open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Епидемија (филм од 1995)

**„Епидемија“** (англиски: *Outbreak*) е американски филм од 1995 година, во режија на Волфганг Петерсен. Главните улоги ги толкуваат: Дастин Хофман, Кевин Спејси, Рене Русо, Морган Фримен, Куба Гудинг и Доналд Сатерленд. 
## Содржина
Во јули 1967 година, во долината на реката Мотаба во Заир, се појавува стопроцентно смртоносен вирус, наречен вирусот „Мотаба“. Вирусот е толку опасен што заболените умираат во рок од три дена поради обилно крварење на внатрешните органи. Корумпираниот генерал Доналд Мек Клинток (го игра Сатерленд) наредува над долината да се фрлат запаливи бомби со цел да се спречи натамошното ширење на зарзата, иако генералот Бил Форд (го игра Фримен) се противи на тој план.

Во 1994 година, повторно се појавува истиот вирус во долината на реката Мотаба. Во институтот на американската војска за истражување на смртоносни инфекции, полковникот Сем Дениелс (го игра Хофман) го истражува вирусот „Мотаба“, а слични истражувања прави и неговата поранешна жена (ја игра Русо), која работи во истражувачки центар во Атланта. проблемите настануваат кога едне мајмун, којшто го носи вирусот, побегнува од лабораторијата... 
## Наводи

Категорија: Филмови на англиски јазик
Категорија: Филмови со Дастин Хофман
Категорија: Филмови со Доналд Сатерленд
Категорија: Филмови со Рене Русо
Категорија: Филмови со Кевин Спејси
Категорија: Филмови со Морган Фримен
Категорија: Филмови на Волфганг Петерсен
Категорија:Филмови од 1995 година
Категорија:Филмови за болести
Сузан Максут

**Сузан Максут** (турски: *Süzan Maksut*; Скопје,  - , ) — македонска театарска, филмска и телевизиска глумица, доајенка на НУ Турски театар.

## Животопис
Максут била родена во Скопје во 1939 година. Од 1962 година станала член на ансамблот на драмата на Турски театар - Скопје каде што одиграла голем број улоги сè до пензионирањето во 2001 година.
Добитник е на наградите Глумец на годината на весникот „*[[Бирлик]]*“ во 1969 година и Наградата „13 Ноември“ на Град Скопје во 1974 година. Починала по кратко боледување во Скопје на 23 април 2015 година.

## Филмографија
Учествувала во голем број телевизиски, филмски и радио-проекти. 
* „Волшебното самарче“ (1975);
* „Најдолгиот пат“ (1976);
* „Исправи се, Делфина“ (1977);
* „Време, води“ (1980);  
* "Солунски патрдии“ (1986);
* „Народни трибуни“ (1987);
* „Македонска сага“ (1993);
* „Во светот на бајките“ (1995); 
* „Џипси меџик“ (1997);
* „Збогум Румелија“ (2007);
* „Последно лето на Балканот“ (2012).

## Наводи

Категорија:Глумици од Скопје
Категорија:Добитници на наградата „13 Ноември“
Категорија:Македонски театарски глумци
Категорија:Македонски филмски глумци
Категорија:Македонски телевизиски глумци
Категорија:Македонски гласовни глумци
[Категорија:Југословенски глумци]]
Категорија:Македонски Турци
Роб Јансен

**Роб Јансен** е холандски, спортски агент и моментален претседател на Европската фудбалска асоцијација на агенти (ЕФАА).

## Кариера
Роб Јансен е првиот регистриран фудбалски агент во Холандија. Тој е вклучен во фудбалската трансфер-индустрија повеќе од 25 години и застапувал некој од големите светски ѕвезди (претежно холандски), помагајќи им да направат трансфери во најголемите клубови во Европа, на играчи како: Денис Бергкамп, Вим Јонк, Едвин ван дер Сар, Филип Коку, Патрик Клајверт, Дирк Кајт, Ибрахим Афелај, Стијн Шарс, Мартен Стекеленбург и многу други. Тој, исто така, застапувал и некој тренери како Берт ван Марвијк и Марио Беен како и најдобриот играч во светот во хокеј на трева Тун де Ноијер.

Роб Јансен е член на одборот на директори на холандската агентска асоцијација Агент Про и тој е основачки претседател на Европската фудбалска асоцијација на агенти (ЕФАА).

## Клиенти

Ова се фудбалерите кој се клиенти на Јансен во моментов.

*  Дели Блинд  -  Манчестер Јуајтед
*  Лирој Фер  -  КПР
*  Марко ван Гинкел  -  Милан
*  Дарил Јанмат  -  Њукасл Јунајтед
*  Брам Нујтинк  -  Андерлехт
*  Дирк Кајт  -  Фенербахче
* Томи Оар  -  Утрехт
*   Џон Хеитинга  -  Херта

## Надворешни врски
* Роб Јансен - Клиенти

## Портрет
* Биографија за Роб Јансен стр. 8 и 9 

## Наводи

Категорија:Живи луѓе
Категорија:Фудбалски агенти
Карл Шварцшилд

**Карл Шварцшилд** (;  во  —  во ) — германски физичар и астроном. Тој, исто така, е татко на астрофизичарот Мартин Шварцшилд.

## Живот

Шварцшилд е роден во Франкфурт на Мајна во еврејско семејство. Неговиот татко бил активен член на деловната заедница на градот и во неговото семејство имало предци кои живееле во градот уште од шеснаесеттиот век. Карл посетувал еврејско основно училиште до 11 годишна возраст. Тој бил чудо од дете, изработувајќи два труда за бинарни орбити (небесна механика) кои биле објавени пред неговата шеснаесетта година. Студирал во Штрасбург и Минхен, стекнувајќи се со докторско звање во 1896 година за работа на теориите на Анри Поенкаре.

Од 1897 година, работел како асистент во опсерваторијата Куфнер во Виена.

## Наводи

## Надворешни врски

* 
* Roberto B. Salgado The Light Cone: The Schwarzschild Black Hole
* Посмртница во Astrophysical Journal
* 

Категорија:Родени во 1873 година
Категорија:Починати во 1916 година
Категорија:Германски астрономи
Категорија:Германски физичари
Категорија:Германски Евреи
Категорија:Еврејски физичари
Категорија:Луѓе од Франкфурт
Категорија:Членови на Пруската академија на науките
Категорија:Членови на Гетингенската академија на науките
Категорија:Апсолвенти на Стразбуршкиот универзитет
Птици врз кои ноќта и денот се делат: Стоте песни

**„Птици врз кои ноќта и денот се делат: стоте песни“** е книга со избор од поезијата на Блаже Конески, издадена од Темплум во 2014 година, како прва книга од библиотеката „Модерна Македонија“. Изборот на песните го приредил Никола Гелевски.

