open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Електронска квантна холографија

**Електронска квантна холографија** (исто така позната како квантно холографско складирање на податоци) ― технологија за складирање информации која може да шифрира и чита податоци со невидена густина, складирајќи дури 35 бита по електрон.

## Истражување
Во 2009 година, Катедрата за физика при Универзитетот Стенфорд поставила нов светски рекорд за најмало пишување. Претходниот рекорд бил поставен во 1989 година од страна на научниците на IBM кои користеле микроскоп за скенирање на тунели за да подредат 35 поединечни ксенонски атоми за да ги наведат иницијалите на стопанското друштво. Тимот од Стенфорд користеле и микроскоп за скенирање на тунели, но наместо атоми тие отишле на податомско ниво и користеле електронски бранови за да ги напишат нивните универзитетски иницијали „SU“ и да го создадат моменталното најмало писмо во светот на 0,3 нанометри. Ова достигнување истовремено поставува рекорд за густина на информации. Пред да биде измислена оваа технологија, густината на информациите не надминувала еден бит по атом. Меѓутоа, истражувачите на електронската квантна холографија можеа да ја поместат границата до 35 бита по електрон или 20 бита nm−2.

## Технологија
Чип од чист бакар се вметнува во микроскоп за скенирање на тунели и се чисти. Молекулите на јаглерод моноксид потоа се ставаат на површината и се движат наоколу. Кога електроните во бакарот се одбиваат од молекулите на јаглерод моноксид, тие создаваат посебни шеми на пречки, создавајќи електронски квантен холограм. Проекцијата на овој холограм е електронски објект. Тогаш е можно во одредени енергии да се читаат поединечните парчиња од овој предмет како куп страници во книга. Еден холограм може да содржи неколку слики на различни бранови должини.

## Наводи

Категорија:Холографско складирање на податоци
Еволуциско програмирање

**Еволуциско програмирање** ― една од четирите главни парадигми на еволуцискиот алгоритам. Слично е на генетското програмирање, но структурата на програмата што треба да се оптимизира е фиксна, додека нејзините нумерички параметри се дозволени да се развиваат.

За прв пат била употребена од Лоренс Џ. Фогел во Соединетите Држави во 1960 година со цел да употреби симулирана еволуција како изучувачка постапка целејќи за створи вештачка интелигенција. Фогел користел конечни автомати како предвидувачи и ги еволуирал. Моментално еволутивното програмирање е широк еволуциско сметачки дијалект без фиксна структура или (претставителност), за разлика од некои други дијалекти. Станало потешко да се разликува од еволуциските стратегии.

Нејзиниот главен извршител на варијација е мутацијата; членовите на населението се гледаат како дел од одреден вид наместо како членови на истиот вид, затоа секој родител создава потомство, користејќи (μ + μ)  избор на преживеан.

## Поврзано

* Вештачка интелигенција
* Генетски алгоритам
* Генетски извршител

## Наводи

* Фогел, ЛЈ, Овенс, Еј Џеј, Волш, МЈ (1966), *Artificial Intelligence through Simulated Evolution*, Џон Вајли.
* Фогел, ЛЈ (1999), *Intelligence through Simulated Evolution : Forty Years of Evolutionary Programming*, Џон Вајли.
* Eiben, AE, Smith, JE (2003), ''Introduction to Evolutionary Computing'', Спрингер .

## Надворешни врски

* Водич за еволутивно пресметување на Hitch-Hiker: Што е еволуциско програмирање (ЕП)?
* Еволуциско програмирање од Џејсон Браунли (д-р) 

Категорија:Машинско учење
Категорија:Оптимизациски алгоритми и методи
Категорија:Еволуциски алгоритми
Брз пат

**Брз пат** ― поим кој е користен во информатиката наука за да се опише патека со пократка должина на инструкциската патека низ програма во споредба со нормалниот пат. За да биде делотворен брзиот пат, тој мора поефикасно да се справи со најчестите задачи од нормалниот пат, оставајќи ја втората да се справува со невообичаени случаи, случаи на агол, ракување со грешки и други аномалии. Брзите патишта се облик на оптимизација.

На пример посветена машинска опрема за насочување што се користени за изградба на сметачки мрежи честопати поддржува програмска опрема посветена на ракување со најчестите видови пакети, со други видови, на пример со контролни информации или пакети насочени кон самиот уред наместо да се насочуваат на друго место, ставени на метафоричен „бавен пат“, во овој пример обично применета од програмска опрема што работи на контролниот обработувач.

Развиени се посебни примени на мрежни програмскоопремни архитектури кои го користат концептот на брз пат за максимизирање на перформансите на програмската опрема за обработка на пакети. Во овие примени, мрежниот куп е поделен на два слоја, а долниот слој, вообичаено наречен брз пат, ги обработува поголемиот дел од дојдовните пакети надвор од опкружувањето на оперативниот систем (ОС) без да се нанесат некои од општите трошоци на ОС што ја намалуваат севкупната изведба. Само оние ретки пакети кои бараат сложена обработка се проследуваат до мрежниот куп на ОС, кој ги извршува потребните функции за управување, сигнализација и контрола.

Некои машинскоопремни контролери на RAID применуваат „брз пат“ за пристап до запишување што го заобиколува кешот на контролорот во одредени ситуации. Ова има тенденција да го зголеми IOPS, особено за погони со цврста состојба.

## Поврзано

* Контролно поле
* Податочно поле
* Самомодификувачки код

## Наводи

Категорија:Програмскоопремна оптимизација
Проток на лава (програмирање)

Во жаргонот на сметачкото програмирање, **протокот на лава** е проблем во кој сметачкиот код напишан под неоптимални услови се става во производство и се додава додека се уште е во развојна состојба. Честопати, ставањето на системот во производство резултира со потреба од одржување на назадна совпадливост (бидејќи многу дополнителни составни делови сега зависат од тоа) со првичниот, нецелосен дизајн.

Промените во тимот за развој што работи на проект често ги влошуваат протоците на лава. Како што работниците влегуваат и излегуваат од проектот, знаењето за целта на аспектите на системот може да се изгуби. Наместо да ги исчистат овие делови, следните работници работат околу нив, зголемувајќи ја сложеноста и нередот на системот.

Протокот на лава се смета за протившаблонска, феномен што често се среќава што води до лош дизајн.

## Наводи

Категорија:Протившаблони
Virtual Object System

**Virtual Object System** (**VOS**) ― програмскоопремна технологија за создавање распределени предметни системи. Мрежните места што се на Vobjects обично се поврзани со сметачка мрежа, како што е месна мрежа или интернет. Vobjects може да испраќаат пораки до други Vobjects преку овие мрежни врски (од далечина) или во рамките на истата местоположба на домаќинот (месно) за да вршат дејства и да ја синхронизираат состојбата. На овој начин, VOS може да се нарече и предметно-ориентиран далечинско обработувачки повикувачки систем. Покрај тоа, Vobjects може да има голем број насочени насочувања со други Vobjects, што им овозможува да образуваат структури на податоци со насочени графикони.

