Епона

мини|224x224пкс| Епона, втор или трет век од нашата ера, од Контерн, Луксембург (Musée national d'art et d'histoire,  Луксембург)
Во гало-римската религија, **Епона** била заштитник на коњи, коњчиња, магариња и мазги. Била божица на плодноста, како што покажуваат нејзините атрибути на патери, корнукупија, уши од жито и присуство на ждребиња во некои скулптури. Таа и нејзините коњи можеби биле водачи на душата на патот (возењето) по смртта, со паралели во Ријанон од Мабиногион. Обожавањето на Епона, „единственото келтско божество на кое на крајот се поклонувал и самиот Рим“, како покровител на коњаницата  била широко распространета во Римската Империја помеѓу првиот и третиот век од нашата ера; ова е невообичаено за келтско божество, од често поврзан со специфични локалитети.

Иако е познато само од римски контексти, името Епона („Голема кобила“) е од галскиот јазик ; потекнува од  пракелтски * *коњ* „коњ“, што доведува до современ велшки *ебол* „ждребе“, заедно со аугментираната наставка *- на* често, иако не исклучиво, што се наоѓа во анонимите (на пример Сирона, Матрона) и вообичаената галска женска еднина *-а*. Во една епизода зачувана во забелешка на Паузанија, архаичната Деметра Еринис (Одмаздоубива Деметра) била исто така Голема кобила, која ја јавнал Посејдон во форма на пастув и ги ождребила Арион и ќерката која не била именувана вон аркадиските мистерии. Деметра била почитувана како кобила во Ликосура во Аркадија во историските времиња.
мини|Епона и нејзините коњи, од Кенген, Германија, околу 200 г.н.е.
мини|Релјеф на Епона, придружуван од два пара коњи, од Римска Македонија.
Скулптурите на Епона можат да се поделат во пет вида поред Беноа: јавање, стоење или седење пред коњ, стоење или седење меѓу два коња, скротување коњи на начин на *потија терон* и симболична кобила и ждребе. Во коњички тип, вообичаен во Галија, таа е прикажана како седи на страна на седло на коњ или (ретко) лежи на еден; во типот Царски (почесто надвор од Галија) таа седи на престол, придружуван од два или повеќе коњи или ждребиња. Во далечната Дакија, таа е претставена на стела (сега во Музејот Сепмувезети, Будимпешта) во форма на Кибела, седната фронтално на престол со рацете на вратот на нејзините спарени животни: нејзините коњи се замена за лавовите на Кибела.

## Денес
На островот Макинак, Мичиген, Епона се слави секој јуни со посета на шталите, благослов на животните и Парадата на Епона и Баркус. На островот Mackinac не се дозволени автомобили; примарен превоз останува коњот, така што славењето на Епона има особено значење на овој остров на горниот среден запад. „Празникот на Епона“ вклучува благослов на коњи и други животни од страна на еден локален црковен човек.

Денес, Епона ја обожуваат и неодруидите и други пагани и многубошци.

## Поврзано
* Коњска жртва
* Бел коњ (митологија)

## Наводи

## Литература
** Benoît, F. (1950). *Les mythes de l'outre-tombe. Le cavalier à l'anguipède et l'écuyère Épona*. Brussels, Latomus Revue d'études latines.
** Delamarre, X. (2003). *Dictionnaire de la langue gauloise*. 2nd edition. Paris, Editions Errance.
** Euskirchen, Marion (1993). "Epona" Dissertation, Bonn 1994 (Sonderdruck aus: Bericht der Römisch-Germanischen Kommission 74.1993.)
** Evans, Dyfed Llwyd (2005–2007), Epona: a Gaulish and Brythonic goddess (Divine Horse) 
** Green M. J. (1986), *The Gods of the Celts*, Stroud, Gloucestershire.
** Magnen, R. *Epona* (Delmas, 1953).
** Nantonos and Ceffyl (2004), Epona.net, a scholarly resource
** Oaks, L. S. (1986), "The goddess Epona", in M. Henig and A. King, *Pagan Gods and Shrines of the Roman Empire* (Oxford), pp 77–84.
** Reinach, Salomon (1895). "Épona". *Revue archéologique* 1895,  163–95,
** Simón, Francisco Marco, "Religion and Religious Practices of the Ancient Celts of the Iberian Peninsula" in *e-Keltoi: The Celts in the Iberian Peninsula*, **6** 287–345, section 2.2.4.1 (on-line)
** Speidel, M. P. (1994). *Riding for Caesar: the Roman Emperors' Horse Guards*. Cambridge, Massachusetts, Harvard University Press.
** Thevenot, Emile 1949. "Les monuments et le culte d' Epona chez les Eduens," *L'antiquité Classique* **18** pp 385–400. Epona and the Aedui.
** Vaillant, Roger (1951), Epona-Rigatona, *Ogam*, Rennes, pp 190–205.

Категорија:Божици на плодноста
Категорија:Римски божици