## Технички одлики
Книгата, со обем од 160 страници, е отпечатена во формат од 17 сантиметри. Графичкото уредување и дизајнот се дело на „Кома“. Книгата е каталогизирана во НУБ „Св. Климент Охридски“ - Скопје, а ја носи меѓународната ознака ISBN 978-608-4658-32-0.

## Содржина
Во збирката се поместени 100 песни на Блаже Конески, распоредени во Пролог и пет циклуси. На крајот на книгата е даден поговор, налсовен како „Од уредникот и приредувачот“, како и список на поетските наслови на Конески.
Во Прологот со наслов „Роден во смачкано племе“ се содржани три песни на Конески, напишани во периодот 1939-1948: Песна за животот, Спомен и Тешкото.

Во циклусот „Проста и строга македонска песна“ се застапени 24 песни: Есенско утро, 'Рж, Мак, Пролет, Сон, Пролетна вечер, Лик, Ангелот на Света Софија, Скопје, Песните, Везилка, Тишина, Тајна, Врв, Реки, Урнатина, Ластовици, Дете заспано крај езеро, Болен Дојчин, Вљубени девојки, Убавите девојки, Старата, Виј и Портрет.

Циклусот „Младост што мирба со гнасата нејќе“ содржи 19 песни: Ars poetica, Младост, Пред годишнината на татковата смрт, Елен самак, Превалец, Дон Кихот, Одисеј, Вепар, Неизвесност, Песна над песните, Житие на Бона, Орде, Дедо Коне, Срцето на Борка Талески, Младиот кедар, Стерна, Марковиот манастир, Песјо Брдце (Епилог) и Дојрански ветришта.

Циклусот „Станува пепел темелот што нè крепел“ содржи 20 песни: Малечки предмети, Пресадување, Ракопис, Минаре, Шепот, Децата, Звуци, Црква, Молитва, Спомен по многу години, Подмладување, Грешни жени, Разговор, Порака, Жештина, Улавштини, Старци, Заштита, По работ и Преживување.

Во циклусот „Ќе дојде време на лажни пророци“ се застапени 16 песни: Вино, Сирма, Зборот, Вера, Дожд, Татковина, Себесоздавање, Обврска, Совест, Лажни пророци, Пожар, Занает, Премала, Видување, Вангел и Свежина.

Циклусот „Тајновите име негде во нашиот предел“ содржи 18 песни: Отпор, Хотели, Молитва, Ноќ, Забрана, Јасност, Предела, Гнев, Дејател, Небеска река, Скакулец, Џиџе, Чаша чај, Шар планина, Сокол, На пријателите, Чувари и Претходница.

## Наводи

Категорија:Изданија на Темплум
Категорија:Македонски стихозбирки
Категорија:Дела на Блаже Конески
Категорија:Македонски дела од 2014 година
Категорија:Книги од 2014 година
Екстаза (емоција)

**Екстаза** (старогрчки: ἔκστασις *ékstasis*) е субјективно доживување со целосно вклучување на субјектот со некој објект од неговата свест. Екстазата е пример за  изменета состојба за свест и се одликува со намалена свесност за други објекти или целосен недостаток на свест за околината. Зборот „екстаза“, исто така, се користи за било која зголемена состојба на свест или интезивно пријатно искуство. Најпосле, овој збор се користи и за означување состојби на свеста на необични ментални простори, кои можат да се сметаат како спиритуални (вториот тип на екстаза често е во форма на  релиогиозна екстаза).
 
## Опис
 
Од психолошки аспект, екстазата е губење на самоконтрола и понекогаш губење на свесност, што е често поврзано со религиозен мистицизам, сексуален однос и користењето на одредени дроги.
За време на траењето на екстазата, екстатикот е надвор од допирот со обичниот живот и не е во состојба за комуникација со другите луѓе, ниту за првеземање нормални активности. Искуството може да биде кратко во физичко време, или може да трае со часови. Субјективната прецепција за времето може силно да се менува или исчезне за време на екстазата. На пример, ако некој се концентрира на физичка работа, тогаш која и да било интелектуална мисла може да престане. Од друга страна, духовното патување во екстатичен транс вклучува прекин на доброволното телесно движење.

## Видови

Екстазата може да биде предизвикана намерно при користење на верски или креативни активности, медитација, музика, танцување, вежби за дишење, физички вежби, полов однос или користење на психотропни лекови. Практично, техниката што поединецот ја користи за да предизвика екстаза е најчесто поврзено со религиозните и културните традиции на поединецот.

## Екстазата како тема во уметноста и во популарната култура
* „Екстазата на св. Тереза“ - скулптура на италијанскиот вајар Џанлоренцо Бернини од 1652 година. 
* „Св. Филипо Нери во екстаза“ - слика на Гвидо Рени. 
* „Екстаза“ - слика на Жан Бенер.
* „Екстаза“ (англиски: Ecstasy) — песна на британската поп-рок група Њу Ордер (*New Order*) од 1983 година.
* „Симфонија на екстазата“ (англиски: *Ecstasy Symphony*) — песна на британската рок-група Спејсмен 3 (*Spacemen 3*).
* „Одбројување до екстазата“ (англиски: Countdown to Ecstasy) — музички албум на американската рок-група Стили Ден (Steely Dan) од 1973 година.

## Наводи

Категорија:Психологија
Категорија:Концепти во епистемологијата
Категорија:Метафизички поими
Кокошкофазани

**Кокошкофазани** () — род птици од семејството фазани (*Phasianidae*) кој опфаќа 12 вида и неколку подвида.

## Таксономија
**[[Lophura bulweri]]* — Булеров фазан
**[[Lophura diardi]]* — сијамски фазан
**[[Lophura edwardsi]]* — Едвардсов фазан
**[[Lophura erythropthalma]]* — мазноглав огненогрбен фазан
**[[Lophura hoogerwerfi]]* — суматрански фазан
**[[Lophura ignita]]* — качулест огненогрбен фазан
**[[Lophura inornata]]* — Салвадориев фазан
**[[Lophura leucomelanos]]* — непалски фазан
**[[Lophura nycthemera]]* — сребрен фазан
**[[Lophura swinhoii]]* — тајвански фазан или Свајноов фазан

Виетмански (*L. hatinhensis*) и суматранскиот (*L. hoogerwerfi*) фазан понекогаш се сметаат за подвидови, што значи дека родот би имал 10 видови. Други подвидови понекогаш се сметаат за посебни видови.

