open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Марокански арапски јазик

**Мароканскиот арапски јазик**  — јазик кој спаѓа во групата на семитски јазици и во подгрупата на арапски јазици. Овој јазик се зборува во Мароко од  страна на околу 20 000 000 луѓе.  

Категорија:Семитски јазици
Категорија:Арапски јазици
Категорија:Јазици во Мароко
Годоберски јазик

**Годоберски јазик**  — андски јазик од североисточните кавкаски јазици. Јазикот се зборува во јужен Дагестан од околу 3000 луѓе.

## Алфавит

Категорија:Североисточнокавкаски јазици
Категорија:Загрозени јазици во Азија
Категорија:Јазици во Русија
Ахвашки јазик

**Ахвашки јазик** — дел од североисточните кавкаски јазици. Јазикот се зборува од околу 6,500 луѓе и има два дијалекти: *северен* и *јужен*, што не се многу слични. Има неколку книжевни дела на ахвашки, но сепак луѓето користат аварски јазик.

## Наводи

Категорија:Североисточнокавкаски јазици
Категорија:Загрозени јазици во Азија
Категорија:Јазици во Русија
Тиндски јазик

**Тиндски јазик**  — североисточен кавкаски јазик што се зборува во Дагестан. Не е пишан јазик, за пишување се користат руски јазик и аварски јазик.

Категорија:Североисточнокавкаски јазици
Категорија:Загрозени јазици во Азија
Категорија:Јазици во Русија
Уралски јазици

thumb|300px|Распространетост на уралските јазици

**Уралски јазици** — јазично семејство составено од 38 јазици кои ги зборуваат околу 25 милиони луѓе во северна Европа и Азија. Повеќето од јазиците се мали и имаат мал број на говорници расшрткани низ Русија, а најголеми и најпознати јазици од ова јазично семејство се унгарскиот, финскиот и естонскиот јазик, кои воедно се и единствени кои имаат свои држави.

## Јазично стебло
Општоприфатена е теоријата дека уралската јазична фамилија има три подгрупи на јазици и тоа: *самоједски јазици*, *финопермски јазици* и *угрофински јазици*. Според некои теоретичари, оваа јазична фамилија е макројазична фамилија што се состои од следните подгрупи:

* Уралојукагирски јазици 
* Индоуралски јазици 
* Евроазијатски јазици
* Ностратички јазици
* Уралоалтајски јазици
* Уралосибирски јазици

## Јазици
thumb|Уралски јазици

**[[Самоједски јазици]]**
* Северни самоједски јазици 
** Енецски јазик 
** Ненецски јазик (*Јурачки*)
** Нганасански јазик 
** Јурачки јазик
* Јужни самоједски јазици
** Камасински јазик 
** Маторски јазик 
** Селкупски јазик 
**[[Угрофински јазици]]**
* Угарски јазици
** Унгарски
*** Унгарски јазик
** Опски угарски
*** Хантиски јазик 
*** Мансиски јазик (*Вогулски*)
* Финопермски јазици 
** Пермски
*** Коми-зиријански јазик 
*** Коми-пермјачки јазик
*** Удмуртски јазик 
** Финоволшки јазици 
*** Мариски
**** Мариски јазик 
*** Мордвински јазици 
**** Ерзјански јазик
**** Мокшански јазик
*** Исчезнати финоволшки јазици
**** Мерјански јазик (17 век)
**** Муромски јазик
**** Мешчерски јазик
*** Финолапски јазици
**** Лапонски јазици 
***** Западнолапонски
****** Јужнолапонски јазик
****** Умолапонски јазик 
****** Лулолапонски јазик
****** Питолапонски јазик 
****** Севернолапонски јазик
***** Источнолапонски
****** Каинсколапонски јазик -исчезнат
****** Кемсколапонски јазик -исчезнат
****** Инарсколапонски јазик
****** Акалсколапонски јазик -исчезнат
****** Килдинсколапонски јазик
****** Сколтсколапонски јазик
****** Терсколапонски јазик 
**** Балтофински јазици 
***** Естонски јазик
****** Јужен естонски јазик 
******* виру (вклучувајќи го сето)
***** Фински јазик (вклучувајќи и мејанкиели јазик, квен фински јазик и ингриски фински јазик)
***** Ижорски јазик 
***** Карелски јазик
****** Карелски јазик 
****** Лудиски јазик 
****** Олонетски карелски јазик 
***** Ливонски јазик 
***** Вепски јазик 
***** Вотски јазик

## Наводи


Категорија:Аглутинативни јазици
Категорија:Јазици во Унгарија
Категорија:Јазици во Русија
Категорија:Јазици во Финска
Категорија:Јазици во Естонија
Ева Фарна

**Ева Фарна** (полски: *Ewa Farna*, родена 12 август, 1993) е Чешка пејачка од полско потекло. Родена е во Тринец и живее во Вендриње. Потекнува од полското малцинство на Заолже. Снима песни на полски и чешки јазик.

## Надворешни врски
* Официјална страна - чешки
* Официјална страна - полски

Категорија:Полски пејачи
Мртов јазик

**Изумрен**, **мртов** или **исчезнат јазик** е јазик кој нема говорници, или кој не е е во активна употреба. Научно, изумрените јазици често се споредуваат со мртвите јазици, кои сепак се познати во оредена форма или во некој контекст, но не како основно средство за комуникација. Така на пример, старомакедонскиот јазик е изумрен јазик, додека старословенскиот е мртов јазик. Како и да е, овие два поима во македонскиот функционираат како синоними еден на друг.

## Губење на јазикот

Нормалната транзиција на еден јазик од зборуван во мртов се одвива преку процесот на изумирање. Често, мртвите јазици се заменуваат од некои други јазици. Така на пример, староседелските јазици во Америка биле заменети со англиски, француски, португалски или шпански за време на колонизацијата.

Научно, мртвите јазици се разликуваат од исчезнатите јазици, првенствено бидејќи мертвите јазици се користат во некои сфери од општествениот живот, а исчензнатите не. Така на пример, тракискиот јазик не е во никаква употреба и научно се смета за исчезнат, додека старословенскиот, латинскиот и коптскиот се користат за литургии и се сметаат за мртви јазици.

Како мртви јазици се сметаат и старите фази на еден јазик. Пример за ова се развојните фази на англискиот јазик. Староанглискиот јазик се смета за мртов јазик бидејќи денешниот англиски подлегнал на голем број промени и значајно се разликува од староанглискиот.

