open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Silurus caobangensis

***Silurus caobangensis***, или **жолт сом**, ― вид сом што се наоѓа во реката Банг, во покраината Као Банг, Виетнам. 

## Етимологија
Рибата е именувана по покраината Као Банг, Виетнам, каде што е пронајден примерокот од овој вид.

## Наводи

Категорија:Риби на Азија
Категорија:Риби опишани во 2015 година
Категорија:Таксони именуви од Нгујен Ти Диеу Пуонг
Категорија:Таксони именувани од Ву Ти Хонг Нгујен
Категорија:Таксони именувани од Нгујен Ван Хао
Категорија:Silurus
Engraulicypris sardella

мини|Мажи од племето Јаво седат на рурален пазар во Мозамбик каде што се продава ''Engraulicypris sardella'' додека тие јадат локално печен пао (леб).
***Engraulicypris sardella*** претставува „мала риба слична на сардина која се среќава во големи јата“. Поради својата големина, најчесто се суши. *Engraulicypris sardella* вообичаено се јаде во Малави и Мозамбик, заедно со *нсима угали*. Сушената риба се продава на повеќето пазари во Малави. Во Малави, обично се конзумира со коски поради нивната мекост. 

Усипата има значајна улога во економската егзистенција на многумина домаќинства на езерото Малави кои се зависни од риболовот. Не се знае многу за биологијата на видот.

## Наводи

Категорија:Риби
Јован Маркоски

**Јован Маркоски** (роден на 23 јуни 1980, Белград) е поранешен српски фудбалер со македонско потекло. Играч од среедниот ред.

## Наводи

## Надворешни врски
* Јован Маркоски на soccerway.com 
* 
* Јован Маркоски на worldfootball.net 

Категорија:Родени во 1980 година
Категорија:Луѓе од Белград
Категорија:Српски фудбалери
Категорија:Српски фудбалски репрезентативци
Категорија:Фудбалери на ФК Напредак (Крушевац)
Категорија:Фудбалери на ФК Младост (Лучани)
Категорија:Фудбалери ФК Зета
Категорија:Фудбалери на ФК Железник
Категорија:Фудбалери на ФК Црвена Ѕвезда
Категорија:Фубалери на Ворскла
Категорија:Фудбалери во Српска Суперлига
Категорија:Македонци во Србија
Soccerway

**Soccerway** (изг. *сокервеј*) — мрежно место и база на податоци посветени на фудбалот. Има над 1.000.000 корисници и покрива преку 700 лиги ширум светот.

Во јуни 2025 г. мрежното место било во сопственост на Sportsight s.r.o. со седиште во Прага, Чешка.

## Наводи

Категорија:Британски мрежни места
Категорија:Спортски мрежни места
Категорија:Појавено во 1994 година
Јан Исотам

**Јаан Исотам** псевдоним **Џони Б. Изотам**; 19 октомври 1939 година во Тарту - 2 јуни 2014 година бил естонски поет.

Во 1956 година бил затворен поради учество во антисоветска подземна младинска организација. Бил испратен во работен логор во Мордовскиот АССР. Во 1963 година бил ослободен и се преселил во Тарту. Од 1969 до 1988 година работел како ноќен чувар. Од 1988 до 2003 година работел за списанието „Академија“.
## Дела

* 1972: стихозбирка „Текстираамат. Лулетуси 1967-1970“
* 1999: збирка поезија „Мина - Џони Б. Тексте астаист 1967-1974“

## Литература

* Јан Исотам, Најгија пимедат маал. Членови, интервјуусид, навигација. Составен од Катрин Раид и Март Орав. Тарту: Илмамаа, 2015, 776 страници.

## Наводи

Категорија:Починати во 2014 година
Категорија:Родени во 1939 година
Категорија:Естонски поети
Категорија:Советски поети
Пеетер Волконски

Принцот **Пеетер Волконски** роден на 12 септември 1954 година во Талин е естонски рок-музичар, композитор, глумец и театарски режисер.

## Биографија
Тој станал познат со панк -групата „Пропелер“, основана во 1978 година.

Во 2015 година, Волконски бил кандидат на Слободната партија во изборната единица Тарту за парламентарните избори во Естонија. Тој добил 916 гласови, што не било доволно за место во парламентот.

## Потекло
Потекло на Пеетер Волконски по татко потекнува од руското благородничко семејство Волконски; неговиот татко бил рускиот композитор и чембалист, принцот Андреј Волконски. Неговиот дедо по таткова линија бил познатиот руски оперски баритон, принц а неговиот пра-пра-прадедо бил принцот Петар Михајлович Волконски, со што бил потомок на кнежевската династија Рурикиди.

По мајка потеклото му било естонско; неговата мајка била естонската преведувачка и писателка Хелви Јурисон, која била позната поетеса и авторка на детска литература.
## Ордени

* 2001 Орден на Белата ѕвезда од петта класа на Република Естонија .

## Наводи

## Надворешни врски

*

Категорија:Родени во 1954 година
Категорија:Статии со hCards
Категорија:Статии со краток опис
Алкедо

***Алкедо*** — зачуван римски бродолом кој потонал во 1 век од н.е., и бил откриен за време на градежен проект во Пиза, Италија.

## Ископување
Во 1998 година започнала изградбата на контролен центар за железничката линија Рим-Џенова, веднаш до Пиза Сан Росоре. За време на проектот, биле откриени околу триесет бродоломи, вклучувајќи го и *Алкедо.*

## Карактеристики
мини|Реплика на ''Алкедо'' во Музејот на антички бродови.
Изграден од даб и бор, со влошка во предниот дел направена од даб, бил веслан од дванаесет веслачи и се користел како пловен објект за забава. Речиси недопрениот труп на бродот е доволно добро зачуван за да се прочита натписот на плоча закована на една од веслачките клупи; натписот ги наведува петте букви што го сочинуваат зборот „ALK (E) DO“. Преведено од латински значи „галеб“, се смета дека ова било името на бродот. Траги од црвена и бела боја биле видливи на надворешните страни на бродот за време на неговото ископување, што укажува дека некогаш бил насликан. Изложен е до реплика во полна големина во Музејот на антички бродови во Пиза, Италија.

## Белешки

## Наводи

## Надворешни врски

* 
Категорија:Статии со извори на италијански (it)
Категорија:Бродоломи
Емили Ливингстон

**Емили Голдблум** (моминско: Ливингстон; родена на 4 јануари 1983 годин) е канадска танчерка, воздушен изведувач и конторционист, и пензионирана олимписка ритмичка гимнастичарка.
## Кариера
На 10 годишна возраст, таа се преселила во Русија (во Новогорск во близина на Москва) за да тренира со руски ритмички гимнастичари и руски тренери, како што се Ирина Винер и Луси Димитрова. 