**Lophura × imperialis* — царски фазан

## Надворешни врски

* 


Категорија:Птици
Каха Рурал-Сегурос РГА

**Каха Рурал-Сегурос РГА** (; кратенка според UCI: **CJR**) — професионална континентална велосипедска екипа, спонзорирано главно од Групо Каха Рурал, шпанска банкарска групација. Екипата учествува на трки од Европската турнеја и Светската турнеја, кога добива специјални покани. Седиштето на екипата се наоѓа во Памплона, Навара, Шпанија, но нејзините работилници, гаражата и магацините се наоѓаат во Алзасуа, Навара. Иако Каха Рурал била активна во професионалниот велосипедизам во 1980-тите години, се ограничиле на аматерско ниво по 1989 година. Каха Рурал повторно настапила на професионалните трки во 2010 година.

Во февруари 2013 година било објавено дека екипата добива коспонзор и станал позната како Каха Рурал-Сегурос РГА од 21 февруари 2013 година.

## Состав на екипата
### 2018

### 2017

### 2016

### 2015
Велосипедисти во рамки на екипата се следниве:

## Наводи

## Надворешни врски
*  

Категорија:Професионални континентални екипи на UCI
Категорија:Шпански велосипедски екипи
Џорџ Роберт Греј

[мини|десно|''[Chauna chavaria*. Plate from *Genera of Birds*]]

*'Џорџ Роберт Греј*' (;  – ) — англиски [[зоологија|зоолог]] и шеф на орнитолошкото одделение на [[Британски музеј|Британскиот музеј]] (денес во [[Природонаучен музеј (Лондон)|Природонаучниот музеј]]) во [[Лондон]] четири децении. Бил помлад брат на зоологот [[Џон Едвард Греј]] и син на ботаничарот [[Семјуел Фредерик Греј]].

Негово најважно научно дело е was his *Genera of Birds* („Родови птици“, 1844–49), илустрирано од Дејвид Вилијам Мичел и Јозеф Волф, во кое има 46.000 наводи.

==Животопис==
 
Роден е во [[Челси|Мал Челси]], [[Лондон]], во семејството на природонаучникот Семјуел Фредерик Греј. Се школувал во училиштето „Мерчат Тејлор“.

Во 1831 г. се вработил во Британскиот музеј како помошник-старател на [[зоологија|зоолошкото]] одделение.

Почнал со каталогизација на инсекти и ја објавил во *Entomology of Australia* („Ентомологија на Австралија“, 1833) и учествувал со ентомолошкиот дел на англиското издание на „Животинско царство“ од [[Жорж Кивје]]. Опишал многу [[вид (биологија)|видови]] на [[пеперуги]].

Во 1833 г. го основал здружението кое подоцна прераснало во Кралското ентомолошко друштво.

Во негова чест е наречена птицата [[Грејово штурче]] (*Locustella fasciolata*), чиј изворен опишувач е тој (1860). Првично опишаниот примерок е донесен  од [[Молучки Острови|Молучките Острови]], [[Индонезија]] од истакнатиот природонаучник [[Алфред Расел Волес]].

==Дела==
**The Entomology of Australia* („Ентомологија на Австралија“), во серија монографии. Дел I. Монографија за родот [[стапчиња (инсекти)|Phasma]]*. Лондон.
*1831 *The Zoological Miscellany Zool. Miscell*. (1): [1] 1–40
*1846 *Descriptions and Figures of some new Lepidopterous Insects chiefly from Nepal*. London, Longman, Brown, Green, and Longmans.
*1852 *Catalogue of Lepidopterous Insects in the British Museum*. Part 1. Papilionidae. [1853 Jan], "1852" iii + 84pp., 13pls.
*1871 *A fasciculus of the Birds of China*. London, Taylor and Francis.
*со Ричард Боудлер Шарп, *The Zoology of the Voyage of* HMS Erebus & HMS Terror. *Birds of New Zealand*., 1875. Преработено издание на Греј (1846) (1875).

## Поврзано
* Џон Едвард Греј

## Наводи

**Biographies for Birdwatchers*, Mearns and Mearns, ISBN 0-12-487422-3

## Надворешни врски

* Монографија за ''Phasmidae'', 1833  
* ''Genera of Birds'' , изд. 1855 (без слики) 

Категорија:Британски орнитолози
Категорија:Британски ентомолози
Категорија:Членови на Кралското друштво
Категорија:Членови на Торинската академија на науките
Таса Илиевска

**Таса Илиевска** ( - , ) —  учесник во НОБ и носител на Партизанска споменица 1941.

## Животопис
Илиевска е родена во 1921 година. Воднаш по почетокот на окупацијата, Илиевска се приклучила на партизанското движење, со што по завршетокот на војната била наградена со Партизанска споменица 1941. Починала на 25 април 2012 година по кратко боледување. Почива на Партизанските гробишта во Битола.
## Наводи

Категорија:Луѓе од Битола
Категорија:Учесници во НОБ
Категорија:Носители на Партизанска споменица од 1941
Миладин Крстаноски

**Миладин Крстаноски** (? - , ) — македонски професор на ФТУ и доктор по правни науки.

## Животопис
Крстаноски дипломирал на Правниот факултет во Скопје во 1975 година, а во 1980 година го положил правосудниот испит. Тој го продолжил своето образование со последипломски студии и магистрирал на Универзитетот „Св. Кирил и Методиј“ на Катедрата за кривично право и криминологија при Правниот факултет. Докторската дисертација во кривичното право и криминологила ја одбранил на истиот факултет. Бил добитник на Климентовата награда – Награда за животно дело во 2008 година. Во неговиот работен век работел во „Отекс” - Охрид, бил секретар во печатница „Коста Абрашевиќ” од Охрид, директор на општ сектор во фабриката, „Борис Кидрич” во Струга, секретар на ГП „Трудбеник” во Охрид, претседател на Судот за прекршоци - Охрид, Општествен правобранител на самоуправувањето–Охрид и директор на Казнено-поправната установа–Затвор Охрид. Во 1995 година бил избран за професор на Факултетот за туризам и угостителство - Охрид по група на правни предмети на сите насоки каде работел со звање редовен професор.

Проф. д-р Миладин Крстаноски е автор на 50 книги од областа на правото и повеќе од сто научни и стручни трудови објавени во земјата и странство. Крстаноски досега објавувал и повеќе статии во „Млад борец”, „Студенски збор”, „Нова Македонија”, „Дневник”, „Пулс”, „Фокус” и др.
Починал во Охрид на 25 април 2014 година.

## Наводи

Категорија:Правници од Охрид
Категорија:Професори на ФТУ
Категорија:Добитници на Св. Климентова награда
Мите Цикарски

**Мите Цикарски** (роден на 6 јануари 1993) — македонски фудбалер, играч од одбраната на Работнички и на македонската репрезентација.

