open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Витзум

**Витзум** (; ; фериншки: *Wiisem*) — општина на островот Фер, во округот Северна Фризија, во Шлезвиг-Холштајн, Германија.

## Географија

Витзум е најмалото село на Фер. Од тука може да се видат хализите и островот Амрум. Многу морски птици го користат потокот „Годел“, единствената „река“ на Фер, за ловење.

Ридот наречен „Зилверт“ (*Sylvert*) се наоѓа во западниот дел на општината. Во областа постои изрека дека „Што е Монт Еверест за светот, тоа е Зилверт за нашиот сакан остров“.

## Историја

Витзум бил првпат споменат во 1509 година. Како дел од Вестерланд Фер, припаѓал на кралската енклава на Данска и така бил директен дел од данската круна, додека Остерланд Фер припаѓал на Војводството Шлезвиг. Кога Данска го загубила Шлезвиг од Прусија во Втората шлезвишка војна, Витзум станал дел од Шлезвиг-Холштајн.

Витзум и соседното село Утерзум биле единствените општини во втората зона на Шлезвишкиот референдум кои гласале за Данска во 1920 година; но, бидејќи обете не биле сместени на границата, обете останале во Германија.

## Политика

Со помалку од 70 жители, Витзум има општински пленум, на кој учествуваат сите жители.

## Сообраќај

Покраинскиот пат кој го поврзува Вик на Фер со Утерзум поминува низ Витзум. Редовна автобуска линија го опслужува селото.

## Економија

Туризмот е главен извор на приходот за Витзум.

## Наводи

## Надворешни врски

* Официјална страница

Категорија:Фер
Категорија:Северна Фризија (округ)
Категорија:Општини во Шлезвиг-Холштајн
Алкерзум

**Алкерзум** (; фериншки: *Aalkersem*; ) — општина на островот Фер, во округот Северна Фризија, во Шлезвиг-Холштајн, Германија.

## Географија

Алкерзум се наоѓа во средиштето на островот Фер.

## Историја

Првите населби во областа се појавиле во железното доба.

## Економија

Неколку претпријатија се наоѓаат во предградијата на селото. Исто така, туризмот и коњичките ранчови се важни дејности.

## Култура

Во август 2009 година, Уметничката галерија на Западниот брег (*Museum Kunst der Westküste*) била отворена во Алкерзум. Прикажува уметнички дела со фокус на Северното Море и неговиот брег. Поседува дела на познати сликари, како Едвард Мунк, Емил Нолде, Макс Либерман и други.

## Познати луѓе
* Фредерик Паулсен (1909–1997) — основач на *Ferring Pharmaceuticals*

## Наводи

## Надворешни врски

* Официјална страница

Категорија:Фер
Категорија:Северна Фризија (округ)
Дунзум

**Дунзум** (; фериншки: *Dunsem*) — општина на островот Фер, во округот Северна Фризија, во Шлезвиг-Холштајн, Германија. Составена е од местата Грос и Клајн Дунзум.

## Географија и сообраќај

Од Дунзум постојат патеки низ блатата до соседниот остров Амрум при ниска плима. Амрум и Зилт може да се видат од тука.

Автобуските линии го поврзуваат Дунзум со другите села на островот и градот Вик на Фер.

## Историја

Името означува „населба на Дун“.

Во  и  век, китоловството била важна гранка на Фер. Пописот во 1787 година покажал дека Дунзум имал 147 жители, од кои 40 биле поморци.

Како дел од Вестерланд Фер, Дунзум припаѓал на кралската енклава на Данска и така бил директен дел на данската круна, додека Остерланд Фер припаѓал на Војводството Шлезвиг. Данска го изгубила Шлезвиг од Прусија при Втората шлезвишка војна, Дунзум станал дел од Шлезвиг-Холштајн.

## Наводи

## Надворешни врски

* Официјална страница

Категорија:Фер
Категорија:Северна Фризија (округ)
Категорија:Општини во Шлезвиг-Холштајн
Мидлум (Фер)

**Мидлум** (; фериншки: *Madlem*) — општина на островот Фер, во округот Северна Фризија, во Шлезвиг-Холштајн, Германија.

## Историја

Името се изведува од тоа што селото се наоѓа во средиштето на островот. Во исто време се наоѓал на раскрсница на двата историски главни пата, кои поминувале низ Фер во насока север-југ. Името „Мидлум“ е првпат забележано во 1462 година.

Дури и денес постои традиција во Мидлум да се оди до морската брана на пролет и да се припрема оброк. Оваа навика потекнува од времето кога овците на селото биле носени таму да го поминуваат летото. Традиционално, децата им помагаат на овчарите и потоа им биле давани кнедли.

## Политика

До 2006 година, Мидлум бил седиште на општинската заедница Фер-Ланд.

## Економија

Туризмот е важен приходен фактор за селото.

## Образование

Мидлум има основно училиште за источниот дел на Фер и градинка.

## Наводи

## Надворешни врски

* Официјална страница
* „Ние сме Мидлум“ 

Категорија:Фер
Категорија:Северна Фризија (округ)
Категорија:Општини во Шлезвиг-Холштајн
Богумил Швјела

мини|Биста во Дисен (Дешно), каде што Швјела работел 28 години како свештеник

**Богумил Швјела** (; ;  во Скрјарбошч кај Дрјовк —  во ) — познат долнолужички протестантски свештеник, јазичар, публицист и долгогодишен претседател на Матица Српска и еден од основачите на Домовина. Богумил Швјела бил син на Кито Швјела.

## Публикации

* Lehrbuch der niederwendischen Sprache. Teil 1: Grammatik. Heidelberg 1906; Teil 2: Übungsbuch. Chośebuz 1911.
* Kurzes Lehrbuch der Oberwendischen Sprache. Budyšyn 1913
* Evangelska wera mjes Sslowjanami. Budyšyn 1915.
* Vergleichende Grammatik der ober- und niedersorbischen Sprache. Budyšyn 1926
* Das Wendentum in der Niederlausitz und im Spreewald. Budyšyn 1929
* Serbske praeposicyje. Pó hugronach z ludowych hust hobźěłane a zestajane. W: Casopis Maśice Serbskeje 1933/34.
* Deutsch-niedersorbisches Taschenwörterbuch. Budyšyn 1953.
* Die Flurnamen des Kreise Cottbus. (= Deutsche Akademie der Wissenschaften zu Berlin. Veröffentlichungen des Instituts für Slawistik.17). Barliń 1958.