Ливингстон била три пати национален шампион на Канада во ритмичка гимнастика. Таа ја претставувала Канада на Панамериканските игри во 1999 година во Винипег, Манитоба, освојувајќи го златниот медал во поединечен повеќебој. Таа, исто така, ја претставувала Канада на Летните олимписки игри во 2000 година во Сиднеј, Австралија, пласирајќи се на 18-то место во поединечен повеќебој.

Во филмот *[[„Валеријан и градот на илјада планети“]]*, Ливингстон била дублер на Ријана при изведувањето на сцената со танц на шипка на Бабл. Таа била дублер и за воздушната работа на Ема Стоун во *[[Ла-Ла Ленд|„Ла Ла Ленд“]]*.

## Личен живот
Татко и потекнува од Канада а мајка и потекнува од  Франција. Ливингстон се омажила за американскиот актер Џеф Голдблум на 8 ноември 2014 година. Тие имаат два сина заедно, родени во 2015 и 2017 година. 

## Натпреварувачка историја

## Наводи

Категорија:Родени во 1983 година
Категорија:Гимнастичарки
Терор (ТВ-серија)

***Терор*** () — американска натприродна телевизиска серија на ужасите.

Сценариото за првата сезона е засновано на истоимениот роман на американскиот писател Ден Симонс и започнало да се прикажува во март 2018 г. на телевизискиот канал АМС. Премиерата на првата сезона во САД се одржала на 26 март 2018 г. Премиерата на втората сезона се одржала на 12 август 2019 г.

Во февруари 2024 г., серијата била продолжена за трета сезона, која ќе биде заснована на романот „Ѓаволот во сребро“ од писателот Виктор Лавал.

## Заплетот на првата сезона
Во 1845 г., два брода на Кралската воена морнарица на Обединетото Кралство, „Терор“ и „Еребус“, испловуваат во потрага по Северозападниот премин низ Арктикот.

Набргу, бродовите се заглавуваат во мразот, а членовите на нивните екипажи се соочуваат не само со сурови природни услови, болести и недостиг на залихи на храна, туку и со некаква непријателска сила што се појавува во облик на огромната бела мечка Тунбак.

Основата на заплетот лежи во вистинската историја на настраданата поларна експедиција на англискиот истражувач Џон Френклин од 1845 до 1848 г., како и во романот „Терор“ од Ден Симонс, објавен во 2007 г. Исто така, вклучени се и елементи од ескимската митологија, особено преданијата за морската божица Седна и џиновските бели мечки Нанурлук и Кукувеак.

Во филмската адаптација има неколку отстапувања од главната приказна на романот, особено, изменет е крајот и се исфрлени некои споредни раскажувачки линии.

## Наводи

## Надворешни врски

Категорија:Американски телевизиски серии
__СОСОДРЖИНА__
__ИНДЕКС__
Славе Атанасовски

**Славе Крстанов Атанасовски** **– Крстанче** (Охрид, – Охрид, ) — македонски копаничар. Се смета за дел од „Големата охридска четворка“ резбари, заедно со Димитри Јанков, Петар Калајџиев и Наум Донев.

## Животопис
Крстанче е роден во 1915 г. во Охрид, тогаш во Кралството Србија. Завршил Резбарско училиште во родниот град (1935/1936), каде бил ученик на академскиот вајар Бранислав Јованчевиќ од Крагуевац (1929-1932) и на Бранко Шотра, а се усовршил во Белград кај чешкиот мајстор-резбар Антон Книха и кај резбарот-скулптор Анте Бихиќ. По Втората светска војна, тој станал наставник во Резбарското училиште во Охрид (1947–1949) и во Училиштето за применета уметност во Скопје, а потоа работел во Резбарското ателје „Андон Дуков” (1950–1962) и во Музејот на Охрид.

Има изработено над 2.660 примероци резбарен мебел, копаници, икони од дрво, иконостаси, маски, розети и друго. Повеќе негови изработки се наоѓаат во Соборната црква во Скопје, во црквата „Св. Атанасиј” во Болно, Ресенско, црквата „Св. Богородица” во Калишта, Струшко, 25 дела во Музејот „25 Мај” и во Палатата на Федерацијата, во  Македонска сала, во Белград. Посебно впечатливи се резбарените столбови со висина од 10,5 х 0,50 м ширина во свечената сала на МАНУ и двете розети во Палатата на Федерацијата во Белград. Од основањето, тој бил член на Здружението за применети ликовни уметници на Македонија. Имал 17 самостојни изложби. Починал на 1 април 1998 г. во Охрид.

## Наводи

Категорија:Македонски копаничари
Категорија:Југословенски копаничари
Сказна за глинената птица

**„Сказна за глинената птица“** — збирка раскази на хрватскиот писател Григор Битез.

## Содржина
Книгата содржи раскази:
* „Сказна за глинената птица“
* „Разбојник со жолта дамка“
* „Страчката е страчка“
* „Огледалце“
* „Петлова солзичка“

## Изданија на македонски јазик
Збирката била објавена во 1978 година како заедничко издание на издавачките куќи: Мисла, Детска радост, Култура, Наша книга и Македонска книга, а во реализација на Мисла. Книгата служела како лектира за второ одделение според наставниот план и програмата во основните училишта во СР Македонија. Преводот го извршил Видое Подгорец, а автор на корицата и на илустрациите во книгата е Тома Шијак. Таа била испечатена во Графичкиот завод „Гоце Делчев“ во Скопје, во тираж од 20 000 примероци. 

## Наводи

Категорија:Дела на Григор Витез
Категорија:Детска книжевност
Категорија:Изданија на Мисла
Категорија:Хрватски раскази
Александар Станишиќ

мини|десно|Александар Станишиќ
**Александар Станишиќ** (Пријепоље, 15 декември 1877 − Бања Вруќица, Теслиќ, 26 август 1934) бил српски професор и политичар. Станишиќ бил министер, народен пратеник, сенатор и бан.

## Биографија
Бил наставник во Српската машка гимназија и учител во основното училиште во Скопје (1899–1901). Студирал педагогија и филозофија во Лајпциг и Јена. Бил наставник во богословијата во Призрен (од јануари 1904 до септември 1906 године), наставник во Српската машка гимназија и Учителската школа во Скопје (1908–1912).

Поставен е за сенатор на Зетската Бановина во јануари 1932. За бан на Зетската Бановина е изабран во април 1932. За бан на Вардарската Бановина е избран во 1934.

Категорија:Банови
Музеј на воена историја во Мелиља

**Воениот музеј во Мелиља** е музеј во шпанскиот град Мелиља. Се наоѓа во Балуарте де ла Консепсион Алта, во рамките на Првата утврдена ограда на Мелила ла Виеха.

## Историја
лево|мини|Внатре
Како дел од прославата на 5-годишнината од Мелиља, била одржана изложба за воена историја, со средства од Музејот на армијата, која останала во Мелиља по изложбата, и со други предмети обезбедени од Автономниот град, како и други од приватни лица, бил формиран овој музеј, отворен на 15 јули 1997 година.