## Технички одлики
Претежно игра на позицијата лев бек.

## Титули
*** [[Прва македонска фудбалска лига|Македонско првенство]]** (1) : 2011-12

## Надворешни врски
* Мите Цикарски на soccerway.com 
* Мите Цикарски на transfermarkt

Категорија:Фудбалери од Струмица
Категорија:Фудбалери на ФК Вардар (Скопје)
Категорија:Фудбалери на ФК Работнички (Скопје)
Категорија:Живи луѓе
Категорија:Родени во 1993 година
Милош Биковиќ

**Милош Биковиќ** (Белград, 13 јануари 1988) е српски филмски, телевизиски и театарски глумец.

## Животопис
Милош Биковиќ има 17 години постар брат Михаил, игуман во манастирот Јовања. Кога бил многу млад родителите му се развеле, а татко му се преселил за Германија. Завршил во Четрнаеста белградска гимназија, зборува српски јазик, англиски јазик и руски јазик. Посетувал училиште по глума и  зборување „ДАДОВ“. Дипломирал на Факултет за драмски уметности во Белград во класата на Драган Петровиќ заедно со Нина Јанковиќ, Јелисавета Орашанин, Тамара Драгичевиќ, Ања Алач. Асистент е на Факултетот за драмски уметности (ФДУ).

### Филм и телевизија
Милош Биковиќ својата прва улога со која остварил малку поголема популарност ја остварил со телевизиската серија Стигаат долари (2004 — 2005), каде го играл ликот на Небојша, улогата му  донела голема популарност. Поголема популарност стекнал со играње во серијата Бела лаѓа (2006 — 2011), а најголема популарност достигнал со главната улога во филмот на Драган Бјелогрлиќ, Монтевидео, Бог те видео. Уште една улога добива во филмот/серијата 'Кад Кога љубовта доцни/Самец во брак', каде глуми заедно со својата тогашна девојка, Бранкица Себастијановиќ. Се прославил и во руската кинематорафија, во филмот *Сончаница* од режисерот Никита Михалков.

### Театар
Глумел во неколку претстави меѓу кои: „Збогум СФРЈ" во Ателјето 212 ; „Дамата со камелии" во Народниот театар (на Србија) исто така глумел и во „Син ми побавно оди" и „Кога тиквите цветаа" во неговиот матичен театар, Белградскиот драмски театар.

## Театарски претстави

Збогом СФРЈ - Атеље 212

Мој син мало спорије хода - Белградскиот драмски театар

Дама са камелијама - Народниот театар во Белград

Кад су цветале тикве - Белградскиот драмски театар

## Приватен Живот
Милош Биковиќ има делумно македонско потекло. Неговиот дедо е роден во Берово во источна Македонија.

## Наводи

## Надворешни врски

* Милош Биковиќ: „Монтевидео“ повеќе од фудбалот („Вечерње новости“, 30 јануари 2011)
*  („Вечерње новости“, 25 август 2013)

Категорија:Живи луѓе
Категорија:Луѓе од Белград
Категорија:Српски глумци
Категорија:Српски филмски глумци
Категорија:Српски телевизиски глумци
Категорија:Српски театарски глумци
Категорија:Српски фотомодели
Категорија:Срби од 21 век
Категорија:Носители на Пушкиновиот медал
Грделица (гратче)

**Грделица** е градско населено место во градот Лесковац, Јабланички Управен Округ. Според пописот од 2022 година, местото имало 1.694 жители.

## Географија
До 1965 година, ова населено место е со статус на општина **Општина Грделица** која ја сочинувале населените места: Бистрица, Боќевица, Бојишина, Бричевље, Црвени Брег, Дедина Бара, Добротин, Долни Буниброд, Горни Буниброд, Граово, Грделица (село), **Грделица**, Губеревац, Кораќевац, Ковачева Бара, Козаре, Крпејце, Личин Дол, Мала Грабовница, Мала Копашница, Мрковица, Несврта, Ново Село, Ораовица, Падеж, Палојце, Предејане (село), Предејане, Слатина, Сушевље, Тулово, Тупаловце, Велика Грабовница, Велика Копашница, Велика Сејаница, Виље Коло, Загужане, Зољево и Жижавица. По укинување на општината, подачјето на поранешната општина во потполност влегло во состав на општина Лесковац.

Надморска височина е 363 метри.

## Назив и историја
Името Грделица најверојатно настанало од топонимот **Град Јелица** кој означува населба на ридот над денешното гратче. Остатоците на оваа тврдина се видливи до денес. Во состав на српската држава е од времето на Стефан Немања кој оваа област ја добил на управа од Византија. По долг период под турско владење, повторно влегува во состав на Србија по ослободувањето во 1877 година. Со заслуга на тогашниот народен пратеник Аранѓел Маринковиќ станува локален административен центар и седиште на општината.

Помеѓу двете светски војни, Грделица е центар на текстилната индуструха и земјоделието. Во 1965 година, Грделица го губи статусот на општина и се припојува кон Општината Лесковац. Од тогаш го губи значењето, и доживува економска и културна деградација.

Со систематско уништување на индустријата, денес Грделица е едно од најнеразвиените места во Србија.

## Демографија
Во Грделица живеат 1820 пунолетни жители, а просечна старост на населението изнесува 37,3 година (36,5 кај мажите и 38,1 кај жените). Во населбата има 739 домаќинства, а просечен број на членови по домаќинство е 3,22.

## Наводи

Категорија:Градови во Јужна Србија
Категорија:Лесковац
Доктор Ху

алт=Лого на доктор Ху 1963-1967 година|мини|Лого на доктор Ху 1963-1967 година
мини|'''''Доктор Ху''''' Широката привлечност на програмата привлекува публика од деца и семејства, како и обожаватели на научна фантастика
***Доктор Ху*** — британска телевизиска научнофантастична серија која се снима од 1963 до денес. Серијата ги следи авантурите на докторот, хуманоиден вонземјанец, т.н. *Лорд на времето*. Докторот го истражува универзумот во својот Тардис, свесен вселенси брод, кој патува и низ времето. Од надвор Тардисот изгледа како сина британска полициска кутија, каква што често можела да се види во Британија во 1963, кога за првпат се емитувала серијата. Заедно со својот придружник, докторот се бори со разни негативци во обид да спаси некои цивилизации и да им помага на луѓе во неволја.

## Содржина
*Доктор Ху* ги следи авантурите на главниот лик, вонземјанец, Time Lord, престапник од планетата Галифреј, кој се претстставува со името Докторот. Тој пребегнува од Галифреј во украден ТАРДИС Тип 40 временска машина - *"*'T**ime **a**nd **R**elative **D**imension(s) **i**n **S*'pace"* (Време и релативна димензија во вселената) - со помош на кој патува низ времето и просторот. Поради некаков дефект на „камелеонското коло“ на Тардисот, кое му овозможува на Тардисот да се престори во некаков локален објект за да се скрие од другите, Тардисот на Докторот секогаш е сина британска полициска кутија. Докторот често патува со еден или повеќе придружници, со кои ги споделува своите авантури, најчесто луѓе, бидејќи е фасциниран од планетата Земја. Често наоѓа настани за кои е љубопитен, додека се обидува да спречи зли сили да им наштетат на невини луѓе или да ја сменат историјата, употребувајќи ги само својата генијалност и минимални средства, како неговиот повеќенаменски соничен шрафцигер. Како *Лорд на времето*, Докторот има способност да се регенерира кога неговото тело е смртно оштетено, заземајќи нов изглед и нови карактерни особини. Во текот на своите патувања има стекнато бројни репријатели, кои се појавуваат често низ серијата, вклучувајќи ги Далек, Кибер-луѓе, и уште еден *Лорд на времето* Господарот.

