open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Бербери

right|thumb|200px|Знамето на Берберите.
[200px|thumb|right|[Зинедин Зидан - познат берберски фудбалер од Франција со алжирско потекло.]]

**Берберите** се староседелски народ во Северна Африка, западно од реката Нил. Нивната територија на живеење е од Атлантскиот Океан на запад па до оазата Сива во Египет на исток, Средоземно Море на север и реката Нигер на југ. Историски, тие зборувале берберски јазици, кои сочинуваат афрo-азиска група на јазици. Денес, голем дел од населението зборува арапски јазик, но и француски. Голем број од Берберите живеат во Алжир и Мароко. Најголемиот број на Бербери се наоѓа во Мароко каде се 85% од населението се Бербери. Самите Бербери се нарекуваат Имазиген, што во слободен превод значи „слободни луѓе“.

## Литература
* Brett, Michael; & Fentress, Elizabeth (1997). *The Berbers (The Peoples of Africa)*. ISBN 0-631-16852-4. ISBN 0-631-20767-8 (Pbk).
* *The Civilizations of Africa: A History to 1800* by Christopher Ehret
* *Egypt In Africa* by Celenko
* *Stone Age Races of Northwest Africa* by L. Cabot-Briggs
* *The people of Africa* (People of the world series) by Jean Hiernaux
* *Britannica* 2004
* *Encarta* 2005
* Blanc, S. H., *Grammaire de la Langue Basque (d'apres celle de Larramendi)*, Lyons & Paris, 1854.
* 
* Entwhistle, W. J. *The Spanish Language*, (as cited in Michael Harrison's work, 1974.) London, 1936
* Gans Eric Lawrence, *The Origin of Language*, Univ. of California Press, Berkeley, 1981.
* Geze, L., *Elements de Grammaire Basque*, Beyonne, 1873.
* Hachid, Malika, *Les Premiers Berberes* EdiSud, 2001
* Hagan, Helene E., *The Shining Ones: an Etymological Essay on the Amazigh Roots of Ancient Egyptian Civilisation.* (XLibris, 2001)
* Hagan, Helene E. *Tuareg Jewelry: Traditional Patterns and Symbols*,  (XLibris, 2006)
* Harrison, Michael, *The Roots of Witchcraft*, Citadel Press, Secaucus, N.J., 1974.
* Hualde, J. I., *Basque Phonology*, Routledge, London & New York, 1991.
* Martins, J. P. de Oliveira, *A History of Iberian Civilization*, Oxford University Press, 1930.
* 
* 
* Osborn, Henry Fairfield, *Men of the Old Stone Age*, New York, 1915-1923.
* Renan, Ernest, *De l'Origine du Langage*, Paris, 1858; La Societe' Berbere, Paris, 1873.
* Ripley, W. Z., *The Races of Europe*, D. Appleton & Co., New York, 1899.
* Ryan, William & Pitman, Walter, *Noah's Flood: The new scientific discoveries about the event that changed history*, Simon & Schuster, New York, 1998.
* Saltarelli, M., *Basque*, Croom Helm, New York, 1988.
* 
* Silverstein, Paul A. *Algeria in France: Transpolitics, Race, and Nation*, Indiana University Press, Bloomington, 2004.

## Наводи

## Надворешни врски
* Берберска култура
* Новата мас медија и оформување на берберскиот идентитет.
* Броен систем и календар на Берберите од Канарските Острови.
* Flags of the World -- Berbers/Imazighen.
* Берберска културна асоцијација

Категорија:Бербери
Категорија:Избрани статии на bg.вики
Hello World

[thumb|right|[Graphical user interface|GUI "Hello World" програм, напишан во Perl]]

**"Hello World"** (во превод **"Здраво свету"**) е компјутерска програма која печати "Hello, world!" на излезниот медиум на некој уред. Се користи во многу воведни упатства за учење и демонстрација на некој програмски јазик. Тоа е еден од наједноставните програми што можат да се напише во некој програмски јазик.

## Цел
"Здраво свету" програмите се традиционално првите програми кои се учат во некој нов програмски јазик. Генерално, едноставни се за пишување и разбирање дури и за корисници кои немаат претходно искуство во компјутерско програмирање, посебно во комбинација со наставник или пишано упатство. Со помош на овој едноставен програм, на нови програмери можат да се објаснат основните принципи на информатиката или елементи специфични за програмскиот јазик. Поискусни програмери можат да научат дел од синтаксата и структурата на програмскиот јазик преку ваквиот програм.

Дополнително, "здраво свету" може да се користи и за тестирање на исправноста на преведувачот, развојната, и извршната околина за програмскиот јазик.

Компјутерски хакери користат "здраво свету" како доказ дека некаков код може да се изврши преку ранливост на некој систем, на место каде што не е дозволен.

## Историја
Малите тест програми постојат од појавата на првиот програмабилен компјутер. Фразата "Hello world!" како тест порака првпат се појавува во книгата *[[The C Programming Language (книга)|The C Programming Language]]*. Примерот од оваа книга печати "`hello,&nbsp;world`" (без големи букви или извичник), и бил наследен од *Programming in C: A Tutorial*, внатрешен меморандум од Брајан Керниген во Bell Laboratories, 1974 година. Првата верзија на изворниот кодот била:


```c
int main() 
 {
        printf("hello, world");
        return 0;
 }
```


Првата позната заедничка употреба на зборовите "hello" и "world" во компјутерската литература е во 1972 година, во *Tutorial Introduction to the Language [[B (програмски јазик)|B]]* на Керниген, со следниот изворен код:
`
 main( ) {
   extrn a, b, c;
   putchar(a); putchar(b); putchar(c); putchar('!*n');
 }
 a 'hell';
 b 'o, w';
 c 'orld';
`

## Варијации
Постојат многу варијанти во однос на интерпункциските знаци и големите букви во фразата. Тие вклучуваат присуство или отсуство на запирка и извичник, голема буква 'H', големи букви 'H' и 'W', или ниедна. Некои јазици се приморани да имплементираат различни форми, како "`HELLO WORLD!`", на системи кои поддржуваат само големи букви.



## Надворешни врски

* ''Programming in C: A Tutorial'' од Брајан Керниген — интерно мемо од Bell Labs, кое го содржи горниот C програм
* The Hello World Collection со над 400 програми, вклучувајќи "Hello World" во над 60 природни јазици
* "Hello World" кривата 
* "HelloWorld online on Web, and steps beyond HelloWorld"
* [MSDN – "Hello Data" база со примери](http://msdn.microsoft.com/en-us/library/ms676538(VS.85).aspx)
* HelloWiki вики засновано на Hello World колекција, со корисни коментари и врски.

