Кулата

мини|десно|250п|Граничниот премин „Кулата-Драготин“, од Пиринска во Егејска Македонија.
**Кулата** или **Кула** () — село во Петричко, Пиринска Македонија, денес во општината Петрич на Благоевградската област, југозападна Бугарија. Во минатото се нарекувало **Петричка Кула**, за да се разликува од блиското село Кула (Серска Кула) во Егејска Македонија, денес преименовано во Палеокастро.

## Географија
Селото се наоѓа во Светиврачко-петричката Котлина, на левиот брег на реката Струма. Се наоѓа крај самата граница помеѓу Пиринска и Егејска Македонија, т.е. најблиско населено место до бугарско-грчката граница по патот Софија - Солун (Европски пат Е79), како и крајна точка на бугарскиот Републички пат I-1 и автомагистралата „Струма“. Поради тоа, тука е сместена царинарницата „Кулата“, во чија надлежност е „Златарево“. Овде е граничниот премин „Кулата-Драготин (Промахон)“.

## Историја
Денешното село Кулата е наследник на стара средновековна населба. Во 1950-те, во училишниот двор се откриени темелите на триконхална средновековна црква, која го опслужувала населението од X до XII век. Освен тоа, околу стариот храм се најдени и неколку гробови, во временски распон од X до XIX век. Името на оваа стара населба е непознато, но се претпоставува дека играл улога на заштита на важниот премин низ Рупелската Клисура.

Во XIX век Кулата било мало македонско чифлигарско село во Демирхисарската каза. Во 1830-те, францускиот геолог Ами Буе поминал низ селото и го опишал вака:

Во „Етнографија на вилаетите Адријанопол, Монастир и Салоника“ се вели дека во 1873 г. *Кула* (*Koula*) било село со 20 домаќинства сочинети од 65 Македонци.

Во 1891 г. охридскиот интелектуалец Георги Стрезов напишал за селото:

Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“), во 1900 г. *Кула* броела 110 жители, сите Македонци-христијани.

Според статистиката на егзархискиот секретар Димитар Мишев („La Macédoine et sa Population Chrétienne“), во 1905 г. селото веќе прешло во состав на Мелничката каза. Населението на Кулата (*Koulata*) се состоело од 96 Македонци, сите под  врховенството на Бугарската егзархија.

Во октомври 1925 г. за време на грчко-бугарскиот пограничен конфликт познат како Петрички инцидент, селото Кулата е окупирано од грчката армија.

## Установи
* Кметство
* Основно училиште „Св. Кирил и Методий“
* Читалиште „Гоце Делчев“
* Црква „Св. Атанас“

## Слики

 Податотека:Kulata mayors office 1.jpg | Кметството
 Податотека:Kulata school.jpg | ОУ „Св. Кирил и Методиј“
 Податотека:Kulata chitalishte Gotse Delchev.jpg | Читалиштето „Гоце Делчев“
 Податотека:Kulata war memorial 2.jpg | Воениот споменик на сретселото


## Личности
* Александар Манолев (р. 1976) — политичар, заменик-министер
* Димитар Панделиев (1927 – 1995) — драматург и писател
* Емил Рупел (р. 1939) — писател
* Љубен Пехливанов (р. 1943) — офицер, генерал-полковник
* Никола Антонов — учител-педагог, борец во Балканските војни во четата на Таската Серски; можно е да е од Серска Кула
* Лија (Емилија Парушкова; р. 1970) — пејачка

## Поврзано
* Рупелска Клисура
* Светиврачко-петричка Котлина

## Наводи

## Надворешни врски

* Историја на с. Кулата — книга 
* „Дедо“  — напис за иселениците од Кулата од Геогри Брдаров 

Категорија:Општина Петрич
Категорија:Села во Пиринска Македонија
Категорија:Бугарско-грчка граница
Категорија:Бугарско-грчки гранични премини