open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Анатолиј Ефрос

**Анатолиј Ефрос** (Анато́лий Васи́льевич Э́фрос, 1925 - Москва, ), познат советски режисер. Неговите режии повеќе од три децении го свртуваа вниманието на публиката како во Советскиот Сојуз, така и во земјите во кои гостуваа претставите од БИТЕФ. Во 1985 година во Скопје настапи и ансамблот на театарот „Таганка“ од Москва со три претстави во режија на Ефрос: „На дното“ од Горки, „Вишновата градина“ од Чехов и „Војната нема женско лице“,.

## Наводи

Категорија:Руски режисери
Категорија:Родени во 1925 година
Категорија:Починати во 1987 година
Категорија:Луѓе од Москва
Категорија:Носители на Орденот на Црвеното знаме на трудот
Категорија:Советски Евреи
Категорија:Носители на Орденот на пријателството меѓу народите
Категорија:Починати во Москва
Христо Меловски

**Христо Меловски** (,  - , ) ― македонски историчар, професор на Филозофскиот факултет во Скопје.

## Животопис
Христо Меловски бил роден на 23 август 1932 година во Лерин, беломорскиот дел на Македонија. Граѓанската војна го одведла неговото семејство во Нови Сад, каде дипломирал на тамошниот Филозофски факултет. Во 1968 година, тој станал асистент при Катедрата за историја на Филозофскиот факултет во Скопје. Во 1975 година, на Универзитетот „Мартин Лутер“ во Хале (ГРД), тој ја одбранил докторската теза по што бил избран за доцент по предметот Историја на народите на Југославија – Среден век. Подоцна, тој го стекнал звањето вонреден професор по истиот предмет. Подоцна, согласно неговиот наставен план, тој го предавал предметот Историја на балканските народи – Среден век. По заминувањето на академикот Стјепан Антољак, Меловски го предавал и предметот Помошни историски науки. Воедно активно бил вклучен и во наставно-образовната постапка на последипломските студии од областа на историјата на македонскиот народ – Среден век. Тој бил одличен предавач на грчкиот и германскиот јазик. Зад себе оставил вредни остварувања од областа на македонската медиевалистика, меѓу кои најдрагоцена е неговата докторска дисертација. Тој бил раковоодител на ННСГ за историја и раководител на последипломските студии. Воедно, тој бил и продекан на Филозофскиот факултет во Скопје. Меловски починал во 1996 година.

## Наводи

Категорија:Македонски историчари
Категорија:Македонски универзитетски професори
Категорија:Југословенски историчари
Категорија:Југословенски универзитетски професори
Категорија:Професори на Филозофскиот факултет - Скопје
Тодор Ангелевски

**Тодор Ангеловски** (,  - , ), меѓу народот познат како **Тошо Даскалот** *(псведоним Строгов)*, бил македонски комунист, учител, борец против фашистичкиот окупатор и еден од првите учесници во НОВ во Македонија. Загинал, односно се самоубил, во борба против бугарскиот окупатор кај селото Лавци, на 23 јуни 1943 година. Според други извори тој е роден на 16 јули 1908 година.

## Животопис
Потекнува од селско занаетчиско семејство. Основното четиригодишно училиште го завршил во Лавци. Потоа се запишал во Државната мешовита реална гимназија во Битола, а во учебната 1925/26 година, во Учителската школа во Прилеп. Уште како ученик во Учителската школа, веќе се оформил како напреден младинец. По завршувањето на образованието учителствувал во Гњиланска околија (Србија), а потоа во Македонија во селата: Карбинци, Ѓавато (1936/37 година), Ротино и Цапари (1940/41 година). Член на КПЈ бил од 1939 година.

Во Народноослободителната борба се вклучил уште во 1941 година. Бил организатор и активен учесник во сите значајни настани од HOB во Битола и битолско од 1941 до јуни 1943 година. Имал голема заслуга за создавањето на битолските партизански одреди „Пелистер“, „Даме Груев“, „Јане Сандански“ и „Гоце Делчев“. Бил командант на здружениот одред „Даме Груев“ во 1943 година, командант на здружените одреди „Даме Груев“ и „Вичо“, член на Окружниот оперативен штаб и командант на Штабот на Втората оперативна зона. За антифашистичката активност, Ангеловски од фашистичкиот окупаторски суд бил осуден на смрт во отсуство. Неговата глава била уценета со тогашни 200.000 лева.

Загинал на 23 јуни 1943 година. Опколен од бугарската војска и полиција, која ја запалила плевната во која се криел, за да не падне жив во рацете на окупаторите, се самоубил.

Тодор Ангеловски е главен лик во филмот „Македонски дел од пеколот“, а неговата смрт и смртта на Панде Јовчевски - Кајзеро е опеана во песната „Над село Лавци Битолско“.

## Поврзано
* ЦОУ „Тодор Ангелевски“ - Битола
* ПОУ „Тодор Ангелевски“ - Горно Оризари
* Веца Ангеловска - Гудова

## Наводи

## Литература
* Јован Кочанковски „Тодор Ангелевски - Строгов“, Битола, 1987.
*Илија Јанкуловски „Светлиот лик на учителот Тодор Ангеловски-Даскалот“
*Аце Ристевски „Тодор Ангеловски-Строгов“
*Панде Ташковски „Учителот и револуционер Тодор Ангеловски – Тошо Даскалот-Строгов“

## Надворешни врски
* На денешен ден загина Тошо Даскалот
* АНГЕЛОВСКИ, Тодор Петрев 

Категорија:Македонски учители
Категорија:Македонски комунисти
Категорија:Македонски партизани
Категорија:Жртви на Бугарската окупација на Македонија во Втората светска војна
Категорија:Македонски општественици
Климе Савин

**Климе Савин** ( - Скопје, ), македонски пливачки маратонец и спортски работник.

Категорија:Македонски пливачки маратонци
Христо Стамболиев

**Христо Стамболиев** (,  – ) — македонски хемичар и универзитетски професор. Тој е еден од основачите на Технолошко-металуршкиот факултет во Скопје и прв декан на факултетот. Студирал на Техничкиот факултет во Белград, а дипломирал на Физико-математичкиот факултет во Софија во 1944 година. Работел во Институтот за геолошки истражувања, во Бирото за унапредување на производството и во Институтот за научни истражувања во индустријата во Скопје. На Техничкиот факултет во Скопје е асистент од 1949 година, а доцент од 1953 година, додека од 1959 година е на Технолошкиот оддел, а редовен професор е од 1966 година. Бил на повеќе студиски престои во Европа и во САД. На Технолошко-металуршкиот факултет во Скопје ја основа Катедрата за неорганска хемија. Директор е на Институтот за научни истражувања во индустријата на СР Македонија. Во 1984 година се пензионира. Работел во областа на неорганската хемија, хемијата и технологијата на силикатните материјали. Автор е на повеќе научни трудови, студии и проекти.