VOS е без патент, а неговата примена е слободна за користење. Првичниот фокус на примена на VOS е општа намена, повеќекориснички, соработувачки 3D виртуелни средини или виртуелна стварност. Главниот дизајнер и автор на VOS е Петер Амстуц.

## Надворешни врски

* Службено мрежно место на Interreality.org
Категорија:Архитектура на распределеното сметачко работење
Категорија:Збирна програмска опрема
Деспот Баџовиќ

thumb|right|250px|True speech of the Serbo - Macedonians, 1885.
**Деспот С. Баџовиќ** () (1850 — 30 ноември 1930) — општественик, книжевник и револуционер.

## Биографија

Деспот Баџовиќ и неговиот брат Ѓорѓи завршиле II одделение на Богословијата во Белград основана на Милош Милоевиќ. Во 1871 Баџовиќ отворил училиште во Крушево за околу 60 ученици каде тој и неговиот брат биле учители.

Во 1873 година станал учител во Битолската патријаршиска школа, а во 1874 година порадо неразбирање на српскиот јазик од страна македонските деца, се пројавил како учебникар. Напишал и објавил Буквар за српско-македонско основно училиште. Имено тој е потписник на букварот за македонските училишта „Букварот за основните македонски училишта во Турското Царство“, кој бил напишан на дијалект на македонскиот јазик.

Ѓорѓи станал учител во Смилево во 1875, а Деспот во 1876 заминал во Србија. Нивниот брат Кузман и неговата жена, Јелена Баџовиќ, ги замениле како учители.

За време на Втората српско-турска војна (1877-1878), заедно со Тодор Станковиќ, Милош Милојевиќ, архимандритот Сава Дечанец, Аксентије Хаџиарсич, Кост Шуменковиќ и Глигориј Чемерикиќ го формира Нишкиот комитет, револуционерно здружение и револуционерно друштво. кое имало за цел  ослободување на југоисточна Србија.

## Значајни дела
* 
* 
* 
* Македонско Питање, Предлог за споразум« измсђу Срба, Грка и Бугара о Савезу балканских народа - В. Градиште, шт. Штампарија Ане М. Драшхоција, 1893

## Наводи

Категорија:Луѓе од Крушево
Категорија:Родени во 1850 година
Категорија:Починати во 1930 година
Категорија:Србомани
Момчил војвода

[мини|десно|[Пирот (тврдина)|Момчилов град]]
**Момчил војвода** (почетокот на 14 в. – крепоста Перитеорион, 7 јули 1345) – феудален витез и деспот.

Бил независен владетел во Родопите, од каде што ја проширил својата територија на исток и на југ до Егејското Море. Соработувал и се судирал со соседните владетели и меѓу првите се нашол на удар на османлиските навлегувања. Загинал во борба со Османлиите предводени од смирненскиот паша Умур. Во народните песни за него, кралот Волкашин и кралот Марко се испреплетени мотиви што се далеку од историската вистина.

Градот Момчилград во областа Крџали е наречен по него. Името е дадено во 1934 г. кога е сменето неговото претхдно име Мастанли .

Категорија:Севастократори
Категорија:Починати во 1345 година
Адамантиос Кораис

**Адамантиос Кораис** ( ; ; ; 27 април 17486 април 1833) бил грчки учен заслужен за поставувањето на темелите на современата грчка литература и важна фигура во грчката преродба. Неговите активности го отвориле патот за Грчка војна за независност и појавата на прочистен облик на грчки јазик, познат како катаревуса. *[[Encyclopædia Britannica]]* тврди дека „неговото влијание врз современиот грчки јазик и култура е споредено со она на Данте на италијанската и Мартин Лутер на германската“.

## Наводи

Категорија:Филозофи
Категорија:Грчки теолози
Категорија:Родени во 1748 година
Категорија:Починати во 1833 година
Категорија:Просветителски филозофи
Лурд

**Лурд** (француски: Lourdes; ) е град сместен на Пиринеите. Тој е дел од департманот Горни Пиринеи во регионот Окситанија во југозападна Франција.  До средината на 19 век, градот бил најпознат по Фор де Лурд, утврден замок што се издига од карпестиот гребен во неговиот центар.

Од 1858 г, Лурд е најпознат по појавувањата на Дева Марија кои (според нејзино тврдење) ги видела селанката Бернадет Субиру, која подоцна била канонизирана. Набргу потоа Лурд со своето светилиште посветено на Пресвета Богородица станал едно од најважните светски места за поклонение и верски туризам.

## Појавувања и поклонение
лево|мини| Статуа на Пресвета Богородица Лурдска
Според верниците, Дева Марија ѝ се појавила на Марија Бернадет Субиру (на нејзиниот мајчин окситански јазик) вкупно осумнаесет пати во Лурд (Лорда на нејзиниот локален окситански јазик). Лурд станал главно место за римокатоличкио поклонение и чудотворни исцелувања.

Денес Лурд има население од околу 15.000, но секоја сезона може да прими околу 5.000.000 поклоненици и туристи. Во Лурд има околу 270 хотели, и по Париз има најмногу хотели на квадратен километар во Франција. 

Вечерта на 11 февруари 1858 година, младата Бернадет заедно со сестра ѝ и уште една другарка отишла да собере дрва за огрев, и кај пештерата Масабиел ѝ се појавила жена која била неопишливо убава. Иако жената, откако ја прашала не ѝ се претставила на Бернадета, но ѝ рекла да се врати кај пештерата. При следните посети, жената открила дека е „Безгрешното зачнување“. Ова се однесувало на догмата за Безгрешното зачнување, дефинирана од   папата Пиј IX пред само четири години во 1854 година , во која се наведува дека самата Дева Марија била зачната без грев. Бернадет, која имала само основно познавање од католичката вера, не разбрала што значи тоа, но му го пренесла тоа на парохискиот свештеник, отец Пејремал. Тој, иако прво бил многу скептичен за тврдењата на Бернадета, кога го слушнал ова бил уверен во вистинитоста бидејќи знаел дека младата девојка не знае за доктрината. Богородица ѝ кажала на Бернадета каде да копа и ја советувала да пие од изворската вода која протекла таму. Веднаш се испоставило дека водата е лековита. Денес во изворот се капат аџиите. Забележани се многу наводни чудотворни својства на водата, како лек за нервни нарушувања и рак до помош во случаи на парализа, па дури и на слепило.

