open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Црешневска Река

**Црешневска Река** — кратка река во Долно Порече, западна Македонија, помала десна притока на реката Треска. Вкупната должина од изворот до вливот и изнесува 6,8&nbsp;км, минималната должина 6,1&nbsp;км.

## Опис
Вкупната должина на водоразделната линија на Црешневска Река изнесува 31,0&nbsp;км а сливот и зафаќа  или 1,04% од вкупната површина на сливот на реката Треска. Коефициентот на развиеност ѝ е 1,11; а вкупниот пад помеѓу изворот и вливот изнесува 465&nbsp;м а просечниот е 68,4‰.

## Течение
Извира во месноста Мелој, на северозападниуте падини на Даутица, на надморска височина од 930&nbsp;м. Како што се спушта во северен правец, овој водотек, наречен Грешни Дол, се среќава со потоците Митров Дол и Рудни Дол, па завртува на северозапад, одминувајќи го с.&nbsp;Црешнево, по кое е наречена. Делот кој следува има два правоаголни свијока, каде водотекот се нарекува Бушничка Река и под нормален агол прави спој со потокот Извор од десната страна, па продолжува во западен правец како Црешневска Река. Следните два километра ги поминува под возвишениот предел Добра Нивица.

Се влева во Треска источно од селото Калуѓерец, во проширувањето на долината под падината Девојчин Камен на исток. Утоката е на надморска висина од 465&nbsp;м, и тоа на 59,7&nbsp;км спротиводно од вливот На Треска во Вардар.

## Поврзано
* Даутица
* Порече

## Наводи

Категорија:Реки во Македонија
Категорија:Притоки на Треска
Категорија:Општина Македонски Брод
Категорија:Црешнево (Порече)
Улавун

**Улавун** — базалтски и андезитски стратовулкан кој се наоѓа на островот Нова Британија, во Западна Нова Британија, Папуа Нова Гвинеја.

Вулканот се наоѓа на околу 130 километри југозападно од Рабаул. Улавун е највисоката планина во архипелагот Бизмарк со 2.344 метри и еден од најактивните вулкани во Папуа Нова Гвинеја. Првата снимена ерупција на Улавун била од Вилијам Дампир во 1700 година. Од XVIII век се регистрирани 22 ерупции. Неколку илјади луѓе живеат во близина на вулканот.

Во последните неколку години вулканот е речиси постојано активен, со чести мали експлозии.

Вулканите во Папуа Нова Гвинеја се едни од најплодните извори на сулфур диоксид во светот. Неодамнешните студии покажале дека вулканот ослободува околу 7кг/SO2, што е околу 2% од глобалната вкупна емисија на SO2 во атмосферата.

Вулканот е прогласен за Декаден вулкан, идентификувајќи се како достоен за одредена студија како дел од програмата на ООН за намалување на природните катастрофи, земајќи ја предвид неговата историја на експлозивни ерупции и близината до населените места.

## Надворешни врски
* Information from the Papua New Guinea Geological Survey 
* 
* "Mount Ulawun, Papua New Guinea" on Peakbagger

Категорија:Стратовулкани
Категорија:Активни вулкани
Категорија:Вулкани во Папуа Нова Гвинеја
Категорија:Планини во Папуа Нова Гвинеја
Категорија:Декадни вулкани
Лукас Васкес

**Лукас Васкес Иглесиас**  ( роден на 1 јули 1991 година) — шпански професионален фудбалер кој игра за Реал Мадрид и занационалниот тим на Шпанија на позицијата десно крило.

Започнал во младите категории на Реал Мадрид, и тој своето деби во првиот тим го остварил во 2015 година по една сезона помината на позајмица во Еспањол. Тој го направил своето деби во Ла Лига со второ последователниот тим.

Васкес ја претставувал Шпанија на Евро 2016 година.

## Клупска кариера

## Наводи

Категорија:Родени во 1991 година
Категорија:Фудбалери од Ла Лига
Категорија:Живи луѓе
Категорија:Фудбалери на ФК Еспањол
Категорија:Фудбалери на ФК Реал Мадрид
Категорија:Шпански фудбалери
Вит Једличка

М-р **Вит Једличка** (на  (), роден на  година во , Чешка) — чешки политичар, публицист и активист. Тој е основач на самопрогласената микродржава Либерланд.
## Наводи

Категорија:Живи луѓе
Ашраф Хакими

**Ашраф Хакими Мух** (роден на 4 ноември 1998 година), е марокански фудбалер, играч од одбраната на Париз Сен Жермен,  и на мароканската репрезентација.

## Технички одлики
Главно игра како десен бек, но тој исто така може да игра и како централен дефанзивец.

## Ран животот
Роден во Мадрид од родители со мароканско потекло, Хакими се приклучил во младите категории на Реал Мадрид во 2006 година, од ЦД Колонија Офигеви, на возраст од осум години.

## Клупска кариера

## Репрезентативна кариера
По настапите за младите селекиции на Мароко под-17 и под-20 години, Ашрав го направил своето деби за селекцијата под-23 години на 5 јуни 2016 година, во пријателски натпревар против фудбалската репрезентација на Камерун со победа од 1-0.Тој го направил своето сениорско деби на 11 октомври,  со влегувањето како замена за Фудад Чафик во победата од 4-0 против Канада.

## Наводи

Категорија:Родени во 1998 година
Категорија:Живи луѓе
Категорија:Марокански фудбалери
Категорија:Фудбалери на ФК Реал Мадрид
Категорија:Шпански фудбалери
Наргиле

[right|thumb|[Египет|Египетско наргиле ]]
[thumb| [Индија|Индиец пуши наргиле, Раџастан, Индија]]
**Наргиле** (фарси: قلیان урду: حقّہ ); или **шиша** - инструмент кој се користи за пушење ароматизиран тутун, при што чадот минува низ база исполнета со вода, која најчесто е од стакло. 
 
Што се однесува до влијанието врз здравјето, пушењето преку наргиле го изложува организмот на отровни хемикалии кои не ги филтрира водата, а постои и ризик од инфективни болести кога наргилето се користи истовремено со други лица.
Постојат две теории за тоа кога и како настанало наргилето. Едната теорија вели дека наргилето го измислил Ирфан Шаик од Могулското Царство, а другата дека постои од времето на Сефевидската династија од Персија, од каде употребата на наргиле се проширила во Јужна Азија. и дека оттаму потоа употребата на наргиле се проширила на исток, во Индија.  Наргилето брзо стигнало во Египет каде за кусо време станало популарно, а подоцна, таму е усовршен механизмот на наргилето.

Наргилето е популарен инструмент за пушење во многу земји каде има мигранти од Левант.