## Наводи

Категорија:Македонски хемичари
Категорија:Професори од Струмица
Танкреди Пазеро

мини|''Танкреди Пазеро''
**Танкреди Пазеро** (итал. *Tancredi Pasero*), (,  -  ) бил еден од најголемите италијански оперски пејачи-басисти.

Категорија:Италијански оперски пејачи
Дона Рид

thumb|right|Дона Рид
**Дона Рид** () ( – ) била американска филмска и телевизиска артистка. Во 1958 година ја доби наградата „Оскар“ за улогата на девојката за забава во познатиот воен филм „Од овде до вечноста“.

Категорија:Американски глумци
Категорија:Американски филмски глумци
Томас Хант Морган

**Томас Хант Морган** () (25 септември 1866 – 4 декември 1945) — американски биолог, основач на генетиката, наука за наследните особини. Во 1933 година ја доби Нобеловата награда за физиологија или медицина за откритието во врска со функцијата на хормозомите во пренесувањето на наследните особини.

Категорија:Американски биолози
Категорија:Американски генетичари
Категорија:Добитници на Нобеловата награда за физиологија или медицина
Категорија:Носители на Коплиевиот медал
Категорија:Странски членови на Кралското друштво
Категорија:Американски нобеловци
Категорија:Дописни членови на Академијата на науките на Советскиот Сојуз
Категорија:Членови на Папската академија на науките
Категорија:Членови на Кралската шведска академија на науките
Категорија:Почесни членови на Академијата на науките на Советскиот Сојуз
Категорија:Членови на Пруската академија на науките
Категорија:Членови на Кралското научно друштво во Упсала
Категорија:Членови на Гетингенската академија на науките
Лукино Висконти

мини|232x232пкс|Лукино Висконти

**Лукино Висконти** ( - ), италијански филмски режисер, сценарист, еден од зачетниците на неореалистичката филмска школа.

Познати се неговите филмови: „Земјата трепери“, „Роко и неговите браќа“, „Смрт во Венеција“ и „Гепард“.

Категорија:Италијански режисери
Категорија:Италијански сценаристи
Категорија:Италијански комунисти
Јилмаз Гинеј

**Јилмаз Гинеј** ( - , ), турски синеаст и писател, еден од најталентираните светски филмски творци.

Категорија:Турски писатели
Категорија:Турски синеасти
Категорија:Родени во 1937 година
Категорија:Починати во 1984 година
Антон Рубинштајн

**Антон Григорјевич Рубинштајн** ( - ), руски клавирски виртуоз и композитор, основач на конзерваториумот во Петроград. Компонираше опери, клавирски композиции, соло песни и друго. Како композитор му припаѓаше на таканаречениот космополитански правец наспроти „Руските петмина“,.

## Наводи

Категорија:Руски композитори
Категорија:Родени во 1829 година
Категорија:Починати во 1894 година
Категорија:Руски пијанисти
Категорија:Носители на прускиот Орден за заслуги (граѓански)
Категорија:Руски Евреи
Агостињо Нето

мини
**Антонио Агостињо Нето** ( - , ) — анголски политичар, поет и публицист, еден од најистакнатите водачи на анголскиот народ во борбата против португалските колонизатори.

Од 1962 година Агостињо Нето е претседател на Народното движење за ослободување на Ангола, а од прогласувањето на независноста во 1975 година претседател на Народна Република Ангола и врховен командант на вооружените сили.
## Наводи

Категорија:Анголски политичари
Категорија:Анголски поети
Категорија:Родени во 1922 година
Категорија:Починати во 1979 година
Категорија:Добитници на Лениновата награда
Категорија:Носители на Орденот на Ленин
Васил Ќортошев

**Васил Ќортошев** ( - , ) — македонски оперски пејач и режисер.

Ќортошев пеење студирал во Софија и Скопје. Во Операта при Македонскиот народен театар во Скопје, тој работел од 1947 до 1980 година. За тоа време остварил повеќе значајни улоги и режии во оперската уметност.

## Наводи

Категорија:Родени во 1920 година
Категорија:Починати во 1992 година
Категорија:Македонски оперски пејачи
Категорија:Македонски режисери
Категорија:Југословенски оперски пејачи
Категорија:Југословенски режисери
Категорија:Добитници на наградата „13 Ноември“
Адолф Сакс

**Адолф Сакс** ( - ) — белгиски призводител на дувачки инструменти, кој во 1840 година го направи музичкиот инструмент, што во негова чест е наречен саксофон.

## Литература
* *Adolphe Sax*, Malou Haine, Editions Université Bruxelles, 1980 
* *Sax, Mule & Co*, Jean-Pierre Thiollet, H & D, Paris, 2004 ISBN 2 914 266 03 0 

Категорија:Производители на музички инструменти
Категорија:Починати во Париз
Томас Мор

**Томас Мор** (7 февруари 1478 - 6 јули 1535) бил англиски хуманист, државник, писател на социјални, историски и теолошки списи, родоначалник на утопискиот социјализам. Негово најпознато дело е политичко-филозофскиот роман „Утопија“.

Последните шест години од животот Томас Мор ја врши функцијата лорд канцелар.

Бил жесток противник на реформацијата на Мартин Лутер. Погубен е поради одбивањето да се согласи со одлуката на кралот Хенри VIII да ја одвои Англиканската Црква од Римокатоличката црква и себеси да се прогласи за нејзин поглавар. Католичката црква го беатификува во 1886 година и го канонизира на 19 мај 1936 година.

## Наводи

Категорија:Родени во 1478 година
Категорија:Починати во 1535 година
16
Категорија:Христијански маченици од 16 век
Категорија:Антипротестанство
Категорија:Канцелари на Војводство Ланкастер
Категорија:Англиски хуманисти
Категорија:Англиски државници
Категорија:Англиски писатели
Категорија:Утописки социјализам
Категорија:Римокатолички христијани од Англија
Категорија:Римокатолички писатели
Категорија:Англиски светци
Категорија:Погубени во Лондонската кула
Категорија:Лорд канцелари на Англија
Категорија:Луѓе од Лондон
Категорија:Римокатолички филозофи
Категорија:Луѓе од Тјудорскиот период
Категорија:Утописти
Категорија:Англикански светци
Категорија:Затвореници во Лондонската кула
Категорија:Изумители на писма
Категорија:Погубени со обезглавување
Шишман Ангеловски

**Шишман Ангеловски** (роден на  во Софија - починал на  во ) — македонски театарски, филмски и телевизиски глумец.

Професионалната кариера Шишман Ангеловски ја започнал во Куклениот театар во Скопје во 1957 година. Истата година почна да настапува и на сцената на Македонскиот народен театар. Тој станал член на Драмскиот театар во 1959 година, каде што има одиграно преку 80 улоги. Добитник е на Наградата на Здружението на драмските уметници на Македонија, како и на неколку други признанија добиени за остварувања на филмот. Бил прогласен за „Најпопуларно ТВ лице“ во Македонија.

