбол топче во градот Денвер, Колорадо, предизвикал материјална штета од 625 милиони долари, главно кај автомобили и покриви на куќи. Четириесет и седум лица во еден забавен парк биле сериозно повредени кога прекинот на струјата ги заробил додека се наоѓале на големо тркало (*Ferris wheel*) и биле погодени од град со големина на безјбол топче.
мини|250п|Град насобран во сад за врме на врнежи
## Наводи


Категорија:Врнежи
Категорија: Природни непогоди
Категорија:Метеорологија
Никол Шерзингер

**Никол Пресковија Еликолани Валијенте Шерзингер** (родена на 29 јуни 1978&nbsp;г. во Хонолулу, Хаваи, САД) е американска пејaчка, текстописец, танчерка, глумица и модел која е најмногу позната како главен пејач на групата Pussycat Dolls.

Претходно, Шерзингер била позната како бек-вокал на рок групата Days of the New во доцните 1990ти, кога и во исто време била дел од женска група наречена Eden's Crush. По распаѓањето на групата, таа се приклучила на Pussycat Dolls и станала нивен главен вокалист за време на нивната имплементација на светскиот музички пазар. Заедно со групата, таа издала два албума *PCD* и *Doll Domination*, притоа промовирајќи ги на повеќе светски турнеи. Во декември 2010 година доаѓа до распаѓање на групата и притоа Шерзингер започнува соло кариера. Во март 2011 го издава и нејзиниот прв соло албум *[[Killer Love]]*.

Шерзингер е и победник на десетта сезона на *Dancing with the Stars* во рана 2010.

### Видеографија

;со Pussycat Dolls

## Наводи

## Надворешни врски

*
*

Категорија:Пејачи
Категорија:Американски пејачки
Категорија:Американци со руско потекло
Категорија:Американци со филипинско потекло
Категорија:Римокатолици
Категорија:Живи луѓе
Категорија:Американски модни творци
Категорија:Добитници на наградата „Лоренс Оливие“
Чоканче (музичка група)

**Чоканче** — македонска рокенрол музичка група од Битола. Препознатливи се по својот брз рокенрол звук, но често имаат и хеви метал и хард-рок песни. Нивното име потекнува од малото шишенце-чашка за ракија кое се нарекува чоканче.

Првиот настап го имале на Гитаријада во киното „Партизан“ во Битола во 1983 година. Врвот на својата активност го доживуваат кон крајот на осумдесеттите и особено во почетокот на деведесеттите години на XX век, по осамостојувањето на Македонија. Во својата 20-годишна кариера бендот успеал да реализира еден двоен албум (Чоканче 1 и Чоканче 2), за кој велат дека е прв двоен албум во Македонија. Иако има бројна и верна рок-публика, Чоканче сите овие години делува крајно на маргините, во милост и немилост на медиумите. Досега групата самостојно настапувала ширум Македонија, а била и предгрупа на Дивље јагоде, Рибља чорба и Бајага, при што секаде била добро прифатена. Во својата биографија, осврнувајќи се на дваесетгодишната кариера, членовите на Чоканче истакнуваат дека за цело ова време, во функција на добра свирка и расположение уништија неколку цистерни најразновиден алкохол, додавајќи на крајот дека Чоканче оди понатаму!

## Надворешни врски
* „Чоканче 1 и 2“ - целиот албум со 21 песна на YouTube

## Наводи

Категорија:Македонски хеви метал музички групи
Категорија:Македонски рокенрол групи
Мост на воздишките

**Мостот на воздишките** () — мост кој се наоѓа во Венеција, Италија. Мостот бил направен од варовник и има прозорци со камени решетки. Се наоѓа над реката на Палатите и ги поврзува старите зандани со собите за испрашување во Палатата на Дуждовите. Погледот од Мостот на Воздишките бил последниот поглед на Венеција кој го гледале осудениците пред да бидат затворени или погубени.

Мостот бил изграден во текот на 1602 година, а како главен архитект бил избран Антони Контино. Неговиот вујко пак, е градител на мостот „Ријалто“.

На ова место многу луѓе за последен пат во животот погледнале кон синото небо и воздивнале за слобода. Така и го добил името - Мост на Воздишките. Овој мост станал пример за уште неколку вакви затворени премини кои служеле за преместување на затвореници. Денес овој мост е уште една од многуте туристички атракции кои можат да се видат во Венеција.