## Мртви јазици

* Список на мртви јазици во Азија
* Список на мртви јазици во Африка
* Список на мртви јазици во Европа
* Список на мртви јазици во Јужна Америка
* Список на мртви јазици во Океанија
* Список на мртви јазици во Северна Америка
* Список на мртви јазици во Средна Америка и Карибите

## Наводи

## Поврзано
* Јазично изумирање
* Список на мртви јазици
* Јазик

## Надворешни врски
* Судбината на додо: како јазиците исчезнуваат? 
* Linguist List: список на стари исчезнати јазици 
* Фондација на загрозени јазици
* Загрозени јазици 

*
Илинденска азбука

:*За други значења на поимот *'Илинден** воидете на [[Илинден (појаснување)|појаснителната страница]]''
**Илинденска азбука''' — азбука што ја користеле Македонците за разни огласи, наредби, начела или устави во револуционерниот период. Азбуката е создадена врз основа на развојот на македонскиот јазик, поточно се користеле само буквите што постоеле во македонскиот јазик во тоа ниво на неговиот развој. Поголем број на букви од цркoвномакедонската азбука биле избришани и престанале да се користат, најчесто букви од грчко потекло. Исто така треба да се забележи дека во азбуката е вметнат и мекиот знак иако не се користел.

## Поврзано
* Македонска азбука
* Македонска латиница
* Старомакедонска азбука
* Црковномакедонска азбука
* Глаголица
* Македонска преродбеничка азбука
* Македонска абецедарска азбука
* Македонски писма
* Македонски јазик
* Историја на македонскиот јазик

## Надворешни врски
* Македонска востаничка азбука 

## Белешки


Категорија:Македонски јазик
Категорија:Македонски писма
Македонска преродбеничка азбука

**Македонската преродбеничка азбука** ― претпоследната македонска азбука. Била користела за време на Преродбата во XIX и XX век. Азбуката е создадена од страна на Крсте Петков Мисирков, заснована на македонскиот фонетски систем и потребите на македонската фонологија. Азбуката е основа на денешната македонска азбука и еден од столбовите на современиот македонски литературен јазик. Делото *[[За македонцките работи]]* било напишано на оваа азбука и поголем број на дела. Слична азбука била користена и од страна на Лозарите во нивното списание *[[Лоза (списание)|Лоза]]*. Преродбеничката азбука имала 31 буква што е иста со денешната македонска азбука.

## Азбука



:**Забелешка**: Ова е азбука која најчесто се сретнува низ македонските текстови, за останати варијации на македонската азбука од тој период видете Развој на македонската азбука.

## Поврзано
* Македонска азбука
* Македонска латиница
* Старомакедонска азбука
* Црковномакедонска азбука
* Глаголица
* Илинденска азбука
* Македонска абецедарска азбука
* Македонски писма
* Македонски јазик
* Историја на македонскиот јазик

Категорија:Македонски јазик
Категорија:Македонски писма
Македонска абецедарска азбука

**Македонска абецедарска азбука** или **азбука користена во Абецедарот** — латинична азбука што се користела во Егејска Македонија за образовни цели на македонското население. Азбуката е користена во Абецедарот, учебник на македонски јазик издаден во Атина во 1925, и повторно печатен во 2006 година но на македонска кирилична азбука. Азбуката е создадена врз основа на битолско-леринскиот дијалект и фонетскиот систем на тој дијалект. Азбуката има две букви што ги нема во македонскиот литературен јазик: Î и Ü.

## Азбука

Покрај основната азбука, во букварот се изучувале и неколку диграфи како што се:
: **ја** /ја/, **је** /је/, **јо** /јо/, **kja** /ќа/, **lja** /ља/, **nja** /ња/, **kjo** /ќо/, **ljo** /љо/, **njo** /њо/, **gja** /ѓа/, **gjo** /ѓо/, **ae** /ае/, **ei** /еи или ој/, **oi** /ои или ој/.

## Наводи

## Поврзано
* Македонска азбука
* Македонска латиница
* Старомакедонска азбука
* Црковномакедонска азбука
* Глаголица
* Македонска преродбеничка азбука
* Илинденска азбука
* Македонски писма
* Македонски јазик
* Историја на македонскиот јазик

Категорија:Македонски јазик
Категорија:Македонски писма
Страшо Ончев

**Страшо Ончевски** — македонски учител и автор на монографии за села во општината Градско.

## Животопис
Страшо Илиев - Ончевски (Шијаков) — роден е во село на 24 јануари 1933 година во велешкото село Горно Чичево во средно имотно семејство. Основно образование завршува во Долно Чичево и Градско. Потоа се запишува на Учителската школа во Скопје. По завршување на школата е назначен за учител во селото Подлес во училиштето Милан Тевчев, потоа во село Горно Чичево, а потоа е назначен за директор на основното училиште во Долно Чичево. Во 1964 година се доселува во Велес и работи како наставник во ОУ Васил Главинов. Со отворањето на улилиштето со целодневен престој „Блаже Конески“ повторно го менува своето работно место.  Во 1993 година се пензионира и продолжува активно да пишува.

## Дела
Негова прва книга е „*Монографија за селата Горно Чичево и Подлес*“ издадена во 1995 година. Исто така е автор на книгите „*Монографија за селото Долно Чичево*“ (1997) и „*Сеќавања на минатото*“ (2004), неговата автобиографија.

## Наводи

Категорија:Македонски писатели
Категорија:Луѓе од Горно Чичево
Министерство за здравство на Македонија

**Министерството за здравство на Македонија** е составен дел од Владата на Македонија ја има за примарна цел здравствената заштита и здравственото осигурување на населението.

## Задачи
Цели на македонското министерство за здравство се:
да ги ги врши работите што се однесуваат на:

* здравствената заштита и здравственото осигурување на населението; 
* загаденоста на воздухот, водата, земјиштето и животните продукти; 
* организацијата и развојот на здравството; 
* следењето на здравствената состојба на населението; 
* заштитата на населението од заразни болести, од штетното влијание на гасовите, јонизирачките зрачења, бучавата, загаденоста на воздухот, водата и земјиштето; 
* прехранбените производи и предмети за општа употреба; 
* хигиено-епидемиолошката состојба; 
* лековите, помошните лековити средства, медицинските помагала, медицинската опрема, санитетските уреди и материјали; 
* отровите и опојните дроги; 
* надзорот од негова надлежност и 
* врши други работи утврдени со закон

## Сектори на министерството
* Сектор за секундарна и терциерна здравствена заштита 
* Сектор за примарна здравствена заштита 
* Сектор за превентивна здравствена заштита 
* Сектор за здравствено осигурување и следење на работата на ФЗОМ 
* Сектор за модернизација, менаџмент во здравството и информатичка технологија  
* Сектор за евроинтеграции 
* Сектор за нормативно-правни и управни работи и координација и техничка помош на министерот  
* Сектор за развој, инвестиции и меѓународно - техничка соработка 
* Сектор за организација и функционирање на здравствот во кризни состојби, управување на кризни состојби, донации и стратешко планирање 
* Стоматолошки сектор  
* Сектор за општи работи

## Органи во состав
* Државен санитарен и здравствен инспекторат

## Поврзано
* Фонд за здравствено осигурување на Македонија

## Наводи

## Надворешни врски
* Министерство за здравство
* Мој Термин


Категорија:Здравство во Македонија
Семантика

**Семантиката** — дел од лингвистиката што се занимава со значењето на зборовите и нивната функција во реченицата. Генерално гледано, семантиката е гранка на лингвистиката која го проучува *[[јазичарички знак|означено]]то*. Зборот *семантика* бил измислен кон крајот на XIX век од страна на францускиот јазичар Мишел Бреал, авторот на првиот семантички трактат.

