Човекови права во Словачка

**Човековите права во Словачка** се регулирани со законите на Словачка и надгледувани од меѓународни организации како што е Советот на Европа.

## Правна основа
Второто поглавје од Уставот на Словачка ги наведува правата и слободите гарантирани со закон. Тие ги вклучуваат правата на живот, приватност, справедлив процес, достоинство, сопственост, религија, слободно движење, слободен говор, слободен печат, петиција, здружување и гласање, како и слобода од тортура, сурово казнување и ропство. Уставот исто така гарантира дека правата не можат да бидат заштитувани на дискриминаторски начин.

## Политичка слобода
Канцеларијата на јавниот бранител на правата и Словачкиот национален центар за човекови права се одговорни за заштита на правата во Словачка. Организацијата за безбедност и соработка на Европа утврдила дека изборите во Словачка се слободни и фер. Законот предвидува владините активности да бидат транспарентни, а владините договори да се објавуваат за јавноста. Корупцијата на владините службеници е кривично дело според словачкиот закон, а идентификувани се и изолирани случаи на корупција во владата. Владата на Словачка спровела мерки за борба против корупцијата. Антикорупциските рации биле спроведени од страна на полицијата, а десетици државни функционери биле обвинети за корупција и поврзани кривични дела меѓу 2020 и 2021 година. Жените и ЛГБТ групите се недоволно застапени во политиката.

Индексот за демократија ја оценил Словачка како „неправилна демократија“ во 2021 година со оценка 7,03 од 10, ставајќи ја на 45-то место од 167 земји. Фридом Хаус ја оценил Словачка како „слободна“ во 2022 година со оценка од 90 од 100.

## Трговија со луѓе
Во 2021 година, Стејт департментот на САД ја класифицирал превенцијата на трговијата со луѓе во Словачка како „Ниво 2“, што значи дека „не ги исполнува целосно минималните стандарди за елиминација на трговијата со луѓе, но прави значителни напори да го стори тоа“. Трговијата со луѓе е криминализирана со член 179 од кривичниот законик, со казни кои се движат од четири до десет години затвор. Во 2021 година, Словачка иницирала 15 истраги за сексуална трговија, четири за принудна работа и три за принудно питачење. Владата на Словачка финансира и невладина организација за помош на жртвите на трговија со луѓе.

## Граѓански права

### Справедлив процес
Произволниот притвор, произволното лишување од живот и тортурата се нелегални и не се практикуваат во Словачка. Генерално се почитуваат законите за нечовечко или понижувачко казнување, иако постојат повремени пријави за полициска злоупотреба. На обвинетите им се гарантира правото на правично судење, независно судство, презумпција на невиност и правен бранител. Довербата во независното судство е поткопана во Словачка поради обвинувањата за корупција и неефикасност. Според Европската унија, само 28% од словачките граѓани имале доверба во судството во 2021 година.

### Изразување
Слободата на изразување и слободата на печатот се загарантирани со закон во Словачка. Говорот на омраза и негирањето на холокаустот се кривични дела. Клеветите се третираат како кривично дело и забраната за клеветење се користи за ограничување на известувањето од страна на медиумите и за сузбивање на критики на политичарите и други значајни личности. Убиството на Јан Куцијак во 2018 година како одговор на неговите истраги за корупција претставувало голем напад врз слободата на печатот во Словачка.

## Дискриминација

### ЛГБТ
Дискриминацијата врз основа на сексуална ориентација и родов идентитет е незаконска, но овој закон не се спроведува доследно. Политичката застапеност на ЛГБТ луѓето во Словачка е ограничена. Политичарите ретко се идентификуваат како ЛГБТ и јавните коментари кои ја омаловажуваат ЛГБТ заедницата се вообичаени. Според законот, поединците кои бараат менување на полот во документите треба прво да имаат операција за менување на полот.

### Раса и етничка припадност
Уставот гарантира еднаквост врз основа на раса, националност, етничка припадност и кој било друг статус. Злосторствата од омраза се казнуваат построго во Словачка. Законите за антидискриминација се спроведуваат неконзистентно, а Ромите особено доживуваат дискриминација, вознемирување и полициска бруталност. Ромите често се сегрегирани од другите групи во Словачка, а злосторствата против Ромите не се доволно истражувани. Владата на Словачка ја признала својата улога во присилните стерилизации на илјадници Ромки.

### Религија
Според Уставот на Словачка не постои официјална религија во Словачка и е загарантирана еднаквоста врз основа на религијата. Владиното признавање на религиозните групи им дава посебни привилегии како што се попување во затвори, вршење свадбени церемонии и добивање субвенции. За да им се оддаде признание, верските групи треба да поднесат потписи од 50.000 приврзаници. Од учениците се бара да посетуваат верска настава на училиште, иако се достапни алтернативи. Материјалите кои заговараат дискриминација или омраза против религиозна група се незаконски и се казнуваат со затвор до осум години. И покрај ова, антисемитизмот и исламофобијата се распространети во Словачка, а и двете се вообичаени во политичките кампањи на екстремистичките партии.

### Жени
Уставот гарантира еднаквост врз основа на полот. На жените им се дадени целосни политички слободи во Словачка, а во 2019 година била избрана првата жена претседател на Словачка. Жените се недоволно застапени во парламентот, и сочинувале околу 21% од парламентот во 2020 година. Семејното насилство во Словачка е широко распространето, а достапноста на организации за помош на жртвите на семејно насилство е мала. Словачка ја потпишала Истанбулската конвенција за насилство врз жените, но не ја ратификувала.

## Поврзано

* Човекови права во Европа

## Наводи

Категорија:Човекови права по земја