## Наводи

## Надворешни врски

Категорија:Мостови во Венеција
Категорија:Знаменитости во Венеција
Чувашка азбука

**Чувашката азбука** е основното писмо за запишување на чувашкиот јазик. Таа е заснована на руската кирилица, но има додадено карактеристини букви кои се вметнати поради фонолошкиот систем на јазикот. Денешната азбука има 37 букви. Во следната табела се наведени буквите со нивните чувашки називи, но и МФА еквиваленти и можни транскрипции кои се користат за буквите.

## Азбука

### Претходни писма

;1873–1938

Модерната чувашка азбука е создадена во 1873 година од училишниот инспектор Јаковлевич Јаковлев. Оваа првична азбука подоцна претрпела значителни промени при што се добила денешната современа чувашка азбука. Првичната чувашка азбука била:

;Историски писма

Најстарото писмо со кое се запишувал чувашкиот јазик е орхонското писмо кое престанало да се користи кога Волшките Бугари го прифатле Исламот. Подоцна, со воведувањето на Исламот, овие турски народи го прифатиле арапското писмо за запишување на своите јазици. Оваа традиција на пишување со арапско писмо спласнала со освојувањето на Монголците. Подоцнежната историја на Чувашите е во рамките на Руското Царство и Болшевичка Русија при што се вовела кирилицата како прво и основно средство за запишување на чувашкиот јазик.

## Наводи

## Поврзано
* Чувашки јазик
* Туркиски јазици
* Кирилица

Категорија:Чувашки јазик
Категорија:Кирилични азбуки
Базилика Санта Марија дела Салуте

**Базиликата Света Богородица на здравјето** (италијански: *Santa Maria della Salute*) е црква која се наоѓа во Венеција, Италија. Христијанскиот храм се наоѓа на влезот од Големиот канал во градот и плоштадот Свети Марко.

Според информации, оваа црква претставува најфотографираниот објект во градот и најголема туристичка атракција.

Во текот на 1629 година, Венецијанската Република била опфатена со голема епидемија, по кое две третини од вкупниот број на население починало. Молитвите на Свети Рок и Свети Лоренцо не успееле да ја сопрат епидемијата. Претходно земјата била завладеана од друга епидемија, во периодот од 1575-1576 година, кога починале 46.000 луѓе. Тогашната власт како знак за благодарност за крајот на епидемијата, му дала задача на Андреја Паладио да ја изгради црквата Ил Реденторе. Името на новата црква било посветена на заштитникот на Републиката, Богородица Марија.

Исто така од страна на сенатот било одлучено секоја година на 21 ноември во црквата да се одржува литургија. Оваа процесија денеска е позната како *Феста дела Мадона дела Салуте*, денеска учествуваат сите венецијански функционери.

Оваа двокуполна црква на полуостровот помеѓу Големиот канал итн. „Сплавови“ е една од најпознатите знаменитости на градот. Главниот влез на црквата, обликуван по пример на римските триумфални арки, подоцна станал предмет на имитација во неколку последователни катедрали во Венеција и пошироко.

## Наводи

Категорија:Цркви од 17 век
Категорија:Базилики во Венеција
Категорија:Барокна архитектура во Италија
Категорија:Светилишта на Богородица Марија
Бен Хур (музичка група)

**Бен Хур** е македонска рок и рокенрол музичка група од Прилеп. Првите настапи ги прават во почетокот на деведесеттите години на XX век, кога често се појавуваат со своите песни на музичкото шоу „Хит на месецот“ на МТВ. Членови на групата се Душко Темелкоски - Дуле, археолог и кустос во прилепскиот музеј и Борче Шабаноски - Шабанче, гитарист во култната Ристо Бомбата и Кучешка Тенија. Други членови се Тоде Илиоски (свирач на гитара и бас гитара од Прилеп) и Димче Џагадуроски исто така свирач од Прилеп. Во средината на деведесеттите успеваат да го издадат албумот „Секс, пиво и рокенрол“. Во 2003 година го прават својот последен видео - спот за песната „Се ми е сеедно“ со новиот пејач Игор Јагуриноски.