## Наводи

## Надворешни врски

Категорија:Градови во Окситанија
Категорија:Католицизмот во Франција
Категорија:Светилишта на Богородица Марија
Категорија:Општини во Горните Пиринеи
Категорија:Статии со извори на француски (fr)
Категорија:Координати на Википодатоците
Категорија:Врамена карта без назнака за OSM-однос на Википодатоците
Photopea

**Photopea** — веб заснован уредувач на фотографии и графики. Се користи за уредување слики, создавање на илустрации, веб дизајн или претворање помеѓу различни формати на слики. Photopea е софтвер кој поддржува рекламирање. Компатибилен е со сите модерни веб-прелистувачи, вклучувајќи ги Opera, Microsoft Edge, Google Chrome и Firefox. Апликацијата е компатибилна со растерска и векторска графика, како што е Photoshop PSD, како и JPEG, PNG, GIF, SVG, PDF и други формати на датотеки со слики. Додека е базиран на прелистувач, ги складира сите датотеки локално и не пренесува никакви податоци на серверот.

Често се смета за бесплатна алтернатива со помалку функции.

## Одлики
Photopea има различни алатки за уредување слики, вклучувајќи Spot Healing, Clone Healing Brush и Patch Tool. Софтверот поддржува слоеви, маски на слоеви, канали, селекции, патеки, паметни објекти, стилови на слоеви, текстуални слоеви, филтри и векторски форми.

## Прием
Апликацијата доби позитивно покривање поради сличностите со Photoshop во дизајнот и работниот тек, што ја прави полесна програма за оние кои се обучени во Photoshop, во споредба со другите бесплатни уредувачи на растерски слики како што е GIMP.

## Наводи

## Надворешни врски
* Официјален сајт
* Блог
* Преглед 

Категорија:Семрежни прилози
Категорија:Графичка програмска опрема
Парче од синото небо

**„Отпишаните“** (српски: *Парче плавог неба*) – југословенски филм од 1961 година, во режија на Тома Јањиќ. Главните улоги ги толкуваат: Рахела Ферари, Павле Вуисиќ, Оливера Марковиќ, Милан Срдоч, Петре Прличко итн.

## Синопсис
Едно парче од синото небо — тоа е сè што можат да видат жителите на една зграда во која живеат луѓе кои се радуваат, се караат и непотребно си го загорчуваат животот. Чеда (го игра Вуисиќ), кој ноќе ги мие улиците, пие за да ги заборави грижите, но сепак ги сака жената и децата кои страдаат поради неговиот алкохолизам. Нивниот потстанар, Бора, одгледува диви гулаби кои пак му пречат на брачниот пар Кнез (ги играат Ферари и Срдоч), а госпоѓата Кнез е полна со комплекси поради неостварените желби. Тука живеат и симпатичниот старец Филип (го игра Прличко), кој се грижи за децата и ги храни гулабите на Бора, како и малиот Миша (го игра Миладиновиќ), парализирано дете кое од балконот учествува во секоја детска игра. Понатаму жувее Жужа, жена со сомнително занимање, која ја издава собата и бара маж. Тука е и сликарот (го игра Курузовиќ) со својата жена Мица (ја игра Бељакова), а наспроти нив е студентката Љиља (ја игра Палинка) која често се сонча во бикини и така ги збунува сликарот и останатите соседи. Најпосле, тука се и другите жители: милиционерот (Перковиќ), судијата за прекршоци и другите. Филмот е приказна за човечкиот оптимизам...

## Наводи

Категорија:Југословенски филмови
Категорија:Српски филмови
Категорија:Црно-бели филмови
Категорија:Филмови на српски јазик
Категорија:Филмови на српскохрватски јазик
Категорија:Филмови од 1961 година
Категорија:Филмови на Тома Јањиќ
Категорија:Филмови со Рахела Ферари
Категорија:Филмови со Павле Вуисиќ
Категорија:Филмови со Оливера Марковиќ
Категорија:Филмови со Петре Прличко
Категорија:Филмови со Борис Краљ
Категорија:Филмови со Милан Срдоч
Категорија:Филмови со Нада Шкрињар
Категорија:Филмови со Васа Пантелиќ
Категорија:Филмови со Татјана Бељакова	
Категорија:Филмови со Томо Курузовиќ
Категорија:Филмови со Бранислав Миладиновиќ
Категорија:Филмови со Аленка Ранчиќ
Категорија:Филмови со Олга Палинка	
Категорија:Филмови со Гордана Сибинкиц	
Категорија:Филмови со Раде Перковиќ
Црква „Св. Петка“ - Барбарево

**Света Петка** — заедничка селска црква на селата Горно и Долно Барбарево, во Општина Пробиштип.

## Местоположба

Црквата се наоѓа на локалниот земјен пат помеѓу селата Горно и Долно Барбарево.

## Историја

Црквата била подигната во 1874 година. Нема податоци кога истата е осветена и од кој архијереј.

## Архитектура

Црквата не е зографисана, а нема податоци од кого и кој период се иконите, кои ги поседува.

## Галерија


Податотека:Macedonia Dolno Barbarevo.JPG|Поглед на црквата
Податотека:Црква „Св. Петка“ - Долно Барбарево 3.jpg|Поглед на црквата


## Поврзано
* Штипско архијерејско намесништво
* Втора пробиштипска парохија
* Горно Барбарево
* Долно Барбарево

## Наводи

## Надворешни врски

Барбарево
Категорија:Горно Барбарево
Категорија:Долно Барбарево
Големото прогонство во Кавкасија

**Големото прогонство во Кавкасија** — турска серија снимена во Македонија (Битола) во 2015 година. Глумците се од Турција и Македонија.

## Улоги

## Надворешни врски
* 

Категорија:Македонски телевизиски серии
Николае Булат

**Николае Булат** (; 10 февруари 1952 година, Курешница&nbsp;- 9 септември 2022 година) &nbsp;— Молдавски историчар и мештански историчар. Директор на Сороцкиот музеј за историја и етнографија (вклучувајќи ја и тврдината Сорока). Автор е на многу книги за историска и локална историја, главно поврзани со регионот Сорока.

Николае Булат често бил нарекуван чувар на тврдината Сорока, каде што работел повеќе од 30 години, тој се сметал за еден од најдобрите водичи во Молдавија.

## Извори
* Nicolae Bulat, cel mai bun teurtător al Sorocii  // timpul.md

## Наводи

Категорија:Врски за Wayback од предлошката „Семарх“
Категорија:Починати во 2022 година
Категорија:Починати на 9 септември
Категорија:Родени во 1952 година
Категорија:Родени на 10 февруари
Категорија:Молдавски историчари
Категорија:Советски историчари
Сузан Акбелге

**Сузан Акбелге** (р.  во Скопје) — македонска театарска, филмска и телевизиска глумица. Работи во Турскиот театар во Скопје.

