Тарас Кермаунер

**Тарас Кермаунер** (13 април 1930 – 11 јуни 2008) бил словенечки литературен историчар, критичар, филозоф, есеист, драматург и преведувач..

## Животопис
Тарас Кермаунер е роден во Љубљана како син на словенечкиот комунист политичар и интелектуалец Душан Кермаунер. Неговиот помлад брат, Алеш, бил поет и уметник. Тарас Кермаунер посетувал Љубљански класичен лицеј, а подоцна студирал филозофија на Универзитетот во Љубљана, каде што дипломирал во 1954 година. Од 1957 до 1958 година студирал во Париз под менторство на Анри Лефевр.

За време на неговите студентски години, Кермаунер започнал да соработува со група словенечки интелектуалци и уметници кои станале познати како Критичка генерација. Тие публикувале неколку списанија, како што се *[[Ревија 57]]* и *[[Перспектива]]*, кои ги оспорувале културните политики на Титовскиот систем во Социјалистичка Република Словенија. Меѓу најблиските соработници на Кермаунер во овој период биле писателот и драматург Доминик Смоле, поетот Дане Зајц, есеистот и драматург Примож Козак, литературниот историчар Јанко Кос и социологот и дисидент Јоже Пучник.

На почетокот на 1960-тите, Кермаунер започнал долго лично пријателство со филозофот и литературниот теоретичар Душан Пирјевец, кој силно влијаел врз интелектуалниот развој на Кермаунер. По средината на 1970-тите, Кермаунер се приближил до христијанството, а во средината на 1980-тите се преобратил во римокатолицизам и го напуштил јавниот живот. 

Последните дваесет години ги поминал во мало село во регионот Карст на Словенечкото Примоје, посветувајќи го своето време на пишување и учење. Докторирал на Универзитетот во Сараево во 1981 година со теза за драмите на Иван Цанкар. Поголемиот дел од подоцнежните студии ги посветил на развојот на словенечкиот театар и драмските дела, во кои барал подлабоки идеолошки и егзистенцијални елементи. Во истиот период, ги проширил своите интелектуални интереси кон социолошките дела на Рејмон Арон, Жил Делез и Жан Бодријар.

Се вратил во јавниот живот кратко пред неговата смрт на почетокот на 2008 година. Меѓу другото, јавно ја поддржал новоформираната социјално-либерална партија *[[Зарес]]*. Починал во Љубљана во пролетта истата година.

Бел во брак со писателката Аленка Гољевшчек. Нивната ќерка е поетесата Аксиња Кермаунер. Тарас Кермаунер бил и татко на Матјаж Ханжек, политички активист, поет и словенечки омбудсман (2001–07).
## Творештво
Кермаунер се сметал за најголем истражувач и експерт за словенечката драмата. Неговото животно дело била серија монографии, објавени под заедничкиот наслов „Реконструкција и/или реинтерпретација на словенечката драма“, во кои ги анализирал сите словенечки драми.

Тој, исто така, превел неколку дела од Ѓерѓ Лукач и книгата на Цветан Тодоров „Духот на просветителството“.