Во продавницата за барут, постојаната изложба се наоѓа во долната сала, каде што се изложени воени униформи, модели, диорами и артефакти од сите видови, вклучувајќи машина Енигма и седло што ѝ припаѓало на кралицата Изабела II. Привремените изложби, со топови и минофрлачи изложени на артилериски платформи, се наоѓаат во горната сала.

## Наводи

## Надворешни врски

* Официјална страница
* Виртуелна прошетка

Категорија:Мелила
Категорија:Воени музеи
Шакел ван Перси

**Шакел ван Перси** (роден на 16 ноември 2006 година) е Холандски фудбалер кој игра на позицијата напаѓач за ФК Фејенорд.

## Во почеток
Шакел ван Перси е роден на 16 ноември 2006 година во Лондон, Англија, тој е син на поранешниот холандски репрезентативец Робин ван Перси, кој во тоа време играл за Арсенал. Неговата мајка Бухра, е холандска мароканка.

## Клупска кариера

### Рана кариера
Ван Перси ја започна својата кариера во академијата на англискиот премиерлигаш Манчестер Сити во 2015 година. Од јули 2015 до јуни 2017 година, тој играл две сезони за академијата Фенербахче,кога неговиот татко исто така играл фудбал за ФК Фенербахче.

### ФК Фејенорд
Тој се преселил во Холандија во летото 2017 година, потпишувајќи за клубот каде што неговиот татко ја започнал својата кариера, Фејенорд.Тој за првпат привлекол меѓународно внимание со голот што го постигна под 15 години за Феенорд против ФК Ајакс, шут со нога кој ја освоил наградата за гол на месецот во ноември 2020 година. 

Тој го потпишал својот прв професионален договор со клубот на 16 мај 2022 година, потпишувајќи тригодишен договор. На 27 ноември 2025 година, тој имал дерби во сениорската репрезентација за ФК Фејенорд под раководство на неговиот татко, влегувајќи во игра со поразот од 3–1 од ФК Селтик во Лигата на Европа.

## Меѓународна кариера
Откако ја претставувал Холандија  до 16 години претходната година, ван Перси бил повикан во националниот тим до 17 години во јануари 2023 година, по добрите настапи во младинскиот тим на Фенорд. Тој започнал во мартските пријателски натпревари против Република Ирска и Данска, но се нашол на клупа за натпреварот против Англија, додека тренерот Питер Шрасер Берт се изјаснил дека напаѓачот на ФК Евертон, Мартин Шериф, подобро одговарал на неговиот план за игра за натпреварот, но дека без ван Перси, „дел од фудбал ќе биде предадено“.

## Наводи

## Надворешни врски

* 

Категорија:Фудбалери на ФК Манчестер Сити
Категорија:Живи луѓе
Категорија:Родени во 2006 година
Категорија:Фудбал
Категорија:Живот
Категорија:21 век
Категорија:2006
Ден на независноста на Албанија

**Ден на независноста** () е државен празник во Албанија кој се одбележува на 28 ноември. Ја одбележува Декларацијата за независност на Албанија (од Османлиската империја), која беше усвоена од Сеалбанскиот конгрес на 28 ноември 1912, со што беше основана државата Албанија. 

## Значење
Денот на независноста се слави секој 28 ноември како државен празник во Албанија. Се прославува Декларацијата за независност од 28 ноември 1912 и подигањето на знамето во Валона од страна на Исмаил Ќемали.

## Наводи


Категорија:Настани во Албанија
Трихологија

**Трихологија** — наука за косата и скалпот. Терминот потекнува од старогрчките зборови θρίξ (*thríx)*, „коса“ и -λογία *.* Во повеќето јурисдикции, титулата *трихолог*, а не областа на трихологијата, се смета за парамедицинска дисциплина.

Институтот на трихолози бил основан во 1902 година. Првото списание во оваа област, International Journal of Trichology, било започнато во 2009 година.

## Болести

* Алопеција
** Косопад (*алопеција ареата*)
** *Алопеција универзалис*
** Фрикциона алопеција
** Фронтална фиброзна алопеција
** Синдром на лабава анагена
** *[[Андрогенетска алопеција]]*
** Губење на косата без лузни и со лузни

* Боја на косата
** *Canities subita*
** Прерано сивење на косата

* Нарушувања на корените на косата и фоликулите на косата
** Телоген ефлувиум
** Трихостаза спинулоза

* Хирзутизам
** Трихомегалија

* Патогени
** *Microsporum audouinii*
** *Piedraia hortae*
** *Tinea capitis*
** *Trichobacteriosis axillaris*

## Дијагноза
* Крвен тест
** Недостаток на витамини
* Анализа на коса
** Биопсија на скалпот
* Хамилтон-Норвудска скала и скала Лудвишка скала
* Трихоскопија

## Субспецијалности
Трихологијата вклучува подспецијалности кои се занимаваат или со одредени болести или со болести на одредени делови од косата.

## Наводи

Категорија:Коса
Волковски манастир

**Волковски манастир** може да се однесува на два манастири со различни имиња:

* Волковски манастир „Св. Ѓорѓи“ — манастир во тетовското село Волковија; и
* Волковски манастир „Св. Петка“ — манастир во прилепското село Волково.
Кутикула (влакно)

десно|мини|Споредба на влакно од овца (горе) и човечко (долу) со различни текстури на кутикулите
**Кутикула на влакно** — најоддалечениот дел од стеблото на влакното. Образувана е од мртви клетки, кои се преклопуваат во слоеви, кои образуваат лушпи кои го зајакнуваат и штитат стеблото на влакното. Овие слоеви се образувани од кератински белковини. Кутикулата на влакното е позната и по тоа што содржи антиезо-18-метилеикозаноична киселина, која придонесува за хидрофобните својства на косата.
десно|мини|Графички приказ на стеблото на влакното, што ја означува медулата (највнатрешниот дел), кортексот и кутикулата (надворешниот дел)
Иако кутикулата е најнадворешниот слој, таа не е одговорна за бојата на косата. Меланинот е пигментот што ѝ ја дава бојата на косата и се наоѓа во кортексот.

## Наводи

Категорија:Влакна
Категорија:Анатомија
Категорија:Зборови што ги нема во ТРМЈ
Логи (митологија)

**Логи** (стар нордиски : , „оган, пламен“) познат и како **Халоги** (, „Висок, силен пламен“) е јотун и персонификација на оган во нордиската митологија. Тој е син на јотунот Форnjот и брат на Агир или Хлер („море“) и Кари („ветер“). Логи се оженил за огнената џинка Глед и таа ги родила нивните две прекрасни ќерки - Еиса и Еимира.

## Име
Старонордиското име *Логи* генерално се преведува како „оган“ или „пламен“.   Исто така, се користело во поезијата како синоним за меч или сечило.