## Надворешни врски
*http://www.youtube.com/watch?v=Kxr5Yu6aC9A&feature=related - Официјалниот спот за песната „Се ми е сеедно“ на You Tube

## Наводи

Категорија:Македонски рок групи
Категорија:Појавено во 2003 година во Македонија
Furion

**Furion** (македонски изговор: **Фјурион**) е македонска музичка група од Скопје, основана во 2007 година. Нивната музика е од жанрот треш метал со големи примеси од македонскиот фолкор, а песните се на македонски и англиски јазик.

## Биогафија
Почетоците на групата датираат од 2006 година, кога гитаристите Милан Тасевски и Иво Павловски започнуваат со заедничко свирење и правење на песни. Во текот на 2007 година се придружуваат останатите членови на групата.

Првиот настап го имаат есента 2007 година во скопскиот клуб *„Кастро“* на свирка по повод 5 годишнината на порталот *„МК Метал“*. Набргу потоа учествуваат на повеќе свирки и фестивали низ Македонија, меѓу кои и на возобновената „Гитаријада“ во Миравци и Гевгелија во април 2008 година, каде што го освојуваат второто место.

Во текот на пролетта во април 2009 година, победувајќи на фестивалот *„Metal Battle“* во скопскиот клуб *„Хавана“* се пласираат на регионалниот *„Metal Battle“* фестивал во Бања Лука во Босна и Херцеговина, каде што победуваат и го освојуваат првото место со што обезбедуваат учество на меѓународниот метал и рокенрол фестивал *„WOA - Wacken Open Air“* во Германија. На почетокот на август 2009 остваруваат учество на меѓународниот концерт *„WOA - Wacken Open Air“* во Германија, натпреварувајќи се со млади групи од целиот свет. По враќањето од Германија, во средината на август настпуваат на рокенрол и метал фестивалот *Дојди, веслај* во Струга.
 
Во текот на 2010 и 2011 година, oстваруваат повеќе свирки во скопските клубови, а настапуваат и во Кочани, по повод 50 години рокенрол во Македонија (концерт организиран од Симеон Иванов - Канго) и на промоцијата на вториот албум на македонскиот хард-кор бенд Hardfaced од Охрид. На 22 февруари 2013 година бил претставен нивниот прв студиски албум *Trashing Folks*, а еден месец подоцна во клубот „*Хавана*“ го одржале првиот настап по повод излегувањето на албумот.

## Надворешни врски
* Официјалната страна на Furion на мрежата My Space
* Furion на Encyclopaedia Metallum
* МК Метал - Интервју со Furion 

## Наводи

Категорија:Македонски хеви метал музички групи
Категорија:Појавено во 2007 година во Македонија
Базилика Свети Марко (Венеција)

**Базиликата „Свети Марко“** (италијански: *Basilica Cattedrale Patriarcale di San Marco*) е катедрална црква која се наоѓа во градот Венеција во Италија. Овој христијански објект е најпознатиот христијански храм во градот и еден од најпознатите примери на византиската архитектура. Катедралната црква се наоѓа на истоимениот плоштад и истоимениот регион. Во близина на црквата се наоѓа Дуждовата палата.

Изградбата на црквата започнала веднаш откако венецијанските трговци во 828 година ги пронашле моштите на Свети Марко Евангелист во еден столб од страна на Витале Фалиеро, кој во тоа време бил дужд. Првата црква изгорела во голем пожар кој се случил во 932 година. По ова започнала реконструкција на црквата. Но според Доменико Контарини, црквата била доста скромна во однос на останатите цркви во градот. Денешниот изглед црквата го добила во 1063 година. Оваа црква била изградена по примерот на црквата Свети Апостоли во Цариград, која денеска не постои.

Првобитната црква посветена на Апостол Марко била неукрасена, без фрески и скулптури. Изградбата на црквата била завршена во текот на 1617 година.

Базиликата е долга 76,5 метри и висока 43 метри. На почетокот се користела како параклис на венецијанските управители, а не како катедрална црква. Во 1807 година станала седиште на патријархот на Венеција, архиепископ на римокатоличката епархија на Венеција. Зградата е позната и како Златна црква.

