Парабола за слепите

*** Слепите ги водат слепите ***, ***Слепи***, или*** Парабола за слепите  *** () е слика од холандска ренесанса на уметникот Питер Бројгел Постариот, завршена во 1568 година. 86  x 154&nbsp;cm.

Ја прикажува библиската парабола за слепите кои водат слепите од Евангелието по Матеј 15:14 и е во збирката на Музејот Каподимонте во Неапол, Италија

Сликата го одразува мајсторството на Бројгел за опсервација. Секоја фигура има различен проблем со слепилото, вклучувајќи глауком на рожницата, атрофија на глобус и ослепубање. Мажите ја држат главата нагоре за подобро да ги искористат другите сетила. Дијагоналната композиција го засилува движењето на шесте фигури кои паѓаат во провалија.

Се смета за ремек дело поради неговите точни детали и состав како и алегоријата и симболиката. Копиите вклучуваат поголема верзија од синот на Бројгел Питер Бројгел Помладиот, а делото ја инспирирало литературата, како поезијата од Шарл Бодлер и Вилијам Карлос Вилијамс и роман од Герт Хофман.

Бројгел ја насликал сликата една година пред неговата смрт.

Има горчлив, тажен тон, кој можеби е поврзан со основањето на Советот на неволјите во 1567 година од владата на шпанска Холандија. Советот наредил масовни апсења и погубувања за да се спроведе шпанската власт и да се потисне протестантството. Поставувањето на Црквата Синт-Ана од селото Синт-Ана-Педе доведе до про- и анти-католички толкувања, иако не е јасно дека сликарството беше еден вид како политичка изјава.

## Опис

Сликата прикажува поворка од шест слепи, обезличени мажи. Тие минуваат по патека која е покрај река од едната страна и село со црква од другата страна. Водачот на групата паднал на грб во ендек и, бидејќи сите тие се поврзани со нивните стапови, се чини дека ќе ги повлечат своите придружници надолу со него. Во позадина стои краварец.

Бројгел инспирацијата ја пронашол во парабола за слепите што ги водат слепите од Матеј 15:14, {{efn| во кој Христос се осврнува на Фарисеите. Според уметничката критичарка Маргарет Саливан, публиката на Бригел веројатно била исто толку запознаена со класичната литература како со Библијата. Еразмо ја објави својата *[[Пад]]* две години пред сликата на Бројгел, и го содржела  цитатот *""" (" слепиот водач на слепите“) од римскиот поет [[Хорас]]. Бројгел поставува шест слепци наместо двајца, тие се добро облечени, наместо да носат селска облека што е типична за неговата доцна работа. Лицето на првиот слеп човек не се гледа; вториот ја извртува главата додека паѓа, можеби за да удирање во првиот. Третиот човек облечен во шиндра, на прстите со свиткани колена и свртен кон небото, го дели стапот со вториот, со кој го влечат надолу. Останатите допрва треба да се сопнат, но се чини ќе ги снајде истата судбина.

Лицата и телата на слепите луѓе, како и деталите во заднината, вклучително и црквата, се прикажани со исклучително фини детали. Позата на водачот што паѓа наназад го покажува мајсторството на Бројгел за [[скратување]]. Поставките на Бројгел имаат тенденција да бидат измислени.

===Стил===



Една од четирите зачувани слики на Бригел во [[темпера]],  другите се * Поклонувањето на кралевите * (1564), * Мизантропо * (1568) и неодамна идентификуваната [[The Wine of Saint Martin's Day|*Вино на Денот на Свети Мартин*]].  делото евид  на светло сликарство кое користи темпера направена од пигмент измешан со лепило растворлив во вода. Овој медиум бил широко користен во сликарството и [[Илуминиран ракопис|илуминација на ракопис]] пред појавата на маслената боја. Не е познато од кого Бројгел ја научил неговата употреба, но меѓу оние што се шпекулира бил илуминатор [[Мајкен Верхулст]]; неговиот учител [[Pieter Coecke van Aelst]]; и сликар и илуминатор [[Џулио Кловио]], со кого живеел во Италија.

