Мајка

200px|thumb|right|''Мигрантска мајка'' од Дороти Ланг.

**Мајка** е жена која била во блажена состојба, се породила и израснала дете. Поради комплексноста и разликите во социјалните, културните и религиозни дефиниции на мајките, тешко е да се даде една општа универзална дефиниција која би била лесно прифатлива.

## Биолошка мајка

Кај цицачите, жената има можност да остане во блажена состојба каде во матката се развива фетус или ембрион. Кај луѓето, фетусот се развива девет месеци и потоа жената се пораѓа. Карактеристично за биолошката мајка е тоа што по пораѓањето се активираат млечните жлезди кои лачат млеко со кое се храни новороденчето првите една до две години.

## Сурогат мајка
Сурогат мајка е жена која е во блажена состојба и раѓа дете кое не е нејзино, туку за парови кои не можат да имаат дете.

## Улогата на мајката во психолошкиот развој на детето
Според Ерих Фром, мајчинството може да биде и деструктивно и да предизвика патолошки последици во психичкиот развој на нејзиното дете. Оваа фиксација на детето за мајката вообичаено се случува кога мајката е претерано приврзана за детето при што, во името на љубовта, сака да го задржи во себе. Тогаш, таа очекува дека, дури и кога ќе порасне, детето не треба да биде независно и слободно, туку сака да го задржи во своето заштитничко крило и, уште повеќе, да го врати во својата „сепримачка“ и „серазурнувачка“ утроба.

## Мајката како тема во уметноста и во популарната култура
[мини|десно|300px|[Влахо Буковац (1855–1922), *Мајка и дете* (1894), Национална галерија на Македонија]]

