open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Селман Ваксман

**Селман Ејбрахам Ваксман** () ( – ) — американски микробиолог роден во Украина во село Нова Прилука во еврејско семејство, добитник на Нобелова награда за физиологија или медицина во 1952 година.


Податотека:Selman Waksman NYWTS.jpg|Селман Ваксман
Податотека:ВаксманПрилука.jpg|Споменик на Селман Ваксман во село Нова Прилука


## Наводи

Категорија:Добитници на Нобеловата награда за физиологија или медицина
Категорија:Американски микробиолози
Категорија:Американски биохемичари
Категорија:Американски биолози
Категорија:Апсолвенти на Калифорнискиот универзитет (Беркли)
Категорија:Украински Евреи
Категорија:Американски пронаоѓачи
Категорија:Американски нобеловци
Категорија:Украински нобеловци
Категорија:Еврејски нобеловци
Категорија:Академици на САНУ
Категорија:Странски членови на Српската академија на науките и уметностите
Фердинанд Цепелин

**Фердинанд Цепелин** ( - ), германски генерал и конструктор на воздушните бродови (балони), според него наречени *[[Цепелин]]*. Првиот воздушен балон летна на 3 јули 1900 година.

Категорија:Германски генерали
Категорија:Германски авиоконструктори
Категорија:Воздухопловни пионери
Категорија:Носители на прускиот Орден за заслуги (граѓански)
Категорија:Витези на Легијата на честа
Категорија:Починати во Берлин
Категорија:Луѓе од Констанц
Категорија:Родени во 1838 година
Људевит Гај

**Људевит Гај** (хрватски: *Ljudevit Gaj*;  -  ) — хрватски лингвист, политичар, новинар и писател. Бил една од главните личности на хрватската национална преродба позната како „Илирско движење“.

## Животопис
лево|мини|375x375пискел|Насловна страна на Гаевото дело ''Kratka osnova horvatsko-slavenskoga pravopisana'' (1830)
Људевит Гај е роден во Крапина во тогашна Австроунгарија. Неговото родено име било Лудвиг Гај или на германски *Ludwig Gay* и ова име го користел само во неговото радо детство.  Неговото семејство било со германско-словачко потекло и живеело во Хрватска со генерации

Гај започнал да овјавува дела уште на рана младост, кога во 1826 година објавил книшка на германски јазик со име „Замоците во Крапина“ или на германски *Die Schlösser bei Krapina*.

Во Буда во 1830 година била објавена латиницата на Гај во книшка именувана како „Кратка основа на хрватско-словенскиот правопис“. Оваа книга била објавена на два јазика, на хрватски и германски јазик. Со оваа книшка се основала стандардната хрватска азбука, но и латинската верзија на српската, босанската, црногорската, словенечката и српскохрватската азбука.

## Наводи

## Поврзано
* Хрвати
* Хрватски јазик
* Илирско движење

Категорија:Хрватски јазичари
Категорија:Илирско движење
Категорија:Хрватски слависти
Категорија:Хрватски политичари
Категорија:Хрватски писатели
Категорија:Погребани на гробиштата „Мирогој“
Марк Шагал

thumb|right|200px|'''Марк Шагал''' ( - , ), фотографија од 1921

**Марк Шагал** ( - , ) - руски-француски сликар од еврејско потекло. Тој е најпознат по фантастичните композиции од животот на Евреите и на руските селани. Се занимавал со графика и со сценографија.

## Список на познати дела
* *Млада жена на софа* (Mariaska), 1907, (Приватна колекција)
* *Венчавка*, 1910
* *Раѓање*, 1910, Цирих
* *Јас и селото*, 1911, Њујорк, (Музеј на модерната уметност)
* *Адам и Ева*, 1912
* *Автопортрет со седум прсти*, 1913, Амстердам
* *Виолинист*, 1911–1914, Диселдорф, Германија
* *Роденден*, 1915, Њујорк, Музеј на модерна уметност
* *Сина куќа*, 1917–1920
* *Падот на ангелот*, 1923–1947, Базел
* *Зелен виолинист*, 1923–1924, 
* *Жена акробат*, 1930, Париз, (Национален музеј на модерната уметност)
* *La Mariée* (*Невеста*), 1950 
* *Љубовници над црвеното небо*, 1950
* *Мојсие ги прима десетте божји закони*, 1950–1952
* *Зелена ноќ*, 1952
* *Бастил*, 1953
* *Мост над сеното*, 1954, Хамбург
* *Преминување на Црвеното Море*, 1955
* *Автопортрет*, 1959–1960
* *Крал Давид*, 1961
* *Војна*, 1964–1966, Цирих
* *Мозаици на мурали во ходниците [[Метрополитенска опера]]*, Њујорк, 1966
* *Библиски осликани прозорци;;, [[1968]], Катедралата во [[Мец]]
* *Пророк Џеремаја*, [[1968]]
* *Работа*, [[1975]]
* *Библиска порака*, 17 радова (Ница, Национален музеј)
* *Американски прозорци*, [[1977]], Уметнички институт на Чикаго
* *Жолто магаре*, [[1979]]
* *Фамилија*, ([[1975]]–[[1976]])
* *Деветте прозорци на библиската тематика*, [[1978]]–[[1985]], Црквата Св. Стефан, [[Мец]]
* *Голема парада*, [[1979]]–[[1980]], Гарелија Пјер Матис, Њујорк.

==Шагал како тема во уметноста==
* „Разговор меѓу Павлов и Шагал“ — песна на македонскиот поет [[Анте Поповски]].
* „Бесмртниот Шагал“ — краток расказ на македонската писателка [[Оливера Ќорвезироска]] од 2021 година.

==Галерија==

[[Податотека: Marc Chagall The Grey House 1917 Museo Nacional Thyssen-Bornemisza, Madrid Inv. no. 500.jpg|thumb|мини|180пкс|center|*'Сива куќа, 1917''']]

## Надворешни врски
* Гробот на Марк Шагал
* Официјална страница на музејот на Марк Шагал во Белорусија 
* Официјална страница на музејот на Марк Шагал во Ница, Франција 
* Биографија на Марк Шагал  
* Есеј за Марк Шагал 
* Шагаловата уметност на CGFA 
* Марк Шагал: Виртуелна галерија 
* Марк Шагал: Комплетен каталог на неговите дела 

## Наводи

Категорија:Носители на Големиот крст на Легијата на честа
Категорија:Добитници на Волфовата награда за уметност
Категорија:Советски Евреи
Категорија:Членови на Кралската академија на науките и уметностите на Белгија
Категорија:Француски Евреи
Категорија:Руски Евреи
Категорија:Белоруски Евреи
Категорија:Модерни сликари
Жан де Лафонтен

**Жан де Лафонтен** (;  - , ) — прочуен француски баснописец и поет. Има напишано 240 басни. Тој е еден од најголемите писатели на францускиот класицизам. Се вбројува во редот на најпознатите баснописци во светската литература. Лафонтен не е само баснописец, туку и поет, раскажувач, романописец и комедиограф. 
Лафонтен потекнува од старо и богато семејство. Се родил во гратчето Шато Тјери, а учел во родното место и во Париз. На 20-годишна возраст стапил во братството на орторијанците со намера да стане духовно лице. Само по една година се откажал и се запишал на правниот факултет во Париз. По завршувањето на студиите бил примен за адвокат во парискиот Парламент. Ни оваа професија не му се допаднала, па се насoчил кон античките писатели и писателите од ренесансата.

