Едначење по звучност

Според звучноста согласките се делат на безвучни, звучни и сонатни. Безвучните и звучните согласки образуваат таканаречени корелативни парови. Секоја безвучна согласка, освен *х*, има свој звучен парник. Тие парови се:

## Правило 1
Звучните и безвучните согласки се едначат по звучност кога ќе се најдат во непосреден допир. Едначењето се врши спрема втората согласка. Звучните согласки пред безвучните се менуваат во безвучни. Пример:

* *б-п*: *[[баба]]* - *бапски*; *[[врабец]]* - *[[врапче]]*, *врапци*; *[[даб]]*, *дабот* - *дапче*; *забец* - *запци*, *запчест*; *[[јамб]]*, *јамбот*, *јампски*; *[[Љубе]]* - *[[Љупчо]]*, *[[Љупка]]*; *[[роб]]*, *робот* - *ропски*, *ропство*, ...
* *д-т*:
* *г-к*:
* *в-ф*:
* *з-с*:
* *ж-ш*:
* *ѕ-ц*:
* *џ-ч*:
* *ѓ-ќ*:

## Правило 2
Безвучните согласки пред звучните преоѓаат во звучни
сват- сватба-свадба

## Правило 3
Едначењето по звучност редовно се обележува и во зборовите со претставка.

## Правило 4
Согласката *ј* се обезвучува и пред слеаните *ц*, *ч* во зборови со претставка.

## Правило 5
Кога претставките што завршуваат на согласка (*зад*-, *над*-, *од*-, *под*-, *пред*-, *без*-, *из*-, *раз*-) ќе влезат во состав на збор што почнува со истородна согласка, настануваат два случаја. 
  
### Правило 5.1
Во некои зборови границата меѓу претставката и основниот збор јасно се чувствува, и согласките се пишуваат удвоено: *оддели*, *поддава*, *раззелени*, *оттука*, *поттикне*, *бессовесен*, ...

### Правило 5.2
Во други случаи, кога е сраснатоста на составните делови изразена во поголем степен, по извршеното едначење се добива една согласка: *одамна* (од *оддамна*), *бесмислен*, *бесмртен*, *бесрамен*, *бестрашен*, *исее*, *исекне*, *исели*, *исече*, *раседла* (од *разседла*), *расее*, *расели*, *расече*, *раслои*, *расобуе*, *расони* и др.

Иста појава имаме и на составите меѓу префиските *без*-, *из*-, *раз*- и зборовите што почнуваат со *ш*. Во едни случаи се чува *с*: *бесшумно* (од *безшумно*), *исшета*, *исшие*, *исшилчи*, а во други, по асимилацијата на *с* во *ш*, се добило едно *ш*; *ишари* (од *изшари*), *ишмрка*, *уштипе*, *рашета* (од *разшета*), *рашие*, *рашири*, *раштима*, *раштрка*.

## Правило 6
Едначењето по звучност не се одбележува во следниве случаи:

### Правило 6.1
Не се одбележува едначењето на *в* пред безвучна согласка

### Правило 6.2
Не се одбележува едначењето на *д*

### Правило 6.3
Пред членската наставка -*та* не се одбележува и едначењето на другите звучни согласки

### Правило 6.4
Согласката *г* не се едначи во: *бегство*, *другпат*.

### Правило 6.5
Не се едначи *т* во сложенките од типот: *петгодишен*, *десетгодишен*, *дванаесетгодишен*, ...

### Правило 6.6
Едначењето на согласките по звучност не се одбележува и во некои личните именки од туѓо потекло.

### Правило 6.7
Во допир со гласниците (сонанти) не се врши едначење по звучност: *милослив*, *милосница*, *мирислив*.

## Литература
* *Правопис на македонскиот литературен јазик, [[Институт за македонски јазик]] "Крсте Мисирков", трето издание на [[Просветно дело - Скопје]], [[1986]]*, *Редакциски одбор*: *[[Божо Видоевски]]*, *[[Тодор Димитровски]]*, *[[Кирил Конески]]*, *[[Крум Тошев]]* (претседател), *[[Рада Угринова-Скаловска]]*

Категорија:Правопис на македонскиот јазик
Категорија:Фонетика на македонскиот јазик