Конгрес на Соединетите Американски Држави

**Конгресот на Соединетите Американски Држави** (англ. *United States Congress*) е дводомно легислативно тело на федералната влада на САД кое се состои од Сенат и Претставнички дом. Сенаторите и претставниците се избираат на директни избори.

Претставничкиот дом има 435 претставници кои ги претставуваат своите изборни единици во период од две години. Местата во Претставничкиот дом се сразмерно поделени помеѓу сојузните држави според нивната популација. Во Сенатот, секоја сојузна држава на САД е претставена со по двајца од вкупно 100-те сенатори. Секои две години се избираат приближно една третина од сенаторите во Сенатот, а тие имаат 6-годишен мандат.

Целокупната законодавна власт на САД е во рацете на Конгресот. Иако имаат некои специфични улоги предвидени со уставот на САД, Претставничкиот дом и Сенатот се рамноправни партнери во законодавниот процес: законите не можат да се донесат без согласност од обата дома.

Конгресот се среќава во Капитолот на САД, во Вашингтон, округ Колумбија.

= Преглед =
Член 1 од Уставот на Соединетите Држави вели: „Сите законодавни овластувања доделени овде ќе бидат доделени на Конгресот на Соединетите држави, кој ќе се состои од Сенат и Претставнички дом“. Домот и Сенатот се еднакви партнери во законодавниот процес - законодавството не може да се донесе без согласност на двата дома. Уставот на секоја комора и дава посебни овластувања. Сенатот ги ратификува договорите и ги одобрува претседателските назначувања додека Домот иницира нацрт-закони за зголемување на приходите .

Домот иницира и одлучува за импичмент , додека Сенатот гласа за осуда и отстранување на функцијата за случаите на импичмент.  Потребни се две третини гласови од Сенатот пред да биде отстрането лице од функцијата.

Терминот *Конгрес* може да се однесува и на одреден состанок на законодавниот дом. Конгресот опфаќа две години; сегашниот, 119. Конгрес , започна на 3 јануари 2025 година и ќе заврши на 3 јануари 2027 година . Јануари од секоја непарна година. Членовите на Сенатот се нарекуваат сенатори; членовите на Претставничкиот дом се нарекуваат претставници, конгресмени или конгресмени.

Научникот и претставник Ли Х. Хамилтон тврди дека „историската мисија на Конгресот била да ја одржи слободата“ и инсистирал дека тој е „движечка сила во американската влада“  и „извонредно отпорна институција“.  Конгресот е „срцето и душата на нашата демократија“, според ова гледиште, иако законодавците ретко го постигнуваат престижот или признавањето на името на претседателите или судиите на Врховниот суд ; еден напиша дека „законодавците остануваат духови во историската имагинација на Америка“. Еден аналитичар тврди дека таа не е само реактивна институција, туку одиграла активна улога во обликувањето на владината политика и е исклучително чувствителна на притисокот од јавноста.  Неколку академици го опишаа Конгресот:Конгресот нè отсликува во сите наши силни страни и сите наши слабости. Тоа ги отсликува нашите регионални идиосинкразии, нашата етничка, верска и расна различност, нашето мноштво професии и нашите засенчени мислења за сè, од вредноста на војната до војната за вредностите. Конгресот е најрепрезентативното тело на владата  ... Конгресот во суштина е задолжен да ги усогласи нашите многубројни гледишта за големите прашања за јавната политика на денот. Конгресот постојано се менува и постојано е во тек.  Во последно време, американскиот југ и запад добија места во Домот според демографските промени забележани со пописот и вклучуваат повеќе жени и малцинства .  Додека рамнотежата на моќта меѓу различните делови на владата продолжува да се менува, внатрешната структура на Конгресот е важно да се разбере заедно со нејзините интеракции со таканаречените *посреднички институции* како што се политичките партии , граѓанските здруженија , интересните групи и масовните медиуми. .

Конгресот на Соединетите Американски Држави служи за две различни цели кои се преклопуваат: локално претставување во федералната влада на конгресна област од страна на претставници и опширно претставување на државата пред федералната влада од страна на сенаторите.