## Филмографија

## Надворешни врски
* 

Категорија:Глумци од Софија
Категорија:Македонски театарски глумци
Категорија:Македонски филмски глумци
Категорија:Македонски телевизиски глумци
Категорија:Македонски глумци
Шарл Монтескје

**Шарл Монтескје** (Бордо,  - Париз, ), еден од најголемите француски филозофско - политички писатели. Со Волтер, Русо и Дидро, е претходник на француската револуција. Тој ги анализирал различните облици на власт и заклучил дека најправеден систем е оној во кој власта е поделена на законодавна, извршна и судска. Со ваков систем на функционирање, се спречувала злоупотребата на законот и се одржувала рамнотежа. Оваа идеја станала една од темелите на современите правни држави.

Во главното дело „Духот на законот“ ја изнесува теоријата за поделба на законодавна, на извршна и на судска власт, која и денес е темел на западната парламентарна демократија.

Категорија:Француски филозофи
Категорија:Француски писатели на фантастика
Категорија:Француски политичари
Категорија:Членови на Пруската академија на науките
Категорија:Членови на Кралското друштво
Категорија:Луѓе од Бордо
Категорија:Членови на Француската академија
Категорија:Починати во Париз
Категорија:Просветителски филозофи
Миа Фароу

мини|Фароу во 1980 година
**Миа Фароу** (Лос Анџелес, ), американската глумица.

Во 1964 година ја глуми главната улога во телевизиската серија „Гратчето Пејтон“, при што стекнува голема популарност. По две години, таа ја напушти серијата и добива голем публицитет, откако стапи во брак со 30-години постариот американски пејач Френк Синатра. Во 1968 година, филмот „Бебето на Розмари“ на режисерот Роман Полански во кој Фароу настапува, добива номинација за Оскар.

Категорија:Американски глумци
Категорија:Живи луѓе
Категорија:Добитници на Златен глобус
Рихард Штраус

**Рихард Штраус** ( - ), германски композитор и диригент. Компонираше опери, оперети, балети, соло-песни, камерна музика и друго. Автор е на оперите „Салома“, „Електра“, „Кавалер со ружа“, на поемата „Дон Жуан“ и на други дела. Татко му бил хорнист од најмали нозе компонирал симфонии поеми соло песни...тој го зголемува оркестарот неговите дела имаат одлики на доцниот романтизам. Во последните децении од својот живот станува претставник на романтизмот,.
## Наводи

James Hepokoski notes a shift in Strauss's technique in the tone poems, occurring between 1892 and 1893. It was after this point that Strauss rejected the philosophy of Schopenhauer and began more forcefully critiquing the institution of the symphony and the symphonic poem, thereby differentiating the second cycle of tone poems from the first.

Категорија:Германски композитори
Категорија:Германски диригенти
Категорија:Личности овековечени во споменикот „Валхала“
Категорија:Носители на прускиот Орден за заслуги (граѓански)
Категорија:Носители на Легијата на честа
Сергеј Иљјушин

мини|Сергеј Владимирович Иљјушин
**Сергеј Владимирович Иљјушин** (Дилалево,  - Москва, ), бил руски генерал и и водечки советски конструктор на авиони. Во текот на три децении конструира повеќе од 50 видови авиони. Посебно познат по оклопниот јуришен авион "Ил-2" констриран за потребите на советското воено воздухопловство во Втората светска војна.

Станал пилот 1917 година, а 1932 година започнува да работи на конструкција на авиони. Во 1936 година го конструирал двомоторниот авион **ЦКБ-30**, кој постигнува неколку рекорди, 1939 година го има конструирано јуришниот авион '''Ил-2''', лесниот бомбардер **Ил-4** и јуришниот авион **Ил-10**. После втората светска војна го има конструирано авионот **Ил-12** кој наоѓа примена во цивилната авијација, потоа **Ил-14**, **Ил-18** и турбомоторниот авион **Ил-28**.

Категорија:Руски авиоконструктори
Категорија:Херои на социјалистичкиот труд

Категорија:Добитници на Сталиновата награда
Категорија:Добитници на Лениновата награда
Категорија:Носители на Орденот на Црвената ѕвезда
Категорија:Носители на Орденот на Црвеното знаме
Категорија:Носители на Орденот на Црвеното знаме на трудот
Категорија:Носители на Орденот на Ленин
Категорија:Добитници на Државната награда на СССР
Категорија:Советски авиоконструктори
Категорија:Редовни членови на Академијата на науките на Советскиот Сојуз
Категорија:Погребани на Новодевичките гробишта
Категорија:Починати во Москва
Категорија:Носители на Орденот на Суворов од I степен
Категорија:Носители на Орденот на Суворов од II степен
Категорија:Јунаци на социјалистичкиот труд
Владимир Хоровиц

thumb|right|'''Владимир Самојлович Хоровиц''' ()
**Владимир Самојлович Хоровиц** () (1 октомври 1903 &ndash; 6 ноември 1989) бил руско-американски класичен пијанист-виртуоз и композитор со еврејско потекло. Се смета за еден од најголемите пијанисти на 20 век.

## Наводи

Категорија:Родени во 1903 година
Категорија:Починати во 1989 година
Категорија:Луѓе од Киев
Категорија:Пијанисти
Категорија:Американски пијанисти
Категорија:Добитници на Греми
Категорија:Еврејски пијанисти
Категорија:Руски пијанисти
Категорија:Украински пијанисти
Категорија:Носители на Легијата на честа
Категорија:Добитници на Волфовата награда за уметност
Категорија:Носители на Претседателскиот медал на слободата
Категорија:Украински Евреи
Категорија:Носители на Големиот крст со ѕвезда и лента на Орденот за заслуги за СР Германија
Жорж Сименон

**Жорж Сименон** (1903 -  ), белгиски писател, „татко“ на познатиот инспектор Мегре. Напиша повеќе од 500 книги, вклучувајќи ги и романите и автобиографските дела. Главен јунак во осумдесеттина негови книги е инспекторот Мегре за кој се снимени повеќе од 60 филмови.

Категорија:Белгиски писатели
Категорија:Родени во 1903 година
Антон Ашкерц

**Антон Ашкерц** ( - , ) — истакнат словенечки поет, претставник на реализмот во словенечката литература. Покрај епска поезија пишувал балади и романси.

