open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ЕССР (појаснување)

Кратенката ЕССР може да се однесува на:

* Ерменската Советска Социјалистичка Република.
* Естонската Советска Социјалистичка Република.
Србиново (Пиринско)

**Србиново** (од 1934 г. **Брежани**, ) — село во Горноџумајско, Пиринска Македонија, денес во општината Симитли на Благоевградската област, Бугарија. Населението брои 681 жител (2024).

## Географија и местоположба
Селото има површина од околу , а се наоѓа на надморска височина помеѓу 500 и 700 метри.

## Историја

## Демографија
На табелата е прикажан бројот на населението во Србиново за периодот 1934-2011:

### Етнички состав
Број и удел на етничките групи според пописот од 2011 година:

Во селото и околината живеат голем број Македонци, кои од страна на бугарската држава не се признаваат како посебна етничка заедница и голем дел од нив се запишуваат како Бугари.

## Културни и природни знаменитости
* Областа Красто — руските ослободителни трупи на ова место стигнале во 1878 година.
* Месноста „Света Мина“ — во 1912 на тоа место се водела борба.

## Редовни настани

## Личности

## Поврзано
* Србиновска Котлина

## Наводи
Заедница на независни држави

**Заедницата на независни држави (ЗНД)** (руски: Содружество Независимых Государств — СНГ) е меѓународна организација, или алијанса, која се состои од 11 поранешни советски републики: Ерменија, Азербејџан, Белорусија, Грузија, Казахстан, Киргистан, Молдавија, Русија, Таџикистан и Узбекистан. Туркменистан го прекинал трајното членство од 26 август 2005 и сега е земја соработничка.

[мини|лево|Средба на водачите на ЗНД во [Бишкек во 2008 година]]

Создавањето на ЗНД било сигнал за распадот на Советскиот Сојуз и, според водачите на Русија, неговата намера била да „овозможи цивилизиран развод“ на советските републики. Но, многу набљудувачи го гледаат ЗНД како алатка со која Русија би можела да го задржи своето влијание врз пост-советските држави. Од неговото формирање, земјите членки на ЗНД потпишале голем број на документи поврзани со интеграција и соработка во полињата на економијата, одбраната и надворешната политика.

ЗНД не е конфедерација.

Две од пост-советските држави во 1997 го формирале сојузот на Русија и Белорусија, сега конфедерален, со намера да стане федерален (како СССР) во некое идно време.

## Членки
* Моментални членки:
**  (1991)
**  (1991)
**  (1991)
**  (1991)
**  (1991)
**  (1991)
**  (1991)
**  (1991)
**  (1991)
* Земји соработнички:
**  (1991-2005)
* Поранешни членки:
**  (1993-2009)
**  (1993-2014)

## Наводи

*
Горно Осеново

**Горно Осеново** — село во Горноџумајско, Пиринска Македонија, денес во општината Симитли на Благоевградската област, Бугарија. Населението брои 2 жители (2024).

## Географија и местоположба
Селото Горно Осеново се наоѓа во југозападниот дел на планината Рила, на 20 километри од Горна Џумаја. Единствениот пат го поврзува со Долно Осеново.

## Историја
Горно Осеново е признаено за село во 1955 година, а до тогаш се сметало за маало на селото Долно Осеново.

## Демографија
На табелата е прикажан бројот на населението во Горно Осеново за периодот 1956-2011:

### Етнички состав
Број и удел на етничките групи според пописот од 2011 година:

Во селото и околината живеат голем број Македонци, кои од страна на бугарската држава не се признаваат како посебна етничка заедница и голем дел од нив се запишуваат како Бугари.

## Редовни настани
На христијанскиот празник Духовден и  се организира традиционален собор. Секоја година околу црквата „Света Троица“ која е изградена во 1925 година се одржува хуманитарна аукција на која се собираат средства за одржување на црквата. На традиционалниот мајски собир во Горно Осеново доаѓаат и соседите од околните села.

## Поврзано
* Осеновска Река

## Наводи


Категорија:Општина Симитли
Категорија:Села во Пиринска Македонија
Категорија:Рила
Градево

**Градево** — село во Горноџумајско, Пиринска Македонија, денес во општината Симитли на Благоевградската област, Бугарија. Населението брои 177 жители (2024).

## Географија и местоположба
[мини|Патот [Симитли-Мехомија низ селото|лево]]Селото се наоѓа во планинско подрачје, во седлото Предел, на надморска височина од 470 м. Низ селото тече Градевска Река. Градево има разбиен тип и се дели на повеќе маала - некои од маалата се Баба Цвета, Марево, Срандашка, Реката и др.
## Историја
Градево настанало како село со колиби. Се споменува во турските документи од 1576 г. Во 19 век овде се одгледувале кози, овци, овес, пченка, јачмен и компир.

Во 1891 година во селото имало 280 домаќинства, две цркви и едно црковно училиште.

Во 1900 година, според статистиката на Васил К’нчов („*[[Македонија. Етнографија и статистика]]*“), населението на Градево изнесувало 1650 жители Македонци, сите христијани.

На 13 и 14 јули, 1925 година, од страна на четници на ВМРО (Автономистичка), а по наредба на Иван Ванчо Михајлов, бил извршен масакр врз македонското население.

Во текот на учебната 1926-1927 година, во Градево функционирала гимназија со една паралелка, во која учеле 28 ученици (25 момчиња и 3 девојчиња), а предавал еден самостоен наставник.

## Демографија
На табелата е прикажан бројот на населението во Градево за периодот 1934-2011:

### Етнички состав
Број и удел на етничките групи според пописот од 2011 година:

Во селото и околината живеат голем број Македонци, кои од страна на бугарската држава не се признаваат како посебна етничка заедница и голем дел од нив се запишуваат како Бугари.

## Културни и природни знаменитости

* Црквата „Св. Илија“ е објект од национално значење. Изградена во 1847 година во маалото Реката. Станува збор за камена, трикорабна псевдобазилика со предворие и балкон. Во 2011 година била извршена голема реновација и замена на покривот.
* Црквата „Св. Никола“ била изградена во 1861 година во Овнарската маала.
* Параклисот „Св. 40 Маченици“ бил осветен во август 2016 година.

