open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Црква „Св. Ахил и Св. Благовештение“

**Свети Ахил и Свето Благовештение** () — црква во градот Гребен, Егејска Македонија. Претставува катедрален храм на Гребенската епархија на Цариградската патријаршија.

## Историја
Камен-темелникот на храмот е поставен на 13 јуни 1908 г. за време на митрополитот Агатангел Гребенски. Црквата првично го ноисела името „Св. Ахил“ и и претставувала куполна базилика со закосувања на покривот, релативно ретка за своето време. Во архитектурата се забележуваат европски влијанија. Во 1922 г. митрополитот Емилијан II Гребенски ја обновил внатрешноста на храмот, кога е поставен и сегашниот иконостас, дело на светогорски монаси. Иконите на него исто така се светогорски — творби на јеромонахот Серафим од Кареја. Иконата на Благовештението е опкована со злато. Иконите се подарок од митрополитот Емилијан и од истакнати гребенски семејства. За време на митрополитот Филип Гребенски, поради проблеми со покривот, храмот е целосно преизграден — урната е куполата, покривот е снижен, двете проширувања на запад се срушени и на нивно место се подигнати две камбанарии. Изградена е и женска црква. Живописувањето на храмот почнало во 1987 г. за време на митрополитот Сергиј Гребенски. Манолис Јанусис од Периволи во олтарот ја насликал Пресвета Богородица Поширока од небесата. Останатите фрески се дело на зографот Аристотелис Варсамис од Мавронорес.

## Поврзано
* Гребенска епархија

## Наводи

Ахил Благовештение
Ахил Благовештение, Гребен
Ахил Благовештение, Гребен
Категорија:Појавено во 1908 година
Црква „Св. Ѓорѓи“ - Просеник

**Свети Ѓорѓи** () — црква во селото Просеник, Серско, Егејска Македонија. Влегува во состав на Серско-нигритската епархија на Цариградската патријаршија.

## Историја
Црквата се наоѓа во јужниот дел на селото. Почнала да се гради во 1920 и завршена е во 1927 г. Од тој период датираат и иконите во храмот. Осветена е од митрополитот Константин Серско-нигритски. Градбата претставува крстокуполен храм. На југоисток има камбанарија. Подоцна е додадена припрата на запад и направено е живописување.

## Поврзано
* Серско-нигритска епархија

## Наводи

Ѓорѓи, Просеник
Ѓорѓи, Просеник
Категорија:Појавено во 1927 година
Вишенски манастир

**Вишенски манастир „Успение на пресв. Богородица“** () — женски манастир во поранешното село Вишен кај [Метох](http://Метох%20(Серско)), Серско, Егејска Македонија. Влегува во состав на Серско-нигритската епархија на Цариградската патријаршија.

Манастирот се наоѓа на 10&nbsp;км северно од Сер, на местото на некогашното село Вишен, по кое е наречен. Најблиско денешно село е Метох. За време на Грчката вооружена пропаганда во Македонија манастирот бил база на андартските чети. Уништен е во Првата светска војна во 1916 г. заедно со целото село. Во 1925 г. добротворното братство „Пресвета Богородица Вишенска“ започнало да ја обновува црквата, што завршило во 1928 г. Манастирот е обновен во 1972 г. како женски. Во 1996 г. на манастирската црква ѝ е придодадена припрата.

## Поврзано
* Серско-нигритска епархија

## Наводи

Категорија:Манастири во Сер (општина)
Категорија:Манастири во Серско-нигритската епархија
Категорија:Цркви во Сер (општина)
Категорија:Цркви во Серско-нигритската епархија
Категорија:Грчка вооружена пропаганда во Македонија
Категорија:Појавено во 1972 година
Големи и мали (филм)

**„Големи и мали“** (српскохрватски: *Велики и мали*) — филм од 1956 година, режиран од Владимир Погачиќ. Главните улоги ги играат: Јозо Лауренчиќ, Милан Срдоч, Северин Бијелиќ, Љуба Тадиќ, Татјана Бељакова, Бранка Пантелиќ и Бранко Татиќ..

## Синопсис
Павле (го игра Тадиќ) се обидува да префрли група илегалци на ослободената територија, но притоа него го бара полицијата. Павле сака да се скрие кај својот стар пријател Стеван, но не успева, но синот на пријателот, малиот Аца, го крие и истовремено ги известува пријателите на Павле. Тие го канат Стеван да им се придружи на слободната територија, но тој се колеба, па гине на вратата од својот дом.

## Наводи

Категорија:Југословенски филмови
Категорија:Српски филмови
Категорија:Црно-бели филмови
Категорија:Филмови на Владимир Погачиќ
Категорија:Филмови на српскохрватски јазик
Категорија:Филмови на српски јазик
Категорија:Филмови од 1956 година
Категорија:Филмови со Јозо Лауренчиќ
Категорија:Филмови со Љуба Тадиќ
Категорија:Филмови со Бранко Татиќ
Категорија:Филмови со Бранка Пантелиќ
Категорија:Филмови со Северин Бијелиќ
Категорија:Филмови со Милан Срдоч
Категорија:Филмови со Татјана Бељакова
Категорија:Филмови за Втората светска војна
Машка ракометна репрезентација на Португалија

**Машката ракометна репрезентација на Португалија** — сениорска репрезентација што ја претставува Португалија на меѓународните ракометни натпреварувања во машка конкуренција. Репрезентацијата е раководена од страна на Ракометната федерација на Португалија.

## Меѓународни учества
Во својата историја, машката репрезентација на Португалија четири пати обезбедила пласман на светските првенства (1997, 2001, 2003 и 2021) и седум пати на европските првенства (1994, 2000, 2002, 2004, 2006, 2020 и 2022). Тие се пласирале автоматски на Светското првенство 2003 и на воведното Европско првенство 1994 како домаќин. Најдобар резултат на репрезентацијата на светските првенства е 10. место од Светското првенство 2021, додека пак на европките првенства најдобар резултат е 6. место постигнато на Европското првенство 2020. Својот единствен настап на Летни олимписки игри, репрезентацијата го постигнала на Летните олимписки игри 2020 во Токио, каде што завршила на 9. место.

### Олимписки игри

### Светски првенства

### Европски првенства

## Моментален состав
Состав за Светското првенство 2021.

Тренер: Пауло Переира

## Наводи

## Надворешни врски
*Официјална страница на Ракометната федерација на Португалија
*Профил на Светската ракометна федерација

Категорија:Ракометни репрезентации
Ракометна, Машка
Категорија:Ракометот во Португалија
Ветрот запре пред зората

**„Ветрот запре пред зората“** (српскохрватски: *Ветар је стао пред зору*) — филм од 1959 година, режиран од Радош Новаковиќ. Главните улоги ги играат: Радмила Радовановиќ, Бранко Плеша и Антун Врдољак..