Во текот на XX век, три патријарси на Венеција биле избрани за папи на Римокатоличката црква, и тоа:
* кардинал Џузепе Сарто, патријарх од 1893 до 1903 година, познат како Папа Пиј X
* кардинал Анџело Џузепе Ронкали, патријарх од 1953 до 1958 година, познат како Папа Јован XXIII
* кардинал Албино Лучијани, патријарх од 1969 до 1978 година, познат како Папа Јован Павле I

## Коњите на Свети Марко
мини|лево|Дел од златниот мозаик внатре во црквата
Денешните антички бронзени статуи (Коњите на Свети Марко) биле поставени пред катедралата во 1254 година. Претходно, тие долго време биле изложени во хиподромот на Цариград. Но во текот на 1204 година, дуждот Енрико Дандоло ги испратил истите во Цариград, како дел од големиот грабеж кој се случил по заземањето на Цариград од страна на крстоносците.

Во времето на Наполеон Бонапарта, тој наредил истите да бидат однесени во Париз во текот на 1797 година, но во текот на 1815 година тие повторно биле вратени во Венеција. По 1990 година, по долга реставрација, коњите биле поставени во музејот Свети Марко, кој се наоѓа во внатрешноста на базиликата. Денешните коњи пред базиликата се копија.

## Наводи

## Надворешни врски

*Катедрала Свети Марко 
*Музеј Свети Марко   
*Book your entrance to Basilica di San Marco, Venice 
*Сателитска слика од Google Maps
*Турнеја низ Свети Марко http://www.museumplanet.com/tour.php/venice/sm/0 
*Видео од базиликата

Венеција
Категорија:Цркви од 11 век
Категорија:Базилики во Венеција
Категорија:Катедрали во Италија
Категорија:Византиска архитектура во Италија
Категорија:Готска архитектура во Италија
Категорија:Згради и градби во Венеција
Град (појаснување)

**Град** е збор од индоевропско потекло, што се одомаќинил во словенските јазици и може да се однесува на:
* град, урбана населба
* град, вид врнежи
* Град, село во Општина Делчево

Категорија:Појаснителни страници
Ил Реденторе

**Црквата на Светиот Откупител ** (италијански: *Chiesa del Santissimo Redentore*), позната ѝ како *Ил Реденторе*, е црква која се наоѓа во Венеција, Италија. Оваа римокатоличка црква била изградена во текот на 16 век и се наоѓа во реонот на Дорсодуро, една од четирите во реонот на италијанскиот град Венеција.

Христијанскиот храм бил дизајниран од страна на познатиот архитект Андреја Паладио, и истата била изградена во знак на благодарност што Бог го помилувал градот од големата епидемија шуга, која владеела претходно. Земјата била завладеана од епидемија, во периодот од 1575-1576 година, кога починале 46.000 луѓе.

Црквата содржи бројни уметнички дела вклучувајќи ги и оние Паоло Веронезе и Тинторето.

## Наводи

Категорија:Архитектура од 16 век
Категорија:Градби на Андреја Паладио
Категорија:Цркви во Венеција
Категорија:Ренесансна архитектура во Италија
Ѓурумлук (Коџаџик)

**Ѓурумлук** — археолошко наоѓалиште во дебарското село Коџаџик. Претставува средновековна некропола. Се наоѓа североисточно од селото, на оддалеченост од околу 1&nbsp;км, каде се наоѓаат покривни плочи од гробни конструкции со насоченост исток-запад.

## Поврзано
*Аџи Чорме Мемети — тумул од железното време;
*Кале — хеленистичка, римска и средновековна населба;
*Келица — средновековенна населба;
*Петко — средновековенна населба;
*Коџаџик;
*Список на археолошки наоѓалишта во Дебарско;

## Наводи

Категорија:Коџаџик
Кале (Коџаџик)

**Кале** — археолошко наоѓалиште во дебарското село Коџаџик. Претставува древномакедонска, римска и средновековна утвердена населба. Се наоѓа северозападно од селото, на голема височинка што има доминантна положба над пространата територија на Жупа, со можност за контрола на комуникациите во неа. На самиот врв, кој има стрмни карпи и зарамнето плато, постојат остатоци од утврдена населба. Одбранбениот бедем на калето е граден од големи камени блокови во сувоѕидица. До калето води пат послан со кршени камења - калдрма. По површината на тврдината се среќаваат фрагменти од керамички садови, питоси и многу градежен материјал. Во месноста **Поткале**, покрај патот што води за калето се гледаат гробни конструкции од камени плочи - тип циста.