## Личности
**Родени во Градево**
* Ангел Иванов Кацарски, македонски револуционер.
* Ангел Мазнеов (1863 – 1902), македонски револуционер.
* Апостол Данчов (1876 - по 1943), македонски револуционер.
* Јордан Биров, македонски револуционер.
* Јордан Цицков (1865 – 1925), македонски револуционер.
* Мирчо Јуруков (1907 – 1963), македонски револуционер, публицист и историчар.
* Никола Младенов (1879/1880 –?), македонски револуционер.
* Петар (Кара Петар), војвода на ВМОРО.
* Спас Димитров (1877 - по 1918), македонски револуционер.
* Тодор Иванов Кацарски (1871 – ?), македонски револуционер, уапсен и мачен во врска со киднапирањето на Мис Стон, војвода на една чета за време на Горноџумајското востание во 1902 година.
* Александар Попаврамов Младенов (19. IV 1892 - ?), македонски револуционер, член на михајловистичкото крило на ВМРО.
* Христо Градевец, македонски револуционер.

## Поврзано
* Градевска Река
* Масакр кај Градево

## Наводи

Категорија:Општина Симитли
Категорија:Села во Пиринска Македонија
Мечкул

**Мечкул** — село во Светиврачко, Пиринска Македонија, денес во општината Симитли на Благоевградската област, Бугарија. Населението брои 26 жители (2024).

## Географија и местоположба
Селото се наоѓа на северозападните падини на планината Пирин, на околу 700 метри надморска височина.

## Историја
Црквата „Свети Илија“ била изградена на 3 километри јужно од селото во 1805 година. Во 1836 година било отворено училиште со учител Димитар Паскалев Тоев. Во 1892 година црквата „Св. Петар и Павле“, била прогласена за споменик на културата. Во 1900 година, според статистиката на Васил К’нчов („*[[Македонија. Етнографија и статистика]]*“), населението на Докатичево изнесувало 620 жители Македонци, сите христијани.

Митрополитот Емилијан Мелнишки напишал дека на 5 јануари 1908 година, 5-члена чета била опсадена од војска во Мечкул, Мелнишко, но била спасена ноќе со помош на селаните.

## Демографија
На табелата е прикажан бројот на населението во Мечкул за периодот 1934-2011:

### Етнички состав
Број и удел на етничките групи според пописот од 2011 година:

Во селото и околината живеат голем број Македонци, кои од страна на бугарската држава не се признаваат како посебна етничка заедница и голем дел од нив се запишуваат како Бугари.

## Личности
**Родени во Мечкул**

* Георги Пенков Николов (1890 – 1925), македонски револуционер и член на Македонската револуционерна организација.
* Тома Пенков Николов (? – 1918), македонски револуционер и член на Македонската револуционерна организација.

**Починати во Мечкул**

* Христо Апостолов (1860 – 1912), македонски револуционер, горноџумајски војвода и член на Македонската револуционерна организација.

## Поврзано
* Мечкулска Река

## Наводи


Категорија:Општина Симитли
Категорија:Села во Пиринска Македонија
Долна Сушица (Горноџумајско)

**Долна Сушица** (од 1960 г. офиц. **Полена**, ) — село во Горноџумајско, Пиринска Македонија, денес во општината Симитли на Благоевградската област, Бугарија. Населението брои 652 жители (2024).

## Географија и местоположба
Селото се наоѓа во планинска област која е економски добро развиена. Покрај неа минува реката Сушичка, која минува низ селото Сушица западно од Долна Сушица. Соседните села се Крупник и Черниче на исток. Најблискиот град е Симитли.

## Историја
До 1960 година селото се викало Долна Сушица. Црквата во селото „Света Петка“ била изградена во 1994 година.

## Демографија
На табелата е прикажан бројот на населението во Долна Сушица за периодот 1965-2011:

### Етнички состав
Број и удел на етничките групи според пописот од 2011 година:

Во селото и околината живеат голем број Македонци, кои од страна на бугарската држава не се признаваат како посебна етничка заедница и голем дел од нив се запишуваат како Бугари.

## Наводи

Категорија:Општина Симитли
Категорија:Села во Пиринска Македонија
Сенокос (Пиринско)

**Сенокос** — село во Светиврачко, Пиринска Македонија, денес во општината Симитли на Благоевградската област, Бугарија. Населението брои 25 жители (2024).

## Географија и местоположба
Селото Сенокос се наоѓа во северен Пирин и е најблиску до Националниот парк од сите села на општината. Селото е погодна почетна точка за искачување на планината Пирин - најсеверниот алпски врв на планината.

## Историја
Во „*[[Етнографија на вилаетите Адријанопол, Монастир и Салоника]]*“, објавена во Константинопол во 1878 година и која ја одразува статистиката на населението од 1873 година, Сенокос е наведен како село со 95 домаќинства и 330 Македонци. Во 1900 година, според статистиката на Васил К’нчов („*[[Македонија. Етнографија и статистика]]*“), населението на Сенокос (Клисе) изнесувало 800 жители Македонци, сите христијани.

Во 1901 година Јане Сандански основал комитет на ВМОРО во селото со претседател, благајник и еден или двајца советници. Јануш Чакаров од село Сенокос бил во домашен притвор од Михајловистите бидејќи бил санданист. Во куќата имало дежурен чувар од ВМРО, еднаш Јануш го поканил чуварот на маса да ручаат заедно, но тој бил одбиен, па Чакаров ја грабнал триножната столица и го претепал чуварот, а потоа ам се предадел. Организацијата го уапсила и го испратила во Горна Џумаја кај околискиот гувернер на ВМРО, кој приватно го прашал: „Зошто го сторил тоа Чакаров: „*Тој ми доаѓа дома со пушка, тоа го претрпив, но јас го поканив на маса, а тој ме одби и навреди, тоа не го трпев и преболев.*“ ВМРО не го убил Јануш и тој се вратил жив и здрав во селото.

## Демографија
На табелата е прикажан бројот на населението во Сенокос за периодот 1934-2011:

### Етнички состав
Број и удел на етничките групи според пописот од 2011 година:

Во селото и околината живеат голем број Македонци, кои од страна на бугарската држава не се признаваат како посебна етничка заедница и голем дел од нив се запишуваат како Бугари.