## Синопсис
Дејството на филмот се одвива во окупираниот Белград за време на Втората светска војна. На членовите на илегалната група во која членува Јасна им е сомнително тоа што Специјалната полиција неочекувано ја ослободува, па затоа почнуваат да ја избегнуваат. Јасн дознава дека некој ги предал нејзините другари и тоа им го соопштува, но на тој начин станува уште повеќе сомнителна. Меѓутоа, благодарение на нејзината пожртвуваност, акцијата за спасување на нејзините другари успева, а тие најпосле се уверуваат во нејзината верност.

## Наводи

Категорија:Југословенски филмови
Категорија:Српски филмови
Категорија:Црно-бели филмови
Категорија:Филмови на Радош Новаковиќ
Категорија:Филмови на српскохрватски јазик
Категорија:Филмови на српски јазик
Категорија:Филмови чие дејствие се одвива во Белград
Категорија:Филмови од 1959 година
Категорија:Филмови со Радмила Радовановиќ
Категорија:Филмови со Бранко Плеша
Категорија:Филмови со Антун Врдољак
Категорија:Филмови за Втората светска војна
Лисабонски саем на книгата

мини| Девојки на Лисабонскиот саем на книгата, 2006 година.
**Саемот на книгата во Лисабон** (португалски: *Feira do Livro de Lisboa*) ― саем на книгата што е одржуван секоја година во Лисабон, Португалија. Одржуван е во Паркот „Едуардо VII“.

Лисабонскиот саем на книгата е еден од најстарите културни фестивали што се одржуваат во главниот град на Португалија. Свечено бил отворен во 1930-тите, а неговата традиционална местоположба е Паркот „Едуардо VII“, најголемиот парк во Лисабон, кој се наоѓа во близина на монументалниот Праса Маркес де Помбал.

Настрана од изложувачите, публиката може да ужива во читањето и купувањето на стари и ретки томови, како и да ужива во предностите на дарежливите попусти на цените што ги предизвикува саемот. Повеќето од книгите (стари или нови наслови и автори) се на португалски, но сепак има многу тезги на кои се изложени публикациите на англиски јазик, што може да ги привлече заинтересираните луѓе што зборуваат англиски, кои не сакаат само да ги пробаат шармот на настанот, но и да се вратат дома некои реткости од нивниот престој во Лисабон.

## Наводи

Категорија:Фестивали основани во 1930 година
Категорија:Појавено во 1930 година во Португалија
Категорија:Повторувачки настани појавени во 1930 година
Категорија:Годишни настани во Лисабон
Категорија:Саеми во Португалија
Категорија:Фестивали во Лисабон
Категорија:Саеми на книгата во Португалија
Знаме на Лисабон

**Знамето на Лисабон**, познато и како **Знамето на Свети Винсент**, ― општинско знаме на Лисабон, кое се состои од жиронија наизменично помеѓу црно и бело обезличено со грбот на Лисабон во средината. За цивилна употреба знамето се вее без грбот.

Грбот на Лисабон ја прикажува приказната за тоа како Свети Винсент станал светец заштитник на Лисабон. Португалската легенда кажува како телото на светецот било купено во Алгарве во 1173 година додека бил на пат кон главниот град за да биде погребан во лисабонската катедрала од кралот Алфонсо I. Овде, додека бродот бил закотвен на најјугозападната точка на Португалија (денешен Р’т Свети Винсент), двајца гаврани наводно се качиле на бродот за да го чуваат трупот. Оваа легенда се раширила во португалскиот фолклор, што резултирала со тоа што сцената се користи за претставување на Лисабон.

Веднаш подолу е обвиткан јаката на Орденот на кулата и мечот, кој му бил доделен на градот на 3 јуни 1920 година од претседателот Антонио Жозе де Алмеида. Под грбот има бел свиток со мотото  („Најблагороден и најверен град Лисабон“). Над грбот има златна мурална круна со пет видливи кули, што укажува на статусот на градот и главниот град на Лисабон.

Знамето на Лисабон влијаело на дизајнот на знамето на Сеута.

## Поврзано

* Португалска вексилологија
* Грб на Лисабон
* Знаме на Сеута

## Наводи


## Надворешни врски

* Лисабон на Flags of the World

Категорија:Историја на Лисабон
Категорија:Редот на кулата и мечот
Категорија:Знамиња кои прикажуваат животни
Категорија:Култура во Лисабон
Категорија:Знамиња на светци
Категорија:Знамиња на градови
Категорија:Португалски знамиња
Алмонда (Португалија)

**Алмонда** ― португалско село со околу 300 жители во граѓанската парохија Зибреира, во рамките на општината Торес Новас и округот Сантарем.

Селото го добило името по реката Алмонда, чиј извор се наоѓа во близина.
[мини| Черепот ароеира 3 на 400.000 години стар хомо хајделбергенсис; најстарата трага од човечката историја во [Португалија.]]
Бадемот е познат по пештерата Ароеира (можеби најголемата пештера во земјата) во карстниот варовнички пејзаж, каде што во 2014 година бил откриен черепот ароеира 3 стар 400.000 години на хомо хајделбергенсис. Тоа е најстарата трага од човечката историја во Португалија.

Месните услови на топографијата на карстен варовник и изобилството на вода обезбедиле можност за добивање енергија, и на тој начин, во 1818 година, Домингос Ардисон ја основал фабриката за хартија „Ренова“. Стопанското друштво е важен комерцијален мотор на регионот Торес Новас и добро позната и на национално и на меѓународно ниво. Иако друштвото се проширило, „старата фабрика“ продолжува да функционира.

## Наводи

Категорија:Торес Новас
Категорија:Населени места во округот Сантарем
Категорија:Села во Португалија
Категорија:Археолошки наоѓалишта во округот Сантарем
Црква „Св. Ѓорѓи“ - Враста (Лагадинско)

**Свети Ѓорѓи и Успение на Пресвета Богородица** () — црква во селото Враста, Лагадинско, Егејска Македонија. Влегува во состав на Серско-нигритската епархија на Цариградската патријаршија.

Црквата е парохиски храм на селото. Сместена е во неговиот северен дел, до средновековната Врастенска кула и гробиштата. Изградена е врз постар храм од кој останала само камената камбанарија. Тој претходен храм бил изградена на 30 март 1868 г. според натпис на мермерна плоча. Сегашната црква е трикорабна крстовидна базилика со купола. Храмот е живописан и има иконостас во византиски стил.

Во старата камбанарија се вградени римски надгробни релјефи.

Во парохијата влегуваат и црквите „Св. Петка“, „Св. Павле“, „Свети Бессребреници“ и вонселските цркви „Св. Антониј“ и „Св. Јован Претеча“.

## Поврзано
* Серско-нигритска епархија

## Наводи

Ѓорѓи, Враста
Ѓорѓи, Враста
Категорија:Појавено во 1868 година
Црква „Св. Константин и Елена“ - Ланџа

**Свети Константин и Елена** () — црква во селото Ланџа, Лагадинско, Егејска Македонија. Влегува во состав на Серско-нигритската епархија на Цариградската патријаршија.

Црквата е парохиски храм на селото.

Почнала да се гради во 1952 г. Осветена е на 19 мај 1985 г. Градбата претставува крстокуполна базилика.

