open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Народноослободителен младински сојуз на Македонија

**Народноослободителниот младински сојуз на Македонија** била антифашистичка организација на македонската младина во времето на Втората светска војна. Во услови на  Окупација на Македонија, активноста на прогресивната младина на Македонија била насочувана преку месните комитети на КПЈ, подоцна КПМ, а потоа биле формирани Младински одбор за Македонија, ПК на СКОЈ за Македонија и Акционен одбор на НОМСМ за организирање на младината на слободната и на окупираната територија, како и во единиците на НОВ и ПОМ. 

По пренесувањето на тежиштето на НОБ во Егејскиот дел на Македонија, во село Фуштани на 22 декември, 1943 година бил одржан Првиот конгрес на Антифашистичката младина на Македонија со учество на 280 делегати од сите краишта на Македонија, како и со присуство на претставници од албанската, бугарската и грчката младина. На Конгресот бил конституиран НОМСМ, било избрано раководство и биле усвоени Резолуција и Проглас до младината на Македонија 

За Претседател на НOMCM, во септември 1944 година била избрана Мара Бреглева.

## Поврзано

* Прв конгрес на НОМСМ
* Втор конгрес на НОМСМ

## Наводи




Категорија:Појавено во 1943 година во Македонија
Телеоморф, анаморф и холоморф

Поимите **телеоморф, анаморф и холоморф** се однесуваат на делови од животниот циклус на габите во типовите Ascomycota и Basidiomycota.

* **Телеоморф** е половата репродуктивна форма (морфа), најчесто претставена со плодно тело;
* **Анаморф** е бесполовата репродуктивна форма (морфа), најчесто во вид на мувла. Кога единечна габа произведува повеќе морфолошки различни анаморфи, тогаш тие се нарекуваат синанаморфи;
* **Холоморф** ја означува целата габа, вклучително анаморфите и телеоморфите.

Габите се класифицирани првенствено врз основа на структурите поврзани со половото размножување, кои се непроменети од еволуциски аспект. Но, многу габи се размножуваат само на бесполов начин и не можат лесно да се вклопат во класификација заснована на половите одлики; некои имаат и бесполова, и полова фаза (или форма). Овие проблематични видови најчесто се дел од Ascomycota, но и од Basidiomycota. Дури и меѓу габите кои се размножуваат како на полов начин, така и на бесполов, често само еден метод на размножување може да се набљудува во одреден период или под специфични услови. Уште повеќе, габите обично растат во мешани колонии и меѓусебно спорулираат. Овие факти значително ја отежнуваат можноста за поврзување на различните фази (форми) од истата габа. Членот 59 од Меѓународниот правилник за ботаничка номенклатура им дозволува на миколозите да даваат едни имиња на габите кои се размножуваат бесполово (анаморфи), а други на нивните полови фази (телеоморфи). Кога постојат имиња за анаморфната и телеоморфната фаза од истата габа, холоморфот го зема или името на телеоморфот, или под одредени услови може да го земе името на анаморфот.

Габите за кои се знае дека не даваат телеоморф порано се класифицирале во еден вештачки тип - "Deuteromycota", познат и како "Fungi imperfecti".

Категорија:Микологија
Категорија:Габи
Категорија:Размножување
Леонардо Фибоначи

thumb|mini|Фибоначи

**Леонардо Фибоначи** (, 1170 (?) - 1250) — исто така познат како Леонардо од Пиза, или Леонардо Пизано. Бил италијански математичар и придонел за развој на аритметика и алгебра и го глорификувал Хинду-арапскиот систем на броеви. Една негова низа на проблеми е, т.н Фибоначиева низа. Во подоцнежната работа, во книгата на квадратни броеви, го направил првиот напредок во западните цивилизации од областа на аритметиката, од времето на Диофант.

## Поврзано
* Фибоначиева низа

Категорија:Италијански математичари
Категорија:Починати во 1250 година
Категорија:Луѓе од Пиза
Фибоначиева низа

**Фибоначиева низа** е математичка низа на броеви која се применува во многу физички, хемиски и биолошки појави. Името го добила по италијанскиот математичар Леонардо Фибоначи. Оваа низа претставува низа на броеви во која збирот на двата претходни броеви ја дава вредноста на наредниот број (т.е член на низата). Низата почнува со 0 и 1.

f_0=0f_1=f_1

:f_n = f_{n-1} + f_{n-2}, \;\; n \ge 2

То ест : 1, 1, 2, 3, 5, 8, 13, 21, 34, 55, 89, 144, ...

## Поврзано
* Златен пресек

## Надворешни врски
* Видеопрезентација на за Фибоначиевата низа златниот пресек - ОУ „Живко Брајковски“, Скопје 


Категорија:Целобројни низи
Знаме на Гронинген

мини|200п|Знамето на провинцијата Гронинген

**Знамето на провинцијата [[Гронинген]]** е усвоено во 1950 година и претставува комбинација на грбовите на градовите Гронинген и Омеланден. Црвенате, белате и сината боја потекнуваат од грбот на Омеландена, додека пак белата и зелената потекнуваат од грбот на градот Гронинген. Боите на градот се во средиштето на знамето со цел да ја нагласат централната локација на градот во Холандија.

Категорија:Гронинген
Бенкрофт (Ајдахо)

mini|thumb|Локацијата на Бенкрофт во округот Карибу, Ајдахо
мини|300п|Бенкрофт
**Бенкрофт** () е град во округот Карибу во сојузната држава Ајдахо, САД. Бенкрофт според пописот од 2020 година броел 299 жители и опфаќа површина од 1,58 км2. Се наоѓа на 1,653 надморска височина. Поштенскиот број на Бенкрофт е 83217, а повикувачкиот број 208.
## Наводи

Категорија:Градови во Ајдахо
Гелдерланд

**Гелдерланд** (холандски: *Gelderland*) — покраина во Холандија. Гелдерланд е најголема покраина по површина во Холандија. Главен град на покраината е Арнем, но Најмеген е најголем град со приближно 170,000 жители. Други голем регинални центри во покраината се: Апелдорн, Еде, Дутинхем, Зутфен, Тил, Вагенинген, Зевенар, Винтерсвајк и Хардервајк. Покраината се наоѓа во централно-источниот дел на државата, и граничи со Германија.

Населението во Гелдерланд во 2015 година изнесувало 2 милиони жители.

## Потекло на името
Името на покраината води корени од некогашното војводство Гелдерланд кое опфаќало и делови од денешната покраина Лимбург и дел од денешна Германија (таму е градот Гелдерн).