Категорија:Програмирање
Категорија:Изрази
Грб на претседателот на Македонија

**Грб на претседателот на Република Македонија** — официјален грб на претседателот на државата. Грбот или амблемот е усвоен на 2 декември 2009 година, изработен по иницијатива на претседателот на Македонија Ѓорге Иванов од хералдичарите Стојанче Величковски, Петар Гајдов и  хералдот Јован Јоновски од Македонското хералдичко здружение. 

Грбот е составен од македонското знаме на штит. Под штитот со македонското знаме се наоѓа венец од македонски даб со по осум листови и осум желади. Ова е првиот грб на претседателот на Македонија, до 2009 претседателот немал свој грб. Сепак, до денес, претседателот на Македонија нема свое знаме.

## Опис

Грбот е составен од штит на кој е прикажано националното знаме на Македонија. Штитот е по форма ибериски штит и е обратно обрабен. Под штитот се наоѓа венец од македонски даб, кој служи како држач на грбот. Секоја гранка од македонскиот даб има по осум листа и желади, што одговара со бројот на краците од националното знаме. Вкупно се шеснаесет листа и шеснаесет желади. Боите на грбот се македонските национални бои.

## Предлози во минатото


Податотека:Proposal for presidential flag of North Macedonia.svg|Предлог за претседателско знаме на Македонија.
Податотека:Initial proposal for the coat of arms of the president of Macedonia.JPG|Прв предлог за претседателскиот грб.



## Поврзано

* Знаме на Македонија
* Химна на Македонија
* Македонски лав
* Ѕвезда од Кутлеш
* Грб на Македонија

## Наводи

## Надворешни врски
* Грбот на Претседателот на Македонија

*
Категорија:Национални симболи на Македонија
Идеите зад шаховските отворања

**Идеите зад шаховските отворања** е шаховска книга од познатиот американски велемајстор Рубен Фајн. Содржината на книгата се однесува на отворањата и суштината на многубројните варијанти, како и толкување на влијанието на овие варијанти во развојот на играта во понатамошната фаза. Делото е одличен пример за започнување на шаховската партија, а истото им служело на многу познати шахисти. Книгата е напишана на англиски јазик во 1943 година.

## Содржина
Ова дело е целосно посветено на играта во почетната фаза во партијата, па и неговата содржина се однесува на различните видови на отворања. Делото содржи осум глави, од кои првата, која е насловена *Главни принципи* се однесува на теоретските поимања на создавањето, развојот и одржувањето на стратегијата во отворањето од партијата, претставени преку неколку принципи кои секој шахист треба да гима предвид за време на партијата. Останатите седум глави се однесуваат на конкретни шаховски отворања, кои се поделени во неколку поголеми групи. 

Во продолжение се именувани сите осум глави во книгата:
* Глава I - *Главни принципи*
* Глава II - *Отворања со кралски пешак*
* Глава III - *Отворања со кралски пешак*
* Глава IV - *Отворања со дамсики пешак*
* Глава V - *Отворања со дамски пешак*
* Глава VI - *Ретиево и англиско отворање*
* Глава VII - *Бердово отворање и Нимцовичов напад*
* Глава VIII - *Незакономерни отворања*

## Стил на пишување
Како и во останатите дела на Фајн, и во делото „Идеите зад шаховските отворања“ забележителна е употребата на описниот запис, наместо стандардниот шаховски запис. Од техничка гледна точка, секоја глава е поделена на подглави, кои обично ги претставуваат отворањата кои настануваат со одиграните потези. Делото не изобилува со претставување на најголемиот дел на варијантите на шаховски дијаграми, но сепак содржи неколку на кои се претставени основниот распоред на фигурите во отворањето или некоја критична позиција, која нуди повеќе можни алтернативи.

## Поврзано
* Шаховско отворање
* *[[Основни шаховски завршници]]*

## Белешки
*  Во оваа глава се опфатени сите отворања кои настануваат по потезите: 1.е4 е5.
*  Во оваа глава се опфатени сите отворања кои настануваат, кога по потегот 1.е4, црниот возвраќа со било кој потег освен со потегот 1...е5.
*  Во оваа глава се опфатени сите отворања кои настануваат по потезите: 1.d4 d5.
*  Во оваа глава се опфатени сите отворања кои настануваат, кога по потегот 1.d4, црниот возвраќа со било кој потег освен со потегот 1...d5.

Категорија:Шаховски книги
Категорија:Шахот во 1943 година
Категорија:Книги од 1943 година
Тврдокрилци

**Тврдокрилците** го образуваат редот на инсекти означен како ***Coleoptera***. Тоа е ред со најголем број на видови (околу 350 000), при што сочинува околу 40% од сите инсекти, a 25% од сите форми на живот. Најголема група на тврдокрилци е фамилијата на чурулкарите (*Curculionidae*).

Овие инсекти можат да се најдат во речиси сите копнени и слатководни станишта (со исклучок на поларните области), но не се сретнати во морињата. Најчесто се исхрануваат со растенија и габи, го разградуваат растителниот и животинскиот отпад и јадат други безрбет. Тука се вклучени некои земјоделски штетници, како компировата златица (*Leptinotarsa decemlineata*), црвената брашнеста бубачка (*Tribolium castaneum*) и др., додека други видови се важни во контролата на популациите од земјоделски штетници, како на пример тврдокрилците од фамилијата на бубамари (*Coccinellidae*), кои се исхрануваат со растителни вошки, памучни вошки, трипси и други инсекти кои се хранат со растителни сокови.

## Одлики
мини|лево|Еленче, фотографирано во Полог
Тврдокрилците во својот животен циклус подлежат на целосна метаморфоза (што значи имаат ларвален и куклен стадиум). Карактеристично за нив е што предните крила образуваат цврсти заштитни покрилци — елитри — под кои се собрани задните крила (кога инсектот не лета). На местото на сретнување на двете елитри, на средишниот грбен дел, се образува права линија која веројатно е една од најзабележливите одлики на редот. Мускулите за лет во мезотораксот се изгубени. Главената капсула се одликува со цврст вентрален (гуларен) затворач, антените се во основа 11-члени, додека усните делови се од гризачки тип со 4-сегментни магзиларни палпи. Протораксот е голем и слободен. На абдоменот отсуствува стернитот I, стернитот II најчесто е мембранозен и затскриен, а сегментот X е вестигијален, при што отсуствуваат церци. Женката поседува еден пар на гонапофизи на сегментот IX. Постојат четири или шест Малпигиеви цевчиња, кои често се криптонефрични. Речиси секогаш отсуствуваат вистински лабијални жлезди.