Повеќето актуелни претседатели бараат реизбор, а нивната историска веројатност за победа на следните избори надминува 90 проценти.

Историската евиденција на Претставничкиот дом и Сенатот ги води Центарот за законодавна архива, кој е дел од Националната управа за архиви и записи .

Конгресот е директно одговорен за управувањето со округот Колумбија , сегашното седиште на федералната влада.

= Историја =
**18 век**

Првиот континентален конгрес бил собир на претставници од дванаесет од тринаесетте колонии .  На 4 јули 1776 година, Вториот континентален конгрес ја усвоил Декларацијата за независност , повикувајќи се на новата нација како „Соединети Американски Држави“. Членовите на Конфедерацијата во 1781 година го создадоа Конгресот на Конфедерацијата , еднодомно тело со еднаква застапеност меѓу државите во кои секоја држава имаше право на вето на повеќето одлуки. Конгресот имаше извршна, но не и законодавна власт, а федералното судство беше ограничено на адмиралитетот  и немаше овластување да собира даноци, да ја регулира трговијата или да спроведува закони.

Немоќта на владата доведе до Конвенција од 1787 година , која предложи ревидиран устав со двокоморен или *дводомен* конгрес.  Помалите држави се расправаа за еднаква застапеност за секоја држава.  Структурата со две комори функционираше добро во државните влади.  Усвоен е компромисен план, компромисот во Конектикат , со претставници избрани од населението (во корист на поголемите држави) и точно двајца сенатори избрани од државните влади (во корист на помалите држави).  Ратификуваниот устав создаде федерална структура со два преклопувачки центри на моќ, така што секој граѓанин *како поединец* е подложен на овластувањата на државната власт и националната влада.  За заштита од злоупотреба на власта, секоја гранка на власта - извршна, законодавна и судска - имала посебна сфера на власт и можела да ги проверува другите гранки според принципот на поделба на власта .  Понатаму, имало контроли и рамнотежи *во* законодавниот дом бидејќи постоеле два посебни комори.  Новата влада стана активна во 1789 година.

Политикологот Џулијан Е. Зелизер сугерираше дека имало четири главни конгресни ера, со значително преклопување, и ја вклучувале *ерата на формација* (1780-1820), *партизанската ера* (1830-1900), *ерата на комитетот* (1910-ти-1960-ти) и *современата ера* (1970–денес).

Федералистите и анти-федералистите се бореле за власт во раните години кога политичките партии станаа изразени. Со усвојувањето на Уставот и Законот за правата , антифедералистичкото движење беше исцрпено. Некои активисти се приклучија на Анти-административната партија која Џејмс Медисон и Томас Џеферсон ја формираа околу 1790-1791 година за да се спротивстават на политиките на секретарот за финансии Александар Хамилтон ; таа набрзо стана Демократско-републиканска партија или Џеферсонска Републиканска партија  и ја започна ерата на Првиот партиски систем .

**19 век**

Во 1800 година, изборот на Томас Џеферсон за претседател означи мирна транзиција на моќта меѓу партиите. Џон Маршал , 4-ти главен судија на Врховниот суд , ги овласти судовите со воспоставување на принципот на судска ревизија во законот во историскиот случај *Марбери против Медисон* во 1803 година, ефикасно давајќи му на Врховниот суд овластување да го поништи законодавството на Конгресот.

Граѓанската војна , која траеше од 1861 до 1865 година, го реши проблемот со ропството и ја обедини нацијата под федерална власт, но ја ослабна моќта на правата на државите . Позлатеното доба (1877–1901) беше обележано со републиканска доминација во Конгресот. Во тоа време, активноста на лобирање стана поинтензивна, особено за време на администрацијата на претседателот Улис С. Грант , во која влијателни лобија се залагаа за субвенции за железницата и тарифите за волна.  Имиграцијата и високите стапки на наталитет ги зголемија редовите на граѓаните и нацијата растеше со брзо темпо. Прогресивната ера се карактеризираше со силно партиско раководство во двата дома на Конгресот и повици за реформи; понекогаш реформаторите велеа дека лобистите ја корумпираат политиката.  Позицијата на претседател на Домот стана исклучително моќна под лидери како Томас Рид во 1890 година и Џозеф Гарни Канон .