## Поврзано
* Басни од Лафонтен

Категорија:Баснописци
Категорија:Француски поети
Категорија:Погребани на гробиштата „Пер Лашез“
Категорија:Членови на Француската академија
Васко Карангелевски

мини|Васко Карангелевски
**Васко Карангелевски** (Брусник, Битолско,  - , ) — македонски комунист, првоборец и генерал-полковник на ЈНА. Прогласен е за народен херој на Југославија.

## Животопис
Васко Карангелевски е роден во битолското село Брусник, на 7 јули 1921 година, во печалбарско семејство. Мајка му работела по туѓи ниви, а тој уште како млад бил земјоделски работник и чувал туѓ добиток. По бомбардирањето на Белград, Васко се вклучил кон новоформираната младинска група во селото.

## Учество во НОБ
Во војната учествувал од 1941 година, кога се вклучил во партизански одред. Бил член на СКОЈ од 1941 година и член на КПМ од 1943 година. Заедно со одредот, Васко Карангелевски се движел по планините: Пелистер, Баба, Вич. Набрзо станал командир на чета, а потоа и командант на баталјон, заменик на командант на бригада, командант на бригада и командант на дивизија.

Во текот на декември 1943 година, кога Германците подготвувале напад против бригадата, Васко Карангелевски учествувал во борба гради во гради. Резултатот од таа борба бил: педесет убиени Германци, четириесет и двајца заробени, осумдесет пушки, десет полуавтоматски пушки, два митралеза, два минофрлачи, десетина илјади куршуми и стотина мини. Со баталјонот „Стив Наумов“ учествувал во Февруарскиот поход. Кога била основана Третата македонска ударна бригада, Карангелевски бил назначен за командант на баталјон. Со овој баталјон, Карангелевски учествувал во многу борби: кај Ново Село, кај Пробиштип, во офанзивата на Герман Планина, на Плачковица, Огражден и други.

За народен херој, тој бил прогласен на 29 ноември 1953 година.

## По ослободувањето
По Ослободувањето, тој дипломирал на Воената академија „Ворошилов“ во СССР, на ВВА и на Курсот за оператика на ЈНА. Бил командант на дивизија, началник на штаб на корпус и на подрачје, началник на штаб на армиска област и командант на армија. Бил член на ЦК на КПЈ. Загинал во несреќен случај, за време на лов на терените на планината Караџица.

Во негова чест, се наречени една улица во Општина Битола и една во Општина Аеродром.

## Наводи

## Литература
* Стојан Ристески, „Сеќавања за генералот Васко Карангелески“, Ирис-Р, Струга, 2011.

Категорија:Луѓе од Брусник (Битолско)
Категорија:Македонски комунисти
Категорија:Македонски партизани
Категорија:Македонски генерали
Категорија:Југословенски комунисти
Категорија:Југословенски генерали
Категорија:Делегати на Првото заседание на АСНОМ
Категорија:Народни херои на Југославија од Македонија
Категорија:Делегати на Второто заседание на АСНОМ
Волтер Скот

**Волтер Скот** (******;  — , ) — шкотски поет и романописец, творец на модерниот историски роман.

## Животопис
Волтер Скот бил познат како многу нескромен човек, кој самиот за себе пишувал пофални статии.

## Творештво
Волтер Скот собирал народни песни и пишувал епови за историјата на Шкотска. Меѓу неговите најзначајни дела спаѓаат „Ајванхо“, „Кенилворт“, „Старинар“ и други.

Гете го опишал Скот како голем талент и силна личност. Според него, во делата на Скот насекаде се среќава голема сигурност и темелност во цртањето, што се должи не неговото големо познавање на светот. Меѓутоа, Гете сметал дека за Скот е карактеристична претераната наклонетост кон прикажувањето на деталите, а тоа често го наведувало на грешки.

## Наводи

Категорија:Шкотски поети
Категорија:Шкотски писатели
Категорија:Членови на Кралското друштво на Единбург
Луис Буњел

**Луис Буњел** (  - ), француско-мексикански филмски режисер од шпанско потекло,
.

## Филмографија
* *[[Андалусиски пес]]* (1929)
* *[[Златното време (филм од 1930)|Златното време]]* (1930)
* *[[Заборавените (филм од 1950)|Заборавените]]* (1950)
* *[[Виридијана]]* (1961)
* *[[Ангелот истребувач]]* (1962)
* *[[Убавицата на денот]]* (1967)
* *[[Дискретниот шарм на буржоазијата]]* (1972)
* *[[Фантомот на слободата]]* (1974)
* *[[Тој мрачен предмет на желбите]]* (1977)
## Наводи

Категорија:Француски режисери
Категорија:Мексикански режисери
Категорија:Избрани статии на bg.вики
Крсто Симовски

**Крсто Симовски** ( - ), учесник во НОВ, истакнат општествено-политички работник, основач и прв директор на Институтот за овоштарство на Македонија.

Категорија:Учесници во НОБ
Категорија:Починати во Скопје
Панче Мировски

**Панче Мировски** ( - , ), првиот лирски тенор на македонската оперска сцена и своевидна легенда на Штип. Со група ентузијасти под диригентската палка на основоположникот на музичкиот живот во Штип, Сергеј Михајлов, во 1924 година настапи во операта „*Палјачи*“, која се смета за прво музичко драмско дело, изведено во Македонија. 
 

Категорија:Македонски оперски пејачи
Категорија:Југословенски оперски пејачи
Артур Велсли, Прв војвода од Велингтон

мини|десно|Војводата од Велингтон во 1814 г.
**Артур Велсли Велингтон, Прв [[војвода од Велингтон]]** (анг. *Arthur Wellesley, 1st Duke of Wellington*;  - , ) — британски аристократ, маршал (генералисимус) и државник. Војничка слава стекнал во војните против Наполеон Бонапарт. Прв ѝ задал пораз на Наполеоновата војска кај Ватерло, во 1815 година. По победата, заедно со прускиот фелдмаршал Блихер продефилирал низ Париз.