## Наводи


*
Грб на Камбоџа

**Грбот на [[Камбоџа]]** или **кралскиот грб на Камбоџа** е официјален грб на државата и симбол на камбоџиската монархија. Денешната форма на грбот е сличен со грбот на Камбоџа од 1953 година.

## Опис
Грбот го држат две животни, гаџасинга (лав со сурла) на левата страна и синга (лав) на десната. Лавовите држаат два кралски петслојни чадори. Вио средината се наоѓа кралската круна со зраци на врвот од круната. Под круната се наоѓаат два пан послужавника поставени еден врз друг со свет меч и кмерска верзија на симболот на Аум над мечот. Под грбот се наоѓа лента на која стои:  ***Preah Chao*** (кралски владетел) - ***Krung*** (кралство) - ***Kampuchea*** (Камбоџа), или, Крал на Кралството Камбоџа.

## Наводи

## Поврзано
* Камбоџа
* Знаме на Камбоџа

Категорија:Национални симболи на Камбоџа
Камбоџа
FreeCol

**FreeCol** е клон на играта „Колонизација“ (*Colonization*) од издавачот Sid Meier. Издадена под ГНУ-ва лиценца, *FreeCol* е слободна програма со отворен код.

*FreeCol* е програмски кодирана во Јава и би требало да биде независна од платформата на која се извршува. Во пракса, познато е дека функционира на Линукс и Windows, како и на Mac OS X (со некои ограничувања).

Во текот на февруари 2007 година беше проект на месецот на SourceForge.net.

Играта има целосна поддршка на македонски јазик.

## Извори

## Надворешни врски
* Официјална страница 
* The Linux Game Tome: FreeCol  

Категорија:Потезни стратегии
Категорија:Игри за Windows
Категорија:Игри за Mac OS X
Категорија:Игри за Линукс
Категорија:Сметачки игри
Културен ресурсен менаџмент

Во поширока смисла **културен ресурсен менаџмент** (КРМ) е управување со културните ресурси како што се полињата на уметностите и културното наследство. КРМ вклучува истражување, рекогносцирање и ископување за да одреди дека историските и културните ресурси на една општина, реон, регион, град или држава не се уништени од развојот и градењето.

Овој вид на работа познат како културен ресурсен менаџмент е важен дел од археологијата, и е создаден од луѓе кои работат во универзитети, музеи, државни агенции и приватни компании. Развитокот на КРМ доведе до значаен развој на археологијата во државниот и приватниот сектор со создавање државни и федерални агенции, како и приватни компании за раководење и вреднување на овие начела. Различни видови конструкции - резервоари, автопати, системи за отпадни води и далноводи - се јавува потреба од археолошки рекогносцирања и статии за животна средина за кои владите, работодавачите и граѓаните треба да платат за да бидат направени такви анализи.

Категорија:Грижа на збирки
Категорија:Конзервација и реставрација
Категорија:Музеологија
Категорија:Уметност
Категорија:Културна антропологија
Архајски период

**Архајски период** или **архаика** е именување кое се користи за периодот од грчката историја од 750. година пне. до 480. година пне. Терминот почнале да го користат историчарите во 18. век како би го опишале преминот од т.н. мрачно доба на Грција до класичниот антички период.

## Уметност
[thumb|right|Архајски [курос]]
thumb|left|Орнаментален стил
thumb|left|Црно-фигурален стил
[thumb|right|Реконструкција на боја кај статуа на [Кора (склуптура)|кора од Архајскиот период на Грција]]

Овој период го добил именувањето по она според кое во Историја на уметност, се сметало за архаично и старомодно во склуптурата и уметностите/занаетите, како спротивност од следниот т.н Класичен период.

## Наводи
Колаген

thumb|350px|Тројна спирала на тропоколаген
**Колагенот** е главна белковина на сврзното ткиво кај животните и најзастапена белковина кај цицачите. Tој сочинува околу 25-35% од вкупната содржина на белковини во организмот. Во мускулното ткиво служи како главна компонента на ендомизиумот. Колагенот сочинува 1-2% од сврзното ткиво на мускулите, а претставува 6% од тежината на еден цврст мускул. Желатинот кој се користи во прехранбената индустрија е добиен со хидролиза на колаген.

Колагенот се создава во цистерните на гранулираниот ендоплазматичен ретикулум како *проколаген*. Проколагенот е изграден од три левогири полипептидни синџири, кои меѓусебно се десногиро свиткани и стабилизирани со водородни врски, со слободни краеви. Кога под влијание на ензимите ќе се отстранат краевите, се добива структурна единица на колаген, наречена *тропоколаген*. Во вонклеточната матрица на единицата на тропоколаген спонтано се здружуваат во издолжени влакна на колаген.

## Видови
Постојат 28 видови колаген, опишани во литературата. Најзастапен е колаген I, кој ги сочинува основните влакна на сврзното ткиво. Покрај него, чести се и колаген II, III и IV. Колагените влакна се главната структурна компонента на вонклеточната матрица, за која се врзуваат другите структури (еластин, протеогликeни, адхезивни белковини на вонклеточната матрица), но влакна има и во некои клетки. Тој е многу важен во рскавицата, лигаментите, тетивите, коските, забите, а овозможува затегнатост на кожата и крвните садови. Присутeн е и како кристалин во очните леќи.

## Надворешни врски
* Колаген инjекции 

## Наводи

Категорија:Биохемија
Категорија:Зборови што ги нема во ТРМЈ
Категорија:Структурни белковини
Категорија:Белковини поврзани со стареењето
Ендомизиум

thumb|280px|Структура на мускулот - '''ендомизиумот''' е прикажан на долниот централен дел

**Ендомизиумот** е слој од сврзното ткиво кај мускулите, кој го обвиткува мускулното влакно. Тој претежно е составен од ретикуларни (мрежести) влакна, а исто така содржи и капилари, нерви и лимфни клетки.

Терминот *срцев скелет* понекогаш се смета синоним со ендомизиумот, но понекогаш тоа се однесува на комбинација на ендомизиум и перимизиум.