## Наводи

Категорија:Британски телевизиски програми
Иван Босиљчиќ

мини|десно|Иван Босиљчиќ
**Иван Босиљчиќ** (Ужице, 15 јануари 1979) е српски глумец. Вниманието го свретел кон себе со улогите во Театарот на Теразије, Народниот театар во Белград, Звездара театар и на многу други сцени низ Србија, како и во улогите во гледаните телевизиски серии. Од 2011 година е оженет со пејачката Јелена Томашевиќ со која има ќерка Нинослава, родена 2012 година.

## Награди
* Награда за глумачко остваруње за улогата Мане во  мјузиклот „Зона Замфирова“ (2013).
* Глумачки пар на годината 2012. Иван Босиљчиќ - Слобода Миќаловиќ, „Непобедливо срце“, на  Филмски средби во Ниш
* Годишна награда на Театарот на Теразије 2010. за улогата Дон Јереа во претставата „Глорија“
* Глумачки пар на годината 2010. Иван Босиљчиќ - Ивана Јовановиќ, „Гревот на нејзината мајка“, на Филмски средби во Ниш
* Глумачки пар на годината 2009. Иван Босиљчиќ - Слобода Миќаловиќ. „Ранетиот орел“, на Филмски средби во Ниш
* Најдобриот млад глумец на Фестивалот „Денови на комедијата“ во Јагодина 2009. године за улогата Мирко Топаловиќ во претставата „Маратонците го трчаат почесниот круг“
* Најдобриот дебитант на Филмски средби во Ниш 2008. за улогата Васил во филмот „На убавиот син Дунав“. За истата улога ги добил Наградата на публиката и Наградата на новинарите.
* Мустаќот на Зоран, Наградата за глумачка бравура во претставта „Дон Крсто“ за улогата Трип, на Деновите на Зоран Радмиловиќ во Зајечар 2007. година
* Најдобар млад глумец, Театарски средби „Јоаким Вујиќ“, Наградата за улогата Луде во претставта „Ноќ спроти Водици“, 2000. година.

## Филмографија

|- bgcolor="Lavender" align=center
| colspan="4" | 1990.-те
|-
| 1998-2001. || Семејно богатство || телохранител 
|- bgcolor="Lavender" align=center
| colspan="4" | 2000.-те
|-
| 2002. || Лавиринт (филм) || Опушок
|-
| 2003. || E-snuff || Григор
|-
| 2003. || Те quiero, Радиша || Фернандо де Хуарес
|-
| 2004. || Пристигаат доларите || Мазниќ
|-
| 2006. || Каде цвета лимунот жолт || Пантелиј - ранет
|-
| 2006. || Белито брод || Истражен судија
|-
| 2007-2008. || Љубов и омраза || Бојан
|-
| 2009. || Ранетиот орел (ТВ серија) || Ненад Алексиќ

| 2009. || Петар Пан (1953 филм) (На српски јазик)|| Петар Пан 
|- bgcolor="Lavender" align=center
| colspan="4" | 2010.-те
|-
| 2010. || Гревот на нејзината мајка (ТВ серија) || Бојан
|-
| 2010. || Сета таа рамнина || Лајко Зобар
|-
| 2011. || Непобедливо срце (ТВ серија) || Мирослав Балшиќ
|-
| 2012. || Шапката на професорот Коста Вујиќ (филм из 2012) || професор Мокрањац
|-
| 2012. || Јагодиќи (ТВ серија) || Лајко Зобар
|-
| 2013. || Шапката на професорот Коста Вујиќ  (ТВ серија) || професор Мокрањац
|-
| 2014. || Јагодиќи: Проштален валцер || Лајко Зобар
|}

Иван Босиљчиќ, исто така, го позајмил гласот во многу цртани филмови.

## Надворешни врски

* 
* 

Категорија:Живи луѓе
Категорија:Родени во 1979 година
Категорија:Луѓе од Ужице
Категорија:Српски филмски глумци
Категорија:Српски телевизиски глумци
Категорија:Српски театарски глумци
Ден на Жените Мироносици

__NOTOC__

**Ден на Жените Мироносици** познато и како **Недела на Жените Мироносици** (иако ова повеќе се однесува на целата престојна седмица која е посветена на нив) — значаен христијански празник кој се прославува на 15тиот ден после Велигден.

## Житие

Традиционално како Мироносици познати и споменати се: 
*Марија Магдалена 
*Марија, мајка на Јаков
*Марија, жена на Клеоп
*Марта Витаниска, сестра на Лазар од Витанија
*Марија Витаниска, сестра на Лазар од Витанија
*Јоана
*Саломе
*Сузана
*Јосиф од Ариматеја
*Никодим

Постоеле уште неколку Мироносици, но нивните имиња не се познати.
## Славење
[220п|мини|десно|Јајца на око или на руски Јајчница, традиционално јадење на овој ден во [Русија]]
Овој ден најмногу е славен кај Источните Словени. Таму е познат под повеќе имиња како Женски Празник, Бабин празник, Бабина Јајчница, Бабина недела, Кумитное, Кумишное, Завиткан Велигден, Маргоски, Маргошење,  Лалинки, Шапшихаи сл. Таму на овој ден се подготвуваат и традиционални јадења со јајца, а во некои областа се оставаат и вапсани јајца.
Во Македонија на овој ден се одржуваат литурчии по црквите, а најсвечено е во црквата посветена на Жените Мироносици во Струга.
## Наводи

Категорија:Христијански празници
Категорија:Македонски празници
Воспитување

**Воспитувањето** е процес на планско и системско усовршување на сензомоторни, интелектуални, емоционални, морални и духовни својства и способности на детето, но и на возрасниот. Како облик на социјализација, воспитувањето е насочено кон формирање на однесувањето во социјално посакуваната насока. Овој процес може да биде поединечен или групен. Сспоред својот предмет, воспитувањето може да биде физичко, интелектуално, морално, естетско или религиско.