## Литература
* *Což slězy nas lažy w serbstwje ... / Was hinter uns liegt im Sorbischen ... Bogumił Šwjela/Gotthold Schwele (1873–1948)*, hrsg. v. der Stiftung für das sorbische Volk und dem Heimatmuseum Dissen, o.O. [Cottbus] 1998
* Peter Schurmann: *Zur Geschichte der Sorben (Wenden) in der Niederlausitz im 20. Jahrhundert. Eine Dokumentenauswahl.* Cottbus 2003.

Категорија:Лужички Срби
Категорија:Родени во 1873 година
Категорија:Починати во 1948 година
Успорник

мини|250п|десно|Успорник од вулканизирана гума

**Успорник** (разговорно **лежечки полицаец**) — препрека што се поставува на улиците за да се намали брзината на возилата на тоа место. Доколку не се намали брзината, возилото отскокнува, а може да дојде и до негово оштетување.

Успорникот обично се поставува во близина на училишта, градинки или други објекти каде што треба да се заштитат другите учесници во сообраќајот, особено пешаците.

## Состав
Овие препреки се изработуваат од разни материјали, вклучувајќи асфалт, бетон, пластика, метал или вулканизирана гума. Повеќе компромиси мора да се направат при изборот на материјал за изработка. Традиционално повеќето успорници биле изработувани од асфалт или бетон. Кај овие градби не може да се постигне добра прецизност, но се попостојани и имаат поголем ефект на успорување на сообраќајот заради тврдоста и истрајноста на материјалот.

## Историја
Прв успорник е забележан во Чатам (САД) во 1906 година.

Во Европа се смета дека првите успорници се имплементирани во 1970 година во Делфт во Холандија.

## Недостатоци
Забележани се повеќе недостатоци:
* Зголемено загадување заради поголемата потрошувачка
* Зголемена бука од самите успорници, но и од возењето под повисок број на вртежи
* Намалена интервентноста на возилата за итни интервенции
* Предизвикување на здравствени проблеми на ’рбетот.

## Надворешни врски

*Speed Hump
*Questions and Answers about Speed Humps
*City of Austin Speed Cushion Description
*UK Department for Transport Speed Cushion Description
* London Assembly, London's got the hump, April 2004. An examination of speed humps conducted by the London Assembly’s Transport Committee.
*Institute of Transportation Engineers Speed Table Description 
*Speed Humps Protect Children from Injury
*Speed Hump Description

Категорија:Сообраќајна безбедност
Категорија:Патен сообраќај
Категорија:Зборови што ги нема во ТРМЈ
Категорија:Неологизми
Боргзум

**Боргзум** (; фериншки: *Borigsem*) — општина на островот Фер, во округот Северна Фризија, во Шлезвиг-Холштајн, Германија.

## Историја

Името означува „населба на замокот“. Замокот се нарекува Лембексбург (*Lembecksburg*), кој всушност претставува средновековен прстенест ѕид со пречник од 95 метри и височина од десет метри. Според старите верувања бил изграден во  век како упориште против Викинзите и е именувано по витезот Клаус Лембек, кој наводно живеел тука како претставник на кралот Валдемар IV од Данска во  век. Сепак, по прекршувањето на неговата феудална заклета, Лембек бил обесен од кралот. Некои го оспоруваат фактот дека Лембек некогаш стапнал на островот. Археолошките пронајдоци на островот Зилт кон крајот на 1970-тите навестуваат дека Лембексбург и слични објекти на Зилт потекнуваат од времето на Римското Царство.

Во 1991 година била изградена ветерница на местото на старата ветерница. Денес, Боргзум има околу 350 жители.

## Економија

Боргзум главно се занимава со земјоделство и туризам. Дополнително постојат неколку занаетчии.

## Наводи

## Надворешни врски

* Официјална страница

Категорија:Фер
Категорија:Северна Фризија (округ)
Категорија:Општини во Шлезвиг-Холштајн
Љубов (филм од 2012)

„***Љубов***“ (француски: *Amour*) — француско-германско-австриски филм од 2012 година, во режија на Михаел Ханеке, кој е автор и на сценариото. Главните улоги ги толкуваат: Жан-Луј Трентињан, Емануел Рива и Изабел Ипер. Филмот е добитник на 84 награди, а имал уште 74 номинации. Од поважните награди што ги освоил филмот, треба да се издвојат: „Златна палма“ на Канскиот филмски фестивал во 2012 година; четирите „Европски филмски награди“ во 2012 година (за најдобар филм, режисер, машка и женска главна улога); „Златен глобус“ и „Оскар“ во 2013 година, во категоријата „најдобар странски филм“ и наградите на БАФТА за најдобар странски филм и за најдобра женска главна улога.

## Содржина
Филмот е приказна за стар брачен пар, Жорж (го игра Трентињан) и Ана (ја игра Рива), кои се поранешни професори по музика. Еднаш, додека појадуваат, Ана доживува краткотраен мозочен удар. По некое време, нејзината состојба се влошува драматично и таа останува неподвижна. Тоа го усложнува секојдневниот живот на Жорж, кој мора да се грижи не само за својата жена, туку и за вообичаените секојдневни практични работи. По веста за болеста на Ана, нив ги посетува ќерката Ева (ја игра Ипер), која живее во странство и поради долгогодишната оддалеченост не е блиска со својот татко. На крајот, кога Ана станува еден вид жив мртовец и кога нејзиниот живот повеќе нема никаква смисла, Жорж одлучува да го преземе решавачкиот чекор и ја задушува сопругата со перницата. 

## Наводи

Категорија: Филмови на француски јазик
Категорија: Филмови на Михаел Ханеке
Категорија: Филмови со Жан-Луј Трентињан
Категорија: Филмови со Изабел Ипер
Категорија: Филмови со Емануел Рива
Категорија:Филмови од 2012 година
Категорија:Добитници на Златната палма
Категорија:Француски филмови
Категорија:Австриски филмови
Категорија:Германски филмови
Модулација

мини|десно|200п|Приказ на модулацијата. Најгоре — информациски сигнал. Средина — амплитудно модулиран носител. Најдолу — честотно модулиран носител.

**Модулацијата** — процес во кој информацискиот сигнал менува друг сигнал со повисока честота, таканаречен носител, за да се овозможи пренос на информацијата.

Носителот или носечката честота обично е синусоиден бран генериран во осцилатор. И носителот и информацискиот сигнал се воведуваат во модулаторот, и тука информацискиот сигнал на некој начин го менува носителот. Модулираниот носител тогаш е засилен и испратен во систем за пренос (антена или кабел).

Во приемникот се прима модулираниот сигнал кој потоа е засилен и обработен. Се праќа во демодулаторот на чиј излез се добива оригиналниот информациски сигнал.