## Личности

#### Родени во Сенокос
* Поп Илија, припадник на Воената разузнавачка служба, командант на чета во Горноџумајското востание, се борел кај Србиново на 23 септември 1902 година.
* Сотир Ѓаков — македонски револуционер.
* Милан Ѓаков (1893 – 1960), македонски револуционер, син на Сотир Ѓаков, војвода на ВМРО.
* Јануш Чакаров, македонски револуционер и деец на ВМОРО, четник на Јане Сандански.

#### Починати во Сенокос

* Андреј Казепов (1878 – 1904), македонски револуционер, Кресненски војвода.
* Петар Грков (1912 – 1948), македонски револуционер, жртва на комунистичкиот режим во Бугарија.

## Поврзано
* Мечкулска Река (Сенокоска Река)

## Наводи
Долно Осеново

**Долно Осеново** — село во Горноџумајско, Пиринска Македонија, денес во општината Симитли на Благоевградската област, Бугарија. Населението брои 1.514 жители (2024).

## Географија и местоположба
Селото Долно Осеново се наоѓа на 16 километри североисточно од градот Симитли. Се наоѓа на јужните падини на планината Рила.

Во селото постои бања и одморалиште за капење од локално значење. Минералните извори имаат температура од 53 до 58,5 степени и вкупен проток од околу 180 литри на минута. Водата е сулфат-хидрокарбонат-натриум, флуор со минерализација од 0,57 грама на литар. Се користи за ревматски заболувања, болести на периферниот нервен систем, гинеколошки заболувања итн.

## Историја
Во 1891 година во селото имало 245 домаќинства, 1200 Македонцимуслимани (Помаци) и 30 Македонци христијани.

Во 1900 година, според статистиката на Васил К’нчов („*[[Македонија. Етнографија и статистика]]*“), населението на Долно Осеново изнесувало 1864 жители, 300 Македонци христијани, 1550 Македонци муслимани и 14 Роми.

Горно и Долно Осеново до 1960 година важеле за едно село, Осеново.

## Демографија
На табелата е прикажан бројот на населението во Долно Осеново за периодот 1934-2011:

### Етнички состав
Број и удел на етничките групи според пописот од 2011 година:

Во селото и околината живеат голем број Македонци, кои од страна на бугарската држава не се признаваат како посебна етничка заедница и голем дел од нив се запишуваат како Бугари.

## Личности

* Георги Митов (1886 – 1922), македонски револуционер.
* Ибрахим Ботуш, македонски револуционер, деец на ВМРО.
* Салих, македонски револуционер, деец на ВМРО.

## Поврзано
* Осеновска Река

## Наводи


Категорија:Општина Симитли
Категорија:Села во Пиринска Македонија
Черниче

**Черниче** — село во Горноџумајско, Пиринска Македонија, денес во општината Симитли на Благоевградската област, Бугарија. Населението брои 1.001 жител (2024).

## Географија и местоположба
Убавото мало село Черниче е опколено од планини. Се наоѓа во котлината на реката Струма. Веднаш до селото се наоѓа планината Пирин. Други села,што се во близина на селото се Крупник, Полето , Полена и гр.Симитли.

## Историја
Во близина на селото, во атарот на Костово Орниште, во 1978-1979 и во 1982 година биле вршени ископувања на некропола од 9-11 век, изградена со антички тули. Биле откриени 31 гроб, а се верува дека друг дел бил уништен пред ископувањето.

Селото е формирано во 1955 година од населено место Черниче, одвоено од селото Крупник.

## Стопанство
Селото Черниче има релативно добро развиена економија. Тоа е дом центар за рециклирање на старо железо - Е.Т. „Инвито - Христо Миленков“. Во селото има самопослуги, мини-маркети, кафулиња и други продавници.

## Демографија
На табелата е прикажан бројот на населението во Черниче за периодот 1956-2011:

### Етнички состав
Број и удел на етничките групи според пописот од 2011 година:

Во селото и околината живеат голем број Македонци, кои од страна на бугарската држава не се признаваат како посебна етничка заедница и голем дел од нив се запишуваат како Бугари.

## Општествени установи
Во селото има црква „Св Георги“, градинка и училиште „Св. Кирил и Методиј“.

## Редовни настани
Секоја година на христијанскиот празник Духовден се организира средба во селото. На храмовиот празник „Св. Георги“, се организира гозба и фестивал.

Секоја година на 1 јануари селото го изведува ритуалот „Сурва“. Луѓе маскирани во кукери и секакви ликови го обиколуваат целото село за да ги избркаат злите духови и да посакаат мирна и плодна година. На овој ден не се пропушта ниту една куќа, бидејќи жителите и гостите на селото стануваат едно. Прославата продолжува на селскиот плоштад со музика до доцните вечерни часови.

## Галерија

Податотека:Cherniche.jpg|Поглед на селото Черниче
Податотека:Cherniche-cherkva.jpg|Црквата „Св. Георги Победоносец“
Податотека:Cherniche-detska gradina.jpg|Детска градинка во селото
Податотека:Cherniche-park.jpg|Парк во селото


## Наводи
Вељуштец

**Вељуштец** ( — село во Горноџумајско, Пиринска Македонија, во состав на денешната Општина Струмјани на Благоевградската област, југозападна Бугарија.

## Историја
### Отоманско Царство
Црквата „Рождество на Пресвета Богородица“ од 1858 година е прогласена за споменик на културата. 

Во „Етнографија на Адријанопол, Монастир и Салоника“ се вели дека во 1873 г. во Вељушица (*Vélouchitsa*) имало 52 домаќинства и 150 жители Македонци. 

По избувнувањето на Балканските војни во 1912 година, две лица од селото биле доброволци во Македонско-одринските доброволни чети.

### Бугарија
По крајот на Балканските војни, селото било вклучено во составот на Бугарија.

## Географија и местоположба
Селото Вељуштец се наоѓа на околу 48 километри јужно од регионалниот центар Благоевград и на околу 8 километри југозападно од општинскиот центар Струмјани. Се наоѓа на Малешевските Планини, на левата (северозападна) долинска падина на една од десните притоки на *Седелска Река* (лева притока на реката Струма). Надморската височина е во опсег од околу 680 m на западниот дел на селото и околу 640 m на неговиот југоисточен дел, со општ наклон на теренот на југоисток кон реката.