## Поврзано
*Аџи Чорме Мемети — тумул од железното време;
*Ѓурумлук — средновековна некропола;
*Келица — средновековна населба;
*Петко — средновековна населба;
*Коџаџик;
*Список на археолошки наоѓалишта во Дебарско;

## Наводи

Категорија:Коџаџик
Келица (Коџаџик)

**Келица** — археолошко наоѓалиште во дебарското село Коџаџик. Претставува средновековна населба. Се наоѓа на границата на атарите на селата Новак и Коџаџик, каде се среќаваат грамади од кршен камен и покривни ќерамиди, како и фрагменти од керамички садови.

## Поврзано
*Аџи Чорме Мемети — тумул од железното време;
*Ѓурумлук — средновековна некропола;
*Кале — хеленистичка, римска и средновековна населба;
*Петко — средновековна населба;
*Коџаџик;
*Список на археолошки наоѓалишта во Дебарско;

## Наводи

Категорија:Коџаџик
Зијан (музичка група)

**Зијан** е македонска рок музичка група од градот Гевгелија. Нивните почетоци датираат уште од 1978 под името „Трета Смена“,  кое наскоро го променуваат во Зијан. Својот прв настап го имаат во 1981 година во Скопје како прегрупа на бендот „Видеосекс“. Победуваат на „Гитаријадата“ во Заечар, со што успеваат да го снимат својот прв демо-албум во Белград. Најзапаметена ќе остане нивната песна „Пушти коси“, која е класичен пример за вметнување на мотиви од фолклорното творештво во рок-музиката. Добитници се на златна плакета од градот Гевгелија.

## Наводи

## Надворешни врски
* Интервју со групата Зијан  (26.07.2012) од Дневник
* Песната „Пушти коси“

Категорија:Македонски рокенрол групи
Категорија:Култура на Гевгелија
Категорија:Музички групи основани во 1981 година
Complicated (песна на Аврил Лавињ)

"**Complicated**" е песна од канадската пејачка-текстописец Аврил Лавињ и е нејзиниот прв сингл. Синглот е издаден во  2002 година од нејзиниот прв албум, *[[Let Go (албум на Аврил Лавињ)|Let Go]]*. Песната е напишана од Лавињ и од The Matrix (Скот Спок, Лаурен Кристи, и Грахам Едвардс), а продуцент е исто така The Matrix. Синглот се искачил на прво место во Австралија (шест недели), Нов Зеланд и во Мексико (девет недели), на второто место  на ''Билборд'' Хот 100 и на трето место во Обединетото Кралство. Според искачувањата на табелите, оваа е вториот најуспешен сингл на Аврил Лавињ (пред него е синглот од 2007 "Girlfriend") и е еден од најуспешните издавања во 2002 година. "Complicated" е номинирана за две Греми Награди за Песна на Годината и Најдобра Женска Поп Вокална Изведба.

## Заднина
„Complicated“ е песна за тоа како луѓето можат да бидат лажни. Лавињ рекла за песната: „Луѓето некогаш навистина ми пречат со тоа што не се вистински. Тие како да ставаат второ лице и стануваат дволични“. Лавињ кажала дека таа го имала тоа искуство со двајца нејзини дечковци и со нејзините женски пријателки.

## Музичко видео
Видеото, режирано од The Malloys, започнува со Лавињ кој ги прашува своите пријатели дали сакаат да прават неред во трговскиот центар. Тие ќе ѝ одговорат со ентузијазам и ќе одат таму со своите скејтбордови. Потоа се прикажани Лавињ и нејзиниот бенд како ги вознемируваат вработените и купувачите.

Потоа доаѓа дел со Лавињ која ја изведува песната во парк за скејтбордови додека свири на гитара заесно со својот бенд. Луѓето зад неа возат на скејтборд додека таа и нејзиниот бенд ја изведуваат песната. Во еден дел може и да се види како паѓа еден човек од скејтборд.

Видеото е снимано два дена и додека било снимано центарот останал отворен.

