Фанк

[алт=Џејмс Браун, пионер на фанк-музиката, во 1973 година|мини|250x250пкс|[Џејмс Браун, пионер на фанкот, во 1973 година]]
**Фанк** ― музички жанр кој настанал во средината на 1960-тите откако афроамериканските музичари споиле различни музички жанрови (соул, џез и ритам и блуз) кои биле популарни меѓу Афроамериканците во средината на 20 век. Фанкот ја намалува важноста на мелодијата и хармонијата, а за возврат им дава поголема тежина на ударалките и електричната бас-линија.

Како и многу други стилови на афроамериканска музика, фанкот често се заснова на комплексен грув создаден од ритам-инструменти како што се: електрична гитара, електричен бас, Хамондови оргули и тапани, кои произведуваат испреплетен ритам. Фанк-групите понекогаш имаат дувачки дел составен од неколку саксофони, труби, а понекогаш и тромбон.

Како пионери на фанк-музиката се сметаат: Џејмс Браун, Џорџ Клинтон и Слај Стоун. Други познати фанк-музичари во 1970-тите и 1980-тите биле: Kool and the Gang, Ohio Players, Fatback Band, Џими Кастор, Earth, Wind & Fire, BT Express, Shalamar,  One Way, Lakeside, Dazz Band, The Gap Band, Slave, Aurra, Roger Troutman & Zapp, Con Funk Shun, Cameo, Bar-Kays и Chic.

Од фанкот подоцна настанале други музички правци меѓу кои се: аванфанк (авангарден вид на фанк), буги (хибрид на електронска музика и фанк), фанк-метал, Џи-фанк (мешавина на гангста-рап со психоделичен фанк), тимба (стил на кубанска фанк танцова музика) и фанк-џем. Семпловите и брејк-битовите од фанкот често се користат во хип-хоп и електронската денс-музика.

## Карактеристики
Како и соул-музиката, фанкот се заснова на денс-музика, па затоа има силна „ритмичка улога“. Основна карактеристика на фанк-музиката е нејзиниот силен и синкопиран ритам, кој се добива преку употреба на тапани и бас-гитари. Басот е важен елемент, а бас-линиите се користат како водечки мелодиски елемент, при што се добива грувот кој е уникатен за овој жанр. Иако има ритмички сличности помеѓу фанкот и диско-музиката, фанкот има „централен денс-ритам кој е побавен, посекси и посинкопиран од диско-музиката“.

Фанк создава интензивен грув преку користење силни гитарски рифови и бас-линии свирени на електричен бас. На почетокот за фанк се сметал секој музички стил во кој бас-линијата е најистакната во песните. Раните фанк бас-линии користеле синкопација (обично синкопирани осмини ноти), а подоцнежните фанк бас-линии користат синкопација на шеснаесетинка нота, скали на блуз и повторувачки обрасци и често со скокови од октава или поголем интервал.
[лево|мини|214x214пкс| Гитаристот Нил Роџерс, најпознат по неговите настапи со групата [Chic|Шик.]]
[десно|мини|195x195пкс| [Ајзак Хејс свири на клавијатури во 1973 година]]
Во фанкот се користат низа клавијатурни инструменти. Акустичното пијано се користи во фанк, вклучително и во песните „September“ од Earth Wind & Fire и „Will It Go Round in Circles“ од Били Престон. Клавинетот се користи за неговиот ударен тон и може да се слушне во песните: „Superstition“ и „Higher Ground“ од Стиви Вондер и „Use Me“ од Бил Витерс. Хамондовите оргули биле користи во фанк-музиката, во песни како: „Cissy Strut“ од The Meters и „Love the One You're With“ (во која пее Арета Френклин,  Били Престон свири на клавијатури). Во фанкот се користеле и синтисајзери за да го надополнат длабокиот звук на електричниот бас или дури и за целосно да го заменат во некои песни.

## Историја
Фанкот бил формиран преку мешавина на различни музички жанрови кои биле популарни меѓу Афроамериканците во средината на 20 век. Социологот Дарби Е. Саутгејт напишал дека фанкот е „амалгам од госпел, соул, џез-фузија, ритам и блуз и црн рок“.

### 1960-ти
десно|мини| Џејмс Браун, родоначалник на фанк-музиката
Фанкот се појавил во доцните 1960-ти, кога музичари како Џејмс Браун, Sly & the Family Stone и Џорџ Клинтон од групите Parliament и Funkadelic експериментирале во музиката преку намалување на хармонијата и зголемување на ритамската комплексност. Џејмс Браун развил препознатлив грув кој го нагласувал ритамот - со силен акцент на првиот ритам од секој такт за да го долови неговиот специфичен звук. 