Строгиот тон се постигнува преку пигменти во спектар на бои претежно сива, зелена, кафеаво-црвена и црна. Дијагоналното движење на телата создава драматична напнатост  во преден план, која е поделена дијагонално од позадината на пејзажот. Одликите на рамната земја се јасно фламански, за разлика од повеќето пејзажи на Бригел, во кои тој внесе странски елементи како што се планинските масиви дури и во локалната глетка.

За разлика од претходните претстави на слепите како корисници на божествени дарови, луѓето на Бригел се сопнати и изнемоштени,  и прикажани без сочувство. Фигурата без очи би била протолкувана како човек кој претрпел казна поради погрешни постапки или борби.

Бригел насликал со емпириската објективност на ренесансата. Во претходните слики слепите обично биле прикажани со затворени очи. Овде, Бригел му дава на секој човек различна окуларна мака, сите насликани со реализам што овозможи идентификација на нивните состојби од подоцнежните експерти,  иако сè уште има одредено дијагностичко несогласување. Францускиот анатомски патолог [[Жан-Мартен Шарко]] и анатомски уметник [[Пол Ришер]] објавија рана сметка, *  * („„Деформираните и болните во уметноста““, 1889), а францускиот патолог Тони-Мишел Ториљон следеше со повеќе истражувања за фигурите на Бригел во 1957 година.  Очите на првиот човек не се видливи; вториот има [[Енуклеација на окото|очите му се отстранети]], заедно со очните капаци: третиот боледува од [[рожницата леуком]]; четвртата атрофија на [[глобус (човечко око)|глобус]]; петтиот е или слеп без перцепција на светлина, или [[фотофобија]]; а шестиот има [[pemphigus]]  или [[bullous pemphigoid]].  Charcot и Richer ја забележале точноста на Бригел во прикажувајќи ги слепите луѓе свртени не напред, туку со кренати лица во воздух, бидејќи би требало да се потпрат на своите сетила за мирис и слух.



==Историја==



Европа од шеснаесеттиот век претрпела многу општествени промени: [[протестантската реформација]] и нејзиното [[Реформацијата и уметноста|отфрлање на јавните религиозни слики]]; [[ренесансниот хуманизам]] и неговото нагласување на [[емпиризмот]] на сметка на религиозната вера; и растот на [[средната класа]] среде подемот на [[меркантилизмот]]. Тоа било време на брз напредок во учењето и знаењето и движење кон емпириските науки - ерата на [[Хелиоцентризам|хелиоцентрично]] теоријата на [[Никола Коперник|Коперник]] и на [[Јоханес Гутенберг|Гутенберг]] , печатарски машини. [[картографијата]] на [[Абрахам Ортелиус|Ортелиус]] сето тоа влијаело на сликањето на пејзажите, и напредокот [[Андреас Весалиус|Весалиус]] како и проучувањето на [[анатомијата]] преку директно набљудување на расчленети тела, ги мотивирало уметниците да посветат поголемо внимание на точноста на анатомијата во нивните дела.

Уметноста била продавана на отворени пазари; Уметниците се обиделе да внесат  теми со различни содржини  од традиционалните црковни, митолошки и библиски, и развиле нови, реалистични мотиви засновани на емпириско набљудување. Класичната литература даде преседани за справување со „ниски“ теми во уметноста. [[Жанрската уметност]] и нејзиното прикажување на обичните луѓе и секојдневниот живот.

[[Питер Бројгел Постариот]] ја започнал својата кариера илустрирајќи пејзажи и фантастични сцени  што му донесле репутација како уметнички наследник на [[Хиеонимус Бош]].