Бидејќи Логи е спротивставен на богот Локи во приказна во делот *Гилфагининг* од *[[Прозна еда|Прозната Еда]]*, се претпоставува дека Локи бил поврзан и со оган, но најверојатно станува збор за игра на зборови. Но тој нема докажлива врска со германскиот збор *Лохе* („пламен“), и покрај употребата на името *Логе* од страна на Рихард Вагнер за полубогот во неговиот *„Прстен на Нибелунзите“*.

## Потврди

### ''Гилфагининг''
Во *„Гилфагининг“* („Измамничката на Гилфи “), Логи се појавува во приказната за патувањето на Тор и Локи до замокот на џинот Утгарда-Локи во Јотунхајм, каде што Локи се соочил со Логи во натпревар во јадење. Натпреварувачите изгледале изедначени во брзина на јадењето месо од коска, но Логи ги изел и коските, па дури и дрвениот сад во кој било ставено месото, покажувајќи ја својата моќ. Утгарда-Локи подоцна објаснил дека Логи всушност бил самоволен пожар.

## Наводи


## Библиографија
* 
* 
* 
* 
Категорија:Нордиска митологија
Ангрбода

**Ангрбода** е *[[Јотуни|јoтун]]* во нордиската митологија. Таа е партнерка на Локи и мајка на чудовишта. Таа е спомената само еднаш во Поетската еда (*Völuspá hin skamma)* како мајка на Фенрир од Локи. Прозната еда (*Gylfaginning*) ја опишува како „џин во Јoтунхајм“ и како мајка на три чудовишта: волкот Фенрир, мидгардската змија Јoрмунгандр и владетелот на подземјето Хел.

## Име
Старонордиското име *Angrboða* е преведено како „онаа што донесува тага“, „таа-која-нуди-тага“, или „понудувач на штета“. Првиот елемент е поврзан со англискиот збор „anger“, но значи „тага“ или „жалење“ на старонордискиот јазик, подоцна значењето е задржано во скандинавските јазици. На норвешки и дански зборот се преведува како „anger“, додека на исландски и фарски јазик има „angur“, а на шведски „ånger“. Вториот елемент „boða“ е сроден со англискиот збор *bode,* како во „ова не слути на добро“.

Според некои научници, името *Ангрбода* е веројатно доцна измислена, настаната најрано во 12 век, иако преданието за трите чудовишта родени од Локи и *јотун* може да биде постара.  

## Во популарната култура
Во *Бог на војната Рагнарок* (2022), Ангрбода се појавува како лик што се повторува во приказната.

## Наводи

### Библиографија

* 
* 
* 
* 
* 

Категорија:Нордиска митологија
Досија Јанкулоска

**Досија Јанкулоска** ( во  —  во ) — учесник во НОВ на Македонија.

## Животопис
Нејзиниот син бил активен учесник во НОВ и Досија била неговиот пpв соработник. Во нејзиниот дом постојано престојувале илегалци и борци на НОВ, а таа се грижела за нивната исхрана, безбедност, облека и слично.

## Поврзано
* Мице Јанкуловски
## Наводи

Категорија:Учесници во НОБ
Категорија:Жени во НОБ
Ленка Јанкулоска

**Ленка Јанкулоска** ( во  — ) — учесник во НОВ на Македонија.

## Животопис
Со создавањето на слободната територија во 3ападна Македонија била формирана шивачка работилница за потребите на НОВ во
кој работела мошне активно.

## Наводи

Категорија:Учесници во НОБ
Категорија:Жени во НОБ
Даница Јанкулоска

**Даница Петрева Јанкулоска** ( во  — ) — учесник во НОВ на Македонија.

## Животопис
Работник во заднината на НОД од октомври 1941 година. Во март 1943 година, била примена за член на СКОЈ.

## Наводи

Категорија:Учесници во НОБ
Категорија:Жени во НОБ
Софија Јанкулоска

**Софија Јанкулоска—Цола** ( во  — ) — учесник во НОВ на Македонија.

## Животопис
Од есента 1943 година нејзиниот дом бил ползуван како партизанска база и честопати престојувале илегалци, а Цола негувала ранети борци, пречекувала н испраќала партизански курири и самата вршејќи курирска работа. Есента 1944 година била избрана за
член на Одборот на АФЖ во селото.

## Поврзано

* Тасе Момиров Јанкулоски — македонски револуционер од ВМОРО.
* Дело Спасев Јанкулоски — македонски револуционер од ВМОРО.
* Благуња Јанкулоска — учесник во НОВ на Македонија

## Наводи

Категорија:Учесници во НОБ
Категорија:Жени во НОБ
Влада Аврамов

**Влада Аврамов** (роден на 5 април 1979, Нови Сад) е српски поранешен фудбалер со македонско потекло, кој играл на позицијата голман.

## Биографија
Аврамов бил во брак со српската пејачка, Славица Ќуктераш, со која има една ќерка.

## Наводи

## Надворешни врски
* Влада Арамов на soccerway.com 
* 
* Влада Аврамов на worldfootball.net 

Категорија:Родени во 1979 година
Категорија:Луѓе од Нови Сад
Категорија:Српски фудбалери
Категорија:Српски фудбалски репрезентативци
Категорија:Фудбалери на ФК Војводина
Категорија:Фудбалери на ФК Виченца
Категорија:Фудбалери на ФК Пескара
Категорија:Фудбалери на ФК Тревизо
Категорија:Фудбалери на ФК Фјорентина
Категорија:Фудбалери на Каљари Калчо
Категорија:Фудбалери на ФК Торино
Категорија:Фудбалери на ФК Аталанта
Категорија:Фудбалери во Серија А
Категорија:Фудбалери во Серија Б
Категорија:Македонци во Србија
Детска игра (филм)

**„Детска игра“** (англиски: *Child’s Play*) – филм на режисерот Сидни Лумет од 1972 година, снимен по сценариото на Џои Хартстоун (Joey Hartstone). Главните улоги ги играат: Џејмс Мејсон, Роберт Престон и Бо Бриџис.

## Синопсис
Пол Рејс се враќа во католичкото средно училиште кое го завршил пред девет години, но сега како професор по физичко воспитување. Тој повторно се среќава со својот некогашен ментор и професор по англиски јазик, љубазниот Џозеф Добс, најпопуларниот член на наставничкиот совет, како и со Џером Мали, строгиот професор по класични јазици, кој не омилен кај учениците поради застарените наставни методи. Мали одбива да се пензионира, додека Добс сака да го преземе матурантскиот клас. Иако Малиевата мајка умира од рак, тој одбива да му го препушти местото на Добс. Спротивностите меѓу двајцата професори се  одразуваат и врз учениците, кои во последно време се изложени на злонамерно малтретирање кое никој од вработените не го разбира. 