## Поврзано
* Серско-нигритска епархија

## Наводи

Константин и Елена, Ланџа
Константин и Елена, Ланџа
Категорија:Појавено во 1952 година
Црква „Св. Ѓорѓи“ - Кавак (Лагадинско)

**Свети Ѓорѓи** () — црква во селото Кавак, Лагадинско, Егејска Македонија. Влегува во состав на Серско-нигритската епархија на Цариградската патријаршија.

Црквата е парохиски храм. Изградена е во 1955 г. и осветена од митрополитот Максим Серско-нигритски во 1995 г. Градбата претставува трикорабна базилика со ќерамиди. Живописувањето на храмот започнало во 2005 г.

## Поврзано
* Серско-нигритска епархија

## Наводи

Ѓорѓи, Кавак
Ѓорѓи, Кавак
Категорија:Појавено во 1955 година
Црква „Рождество на Пресвета Богородица“ - Маврово (Лагадинско)

**Рождество на Пресвета Богородица** () — црква во селото Маврово, Лагадинско, Егејска Македонија. Влегува во состав на Серско-нигритската епархија на Цариградската патријаршија.

Црквата се наоѓа во центарот на селото. Камен-темелникот е поставен во 1951 година. Изградбата извесно време била сопрена, за да продолжи во 1959 г. Првата литургија е отслужена на 7 јуни 1964 г. од јеромонахот Генадиј Калупцис.

## Поврзано
* Серско-нигритска епархија

## Наводи

Богородица, Маврово
Богородица, Маврово
Категорија:Појавено во 1951 година
Црква „Св. Константин и Елена“ - Нова Враста

**Свети Константин и Елена** () — црква во селото Нова Враста, Лагадинско, Егејска Македонија. Влегува во состав на Серско-нигритската епархија на Цариградската патријаршија.

Црквата е парохиски храм на селото.

Изградбата завршила на 18 јуни 1991 г. Храмот е осветен на 28 мај 2000 г. од митрополитот Максим Серско-нигритски.

## Поврзано
* Серско-нигритска епархија

## Наводи

Константин и Елена, Нова Враста
Константин и Елена, Нова Враста
Категорија:Појавено во 1991 година
Црква „Св. Ѓорѓи“ - Текри Вермишли

**Свети Ѓорѓи** () — црква во селото Текри Вермишли, Лагадинско, Егејска Македонија. Влегува во состав на Серско-нигритската епархија на Цариградската патријаршија.

Црквата е парохиски храм. Изградена е во 1932 г. Осветена е од митрополитот Константин Серско-нигритски во 1978 г. Во парохијата влегуваат и храмовите „Св. Рафаил, Никола и Ирина“, „Св. Ѓорѓи“ и „Св. Петка“.

## Поврзано
* Серско-нигритска епархија

## Наводи

Ѓорѓи, Текри Вермишли
Ѓорѓи, Текри Вермишли
Категорија:Појавено во 1932 година
Танчерка во мракот

**„Танчерка во мракот“** (англиски: *Dancer in the Dark*) — филм од 2000 година во режија на Ларс фон Триер, кој е автор и на сценариото. Галвните улоги ги играат: Бјорк, Катрин Денев, Питер Стормер, Дејвид Морс, Џоел Греј, Стелан Скарсгард итн. 

## Синопсис
Дејствието на филмот се одвива во американската сојузна држава Вашингтон во 1964 година. Селма Јежкова (ја игра Бјорк) е доселеничка од Чехословачка, која живее со својот 12-годишен син. Селма работи во блиската фабрика, иако е речиси слепа, а нејзината најдобра другарка е Кети (ја игра Денев). Селма и синот живеат во подвижна куќичка која ја изнајмуваат од брачниот пар Бил и Линда Хјустон. Притоа, таа штеди за да ги собере потребните пари за операција на очите на нејзиниот син, а истовремено оди на пробите за еден мјузикл. Во една прилика, Бил Хјустон ѝ кажува на Слема дека не може да ја плаќа ратата за станбениот кредит и дека постои опасност банката да им ја одземе куќата. Селам, пак, му кажува за својата заштеда и тој, знаејќи дека таа не гледа добро, ѝ ги краде парите. Утредента, таа ја оштетува машината во фабриката и поради тоа добива отказ, а кога се враќа дома открива дека Бил ја ограбил. Тогаш, Селма оди во куќата на Бил, а Линда ја обвинува дека сака да ѝ го заведе сопругот. Селма му ги зема парите на Бил, а тој ѝ се заканува со пиштолот, но во меѓусебната борба, таа случајно го ранува. Додека Линда ја повикува полицијата, Бил ја моли Селма да го убие и таа навистина го убива, а потоа оди во болницата и ја плаќа операцијата за нејзиниот син. Подоцна, таа оди на пробата за мјузиклот, но таму доаѓа полицијата и ја апси. На судењето, Селма одбива да ја каже причината за убиството на Бил, а откако е откриена нејзината лага дека парите му ги испратила на татко ѝ во Чехословачка, таа е прогласена за виновна и осудена е на смрт со бесење. Непосредно пред извршувањето на казната, Кети се обидува да ѝ помогне, но Селма ја одбива помошта. Сепак, Кети ѝ кажува дека успешно е извршена операцијата на очите на нејзиниот син, а потоа Селма завршува на бесилка.

## Наводи

Категорија:Филмови од 2000 година
Категорија:Филмови на англиски јазик
Категорија:Филмови на Ларс фон Триер
Категорија:Филмови со Бјорк
Категорија:Филмови со Катрин Денев
Категорија:Филмови со Стелан Скарсгард
Категорија:Филмови со Питер Стормер
Категорија:Филмови со Џоел Греј
Категорија:Филмови со Дејвид Морс 
Категорија:Филмови чие дејствие се одвива во државата Вашингтон
Категорија:Дански филмови
Категорија:Шведски филмови
Категорија:Германски филмови
Категорија:Француски филмови
Категорија:Италијански филмови
Категорија:Музички филмови
Македонски народни приказни (книга)

**„Македонски народни приказни“** — книга со приказни од македонското народно творештво, во избор на Томе Саздов. 

## Содржина
Книгата содржи 15 приказни:
* Детето што не знаело за страв
* Старче, коњче и цар
* Слепиот цар и син му
* Пиралката невеста-самовила
* Ловец и самовила
* Чавка, царева невеста
* Двајцата браќа сираци и дедо Господ
* Човекот што му помогнал на еден друг човек да си ја извади колата што му била пропадната во калта
* Царското посмртче
* Самовила — невеста
* Тројцата браќа-ѓаволи цар Соломон
* Девојчето и дванаесетте месеци
* Ѓаволот учител
* Од реченото не се бега
* Царева ќерка — ламја

## Изданија
* Во 2004 година, книгата била објавена од Редакцијата „Детска радост“ во рамките на библиотеката „Лектирни изданија“. Дизајнот и графичкото уредување го направил Жарко Туниќ, автор на илустрациите е Атанас Ботев, а лектурата и коректурата ги направила Оливера Ќорвезировска. Книгата, со обем од 69 страици и со димензии од 20 сантиметри, е испечатена во печатницата „Коста Абраш“ во Охрид. Таа е каталогизирана во НУБ „Св. Климент Охридски“, Скопје и ја носи меѓународната ознака ISBN 9989-30-498-X.

