open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Историја на Камерун

Според изворите,. територијата на денешната држава Камерун била населена уште во времето на неолитот. На овие простори живееле племето Бака односно Пигмејците кои живееле на овие простори најрано за разлика од останатите земји и племиња во Африка. Овие племиња главно живееле на источните и јужните провинции, главно во шумите. Во текот на 5 век и 15 век, на овие простори опстојувала цивилизацијата на племето *Сао*, која постепено била асимилирана од страна на Канемска империја.

Во текот на 1472 година, за првпат португалските трговци и морепловци престигнале на бреговите на денешен Камерун. Тие во своите патешествија ја опишале флората и фауната на река Бури, нарекувајќи ја *Рио Дос Камароеш*. Се смета дека името на денешната земја доаѓа од оваа фраза. Кон почетокот на 1800-тите, народот Фулани успеал да го освои поголемиот дел од денешен северен Камерун. Во следните години, европските трговци успеале да ја наметнат својата моќ на овие простори. Населението, како и кај другите африкански земји, главно било користено за трговија со ровоби, кое главно служело за немените на Јужна Америка. Во текот на 1884 година, Камерун станал колонија на Германското Царство, која го дала почетокот на развојот на земјата, подобрувајќи ја инфраструктурата на земјата, но во исто време користејќи го трудот на месното население. По поразот на Германија во Првата светска војна во 1919 година, Камерун бил разделен помеѓу победителите од војната, Франција и Велика Британија. Франција го продолжил економскиот развој на земјата подобрувајќи ја исто така инфраструктурата на земјата, Слично како и претходните власти, така и француските, месното население повторно го користеле за своите потреби. Од друга страна пак, Велика Британија својата територија на Камерун ја управувала од денешна Нигерија. Нигериските работници биле испраќани во јужниот дел на Камерун, кое дополнително предизвикувало незадоволство помеѓу месното население.

Својата независност Камерун ја добил од Франција на 1 јануари 1960 година. Прв претседател на земјата станал Ахмаду Ахиџо. Следната година, на 1 октомври 1961 година, британскиот дел на Камерун исто така добил независност, по кое двата дела формирале *Федерална Република Камерун*. Ахмаду Ахиџо, кој бил од партијата Камерунски национален сојуз, имал идеја да ги искористи идеите на комунизмот и капитализмот истовремено. Во следните години, земјата доживеала определен економски развој. На 4 ноември 1982 година, за нов претседател на земјата бил избран Пол Бија од Народното демократско движење на Камерун. За разлика од своите претходници, тој се стремил кон подемократско управување. Сепак во негово време, земјата доживеала економски регрес. Во 1990 година, од една група на граѓани била создадена нова република под името Амбазонија. Следувале години на конфликти и анархија.

## Наводи
Историја на Коморите

Се верува дека Коморите за првпат биле посетени од феникиски морнари. Најраните жители на островите, според некои извори биле морнарите од Меланезија, кои се населиле овде кон 5 век. Племето Банту очигледно на овие простори се населило кон 14 век главно од бреговите на денешната држава Мозамбик. Во текот на 15 век и 16 век овде се населиле арапски имигранти, кои започнале да ја шират својата религија градејќи џамии. Португалските истражувачи ги посетиле островите во 1505 година. Коморските острови во 1886 година биле колонизирани од страна на Французите. Во 1958 година островите добиле статут на француска територија. Во 1968 година островите добиле можност за самостојно внатрешно управување. На 6 јули 1975 година островите биле објавени за независна држава, а од 1978 година како федерална исламска република. Во текот на 1989 година бил извршен државен удар и бил убиен претседателот Алмед Абдалах. Од прогласувањето на независноста на земјата биле извршени вкупно 19 државни преврати. Политичката нестабилност и дестабилизацијата на земјата се решила во 2001 година кога бил избран новиот устав според кој секој остров има своја широка автономија и свое право да избира свој претседател. Земјата е член од ООН од 1975 година.

## Наводи
Историја на Република Конго

Најраните жители кои живееле на територијата на денешен Конго биле мали народи кои подоцна во голема мера биле раселени и апсорбирани од народот Банту, за време на нивната експанзија. Старата култура од овие простори дошла под големо влијание на европските колонизатори, по првото престигнување на португалските трговци. Овие простори за португалскиот крал биле од голема важност, главно поради затворениот средоземни пат од страна на Отоманското Царство и Вецијанската република. Ова бил единствениот начин за престигнување и тргување со далечните земји од Азија. Кон крајот на 15 век, во периодот од 1482-1483 година, португалската експедиција за првпат се сретнала со властите на Кралство Конго, предводени од страна на капетанот Диого Као. Во почетокот, односите помеѓу двете земји биле добри и корисни за двете земји. Во следниот период следувала христијанизацијата на местното население. Кралот Нзинга станал првиот христијански крал под името Жоао I од Конго. Во времето на неговиот син, во земјата христијанството било распространето и прифатено целосно, при кое биле изградени голем број на христијански цркви. Односите помеѓу двете кралства главно се влошиле по 1510 година. Со откривањето и колонизирањето на Бразил, потребите на Португалија се зголемиле во голема мера, главно потребите од трговија со робови. Притисокот на кралот на Конго се зголемил. Така, по жалбата на кралот на Конго кон неговиот португалски колега, и неговото одбивање, односите помеѓу двете земји се заостриле кои довеле до конфликт. Се проценува дека околу 300.000 робови од Конго биле изнесени за потребите на Португалија.

Во периодот од 15 век до 16 век, на територијата на денешен Конго постоеле две земји: Теке и Лоанго. Во 1880 година, овие земји биле заземени од страна на француските колонијални сили. Така местото било наречено Француско Конго до 1910 година, кога станал дел од Француска Екваторска Африка под името Середен Конго. Бразавил бил избран за главен град. Економскиот развој во текот на првите 50 години од колонијално владеење на Конго, главно бил во центарот на искористување на природните ресурси. Во 1958 година била објавена автономија на Конго, а на 15 јули 1968 година била прогласена независноста на земјата. Во текот на јануари 1970 година, по десетгодишни преврати, на власт дошол Националниот револуционерен совет по кое земјата била објавена за народна република. Во текот на 1990 година бил изгласен нов устав на земјата и воведен повеќепартиски систем. Во 1992 година на власт дошле опозициските партии, по кое била објавена *Република Конго* за официјално име на земјата. Денеска, земјата е член на ООН и ОАЕ (Организација за африканско единство).