По првиот пад на Наполеон, Велингтон беше британски делегат на Виенскиот конгрес. По враќањето на Наполеон во 1815 година, стана врховен командант на сојузничките сили и го порази Наполеон во Битката кај Ватерло, на 18.06.1815 година.

Категорија:Англиски војсководци
Категорија:Англиски државници
Категорија:Родени во 1769 година
Категорија:Починати во 1852 година
Категорија:Генералисимуси
Категорија:Погребани во катедралата „Свети Павле“ (Лондон)
Категорија:Членови на Кралското друштво
Категорија:Војводи од Велингтон
Категорија:Витези на Големиот крст на Редот на Бањата
Категорија:Витези на Подвеската
Категорија:Луѓе од Даблин
Арсениј Јовков

**Арсениј Јовков** (25 март 1884 — 14 септември 1924) — македонски револуционер, киносценарист и публицист.

## Животопис
Роден е во селото Селци, Струшко, на 25 март 1884 година. Тој е син на Атанас (Танасков) Јовков кој долги години се борел против месните бегови, а негов вујко бил писателот Војдан Чернодрински. Се образувал и завршил гимназија во Битола. Уште како ученик во Битолската гимназија, некаде околу 1900 година, почнал да пишува поезија, речиси истовремено со својот соселанец, Војдан Чернодрински.

[мини|лево|Филмот „''[Македонија во слики''“.]]
Во пресрет на Илинденското востание, во престрелка со Турците, загинал таткото на Арсениј. Сè уште средношколец, Арсениј се враќа во Дебарско и влегува во Македонската револуционерна организација. Во 1903 година учествува во Илинденското востание како секретар на војводата Тасе Христов. Се бори во Дебарца и  Кара Осман, а по загинувањето на неговиот брат Нико Јовков, Арсениј станува војвода на неговата чета. По востанието емигрирал во Бугарија.

Јовков е првиот македонски филмски сценарист, според чие сценарио е снимен документарниот филм „Македонија во слики“ во 1923 година. Автор е и на сценариото за играниот филм „Илинден“.

Убиен е во познатите септемвриски Горноџумајски атентати.

## Надворешни врски
* Кратка биографија
* Животопис на Struga.org
* Македонија во слики (1923) на YouTube

## Извори

Категорија:Луѓе од Селци
Категорија:Македонски револуционери
Категорија:Македонски сценаристи
Категорија:Македонски новинари
Категорија:Македонски публицисти
Категорија:Родени во 1884 година
Категорија:Починати во 1924 година
Категорија:Македонски преселници во Софија
Категорија:Погребани на Централните софиски гробишта
Категорија:Учесници во Илинденското востание
Голем везир

**Голем везир** (отомански турски: صدر اعظم или وزیر اعظم) или **садразам** — главниот министер на султанот на Отоманското Царство (како премиер), користејќи се со апсолутната лична доверба кај шефот на државата. Тој бил назначуван од страна на османлискиот султан. Големиот везир бил чувар на државниот печат. Го свикувал Диванот чии седници се одржувале во посебна соба наречена *под куполата* во Топкапи-сарај. Канцеларијата на великиот везир била сместена во Високата порта.

Во периодот на зајакнување на Отоманското Царство до 1364 година се користел само терминот везир. Прв од везирите кој ја добил титулата голем везир бил Чандарли Кара Халил Хајредин-паша во времето на Мурат I. Во 1364 година првиот голем везир бил иницијатор за воведување на данок во крв за создавање на јаничарски корпус кој бил во основата на османлиската воена и политичка моќ до 1826 година

Во времето на ќопрулскиот период во втората половина на 17 век улогата на великиот везир го достигнала својот врв. Сепак овој период завршил катастрофално за империјата бидејќи Османлиите ги изгубиле Унгарија, Трансилванија, Мореја и Подолија.

## Поврзано
* Список на големи везири на Отоманското Царство

## Наводи

Категорија:Турски титули
Категорија:Управување со Отоманското Царство

Категорија:Историја на Иран
Мазовија

thumb|Мазовше и војводствата кои денес ги опфаќа
**Мазовија** или **Мазовше** () — историско-географска област по центарлното течение на Висла и опфаќа делови од централна и североисточна Полска.

Името на територијата доаѓа од името на полското време на Мазофшаните. Раносредовечната мазовска населба се наоѓаше на левиот брег на Висла, во околината на Рава, од каде беше колнизиран десниот брег на реката: северниот - регион меѓу Скрва и Нарвија и источниот - регион меѓу Буг и Нарвија. Во тој период на Мазовше никнуваат само отворени населби. Дури во X-XI век започнато е градењето на првите ѕидови, но тоа беше поврзано со владеењето на Поланите.

## Надворешни врски
Официјално мрежно место на Мазовското војводство 

Категорија:Области во Полска

Категорија:Историски области
Петра

мини|300п|десно|Манастир во Петра

**Петра** е напуштен древен град во денешен Јордан. Се наоѓа на планинска долина на источниот дел во Види Араба, во која се преклопуваат патиштата кон Газа на запад, Бостра и Дамаск на север, Ејлат на Црвено Море и Персискиот Залив од другата страна на пустината. На 6 декември 1985 Петра е вклучена во Списокот на светското културно и природно наследство на УНЕСКО. Петра е едно од новите седум светски чуда.

## Историја

Историјата на градот најтесно е поврзана со Набатејците, но поради недостаток од пишани докази, може да се утврди од фрагментите во Библијата и од грчки и римски извори. Според Библијата, областа на Петра е населена од хоритите, но не е сигурно, дали самиот град се споменува во Стариот завет. Најстарите археолошкии остатоци од ископувањата датираат околу 6 век пр.н.е. Иако е познато дека во антиката бил главен град на Набатејците, нема многу сознанија за тоа како бил нарекуван од Семитите. Во елинистичкиот период бил познат под името Петра (карпа).

Како дел од Источната Римското Царство, околу 630 Петра била освоена од муслиманите. За време на Ерусалимското Кралство она што останало од градот е заземено од кралот Балдуин I, а  под контрола на крстоносците останува сè до 1189 година.