## Филмографија
Акбелге ги остварила филмските улоги:

## Награди
* Награда за млада глумица за улогата на ликот Аглеја во „*Идиот*“, доделена за време на Македонскиот театарски фестивал (МТФ) „Војдан Чернодрински“, Прилеп (1998)
* Награда за високо актерско остварување „Ристо Шишков“ за улогата на ликот Госпоѓица Јулија во „*Госпоѓица Јулија*“, , доделена за време на МТФ „Војдан Чернодрински“, Прилеп (2010)

## Наводи

Категорија:Глумици од Скопје
Категорија:Македонски театарски глумци
Категорија:Македонски филмски глумци
Категорија:Македонски телевизиски глумци
Категорија:Македонски Турци
Категорија:Добитници на наградата „Ристо Шишков“
ПВПИ

**ПВПИ [[Англиски јазик|(англиски]] MIMO, ''Multiple-input multiple-output)*** — кратенка за поимот *повеќекратен влез повеќекратен излез* (*Multiple-input multiple-output)*, што се однесува на математички модел на [[Општење|комуникациски]] систем со повеќе приемни и предавателни [[Антена|антени]].

Во последните неколку години, технологијата ПВПИ привлекла значително внимание на полето на [[безжични комуникации]], бидејќи овозможува значителни подобрувања во [[Пропусен опсег|пропусниот опсег]] и дострелот без потреба од зголемување на [[Фреквенциски опсег|фреквенцискиот опсег]] или моќноста на предавателот. Оваа технологија општо ја зголемува севкупната [[ефикасност]] на безжичните комуникациски системи.

Безжичната технологија ПВПИ ја користи појавата на т.н. *multipath (повеќе патеки)* распростирање на сигналот за да се зголеми пропусниот опсег и дострелот на сигналот или да се намалат грешките за време на преносот на податоци, додека традиционалната технологија ЕВЕИ *(Еден влез еден излез)* се обидува да ги елиминира ефектите од простирање на сигналот по повеќе патеки.

ПВПИ може да се користи во врска со OFDM *(Мултиплексирање со ортогонална фреквенциска поделба, Orthogonal frequency division multiplexing)* како дел од стандардот IEEE 802.16 и може да биде дел од стандардот IEEE 802.11n *за висока пропустливост*, кој се очекувало да биде завршен до 2007 година.

== Историја ==
Џек Винтерс (Белови лаборатории) во 1984 година патентирал решение за безжични комуникации користејќи повеќе антени. Џек Салц, исто така од Беловите лаборатории, објавил труд во 1985 година за технологијата ПВПИ заснован на истражување на д-р Винтерс. Д-р Винтерс бил главен научник во Motia Inc., компанија која произведува [[Интегрално коло|чип]] за *засилувач на сноп'', дизајниран да работи независно од перформансите на ПВПИ.

Во 1996 година, Грег Рали и Џерард Ј. Фошини измислиле нов пристап кон технологијата ПВПИ кој ја зголемил ефикасноста. Грег Рали е основач на Airgo Networks, компанија која тврди дека е пронаоѓач на „MIMO OFDM“, нудејќи „pre-n“ чип наречен „True MIMO“ за 802.11n. Сепак, хардверот заснован на тој чипсет веројатно нема да биде компатибилен со други уреди откако ќе се финализира стандардот 802.11n.

## ПВПИ и теорија на информации
Телатар покажал дека капацитетот на каналот (теоретската горна граница на пропусниот опсег на системот) за систем ПВПИ се зголемува со зголемување на бројот на антени, пропорционално со минималниот број на приемни и предајни антени. Овој резултат, заснован на теоријата на информациите, довел до бројни истражувања на ова подрачје.

## Ветувањата на технологијата ПВПИ
Како пример, стандардот 802.11n („ПВПИ“) сè уште се дискутира, но со еден прототип е можно да се постигне под оптимални услови до 250 Mbit/s. Тоа е пет пати побрзо од највисоката теоретска брзина на постоечкиот хардвер заснован на стандардот 802.11g.

## Поврзано
* IEEE 802.11

Категорија:Теорија на информациите
Ентрописка стапка

Во математичката теорија на веројатност, стапката на **ентропија** или **стапката на изворна информација** на стохастички процес е, неформално, временската густина на просечната информација во стохастичкиот процес. За стохастички процеси со пребројлив индекс, стапката на ентропија H(X) е граница на заедничката ентропија на n членови на процесот X_k поделено со n, кога n се стреми кон бесконечност:

: H(X) = \lim_{n \to \infty} \frac{1}{n} H(X_1, X_2, \dots X_n)

кога постои граница. Алтернативно, соодветната количина е:

: H'(X) = \lim_{n \to \infty} H(X_n|X_{n-1}, X_{n-2}, \dots X_1)

За силно стационарни стохастички процеси, H(X) = H'(X). Ентрописката стапка може да се смета како општо својство на стохастичките извори; ова е својство на асимптотска еквиподелба. Стапката на ентропија може да се користи за да се процени сложеноста на стохастичките процеси. Се користи во различни апликации кои се движат од карактеризирање на сложеноста на јазиците, слепо одвојување на изворите, до оптимизирање на квантизаторите и алгоритми за компресија на податоци. На пример, може да се користи критериум за максимална стапка на ентропија за избор на одлики во машинското учење.

## Ентрописки стапки за Марковски вериги
Бидејќи стохастичкиот процес дефиниран со Марковска верига која е несводлива, апериодична и позитивно рекурентна има стационарна распределба, стапката на ентропија е независна од почетната распределба.

На пример, за таква Марковска веригаY_k дефинирана на пребројлив број на состојби, со оглед на транзициската матрица P_{ij}, H(Y) е дадена со:

: \displaystyle H(Y) = - \sum_{ij} \mu_i P_{ij} \log P_{ij}

каде \mu_i е асимптотската дистрибуција на веригата.

Едноставна последица на оваа дефиниција е дека стохастичкиот процес на независни еднакво распределени случајни има стапка на ентропија која е иста како ентропијата на секој поединечен член на процесот.

## Поврзано

* Извор на информации (математика)
* Марковски извор на информации
* Својство на асимптотска еквиподелба

## Наводи

* Cover, T. and Thomas, J. (1991) Elements of Information Theory, John Wiley and Sons, Inc.,  https://archive.today/20121216133431/http://www3.interscience.wiley.com/cgi-bin/bookhome/110438582?CRETRY=1&SRETRY=0

Категорија:Ентропија
Категорија:Теорија на информациите
Категорија:Временски стапки
Љупчо Спировски

**Љупчо Спировски** (, ) — поранешен македонски алпски скијач. 

## Животопис
Спировски е роден во Битола во 1950 година. Во родниот град го завршил основното и средното образование, а дипломирал на Правниот факултет во Скопје.  