## Наводи

Категорија:Македонски народни приказни
Категорија:Изданија на Детска радост
Црква „Св. Ѓорѓи“ - Аспровалта

**Свети Ѓорѓи** () — црква во гратчето Аспровалта, Лагадинско, Егејска Македонија. Влегува во состав на Серско-нигритската епархија на Цариградската патријаршија.

Црквата е парохиски храм на гратчето. Изградена е во 1975 г. и осветена од митрополитот Константин Серско-нигритски.

Во парохијата влегуваат и параклисите „Св. Спиридон“ и „Св. Преображение“, како и „Успение на пресв. Богородица“ во Ривиера и „Успение на пресв. Богородица“ во Серски Брег.

## Поврзано
* Серско-нигритска епархија

## Наводи

## Надворешни врски

Ѓорѓи, Аспровалта
Ѓорѓи, Аспровалта
Категорија:Појавено во 1975 година
Манастир „Св. Ѓорѓи“ - Аспровалта

**Свети Ѓорѓи** () — црква и поранешен манастир кај гратчето Аспровалта, Лагадинско, Егејска Македонија. Влегува во состав на Серско-нигритската епархија на Цариградската патријаршија.

Манастирот се наоѓа на неколку километри северозападно од Аспровалта. Сместен е високо во Орсова Планина, со поглед на Струмскиот Залив. Од манастирот останала само црквата.

Основањето на манастирот не е посведочено во писмените извори. Сепак, врз основа на архитектонските и живописните особености тој се датира во втората половина на XVI век. Неретко погрешно се поистоветва со метохот „Св. Ѓорѓи“ во околината на Стибан, споменат во указ на царот Михаил VIII од 1259 г. Црквата е во светогорски стил, но нема купола во средишниот дел. Веројатно бил потчинет на манастирот Есфигмен, бидејќи ова подрачје во поствизантиско време било во владение на тој светогорски манастир. Поголемиот дел на живописите во црквата се оштетени. Преживеаните фрески се стилски блиски на делата на зоградот Антониј, кој работел на Света Гора и во западна Егејска Македонија на крајот од XVI век.

Во 1979 г. црквата е прогласена за споменик на културата.

## Поврзано
* Серско-нигритска епархија

## Наводи

Ѓорѓи, Аспровалта
Ѓорѓи, Аспровалта
Ѓорѓи, Аспровалта
Ѓорѓи, Аспровалта
Категорија:Споменици на културата во Бешик
Црква „Св. Троица“ - Моди

**Света Троица** () — црква во селото Моди, Лагадинско, Егејска Македонија. Влегува во состав на Ерисовско-светогорско-ардамерската епархија на Цариградската патријаршија.

Црквата е изградена во 1812 г. Има многу вредни икони, дела на мајстори од Галачишката школа. Живописот е изработен во XIX век.

## Поврзано
* Ерисовско-светогорско-ардамерска епархија

## Наводи

Троица, Моди
Троица, Моди
Категорија:Појавено во 1812 година
Троица, Моди
Црква „Св. Марина“ - Рендина

**Света Марина** () — црква кај селото Рендина, Лагадинско, Егејска Македонија. Влегува во состав на Ерисовско-светогорско-ардамерската епархија на Цариградската патријаршија.

Црквата се наоѓа јужно од селото. Има забележителна архитектура. Претставува еднокорабен храм во византиски стил со купола. Изградена е во 1869 г. од епирски мајстори, автори на црквата „Св. Димитриј“ во Горно Ставрос, како што е означено на натпис на црквата. Храмот е подигнат врз урнатините на постара градба, веројатно храмот на Артемида во древниот град Аретуса. Султанот на црквата ѝ дал 400 декари обработливо земјиште. Реставрирана е по 1980 г.

Во црквата е најдена икона од 1864 г. на која е претставен прочуениот борец Лиј (на неа наречен Леон), познат од судбината на Димитрија Солунски.

Во 1969 г. црквата е прогласена за споменик на културата.

## Поврзано
* Ерисовско-светогорско-ардамерска епархија

## Наводи

## Надворешни врски

Марина, Рендина
Марина, Рендина
Категорија:Споменици на културата во Бешик
Категорија:Појавено во 1869 година
Црква „Св. Димитриј“ - Горно Ставрос

**Свети Димитриј** () — црква во селото Горно Ставрос, Лагадинско, Егејска Македонија. Влегува во состав на Ерисовско-светогорско-ардамерската епархија на Цариградската патријаршија.

Црквата е изградена во 1869 година од епирски мајстори, автори на црквата „Св. Марина“ во Рендина. Храмот претставува трикорабна базилика. Фреските не се зачувани, но зачувани се вредни икони од 1842 г. и порано. До храмот во 1870 г. е изградена камбанарија, а на исток од него има костурница од 1702 г.

## Поврзано
* Ерисовско-светогорско-ардамерска епархија

## Наводи

Димитриј, Горно Ставрос
Димитриј, Горно Ставрос
Категорија:Појавено во 1869 година
Димитриј, Горно Ставрос
Куќа на ул. „Широк сокак“ бр. 85 (Битола)

**Куќа на ул. „Широк сокак“ бр. 85** ― староградска куќа во Битола, Македонија. Куќата е заведена како Културно наследство на Македонија.

## Поврзано
* Широк Сокак
* Историја на Битола
* Завод и музеј - Битола

## Надворешни врски
* Службена мрежна страница на Завод и музеј - Битола
* Управа за заштита на културното наследство (архивирана страница)

## Наводи

Категорија:Културно наследство на Македонија во Општина Битола
Категорија:Згради и градби во Битола
Црква „Св. Димитриј“ - Ѓувелци

**Свети Димитриј** () — црква во селото Ѓувелци, Лагадинско, Егејска Македонија. Влегува во состав на Серско-нигритската епархија на Цариградската патријаршија.

Црквата е парогхиски храм на селото. Изградена е околу 1950 г. Земјотресот во 1978 г. нанел големи штети на храмот и затоа истиот е изграден одново во 1981 г. Осветен е на 2 ноември 1986 г. од митрополитот Максим Серско-нигритски. Храмот е живописан.

Во парохијата влегуваат и црквите „Св. Илија“, „Св. Лука“ и „Св. Дух“.

## Поврзано
* Серско-нигритска епархија

## Наводи

Димитриј, Ѓувелци
Димитриј, Ѓувелци
Категорија:Појавено во 1981 година
Црква „Св. Јован Претеча“ - Сулево

**Свети Јован Претеча** () — црква во селото Сулево, Лагадинско, Егејска Македонија. Влегува во состав на Серско-нигритската епархија на Цариградската патријаршија.