## Наводи

Категорија:Пушење
Категорија:Арапска култура
Категорија:Иранска култура
Категорија:Индиска култура
Категорија:Индиски пронајдоци
Магматско огниште

**Магматско огниште** или **магматска комора** — големо лежиште на течна карпа под површината на Земјата. Стопената карпа или магма во таквата комора е под голем притисок кој постепено може да ја скрши карпата околу неа, создавајќи начин за магмата да се движи нагоре. Ако го најде својот пат до површината, тогаш резултатот ќе биде вулкански избув. Следствено, многу вулкани се наоѓаат над магматските огништа. Овие комори тешко можат да бидат откриени бидејќи се наоѓаат длабоко во Земјата, и затоа повеќето од познатите се наоѓаат блиску до површината, најчесто помеѓу 1 и 10 километри.

Магмата се издига низ пукнатините, бидејќи е помалку густа од околната карпа и кога водата навлегува во карпите над тонечката океанска плоча. Водата ја снижува температурата на топење на карпите, и тогаш тие стануваат полустопени и се искачуваат поради помалата густината на околните карпи и привремено се собираат под литосферата .Тогаш магмата се искачува низ кората, спојувајќи се со кварцен песок, доведувајќи до финалната супстанца.  Кога магмата ќе се приближи до површината се собира во магматското огниште под вулканот, каде релативно нискиот притисок и дозволува на водата и другите материи растворени во магмата да излезат од растворот. Кога критичниот волумен на магмата и гасовите ќе се акумулира,  пречката од вулканската купа се надминува доведувајќи до ненадејна експлозивен избув.

Местоположбата на магматските огништа може да се мапира со употреба на сеизмологија: сеизмичките бранови од земјотресите полека се движат низ течна карпа, дозволувајќи им на мерењата да ги посочат регионите со бавно движење кои ги идентификуваат магманите комори. Како што избувнува вулканот, така околната карпа ќе се распадне во комората за празнење. Ако големината на комората е значително намалена, како резултат на депресија на површината може да се формира купа.

Категорија:Вулканологија
Категорија:Структурна геологија
Италијанска кујна

**Италијанската кујна** е храна карактеристична за Италија. Таа се развива преку векови на социјални и економски промени, со корени кои се протегаат во антиката.

Значителни промени се случија со откривањето на Новиот Свет и воведувањето на компири, домати, пиперки, пченка и шеќерна репка, што последен пат беше воведен во квантитет во 18 век. Италијанската кујна е позната по својата регионална разновидност, особено помеѓу северниот и јужниот дел на италијанскиот полуостров. Тој нуди изобилство на вкус, и е еден од најпопуларните и копирани во светот. Тоа влијаело на неколку кујни ширум светот, главно на САД.

## Историја
Италијанската кујна се развила низ вековите. Иако земјата која е позната како Италија не се обединила до 19 век, кујната може да побара следливи корени уште од IV век пр.н.е. Храната и културата биле многу важни во тоа време, како што можеме да видиме од готвачот (Апициј) кој датира од првиот век п.н.е. Низ вековите, соседните региони, освојувачите, готвачите од висок профил, политичкиот пресврт и откривањето на Новиот Свет влијаат врз неговиот развој.

Италијанската храна почнала да се формира по падот на Римското Царство, кога почнале да се одделуваат различни градови и да се формираат разни традиции. Биле направени многу различни типови леб и тестенини, и имало варијација во техниките за готвење и подготовката. Земјата била поделена, северот на Италија, околу Милано е познат по своите рисоти, централниот дел на земјата во регионот на Болоња е позната по своите толелини, а јужниот дел во Неапол е познат по своите пици и шпагети.

Првиот познат италијански писател на храна бил грчки сицилијан наречен Арчестрат од Сиракуза во 4 век пр.н.е. Тој напишал песна која зборувала за користење на „врвен квалитет и сезонски“ состојки. Тој рекол дека вкусовите не треба да бидат маскирани од зачини, билки или други зачини.

## Особености
Италијанската кујна се одликува со својата едноставност, со многу јадења со само две или четири главни состојки. Италијанските готвачи се потпираат главно на квалитетот на состојките, наместо на елаборат подготовка. Состојките и садовите се разликуваат по региони. Многу јадења кои некогаш биле регионални, се размножиле со варијации низ целата земја. Тестенини, зеленчук, маслиново масло и риба се главен дел од италијанската кујна. Таа е веројатно најважниот израз на средоземната исхрана.

Категорија:Италијанска кујна
Париз, Тексас (филм од 1984)

**„Париз, Тексас“** (англиски: *Paris, Texas*) - филм од 1984 година, во режија на Вим Вендерс, по сценариото на Сем Шепард, кој слична тематика обработил и во својата збирка „Мотелски хроники“ (Motel Chronicles). Во главните улоги настапуваат: Хари Дин Стентон, Дин Стоквел, Орора Клемент, Настасја Кински и Хантер Карсон. Во 1984 година, филмот освоил три награди на Канскиот филмски фестивал, и тоа: „Златната палма“, наградата на Екуменското жири и наградата *FIPRESCI*. Во 1985 година, филмот бил номиниран за наградата „Златен глобус“, во категоријата за најдобар странски филм. Истата година, филмот имал четири номинации за наградите на БАФТА, а победил само во една (Вендерс во категоријата за најдобар режисер). Исто така во 1985 година, камерманот Роби Милер победил на Баварските филмски награди во категоријата за кинематографија. Вкупно, филмот освоил 16 награди, а имал десет номинации. 

## Синопсис
По пауза од четири години, Тревис Хендерсон (го игра Стентон) ненадејно се појавува во мало место, некаде во пустината во Тексас. Неговиот брат, Волт (го игра Стоквел) сака да го однесе дома, но на почетокот Тревис не сака да соработува и не зборува ништо, се обидува да побегне, не сака да лета со авион, итн. По исчезнувањето на Тревис, неговата сопруга Џејн (ја игра Кински) го оставила својот мал син Хантер (го игра Карсон) кај Волт, кој заедно со сопругата Ен (ја игра Клемент) го одгледуваат како свое дете, така што Хантер не знае ништо за своите вистински родители. Оттука, кога ќе се соочи со својот вистински татко, Хантер е воздржан, но постепено тие стануваат поблиски. Еден ден, Тревис одлучува да ја побара Џејн, го зема Хантер со себе и двајцата заминуваат за Хјустон, Тексас. Таму успеваат да ја најдат Џејн, која работи во една „продавница“ за сексуални услуги. Тревис го остава Хантер во хотелската соба, ја посетува Џејн и почнува да ја раскажува својата приказна, објаснувајќи ја својата огромна љубов, големата љубомора, неснаоѓањето во бракот и проблемите по раѓањето на Хантер. Тогаш, Џејн дознава дека разговара со својот поранешен сопруг. На крајот од филмот, таа оди во хотелската соба и се среќава со Хантер, но Тревис повторно ги напушта своите најмили.