Семантиката има повеќе предмети на проучување :
* значењето на сложените зборови,
* односите на значење меѓу зборовите (односи на хомонимија, синонимија, антонимија, полисемија, хиперонимија, хипонимија, итн.),
* дистрибуција на актантите во склоп на некој исказ,
* условите на вистинитост на некој исказ,
* критичка анализа на дискурсот,
* прагматика, кога истата се смета за гранка на семантиката.

Терминот *семантика* се користи како спротивност на изразот синтакса во проучувањето на програмските јазици во информатиката, заради која таа беше развиена на формален начин (види семантика на програмските јазици). Меѓу семантиката и синтаксата постои истиот однос како меѓу основата и формата.

*
Список на владетели на Тонга

**Династијата Тупоу** во Тонга е последната локална уставна монархија во Полинезија.

Во јули 2008, три дена пред неговото крунисување кралот Џорџ Тупоу V најавил дека ќе ја предаде речиси сета политичка моќ и дека ќе се раководи по советот на премиерот по највеќето прашања.

Еве преглед на кралевите кои владееле од времето на воспоставувањето на тонганската монархија во 1875 со денес:

# Крал Џорџ Тупоу I (1875-1893) 
# Крал Џорџ Тупоу II (1893-1918) 
# Кралица Салоте Тупоу III (1918-1965) 
# Крал Тауфаахау Tupou IV (1965-2006) 
# Крал Џорџ Тупоу V (2006-2012) 
# Крал Ахоеиту Унуакиотонга Тукуахо (2012-)

## За претходни монарси, видете
* Туи Канокуполу, владетели на Тонга од ~ 1600 до денес. Џорџ Тупоу I, првиот крал на Тонга, бил 19-тиот Туи Канокуполу. 
* Туи Хаатакалауа, владетели на Тонфа од ~ 1470 до ~ 1600. 
* Туи Тонга, владетели на Тонга од ~ 950 до ~ 1470.
* Туи Мануа, владетели на Тонга пред ~ 950.

## Наводи


Тонга
Машка кошаркарска репрезентација на Хрватска

**Кошаркарската репрезентација на Хрватска** ја претставува Хрватска на меѓународни кошаркарски натпреварувања. После завршувањето на Евробаскет 2007, Хрватска била рангирана на 20-то место на ФИБА ранг списокот на кошаркарски репрезентации.

## Состав
*Европско првенство 2007.*

## Учества на големите натпреварувања

### [[Кошарка на Летни олимписки игри|Летни олимписки игри]]
* ЛОИ Барселона 1992 - второ место
* ЛОИ Атланта 1996 - седмо место

### [[Светско првенство во кошарка|Светски првенства]]
* Канада 1994 - трето место

### [[Европско првенство во кошарка|Европски првенства]]

* Германија 1993 - трето место
* Грција 1995 - трето место
* Шпанија 1997 - 11 место
* Франција 1999 - 11 место
* Турција 2001 - 7 место
* Шведска 2003 - 11 место
* Србија и Црна Гора 2005 - 7 место
* Шпанија 2007 - 6 место

Хрватска
Категорија:Кошарката во Хрватска
Список на филозофи

Азбучниот **список на [[филозоф]]и** е толку голем што мора да се подели на повеќе страници. Доколку барате филозофи по народност, предмет или временски период, погледнете ги заглавјата подолу.

## Списоци на филозофи по народност, јазик, националност, вера или регион:
* Список на американски филозофи
* Список на англиски филозофи
* Список на будистички филозофи
* Список на германофонски филозофи
* Список на еврејски филозофи
* Список на индиски филозофи
* Список на ирански филозофи
* Список на исламски филозофи
* Список на италијански филозофи
* Список на католички филозофи и теолози
* Список на кинески филозофи
* Список на корејски филозофи
* Список на македонски филозофи
* Список на романски филозофи
* Список на руски филозофи
* Список на турски филозофи

## Список на филозофи по поле или категорија:
* Список на аналитички филозофи
* Список на атеисти
* Список на егзистенцијалисти
* Список на естетичари
* Список на еколошки филозофи
* Список на (познати) епикуријанци
* Список на етичари
* Список на жени-филозофи
* Список на критички теоретичари
* Список на логичари
* Список на марксистички теоретичари
* Список на метафизичари
* Список на онтолози
* Список на политички теоретичари
* Список на политички филозофи
* Список на прагматисти
* Список на рационалисти
* Список на стоички филозофи
* Список на схоластички филозофи
* Список на филозофи на умот
* Список на хуманисти

## Список на филозофи по временски период
* Список на филозофи родени пред нашата ера
* Список на филозофи родени во I до X век
* Список на филозофи родени во XI до XIV век
* Список на филозофи родени во XV и XVI век
* Список на филозофи родени во XVII век
* Список на филозофи родени во XVIII век
* Список на филозофи родени во XIX век
* Список на филозофи родени во XX век
* Хронологија на источните филозофи
* Времеслед на филозофи
* Времеслед на западните филозофи

## Поврзано

Филозофи
Поморски погон

**Поморски погон** е придвижувач на пловило по или во вода. Методи на ваквото придвижување се: пропелер, воден млаз, лопатесто тркало едра, скелиња, лопатки, весла и експериментално — магнетохидродинамички погон. Погоните можат да бидат најразлични. Сите тие применуваат момент на сила врз масата или течноста, што предизвикува сила на бродот.
Институт за радиотерапија и онкологија - Скопје

**Универзитетската Клиника за Радиотерапија и Онкологија** е единствена специјализирана здравстена установа за лекување на злоќудни заболувања во Република Македонија. Организационо се наоѓа во склоп на (УКЦС) Универзитетскиот Клинички Центар - Скопје.

## Капацитет
Клиниката располага со 180 болнички кревети во хоспиталниот дел, 30 кревети во рамките на двете дневни болници. Во рамките на Клиниката функционираат вкупно 7 специјалистички амбуланти, како и амбулатна за пункциони биопсии (работно време секој ден од 11 до 12.30 часот). Во Институтот работат вкупно 22 лекари специјалисти, 11 лекари на специјализација, а наставната база ја сочинуваат 5 професори, 2 доценти, 2 виши научни соработници и 10 асистенти.