Црквата е изградена во 1936 г. за време на отецот Димитриос Данаил. Осветена е во 1979 г. од митрополитот Константин Серсско-нигритски. Градбата претставува трикорабна базилика со повисок среден кораб. Живописувањето на храмот започнало во 2007&nbsp;г.

## Поврзано
* Серско-нигритска епархија

## Наводи

Јован Претеча, Сулево
Јован Претеча, Сулево
Категорија:Појавено во 1936 година
Црква „Св. Павле“ - Егри Буџак

**Свети Павле** () — црква во селото Егри Буџак, Лагадинско, Егејска Македонија. Влегува во состав на Ерисовско-светогорско-ардамерската епархија на Цариградската патријаршија.

Храмот е сместен во центарот на селото. Изграден е во XX век од Грците дојдени од Турција 1920-тите. Внатре се чуваат 16 вредни преносливи икони, два сребрени путира, сербрена дарохранителница и 42 старопечатени книги. Иконите датираат од 1819, 1869, 1907 г., а некои од недатираните се од XVII и XVIII век.

## Поврзано
* Ерисовско-светогорско-ардамерска епархија

## Наводи

Павле, Егри Буџак
Павле, Егри Буџак
Црква „Св. Пантелејмон“ - Канџа

**Свети Пантелејмон** () — црква во селото Канџа, Лагадинско, Егејска Македонија. Влегува во состав на Серско-нигритската епархија на Цариградската патријаршија. Претставува парохиски храм.

## Историја
Црквата се наоѓа во центарот на селото. Изградена е во 1932 г. За време на германската окупација во Втората светска војна храмот е опустошуван на три наврати. Обновена е во 1972 г. Значително настрадала во земјотресот од 1978 г. потоа е повторно изградена.

Во парходхијата влегуваат и храмовите „Св. Богородица Вратарница“, „Св. Бессребреници“ и „Св. Рафаил, Никола и Ирина“.

## Поврзано
* Серско-нигритска епархија

## Наводи

Пантелејмон, Канџа
Пантелејмон, Канџа
Категорија:Појавено во 1932 година
Црква „Св. Атанасиј“ - Довишта

**Свети Атанасиј** () — црква во селото Довишта, Серско, Егејска Македонија. Влегува во состав на Серско-нигритската епархија на Цариградската патријаршија.

Црквата е парохиски храм на селото. Завршена е на 1 септември 1805 г. за време на митрополитот Константин Серски, за што сведочи натписот на надвратната мермерна плоча. Нејзин архитект е мајсторот Андреја од Костур, кој ја изградил и црквата „Св. Петка“ во Везник. Подигната е на местото на постара црква со исто име. Во музејот на црквата има вредни икони од 1760 г. наваму.

Градбата претставува трикорабна крстовидна базилика со купола. Подоцна е живописана. Храмот има вреден иконостас со резбани сцени од Стариот и Новиот завет. Иконостасот е дело на дебарскиот мајстор Кузман Дебарски (Козма Дебрели). Неговата изработка веројатно почнала со изградбата на црквата, но месното предание вели дека е направен во 1817 г. Во ореолот на светците пишува 1843, кој се однесува на нивното посребрување. Во горниот ред на иконостасот има икони од 1810&nbsp;г. некои понови од 1860 г. Кузман е убиен во Довишта и погребан во селото; на мермерен крст во црковниот музеј се чита неговото име и годината 1840.

Во 1900 г. е подигната четирикатна камбанарија.

Во парохијата на храмот влегуваат и црквите „Св. Димитриј“ (1864), „Св. Христофор“ (1912), „Св. Ѓорѓи“ (1928), „Живоносен Извор“ и „Св. Троица“.

## Поврзано
* Серско-нигритска епархија

## Наводи

Атанасиј, Довишта
Атанасиј, Довишта
Категорија:Појавено во 1805 година
Атанасиј, Довишта
Битка кај Тајбур, 21 јули 1242 година

[мини|350x350пкс| ''Битка кај Тајбур, 21 јули 1242 година'' (18379 година од [Ежен Делакроа).]]
***Битка кај Тајбур, 21 јули 1242 годиа*** ― слика од 1837 година на Битката кај Тајбур од Ежен Делакроа, едно од 33 огромни дела нарачани од различни уметници од Луј-Филип I за неговата Галерија на битки во дворецот Версај, отворена во 1837 година. Сè уште виси таму, помеѓу „*Битка кај Бувин*“ од Орас Верне, 27 јули 1214 година и „*Битка кај Монс-ан-Певел*“ на Шарл-Филип Ларивјер, 18 август 1304 година. Тоа е единственото дело на Делакроа во Галеријата.

## Наводи

Категорија:Слики од Ежен Делакроа
Категорија:Коњи во уметноста
Категорија:Слики во збирката на Версај
Категорија:Уметнички слики од 1837 година
Категорија:Воени уметнички слики
Црква „Св. Петка“ - Везник

**Света Петка** () — црква во селото Везник, Серско, Егејска Македонија. Влегува во состав на Серско-нигритската епархија на Цариградската патријаршија. Црквата е парохиски храм на селото.

Архитект на црквата е Андреја од Костур, кој ја изградил и „Св. Атанасиј“ во Довишта. Храмот е подигнат на местото на старата црква „Св. Недела“. Изградена е во три фази. Прво е изграден жртвеникот, потоа главнината на храмот нартексот, така добивајќи трикорабна базилика. Црквата е отворена на 20 октомври 1805 г. според натписот на плоча. Се чува и султанскиот ферман за неа од 17 септември 1805 г.

Во парохијата влегуваат и црквите „Св. Дух“, „Св. Недела“ и „Св. Константин“.

## Поврзано
* Серско-нигритска епархија

## Наводи

Петка, Везник
Петка, Везник
Категорија:Појавено во 1805 година
Тигар со желка

[мини|300x300пкс|''Тигар со желка'' (1862 година) од [Ежен Делакроа.]]
***Тигар со желка*** или ***Тигар играјќи со желка*** ― слика масло на платно од 1862 година од Ежен Делакроа. Таа била продадена од Christie's во Њујорк за 9.875.000 долари во мај 2018 година.

## Наводи


Категорија:Слики од Ежен Делакроа
Категорија:Желки во уметноста
Категорија:Тигри во уметноста
Категорија:Уметнички слики од 1862 година
Жена како гали папагал

[мини|300x300пкс| ''Жена како гали папагал'' (1827 година) од [Ежен Делакроа.]]
***Жена како гали папагал*** (француски: *Femme caressant un perroquet* ) или ***Жена со папагал*** (*Femme au perroquet* или *Femme avec un perroquet*) ― ориентална слика на масло на платно од 1827 година од Ежен Делакроа. Неколку историчари на уметност го поврзале делото со *Венера и Купидон* на Ламберт Сустрис. Во 1897 година сликата била дадена од Кутирје де Ројас на Музејот за ликовни уметности во Лион, каде што сè уште виси.