## Наводи

Категорија:Американски филмови
Категорија:Филмови на англиски јазик
Категорија:Филмови од 1972 година
Категорија:Филмови за училишта
Категорија:Филмови на Сидни Лумет
Категорија:Филмови со Џејмс Мејсон
Категорија:Филмови со Роберт Престон
Категорија:Филмови со Бо Бриџис
Сакам маж

**„Сакам маж“** () е филм на режисерката Соња Карпуњина од 2022 година. Режисер на филмот е Клим Шипенко. Главните улоги ги толкуваат: Милош Биковиќ, Кристина Асмус и Марина Александрова.

## Заплет
Целиот живот на новинарката Љуба се одвива по план: работи како водителка на телевизија и има успешен и богат свршеник. Пресвртот во нејзиниот живот настапува кога нејзиниот мобилен телефон престанува да работи, па таа замолува еден случаен минувач да се јави од неговиот телефон. Минувачот е Сергеј, чиј живот, исто така, минува мирно и одмерено. Оваа средба ќе предизвика низа од настани и ќе ги промени нивните животи, но и нивните личности.

## Наводи

Категорија:Филмови од 2022 година
Категорија:Филмски комедии
Категорија:Руски филмови
Категорија:Филмови на руски јазик
Категорија:Филмови со Милош Биковиќ
Категорија:Филмови на Соња Карпуњина
Категорија:Филмови со Кристина Асмус
Категорија:Филмови со Марина Александрова
Јонче Снегар

**Јонче П. Снегар** (Охрид,  1840 – Охрид, 1882) — македонски книжевник и преведувач од Охрид.

## Животопис
Роден е околу 1840 г. во Охрид, тогаш во Отоманското Царство, во маалото Пандонос. Мајка му, Кира, била потомка на Кузман Капидан. Учел во грчко училиште, веројатно кај Димитар Миладинов. Работел како ќурчија (крзнар), а подоцна како бакал.

Тој преведувал литургиски текстови и поучни зборови од грчки јазик во охридскиот дијалект. Во 1870 г. составил дамаскини и мал речник. Зачувани се три ракописни збирки кои се преводи на Јонче Снегар. Тие денес се чуваат во Научниот архив на БАН во Софија. Првата збирка се состои од толкување на Божјите заповеди, маките во Адот, житието на Св. Антониј Велики, Оче наш, две молитви кон Св. Богородица, молитва пред причест, молитва за по причест, како и апокрифна поука на Исус Христос. Втората збирка се состои од грчки зборови и изрази, преводи на македонски народен јазик, лекарски совети, молитва кон Богородица и житие за Св. Никола, а третата збирка се состои од расказот за пренесување на моштите на Св. Никола, житието за Св. Еразмо и за Св. Јован Владимир.

Починал во 1882 г. во несреќа со коњ.

## Наводи

Категорија:Македонски книжари
Категорија:Македонски преведувачи
Категорија:Дамаскини
Маски (книга)

**„Маски“** — збирка раскази на словенечкиот писател Тоне Селишкар.

## Содржина
Македонското издание на збирката содржи 17 раскази:
* Приказна за тврдоглавата и умна маска
* Приказна за маската што ги спаси партизаните
* Весела приказна за маската
* Тажна приказна за масата
* За маската што се напила ракија
* Бувка
* Маската и стршените
* Маската во пропаст — маската од пропаст
* Маската и десетте милиони
* Јака и Чеча
* Партизанот Јака, мечката и маската
* Мишка
* Партизанската маска и пионерите
* Кривка
* За маската што беше стрвна за сол
* Маската и покладниот вторник
* Пионерот Јакец и неговата маска

## За делото
Збирката го опишува односот меѓу луѓето и животните, односно улогата на маските во партизанското движење за време на Втората светска војна. На пример, маската Муки е заробена, но успева да побегне од непријателот и да ја донесе храната кај партизаните, спасувајќи ги од гладот; исто така, маската Срна ги спасува партизаниет во најкритичниот миг; маската Лиза го спасува партизанскито баталјон од пропаст; маската Циганка го спасува масководецот Цене и со него заробуваат непријателско оружје; маската Бистра го спасува масководецот Кавел по цената на својот живот; маската Бувка ги клоца непријателите, го спасува масководецот Рафел од заробеништво и ја зачувува драгоцената партизанска пошта; а маската Шпела спасува десет милиони динари.

## Изданија на македонски јазик
* Издание на „Култура“ од 1975 година. Преводот го извршил Круме Кепески, а нацртот на корицата е дело на Димитар Кондовски. Книгата била испечатена во печатницата „Нова Македонија“ во Скопје и служела како лектира за шесто одделение според наставниот план и програмата во основните училишта во СР Македонија. Таа има 120 страници и не е каталогизирана.

## Наводи

Категорија:Дела на Тоне Селишкар
Категорија:Детска книжевност
Категорија:Словенечки раскази
Категорија:Изданија на Култура
Фудбалски клуб „Гојтаказ“

мини|240x240пкс|Фотографија од тимот од сезоната 2012
мини|240x240пкс|Тимска фотографија од сезоната 2007
**Фудбалскиот клуб Гојтаказ**, или **Гојтаказ** како што обично се нарекува, е бразилски фудбалски тим од Кампос дос Гојтаказес во Рио де Жанеиро, основан на 20 август 1912 година.

Домашниот стадион е стадионот „Ари де Оливеира е Соуза“, со капацитет од 15.000 гледачи. Тие играле во сини дресови, бели шорцеви и сино-бели пругасти чорапи.

## Историја
Клубот бил основан на 20 август 1912 година, по недоразбирањето на групата момчиња од клубот „Натасао е Регатас Камписта“. Тие се чувствувале обесправено бидејќи барањето за користењето на бродот за патувањето по реката Параиба било одбиено од клубот. Потоа тие се откажале од практиката на веслање и основале фудбалски клуб во куќата на Ото Ногуеира.

## Почести

### Официјални турнири

*

### Други турнири

#### Држава

* Таса Сантос Думонт (1): 2017

#### Град

* Кампеонато да Сидаде де Кампос (20): 1914, 1920, 1926, 1932, 1933, 1940, 1941, 1942, 1943, 1945, 1948, 1951, 1953, 197, 195 1963, 1966, 1978 година
* Торнеио Инисио do Кампеонато Камписти (11): 1952, 1953, 1954, 1955, 1956, 1959, 1960, 1966, 1968, 1969, 1972 година
* Таса Град Campos (3): 1970, 1976, 1978

### Второпласирани

* Кампеонато Бразилеиро Серија Б (1): 1985 година Кампеонато Флуминенсе (8): 1936, 1943, 1945, 1953, 1959, 1960, 1971, 1975 година  Кампеонато Флуминенсе Серија Б1 (1): 1994 година  Кампеонато Флуминенсе Серија Б2 (1): 2022 година

## Стадион
Гојтаказ ги игра своите домашни натпревари на стадионот „Ари де Оливеира е Соуза“, познат како Аризао, кој има максимален капацитет од 15.000 луѓе.