## Оддели
Во рамките на институтот функционираат 11 одделенија:
* Оддел за третман на злоќудни тумори на дојката и градниот кош
* Оддел за третман на злоќудни тумори на белите дробови
* Оддел за третман на злоќудни тумори на уринарниот тракт и машките генитални органи
* Оддел за третман на злоќудни тумори кожата и дигестивниот систем
* Оддел за третман на злоќудни тумори на коските и централниот нервен систем
* Оддел за третман на злоќудни тумори на главата и вратот
* Оддел за третман на мекоткивни тумори
* Оддел за третман на злоќудни тумори на женските генитални органи
* Оддел за третман на злоќудни тумори на дојката
* Оддел за брахитерапија
* Оддел за хистопатологија и клиничка цитологија

## Поврзано
* Универзитетски клинички центар - Скопје

## Наводи

## Надворешни врски
* Македонски Портал за Ракот 
* Официјално мрежно место

Категорија:Здравство во Македонија
Категорија:Здравствени установи во Македонија
Тетовски дијалект

thumb|300px|right|Тетовскиот дијалект на картата на македонските дијалекти

thumb|250px|right|Оглас испишан на тетовски, но со латинично писмо
**Тетовски дијалект** (познат и како: долнополошки; месно познат како: *тетосќи*) — дијалект на македонскиот јазик. Дијалектот спаѓа во групата на западни дијалекти од северното наречје. Тетовскиот дијалект се зборува во тетовската околина, поточно во градот Тетово, општина Брвеница и општина Јегуновце (без селата Вратница, Беловиште, Старо Село и Рогачево кои го говорат вратничкиот дијалект). Дијалектот е сличен со горанскиот дијалект, а негова главна одлика е зачестената употреба на предлогот у, замена на самогласката а со самогласката у и користење на -е како множинска наставка.

## Фонолошки одлики
* старото самогласно **л** е заменето со групите **у**/ **лу**/ **ла**: **јаболко** > **јабука** , **солза** > **слăза**;
* употреба на самогласката **а** наместо **е**: **трева** > **трава** ;
* употреба на **ă** наместо јерот: **лаже** > **лăже** ;
* употреба на **у** наместо црковномакедонското **ОН**: **пат** > **пут**

## Морфолошки одлики

* употреба на наставката -**мо** за прво лице множина: **одиме** > **идемо**
* непчаното **Ј** пред буквата **Е** на почеток на збор: **јазик** > **језик** 
* согласната група **мн** е заменета со согласната група **мл**: **многу** > **млогу**
* употреба на предлогот **у**:** во град** > **у град**

## Наводи

## Надворешни врски
* Аудио материјал од говорот од с. Челопек, Долнни Полог од колекцијата на Божидар Видоески - Фонотека на Центарот за ареална лингвистика при МАНУ 
*Книга на Дарко Гавровски: „Тетовскиот Говор“ - ISBN 978-608-245-615-7

Категорија:Македонски дијалекти
Категорија:Торлачки дијалекти
Скопскоцрногорски дијалект

мини|десно|350п||

**Скопскоцрногорски дијалект** — дијалект на македонскиот јазик. Дијалектот спаѓа во групата на западни дијалекти од северното наречје. Дијалектот е сличен со вратничкиот дијалект, а негова главна одлика е зачестената употреба на предлогот *у*, замена на самогласката *а* со самогласката *у* и користење на меѓусамогласно *[[в]]*.

## Територија
Скопскоцрногорскиот дијалект се зборува во 20-тина села што се наоѓаат на полите и во подножjето на планината Скопска Црна Гора. Тука спаѓаат селата: Кучково, Орман, Волково (Ву­чи Дол), Ново Село, Бразда, Глуво, Чучер, Горњане, Бањане, Мирковци, Кучевиште, Побожје, Бродец, Љубанци, Љуботен, Раштак, Г. Оризаре, Радишани, Булачани, Црешево и Стајковци.
## Фонолошки одлики
* Старословенската носовка ѫ е заменета со *у*: *пут, рука, зуп, мука*...
*Старото самогласно *л* овде е заменето со групите *у/лу/лă*: *куне*, *слăза*...
*Непрегласено *а* на местото на самогласката *е*: *трава*.
*Вредност *ă* за секундарниот полуглас ъ: *лаже* – *лăже*
*Согласната група *мн* се употребува како *мл*: *многу – млого*.
*Непчаното *ј* пред *е* на почетокот на зборот: *јазик – језик*.
*Губење на *в* кога е во меѓусамогласна положба: *главу, човек*...
*Промена на местата на самогласките *а* и *о* во завршетоците кај лексемите *татко* и *мајка*: *Кад сам бил мал, јас сам не слушал татка ми и мајко ми*.      

## Морфолошки одлики

* Формата на личната заменка за прво лице е *ја*.            
*Стариот предлог въ добил вредност *у*: *у град*.
*Наставка *-мо* кај глаголите во прво лице множина: *украдимо, одимо, гледамо, видимо, јадемо*...
*Продуктивно образување на минатите неопределени времиња. 
*Глаголската форма се менува по истата самогласка што ја определува групата на глаголот во трето лице еднина кој се префрла и во прво лице, притоа додавајќи ја наставката *-м*: *вика-викам, гледа-гледам, носи-носим, живи-живим, везе-везем*, *јаде-јадем*...
*Помошниот глагол *сум* се јавува како *сам.* 
*Множинска наставка *-е* кај именките од женски род со завршеток на *а*: *жене*, *године*...
*Наставка *-ше* за образување на имперфектот: *мучеше, тепаше, јаваше, идеше*.       
*Акузативната заменска форма за машки род еднина е *њега*.
*Кратката акузативна заменска форма за машки род еднина е *га*.
*Предлогот *со* се реализира како *сӑс*.      

### Глаголи
* наставки за формирање на минато определено несвршено време (имперфект) се: *-ше* за 1, 2 и 3 л. едн. и *-шемо* за 1, *-шете* за 2 и *-шеу* за 3 л. мно.

## Наводи

## Надворешни врски
* Аудиоматеријал од говорот од с. Бродец, Скопска Црна Гора од збирката на Божидар Видоески - Фонотека на Центарот за ареална лингвистика при МАНУ 

Категорија:Македонски дијалекти
Категорија:Торлачки дијалекти
Горански дијалект

thumb|400px|right|Горанскиот дијалект на картата на македонските дијалекти (дијалектот е претставен во иста група со тетовскиот дијалект)
**Горанскиот дијалект** спаѓа во групата на западни дијалекти од северномакедонското наречје. Горанскиот дијалект се зборува во областа Гора во Косово, потоа во мал дел од Албанија и Македонија. Горанскиот дијалект е многу сличен со тетовскиот дијалект. Во дијалектот има присуство на турцизми. Во Косово и Македонија, дијалектот се пишува на кирилица, а во Албанија на латиница.