Општински пат без асфалтен коловоз води кон исток од Вељуштец и го поврзува селото по разделница: лево - со Републичкиот пат III-1008 од трета класа и по него на исток со селото Микрево; од десната страна - со општинскиот пат кон селата Игралиште и Никудин на запад, а на исток - преку селото Палат со селото В’лково и до него Републичкиот пат III-1082 од трет ред. Сличен пат кон југ води од селото до Игралиште.

Атарот на селото Вељуштец се граничи со атарот на: селото Микрево на север; селото Палат на исток и југоисток; селото Махалата на југозапад; селото Седелец на северозапад.

## Население

Според пописот на населението од 2011 година, етничкиот состав на селото е следниот:

## Личности
;Родени
* Гавраил (Гаврил) Ангелов, член на Македонско-одринските доброволни чети 
* Надка Валчанова (р. 1948), народна пејачка

## Наводи

Категорија:Општина Струмјани
Категорија:Села во Пиринска Македонија
Вракуповица

**Вракуповица** ( — село во Горноџумајско, Пиринска Македонија, во состав на денешната Општина Струмјани на Благоевградската област, југозападна Бугарија.

## Историја
### Отоманско Царство

Во „Етнографија на Адријанопол, Монастир и Салоника“ се вели дека во 1873 г. во Вракуповица (*Vrakoupovitza*) имало 27 домаќинства и 90 жители Македонци. Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) во 1900 година селото имало 180 жители, сите Македонци.

По избувнувањето на Балканските војни во 1912 година, две лица од селото биле доброволци во Македонско-одринските доброволни чети.

## Географија и местоположба
Селото Вракуповица се наоѓа на околу 38 километри јужно од регионалниот центар Благоевград и на околу 11 километри западно-северозападно од општинскиот центар Струмјани. Се наоѓа на Малешевските Планини, на левата (северната) долинска падина на една од левите притоки на Горемска Река, лева притока на Цапаревска Река, која е лева притока на реката Струма). Надморската височина е во опсег од околу 875 m на северозападниот дел на селото и околу 825 m на неговиот југоисточен дел покрај реката.

Општински пат без асфалтен коловоз води југоисточно од Вракуповица преку село Крпелево до село Каменица и по него се поврзува со Републичкиот пат III-1082 од трета класа.

Атарот на селото Вракуповица се граничи со атарите на: селото Горна Крушица на север; селото Крпелево на исток, југ и југозапад; селото Гореме на северозапад.

Во атарот на Вракуповица има две брани.

## Население

Според пописот на населението од 2011 година, етничкиот состав на селото е следниот:

## Личности
;Родени
* Иван Дончев, доброволец во четата на Иван Атанасов – Инџето во Српско-бугарската војна од 1885 година

## Наводи

Категорија:Општина Струмјани
Категорија:Села во Пиринска Македонија
Горна Крушица

**Горна Крушица** ( — село во Горноџумајско, Пиринска Македонија, во состав на денешната Општина Струмјани на Благоевградската област, југозападна Бугарија.

## Историја
### Отоманско Царство

Во „Етнографија на Адријанопол, Монастир и Салоника“ се вели дека во 1873 г. во Крушица (Krouchitsa) имало 26 домаќинства и 80 Македонци. Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) во 1900 година селото имало 120  жители, сите Македонци.

Селото било под влијание на Бугарската егзархија. Според податоците на секретарот на егзархијата Димитар Мишев („La Macédoine et sa Population Chrétienne“) во 1905 година во селото живееле 176 Македонци под врховенството на Бугарската егзархија.

По избувнувањето на Балканските војни во 1912 година, пет лица од селото биле доброволци во Македонско-одринските доброволни чети.

### Бугарија
По крајот на Балканските војни, селото било вклучено во составот на Бугарија.

Во 50-тите години на 20 век селото се преселило од старата локација во Малешевската планина на 7 км источно во долината на Струма.

Во 1999 година била изградена црквата „Свети Димитар“.

## Географија

Селото Горна Крушица се наоѓа на околу 41 километри јужно од регионалниот центар Благоевград и на околу 9 километри југозападно од општинскиот центар Струмјани. 

Селото Горна Крушица се наоѓа во долината на Струма, на околу 1 км западно од реката, во подножјето на Малешевските Планини. Северно од селото е Сливница, а на југ Каменица. Горна Крушица е поврзана со градот Кресна и селото Струмјани, кое е општински центар, преку асфалтиран, но тешко дотраен пат. На неговата денешна местоположба, Горна Крушица било изградено во 1958-1962 година. Пред тоа селото се наоѓало на околу 7 километри западно од сегашната населба во Малешевските Планини.

## Население

Според пописот на населението од 2011 година, етничкиот состав на селото е следниот:

## Личности
; Родени 
* Миладин Тренчев, член на Македонско-одринските доброволни чети
* Христо Тренчев, член на Македонско-одринските доброволни чети

## Наводи

Категорија:Општина Струмјани
Категорија:Села во Пиринска Македонија
Добри Лаки

**Добри Лаки** () — село во Каршијак, Пиринска Македонија, денес во Општина Струмјани на Благоевградската област, југозападна Бугарија. Сместено е недалеку од границата со Република Македонија, односно Општина Берово.

## Географија
Селото е сместено во планинско подрачје, во подножјето на Малешевските Планини, во историско-географската област Каршијак. Ова мало и китно селце располага со богата природа. Низ него тече реката Лебница која има големо стопанско значење за местото. Добри Лаки лежи 34&nbsp;км од општинското седиште Струмјани, а најблиско населено место од бугарска страна е Клепало (7&nbsp;км).

## Историја
Во XIX век Добри Лаки било помало чисто македонско село, кое прво ѝ припаѓало на Мелничката, а по 1878 г. на Петричката каза на Серскиот санџак. Во „Етнографија на вилаетите Адријанопол, Монастир и Салоника“ се вели дека во 1873 г. *Добрил’к* (Dobrilëk) било село во Мелничката каза со 60 домаќинства од 200 жители Македонци.

Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) во 1900 г. во селото живееле 620 Македонци-христијани.

Во селото работела бугарската пропаганда на духовен и образовен план. Според егзархискиот секретар Димитар Мишев („La Macédoine et sa Population Chrétienne“), во 1905 г. *Добролаки (Dobrolaki)* имало 784 Македонци, сите под врховенството на Бугарската егзархија. Во него работело 1 основно бугарско училиште со 1 учител и 27 ученици.