## Општини

* Алтен
* Апелдорн
* Арнем
* Ауде Ајселстрек
* Барнефелд
* Берг ен Дал
* Беркеланд
* Беунинген
* Бронкхорст
* Брумен
* Бурен
* Вагенинген
* Вајхен
* Вест Бетуве
* Вест Мас ен Вал
* Вестерфорт
* Винтерсвајк
* Даувен
* Друтен
* Дусбург
* Дутинхем
* Еде
* Елбург
* Епе
* Ермело
* Залтбомел
* Зевенар
* Зутфен
* Кулемборг
* Лингевард
* Лохем
* Масдрил
* Монтферланд
* Најкерк
* Најмеген
* Недер-Бетуве
* Нунспет
* Овербетуве
* Олдебрук
* Ост Гелре
* Путен
* Реден
* Ренкум
* Розендал
* Схерпензел
* Тил
* Форст
* Хардервајк
* Хатем
* Херде
* Хеумен

## Наводи

## Надворешни врски

* Службено мрежно место
* Гелдерланд на Википатување 


Категорија:Покраини во Холандија
Пиратско дешифрирање

**Пиратско дешифрирање** (анг. *pirate decryption*) — поим кој најчесто се однесува на прием на платени ТВ или радио сигнали без одобрување. Поимот „пиратски“ во овој случај се однесува на авторските права и нема или има многу мала врска со пиратските радија (емитување на радиосигнал без дозвола за емитување) или пак морските пирати. 

Концептот на платена ТВ е стар речиси колку и концептот за ТВ. Овој концепт значи дека оној кој го емитува сигналот, најчесто емитува во нестандарден шифриран формат, со цел да им наплати на гледачите претплата за користење на посебен декодер потребен за прием на изобличениот (шифриран) сигнал.

Специјалните канали, филмските премиумски канали и сл., најчесто се шифрирани, во повеќето од земјите. Понатаму емитувањето на ТВ сигнал со експлицитна порнографија мора да биде шифрирано со цел заштита на оние кои не сакаат да бидат изложени на овој вид содржина.

## Поврзано

* Опслужувач за картички
* Делење картичка
* Паметна картичка

Категорија:Дигитална телевизија
Категорија:Кабелска телевизија
Диофант

300px|thumb|десно|Насловната страница на оригиналното издание од 1621 година на латинскиот превод од Клод Гаспар Баше де Мезиријак од Аритметика на Диофант
**Диофант** од Александрија (живеел околу 250. година од новата ера) бил грчки математичар и ги открил равенките кои во негова чест биле наречени Диофантови равенки. Иако бил истакнат во неговото време, за него има скромни податоци. Неговата дејност била сочувана во 6 глави во Аритметика која стигнала до нас (седум глави се изгубени), која веројатно била најстарата распава за алгебра. Диофант првенствено се интересирал за употреба на симболи во величините, математичките операции и односи. Пред тоа, овие величини биле опишувани со зборови. 
Најпознат е по Диофантовите равенки, неодредени равенки со рационални коефициенти за кои се бара рационално решение.
Една задача била напишана на неговиот гроб, чие решение е бројот на годините кога тој починал :br />

":Шеснаестина од своите години си играв како дете, 
и још половина шеснаестина момче со брада ги дочека 
Се посреќив со жена кога помина уште седмина 
Мојот сакан син проживеа само половина од векот на татка си 
јас сронив солза дека судбината го однела тактото на почеток 
Двапати, две лета го оплакуваше со родителска тага и очај 
кога и тој го виде крајот на својот макотрпен живот"

при што се добива решение, наводно 84.

Категорија:Старогрчки математичари
Категорија:Луѓе од Александрија
Категорија:Математичари од 3 век
Рур (река)

right|thumb|290px|Сливот на Рур

**Рур** — средно голема река во западна Германија (Северна Рајна-Вестфалија), десна притока (источна страна) на Рајна.

## Опис

Изворот на Рур е во близина на градот Винтерберг во планинската област Зауерланд, на надморска височина од околу 670 метри. Се влева во реката Долна Рајна на надморска височина од 17 метри во градската средина на Дисбург. Нејзината вкупна должина е 218 километри, нејзиниот просечен истек е 79 м3/s (кубни метри во секунда) кај Милхајм во близина на нејзиното устие. Така, нејзиниот истек е, на пример, споредлив со реката Емс во Северна Германија или реката Темза во Обединетото Кралство.

## Градови

Најпрвин, Рур поминува низ градовите Мешеде, Арнсберг, Викеде, Френденберг, Холцвикеде, Изерлон и Шверте.

Потоа, реката ја обележува јужната граница на областа Рур, минувајќи ги Хаген, Дортмунд, Хердеке, Ветер, Витен, Бохум, Хатинген, Есен, Милхајм и Дисбург.

Областа Рур била главната индустриска област во текот на раните 1900-ти. Поголемиот број фабрики биле сместени тука. Окупацијата на Рур во 1920-тите од француските сили предизвикал ненасилен отпор; производството на фабриката престанало. Како резултат на тоа, хиперинфлационата криза станала уште полоша.

## Езера

Постојат пет вештачки езера на реката, често користени за рекреативни цели:

* Хенгстојзе помеѓу Дортмунд и Хаген; површина од 1,36 км2, висина на браната од 4,5 м
* Харкортзе помеѓу Хаген Хердеке и Вертер; површина од 1,37 км2, висина на браната од 7,8 м
* Езеро Кемнадер помеѓу Витен и Бохум; површина од 1,25 км2, висина на браната од 2 м
* Балденојзе во Есен-Верден; површина од 2,64 км2, висина на браната од 8,5 м
* Езеро Кетвигер во Есен-Кетвиг; површина од 0,55 км2, висина на браната од 6 м

Соседниот индустриски регион ја прифатил неговото име од оваа река.

Рур се користи за подготовка на водата за пиење и е од добар квалитет, факт кој содржи определена лингвистичка иронија, бидејќи зборот „Ruhr“ означува дизентерија на германски. Нејзините речни брегови се одликуваат со големи отворени простори и паркови, кои се користат за рекреација.

[thumb|Долината на Рур во близина на [Бохум во текот на поплава]]

## Поврзано

* Рур (област)
* Окупација на Рур (1923&ndash;1924)
* Соседни реки: Рајна, Липе, Емшер.

## Надворешни врски

*

Категорија:Реки во Северна Рајна-Вестфалија
Категорија:Басен на Рајна
Категорија:Притоки на Рајна
Басалт (Ајдахо)

mini|thumb|Локацијата на Басалт во округот Бирмингем, Ајдахо

**Басалт** () е град во округот Бирмингем во сојузната држава Ајдахо, САД. Белеви според пописот од 2010 година броел 394 жители и опфаќа површина од 0,76 км2. Се наоѓа на 1,399 м надморска височина. Поштенскиот број на Басалт е 83218, а повикувачкиот број 208.