Делакроа претрпел сентиментална или сензуална криза помеѓу 1825 и 1827 година, што го навело да наслика многу повеќе или помалку еротски дела - според неговото приватно списание од тоа време, завршувањето на сликите на тој начин било испреплетено со сексуалното задоволство пред младата манекенка да си замине.

Моделот за ова дело може да биде Госпоѓица Лор, која исто така се појавува во „*Сарданапаловата смрт*“ и „*[[Грција на урнатините на Мисолонги]]*“ на истиот уметник, и двете датираат во исто време. Друга можност е Роз, уште еден негов модел.

## Наводи

Категорија:Слики од Ежен Делакроа
Категорија:Слики во збирката на Музејот на ликовни уметности во Лион
Категорија:Голотија во уметноста
Категорија:Птици во уметноста
Категорија:Уметнички слики од 1827 година
Грција на урнатините на Мисолонги

***Грција на урнатините на Мисолонги*** () ― маслена слика од 1826 година на францускиот сликар Ежен Делакроа, а сега е зачувана во Ликовниот музеј во Бордо. Оваа слика била вдахната од Третата опсада на Мисолонги од страна на османлиските сили во 1826 година, за време на која многу луѓе од градот по долгогодишната опсада (речиси една година) решиле да се обидат да направат масовен пробив за да избегаат од глад и епидемии. Обидот резултирал со катастрофа, при што поголем дел од Грците беа убиени.

## Анализа
Грција е прикажана како клекната жена која го зазема најголемиот дел од сликата. Таа е облечена во традиционална грчка носија, нејзините гради се широко голи, а ги рашири рацете во знак на тага. Раката на мртвата жртва може да се види како излегува од урнатините, под нејзините стапала. Во позадина, маж со темен тен, облечен во жолт турбан, кој го симболизира непријателот, засадува знаме во земјата.

Сликата позајмува елементи од христијанството. Навистина, „Грција го прифаќа ставот на молитва во раните векови на христијанството. Синиот мантил и белата наметка, традиционално се припишуваат на Безгрешното зачнување, ја зајакнуваат оваа аналогија со световната фигура на Марија овде. Силата на сликата е остриот контраст помеѓу традиционалната алегорија која поттикнува идеализација на моделот и обработка на сцената без никаква отстапка кон идеалот.“

## Наводи

Категорија:Слики од Ежен Делакроа
Категорија:Алегориски слики од француски уметници
Категорија:Алегориски слики од 19 век
Категорија:Уметнички слики за Грчката војна за независност
Категорија:Уметнички слики од 1826 година
Султанот на Мароко (слика)

мини|333x333пкс| ''Султанот на Мароко (''18459 од Ежен Делакроа).
***Султанот на Мароко*** ― слика на масло на платно од 1845 година на францускиот романтичарски и ориенталски сликар Ежен Делакроа, сега во Огистинскиот музеј во Тулуз. Нејзиниот целосен наслов е „*Мулај Абд-Ер-Рахман, Султан на Мароко, кој ја напушта својата палата во Мекнес, опкружен со неговите чувари и неговите главни офицери*“. Го прикажува султанот Абд ал Рахман Марокански.

## Наводи

Категорија:Историско сликарство
Категорија:Слики од Ежен Делакроа
Категорија:Коњи во уметноста
Категорија:Збирки на Огистинскиот музеј
Категорија:Уметнички слики од 1845 година
Арапски коњи како се борат во коњушница

[мини|350x350пкс| ''Арапски коњи како се борат во коњушница'' (1860 година) од [Ежен Делакроа.]]
***Арапски коњи како се борат во коњушница*** ― ориенталистичка слика од 1860 година од Ежен Делакроа, потпишана и датирана од уметникот и сега е во Музејот Орсеј.

## Историја
Уметникот помогнал во борбата со пастуви за време на неговото време во Мароко, која оставила длабок впечаток и била спомната во писмото до неговите пријатели на 8 февруари 1832 година. Тој направил скица од неа и забележал дека „сивиот коњ ја префрлил неговата глава под вратот на другиот [коњ]“. Во својот дневник за 19 јуни 1854 година, Делакроа ја спомнал оваа тема како една од неколкуте дела на тематизирани на Мароко на кои работел тогаш, но и покрај тоа се чини дека само ги започнал *Арапски коњи* околу две години подоцна во 1856 година. Тој го завршил на 14 јуни 1860 година, оставајќи триесет години помеѓу борбата со пастуви и завршувањето на работата. Тој го створил делото за Естјен, истиот трговец со уметнички дела како *Коњи напуштајќи го морето*, и затоа двете дела обично се сметаат како двојка.

Делото било продадено во Париз на 12 февруари 1872 година, а следната година Џон Солниер го стекнал во Бордо. Потоа беше забележано дека е во сопственост на Чарлс Хејм во 1885 година, а потоа на Исак де Камондо. Била дарувана на Лувр во 1908 година, изложувајќи ја две години подоцна. Таа била преместена во нејзиното сегашно престојувалиште во 1986 година.

## Наводи

Категорија:Слики од Ежен Делакроа
Категорија:Слики во збирката на Музејот Орсе
Категорија:Ориенталски уметнички слики
Категорија:Уметнички слики од 1860 година
Категорија:Коњи во уметноста
Влегување на крстоносците во Цариград

***Влегување на крстоносците во Цариград*** (француски: *Entrée des Croisés à Constantinople*) или ***Крстоносците влегуваjќи во Цариград*** ― голема слика на Ежен Делакроа. Била нарачана од Луј-Филип во 1838 година, а завршена во 1840 година. Насликана со масло на платно, таа е во збирката на Музејот Лувр во Париз.

Сликата на Делакроа прикажува позната епизода од Четвртата крстоносна војна (12 април 1204 година), во која крстоносците се откажале од нивниот план да го нападнат муслиманскиот Египет и Ерусалим и наместо тоа го ограбиле христијанскиот (православен) град Цариград, главниот град на Римската Империја. Сликата го прикажува Балдвин I на чело на поворка низ улиците на градот по нападот; на сите страни се жителите на градот кои молат за милост.

Сјајноста на сликата и употребата на бои се должи на студијата на Делакроа за старите мајстори, како што е Паоло Веронезе. Сликата била изложена во Салонот од 1841 година, каде што сликарскиот романтизам на нејзиниот стил бил контроверзен; весникот *Le Constitutionnel* изразил жалење за „збунетата и задавена композиција, досадните земјени бои и недостатокот на дефинитивни контури“, но Бодлер ја ценел „апстракционата намера“ на делото.

## Наводи

## Дополнителна литература

* Пул (Pool), Фиби (Phoebe) (1969). *Delacroix*. Лондон: Hamlyn. 

Категорија:Четврта крстоносна војна
Категорија:Слики од Ежен Делакроа
Категорија:Коњи во уметноста
Категорија:Слики во Лувр од француски уметници
Категорија:Уметнички слики од 1840 година
Зајдисонце (Делакроа)

***Зајдисонце*** ― цртеж од средината на 19 век од Ежен Делакроа. Изработен во маслен пастел на обложена хартија, делото прикажува зајдисонце.

