Веле Смилевски

**Веле Смилевски** (р. 6 мај 1949 во Ново Село, Демирхисарско) — македонски поет, есеист, книжевен критичар, професор, научен работник и бивш најдолгогодишен во историјата претседател на Друштвото на писателите на Македонија, заедно со Раде Силјан.

## Животопис
Роден е на 6 мај 1949 г. во Ново Село, Демирхисарско. Завршил Филолошки факултет на Универзитетот „Кирил и Методиј“ во Скопје. На истиот Универзитет, тој магистрирал и докторирал. Бил новинар во „*[[Нова Македонија]]*“, уредник во книгоиздателството „Мисла“ и МРТВ. Бил акредитиран новинар на Македонското радио, дописник од Прага (1994-1997). Застапен е во антологии на македонската поезија објавени во Шведска, Чешка, Полска, Шпанија, Турција, Русија, Англија, Словачка, Италија и Србија.

Тој работел како научен советник во Институтот за македонска книжевност и бил доцент на Студиите по новинарство на Правниот факултет во Скопје. Остварил студиски престој на универзитетот „Ломоносов“ во Москва (1989-1990) и бил лектор по македонски јазик и литература на Карловиот универзитет во Прага (1994-1997).

Бил главен уредник е на списанието „*Синтези*“, претседател на Советот на Струшките вечери на поезијата (1979) и секретар за меѓународна соработка на Друштвото на писателите на Македонија. Во друштвото членува од 1972 г., а бил и негов долгогодишен претседател.

Членувак и во Македонскиот ПЕН центар, Здружението на новинарите на Македонија и на Руската академија на науките и уметностите.

## Библиографија
Смилевски е автор на книгите:

**Поезија:**

* „Слика што согорува“ (Мисла, 1974);
* „Кафез“ (Мисла, 1978);
* „Диши длабоко“ (Мисла, 1985);
* „Одзив на здивот“ (Македонска книга, 1987);
* „Икра во славината“ (Мисла, 1989);
* „Подвижни точки“ (Култура, 1990);
* „Гребнатинки“ (Култура, 1995);
* „Педесет песни“ (Макавеј, 2000);
* „Педесет допевања“ (Дијалог, 2005);
* „Совршена тишина“ (Дијалог, 2009);
* „Час по поезија“ (Дијалог, 2010);
* „Забранета книга“ (Дијалог, 2011);
* „Век за самување“ - поема (Детска радост, 2012);
* „Век за приказ“ (Дијалог, 2013);

**Прозни книги:**
* „Полицајка в кревет“ - роман (Дијалог, 2012);
* „Дневникот на полицајката“ - роман (Дијалог, 2015);
**Литературна критика и есеистика:**
* „Крстопати на зборот“ (Мисла, 1987);
* „Критички нотес“ (Македонска книга,1988);
* „Поетика на сонот“ - студија, магистерски труд (Студентски збор, 1988);
* „Книжевни посланија“ (Студентски збор, 1991);
* „Процеси и дела“ (Македонска книга, 1992);
* „Аспекти на македонската книжевност 1945-1985“ - книжевно-историска студија, докторска дисертација (Култура, 1993);
* „Фокусирања“ (Матица Македонска, 1998);
* „Литературни студии - Творештвото на Блаже Конески, Петре М. Андреевски и Горан Стефановски (Култура, 2000)
* „Есеи“ (Институт за македонска книжевност, 2001)
* „Поетски текови“ (Штрк, 2002)
* „Димитар Митрев - Фотомонографија (Дијалог, 2004)
* „Димитар Митрев како полемичар“ (Дијалог, 2006)
* „Шеесет години македонски роман (Дијалог, 2012)
**Новинарство:**
* „Новинарски лексикон“
* „Аспекти на новинарската теорија и практика - жанрови“ (1999);
* „Новинска критика“
* „Илјада новинарски термини“ (На македонски, англиски, француски, германски и руски јазик)
* „Основи на новинарската теорија и практика“
**Антологии:**
* „Македонската поезија во светот“ (Дијалог, 2002)
* „Македонскиот расказ во светот“ (Дијалог, 2010)
* „Современа македонска поезија“ 
**Составувач и приредувач на книгите:**

* „Македонската книжевност во книжевната критика“ - петтомна едиција (1973) - косоставувач;
* „Македонски писатели“ (ДПМ, 1987) - косоставувач;
* „Македонска поезија XX век“ (Македонска книга, 1989) - приредувач;
* „Македонскиот расказ“ (Македонска книга, 1990) - приредувач;
* „Творештвото на Ацо Шопов“ - Зборник (Институт за македонска книжевност, 1993) - приредувач;
* „Творештвото на Владо Малески“ - Зборник (Институт за македонска книжевност, 1999) - приредувач;

## Награди и признанија
Веле Смилевски е добитник на наградите:

* „Млад Борец“ - за поетската книга „Слика што согорува“ (1974);
* „Крсте Мисирков“ на Здружението на новинарите на Македонија за серија новински литературни критики (1982);
* „13 Ноември“ - за стихозбирката „Диши длабоко“ (1985);
* Награда за најдобра литературна критика во Македонија (1988);
* „Ацо Шопов (награда)“ - за поетската книга „*Педесет допевања“ (*2005)
* „Велја кутија“ - за поетската книга „Совршена тишина“ (2009);
* „Гоцева повелба“ - награда на Меѓународната манифестација „Гоцеви денови“ (2010);
* „Браќа Миладиновци“ - за поетската книга „Забранета книга“ (2011);
* „Златен прстен” - награда на Книгоиздателството „Феникс“ (2012);
* „Григор Прличев“ - за најдобра поема (2012)
* „11 Октомври“ (2012)
* Орден за поезија „Сергеј Есенин“ - Сојуз на писателите на Русија (2013)

## Наводи

Категорија:Луѓе од Ново Село (Демирхисарско)
Категорија:Македонски поети
Категорија:Македонски новинари
Категорија:Македонски уредници
Категорија:Југословенски поети
Категорија:Југословенски новинари
Категорија:Југословенски уредници
Категорија:Претседатели на ДПМ
Категорија:Добитници на наградата „11 Октомври“
Категорија:Добитници на наградата „Браќа Миладиновци“
Категорија:Добитници на наградата „Ацо Шопов“
Категорија:Апсолвенти на универзитетот „Св. Кирил и Методиј“