## Наводи

Категорија:Градови во Ајдахо
Белеви (Ајдахо)

mini|thumb|Локацијата на Белеви во округот Блејн, Ајдахо
мини|300п|Белеви
**Белеви** () е град во округот Блејн во сојузната држава Ајдахо, САД. Белеви според пописот од 2010 година броел 2,287 жители и опфаќал површина од 3,92 км2 . Се наоѓа на 1,575 м надморска височина. Поштенскиот број на Белви е 83313, а повикувачкиот број 208.
## Наводи

Категорија:Градови во Ајдахо
Блекфут (Ајдахо)

mini|thumb|Локацијата на Блекфут во округот Бингем, Ајдахо

**Блекфут** () е град во округот Бингем во сојузната држава Ајдахо, САД. Блекфут според пиписот од 2020 година броел околу 12,346 жители и опфаќа површина од 16,08 км2 . Се наоѓал на 1,371 м надморска височина. Поштенскиот број на Блекфут е 83221, а повикувачкиот број 208.

Во Блекфут е роден американскиот телоградител Лари Скот.

## Наводи

Категорија:Градови во Ајдахо
Блис (Ајдахо)

mini|thumb|Локацијата на Блис во округот Гудинг, Ајдахо

**Блис** () е град во округот Гудинг во сојузната држава Ајдахо, САД. Блис според пописот од 2010 година броел 318 жители и опфаќа површина од 1,91 км2 . Се наоѓа на 997 м надморска височина. Поштенскиот број на Блис е 83314, а повикувачкиот број 208.
## Наводи

Категорија:Градови во Ајдахо
Црна Река (Босна и Херцеговина)

**Црна Река** извира под планините Јахорина и Требевиќ. 

Водата во реката е исклучително чиста така што е и планирано нејзнио користење со цел снабдување на Сараево со вода за пиење преку изградба на брана и објекти за поврзување на водоводната мрежа.
Сличен проект е планиран и на реката Бела која што е лева притока на реката Жељезница која се влева неколку километри низводно од устието на Црна Река. Двата проекти се од исклучително значење за снабдување на Сараево со питка вода но по цена на уништување на двата најубави речни и природни ловишта во поширокото подрачје на Сараево.

Категорија:Реки во Босна и Херцеговина
Црн Рзав (река)

мини|Националниот парк Тара
**Црн Рзав** — река во западниот дел на Србија источниот дел на Босна и Херцеговина

Црн Рзав извира на планината Златибор во Србија. За разлика од Бел Рзав, Црн Рзав има темно корито по кое и што го добил името. Исто така за разлика од Бел Рзав кој е познат по ладната вода, Црн Рзав е познат по топлата вода. Во селото Вардиште во општината Вишеград се вкрстува со Бел Рзав со тоа што настанува Рзав кој по десет километри се влева во Дрина во Вишеград.

Категорија:Реки во Босна и Херцеговина
Категорија:Реки во Србија
Body Language

***Body Language*** е деветтиот студиски албум на австралиската пејачка Кајли Миног, беше издаден на 20 ноември 2003 година.

## Историја
Албумот е снимен во текот на летото на 2003 година во Велика Британија, Ирска и Шпанија. Тоа исто така видов Миног работат со соработници Ричард Станард, Џулијан Галагер, Кети Денис, Џони Даглас и Карен Пул, како и Емилијана Торини и Дан Кери.

Албумот му претходеше спектакуларен концерт со наслов *Money Can't Buy* во Лондон на 15 ноември 2003 година. Миног изведува седум нови песни, заедно со некои од нејзините постари хитови. Концертот беше објавен на DVD во 2004 година јули, во која беа вклучени на неиздаден верзија на концертот, како и екран визуелни за настапите на "Slow" и "Chocolate".

Австралиската и јапонската верзии на албумот вклучени бонус песната "Slo Motion". Јапонската верзија исто така, доби втор бонус песна "You Make Me Feel". Американската верзија на албумот издаден во 2004 година вклучени подобрена песна со спот на "Slow" и изведбата на "Can't Get You Out of My Head" од концертот *Money Can't Buy* како и две бонус песни, "Cruise Control" и "You Make Me Feel". Албумот достигна четириесет и два на Билборд 200 и има продадено до сега 177.000 копии.

## Синглови
"Slow" беше издаден во ноември 2003 година. Тоа достигна број еден во двете британски и австралиски топ листите, и стигна до број еден во Данска и Романија. Песната исто така отиде врвот во голем број на други земји, вклучувајќи Канада, Италија, Холандија и Нов Зеланд. "Secret (Take You Home)" беше издаден само во Тајван на почетокот на 2004 година. Во живо изведба на песната од DVD *Body Language Live* се користи како промотивна видео.

"Red Blooded Woman" беше објавен во февруари 2004 година. Тоа го достигна број четири во Австралија и во број пет во Велика Британија. Песната исто така стигна до врвот во Данска, Унгарија, Ирска и Италија. Тоа беше уверение злато во Нов Зеланд, каде што стигна на број осумнаесет. "Chocolate" беше издаден во јуни 2004 година во целиот свет и во јули во Австралија. Тоа достигна шест во Велика Британија и број четиринаесет во Австралија.

## Песни во албумот

## Личности
*Кајли Миног – вокали, придружен вокал
*Најал Алкот – оркестар инженер
*Бејби Аш – продуцент, мешање, придружен вокал
*Вилијам Бејкер – визуелна насока, стајлинг
*Дејвид Билинг – придружен вокал
*Крис Брејд – сите инструменти, придружен вокал
*Дејв Клузо - програмирање, вокал инженер, тастатура
*Кети Денис – продуцент, сите инструменти, придружен вокал
*Џони Даглас – сите инструменти, придружен вокал, продуцент, мешање
*Електрик Џеј – продуцент
*Џулијан Галагер – продуцент, клавијатури, програмирање
*Куртис Мантроник – продуцент
*Карен Пул – придружен вокал
*Ричард Станард – продуцент, придружен вокал, клавијатури
*Алвин Свини – инженер, мешање, програмирање
*Гевин Рајт – оркестар водач

## Табели

## Наводи

## Надворешни врски
* Официјална страница на Кајли Миног 

Категорија:Албуми на Кајли Миног
Категорија:Албуми од 2003
Сиуански јазици

**Сиуанските** (или **сиуанско–катобански**) јазици се јазично семејство во Северна Америка чиишто говорници живеат претежно во Големата Низина, со помали заедници на исток.

## Име
Стручњаците разликуваат две гранки: западни и источни сиуански јазици, наречени и „правилни сиуански“ и „катобански“ јазици. Други го ограничуваат името „сиуански“ само на западната гранка, а целото семејство го нарекуваат „сиуанско-катобанско“.