## Наводи


Категорија:Француска Екваторска Африка
Историја на Мавританија

Во текот на 3 век, на територијата на денешна Мавританија започнала миграцијата на берберски племиња, главно од Северна Африка. Во 7 век и 8 век на овие простори дошле Арапите. Во 1076 година, Алморавидите го нападнале и освоиле Ганското царство.  Мавританската триесетгодишна војна (1644−1676) бил неуспешен обид на берберите да ја спречат инвазијата на арапските племиња, главно од кои било племето Бени Хасан. Потомците на ова племе го оформиле високиот слој на мавританското општество. Француската колонизација на почетокот на XX век резултирала со укинување на ропството. Во 1920 година земјата била објавена за колонија на Франција, а од 1946 година за прекуморска територија. Независноста, земјата ја добила на 28 ноември 1960 година. По независноста, во земјата бил наложен еднопартиски систем, изгласувајќи нов устав. Неговата партија останала единствената легална организација во земјата. Претседателот Моктар улд Дада бил избран на таа функција на изборите во 1966, 1971, 1976. Во 1975 година земјата ја анексирала јужната територија на Шпанска Сахара, денеска Западна Сахара. Во 1978 година бил извршен државен удар и на власт дошол Воениот комитет за национална обнова. Следната година раководството на оваа група било протерено за да новите раководители името на организацијата го променат во *Воен комитет за национален спас*. Последниот воен удар во земјата станал во 2005 година, кога на ело на земјата дошол *Воениот совет во името на справедливоста и демокатијата*. На референдумот од 2006 година, народот на земјата го одобрил новиот устав според кој се ограничело времето на претседателскиот мандат. Денеска, земјата е член на Арапската лига и Организацијата на африканското едиство и ООН.

## Наводи
Историја на Лесото

мини|Знамето на Лесото
Областа позната како Лесото датира дури од пред 40.000 години. Во моментов Лесото (тогаш наречен Басутоленд) се појавил како единствен систем до на управување под раководство на највисокиот началник Мошешое I во 1822. Под негово раководство Басутоленд се приклучил кон останатите племиња во регионот за борба против Империјата Зулу во периодот од 1818 - 1828. Во периодот од 1868 до 1966 година, територијата била под британски протекторат удвоен од територијата на Јужноафриканската република. На 4 октомври 1966 година била прогласена независноста на земјата. Притоа, била воведена повторно традиционалната монархија. Во следните години бил воведен еднопартиски систем, а по ова за првпат во земјата во 1993 година се одржале слободни избори. Кон крајот на 90-тите од минатиот век, економската ситуација во земјата се влошила, кое довело до големи протести и по изборите во 1998 година, каде биле уништени важни објекти од престолнината. Немирите биле спречени од страна на ЈАР и Боцвана. Од тогаш, економската и политичката ситуација во земјата се стабилкизирала.

## Наводи
Антонио Митриќески

**Антонио Митриќески** (, ) — македонски филмски режисер.

## Животопис

Митриќески е роден во Скопје во 1961 година. Филмска режија завршува на Високата државна школа за филм и телевизија во Лоѓ, Полска.
На филм започнува да работи во 1985 година. Вработен е како професор по предметот филмска и ТВ режија на Факултетот за драмски уметности во Скопје. За својата работа добитник е на повеќе награди и признанија, меѓу кои: Специјална награда на градот Лоѓ за филмовите ДВОБОЈ и ДЕН (1985), Златен медал за дебитантски филм на 38-миот фестивал на југословенскиот документарен и кусометражен филм во Белград за филмот ЉУБОВТА НА КОЧО ТОПЕНЧАРОВ (1991), Награда на публиката на меѓународниот филмски фестивал „Браќа Манаки“ (1997). Според ист мотив, развиен од сценаристот Ташко Георгиевски, Митриќески го создава поетичниот игран филм ПРЕКУ ЕЗЕРОТО.

Докторира со темата „Теорија и практика на документарниот филм (Казимиеж Карабаш, Столе Попов, Мајкл Мур)“.

## Награди:

1985 Специјална награда од градот Лоѓ / „Двобој“ и „Ден“
1991 ФЈДКФ, Белград, Златен медал Белград / „Љубовта на Кочо Топенчаров“
1997 МФФ „Браќа Манаки“, Битола, Награда од публиката / „Преку езерото“

## Филмографија
*2026 Течение (режија)
*2014 Деца на сонцето (Режија)
*2003 Како лош сон (Продуцент, Режија, Сценарио)
*1997 Преку езерото (Режија, Сценарио)
*1991 Љубовта на Кочо Топенчаров (Режија, Сценарио)
*1987 Ехо, сценарио, режија, краток игран, Висока државна школа за филм и ТВ - Лоѓ, Полска
*1986 Време, сценарио, режија, документарен, Висока државна школа за филм и ТВ - Лоѓ, Полска
*1985 Двобој, сценарио, режија, краток игран, Висока државна школа за филм и ТВ - Лоѓ, Полска
*1985 Ден, сценарио, режија, документарен, Висока државна школа за филм и ТВ - Лоѓ, Полска

## Наводи

## Надворешни врски
*

Категорија:Луѓе од Скопје
Категорија:Живи луѓе
Категорија:Македонски режисери
Категорија:Добитници на наградата „Св. Климент Охридски“
Ден на бројот пи

[thumb|right|ПИ-та од јаболки на [Институт за информатика|Институтот за информатика при УКИМ, Скопје]]

thumb|right|„π-пита“ од прослава на денот на Делфтскиот технолошки универзитет, Холандија
thumb|right|Славенички пити од Масачусетскиот технолошки институт, САД

**Ден на бројот пи** — два празника кои се слават помеѓу математичарите ширум светот, а со кои се одбележува важноста на бројот пи ().

Денот во математичкиот свет се слави секој 14 март, зашто ако го напишете датумот во облик на м.дд тогаш се добива наједноставната апроксимација на бројот π: 3,14.

Момент во текот на денот, кој е особено значаен е во 1 час и 59 минути (или наутро или попладне), бидејќи тогаш го бројот π е зададен со пет децимални места и изгледа вака: 3,14 1 59.