## Примери од дијалектот

::**Што се бели, горе Шар планина?**
:*Да л' је снегче, ил' је бело стадо*?
:*Нит' је снегче, нит' је бело стадо.*
:*Да је снегче, би се растопило,*
:*Да је стадо, би се растурило.*
:*Веч тој беше Милкино чадорче,*
:*Под чадорче болна Милка лега.*
:*Брата и гу Турци заробили,*
:*Заробили, пај га обесили.*

Категорија:Македонски дијалекти
Категорија:Торлачки дијалекти
Дијалект
Категорија:Гора
ПЗУ „Филип Втори“

**ПЗУ „Филип Втори“** е единствената специјализирана болница по кардиохирургија во Македонија која е основана на  1 март 2000 година. Основач, сопственик и менаџер е Академик д-р Жан Митрев.

## Почетоци
Првиот опериран пациент во ПЗУ Филип Втори е кочанчанецот **Коста Шапков**, кој бил опериран на 1 март 2000 година, при што му бил вграден трократен бај пас на операција што траела цели 4 часа.

ПЗУ „Филип Втори“ е сместена во зградата на Воената болница во Скопје.

## Оддели
Кардиохирушкиот центар има оддели и тоа:

* **Ургентно Дијагностички центар** 
# Дијагностички Центар
# Одделение за трансфузија
# Одделение за биохемиски испитувања
# Одделение за микробиолошки испитувања
# Рендгенска дијагностика

* **Кардиологија** 
# Одделение за кардиологија
# Одделение за психологија

* **Кардиохирургија** 
# Операциона сала
# Анестезија
# Стерилизација
# Кардиотехника
# Одделение за интезивна нега
# Физиотерапија

* **Оддел за одржување на хигиена**
* **Оддел за техничко одржување** 
# ИТ служба
# Техничка служба

* **Набавка и логистика** 
# Фармацевтско одделение
# Фила фарм

## Наводи

## Надворешни врски
* Официјално мрежно место 

Категорија:Здравствени установи во Македонија
Категорија:Појавено во 2000 година во Македонија
Аеродром Катанија

мини|Внатрешност на аеродромот
**Аеродромо Катанија - Фонтанароса** () или **Аеродром „[[Винченцо Белини]]“** (IATA: CTA, ICAO: LICC) — сместен 5 километри јужно од Катанија, град кој е втор по големина на територијата на Сицилија. Аеродромот е најпрометен во Сицилија како и шести најпрометен аеродром во Италија со 6.400.127 патници во 2013 година. Со цел да се задоволи зголемениот проток на патници, нов терминал беше изграден кој опфаќа 20 порти како и 6 мостови за влаз во воздухопловите.

## Историја

Аеродромот Катанија има интересна историја која датира од 1924 година, кога беше првиот аеродром во регионот на Катанија. Но, кон крајот на 1940 година се увиде дека аеродромот станува премногу прометен, па така се реши да се изгради нов, поголем аеродром, кој започна со работа во 1950 година. 
По околу 20 години на подем и зголемен проток на патници, во 1981 година аеродромот повторно беше реконструиран, како и во 2007 година кога беше изградена нова терминална зграда.

## Паркинг

Аеродромот нуди 1022 паркинг места, од кои 20 паркинг места се резервирани за инвалидизирани лица, краткотраен паркинг може да се најде кај влезовите Т4 и Т5.

## Сообраќај

Аеродромот е сместен во близина на автопатот А19, кој ја поврзува Катанија со Палермо и централна Сицилија, како и автопатот Е45, кој ја поврзува Катанија со Сиракуза. Исто така постои и автобус кој нуди превоз до центарот на Катанија и до централната железничка станица во Катанија.

## Превозници и одредишта

* Air Italy (Наполи)
* Air Malta (Казабланка, Женева, Лондон Гетвик, Малта, Минхен)
* Alitalia (Милано Линате, Милано Малпенза, Рим Фјумичино)
* Alitalia Express (Милано Линате)
* BluExpress (Рим Фјумичино, Ница)
* British Airways (Лондон Гетвик)
* Brussels Airlines (Брисел)
* easyJet (Милано Малпенза)
* Finnair
* Helvetic Airways (Цирих)
* Jetairfly
* Lufthansa (Минхен)
* Македонски Авиотранспорт (Скопје) **Сезонски**
* Meridiana(Болоња, Фиренца, Милано Линате, Олбија, Париз де Гол, Торино, Верона)
* MyAir (Болоња, Букурешт Банеаса, Милано Малпенза, Милано Орио Ал Серио, Венеција)
* Thomsonfly (Лондон Гетвик, Манчестер)
* transavia.com (Амстердам, Париз Орли)
* TUIfly (Келн/Бон,Диселдорф, Франкфурт, Хамбург, Хановер, Минхен, Штутгарт)
* XL Airways France (Париз де Гол)

## Наводи

Катанија
Категорија:Катанија
Омаха (Небраска)

thumb|220px|Омаха, Небраска

**Омаха** () е град во американската држава Небраска. Овој град според статистиките во 2008 година, има 432&nbsp;921  жители, што го прави најголем град во Небраска, и 60-ти град по број на жители во САД. Се наоѓа во Среден Запад во САД.

## Омаха како мотив во популарната култура
* „Омаха“ (англиски: *Omaha*) — песна на американската рок-група Моби грејп (*Moby Grape*) од 1967 година.

## Наводи

Категорија:Градови во Небраска
Категорија:Населени места основани во 1854 година
Скорпија

**Скорпиите**, **скорпионите**, **чкрапјите** или **акрепите** — осумножни членконоги, членови на редот ***Scorpiones***. Тие живеат во тропските и суптропските предели. Постојат повеќе од 1.400 различни видови скорпии. Најголем претставник е царската скорпија (*Pandinus imperator*) од Западна Африка која е долга 21&nbsp;см, додека најмалите видови се долги само неколку mm. Меѓутоа, за време на силурот и девонот постоеле џиновски водни скорпии долги и до 2 м.

## Морфологија
                             
Опашниот дел на скорпиите, кој е најчесто составен од пет сегменти, завршува со отровна боцка. Педипалпите се големи и завршуваат со клешти. Забележано е дека потенцијалот на отровот е обратнопропорционален со големината на нивните клешти. Ова значи дека доколку се помали клештите, толку е посилен отровот на скорпијата. Некои видови поседуваат отров кој би можел да убие човек. Во принцип, отровот на скорпиите е од невротоксична природа. Боцката на крајот од телото може да се користи за парализирање на пленот, но нејзината примарна функција е одбранбена.

