Аспен (Колорадо)

**Аспен** — град, и скијачко одморалиште во Питкин Каунти, Колорадо, САД. Тоа е седиштето на округот Питкин Каунти и е блиску до областа на Карпестите планини опсегпт *Sawatch*, по течението на реката *Roaring Fork*, на надморска височина малку под 8.000 метри (2.400 м) од западниот наклон, 11 милји (18 км) на запад од разделувањето на континентот. Според пописот во 2010 година, имало 6.658 постојани жители.

Основан како рударски камп во текот на Сребрената ровокопачката гранка во Колорадо и именуван поради изобилството на трепетлики во областа, градот напредувал со брзо темпо во текот на 80-тите, во првата деценија од своето постоење. Оваа рана ера заврши кога паниката од 1893 година доведе до колапс на пазарот на среброто, а градот започна половина век кој беше познат како "тивки години" во кој населението постојано се намалуваше, достигнувајќи најниска точка на помалку од илјада жители веќе во 1930 година. Судбината на Аспен се смени во средината на 20 век, кога соседната планина Аспен беше развиена во едно скијачко одморалиште, и индустријалецот Валтер Пепке купи многу имоти во градот и повторно ги разви. Денес е дом на три реномирани институции, од кои две ги основал Пепке, и имаат меѓународна важност: Фестивалот за музка и образование во Аспен, Институтот во Аспен, а центарот за физика во Аспен.

Во доцниот 20 век, градот стана популарна и повлекуваше познати личности. Новинарот за интервјуа Хантер С. Томпсон го разработел хотелот во центаротна градот и неуспешно се кандидираше за градоначалник. Пејачот Џон Денвер напишал две песни за Аспен по неговиот престој таму. И двете го популаризира Аспен помеѓу младината на 70-тите како идеално место за живеење, и градот продолжи да расте, дури и кога стана озлогласен за некои од хедонистичките ексцеси, како и нивната култура за дрога.

Денес музичари и филмски ѕвезди се споени со директорите на корпорации. Како резултат на овој прилив на богатство, Аспен може да се пофали со најскапите цени за недвижности во САД  и повеќето од жителите од средната класа, не можат да си дозволат да живеат таму. Тој останува популарно туристичко одредиште, кое пружа рекреација во околната национална шума “White River” која служи како летно дополнување на четирите ски области во близина.

**Историја**

Корените на градот се поставени во зимата 1879 година, кога група на рудари ги игнорираа апелите од страна на Фредерик Питкин, гувернерот на Колорадо, да се вратат преку континенталниот јаз поради востание на индијанците во Уте. Првично наречен Уте Сити, малата заедница беше преименувана во Аспен во 1880 година, а во своите врвни производствени години во 1891 и 1892 година, го надмина Ледвил во САД кој беше најпродуктивната сребрено-рударска област. Производство се прошири поради усвојувањето на Актот за набавка *Sherman Silver* во 1890 година, што придонесе владата  двојно да купува сребро. Од 1893 година, Аспен имаше банки, болница, два театри, оперски куќа и електрични светла. Економскиот колапс дојде со паниката од 1893 година, кога претседателот Кливленд повика на специјална седница на Конгресот и го укина актот. За неколку недели, многу од рудниците во Аспен се затворија, а илјадници рудари останаа без работа. Беше предложено среброто да биде признаено како законско платежно средство и популистичката партија го донесе ова како едно од нејзините главни прашања; Дејвис Х Вајт, новинар и активатор на Аспен, беше избран за гувернер на Колорадо на демократскиот билет, но после некое време, движење пропадна.