## Можни облици на модулација
Да го разгледаме математичкиот израз за синусоидниот бран:

v = Vp sin(2πft+θ) или

v = Vp sin(ωt+θ)

каде

* v = моментална вредност на синусоидниот напон
* Vp = врвна вредност на синусоидниот напон
* f = честота (Hz)
* ωt = 2πft = аголна брзина
* t = време (s)
* ω = 2πf = аголот во радијани
* θ = фазен агол

Од ова може да видиме дека постојат три начини на модулација, зависно од тоа на кој начин се менува носителот. Тоа се амплитудна, честотна и фазна модулација.

## Амплитудна модулација

Кај амплитудната модулација (АМ), информацискиот сигнал ја менува амплитудата на носителот, додека честотата останува постојана. Комерцијалните радио-станици на долги, средни и кратки бранови главно користат амплитудна модулација. Тоа е најстариот начин на модулација.

## Честотна модулација

Честотната модулација (ФМ) ја менува честотата на носителот во одреден опсег, додека неговата амплитуда останува константна. Комерцијалните радио-станици кои работат во опсегот на ултракратки бранови (УКБ) користат честотна модулација. Се користи и за пренос на звук во телевизиски систем.

## Фазна модулација

Фазната модулација ја менува фазата на носечката честота, а притоа прави и честотна модулација на носителот. Заради тоа модулираниот сигнал е сличен на честотно модулираниот сигнал. Честотната и фазната модулација се форми на аголна модулација (англ. angle modulation).

## Погледај и
* Демодулација

## Литература
* Principles of Electronic Communication Systems, Louis E. Frenzel, Glencoe/McGraw-Hill, ISBN 0-02-800409-4, pp.&nbsp;12 до 14.

## Надворешни врски

Категорија:Телекомуникации
Категорија:Модулации
Ото Вајнингер

**Ото Вајнингер** (*[[Otto Weininger]]*) (3 април 1880  - 4 октомври 1903 г.) е австриски филозоф. Во 1903 година ја има објавено книгата *Geschlecht und Charakter* (*[[Пол и карактер]]*), која стекнала голема популарност по неговото самоубиство на 23 години. Денес Вајнингер се смета за мизогин и антисемитистички автор, иако на времето Лудвиг Витгенштајн и Аугуст Стриндберг го сметале за вистински гениј.

## ''Пол и карактер''

Книгата *Пол и карактер* расправа дека луѓето се составени од мешавина на машка и женска супстанција и се обидува научно да ги докаже овие ставови. Машкиот аспект е активен, продуктивен, свесен и морален/логичен, додека женскиот аспект е пасивен, непродуктивен, несвесен и неморален/нелогичен. Вајнингер расправа дека еманципацијата е возможна само за „маскулините“ жеени, т.е. за некои лезбејки, и дека женскиот живот е обземен од сексуалната функција: од самиот сексуален чин, како проституција и од производот на тој сексуален чин, мајчинството. Спротивно на тоа, должноста на машкото, или на машкиот аспект на личноста, е да се обидува да стане гениј и да се откаже од сексуалноста во име на апстрактната љубов кон Бог, кој го наоѓа во самиот себеси.

Голем дел од оваа книга е посветен на природата на генијот. Вајнингер расправа дека нема такво нешто како личност која има гениј, да речеме за математика или музика, туку дека постои само универзален гениј, во кој постои сè и сè има смисла. Тој заклучува дека ваквиот генеј веројатно е просутен во сите луѓе во некој степен.

Во едно поглавје вајнингер, кој и самиот е Евреин преобратен во христијанство во 1902 година, го анализира архетипот на Евреинот како женствен и со тоа длабоко нерелигиозен, без вистински индивидуализам, односно душа и без чувство за добро и лошо. Христијанството го опишува како „највисоката експресија на највисоката вера“, додека јудаизмот го нарекува “екстремно кукавиштво“. Вајнингер го оплакува пропаѓањето на модерното време и големи заслуги за тоа му припишува на женското (или „еврејското“) влијание. Според заклучоците на Вајнингер, *сите* покажуваат одредена женственост или *еврејство*.

Самоубиството на Вајнигер во куќата во Виена во којашто умрел Лудвиг ван Бетовен, човекот што тој го сметал за еден од најголемите гении, го направило славен, инспрација за неколку имитативни самоубиства и го зголемило интересот за неговата книга.

Категорија:Австриски Евреи
Категорија:Родени во 1880 година
Категорија:Починати во 1903 година
Утерзум

**Утерзум** (; фериншки: *Ödersem*; ) — општина на островот Фер, во округот Северна Фризија, во Шлезвиг-Холштајн, Германија. Во рамките на општината влегува и селото Хедехузум.

## Географија

[мини|лево|Плажата кај Утерзум при ниска плима со поглед на северниот дел на островот [Амрум]]

Селото се наоѓа помеѓу борова шума на крајниот југозапад на Фер, со поглед на соседните острови Амрум и Зилт. Тоа е најмалото приморско одморалиште на Фер. Во Утерзум постои санаториум, кој е специјализиран во болестите на белите дробови и во онкологијата и гинекологијата.

Морските птици како сабјарките најчесто ловат долж низините на потокот Годел.

Автобуска линија го поврзува местото со другите села на Фер и со градот Вик.

## Историја

Три зачувани долмени сведочат за населбите од бронзеното доба.

Во  и  век, китоловството било важна дејност на Фер. Пописот во 1787 година покажал дека Утерзум и Хедехузум заедно имале 294 жители, 62 од нив биле поморци. Како дел од Вестерланд Фер, Утерзум припаѓал на кралската данска енклава и бил директно дел од данската круна, додека Остерланд Фер и Вик припаѓале на Војводството Шлезвиг. Данска го изгубила Шлезвиг од Прусија по Втората шлезвишка војна во 1864 година и Утерзум станал дел од Шлезвиг-Холштајн.

Утерзум, Хедехузум и блиската општина Витзум биле единствените од втората зона на Шлезвишкиот референдум кои гласале за Данска; но бидејќи не се наоѓале на самата граница, останале во Германија.

## Наводи

## Надворешни врски

* Официјална страница 
* Хедехузум  

Категорија:Фер
Категорија:Северна Фризија (округ)
Категорија:Општини во Шлезвиг-Холштајн
Ниблум

**Ниблум** (; фериншки: *Njiblem*) — општина на островот Фер, во округот Северна Фризија, во Шлезвиг-Холштајн, Германија.

## Географија

Ниблум се наоѓа на јужниот брег на Фер, на околу половина пат помеѓу источниот и западниот крај на островот. До селото Ниблум, во рамките на општината, се наоѓа селото Готинг. Во Готинг постојат карпи високи неколку метри.