Црквата „Св. Троица“ е завршена во 1913 година.

## Личности
* Васил Гаврилов Ѓуров (1916 – 1996) — околиски лекар, основоположник на бањското лекување во Пиринска Македонија; исцедувал и блатни подрачја во борба против маларијата во тој дел на Македонија.
* Георги Тренчов — револуционер од ВМОК, војвода на чета во Петричко за време на Горноџумајското востание
*  Борис Иванов Костадинов (1912 - 1987) — учесник во Битката на Драва (Дравската операција)

## Поврзано
* Каршијак

## Наводи
Драката

**Драката** ( — село во Горноџумајско, Пиринска Македонија, во состав на денешната Општина Струмјани на Благоевградската област, југозападна Бугарија.

## Историја
Се претпоставува дека името доаѓа од обичните грмушки во областа, наречени драки.

Првите населби датираат од 1912 година од блиското село Палат.

## Географија
Селото Драката се наоѓа на околу 45 километри југо-југоисточно од регионалниот центар Благоевград, на околу 3 километри јужно од општинскиот центар Струмјани и на околу 8 километри северозападно од градот Сандански. Се наоѓа во југоисточното подножје на Малешевските Планини, во близина на десниот (западен) брег на реката Струма. Климата е преодна медитеранска.

Висината се издигнува од околу 125 m на источниот дел на селото до околу 155 m на неговиот западен дел, а во центарот е околу 137 m.

Низ селото Драката минува третокласниот Републички пат III-1082, кој води север до село Микрево, врска во него со магистралниот пат Струма, поврзувајќи го Микрево со Струма преку првокласниот Републички пат I-1 (дел од Европскиот пат Е79) и село Струмјани, а на југ - преку селата В’лково, Струма, Лебница и Рибник се поврзува со магистрален пат III-108 од трета класа.

Атарот на селото Драката се граничи со: село Микрево на запад и север; селото Илинденци на североисток; селото Плоски на исток; селото Палат на југ и југозапад.

## Население

Според пописот на населението од 2011 година, етничкиот состав на селото е следниот:

## Наводи

Категорија:Општина Струмјани
Категорија:Села во Пиринска Македонија
Полето (Пиринско)

**Полето** — село во Горноџумајско, Пиринска Македонија, денес во општината Симитли на Благоевградската област, Бугарија. Населението брои 601 жител (2024).

## Географија и местоположба
Селото Полето се наоѓа во подножјето на планината Пирин. Селото има 5 маала.

До гробиштата на селото и кон патот кон маалото Галабарци се наоѓа стара тумба.

## Историја
До декември 1955 година, кога Полето било признаено за село, било дел од Србиново (Брежани). Во 1985 година имало 799 жители.

## Стопанство
Селото Полето има релативно добро развиена економија. Тој е дом на склад на отпад - Е.Т. Инвикто Христо Миленков, работилница за добиточна храна, кафуле - Македонија, продавница Лазарови, фарма за овци и фарма за кози.

## Демографија
На табелата е прикажан бројот на населението во Полето за периодот 1956-2011:

### Етнички состав
Број и удел на етничките групи според пописот од 2011 година:

Во селото и околината живеат голем број Македонци, кои од страна на бугарската држава не се признаваат како посебна етничка заедница и голем дел од нив се запишуваат како Бугари.

## Општествени установи
Во селото има градинка и црквите „Покров Богородичен“ во маалото Нивото и „Св. Кирил и Методиј“ во центарот на селото.

## Личности

* Методи Стојнев (р. 1973), фудбалер
* Борис Николов, фудбалски тренер

## Наводи


Категорија:Општина Симитли
Категорија:Села во Пиринска Македонија
Каменица (село)

**Каменица** () — село во Горноџумајско, Пиринска Македонија, во состав на денешната Општина Струмјани на Благоевградската област, југозападна Бугарија.

## Историја
### Отоманско Царство
Во текот на XIX век, селото било населено со муслимани и христијани и било во составот на Петричката каза на Серскиот Санџак на Отоманското Царство.

Во „Етнографија на Адријанопол, Монастир и Салоника“ се вели дека во 1873 г. во Каменица (*Kaménitsa*) имало 16 домаќинства со 40 жители муслимани и 245 Македонци.

Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) во 1900 година селото имало 220 жители, сите Турци.

### Бугарија
По крајот на Балканските војни, селото било вклучено во составот на Бугарија.

## Географија
Селото Каменица се наоѓа на околу 40 километри јужно од реонскиот центар Благоевград, на околу 4 километри западно-северозападно од општинскиот центар Струмјани и на околу 14 километри северозападно од градот Сандански. Се наоѓа во југоисточното подножје на Малешевските Планини, на околу километар од десниот (западен) брег на реката Струма.

Надморската височина се издига од околу 160 m на источниот дел на селото до околу 220 m на западниот дел, а во центарот кај црквата „Свети Пантелејмон“ е околу 190 m.

На исток од Каменица поминува Републичкиот пат III-1082 од трета класа, кој води кон север преку селата Горна Крушица и Сливница до градот Кресна, а на југ - до селото Микрево, поврзувајќи го со автопатот Струма и - надвор од реката Струма - со првокласниот Републички пат I-1 (дел од Европскиот пат Е79) и село Струмјани. Западно од Каменица води општински пат до селата Крпелево и Вракуповица.

Атарот на селото Каменица се граничи со атарите на: селото Горна Крушица северозападно и северно; селото Илинденци на исток; селото Микрево на југ; селото Крпелево на запад.

## Население

Според пописот на населението од 2011 година, етничкиот состав на селото е следниот:

## Наводи

Категорија:Општина Струмјани
Категорија:Села во Пиринска Македонија
Клепало (село)

**Клепало** () — село во Горноџумајско, Пиринска Македонија, во состав на денешната Општина Струмјани на Благоевградската област, југозападна Бугарија.

## Географија
Селото се наоѓа на Малешевските Планини, во непосредна близина на границата со Македонија, по северната долинска падина на малата десна притока на Клепалска река која тече источно од селото на југ, која се влева во Добрилашка река, река Лебница и Река Струма - чија десна притока е Лебница. Надморската височина во југоисточниот дел на селото е околу 1020 m, а на север и запад се искачува на околу 1080 - 1090 m.