## Наводи

Категорија:Словенечки поети
Категорија:Родени во 1856 година
Категорија:Починати во 1912 година
Отон Жупанчич

мини|Отон Жупанчич
**Отон Жупанчич** (Виница, Словенија,   - , ) — еден од најголемите современи словенечки поети. Во своето творештво, уметнички ги одрази националните и социјалните проблеми на својот народ. Словенечката поезија ја збогати со слободен ритам и со динамичен стил. Познати негови збирки се „Чаша на опојноста“, „Цицибан“ и „Преку полињата“.,

## Наводи

Ж
Категорија:Академици на САНУ
Категорија:Членови на Словенечката академија на науките и уметностите
Жорж Брак

мини|Жорж Брак

**Жорж Брак** ( - , ), француски сликар, еден од основачите и главен претставник на кубизмот. Сликаше мртва природа, пејзажи и актови. Тој изврши големо влијание врз современото сликарство,.
## Наводи

Б
Стефан Русјаков

**Стефан Русјаков** (Скопје,  - Скопје, ) — македонски оперски певец, баритон, еден од основоположниците на македонската опера и учесник во првата опера изведена на македонски јазик - „Кавалерија рустикана“ од Пјетро Маскањи на 9 мај 1947 год. Во МНТ работел од 1947 до 1954 г. Тој е носител на баритонскиот фах во почетните години на Операта. Позначајни улоги: Гроф Луна (Трубадур), Алберт (Вертер), Млинар Симо (Еро од оној свет). Како дипломиран правник, по напуштањето на Операта се посветува на правничката професија.

## Наводи

## Надворешни врски
*Институт за театрологија http://www.mactheatre.edu.mk/avtor.asp?lang=mac&id=5 

Категорија:Македонски оперски пејачи
Категорија:Луѓе од Скопје
Категорија:Починати во Скопје
Категорија:Луѓе од Скопје
Халид бин Абдулазиз

**Халид бин Абдулазиз ел- Сауд** (, **; 13 февруари 1913 – 13 јуни 1982) — крал на Саудиска Арабија од 1975 до 1982 г. и четврти владетел на земјата. Периодот на неговото владеење сее одликува со стопански развој на земјата поради зголемените приходи од нафтата и значајните настани на Блискиот Исток.

## Поврзано
* Сауд

## Наводи

## Надворешни врски
* 

Категорија:Кралеви на Саудиска Арабија
Категорија:Сауд
Категорија:Родени во 1913 година
Категорија:Починати во 1982 година
Јохан Хајнрих Песталоци

**Јохан Хајнрих Песталоци** (;  - ) — швајцарски педагог и реформатор, духовен творец на современото основно училиште.

Познати се неговите дела „Како Гертруда ги учи своите деца“, „Линхард и Гертруда“, „Лебедова песна“.

Во негова чест е наречено основното училиште „Јохан Хајнрих Песталоци“ во Скопје.

Категорија:Швајцарски педагози
Категорија:Родени во 1746 година
Категорија:Починати во 1827 година
Категорија:Луѓе од Цирих
Категорија:Членови на Баварската академија на науките
Ефрем Чучков

**Ефрем Чучков** ( во  —  во ) — македонски револуционер, член и војвода на Македонската револуционерна организација.

## Животопис

Ефрем Чучков е роден на 21 ноември 1870 година во Кратово, тогаш во Отоманското Царство. Се школувал во Солунската егзархиска гимназија (V клас гимназија), во Софија (две години воено училиште), а го завршил Педагошкото училиште во Казанлак во 1896 година.

По завршувањето на средното образование, работел како учител во штипското Ново Село, а потоа заедно со Гоце Делчев студирал во военото училиште во Софија. Потоа заедно со него и го напуштил училиштето. Учителствувал неколку години во Пехчево и Мелник, каде што започнал да ја развива организациската дејност на Организацијата.

Од крајот на 1897 година, Чучков бил во илегала. Тој бил меѓу организаторите на револуционерната мрежа во Штипско, заедно со Тодор Лазаров и Мише Развигоров. Кратко време во текот на 1902 година бил пунктовен началник во Ќустендил при што бил јавно физички нападнат од врховистите.

На 2 јануари 1905 година учествува на Скопскиот конгрес на Скопскиот револуционерен реон. За членови на окружното раководство биле избрани Даме Груев, Ефрем Чучков, Крсто, Мише Развигоров и Атанас Бабата.

По смртта на Мише Развигоров во април 1907 година, Ефрем Чучков, заедно со Тодор Александров бил окружен војвода на Скопскиот револуционерен округ.

## Подоцнежна дејност

На Ќустендилскиот конгрес од 1908 година, Ефрем Чучков бил избран за дополнителен член на ЦК, заедно со Петко Пенчев, Павел Христов, Петар Ацев, Аргир Манасиев и Стамат Икономов.

За време на Балканските војни, Чучков ја командувал единицата бр. 35, која учествувала во борбите за Кочани.

По Првата светска војна, тој учествувал активно во обновата на ВМРО, а во тоа време негов четник бил и Дончо Христов.

Чучков бил втората по важност личност во обновената организација, по нејзиниот водач Тодор Александров. Тешко болен, Чучков умрел во Софија на 1 октомври 1923 година.

Негов внук е македонскиот револуционер и политичар Емануел Чучков.

## Галерија



Податотека:Gruev Razvigorov Chuchkov Babata.jpg|Мише Развигоров, Даме Груев, Ефрем Чучков, Атанас Бабата
Податотека:IMRO bands at the Skopje assembly, 1905.jpg|Зборната чета на Скопскиот конгрес. Војводите Ефрем Чучков, Мише Развигоров, Атанас Бабата, Стефан Димитров и други.



## Наводи

### Литература
* Енциклопедичен речник КЮСТЕНДИЛ А-Я, София, 1988 г., изд.БАН., с.704;
* Енциклопедия България, том 7, Академично издателство „Проф.Марин Дринов“, София, 1996.
* Кратка биографија на Ефрем Чучков

## Надворешни врски

Категорија:Македонски револуционери
Категорија:Дејци на ВМОРО
Категорија:Македонски војводи
Категорија:Македонски преселници во Софија
Иекавски изговор

**Иекавскиот изговор** (исто така **јекавски изговор**) е еден од изговорите коишто ги има во неколку словенски јазици или нивните дијалекти. Јазици во коишто има иекавски изговор се: српски, хрватски, босански и црногорски.

Иекавскиот изговор на српскиот јазик е првиот кој е прифатен во книжевниот јазик и ја има најдолгата традиција во српскиот јазик. Со овој изговор е напишана голем дел од српската народна книжевност.

Карактеристично за овој изговор е тоа што старословенското "јат" (, ) преминало во *ије* или *је*.

## Поврзано
* Екавски изговор
* Икавски изговор
* Српски јазик
* Хрватски јазик
* Босански јазик
* Црногорски јазик

Категорија:Српски јазик
Категорија:Хрватски јазик
Категорија:Босански јазик
Категорија:Црногорски јазик
Екавски изговор

**Екавски изговор** (исто така *екавица*) е еден од трите изговори на српскиот, хрватскиот и босанскиот јазик и еден од двата кој се прифатени во книжевните варијанти на јазиците. Според тоа, екавскиот и ијекавскиот изговор се сметаат за литературни, што не е случај со икавскиот.

