Доење

мини|Доење бебе

**Доењето** (познато и како **цицање**) — исхрана на бебиња и млади деца со млеко од градите на жена. Здравствените работници препорачуваат дека доењето треба да започне уште во рамките на првиот час од раѓањето на бебето и да продолжат често онолку колку што бебето сака. За време на првите неколку недели, бебињата може да цицаат на околу секои два до три часа. Времетраењето обично е десет до петнаесет минути на секоја дојка. Постарите деца обично се хранат поретко. Мајките може да се измолзуваат со пумпа за млеко, така што тоа млеко може да се користи подоцна кога доењето не е возможно. Доењето има голем број на предности за мајката и бебето, за која формулата (вештачкото млеко) нема.

Смртта на околу 820.000 деца под возраст од пет години може да се спречи на глобално ниво секоја година со зголемување на доењето. Доењето го намалува ризикот од респираторен тракт и дијареа, како во развиените земји така и земјите во развој. Други бенефиции вклучуваат и пониски ризици од астма, алергии на храна, целијачна болест, дијабет тип 1, и леукемија. Доењето може да го подобри когнитивниот развој и намалување на ризикот од прекумерна телесна тежина во зрелата возраст. 

Придобивките за мајката вклучува помала загуба на крв по породувањето, поубаво намалување на матката и помала појава на постпородилна депресија. Доењето го одложува враќање на менструалниот циклус и плодноста, феномен познат како *lactational amenorrhea*. Долгорочни бенефиции за мајка вклучуваат намален ризик од рак на дојка, кардиоваскуларни заболувања и ревматоиден артритис. Доењето е поевтино од вештачко млеко односно формула.

Здравствени организации, вклучувајќи ја и Светската здравствена организација (СЗО), препорачуваат исклучиво доење за период од шест месеци. Ова значи дека нема друга храна или пијалаци, освен можеби витамин Д во недостаток од сонце поготово во зимскиот период. По воведувањето на храна по шестиот месец на старост, се препорачува да се продолжи со доењето,  барем до една или две години. На Глобално ниво околу 38% од бебињата се дојат во текот на првите шест месеци. Во Америка, околу 75% од жените почнуваат да дојат, од кои 13% исклучиво само доење до возраст од шест месеци. Медицински состојби кои не дозволуваат доењето се ретки. Мајки кои се земаат одредени рекреативни дроги или лекови не треба да дојат. Пушење, ограничени количини на алкохол, или кафе не се причини за да се избегне доењето.

## Доење
Подготовката на градите за лактација започнува уште во раната бременоста. Пред раѓањето хормон за раст го стимулира производството на млеко. Од околу половина пат низ бременоста, градите почнуваат да произведуваат colostrum. Colostrum е густа жолтеникава течност богата со белковини која продолжува да се произведува и по првите неколку дена по породувањето. Околу 30 до 40 часа по породувањето, составот на млекото се менува, настан познат како млекото „надоаѓа“. Цицањето предизвикува да хипофизата ослободува окситоцин, кој е предизвикан од контракцијата на матката. Прогестеронот е хормон кој влијае врз растот на градите пред раѓањето. Преку постпарталните промени што се случуваат во ендокриниот систем по раѓањето, хормони кои го активираат производството на млеко. Кое може да се почувствува од страна на мајката во градите. Плач на бебе може да предизвикаат ослободување на окситоцин од хипофизата.

мини|Две 25&#x20;ml примероци на човеково мајчино млеко. Примерокот од лево е foremilk, водено млеко доаѓа од полни гради. На првото е hindmilk, кремасто млеко, кое доаѓа од речиси празни гради.
десно|мини|Himba жена и дете

Сите својствата на мајчиното млеко не се јасни, но неговата хранлива содржина е релативно доследна. Мајчино млеко е направено од хранливи материи во крвотокот на мајката. Мајчиното млеко е оптимален баланс на масти, шеќери, вода и белковини, кои му се потребни на бебето за раст и развој. Доењето предизвикува биохемиски реакции кои овозможува ензими, хормони, фактори на раст и имунолошки супстанции кои ефикасно го бранат бебето од заразни болести. Мајчиното млеко, исто така, има полинезаситени масни киселини кои помагаат за нормална мрежница и нервниот развој.