Од пионерски денови почнал да се занимава со скијање и бил повеќекратен пионерски, младински и сениорски првак на Македонија. 

Бил член на скијачкиот клуб Пелистер, на Македонската репрезентација, а бил и еден од осумтемина носители на олимпиското знаме на Олимпијадата во Сараево во 1984 година. 

## Успеси
Спировски бил во врвот на македонското скијање во подолг период, а забележал и успеси на југословенско ниво.
*Шест пати бил победник на Пелистерскиот велеслалом 
*Шест пати бил победник на меморијалот „Биро“ во Крушево 
*Шест пати бил победник на меморијалот „Чанак-Флејта“ на Попова Шапка 
*Неколкупати победник на тромечите Македонија–Србија–Црна Гора 
*Шесто место во алпска комбинација во Југославија во 1975 година 

## Наводи

Категорија:Македонски алпски скијачи
Доситеј Новаковиќ

**Доситеј Новаковиќ** (околу ,  — , ) — духовник и епископ тимочки од 1834 до 1854 година.

## Биографија
Роден е во село Дабница кај Прилеп околу 1774. Како млад престојувал во манастирот Трескавец. Набрзо заминал на Света Гора во манастирот Зограф каде го прима монаштвото. Таму бил ракоположен за јероѓакон, а потоа и за јеромонах. Од Света Гора заминал во Пирот, а потоа во Ниш, каде што тамоншниот епископ Мелетиј го поставил за свој протосингел.

После убиството на епископот Мелетиј на 31 мај 1821 година од страна на Тураците кои поради Грчкото востание затворале и убивале православно свештенство, Доситеј успева да пребегне во Србија каде што кнезот Милош Обреновиќ го примил и му дал должност старешина на манастирот Света Петка, а потоа и на манастирот Горњак.

Кога во 1833 година била ослободена Тимочка Краина, и припоена на Кнежевството Србија, кнезот и митрополитот белградски одлучиле да формираат Тимочка епархија. Митрополитот Петар во договор со други двајца епископи, ужичкиот Никифор и шабачкиот Герасим, предложил три архимандрити од кои едниот бил Доситеј. Во 1834 на Сретение Господово, на 2 февруари бил ракоположен во Крагуевац за епископ тимочки во присуство на самиот кнез и народните претставници, кои биле собрани заради донесување на Уставот.

По хиротонијата, новиот епископ извесен период се задржал во Крагуевац, учествувајќи во работата на народното собрание, како и во работата на Архиjерејскиот собор, кој заседавал за проблемите на организацијата на Црквата по добивањето на спомнатата самоуправа. Речиси по еден месец, некаде во средината на месец март, епископот Доситеј тргнал за својата епархија, која имала свое седиште во градот Заечар.

Епископот Доситеј управувал со Тимочката епархија 20 години. Починал на 2 април 1854 година во Неготин. Неговиот гроб се наоѓа во криптата на старата неготинска црква.

Во еден инцидент во 1851 година, еден богат Ром (Циган) роден во Неготин и долгогодишен жител на Неготин се обидел да го омажи својот син за сиромашна Србинка и државниот закон и црковните канони очигледно го дозволувале тоа, но тоа било прилично необично и локалното население беше собрано од политичките противници на владејачкиот режим за да му се спротивстави. Владиката Доситеј во неколку јавни говори се обиде да ги расуди и писмените барања до државните функционери и до белградскиот митрополит јавно да се изјаснат дека планираната венчавка е легална. Тој постојано истакнуваше дека сите православни христијани се „еднакви по законот и во очите на Бога“, но по неколкунеделно планирање, вклучително и објавување на претстојниот брак во катедралната црква од страна на епископот, на денот на планираната венчавка бурната толпа упадна во палатата на епископот и го држеше Доситеј како заложник неколку часа за да не може да присуствува. Истото било направено и со протопрезвитерот (парохиски свештеник) и свадбата била откажана.

Името на Доситеј Новаковиќ денес го носи Народната библиотека во Неготин.

## Наводи

Категорија:Епископи на Српската православна црква
Двоен астероид

[мини|280п|Двојниот астероид [243 Ида со неговата мала астероидна месечина Дактил гледана од „Галилео“]]
[мини|десно|Уметничка претстава на двојниот астероид [90&nbsp;Антиопа]]
**Двоен астероид** (бинарен астероид) — систем од два астероида кои кружат околу заедничко тежиште. Двојната природа на 243&nbsp;Ида е откриена кога вселенското летало „Галилео“ поминало крај астероидот во 1993&nbsp;г. Оттогаш откриени се бројни двојни астероиди и неколку тројни астероиди.

Месениот сооднос на двете составници (наречени главна и споредна) е важна особина. Највеќето двојни астероиди имаат голем масен сооднос, т.е. релативно мала месечина која кружи околу главната составница. Системите со мала астероидна месечина (наречена и „придружник“) се 87&nbsp;Силвија, 107&nbsp;Камилија, 45&nbsp;Евгенија, 121&nbsp;Хермиона, 130&nbsp;Електра, 22&nbsp;Калиопа, 283&nbsp;Ема, 379&nbsp;Хуена, 243 Ида и 4337 Аресибо (по надолен редослед на главната составница). Некои двојни системи имаат составници со речиси еднакви маси. Такви се 90&nbsp;Антиопа, ,  и 69230&nbsp;Хермес, со просечни пречници на составниците од 86, 1,8, 0,9 и 0,8&nbsp;км.

## Опис
Постојат неколку теории за настанокот на двојноастероидни системи. Многу системи имаат значајна макропорозност (внатрешност налик на збировит отпад). Месечините кои кружат околу големи главнопојасни астероиди како 22&nbsp;Калиопа, 45&nbsp;Евгенија и 87&nbsp;Силвија може да настанале со пореметување на матичното тело со удар или отцепување предизвикано од кос удар. Заднептунските двојки можеби се образувале при настанокот на Сончевиот Систем со заемен зафат или трителесно замодејство. Близуземските астероиди, кои кружат во внатрешниот дел на Сончевиот Систем, најверојатно настанале со завртување и ослободување на маса, веројатно како последица од ЈОРП-ефектот. Бројчените симулации укажуваат дека астероидниот екватор исфрла материјал кога сончевата енергија ќе заврти збировит астероид доволно брзо под дејство на ЈОРП-ефектот. Овој процес исто така ги соголува половите на астероидот, изложувајќи нов материјал.