## Наводи

Категорија:Мускулен систем
Категорија:Анатомија
Желатин

мини|right|Желатин во листови кои се користат во кулинарството
thumb|160px|Обвивка на капсули изработена од желатин
**Желатин** (француски: gélatine) е чиста и безбојна или малку жолта супстанција добиена со подолго вриење на кожа, коски или сврзно ткиво од домашни говеда, свињи или коњи. Тој практично нема вкус и мирис, е особено корисен во прехранбената индустрија, медицината и науката.

## Физички својства

Желатин е неповратно хидролизирана форма на колаген, а е класифициран како прехранбен производ, со број E441. Всушност, тој е белковински производ на делумна хидролиза на колаген, добиен од кожа, коски, 'рскавица, сврзно ткиво и слично. Притоа, природните молекуларни врски помеѓу два дела на колаген делумно го менуваат обликот. Кога се загрева желатинот се топи, а при ладење повторно станува цврст. Измешан со вода формира полуколоиден гел.

Ако желатинот се стави во студена вода, дел од материјата се раствора. Растворливоста на желатинот се определува низ процесот на производство. Типично, желатинот може да се дисперзира во релативно концентрирана киселина. Таквите дисперзии се стабилни за 10-15 дена, со мали или никакви хемиски промени и се погодни за премачкувачки намени. Желатинскиот гел опстојува на сосема мал температурен опсег, односно горната температурна граница е одредена од точката на топење на гелот, која зависи од степенот на вискозност и концентрација, а долната темературна граница е одредена од точката на која тој кристализира.

## Наводи

Категорија:Белковини
Категорија:Ексципиенси
Категорија:Структурни белковини
Категорија:Животински производи
Воздушна археологија

thumb|200px|Воздушна фотографија од Наскански мајмун во Перу
**Воздушна археологија** или **аероархеологија** — наука за археолошки остатоци со нивно испитување од височина со помош на фотографија. Предностите на воздушните (летечки) фотографии на археолози се разновидни.

Археолошкиот одлики можат да бидат повеќе видливи од воздух отколку на земја. Во умерените делови на Европа, распознавањето од воздух е еден од најважните начини преку кои се откриваат нови археолошки наоѓалишта. Мали ситни разлики во временските услови на земјата предизвикуваат да се појават затскриените одлики кои можат да се нагласат со голем број на фактори и потоа да бидат гледани од воздух:

Мали разлики во нивото на теренот ќе предизвикаат сенки кога сонцето е ниско и ова најдобро може да се види од авион. Тие се познати како затемнети белези.

Закопаните ровови ќе содржат повеќе вода а закопаните ѕидови ѕидови ќе содржи помалку вода отколку непретумбаната земјата, и овој феномен меѓу другото, овозможува житните култури да растат подобро или полошо, повисоко или пониско, над различен тип на земјата и со тоа ги дефинираат одликите кои се закопани но се очигледни кај разликите во бојата на фотографијата. Таквите ефекти се нарекува растителни белези.

Исто така во текот на зимата може да се појави мраз кај изораните полиња каде што водата природно се акумулира вдолж линиите на закопаните структури. Тие се познати како ледени  белези.

Малите разлики во бојата на почвата помеѓу природните наслаги и археолошките наоѓалишта, кај изораните полиња може да се покаже како почвен белег.

Во пионерите на воздушната археологија се вбројуваат: Роџер Агаш во северна Франција, Антоан Појдебард во Сирија и Крафорд во Англија.

## Поврзано
* Растителни белези
* Почвени белези

## Навпди

## Надворешни врски

* Воздушна археологија 

*
Август Малмстрем

**Јохан Август Малмстрем** (;  – ) — шведски академски сликар, следбеник на симболизмот. Ликовното образование го стекнал кај Тома Кутир во Париз. Од 1867 до 1894 г. бил професор на уметничката академија во Стокхолм, а од 1887 до 1893 г. службувал како нејзин директор. Работел на предели, портретура, битово и историско сликарство. Во 1888 г. ја илустрирал древната Фритјофова сага.

## Галерија

Податотека:Aslaug.JPG|„Аслауг“ (1850)
Податотека:Kung Heimer och Aslög.jpg|„Кралот Хејмер и Аслег“ (1856)
Податотека:King Aella's messenger before Ragnar Lodbrok's sons.jpg|„Гласникот на кралот Ела пред синовите на Рагнар Лодброк“ (1857)
Податотека:Orvarodd.jpg|„Орвар-Од ја соопштува веста за Јалмаровата смрт“ (1859) 
Податотека:Blenda uppmanar - August Malmström 1860.jpg|„Бленда“ (1860)
Податотека:August Malmström - Dancing Fairies - Google Art Project.jpg|„Елвалек“ (1866)
Податотека:Grindslanten.jpg|„Пари за влез“ (1885)


## Надворешни врски

Категорија:Шведски сликари
Категорија:Симболистички сликари
Категорија:Членови на Кралската шведска академија на ликовните уметности
Категорија:Шведски илустратори
2012 (филм)

**2012** е американски филм од 2009 год, режиран од Роланд Емерих. Филмот е дистрибуиран од „Columbia Pictures“, а со снимање започнал во август 2008, во Ванкувер.

## Синопсис
Според календарот на Маите, на 21 декември 2012 година ќе се случи крајот на светот и човештвото. Кога глобалната катаклизма ќе го претвори светот во тотален хаос, разведениот писател на научнофанатастични романи Џексон Куртис, ќе ги проучува прастарите предвидувања сè со цел за спречување на тотално уништување на човечкиот вид.

Во 2009. година, ценетиот тим на научници потврдуваат глобално уништување и дека светот каков што го знаеме наскоро ќе исчезне. До 2012. планот на светските водачи е да спасат што повеќе луѓе, но невозможно е да ги спасат сите. Кога Џек и неговите две деца отпатуваат кон Јелоустоун, и случајно наидуваат во исушено езеро и откриваат тајна на скорешната апокалипса која ја криела владата дотогаш. Џексон мора да ја преземе работата во своите раце додека тргнува на паралелна трка за да се спаси себеси и својата фамилија. Притоа се сведоци на потреси, вулкански ерупции, цунами, и сите други елементирани непогоди, кои Земјата му ги нанесува на човештвото.