Со необврзувачка одлука на Конгресот на САД со која 14 март 2009 се прогласува за Национален ден на бројот π. Со ова им се предлага на училиштата да го одбележат денот на овој број.

## Денот на апроксимацијата на бројот пи
Во земјите како Македонија каде датумот се запишува во формат дд.мм вообичаено како ден на бројот π се одбележува 22 јули, односно 22/7.

## Останато
Друг важен детал во врска со овој ден е тоа што на 14 март се одбележува роденденот на Алберт Ајнштајн.

## Литература

## Поврзано
* Пи
* Дарвинов ден

## Надворешни врски
* Pi Day in Maine with Dr. Wilson's Memory Elixir
* The Skeleton Show celebrates Pi Day
* Celebrate Pi Day by memorizing the digits of pi 
* Celebrate Pi Day by calculating your Pi age and Pi birthdays

Категорија:Празници
Категорија:Математика
Категорија:Празници во март
14 март (празници)

}}|background-color:}|background-color:transparent}};"
 |valign="top" align="right"|*&nbsp;
 |Ден на бројот пи
|}

14 март
Историја на Мадагаскар

thumb|upright 1.2|Мапа на Мадагаскар и околината во почетокот на 18-ти век

Пишаната историја на Мадагаскар започнала во 7 век, кога Арапите воспоставиле трговски контакти со островот. Контактот со европските сили започнал во 1500-ните кога португалскиот морнар Диего Дијаз, за својот пат кон Индија го пронашол островот. Кон крајот на 17 век, французите воспоставиле трговски односи околу неговиот источен брег. Во почетокот на 1790-тите, владетелите на Мерина успеале да воспостават контрола врз поголемиот дел од островот. Во 1917 година Мерина и Велика Британија потпишале договор за укинување на трговијата со робови, која била значајна за економијата на Мадагаскар. За возврат на тоа, островот добил финансиска помош од Британија. Британците ја прифатиле француската доминација на островот во 1885 година, во замена за Занзибар, денешен дел од Танзанија. Апсолутната француска контрола врз островот била воспоставена во 1895 година, а монархијата Мерина била укинета. Во времето на Втората светска војна, во 1942 година островот бил окупиран од страна на Велика Британија, а по поразот на Нацистичка Германија и Вишиевска република, островот повторно бил вратен на Франција. По војната започнале конфликтите против француската власт. По ова, земјата тргнала кон својата неависност по мирен пат. На 14 октомври 1958 година била прогласена Малгашката република, како автономна територија во внатрешноста на француската заедница. Целосна независност островот добил во 1960 година.

## Наводи
Список на градови во Кина

мини|300п|Карта на градовите во Кина<br>

Според административната поделба на Кина (која ги вклучува Хонгконг и Макао), градовите се делат на три степени, и тоа: покраински (се состојат од централно управувани градови (ЦУГ) и САР), окружни и околиски. Во септември 2017 г. НР Кина имала **663** градови: 4 централно правувани градови, 2 САР-а, 294 окружни градови (вкл. 15 потпокраински) и 363 околиски градови (вкл. 9 подокружни и 9 СПГК-градови), не сметајќи ги градовите во покраината Тајван на која полага право НР Кина.

Според пописот од 2010 г. најголеми градови се четирите централно управувани, кои опфаќаат густо населени градски подрачја, приградски населби и големи рурални подрачја: Чунгќинг (28,84 мил.), Шангај (23,01 мил.), Пекинг (19,61 мил.) и Тјенѓин (12,93 мил.). 

Во земјата има 102 града чие население во градското подрачје надминува 1 милион жители.

## Чинови на градовите
Во 1980-тите централната власт вовела систем на чинови со цел да се овозможи етапно спроведување на инфраструктурни и урбанистички зафати ширум земјата. Градовите се поделени по редови, зависно од развојните приоритети на државата. Редовниот систем почнал како биоратска класификација, но во 1990-тите добило значење во развојот на недвижнините, стопанското заживување и големограѓанството, покрај претходните догледувања за населението, стопанскиот обем и политичкиот чинослед. Денес поделбата има и големо социјално значење во однос на образованието и гранките на дејност на населението.  
*I ред: Пекинг, Шангај, Гуангџоу, Шенџен, Ченгду, Хангџоу, Вухан, Тјенѓин, Нанѓинг, Чунгќинг, Сиан, Чангша, Ќингдао, Шенјанг, Даљен, Сјамен, Суџоу, Нингбо и Вуси ; 
*II ред: Бејхај, Чангчуен, Фуџоу, Гуејјанг, Хајкоу, Харбин, Хефеј, Хохот, Ѓинан, Кунминг, Ланџоу, Нанчанг, Наннинг, Санја, Шеѓаџуанг, Тајјуен, Урумчи, Венџоу, Јинчуен и Џенгџоу; 
*останатите средни и помали градови се од III и IV ред."

## Список на градови
;Видови градови

## Поврзано
* Административна поделба на Кина
* Областен град
* Окрузи во Кина

## Наводи
 

## Надворешни врски

* Форум на кинеските градови  
* Меѓународен институт за урбан развој, Пекинг  
* Кинески институт за градски развој  
* Најголеми градови низ историјата  

Кина
Градови
Историја на Малави

На територијата на денешен Малави, народот Банту започнал да се населува кон 10 век, за да кон 15 век на овие простори формире голема држава која ги опфаќала териториите на денешните земји: Замбија, Танзанија и Зимбабве. Таа држава се распаднала во 16 век, кога Португалците го откриле езерото Малави. Освен Португалците, во овој регион биле присутни и Арапите, а во 1835 година, јужните делови од денешната земја биле заземени од страна на народот Зулу. Англискиот истражувач Дејвид Ливингстон бил оној копј ги направил најголемите чекори за колонизацијата на земјата, по кое шкотската црква испратила свои мисии околу езерото. Група од шкотски трговци по потекло од Глазгов, во 1878 година основала “*Компанија на африканското езеро*“, за да се осигури снабдувањето на мисионерите.