## Фонологија
Во стручната јавност постојат извесни анализи на сиуанско-катобанските јазици по историско-споредбени методи. Меѓу првите (и најтемелните) дела е она на Волф [1950-51]. Волф го реконструирал гласовниот систем на прасиуанските јазици, со подоцнежни исправки од Метјус (1958). Системот изгледа вака:

Реконструирани се и пет усни самогласки  и три носни самогласки . Волф реконструирал и некои согласни групи .

## Односи со другите јазици
Можеби најсроден јазик на ова семејство е изолатот Јучи.

Во XIX век, англискиот линвгист Роберт Латам ја изнел тезата дека сиуанските јазици се сродни на кадоанските и ирокеските јазици. Во 1931, Луис Ален го составил првиот список на систематски совпаѓања во збир од 25 лексички единици од сиуанските и ирокеските јазици. Во 1960-тите и 1970-тите, Волес Чејф поподробно ја истражил врската помеѓу сиуанските и кадоанските јазици. Во 1990-тите Маријан Митан направила споредба на морфологијата и синтаксата на сите три семејства. Денес оваа хипотеза за „макросиуанските јазици“ не се смета за докажана, а сличностите помеѓу овие семејства може да се должат на тоа што нивните прајазици биле во јазичен сојуз.

## Наводи

## Библиографија
* Parks, Douglas R.; & Rankin, Robert L. (2001). The Siouan languages. In R. J. DeMallie (Ed.), *Handbook of North American Indians: Plains* (том 13, дел 1, стр.&nbsp;94–114). W. C. Sturtevant (Gen. Ed.). Washington, D.C.: Smithsonian Institution. ISBN 0-16-050400-7.

## Надворешни врски
* За сиуанските јазици - Sorosoro
Општонародно востание во Македонија

мини|десно|350п|Партизанска колона на Народноослободителната војска на Македонија во Февруарскиот поход
**Општотонародно востание во Македонија** — масовно движење кое се одвивало во текот на 1944 година. Воените единици успешно им се спротивставиле на
надмоќните непријателски сили во едномесечниот Февруарски поход во должина од околу 400 км, во најнеповолни временски услови, и во Пролетната офанзива. Народноослободителната Војска на Македонија веќе добила масовен општонароден карактер во Вардарска Македонија во летото 1944. Во Пиринскиот дел на Македонија биле формирани НО бригада *Јане Сандански* и Пиринскиот партизански одред *Рила*, а Петричкиот партизански одред беше во постојана врска со единиците на ЕЛАС на планината Али Ботуш.

## Општа ситуација при крајот на 1943 и почетокот на 1944 година
мини|Куќа која служела како партизанска скривница за време на НОБ  (1941-1944) во Струга.

## Февруарски поход
## Обединување на раководството на НОБ за Македонија, јужна Србија и Косово
## Дејствија во северниот дел на Вардарска Македонија (март - април 1944 година)
## Пролетна офанзива во 1944 година
## Односот на КПГ, ЕАМ и ЕЛАС кон Македонците во егејскиот дел во 1944 година
## Омасовување на ослободителното движење во принскиот дел на Македонија

## Извори
Партизанска печатница „Гоце Делчев“

[мини|275x275пкс|Партизанската печатница во [Лопушник.]]

**Партизанската печатница „Гоце Делчев“** — поранешна нелегална партизанска печатница и сегашен меморијален музеј со амбиентално уредена постојана изложба.

## Историја
Во перидот од ноември 1942 до јуни 1943 година работела во селото Битуше. Во почетокот на јуни 1943 година била пренесена во базата на планината Лопушник.

По ослободувањето на Вардарска Македонија биле извршени конзерваторско-реставраторски работи на куќата во која била сместена, а нејзиниот внатрешен дел бил преуреден како постојана историска и етнолошка поставка во 1961 година. Оригиналната дрвена печатница по ослободувањето од Светозар Вукмановиќ – Темпо била однесена во Воениот музеј во Белград, каде што се наоѓа и денес.

## Дејност
Во неа биле печатени разни материјали, брошури, билтени, извештаи и слично, за потребите на Централниот комитет на КПМ,
Главниот штаб на Народноослободителната војска и партизанските одреди на Македонија и воопшто за Македонското народноослободително движење.

## Изданија
мини|225x225пкс|Материјалите користени за печатењето

* „''Македонски народно-ослободителни песни''“, Том I, јуни 1943 година
* „*Прогласот до македонскиот народ*“, август 1943 година
* „''Македонски народно-ослободителни песни''“, Том II, август 1943 година
* Првите броеви на „''Нова Македонија''“, „''Македонка''“ и „*[[Млад борец]]*“
* „''Илинденски Пат''“ 

## Поврзано
* Битуше
* Лопушник
* Македонија во Втората светска војна
* Ѓурѓа Божиновска
* Зорка Божиноска - Николоска
* Илка Василеска
* Селвија Гавриловска
* Дилба Ефтимова

## Извори

Категорија:Битуше
Категорија:НОБ
Категорија:Македонија во Втората светска војна
ISO 639-5

**ISO 639-5:2008** „Кодови за претставување на имињата на јазиците-Дел 5: Алфа-3 код за јазични семејства и групи“ е меѓународен стандард на Меѓународната организација за стандардизација (**ISO**). За неговата разработка е одговорна поткомисијата 2 на техничката комисија 37 на ISO, која првпат го објавила на 15 мај 2008. Стандардот е дел од низата стандарди ISO 639.

## Збирни кодови

ISO 639-5 задава „алфа-3“ (трибуквени) кодови, наречени „збирни кодови“, за секое јазично семејство или група. Според преработката од 29 август 2008, стандардот содржи 114 збирни кодови. За водење на регистарот е одговорна Конгресната библиотека на САД.

Стандардот не ги покрива сите јазични семејства што ги користат јазичарите. Јазиците во еден групен код не мора да бидат јазичарички сродни, туку може и да припаѓаат на една географска целина, или пак да се категориски сврзани (како креолските).

## Однос со другите делови на ISO 639

Некои од кодовите во ISO 639-5 се покриени и во стандардот „Алфа-3 кодови“ на ISO 639-2. ISO 639-2 содржи кодови за извесни поединечни јазици, некои макројазици и некои збирни кодови. Секој код во ISO 639-2 е присутен во ISO 639-3 или ISO 639-5.

Кодовите за јазици, семејства или групи во ISO 639-2 се делат на два типа: „група“ (*g*) или „остаточна група“ (*r*). Типот „група“ се однесува на неколку сродни јазици, додека типот „остаточна група“ се однесува на група од неколку сродни јазици од кои извесни јазици се исклучени. Меѓутоа, во ISO 639-5, „остаточните групи“ *не* исклучуваат ниеден јазик. Кои сè јазици ги опфаќа еден Алфа-3 код не може да се утврди без да се знае дали кодот се користи во контекст на ISO 639-2 или во контекст на ISO 639-5. Ова се должи на тоа што ISO 639-2 и ISO 639-5 ги користат истите Алфа-3 кодови, но поединечните кодови не секогаш опфаќаат еден ист список на јазици.