## Наводи

## Надворешни врски
* Официјално мрежно место
* Семрежна филмска база на податоци

Категорија:Филмови од 2009 година
Категорија:Филмови со Џон Кјузак
Категорија:Филмови на англиски јазик
Категорија:Американски 3D-филмови
Категорија:Американски филмови
Геге

**Гајде** — село во јужна Албанија. Селото се наоѓа во областа Белград, Кучово и општина Козаре.

## Географија

## Историја

## Демографија

## Култура

## Личности

## Поврзано
* Список на села во Албанија

## Наводи

## Надворешни врски

Категорија:Села во Албанија
Сериозен човек (филм)

**Сериозен човек** () е американски драма – филм од 2009 год. Премиерата во САД беше одржана на 2 октомври. Филмот доживеа голем број на позитивни реакции како од публиката така и од критичарите.

## Синопсис
Новиот филм на браќата Коен е сместен во 1967 година, а приказната започнува кога Лари Гопник, професор по физика на еден мирен универзитет, дознава дека неговата сопруга Џудит го напушта поради еден од неговите колеги, Си Аблиман бидејќи смета дека тој многу повеќе и одговара од слабиот Лари. Невработениот брат на Лари, Артур, спие на каучот во дневната, син му Дени има проблем со дисциплината во новото училиште, а ќерка Сара му краде секој ден пари од паричникот за да заштеди за толку посакуваната операција на носот. И додека неговата сопруга и нејзиниот љубовник го уредуваат својот нов дом, а братот му станува сè поголем товар, се појавува анонимно напишано на машина, за да ги саботира шансите на Лари за напредок работа. Во исто време една студентка се обидува да го поткупи за да добие преодна оцена на испитот и му се заканува дека ќе го тужи за навреда. Додека се обидува да воспостави рамнотежа во својот живот, Лари бара совет од три различни места. Со мешавината на црн хумор и лични теми, браќата Коен го направија својот најзрел, а можеби и најдобар филм досега, филм за кој допрва ќе се зборува.

## Улоги
* Мајкл Штулбарг - Лари Гопник
* Ричард Кинд - Артур Гопник
* Сара Ванер Леник - Џудит Гопник
* Фред Меламед - Си Алибман
* Арон Волф - Дени Гопник
* Џорџ Винер - Раби Нахтнер
* Адам Аркин - Дон Милграм

## Белешки

## Надворешни врски
* Официјално мрежно место 
* Семрежна филмска база на податоци
* Ротен Томатоес

Категорија:Филмови од 2009 година
Категорија:Филмови на Браќата Коен
Категорија:Филмови на англиски јазик
Категорија:Американски филмови
Горна Сина

**Горна Сина** () — село во општината Дебар на Дебарската област, источна Албанија.

## Географија и местоположба
Селото е сместено во историско-географската област Долни Дебар, западно од селото Долна Сина, по долината на Црн Дрим, на надморска височина од 625 м.

## Историја
По Првата балканска војна во 1912 г. селото влегло во состав на Албанија.

Сè до 2015 г. селото било во состав на Општина Арас.

## Наводи

Категорија:Села во Албанија
Категорија:Дебар (Албанија)
Меланизам

[300п|thumb|Меланизиран [лабрадор.]]
**Меланизам** — физиолошка појава при која се јавува зголемена црна или близу црна пигментација, било да е тоа на кожата, пердувите, лушпите на пеперуткините крила или влакната на еден организам. Се јавува како резултат на присуството на пигментот меланин. Меланизмот е спротивен на албинизмот, кој се јавува како резултат на недостаток на меланинот. Всушност, меланизмот се однесува на фенотип во кој пигментацијата на еден организам е целосно или делумно изразена. Кај луѓето, оваа појава се нарекува меланоза.

Меланизмот е најчесто резултат на генетска мутација, но може да настане и од други дразби, како што се абнормалните температурни промени за време на гестацијата (растењето на плодот) кои повремено го менуваат текот на транскрипцијата или транслацијата. Меланизмот, пак, кој е причинет од антропогеното влијание (менување на животната средина од страна на човекот) е познат како индустриски меланизам. Тој се јавувал кај најразлични животни, вклучувајќи ги цицачите (верверички, многу видови на мачки итн.), влекачи и инсекти (*[[Biston betularia]]*). Последниот случај на индустриски меланизам со пеперутката од фамилијата на *[[Geometridae]]*, *Biston betularia*, е класичен пример за оваа појава. Со помош на него се изучуваат принципите на природната селекција.

Категорија:Наследни болести
Категорија:Дерматолошки поими
Категорија:Зборови што ги нема во ТРМЈ
Ставудин

**Ставудин** (трговски назив: **Zerit**) претставува инхибитор на ензимот реверзна транскриптаза на ХИВ вирусот. Оваа супстанца, синтетизирана во шеесеттите години на минатиот век од Jerome Horwitz подоцна е прифатена во Белгија, од страна на Rega Institute for Medical Research како антиретровирално лекарство. Во САД ставудинот бил одобрен за употреба на 24 јуни 1996 година од страна на Food and Drug Administration.

## Литература


## Дополнителни извори
* De Clercq E., Perspectives for the chemotherapy of AIDS, Chemioterapia. 1988 Dec;7(6):357-64.

Категорија:ХИВ
Категорија:Хепатотоксини
Српска окупација на Албанија

[thumb|desno|[Кралство Србија|Српската окупација на Албанија 1912-1913.]] 
**Српската окупација на Албанија** се одвивала од ноември 1912 до август 1913 година. Од некои населби во Албанија, српската армија се повлела во 1920 година.

Во Првата балканска војна, Србија, Црна Гора и Грција заеднички го нападнале Османлиското царство и во следните неколку месеци ги поделиле сите територии од царството, кои биле населени со Албанци. Кралството Србија го окупирало поголемиот дел од територијата на Албанија, заземајќи поголем дел од јадранскиот брег на Албанија.

За време на окупацијата се извршени многу злосторства против албанското население со цел целосно да се промени етничкиот карактер на населението коешто живеело на тие простори. Според Коста Новаковиќ, вкупниот број на жртви за време на окупацијата во сите албански области под српска окупација е проценет на околу 120.000 Албанци од двата пола и на сите возрасти. Српската влада, официјално ги негирала поголемиот дел од извештаите за воени злосторства.

Под силен меѓународен притисок, балкански соседи, во средината на 1913 биле принудени да се повлечат од територијата на меѓународно признатата држава Албанија. Во новата држава, Кнжежеството Албанија била вклучена само половина од територијата населена со етнички Албанци, а останатите територии населени со Албанци биле дел од соседните земји. По војната, Косово било составен дел на Србија.