### Дела зза драмското творештво

* *Тројниот танц на смртта или самоуништувањето на хуманизмот во повоената словенечка драма* (1968)
* *Од постоење до улога* (1971) 
* *Радикалност и развратност – словенечки културен архетип* (1975) 
* *Денствениот демон: Студии за европската драма*, на српско-хрватски јазик (1975) 
* *Семантички промени во современата словенечка драма* (1975) 
* *Од игра до тело* (1976) 
**Еден месец со Иван Цанкар, Мартин Качур и Тарас Кермаунер* (1976)
* *Зборови и настан* (1978) 
* *Дијалектика на идеја – од тајни до јазик* (1978) 
* *Цанкаровата драма* (1981)
* *Драма, театар и општество: социолошка анализа на литературните идеологии во словенечката драма* (1983)
* *Помеѓу ропството и идентитетот: Социолошка и политичка анализа на словенештвото во словенечката драма* (1986) 
* *Словенечка драма од 20-тите години на 20 век* (1988)
* *Враќањето на митот во современата словенечка драма* (1988) 
* *Христос и Дионис: Дискусија за словенечката драма од последниот половина век* (1990) 
* *Мајценовата драма I, II* (1992) 
* *Од братство до братоубиство I, II* (1993, 1995) 
* *Словенечки племенски херои – Тугомер I, II, III* (1994, 1996, 1997)
* *Право на моќ* (1995)
* *Збогум на ѕвездата* (1996) 
* *Благородникот од кал* (1996) 
* *Благородникот од кал II: Црвено-златна историја* (1996) 
* *Благородникот од калта III: Братска прегратка на калта* (1997) 
* *Трите деспоти I: Диктаторот Александар Велики* (1997) 
* *Трите деспоти II: Грофот Тахи и епископот Хрен* (1997) **
* *Драма на словенечката политичка емиграција 1-7* (1997-2002)
* *Словенечки племенски херои - Чртомир I, II* (1997, 1999)
* *Клерикализам и либерализам* (1998) 
* *Свештенство, граѓани, работници* *1-4* (1998)
* *Светост, чудо, жртва I* (1998) 
* *Подемот на левицата и десницата 1-3* (1999, 2001)
* *Денешна словенечка драма I: Пресметка пред вратите* (2000) 
* *Денешна словенечка драма II: Коментари* (2000) 
* *Парадоксот на спасението* - трет во подсеријата *Драмата на словенечката политичка емиграција* (2001)
* *Денешна словенечка драма 4*, *Историја на Липицан I, II* (2001) *Правда и казна, навредениот војник*
* *Драма во читална* (2001) 
* *Драмата на Детел* (2002) 
* *Драмата на Крефт во контекст; 1: Вовед и план; 2: Време на волк или зимзелено време?* [Електронски ресурс] (2004)  
* *Есеи, писма, портрет, 2: Предавања* [Електронски ресурс] (2004) 
* ''Денешна словенечка драма, 5: Лет кон дното''  
* ''Приказната за нацијата, 1: Се раѓа словенечката нација''  
* *За еден од аспектите на мојата книжевна историја (со посебен фокус на словенечката драма)* (одделно, 2006)
* *Драмата (масовна?) на Иван Мрак: Драмата на Мрак* (2007)
* *За политичката словенечка драма (до неполитичари кои размислуваат за политиката, пријатели)* (2007)
* *Демократијата како отворен проблем - во светлината на словенечката драма* (2007)
**Маршот и пропаста на историјата 1-2* (2007)
*''Помеѓу театарот и фикцијата'' (2007)
*''Помеѓу драмата и меморијата'' (2008)
### Книги за поезијата
* *На патот кон ништожноста и нештата: појавата на реизмот во повоената словенечка поезија* (1968) 
* *Природа и интимност* (1969) 
* *Традиција и распаѓање или самоуништување на хуманизмот во повоената словенечка поезија* (1970) 
* *Структури во поезијата: студија за семантичката структурна мрежа* (1971) 
* *Дилеми на современата словенечка поезија* (1971) 
* *Авангарден поет пред судот* (1972) 
* *Поезија на словенечкиот Запад I, II, III* (1990, 1991, 1993)
* *Огнот што прочистува: Дискусија за поезијата на Балантич* (1991) 
* *Анатомија на поезијата: Избрани дела на Тарас Кермаунер за повоената словенечка поезија* (избор, вовед и коментари од Иво Светина, 2013)

### Книги за прозата
* *Приказна за живата сегашност* (1975)
* *Социјален развод: Социолошки и етички ориентирани есеи за повоената словенечка проза* (1982)
* *Споредба помеѓу два романа: помеѓу Ана од Примож Козак и Црната орхидеја од Едвард Коцбек* (одделно, 2006)