Во 1891 година Велика Британија го основала Протекторатот на Британска Централна Африка, кој во 1907 година се преименувал во Њасаленд. Следувало период во кој народот во Малави на повеќепати не успеал да ги истера британците од својата територија, проследено преку конфликти. Африканската елита, која се школувала главно во Европа и Америка, во 1944 година основала *Њасаленд африкански конгрес*. Британија во 1953 година го споила Њасаленд со Северна и Јужна Родезија, создавајќи ја Јужноафриканската федерација. Во 1958 година водач на Њасаленд Африкански Конгрес станал Хастингс Камузу Банда. Во 1959 година тој бил затворен поради своите политички активности, но веќе следната година бил пуштен од затвор, учествувајќи на конференцијата во Лондон. На 15 април 1961 година партијата ги освоила изборите во законодавниот совет, добивајќи на тој начин контрола врз извршниот совет на Њасаленд. На втората уставна конференција во Лондон, која се одржала во 1962 година, британската влада на Њасаленд дала право на самоуправување. Хастингс Камузу Банда станал премиер на 1 февруари 1963 година, додека пак британците сѐ уште ги контролирале финансиите, безбедноста и правниот систем во земјата. Федерацијата помеѓу Родезија и Њасаленд престанала да постои на 31 декември 1963 година, па така на 6 јули 1964 година била прогласена независноста на земјата, под името Малави.

По две години Малави освоил нов устав со кој бил воведен еднопартиски систем. Хастингс Камузу Банда станал првиот претседател во 1970 година. Во следната 1971 година тој бил прогласен за доживотен претседател на земјата. Но под притисок на меѓународната заедница, на 14 јуни 1993 година во земјата се одржал референдум според кој бил воведен повеќепартиски систем. На првите слободни избори на 17 мај 1994 година победил Бекили Мулузи, водач на Обединетиот Демократски фронт, кој формирал влада заедно со Сојузот на Демократи. Коалицијата била распуштена во 1996 година, но нејзините членови останале во владата. На изборите во 2004 гофина победил кандидатот на ОДФ.

## Наводи


Категорија:Британска Империја
Илија Чавчаваѕе

Принц **Илија Чавчаваѕе** () — грузиски писател, поет, новинар и правник кој го проширил грузиското национално движење во втората половина на 19 век за време на руското владеење со Грузија. Денес тој се смета за основач на модерна Грузија. Чавчаваѕе бил канонизиран како **Свети Илија Праведен** од страна на Грузиската православна црква. Исто така, во Грузија се нарекува и како „татко на татковината“.

Негови најпознати книжевни дела се „Хермит“, „Духот“, „Отарант прозор“, „Како лоповот“ и „Дали човекот е овој човек“. Чавчаваѕе бил против русизација на грузиската култура, јазик, народ и литература.

## Наводи

## Користена литература
* Baron de Baie: *Au nord de la chaine du Caucase souvenirs d'une mission", Paris, 1899 (in French)
* Baron de Baie: *Tiflis souvenirs d'une mission*, Paris, 1900 (in French)
* Companjen, Françoise J. , "Between Tradition and Modernity". Amsterdam 2004, pp.&nbsp;167–171 (in English)
* Leist, Arthur: *Das georgische Volk*, Dresden, 1903 (in German)
* Lehman-Haupt, C.F. : *Reisen und Forschungen*, Berlin, 1910, pp.&nbsp;106–111 (in German)
* Reisner, Oliver: *The Tergdaleulebi: Founders of Georgian National Identity*. In: Ladislaus Löb, István Petrovics, György E. Szonyi (eds.): *Forms of Identity: Definitions and Changes*. Attila Jozsef University, Szeged 1994, pp.&nbsp;125–37
* Wardrop, Oliver *The Kingdom of Georgia'', London, 1888, pp.&nbsp;150–152

## Поврзано

* Грузијци
* Грузиска книжевност
* Историја на Грузија

Ч
Категорија:Христијански светци од 20 век
Категорија:Родени во 1837 година
Категорија:Починати во 1907 година
Вилијам Гилберт

**Вилијам Гилберт** (24 мај 1544? – 30 ноември 1603), исто така познат како Гилберд, бил англиски научник-лекар и физичар. Особено се занимава со испитувањето на магнетизмот и електрицитетот и вовел повеќе поими и изрази за магнетите и електричните големини. Неговото класично дело "Де магнете" (1600) претставува прво големо научно дело објавено во Англија. Називот  "Гилберт" е даден на единицата на магнето-моторните сили. Починал во Лондон на 1 декември 1603.

## Наводи

Категорија:Англиски физичари
Категорија:Магнетичари
Историја на Нигер

Во древно време, територијата на денешен Нигер биле покриени со плодородни рамнини. На овие простори постоеле древни култури, чие главно занимање им било земјоделството и сточарството. На овие простори постојат цртежи кои датираат од пред 12.000 години. Според УНЕСКО, обработката на железо на овие простори започнале во околу 1500 п.н.е.Најголемата држава која постоела на овие простори во антиката било Царство Сонгхај. По неговото пропаѓање кон крајот на 16 век, овде започнале да се формираат сојузи помеѓу локалните племиња. Првиот европски истражувач на овие земји бил Манго Парк, кој ја истражувал Сахара барајќи го изворот на река Нигер, кон 1900 година пристигнале француските колонизатори, а од 1922 година Нигер станал француска колонија, како дел од Француска Западна Африка. По реформите во земјата, во 1965 година се одржале избори во земјата на кои победила прогресивната партија. Независноста на земјата била објавена на 3 август 1960 година. Обид за државен удар се случи ноќта на 30 и 31 март 2021 година, неколку дена пред инаугурацијата на Мохамед Базум, избран претседател. На 2 април 2021 година, Мохамед Базум положи заклетва и ја презеде функцијата.

## Наводи


Категорија:Француска Западна Африка
Александар Карелин

**Александар Карелин** (руски: *Александр Александрович Карелин*; роден на  во ) — поранешен советски и руски борач, Херој на Руската Федерација. Има повеќе прекари како: „*Руска мечка*“, „*Руски Кинг-Конг*“, „*Александар Велики*“ и „*Експеримент*“. Карелин се смета за најуспешниот борач во грчко-римски стил на сите времиња. Карелин освоил златни медали на Олимписките игри во 1988, 1992 и 1996 година под друго знаме (Советски Сојуз, Обединета екипа и Русија) и сребрен медал на Олимписките игри во 2000 година. Неговиот рекорд за борење е 887 победи и два порази. Карелин бил носител на национално знаме на три последователни Олимпијади: во 1988 за Советскиот Сојуз, во 1992 за Обединета екипа, а во 1996 година за Русија.