Овие настани значително придонеле за развој на српско-албанскиот конфликт.

## Наводи

Категорија:Кралство Србија
Категорија:Европа во 1912 година
Категорија:Балкански војни
Категорија:Инвазии
Категорија:Албанија во новиот век
Категорија:Грција во новиот век
Археолошко препознавање

[десно|300п|мини|Наоѓалиште од [Римска археологија|римскиот период во Велика Британија]]

**Прпознавање** или **проспекција** — недеструктивна метода со која се означува пронаоѓање или утврдување на одредено археолошко наоѓалиште, само на основа на површинско набљудување.

Археолошкото рекогносцирање е почеток на теренското археолошко истражување и го опфаќа прегледот на теренот и бележење на сите податоци кои укажуваат на местата каде може да се очекуваат наоѓалишта.

Поставеноста на теренот, деталите на релјефот, педолошките одлики на почвата, како и разликите кои можат да се приметат во растителноста, укажуваат на могужноста дека луѓето живеле во таа област во минатите времиња. Исто така податоци се добиваат и во текот на замјоделските работи, кога најчесто се доаѓа до случајни наоди. Во археологијата се применуваат покрај традиционалните методи на рекогносцирање на теренот и постапки кои ги вклучуваат методите и инструментите од други области.

Пишаните извори, како патописите, хрониките или преданијата, исто така се од големо значење.

## Поврзано
* Археологија
* Аеро археологија
* Археолошко ископување

Категорија:Геофизичко истражување
Категорија:Археолошки методи
Категорија:Теренско истражување
Лотреамон

**Гроф Лотреамон** (), родено име: **Изидор Лисјен Дикас** (**;  - ) — истакнат француски поет роден во Уругвај.

Неговите дела, „Песните на Малдорор“ и „Песни“, имале големо влијание врз модерната литература, особено за  надреализмот. Делото „Песните на Малдорор често“ се опишува како прва надреалистичка книга. Тој починал млад на возраст од 24 години.

## Животопис
Дикас е роден во Монтевидео, Уругвај, како син на Франсоа Дикас, француски конзуларен службеник и неговата сопруга, Жакет-Селестин Давазак. Многу малку се знае за Исидор во детството, освен дека бил крстен на 16 ноември 1847 година, во соборниот храм на Монтевидео и дека неговата мајка починала веднаш потоа, веројатно поради епидемија. Во текот на 1851 година, како петгодишно момче, тој доживеал крајот на осумгодишната  опсада на Монтевидео во Аргентинско-уругвајската војна. Дикас бил воспитан да зборува три јазици: француски, шпански и англиски јазик.

Во октомври 1859, на возраст од тринаесет години, Исидор бил испратен во средно училиште во Франција од страна на неговиот татко. Учел во Империјалната гимназија во Тарб. Во текот на 1863 година се запишува во лисејот Барту во  По, каде што присуствуваа на часовите по реторика и филозофија како еден од најјаките ученици. Бил добар по цртање на аритметика и ја покажувал својата екстравагантност во начинот на размислување и во стилот. Исидор бил читател на Едгар Алан По, а особено ги сакал  Шели и Бајрон, како и Адам Мицкевич,  Милтон, Алфред де Мисе, и Бодлер. Во текот на училиштето тој бил фасциниран од  Расин и од  Корнеј. По дипломирањето, тој живеел во Тарб, каде почнал да се дружи со Жорж Дазе, синот на неговиот старател, и одлучил да стане писател.

Категорија:Француски поети
Категорија:Уругвајски поети
Категорија:Проколнати поети
Категорија:Француски надреалистички писатели
Категорија:Афористи
Конференција на ООН за климатските промени 2009

[thumb|235px|десно|[Кони Хедегард, Претседавач на Конференцијата.]]
**Конференцијата на ООН за климатските промени 2009** се одржала во центарот Бела во Копенхаген, Данска, во периодот од 7 до 18 декември 2009 година. На конференцијата претставниците на 192 држави преговарале за постигнување договор со којшто би се намалило човековото влијание врз глобалното затоплување.

Претседавачот со конференцијата, новоименуваната еврокомесарка и поранешна данска министерка за клима, Кони Хедегард рече дека клучно за постигнување договор е изнаоѓање начин за собирање и насочување на јавните и приватните средства за сиромашните држави.

## Теми за дискусија на Конференцијата
* Изградба на инфраструктура за употреба на електричните возила;
* Дускусија за мерките кои се преземаат во Европската Унија со кои треба да се покаже добар пример на останатите земји;
* Организирање на јавни кампањи за популаризација на чистите технологии;
* Цели кои одделни земји треба да ги постигнат за да се намали емисијата на стакленичките гасови.

## Литература

## Поврзани содржини
* Климагејт
* Климатски промени
* Протокол од Кјото

## Надворешни врски
* COP15 *Официјална страница*
** Рамковна конценција на ОН за климатски промени 
** Самит на ОН за климатски промени
* Countdown to Copenhagen downloadable tours, based on IPCC data, using Google Earth
;Медиуми

* Getting Warmer special report from *The Economist* (UK), with links to related articles

;Влади
* EEA and COP15  на Европската агенција за животна средина;
* COP15  САД

Категорија:2009
Категорија:Климатски промени
Категорија:Дипломатски конференции
Категорија:Копенхаген
Комична опера

**Операта " buffa "** e комична опера која настанала во Италија од т.н. интермега или паузи.
Комичните сцени биле вметнувани помеѓу чиновите на опера сериа, која најчесто имала три чина, а комичната два чина.
Наместо легендарните, историските и митолошките ликови, опера буфа ги разработуала секојдневните ликови.
Поради сево ова, овие интермеца брзо станале популарни и почнале да се изведуваат самостојно, а тоа означувало и создавање на нова посебна оперска гранка.
Во првата генерација на опера буфа, стои забележано името на **Џовани Батиста Перголези**,со изведба на операта **" Слугинката господарка "**, во 1733 година.

## Наводи
Категорија:Музика
Иван Несторовски

**Иван Несторовски** (Тресонче,  – Скопје, ) — македонски геолог и редовен професор на Институтот за географија при ПМФ во Скопје.

## Животопис
Несторовски е роден на 17 март 1921 година, во дебарското село Тресонче. Дипломирал и докторирал по геологија на Рударско-геолошкиот факултет во Белград. Покрај педагошката активност на факултетот, каде што држел настава по општа геологија и петрографија, бил еден од пионерите на македонската геологија и многу активен во научноистражувачката дејност од областа на регионалната геологија. Зел учество во изработката на Основната геолошка карта на СФРЈ 1:100.000 (за листовите Охрид, Крушево, Гостивар), а остварил и повеќе проекти од оваа област.