## Поврзано
* Астероидна месечина
* Подмесечина

## Наводи

## Надворешни врски

* Двојни и повеќекратни астероиди
Дактил (месечина)

**Дактил** — мошне мала астероидна месечина со пречник од 1,6&nbsp;км која кружи околу астероидот 243 Ида. Сликан е од вселенското летало „Галилео“ на 28 август 1993 г. и откриен при испитување на задоцнетите слики од леталото на 17 февруари 1994 г. Ја добил привремената ознака **S/1993&nbsp;(243)&nbsp;1**. Подоцна е наречен по митските суштества наречени дактили кои живееле на планината Ида според старогрчката митологија. 

Месечината кружи околу Ида со период од 1,54 дена на просечно растојание од 108&nbsp;км и наклон од 9° кон Идиниот екватор.

Потеклото на Дактил е нејасно, но постојат две главни претпоставки. Првата вели дека Дактил и Ида нстанале истовремено, а според втората Дактил е откршен по удар на тело врз Ида.

Дактил е првата откриена астероидна месечина. Неговото откривање ја разрешило долготрајната расправа за постоењето на астероидни месечини.

## Поврзано
* Список на астероидни месечини

## Наводи

## Надворешни врски
* 243 Ида и Дактил — *Деветте планети* 
* Астеороидот Ида и Дактил — *Погледи на Сончевиот Систем* 
* Откривањето на Дактил објавено во IAUC 5948 
* Именувањето на Дактил објавено во IAUC 6082 
* Слика на Ида и Дактил со лажни бои за приказ на површинските разлики

Категорија:Астероидни месечини
Категорија:Астероиди посетени од вселенски летала
Категорија:Астероиди наречени по ликови од старогрчката митологија
Хиландарски типик

**Хиландарски типик** — средновековен типик на пергамент. Го напишал Свети Сава во 1200 година. години по пишувањето на Карејскиот типик. Свети Сава ги определил нормите на монашкиот живот во манастирот, како и организацијата на манастирската управа. Писмото е напишано по углед на прологот на типикот на цариградскиот манастир Богородица.

Не е зачуван оригиналот, туку ран препис во облик на пергаментен кодекс во Хиландар и веројатно датира од дваесеттите години на 13 век.

## Содржина на типикот
Хиландарскиот типик содржи прописи за духовниот живот во манастирот и организирањето на разни служби на манастирската заедница. Со манастирот раководи игумен со широки овластувања, но во договор со соборот на старците. Секоја функција во манастирот е „служба“, а секоја работа е „послушание“, па ни овластувањето на игуменот не можело да биде неограничено. Покрај должноста да се договори за сè со старците, игуменот морал да се потпира и на други манастирски улоги: економ, еклесијарх, дохијар и други. Игумените на поголемите манастири ги бирале кралот и архиепископот заедно, од што произлегува не само високиот општествен углед на ова звање, туку и статусот на монаштвото и манастирите во средновековна Србија, како што ги изградил Свети Сава и организациски поставени со неговиот пример. Сите монаси морале строго да ги почитуваат своите три завети: девственост, сиромаштија и послушност. Меѓусебните односи биле под духовен и дисциплиниран надзор на игуменот, односно духовникот, при што посебно се трудел да се негува духот на љубовта и помошта. Грижата за болните довело и до создавање на првите вистински, иако затворени, болници во манастирите.

## Поврзано
* Манастир Хиландар

## Наводи

Категорија:Српска книжевност
Категорија:Православие
Каладонт

**Калодонт** или **каладонт** — јужнословенска зборовна игра, популарна во Македонија, Хрватска, Црна Гора, Србија, Словенија и Босна и Херцеговина, во која играчите за редоследно кажуваат зборови, така што секој почнува со последните две букви од претходниот збор.

Играта се игра според различни правила; играта или завршува кога се користи *калодонт*, при што лицето вели дека е победник или *калодонт* е единствениот повторлив збор што може да се користи за да се елиминира претходниот играч. Освен *калодонт*, употребените зборови не можат да се повторуваат и целта на играта е да ги принуди другите играчи да користат зборови што завршуваат на *ка*.

Името на играта потекнува од некогаш популарниот австриски бренд за забна паста Калодонт кој станал синоним за забна паста во регионот на поранешна Југославија и вообичаен збор за неа. Тој е победничкиот збор бидејќи во јужнословенските јазици нема зборови што почнуваат со *нт*.

## Правила
Еден од играчите започнува со кажување збор. Потоа, секој следен играч во низа (обично во насока на стрелките на часовникот или спротивно од стрелките на часовникот) мора да излезе со збор што започнува со последните две букви од претходниот збор. Зборот мора да има најмалку четири букви, мора да биде во неговата стандардна форма (*т.е.* инфинитив за глаголи, нечленувана за именките итн.) не смее да биде измислен или лична именка и ниту еден претходен збор не смее да се повторува. Кога еден од играчите не може да смисли прифатлив збор, тој ја губи играта. Победникот е играчот кој го поставил зборот со тешкиот крај; тој може да го започне следниот круг. Ако играчот каже збор што завршува со *-ка*, победникот е првиот играч што ќе каже *каладонт*.

## Поврзано
* Зборовна игра
* Зборовна верига

## Наводи

Категорија:Зборовни игри
Категорија:Детски игри
Инвазија (филм од 2020)

**„Инвазија“** (руски: Вторжение) — филм на режисерот Фјодор Бондарчук од 2020 година. Главните улоги ги играат: Ирина Старшенбаум, Ринал Мукхаметов, Јуриј Борисов и Константин Богомолов.

## Синопсис
Изминати се три години од падот на вселенскиот брод. Катастрофата што се случила тогаш засекогаш го променила животот на девојчето од Чертанов, но и сфаќањето на луѓето за вселената. Се чини дека тоа бил најголемот тест за човештвото. Меѓутоа, луѓето не се свесни дека набргу ќе доживеат уште еден судир...

## Наводи

Категорија:Руски филмови
Категорија:Филмови на руски јазик
Категорија:Филмови од 2020 година
Категорија:Научнофантастични филмови
Категорија:Филмовови на Фјодор Бондарчук
Категорија:Филмовови со Ирина Старшенбаум
Категорија:Филмовови со Ринал Мукхаметов
Категорија:Филмовови со Јуриј Борисов
Категорија:Филмовови со Константин Богомолов
Црква „Св. Илија“ - Гризилевци

**Свети Илија** — главна селска црква на селото Гризилевци, во Општина Пробиштип.

## Местоположба

Црквата се наоѓа во самото село Гризилевци, до кое води асфалтен пат, кој се двои од регионалниот пат 1205 помеѓу Пробиштип и Кратово.