## Значење

Познат е по градбите изделкани во карпи. Благодарение на стратешки поволната положба, низ Петра поминувале караваните од југот на Арабија кои пренесувале скапоцена роба: зачини и свила од Индија, слонова коска од Африка, бисери од Црвеното Море и темјан од Јужна Арабија


Petra-Djinn-Bloecke-06-2010-gje.jpg
Petra-Siq-56-Khazne al-Firaun-2010-gje.jpg
Petra-Khazne al-Firaun-04-2010-gje.jpg
Petra-Theater-04-2010-gje.jpg
Petra-Jabal al-Madbah-12-Auftstieg-2010-gje.jpg
Petra-Opferplatz-10-Aussicht-2010-gje.jpg
Petra-Wadi al-Farasa-34-Gartengrab-2010-gje.jpg
Petra-El Deir-Klostergrab-24-Urne-Kletterer-2010-gje.jpg|Манастир
Petra-Jabal al-Deir-28-2010-gje.jpg


## Надворешни врски

* Петра на isidore-of-seville.com 
* www.raingod.com 

Категорија:Нови седум светски чуда
Категорија:Светско наследство во Јордан
Злобница

**Злобница** (), е една од најпознатите мексикански теленовели на сите времиња. Во главните улоги се појавуваат познатите глумци Габриела Спаниќ и Фернандо Колунга. Серијата го освои целиот свет, а резлутат на тоа беа бројните награди, како и наградата за најдобра теленовела на годината.

## Синопсис
Паулина и Паола се две жени со многу сличен изглед, но емотивно и карактерно се многу различни. Тие се сретнале во еден хотел и сфатиле дека наликуваат една на друга. Паола Брачо е злобна, бесчуствителна и себична жена, венчана со Карлос Даниел, богат стопанственик, кој е заслепен по нејзината љубов. Таа го изневерува со многу мажи, секако, тој за тие афери не знае. Кога ќе ја сретне Паулина, сфаќа дека наликува на неа, но Паулина е сиромашна и работи во ресторан. Набргу, на Паола и доаѓа на памет една идеја. Таа одлучила да ја прати Паулина во фамилијата Брачо,за да би можела да помине година дена со своите љубовници. Паулина не ја прифаќа понудата, но Паола со помош на своите сплетки ја присилува на тоа. Во куќата на фамилијата Брачо, Паулина се преправа дека е болна, и заради својата болест не може да спие во ист кревет со Карлос Даниел. И покрај тоа, таа се заљубува во Карлос Даниел. Времето поминува, а Паулина сè повеќе и повеќе донесува радост и среќа во куќата на фамилијата Брачо, но Карлос Даниел не може да се изначуди што се случило со старата Паола Брачо. Набргу поминува година дена и Паулина одлучува да побегне и се вработува како медицинска сестра во болница. Карлитос, синот на Карлос Даниел, одлучува да ја побара Паулина, но доживува несреќа, и поради тоа го губи памтењето, но наоѓа на добри луѓе кои одлучуваат да ја пронајдат неговата фамилија и да му помогнат. Набргу, Паола се враќа во куќата, и поради своето однесување сите сфаќаат дека тоа е вистинската Паола, и ја надгледуваат сè повеќе. Таа после тоа побегнува со својот љубовник Даглас Малдонадо. Кога Паулина дознава што се случило со Карлитос, одлучува да се врати во фамилијата Брачо, и одлучува повторно да се претвора дека е Паола.

## Злобница на Балканот
Македонија: МТВ Телевизија  Србија: Пинк Телевизија  Босна и Херцеговина: Пинк БХ  Хрватска: ХРТ1  Словенија: Канал А  Бугарија: ЕК  Грција: Алфа ТВ

## Надворешни врски
* Сериалс.ру 
* Интернет теленовела база на податоци

Категорија:Мексикански телевизиски серии
Категорија:Теленовели
Јоаким Хербут

**Монсињор д-р Јоаким Хербут** (1928-2005) — бискуп на Скопската (и Скопско-Призренската) бискупија и апостолски егзарх на Апостолскиот Егзархат на Македонија.

Роден е во село Руски Крстур во Србија, во автономната покраина Војводина на 14 февруари 1928 во русинско семејство. Бил поставен за свештеник на 6 јули 1952, а како бискуп на Скопско-Призренската бискупија бил поставен на 2 октомври 1969 од Папата, а инаугурацијата се случила на 21 декември 1969 година. Подоцна бил поставен и на чело на обновениот Апостолски Егзархат на Македонија за верниците од источниот (византиски) обред на 11 јануари 2001. Монсињор Јоаким Хербут починал во Скопје на 15 април 2005.

Категорија:Родени во 1928 година
Категорија:Починати во 2005 година
Категорија:Источнокатолички епископи
Категорија:Македонски римокатолички епископи
Категорија:Апсолвенти на Загрепскиот универзитет
Категорија:Починати во Скопје
Росалинда

**Росалинда** е една од најпознатите мексикански теленовели. Оваа теленовела беше снимана и премиерно прикажувана во Мексико во 1999 година. Серијата била гледана низ целиот свет како и во нашата земја. Оваа теленовела кај нас се емитуваше на МТВ Телевизија, во 2002 година. Во главната улога се појавува познатата мексиканска пејачка Талија, која исто така ја испеала и насловната нумера. Исто така, оваа теленовела во Мексико ја освои наградата за најдобра теленовела во 2000 година, како и други споредни награди.

## Синопсис
Росалинда е работлива девојка од пониска класа. Работи во цвеќарницата на дедо Флорентино. Кога мајката на Росалинда умира, таа се сели со својот татко Хавиер, со сестрите Федра и Луси и братот Бето. Федра е себична девојка, додека пак Луси е добра како Росалинда. Бето е криминалец, лажго и крадец. Хавиер дознава дека една од трите ќерки не е негова ќерка и ја започнува истрагата. Росалинда го запознава Фернандо Хосе Алтамирано дел Кастиљо кога разнесува цвеќе во ресторанот на Херардо, пријателот на Фернандо. Тие се заљубуваат, но мајка му на Фернандо, злобната Валерија ја забранува оваа врска, бидејќи Росалинда е од сиромашна класа.

## Улоги

## ДВД Издание
Мексиканската продукција Телевиса издаде и оригинален ДВД пакет од серијата *Росалинда*'. Во пакетот се состоат 3 двд цедеа, со сите 80 епизоди.

## Росалинда на Балканот
Македонија: МТВ Телевизија  Србија: Пинк Телевизија  Босна и Херцеговина: БХТ1  Хрватска: Нет  Словенија: Канал А  Бугарија: Нова Телевизија; ТВ 7 дни; Diema Family Црна Гора: ТВ Ин

## Надворешни врски
* Интернет теленовела база на податоци
* Сериалс.ру 

Категорија:Мексикански телевизиски серии
Категорија:Теленовели
Есмералда (ТВ серија)

**Есмералда** е една од најпопуларните мексикански теленовели. Оваа теленовела беше снимана и премиерно преикажувана во Мексико во 1997 година. Серијата го освои целиот свет, како и нашата земја. Оваа теленовела кај нас се емитуваше на МТВ Телевизија, во 1999 година. Серијата во Мексико доби наградата за најдобра теленовела на годината.