## Наводи

Категорија:Филмови од 1984 година
Категорија:Филмови на англиски јазик
Категорија:Филмови на Вим Вендерс
Категорија: Филмови со Настасја Кински
Категорија: Филмови со Хари Дин Стентон
Категорија: Филмови со Дин Стоквел
Категорија: Филмови со Орора Клемент
Категорија: Филмови чие дејствие се одвива во Тексас
Категорија: Филмови чие дејствие се одвива во Хјустон
Категорија:Добитници на Златната палма
Заменетите глави

**Заменетите глави - индиска легенда** (германски: *Die vertauschten Köpfe – Eine indische Legende*) - новела на германскиот писател Томас Ман, напишана во 1941, а објавена во 1942 година.

## Содржина
Шридаман, мажот на Сита, е пеметен и продуховен, но сепак, таа копнее по неговиот пријател Нанд кој е надарен со убаво и силно тело. За време на една верска екстаза, двајцата пријатели си ги пресекуваат главите еден на друг, а Сита, на која божицата ѝ дала моќ „сè да поправа“, го заменува главите, со цел нејзиниот маж да има убаво тело. Но, главата и остатокот од телото влијаат меѓу себе, така што работите се враќаат по старо. Поради тоа, положбата на Сита станува неподнослива и сите тројца доброволно одат во смрт. Сепак, синот на Сита ги поседува особините по кои таа копнее: сила, убавина и душевна моќ.

## Осврт кон делото
Ман ја напишал новелата „Земенетите глави“ за време на неговиот престој во САД, каде предавал германска книжевност на Универзитетот Принстон. Авторот на опишал новелата како „метафизичка шега“, а нејзиното подлабоко значење се состои во учењето дека човечката целина е неделива, т.е. дека главите не може да се заменуваат.

## Наводи

Категорија:Дела на Томас Ман
Категорија:Книги од 1942 година
Категорија:Новели
Закон (книга на Томас Ман)

мини|1904 Лоренс Алма-Тадема - Пронаоѓањето на Мојсеј
мини|Мојсеј од Микеланџело
**Закон** (германски: *Das Gesetz*) - новела на германскиот писател Томас Ман, напишана во 1943, а објавена во 1944 година.

## Осврт кон делото
Ман ја напишал новелата „Закон“ за време на неговиот престој во САД, каде предавал германска книжевност на Универзитетот Принстон. Таа претставува хумористична и дидактична приказна за ослободувањето на Евреите од Египет и примањето на божјите заповеди на планината Синај. Новелата е напишана под влијание на учењето на Фројд и се одликува со голема доза на иронија. Во неа, Ман го истакнува значењето на моралните закони за животот на човечката заедница при што новелата содржи алузии на нацистичкиот режим и на неговиот водач, кому Ман му прорекува пропаст. Напишана по порачка, новелата има „борбена смисла“, а старозаветната тема е обработена рационалистички и за фантастичните настани наоѓа психолошко објаснување, така што од библискиот материјал создава модерна приказна.

## Наводи

Категорија:Дела на Томас Ман
Категорија:Книги од 1944 година
Категорија:Новели
Категорија:Десет Божји заповеди
Доктор Фаустус

**Доктор Фаустус** (германски: *Doktor Faustus*) — роман на германскиот писател Томас Ман од 1947 година.

## Осврт кон делото
„Доктор Фаустус“ е последниот завршен роман на Ман. Во него, тој ја прикажал својата најостра осуда на нацизмот. Во ликот на еден болен, генијален музичар и во неговиот трагичен живот, Ман симболично ја опишал современата историја на Германија. Според зборовите на авторот, тој сакал да напише „роман на својата епоха“. Во својот есеј „Германија и Германците“, кој го напишал непосредно пред завршувањето на романот „Доктор Фаустус“ и кој претставува еден вид предговор кон романот, Ман пишува за романтиката како волшебен израз на германската чувствителност, за патинираноста на душата која опасно се сродила со демонските, ирационални животни сили. Тој вели дека Германците се народ на романтичната контрареволуција против филозофскиот интелектуализам и рационализам од времето на просветеноста. Притоа, романтизмот на високата техника се претворил под Хитлер во хистерично варварство, инспирирано од идејата за поробување на светот.

Токму тоа е суштината и духовната насока на „Доктор Фаустус“. Фауст, кој по класицистичкото сфаќање го претставува идеалниот лик на истражувачкото и двојното германско битие, подоцна се преобратил низ призмата на романтиката, за најпосле во епохата на Хитлер да се претвори во трагична пародија. Така, композиторот Адријан-Фауст се одрекува од љубовта и од хуманистичкото сфаќање и за да го создаде делото тој запаѓа во апокалипсата и пропаста, а уметноста се претвора во ѓаволско дело, во споулавена пропаст, а тој се одвојува од човечката заедница.

По појавата на „Доктор Фаустус“ се почувствувала погодена не само Хитлеровата Германија, туку Германија воопшто, така што дури многу подоцна во германската книжевна критика било присутно решителното негирање на ова дело. Сепак, оваа мрачна книга не е само прекор, туку самоанализа и критика на германската душа. Во таа смисла, пред појавувањето на делото во јавноста, Ман напишал: „Далеку е од нас помислата дека сега Германија конечно ја зел ѓаволот. Милоста е повисока од секое крваво писмо. Јас верувам во неа и верувам во иднианата на Германија, независно од тоа колку нејзината стварност изгледа очајно.“

Интересно, по објавувањето на романот, познатиот композитор Арнолд Шенберг го нападнал Ман поради тоа што во романот го премолчил неговото име, а ги споменал Клемперер, Бруно Валтер и некои други музичари, така што некое идно поколение би можело да помисли дека творецот на дванаесеттонскиот систем е Адријан Леверкин, а не Шенберг. Исто така, Шенберг бил навреден и поради тоа што главниот лик во романот запаѓа во лудило, а неговото дело пропаѓа. На јавното обвинение кое Шенберг го поднесол во весниците, Ман одговорил скромно и помирливо: „Јас искрено се надевам дека Шенберг ќе го напушти чувството на сомнеж и огорченост и дека тој ќе го најде душевниот мир во нашето сфаќање на неговата големина и слава.“

## Наводи

Категорија:Дела на Томас Ман
Категорија:Книги од 1947 година
Категорија:Романи на Томас Ман
Измамена (новела)

мини|Бенрат-Шлоес
**Измамена** или **Предадена** (германски: *Die Betrogene*) - новела на германскиот писател Томас Ман од 1953 година.