## Библиографија
Несторовски е автор на неколку дела:
* *Геолошкиот состав и тектонскиот склоп на терените на Сува Гора–Осој–Групчин–долината на Треска*, „Трудови на Геолошки завод на СРМ“, св. 10, Скопје, 1963.
* *Појави на јаглен во реонот Катланово - скопско и негово значење*, Скопје, 1974
* *Стратиграфска положба на слоевите од профилот „Кремен II“ на планината Стогово (Западна Македонија)*, Скопје, 1960
* *Претходно соопштение за стратиграфијата и тектониката од Бистра-Стогово-Кораб-Дешат (Западна Македонија)*, Скопје, 1960
* *Геологија на поширока околина на Лазарополе и Дебар*, Скопје, 1968
* *Тектоника на планината Бистра, Стогово и Кораб со Дешат*, Скопје, 1969
* *Магматски карпи на Бистра, Стогово и Дешат*, Скопје, 1970
* *Инженерско-геолошки услови за градење на ХЕЦ „Бошков Мост Дебарско*, Скопје, 1971

## Наводи

Категорија:Луѓе од Тресонче
Категорија:Починати во Скопје
Категорија:Македонски геолози
Категорија:Југословенски геолози
Категорија:Професори на Природно-математичкиот факултет - Скопје
Our Airline

[thumb|right|Our Airline [Боинг 737|Боинг 737-400 на Аеродром Кингсфорд Смит, Австралија (2003)]]

**Our Airline** (во превод *Нашата Авиокомпанијата*) е науруска национална авиокомпанија која е создадена на 4 септември 2006 и е заснована на аеродромот во Јарен. Оперира со 9 одредишта во 6 земји.

Категорија:Авиопревозници
Категорија:Науру
Лапа

thumb|290px|Лапа

**Лапа** — специјалитет од ориз, вода и афионово семе (мак). Се смета за својствен на кочанскиот регион во Македонија.

Карактеристично за подготовка на лапата е што се користат скршени оризови зрна (*уфак*) што овозможува, по варењето, оризот воопшто да не се забележува, односно се добива еднолична смеса.

Пред да се стави семето од афион, истото се потпечува, па се толчи во соодветен сад (*[[дибек]]*) сè додека од него не почне да излегува масло. Потоа се разредува во студена вода, па се истура во зовриена вода во која има сол и масло. Така се вари околу половина час. Потоа се додава оризот и се доварува додека се добие еднолична смеса, на која по вкус може да и се додаде уште сол.

Всушност, лапата е еден вид збогатен пилав, и таа обично се јадела за време на верски празници кога се постело. Така, наместо млеко, за да се збогати ова јадење, се додавало семето од афион.

## Поврзано
* Сутлијаш
* Пилав

## Наводи

Категорија:Јадења
Категорија:Македонска кујна
Категорија:Кулинарство
Банка на Танзанија

**Банката на Танзанија** е централната банка на Танзанија. Таа е одговорна за издавање на државната валута, Танзанискиот шилинг.

Банката е основана со Законот за Банката на Танзанија во 1965 како редовна и монетарна банка, но во 1995 владата одлучила дека установата не може сноси толку одговорности, и затоа во 1995 донела нова варијанта на законот, според кој банката има едниствена цел - да се занимава со монетарна политика. 

Со Банката на Танзанија управува извршен одбор составен од 10 директори, од кои 4 се надворешни членови, и има 3 советодавни одбори кои им помагаат. На чело на банката стои гувернер, тројца заменици-гувернери за администрација, економска и финансова политика и финансиска стабилност.

## Надворешни врски
* Службена страница на Банката на Танзанија  

Категорија:Економија на Танзанија
Категорија:Управување со Танзанија
Танзанија
Категорија:Банки во Танзанија
Опиум

thumb|210px|Режење на чашката на афионот
**Опиумот** е супстанција што се добива со засекување (режење) на зелените чашки на посебен вид афион - опиумски афион (*Papaver somniferum*) од кои истекува млечен сок. Таквиот сок потоа се суши на воздух додека не се добие кафеава смеса.

## Особености
thumb|210px|Сиров опиум
Ваквата смеса содржи преку 20 алкалоиди, од кои некои се присутни како слободни, а другите се врзани за сулфурна или меконска киселина. Најголема практична примена имаат четири алкалоиди на опиумот:
* морфин
* кодеин
* папаверин
* наркотин (носкапин)

Квалитетот на опиумот се одредува според количината на морфинот, и зависи од поднебјето каде се одгледува афионот. Се проценува дека една од најквалитетните сорти афион расте во Македонија и тој содржи меѓу 17 и 22% морфин.

## Историјат
Првите пишани податоци за употребата на опиумот потекнуваат уште од најстарата човекова историја, односно од III век п.н.е.

## Употреба
Алкалоидите на опиумот се користат во медицината како аналгетици (морфинот сè уште е најефикасниот аналгетик, иако не е најсоодветен поради својствoтo на зависност) за сузбивање на сувото, непродуктивно кашлање (кодеин).

Морфинот е 10 пати посилен од опиумот и тој го отстранува болките и не предизвикува непријатни чувства. Поради ова многу бргу бил прифатен од медицината. Но, сепак тој имал некои несакани ефекти, односно кај луѓето создава зависност (наркоманија). Затоа, сè уште се бара најдобрата верзија на морфин.
thumb|240px|Најголеми производствени региони на опиум во светот
Хероинот е полусинтетски производ на опиумот, создаден во 1897 година од германската фармацевтска компанија Баер, како смирувачко средство. Тој е околу трипати посилен од морфинот и брзо станал важен лек во медицината. Во Првата светска војна морфинот помагал во олеснувањето на болките за илјадници ранети во борбите. Сепак, многу брзо луѓето сфатиле колку е штетен за здравјето и каква тешка зависност би можел да предизвика.

## Производство
Во последните неколку години најголеми производители на опиум во светот се Авганистан, Мјанмар и Лаос, а неговата намена не е за медицински потреби, туку истиот се продава илегално како на нарко-пазарите во светот. Во 2007 година, Авганистан произвел 8.200 тони опиум и тој го снабдува глобалниот пазар на опијати со 93% од вкупното производство во светот.