## Галерија


Податотека:Црква „Св. Илија“ - Гризилевци 3.jpg|Трпезаријата
Податотека:Црква „Св. Илија“ - Гризилевци 2.jpg|Поглед на црквата
Податотека:Црква „Св. Илија“ - Гризилевци 4.jpg|Главниот влез
Податотека:Црква „Св. Илија“ - Гризилевци 5.jpg|Припратата
Податотека:Црква „Св. Илија“ - Гризилевци 6.jpg|Споредниот влез
Податотека:Црква „Св. Илија“ - Гризилевци 7.jpg|Поглед на црквата


## Поврзано
* Штипско архијерејско намесништво
* Трета пробиштипска парохија
* Гризилевци

## Надворешни врски

Гризилевци
Категорија:Гризилевци
Ерман Шабан

**Ерман Шабан** (р.  во Скопје) — македонски театарски, филмски и телевизиски глумец од турска народност. Работи во Турскиот театар во Скопје.

## Филмографија

## Надворешни врски
* 

Категорија:Глумци од Скопје
Категорија:Македонски театарски глумци
Категорија:Македонски филмски глумци
Категорија:Македонски телевизиски глумци
Категорија:Македонски Турци
Салватор Леви

**Салватор Ардинов Леви** (,  – , ) – радиолог, вонреден професор на Медицинскиот факултет во Скопје. 

## Животопис
Леви запишал студии по медицина во Софија, а дипломирал во Белград во 1947 година. Специјализација завршил во Загреб во 1953 година. Организирал и опремил рендгенски одделенија во Битола и Прилеп. Од 1955 бил асистент на Институтот по радиологија, а потоа станал доцент, па вонреден професор. Супспецијализирал дијагностика на ГИТ во Париз. 

Објавил над 50 труда.

## Наводи

Категорија:Македонски радиолози
Категорија:Македонски Евреи
Категорија:Македонски универзитетски професори
Категорија:Југословенски радиолози
Категорија:Југословенски Евреи
Категорија:Југословенски универзитетски професори
Категорија:Професори на Медицинскиот факултет - Скопје
Забче

**Забче** (словенечки: *Žabče*) — населба во Општина Толмин во западна Словенија. Областа е дел од историскиот регион Приморска. Населбата сега е вклучена во Горичкиот статистички регион.
Категорија:Општина Толмин
Адина (опера)

***Адина, или Багдадскиот калиф*** () — оперска фарса во еден чин на Џоакино Росини со либрето на Маркезе Герардо Бевилаква-Алдобрандини. Операта ја развива популарната тема „киднапирање од сарајот “. Премиерата се одржала на 22 јуни 1826 година во Teatro Nacional de São Carlos, Лисабон.

## Историја на композицијата
*Адина* била нарачана во 1818 година од Диего Игнацио де Пина Маник, полициски началник на Лисабон и инспектор на португалските театри. Операта била наменета како подарок за сега непозната сопранистка која очигледно го воодушевила началникот со нејзините изведби во Сао Карлос.

Договорот што го склучил Росини бил за брзо завршување на работата, а операта била завршена истата година кога била нарачана. Росини не напишал увертира за операта бидејќи ништо не било наведено во договорот и малку се интересирал за проектот. Заплетот е многу сличен на оној од операта на Франческо Базили од 1819 година, *Il califfo e la schiava*, за која либретото го напишал Феличе Романи, а некои пасуси се појавуваат и во двете либрета - мистерија која сè уште не е откриена. Не целата музика е целосно оригинална. Според критичкиот напис за партитурата од 2001 година на Фабрицио дела Сета, „Росини наново компонирал само четири од деветте дела на делото: Вовед, разоружувачката Каватина за Адина „Fragolette fortunate“ (Среќни мали јагоди), Квартетот и Финалето. За три дела позајмил делови од операта *[[Сигисмондо]]* напишана во 1814 година; останатите два дела ги напишал соработник“.

## Историја на изведби
мини|Џовани Орацио Картагенова, кој ја играл улогата на калифот
Нема очигледно објаснување за осумгодишниот јаз помеѓу нејзиното завршување во 1818 година и нејзината прва изведба во 1826 година. Повторно била изведена дури во 1963 година од Accademia Chigiana во Сиена. Била поставена на оперскиот фестивал Росини, Пезаро, Италија, во 2018 година, со Лисет Оропеса во насловната улога.

Музиката на *Адина* е опишана како „нешто посериозен жанр отколку што може да се очекува за опера во еден чин, особено ако е означена како *фарса* (можеби подобро да се смета за полусериозна опера)“, а самата опера успева „да избега од чистата конвенционалност на архетиповите и стереотипите и да постигне стилско единство“. Ричард Озборн во неговите „Мајстори музичари: Росини“ ја опишува *Адина* не само како „...скица наместо цртеж во целосен размер...“, туку и „...победнички потсетник дека тој не ја изгубил својата стара вештина како композитор на *фарса* “.

## Улоги

## Наводи

## Литература
* 
* 
* 
* 
* 

## Надворешни врски
* Plot description at the Rossini Opera Festival homepage

Категорија:Опери
Категорија:Италијански опери
Категорија:Опери на Џоакино Росини
Категорија:Опери од 1818 година
Ајванхо (Росини)

***Ајванхо*** ― пастиш опера од 1826 година во три чина со музика од Џоакино Росини за либрето на француски јазик од Емил Дешамп и Габриел-Гистав де Ваји, по истоимениот роман на Волтер Скот од 1819 година. Музиката била приспособена, со дозвола на композиторот, од музичкиот-издавач Антонјо Пацини од оперите на Росини, имено *Семирамида*, *Пепелашка*, *Страчка крадливка* и *Танкреди* со цел да ја воведе неговата музика во Париз. Испитувањето на партитурата покажува дека Пацини користел и музика од *Бјанка и Фалјеро*, *Армида*, *Мехмед II*, *Аврелијан во Палмира*, *Сигисмунд*, *[[Торвалдо и Дорлиска]]*, *Мојсеј во Египет* и количина на новокомпонирана музика вклучувајќи фанфари и галоп што подоцна бил станало познат по неговото вклучување во *Вилијам Тел*. Делото било премиерно изведено на 15 септември 1826 година, во театарот Одеон.

Била изведена во Англија во 1829 година како *Слугинка на Јуда* со музика аранжирана од Мајкл Рофино Лејси, кој исто така го превел и ревидирал изворното либрето на Дешан и Де Ваји. Лејсиевата верзија била изведена и во Њујорк во Парковиот театар во 1832 година. Првата изведба на *Ајванхо* во денешно време била на фестивалот Дела Вале д'Итрија во 2001 година.