### Мајката како тема во книжевноста
* „Свети Петар и мајка му“ — македонска народна песна.
* „Мицевата мајка Мици си го плака“ — македонска народна песна.
* „Мајката го проколнала Соломон“ (српски: *Соломуна проклела мати*) — српска народна приказна.
* „Туѓа мајка“ (српски: *Туђа мајка*) — српска народна песна.
* „Мајчиното срце“ (српски: *Материно срце*) — српска народна песна.
* „Мајка Маргарита“ — бугарштица.
* „Мама“ — расказ на српскиот писател Давид Албахари.
* „Сонетна ѕвезда на мајката“ — песна на хрватскиот поет Иво Мијо Андриќ.
* „Мајка“ — песна на Никола Јонков Вапцаров.
* „Желба за мама“ — песна за деца на хрватскиот поет Григор Витез.
* „На мајчиниот ден“ — песна за деца на Григор Витез.
* „Мајка“ — роман на рускиот писател Максим Горки од 1906 година.
* „Писмо до мајката“ — песна на рускиот поет Сергеј Есенин од 1924 година.
* „Тегли“ — кус расказ на македонскиот писател Ѓоко Здравески од 2019 година.
* „Подарок за мајката“ — расказ за деца на македонскиот писател Неџати Зекерија.
* „Мамо, врати се дома“ — расказ за деца на Неџати Зекерија.
* „Рацете на мајка ми се најтопли“ — расказ за деца на Неџати Зекерија.
* „Завист“ — расказ за деца на Неџати Зекерија.
* „Мајчино галениче“ (српски: *Материна маза*) — песна на српскиот поет Јован Јовановиќ-Змај.
* „Бдеење“ — песна на македонскиот поет Блаже Конески.
* „Стојанка мајка кнежополка“ (српски: *Stojanka majka knežopoljka*) — песна на српскиот поет Скендер Куленовиќ.
* „Мамино момиче“ — песна на македонскиот поет Васил Куноски.
* „Дај ми ја, мамо“ — песна на Васил Куноски.
* „Букетче“ — песна на Васил Куноски.
* „Денот на мама“ — песна на Васил Куноски.
* „Каква мајка“ — песна на Васил Куноски.
* „Неколку збора за мојата мама“ (руски: *Несколько слов о моей маме*) — песна на рускиот поет Владимир Мајаковски од 1913 година.
* „Мама и вечерта што ја убија Германците“ (руски: *Мама и убитый немцами вечер*) — песна на Владимир Мајаковски од 1914 година.
* „На мајките“  (српски: *Majkama*) — песна на српската поетеса Десанка Максимовиќ.
* „Мајката Дивјачка“ (француски: *La Mère Sauvage*) — расказ на францускиот писател Ги де Мопасан, првпат објавен на 3 март 1884 година.
* „Мајка“ — песна на македонскиот поет Коле Неделковски.
* „Мајка и син“ — песна на Коле Неделковски.
* „За љубов на мајките“ — песна на македонскиот поет Живко Николовски.
* „Мајка“ — расказ на македонскиот писател Горан Петревски од 2014 година.
* „Песна за мама“ — песна на македонскиот писател Видое Подгорец.
* „Воспоставување ред со цвеќе“ — краток расказ на македонската писателка Будимка Поповска.
* „На гости при мајка“ - песна на македонскиот поет Анте Поповски.
* „Воскресение“ — песна на македонскиот поет Анте Поповски.
* „Запис за мајките од егејско“ — песна на македонскиот поет Анте Поповски.
* „Писмо од мајка ми за црниот снег“ — песна на македонскиот поет Анте Поповски.
* „Некогаш кога цутеа црешите“ — песна на македонскиот поет Анте Поповски.
* „Илевата мајка“ — расказ на македонскиот писател Глигор Поповски.
* „Молитва за мојата мајка“ — песна на италијанскиот писател и режисер Пјер Паоло Пазолини од 1962 година.
* „Мајката заминува“ — песна во проза од истоимената збирка на полскиот поет Тадеуш Ружевич.
* „Лошиот син“ — песна на Тадеуш Ружевич од 1941 година.
* „Мајка“ — збирка поезија на чешкиот поет Јарослав Сајферт од 1954 година.
* „Очите мамини“ — песна на македонскиот писател Бошко Смаќоски.
* „Тага“ — песна на Бошко Смаќоски.
* „Мајка“ — песна на полскиот поет Леополд Стаф.
* „Споменот на мајка ми“ — песна на македонскиот поет Васе Тодоров - Шлеговец.
* „Најубавиот разговор“ — расказ на македонската писателка Цветанка Трпкова.
* „Ангел со шест крилја“ — краток расказ на македонската писателка Оливера Ќорвезироска од 2021 година.
* „Ќе заборавам ли некогаш нешто?“ — краток расказ на македонската писателка Оливера Ќорвезироска од 2021 година.
* Две чиничиња пченица со ореви и цимет“ — краток расказ на македонската писателка Оливера Ќорвезироска од 2021 година.
* „Братучетка ми ги има нозете на мајка ми“ — краток расказ на македонската писателка Оливера Ќорвезироска од 2021 година.
* „Мајка и син“ — краток расказ на рускиот писател Данил Хармс.
* „Господинот Когито ја среќава во Лувр статуата на Големата мајка“ — песна на полскиот поет Збигњев Херберт.
* „Пиета“ — песна на полската поетеса Вислава Шимборска.
* „Фетишот на плодноста од палеолитот“ — песна на полската поетеса Вислава Шимборска.

### Мајката како тема во филмот
* „Мајка“ (руски: *Мать*) — советски филм од 1926 година, во режија на Всеволд Пудовкин.
* „Мајка“ — советски филм од 1955 година.
* „Песната на мајка ми“ (турски: *Klama dayika min*) — турско-француско-германски филм од 2014 година, во режија на Ерол Минтас.
* „Рона, Азимовата мајка“ — авганистанско-ирански филм од 2018 година, во режија на Џамшид Махмуди.