## Опиумот како тема во уметноста и во популарната култура
* „Исповедите на еден англиски уживател на опиум“ - роман на англискиот писател Томас де Квинси.

## Наводи

Категорија:Психоактивни супстанции
Категорија:Алкалоиди
Категорија:Аналгетици
Категорија:Лековити растенија
Технолошко-технички факултет - Пробиштип

## Историјат

**Технолошко-техничкиот факултет** во Пробиштип е основан со Одлука на Владата на Република Македонија од 2008 година, како еден од трите нови технички факултети при Универзитетот „Гоце Делчев“ во Штип. Факултетот има за цел да даде придонес во развојот на кадри кои не само што ќе можат да ги прифатат и реализираат достигнувањата на високата технологија, туку да бидат иновативни за нови технологии кои ќе се развиваат на домашни и странски простори.

## Организација и структура

Функцијата декан на Технолошко-техничкиот факултет  ја врши доц. д-р Винета Сребренкоска. Продекан за настава е доц. д-р Димко Димески.
Технолошко-техничкиот факултет создава академска атмосфера во која нашите студенти од земјава и од странство ќе бидат континуирано поттикнати и инспирирани да покажат што знаат и умеат. Технолошко-техничкиот факултет ќе ве оспособи и ќе ве обучи како успешно да ги најдете одговорите на прашањата што ги наметнуваат промените, следејќи го развојот на индустријата и технолошките достигнувања во земјава и во светот.

Студиските програмисе организирани во:
*Прв циклус на студии 
*Втор циклус на студии 

Носител на студиите е Технолошко-техничкиот факултет, а реализатор на студиите се катедрите кои се составен дел на Технолошко-техничкиот факултет, а тоа се:
*Катедра за текстилно и органско инженерство
*Kaтедра за конфекционирање и управување со конфекциски процеси
*Катедра за хемиско инженерство и управување и регулација на технолошки процеси
*Катедра за инженерство на материјали

## Прв циклус на студии

Технолошко-техничкиот факултет ви ја отвора вратата кон нови перспективи, научете да бидете, да знаете, да работите, научете да живеете заедно, научете да се приспособувате на промените! Кај младите генерации изучувањето на новите материјали и запознавањето со новите технологии, како и стекнувањето со нови знаења од областа на текстилот, дизајнот и менаџментот претставува голем предизвик. Иднината е во технологијата и во новите идеи, новите материјали и новите производи. Технолошко-техничкиот факултет ќе ве научи како да бидете различни, иновативни и креативни.

Во првиот циклус на студии на Технолошко-техничкиот факултет се изучуваат следниве студиски програми:
*Нови технологии и материјали
*Текстилно инженерство
*Текстил, дизајн и менаџмет

## Втор циклус на студии

Во вториот циклус на студии на Технолошко-техничкиот факултет се изучува следнава студиска програма:
*Индустриски дизајн на текстил

## Надворешни врски
*Официјално мрежно место на Технолошко-техничкиот факултет
*Универзитет „Гоце Делчев“ - Штип

## Наводи

Категорија:Факултети при Универзитетот „Гоце Делчев“ - Штип
Категорија:Универзитет „Гоце Делчев“
Категорија:Образованието во Штип
Категорија:Образованието во Пробиштип
Машински факултет - Виница

**Машинскиот факултет во Виница** е еден од факултетите на Универзитетот „Гоце Делчев“.

## Историјат
**Машинскиот факултет** има единствена мисија која може да се подели во три главни дела: 
# давање на продлабочени знаења на кандидатите, односно студирање на дадена област;
# научноистражувачка работа, како втора незаменлива компонента;
# апликативна дејност, односно десеминација на знаењето преку различни типови на проекти во стопанството. 
  
Имајќи ги предвид основните цели, Машинскиот факултет има задача да формира високостручни кадри од областа на машинството.

## Организација и структура

Функцијата **декан** на Машинскиот факултет ја врши доц. д-р Дејан Мираковски. **Продекан за настава** е доц. д-р Мишко Џидров.
Машинскиот факултет им дава силна поддршкана студентите во можностите можност да се стекнат со знаење, со кое самостојно ќе можат да ги решаваат проблемите во делот на проектирање, конструирање, моделирање, димензионирање на склопови и нивни елементи; раководење со производствени процеси во работните организации; заштита на животната средина; Со вашето академско знаење пред вас е отворена можноста за усовршување во одделни области од работата.
Студиските програмисе организирани во:
*Прв циклус на студии 
*Втор циклус на студии 
Носител на студиите е Машинскиот факултет, а реализатор на студиите се катедрите кои се составен дел на Машинскиот факултет, а тоа се:
***Катедра за општо-производно машинство**
***Катедра за контрола и квалитет**
***Катедра за сообраќај и транспорт**

## Прв циклус на студии

Машинството како гранка од техниката има голема примена во секојдневниот живот на луѓето. Оваа гранка е присутна во производството од најмали делови до најголеми склопови кои се произведуваат од различни метали и нивни легури: метална галантерија (завртки, навртки, заковици и др.), возила, металопреработувачки машини, локомотиви за возови, градежни и рударски машини, турбини за хидроцентрали, машини неопходни за производство во текстилната, прехранбената, земјоделската индустрија и во многу други области.

Во првиот циклус на студии на Машинскиот факултет се изучуваат следниве студиски програми:
***Производно машинство**
***Транспорт, организација и логистика**

Наставата се одвива во следниве градови:
***Виница (Студиски програми: Производно машинство и Транспорт, организација и логистика)**
***Струмица (Студиска програма: Транспорт, организација и логистика)**
***Штип (Студиска програма: Производно машинство)**

## Втор циклус на студии

Во вториот циклус на студии на Машинскиот факултет се изучува следнава студиска програма:
***[http://www.ugd.edu.mk/index.php/mk/masinski-fakultet/vtor-ciklus/proektiranje-na-proizvodni-sistemi-60-ekt Проектирање на производни системи] **
***[http://www.ugd.edu.mk/index.php/mk/masinski-fakultet/vtor-ciklus/strategiski-proekten-menadjment-60-ekts Стратегиски проектен менаџмент] **

## Надворешни врски
*Официјално мрежно место на Машински факултет - Виница
*Универзитет „Гоце Делчев“ - Штип

## Наводи

Категорија:Факултети при Универзитетот „Гоце Делчев“ - Штип
Категорија:Универзитет „Гоце Делчев“
Категорија:Образованието во Штип
Категорија:Образованието во Виница