Костреш

**Костреш** (***Perca fluviatilis***), познат и како **гргеч и перкија** — граблива слатководна риба по потекло од Европа и Северна Азија. Тоа е вид од родот *Perca*.

Кострешот е популарна риба за рекреативен риболов и е широко воведена надвор од нејзините домородни евроазиски живеалишта во Австралија, Нов Зеланд и Јужна Африка, во кој предизвикале значителна штета на домородните популации на риби во Австралија и се прогласени за штетен вид во Нов Јужен Велс.

## Таксономија
Првиот научен опис на речниот костреш е направен од Питер Артеди во 1730 година. Тој ги дефинирал основните морфолошки знаци на овој вид откако го проучувал кострешот од шведските езера. Артеди ги опишал неговите карактеристики, броејќи ги перките, зраците, лушпите и пршлените на типичниот костреш.

Во 1758 година, Карл Лине го нарекол *Perca fluviatilis*. Неговиот опис се базирал на истражувањето на Артеди.

Поради нивниот сличен изглед и способност за меѓусебно вкрстување, жолтиот костреш (*Perca flavescens*) понекогаш е класифициран како подвид на европскиот костреш, во кој случај неговото триномно име би било *Perca fluviatilis flavescens*.

## Опис
лево|мини|Европски костреш
Европските костреши се зеленикави со црвени карлични, анални и опашни перки. Тие имаат пет до осум темни вертикални ленти на страните. Кога кострешот ќе порасне, помеѓу главата и грбната перка расте грпка.

Специмените можат значително да варираат по големина во однос на каде се наоѓаат. Тие можат да живеат до 22 години, со тоа што постарите костреши се многу поголеми од просечната должина и најголема измерена должина била 60 цм. Британскиот рекорд е 2.8, но тие растат поголеми во континентална Европа отколку во Велика Британија. Од мај 2016 година, официјалниот светски рекорд за сите видови рибарски риболов признат од Меѓународната асоцијација за лов на риби (IGFA) изнесува 2.9 кг за риба уловена во Финска на 4 септември 2010 година. Во јануари 2010 година, костреш со тежина од 3.75 кг била фатена во реката Меза, Холандија. Поради ниските нивоа на соленост на Балтичкото Море, особено околу Финскиот архипелаг и Ботниското Море, многу слатководни риби можат да преживеат таму. кострешот се наоѓа таму во изобилство и просперира поради исхраната со балтичката харинга.

## Распространетост и живеалиште
Ареалот на европскиот костреш опфаќа слатководни базени низ цела Европа, со исклучок на Иберискиот Полуостров. Познато е дека нивниот ареал достигнува до реката Колима во Сибир на исток.  Исто така е честа појава во некои од слабо солени делови на Балтичкото Море.

Европскиот костреш живее во бавни реки, длабоки езера и бари. Има тенденција да избегнува ладни или брзи води, но некои примероци продираат во води од ваков тип, иако не се размножуваат во ова живеалиште. Тие се најзастапени во релативно плитки езера и езера со длабока пенетрација на светлина, а помалку застапени во длабоки езера и оние со слаба пенетрација на светлина.

### Надвор од Европа
Европскиот костреш е широко воведен, со пријавено негативно еколошко влијание по воведувањето. Во Австралија, видот е поврзан со намалувањето на сега загрозената домашна риба, *Macquaria australasica*.

## Однесување и репродукција
мини|Илустрација од 1879 година
Европскиот костреш е месојаден, при што младите единки се хранат со зоопланктон, безрбетници од дното на езерото и други риби, додека возрасните единки се хранат и со безрбетници и со други риби. кострешот почнува да се храни со други риби кога ќе достигне големина од 12 цм. 
мини|лента од јајца на водната вегетација
Мажјаците стануваат сексуално зрели на возраст помеѓу една и две години, женките помеѓу две и четири години. На северната хемисфера тие се мрестат помеѓу февруари и јули. За време на размножувањето, женката положува бела лента од јајца долга до еден метар, која се таложи на водни растенија или на гранките од дрвја или грмушки потопени во водата. Постојат шпекулации, но само анегдотски докази, дека јајцата се лепат за нозете на птиците што се движат, а потоа се пренесуваат во други води.

Јајцата се изведуваат по период од 8 до 16 дена. Ларвите се 5 милиметри долги по изведувањето и живеат во отворени води каде што се хранат со планктон. Младите единки мигрираат во области поблиску до брегот и дното за време на нивното прво лето. 

## Предатори
[мини|[Рибарка (змија) јаде костреш.]]
Европскиот костреш е чест плен на многу предатори што се исхрануваат со риби, како што се западниот орел-рибар (*Pandion haliaetus*), големиот корморан (*Phalacrocorax carbo*) и обичниот рибарче (*Alcedo atthis*), и е важна ставка во исхраната на глобално загрозениот кадрав пеликан (*Pelecanus crispus*). Други предатори кои не се птици вклучуваат северна штука (*Esox lucius*) и евроазиска видра (*Lutra lutra*).

## Однос со луѓето

### Риболов
[лево|мини|267x267пкс|[Рендгенски зраци|Рентгенски зраци со ниска енергија користени за контрола на квалитетот на младите кострешници на швајцарска рибница]]
мини|Јадење од костреш
Европскиот костреш се лови за исхрана и како дивеч. Неговото месо е опишано како вкусно за јадење, со бела, цврста, крцкава текстура. Според статистиката на ФАО, во 2013 година биле фатени 28.920 тони. Најголеми земји каде што се лови костреш биле Русија (15.242 тони), Финска (7.666 тони), Естонија (2.144 т), Полска (1.121 т) и Казахстан (1.103 т).

Мамките за костреш вклучуваат други риби (на пр. ситни рипки, златни рипки), морски лоуч, парчиња живи лигњи или парчиња жива риба (скуша, сина скуша, џек-скуша, сардина) или црви, црвени, мочурливи и црви од јаболка, ларви, ракчиња (*Caridina*, *Neocaridina*, *Palaemon*, *Macrobrachium*) и излупени опашки од рак.

### Костреш во култура
мини|129x129пкс|Грб на Бад Бухау
Европскиот костреш е национална риба на Финска.

Исто така, прикажан е на амблемите на неколку европски градови и општини, како што се Бад Бухау, Гренинген и Шенберг, Плен.

## Наводи

Категорија:Национални симболи на Финска
Категорија:Риби на Азија
Категорија:Незагрозени видови според МСЗП
Категорија:Риби на Русија