## Поврзано
* Список на ISO 639-5 кодови

## Наводи

## Надворешни врски
*Кодовите од ISO 639-5 подредени по по назнаки 

#00639-5
Категорија:ISO 639
Бомбашки напад во Грозни (2002)

**Бомбашкиот напад во Грозни** се случил на 27 декември 2002 година кога три чеченски бомбаши самоубијци ги активирале експлозивните направи при што загинале 83 луѓе, а над 200 биле повредени.

## Наводи

Категорија:Терористички инциденти во Втората чеченска војна
Категорија:Историја на Грозни
Категорија:Русија во 2002 година
Категорија:Терористички напади во Русија во 2002 година
Бомбашки напад на Црвениот плоштад (2003)

**Бомбашкиот напад на Црвениот плоштад ** се случил на 9 декември 2003 година кога еден женски бомашки самоубиец го активирал својат експлозив при што загинале 6 луѓе, а над 44 биле повредени.

Москвскиот градоначалник Јуриј Лужков изјавил дека бомбашот имал намера да дојде во близина на Московското Градско собрание или Државната Дума. Според истрагата , бомбашот-самоубиец бил идентификуван како Хадишат Мангериева, вдовица на бунтовник од Чеченија кој бил убиен за време на Втората чеченска војна.

## Наводи

Категорија:Терористички инциденти во Втората чеченска војна
Категорија:Настани во Москва
Категорија:Русија во 2003 година
Категорија:Тероризам во Москва
Категорија:Црвен плоштад
Категорија:Терористички напади во Русија во 2003 година
Февруарски бомбашки напад на Московското метро (2004)

**Февруарскиот бомбашки напад на Московското метро** се случил на 6 февруари 2004 година кога еден машки бомашки самоубиец го активирал својат експлозив при што загинале 41 луѓе, а над 100 биле повредени.

Категорија:Терористички инциденти во Втората чеченска војна
Категорија:Настани во Москва
Категорија:Русија во 2004 година
Категорија:Тероризам во Москва
Категорија:Терористички напади во Русија во 2004 година
Категорија:Московско метро
Самоубиствен бомбашки напад во Знаменское

**Самоубиствениот бомбашки напад во Знаменское** се случил на 12 мај 2003 година во Знаменское, Чеченија кога три бомбаши самоубијци, вклучувајќи две жени, возејќи во камион бомба удриле во административната зграда на локалната самоуправа и на федералната служба за безбедност на Руската Федерација. Во нападот загинале најмалку 50 луѓе, а биле повредени околу 200, главно цивили.

Чеченските сепаратисти биле обвинети за нападот, но формалните обвиненија никогаш не биле докажани.

## Наводи

Категорија:Терористички инциденти во Втората чеченска војна
Категорија:Русија во 2003 година
Бомбашки напад во Ставропол (2003)

**Бомбашкиот напад во Ставропол** се случил на 5 декември 2003 година кога бомбаш самоубиец го активирал својот експлозив во еден воз при што загинале 46 луѓе, а над 70 биле повредени.

Чеченските бунтовници негирале дека се одговорни за експлозијата. Заклучно со декември 2009 година, немало апсења или некакви истраги за оваа експлозија.

Друг воз по истиот пат бил бомбардиран на 3 септември 2003 година, при што загинале 7 а биле повредени повеќе од 80 луѓе. Ибрахим Исрапилов, поранешен локален претставник од Чеченија, бил осуден во 2004 година за организирање на експлозијата и осуден на 20 години затвор.

## Наводи

Категорија:Терористички инциденти во Втората чеченска војна
Категорија:Ставрополски крај
Категорија:Русија во 2003 година
Категорија:Терористички напади во Русија во 2003 година
Дабар (река)

мини|Реката Дабар во близина на Сански Мост, БиХ
**Дабар** е река која тече недалеку од Сански Мост. Карактеристична е по тоа што бреговите на реката се нанеселни од извориштето па сè до таканаречените Дабарски пештери до влевањето во реката Сана, 6–7&nbsp;km низводно.

Реката Дабар е богата со риби осовено лосос и е омилено излетиште за жителите од населбата Сања. Секоја година на реката Дабар се одржува меѓународниот турнир *Fly Fishing* при крајот на месецот мај.

Категорија:Реки во Босна и Херцеговина
Дрина

**Дрина** — река од Црноморсикт слив, а настанува со спојување на реките Тара и Пива кај Шчепанското Поле (надморска височина 470 м). Долга е 346 км, а сливното подрачје ги опфаќа југозапдниот и западниот дел на Србија, северниот дел на Црна Гора и источниот дел на Босна и Херцеговина. 
[мини|лево|[Мост на Мехмед паша|Мостот на Мехмед паша на реката Дрина кај Вишеград]]
Правецот на нејзиниот тек е од југ кон север и има доста притоки. Поголеми притоки од лева страна се: Сутјеска, Бистрица, Прача, Дрињача и Јања, а од десната страна: Чехотина, Лим, Рзав, Љубовиќа и Јадар.

## Дрина како тема во уметноста
* „Марш на Дрина“ — традиционален српски марш од Првата светска војна
* „Слап на Дрина“ (*Слап на Дрини*) — песна на српскиот писател Иво Андриќ од 1924 година.

## Наводи


Категорија:Реки во Србија
Категорија:Реки во Босна и Херцеговина
Категорија:Реки во Црна Гора
Категорија:Притоки на Дунав
Категорија:Дрински слив
Категорија:Притоки на Сава
Категорија:Меѓународни реки во Европа
Заксендорф (Саксонија-Анхалт)

**Заксендорф** () — село и поранешна општина во округот Залцланд, во Саксонија-Анхалт, Германија. Од 1 јануари 2010 е дел од градот Барби.

Категорија:Села во Саксонија-Анхалт
Категорија:Залцланд
Категорија:Саксонија (пруска покраина)
Дарлингероде

**Дарлингероде** — село и поранешна општина во округот Харц, во Саксонија-Анхалт, Германија. Од 1 јули 2009, е дел од градот Илзенбург.

## Галерија


Податотека:Bildp 9788 darlingerode.jpg|Дарлингероде и врвот Брокен
Податотека:bildp 8983 darlingerode_ortsansichten.jpg|Поглед од североисток
Податотека:Bild 3320_21 Panorama Strasse.jpg|Прекрасен поглед


Категорија:Села во Саксонија-Анхалт
Категорија:Илзенбург
Категорија:Харц (округ)
Категорија:Саксонија (пруска покраина)
Дрињача (река)

мини
**Дрињача** е река во Босна и Херцеговина, лева притока на Дрина, во која се влева кај истоимената населба, 15,5&nbsp;км узводно од Зворник.