Географски, екавивцата се говори: на Косово и Метохија и Тимочка краина (*постар екавски*), јужна Србија (торлачки), поголем дел на Шумадија и Војводина (*помлад екавски*), додека екавски енклави постојат во Славонија (шќакавски или шокачки) и Подравјето (Осиек, Вуковар, Нашице)

Изговорот го добил името според рефлексот на прасловенскиот јат ( = ), т.е. неговата замена со **е**:

**' → ''е''
: мл****ко → мл**е**ко (ml**e**ko)
: цв****тъ → цв**е**т (cv**e**t)
: м****сто → м**е**сто (m**e**sto)

Замената на [[јат]]от со ''е'' е најзастапена и најчеста, но не и апсолутна:

**' → *и*
: дол***'вати → дол'''и'''вати
: н***'смь → н**и**сам

дури и **' → ''а''
: т****л****гъı → т**а**љ**и*'ге

Последниот пример е специфичен и единствен.

Во основа термините *екавски*, *(и)јекавски* и *икавски'' се однесуваат за говорите на штокавскиот дијалект, односно дијалектот кој е основа на книжевните српски, хрватски и босански јазик. Алтернативно, терминологијата може да се прошири на кајкавските и чакавските хрватски дијалекти. Уште повеќе, бидејќи јатот е прасловенски глас со рефлекси во сите современи словенски јазици, оваа терминологија може да се адаптира и за други словенски јазици. По таа логика македонскиот јазик би имал екавски изговор.

## Надворешни врски
* Карта на српскохрватските дијалекти според Брабец, Красте и Живковиќ
* [Карта на штокавските дијалекти според [Далибор Брозовиќ] (пристапено на 7.7.2011)] 

## Поврзано
* ијекавски изговор
* икавски изговор
* српски јазик

Категорија:Српски јазик
Категорија:Српскохрватски јазик
Икавски изговор

**Икавски изговор** (исто така *икавица*) — еден од изговорите на босанскиот, хрватскиот и српскиот јазик и единствениот кој не е прифатен во книжевниот јазик.

## Поврзано
* Екавски изговор
* Ијекавски изговор
* Српски јазик

Категорија:Хрватски јазик
Категорија:Српскохрватски јазик
Антон Мирчев - Пешкоски

**Антон Мирчев - Пешовски** (;  - , ) — македонски комунист, учесник во Октомвриската револуција.

## Животопис

Антон (Доне) Мирчев (Мирчин) - Пешкоски е роден во Тресонче, во маалото Пешковци и бил брат на учителот Крсте Мирчески. Во 1906 година, заминал во Царство Русија. Станал член на Македонската колонија во Петроград и бил потписник на неколку нејзини акти во списанието „''Македонски голос''“ (1914). Од 1914 година, тој учествувал во повеќе напредни групи во Русија. Во 1916 година, во една полициска провала, тој бил затворен и протеран во Сибир. Потоа се вратил во Петроград и во 1917 година, тој станал член на Македонскиот револуционерен комитет во Петроград. По избувнувањето на Октомвриската револуција зема учество во неа и учествува во нападот на Зимскиот дворец. За време на револуцијата, тој бил член на петроградскиот револуционерен комитет и соработувал со Владимир Илич Ленин и Кристијан Раковски. Назначен е за еден од раководителите на монополот за шпиритус и член на контролната петорка за снабдувањето и исхраната на градот.

Кога во јануари 1918 година, во Петроград била основана групата на балкански комунисти, тој, заедно со Михаил Антонов, Владимир Каваев и Елена Каваева, тој зел активно учество во нејзината работа. Во 1918 година, тој станал член на Руската комунистичка партија (болшевици). Потоа се вклучил во Првиот интернационален баталјон на Црвената армија за борба против контрареволуционерите и интервенционистите.

Доне станал и функционер во Комунистичката интернационала, како и министер во владата на Украина, составена по Октомвриската револуција од 1918 година.

Во 1920 година, како комунистички емисар, ја посетил Југославија и Бугарија. По враќањето во Русија, завршува инженерство. Тој бил испратен во Сибир каде работел на обновата и изградбата на Магнитогорск.

Постојат две верзии за неговата смрт во 1942 година. Според првата, Доне Мирчев починал во болница во Москва, болен од туберкулоза. Според втората, тој загадочно исчезнал една ноќ во 1942 година, во Москва, кога германските војски биле пред портите на советскиот главен град.

## Наводи

Категорија:Луѓе од Тресонче
Категорија:Октомвриска револуција
Категорија:Македонски комунисти
Роберт Рождественски

**Роберт Иванович Рождественски** (;  - ) — руски поет кој во периодот на распадот на доктрината на социјалистичкиот реализам, заедно со поетите од типот на Андреј Вознесенски, Евгениј Евтушенко и Бела Акмадулина се осврна кон еден понов, посвеж и послободен поетски пристап во Советскиот Сојуз.

Роден е во воена фамилија во Кошика. По почетокот на Втората светска војна оди во сиропиталиште, бидејќи двајцата негови родители се мобилизирани. Започнува да пишува по завршувањето на средното училиште (првите свои стихови ги издава во 1950). 
За време на првите години од владеењето на Хрушчов, Рождественски работи крај Вознесенски, Јевтушенко и Акмадулина. Тие не се покоруваат на социјалистичкиот реализами почнуваат да пишуваат емотивни, лирски поеми. Сепак, тој никогаш нема да биде критички настроен кон комунистичката власт, поради што ќе биде постојано поддржуван од неа, а и ќе ја добие Лениновата награда во 1979 година.

Тој е првиот добитник на *Златниот венец* на Струшките вечери на поезијата за најдобра песна во 1966 година.

Умира на 19 август 1994 во Переделкино.
## Наводи

## Надворешни врски
* Роберт Рождественски поеми на Стихи Поэтов 
* Рождественски на lib.ru. 

Категорија:Руски поети
Категорија:Руски писатели
Категорија:Советски поети
Категорија:Советски писатели
Категорија:Добитници на Златен венец на Струшките вечери на поезијата
Категорија:Носители на Орденот на Црвеното знаме на трудот
Категорија:Носители на Орденот на Ленин
Категорија:Добитници на Државната награда на СССР
Категорија:Носители на орденот „Знак на Честа“
Категорија:Добитници на наградата на Ленинскиот комсомол
Категорија:Починати во Москва
Србофобија

[мини|десно|250п|[Австроунгарска карикатура од периодод пред Првата светска војна, која прикажува рака која го смачкува Србинот. Текстот од карикатурата гласи „Србија мора да умре“.]]
**Србофобија** или **антисрпство** во најопшта смисла е поим кој означува ксенофобија, непријателство, одбивност и омраза кон Србите, Србија и српската култура. Како термин е релативно нов и се јавува кон почетокот на XX век. Една од најстарите анти-српски фрази е среќава уште во 1914. во Виена, на почетокот на Првата светска војна: *Alle Serben müssen sterben* или *Serbien muß sterbien*

Србофобијата како процес станува актуелна за време, и по распадот на СФРЈ. За време на Југословенските војни пропагандата против Србите и Србија зема силен замав како резултат на одредени националистички политики. Како и да е, за афирмацијата србофобијата голем удел има и самата српска политика во овој период.