Најблизок град до селото е Берово. Најблиски пирински села се Раздол (7&nbsp;км), Добри Лаки (5&nbsp;км), а пооддалечени се Цапарево (17&nbsp;км) и Микрево (30&nbsp;км). Градот Свети Врач (Сандански) е на растојание од 45&nbsp;км, а Горна Џумаја (Благоевград) е на 85&nbsp;км. Патот од Микрево за Клепало е во лоша состојба, но попроблематична е делницата Илинден-Студената Вода.

Третокласниот Републички пат III-1008 од село Струмјани води кон запад преку селата Микрево и Раздол до селото Клепало. Отстапувањата од овој пат водат до селата Цапарево и Горна Рибница.

Атарот на селото Клепало се граничи со атарите на: селото Горна Рибница на север; селото Раздол на север и исток; селото Добри Лаки на југ. На запад и север, земјата на селото Клепало се граничи со Република Македонија. Недалеку од селото, на самата македонска граница се наоѓа предвидениот граничен премин „Клепало“, кој уште во 1993 година е подготвен од македонска страна (асфалтиран пат и гранични објекти), но останал неостварен од бугарската.

На атарот на Клепало има две микробрани.

## Историја
### Отоманско Царство
Во „Етнографија на вилаетите Адријанопол, Монастир и Салоника“ се вели дека во 1873 г. *Клепала* (Klépala) било село со 6 домаќинства од 25 жители Македонци. Во 1902 г. населението зело учество во Горемското востание. 

### Бугарија
По крајот на Балканските војни, селото било вклучено во составот на Бугарија. Во 1922 година било отворено првото училиште.

Селото има една црква, „Свети Петар и Павле“, изградена по 1997 г. На 1 јануари 2018 година, населението броело околу 20 жители.

## Население

Според пописот на населението од 2011 година, етничкиот состав на селото е следниот:

## Стопанство
Мештаните се занимаваат со земјоделство и сточарство.

## Редовни настани
Селска слава е Петровден.

## Занимливости
Ридот Клепало на Антарктичкиот Полуостров е наречен по селото.

## Поврзано
* Клепало (граничен премин)
* Малешевски Планини

## Наводи

Категорија:Општина Струмјани
Категорија:Села во Пиринска Македонија
Колибите

**Колибите** () — село во Горноџумајско, Пиринска Македонија, во состав на денешната Општина Струмјани на Благоевградската област, југозападна Бугарија.

## Историја
### Отоманско Царство
Во „Етнографија на Адријанопол, Монастир и Салоника“ се вели дека во 1873 г. во Колибите (*Kolibité*) имало 26 домаќинства со 80 Македонци. 

### Бугарија
По крајот на Балканските војни, селото било вклучено во составот на Бугарија.

## Географија
Селото Колибите се наоѓа на околу 48 километри југозападно од регионалниот центар Благоевград и на околу 16 километри запад-југозападно од општинскиот центар Струмјани. Се наоѓа во јужните краци на Малешевските Планини, на околу 2 km северозападно од селото Никудин, 3 km источно од селото Добри Лаки и 4 km југо-југоисточно од селото Раздол. Црн пат води од селото на југ кон Никудин и на север кон Раздол.

## Население

Според пописот на населението од 2011 година, етничкиот состав на селото е следниот:

## Наводи

Категорија:Општина Струмјани
Категорија:Села во Пиринска Македонија
Крпелево

**Крпелево** () — село во Горноџумајско, Пиринска Македонија, во состав на денешната Општина Струмјани на Благоевградската област, југозападна Бугарија.

## Историја
### Отоманско Царство
Црквата „Успение на Пресвета Богородица“ датира од 40-те години на XIX век.

Во „Етнографија на Адријанопол, Монастир и Салоника“ се вели дека во 1873 г. во Кърпел (*Kërpel*) имало 38 домаќинства со 110 Македонци. 

### Бугарија
По крајот на Балканските војни, селото било вклучено во составот на Бугарија.

## Географија
Селото Крпелево се наоѓа на околу 40 километри јужно од регионалниот центар Благоевград, на околу 7 километри западно од општинскиот центар Струмјани и на околу 16 километри северозападно од градот Сандански. Се наоѓа во југоисточните делови на Малешевските Планини, на околу 4 km југозападно од селото Каменица и на 5 km од десниот (западен) брег на реката Струма.

Надморската височина кај црквата „Успение Богородично“ во југоисточниот дел на Крпелево е околу 565 м и се издигнува на околу 640 м во северозападниот дел, а на околу 610 м во јужниот дел.

Западно од Крпелево кон селото Вракуповица, а на исток кон селото Каменица води општински пат без асфалтен коловоз.

Атарот на селото Крпелево се граничи со атарите на: селото Вракуповица на север; селото Горна Крушица на североисток; село Каменица на исток; селото Микрево на исток и југоисток; селото Седелец на југ; селото Цапарево на југозапад; селото Гореме на запад.

## Население

Според пописот на населението од 2011 година, етничкиот состав на селото е следниот:

## Наводи

Категорија:Општина Струмјани
Категорија:Села во Пиринска Македонија
Махалата

**Махалата** () — село во Горноџумајско, Пиринска Македонија, во состав на денешната Општина Струмјани на Благоевградската област, југозападна Бугарија.

## Историја
### Рана историја

Името „Махалата“ доаѓа од расфрланите колиби во областа во минатото, кои со текот на времето формирале едно големо село. Нема пишани документи кои покажуваат кога точно било основано селото. Пронајдените остатоци од глинени садови, сепак, зборуваат за присуство на живот во овој регион уште од античко време. 

### Отоманско Царство

Во „Етнографија на Адријанопол, Монастир и Салоника“ се вели дека во 1873 г. во Махала (*Mahala*) имало 18 домаќинства со 60 жители Македонци. 

За време на Кресненското востание во 1878 година, населбата била запалена од турските единици, а некои од неговите жители биле убиени. Подоцна селото било обновено.

### Бугарија
По крајот на Балканските војни, селото било вклучено во составот на Бугарија.

Во 1922 година било отворено и училиштето „Свети Кирил и Методиј“ во кое се школувале ученици до 3-то одделение. Во средината на 20 век населбата била најбројна - околу 500 жители. На почетокот на XXI век во Махалата живееле околу 50 луѓе.