Појдовна точка во разгледување на воспитувањето и образование се состои во тоа што двата процеса меѓусебно се поврзани но се истакнува дека воспитувањето е поширок и по сеопфатен поим и процес кој во себе неминовно и кординирано го содржи процесот на образованието. Поточно може да се каже дека воспитувањето е педагошко делување на сите сфери на човековото битие, насочено на изградба и формирање на човечката личност во поширока сфера спаѓа и образованието. Обреазованието, всушност е дел од процесот на воспитување кој е насочен на стекнување на знаења и развој на практично способни личности. Иако овие два процеса се строго условени и се меѓусебно кординирани, во науката и теоријата за образованието и и воспитувањето тие се разгледуваат и проучуваат како посебни и основни педагошко-андрагошки поими и процеси. Бебето на свет доаѓа со потернцијали кои и овозможуваат да ги развива во одреден правец. Бебето е суштество во настанување.

## Белези на човечкиот вид

Од овој биолошки дефицит произлегуваат два белега на човечкиот вид:
воспитливост - можност да се биде воспитан. Бебешката недовршеност отвора големи можности во развојот во смисла на доменот и во смисла на разновидноста ;
потребаа\неопходност од воспитување воспитувањето е многу важен чинител во процесот на развојот на бебето кое доаѓа на свет. Бебето по наследен пат донесува одредени органи за говор, тоа не е доволно бебето да зборува. Низ интеракција со другите луѓе тоа ќе може да развие свој потенцијал. Со историскиот развој на општеството и промени во производството, низ индустријализација, доаѓа до промени во семејството. 
Економските и општествените процеси, како последица, ја смениле производната функција во семејството и довеле до промена во нејзината положба и структура. Кога е во прашање предшколското воспитување и развој, се јавува потреба децата на вработените родители да се згрижат.

## Наводи
Синиша Ковачевиќ

алт=Синиша Ковачевиќ|мини|Синиша Ковачевиќ во ТВ-емисија „Откривање со Марко Степановиќ“, 21 февруари 2019 година
**Синиша Ковачевиќ** (Шуљам, 30 мај 1954) е српски драматург и професор на Академија за уметност.

Роден е на 30 мај 1954 година во село Шуљам во Срем. Завршил  драматургија на Факултет за драмски уметности во Белград. Редовен е професор на Академија за уметност по предметот *Драматургија*. Пишува за театар, филм и ТВ. Неговите дела се преведени на македонски, руски, англиски и германски јазик. Оженет е со глумицата Љиљана Благојевиќ, со која ја имаат ќерката Калина Ковачевиќ, исто така глумица. Живее и работи во Белград.

## Дела
### Драми
* *Генерал Милан Недиќ*
* *Ново доба*
* *Свети Сава*
* *Последна рака пред фајронт*
* *Српска драма*
* *Вирус*
* *Големата драма*
* *Крале Марко*
* *Јанез*
* *Рави*
* *Зајачки насип*
* *Чудесни*

### ТВ драми
* Портрет на Илија Певец
* Мала шега
* Свечана обавеза

### Филмски сценарија
* Држава на мртви
* Подобро од бегство
* Најдобриот
* Најмногу на целиот свет
*Синовци
  
Режирал во праизведбата на своите театарски дела: *Вирус*, *Крале Марко*, *Јанез*, *Големата драма*, *Зајачки насип*, како и филмот *Синовци*.

## Награди
* Троструки је добитник Стеријине награде за позоришне драме: *Ново је доба*, *Ђенерал Милан Недић*, *Јанез*.
* Троструки је добитник награде „Бранислав Нушић“ за позоришне драме: *Свети Сава*, *Краљевић Марко*, *Рави*.
* ТВ драма *Ново је доба* уврштена је у десет најбољих ТВ драма, као трећа по реду.
* ТВ драма *Свечана обавеза* сврстана је у пет најбољих ТВ драма икад снимљених.
* ТВ драма *Мала шала* уврштена је у четврту књигу антологије савремене ТВ драме.

## Наводи

Категорија:Српски драматурзи
Категорија:Живи луѓе
Категорија:Родени во 1954 година
Љиљана Благојевиќ

мини
**Љиљана Благојевиќ** (Белград, 5 ноември 1955) е српска театарска, филмска и телевизиска глумица.

Има одиграно преку педесет улоги во театар, а најпознати се: ”Лекција” – Јонеско, ”Жак или покорност” – Јонеско, ”Галеб” – Чехов, ”Генерал Милан Недиќ” – Синиша Ковачевиќ, ”Злоставување” – Андриќ, ”Вирус” – Синиша Ковачевиќ, ”Љубинко и Десанка” – Аца Поповиќ, ”Јанез” – Синиша Ковачевиќ, ”Башбунар” – Аца Поповиќ, ”Нечисти раце” – Сартр, ”Големата драма” – Синиша Ковачевиќ, ”Ужалена фамилија” – Бранислав Нушиќ, ”Зајачки насип” – Синиша Ковачевиќ, ”Црно млеко” – Сигарјов, ”Женидба” – Гогољ, ”Воена тајна” – Душан Јовановиќ.

Признанија[уреди]
Добитничка е на најзначајнији награди на овие простори: Царица Теодора, Златна колајна на Фестивалот на монодрама, Златна мимоза на фестивалот во Херцег Нови, Златна клапа на фестивалот во Ниш, Награда на Политика, Златна маслина на Меѓународниот фестивал во Бар, награда на ”Љубишини денови”, Награда ”Јоаким Вујиќ””, Арена на филмскиот фестивал во Нови Сад, награда на Фестиќ, Златен беочуг за придонес во културата, Оскар на популарноста, Голема повелба во Ниш, Награда на Народно позориште за најдобро глумечко остварување во театарска сезона 2001-2002, за улога на Видосава во Голема драма – Синише Ковачевиќ, награда на Монолог фестивалот во Стокхолм, Награда Бора Станковиќ на фестивалот во Врање и уште многу но исклучително еснафски признанија.

Добитник е на наградата Жанка Стокиќ во 2012,[1] како и наградата „Сергеј Бондарчук“ за посебен придонес во светската кинематографија.[2]

„Златна Антена“ - Награда за најпопуларна глумица во сезона 2011/2012 на другиот Фестивал на домашни играни серии ФЕДИС за улогата на Наѓа Бачиќ во серијата „Будва на пена од море“

Љиљана Благојевиќ е сопруга на драмскиот писател и режисер Синиша Ковачевиќ со кого има ја имаат ќерката, исто така глумица Калина Ковачевиќ. Заједно со сопругот ја основале продуцентската куќа „*AVE SERBIA*“ и била продуцент на филмот „*Синовци*“.

