Фински јазик

**Финскиот** *(suomi, suomen kieli)* е балтофински јазик, дел од групата на уралски јазици.  Финскиот е службен јазик на Финска, а воедно и национален јазик, каде го зборува мнозинството од населението на државата (92%). Тој е службен јазик и на официјалното финско малцинство во Шведска и истиот е еден од службените јазици на ЕУ.

Финскиот јазик е член на балтофинските јазици и е класифициран како аглутинативен јазик. Тој ги модифицира формите и на именките и на придавките во зависност од нивната улога во реченицата. Има репутација дека е тежок за учење и разбирање, што е првенствено поради тоа што има само мал број јазици сродни со него, така правејќи го речникот непознат.

## Класификација
Финскиот е од групата на балтофински јазици од семејството на уралски јазици. Покрај финскиот, во оваа група е и естонскиот, како и неколку други мали балтички јазици. Финскиот покажува сродност со останатите уралски јазици:

*слична морфологија:
**наставки за падежи како што се за генетивот *-n*, за партитивот *-(t)a* / *-(t)ä* ( ← уралски **-ta*), за есивот *-na* / *-nä*
**множина со  *-t* and *-i-*
**наставки за присвојност како што е за 1 лице еднина *-ni* ( ← уралски **-mi*), 2 лице еднина *-si* ( ← уралски **-ti*).
**бројни зборообразовни наставки
*сличен зборовен фонд

## Географска распространетост
Финскиот јазик претежно се зборува во Финска, каде го зборуваат околу 5 милиони. Јазикот го зборува и финската емиграција, особено во Норвешка, Шведска, Русија, Естонија, САД, Бразил и Канада. Околу 90,37% од населението на Финска зборува фински. Остатокот зборува на шведски (5.42%), и некои од лапонските јазици.

## Статус
Финскиот јазик е еден од двата официјални јазика во Финска, другиот е шведскиот. Според податоците од 2010 година, само 5,42% од населението на Финска зборува шведски.) Финскиот е еден од службените јазици на Европската Унија и има службен стгатус на малцински јазик во Шведска.

## Историја
Се смета дека Уралското семејство на јазици, од кои дел е и финскиот, имаат еден заеднички предок кој се именува како прауралски јазик, зборуван некаде помеѓу 8,000 и 2,000 п.н.е. (во зависност од различните проценки) во близина на планината Урал. Со текот на времето, прауралскиот се разделил на повеќе јазици, кои и самите продолжиле да се менуваат и да се оддалечуваат еден од друг, давајќи уште повеќе нови јазици. Еден од тие јазици е и прафинскиот јазик, од кој се развиле балтофинските јазици.

*Записот на брезова кора бр. 292* од 13ти век од Новгород напишан со кирилица е најстариот пронајден запис на било кој балтофински јазик. Првиот пример на пишан фински е пронајден во еден германски патнички дневник кој датира од  година:  (современ фински: "" македонски: "Навистина сакам да зборувам фински, [но] не можам"). Според овој дневник, ова се зборови на фински бискуп, чие име е непознато. Погрешната употреба на  (современ фински ) во акузатив, наместо  во партитив, и отсуството на сврзникот  се типични за странските говорители на фински дури и денес. Во тоа време, повеќето свештеници во Финска зборувале на шведски јазик.

## Дијалекти

* **западни**
**југозападни
***основни југозападни
**** северни
**** јужни
***средни југозападни
****пориски
****ала-сатакунтански
****турку
****сомеро
****западноусимански
**тавастијански
***иле-сатакунтански
***тавастијански
***јужнотавастијански
***југоисточни тавастијански
****хололански
****порвоански
****литиски
**јужноботниски
**средни и северни ботниски
***средноботниски
***северноботниски
**перепохјола
***торнио
***кеми
***кемијерви
***јеливара
***руија
***источни**
**савонски
***северносавонски
***јужносавонски
***средни дијалекти
***источносавонски
***каину
***среднофински
***пеијене тавастија
***кеуру-евијерви
***савонски дијалекти од Вермланд
**југоистиочни 
***основни југоисточни
***лемиски
***ингриски

## Примери

*(Hyvää) huomenta&nbsp;– (Добро) утро
*(Hyvää) päivää&nbsp;– (Добар) ден
*(Hyvää) iltaa&nbsp;– (Добра) вечер
*Hyvää yötä / Öitä!&nbsp;– Добра ноќ / „Ноќ!“
*Terve! / Moro!&nbsp;– Здраво!
*Hei! / Moi!&nbsp;– Здраво!
*Heippa! / Moikka! / Hei hei! / Moi moi!&nbsp;– Чао!
*Nähdään!&nbsp;– Ќе се видиме! („се ледаме“)
*Näkemiin&nbsp;– Пријатно (буквало „Додека јас/ние се видиме“).
*Hyvästi&nbsp;– Довидување/ пријатно
*Hauska tutustua!&nbsp;– Мило ми е што те сретнав.
*Kiitos&nbsp;– Благодарам
*Kiitos, samoin&nbsp;– "Благодарам, исто и тебе" 
*Mitä kuuluu?&nbsp;– Како си? (за познаници, буквално „Што слушаш?“)
*Kiitos hyvää!&nbsp;–  Добро сум, благодарам.
*Tervetuloa!&nbsp;– Добре дојде!
*Anteeksi&nbsp;– Извини

## Наводи

## Поврзано

* Финци
* Финска
* Финска азбука
* Балтофински јазици

## Надворешни врски
* Колекција на фински двојазични речници
* FSI Фински јазичен курс

*
Категорија:Аглутинативни јазици
Категорија:Јазици во Русија
Категорија:Јазици во Шведска
Категорија:Јазици во Норвешка
Категорија:Јазици во Финска
Категорија:Јазици во Естонија