Извира на падините на планината Коњух. Долга е 77 км, со површина на слив од 1,875 км2. Главни притоки на Дрињача се Јадар и Тишча. Долж нејзиниот ток оди асфалтиран пат кој ги поврзува Власеница со Зворник и Кладањ. Сливното подрачје на Дрињача изобилува со шума, пасишта, наоѓалишта на боксит и неметали.

Категорија:Реки во Босна и Херцеговина
Категорија:Дрински слив
Емшер

**Емшер** — релативно мала река и притока на Рајна, која тече низ областа Рур во Северна Рајна-Вестфалија во западна Германија. Нејзината вкупна должина е 84 километри со просечен истек на устието во долна Рајна од 16 м3/s (кубни метри во секунда).

Изворот на **Емшер** е во Холцвикеде, источно од градот Дортмунд и тече западни низ Рур. Градовите долж Емшер се Дортмунд, Кастроп-Рауксел, Херне, Реклингхаузен, Гелзенкирхен, Есен, Ботроп, Оберхаузен и Динслакен, каде што реката се влева во Рајна.

Во географскиот центар на огромната индустриска област од 5 милиони жители, реката е биолошки мртва, бидејќи била користена како ***отворен канал за отпадните води*** од крајот на 19-от век. Поради тоа што постојано има движење на почвата од рударската индустрија, не било возможно да се одржи природниот тек на реката и затоа на двапати било поместено устието на реката кон север во Рајна. Голема модерна централа за третман на водата на нејзиното устие гарантира дека водата што влегува во Рајна е со прифатлив квалитет.

Од раните 1990-ти, огромен ***проект за обнова*** на реката **Емшер** е во фаза на изработка. За потполна обнова на реката, во моментов се гради огромна подземна цевка долж текот на реката. Првиот дел на реката, кој е цел на обновата е во Дортмунд. Вкупниот проект ќе чини неколку милијарди евра и ќе биде завршен во 2020 година.

## Надворешни врски

*Страница за Емшер 

Категорија:Реки во Северна Рајна-Вестфалија
Категорија:Басен на Рајна
Категорија:Притоки на Рајна
Долна Рајна (река)

**Долна Рајна** (, , од 660 до 1.033 километар на реката Рајна) — река што тече низ Бон, Германија, до Северното Море кај Хук ван Холанд, Холандија.

Скоро веднаш во влегување во Холандија, Рајна се дели на многу делови. Главниот дел е наречен Вал која тече од Најмегер до реката Мас; а потоа е нарекувана Мерведе. Во близина на Ротердам, реката е позната како Ниве Мас и станува Ниве Ватервег влегувајќи во Северното Море кај Хук ван Холанд.

Недеррајн која се донесување на северниот поранешна главен дел на Рајан, која тече низ Арнем; се дели на Ајсел која се влева во Ајселското Езеро и потоа се дели на Лек и Кром Рајн кај Вајк бај Дурстеде. Лек се влева во Мерведе. Кром Рајн продолжува низ Утрехт, станувајќи Лидс Рајн, потоа Уде Рајн и ече кон Северното Море кај Катвејк.

Има неколку помали делови како Вехт, Холандски Ајсел и Норд.

Германската „Niederrhein“ се употребува како за германскиот дел на реката Долна Рајна, така и за делови на соседниот регион Долна Рајна.

[thumb|800px|center|Долна Рајна кај [Дисбург]]

## Поврзано

* Рајнска област
* Горна Рајна
* Средна Рајна
* Долна Рајна, француски департман кој се граничи со Горна Рајна

Категорија:Басен на Рајна
Категорија:Реки во Северна Рајна-Вестфалија
Категорија:Реки во Холандија
Категорија:Рајна
Фојничка Река

мини|десно|Фојничка Река

**Фојничка Река** е лева притока на реката Босна во Босна и Херцеговина. Долга е 46 километри, со површина од на басен од 727&nbsp;км2.
Реката е поврзана со реките Железница и Лепеница.

## Наводи

Категорија:Реки во Босна и Херцеговина
Глиница (река)

**Глиница** — мала река која се влева во реката Глина, во великокладушката населба Полјана, помеѓу териториите на Босна и Херцеговина и Хрватска.

Категорија:Реки во Босна и Херцеговина

Категорија:Реки во Хрватска
Гомјеница (река)

мини|Река Гомјеница
**Гомјеница или Гомионица** е река во северозападниот дел на Република Српска, БиХ и е десна притока на реката Сана. Нејзините изворишта се наоѓаат на северот на Змијање, во близина на населбата Раца во Бањалуканската регија, на надморска височина од 570 метри, додека пак устието на Гомјеница е узводно од градот Приедор во месноста Гомјеница, на надморска височина од 135 метри. Долга е 56,7 км, а површината на сливот изнесува 752 км², со просечен пад од 8%. Протекува низ Гомјеничкото поле и дава вода на рибникот „Саничани“ во кој се одгледуваат рибите од типот шаран и тостолобик. Рибникот „Саничани“ е најголем рибник во Република Српска и Босна и Херцеговина.
Гомјеница е една од реките кои извираат и кој се влеваат во Република Српска.

Категорија:Реки во Босна и Херцеговина
Гостовиќ (река)

мини|Водопад на реката
**Гостовиќ** — десна притока на реката Босна во Централна Босна.

Извира во падините на планината Тајан, а се влева во реката Босна кај Завидовиќи. На реката се наоѓаат неколку сплавови.

## Наводи

Категорија:Реки во Босна и Херцеговина
Глина (река)

thumb|mini|Реката Глина

**Глина** е река во Хрватска, а со помал дел ја сочинува и границата помеѓу Хрватска и Босна и Херцеговина. Реката Глина тече низ истоимениот град.

Категорија:Реки во Хрватска
Категорија:Реки во Босна и Херцеговина
Категорија:Погранични реки
Категорија:Босанско-хрватска граница
Категорија:Меѓународни реки во Европа
Кајак

**Кајак** е мал чамец кој се управува и движи со човечка сила. Најчесто има покриена палуба. Се движи со помош на посебни весла со две лопатки. Кајакот го користеле Ајните, алеутските и ескимските ловци во суб-арктичките подрачја на Североисточна Азија, Северна Америка и Гренланд. Модерните кајаци се прават со различни дизајни за посебни потреби. Во некои делови од светот се сметаат како и како кану.