Категорија:Живи луѓе
Категорија:Родени во 1955 година
Категорија:Луѓе од Белград
Категорија:Српски глумци
Категорија:Српски филмски глумци
Категорија:Српски телевизиски глумци
Категорија:Српски театарски глумци
Категорија:Срби од 20 век
Категорија:Срби од 21 век
Луј Вервеке

**Луј Вервеке** (; р. ) — белгиски професионален друмски велосипедист, кој вози за UCI World Tour екипата .

Во ноември 2021 година, Вервеке објавил дека ќе се приклучи на екипата  на двегодишен договор од 2022 година со улога како помошник за качување за Ремко Евенепул на големите трки.

## Достигнувања

;2011
: 3. Краен пласман Гран при Риблиланд
;2013
: 4. Краен пласман Тур де По де Савоја
: 4. Краен пласман Џиро дела Вале д’Аоста
;2014
: 1. 20п Краен пласман Тур де По де Савоја
::1. 20п Бодовен пласман
::1. 20п Пласман за млад возач
::1. Етапа 5
: 1. 20п Краен пласман Ронде де л’Изар
: 5. Краен пласман Тур де л’Авенир
::1. Етапа 7
: 5. Сиркут де Валони
: 5. ГП Морис Рес
;2015
: 1. 20п Спринтерски пласман Трка околу Баскија
;2017
: 2. Трофео Сера де Трамунтана
: 4. Трофео Поленка-Порт де Андрат
;2020 
: 8. Тритико Ломбардо
;2021 
: 1. 20п Планински пласман Трка околу Германија
;2022
: 10. Краен пласман Тур де ла Прованс

### Распоред на резултатите на големите трки

СО = се откажал; — = не учествувал

## Наводи

## Надворешни врски

* 
* 
* 
* 

Категорија:Родени во 1993 година
Категорија:Живи луѓе
Категорија:Белгиски велосипедисти
Искра Ветерова

**Искра Ветерова** (родена на ) — македонска театарска, филмска и телевизиска глумица.

## Животопис

Искра Ветерова дипломирала на Факултетот за драмски уметности во Скопје. Таа е вработена во Македонски народен театар.

## Филмски улоги
Ветерова ги остварила филмските улоги:
* Збогум на 20-тиот век(1998)
* Вампирџија (2002)
* Како лош сон(2003)
* До балчак(2014)
* Магнолиа (2018)
**ТВ-серии**
* Преспав (2016)

## Театарски улоги

* Лов на дива свиња
* Вечната куќа
* Една вечер со жените на Молиер
* Злосторство и казна
* Животот е сон
* Свето срце
* Фигаро се разведува
* Мара/САД
* Делириум за двајца
* Ревизор
* Слепци
* Безимениот
* Хамлет во транзиција
* Црна дупка
* Опасни врски

## Наводи

## Надворешни врски
* 
* Биографија на Искра Ветерова, Македонски народен театар.

Категорија:Живи луѓе
Категорија:Македонски глумици
Категорија:Македонски театарски глумци
Категорија:Македонски филмски глумци
Категорија:Македонски телевизиски глумци
Категорија:Апсолвенти на Факултетот за драмски уметности - Скопје
Париз-Рубе 2015

**Париз-Рубе 2015** — 113. издание на велосипедската етапна трка Париз-Рубе. Се одржала на 12 април и била десетта трка во сезоната на Светската турнеја.

Била освоена од Џон Дегенколб во спринт пред Здењек Штибар и Грег ван Авермат. Дегенколб станал само втор Германец кој ја освоил трката, по победата на Јозеф Фишерс на првото издание на трката.

## Рута

Париз-Рубе 2015 била долга 253,5 километри, малку пократка отколку претходните изданија. И покрај името што кажува дека трката започнала во францускиот главен град, всушност започнала во Компјењ, 80 километри северно од Париз. Трката вклучувала 27 делници со калдрма во вкупна должина од 52,7 километри. Последните 750 метри од трката биле возени на велодромот во Рубе.

## Екипи

Бидејќи Париз-Рубе е дел од Светската турнеја, сите 17 UCI World Tour екипи биле автоматски поканети и се обврзани да испратат екипа. На осум професионални континентални екипи им биле доделени специјални покани и така била заокружена групата од 25 екипи.

Екипи во Светската турнеја биле:

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

Екипи кои добиле специјални покани биле:

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Резултати

## Расправа

мини|лево|Железничкиот премин

Трката била одбележена со несреќна околност, кога дузина велосипедисти небезбедно преминале преку железнички премин, додека рампите биле спуштени. Другите велосипедисти биле спречени од поминување, дури кога полицискиот мотор интервенирал. Неколку секунди подоцна поминал брз воза низ преминот.

Француските железници (SNCF) повикале полицијата да ја преземе дејствија по инцидентот, изјавувајќи дека лесно би можело да настане трагедија.

## Наводи

## Надворешни врски

Категорија:Париз-Рубе
Категорија:Светска турнеја на UCI 2015
Категорија:Франција во 2015 година
Јужно свињоопашесто макаки

**Јужно свињоопашесто макаки** () — вид примати од семејството на старосветските мајмуни (*Cercopithecidae*). Во Македонија, примероци од ова животно можат да се видат во Зоолошката градина во Скопје.

## Опис
Овој мајмун достигнува тежина од 5 до 15&nbsp;кг. По боја се светлокафеави; грбот е потемен, а долните делови од телото се посветли. Имаат кратки опашки, кои ги држат полудигнати слично како свињите, што е причината за нивното именување.

## Поведение и екологија

Иако се претежно наземни, овие мајмуни се вешти и по дрвата. За разлика од највеќето примати, обожаваат вода. Живеат во големи групи, денски поделени на помали состави кога трагаат по храна. Во исхраната се сештојади, хранејќи се претежно со овошје, семки, бобинки, житарки, габи и безрбетници.

Меѓу мажјаците владее хиерархија заснована на сила, а меѓу женките — според наследноста. Така, ќерката на доминантната женка веднаш станува поважна од сите други женки во групата. Доминантната женка ја предводи групата, додека мажјаците имаат задача да се справуваат со судири во групата и да ја бранат од надворешни опасности.

Пловата зрелост ја достигнуваат на возраст од 3 до 5 години. Бременоста трае околу 6 месеци. Женката раѓа по едно младенче на секои две години. Доењето престанува на возраст од 4 до 5 месеци.

## Живеалиште и распространетост
Ова макаки живее претежно во дождовни шуми на надморска височина до 2.000 метри, но знае да шета и по плантажи и градини.

Се среќава на јужната половина на Малајскиот Полуостров (и преминува во најјужниот дел на Тајланд), како и на островите Борнео, Суматра и Банка.