## Географија
Селото Махалата се наоѓа на околу 48 километри јужно од регионалниот центар Благоевград, на околу 11 километри југозападно од општинскиот центар Струмјани и на околу 15 километри западно-северозападно од градот Сандански. Се наоѓа во југоисточните делови на Малешевските Планини, на околу 3 km запад-северозападно од селото Игралишта. Надморската височина во центарот на селото е околу 772 m, на север и запад се издига на околу 800 m, а на југоисточниот дел се намалува на околу 730 m.

Од асфалтираниот општински пат Игралишта - Добри Лаки на север се разделува општински пат кој преку селото Махалата води до село Седелец.

Атарот на селото Махалата се граничи со атарите на: селото Седелец на север; селото Вељуштец на североисток; селото Палат на исток; селото Игралишта на југ; селото Крнџилица на југозапад; селото Никудин на запад.

## Население

Според пописот на населението од 2011 година, етничкиот состав на селото е следниот:

## Религија
Населението на Махалата ја исповеда христијанската религија. Според народната традиција, во близина на селото постоел стар манастир и стара црква. Не се знае кога биле изградени. Во 1920 година започнала изградбата на црквата „Свети Димитар“, осветена во 1926 година. Меѓутоа, десет години подоцна црквата се распаднала и службата во неа била прекината. На крајот на 20 век населението изградило нова црква, која го добила името на старата - „Свети Димитар“.

Секоја година, на празникот Воскресение, североисточно од селото се организираат веселби. На прославата доаѓаат и луѓе од блиското село Седелец.

## Наводи

Категорија:Општина Струмјани
Категорија:Села во Пиринска Македонија
Раздол

**Раздол** () — село во Горноџумајско, Пиринска Македонија, во состав на денешната Општина Струмјани на Благоевградската област, југозападна Бугарија.

## Историја
### Отоманско Царство
Во текот на XIX век, селото било населено со христијани и било во составот на Мелничката каза а по 1878 година, на Петричката каза на Серскиот Санџак на Отоманското Царство.

Во „Етнографија на Адријанопол, Монастир и Салоника“ се вели дека во 1873 г. во Раздол (Razdol) имало 30 домаќинства со 100 Македонци.Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) во 1900 година селото имало 168 жители, сите Македонци.

Војводата на ВМОРО Христо Куслев во своите спомени кажува дека создал револуционерни комитети во Раздол и околните села. Селото било под влијание на Бугарската егзархија. Според податоците на секретарот на егзархијата Димитар Мишев („La Macédoine et sa Population Chrétienne“) во 1905 година во селото живееле 216 Македонци под врховенството на Бугарската егзархија.

Црквата „Вознесение“ („Свети Спас“) датира од 1913 година.

### Бугарија

По крајот на Балканските војни, селото било вклучено во составот на Бугарија.

На 15 септември 1958 година на иницијатива на Окружниот народен совет – Благоевград, бил отворен дом по име „Дом за девојчиња со пречки во менталниот развој“ – село Раздол. По промените во следните години на организација и име, домот профункционирал до 2022 година како „Дом за возрасни со ментални нарушувања - село Раздол“.

## Географија
Селото Раздол се наоѓа на околу 44 километри југо-југозападно од регионалниот центар Благоевград, на околу 16 километри западно од општинскиот центар Струмјани и на околу 23 километри западно-северозападно од градот Сандански, во историско-географската област Каршијак. Се наоѓа во јужните делови на Малешевските Планини, по долинските падини на Раздолска река, која тече кон селото од север и тече од него кон југозапад, која се влева во Добрилачка Река, Лебница и Струма - чија десна притока е Лебница. Висината во центарот на селото е околу 1015 - 1020 m, околу 1030 m во близина на црквата и се зголемува на околу 1080 - 1090 m на ридовите што се спуштаат кон селото од северозапад и североисток и до околу 1050 m - во југ.

Низ Раздол поминува третокласниот Републички пат III-1008, кој доаѓа од исток од селото Струмјани преку селото Микрево - со обиколници кон селата Цапарево и Горна Рибница, а води на запад до селото Клепало.

Атарот на селото Раздол се граничи со атарите на: селото Горна Рибница на север и североисток; селото Цапарево на исток; селото Добри Лаки на југ; селото Клепало на запад.

На територијата на селото Раздол има една брана.

## Население

Според пописот на населението од 2011 година, етничкиот состав на селото е следниот:

## Наводи

Категорија:Општина Струмјани
Категорија:Села во Пиринска Македонија
Седелец

**Седелец** () — село во Горноџумајско, Пиринска Македонија, во состав на денешната Општина Струмјани на Благоевградската област, југозападна Бугарија.

## Историја
### Отоманско Царство
Во текот на XIX век, селото било населено со христијани и било во составот на Мелничката каза а по 1878 година, на Петричката каза на Серскиот Санџак на Отоманското Царство.

Во „Етнографија на Адријанопол, Монастир и Салоника“ се вели дека во 1873 г. во Сиедец (*Siédets*) имало 26 домаќинства со 80 Македонци.Војводата на ВМОРО Христо Куслев во своите спомени кажува дека создал револуционерни комитети во Раздол и околните села.

По избувнувањето на Балканските војни во 1912 година, едно лице од селото било доброволец во Македонско-одринските доброволни чети.

### Бугарија
По крајот на Балканските војни, селото било вклучено во составот на Бугарија.

## Географија
Селото Седелец се наоѓа на околу 47 километри јужно од регионалниот центар Благоевград, на околу 11 километри западно-југозападно од општинскиот центар Струмјани и на околу 15 километри западно-северозападно од градот Сандански. Се наоѓа во јужните делови на Малешевските Планини. Надморската височина кај црквата е околу 780 m, се издигнува на околу 815 m на северозападниот крај на селото, а на југоисток се намалува на околу 740-750 m.

Општинскиот пат од Седелец на југ минува низ селото Махалата до делницата на патот кој доаѓа од исток од селото В’лково преку селата Палат и Игралишта и води на запад до селото Никудин.

Атарот на селото Седелец се граничи со атарите на: село Цапарево на север и североисток; селото Крпелево на североисток; селото Микрево на североисток; селото Вељуштец на исток; селото Махалата на југ; селото Никудин на југозапад; селото Колибите на запад.

