Атила Клинче

**Атила Клинче** (турски: *Atilla Klinçe*; р.  во ) — македонски глумец, професор на Факултетот за драмски уметности и поранешен директор на Турскиот театар во Скопје.

## Животопис
Клинче е роден во Гостивар на 30 октомври 1958 година. Дипломирал на Факултетот за драмски уметности во Скопје во 1982 година, каде што е примен за доцент по техника на говорот. Специјализирал на државниот универзитет „Хаџет Тепе“ во Анкара, а во март 2011 магистрирал на универзитетот „Св. Кирил и Методиј“, со што станал магистер по културологија. Како професор работи на Факултетот за драмски уметности, каде што предава сценски говор.

Работел како глумец во НУ Турски Театар во Скопје и бил директор на истиот од 2003 до 2006 година, кога бил разрешен од функцијата, но повторно бил назначен за директор на Тетарот во октомври 2008 година.  2017 поднесува оставка од функцијата директор на НУ Турски Тетар Скопје. На 06.11.2024 е избран за советник на Министерот за култура и туризам Зоран Љутков. 

## Театарски улоги
Неговите улоги се одликуваат со силна емоционална изведба, јасна изразност и длабока посветеност. Тој умешно ги толкува и класичните и современите драмски ликови, градејќи карактери што оставаат трајна впечатливост кај публиката и театарската критика.

Со својот природен талент, сценска харизма и богато искуство, Атила Клинче е едно од најпрепознатливите актерски имиња на македонската театарска сцена. Неговото актерство претставува спој на професионализам и длабока уметничка посветеност.

Неговата актерска енергија се движи од античка трагедија до модерна драма, од национални до меѓународни сцени, со што создава репертоар кој има и уметничка и културна тежина.

Атила Клинче има исклучителен актерски опус со над 50 улоги во театарот, меѓу кои блескаат:

* 1980 – Манулач во *Зона Занфирова* од С. Сремац, режија Д. Станковски

* 1982 – Мемет во *Мемед* од Ирфан Бељуљ, режија Н. Пановски
* 1985 – Градоначалник во *Том Соер* од Марк Твен, режија Шерафеттин Неби
* 1985 – Ќани во *Рашела* од Шерафеттин Неби, режија Н. Пановски
* 1986 – Јулка во *Протекција* од Б. Нушиќ, режија Б. Ставрев
* 1986 – Службеник во *Убиј ме душичке* од А. Несин, режија С. Билал
* 1987 – Конобар во *Капетан Џон Пиплфокс* од Д. Радовиќ, режија К. Ангеловски
* 1987 – Парлак во *Женички* од Т. Џуџеноглу
* 1987 – Фентон во *Весели жени Виндзорски*, режија К. Ангеловски
* 1987 – (Помошник на режисерот) во *Коштана* од Б. Танковиќ, режија К. Лила
* 1988 – Д-р Танби во *Дневникот на стравот* од Џ. Карахасан, режија А. Сопи
* 1988 – Магбет во *Магбет* од В. Шекспир, режија Р. Бурхан
* 1989 – Улога во *Белото циганче* од В. Подгорец, режија А. Алексов
* 1989 – Улога во *Клементовиот пад* од Д. Јанчар, режија К. Лила
* 1989 – Судија во *Кавкаски круг со креда* од Б. Брехт, режија Ј. Ертен
* 1990 – Живко во *Живко живее, не живее* од А. Несин, режија К. Ишик
* 1990 – Винстон во *Остров* од А. Фугард, режија Ј. Ертен
* 1991 – Полицаец во *Картонска кутија* од И. Бељур, режија Б. Брезовец
* 1991 – (Помошник на режисерот) за улогата на Хаџи Бекташи Вели во *Јунус Емре* од Р. Билгинер, режија Р. Алниачик
* 1992 – Цар Едип во *Смртта на Питија* од М. Стефановиќ
* 1992 – Синот во *Мајка Елиф* од Т. Офлазоглу, режија К. Лила
* 1992 – Улога во *Зошто* од Ш. Спасе, режија Серафин Фалко
* 1992 – Сеит во *Стари фотографии* од Д. Сумер, режија Д. Наумовски
* 1993 – (Помошник на режисерот) во *Ве молам, не допирајте* од Х. Танер, режија И. Хурмузоглу
* 1993 – Улога во *Шабан, спасител на татковината* од Х. Танер, режија З. Сипахи
* 1993 – Атила во *Дас капитал* од Б. Димитров и С. Миленковски, режија С. Миленковски
* 1994 – Цибра во *Тетовирани души* од Г. Стефановски, режија В. Христов
* 1994 – Улога во *Ќелавиот Мехмет* од У. Тамер, режија К. Лила
* 1994 – Аладин во *Будење* од Б. Беговска, режија Д. Наумовски
* 1995 – Леарт во *Кралот Хамлет* од В. Шекспир, режија Б. Брезовец
* 1996 – Улога во *Како да се спаси Асије*
* 1997 – Газдата во *Луна парк* од У. Ајваз, режија К. Лила
* 1998 – Улога во *Идиот* од Ф. М. Достоевски, режија Б. Ставрев
* 1999 – Синот во *РРР* од Ј. Плевнеш, режија М. Улусој
* 1999 – Сојтари во *Лудиот Ибрахим* од Т. Офлазоглу, режија В. Милчин
* 2001 – Рустем во *Хуррем Султан* од Орхан Асена, режија К. Лила (помошник на режисерот)
* 2001 – Парталковски во *Министерот и јас*, режија Д. Наумовски
* 2001 – Улога во *Бунт во домот за старци* од В. Андоновски, режија Д. Станковски
* 2002 – Човекот во *Куќа на граница* од С. Мрожек, режија Ј. Ертен
* 2002 – Гласникот во *Антигона* од Софокле, режија К. Коџатурк
* 2004 – Енкиду во *Епот за Гилгамеш*, режија Д. Пројковски
* 2004 – Креон во *Цар Едип* од Софокле, режија Љ. Ѓеоргиевски
* 2004 – Антонио во *Бура* од В. Шекспир, режија А. Поповски
* 2005 – Улога во *Тимон од Атина* од В. Шекспир, режија Б. Брезовец
* 2011 – Омер Хајјам и Менокјо во *Мевлана* од Т. Нар, режија Б. Сечкин
* 2012 – Наили во *Кога лисјата паѓаат* од Р. Н. Ѓунтекин, режија С. Билал