Скорпиите имаат помеѓу три и шест пара на прости очи сместени околу нивниот карапакс, давајќи им можност за гледање во повеќе насоки, како и пар на сложени очи кои се ориентирани кон напред. Меѓутоа, многу скорпии имаат слаб вид, а некои се и слепи.

## Поведение

Скорпиите се многу издржливи животни. Тие можат да се вратат во живот по смрзнување од неколку недели, а исто така преживуваат и потопување за време од два дена. Некои видови, пак, можат да издржат без храна и до една година. Скорпиите се и долговечни животни (некои достигнуваат и 30 години). Некои видови можат да произведат шуштечки звук со помош на триењето на нивните клешти од нозете. 
     
Сите скорпии се ловци и можат да детектираат слетување на бумбар или треперење на крила од еден инсект на растојание од повеќе од 1 m, но повеќето видови претпочитаат да го чекаат пленот пред да го нападнат.

thumb|лево|250п|Скорпија со своите млади кои ги носи на својот грб.

## Скопријата во уметноста и во популарната култура
* „ТВ-скорпија“ (*TV Scorpion*) - песна на американската група „Бордомс“ (*Boredoms*) од 1990 година.
* „Скорпија“ (*Scorpio*) - песна на американската хип-хоп група *[[Grandmaster Flash and the Furious Five (група)|Grandmaster Flash and the Furious Five]]* од 1983 година.

## Наводи

Категорија:Членконоги
Брис Гијар

мини|''Брис Гијар''
**Брис Гијар** (фр. *Brice Guyart*) (р.  во Сирен) — француски  мечувалец во дисциплината флорет. Гијар е моментален олимписки шампион во категорија поединечен флорет.

## Постигнувања
* 2000 – Екипен олимписки шампион
* 2001 – Екипен светски шампион во рамките со француската репрезентација
* 2001 – Светски бронзен медалист
* 2003 – Светски бронзен медалист
* 2004 – Олимписки шампион
* 2005 – Екипен светски шампион
## Наводи

## Надворешни врски
* Дневник — Медали, Пласман на Брис Гијар на Летните олимписки игри - 2004 
* Вест — Спорт, Пласман на Брис Гијар на Летните олимписки игри - 2004 

Гијар, Брис
Категорија:Освојувачи на олимписки медали
Категорија:Живи луѓе
Чеченски јазик

**Чеченски јазик** (Нохчийн мотт / Noxçiyn mott; средновековен чеченски: نوًچین موت) — јазик што го зборуваат Чеченците во Чеченија, Русија.

## Гласови
### Самогласки

### Согласки

## Наводи

Категорија:Североисточнокавкаски јазици
Категорија:Аглутинативни јазици
Категорија:Јазици во Русија
Кадифени црви

**Кадифените црви** — месојадни без‘рбетни животни кои припаѓаат на типот ***Onychophora***. Тоа е мал тип, со околу 70 видови на интересни животни, често нарекувани и црви со екстремитети. Речиси сите живеат во тропските и суптропските региони на Земјата, макар што постојат и неколку видови од умерените области на јужната полутопка. 
 
Кадифените црви можат да бидат долги од 1,5 до 15&nbsp;cm и да имаат помеѓу 28 (14 пара) или 86 (43 пара) на несегментирани екстремитети за движење. Тие најчесто се живописно обоени животни. Кадифените црви се прастари животни. Многу од пораните форми живееле во морето, како членовите на родот *Aysheaia*, чии фосили се најдени во карпи стари 540 милиони години. Ова значи дека овие организми живееле и во периодот на Камбриумот. Денешните онихофори, иако се сите копнени форми, сепак можат да се најдат само во влажни живеалишта. Обично се ноќни животни. Кај повеќето видови кутикулата е прекриена со ситни туберкули, кои на животното му ја даваат кадифената текстура, од која го добиле и името.

Кадифените црви имаат мешавина од морфолошки црти кои ги прават мост помеѓу прстенестите црви и членконогите. Но, поновите сфаќања сугерираат дека овој тип не претставува врска помеѓу анелидите и членконогите. Наместо ова, како и тардиградите, на него се гледа како на одделна еволутивна линија која независно се издигнала од некој дамнешен заеднички предок.

## Наводи


Категорија:Живи фосили
Колаборативно пишување

alt=A group of writers gather at a desk to collaborate|мини|Соработничкото пишување може да се појави во поставки лице в лице, кога писателите се собираат заедно на заедничка локација или во дигитални поставки кога писателите се разделени во време и простор
**Колаборативно пишување** е термин кој се однесува на проекти каде пишани дела се создадени од заедничката работа на повеќе луѓе заедно (колаборација или соработка), наместо поединечниот пристап. Некои од овие проекти се надгледувани од уредник или од уредувачки тим, но многу од нив растат без оваа потреба од надгледување.

## Надворешни врски
;Англиски јазик
* fictionthis.com 
* Анализирање на интеракции преку колаборативно пишување со компјутерот: иновативна методологија 
* Викикнига на колаборативни пишување на LaTeX документи

Категорија:Книжевност
Категорија:Пишување
Лажичести црви

**Лажичестите црви** или **Echiura** се мала група на морски црвовидни без‘рбетници кои покажуваат афинитети кон прстенестите црви. Распространети се од тропските до поларните мориња, живеејќи закопани во морското дно од литоралот па до длабочини од 9000 m.

## Морфологија и анатомија

Телото е билатерално симетрично, несегментирано, цилиндрично и често живописно обоено. На антериорниот крај се наоѓа неретрактибилна рилка (пробосцис) која може да биде многу долга и рассечена на врвот (како кај *Bonellidae*), или да биде кратка и зарамнета (кај *Echiuridae*). Рилката обично се свива на вентралната површина од телото. По ова следува подебелиот труп на кој има пар на четинки сместени антеро-вентрално. Тој може да биде мазен или да поседува папили кои излачуваат лигава материја. Бојата на телото потекнува од пигментните клетки во субепидермалното сврзно ткиво.

Усниот отвор се наоѓа во основата на рилката и води во црево кое е диференцирано на повеќе различни региони, а завршува со анус. На рилката постои трепчеста бразда која ја спроведува храната до усниот отвор. На постериорниот крај од телото постојат две многу карактеристични структури означени како анални везикули, за кои се мисли дека имаат екскреторна функција. Со исклучок на еден, сите останати видови имаат затворен циркулаторен систем. 

Половите се одделни и слични кај *Echiuridae*. Кај *Bonellidae* тие се одделни и многу различни, така што мажјакот е ситен и живее паразитски на или во женката.