## Список на песни
;Обединетото Кралство, Канада, Мексико ЦД сингл
#"Complicated" 4:03
#"I Don't Give" 3:39
#"Why" 4:00
#"Complicated" (музичко видео)

;Австралиски ЦД сингл
#"Complicated" 4:03
#"I Don't Give" 3:39
#"Why" 4:00

;Јапонија, Франција, Италија, Холандија ЦД сингл
#"Complicated" (The Matrix Микс) 4:08
#"I Don't Give" 3:39

;САД ЦД сингл
#"Complicated" (Tom Lord-Alge Микс) 4:08
#"Complicated" (The Matrix Микс) 4:03

## Табели и сертификации

### Сертификации

### Табели на крајот на годината

## Историја на издавање

## Поврзано
A Complicated Song, пародија од Weird Al Yancovic.

## Наводи

## Надворешни врски
*Музичко видео на "Complicated"
*Официјална Страница на Аврил Лавињ

Категорија:Песни на Аврил Лавињ
Аџи Чорме Мемети

**Аџи Чорме Мехмети** — археолошко наоѓалиште во дебарското село Коџаџик. Претставува тумул од железното време. Се наоѓа на околу 2&nbsp;км северозападно од селото, каде на конусна височинка се наоѓа тумул со пречник од околу 8&nbsp;м во основата.

## Поврзано
*Ѓурумлук — средновековна некропола;
*Кале — хеленистичка, римска и средновековна населба;
*Келица — средновековна населба;
*Петко — средновековна населба;
*Коџаџик;
*Список на археолошки наоѓалишта во Дебарско;

## Наводи

Категорија:Коџаџик
Камбанарија Свети Марко (Венеција)

**Камбанаријата пред базиликата Свети Марко** (италијански: *Campanile di San Marco*) е еден од најголемите симболи на градот Венеција, Италија. Тој се наоѓа на истоимениот плоштад до истоимената катедрала. 
 
Објектот е висок 98,6 метри, и од овој тип е еден од најголемите во земјата. Квадратниот му облик има ширина од 12 метри и висина од 50 метри, а над квадратната форма од објектот се наоѓа камбаната. Кровот на кулата е во форма на пирамида, а на врвот од кулата се наоѓа златна статуа на архангел Гаврил.

## Историја

Изградбата на објектот започнала уште од 9 век, во времето на дуждот Пјетро Трибун, на темелите на некоја поранешна римска градба. Камбанаријата била направена во 12 век, во времето на дуждот Доменико Моросини, а како главен пример за неговата изградба била земена камбанаријата во Аквилеја. Во текот на 14 век, објектот повторно бил реновиран.

Камбанаријата во 1489 година била погодена од страна на гром. Во 1511 година истото се случило од земјотрес. По овие настани, архитектот Џорџо Спавенто започнал со санација на кулата од нејзиниот темел. Во проектот биле вклучени и архитектите од Бергамо, Џовани и Бартоломео Бон. Денешниот изглед камбанаријата го добила во тоа време. Целосно работата била завршена на 6 јули 1513 година, кога свечено била поставена статуата на архангел Гаврил.

Во текот на својата историја, кулата постојано била реновирана, главно поради удари од грмови. Во 1609 година, Галилео Галилеј камбанаријата му послужила за демонстранција на неговиот телескоп. Во 1653 година поредната обнова му била доделена на архитектот Балдасаре Лонгена. Во 1745 година повторно од гром била направена голема штета, а загинале и неколку луѓе од одроните. Конечно, во 1776 година бил поставен громобран. Во 1820 година, статуата на врвот била заменета со нов.

На 14 јули 1902 година, камбанаријата се срушила до темел. При нејзиното срушување, никој не настрадал, освен една мачка која живеела во неа. Поради позицијата на која се наоѓа, штетите од ова биле мали. Истата вечер градот одобрил повеќе од 500.000 лири за обнова на објектот. Било одлучено да се изгради онаков каков што бил претходно, со некои измени во самата конструкција. Работата траела до 6 март 1912 година, кога новата камбанарија официјално била пуштена на 25 април 1912 година, по повод празникот на Свети Марко, точно 1000 години откако била изградена првата црква Свети Марко.

## Наводи

Категорија:Архитектура од 16 век
Категорија:Архитектура од 20 век
Категорија:Згради и градби во Венеција
Категорија:Кули во Италија
Категорија:Поранешни згради и градби
Категорија:Знаменитости во Венеција
Категорија:Камбанарии