## Синопсис
Една врнежива ноќ се родени две бебиња, секое од нив ги чека прегратката од својата фамилија. Но, опсесивната желба за машки наследник, ќе ги натера Доминга и Крисанта, две бабици, да ги заменат новороденчињата. Момчето е родено во мала куќа, но првпат заплакал во огромна вила, додека девојчето кое се лулало во сребрена колевка, своите први чекори ги направила по шумските стази. Цената на молкот за оваа страшна тајна се двете смарагдни обетки, и девојчето е наречено по нив, Есмералда. Родена е слепа, но добрината во нејзиното срце и дава доволно светлина во нејзиниот живот. Многу години подоцна, Есмералда и Хосе Армандо се запознаваат и се заљубуваат еден во друг. Но, тајната од нивното минато, наскоро ќе излезе на виделина.

главна глумица во филмот е Есмералда-Летисија Калдерон

## Улоги

## Надворешни врски
* Сериалс.ру 
* Интернет теленовела база на податоци

Категорија:Мексикански телевизиски серии
Категорија:Теленовели
Вечна магија

**Вечна Магија** е романтична и историска бразилска теленовела. Серијата е снимана во текот на 2007 година, со 148 епизоди. Серијата не доживеа голем успех во Бразил, таа беше прикажувана во терминот за историски теленовели, во 18 часот. Првата епизода достигна гледаност од 28%. Серијата претставува продолжение на *[[Пророк (ТВ серија)|Пророк]]*, и завршила на 2 ноември 2007 година. Нејзинот продолжение е серијата *[[Забранета желба]]*.

## Синопсис
Приказната е сместена во внатрешноста на Бразил, во градот Сераниас, во 30те и 40те години од 20 век. Ева и Маријана “Нина” Суливан се потомствто од лозата вештерки Валентина. Младиот Конрадо е земјоделец кој во детството бил заљубен во Ева, но таа заминала во Ирска за да започне кариера на пијанистка, што и успева и станува светски позната. После што Ева си заминува, Конрадо се заљубува во нејзината млада сестра, Нина, која има способност да стане вештерка, и има моќ, но се плаши да ги употреби. Во Нина исто така е заљубен и Лукас, роднината на Конрадо. Ева се враќа од Ирска заради болеста на нејзиниот татко Макс, и формира љубовен триаголник. Во Макс е заљубена, добрата вештерка, Перола, која ќе и помогне на Нина да ја одржи својата врска со Конрадо. Наското во градот доаѓа и мистериозниот Флавио Фалкао, кој се заљубува во Нина, а во исто време, Ева и Конрадо се сè поблиску еден со друг.

## Улоги

### Интернационално издание на музика од серијата

## Интернационално издание
# Moonlight Serenade - Carly Simon 
# Because of You - Tony Bennett 
# I´ve Got You Under My Skin - Cídia e Dan 
# I Only Have Eyes For You - Laura Fygi 
# Contigo En La Distancia - Luis Miguel 
# At Last (Single Version) - Etta James 
# That Old Black Magic (Single Version) - Judy Garland 
# Night And Day (Album Version) - Ella Fitzgerald 
# Brazil (Aquarela do Brasil) - The Dinning Sisters 
# Embraceable You - The Pied Pipers 
# A String of Pearls - Glenn Miller And His Orchestra 
# Stormy Weather (Keeps Rainin´ All the Time) - Instrumental
## Наводи

## Надворешни врски
* Официјално мрежно место
* Семрежна филмска база на податоци

Категорија:Бразилски телевизиски серии
Категорија:Теленовели
Бесрамнички

**Бесрамнички** () е американска/колумбиска теленовела римејк на теленовела од 2000 година. Оваа серија во САД не успеа доволен успех од кои се очекуваше многу повеќе. Поради тоа и серијата беше скратена на 80 епизоди, од повеќе планираните

## Синопсис
Рената е водачот на групата помеѓу пријателките. Таа е во врска со Рајмундо, маж од нејзините соништа, кој е женет и има фамилија. Палома е фотограф. На прв поглед добра изгледа, но често е раздвоена и при вземањето на решенија. Во личниот живот талка помеѓу бившиот сопруг и новиот пријател – интелегентно и внимателно момче со кое се забавува. Мајте е импулсивна, на моменти фатална самохрана мајка, разделена во времето помеѓу болниот син и младиот љубовник. И на крајот, Фернанда, на прв поглед конзервативна жена, со сопруг и две прекрасни деца. Додека на сцената не и се најде бившиот пријател за да и ги разбуди нежностите и вниманието.

## Улоги

## Бесрамнички на Балканот
Србија: ТВ Авала  Бугарија: Нова ТВ  Македонија: 5+ Телевизија

## Надворешни врски
* Официјална Веб Страна 
* [Англиска Википедија](http://en.wikipedia.org/wiki/Sin_Verg%C3%BCenza_(TV_series))

Категорија:Колумбиски телевизиски серии
Категорија:Теленовели
Категорија:Телемундо
29 септември (празници)

}}|background-color:}|background-color:transparent}};"
 |valign="top" align="right"|
 |Светски ден на срцето
|}

29 септември
Шарл Гуно

[мини|Гуно на возраст од 22 години, од [Жан Огист Доминик Енгр|Доминик Енгр]]
**Шарл Гуно** ( - ), француски композитор, кој заедно со Камиј Сен-Санс, е главен претставник на класичниот правец на француската музика во 19 век. Компонирал 200 соло-песни, како и црковна музика и ораториуми. Најзначајни се неговите опери: „Ромео и Јулија“, „Фауст“, „Миреј“, „Со сила лекар“, како и обработката на Баховиот „Прв клавирски концерт“.

## Животопис

## Творештво

## Значење и влијание
Музиката на Гуно се споменува во романот „Волшебниот рид“ на германскиот писател Томас Ман, каде главниот лик Ханс Касторп со големо воодушевување слуша плоча на која се снимени неколку делови од опрата „Фауст“. 

## Наводи

Категорија:Француски композитори
Категорија:Членови на Академијата на убавите уметности
Карло Голдони

**Карло Голдони** () ( - , италијански комедиограф.

Познати негови дела се: „Мирандолина“, „Рубарски караници“, „Скржавец“ и „Коцкар“. Мошне интересна е неговата драма „Далматинка“ (прикажувана во 1758 година), во која го слави илирскиот народ во Далмација,.
## Наводи

Категорија:Родени во 1707 година
Категорија:Починати во 1793 година
Категорија:Италијански комедиографи
Категорија:Комедија дел арте
Категорија:Луѓе од Венеција
Категорија:Починати во Париз
Категорија:Италијански мемоаристи
Винченцо Белини

**Винченцо Белини** (,  - , ), италијански оперски композитор.

Тој е творец на италијанскиот оперски стил наречен белканто. Најпознати негови опери се „Норма“, „Месечарка“, „Пуританци“, „Капулети и Монтеки“ и други,.