## Осврт кон делото
„Измамена“ е последната новела на Ман. Набљудувано од тематска гледна точка, таа означува враќање назад во неговиот книжевен развој, зашто во неа се обработува проблематиката на болеста, но од естетска гледна точка, таа е тешко прифатлива. Новелата е приказна за „горката измама на природата“, а таа е напишана според вистинит клинички случај: Прикриениот карцином мами една жена во години, која прикриено умира, мислејќи дека ѝ се вратила младоста. Според критичарот Адорно, новелата претставува „скандалозна парабола“, а и самиот Ман признал дека таа е „проблематичен производ“, објаснувајќи дека настанот му го привлекол вниманието поради „свирепата демонија на природата“. Сепак, независно од деликатната фабула, оваа новела му припаѓа на Мановиот опус во кој се разгледува блискоста на еросот и смртта, овде демонстрирани на еден физиолошко-патолошки случај. Иако претставува еден вид експеримент, таа е раскажана во стилот на класичната новела и зазема достојно место во романописниот опус на Ман.

## Наводи

Категорија:Дела на Томас Ман
Категорија:Книги од 1953 година
Категорија:Новели
Ленка (движење)

мини|Лого на движењето
**Движењето за социјална правда „Ленка“** е политичко движење во Република Македонија кое се залага за социјална правда, солидарност, слобода и рамноправност. Движењето е против милитаризмот и се спротивставува на испраќањето на припадниците на АРМ во Авганистан и членувањето на Република Македонија во ИСАФ. Во 2015 година движењето размислувало за прераснување на истото во политичка партија, но поради преголемите финансиски и бирократски процедури идејата не била исполнета.

## Наводи

## Надворешни врски
* Официјално мрежно место 

Категорија:Левичарски организации
Партија на слободните граѓани

**Партијата на слободните граѓани** (на ) е политичка партија во Чешката Република.
Марсело Виеира да Силва Жуниор

**Марсело Виеира да Силва Жуниор** (роден на 12 мај 1988 година), познат како **Марсело**, е бразилски фудбалер, играч од одбраната на Реал Мадрид и на бразилската репрезентација. Тој игра главно на позицијата лев бек, но исто така може да дејствува и како лево крило.

Во 2005 година, тој го освоил бразилското првенство Кампеонато Кариока со Флуминесе и во 2006 година тој бил избран во *Тимот на сезоната* во Бразилеирао на 18 годишна возраст. До крајот на годината, тој се приклучил на Реал Мадрид за 8 милиони долари. До 2017 година, тој одиграл 11 сезони во Мадрид, и постигнал 28 голови во 408 натпревари. Со Реал Мадрид тој ја освоил трипати Лигата на Шампионите, и бил избран во тимот на сезоната двапати, како и четири пати ја освоил шпанската Ла Лига.

Марсело дебитирал за Бразил во 2006 година против Велс, постигнувајќи гол. Тој бил дел од Бразилската репрезентација на Светското првенство во 2014 година каде што стигнал до полуфинале и бил именуван во Дрим тимот на турнирот. Тој бил четири пати именуван во Фифа Про тимот на Светот XI, и на УЕФА Тим на Годината во 2011 година, како и во тимот на Ла Лига во сезоната 2016 година.

После неговата пробивна сезона, Марсело бил пофален од страна на фудбалските легенди како што се Паоло Малдини и Диего Марадона, кој исто така го нарекол најдобар во својата позиција. Тој честопати бил споредуван со Роберто Карлос, кој и самиот рекол дека Марсело бил негов наследник,  најдобар лев бек и дека "Марсело поседува подобра техничка способност од мене".

## Наводи

Категорија:Родени во 1988 година
Категорија:Фудбалери на Светско првенство 2014
Категорија:Фудбалски дефанзивци
Категорија:Бразилски фудбалери
Категорија:Фудбалери од Ла Лига
Категорија:Живи луѓе
Категорија:Олимписки фудбалери на Бразил
Категорија:Фудбалери на ФК Реал Мадрид
Сојузен архив на Швајцарија

мини|десно|250п|Зградата на Сојузниот архив на Швајцарија.

**Сојузен архив на Швајцарија** (, ) — државен архив на Швајцарија од сојузно значење.

Архивот е основан во 1798 г. по создавањето на Хелветската Република. Сместен е во Берн и работи по Сојузниот закон за архивирање. Во 2013 г. во него се чувале 60&nbsp;км печатен материјал и 15 терабајти дигитални документи.

Покрај сојузниот архив, секој кантон во земјата има свој архив.

## Поврзано
* Список на државни архиви
* Швајцарска национална библиотека

## Наводи

## Надворешни врски

* 

Швајцарија
Категорија:Архиви во Швајцарија
Рокабили

**Рокабили** () — еден од најстарите правци во рокенрол музиката која потекнува од 50-тите години од XX век во САД, а обнова доживува во текот на осумдесеттите.

Како правец настанува во јужните делови на САД поврзувајќи ја во себе традиционалната кантри- и блуз-музика. Називот е добиен со спојување на првиот збор од „rock and roll“ и вториот слог од називот „hillbilly“ што е погрден назив користен за жителите на руралните планински подрачја во источниот и централниот дел на САД. „Hillbilly“ во музиката се користи како назив за потрадиционалните облици на кантри-музиката во кои одмерените и фини влијанија на „отмената“ музика карактеристични за учените музичари послабо или никако не се чувствуваат — станува збор за музика која најчесто се изведува со виолина, бенџо, мандолина и гитара.

Музичарите кои во педесеттите години ќе го покренат овој правец првенствено растеле во државите на југот на САД во текот на 30-ите и 40-тите години, каде што во тоа време, на основата на фолклорната музика, многу музички состави создавале и свиреле „western swing“ и „boogie-woogie“ музика.

Музичарите како Елвис Присли (Мисисипи, 1935 — 1977), Бади Холи (Тексас, 1936 — 1959), Рој Орбисон (Тексас, 1935 — 1988) и Џери Ли Луис (Луизијана, 1935) растеле со таква музика и на инвентивен начин ја поврзале традицијата од „hillbilly“ со блуз, но и останати музички влијанија, користејќи електрични гитари, но останати можности од „електричната“ музика.