## Историја

Многу од старите фризиски куќи припаѓале на морските капетани, кои направиле богатство како китоловци на холандските бродови. Тоа било тешка и опасна работа, која одзела многу животи. Гробниците во гробиштата на црквата Св. Јован, т.н. „Фризиска катедрала“, во селото сведочат за ова. Црквата била изградена во  век и е најголема од трите цркви на Фер.

## Култура и знаменитости

мини|лево|Црквата Св. Јован во Ниблум

Главна знаменитост во Ниблум е црквата Св. Јован со нејзините историски зачувани гробишта. Исто така, погледот на Ниблум со неговите сламени куќи и многуте дрвја е пријатен.

## Познати луѓе

* Јенс Јакоб Ешелс (1757-1842) — поморец

## Наводи

## Надворешни врски

* Официјална страница

Категорија:Фер
Категорија:Северна Фризија (округ)
Категорија:Општини во Шлезвиг-Холштајн
Ефенум

**Ефенум** (; фериншки: *Ööwenem*; ) — општина на островот Фер, во округот Северна Фризија, во Шлезвиг-Холштајн, Германија.

## Историја

Во 1796 година, 23 куќи во соседното село Ниблум биле уништени од пожар. Подоцна било поставено ѕвоно над училиштето во Ефенум за да ги предупредува луѓето во случај на пожар. Ѕвоното ѕвонело наутро и напладне и било користено како предупредување при бури. Во 1882 година, првите млади противпожарникари биле регрутирани во Ефенум. Така, младинската противпожарна служба во Ефенум се смета дека е најстара од таков вид во Европа.

Кон крајот на Француско-пруската војна во 1871 година бил посаден даб во Ефенум за да се прослави подоцнежниот мир.

## Музеј

Во поранешниот амбар бил основан музеј каде можат да се видат документи и земјоделскиот развој на Фер. Исто така, прикажани се предмети за поморството, изградбата на браните и островот Фер.

## Економија

Туризмот е важен извор на приход за Ефенум.

## Наводи

## Надворешни врски

* Официјална страница

Категорија:Фер
Категорија:Северна Фризија (округ)
Категорија:Општини во Шлезвиг-Холштајн
Олдзум

**Олдзум** (; фериншки: *Olersem*) — општина на островот Фер, во округот Северна Фризија, во Шлезвиг-Холштајн, Германија.

## Географија

Вообичаена сламена куќа во Олдзум|мини|лево

Општината Олдзум се состои од три села: Олдзум, Клинтум (фериншки: *Klantem*) и Тофтум (фериншки: *Taftem*) кои се наоѓаат долж главниот пат на далечина од 2 километри. Бројот на население се движи околу 600. Знаменитост на општината се добро зачуваните сламени куќи, како и старата сламена ветерница, чиј претходник веројатно потекнува од 1700 година. Иако подоцна била запалена, била повторно изградена 200 години подоцна и ставена во употреба во 1954 година. Од 1972 година, ветерницата се користи како место за живеење. Олдзум се наоѓа два километри од западниот брег на островот. Олдзум се граничи со Зидеренде на југ, Дунзум на југозапад и Алкерзум и Мидлум на исток.

## Историја

Олдзум бил првпат споменат во 1462 година као Улирзум (*Uluersum*). Во текот на  и  век, Олдзум, Клинтум и Тофтум биле важни села за китоловството. Пописот во 1787 година покажал дека трите места имале 961 жител, 211 од нив биле поморци. Еден од најуспешните китоловци, Матијас Петерсен (1632–1706) живеел во Олдзум.

Како дел од Вестерланд Фер, Олдзум припаѓал на кралската енклава на Данска и со тоа директен дел од данската круна, додека Остерланд Фер припаѓал на Војводството Шлезвиг. Кога Данска го загубила Шлезвиг од Прусија во Втората шлезвишка војна, Олдзум станал дел од Шлезвиг-Холштајн.

## Економија

Со подемот на туризмот, земјоделството започнало да ја губи својата важност. Денес, постојат само неколку фармери. Некои фарми биле преместени од селото во 1950-тите и 1960-тите години денес се сместени надвор од него, но сè уште во рамките на општината. Олдзум доживеал трансформација од фармерско во уметничко село, бројни ателјеа и галерии се отвориле во селото.

## Познати луѓе

* Матијас Петерзен — китоловец
* Хинрих Брарен — поморски истражувач
* Олуф Брарен — сликар

## Наводи

## Надворешни врски

* Официјална страница

Категорија:Фер
Категорија:Северна Фризија (округ)
Зидеренде

**Зидеренде** (; фериншки: *Söleraanj*; ) — општина на островот Фер во округот Северна Фризија, во Шлезвиг-Холштајн, Германија.

## Историја

мини|лево|Црквата Св. Лаврентиј во Зидеренде

Местото припаѓало на општината Олдзум. Откако Данска го загубила Шлезвиг од Прусија во 1864 година и подоцнежните општински реформи, Зидеренде станала самостојна општина.

Во  век било основано приватно поморско училиште во Зидеренде од свештеникот Рихардус Петри, кое било прв од ваков вид на островот. Значително ја подобрила состојбата на поморското население и наскоро и другите поморци отвориле свои училишта низ Фер. Иако Петри успешно го предводел училиштето во Зидеренде, тој никогаш не пловел. Пописот во 1787 година покажал дека Зидеренде имал 122 жители, 27 од нив поморци.

## Јазик

Главно застапен јазик помеѓу месното население е фериншкиот дијалект на севернофризискиот јазик. Јазикот се одржува така што се пренесува од поколение на поколение.

## Образование

Зидеренде поседува основно училиште, кое е наменето за целиот западен дел на островот, како и една градинка.

## Знаменитости

На јужниот дел на селото се наоѓа селската црква Св. Лаврентиј, првично изградена во романескнен стил во  век, главно од камења, а подоцна проширена со тули. Овие тули денес преовладуваат во денешниот изглед на црквата. Во 1990-тите години биле откриени ренесансни слики во црквата. Во гробиштата покрај црквата можат да се најдат гробовите на Матијас Петерзен и Олуф Брарен.

## Наводи

## Надворешни врски

* Официјална страница 
* Црква Св. Лаврентиј 

Категорија:Фер
Категорија:Северна Фризија (округ)
Нови Цасник

алт=Лого на Нови ЦАСНИК |мини|Лого на Нови ЦАСНИК

**Нови Цасник** е единствениот неделник на долнолужички јазик, кој го издава Народната издавачка куќа Домовина во Котбус. Весникот излегувал како прилог на горнолужичкиот весник Нова доба, за подоцна да прерасне во независен весник. Шефредактори биле Вилхелм Бјеро и Хорст Адам, додека денес шефредактор е Грегож Вјечорек.