[thumb|thouright|[Ескими|Ескимски риболовец во кајак, вооружан со харпун]]
thumb|right|Спортски кајакар во Грејт Фалс, Вирџинија

## Поврзано
* Кану
* Чун (пловило)

## Надворешни врски

*Веслање на кајак — нагледни напатствија на повеќе јазици

Категорија:Видови чамци

Категорија:Кајакарство
Категорија:Палиндроми
Пловно знаме

**Пловно знаме** (**трговско знаме** или **граѓанска енсигнија**) е државно знаме на една земја што се истакнува на цивилни пловила (трговски и приватни, наспроти воени) за да се означи земјата. Разни земји имаат едно државно знаме за на компно, цивилен павилјон (енсигнија) за невоена пловидба и морнаричко знаме за воената морнарица. Понекогаш двете или сите три се исти.

Првично не постоеле разлики помеѓу знамињата што се истакнувале на државните бродови (воена морнарица) од оние на приватните невооружени бродови (како на пр. трговска морнарица). Денес многу земји како Франција, САД и Република Македонија и понатаму употребуваат на едно знаме за сите намени.

Во други земји се прави разлика помеѓу копнени, пловни и морнарички (воени) знамиња. Најсложен систем има Велика Британија: државното знаме (*Union Jack*) се користи на копно, „Црвениот павилјон“ (*Red Ensign*) за трговски бродови и „Белиот павилјон“ (*White Ensign*) за кралската воена морнарица.

## Земји со посебни пловни знамиња
Пловните знамиња што се разликуваат од „општото“ државно знаме можат да се поделат на неколку категории.

### Црвени павилјони по британски пример
Ова се црвени знамиња што, во највеќето случаи, го содржат британското знаме во кантонот, а се засновани на британскиот Црвен павилјон. Британските прекуморски територии истакнуваат или прост Црвен павилјон, или Црвен павилјон со нивниот колонијален грб во слободниот дел.

### Пловни знамиња што значајно се разликуваат од државните
Неколку земји имаат пловни знамиња што се разликуваат во голема мера од државните. Такви примери се Малта и Луксембург.

### Пловни знамиња што се состојат од државното знаме и дополнителен амблем
Добро познати примери за вакви знамиња се италијанското пловно знаме, каде е прикажан штит со грбовите на поморските републики и поморското знаме на Полска, каде фигурира и државниот грб. Главна причина за овие додатоци е разликување на пловните знамиња од знамињата на други држави.

### Упростени државни знамиња
Неколку земји (Шпанија, хиспаноамериканските земји и некои европски земји) имаат две главни варијанти на знамето: попросто (обично со ленти) и посложено каде фигурира и државниот грб. Попростата варијанта е пловно знаме (во највеќето случаи и граѓанско), додека посложеното го користат управните органи, валдата и војската. Во Шпанија и Аргентина знамето без грб е варијанта исклучиво за граѓанска употреба, а како пловно знаме се користи државното. Пловното знаме на Ел Салвадор се разликува од државното и во сразмер.

### Пловни знамиња што се разликуваат од државните во сразмерот
Неколку поранешни британски колонии имаат пловни знамиња кои се исти со државните, но во сразмер 1:2 наместо 3:5. Словенија, Хрватска и Унгарија се обратен случај, каде пловните знамиња им се со сразмер 2:3 наспроти државните со 1:2. Франција е посебен случај: општиот сразмер е ист, но лентите на знамето се разликуваат во широчина.

## Поврзано
*Вексилолошка терминологија

## Белешки

Категорија:Национални симболи
Категорија:Знамиња
Знаме
Категорија:Вексилологија
Херједален

мини|десно|250п|Пролетно дремниче
**Херједален** (швед. **) е историска покраина (*landskap*) во средишниот дел на Шведска. Се граничи со Норвешка и шведските покраини Даларна, Хелсингланд, Меделпад и Јемтланд. Покраината била дел од Норвешка сè до 1645, кога ѝ припаднала на Шведска со Договорот од Бремсебру.

## Управа
Традиционалните покраини во Шведска немаат административна улога, туку постојат само како културно-историски целини. Во Херједален постои  истоимена општина (*kommun*) јужниот дел на округот Јемтланд, но општината е поголема од покраината.

## Географија

Четири петтини од покраината се планински, со над 500 м надморска височина, во состав на Скандинавските Планини. Во покраината е сместено највисокото населено место во Шведска - селото Хегволен (835 м).

Необична одлика на покраината е што воопшто нема градови. Најголемо населено место е скромното село Свег, поранешен административен центар на покраината.

Еден од симболите на покраината е пролетното дремниче (арктичка синоличка), кое може да се сретне и на повисоките делови на Алпите во остатокот од Европа.

Низ општината се протега и националниот парк Сонфјелет.

## Историја
Јемтланд и Херједален првобитно биле покраини на Норвешка. Херједален потпаднал под норвешка власт во ~ 1100 г. Шведска ги добила дури во 1645, со Договорот од Бремсебру.

Првите жители на Херједален се доселиле во областа пред 9.000 години. Населението се издржувало со лов и риболов недалеку од копнениот мраз кој тогаш веќе почнал да се топи. Во местото Руендан во североападниот дел на Херједален има големо наоѓалиште на карпести цртежи кои сведочат за ова време. Има вкупно дваесет цртежи на кои се претставени луѓе, мечки, лосови и ирваси. Цртежите се откриени во 1896 и се проценува дека се стари 4000 години.

Според едно предание, Херједален е наречен по еден нормански јунак кој побегнал на исток од дворот на норвешкиот владетел Халфдан Црниот  бидејќи убил член на неговата придружба со рог. Тогаш го добил името Херјулф Хурнбритаре („Херјулф Рогокршачот"). Извесно време служел на дворот на кралот на Свеите Анунд, но ја зел неговата сестра Хелга и пребегнал во далечните предели кои подоцна ќе го добие неговото име. Денес има негова статуа во селото Лилхердал. Херјулф и Хелга се предци на Исланѓанецот Бјарни Јерјолфсон, кој бил првиот човек што го здогледал „Новиот Свет“ кога ветрот го однел во друг правец додека пловел кон Гренланд. Петнаесет години подоцна, со истиот овој брод морепловецот Лејф Ериксон допловил до Винланд, и така станал првиот Европеец што стапнал на американско тло.

Голем дел од жителите на Херједален се иселиле во Америка кон крајот на XIX век, претежно во северозападниот дел на Минесота.

## Наводи

## Надворешни врски
* Службена страница на општината Херједален  
*Херједален - Јемтланд  - туристички портал 

Категорија:Покраини во Шведска
Свег

**Свег** (швед. *Sveg*) е населено место во округот Јемтланд, Шведска и административен центар на општината Херједален. Населението брои 2.633 жители.