Елвис Присли е најпознат музичар од овој правец, а тој и го прави славен. Неговото влијание на рок-музиката е огромно во тоа време, можеби и најголемо во првиот дел од кариерата — во текот на 50-ите години.
Трајче Крстевски

:*Ова е статија за воено лице. За истоимениот поет видете *'Трајче Крстески**''

**Трајче Јованов Крстевски''' (,  - , ) — македонски воен генерал, трет началник на генералштабот на АРМ.

## Животопис
Крстевски е роден на 3 декември 1938 година во Велес. Основно и средно училиште завршил во родниот град. Потоа ја завршил Воената академија за Копнената
војска во Белград во 1961 година. Натаму своето школување го продолжил и ја завршил Командно-штабната школа - Белград во 1973 година, а по ова завршил ШНОЈНА во 1980 година. Во воената кариера бил командир, од командир на вод, командант на баталјон, командант на бригада, началник на Корпус, до нашалник на ГШ на АРМ. Неговите први армиски чекори во поранешна ЈНА биле во касарните во Сињ и Бенковац, каде што работел во периодот од 1961 до 1970 година. Поради неговите одлични резултати, тој е унапреден во капетан во 1966 година, и е во ставот на југословенскиот одред испратен во мисијата на ОН во Египет. Во 1990 година, го положил испитот за генерал-мајор и истата година бил унапреден во наведениот чин. Во времето на распадот на Југославија, тој бил на служба во Хрватска. Поради познатите настани што се случиле во 1991 година, тој ја напуштил ЈНА и се вратил во Македонија, каде се приклучил во процесот на создавањето на воените формации на единиците на АРМ. Со Указ од претседателот на Македонија, тој бил назначен за заменик-началник на Генералштабот на 1 април 1992 година. Нешто повеќе од година дена потоа со Указ бр.15 од 10 ноември 1993 година, на претседателот на Македонија, генерал-мајор Трајче Крстевски актуелен заменик на НГШ на АРМ, се
унапредува во чин генерал-потполковник. Три години потоа со Указ бр.7 од 19 јануари 1996 година, на претседателот на Македонија, бил унапреден во чин генерал-полковник. По ова, Крстевски на чело на Генерал штабот на АРМ бил во периодот 22 јануари 1996 - 11 февруари 2000 година. Четири години потоа бил разрешен од должноста НГШ на АРМ, со што му престанала и службата во постојниот состав на АРМ поради навршени 40 години стаж на осигурување и стекнување со право на лична пензија. Со овој чин генерал-полковникот Трајче Крстевски се пензионирал и се повлекол во цивилен живот.

Починал во Скопје на 30 декември 2017 година.

## Наводи

Категорија:Луѓе од Велес
Категорија:Началници на Генералштабот на АРМ
Волкот од Волстрит

**„Волкот од Волстрит“** (англиски: *The Wolf of Wall Street*) — американски филм од 2013 година, во режија на Мартин Скорсезе, според сценариото на Теренс Винтер, засновано врз истоимената книга на Џордан Белфорт. Во главните улоги настапуваат: Леонардо ди Каприо, Џона Хил, Марго Роби, Метју Меконахи, Кајл Чендлер, Роб Рејнер, итн. Во 2014 година, филмот имал пет номинации за наградата „Оскар“ и четири номинации за наградите на БАФТА; за својата улога, Леонардо ди Каприо освоил „Златен глобус“; а вкупно, филмот освоил 38 награди и имал 170 номинации.

## Содржина
Филмот е заснован врз вистинска приказна за успехот и пропаста на Џордан Белфорт, кој во 1990-тите направил голема кариера на Вол Стрит, но подоцна бил затворен поради вмешаност во криминални активности. Белфорт (го игра ди Каприо) е младо момче од Њујорк кое сонува набрзина да се збогати. Заедно со другарот Дони (го игра Хил), тој ја основа фирмата „Стратон Окмонт“ и со помош на инсајдерско тргување и берзански манипулации успева да заработи могу пари. Притоа, тој води блуден живот, постојано користи дроги, вози скапи автомобили и е опкружен со убави девојки. Но, ФБИ почнува да ја следи неговата активност и Џордан и Дони тајно ги префрлаат парите во приватна банка во Швајцарија. ФБИ ги испрашува вработените во „Стратон“, но од нив не може да извлече никакви корисни информации што би биле употребени како доказ против Џордан. Проблемите почнуваат кога ФБИ го апси швајцарскиот банкар поради вмешаност во финансирање на трговијата со дрога. Тогаш, ФБИ го апси Џордан и се спогодува со него да им послужи како поткажувач во замена на пониска затворска казна. Така, Џордан го губи богатството, го напушта сопругата (ја игра Роби) со ќеркичката, а тој завршува в затвор. Во завршната сцена од филмот, по излегувањет од затворот, Џордан држи предавање пред аудиториум во Нов Зеланд.

## Наводи

Категорија:Филмови од 2013 година
Категорија:Филмови на англиски јазик
Категорија:Филмови засновани на книги
Категорија:Американски филмови
Категорија:Филмови на Мартин Скорсезе
Категорија:Филмови со Леонардо Ди Каприо
Категорија:Филмови со Џона Хил
Категорија:Филмови со Роб Рејнер
Категорија:Филмови со Марго Роби
Категорија:Филмови со Кајл Чендлер
Категорија:Филмови со Метју Меконахи
Гран при Монтреал 2017

**Гран при Монтреал 2017** (наречена и: **ГП Монтреал 2017**) — 8. издание на велосипедската еднодневна трка Гран при Монтреал, која се одржала на 10 септември како 34. настан во сезоната на Светската турнеја.

Трката била освоена од Диего Улиси.

## Екипи

Бидејќи Гран при Монтреал е настан од Светската турнеја, сите осумнаесет UCI World Tour екипи биле автоматски поканети и се обврзани да учествуваат на трката. Била повикана една професионална континентална екипа, како и националната екипа на Канада, со што главната група била составена од 19 екипи.

## Поредок
### Завршен пласман

## Наводи

## Надворешни врски
* 
* 

Категорија:Гран при Монтреал
Категорија:Светска турнеја на UCI 2017
Категорија:Канада во 2017 година
Табличка од Киш

**Табличката од Киш** е табличка од варовник пронајдена во **Тел ал-Ухајмир**, провинцијата Вавилон, Ирак – местото на античкиот сумерски град Киш. Реплика од гипс на овој артефакт денес се чуваво колекцијата на музејот Ешмола.

Табличката од Киш е испишана со клинесто писмо, а се смета дека потекнува од околу 35 век п.н.е. (средниот Урук период). некои научници сметаат дека потекнува од подоцнежен период – четвртиот Урук период (околу 3350–3200 г. п.н.е.). Неколку илјади документи со првобитното клинесто писмо што датираат од четвртиот и третиот Урук период (околу 3350–3000 г. п.н.е.) се пронајдени во Урук.