## Улоги

## Снимки
* Росини: *Ајванхо* – Сајмон Едвардс (Ајванхо), Инга Балабанова (Лејла), Сон-Вон Канг (Брајан де Буисгилбер), Филипо Мораче (Исмаеле), Масимилијано Кјарола (Седрик); Камерниот хор на Братислава и Orchestra Internazionale d'Italia под диригентство на Паоло Аривабени. Снимање во живо од настапот во 2001 година на Фестивалот дела Вале д'Итрија. Ознака: Dynamic CDS397

## Наводи

## Надворешни врски
* Комплетна партитура во Проектот за меѓународна библиотека за музички партитури

Категорија:Опери на Џоакино Росини
Категорија:Опери
Категорија:Опери на француски јазик
Категорија:Дела засновани на Ајванхо
Категорија:Опери заснови на дела од Волтер Скот
Категорија:Опери од 1826 година
Адинг

**Адинг АД Скопје** - компанија за производство и пласман на хемиски материјали за градежништвото, основана на 30.05.1969 година.

Седиштето на матичната компанија и најголемиот производствен погон се наоѓаат во Скопје, Македонија, а со свои претставништва и дистрибутери е присутна на повеќе од 13 пазари од регионот на Југоисточна Европа, Блискиот Исток и Азија. Компанијата е присутна со свои производствени погони и во Р.Бугарија, додека свои фирми претставништва има во Србија, Казахстан и Грција.

## Наводи

Категорија:Трговски друштва во Македонија
Категорија:Акционерски друштва во Македонија
Lorem ipsum

**Lorem ipsum** — текстуален модел кој се користи во графичкиот дизајн, сложување набор и во печатарската индустрија.

## Пример на текст
Вообичаениот облик на *lorem ipsum* е:*Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit, sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua.* *Ut enim ad minim veniam, quis nostrud вежба ullamco laboris nisi ut aliquip ex ea commodo consequat.* *Duis aute irure dolor in reprehenderit in voluptate velit esse cillum dolore eu fugiat nulla pariatur.* *Excepteur sint occaecat cupidatat non proident, sunt in culpa qui officia deserunt mollit anim id est laborum.*

## Историја
Lorem ipsum е стандардen модел за текст од 1500 годинa.

Спротивно на верувањето, текстот не е случајно избран и сложен. Неговите корени потекнуваат од класичната латинска книжевност од 45 пр.н.е., што го прави стар над 2000 години. Ричард Меклинток, професор по латински на *колеџот Хемпден-Сидни* во Вирџинија, ја побара дефиницијата за малку чуден збор од пасусот и со анализа на делови од зборот во класичната книжевност открил автентичен извор. Доаѓа од поглавјата 1.10.32 и 1.10.33 од книгата (Extremes of God and Evil) напишана од Цицерон во 45 пр.н.е. Книгата зборува за теоријата на етиката, која била многу популарна за време на ренесансата. Првата реченица на моделот доаѓа од реченицата во поглавје 1.10.32.

## Наводи

## Надворешни врски
* Страница за употребата на Lorem ipsum и неговата историја 
* *[https://sr.wikisource.org/wiki/la:De%20finibus%20bonorum%20et%20malorum/Liber%20Primus De finibus bonorum et malorum]* (Книга I), Цицерон на латински.

Категорија:Типографија
Категорија:Латински јазик
Категорија:Цицерон
Edipo a Colono (Росини)

***Edipo a Colono*** (Едип во Колон) ― дел од сценска музика. Џоакино Росини го компонирал во 1817 година за бас глас, машки хор и оркестар. Италијанското либрето од  е заснована на истоимената драма на Софокле.

Три извадоци биле опремени со француски текстови и објавени во 1844 година: рефрените *La Foi* и *l'Esperance* и аријата *Ame innocent*.

По долго отсуство, „Росиниевата ренесанса“ донела инсценирана преродба на Росиниевиот оперски фестивал во Пезаро во 1982 година и повторно во 1995 година, користејќи го критичкото издание објавено од Фондацијата Росини/Каса Рикорди уредувано од Лоренцо Тоци и Пјеро Вајс.

## Наводи

## Надворешни врски

* Список на броеви во Musicbrainz
*    партитури

Категорија:Композиции од 1817 година
Категорија:Сценска музика
Категорија:Адаптации на дела од Софокле
Категорија:Композиции од Џоакино Росини
Галактичка астрономија

мини|Млечниот Пат

**Галактичка астрономија** — изучувањето на Млечниот Пат и сета негова содржина. Се разликува од вонгалактичката астрономија, која изучува сè вон нашата галаксија, вклучувајќи други галаксии.

Оваа дисциплина не се занимава со настанок и развој на галаксиите, каде општо се изучуваат галаксиите, нивниот настанок, структура, составни делови, динамика, замодејства и облици.

Млечниот Пат како наша домашна галаксија е најдобро проучената галаксија, иако важен дел од неа е скриен на видливи бранови должини од подрачја со вселенска прашина. Развојот на радиоастрономијата, инфрацрвената и подмилиметарската астрономија во XX век им овозможил на астрономите да добијат претстава за тоа каде сè се распоредени правот и гаоот во Млечниот Пат.

## Полиња од интерес
Постојат разни теми во галактичката астрономија кои ја делат на разни полиња на истражување:
# застапеност на хемиските елементи потешки од хелиумот
# испакнатината околу средиштето на Млечниот Пат
# средиштето на Млечниот Пат
# дискот на Млечниот Пат (рамнината на која лежат највеќето галактички тела)
# развојот на Млечниот Пат
# настанокот на Млечниот Пат
# основните параметри на Млечниот Пат (маса, големина итн.)
# збиените јата во Млечниот Пат
# големиот ореол околу Млечниот Пат
# кинематиката и динамиката — движењата на ѕвездите и ѕвездените јата
# јадро — подрачјето околу црната дупка во средиштето на Млечниот Пат (Стрелец A*)
# расеаните јата и здруженијата
# сончевото соседство
# ѕвездената содржина — бројот и видовите на ѕвезди во Млечниот Пат
# структурата на Млечниот Пат (спирални краци итн.)

## Ѕвездени населенија
* Ѕвездени јата
** Збиени јата
** Расеани јата

## Меѓувездена средина
* Меѓупланетарен простор — Меѓупланетарна средина — Меѓупланетарна прашина
* Меѓуѕвезден простор — Меѓуѕвездена средина — Меѓуѕвездена прашина
* Меѓугалактички простор — Меѓугалактички простор — Меѓугалактичка прашина

## Поврзано
* Вонгалактичка астрономија

## Наводи

## Надворешни врски

* Галактичка и екстрагалактичка астрономија — наставен предмет на Институтот за физика при ПМФ, Скопје 
* Распределеност на водородниот гас во Млечиот Нат 
* Распределеност на прашината во средиштето на Млечниот Пат  


Категорија:Гранки на астрономијата