## Опис
Додека Делакроа бил нашироко познат по неговите ликоцентрични романтистички слики, францускиот уметник создал голем број експресивни дела во текот на неговите подоцнежни години. Меѓу овие дела е *Зајдисонце*, направено од Делакроа околу 1850 година. Цртежот прикажува зајдисонце, поставен зад и над нежно наведнат пејзаж. Зајдисонцето е делумно блокирано од две облачни формации, едната директно над Земјата и втората, подебела лента долж врвот на сликата. И покрај овие пречки, зраците на сончевата светлина видливо се пробиваат, што ги натерало некои да ја споредат сликата со претходното дело на Делакроа на Аполонската галерија.

## Наводи

Категорија:Цртежи на Музејот Метрополитен
Категорија:Дела од Ежен Делакроа
Лав како ждере зајак

[мини|300x300пкс| ''Лав како ждере зајак'' (околу 1855 година), од [Ежен Делакроа.]]
***Лав како ждере зајак*** ― слика од 1855 година од францускиот уметник Ежен Делакроа, сега во Лувр во Париз.

## Наводи

Категорија:Слики од Ежен Делакроа
Категорија:Зајаци во уметноста
Категорија:Лавови во уметноста
Категорија:Уметнички слики од 1855 година
Категорија:Слики во Лувр од француски уметници
Невестата од Абидос (Делакроа)

[мини|330x330пкс| ''Невестата од Абидос'' (околу 1843-1849 година) од [Ежен Делакроа.]]
***Невестата од Абидос*** (француски: *La Fiancée d'Abydos*) или *Селим и Зулеjка* ― наслов на две дела на Ежен Делакроа, едно во Музејот на ликовни уметности во Лион (пред 1849 година) и друго во Лувр (1843–1849 година).

Двете дела ги прикажуваат ликовите Селим и Зулејка од истоимената песна на Лорд Бајрон, напишана откако тој го препливал Хелеспонтот меѓу Абидос и Сестос имитирајќи го Леандер.

## Наводи

Категорија:Уметнички слики од 1840-тите
Категорија:Слики од Ежен Делакроа
Категорија:Вода во уметноста
Категорија:Слики во збирката на Музејот на ликовни уметности во Лион
Категорија:Слики во Лувр од француски уметници
Вампир-психопат

**„Вампир-психопат“** — збирка раскази на рускиот писател Јуриј Мамлеев. 

## Изданија на македонски јазик
Збирката била објавена на македонски јазик од издавачката куќа „Темплум“ како 41. книга во едицијата „Магма“, и тоа двапати: еднаш во 2010 година и вторпат во 2022 година. Преводот од руски јазик е дело на Павел Попов.
* Издание од 2022 година: Книгата, со обем од 136 страници и со димензии од 18 сантиметри, е отпечатена во печатницата „Алма“ во тираж од 100 примероци. Таа е каталогизирана во Националната и универзитетска библиотека Св. „Климент Охридски“ - Скопје и ја носи меѓународната ознака ISBN 9989-9029-77-1. Графичкото уредување и дизајнот е дело на фирмата „Кома“. На предната корица е наоѓа слика на Давид Алварез, додека на задната корица е даден кус осврт врз книгата и куса биографија на авторот.

## Содржина
Збирката „Вампир-психопат“ содржи 15 раскази:
* „Поинакви односи“
* „Петрова“
* „Учителот“
* „Полигамија“
* „Вампир-психопат“
* „Дневникот на младичот“
* „Стрелба“
* „Замав“
* „Јама“
* „Дневникот на песот-филозоф“
* „Едниот“
* „Макрокосмос“
* „Одлетување“
* „Приближување“
* „Стаорец“

## Наводи

Категорија:Дела на Јуриј Мамлеев
Категорија:Изданија на Темплум
Категорија:Појавено во 2010 година во Македонија
Црква „Св. Антониј“ - Орљак

**Свети Антониј** () — црква во селото Орљак, Серско, Егејска Македонија. Влегува во состав на Серско-нигритската епархија на Цариградската патријаршија. Претставува парохиски храм на селото.

## Историја
Црквата се наоѓа во центарот на селото. Изградена е во 1703 г. Уништена е во пожар на 12 февруари 1982 г. Обновена е како крстокуполна базилика.

Парохијата го опфаќаат и и храмовите „Св. Кирил и Методиј“, „Св. Илија“, „Св. Недела“, „Св. Варвара“ и „Св. Харалампиј“.

## Поврзано
* Серско-нигритска епархија

## Наводи

Антониј, Орљак
Антониј, Орљак
Црква „Св. Никола“ - Башќој

**Свети Никола** ( — црква во селото Башќој, Лагадинско, Егејска Македонија. Влегува во состав на Серско-нигритската епархија на Цариградската патријаршија.

Црквата е гробишен и парохиски храм, сместен во источниот дел на селото. Изградена е во 1965 г. Претставува мала базилика без купола. Осветена е на 30 ноември 2003 г. од митрополитот Теолог Серско-нигритски. Внатрешноста е живописана.

## Поврзано
* Серско-нигритска епархија

## Наводи

Никола, Башќој
Никола, Башќој
Категорија:Појавено во 1965 година
Кулски манастир

**Кулски манастир „Воздвижение на Чесниот Крст“** или **„Св. Јован Претеча“** (, *Μονή της Κούλας*) — црква и поранешен манастир кај селото Кула, Серско, Егејска Македонија. Влегува во состав на Серско-нигритската епархија на Цариградската патријаршија.

## Местоположба
Манастирот се наоѓа на 3&nbsp;км северно од Кула, на падините на планината Шарлија. На 200&nbsp;м над манастира има свет извор.

## Историја
Според камениот ктиторски натпис манастирот е изграден во 1879 - 1880 г. и почнал да работи на 10 февруари 1880 г. Ктитори се Константинос Дакос и сопругата Дафни Кулели, жители на серското маало Каменица по потекло од Кула.

За време на Грчката вооружена пропаганда во Македонија (1904 - 1908) манастирот станал упориште на андартите кои војувале со четите на МРО. На 6 јуни 1906 г. македонска чета го убила чуварот на манастирот Мита Кепа од Савек.

На 6 јули 1907 македонска чета и егзархисти од околните села наполно го изгореле манастирот, при што останала само црквата, која до денес е единствената градба.

Храмот е обновен во 1935-1937 г. од ќерката на Константинос Дакос, Анастасија и жени од Каменица.

## Архитектура
Манастирот бил мал. Црквата има димензии од 14,25 × 6,75&nbsp;м. Покривот е двоводем со засеци на исток и запад, покриен со ќерамиди. На краевите има железни крстови. Ѕидаријата е од камен, со дебелина од 0,74&nbsp;м. Северниот дел на храмот е вкопан. Апсидата на исток е полукружна. Има само един влез од запад, четири прозорци на јужниот ѕид и едно округло окно над апсидата. Подот е нов. Иконостасот е изработен во 1935-1937 г. Најастарата икона е онаа на Свети Илија со натпис „1883“. Останатите икони заедно со царските двери се од времето на обновата на манастирот во 1930-тите.

