Сос од лук

мини|Ајоли со маслинки
мини|Топло тофу со зачинет сос од лук
**Сосот од лук** се подготвува со употреба на лук како примарна состојка. Типично е лут сос, со вкус на лукот определен од количината лук што се користи. Лукот обично се смачкува или ситно се сече на коцки. Едноставниот сос од лук е составен од лук и друга состојка преку емулзија, како што се масло, путер или мајонез. Различни дополнителни состојки може да се користат за подготовка на сосот.

Сосот од лук може да се користи за додавање вкус на многу јадења, како што се стек, риба, морски плодови, овчо месо, рифови, пилешко, јајца и зеленчук.

## Видови

### Аглијата
мини|Пржен карфиол со сос - аглијата ''(десно)''
Аглијата е солен и лут сос од лук и зачини во италијанската кујна што се користи за ароматизација и додаток на запечено или варено месо, риба и зеленчук. Прво е потврден во Стариот Рим, и останува дел од кујната во Лигурија. Пората  е сличен сос подготвен со праз наместо лук.

### Ајоли
Ајоли е средоземен сос направен од лук и маслиново масло; во некои региони се користат други емулгатори како јајце. Имињата значат „лук и масло“ на каталонски и провансалски јазик. Особено се поврзува со кујните на средоземните брегови на Шпанија (Валенсија, Каталонија, Балеарските Острови, Мурсија и источна Андалусија), Франција (Прованса) и Италија (Лигурија).

### Филфел чума
Филфел чума е северноафрикански рецепт од либиските Евреи кој се прави од слатка и лута пиперка во прав, мелен лук и ким. Се користи како сос за потопување слично како во етиопската кујна, како маринада за месо или како основно зачинување за работи како што се чорба и сосови.

### Сос од мед и лук
мини|Пилешки крилца со сос од мед и лук
Сосот од мед и лук е сладко - кисел сос кој има вкус на мешавина од мед и лук, популарен во Канада. Овој сос е еден од многуте сосови што се ставаат на пилешки крилца, ребра  и друга храна, како што се ќофтиња.

### Моџо
Во кубанската кујна, моџо се однесува на секој сос што се прави со лук, маслиново масло или свинска свинска маст и сок од цитрон, традиционално горчлив сок од портокал. Најчесто се користи за ароматизирање на корен од касава и се користи и за маринирање на печено свинско месо. Без оригано, сосот обично се нарекува „мохито“ и се користи за потопување на чипс. За да се создаде маринада за свинско месо, состојките се горчлив сок од портокал, лук, оригано, ким и сол. Лукот се користи и како состојка во други препарати на моџо во разни кујни.

### Мујдеи
Мујдеи е зачинет сос во романската кујна направен од лукчиња смелени во паста, солени и измешани со вода и растително масло. Сончогледово масло се користи скоро секогаш. Може да се додаде и павлака.
Податотека:Mujdei.jpg|Мујдеи


### Скордалија
[мини| Скордалија (во рамекин во центарот) со хумус, [зеленчук и пита]]
Скордалија е густо пире (или сос, натопи, намаз и сл.) Во грчката кујна направено со комбинирање на мелен лук со различна основа - што може да биде пире од компири, ореви, бадеми или застоен леб натопен во течност - а потоа потопување во маслиново масло за да се направи мазна емулзија. Често се додава оцет.

### Tалеја
Tалеја е сос од лук во египетската кујна направен со пржење лук и додавање оцет и зачини. Се користи како состојка за додавање на вкус на бамја.

### Таратор
Таратор е крем сос од лук во арапската кујна од Персискиот Залив и француската кујна, кој е претходник на ајоли.  Првпат бил подготвен во северно-сирискиот регион од селани.  Подоцна бил донесен на Пиринејскиот полуостров од Феникијците, а исто така подоцна бил донесен на Пиринејскиот полуостров од Арапите.  Оттаму, сосот бил донесен во Јужна Франција. Таратор е опишан како „составен дел од кујните на земјите од арапскиот залив“.

### Сос од домати и лук
Сосот од домати и лук се подготвува со употреба на домати како главна состојка и се користи во разни кујни и јадења. Во италијанската кујна, *alla pizzaiola се* однесува на сос од домати и лук, кој се користи на пица, тестенини и месо.

### Тум
Тум е сос од лук, заеднички за Левант. Слично на провансалскиот ајоли, содржи лук, сол, маслиново масло или растително масло и сок од лимон,  традиционално истолчено со помош на толчник.
Податотека:Toum (Lebanese Garlic Sauce).JPG|Тум


### Сладок чили сос од лук
Направен низ југоисточна Азија, создаден од црвените чили, лук, оцет, шеќерен сируп како главни состојки, обично комбинирани со згуснувач како пченкарен скроб.

### Јогурт
Може да се направи многу едноставен сос од лук со додавање на мелен лук во исцеден јогурт. Сок од лимон, сол, бибер и билки, како оригано, може да се користат за да се даде дополнителен вкус и да се добие јадење слично на Цацики. Ќе има помалку калории по порција отколку сос направен од база на масло или мајонез.

## Галерија

Податотека:Lee Kum Kee Black Bean Garlic Sauce (cropped).jpg|Сос од лук од црн грав
Податотека:Chicken in hot garlic sauce.jpg|Пилешко со лут сос од лук
Податотека:Snack, with herring and garlic sauce (479695946).jpg|Крекери и харинга прелиени со сос од лук
Податотека:Kibbeling 001.JPG|Кибелирање со сос од лук
Податотека:Ishkembe soup and garlic sauce.jpg|Супа Ишкембе со гарнир со сос од лук и лимон
Податотека:Fried rice with vegetables in hot garlic sauce.jpg|Зеленчук во врел сос од лук *(горе)* со пржен ориз во Индија


## Наводи

Категорија:Храна