**20 век**

До почетокот на 20 век, партиските структури и раководството се појавија како клучни организатори на постапките во Сенатот.

Системот на стаж, во кој долгогодишните членови на Конгресот добиваа сè поголема моќ, ги охрабруваше политичарите од двете партии да бараат долги мандати. Претседателите на комитетите останаа влијателни во двата дома до реформите во 1970-тите.

Важните структурни промени го вклучија директниот народен избор на сенатори според Седумнаесеттиот амандман ,  ратификуван на 8 април 1913 година. Одлуките на Врховниот суд засновани на трговската клаузула на Уставот ја проширија моќта на Конгресот за регулирање на економијата.  Еден ефект на народниот избор на сенатори беше да се намали разликата помеѓу Домот и Сенатот во однос на нивната поврзаност со електоратот.  Реформите на куци патки според Дваесеттиот амандман ја намалија моќта на поразените и пензионираните членови на Конгресот да имаат влијание и покрај нивниот недостаток на одговорност.

Големата депресија го воведе претседателот Френклин Рузвелт и силната контрола од страна на демократите  и историските политики на Њу Дил . Изборот на Рузвелт во 1932 година означи промена на владината моќ кон извршната власт. Бројни иницијативи за Њу договор дојдоа од Белата куќа , а иницирани од Конгресот.  Претседателот Рузвелт ја истурка својата агенда во Конгресот со детали за персоналот на извршната гранка до пријателските комитети на Сенатот (пракса која заврши со Закон за законодавна реорганизација од 1946 година).  Демократската партија ги контролираше двата дома на Конгресот многу години.  За тоа време, републиканците и конзервативните јужни демократи  ја формираа Конзервативната коалиција .  Демократите ја задржаа контролата врз Конгресот за време на Втората светска војна .  Конгресот се бореше со ефикасноста во повоената ера делумно со намалување на бројот на постојани конгресни комисии.  Јужните демократи станаа моќна сила во многу влијателни комитети иако политичката моќ наизменично се менуваше меѓу републиканците и демократите во текот на овие години. Покомплексните прашања бараа поголема специјализација и експертиза, како што се вселенските летови и политиката за атомска енергија.  Сенаторот Џозеф Мекарти го искористил стравот од комунизмот за време на Вториот црвен страв и водел телевизиски сослушувања.  Во 1960 година, демократскиот кандидат Џон Ф.

Конгресот ја усвои програмата на Џонсон за Големото општество за борба против сиромаштијата и гладот. Скандалот Вотергејт имаше моќен ефект на будење на донекаде заспаниот Конгрес кој ги истражуваше претседателските неправилности и прикривања; скандалот „суштински ги преобликува“ односите меѓу гранките на власта, предложи политикологот Брус Џ. Шулман .  Се врати партизацијата, особено по 1994 година; еден аналитичар ги припишува партиските внатрешни борби на слабите конгресни мнозинства кои ги обесхрабрија пријателските социјални собири во салите за состаноци како што е *Одборот за образование* .  Конгресот почна повторно да го потврдува својот авторитет.  Лобирањето стана голем фактор и покрај Федералниот закон за изборна кампања од 1971 година . Политичките акциони комитети или PAC би можеле да даваат значителни донации на кандидатите за конгрес преку средства како што се придонеси *со меки пари* .  Иако паричните средства не беа дадени на одредени кампањи за кандидати, парите често им беа од голема корист на кандидатите на индиректен начин и помагаа во реизборот на кандидатите.  Реформите како што е Законот за реформа на двопартиската кампања од 2002 година ги ограничија донациите за кампањата, но не ги ограничија придонесите *со меки пари* .  Еден извор сугерира дека пост-Вотергејт законите изменети во 1974 година треба да го намалат „влијанието на богатите соработници и да ги завршат исплатите“, наместо да ги „легитимизираат PAC“ бидејќи тие „овозможувале на поединците да се здружат за поддршка на кандидатите“.