## Маскота
Маскотата на клубот е индијанец од племето Гојтаказес, првите жители на градот, од каде што потекнува и името на клубот.

## Ривал
Најголемиот ривал на Гојтаказ е Американо. Дербито е познато како Гојта-кано.

## Надворешни врски

*  Official website
Категорија:Фудбалски клубови во Бразил
Ламар Богард

**Ламар Трентон Ченси Богард** (роден на 5 јануари 2004 година, во Ротердам) — холандски фудбалер, играч од одбраната или од средниот ред на .

## Биографија
Потекнува од семејство на фудбалери: тој е внук на Винстон Богард, братучед на Данило Дехи и помлад брат на Мелајро Богарде.

## Клупска кариера
Во септември 2020 година, 16-годишниот Богард се приклучил на Астон Вила од академијата на . Своето деби за првиот тим на Астон Вила го направил на 8 јануари 2021 година, започнувајќи како стартер во натпреварот од третото коло на ФА Куп против Ливерпул, натпревар во кој целата прва екипа на Вила била во карантин поради заразеност со КОВИД-19. 

На 24 мај 2021 година, Богард бил дел од тимот на Астон Вила под 18 години кој го освоил ФА купот за млади, совладувајќи го Ливерпул во финалето со 2–1.

На 31 јануари 2023 година, Богард се приклучи на клубот од Лига Еден, Бристол Роверс, на позајмица до крајот на сезоната.  По тешкиот почеток на неговиот престој во клубот, Богард го зацврстил своето место во тимот на позицијата централен играч од средниот ред, импресионирајќи го менаџерот Џои Бартон. На 18 август 2023 година, тој се вратил во истиот клуб на нова едносезонска позајмица, пред истата да му биде прекината во јануари 2024, кога бил повикан да се врати назад во Вила.  

На 20 август 2024, Богард потпишал нов договор со Астон Вила и бил промовиран во првиот тим. На 31 август 2024 година, тој го направил своето деби во Премиер лигата, започнувајќи како стартер во победата со 2–1 на гости над Лестер Сити. На 17 септември, дебитирал во Лигата на шампионите, играјќи како стартер во победата со 3-0 над Јанг Бојс, што била првата победа на Вила во натпреварувањето после 41 година. Во сезоната 2024–2025, Богард забележал вкупно 16 настапи за Астон Вила во сите натпреварувања, профилирајќи се како универзален играч кој покрил повеќе позиции како централен дефанзивец, десен бек и неговата природна позиција како дефанзивен играч од средниот ред, бидејќи повредите и другите отсуства го барале тоа.

## Репрезентативна кариера
Од 2019 до 2023 година, Богард ја претставувал Холандија во неколку младински репрезентации: под 15, под 16, под 18 и под 20 години.

На 21 март 2025 година, Богард го имал своето деби за репрезентацијата под 21 година во победата со 2–1 над Италија во пријателски натпревар, во кој бил исклучен по добивање два жолти картони.

## Статистика
### Клупска статистика
*Статистиката е ажурирана на 14 јануари 2025*

## Титули
### Клупски
#### Астон Вила
*** [[FA Youth Cup|ФА куп за млади]]** : 1
: 2020-2021

## Наводи

## Надворешни врски

*Ламар Богард на fbref
*Ламар Богард на transfermarkt
*Ламар Богард на espn
*Ламар Богард на whoscored

Категорија:Живи луѓе
Категорија:Холандски фудбалери
Категорија:Фудбалери на ФК Астон Вила
Категорија:Фудбалери на ФК Бристол Роверс
Категорија:Родени во 2004 година
Лоран Мовињие

**Лоран Мовињие** (, ) — француски писател.  Добитник на Гонкуровата награда за 2025 година за „*Празната куќа“*. Брат е на режисерот Тиери Мовињие.

## Животопис
Откако студирал визуелни уметности на Високата школа за убави уметности во Тур, Лоран Мовињие одлучил да стане писател во 1990-тите, следејќи го советот на Танги Виел, негов пријател и романописец. До денес, сите негови дела се објавени од издавачката куќа Едисион де Минуи (*éditions de Minuit*), каде што, заедно со Жан Ешноз, Жан-Филип Тусен, Мари Ндиaj и Ерик Шевиjар, Лоран Мовињие е поврзан со т.н. „Стил на Едисион де Минуи“.

## Дела

### Романи
* *Loin d'eux (Далеку од нив)*, Едисион де Минуи, 1999,  – Награда Фенеон 2000
* *Apprendre à finir (Да се научи да се заврши)*, Едисион де Минуи, 2000,  – Награда Веплер 2001; Награда Интер Книга 2001
* *Ceux d'à côté (Оние од соседството)*, Едисион де Минуи, 2002, 
* *Plus sale (Повалкано)*, Inventaire-invention, 2002, 
* *Seuls (Сами)*, Едисион де Минуи, 2004, 
* *Le Lien (Врска)*, Едисион де Минуи, 2005, 
* *Dans la foule (Во толпата)*, Едисион де Минуи, 2006,  – Награда за роман на Фнак 2006 година
* *Des hommes (Луѓе)*, Едисион де Минуи, 2009,  – Prix Virilo 2009; Награда на книжарите 2010 година
* *Un jour dans la vie (Еден ден во животот)*, édité par la librairie Passages, 2010, 
* *Ce que j'appelle oubli (Она што го нарекувам заборав)*, Едисион де Минуи, 2011, 
* *Autour du monde (Околу светот)*, Едисион де Минуи, 2014,  - награда Америго-Веспучи 2014
* *Retour à Berratham (Враќање во Бератам)*, Едисион де Минуи, 2015 
* *Histoires de la nuit (Ноќни раскази)*, Едисион де Минуи, 2020
* *La Maison vide* (*Празната куќа*), Едисион де Минуи, 2025 – Награда Гонкур 2025, меѓу другите награди

## Книжевни награди
* 2000: Награда Фенеон
* 2001: Награда Веплер
* 2001: Награда за книга Интер
* 2006: Награда за роман на Фнак
* 2010: Награда на книжарите
* 2014: Награда Америго-Веспучи
* 2025: Награда Гонкур

## Наводи

## Надворешни врски
* Официјална веб-страница на Мовињие (на француски)

Категорија:Добитници на Гонкуровата награда
Категорија:Живи луѓе
Категорија:Родени во 1967 година
Категорија:Француски писатели
Миле Стерјовски

**Миле Стерјовски** (роден на 27 мај 1979, Волонгонг) е поренешен австралиски  фудбалер и фудбалски тренер со македонско потекло. Играл на крилна позицијата во среден ред.