## Наводи

Категорија:Италијански оперски композитори
Категорија:Погребани на гробиштата „Пер Лашез“
Категорија:Витези на Легијата на честа
Џон Голсворди

**Џон Голсфорди** (14 август 1867 - 31 јануари 1933) — англиски писател. Избил на површината на книжевниот живот на почетокот на XX век, прво со драми, а потоа со романи. Читателската публика ја освоил пишувајќи за животни теми, кои биле блиску до поголемиот број луѓе. Станал популарен не само во Англија, туку и во целиот свет.
мини|Џон Голсворди
мини|Џон Голсворди
## Творештво
Главно и најпознато дело на Голсворди е познатата трилогија на семејството **Форсајт** („Сага за Форсајтови“, „Модерна комедија“ и „Крај на делото„). Неговиот љубовен роман „Темниот цвет“ станал класика на тој жарн (по правило, книгите од тој жарн критиката слабо ги цени, но затоа читателите со задоволство ги прифаќаат). „Темниот цвет“ е даден во форма на **триптих**, од три независни љубовни приказни: *Пролет*, *Лето* и *Есен*.

### Темниот цвет
Романот-триптих во секој од своите три дела ги има сите особини на љубовен роман: љубовен заплет, карактерни ликови со меѓусебно сложени односи. ако на тоа се додаде стилската јасност, и, несомнено, книжевната вештина и квалитет, се добило класичен љубовен роман, кој, иако напишан во почетокот на 20 век, 1913 година, секогаш актуелен и интересен за публиката.

## Награди
Во 1932 година ја добил Нобеловата награда за литература.
## Наводи

Категорија:Англиски писатели
Категорија:Добитници на Нобеловата награда за литература
Категорија:Носители на британскиот Орден за заслуги
Категорија:Англиски нобеловци
Категорија:Британски нобеловци
Категорија:Родени во 1867 година
Категорија:Починати во 1933 година
Висла

[мини|десно|Висла крај [Модлин]]
[мини|десно|[Водостој на Висла во Варшава од 20 до 26 мај 2010 г.]]

**Висла** (; ; ) е најдолгата, најголемата и најважната река во Полска. Таа е и најдолгата река од сливот на Балтичкото Море. Должината на Висла е 1.047&nbsp;км. Изворот на реката се наоѓа на 1.106 метри надморска височина, на западните падини од Барања Гура (*Baraniа Górа* = „Овнова Планина“) во планинскиот венец Шлески Бескиди. Годишниот просечен проток изнесува 1.054&nbsp;м<sup>3</sup>/с, а максимална длабочина е 10&nbsp;м.

Загаденоста во Висла е многу голема:од 894 километри контролиран тек на реката дури 93% се прекумерно загадени, а 7% се од трета класа. Годишно од Висла во Балтичко Море се влеваат околу 2,2 милиони кубни метри речен отпад, од кои 5.000 тони сол дневно од рудниците за камен јаглен; во Висла исто така растe нивото на бактериолошко загадување.

## Потекло на името
Во античко време Висла била позната и опишувана од географите како „Вистла“ и „Вистула“, а за нејзино најстаро име се смета *Wīstlā*. Корeните на името се барани во келтските, германските и словенските јазици, но со оглед на недостатокот на информации, ништо од тоа не е докажано.

## Поврзано

* Вислански Залив (Калининградски Залив)
* Вислански Провлак
* Список на реки во Полска
* Географија на Полска

Категорија:Реки во Полска
Категорија:Вислански слив
Стеван Мокрањац

**Стеван Мокрањац** (,  -  Скопје ), српски композитор кој се одликувал со извонредна смисла за уметничка обработка на музичкиот фолклор. Негови најзначајни остварувања се ракатки, 15 народни рапсодии (со уметничка стилизација) на македонски, босански и на српски мелодии.
мини|л|220п|Мокрањац како студент во 1877 година

Категорија:Српски композитори
Категорија:Починати во Скопје
Категорија:Погребани на Новите гробишта (Белград)
Ерих Марија Ремарк

**Ерих Марија Ремарк** (*Erich Maria Remarque*) ( - ), германски писател, голем противник на војната и на нацизмот.

Во 1932 година од Германија емигрира во Швајцарија, а потоа во САД. Се прославил уште со својот прв роман „*[[На запад ништо ново]]*“, во кој прикажал еден период од Првата светска војна. Други негови дела се „Тројцата воени другари“, „Триумфална порта“ и „Искра на живот“.

Категорија:Германски романописци
Категорија:Германски писатели
Категорија:Носители на Заповедничкиот крст на Орденот за заслуги за СР Германија
Џон Далтон

**Џон Далтон** (,  — ) — англиски хемичар и физичар, еден од основачите на атомската теорија на материјата, што прв ја постави врз експериментална основа. Своето сфаќање го изнесе во делото „*Нов систем на филозофијата и на хемијата*“, каде го објасни Прустовиот закон на постојани пропорции и го постави законот за зголемени пропорции. Прв ги одредуваше атомските тежини на хемиски елементи. Ги испитуваше основите на гасовите, го постави законот за парцијалните притисоци и се занимаваше со метеорологија. Бидејќи страдаше од слепило за боја, ја проучуваше и таа аномалија, која според него е наречена далтонизам.

## Наводи

Категорија:Англиски хемичари
Категорија:Англиски физичари
Категорија:Членови на Кралското друштво
Категорија:Родени во 1766 година
Категорија:Починати во 1844 година
Категорија:Носители на Кралскиот медал
Категорија:Членови на Американската академија на уметностите и науките
Категорија:Членови на Баварската академија на науките
Категорија:Членови на Пруската академија на науките
Леополд Стоковски

thumb|200px|Фотогарафија на Леополд Стоковски
**Леополд Антони Стоковски**,  (,  - , ) — британски диригент од полско потекло, пропагатор на современата музика, еден од најпознатите диригенти во светот.

## Животопис
Стоковски е роден во Лондон, а музика студирал на Оксфорд и Кралскиот музички колеџ во Лондон. Најпрво свирел на оргули во Црквата на свети Бартоломеј во Њујорк, а како диригент првпат настапил во Париз, во 1908 година. На тој настап оставил многу добар впечаток кај критичарите и јавноста, по што брзо стигнал до местото диригент на симфонискиот оркестар во Синсинати. Во 1912 година добил понуда да го преземе Филаделфискиот симфониски оркестар. Овој оркестар го водел во наредните 25 години. Под негово раководство Филаделфискиот симфониски оркестар станал најдобар оркестар во Америка и еден од најпознатите во светот.