Од 1974 до 1984 година, PAC пораснаа од 608 на 3.803 и донациите скокнаа од 12,5  милиони долари на 120  милиони долари  заедно со загриженоста за влијанието на PAC во Конгресот.  Во 2009 година, имаше 4.600 деловни, работнички и специјални PAC-и  вклучувајќи ги и оние за адвокати , електричари и брокери за недвижнини .  Од 2007 до 2008 година, 175 членови на Конгресот добиле „половина или повеќе од готовината за нивната кампања“ од PAC.

Од 1970 до 2009 година, Домот ги прошири делегатите, заедно со нивните овластувања и привилегии кои ги претставуваат граѓаните на САД во недржавните области, почнувајќи со застапеноста во комитетите за постојаниот комесар на Порторико во 1970 година. Во 1971 година, делегат за Дистриктот Колумбија беше овластен , а во 1972 година беа воспоставени нови делегатски позиции за Американските Девствени Острови и Гуам . Во 1978 година беше додаден дополнителен делегат за Американска Самоа .

Кон крајот на 20 век, медиумите станаа поважни во работата на Конгресот.  Аналитичарот Мајкл Шудсон сугерираше дека поголемиот публицитет ја поткопува моќта на политичките партии и предизвика „да се отворат повеќе патишта во Конгресот за поединечните претставници да влијаат на одлуките“.  Норман Орнштајн сугерираше дека медиумската проминенција доведе до поголем акцент на негативната и сензационална страна на Конгресот, и го нарече ова како *таблоидизација* на медиумското покривање.  Други видоа притисок да се притисне политичката позиција во триесет и вториот звук.  Еден извештај го карактеризира Конгресот во 2013 година како непродуктивен, закочен и „поставува рекорди за залудност“.  Во октомври 2013 година, бидејќи Конгресот не можеше да направи компромис, владата беше затворена неколку недели и ризикуваше сериозно неисполнување на долговите, предизвикувајќи 60% од јавноста да каже дека ќе го „отпушти секој член на Конгресот“ вклучувајќи го и нивниот претставник.  Еден извештај сугерираше дека Конгресот го претставува „најголемиот ризик за американската економија“ поради неговата брилијантност , „буџетските и должничките кризи надолу“ и „недискриминирачките кратења на трошоците“, што резултираше со забавена економска активност и одржување на два милиони луѓе невработени.  Има зголемено јавно незадоволство од Конгресот,  со екстремно ниски рејтинзи на одобрување  кои паднаа на 5% во октомври 2013 година.

### 21 век
Во 2009 година, Конгресот овласти друг делегат за Северните Маријански Острови . Овие шест членови на Конгресот уживаат подни привилегии да воведуваат нацрт-закони и резолуции, а во последните конгреси тие гласаат во постојани и избрани комисии, во партиски групи и на заеднички конференции со Сенатот. Тие имаат канцеларии на Капитол Хил, персонал и две годишни состаноци за секоја од четирите воени академии. Додека нивните гласови се уставни кога Конгресот ги овласти нивните гласови на Комитетот на домот , неодамнешните конгреси не го дозволија тоа и тие не можат да гласаат кога Домот се состанува како Претставнички дом.

На 6 јануари 2021 година, Конгресот се собра да го потврди изборот на Џо Бајден, кога приврзаниците на претседателот во заминување Доналд Трамп ја нападнаа зградата . Седницата на Конгресот заврши предвреме, а претставниците на Конгресот се евакуирани. Поддржувачите на Трамп го окупираа Конгресот сè додека полицијата на ДЦ не ја евакуираше областа. Настанот беше првпат по палењето на Вашингтон од страна на Британците за време на војната во 1812 година , Конгресот на Соединетите Држави беше насилно окупиран.

= Наводи =


Категорија:Политика на САД