## Наводи

## Надворешни врски

*Official personal web-site
*Biography with additional information

Категорија:Живи луѓе
Категорија:Руски спортисти
Категорија:Натпреварувачи на Летните олимписки игри 1988
Категорија:Натпреварувачи на Летните олимписки игри (1992)
Категорија:Натпреварувачи на Летните олимписки игри 1996
Категорија:Носители на Орденот за заслуги пред татковината од IV степен
Категорија:Носители на Орденот на пријателството меѓу народите
Категорија:Носители на Орденот на Свети Сава
Историја на Намибија

thumb|right|200px|Знаме на земјата
Според археолошките истражувања, се смета дека територијата на денешна Намибија била населена уштењ од најрани времиња. Во античко време на овие простори живееле Бушманите, племињата Дамара и Мамака. Во текот на 14 век, сите овие племиња биле преполовени од страна на народите Банту. Подоцна овие територии биле населени од европските колонизатори. Во 1878 година, Велика Британија регионот околу Волфиш Беј го објавил за своја територија, вклучувајќи го во ’Ртската Колонија. Во 1883 година Адолф Лудерик го купил крајбрежјето на денешната земја. По преговорите помеѓу Германија и Велика Британија било одлучено бреговите да припаднат на Германците со исклучок на Волфиш Беј. Оваа теритоија била позната под името Германска Југозападна Африка. Првото позначајно востание кое било подигнато во денешна Намибија се случило во 1903 година под раководство на Самуел Махареро. Во почетокот староседелците имале добри резултати, но по испраќањето на голема германска војска, тие претрпиле голем пораз, и голем број на црнци биле или убиени или прогонети во денешна Боцвана. По крајот на ова востание се случило и поредниот бунт. Немирите продолжиле до 1907 година кога бил постигнат мир. Во тој конфликт се смета дека загинале околу 40.000 луѓе. Во времето на Првата светска војна, Јужноафриканскиот сојуз успеал да ја зазеде Намибија. Во 1920 година земјата добила право да ја контролира територијата на Југозападна Африка од страна на Лигата на народите. Во 1966 година Југозападниот африкански фронт започнал борба за независност на ЈАР, кои главно имале поддршка од Советскиот Сојуз. Од тој период, Југозападна Африка започнала да се нарекува Намибија. Меѓународната заедница не го признавала правото на ЈАР да ги контролира овие области. На 21 март 1990 година, во присуство на Генералниот секретар на ООН и претседателот на ЈАР, земјата била прогласена за независна држава.

## Наводи
Варијабилни трошоци

[thumb|right|240px|Разложување на [вкупните трошоци како фиксни трошоци плус **варијабилни трошоци**.]]

**Варијабилни трошоци**  се трошоци кои се менуваат пропорционално според  активноста на бизнисите. Со други зборови варијабилните трошоци се износот од маргиналните трошоци. Исто така може да се сметаат како нормални трошоци. Заедно со фиксните, варијабилните трошоци ги прават двете компоненти од вкупните трошоци. Директните трошоци,сепак се трошоци кои лесно може да се поврзат со одреден потрошен предмет. Не сите варијабилни трошоци се директни трошоци,сепак, на пример, варијабилните производствени целокупни трошоци се варијабилни трошоци кои не се директни трошоци, но индиректни трошоци. Варијабилните трошоци понекогаш се наречени трошоци по единица производ како што варираат со бројот на произведени единици.

Директната работна сила и целокупните трошоци најчесто се наречени променливи трошоци,додека дирекните материјали и директната работна сила најчесто се познати како директни трошоци.

## Објаснување

На пример, производствена фирма плаќа за суровини. Кога активноста е намалена, помалку суровини се користат и така опаѓа трошењето за суровини. Кога е зголемена активноста, се користат повеќе суровини и трошењето се зголемува. Треба да се забележи дека промената во трошоците се случува со малку или без потреба од менаџерска интервенција.

Компанијата ќе плати наемнини и трошоци за одржување во секој период без разлика колку енергија се користи и некоја електрична опрема( клима уреди или осветлување) може да бидат во употреба дури и во период на ниска активност. Овие трошоци може да се наречат како фиксни. Но покрај ова компанијата ќе користи струја за да работи погонот и машинеријата како што е потребно. Колку повеќе е зафатена компанијата,  толку повеќе погонот ќе работи и така повеќе струја се користи. Ова дополнително трошење може да се земе предвид како варијабилно.

Во малопродажба трошоците за стока се скоро целосно варијабилни трошоци, ова не е исто и во производството каде што многу фиксни трошоци како што е амортизањето, се вклучени во трошоците за стоки.

Иако оданочувањето нејчесто варира со профитот, кој во профитот по акција варира со обемот на продажбата, нормално не се смета за варијабилен трошок.
Во повеќето интереси, платата е исплатена по месечни  стапки. Сепак може да постојат работни норми на работната сила врз основа на тоа директните трошоци (работна сила) може да бидат опфатени во трошокот за производот,во овој случај платата не може да биде одредена како варијабилна.

## Наводи

## Извори
* 

Категорија:Финансии
Нереди во Џос (2010)

250px|right|thumb|Местоположба на Лос во Ниерија
Во почетокот на 2010 година, во Нигерија избувнале немири помеѓу христијанското и муслиманското население во Централна Нигерија, во близина на градот Џос. Конфликтот главно и во елина имал религиозен карактер, како и етничките и економските разлики. Првиот облик на насилство започнал на 17 јануари 2010 и траел најмалку четири дена. голем број на куќи, цркви, џамии, возила биле уништени за време на конфликтот. Најмалку 200 луѓе биле убиени. Конфликтите продолжиле и во наредните месеци (март). Според New York Times, голем број на христијански жители биле заклани.

На 7 март 2010 година, повеќе од 100 христијани биле убиени од страна на Хауса-Фулани, во селото Дого-Нахава, во близина на градот Џос. Нападите продолжиле четири часа,, вклучувајќи и и соседните села. Поради ова се јавил голем страв од страна на селаните, кои во целина биле христијани. Голем број на згради пострадале во нападите.   . Поолемиот дел од жртвите биле жени и деца. Помеѓу жртвите се нашло и едно тримесечно бебе. Труповите биле расфрлени по улиците. Вицепретседателот Гудлук Џонатан изјавил дека убијците ќе бидат фатени. Бројот на жртвите подоцна се искачил на 300, а подоцна и на 500. Стотици луѓе ги напуштиле своите домови од страв дека напаѓачите повторно ќе се вратат.