## Систематика

Класификацијата на лажичестите црви отсекогаш задавала потешкотии. Во класификацијата на В. Фишер се наведуваат три реда - *Echiuroinea*, *Xenopneusta* (со 4 вида) и *Heteromyota* (1 вид). Сепак, најголемиот број на видови се вклучени во редот *Echiuroinea*, каде спаѓаат двете најпознати фамилии *Bonellidae* (21 род со 35 вида) и *Echiuridae* (8 рода и повеќе од 70 вида).

Категорија:Безрбетници
The Sims 3

мини|Симс 3 (2009-2010)

**The Sims 3** е симулациска игра на животот; дел од серијалот The Sims. Издадена е на 2 јуни 2009 од Electronic Arts и е изработена од Maxis.

## За играта
The Sims 3, како и претходните итерации се концентрира на контролирање на животот на ваши или веќе создадени луѓе. Тие минуваат низ 7 развојни стази и потоа умираат; можат да се дружат, вработат, да имаат своја куќа и слично. За разлика од The Sims 2, цртите помеѓу екстреми на карактерот на една личност се заменети со 5 особини; персонализацијата е проширена и нема прозорци за вчитување за одење низ градот.

*Понови верзии на играта вклучуваат мемории, колекција на ресурси, пливање во океанот и друго.*

## Додатоци
Додатоците вклучуваат нови особини, интеракции и предмети.

Категорија:The Sims
Аеродром Стокхолм Скавста

**Аеродромот Стокхолм Скавста** (IATA: **NYO**, ICAO: **ESKN**), (*[[Шведски јазик|Шведски]]*: **Stockholm-Skavsta flygplats**), е меѓународен аеродром близу Норшепинг, Шведска, на оддалеченост од 100 километри од центарот на Стокхолм. Најмногу е искористен од ниско буџетните и карго компаниите. Тој е втор по големина аеродром што го оплужува Стокхолм, и трет по големина во Шведска со 2,5 милиони патници
.

## Историја
Аеродромот беше изграден како воено воздухопловна база во 40-тите години на минатиот век, за некаде во 1994 година да биде приспособен за цивилно воздухопловство. Во 1997 година, првата релација беше воведена од Лондон Станстед до Стокхолм Скавста аеродромот, на авиокомпанијата Ryanair. Во 2003 година, Ryanаir воспостави база на аеродромот со воведување на 6 нови одредишта. Накратко потоа, WizzAir воспостави нови одредишта до Источна Европа. Во 2005 година, Финскиот национален авиопревозник Finnair започна да лета на релација Хелсинки - Бостон, со застанување на Стокхолм Скавста аеродромот, но набргу потоа своето застанување го пренасочи кон Стокхолм Арланда аеродромот.

## Транспортација до аеродромот

* Изнајмување на кола е возможно од терминалот на аеродромот
* Автобус
** Аеродромско комби сообраќа директно од аеродромската зграда до центарот на Стокхолм (90 минути пат и чини 900 денари во еден правец, и повратен билет чини 1550 денари)
** Локалните автобуски линии 515 и 715 можат да ве однесат до Нишепинг и Окселосунд од 04:00 до полноќ. Цената на еден билет е 130 денари
* Воз
** Локалната железничка станица во Нишепинг е оддалечена 7 километри од аеродромот. До станицата може да се стигне со такси (1250 денари) или со автобуските линии 515 и 715 (130 денари). Од железничката станица до централната железничка станица се патува за околу 60 минути и еден билет чини 800 денари.
* Паркинг*
Паркинг пократок од еден ден чини 190 денари на час. За паркинг подолг од еден ден, цената е помеѓу 250 и 550 денари дневно, во зависност од тоа колку денови возилото ќе престојува на паркингот.

## Авиокомпании и одредишта
* Gotlandsflyg (Визби)
* Ryanair (Алгеро, Аликанте, Базел, Берлин Шенефелд, Бирмингем, Братислава, Бремен, Даблин, Единбург, Ајндховен, Жирона, Глазгов, Гренобл, Франкфурт Хан, Карлсруе, Ливерпул, Лондон Станстед, Краков, Лоѓ, Либек, Малта, Марсеј, Милано Бергамо, Париз, Прага, Рига, Росток, Пиза, Римини, Рим Чиампино, Трапани, Валенсија, Венеција, Визе, Вроцлав)
* Thomas Cook Airlines Scandinavia (Лас Палмас, Тунис) 
* Wizz Air (Будимпешта, Варшава, Гдањск, Катовице)

## Наводи

Категорија:Аеродроми во Шведска
Категорија:Стокхолм
Робовладетелство

**Робовладетелство** — општествено-економски систем под кој одредени личности - познати како робови - се лишени од лична слобода и принудени на работа.

Робовите се држат против нивна волја за времето кога ќе бидат заробени, продажбата, или пак раѓањето и се лишени од правото да заминат, да одбијат да работат или пак да добијат надоместок како плата за нивниот труд. Како такво робовладетелството е форма на неслободен труд.

Во најтесна смисла на зборот, роб претставува човек кој припаѓа на друг човек, домаќинство, компанија, корпорација или влада.

## Сегашна ситуација
Иако е незаконско во скоро секоја земја денес, робовладетелството е сѐ уште присутно во некои делови од светот. Според поширока дефиниција за робувањето, според Кевин Бејлс од групацијата Free the Slaves (FTS) која е поврзана со Anti-Slavery International (интернационална група за борба против робовладетелство), денес околу 27 милиони луѓе живеат како робови или во виртуелно робовладетелство, раширени насекаде во светот. Според FTS ова претставува најголемата бројка на луѓе кои живеат како робови во историјата но и најмалиот процент од човечката популација што бил поробен одеднаш.

FTS тврди дека во денешно време робовите се продаваат за цени од 40 американски долари за млад здрав маж на Мали погоден за работа или пак за 1000 долари за HIV негативна жена во Тајланд погодна за работа во бордел. Ниската граница (40$) претставува најниската цена која некогаш постоела за роб, за споредба во 1850 година во САД истиот машки роб би го продавале за цена од 25,800 долари (1000$ од 1850 во денешни американски долари). Оваа разлика е најверојатно поради поголемата популација денес и моќта да се најдат робови денес. Како резултат на ниската цена економските предности на денешното робовладетелство се јасни.

Иако незаконско во скоро сите држави во светот, денес ропството се практикува тајно во истиоте тие држави - со дури и јавно, просто поробување во делови во Африка, Блискиот Исток, Јужна Азија итн. Од Блискиот Исток пријавуваат дека робувањето е сѐ уште ендемско во Судан. Во јули 2007, 570 луѓе кои биле поробени од страна на производители на тули во провинцијата Шанкси и Хенан во Кина беа ослободени, од тие 570 69 се деца. Кинеската влада организирала полициска сила од 35.000 полицајци да ги проверат северните Кинески фабрики за тули дали содржат робови. Голем дел од производителите на тули беа пратени во затвор, 95 државници од Шанкси беа казнети заради занемарување на должноста и еден сопственик на фабрика бил осуден на смрт поради убиство на поробен работник.