Како најчести примери на србофобија се посочуваат:
* Геноцидот на Србите во концентрациониот логор „Јасеновац“.
* Прогонот на Србите од Хрватска по воената операција „Луња“ во август 1995.
* Ословувањето на Србите и сè српско со термини како „четници“, „четничко“ и сл.

## Поврзано
* Србофилија
* Србоманија
* Антисемитизам
* Ксенофобија
* Албанофобија

## Извори


Категорија:Предрасуди
Категорија:Дискриминација
Категорија:Српска култура
Ајвар

мини|десно|200п|Ајвар
**Ајвар** — посебен вид на салата, направена од црвени пиперки. Ајварот е еден од највкусните специјалитети и најголемите тајни на балканската кујна, кој води потекло од Македонија.

Ајварот се подготвува на традиционален начин (на отворен простор — пиперките се печат на шпорет на дрва), поради што потребна е доста напорна рачна работа. Најчесто се подготвува кон крајот на летото и во почетокот на есента. Во текот на подготовката, најпрво црвените пиперки (кои може да бидат и лути и благи) се печат, а потоа се ставаат во пластични ќеси за да набабрат, зашто на овој начин потоа полесно може да се излупат. Потоа следува внимателното лупење, при кое треба да се отстранат семките и собирањето во мрежести вреќи во кои пиперките ја поминуваат ноќта. Следниот ден тие се сечат на ситни парчиња, мелат и пржат на тивок оган. Треба да се забележи дека различни семејства, различно го подготвуваат својот ајвар. Така, некои во смесата додаваат мелени домати, некои моркови, а најчесто се користи модриот патлиџан како најефективен додаток на традиционалниот ајвар. 

Најдобриот ајвар се произведува во домаќинствата, зашто само преку внимателна рачна работа може да се постигне целосно отстранување на лушпата и семето од пиперката што го гарантира чистиот вкус на ајварот. Тој е редовен и постојан дел од *зимницата* зашто најлесно се конзервира и најдолго може да опстои во зимскиот период од годината.

На Балканот, постојат и неколку индустриски производители на ајвар кои, поради многу распространетата домашна подготовка, најчесто располагаат со многу скромни производствени капацитети:

* *Дием-ГП*, Гевгелија, Република Македонија
* *Випро*, Гевгелија, Република Македонија
* *Витаминка*, Прилеп, Република Македонија
* *Мама'с*, Струмица, Република Македонија
* *Витаминка*, Бања Лука, Босна и Херцеговина
* *Вегафрут*, Босна и Херцеговина
* *Подравка*, Хрватска
* *Дрога Колинска*, Словенија
* *Ета*, Словенија
* *Penguen*, Турција

## Галерија


File:Ајвар во подготовка.jpg|right|200px|Ајвар во подготовка
File:Ајвар - зимница.jpg|Ајвар зимница
File:Ајвар и леб.jpg|Ајвар и леб
File:Ајвар, леб и сирење 01.jpg|Ајвар,леб и сирење
File:Ајвар и леб.jpg|Ајвар и леб
File:АЈВАРРРРРРРРР.jpg|Подготовка на ајвар
File:Ајвар и леб.jpg|Ајвар и леб
File:Ајварче и лепче.jpg|Ајварче и лепче
File:Ајварче со сите свои додатоци.jpg|Ајвар со додатоци




## Наводи


## Надворешни врски
* Почна сезоната на подготвување на ајвар - опширен текст во весникот *[[Шпиц]]*.
* Производство на ајвар во Витаминка. 
* Ластавица - производство на ајвар. 
* Рецепт за приготвување на ајвар (Англиски)

Категорија:Македонска кујна
Категорија:Српска кујна
Категорија:Турцизми
Свиштов

**Свиштов** () е град во Северна Бугарија. Тој се наоѓа во Великотрновската област и е расположен на брегот на реката Дунав. Градот е трет по големина во областа после Велико Трново и Горна Орјаховица и е административен центар на Општина Свиштов.

Старобугарското име на градот е **Свештниj** (*Свѣщний*). Утврденото во Австриско-турскиот мировен договор од 5 август 1791 г. име е **Шиштова**, со што е заменет турскиот назив **Zigit**. Свиштов e првиот бугарски град ослободен од турско ропство.

Градот има население од околу 23.325 жители (2022).. Поголемиот дел од населението на Свиштов е православно. Мал дел од жителите на градот се римокатолици, главно поради миграцијата од некои од околните села, коишто се католички целосно (с. Ореш) или делумно (град Белене, с. Драгомирово).

## Наводи


Категорија:Населени места на Дунав
Категорија:Бугарско-романски гранични премини
Категорија:Населени места во областа Велико Трново
Булат Окуџава

**Булат Шалвович Окуџава** (руски: *Булат Шалвович Окуджава*, грузиски: *ბულატ ოკუჯავა*) ( - ) — советски и руски поет, прозаист, композитор и сценарист, еден од основачите на рускиот жанр наречен „авторска песна“ (*авторская песня*). По потекло бил Грузиец роден во Москва; умира во Париз. Создава повеќе од 200 музички композиции на чиј текст е автор самиот тој. Неговите песни се еден вид мешавина на рускиот традиционален фолклор и на француските *[[шансона|шансони]]*.  Иако тие никогаш немаат политички карактер (за разлика од оние на неговите колеги - "бардови"), свежината и независноста на поезијата на Окуџава секогаш им пречи на властите кои долго време ќе се двоумат дали да го санкционираат неговото творештво.

Добитник е на Златниот венец на Струшките вечери на поезијата во 1967 година.

## Наводи

## Надворешни врски

* Аудио податотеки на неговите најпознати песни во MP3 формат.  
* Биографија russia-in-us.com.   
* Биографија на russia-ic.com. 
* Текстови на повеќе од 100 негови песни. 

Категорија:Советски поети
Категорија:Руски поети
Категорија:Руски писатели
Категорија:Добитници на Златен венец на Струшките вечери на поезијата
Категорија:Добитници на Државната награда на СССР
Категорија:Носители на Орденот на пријателството меѓу народите
Категорија:Носители на Орденот на Татковинската војна од I степен
Србофилија

**Србофилија** — поим кој во најопшта смисла означува симпатии, наклоност, почит, поддршка кон српската култура, српскиот народ и Србија. Србофилијата е најприсутна кај народите кои се најблиски и сродни со Србите.