* 2014 – Тезеус и Оберон во *Сон на летната ноќ* од В. Шекспир, режија А. Поповски

## Филмографија
Има одиграно повеќе од 70 улоги во многу претстави, од кои во повеќето заземал главни улоги.

**Филмови** 
* 1982: "Потера" ТВ драма
* 1991: "Тетовирање" во режија на Столе Попов;
* 1993: "Бог да ги убие шпионите" во режија на Ацо Алексов;
* 1994: "Пред дождот" во режија на Милчо Манчевски;
* 1995: „Феликс“ во режија на Б. Шпајц, во Р. Словенија, 
* 2001: "Прашина", режија: Милчо Манчевски;
* 2005: "Крчма на патот кон Европа" режија Младен Крстевски;
* 2006: "Пусто турско“ режија Коле Ангеловски.
* 2020: "Горчлива цреша" режија Сердар Акар.
* 2025: "Диџеј Ахмет" режија Георги М. Унковски.

**Серии** 
* Таткото на турското семејство мало, во режија на Е. Френкел, Р. Јазадиски, Џ. Маркс и Р. Абази, 1999-2004;
* "Наше маало" 2002;
* "Заведени" 2002;
* Министер за надворешни работи во мега турската серија „Збогум Румелија“, режија С. Акар-продукција АДАМ ФИЛМ-Р. Турција, 2007-2009;
* Адвокат во турската серија „Балканска свадба“, режија С. Акар-продукција АДАМ ФИЛМ-Р. Турција, 2009; - 4 епизоди;
* Мартин во турската серија „Последно лето на Балканот“, Р. Турција, 2012.
* Турска серија "Големото прогонство во Кавкасија", р. Турција, 2015-2016.
* Турска серија "Турски приказни", р. Владимир Митревски, 2021.
* "Преспав", р. Игор Иванов-Изи, р. Македонија, 2021.
* Турска серија "Балканска приказна", р. Сердар Акар, р. Турција, 2022-2023.

## Награди
* 1982 година наградата - „Млад глумец“ - на Театарскиот Фестивал Војдан Чернодрински
* 2005 година за најдобро глумечко остварување на Театарскиот Фестивалот „Војдан Чернодрински“
* 1982 година ја добив „Млад Борец„ за најдобар глумец
* 2004 година Најдобар странски глумец во Призрен Р. Косово
* 2003 година Глумец на годината прогласен од Турските медиуми.
* 2016 година, награда „11 Октомври“
* 2024 година, награда за најдобар глумец на 9-тиот меѓународен театарски фестивал во "Анадолија" Турција.
* 2025 година, “Меѓународна награда за заслуги во театарот„ на 25. Меѓународни Медитерански Театарски награди во Анталија - Турција.
* 2026 година, добитник на актерската награда за животно дело „Петре Прличко“

## Стручна дејност

* Од 2005 година избран од страна на Собранието на Р. македонија за Член на Советот на Ј.П. МРТВ;
* 11.04.2011 повторно избран за  Член на Советот на Ј.П. МРТВ;
* Од 20.11.2014 со одлука број 09/02-2014 на Основачкиот совет на Меѓународниот Универзитет Визион член на Советот
* На 06.11.2024 е избран за советник на Министерот за култура и туризам Зоран Љутков.