## Познати личности
* Хенинг Манкел - писател на детективски романи

## Поврзано
* Херједален
* Јемтланд

## Наводи

Категорија:Населени места во Шведска
Категорија:Јемтланд (округ)
Жорж Санд

**Жорж Санд** (1804-1876), родена како Амантин Лисил Орор Дипен — истакната француски романописец од периодот на францускиот романтизам и воедно една од првите жени кои го достигнуваат врвот на светската литература. Била активна во феминистичките кругови во Париз, доживеала голем број на скандалозни афери за нејзината сексуална ориентација, големиот број на љубовници, начинот на облекување и постојаното движење во машки друштва. Својот врв го достигнува со романот „Малечката Фадета“.

## Животопис

Родена е во 1804 година во Париз, во благородничко и плебејско семејство со име Орор Дипен. Нејзиниот живот и името ќе бидат поврзани со многу љубовни скандали, интимно ќе живее дури и со двајцата најнежни гении на романтизмот: со Алфред де Мисе и со композиторот и славен пијанист Фредерик Шопен. По катастрофалниот пораз на Париската пролетерска револуција во 1848 година, крајно разочарана, душевно скршена и расколебана во своите идеали, дефинитивно ќе се повлече во замокот на своите предци во Ноан, каде во селската тишина ќе најде утеха и неуморно ќе пишува, почитувана од селаните и нарекувана „добрата дама од Ноан“., Жорж Санд била многу плодна авторка, со страсна, сензибилна и сентиментална природа што го пренела и во своето творештво. Годината на нејзината смрт не е прецизно позната но се знае дека починала во осмата деценија од 19 век.

## Наводи

Категорија:Француски романописци
Категорија:ЛГБТ-писатели
Метрополитенски области во Германија

thumb

**Метрополитенските области во Германија** се единаесет густо населени области во Сојузна Република Германија. Тие ги содржат најголемите германски градови и нивната околина и формираат политички, комерцијални и културни центри во државата. Единаесетте метрополитенски области во Германија се организирани во политички единици за плански цели.

Во потесна смисла на метрополи, само четири градови ја поминуваат границата од најмалку еден милиони жители, меѓу нив се: Берлин, Хамбург, Минхен и Келн.

## Метрополитенски области

*Подредени по азбучен ред:*

# Берлин (метрополитенска област)
# Бремен/Олденбург
# Минхен (метрополитенска област)
# Нирнберг (метрополитенска област)
# Рајна-Мајна
# Рајна-Некар
# Рајна-Рур (исто го покрива Келн/Бон (регион))
# Саксонски Триаголник 
# Хамбург (метрополитенска област)
# Хановер-Брауншвајг-Гетинген-Волфсбург
# Штутгарт (метрополитенска област)

## Големата петорка

Петте најважни региони, колективно често нарекувани "*големата петорка*", се често споредувани со други европски метрополитенски области за инвестиции и пазарен развој. Тие се (од север кон југ): Хамбург, Берлин, Диселдорф, Франкфурт и Минхен. Глобализацијата и светската студија на глобални градови ги смета Франкфурт и Минхен како „α“ (алфа) глобални градови, додека другите се сметани како „β“ (бета) глобални градови.

Секој од нив формира видови на кластери и постигнува различни видови на резултат во области како што се економската активност, човечкиот капитал, информациска и технолошка размена, културно искуство и политичко учество.
* Франкфурт/Рајна-Мајна, за неговата финансиска економија и човечкиот потенција
* Берлин, за неговата политичка и културна важност
* Хамбург, за неговата важност во меѓународната поморска индустрија
* Минхен, за неговата бизнис, научна и технолошка заедница
* Диселдорф/Рајна-Рур (без Келн), за неговата логистика, технологија и индустрија

## Список

&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; *највисок резултат од сите метрополитенски области*  &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; *највисок резултат од сите метрополитенски области*

## Поврзано
* Список на метрополитенските области во Европа
* Најголеми урбани зони во Европската Унија
* Метрополитенски области во Шведска
* Демографија на Германија
* Туризам во Германија

## Наводи

## Надворешни врски
* Иницијативен круг - Европски метрополитенски области во Германија


Германија
Јања (река)

mini|thumb|Реката Јања
**Јања** е река во Босна и Херцеговина, лева притока на реката Дрина. Јања извира источно од Тузла, на северните падини на планината Мајевица. Тече низ Босна и Херцеговина, со целата своја должина.

Во Дрина се влева кај месноста Јања, општина Бијељина. Реката е долга 53 километри. Најгоелмиот дел од реката тече низ општината Угљевик.

Категорија:Реки во Босна и Херцеговина
Категорија:Дрински слив
Хрчавка (река)

алт=Долината на реката Хрчавка во Босна и Херцеговина, во позадина главниот гребен на Зеленгора|мини|Долината на реката Хрчавка во Босна и Херцеговина, во позадина главниот гребен на Зеленгора
**Хрчавка** е река во источниот дел на Босна и Херцеговина и се наоѓа во составот на Националниот парк Сутјеска. Извира во шумовитите предели на источните падини на планинскиот масив Оборено точило. Минува низ кањон помеѓу Орлина и Паша-Липовиот дол, т.е. Стружине и Градина, а потоа се влева во реката Сутјеска. На тоа кратко патување ја придружуваат бројни реки и потоци. Хрчавка е богата со риба, особено пастрмка.

Во скоро недостапниот кањон на реката Хрчавка, се наоѓа и водопадот Скакавац. Од непристапните карпи извира вода која паѓа во кањонот.

На устието на реката Хрчавка и Сутјеска, во наоѓалиштето Сувода, во непосредна близина на патот Фоча - Гачко, се наоѓа идеално место за излет и за љубителите на долгите пешачки етапи.

## Наводи

Категорија:Реки во Босна и Херцеговина
Колина (река)

**Колина** е река во источниот дел на Босна и Херцеговина.

Колина е лева притока на реката Дрина во која се влева во месноста Устиколина.

Категорија:Реки во Босна и Херцеговина
Јањ (река)

200px|thumb|right|Реката Јањ
200px|thumb|right|Реката Јањ

**Јањ** е река во општината Шипово. Десна притока на реката Плива. Името Јањ означува и област јужно од Шипово спрема Купреш заедно со многубројни села, кои се наоѓаат во и околу кањонот на реката Јањ. Кањонот на реката Јањ е заштитен природен резерват. Реката Јањ е позната и по туристичката атракција Јањски острови каде што Јањ се разлева во многубројни поточиња кои по неколку километри се спојуваат. Реката Јањ е исклучително богата со пастрмка и липлјен, ова е поради тоа што е доста привлечна риболовна мушичарска вода. Реката Јањ е и извор на питка вода за општината Шипово.

Категорија:Реки во Босна и Херцеговина
Јањина

**Јањина** е река во источниот дел на Босна и Херцеговина.

Јањина е десна притока на реката Дрина. Во дриан се влева во општината Горажде.

Категорија:Реки во Босна и Херцеговина