## Надворешни врски
* Официјална страница

Категорија:Долнолужички јазик
Артур Едингтон

**Артур Стенли Едингтон** ( &nbsp;– ) — британски астроном, физичар и математичар на почетокот од  век чии најголеми успеси се во полето на астрофизиката.

## Наводи

## Надворешни врски

* 
* 
* 
* Trinity College Chapel
* Arthur Stanley Eddington (1882–1944) . University of St Andrews, Scotland.
* Quotations by Arthur Eddington
* Arthur Stanley Eddington  The Bruce Medalists.
* Russell, Henry Norris, "*[http://adsbit.harvard.edu/cgi-bin/nph-iarticle_query?bibcode=1928ApJ....67...83R Review of The Internal Constitution of the Stars] by A.S. Eddington*". Ap.J. 67, 83 (1928).
* Durham, Ian T., "*Eddington & Uncertainty*". Physics in Perspective (September&nbsp;– December). Arxiv, History of Physics.
* 
* Experiments of Sobral and Príncipe repeated in the space  project in proceeding in fórum astronomical.
* 
* Lecchini, Stefano, "*[http://www.amazon.de/dp/3952288268 How Dwarfs Became Giants. The Discovery of the Mass-Luminosity Relation]*". *Bern Studies in the History and Philosophy of Science*, pp.&nbsp;224 (2007).
* 
* Stanley, Matthew. "An Expedition to Heal the Wounds of War: The 1919 Eclipse Expedition and Eddington as Quaker Adventurer." Isis 94 (2003): 57–89.
* Stanley, Matthew. "So Simple a Thing as a Star: Jeans, Eddington, and the Growth of Astrophysical Phenomenology" in British Journal for the History of Science, 2007, 40: 53-82.
* 
* Biography and bibliography of Bruce medalists: Arthur Stanley Eddington 
* Links to online copies of important books by Eddington: 'The Nature of the Physical World', 'The Philosophy of Physical Science', 'Relativity Theory of Protons and Electrons', and 'Fundamental Theory'

Категорија:Релативисти
Категорија:Британски астрофизичари
Категорија:Англиски астрономи
Категорија:Членови на Кралското друштво
Категорија:Луѓе од Кендал
Категорија:Британски пацифисти
Категорија:Носители на Кралскиот медал
Категорија:Носители на Златниот медал од Кралското астрономско друштво
Категорија:Членови на Кралското астрономско друштво
Категорија:Носители на британскиот Орден за заслуги
Категорија:Претседатели на Друштвото на физичари
Категорија:Претседатели на Кралското астрономско друштво
Категорија:Наградени од Националната академија на науките на САД
Категорија:Витези-бакалауреати
Категорија:Членови на Кралската холандска академија на уметностите и науките
Категорија:Дописни членови на Академијата на науките на Советскиот Сојуз
Категорија:Членови на Унгарската академија на науките
Категорија:Членови на Баварската академија на науките
Категорија:Членови на Кралската шведска академија на науките
Категорија:Апсолвенти на Кембричкиот универзитет
Категорија:Членови на Пруската академија на науките
Категорија:Дописни членови на Руската академија на науките
Категорија:Членови на Американското филозофско друштво
Тони Симиќ

**Тони Симиќ** (роден на  во Скопје) — македонски поранешен кошаркар и репрезентативец. Тони Симиќ играл на центарската позиција. Тој е моментално тренер на Баскет Кам.

## Кариера
Тони Симиќ имал кратка меѓународна кариера во полски Котвице во 2005 година кога на почетокот на сезоната одиграл два натпревари.

Во летото 2010 година, откако клубот од претходната сезона Вардар Осигурување се распаднал, Симиќ потпишал договор со Торус. Но таму не останал долго и веќе во септември бил во редовите на Работнички во пресрет на сезоната 2010/11. Таа сезона, Симиќ со Работнички го освоил Купот на Македонија 2011, а и бил вицепрвак во Првенството.

Откако бил без клуб во сезоната 2015/16, во декември Симиќ потпишал за второлигашот Гостивар. Во 2016 година Симиќ се пензионирал како кошаркар и станал тренер на младинската школа на Работнички. Потоа Симиќ станал младински тренер на Партизан Мулти Шпед. Во сезоната 2018/19, Симиќ станал тренер на сениорите на Партизан Мулти Шпед Водно Санс, екипа која се натпреварувала во Втората лига. Следната сезона,  Симиќ продолжил како тренер на Партизан Водно Санс. На полусезоната од сезоната 2020/21, Симиќ го напуштил Партизан Водно Санс и се преселил во Баскет Кам.

## Успеси

### Титули
#### МЗТ Аеродром
***[[Куп на Македонија во кошарка|Куп на Македонија]]** (2) : 1996, 1997

#### Работнички
***[[Прва македонска кошаркарска лига|Прва македонска лига]]** (8) : 1998/99, 2000/01, 2001/02, 2002/03, 2003/04, 2004/05, 2005/06, 2008/09
***[[Куп на Македонија во кошарка|Куп на Македонија]]** (5) : 2003, 2004, 2005, 2006, 2011
***[[Суперкуп на Македонија во кошарка|Суперкуп на Македонија]]** (1) : 2001

### Признанија
* Најкорисен играч на финалето во лигата 2004/05
* Најдобар домашен кошаркар за 2006 година
* Втора најдобра петорка на сезоната 2006/07
* Најдобра домашна петорка на сезоната 2006/07
* Најдобар домашен кошаркар за 2009 година
* Особен придонес во сезоната 2010/11
* Eurobasket.com - особен придонес во сезоната 2011/12

## Наводи

## Надворешни врски
* Профил на Тони Симиќ на eurobasket.com
* Профил на Тони Симиќ на balkanleague.net

Категорија:Живи луѓе
Категорија:Кошаркари од Скопје
Категорија:Кошаркарски тренери од Скопје
Музика и стихови

**Музика и стихови** (англиски: *Music and Lyrics*) е американски филм од 2007 година, во режија на Марк Лоренс, кој е автор и на сценариото. Главните улоги ги толкуваат: Хју Грант, Хејли Бенет и Дру Баримор. 
## Содржина
Поп ѕвездата од 1980-тите, Алекс Флечер (го игра Грант), живее удобен живот на Менхетен. Тој е на залезот од кариерата и настапува само на локалните сами и во забавните паркови. Сепак, талентираниот Алекс добива можност да се врати на сцената кога популарната млада поп пејачка Кора Корман (ја игра Бенет) го поканува да напише и да сними дует со неа. Меѓутоа, се појавува еден проблем: тој е добар во компинирање мелодии, но не може да напише текст, а има само една недела да го направи тоа. Тука се појавува Софи Фишер (ја игра Баримор)... 
## Наводи

Категорија: Филмови на англиски јазик
Категорија: Американски филмови
Категорија: Филмови на Марк Лоренс
Категорија: Филмови со Хју Грант
Категорија: Филмови со Дру Баримор
Категорија:Филмови од 2007 година
Мице Пашоевски

**Мице Пашоевски** (,  - , ) — македонски писател за деца и возрасни, кој целиот свој работен век го минал како новинар и културен активист.