Во Мавританија, се проценува дека 600.000 мажи, жени и деца или 20% од популацијата се поробени извршувајќи принудна работа. Ропството во Мавританија беше криминализирано дури во август 2007. Во Нигер, ропството претставува исто така голем феномен имајќи повеќе од 800.000 поробени луѓе или 8% од целосната популација. Друг вид на ропство широко распространет е поробувањето на деца за работа на фарми или во рудници. Според Стејт департментот на САД денес над 109.000 деца работат на фармите за какао само во Брегот на слоновата коска.
Израел Гелфанд

**Израел Мојсеевич Гелфанд** (руски: Израиль Моисеевич Гельфанд, хебрејски: ישראל געלפֿאַנד) (роден на 2 септември 1913 - почина на 5 октомври 2009) беше руски математичар којшто има постигнато многу во различни гранки на математиката, вклучувајќи ја теоријата на групи, теорија на избор, линеарна алгебра и др. Долги години Гелфанд предавал на државниот универзитет во Москва, а моментно работи на Рутгерсовиот универзитет во САД. Тој е добитник на голем број на награди како Лениновиот орден и Волфовата награда. Израел Гелфанд е и следбеник на Кралското друштво.

## Наводи

Категорија:Советски математичари
Категорија:Руски математичари
Категорија:Членови на Француската академија на науките
Категорија:Добитници на Сталиновата награда
Категорија:Добитници на Волфовата награда за математика
Категорија:Добитници на Лениновата награда
Категорија:Носители на Орденот на Црвеното знаме на трудот
Категорија:Странски членови на Кралското друштво
Категорија:Апсолвенти на Московскиот државен универзитет
Категорија:Советски Евреи
Категорија:Украински Евреи
Категорија:Хидродинамичари
Категорија:Членови на Националната академија на науките на САД
Категорија:Членови на Ирската кралска академија
Категорија:Членови на Израелската академија на природните и општествените науки
Категорија:Добитници на Државната награда на Руската Федерација
Категорија:Носители на Орденот на Ленин
Категорија:Носители на Орденот на пријателството меѓу народите
Категорија:Носители на орденот „Знак на Честа“
Категорија:Редовни членови на Академијата на науките на Советскиот Сојуз
Категорија:Членови на Кралската шведска академија на науките
Скопско-велешки дијалект

**Скопско-велешки дијалект** — дијалект на македонскиот јазик што спаѓа во подгрупата на централни дијалекти на западното наречје на македонскиот јазик. Дијалектот се зборува на територијата на градовите Скопје и Велес со околината. Скопско-велешкиот дијалект е близок дијалект со прилепско-битолскиот дијалект и со останатите дијалекти на централната подгрупа. Овој дијалект, заедно со останатите дијалекти од централната подгрупа, се основата врз кој се темели стандардниот македонски јазик.

## Фонолошки одлики
* употреба на *в* наместо архаичната *х*: страх  > страв 
* употреба на тврдо л
* употреба на меѓусамогласно *в*: човек 
* употреба на тврд глас *њ*;
* употреба на буквите *ќ* и *ѓ* (во останатите дијалекти имаме -јќ- и -јѓ-): куќа.

## Морфолошки одлики

* употреба на предлогот *у* наместо *во*: у град;
* употреба на наставката -уле: дете - детуле;
* употреба на конструкцијата има + минат партицип: имам работено;
* употреба на трите членови.

## Примери

;Скопски дијалект

;Велешки дијалект

## Поврзано

* Македонски јазик
* Македонски дијалекти

## Наводи

## Дополнителна литература
* 

## Надворешни врски
* Аудиоматеријал од говорот од с. Бардовци, Скопско од колекцијата на Божидар Видоески - Фонотека на Центарот за ареална лингвистика при МАНУ 
* Аудиоматеријал од говорот од с. Шишево, Скопско од колекцијата на Божидар Видоески - Фонотека на Центарот за ареална лингвистика при МАНУ 

Категорија:Македонски дијалекти
Алдо Нади

[мини|десно|250п|Алдо и [Недо Нади во двобој. Кан, 1935 г.]]
**Алдо Нади** (;  - ) — италијански мечувалец кој важи за  најголемиот на сите времиња.

Се родил во мечувалско семејство во Ливорно, Италија. Со брат му Недо се занимавале со мечувалство уште од многу мали нозе. Го изучувале спортот во стилот на класичната италијанска школа кај татка си, мечувалецот Бепе Нади, и обајцата веќе во тинејџерските години освојувале натпревари. Иеко Недо освоил повеќе златни медали (Недо освоил 6, а Алдо освоил 3), Алдо се сметал за подобар. Меѓу неговите противници бил и прочуениот француски мечувалец Лисјен Годен.

Во 1920 г., на возраст од 21 година, на олимпијадата Надо освоил златни медали во флорет—екипно, меч—екипно и сабја—екипно. Освоил и сребрен медал во сабја—поединечно. Тогаш златниот медал го земал брат му Недо Нади.

Надо се преселил во САД во 1935 г. Бил инструктор по мечување во Њујорк од 1935 до 1943 г. Во 1943 г. издал книга „За мечувалството“ (*On Fencing*).  Во 1943 г. се преселил во Лос Анџелес, каде продолжил да подучува мечување во свое училиште, а покрај тоа вежбал и глумци за филмски сцени со мечување.

Во 1955 Нади ја напишал својата автобиографија „Живиот меч: Автобиографија на еден мечувалец“ (*The Living Sword: A Fencer's Autobiography*), издадена 30 години по неговата смрт. Ова го постигнал уредникот Ланс Лобо, а на крајот на делото стоел и поговор од Надиевиот ученик Вилијам М. Гоглер — мечувалски мајстор во стилот на италијанската школа.

Нади починал во сон во неговиот дом во Лос Анџелес на 10 ноември 1965 г.

## Дела
* 
* 

## Наводи

## Надворешни врски
* Олимписките медали на Алдо Нади 

Категорија:Италијански мечувалци
Категорија:Мечувалци
Категорија:Освојувачи на олимписки медали
Браш Парк

thumb|220px|Улица во Браш Парк

**Браш Парк Хисторик Дистрикт** () е дистрикт во Детроит, Мичиген. Се наоѓа во Мидтаун. Населбата има стари куќи од Гилдед годините, во 1877 - 1890. Едмунд Бруш го основал дистриктот во 1850 година за богатата класа. Архитектот, Алберт Кан, живеел тука од 1906 до 1942.
## Наводи

Категорија:Населби во Детроит