## Наводи

## Надворешни врски
* Миле Стерјовски на soccerway.com 
* 
* Миле Стерјовски на worldfootball.net 

Категорија:Родени во 1979 година
Категорија:Австралиски фудбалери
Категорија:Австралиски фудбалски репрезентативци
Категорија:Фудбалери на ФК Лил
Категорија:Фудбалери на ФК Базел
Категорија:Фудбалери од Премиер Лига
Категорија:Фудбалери на ФИФА Куп на конфедерации 2001
Категорија:Фудбалери на ФИФА Куп на конфедерации 2005
Категорија:Фудбалери на Светско првенство 2006
Категорија:Македонци од Австралија
Бихрам

Во мандаизмот, **Бихрам** или **Бихрам Раба** („Бихрам Велики“) е утра (ангел или чувар) кој претседава со *масбута*, или ритуал на крштевање. Бихрам се споменува во мандајски текстови како што е *Куласта*. Многу мандајски ритуални молитви на масбута го повикуваат името Бихрам.
## Етимологија
Името Бихрам можеби првично потекнува од персиското име Бахрам, кое се однесува на еден или неколку сасански кралеви од третиот век од н.е. 

## Утра на крштевањето
Мандајците го сметаат Бихрам за утра на крштевањето. Слично, во Сетијанството, Михеј, Михар и Мнесиноус се три небесни духови чувари кои претседаваат со крштевањето со Живата Вода.

## Мандајско име
Бихрам е исто така мандајско машко име за крштевање (за разлика од мандајските имиња за раѓање). Меѓу значајните Мандајци со ова име е и Јахја Бихрам. Во колофоните на мандајските ракописи, името Бихрам често се споменува и за различни свештеници и препишувачи од различни епохи.

## Во мандајските списи
Во третото поглавје од *Мандајската книга на Јован*, Бихрам, предводен од Нбат и утрите Губран, Јавар и Јукабар, помага во водењето на бунтот против Јушамин и неговите 21 син. Јавар убива 12 од синовите на Јушамин, додека Бихрам убива 9 од нив.

## Наводи

Категорија:Машки имиња
Категорија:Крштевање
Категорија:Водни духови
Пинкоја

мини|Статуа на Пинкоја
Според локалната митологија, **Пинкоја** е женски „воден дух“ од Чилотанските Мориња. Се вели дека Пинкоја има долга руса коса, е со извонредна убавина, е весела и сензуална и се издига од морските длабочини.

## Легенди
лево|мини|Шпанска статија за Пинкоја од проектот ''„Енциклопедија Чилена“'', изработена од Конгресната библиотека на Чиле
Гола и чиста, таа ја персонифицира плодноста на морските видови. Преку својот ритуален танц, таа му обезбедува на *чилото* (жител на Чилое) изобилство или недостаток на риба и морски плодови. Ако го изведува својот танц свртена кон морето, тоа значи дека овие брегови ќе имаат изобилство од риба. Кога танцува свртена кон планините, со грб кон морето, морските плодови ќе бидат оскудни. Чилоеската митологија ја цени Пинкоја, за која се верува дека е добра, убава и хумана. Според други легенди, Пинкоја е ќерка на Милалобо (крал на морето, во митологијата на чилоте) и човекот Уенчула. Нејзината сестра е *Сирена чилота* (вид сирена), а нејзиниот брат е *Пинкој* (кој е и нејзин сопруг). Трите браќа и сестри ги насочуваат удавените морепловци на голем фантомски брод, *Калеуче*, кој плови по морињата ноќно време околу јужниот остров Чилое во јужен Чиле. Бродот се појавува накратко недопрен со звуци на забава на бродот, но брзо исчезнува. Митот вели дека, откако ќе се качат на бродот, мртвите можат да продолжат со постоењето како да се повторно живи.

## Медиуми

* Пинкоја се појавува неколку пати во *серијата книги „Лук Коулс“* од американскиот автор Џош Вокер. Првпат се споменува во романот на Џош Вокер од 2014 година, *„Лук Коулс и цветот на Чилое“* . Во *„Лук Коулс и шумскиот атентатор“,* таа ги носи духовите на жртвите од бродоломот во Калеуч пред да се врати во океанот.
* Исто така е споменато (заедно со овој напис) во „Ноќен филм: роман“ од Мариша Песл.
* Пинкоја е лик што може да се игра во платформата акционо-авантуристичка игра Абис Одиси.
* Пинкоја е прекарот на Џенифер Галварини, која е една од учесничките во чилеанската верзија на реалното шоу „Големиот брат“ (Гран Хермано, Чилевижн, 2023)

## Употреба на научно име
Во 2013 година, новооткриениот буревестник Пинкоја бил именувана по Пинкоја.

Во 2019 година, ѕвездата ХД 164604 официјално беше именувана **Пинкоја** по анкета организирана од кампањата НејмЕгзоВорлдс во Чиле, за време на 100-годишнината од Меѓународен астрономски сојуз.

## Наводи

Категорија:Водни духови
Категорија:Женски легендарни суштества
Категорија:Морски и речни божици
Категорија:Митологија на Јужна Америка
Летиче

**Летиче** претставува суштество во рамките на легендите кајунски мочуришта во Луизијана, САД, кое ги прогонува мочуриштата (бајусите). Различно е опишано како душа на вонбрачно некрстено бебе, или човечко дете одгледано од алигатори. Се вели дека летичето се крие во мочуриштата и ги вознемирува чамците и ги напаѓа патниците.

## Наводи

Категорија:Водни духови
Категорија:Американски легенди
Категорија:Американска митологија
Раул Паула

**Раул Паула** (роден на 25 јануари 2004, Боблинген) е германски  фудбалер со македонско потекло. Игра на позицијата во среден ред.

## Наводи

## Надворешни врски
* Раул Паула на soccerway.com 
* 
* Раул Паула на worldfootball.net 

Категорија:Родени во 2004 година
Категорија:Германски фудбалери
Категорија:Фудбалери на ФК НАК Бреда
Категорија:Македонци од Германија
Пинкој

**Пинкој** е машки воден дух на морињата, кој припаѓа на читолската митологија од Чилое, Чиле.

Изгледа еквивалентно на морска сирена, неговото тело би било како голем морски лав, со светло златна боја, со убаво и мажествено човечко лице и долга златна коса, што е магично привлечна за жените. Тој е син на Милалобо (митскиот крал на морињата на Чилое) и на смртничката Уенчула; негови сестри се Сирена чилота и Пинкоја (која е и негова сопруга). Со своите сестри тој ги носи мртвите од морето до Калеуче. Покрај тоа, тој е задолжен да испее прекрасна и чудна песна за да може Пинкоја да го започне својот волшебен танц, за плодноста на морето.

## Наводи

* Бернардо Кинтана Мансила. Chiloé mitológico: mitos, pájaros agoreros, ceremonias mágicas de la provincia de Chiloé. sn, 1987. (шпански)

Категорија:Чилеанска митологија
Воспитно-поправен дом „Тетово“

**Воспитно-поправен дом „Тетово“** — специјализирана воспитно-поправна установа од полуотворен вид за превоспитен третман на малолетни и полнолетни машки лица на возраст од 14 до 23 години во близина на селото Волковија, во западниот дел на Македонија.