## Наводи

Категорија:Нигерија во 2010 година
Категорија:Нереди во 2010 година
Категорија:Етнички конфликти
Категорија:Конфликти во Нигерија
Категорија:Религиозни конфликти
Историја на Саун Томе и Принсип

Островите Саун Томе и Принсип биле ненаселени пред доаѓањето на португалците во околу 1470 година. Островите биле откриени од Жоао де Сантарем и Педро Ескобар. Цели три години португалските морепловци го истражувале островот пред да донесат одлука каде да биле изградена почетната база. Португалските морепловци го истражиле островот и одлучиле да останат таму бидејќи биле на добра местоположба. Се смета дека островот Сао Томе бил откриен на 21 декември 1471 година, денот на Свети Тома или на 17 јануари 1472 година, денот на Антониј Велики. Во 1493 година било создадено првото населено место од страна на Алваро Камиња по заповед на кралот Жоау II од Португалија. Во 1500 година на истиот начин било основано и првото населено место на Принсип. Земјата била експлоатирана, а како главни робови служеле донесените евреи, осуденици и робови. Многу бргу островот станал најголемиот производител на шеќер во Африка. Но по развојот на шеќерната трска во Западна Африка, значењето на островот во тој поглед се намалило. Во околу 1800 година започнало да се произведува кафе и какао. Од тој период до денес, Саун Томе и Принсип е најголемиот производител на какао во светот. Во 1875 година било укинето ропството, а во периодот помеѓу 1951—1972, островите станале провинција на Португалија. во 1953 година избувнало востание на работниците против португалската власт кое востание завршило по колежот на 1.000 востаници. По ова започнало да се шири националистичката свест и движење чија главна цел било ослободувањето на островите. На 12 јули 1975 година била прогласена независност. За прв претседател бил избран Мануел Пинто де Коста. Саун Томе и Принсип била меѓу првите африкански земји кои во 1990-тите донела демократски реформи и легализација на опозициските партии, така што изборите во 1991 година биле слободни. Мигел Тровада бил избран за претседател на двапати. Во текот на 2009 година во земјата имало обид за државен удар врз Фрадик де Менезес, кој истиот не бил успешен.

## Наводи
Историја на Сиера Леоне

Според археолошките ископувања и истражувања, територијата на денешната држава Сиера Леоне била населена уште пред 2.500 години, главно од различни номадски племиња по потекло од Централна Африка. Постојат и податоци според кои на овие територии во околу 9 век п.н.е. на овие простори бил обработуван металот како суровина. Во 1462 година португалскиот морепловец Педро де Синтра престигнал на бреговите на Сиера Леоне. Многу бргу биле основани поголем број на европски трговски бази односно станици. Во 1787 година од страна на британците бил основан Фритаун. Во текот на XVIII век, територијата била широко реколонизирана со афроамерикански калвинисти од Нова Шкотска, кои учествувале на страна на Велика Британија за време на војната за американската независност. Во 1790-тите се одржале избори, на кои право на глас имале и црнците, како и жените. Во 1808 година земјата станала британска колонија. Својата независност земјата ја добила на 27 април 1961 година. Во 1991 година започнал вооружен конфликт помеѓу владата на Револуционерниот обединет фронт кој пак се борил, со поддршка на Либија, за праведна распределба на приходите добиени од продажбата на дијаманти.

## Наводи
Ксенија Пајчин

**Ксенија Пајчин** (српски: *Ксенија Пајчин*, ,  - , ) — српска пејачка, моден творец и фотомодел.. Ксенија Пајчин е по родум од Босна и Херцеговина.

Својата кариера ја започнала како танчерка во дискотеки. Понатака, таа станала член на музичката група „The Duck“ и со песната „Дачо, те сакам“ (*Дачо, волим те*) оваа група ја забележува својата популарност. По напуштањето на групата, Ксенија ја започнува својата соло кариера и станува сопственик на училиште за танцување во Белград.

На 16 март 2010 година, Ксенија Пајчин трагично и мистериозно го завршила својот живот. Таа била пронајдена мртва во својот стан со прострелна влезна и излезна рана во главата и до неа било нејзиното момче Филип Каписода со прострелна рана. Се верува дека се работи за убиство на Ксенија и самоубиство кои ги извршил Филип.

## Дискографија
### Албуми
* 1997. — -„Too hot to handle“
* 2001. — -„Еxtreme“
* 2004. — „Сигурна“
* 2006. — -„The best of“

### Синглови
* 2007. - „Вештица“ (*Вештерка*)
* 2008. - „Хајде сестро“ феат. Индира Радић (*Ајде сестро со Индира Радиќ*)
* 2008. - „Пица“ (*Пица*)
* 2009. - „Супица“ феат. Данијел Алибабић (*Супа со Даниел Алибабиќ*)
* 2009. - „Фарса“ (*Фарса*)
* 2009. - „Брка“ (*Брка*)

## Наводи

## Надворешни врски

* Ксенија - заминувањето на кралицата 

Категорија:Луѓе од Белград
Категорија:Српски поп пејачи
Категорија:Српски турбо-фолк пејачи
Категорија:Српски поп-фолк пејачи
Категорија:Срби од 20 век
Категорија:Срби од 21 век
Категорија:Погребани на Новите гробишта (Белград)
Категорија:Убиства во Србија
Историја на Сомалија

[мини|[Битка во Могадишу, 1993.|десно]]
мини|Канадска војска во Сомалија 1992.|десно
Сомалија за време на колонијализмот беше поделена помеѓу Велика Британија под чие власништво беше северниот дел на земјата, и Италија на која и припаѓаше остатокот од земјата. Северниот дел се осамостои на 26.јуни 1960, а на 1 јули 1960 се обединија двата дела на Сомалија. Првиот претседател на независна Сомалија стана Аден Абдулах Осман Дар, а Абдирашид Али Шермарке премиер. Во текот на 1967 Мохамед Ибрахим Егал стана премиер во владата на Аден Абдулахи Осман. Егал подоцна беше избран за претседател на самопрогласениот Сомалиленд.