Конечно, со намалувањето на платите, рударството оживеа малку, но производството опадна и по пописот од 1930 година останаа само 705 жители. Она што остана, сепак, беа фините акционери на старите комерцијални згради и резиденции, заедно со одличниот снег. Развојот на Аспен како едно скијачко одморалиште за првпат затрепери во 30-тите кога инвеститорите зачнаа ски област, но проектот беше прекинат од Втората светска војна. Фридл Фефер, член на десеттата планинска дивизија, кој беше обучуван во областа, се врати и се поврза со индустријалецот Валтер Пепке и неговата сопруга Елизабет. На Скијачката корпорација на Аспен е основана во 1946 година и градот брзо стана познато одморалиште, домаќин на МФС светското првенство во 1950 година. Пепке, исто така, одигра важна улога во свикувањето на дваесетгодишнината од Гете на Аспен во 1949 година, настан одржан во ново дизајнираниот шатор од архитектот Еро Саринен. Аспен сега беше на патот да стане меѓународно познат скијачки и културен центар, дом на Фестивалот за музика и образование на Аспен. Областа продолжи да расте со развојот на три дополнителни ски области, Маштеница (1958), Планината Аспен (1958), и ски резортот *Snowmass* (1969).

Во 1977 година, озлогласениот сериски убиец Тед Банди, додека бил на сослушување во судницата на Питкин Каунти во Аспен, скокнал од прозорецот и избегал. Тој остана слободен  шест дена, криејќи се во планината Аспен, пред да биде уапсен при обид да вози украден автомобил надвор од градот.

Во 1977 година, Аспен беше темелно фотографиран за проектот за филмското мрежно место за Аспен  финансиран од страна на американското Министерство за одбрана. Филмското мрежно место е еден од најраните примери на виртуелната реалност.

Аспен е познат како најмалиот радио пазар следен од страна на *Arbitron*, рангиран на # 302.

Локалните медиуми во Аспен вклучуваат две радио станици: KSNO и KSPN; два дневни весници: “The Aspen Times” и “The Аspen Daily News”, три локални списанија: “Aspen Sojourner”, “Aspen Magazine” и двогодишен “Aspen Peak”, едно дигитално списание, “Skollie Magazine’s Aspen Edition” , како и локалнite телевизиски канали: “TV Aspen” и “Plum TV Aspen – Channel 16”.

**Влада**

Аспен е автономната општина под законот на Колорадо. Таа има совет-влада. Избраниот совет од четири члена и градоначалникот ги надгледуваат операциите во градот, заснована на  ден-за-ден од менаџерот на градот, именуван функционер, кој служи за нивните задоволство. Стив Барвик е менаџер на градот од 1999 година; Мик Ирска е градоначалникот.

Главната канцеларија на градот е во Градското собрание, поранешната сала на Арсеналот која се наоѓа на списокот на националниот регистар на историски места во пресекот на улицата Јужна Галена и источната авенија Хопкинс. Поради својата експанзија во доцниот 20 век, го надмина тој простор. Неколку одделенија на градот се сместени во сателитски канцеларии низ градот.

**Пазар на недвижности**

Аспен е најскапото место за купување недвижен имот во САД.  Аспен е мешавина од врвни луксузни имоти и различни кондоа со едно-семејни куќи и мобилни домашни паркови. Почнувајќи од март 2011 година, најниската цена на едно-семеен дом на пазарот беше приколка за $ 559,000. Средната цена на листата за домови или кондоа за продажба во Аспен е 4.229.558 $ според Trulia. Не е невообичаено да се види на списокот на цените да стигнуваат до осум бројки. Во август 2012 година, 6 загарантирани недели од фракциона сопственост на 3 собно луксузно кондо  во центарот на Аспен изнесуваше 625.000 $.

**Географија**

Градот се наоѓа по должината на југоисточниот горен дел на долината *Roaring Fork*, и по должината на реката  *Roaring Fork*, притока на реката Колорадо долга 40 милји (64 км) јужно од Гленвуд Спрингс, Колорадо. Тој е опкружен со планини и пустински области од три страни: Црвената планината на север, планината Smuggler на исток, и планината Аспен на југ.

Аспен се наоѓа на 39 ° 11'32 "С 106 ° 49'28" З [12], заедно со државниот автопат 82.

Според  Бирото за попис на САД, градот има вкупна површина од 3,5 квадратни милји (9,1 км2).

**Демографија**

Според пописот од 2000 година, имало 5914 жители, 2903 домаќинства и 1.082 семејства кои живеат во градот. Густината на населението била 1,675.4 луѓе на квадратен километар (646.9/km ²). Имало 4.354 станбени единици со просечна густината од 1,233.5 по квадратен километар (476.2/km ²). На расна основа составот на градот бил 94,94% бела раса, 0,44% црна или афроамериканска, 0,24% индијанска, 1,45% азиска, 0,08% од тихоокеанските острови, 1,64% од другите раси. 6,14% од населението биле шпанци или латинци.