### Автобиографски дела
* *[[Стои под Понка]]* (1979)
* *[[Скршени огледала]]* (1981)
* *Мала одисеја на словенечкиот интелектуалец* (1983)
* *[[Среќа и гадење]] или како критички да се разбере формирањето на личноста* (1984)
* *[[Меѓу пријатели, меѓу Непријатели]]: Нов дневник 1982 I* (1986)
* *[[Последната средба]]* (1990)
* *[[Групен портрет со Душан Пирјевац]]* (2002)
* *[[Вкрстени средби]] (сеќавања, портрети, анализи)* (2008)
* *[[Несреќни средби]]* (2009)

### Есеи и други дела
* *Структура и историја* (1969)
* *Слики за себе, оптоварени со ентузијастичко самообвинување* (1979)
* *Авангардниот свештеник и неговиот гробар* (на српско-хрватски) (1980)
* *Потрагата по Бога: Предавања за патот кон Бога* (1988)
* *Како да се вратат Словенците во културата* (есеј објавен во 1989 година како серија статии во списанието Srce in oko)
* *Писма до словенечки пријател* (со Матјаж Кмецл) (1989)
* *Писма до српски пријател* (1989) (со Љубомир Тадиќ)
* *Словенечка култура и религиозно искуство* (1991) Христијански догми - Од гледна точка на христијански интелектуалец
* *Дванаесет предавања за жешките раскрсници на христијанството* (1992)
* *Словенечко чудо во Аргентина I – III* (1992)
* *Бог и словенештво: религиозно-културен есеј* (1993)
* *[[Перспективи]]* (1995)
* *Присуството на Бога во словенечкото сликарство* (1996)
* *Христијанство, граѓанско општество и словенештво* (1996)
* *Дијалози. 2, Проклетства, Разговори* (со соработка на Андреј Рот) (2001)

## Преводи

* *Ѓерѓ Лукач:* *Распаѓањето на умот: Патот на ирационализмот од Шелинг до Хитлер*. [Уништувањето на разумот] 
* *Ѓерѓ Лукач: За денешното значење на критичкиот реализам* 
* *Д'Алембер: Вовед во енциклопедијата* 
## Книги за него
* Марјан Рожанц: *Траума на Тарас Кермаунер*, Модерен словенечки есеј. Љубљана: Младинска књига, 1979 г
* Андреј Инкрет: *Нови сеќавања на читањето*, Љубљана: Младинска књига, 1980 година 
* Франчек Боханец: „Жива реалност“, Марибор: Обзорја, 1983 година 
* Марјан Долган: *Словенечки книжевни програми и манифести*, Фанфари и шверцери. Љубљана: Младинска књига, 1990 
* Лев Крефт: „Заебана од апсолутот: перспективисти и перспективисти: портрет на група“ (предговор на Тарас Кермаунер), 1998 година
* „Тарас Кермаунер“: „Историја на книжевноста, Сојуз на комунисти на Словенија, Граматика во Пољане, Универзитет во Љубљана“ / Ламберт М. Сурхоне, Миријам Т. Тимплдон, Сузан Ф.
* *Тарас Кермаунер - симпозиум *: зборници, октомври 2009 година (уред. Митја Чандер, Сања Гробовшек), 2010 г.

## Наводи

## Надворешни врски
* ''Mladina'': intervju Svetlane Vasović s Tarasom Kermaunerjem (6. junij 2005).  
* Kermauner.net
* Taras Kermuaner, Povojna slovenska politična dramatika (video posnetek predavanja na FF maja 2007). 
* Oddaja RTV Slovenija: Intervju z dr. Tarasom Kermaunerjem. 
* ''Mladina'': intervju Marcela Štefančiča jr. in Deje Crnović s Tarasom Kermaunerjem (18. april 2008).  
*Novica o smrti na RTV Slovenija

Категорија:Словенечки книжевни историчари
Категорија:Словенечки книжевни критичари
Категорија:Словенечки преведувачи
Категорија:Германско-словенечки преведувачи
Категорија:Француско-словенечки преведувачи
Категорија:Членови на Словенечката академија на науките и уметностите
Категорија:Писатели од Љубљана
Категорија:Словенечки драматурзи  од 20 век
Категорија:Словенечки преведувачи од 20 век
Категорија:Словенечки есеисти
Категорија: Словенечки филозофи од 20 век
Категорија: Словенечки филозофи од 21 век