При крајот на 1969 година воена влада ја презема власта по убиството на Шермарке, кој беше избран и служеше како претседател, од 1967 до 1969 година. Мохамед Сиад Баре стана претседател после пучот од 1969 година. револуционерните воени водачи кои ги предводеше Баре, организираа големи јавни работни програми. Тие исто така успешно ја зголемија писменоста во урбаните и руралните краеви од 5% на 55% до средината на ’80 години од минатиот век.

Граѓанската војна трае во Сомалија со прекини од 1977 до 1991 година. Бунтовничките сили, кои ги предводеше Мохамед Фарах Аидид, водич на Обединетиот сомалиски конгрес, ја прогонија владата на Баре. Истата година северниот дел на земјата прогласува независност како Сомалиленд, кој е де факто независен и релативно стабилен во однос на бурниот југ, Сомалиленд не го признава ниедна странска влада.

Со почетокот на 1993, двогодишните напори од страна на Обединетите нации го намалија гладот во земјата. Обединетите нации се повлекоа во Операцијата Обединет штит, претрпувајќи големи губитоци.

Уште една сецесија во Сомалија се одигра во североисточниот регион. Самопрокламираната држава го зеде името Пунтленд.

Трета сецесија се случи во 1988. со прогласувањето на државата Јубаленд. Територијата на Јубаленд денес ја опкружува државата Југозападна Сомалија, и нејзиниот статус е нејасен.

Четвртиот самопрокламиран ентитет, предводен од Раханвејската армија на отпорот, е воспоставен во 1999.

Сомалија е една од многуте земји кои беа погодени од цунами, кој следеше после земјотресот во Индискиот Океан 2004. година.

Во текот на 2006. Унија на исламските судови, нова фракција во граѓанската војна, зазема голем дел од јужна Сомалија. Во декември истата година Етиопија покренува Војна во Сомалија која во рок од неколку недели ја ослободува територијата од Исламистите.

## Наводи
Историја на Мароко

Во текот пред околу 8.000 години, на просторот на денешен Мароко опстојувала т.н. Капсиска култура. Тогаш, Магреб не бил толку сув како што е денеска, и климата била поблага, која дополнително помагала за развој на човечката култура. Во текот на 12 век п.н.е. во Мароко живееле фенекијците, кои создавале голем број на пристаништа кои главно биле наменети за снабдување на фенекиските градови со сол и руда. Во тоа време, берберите веќе живееле во поголемиот дел од Северна Африка. Картагина воспоставила добри трговски односи и соработка со Фенекија. До 2 век п.н.е. на територијата на Северна Африка, а со тоа и на Мароко, постоеле неколку берберски царства кои биле зазимани од страна на Картагина и Римското Царство. Во 40 година, Римјаните успеале да ја анексираат денешната територија на Мароко, формирајќи ја провинцијата Тингитанска Мавританија. Во следните години започнало да се распространува христијанството по овие земји. Во текот на 5 век, Римксата империја ја изгубила провинцијата, и таа била под чести напади од страна на Визиготите, Византијци, Вандали и др. Кон крајот на 7 век, од истокот престигнале арапските освојувачи и го донеле исламот.

Во 11 век подрачјето станало дел од територијата на Алмохадската династија. Во текот на 16 век, Мароканците успеале да се одбранат од обидот на европските и османлиските освојувачи и колонизатори, кои претходно веќе го имале освоено Алжир, и на тој начин создале свој сопствен идентитет. Во 1666 година локалниот владетел Ар-Рашид го зазел Фес, а подоцна и поголемиот дел од мароканската земја, по кое го дал почетокот на династија Алави, која владее до денес. Во 1830 година, Французите го освоиле соседниот Алжир, но Мароко останал независен до почетокот на XX век кога Велика Британија им го препуштила Мароко на француските освојувачи. Кон француското освојување на Мароко најмногу се противела Германија, па дипломатските кризи помеѓу двете земји за малку ќе прераснеле во војна. Во 1912 година Мароко станал француски протекторат под формална управа на султанот. Северниот дел од земјата бил под управа на Шпанија, а градот Тангер станал т.н. меѓународен град. Градот Казабланка станал најголениот град во земјата, индустриски и економски развиен, а Рабат станал престолнина.

По крајот на Втората светска војна, обидите за независност на Мароко продолжиле, но Франција ги преземала секогаш сите мерки за да го скроти истото. Сепак, во втората половина на 1950-тите Франција морала да попушти и Мароко во 1956 година станал независна монархија, а следната година султанот Мохамед бил прогласен за крал. Во периодот од 1961-1999 година, во Мароко владеел Хасан II од Мароко. Земјата, за разлика од многу други арапски земји, останал на страната на капиталистите во времето на Студената војна. Во 1976 година, Хасан заедно со Мавританија ја зазел соседна Западна Сахара, поранешната шпанска колонија. Во текот на 1990-тите земјата го започнала процесот на целосна демократизација.

## Наводи


Категорија:Историја на Северна Африка
Категорија:Историја на исламот
Историја на Того

мини|Того (октомври 1914)
мини
мини|Знаме на Того (1957-1958)
За предколонијалниот период од историјата на денешен Того има малку информации. Познато е дека во период од 11 век и 16 век на овие простори живееле или минувале различни племиња. Поголемиот број од нив живееле или се населувале по бреговите. Во текот на XVIII век Того бил колонизиран од страна на Данска. По колонизацијата, населението било главно користено за трговија со робови. Того заедно со соседните региони бил познат под името “*Робски брег*“. Во 1884 година бил подпишан договор според кој Германија ги зазела териториите на Того под своја контрола, и како германски протекторат останал до крајот на Првата светска војна. Германски Того вклучувал територии од денешна Гана. По Версајскиот договор, Того станал француска колонија. Кон 1950-тите, африканските земји започнале да се подготвуваат за деколонизација. Француски Того успеал да издвои независност во 1960 година. Во 1963 година билизвршен државен удар во кој бил убиен претседателот Сулванус Олимпио. Во 1967 година, Гнасинбе Ејадема ја предводел војската и станал претседател на Того. До неговата смрт во 2005 година, тој бил африкански водач кој најдолго бил на таа функција, со период како претседател од 38 години.