Србофилијата може да е последица на различни причини: од едноставна фасцинација и восхит од српската култура и народ, сѐ до *наследниот фактор* (кај припадниците од етнички мешани бракови кај кои еден од родителите е од српска националност).

Србофилијата е особено присутна меѓу Црногорците и Македонците, но пред сѐ како последица на етнолошко-култоролошка блискост. Кај Македонците особен придонес за ова дал и процесот на присилна србизација спроведуван од српската власт во Македонија во периодот од Балканските војни, па сѐ до крајот на Втората светска војна, како и блиските контакти и заедничкиот живот на овие два народи во поранешна Југославија. 
Наспроти србофилијата (како условна средина) стојат други два *екстремистички* поими: србофобијата (одбивност кон српското) и србоманијата (отфрлање на сопствениот етнички идентитет за сметка на српскиот).

## Поврзано
* Срби
* Србоманија
* Србофобија

Категорија:Алофилија
Категорија:Српски национализам
Список на битки во Наполеоновите војни

Ова е **список на битки** во кои **[[Наполеон Бонапарт]]** директно учествувал (како Опсадата на Тулон, неговите Италијански походи и Египетски поход); или кои се одвивале за време на т.н. Наполеонско доба, 9 ноември 1799 - 18 јуни 1815.

## А
* Битка кај Абукир 2 јануари - 20 февруари 1799
* Опсада на Акра 17 март - 20 мај 1799
* Битка кај Арколскиот мост 15-17 ноември 1796
* Битка кај Асперн-слинг 22 мај 1809
* Битка кај Ауерштет 14 октомври 1806
* Битка кај Аустерлиц 2 декември 1805

## Б
* Битка кај Бадахос 16 март - 6 април 1812
* Битка кај Бауцен 21 мај 1813
* Битка кај Бородино 7 септември 1812

## В
* Битка кај Ваграм 5-6 јули 1809
* Битка кај Вавр 18-19 јуни 1815
* Битка кај Ватерло 18 јуни 1815
* Битка кај Вимеиро 20 август 1808
* Битка кај Виторија 21 јуни 1813

## Д
* Битка кај Дрезден 26-27 август 1813

## Е
* Битка кај Екмил 22 април 1809
* Битка кај Ејлау 7-8 февруари 1807

## З
* Битка кај Заалфелд 10 октомври 1806

## Ј
* Битка кај Јена 14 октомври 1806

## К
* Битка кај Катр Бра 16 јуни 1815
* Битка кај Копенхаген 2 април 1801
* Битка кај Коруња 16 јануари 1809

## Л
* Битка кај Лајпциг 16-19 октомври 1813
* Битка кај Лињи 16 јуни 1815
* Битка кај Лицен 2 мај 1813
* Битка кај Лоди 10 мај 1796

## М
* Битка кај Маренго 14 јуни 1800 
* Битка кај Медељин 28 март 1809
* Битка кај Минсио 8 февруари 1814

## Н
* Битка кај Нил 1-2 август 1798

## О
* Битка кај Окања 19 ноември 1809

## П
* Битка кај пирамидите 21 јули 1798

## Р
* Битка кај Риволи 14-15 јануари 1797

## С
* Битка кај Саламанка 22 јули 1812
* Битка кај Сомосиера 30 ноември 1808

## Т
* Битка кај Талавера 27-28 јули 1809
* Битка кај Трафалгар 21 октомври 1805
* Опсада на Тулон септември - декември 1793 (siege)

## У
* Битка кај Улм 16-19 октомври 1805

## Ф
* Битка кај Фридланд 14 јуни 1807

## Х
* Битка кај Хајлсберг 10 јуни 1807
* Опсада на Хамбург 30 мај 1813 - 27 мај 1814


Категорија:Прво Француско Царство
Марш на Дрина

мини|280x280пискел|''Марш на Дрина'', оригинален нотен запис на композиторот Станислав Бинички, 26 мај 1915.
**Марш на Дрина** (срп.: *Марш на Дрину*), правилно: **марш „На Дрина“**, е традиционален српски марш компониран од Станислав Бинички непосредно по Церската битка (16.-19 август, 1914.), почетната битка од Првата светска војна. Иако првенствено наменета на паднатите борци на Цер, маршот станува симбол на храброста српските војници во Првата светска војна воопшто. Се смета дека „*На Дрина*“ е посветен на извесен полковник Стојановиќ кој го дал својот живот во Церската битка. Денес кај повеќе соседни народи на Србите, особено кај Бошњаците, овој марш се смета за националистички и шовинистички.

## Стихови
Стиховите се следниве:

## Наводи

Категорија:Србија во Првата светска војна
Категорија:Српска музика
Категорија:Песни од Првата светска војна
Инѓија

thumb|right|200px|Инѓија
**Инѓија** () — град и општина во Сремскиот Управен Округ во Војводина, Србија. Се наоѓа на 45°3′0″ северна ширина, и 20°5′0″ источна должина.

Општината се состои од 11 населени места и има вкупно население од 49.609 жители, додека самиот град Инѓија има 26.247 жители. Националната структура на населението е следна: Срби - 84,87%, Хрвати - 3,83%, Југословени - 1,95%, Унгарци - 1,93% и останати.

Градоначалник е Горан Јешиќ.

## Надворешни врски
* Портал за Инѓија 

Категорија:Градови во Војводина
Категорија:Општини во Војводина
Категорија:Сремски Управен Округ
Категорија:Срем
Иредентизам

**Иредентизам** — поим што се однесува на националистичко движење и идеологии што се заложуваат за менување на државните граници со цел етничките малцинства што живеат во други држави да потпаднат под власт на државата каде што тој етникум е мнозинство.

Називот доаѓа од изразот *Italia Irredenta* кој во втората половина на деветнаесеттиот век го користеле италијанските националисти за да ги опишат подрачјата со значајно италијанско малцинство кои после обединувањето на Италија останале надвор од подрачјето на владеење на италијанската држава.

Со оглед на тоа дека во Европа, посебно во нејзините источни делови, границите никогаш не биле и не можеле да бидат повлечени во склад со етничкиот состав на населението (кој исто така се менувал во склад со развитокот на економските, политичките и географските трендови), речиси секоја национална држава од дваесеттиот век на еден или друг начин има свое сопствено иредентистичко движење или пак била погодена од иредентистички движења на соседните држави.

Иредентизмот и во денешно време е службена политика на некои држави а со самото тоа и потенцијална искра за предизвикување на нестабилност на многу делови низ светот. Пример спорот помеѓу Индија и Пакистан околу Кашмир. Кинеското непризнавање на Тајван како самостојна држава и сл.