Текстот е пиктографски, и го претставува преодниот период меѓу првото клинесто писмо и појавата на делумно слоговно пишување. Периодот на „првото клинесто писмо“ во Египет и Месопотамија се протега од 3500 до 2900 г. п.н.е. Административните текстови од периодот Џемдет Наср (3100–2900 г. п.н.е.), најдени во Џемдет Наср и Тел Укар го претставуваат понатамошниот стадиум во развојот на првобитното клинесто писмо, но сепак не можат со сигурност да се идентификуваат дека се напишани на сумерски јазик.

## Поврзано

*Урук период
*Вазна од Варка
*Тартариски таблички

## Наводи





## Further reading
*A. C. Moorhouse, *The Triumph of the Alphabet: A History of Writing*
*Langdon, *Pictographic Inscriptions from Jemdet Nasr* 
*Peter N. Stearns, *The Encyclopedia of World History* (2001), .

Категорија:Клинесто писмо
Категорија:Археолошки артефакти
Категорија:Историја на пишувањето
Категорија:Писма од бронзеното време
Категорија:Историја на писменоста
Џиро ди Ломбардија 2017

**Џиро ди Ломбардија 2017** — 111. издание на велосипедската еднодневна трка Џиро ди Ломбардија, која се одржала на 7 октомври како 36. настан во сезоната на Светската турнеја.

Била освоена по вторпат од Винченцо Нибали. На трката се случиле неколку несреќи, сите на брзиот и технички спуст од ридот Сормано. Лауренс де Плус () се здобил со мала фрактура на неговото десно колено кога прескокнал преку заштитната ограда и паднал во клисурата. Јан Бакелантс () останал во болница во Комо со седум скршени ребра и две фрактури на неговиот ’рбет. Симоне Петили () ја имал истата дијагноза по неговиот пад со две фрактури на грбот, скршена клучна коска и изместување на рамото.

## Екипи

Бидејќи Џиро ди Ломбардија е настан од Светската турнеја, сите осумнаесет UCI World Tour екипи биле автоматски поканети и се обврзани да учествуваат на трката. Седум професионални континентални екипи биле поканети, со што била заокружена главната група од 25 екипи.

## Поредок
### Завршен пласман

## Наводи

## Надворешни врски
* 
* 

Категорија:Џиро ди Ломбардија
Категорија:Светска турнеја на UCI 2017
Категорија:Италија во 2017 година
Параклис „Св. Теодор Тирон“ - Калишта

**Свети Теодор Тирон** —  манастирски параклис кој се наоѓа во Калишкиот манастир во струшкото село Калишта.
Се наоѓа во новиот конак кој е изграден и живописан во 2002 година. овој конак монасите од братството го користат за совршување на своите молитвени правила во зимскиот период.
Овој параклис, односно целиот конак е надвиен од вековните гранки на стариот чинар, кој го зазема централното место во манастирот. Стар е околу 700 години и се верува дека неговиот постанок е паралелен со населувањето на првите монаси во овој комплекс.

## Поврзано
*Калишки манастир;
*Црква „Св. Никола“ - главната селска црква;
*Црква „Рождество на Пресвета Богородица“ - главната манастирска црква на Калишкиот манастир;
*Пештерна црква „Св. Богородица“ - пештерна манастирска црква;
*Црква „Св. Атанасиј“ - пештерна манастирска црква;
*Црква „Св. Петар и Павле“ - манастирска црква;

## Наводи

Категорија:Калишта
Категорија:Калишки манастир
Калишта
Машрек

**Машрек** () — регион во арапскиот свет источно од Египет. Ги опфаќа Либан, Палестина, Јордан, Сирија и Ирак. Поимот во превод  „изгревно место“, изведено од *шарека* ( „свети, огрева“ и „издигање“), однесувајќи се на истокот, каде изгрева сонцето.

Се однесува на земјите ограничени со Средоземното Море и Иран и оди заедно со поимот *[[Магреб]]*, кој го означува западниот дел на Северна Африка. Египет е граничен случај: има културна, етничка и јазична блискост со Машрек и Магреб, но има доста разлики и често не се смета за дел од нив; кога се вбројува во еден од нив, тоа обично е Машрек поради поголемата блискост со Левантот. Египет и Левантот во историјата се управувале како една целина, како што е случај со Новото Кралство на стариот Египет, Омејадскиот, Абасидскиот и Фатимидскиот Калифат, Ајубидите, Мамелучкиот Султанат и, извесно време, под управата на египетскиот владетел Мухамед Али Паша.

Либија исто така може да се рече дека е поделена на влијанија од Машрек и од Магреб, при што источниот дел (Киренајка) важи за поблизок до Египет и Машрек.

Овие географски поими водат потекло од раниот период на ширењето на исламот. Овој регион е случен на Билад ел-Шам и Месопотамија земени заедно.

Бидејќи Машрек неколку свети места за аџилак, некои муслимани го сметаат за извор на верска меродавност. Машречките школи уживаат углед меѓу учените во Магреб.

Во 2014 г. во Машрек живееле 1,7% од светското население.

## Поврзано
*Плодна Полумесечина
*Левант
*Магреб
*Месопотамија

## Наводи

Категорија:Левант
Категорија:Арапски свет
Категорија:Региони во Азија
Категорија:Близок Исток
Категорија:Западна Азија
Категорија:Историски области
Лапил

**Лапил** — термин за класификација тефрата, кој претставува материјал кој се исфрла во воздухот за време на вулканска ерупција или за време на некои метеоритски удари . Лапил на латински значи значи „мали камења“.

По дефиниција лапилите се движат од 2 до 64 мм во пречник. Пирокластичната честичка поголема од 64 мм во пречник е позната како вулканска бомба кога се топи, или вулкански блок кога е цврста. Пирокластичниот материјал со честички помали од 2 мм во пречник се познати како вулкански пепел.

Лапилите се многу честа форма на вулкански карпи, типични за риолитски, андезитски и дацитни пирокластични ерупции, каде што дебели слоеви на лапили можат да се депонираат за време на ерупција. Повеќето лапили се формираат преку акумулација и заварување на полустопена лапил во познат како туф.

## Наводи

## Надворешни врски
* Volcanic Materials Identification
* Tephra fall from Mt St. Helens

Категорија:Петрологија
Категорија:Вулкански карпи
Категорија:Зборови што ги нема во ТРМЈ
Џиро ди Ломбардија 2016

**Милано-Санремо 2016** — 110. издание на велосипедскиот класик Милано-Санремо, кој се одржал на 1 октомври 2016 година. Претставувала завршна трка во сезоната на Светската турнеја.

Колумбискиот возач Естебан Чавес ја освоила трката во спринт од тројца во Бергамо со Италијанецот Диего Роза и неговиот сонародник Ригоберто Уран.