Имало 2.903 домаќинства од кои 16,5% имале деца под 18-годишна возраст кои живееле со нив, 28,8% биле брачни парови кои живееле заедно, 5,6% биле жени без сопруг, а 62,7% биле самци. 43,8% од сите домаќинства биле составени од поединци а 4,8% имале некој кој живе сам и кој имал 65 години или повеќе. Просечната големина на домаќинствата била 1,94, а просечната големината на семејствата била 2,67.

Во градот населението се ширело со 13,1% на возраст под 18 години, 9,8% 18-24, 42,1% 25-44, 27,6% 45-64, а 7,4% оние кои имале 65 години или повеќе. Средната возраст била 37 години. За секои 100 жени имало 115,1 мажи. За секои 100 жени на возраст од 18 и повеќе, имало 117,5 мажи.

Просечниот приход за едно домаќинство во градот било $ 60,418, а просечниот приход за семејствата бил 70.300 $.  Мажите имале просечниот приход од $ 41.011 наспроти 32.023 $ за жените. Приходот по жител на градот бил 40.680 $.

**Транспорт**

“Roaring Fork Transportation Authority”, или *RFTA*, обезбедува бесплатен автобуски превоз во Аспен и селото *Snowmass*, и им плаќа услуга на околните заедници на Базалт, Ел Јебел, Карбондејл, Гленвуд Спрингс, и Рифле. Локалниот автобуски превоз на *RFTA* до Аспен и до селото *Snowmass* е бесплатно.

Единствениот аеродром во Аспен е аеродромот Аспен-Питкин Каунти, исто така познат како *Sardy Field*. Аеродромот е од класа *FAA 1* и има една асфалтирана писта, широка 100 стапки (30 метри) и долга 8.006 стапки (2440 м). Нејзиното работно време согласно со FAA контролата на воздушниот сообраќај се 07:00-10:00(според времето на планините). *Sardy Field* е третиот најпрометен аеродром во Колорадо. Аеродромот има голем дел за генерална авијација во кој можат да се сместат многу корпоративни и приватни авиони што може да створи толпа на аеродромот за време на прометна сезона. Постојан оператор, кој работи на делот за генерална авијација, е Атлантското воздухопловство. На аеродромот има две редовни комерцијални авиопревозници: Јунајтед ерлајнс (управувана од *SkyWest* ерлајнс) и Американ ерлајнс (управувана од страна на американ Игл). Во зима,  аеродромот има услуги од меѓународниот аеродром Денвер, меѓународниот аеродром О’хара, интерконтиненталниот аеродром Џорџ Буш, меѓународниот аеродром Лос Анџелес, и меѓународниот аеродром Сан Франциско.

Државниот автопат 82 во Колорадо е единствениот главен пат кој обезбедува пристап до Аспен. Постојат некои планински премински патишта кои водат кон градот, но сите тие бараат  теренски возила и обично се непроодни во текот на зимата. Автопатот 82 источно од Аспен е исто така непроодни поради постојаниот снег на преминот, оставајќи го автопатот 82 во западниот дел на Аспен како единствен кој дава пристап со моторно возило во текот на зимата.

**Образование**

Од 2012 година, врз основа на податоците од учебната година 2009-2010, според американските вести и светскиот извештај од високата школа Аспен, единственото средно училиште во школскиот округ на Аспен, е рангираното високо училиште во Колорадо и е рангирано 59 во САД. Средното училиште има 9 одделенија, 12, 540 ученици и 41 наставници. Малцинствата, главно шпанското, сочинуваат 13% од запишаните во училиштето. 4% од студентите се економски обесправени. Во училиштето има висока стапка на учество на меѓународната програма Baccalaureate.  Од 2012 година, училиште не беше вклучено во листите на врвните средни училишта објавени во *Newsweek*  и *The Daily Beast* или *The Washington Post*.

Категорија:Скијачки центри во САД
Категорија:Населени места основани во 1879 година