## Наводи
Гоце Арнаудов

**Гоце Арнаудов** (,  - , ) — популарен македонски пејач на фолклорна музика.

## Животопис
Гоце Арнаудов бил роден во  Струмица на 19 август 1954 година. Тој уште на десет годишна возраст почнал да свири на гитара и да пее во групата на  неговиот татко. По завршувањето на средното образование ја формирал групата „**Крик**“, со која се претставувале низ  цела поранешна Југославија. 
Гоце во Македонија се вратил во 1993 година и за кратко време ги освоил симпатиите и признанијата на својата публика и на музичката критика и каде и да учествувал предизвикувал еуфорија, а на сите фестивали ги освојувал првите места.

Во 1994 година на Фолк Фест Валандово со песната „Дали чекаш стара мајко“ ги освоил сите можни награди и веќе дваесет години е меѓу омилените песни во македонскиот фолклор, композитор на песната е Миле Барбаровски, а текстот го напишал Георги Барбаровски. Гоце Арнаудов има напишано над 200 песни, учествувал на стотина фестивали, од кои на преку 60 има добиено прво место. Во рамките на пет години бил прогласуван за најпопуларната личност на Македонија. Учествата на фестивалот Фолк Фест Валандово му донеле 22 награди, а неговите песни многупати ги имаат добиено наградите на публиката и на телевизискиот аудиториум. Неколкупати станал сопственик на наградата за интерпретација на најголемиот пејач „Никола Бадев“ на фестивалот „Гоце Фест“.

Често во Европа, Америка и Австралија учествувал на добротворни концерти.

Во 2000 година, во својот роден град Струмица, Арнаудов направил концерт на стадионот и собрал 10 илјади публика, а раководството на областа му дала награда за пејач на деценијата и за почесен граѓанин.

Починал од рак на белите дробови, на 6 декември 2011 година во болницата во Франција каде што се лекувал.

мини|Споменик на Гоце Арнаудов во центарот на Струмица

## Наводи

## Надворешни врски
* Гоце Арнаудов на YouTube

Категорија:Пејачи од Струмица
Категорија:Македонски фолк пејачи
Македонија на Зимските олимписки игри 2010

мини|десно|230п|Македонските спортисти на церемонијата на свечено отворање
**[[Македонија]]** учестуваше на **[[Зимски олимписки игри 2010|Зимските олимписки игри 2010]]** во Ванкувер, Канада со тројца спортисти.

## [[Податотека:Alpine skiing pictogram.svg|30px]] [[Алпско скијање]]

## [[Податотека:Cross country skiing pictogram.svg|30px]] [[Скијачко трчање]]

* Дарко Дамјановски
* Росана Кироска

## Наводи

* 

2010
Олимписки
Солунски конгрес од 1896 година

**Солунскиот конгрес од 1896 година** е првиот конгрес на *Македонската револуционерна организација* (ТМОРО), а потврда за тоа е сведоштвото на Татарчев кој го нарекува како ***основачки и законодавен***. Конгресот се одржал летото во 1896 година во Солун, траел три дена, а со него заседавал Христо Татарчев.

## Целта на Конгресот
 
Развојот на организацијата на преден план исфрлила голем број на внатрешни и надворешни прашања, потоа се покажало дека постојните нормативни акти се тесни за понатамошен развој на *Македонската револуционерна борба*, а истовремено дошло до засилување на странските пропаганди кои носеле опасност за организацијата. Овие, како и други прашања биле разгледани на Солунскиот конгрес.

## Делегати на конгресот

На конгресот според Ѓорче Петров присуствувале 15 до 16 души. Од нив се познати имињата на 14 души: Дамјан Груев, Христо Татарчев, Иван Хаџи Николов, Христо Батанџиев, Антон Димитров и Ѓорче Петров како членови на *Централниот Комитет*. Додека како прествници на револуционерните реони присуствувале: Гоце Делчев - Штип, Пере Тошев - Битола, Христо Матов - Скопје, Петар Поп Арсов - Прилеп, Велко Думев - Велес, Кирил Прличев - Воден, Благој Калејчев - Сер и Христо Поп Коцев како претставник на Одрин.

## Прашањата кои биле разгледани

На почетокиот од конгресот, раководителите поднеле извештаии за состојбите во своите реони , а потоа биле разгледани следните прашања: 1. Администартивно - територијалната поделаба на организациионата територија, 2. Начинот на коресподенција, 3. Централизација или децентрализација на организацијата, 4. Односот кон останатите етнички групи во Македонија, 5. Статусот на Одрин и Цариград, 6. Прием на жените во организацијата, 7. Односот кон Врховниот комитет, 8. Односот кон егзархиската групација, 9. Односот кон странските пропаганди, 10. Преточување на конгресните одлуки во нов Устав и Правилник .

## Одлуки на Солунскиот конгерс

Организацијата од овој конгрес излегла со ново име:

Во врска со останатите прашања било одлучено дека:

## Значењето на Солунскиот конгрес од 1896 година

## Извори



Категорија:Конгреси на Македонската револуционерна организација
Конгрес 1896
Таихо Коки

мини|Таихо Коки во 1961 година
**Таихо Коки** (大鵬幸喜, Taihō Kōki, , роден како **Коки Наја** (Kōki Naya)) — јапонски сумо борач. Тој е обично се смета за најголемиот сумо борач на повоениот период. Тој станал јокозуна во 1961 и бил најмладиот во тоа време, и тој рекорд го освоил на 32 турнири во периодот од 1960 до 1971 година. Неговата доминација е таква што тој освоил шест турнири по ред на две одделни пригоди.

## Поврзано
* Сумо борење

Категорија:Јапонски сумо борачи
Категорија:Починати во 2013 година
Прва фудбалска лига на Македонија 1992/1993

**Првата фудбалска лига на Македонија 1992/1993** - 1. издание на Првата фудбалска лига на Македонија. Таа била почетната сезона, по независноста на Република Македонија од Југославија. Вардар го освоил првото првенство без пораз.

## Екипи

## Табела

**НАТ** = Одиграни натпревари; **ПОБ** = Победи; **НЕР** = Нерешени; **ПОР** = Порази; **ПОС** = Постигнати голови; **ПРИ** = Примени голови; **РАЗ** = Гол разлика; **Бод** = Бодови

Извор: macedonianfootball.com

## Најдобар стрелец

## Поврзано
* Фудбалски куп на Македонија 1992/1993
* Втора фудбалска лига на Македонија 1992/1993
* Трета фудбалска лига на Македонија 1992/1993

## Надворешни врски
* ФФМ 
* MAK.pdf

1992-1993
Категорија:1992-93 фудбалски лиги
Прва лига
Прва лига