## Поврзано
* Серско-нигритска епархија

## Наводи

Категорија:Манастири во Долна Џумаја (општина)
Категорија:Цркви во Долна Џумаја (општина)
Категорија:Манастири во Серско-нигритската епархија
Категорија:Цркви во Серско-нигритската епархија
Категорија:Појавено во 1880 година
Категорија:Грчка вооружена пропаганда во Македонија
Црква „Св. Архангели“ - Мелникич

**Свети Архангели** () — црква во селото Мелникич, Серско, Егејска Македонија. Влегува во состав на Серско-нигритската епархија на Цариградската патријаршија.

Црквата е парохиски храм. Претставува трикорабна сводеста базилика со апсида на исток. Во 1965 г. е додаден дополнителен простор на запад, кој првично бил канцеларија, а потоа е претворен во нартекс. Во 2006 г. е додаден и трем.

## Поврзано
* Серско-нигритска епархија

## Наводи

Архангели, Мелникич
Архангели, Мелникич
Категорија:Појавено во 1856 година
Бангкокшки Залив

**Бангкокшки Залив** (, трскр. *Ао Крунг Теп*) — најсеверниот дел на поголемиот Тајландски Залив. Се протега од округот Хуа Хин на запад до округот Сатахип на исток. Во него се влеваат три големи реки во централен Тајланд — Чао Праја (со нејзината растока Та Чин), Ме Клонг и Банг Паконг.

Во заливот има неколку острови на извесно растојание од источниот брег како Ко Сичанг, Ко Лан и Ко Пај.

## Екологија
Надлежниот орган го опишува квалитетот на водата во Бангкокшкиот Залив како „многу лош“.

## Наводи

## Поврзано
* Тајландски Залив

Категорија:Тајландски Залив
Категорија:Заливи во Тајланд
Клучка (патен сообраќај)

[мини|250x250пкс| Клучката кај [Миладиновци]]
[десно|мини|250x250пкс| Карта на [Мостарска клучка|Мостарската клучка во Белград]]
[мини|250x250пкс| Клучка во [Загреб]]
**Клучка** — прифатен назив со кој се означува и дефинира најбрзиот и најбезбедниот вид на раскрсница во две или повеќе нивоа на патен сообраќај. Може да биде на секаков вид на пат, а најчесто се среќава на автопатишта и мотопатишта. Клучката мора да се состои од: надвозник или подвозник, лента за забрзување (за вртење на патот во двете насоки) и лента за забавување (за исклучување на патот во двете насоки). Со оглед дека заради надвозникот или подвозникот клучката е раскрсница вон ниво, само преку неа автопатиштата и мотопатиштата можат директно да се вкрстат со другите патишта. Клучката е наречена така затоа што патеките што се вкрстуваат на овој начин се „заплеткани“. Клучката е исто така најскапа за изградба и најголем вид раскрсница. 

## Напомени
Поимот клучка е вообичаено име за раскрсници во две или повеќе нивоа, но исто така се нарекува крстосница на повеќе нивоа, подвозник или надвозник.

## Наводи

Категорија:Патен сообраќај
Мостарска клучка

мини|Карта на Мостарската клучка
**Мостарска клучка** или колоквијално само „Мостар“ — најголемата сообраќајна клучка во Белград. Во неа се влива сообраќај од вкупно шест правци, од кои два се и најоптоварени  во Белград - мостот Газела од запад и од југ од правец на Саемот, т.е. Булеварот Војвода Мишиќ. Клучката се наоѓа на европските патишта Е-75 и Е-70.

Мостарската клучка започнала да се гради во 1967, а била завршена во 1974 година на местото на населбата Јатаган Мала. Првично било предвидено да служи како дел од градскиот автопат Бежанија - Автокоманда, но бидејќи обиколницата околу Белград не била завршена, градскиот автопат станал дел од европските автопатишта.

мини|центар|250п|Мостарска клучка

## Технички одлики
* Зафаќа површина од два хектари
* највисоката точка е 22
* преку неа минува трамвајски сообраќај
* вкрстување на патишта во три нивоа
* има 6 подземни пешачки премини и четири пасарели
* има четири автобуски и две трамвајски постојки на клучката
* во клучката има семафор (обично се прават клучки за да се избегнат семафорите)

## Надворешни врски
* Градски автопат Белград 1961-70
* Зошто јамката се вика Мостар: Еднаш одамна имаше река (Нпортал, 5 март 2022 година)

Категорија:Сообраќајот во Белград
Збогум, Румелија

**Збогум, Румелија** () — турска серија снимена во Македонија (Битола) во режија на Сердар Акар, а произведена од Адам филм од Турција и Сектор филм од Македонија. На овој проект е анганжирана техничка и глумечка екипа од мешан состав од Турција и Македонија. Серијата се прикажувала од 20 септември 2007 до 19 октомври 2009 година на ATV-телевизија, Турција. Во Македонија се прикажувала на телевизија „Сител“ во 2015 година.

Македонско озвучување: Ѓокица Лукаревски, Душица Стојановска, Бедија Беговска, Сузан Акбелге, Гоце Тодоровски, Ванчо Петрушевски, Зорица Панчиќ, Владо Дојчиновски, Елизабета Клинчаревска-Младеновска, Сашка Димитровска, Љупчо Ангеловски, Дарко Велиќ, Бојан Велевски, Кристина Ласовска и Александар Велјановски.

## Улоги

## Надворешни врски
* 

Категорија:Турски телевизиски серии
Категорија:Македонски телевизиски серии
Црква „Св. Кирил и Методиј“ - Орљак

**Свети Кирил и Методиј** () — црква во селото Орљак, Серско, Егејска Македонија. Влегува во состав на Серско-нигритската епархија на Цариградската патријаршија.

## Историја
Камен-темелникот на црквата е поставен во 1950 г. Завшениот храм е осветен во 1972 г. Градбата претставува къстокуполна базилика.

## Поврзано
* Серско-нигритска епархија

## Наводи

Кирил и Методиј, Орљак
Кирил и Методиј, Орљак
Манастир „Св. Јован Претеча“ - Гајдарохор

**Свети Јован Претеча** () — црква и поранешен манастир кај селото Гајдарохор, Нигритско, Егејска Македонија.

Манастирот се наоѓа западно од селото и е потчинет на светогорскиот манастир Кутлумуш. Црквата претставува еднокорабен храм, граден од 1843 до 1849 г. според писмените извори. Во ѕидаријата има архитектонски елементи од древномакедонски градби. Внатре е богато украсена со живопис од XIX век. Камбанаријата е изградена во 1864 г.

Во 1994 г. храмот е прогласен за заштитен споменик на културата.

## Поврзано
* Серско-нигритска епархија

## Наводи

Јован Претеча, Гајдарохор
Јован Претеча, Гајдарохор
Јован Претеча, Гајдарохор
Јован Претеча, Гајдарохор
Категорија:Споменици на културата во Визалтија
Категорија:Појавено во 1849 година