## Модерни иредентистички движења во Европа
* Голема Србија
* Албански иредентизам

## Поврзано
* Иредентистички движења
* Анексионизам
* Чаувинизам
* Етнички национализам
* Етничко чистење
* Екстремизам
* Национализам
* Пропаганда
* Реваншизам
* Сецесионизам
* Територијални спорови

Категорија:Иредентизам
Категорија:Меѓународни односи
Категорија:Поделени региони
Вистан Хју Оден

**Вистан Хју Оден** (анг. *Wystan Hugh Auden*, *W.H. Auden*;  - )) — англо-американски поет, за многумина еден од најголемите во текот на XX век. Неговото творештво е значајно по стилистичките и технички достигнувања, по обработката на моралните и политички прашања, како и по разноликоста на тонот, формата и содржината.  Централни теми во неговата поезија се искрената љубов, политиката и државјанството, религијата и моралот, како и односот меѓу човечките суштества и анонимниот, далечен свет на природата. Кон крајот на животот ја добил престижната поетска награда „Златен венец“ на Струшките вечери на поезијата.

Оден израснува во Бирмингем во добростоечко семејство од средната класа и чита англиска литература на Оксфорд. Неговите први песни, од крајот на 1920-тите и 1930-тите, наизменично се под влијание на мрачните модерни стилови и јасните традиционални и се пишувани со жесток и драматичен тон. Три драми напишани во соработка со Кристофер Ишервуд во 1935-38 ја воспоставуваат неговата репутација на левоориентиран социјален поет и пророк. Во доцниот период од 1930-тите сакајќи да ја одбегне оваа репутација, тој заминува за САД. Неговата поезија од 1940-тите истражува религиозни и етички теми на понеемотивен начин во однос на првите дела, но сѐ уште комбинира нови форми измислени од самиот Оден со традиционалните форми и стилови. Во 1950-тите и 1960-тите многу од неговите поеми се фокусираат на начинот на кој зборовите ги откриваат и кријат чувствата и развива особен интерес во пишувањето на оперски либрета, форма која идеално му одговара за да искаже моќни чувства.

Од околу 1927 до 1939 година Оден и Ишервуд одржувале трајно но спорадично сексуално пријателство. Во 1939 година Оден се вљуби во Честер Калман и ја сметал нивната врска како брак; ова заврши во 1941 година, но тие го одржале нивното пријателство и од 1947 до смртта на Оден тие живееле во иста куќа или стан во не-полов однос, често соработувајќи на оперски либрета.

Оден е исто така и плоден писател на прозни есеи и рецензии на литературни, политички, психолошки и религиозни теми, поради што неколкупати работи на документарни филмови, поетски драми и многу други уметнички облици. Во текот на неговиот живот Оден се здобива со приматите *контроверзен* и *влијателен*. По неговата смрт, неколку негови песни, особено "*[[Погребен Блуз]]*" ("*Запрете ги сите часовници*") и "*[[1 септември 1939]]*", стануваат особено популарни преку нивното често користење во филмови, преноси и низа популарни медиуми.

## Наводи

## Надворешни врски

***Погледнете ја*** списокот на надворешни врски на мрежната страница на ''W.&nbsp;H. Auden Society''.

* 
* 

Категорија:Англиски поети
Категорија:Англиски писатели
Категорија:Добитници на Златен венец на Струшките вечери на поезијата
Категорија:Луѓе од Јорк
Категорија:ЛГБТ-писатели
Категорија:Апсолвенти на Оксфордскиот универзитет
Категорија:Книжевни теоретичари
Категорија:Антолози
Света Елена (остров)

**Света Елена** () — остров во Атлантскиот Океан и дел од британската територија Света Елена, Вознесение и Тристан да Куња. Откако го прогониле, Наполеон Бонапарт бил донесен на Света Елена. Тој тука живеел сè до смртта на 5 мај 1821 година. Се смета дека бил отруен на својата 52 година.

## Поврзано
* Грб на Света Елена
* Знаме на Света Елена

## Наводи


Категорија:Света Елена, Вознесение и Тристан да Куња
Категорија:Острови во Атлантскиот Океан
Категорија:Британски прекуморски територии
Категорија:Средноатлантски Гребен
Печора

**Печора** е голема река во европскиот дел на Русија. Долга е 1.809&nbsp;km.

Печора извира од планината Урал. Пловна е, но во поголемиот дел од годината е замрзната како резултат на ниските температури кои владеат во тој предел.
Таа се наоѓа во северозападниот дел на Русија. Во неа се слеваат повеќе помали реки, како што е реката Уса. Таа поминува низ повеќе градови, а тие се: Печора, Кипиево, Оксино и Нарјан Мар. Нејзиниот речен слив тече низ рамничарски рејлеф и се слева во Печорскиот Залив. Таа река се влева во Северноледениот Океан и е дел од неговото сливно подрачје.    

Категорија:Реки во Русија
Категорија:Реки во Коми
Категорија:Реки во Ненецкиот автономен округ
Фазил Хисни Дагларџа

мини|десно|'''Фазил Хисни Дагларџа''' (,  - , )  
**Фазил Хисни Дагларџа** (,  - , ) — еден од најафирмираните и најплодни турски поети со повеќе од 60 издадени збирки песни до 2007 година.

Иако учел во воена школа, започнал со пишување поезија уште од средно училиште. Неговата песна *Yavaslayan Omur* („*Бавен Живот*“) го става во центарот на вниманието на турската интелегенција уште во 1933 година. Како офицер живеел во неколку градови во земјата сè до 1950 година, кога и ја напуштил армијата, по што работел во *Управата за Печат и Туризам* и *Министерството за труд* уште десет години. Некое време минал во Франција во 1952 година. Заедно со еден пријател ја основал книжарницата и издавачка куќа *Kitap* („*Книга*“), чиј управник бил сè до 1970 година. Оттогаш бил безмалку исклучиво посветен на пишување поезија.

Дагларџа бил избран за *најдобар турски поет* од страна на Меѓународниот Поетски Форум на состанок во Питсбург, Пенсилванија во 1967 година и бил добитник на *Златниот венец* на Струшките вечери на поезијата во 1974 година.

Неговата пуристичка употреба на турскиот јазик воведува една нова димензија во современата турска литература. Во своите песни тој обработувал мотиви од праисторијата на човекот и универзумот, теми со антивоен карактер, но и такви инспирирани од Турската војна за независност.
## Значење и влијание
Песната „Запис за учителот“ на македонскиот поет Анте Поповски е инспирирана од песната на Дагларџа, „Двојник“.

## Наводи

## Надворешни врски

* Фазил Хисни Дагларџа - биографија и библиографија. 

Категорија:Турски поети
Категорија:Турски писатели
Дагларџа