На земјиштето на селото Седелец има 5 микробрани.
## Население

Според пописот на населението од 2011 година, етничкиот состав на селото е следниот:

## Наводи

Категорија:Општина Струмјани
Категорија:Села во Пиринска Македонија
Струмјани (село)

**Струмјани ** () — село во Горноџумајско, Пиринска Македонија, во состав на денешната Општина Струмјани на Благоевградската област, југозападна Бугарија.

## Историја
Струмјани е основано како железничка станица на линијата Софија-Кулата по име Гара Огражден („*Станица Огражден*“). Била признаена како стационарна населба со декрет 161, објавен на 8 април 1931 година. Таа била преименувана во Гара Огражден со министерска наредба 9159, објавена на 5 јануари 1946 година. Со декрет 1840 од 24 ноември 1970 година, населбата на станицата била споена со Микрево во ново село под името Струмјани. Во 1991 година, Микревската околија повторно била одвоена како самостојна населба.

Селото има музејска збирка, чии најрани експонати датираат од доцниот миоценски период - пред 5-2 милиони години. Изложени се и орнаменти од железното време, како и култна керамика и мермерни скулптури.

По падот на атеистичкиот комунистички режим во 1989 година, жителите на Струмјани почнале да работат на идејата за изградба на црква во селото. Камен-темелникот бил поставен во 1993 година, а храмот е посветен на светите Константин и Елена. Храмот бил осветен во 2003 година од страна на митрополитот Натанаил Неврокопски.

## Географија
Селото е административен центар на Општина Струмјани. Се наоѓа на околу 44 km јужно од центарот на градот Благоевград
## Население

Според пописот на населението од 2011 година, етничкиот состав на селото е следниот:

## Наводи

Категорија:Општина Струмјани
Категорија:Села во Пиринска Македонија
Цапарево

**Цапарево** () — село во Горноџумајско, Пиринска Македонија, во состав на денешната Општина Струмјани на Благоевградската област, југозападна Бугарија.

## Историја
### Отоманско Царство
мини|250п|Цапрево на поштенска карта.
Во текот на XIX век, селото било населено со христијани и било во составот на Мелничката каза а по 1878 година, на Петричката каза на Серскиот Санџак на Отоманското Царство.Црквата „Свети Димитар“ била изградена во 1847 година.

Во „Етнографија на Адријанопол, Монастир и Салоника“ се вели дека во 1873 г. во Цапарево (*Tsaparévo*) имало 92 домаќинства со 320 Македонци.Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) во 1900 година селото имало 1000 жители, сите Македонци.Селото било под влијание на Бугарската егзархија. Според податоците на секретарот на егзархијата Димитар Мишев („La Macédoine et sa Population Chrétienne“) во 1905 година во селото живееле 1320 Македонци под врховенството на Бугарската егзархија.

По избувнувањето на Балканските војни во 1912 година, 4 лица од селото биле доброволци во Македонско-одринските доброволни чети.

### Бугарија
По крајот на Балканските војни, селото било вклучено во составот на Бугарија.

## Географија
Селото Цапарево се наоѓа на околу 42 километри јужно од регионалниот центар Благоевград, на околу 9 километри западно-југозападно од општинскиот центар Струмјани и на околу 16 километри северозападно од градот Сандански. Се наоѓа во јужните делови на Малешевските Планини, на надморска височина помеѓу Цапаревска Река - од север и североисток, и нејзината мала десна притока - од југ. Надморската височина во центарот на селото е околу 730 m, се зголемува кон неговиот западен дел на околу 790 m, а на падините на север, исток и југ значително се намалува.

Општински пат од Цапарево кон југозапад води до крак од третокласен Републички пат III-1008, кој доаѓа од исток од село Струмјани преку село Микрево, а на запад - со отстапување кон с. Горна Рибница, води до селото Клепало.

Атарот на селото Цапарево се граничи со атарите на: селото Гореме на север; селото Крпелево на североисток и исток; селото Седелец на југоисток и југ; селото Колибите на југозапад; селото Добри Лаки на југозапад; селото Раздол на запад; селото Горна Рибница на северозапад.

Во атарот на селото Цапарево има 10 микробрани.
## Население

Според пописот на населението од 2011 година, етничкиот состав на селото е следниот:

## Личности
[мини|[Аце Иванов]]

## Наводи

Категорија:Општина Струмјани
Категорија:Села во Пиринска Македонија
Беслен

**Беслен** () — село во Неврокопско, Пиринска Македонија, во состав на денешната Општина Хаџидимово на Благоевградската област, југозападна Бугарија.

## Географија и местоположба

Село Беслен се наоѓа во планинска месност, на западниот дел на Родопите. Надморската височина е околу 753 м. Наоѓа се на 2 км од општинскиот центар Хаџидимово. На самата граница со Егејска Македонија се наоѓа возвишението Бесленски Рид наречено по селото.

## Историја
### Отоманско Царство

Според Јордан Зајмов, етимологијата на името е постарата форма Бесњане од името Бјасна (река, езерце), Бесен (долина, поток) и слично. Споредливи се областа Бесен рид кај Самуилово, Петричко, Бесничко дере кај Варвара, Пазарџик, што е придавка од месното име Бесник, Бесница, Бесничевец над Струмешница кај Петрич и други.

Во текот на XIX век, селото било населено со муслимани и било во составот на Неврокопската каза на Отоманското Царство. Во „Етнографија на Адријанопол, Монастир и Салоника“ се вели дека во 1873 г. во Бослен (Boslen) имало 28 домаќинства и 75 жители помаци  Според Стефан Верковиќ, на крајот на 19 век, Беслен се состои од 110 жители кое живеело во 28 куќи. Во 1899 година селото имало население од 307 жители според резултатите од пописот на населението на Отоманското Царство. Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) во 1900 година селото имало 300 жители, сите муслимани.

### Бугарија

По крајот на Балканските војни, селото било вклучено во составот на Бугарија.

## Население

Според пописот на населението од 2011 година, етничкиот состав на селото е следниот:

Денес, во Беслен живеат 661 жители.

## Културни и природни знаменитости

Во Беслен се наоѓа една џамиjа и една црква, но нема свештени лица.

## Поврзано
* Бесленски Рид

## Наводи

Категорија:Општина Хаџидимово
Категорија:Села во Пиринска Македонија