Последен пат јавно настапил во Венеција, во 1975 година, а потоа продолжил да снима во студио сè до 1977 година. Работел оркестарски транскрипции на композиции за оргули од Јохан Себастијан Бах. Починал во Хемпшир, Англија, на 13 септември 1977 година.

## Стил

Стоковски од оркестарот извлекол еден сосема нов звук, познат како „Стоковски звук“, кој се состои од силен и богат звук на жичените инструменти, и со своите театрални и неверојатно точно пресметани движења на рацете го претворал во продорен звук на лимените инструменти, истовремено оставајќи впечаток на неверојатна хармонија и прецизност. По 1929 година диригирал без палка, па таквиот начин на диригирање со широки движења станал синоним за Стоковски. При настапите сакал да ја истакне својата фигура, па барал подигнат подијум за диригентот и експериментирал со осветлувањето, за да ја изрази својата сенка на ѕидовите, со што оставал подлабок впечаток.

Леополд Стоковски бил прв диригент кој почнал да ги освојува медиумите. Со него професијата диригент станала популарна, што подоцна ќе ја нагласи и Херберт фон Карајан. Стоковски се појавил во неколку филмови, како и во анимираниот филм на Волт Дизни, „Фантазија“.

## Наводи

## Надворешни врски

*Leopold Stokowski papers, 1916-1994, Kislak Center for Special Collections, Rare Books and Manuscripts, University of Pennsylvania
*Leopold Stokowski Papers - Special Collections in Performing Arts at the University of Maryland
*
*Leopold Stokowski Discography
*Leopold Stokowski CD Discography
* František Sláma (musician) Archive . More on the history of the Czech Philharmonic between the 1940s and the 1980s: *Conductors*
*Stokowski/Philadelphia Orchestra Discography and selected (RCA) Victor recordings, 1917-1940

Категорија:Американски диригенти
Категорија:Апсолвенти на Оксфордскиот универзитет
Долорес Ибарури

**Долорес Ибарури - Ла Пасионарија** e една од најмаркантните личности во Шпанската граѓанска војна (1936-39). Таа претставува синоним на антифашизмот и борбата на шпанските демократски сили против франковите легии.

## Животопис
Родена е на  година во Баскија. Во 1918 година под псевдонимот *Ла Пасионарија* ја објавува својата прва статија во која главен акцент е ставен на социјалните услови во Шпанија. Две години подоцна, во 1920, станала член на новоформираната Комунистичка партија на Шпанија (КПШ). Како кандидат на шпанските комунисти, Долорес Ибарури била ж избрана за пратеник во републиканскиот парламент.

По избувнувањето на граѓанската војна, Долорес Ибарури, застанала на страната на републиканската опција наспроти профашистите на Франциско Франко. Популарноста ја стекнала со своите неколку храбри говори во кои од шпанскиот народ барала безусловно да застане на страната на демократските сили. Во еден говор од 1936, Долорес Ибарури му порачува на шпанскиот народ: „...подобро е да умрете на вашите нозе, отколку да живеете на колена“. Позната е нејзината изрека, кажана на шпанското радио на 18 јули 1936 г., изрека која ќе стане мото на шпанските републикански борци и синоним за поздрав на сите антифашисти во светот: *NO PASARAN* – Нема да поминат.

Непосредно пред победата на Франко во 1939 година, Долорес Ибарури ја напушта Шпанија и се засолнува во СССР. Од 1944 до 1960 г. ја извршува функцијата генерален секретар на КПШ. Иако тогашните политички аналитичари ја квалификувале како „*тврд сталинист*“, сепак Долорес Ибарури остро ја осудила советската интервенција во Чехословачка во 1968 година.

По смртта на Франко, а откако новите шпански власти дозволиле да биде регистрирана забранетата Комунистичка партија, на 13 мај 1977 г., по 38-годишен егзил, Долорес Ибарури се вратила во Шпанија. На следните избори била избрана за пратеник во шпанскиот парламент од редовите на КПШ. Поради здравствени причини, по извесен период дала оставка и се повлекла од активната политика. Сепак останала почесен претседател на шпанските комунисти. Починала на  година во .

Првпат се омажила во 1915 г. за Хулијан Руиз, но се развела во 1930 година. Била мајка на шест деца од кои само две го преживеале детството. Нејзиниот син Рубен загинал како офицер на Црвената армија во Битката за Сталинград.

Во 1962 година Долорес Ибарури ги објавила своите мемоари насловени како „El Unico camino“ – Единствениот пат (во анг. изд. преведени како „Нема да поминат“).

Категорија:Учесници во Шпанската граѓанска војна
Категорија:Шпански комунисти
Категорија:Родени во 1895 година
Категорија:Починати во 1989 година
Категорија:Луѓе од Баскија
Категорија:Жени од Шпанија
Категорија:Носители на Орденот на Ленин
Едмон Ростан

мини|Ростан во униформа на Француската академија, 1905 година
**Едмон Ростан** (Марсеј,  — Париз, ) — француски неоромантичарски поет и драмски писател. Создаде дела со голема виртуозност и раскошен дух. Негово главно дело е комедијата во пет чина „Сирано де Бержерак“. Други негови познати дела се „Романтични души“ и „Далечната принцеза“.

Категорија:Француски поети
Категорија:Француски писатели
Категорија:Француски драмски писатели
Категорија:Заповедници на Легијата на честа
Категорија:Луѓе од Марсеј
Категорија:Членови на Француската академија
Илија Зафировски

**Илија Зафировски** (Охрид, 1927 - Скопје, ), македонски новинар. Тој спаѓа во редот на првата повоена генерација новинари. Работел во весникот „Борба“, а најголем дел од својот новинарски век го поминал во весникот „Нова Македонија“, во кој бил и главен и одговорен уредник. Смртта го затекнала како директор и главен и одговорен уредник на весникот „Трудбеник“.

Категорија:Македонски новинари
Категорија:Луѓе од Охрид
Мата Хари

**Мата Хари**, со вистинско име **Гертруд Маргарет Целе**, (1876-1917)

Познатата германска шпионка за време на Првата светска војна, по потекло Холанѓанка.

Мата Хари била позната танчерка која на сцените предизвикувала одушевување. Како артистка контактирала со многу истакнати личности и дознавала тајни што им ги пренесувала на германските агенти.

Категорија:Шпиони од Првата светска војна
Категорија:Германски шпиони
Категорија:Родени во 1876 година
Категорија:Починати во 1917 година
Категорија:Луѓе од Леуварден
Атауалпа

**Атахуалпа** (20 март 1497 Куско – Кахамарка, 25 јули 1533) — последниот Сапа Инка или последен независен цар на Царството на Инките. Тој станал Сапа Инка по поразот на неговиот брат Хуаскар за време на граѓанската војна на Инките. За време на шпанското освојување на Инките, тие го заробиле Атахуалпа и го користеле него за да го контролираат царството. Набрзо тие го убиле Атахуалпа и со тоа официјално се распаднала царствптп на Инките. По смртта на Атахуалпа имало уште неколку обиди за воздигнување на царството и отпор кон Шпанците. Тие се познати како Сапа Инки од Вилкабамба.