Составот на мајчино млеко се менува во зависност од тоа колку долго бебето цица во секоја сесија, како и од возраста на детето. На почетокот, за време на првите денови по породувањето, се нарекува *colostrum*. Colostrum лесно се вари, иако е повеќе концентрирано зрело млеко. Тоа има лаксативен ефект, кој му помага на детето да ги преброди прите столици, помага во елиминацијата на вишокот на билирубин, кој помага да се спречи жолтица. Иако бебето има добиено некои антитела преку плацентата поврзана, colostrum содржи супстанца која е нова за новороденчето, secretory имуноглобулин А (IgA). IgA работи за напад на бактериите во мукозните мембрани на грлото, белите дробови, цревата, кој најверојатно ќе дојде од напад од бактерии.

Градите започнуваат со производство на зрело млеко околу третиот или четвртиот ден по раѓањето. На почеток, градите произведуваат *foremilk*, поретко млеко, кое содржи многу белковини и витамини. Ако бебето продолжи со доење, тогаш се произведува *hindmilk*. Hindmilk има кремаста боја и текстура поради тоа што содржи повеќе маснотии.

## Процесот

### Почеток
мини|Новороденче одмара додека му се прават проверки за дишење и звуци
Доењето може да започне веднаш по раѓањето. Бебето се става на мајката и хранење започнува веднаш штом бебето покажува интерес.

Голем број на докази укажуваат на фактот дека ако уште на самиот почетокот постои контакт кожа со кожа (исто така наречен кенгур нега) помеѓу мајката и бебето, кое го стимулира доењето. Доенчињата кои веднаш се поставени на нивната мајкина кожа, инстиктивно, обично во рок од еден час по раѓање надоаѓа млеко кај градите на мајката. Првиот контакт кожа со кожа може да обезбеди еден вид на imprinting што значително го олесува наредниот период при хранење. Дополнително покрај успешното доење, контактот кожа со кожа го намалува и плачењето и дополнително го затоплува бебето.

Според истражувањата од страна на УНИЦЕФ, кај бебиња природно им доаѓа да цицаат. Првично по раѓањето бебето плаче при првите вдишувања. Кратко после тоа, тоа се опушта и ги прави првите мали движења на рацете, рамената и главата. Бебето се упатува кон градата на мајката и почнува да се хранат. По јадењето, нормално е за бебето да остане во положба на цицање додека се одмара.  Ова понекогаш погрешно се дефинира како недостаток на апетит. Брзањето или прекинување на процесот, како што е отстранување на бебето за да се измери тежината кај него/неа, може да го искомплицира процесот на хранење во иднина. Сите активности како на пример, тежина, должина/висина, капење, и проверка на видот, може да почека до завршувањето на првото хранење."

Децата кои се родени предвреме имаат потешкотии во иницирање кај градите за доење веднаш по раѓањето. Ваквите деца често се хранат на измолзено мајчино млеко или други со помош на други алатки, преку цевки или шишиња додека тие развиваат способност да можат да цицаат мајчино млеко самостојно. Цевка за хранење, кои најчесто се користат, не се поддржани од научни докази, како на октомври 2016 година. 

### Периоди на доење
Новородените бебиња вообичаено бараат да цицаат на секој еден до три часа (8-12 пати во еден ден) за првите две до четири недели. Новородените бебиња имаат многу мал стомак. Во првиот ден капацитетот на стомаето кај бебето е 5-7&#x20;ml, на третиот ден тоа е 22-30&#x20;ml, додека на седмиот ден тоа е 45-60&#x20;ml, или со големина на пинг-понг топче. Количината на мајчино млеко што е произведена се темпира за да се задоволат детските потреби. На почетокот првото млеко, colostrum, е концентрирана но се произведува само во многу мали количини, па потоа постепено се зголемува во обемот за да се задоволи големината на капацитетот на стомакот.