### Мајката како мотив во музиката
### Мајката како мотив во популарната музика
* „Мајки“ (хрватски: *Majke*) - хрватска рок-група, основана во 1984 година.
* „Мама мора да умре ноќва“ (англиски: *Momma's Gotta Die Tonight*) - песна на американската рок-група Бади каунт (*Body Count*) од 1992 година.
* „Мајка“ (англиски: *Mother*) - композиција на англискиот гудачки квартет Баланеску (*Balanescu Quartet*) од 1994 година.
* „Збогум мајко“ - фолк песна на Никола Бадев.
* „Мајка ти треба да знае“ (англиски: *Your Mother Should Know*) - песна на британската рок-група Битлси (*The Beatles*) од 1967 година.
* „Мајка ми и јас“ (англиски: *Mother and I*) - песна на британската рок-група Вандер стаф (*The Wonder Stuff*) од 1988.
* „Мама, ти си ми во мислите“ (англиски: *Mama, You Been On My Mind*) - песна на американскиот рок-музичар Боб Дилан.
* „Мајка“ (англиски: *Mother*) - песна на англиската хард-кор група *[[Electro Hippies]]*.
* „Нова мама“ (англиски: *New Mama*) - песна на американскиот рок-музичар Нил Јанг (*Neil Young*) од 1975 година.
* „Испрати слика од мама“ (англиски: *Send A Picture Of Mother*) - песна на американскиот кантри-музичар Џони Кеш (*Johnny Cash*).
* „Мама е мртва“ (англиски: *My Mummy's Dead*) - песна на *John Lennon & The Plastic Ono Band* од 1971 година.
* „Мајко“ (англиски: *Mother*) - песна на *John Lennon & The Plastic Ono Band* од 1971 година.
* „Кога мама беше молец“ (англиски: *When Mama Was a Moth*) - песна на шкотската рок-група Кокто Твинс (*Cocteau Twins*) од 1983 година.
* „Мајчина љубов“ (англиски: *Motherly Love*) — песна на американската рок-група Мадерс оф инвеншн (*The Mothers Of Invention*) од 1966 година.
* „Мајка-плашило“ (англиски: *Freak Momma*) — песна на *[[Мадхани|Mudhoney]]* и *[[Sir Mix-A-Lot]]* од 1993 година.
* „Мама“ (англиски: *Mama*) — музички албум на канадската рок-група Ноуминсноу (*Nomeansno*) од 1982 година.
* „Мајчинска врска“ (англиски: *Motheship connection*) — музички албум на американската фанк-група Парлемент (*Parliament*) од 1975 година.
* „Матилда мајко“ (англиски: *Matilda Mother*) — песна на британската рок-група Пинк Флојд (*Pink Floyd*) од 1967 година.
* „Мајка со атомско срце“ (англиски: *Atom Heart Mother*) — песна од истоимениот музички албум на Пинк флојд од 1970 година.
* „Мајка“ (англиски: *Mother*) — песна на американската рок-група Тин вајт роуп (*Thin White Rope*) од 1987 година.
* „Мама е тажна“ (англиски: *Mamie is blue*) — песна на германската рок-група Фауст.
* „Како мојата мајка“ (српски: *Као моја мати*) — песна на српскиот поп-пејач Здраво Чолиќ.
* „За илјада мајки“ (англиски: *For A Thousand Mothers*) — песна на британската рок-група Џетро тал (*Jethro Tull*) од 1969 година.

### Мајката како мотив во народната музика
* „Да ми пукниш, стара мајко“ — македонска народна песна.
* „Аир да не сториш, мајко“ — македонска народна песна.
* „Сношти си дојдов од гурбет, мајко“ — македонска народна песна.

### Мајката како мотив во сликарството
* „Мајката на Никола Вапцаров“ — слика на македонската сликарка Кераца Висулчева.

## Поврзано

* Семејство
* Татко
* Матријархат
* Роднински односи

## Користена литература
* "The Evolutionary Biology of Human Female Sexuality", by Randy Thornhill, Steven W. Gangestad 
* "Motherhood - How should we care for our children?", by Anne Manne
* "Mother nature: maternal instincts and how they shape the human species", by Sarah Blaffer Hrdy

## Наводи

Категорија:Семејство
Категорија:Роднински односи
Категорија:Родителство