Наскоро тој го бил под влијание  на друг мајстор, [[Питер Аертсен]], кој се прославил во 1550-тите прикажувајќи секојдневни сцени во многу реалистичен стил, како што е деталната низа на месни производи што доминираат во неговата голема „ „Касапскиот штанд“ од 1551 година. Субјектите на Бројгел станале секојдневни, а неговиот стил опсервациски.



Во 1563 година, Бројгел се оженил со Мајкен, ќерката на неговиот учител Питер Коке ван Аелст, се преселил во [[Брисел]], седиштето на владата во [[шпанска Холандија]]  (1556-1714). Во 1567 година, гувернерот на Холандија, [[Фернандо Алварез де Толедо, трет војвода од Алба|војводата од Алба]], го основал [[Советот на неволјите]] (популарно наречен „Крвен совет“) за да ги потисне некатоличките верски припадници при што биле извршени масовни апсења и погубувања. Дали Бројгел имал калвинистички симпатии или имал намера да испрати политичка порака во „Слепите“ не е јасно, но доказите покажуваат дека тој веројатно имал критички ставови за [[Католичката црква]].Горчлив, тажен тон ги карактеризира неговите последни дела, како што се * Слепите" и *[[Сврачката на бесилка]]*.

Во Стара Грција слепите биле прикажани како да добиваат подароци од боговите, а слепите пејачи биле почитувани. Во средновековна Европа, слепите биле прикажани како суштества на чуда, како што е Бартимеј во лекување на слепите во близина на Ерихон во Марко 10:46–52. По реформацијата, насликани претстави на светци и чуда паднаа во немилост во протестантските области. Во католичката мисла, добротворните делата на милосрдието, како што е давање милостина на слепите и сиромашните, биле добри дела кои заедно со верата помогале во спасението. Сепак, протестантската доктрина „многу верен“ ги отфрлила  делата за постигнување спасение, пропишувајќи дека тоа зависи само од верата (и компликацијата на Божјата предодредена волја за секој поединец) . Статусот на милосрдието за сиромашните и изнемоштените се намалило, а просјаците стануваат речиси непожелни. Во популарната литература од тоа време, слепите беа прикажани како никаквеци или мети на шеги . Параболата за слепите кои ги тоа е една од причините штосе појавиле во делата на .Бројгеловата *[[Холандски поговорки]]* (1559). efn|Поговорката на холандски е: „“

## Анализа

Чарлс Було пишувал за тензијата во композициските ритми на Бројгел.

Сликата е поделена на девет еднакви делови поделени со множество од паралелни коси линии. Тие се поделени со друга мрежа од линии под постојани агли на првата. Композицијата го поттикнува гледачот да го следи дејството наместо да се задржува на поединечните фигури. Слепите мажи личат еден на друг по облекување и црти на лицето,  изгледаат како да се во некоја поврзаност која  кулминира со пад. Стрмните покриви на куќите во позадина придонесуваат за чувството на движење на композицијата.

Историчарот на уметност Густав Глик забележал неусогласеност во тоа што питачите се добро облечени и носат стапови и полни чанти. Академиците Кенет Ц. Линдзи и Бернард Хупе сугерираат дека Бројгел можеби имплицирал дека слепите ги претставуваат лажните свештеници кои ги игнорирале Христовите опомени да не носат злато, чанти или стапови.

Црквата во позадина, идентификувана како црквата Синт-Ана во Дилбек во денешна Белгија, предизвикала многу коментари. Едно  сметаат дека црквата е доказ за моралистичката намера на сликата - дека додека првите двајца слепи се сопнуваат, другите четворица се зад црквата и на тој начин можат да бидат спасени. Друго толкување  дека црквата, со исушено дрво поставено пред неа, е антикатолички симбол и дека оние што ја следат ќе паднат по слеп водач како и луѓето во ров. Други негираат каква било симболика во црквата, забележувајќи дека црквите често се појавуваат во селските сцени на Бројгел бидејќи тие биле заеднички дел од селскиот пејзаж.