### Локација
мини
Повеќето американски држави имаат закони со кои се овозможува на мајката да го дои нејзиното бебе било каде. Некои комерцијални установи имаат соби за доењ, иако според законите, мајките може да дојат секаде, без да се бара посебно одобрение. Доењето во јавност останува контроверзна тема во многу развиени земји.

Во 2014 година, новоизбраниот папа Франциск ги охрабри мајките да дојат бебиња во црквата. За време на папското крштевање, тој рече дека мајките "не треба да чекаат на церемонијата", ако нивните деца се гладни. "Ако се гладни, нахранете ги, без размислување", тој рече, и се насмеа. "Бидејќи тие се најважните луѓе тука."

### Позиција
Точното позиционирање и техника за доење се неопходни за да се спречи болка кај брадавицата и бебето да добие доволно млеко.

Бебињата можат успешно да се цицаат од градите во повеќе позиции. Секое бебе има одредена позиција. Мајката може да изберете полулегната позиција додека го дои или на страна.
мини|Мајка која стои додека го дои своето бебе, Canjambari, Гвинеја-Bissau, 1973

### Лекови
Речиси сите лекови преминуваат во млекото во мали количини. Некои може да немаат ефект на бебето и може да се користат за време на доењето. Многу лекови можат значително да намалат производството на млеко, вклучувајќи ги и pseudoephedrine, диуретици, контрацептиви кои содржат естроген.

## Методи
мини|Формула и измолзено млеко, едно до друго. Имајте на ум дека формулата е на униформа по доследност и боја, додека млекото содржи својства на органско решение, кои се разделуваат во кремаст слој на масти на врвот и млеко и воден син слој на дното.

### Измолзено млеко
десно|мини|Рачна пумпа за измолзување
Мајчино млеко може да се чуваат на собна температура до шест часа, во ладилник до осум дена или замрзнато од шест до дванаесет месеци. Истражување сугерира дека антиоксиданс-ната активност во измолзеното мајчино млеко се намалува со текот на времето, но останува на повисоко ниво отколку во формулата.

## Лековити ефекти
Поддршката за доењето е универзалена меѓу главните здравствени и детски организации. "Мајчиното млеко е идеална храна за здрав раст и развој на децата; доењето е исто така составен дел на репродуктивниот процес со важни импликации за здравјето на мајките.".

Доењето го намалува ризикот од голем број на болести како кај мајки, така и кај бебиња. На НАС Превентивни Услуги работната група препорачува напори за промоција на доењето.

## Општество и култура
десно|мини|''Macierzyństwo'' ("Мајчинство"), 1902 година слика од Stanisław Wyspiański

### Млеко сродство

### Финансиски причини
Доењето е поекономично, отколку алтернативите, иако мајката обично јаде повеќе храна отколку вообичаено. Во САД, повеќе пари се трошат на храна (околу US$14 секоја недела) приблично половина пари колку што е цената на формулата за бебиња односно вештачкото млеко.

Мајката и бебето треба да одвојат неколку часа дневно, за доењето, наместо на други активности. Во принцип, што повеќе заработува мајка, толку се помали шансите таа да штеди пари со доењето.

Доењето го намалува здравствените трошоци и трошоците за грижата за болните бебиња. Родителите на дојат бебиња имаат помала веројатност да го пропушти работата и ќе ја изгуби приходи бидејќи нивните бебиња се болни. во Потрага по три од најчестите детските болести, долниот респираторен тракт, болести, otitis media, и гастроинтестинални болест, една студија во споредба бебиња кои биле исклучиво се дојат за најмалку три месеци се на оние кои не се. Тој утврдил дека во првата година од животот таму беа 2033 вишокот канцеларија посети, 212 вишокот дена од хоспитализација, и 609 вишокот рецепти за овие три болести на 1000 никогаш не дојат бебињата во споредба со 1000 доенчиња исклучиво се дојат за најмалку 3 месеци.