## Раководна дејност и институционален развој
Атила Клинче двапати ја водел НУ Турски Театар – Скопје како директор, во периодите 2003–2006 и 2008–2017, позиционирајќи се како исклучителен институционален градител и визионер. Неговото раководење значително го зајакна театарот како културен центар, овозможувајќи му да стане препознатливо и влијателно место за развој на турската театарска уметност во Македонија и пошироко.

Под негово водство, театарот освои вкупно 43 награди и признанија, кои сведочат за високото уметничко ниво и влијание на институцијата. Меѓу најзначајните се: 

•Наградата „13 Ноември“ на Град Скопје во 2003 година, 

•Државната награда „11 Октомври“ во 2004 година, како и 

•„Орден за заслуги за Македонија“ доделен од претседателот Ѓорге Иванов во 2011 година.

Клинче беше иницијатор и главен двигател на објавувањето на две монографии посветени на развојот и историјата на турскиот театар во Македонија, што значајно ја збогатија културната документација и академската литература во оваа област. Во негов мандат се случи и реализирањето на изградбата на нов современ театарски објект — значаен инфраструктурен и културен исчекор кој го овозможи унапредување на продукциските капацитети и создавање современа сцена прилагодена на современите уметнички и технички стандарди.

Под водство на Клинче, НУ Турски Театар се позиционира како вистински симбол на уметнички квалитет и платформа за интеркултурен дијалог, каде што мултиетничката културна соработка се негува и промовира. Неговата визија го постави театарот како центар кој ги поврзува различните културни идентитети во Македонија и пошироко, притоа овозможувајќи простор за креативност, иновација и дијалог помеѓу различните заедници.

## Меѓународно влијание и културна дипломатија
Проф. м-р Атила Клинче е признат и исклучително активен културен амбасадор, кој своето влијание го шири далеку надвор од границите на Македонија. Неговото учество на регионални и европски фестивали, културни форуми и меѓународни копродукции го позиционира како значајна фигура во градењето мостови меѓу различни култури и уметнички традиции.

Тој е редовен член на жири комисии на бројни реномирани фестивали во Европа како и во Турција, Србија, Унгарија, Казахстан и Косово, каде што со своето искуство и професионализам придонесува кон афирмација на квалитетната уметност и новите тенденции во театарот.

Клинче е чест говорник и панелист на значајни европски културни форуми како што се МИТЕМ во Будимпешта, Синерџи во Нови Сад и Евро-Азискиот форум во Истанбул, каде што своите визии за интеркултурна соработка и уметнички развој ги споделува со пошироката јавност и со колегите од цела Европа и Азија.

Како ко-создавач и активен учесник во повеќе меѓународни театарски копродукции, меѓу кои „Ромео и Јулија“ и „Ана Каренина“ во Нови Сад, Клинче ја зголемува видливоста и вредноста на македонскиот театар на светската сцена. Со овие проекти не само што ја афирмира македонската уметност, туку и поттикнува креативна размена и интеграција меѓу различни културни и уметнички традиции.

Неговото делување го надминува националниот контекст, активно придонесувајќи за јакнење на културната дипломатија, регионалната соработка и интеркултурниот дијалог, со што се промовираат вредностите на толеранцијата, разбирањето и уметничката иновација во поширокиот европски и евроазиски простор.

## Наводи

## Надворешни врски
* 
* Атила Клинче - Свој на своето  на ТЕА МОДЕРНА
* Атила Клинче  на turkcebilgi.com

Категорија:Живи луѓе
Категорија:Луѓе од Гостивар
Категорија:Македонски театарски глумци
Категорија:Македонски филмски глумци
Категорија:Македонски Турци
Категорија:Македонски универзитетски професори
Категорија:Југословенски глумци
Категорија:Југословенски Турци
Категорија:Добитници на наградата „11 Октомври“
Категорија:Професори на Факултетот за драмски уметности - Скопје
Категорија:Директори на НУ Турски Театар