## Животопис
Пашоевски е роден во 1943 година во Егејска Македонија. Уште од мал соработувал со многу списанија а првата книга проза со наслов „Искушение” ја објавил во 1980 година. Оттогаш па наваму ги објавил книгите „Писмо”, „Препознавање”, „Враќање”, „Стапица”, „Снегулка”, „Вжарени искри”, „Приказни од животот”, „Анализа”, „Видовитата девојка”, „Не можам да ти простам двапати” и романот објавен во повеќе продолженија во весникот Нова Македонија, „Вториот живот на Ѓорѓи”. За печат ги имал подготвено и книгата со детски песни „Кажи златно сонце” и драматизираната детска сказна „Дедо Мраз со внуците кај нас”. За потребите на аматерските театри во земјава ги има драматизирано романите „Ајдучка чешма” од Видое Подгорец, „Калеш Анѓа” од Стале Попов и детските сказни „Аловото цвеќенце”, „Снежана и седумте џуџиња” и „Свињарот”.

Пашоевски работел како дописник од Неготино и Демир Капија за „*[[Нова Македонија]]*” и „*[[Вечер]]*”, бил соработник на македонското радио, Радио Скопје, а пишувал и за многу други весници.

Од 1963 година се ангажирал за развојот и збогатувањето на културно забавниот живот во Демир Капија и во населените места на општина Неготино. Тој бил еден од двајцата иницијатори за формирање на драмска секција во Демир Капија која подоцна прераснала во аматерски театар, носејќи го името на хероината Мирка Гинова. Со уште неколкумина други покренал иницијатива за формирање на дом на култура во Демир Капија со истоименото име, во кој функционираат театарот и културното уметничко друштво. Таму и самиот работел неколку години, а домот е еден од најактивните во државата.
Пашоевски и по пензионирањето дал придонес во културното живеење на Демир Капија. Бил драмски глумец,но и режисер. За своите активности ги има добиено и највисоките општински награди во Неготино и Демир Капија.
Починал во Демир Капија на 18 февруари 2015 година.

## Наводи

Категорија:Македонски писатели
Категорија:Македонски новинари
Категорија:Југословенски писатели
Категорија:Југословенски новинари
Категорија:Луѓе од Егејска Македонија
Категорија:Починати во Демир Капија
Категорија:Деца бегалци
Арбрија

**Арбрија** (албански: *Arbëria*, српски: *Драгодан*) е населба во главниот град на Република Косово, Приштина. Се наоѓа во северозападниот дел на излезот кон Косовска Митровица. Оваа населба е позната по тоа што тука се наоѓаат амбасадите на Соединетите Американски Држави, Велика Британија, Унгарија, Турција и Чешка, потоа базата на КФОР, железничката станица и општината на градот. Улици во оваа населба се:

*Ахмет Красниќи
*Назим Хикмет
*Ѓерѓ Балша
*Халим Спахиа
*Африм Гаши
*Фадил Бала
*Исмет Бицај
*Наил Хисени

*Ферид Цури
*Екрем Реџа
*Јохан Гете
*Беким Бериша
*Метуш Красниќи
*Селим Бериша
*Едуард Лир
*Бајрам Цури

*Селман Лајчи
*Тони Блер
*Исмаил Ќемали
*24 мај
*Митхат Фрашери
*Азем Јашаница
*Станболи
*Влезрит Рама 

Категорија:Приштина
Списочник

**Списочник** — графички контролен елемент кој овозможува корисникот да избере една или повеќе ставки од списокот содржан во статичкиот текст. За да избере ставка од списочникот корисникот ја кликнува истата, понекогаш во комбинација со „Shift“ или „Ctrl“ за повеќекратен избор. Со притискање на копчето „Ctrl“ и кликнување на веќе избрана ставка, изборот се поништува, односно ставката веќе не е избрана.

## Поврзано
*Паѓачки списочник - како списочник, но не е постојано отворен за да се гледаат елементите во списокот. 
*Комбо списочник - како паѓачки списочник, но корисниците можат да додаваат ставки.
*Лизгач (информатика)

Категорија:Технички поими
Категорија:Сметачки поими
Категорија:Графички контролни елементи
Категорија:Зборови што ги нема во ТРМЈ
ЗВИ

**ЗВИ** е скратеница за „**за ваша информација**“. Превод е на англиската скратеница **FYI** (For Your Information).

**ЗВИ** вообичаено се користи во преписка преку електронска пошта и размена на мигновени пораки за да се означи пораката дека е од информативен карактер, односно да му се испрати на примачот кој би можел да биде заинтересиран, но не се бара никаква негова акција. 

Употребата на англиската скратеница *FYI* е забележана во 1959 година, во втората епизода од првата сезона на „Зона на самракот“

## Погледајте и

Категорија:Иницијализми
Боби Коминовски

**Боби Коминовски** (,  - Ѓавато, , ) —  познат македонски музичар - саксофонист и професор во Музичкото училиште во Битола. Бил член на неколку музички групи од Битола и учесник на Битолското културно лето Битфест.

## Животопис
Коминовски е роден на 4 март 1968 година во Битола. Музичкото образование го почнал во Битола, на отсекот по кларинет во класата на проф. Панде Татарчевски. По завршувањето на Средното музичко училиште во 1986 година се запишал на ФМУ во Скопје во класата на м-р Иван Кочаров. Во 2000 година магистрирал на ФМУ на одделот по саксофон во класата на м-р Стојан Димов. Коминовски загинал на 25 февруари 2015 година во сообраќајна несреќа на патот Битола - Ресен кај превојот Ѓавато.
## Наводи

Категорија:Луѓе од Битола
Категорија:Македонски саксофонисти
Витдин

**Витдин** (; емраншки: *Witjdün*, ) — општина на островот Амрум во округот Северна Фризија, во Шлезвиг-Холштајн, Германија.

## Историја

мини|лево|Поглед на Витдин во 1895 година.

За разлика од другите села на Амрум, Витдин е релативно нова населба. Бил основан во 1890 година како приморско одморалиште веднаш до новото фериботско пристаниште, кое го поврзува островот со копното. Причината за основање на ова ново село бил стравот на многу островјани од опаѓање на нивната фризиска култура поради напливот на туристи од југ. Така, многу Амрумци мислеле дека насочувајќи го туризмот во едно село ќе ја заштити нивната локална заедница од влијанија.