## Екипи

Бидејќи Џиро ди Ломбардија е дел од Светската турнеја, сите 18 UCI World Tour екипи биле автоматски поканет и се обврзани да учествуваат, а на седум професионални континентални екипи им биле доделени специјални покани, со што вкупно 200 возачи учествувале на трката.

## Поредок
### Завршен пласман

## Наводи

## Надворешни врски
* 
* 

Категорија:Џиро ди Ломбардија
Категорија:Светска турнеја на UCI 2016
Категорија:Италија во 2016 година
Трахит

**Трахит** — преодни вулкански карпи, кои по минералошки состав се еквивалентни на сиенитите. Имаат порфирска структура и масивна до  флуидална текстура. Како главни минерали се јавуваат ортоклас (фенокристали), биотит, хорнбленда и аугит. Основната маса е главно изградена од  ситни стапчести кристали на ортоклас и пироксени. Бојата им е сива до темнозеленикава. Постојат повеќе вариетети од кои најзастапени се:  албитски трахит, порфири, палеотрахити, кератофири.

Трахитите се добро застапени кај вулканските карпи на Европа од Кенозоикот. Во Британија тие можат да се најдат на островот Скај, како лавини текови и дајк, но тие се многу почести на континентална Европа, како и во Рајнската област и Ајфел и Бохемија. Во околината на Рим, Неапол и островот Искја, трахитските лави и туфови се вообичаени. Исто така, на островот Пантелерија се среќаваат и трахити.

## Наводи

Категорија:Петрологија
Категорија:Вулкански карпи
Трка околу Турција 2017

**Трка околу Турција 2017** — 53. издание на велосипедската етапна Трка околу Турција, која се одржала помеѓу 10 и 15 октомври како 37. настан во сезоната на Светската турнеја. Трката учествувала во Светската турнеја по првпат. Првично, трката требало да се одржи помеѓу 18 и 23 април, но била одложена во февруари. На крајот на март, трката била потврдена дека ќе се одржи во периодот 10-15 октомври.

Трката била освоена од Диего Улиси од Италија.

## Екипи

Како нов настан од Светската турнеја, сите осумнаесет UCI World Tour екипи биле автоматски поканети, но не биле обврзани да учествуваат на трката.

## Рута

## Етапи
### Етапа 1

### Етапа 2

### Етапа 3

### Етапа 4

### Етапа 5

### Етапа 6

## Завршен пласман

## Наводи

## Надворешни врски
* 
* 

Категорија:Трка околу Турција
Категорија:Светска турнеја на UCI 2017
Категорија:Турција во 2017 година
Рик Карсдорп

**Рик Карсдорп** (роден на 11 февруари 1995 година) — холандски професионален фудбалер, играч од одбраната на Рома и на холандската репрезентација.

## Клупска кариера
### Фејенорд
Карсдопрп ја започнал професионалната кариера во фудбалската академија ''ВВ Schoonhoven'' пред да биде скаутиран од страна на Фејенорд. Карсдорп е еден од најмладите експоненти на фудбалската академија на академијата на Фејенорд. Неговото деби го остварил на 6 август 2014 година против Бешикташ во УЕФА Лигата на Шампионите во третиот круг бараж, како замена за Јорди Класи по 69 минути игра при резултат од 3-1 пораз за Фејенорд.

### Рома
На 28 јуни 2017 година, Карсдорп потпишал за калчологашот Рома на петгодишен договор за обесштетување од 14 милиони евра, со различни перформанси поврзани со клаузули во вредност до €5 милиони во дополнителни плаќања. Со трансферот Карсдорп станал најскапиот трансфер на Фејенорд во историјата.

## Репрезентативна кариера
Карсдорп го добил својот прв повик во сениорскиот тим на Холандија во септември 2015 година за УЕФА Еуро 2016 квалификациите против Казахстан и Чешка. Тој бил повикан повторно во март 2016 година за пријателските натпревари против Франција и Англија.

## Наводи

Категорија:Родени во 1995 година
Категорија:Фудбалери на ФК Рома
Категорија:Фудбалери на ФК Фејенорд
Категорија:Холандски фудбалери
Категорија:Живи луѓе
Лакочерејски манастир

**Лакочерејски манастир „Св. Спас“** — македонски православен манастирски комплекс сместен во атарот на охридското село Горно Лакочереј. Манастирот се наоѓа на околу 4 км југоисточно од селото, под падините на месноста *Дебела Леска*.
Манастирот според големината на имотот и сето она што го поседува, е вториот најбогат манастир во Дебарско-кичевската епархија.

## Црква

Манастирот има една црква и е посветена на Вознесението Христово. Сегашната црква е изградена во 1930 година на темелите на постар објект од XVIII век.
мини|250п|центар|Чинот со апостолите, XVII век, икони во црквата

## Конаци
Манастирот има 3 конака, кои сите се новоизградени и се наоѓаат во одлична состојба.

## Галерија


Lakočerejski manastir stara.jpg|Лакочерејскиот манастир во почетокот на 20 век
Лакочерејски манастир (01).jpg|Главниот влез
Лакочерејски манастир (03).jpg|Манастирот гледан од исток
Лакочерејски манастир (05).jpg|Западното крило на конаците


## Наводи

## Надворешни врски
*Официјален Facebook профил

Категорија:Лакочерејски манастир
Категорија:Горно Лакочереј
Категорија:Манастири во Македонија
Категорија:Манастири на МПЦ
Категорија:Манастири во Дебарско-кичевската епархија
Категорија:Манастири во Охридското архијерејско намесништво
Кевин Стротман

**Кевин Стротман** (роден на 13 февруари 1990 година) — холандски поранешен фудбалер, играч од средниот ред.

## Наводи

Категорија:Родени во 1990 година
Категорија:Холандски фудбалери
Категорија:Живи луѓе
Категорија:Фудбалери на ФК ПСВ Ајндховен
Категорија:Фудбалери на ФК Рома
Категорија:Фудбалери на ФК Олимпик Марсеј
Категорија:Фудбалери на ФК Џенова
Категорија:Фудбалери на Каљари Калчо
Категорија:Фудбалери во Серија А
Категорија:Фудбалери на Европско првенство 2012
Орар

[мини|Грчки [ѓакон во црквата на Рождеството Христово во Витлеем, со двоен орар преку стихарот. На главата носи камилавка]]

**Орар** () – најпрепознатлив и најважен дел од одеждата на ѓаконот без кој тој не може да учествува во ниту едно свештенодејство, најчесто е украсен со крстови и разни везови, и според својата форма претставува лента долга од 3 до 5 метри и широка од 15-20 см. Еден крај на орарот на ѓаконот му се спушта врз грбот, а другиот оди преку градите, а потоа под десната мишка, па преку грбот и левото рамо се спушта напред. Овој крај на орарот, ѓаконот го држи во десната рака и се крсти со него кога ги произнесува ектениите, или покажува на некои важни работи во текот на богослужението. Орарот се изработува од брокат, со декоративни завршетоци и бордури на двата краја.