## Библиографија

* Hemming, John. *The conquest of the Incas*. London: Macmillan, 1993. ISBN 0-333-10683-0
* Prescott, William H. *The Discovery and Conquest of Peru*.
* Rostworowski, Maria. *History of the Inca Realm*. Cambridge: Cambridge University Press, 1998. ISBN 978-0-521-63759-6

## Поврзано
* Граѓанска војна на Инките
* Сапа Инка
* Список на Сапа Инки
* Шпанско освојување на царството на Инките

## Надворешни врски

* Освојување на Перу 

Категорија:Починати во 1533 година
Михаил Глинка

мини|Михаил иванович Глинка
**Михаил Иванович Глинка** (рус. Михаи́л Ива́нович Гли́нка; 1 јуни 1804 — 15 февруари 1857) бил прв руски композитор кој се смета за татко на руската класична музика. Тој е член и на руска петорка.

## Живот и дејност
Прв класичар кој ги удира темелите на руската национална музика, кој ги надминал сите руски композитори во XVIII век и првата половина на XIX век.
Роден е во 1804 година во Новоспаск. Детството го поминува во своето родно место, потоа заминува во Петроград. Ја напушта Русија и заминува за Италија, а од таму за Берлин. Но, смртта на неговиот татко го принудува да се врати во Русија, а во тоа време напишал голем број композиции меѓу кои попозната е „Патетично трио во e-moll“за клавир, кларинет и фагот.
Руската опера во XIX век се развива во два вида: историска опера и опера бајка.

## Дела
„Иван Сусањин“ („Живот за царот“) претставува прва вистинска руска национална опера со историска вредност. Втората негова опера „Руслан и Људмила“ претставува опера бајка со богати легендарни и фантастични елементи на фолклорот. Глинка не е само претставник на руската опера, туку и на симфониската музика. позначајни оректарски дела се:

* „Карманискаја“
* „Јота Арагонес“
* „Ноќ во Мадрид“
* „Кнез Холмски“

Целата уметност на Глинка се потпира врс основа на рускиот елемент. Тој се смета за творец на руската национална школа, творец на симфонијата и балетот.

## Наводи

Категорија:Руски композитори
Категорија:Руска петорка
Категорија:Родени во 1804
Категорија:Починати во 1857
Категорија:Починати во Берлин
Категорија:Родени во 1804 година
Категорија:Починати во 1857 година
Ибе Паликуќа

мини|Ибе Паликуќа (1927-1944) народен херој

**Ибе Паликуќа** (; ,  - , ) — учесничка во НОВ во Македонија и народен херој. За народен херој на Југославија е прогласена на 8 октомври 1953 година. Таа е една од седумте партизанки од Македонија, кои се прогласени за народни херои на Југославија и една од најмладите народни херои во поранешна Југославија.

## Животопис
### Рани години

thumb|200px|десно|Биста на Ибе Паликуќа во Кичево
Родена е во Дебар во 1927 година, во семејство од средната класа. Татко ѝ бил оџа. По завршувањето на основното училиште, останува дома, како повеќето албански девојки на нејзина возраст. Нејзините ја подготвуваат да биде домаќинка.

### Во НОБ
Војната и италијанската окупација ја затекуваат во Дебар. Нејзиното семејство е антифашистички настроено. Брат ѝ Ештреф бил активен во народноослободителното движење. Таа како пионер ја добива првата задача како курир да носи писма и да пренесува илегалци. Сè повеќе се ангажира, чита и растура летоци. На петнаесет години, во 1942 година ја примаат во СКОЈ. Лесно се движи низ градот затоа што окупаторот не се сомнева дека е комунист затоа што татко ѝ е оџа. Во нивната куќа се одржуваат состаноци и свраќаат илегалци. Активноста на Ибе во партиската организација во Дебар високо се цени, па во јуни 1943 година ја примаат во КПЈ. Оттогаш нејзината активност е сè поголема. Таа е огнен агитатор не само во Дебар туку и во околните села. По капитулацијата на Италија во септември 1943 година, во Дебар се организира народна власт, а Ибе деноноќно е во акција. Кога партизаните се повлекуваат од Дебар, Ибе заминува заедно со нив и стапува во единиците на НОВ и ПОМ. Меѓутоа, Партијата ја враќа во Дебар, во илегала, во својство на член на Месниот комитет на КПЈ за Дебар. Нејзината политичка работа се одвива меѓу женската младина.

Непријателот се обидува да ја оневозможи и за да не падне во рацете на непријателот или да биде убиена, Месниот комитет го одобрува нејзиното стапување во партизани. Ибе се истакнува како партизанка и на 6 август 1944 година станува заменик-комесар на чета во Четвртата албанска бригада на НОВ. Од формирањето, бригадата е во постојана борба со балистите. Балистите се потпомагани од Германците, кои ги снабдуваат со тешко вооружување. Во една таква борба на периферијата на Кичево на 20 септември 1944 година, при пробивот на партизаните таа е во последната група. Во борбата меѓу селата Премка и Шутово, Ибе е тешко ранета и по два дена, им подлегнува на повредите во селото Шутово, Кичевско.

Во нејзина чест, основното училиште во селото Бојане, Скопско, го носи нејзиното име. Исто така и една улица во населбата Хром, Општина Ѓорче Петров, Скопје.

## Литература
* Љутви Руси, „Ибе Паликуќа“, Скопје, 1976 (на албански)
* „Народни херои од Македонија“, Наша книга, Скопје, 1973, стр. 301-305

## Наводи

## Надворешни врски

* Антоанела Димитриевска, „Ибе Паликуќа – најмладиот народен херој“, „Штит“, Број 132, октомври 2020, 49 стр.

Категорија:Народни херои на Југославија од Македонија
Категорија:Народни херои на Југославија
Категорија:Луѓе од Дебар
Категорија:Македонски Албанци
Џејмс Бредли

right|thumb
**Џејмс Бредли** ( - ) — англиски астроном, директор на Гриничката опсерваторија.

Во 1728 година ја објасни појавата на аберацијата на светлоста и ја откри појавата на нутацијата.

## Наводи

Категорија:Англиски астрономи
Категорија:Членови на Кралското друштво
Категорија:Носители на Коплиевиот медал
Категорија:Почесни членови на Петербуршката академија на науките
Категорија:Членови на Кралската шведска академија на науките
Категорија:Апсолвенти на Оксфордскиот универзитет
Категорија:Членови на Пруската академија на науките