## Местоположба

Домот е изграден покрај регионалниот пат 2233 во непосредна близина на селото Волковија.

## Опис

Во домот престојуваат деца од 14 до 23 години со одредени судски мерки.

## Историја

Домот е целосно нов комплекс на објекти со површина од околу 16.000 м2, ограден со безбедносна жичена ограда, шеталишта и спортски игралишта. Објектот бил изграден во 2020 година.

Домот поседува три згради за сместување на децата во отворено одделение и одделенија со засилен надзор. Покрај сместувачките капацитети има административен блок, каде има приемно одделение, амбуланта, кујна, трпезарија, перална, образовно одделение, повеќенаменска сала и административен дел за вработените, како и објект со работилница и гаража за работно ангажирање на децата.

## Наводи

Категорија:Затвори во Македонија
Американска плаица

**Американската плаица**, **американски ѓон** или **долг груб даб** (***Hippoglossoides platessoides***) е северноатлантска сплескана риба која, заедно со други риби, припаѓа на семејството Pleuronectidae. Во северозападниот Атлантик (*H. p. platessoides*) се наоѓа од Гренланд и Лабрадор до Род Ајленд, а во североисточниот Атлантик се наоѓаат од Мурманска област до Ламанш, Ирска и Исланд, ретко се наоѓаат во Балтичкото Море. Тие живеат на меки дна на длабочина од 10-3000 м, но главно помеѓу 90-250 м.

Во Мејнскиот Залив, мрестењето е најголемо во април и мај. Тие растат со најголема должина од 70 цм. Видот се смета од страна на Организацијата за рибарство на Северозападниот Атлантик за прекумерен риболов, без знаци на закрепнување. Канадските власти го оспоруваат ова, тврдејќи дека популацијата е под ризик од истребување со помалку од 20% во следните 80 години, но сепак, таа останува под мораториумот воспоставен во 1993 година. Студија од 1997 година се изјаснил дека листопадот е загрозен во Канада поради прекумерен риболов. Во својот европски ареал, видот е генерално чест и не е активно баран од рибарите, но често е дел од случаен улов.
лево|мини
Американската плаица може да биде преоден домаќин за нематодниот паразит *[[Otostrongylus circumlitis]]*, кој е белодробен црв кај фоките, најпрво зафаќајќи животни помлади од 1 година живот. 

## Наводи

Категорија:Риби
Категорија:1780
Категорија:1780-ти
Категорија:Канада
Категорија:Пронајдени риби во Канада
Категорија:КОМ
Категорија:Комерцијални риби
Акантикус

***Acanthicus*** е род на големи, јужноамерикански оклопни морски сомови со цицачка уста, родени во басените на Амазон и Ориноко, а веројатно и во Гвајана. Името Акантикус е изведено од грчкиот збор *akanthikos* што значи трнлив, боцкав. Рибите од овој род се познати како плекос со лира-опашка. Овие видови се наоѓаат во големите реки, првенствено во области со карпесто дно и умерена или силна струја. 

## Видови

* *Acanthicus adonis* Isbrücker & Nijssen, 1988 година (adonis pleco, polka dot lyre-tail pleco)
* *Acanthicus hystrix* Agassiz *во* Spix & Agassiz, 1829 (плеко со опашка на лира)

*Acanthicus hystrix* е познат и како L155 според Л-броевиот систем. Веројатно неопишани видови во родот се Л193 (слив Ориноко) и Л407 (слив Бранко), но тие може да бидат варијанти на *Acanthicus hystrix*. 

## Опис
мини|''Акантикус Хиксис'' секогаш нема бели дамки
*Акантикус* се меѓу најголемите видови во семејството Loricariidae. Најголемиот официјално измерен *Acanthicus adonis* со 30,5 цм во стандардна должина (СД), а најголемата официјално измерена *A. hystrix* е 62,8 цм СД, но и двата се чини дека достигнуваат околу 100 цм СД.

Бојата на овие риби е црна, темно сива или среднотемна кафеава.  За разлика од *Acanthicus hystrix*, младата *Acanthicus adonis* покажува бели дамки; тие се намалуваат со возраста и кај големите возрасни единки може да ги нема. 

И *Acanthicus adonis* и *Acanthicus hystrix* понекогаш се чуваат во аквариуми, а особено густо белите дамки од младиот сом од првиот вид редовно се гледаат во трговијата. Тие се опортунистички, сештојади кои се хранат и бараат добро оксигенирана вода. Нивната огромна големина на возрасните и територијално агресивното однесување значат дека е потребен многу голем аквариум. Територијалното однесување е главно насочено кон други оклопни сомови од типот цицач, а за време на спорови, познато е дека *Acanthicus* дури и го убива *Pterygoplichthys gibbiceps* (кој обично се смета за робустен вид). Тие се одгледувани во заробеништво.

## Наводи

Категорија:Риби
Категорија:Животни
Категорија:Вода
Категорија:Морски свет
Категорија:Море
Категорија:Мориња
Категорија:Риба
Затвор „Куманово“

**Затвор „Куманово“** (познат и како **Затвор „К’шање“**) — казнено-поправна установа од полуотворен вид во близина на селото К’шање, во северозападниот дел на Македонија.

Во рамки на затворот функционира и притворско одделение кое ги опслужува судовите во северозападниот дел на Македонија, како и едно отворено одделение во градот Крива Паланка.

Овој затвор е најнов во Македонија, отворен во септември 2013 година со капацитет за 250 лица.

## Местоположба

Домот е изграден во близина на регионалниот пат 1204 во непосредна близина на селото К’шање.

## Опис

Во него се сместени осудени полнолетни лица кои издржуваат казна до 3 години, како и притвореници.

## Историја

Во 2007 година во К’шање тогашниот министер за правда Михајло Маневски и министерката за внатрешни работи Гордана Јанкулоска ги фрлиле првите лопати на новата затворска зграда оддалечена 25 километри од Куманово.

Затворот има вкупна површина од 5.000 метри квадратни и неговата изградба чинела 234 милиони денари.

Затворот има три ката. Нови се последните два ката и страничниот дел на зградата, а првиот кат е адаптиран од училишната зграда. На првиот кат е сместено притворското одделение. Предвидено е во една ќелија да има по двајца или по девет квадрати за еден затвореник. На секој кат има по една голема соба во која ќе бидат сместени шест-седум затвореници и посебен дел, во кој има по три самици.

Во септември 2013 година, затворот бил отворен од страна на премиерот Никола Груевски и министерот за правда Блерим Беџети.

Затворот започнал со работа во ноември 2013 година и има сместувачки капацитет за 200 осудени лица и 50 лица кои издржуваат мерка притвор.

## Наводи

Категорија:Затвори во Македонија