### Застапување
[мини|"Види", проект посветен на промовирање на свеста за доењето во [Рејкјавик|главниот град на Исланд во 2011 година, од страна на Fiann Павле.]]

## Истражување

## Поврзано

## Наводи

## Користена литература:
* 
Наведена книгаTitleMaternal-newborn nursing : the critical components of nursing careLast nameDurhamFirst nameRobertaPublisherF.A. Davis CompanyYear of publication2014ISBN978-0-8036-3704-7Location of publicationPhiladelphia
* 
Наведена книгаTitleRN maternal newborn nursing : review moduleLast nameHenryFirst nameNormaPublisherAssessment Technologies InstituteYear of publication2016ISBN978-1-56533-569-1Location of publicationStilwell, KS
* 
Наведена книгаTitleFast facts for the antepartum and postpartum nurse : a nursing orientation and care guide in a nutshellLast nameDavidsonFirst nameMichelePublisherSpringer Publishing Company, LLCYear of publication2014ISBN978-0-8261-6887-0Location of publicationNew York, NY
* 
Наведена книгаURLTitleBreastfeeding: A Guide for the Medical ProfessionalLast nameLawrenceFirst nameRuth A.Last name 2LawrenceFirst name 2Robert M.Date13 October 2015PublisherElsevier Health SciencesISBN978-0-323-39420-8Page(s) cited227–8

## Дополнителна литература
* 
Наведена книгаTitleMilk, money, and madness: the culture and politics of breastfeedingLast nameBaumslagFirst nameNaomiLast name 2MichelsFirst name 2Dia L.PublisherBergin & GarveyYear of publication1995ISBN978-0-313-36060-2Location of publicationWestport, Connecticut
*  Scholarly essays on a variety of topics such as networks of milk sharing through Facebook, public-health guidelines on infant feeding and HIV in Malawi, and dilemmas involving breastfeeding and bonding for babies born from surrogate mothers.
Наведена книгаURLTitleEthnographies of Breastfeeding: Cultural Contexts and ConfrontationsDate29 January 2015PublisherBloomsbury PublishingISBN978-1-4725-6926-4Editor last nameCassidyEditor first nameTanyaLast name of second editorEl TomFirst name of second editorAbdullahi
* 
Наведено списаниеLast nameHaliliFirst nameHassan KamalLast name 2CheFirst name 2Musa NorsuhaidaSource dateJune 2014TitleWomen’s right to breastfeed in the workplace: legal lacunae in MalaysiaURLJournalAsian WomenPublisherResearch Institute of Asian Women (RIAW)Volume30Issue2Pages85–108DOI10.14431/aw.2014.03.30.2.85Postscript.Refharv
* 
Наведена книгаURLTitleMother's Milk: Breastfeeding Controversies in American CultureLast nameHausmanFirst nameBernice L.Date4 February 2014PublisherTaylor & FrancisISBN978-1-135-20826-4

## Надворешни врски
*  
DMOZ1Home/Family/Babies/Breastfeeding/
* Breastfeeding Resources  La Leche League International
* Breast-Feeding Content Resources WHO reports on Breast Feeding
* Breastfeeding and Breast Milk US National Institute of Health
* The World Alliance for Breastfeeding Action (WABA) is a global network of individuals and organisations concerned with the protection, promotion and support of breastfeeding worldwide
* Center for Disease Control and Prevention Breastfeeding CDC
* LactMed, a database of the safety of drugs to which breastfeeding mothers may be exposed, by the US National Library of Medicine

Категорија:Грешки во предлошката „Семарх“
Категорија:Човечко поведение
Категорија:Меѓучовечки односи
Категорија:Права на жените