До 31 декември 2006 година, општината Витдин, заедсно со Небел и Нордорф функционирале во рамките на општинската заедница Амрум.

## Економија

мини|лево|Фериботскиот терминал.

Витдин е приморско одморалиште, а туризмот е главен извор на приход. Во 2005 година биле забележани 374.000 ноќевања. Постои отворена плажа, базени, како и центар за таласотерапија. Исто така, младинскиот хостел на островот Амрум се наоѓа во Витдин. Во селото се наоѓа единствениот фериботски терминал за островот.

## Наводи

## Надворешни врски

* Витдин на ''Amrum Touristik'' 

Категорија:Амрум
Категорија:Северна Фризија (округ)
Борис Немцов

**Борис Ефимович Немцов** (;  во    во ) — руски научник, државник и либерален политичар. Имал успешна политичка кариера во текот на 1990-тите за време на претседателот Борис Јелцин, а од 2000 година е истакнат критичар на Владимир Путин. Во февруари 2015 година, додека помагал да се организира протест во Москва против политиката на Путин со руската вмешаност во војната во Украина и финансиската криза во Русија, бил убиен на помалку од 200 метри од ѕидините на Кремљ и Црвениот плоштад.

## Наводи

## Надворешни врски

* Страница на Борис Немцов  
* Борис Немцов на страницата на Солидарност 

Категорија:Руски политичари
Категорија:Луѓе од Нижни Новгород
Паѓачки списочник

**Паѓачкиот списочник** (англ. **drop-down list**) е графички контролен елемент, сличен на списочникот, што им овозможува на корисниците да изберат една вредност од списокот. Кога паѓачкиот списочник е неактивен, тој прикажува само една вредност. Кога е активен, прикажува (паѓа) список на вредности, од кои корисниците може да изберат една. Кога корисникот избере нова вредност, контролата го враќа во неговата неактивна состојба прикажувајќи ја избраната вредност. Често се користи во дизајн на графички кориснички интерфејси, вклучувајќи го и веб-дизајнот.

## Погледајте и
*Списочник 
*Комбо списочник 
*Скролбар

Категорија:Технички поими
Категорија:Сметачки поими
Категорија:Графички контролни елементи
Амрумски дијалект

**Амрумски дијалект** или **емраншки** — дијалект на севернофризискиот јазик говорен на островот Амрум во областа Северна Фризија, Германија. Емраншки потекнува од фризиското име на Амрум (*Oomram*). Заедно со другите дијалекти — фериншки, зелриншки и халундски — го создава островското наречје на севернофризискиот јазик. Многу е сличен со фериншкиот дијалект. Амрумскиот е говорен од околу една третина од населението на Амрум (2.300 лица).

## Особености

* Разлика помеѓу долги и кратки самогласки со дуплирање на бројот на букви (пример: *lun* [земја] и *skuul* [училиште])
* Користење на бројни дифтонзи и еден трифтонг, „uai“ (пример: *spuai* [ја говори вистината])
* Често користење на прегласи
* Крајното „w“ се изговара како кратко „u“ (пример *leew* [слатко, пријатно])
* Согласката „r“ е извртена (како во италијански)

## Лични и семејни имиња

Имињата на Амрум сè уште се под силно влијание на фризискиот јазик. Чести се хипохористични имиња и имиња со два дела. Раните заемки биле направени од данскиот јазик и христијанизацијата на Северните Фризи околу 1000 година, кое донело умерено влијание на христијанските и библиските имиња. Со поморството, кое било развиено на островот, станале популарни и холандските и западнофризиските облици.

Презимињата обично биле патроними, односно биле поединечно создавани како генитивен облик од името на таткото. Спротивно на скандинавските Петерсен или Петерсон, означувајќи „син на Петер“, емраншкото име како Петерс означува „на Петер“. Овој обичај бил забранет од данската власт во 1828 година.

## Наводи

Категорија:Амрум
Категорија:Севернофризиски јазик
Нордорф

**Нордорф** (; емраншки: *Noorsaarep*; ) — општина на островот Амрум во округот Северна Фризија, во Шлезвиг-Холштајн, Германија.

## Историја

Заедно со Зидорф, Нордорф е најстарото село на островот. Во 1890 година, Фридрих фон Боделшвинг основал повеќе приморски домови за стари лица во Нордорф и северно од него. Поради ова, местото се развило во приморско одморалиште. Во 1925 година, големи делови на селото биле уништени во пожар, па така денешниот изглед на селото е главно со современи куќи без сламени покриви. Денес, домовите повеќе не постојат или не се наменети за тоа.

Во почетокот на  век, т.н. пристаниште Книпхафен (*Kniephafen*) постоело северно од Нордорф. Пристаништето било пловно за поголеми пловила и повеќето од нив го опслужувало поморскиот сообраќај помеѓу Амрум и пристаништето Хернум на соседниот остров Зилт. Пристаништето било поврзано со железничката мрежа на островот. Во 1938 година, докот бил префрлен на север поради постојано наклонување. Поради соседната плажа Книпзанд на западниот брег на Амрум, пристаништето морало да биде напуштено.

До 31 декември 2006 година, Нордорф заедно со Небел и Витдин биле во рамките на општинската заедница Амрум.

## Знаменитости

Туристичките атракции вклучуваат мамец за патки јужно од селото, средиште за природоисторија со насока на заштита на животната средина, како и плажата Книпзанд на запад.

Од Нордорф може да се стигне до најсеверниот дел на Амрум, наречен Оде (*Odde*). Таму се наоѓа важна област за птиците, каде бекасови птици и други видови може да се видат. Достапни се и тури во овие подрачја.

Синџир на дини се шири северно, јужно и југозападно од Нордорф. Највисоката дина на Амрум (32 м) — наречена Зијатлер (*a Siatler*). На неа постои платформа за набљудување. На југозапад може да се дојде до светилникот во Нордорф. Бил поставен во 1906 година и служи за помош во каналот Фортраптиф (*Vortrapptief*).

## Економија

Со 422.319 ноќевања од 43.316 гости во 2005 година, општината се вбројала помеѓу првите десет туристички места во Шлезвиг-Холштајн.

## Познати луѓе

* Георг Кведенс (р. 1934) — филозоф, писател, природонаучник и локален историчар

## Наводи

## Надворешни врски

Категорија:Амрум
Категорија:Северна Фризија (округ)
Категорија:Општини во Шлезвиг-Холштајн
Ројсенкеге

**Ројсенкеге** (; ) — општина во округот Северна Фризија, во Шлезвиг-Холштајн, Германија. Се наоѓа на брегот на Северното Море, околу 17 километри северозападно од Хузум.