Орарот е карактеристичен за ѓаконите и ипоѓаконите во православните цркви.

## Ѓакони
Ѓаконите носат единични орари кој е најстар облик на орар како што е илустрирано на традиционалната и постара иконографија. Орарот го носат преку левото рамо со предниот дел обвиткан над левата подлактница. Овој дел тој го зема со десната рака кога води ектенија или сака да привлече внимание на посебна литургиска акција.

## Архиѓакони и протоѓакони
Архиѓаконите и протоѓаконите имаат многу подолги и двоструки орари, кои се носат преку левото рамо, се завиткуваат околу градите и грбот, и повторно се враќаат преку левото рамо напред. Орарот на архиѓаконот, исто така може да биде извезен со зборот „свет“.

## Ипоѓакони
мини|десно|Двата ипоѓакони ги носат орарите превиткани во форма на крст
Ипоѓаконите исто така носат орари, но секогаш поставени крстовидно.

## Наводи

## Надворешни врски
Ѓаконска одежда 

Категорија:Христијанство
Категорија:Православие
Категорија:Свештена одежда
Категорија:Зборови што ги нема во ТРМЈ
Михајло Миноски

**Михајло Миноски** (роден на  година во , Прилепско) — македонски универзитетски професор, уредник на тематската област „*Античка и средновековна историја, историја на турскиот период (посебно XIX и XX век); религии (ереси и секти), историја на црквите во Македонија*“ на Македонската енциклопедија, заедно со проф. д-р Шукри Рахими.

## Животопис
Се школувал во Прилеп и Скопје, дипломирал на Филозофскиот факултет во Скопје, на групата Историја. Работел како професор по историја, а извесен период работел и во НУБ „Св. Климент Охридски“ во Скопје. Магистрирал на истиот факултет во 1975 година, а докторирал во Белград во 1981 година. За наставник на Катедрата за историја на Филозофскиот факултет во Скопје бил избран во 1986 година каде што останал до пензионирањето како редовен професор.

Главен интерес на неговите научни истражувања е политиката на големите сили и соседните балкански држави спрема Македонија во текот на XIX и XX век и борбата на македонскиот народ за национално ослободување и независна држава. Автор е на повеќе од 200 научни трудови: книги, статии и прилози.

## Позначајни дела
**САД и Македонија*, Скопје, 1994
**Авнојска Југославија и македонското национално прашање 1943-1946 година*, Скопје, 2000
**Македонија во меѓународните договори 1913-1940 година*, Скопје, 2006

## Награди
*Награда „11 Октомври“ за животно дело во областа на науката и образованието за 2008 година.

## Наводи

## Надворешни врски
* Михајло Миноски на службената страница на Филозофски факултет - Скопје () 

Категорија:Македонски историчари
Категорија:Македонски универзитетски професори
Категорија:Македонски писатели
Категорија:Југословенски историчари
Категорија:Југословенски универзитетски професори
Категорија:Југословенски писатели
Категорија:Добитници на наградата „11 Октомври“
Категорија:Професори на Филозофскиот факултет - Скопје
Категорија:Апсолвенти на Филозофскиот факултет - Скопје
Категорија:Магистри на Филозофскиот факултет - Скопје
Категорија:Доктори на Белградскиот универзитет
Скитонемин

**Скитонемин** е вторичен метаболит и екстрацецуларен пигмент кој го синтетизираат многу видови на цијанобактерии вклучувајќи припадници од родовите *[[Nostoc]]*, *[[Scytonema]]*, *[[Calothrix]]*, *[[Lyngbya]]*, *[[Rivularia]]*, *[[Chlorogloeopsis]]*, *[[Hyella]]*, итн. Цијанобактериите кои го создаваат овој пигмент најчесто живеат во средини со високо ниво на инсолација како што се пустините, полупустините, карпи, клифови, морски крајбрежја, итн.

Пигментот првично бил откриен во 1849 година од страна на швајцарскиот ботаничар Карл Негели, иако неговата структура останала неоткриена до 1993 година. Станува збор за ароматичен индолен алкалоид изграден од двe идентични единици составени од кондензациски продукт на ароматичните аминокиселини триптофан и тирозин. Во зависност од редокс условите, може да постои во две интер-конвертибилни форми: оксидирана жолто-кафеава форма која е нерастворливa во вода, а малку растворливa во органски растворувачи, како што e пиридинот, и редуцирана форма со светлo црвена боја, која е повеќе растворливa во органски растворувачи. Скитонеминот апсорбира доста интензивно и екстензивно во ултравиолетовиот и видливиот спектар, со in vivo максимална апсорпција на 370&nbsp;nm и in vitro максимална апсорпција на 386 и 252&nbsp;nm, и со помали пикови на 212, 278 и 300&nbsp;nm.

Се верува дека скитонеминот делува како високо ефикасен филтер на УВ-зраци кај цијанобактериите кои населуваат претежно копнени средини. УВ-А и УВ-Б бранови должини делуваат како најсилен тригер за негова биосинтеза и акумулација во вонклеточната матрица на бактеријата.

Неодамна, Couradeau и соработниците откриле дека цијанобактериските биофилмови во пустинските и полупустинските предели ја затоплуваат површината на почвата за 10&nbsp;°C над температурата на околното земјиште. Овој ефект се должи на дисипацијата на апсорбираните фотони во топлинска енергија од страна на биолошките пигменти како скитонеминот.

## Биосинтеза
Биосинтезата во бактеријата *[[Lyngbya aestuarii]]* неодамна беше евидентирана од страна на Balskus и соработниците. Таа се одвива преку претворање на L-триптофан во 3-индол пирогроздова киселина, проследено со соединување на *p*-хидроксифенилпирогроздова киселина. Циклизацијата на така добиената β-кето киселина дава како производ трицикличен кетон. Понатамошната оксидација и димеризација го дава финалниот производ, скитонемин. Три ензими се специфични и неопходни за оваа биосинтеза.
центар|880x880пкс|Scytonemin биосинтезата во ''Lyngbya aestuarii''.

## Наводи


Категорија:Ултравиолетово зрачење
Категорија:Бактерии
Категорија:Пигменти
Категорија:Зборови што ги нема во ТРМЈ
Категорија:Вторични метаболити