### 1970-ти
Во текот на 1970-тите години, фанкот продолжил да се развива и да се популаризира, особено преку музичари како: Earth, Wind & Fire, Kool & The Gang, Куртис Мејфилд, Стиви Вондер и Принс, кои додале електронски инструменти и подинамични аранжмани. Овој период е познат како златно време на фанкот, со што фанк-музиката достигнала меѓународна популарност.

Диско-музиката многу му должи на фанкот. Многу рани диско-песни и изведувачи дошле директно од фанк-ориентирани средини. Некои диско-музички хитови, како што се сите хитови од Бери Вајт, „Kung Fu Fighting“ од Биду и Карл Даглас, „Love To Love You Baby“ од Дона Самер, „Love Hangover“ од Дајана Рос, „I'm Every Woman“ од Чака Кан (позната и како Кралицата на Фанкот) и „Le Freak“ од Шик забележително вклучуваат рифови и ритми изведени од фанк-музиката. 

### Џез-фанк
Џез-фанк е поджанр на џез-музиката што се карактеризира со силен ритам во позадина (грув), наелектризирани звуци и употреба на аналогни синтисајзери. Со интеграцијата на фанк, соул и R&B музиката со џезот се создал жанр со прилично широк спектар и се движи од силна џез-импровизација до соул, фанк или диско со џез аранжмани, џез рифови и џез соло, и понекогаш соул вокал. Џез-фанкот е првенствено американски жанр, каде што бил популарен во текот на 1970-тите и раните 1980-ти. Слични жанрови се: соул-џез и џез фузија, но тие не се преклопуваат целосно со џез-фанкот. 

### Синт-фанк од 1980-тите
Во 1980-тите, главно како реакција против она што се сметало за прекумерно уживање во диско-музиката, многу основни елементи од фанкот почнале да се заменуваат со електронски инструменти, тапани-машини и синтисајзери. Дувачките секвенци од саксофони и труби биле заменети со синтетички клавијатури.

Под влијание на Крафтверк, афроамериканскиот рап-диџеј Африка Бамбаатаа, со неговиот сингл „Planet Rock“ во 1982 година развил електро-фанк, минималистички машински стил на фанк. Мајкл Џексон исто така бил под влијание на електро-фанкот. Во 1980 година, техно-фанк музиката ја користела програмабилната машина за тапани TR-808,  а музиката на Крафтверк влијаела  на подоцнежните електро-фанк музичари како што е Mantronix.
[лево|мини| [Принс бил влијателен мултиинструменталист, пејач и текстописец.]]
Принс ја основал групата Time, првично замислена како воведен изведувач за неговите концерти, а која свирела мешавина од фанк, R&B, рок, поп и новобранова музика. 

### Ну-фанкот во 1990-тите и 2000-тите
Кон крајот на 1980-тите, фанкот се соочил со нови предизвици и промени. Додека во доцните 1980-ти доминирале диско и рап-музиката, фанкот полека почнал да се интегрира во новите музички стилови, какви што биле хип-хоп и електронска музика. Принс и Џорџ Клинтон продолжиле да комбинираат фанк со поп и рок-елементи. Во 1990-тите, фанкот доживеал ренесанса, особено во хип-хоп културата. Музичари како Red Hot Chili Peppers и Jamiroquai комбинирале фанк со рок и електронска музика, создавајќи нови музички стилови познати како фанк-рок или фанк-метал. Претставници на фанк-рокот, меѓу другите, биле: Faith No More, Rage Against the Machine, Infectious Grooves и Incubus. Во овој период исто така се појавиле и нови фанк-групи, кои го негувале класичниот фанк-звук: The Brand New Heavies и The Funky Meter.

Со доаѓањето на новиот милениум, фанкот продолжил да се развива. Музичари како OutKast и Ерика Баду комбинираle фанк со R&B и соул, создавајќи уникатен звук. Во овој период исто така се појавиле и нови поджанрови, како што се ну-фанк и електрофанк, кои комбинираат традиционални фанк елементи со современи електронски звуци.

### Фанктроника од 2010-тите
Во текот на 2000-тите и раните 2010-ти, некои панк-фанк бендови како што се Out Hud и Mongolian MonkFish настапувале на инди-рок сцената. Принс, со неговите подоцнежни албуми, го преродил фанк звукот со песни како „The Everlasting Now“, „Musicology“, „Ol' Skool Company“ и „Black Sweat“. Музичари како Бруно Марс и Марк Ронсон, преку комбинација на фанкот со поп и R&B-музика повторно го популаризирале жанрот. Оваа нова генерација на музичари ја враќа фанк-музиката во центарот на популарната култура, со хитови инспирирани од класичниот фанк-звук. 

## Наводи

Категорија:Музички жанрови
Категорија:Забавна музика
Категорија:Американски стилови на музика
Категорија:Афроамериканска музика
Категорија:Фанк