Општината вклучува неколку полдери (); два од нив биле финансирани од грофот Хајнрих XLIII од Ројс-Шлајц-Кестриц и неговата жена Луиза и така ги носат имињата Лујзен-Ројсен-Ког (*Louisen-Reußen-Koog*) и Ројсенког (*Reußenkoog*). Името на општината било мешавина на обете имиња, што буквално означува „полдери на Ројсес“.

## Наводи

## Надворешни врски

* Официјална страница 

Категорија:Северна Фризија (округ)
Џими П.

**Џими П.** (англиски: *Jimmy P.*) е американско-француски филм од 2013 година, во режија на Арно Деплешин (*Arnaud Desplechin*). Главните улоги ги толкуваат: Бенисио Дел Торо (*Benicio Del Toro*), Матје Амалрик (*Mathieu Amalric*) и Џина МекКи (*Gina McKee*). Филмот бил номиниран за наградата „Златна палма“ на Канскиот фестивал во 2013 година, а бил номиниран и за наградата „Цезар“ во повеќе категории: најдобар филм, најдобра режија и најдобро сценарио.
## Содржина
Пред крајот на Втората светска војна, Индијанецот Џими Пикард, кој се борел во Франција, станува пациент во една воена психијатриска болница во која се лекуваат поранешни војници. Подолго време, тој има силни главоболки поради кои го губи контактот со реалноста, а понекогаш, не слуша и не гледа ништо. Откако неговиот лекар не може да ја најде причината за неговата болест, последната надеж на Џими е францускиот антрополог и психоаналитичар Жорж Деверо, кој е специјализиран за културата на Индијанците.
Уште на првата средба, меѓу нив се воспоставува блиска врска, заснована на почитување и доверба. За време на терапијата, Џими сè повеќе ја отвора својата душа и соработува со Деверо. Тој се потсетува на своите соништа и ги открива своите длабоко потиснати спомени. Иако по природа е срамежлив, Џими му се препушта целосно на Деверо, кој го води низ процесот на лекување. 

## Наводи

Категорија: Филмови на англиски јазик
Категорија: Филмови на Арно Деплешин
Категорија: Филмови со Бенисио дел Торо
Категорија:Филмови од 2013 година
Трудла Малинкова

мини|upright|Трудла Малинкова (2021)

**Трудла Малинкова**, родена Грофиц (; р.  во Казов) — главна уредничка на списанието Помхај бу, научна соработничка на Лужичкосрпскиот институт како и раководителка на историската секција на Српска Матица во Будишин. Живее и работи во Будишин. Авторка е на многу публикации меѓу кои можат да се споменат делата кои се фокусираат на Лужичките Срби во дијаспората (во Тексас и Суринам), за Марја Кубашец (учителка) и за лужичкосрпските споменици во Лужица. Трудла Малинкова е активна и како публицистка. Освен во Помхај бу, нејзини текстови се објавуваат во научното списание Летопис и во единственото културно лужичкосрпско списание Розхлад.

## Публикации

* Марја Кубашец (2014)
* Јан Килијан (1811–1884). Пастир, поет, емигрант (2014)
* Мерќин Новак-Њехорнски (2000)
* Лужичкосрпска поезија 43 – Јан Килијан (1999)
* Брег на надежта (1999)

Категорија:Родени во 1955 година
Категорија:Живи луѓе
Категорија:Лужички Срби
Арно Алан Пензијас

**Арно Алан Пензијас** (Минхен, 26 април 1933 — Сан Франциско, 22 јануари 2024) е Американски физичар, радиоастроном и нобеловец.

## Дела
*
*
*
*

## Поврзано

* Discovery of cosmic microwave background radiation
* List of Jewish Nobel laureates

## Наводи

## Надворешни врски

* The first part of an article authored by Arno Penzias that was published in Science Reporter magazine
* The second part of an article authored by Arno Penzias entitled '''Ideas'''
* A Whisper From Space (IMDb)

Категорија:Родени во 1933 година
Категорија:Починати во 2024 година
Категорија:Американски астрономи
Категорија:Германски Евреи
Категорија:Еврејски физичари
Категорија:Луѓе од Минхен
Категорија:Наградени од Националната академија на науките на САД
Категорија:Добитници на Нобеловата награда за физика
Категорија:Апсолвенти на универзитетот „Колумбија“
Категорија:Американски нобеловци
Категорија:Еврејски нобеловци
Категорија:Членови на Националната академија на науките на САД
Категорија:Членови на Американската академија на уметностите и науките
Категорија:Членови на Американската академија на инженерството
Конопи

**Конопи** () — мало  на цветни растенија со околу 170 ови во 11 ови. Тука спаѓаат конопот (*Cannabis*), хмељот (*Humulus*) и копривка (*Celtis*). Од нив, копривката е неспоредливо најголем род, со околу 100 а.

Со исклучок на заедничкото еволутивно потекло, членовите на ова семејство немаат многу заеднички особини.

## Опис
Растението од ова семејство можат да бидат дрва (на пр. копривката), исправени билки (на пр. конопот) или повивни ползавци (на пр. хмељот).

Листовите се релативно дланчесто задлабени или дланчесто сложени. Секогаш имаат прилисници и цистолити, а некои членови имаат млечници (латицифери).

Многу од конопите се дводомни (посебни машки и женски растенија). Цветовите се зрачно симетрични и не се истакнати, бидејќи овие растенија се опрашуваат со ветерот. Како приспособување за вавквото опрашување, чашкините ливчиња се кратки и немаат венечни листови. Цветовите се групирани во чадорчиња. Машките соцветија се долги и личат на метлички, додека пак женските се пократки и имаат помалку цветови. Толчникот е сочинет од две стпоени прости толчничиња. Плдницата е обично издадена и еднокоморна. Бројот на прашници се разликува кај разни растенија.

Плодот може да биде семче или јатка.

### Родови
[мини|[Обичен хмељ (*Humulus lupulus*]]
Семејството ги опфаќа следниве родови:

* *[[Aphananthe]]* Planchon (syn. *Mirandaceltis* Sharp)
* *[[Cannabis]]*  L. — коноп
* *[[Celtis]]* L. (syn. *Sparrea* Hunz. & Dottori) — копривка
* *[[Gironniera]]* Gaudich. (syn. *Helminthospermum* Thwaites, *Nematostigma* Planchon)
* *[[Humulus]]* L. (syn. *Humulopsis* Grudz.) — хмељ 
* *[[Lozanella]]* Greenman —
* *[[Parasponia]]* Miquel —
* *[[Pteroceltis]]* Maxim. —
* *[[Trema]]* Loureiro (syn. *Sponia* Decaisne) —

## Наводи

## Надворешни врски

* 
* 


Категорија:Скриеносеменици
Категорија:Флора на Македонија