Мигел Унамуно

**Мигел де Унамуно** бил поет, романописец и филозоф од Билбао, Баскија, Шпанија. Tреба да се истакне дека како и Кјеркегор тој бил против секаков систем во Филозофијата.

## Животопис
Мигел де Унамуно бил етнички Баскиец, роден и врзан за планините на својата земја - бунтовна и воинствена, но исполнета со природни питомини и исконска љубов. Самиот Унамуно, говорејќи за Баскиците вели:

Унамуно бил долгогодишен професор по грчка и шпанска литература на универзитетот во Саламанка и доживотен ректор на овој Универзитет. Во Саламанка му се раѓаат неговите осум деца во текот на првиот 14 годишен престој, пред егзилот во Франција. Унамуно е сменет од својата функција од владата во 1924 година. Живеел во егзил до 1930 година, и бил протерана на Канарските Острови, од каде што избегал во Франција, таму го пишува своето дело *Агонија на христијанството*. Унамуно се вратија во Шпанија по падот на Мигел Примо де Ривера и повторно станал ректор на Универзитетот во Саламанка. За ова време се врзува и неговото прочуено нагласување на опасноста на фашизмот и несогласувањата со режимот на Франко, поради што е ставен во домачен притвор каде и умира. Унамуно работел во сите главни жанрови: есеј, роман, поезија и театар. Како приврзаник на *модерната* придонесува да се бришат границите меѓу жанровите. Унамуно со своите дела играл важна улога во интелектуалниот живот на Шпанија.

## Унамуно и Фашизмот

По воениот удар на Франциско Франко, Унамуно постепено станал убеден шпански националист и покрепител на фашизмот. Сметал дека Шпанија ќе биде упропастена од надворешните влијанија, и затоа во краток период Унамуно го поткрепувал фашизмот и политиката на Франко. Сепак, поради суровоста на фашистите во пресметките со нивните противници, почнал да ги критикува приврзаниците на Франко и во согласност со неговиот карактер, истовремено, бил против фашистите и републиканците 

## Филозофијата на Унамуно
thumb|Портрет на Унамуно
филозофија на Унамуно не претставува системска филозофија, туку негација на сите системи и афирмација на верата во сопственото *Јас*. Унамуно бил под влијание на рационализамот и позитивизмот, но за време на својата младост тој напишал статиите во кои јасно се гледаат неговите симпатиии кон социјализмот и голема загриженост за ситуацијата во Шпанија, во тоа време. Најпознатото дело на Унамуно е *Трагичното чувство на животот*. Важен концепт за Унамуно е таканаречената *intrahistoria*, односно мислењето дека историјата може најдобро да се разбере преку гледањете на малите истории на анонимните луѓе, наместо со фокусирањето на големите настани како што се војните и политичките договори. Од оваа формулација се гледа дека Унамуно бил под влијание на Блез Паскал и Серен Кјеркегор кои го нарекува свој духовен брат. Треба да се истакне дека според некои толкувачи на Унамуно и неговото дело, како што е Никола Милошевиќ, Унамуно всушност бил повеќе под влијание на Ниче, иако самиот Унамуно се оградува од него и во своите дела ја критикува филозофијата на Ниче. Имено, Унамуно за да го оспори Ниче, ја прифатил неговата виталистичка скала на вредности и така се заплеткал во своите критики кон делото на Ниче. Унамуно е творец на една теодицеја. Секоја теодицеја во основа го претставува оправдувањето на Бога пред разумот. Унамуно истакнува дека католичката вера е единствената вера која може да го спаси и духот и телото на човекот. Според Унамуно, Бог е хуман и само хуманиот Бог е вистинскиот Бог. Дополнително Унамонуно го критикува разумот истакнуваќи дека единствено имагинацијата е сѐ, и затоа идеалот на Унамуно е Дон Кихот е кој требало со татковски божји поглед да ги ослободува грешниците, а на вратите на пеколот, наместо мрачната порака, да напише: *Надевајте се.* По прашањето за сопствената вера Унамуно истакнува:

## Последниот говор на Дон Мигел де Унамуно

На 12.10.1936 година се одржала свеченост во амфитеатарот на Универзитетот во Саламанка, на која присуствувале голем број поканети гости, а меѓу нив и бискупот, гувернерот, госпоѓата Франко (жената на Франциско Франко), генералот Милан Астрај, и секако, доживотниот ректорна на Универзитетот, Мигел де Унамуно. По вообичаениеот церемонијал станал генералот Астрај и во својот политички говор ги нападнал Каталонија и баскиските провинции, кои за него биле: 

Во амфитеатарот некој од восхитената толпа ја извикал прочуената генералова девиза:

Неколку фалангисти во сини кошули веднаш салутирале пред Франковиот портрет, а тогаш стариот професор и ректор бавно и спокојно станал и ги изрекол следниве не заборавни зборови, кои толку многу наликуваат на Сократовата беседа пред Атинскиот суд: 

Молкот што тогаш настанал бил стравотен. Таков говор, на јавно место, дотогаш не бил одржан во националистичка и фашистичка Шпанија. Потем Унамуно продолжил:

Генералот веќе не можел да ги поднесе овие како чекан силни зборови и глано извикал:

Се создал силен џагор во знак на поддршка од страна на фалангистите, но Унамуно успева да го продолжи говорот:

По овој говор Мигел де Унамуно бил одведен во домашен притвор и по две недели умира.

## Филозофија

* *En torno al casticismo* (1895)
* *Vida de Don Quijote y Sancho* (1905)
* *Por tierras de Portugal y España* (1911)
* *Del sentimiento trágico de la vida* (1913)
* *La agonía del cristianismo* (1925)

## Поезија

* *Poesías* (*Poems*), (1907) 
* *Rosario de sonetos líricos*, (1911)
* *El Cristo de Velázquez*, (1920) 
* *Andanzas y visiones españolas*, (1922) 
* *Rimas de dentro*, (1923)
* *Rimas de un poeta desconocido*, (1924)
* *De Fuerteventura a París*, (1925)
* *Romancero del destierro*, (1928)
* *Cancionero*, (1953, објавена посмртно)

## Извори
 

## Надворешни врски

* 
* Досие за Unamuno 
* Concordances of Unamuno's Poetry 
* Unamuno's Letters to Candamo  by Jesus Blazquez
* "God is dreaming you": Narrative as Imitatio Dei in Miguel de Unamuno by Costica Bradatan 
* Dios te está soñando La narración como Imitatio Dei en Miguel de Unamuno por Costica Bradatan 

Категорија:Баски
Категорија:Шпански филозофи
Категорија:Егзистенцијалисти