За разлика од поставените, статични фигури типични за сликите од тој период, Бројгел ја сугерирал траекторијата на времето и просторот преку забрзаното движење на фигурите. Критичарите Шарко и Ричер напишале дека концептот на визуелизирање на движењето не бил формулиран до 17 век, Карчиоглу ја гледа сликата како што ја предвидува хронофотографија на Етјен-Жул Мари од 19 век.Холандскиот филмски режисер Јорис Ивенс изјавил: „Да беше жив Бројгел денес, тој ќе беше филмски режисер“.

## Влијание

„Слепиот што ги води слепите“ се смета за едно од најголемите ремек-дела на сликарството. Бројгеловата слика е најраната сочувана слика чија тема е параболата за слепите кои ги водат слепите, иако постојат претходни гравури од Холандија познати за Бројгел,вклучително и one се припишува на Бош, и another by Корнелис Масијс. Сликите на Бригел уживаа светска популарност и беа предмет на научни дела во дисциплини дури и надвор од уметностите, како што е медицината.

Приказите на Бројгел на просјаци во слики како што е „Слепите што ги водат слепите“ оставиле силно влијание врз следната генерација сликари, како што е Дејвид Винкбунс. Хиеронимус Вирикс од „Слепите што ги водат слепите“ во серијата „Дванаесет фламански поговорки“. Се појавиле и фалсификат што му се припишува на Џејкоб Савери наречен „Слепиот“  со лажен натпис кој датира од 1562 година. Синот на Бригел Питер Бројгел Помладиот насликал поголема копија во  со дополнителни детали, вклучително и стадо овци, што ево Лувр; оваа копија била во колекцијата на Фердинандо Гонзага, војводата од Мантова, покровител на италијанскиот барокен сликар Доменико Фети, кој можеби бил под влијание на сликата кога ја извршил својата верзија на парабола околу 1621–22 година..


Jacob Savery - The Blind.jpg|Фалсификат припишан на Jacob Savery, 
Pieter Brueghel the Younger—The Parable of the Blind.jpg|alt=Слика на поворка од шест слепи мажи. Водичот падна, а останатите ќе паднат.|Копија од Питер Бројгел Помладиот, 
Domenico Fetti (1621–22) The Parable of the Blind Leading the Blind.jpg|Доменико Фети, 
The-Blind-Leading-the-Blind-xx-Sebastian-Vrancx.JPG|Себастијан Вранч, почетокот на 17 век
Gassed.jpg|Gassed, 1919 година, од Џон Сингер Сарџент


Сликата е тема во поезијата,  Јозеф Вајнхебер , Валтер Бауер, Шарл Бодлер „Слепите“.

## Потекло

„Слепите што ги водат слепите“ и „Мизантропот“ биле откриени во колекцијата на грофот Џовани Батиста Маси од Парма во 1612 година, кога Ранучио I Фарнезе, војводата од Парма го конфискуваше имотот на Маси поради неговото учество во заговор против Фарнезиеви. Како сликата пристигнала во Италија е неизвесно, иако е познато дека таткото на Маси, Козимо, се вратил од Холандија во 1595 година со голем број холандски слики. една од најголемите во ерата на ренесансата, поделена меѓу резиденциите на Фарнези во Парма и Рим.

Во 18 век, Карл III од Шпанија ја наследил колекцијата од неговата мајка, Елизабет Фарнезе, наследничка на Војводството од Парма во северна Италија, која станала кралица на Шпанија. Како помлад син, Чарлс бил направен Војвода од Парма, а потоа смело го зазел Кралството Неапол, станувајќи Карл VII од Неапол, пред да го наследи шпанскиот престол. Чарлс ја сместил колекцијата во она што сега е Национален музеј на Capodimonte во Неапол.

## Наводи

## Литература

;Книги
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

;Други извори
* 
* 

## Надворешни врски
*

Категорија:Слики од Питер Бројгел Постариот
Категорија:Алегориски слики од холандски уметници
Категорија:Слики засновани на параболи од Новиот завет