## Галерија

Податотека:Јужно свињоопашесто макаки - Зоо Скопје (1).jpg|Машко јужно свињоопашесто макаки во Зоо Скопје
Податотека:Јужно свињоопашесто макаки - Зоо Скопје (2).jpg|Женско јужно свињоопашесто макаки во Зоо Скопје


## Наводи

## Библиографија
*Maestripieri D, 1999. Changes in Social Behavior and Their Hormonal Correlates during Pregnancy in Pig-tailed Macaques. International Journal of Primatology 20 : 707-718.
*Rodman PS, 1991. Structural differentiation of microhabitats of sympatricmacaca fascicularis andM. nemestrina in East Kalimantan, Indonesia. International Journal of Primatology 12 : 357-375.
*Oi T, 1990. Patterns of dominance and affiliation in wild pig-tailed macaques (Macaca nemestrina nemestrina) in West Sumatra. International Journal of Primatology 11 : 339-356.

## Надворешни врски
* 
* Слики и видеоснимки од јужното свињоопашесто макаки на островот Сунда  — ARKive
* 

Категорија:Старосветски мајмуни
Категорија:Цицачи на Југоисточна Азија
Категорија:Животински таксони опишани од Карл Линеј
Категорија:Животни во Зоолошка градина Скопје
Тајвански фазан

мини|десно|Женка

**Тајвански фазан** или **Свајноов фазан** () — птица од родот кокошкофазани (*Lophura*) семејството на фазаните (*Phasianidae*). Ова е ендемски вид на Тајван, но може да се види во Зоолошката градина во Скопје.

## Опис
Мажјакот има светкави сино-виолетови гради, стомак и задник, бел тил, црвена кикиришка, бела опашка и бела пувка. Женката е кафена, со жолти точки и сложени пругави шари и темнокостенлива опашка (надворешниот дел).

Кога мажјакот се перчи, кикиришката му се набабрува, прави еден скок и трча во круг околу женките.

## Живеалиште
Живеалиштето на тајванскиот фазан е ограничено на планинските шуми во средишниот дел на Тајван, на надморска височина до 2.300&nbsp;м.

Се храни со семки, плодови и некои инсекти.

Женката несе по 2 до 6 јајца, кои ги квачи 25 до 28 дена. Младенчињата се способни да одат надвор од гнездото 2 до 3 дена откако ќе се испилат.

## Заштита
Тајванскиот фазан е малуброен поради ограниченото живеалиште и влошувањето на условите за живот, особено сечата на дрво. Дел од птиците се безбедни во заштитени подрачја, но други се намалуваат по бројност. Во минатото тајванскиот фазан се ловел и затоа исчезнал во извесни подрачја во 60-те и 70-те години на XX век. Денес, се смета дека живеат вкупно 10.000 единки.

## Потекло на името
Видот го научното име *swinhoii* во чест на британскиот природонаучник Роберт Свајно (1836-1877), кој прв го опишал во 1862 г.

## Поврзано
* Кокошкофазани

## Наводи

## Надворешни врски

* 

Категорија:Кокошкофазани
Категорија:Фауна на Тајван
Савански варан

мини|десно|300п|Савански варан во својата природна средина
**Савански варан** или **степски варан** () — варан со средна големина кој живее во Африка. Наречен е и **Босков варан**, во чест на францускиот биолог Луј Боск (1759-1828), кој прв го опишал видот. Му припаѓа на подродот *Polydaedalus*, заедно со нилскиот (*V. niloticus*), украсниот (*V. ornatus*) и други варани.

Животното може да се види во Зоолошката градина во Скопје.

## Потекло на научното име
Видовото име на ова животно гласи *exanthematicus* е изведено од старогрчкиот збор *ексантем* со значење „осип“ или „плускавец“. Боск првично му го дал научниот назив *Lacerta exanthematica* поради овалните лушпи одзади на вратот.

## Опис
Саванскиот варан е силно граден, со релатвно кратки нозе и прсти, а черепот и забите се приспособени за исхрана со плен кој има тврди корупки. Најголемите единки достигнуваат од 105 до 155&nbsp;см во должина, но многу почесто се среќаваат единки долги 60 до 76&nbsp;см; женките се значајно помали. Обоеноста на кожата зависи од поднебјето. Лупшпите на телото им се големи — средината на трупот обично има помалку од 100 лушпи во обиколка. Опашката е делумно странично сплесната, со двоен грбен срт и ноздри на крајот од муцката.

## Исхрана
Постојат податоци за ихраната на саванскиот варан во Сенегал и Гана. Се храни речиси исклучиво со членконоги и мекотели. Најчест плен на возрасните единки во Сенегал се многуногалките од родот *Iulus*. Во Гана, единките помлади од два месеца се хранат претежно со мали штурци, додека пак оние на возраст од 6-7 месеци јадат правокрилци (особено *Brachytrupes*), скорпии и водоземци.

## Распротранетост
Its range extends throughout потсахарска Африка, од Сенегал на исток до Судан и на југ речиси до реката Конго и Раседната Долина, каде веќе живее сродниот белогрлен варан *V. albigularis*. Саванскиот варан е претежно наземен вид кој се засолнува во дупки, иако некогаш се среќава во грмушки и ниски дрва. По крајбрежните рамници на Гана, младите савански варани често се среќаваат кај дупките на џиновскиот штурец *Brachytrupes*, со кој се хранат.

## Закани
Меѓународниот сојуз за заштита на природата (МСЗП или IUCN) го става саванскиот варан во категоријата „најмала загриженост“ (LC). Сепак, животното се лови за кожата и месото, како и на меѓународниот пазар на миленици. Помеѓу 2000 и 2009 г. во САД се увезувале по 30.574 единки секоја година. Помеѓу 2000 и 2010 г. се увезени вкупно 325.480 животни. Во истиот период, во земјата се донесени 1.037 кожи, чевли и други производи. Највеќето единки се носат од Гана (235.903 извезени единки во споменатиот период), Того (188.110 единки), и Бенин (72.964). Во истиот период, вкупниот пријавен извоз на кожи и производи од животното изнесувал 37.506. Меѓутоа, секоја година се извесуваат значаен број на непријавени животни, и тоа највеќе од Судан, Нигерија и други места.

## Наводи

## Надворешни врски

* 
* Нега и чување на саванскиот варан  

Категорија:Варани
Категорија:Влекачи на Африка
Категорија:Незагрозени видови според МСЗП
Мо Џонстон

**Морис Џон Гиблин „Мо“ Џонстон** (Глазгов, 13 април 1963) — шкотски фудбалски тренер и поранешен фудбалер, напаѓач.

## Наводи

Категорија:Живи луѓе
Категорија:Шкотски фудбалери
Категорија:Фудбалери на ФК Вотфорд
Категорија:Фудбалери на ФК Селтик
Категорија:Фудбалери на ФК Нант
Категорија:Фудбалери на ФК Ренџерс
Категорија:Фудбалери на ФК Евертон
Категорија:Фудбалери на ФК Хартс
Категорија:Фудбалери на ФК Канзас Сити
Категорија:Фудбалери од Премиер Лига
Категорија:Родени во 1963 година