Народна уметност

десно|мини|300x300пкс| „Гран калавера електрика“ од Хозе Гвадалупе Посада, Мексико, 1900–1913
мини|„Стариот светол, поштар“, Џорџ Смарт, 1830-ти
[мини| Традиционални стилови на фаjaнс керамика од Зекели , сега во Романија, на продажба во [Будимпешта, Унгарија во 2014 година. Конвенционална идеја за народната уметност, иако без сомнение направена во квази-индустриски услови.]]
**Народната уметност** ги опфаќа сите форми на визуелна уметност создадени во контекст на народната култура. Дефинициите варираат, но генерално предметите имаат некаков вид практична корист, наместо да бидат исклучиво украсни. Авторите на народната уметност обично се обучени во рамките на популарната традиција, наместо во ликовната традиција на културата. Често постои преклопување, или оспорувано поле со „наивната уметност“. „Народна уметност“ не се користи во традиционалните општества каде што продолжува да се создава етнографска уметност.

Предметите опфатени со поимот „народна уметност“ варираат. Уметничката форма е категоризирана како „дивергентна... на културната продукција... сфатена со нејзината употреба во Европа, каде што потекнува терминот, на пр. во Соединетите Држави, каде што се развива во најголем дел по многу различни линии“.
мини|Американски шаблон, 1831 година
Од европска перспектива, Едвард Луси-Смит ја опишала како „Несофистицирана уметност, фина и применета, која наводно е вкоренета во колективната свест на едноставните луѓе. Концептот на народната уметност е изразито концепт од 19 век. Денес тој во себе носи нијанса на носталгија за прединдустриското општество“.

Народните уметности, кои ги вклучуваат и перформансот и материјални уметности, го одразуваат културниот живот на заедницата поврзана со областите на фолклорот и културното наследство. Опипливата народна уметност може да вклучува предмети кои историски се изработeни и се користат во рамките на традиционалната заедница. Во нематеријалното културно наследство може да вклучуваат форми како што се музика и уметнички галерии, танц и наративни структури.

## Карактеристики на предметите од народната уметност
[мини| Детал од [календарски стап од 17 век издлабен со национален грб, вообичаен мотив во норвешката народна уметност.]]
Предметите на народната уметност се подмножество на материјалната култура и опфаќаат предмети кои се доживуваат преку сетилата, со гледање и допирање. Карактеристични за материјалната култура во уметноста, овие опипливи предмети може да се ракуваат, постојано да се доживуваат, а понекогаш и да се скршат. Тие се сметаат за уметнички дела поради техничкото извршување на постоечка форма и дизајн; вештината може да се види во прецизноста на формата, декорацијата на површината или во убавината на готовиот производ. Како народна уметност, овие предмети споделуваат неколку карактеристики што ги разликуваат од другите артефакти на материјалната култура.

### Народни уметници
Предметите се создадени од  Занаетчијата работи во воспоставена културна рамка. Народното творештво има препознатлив стил и метод во изработката на своите парчиња, што овозможува производите да бидат препознаени и да се припишат на еден поединец или работилница. Ова првично било артикулирано од Алоис Ригл во неговата студија за *Народна уметност, домашна индустрија и селска индустрија*, објавена во 1894 година. „Ригл истакнува дека поединечната рака и намерите на уметникот биле значајни, дури и во народното творештво. Секако, уметникот можеби бил обврзан од групните очекувања да работи во рамките на нормите на пренесените форми и конвенции, но поединечната креативност – која подразбира лични естетски избори и техничка виртуозност – ги спасила примените или наследените традиции од стагнирање и им дозволила да се обноват во секоја генерација.“ Поединечната иновација во продуктивниот процес игра важна улога во продолжувањето на овие традиционалнти форми. Многу народни уметнички традиции како ватирање, украсно врамување слики и резба со мамки продолжуваат да се практикуваат, а новите форми продолжуваат да се појавуваат.

Современите аутсајдер уметници често се самоуки, а нивната работа обично е развиена во изолација или во мали заедници низ целата земја. Американскиот уметнички музеј Смитсонијан содржи дела од над 70 народни и самоуки уметници.

### Рачни изработки
[мини| Така е еден вид на хартиена маше уметност родена во Паете на [Филипините.]]
Предметите од народната уметност обично се произведуваат во еднократен производствен процес. Само еден предмет се прави во исто време, или рачно или во комбинација на рачни и машински методи и не се масовно произведени. Како резултат на рачно производство, поединечните парчиња се сметаат за уникатни и обично можат да се разликуваат од другите предмети од ист тип. Во неговиот есеј за „Народни предмети“, фолклористот Сајмон Бронер се повикува на прединдустриските начини на производство, но предметите од народната уметност продолжуваат да се прават како уникатни изработени дела од народните занаетчии. „Поимот народни предмети има тенденција да ja нагласи рачнaтa изработка над машинско производство. Народните предмети имплицираат начин на производство заедничко со прединдустриските општества каде знаењето и вештините биле лични и традиционални  Народната уметност не мора да биде стара; продолжува да биде рачно изработена и денес во многу региони низ светот.

### Работилници и чираци
Дизајнот и производството на народната уметност се научени и учени формално или неформално; народните уметници не се самоуки. Народната уметност не цели кон индивидуалистичко изразување. Наместо тоа, „концептот на групна уметност имплицира, навистина бара, уметниците да ги стекнуваат своите способности, и мануелни и интелектуални, барем делумно од комуникацијата со другите. Заедницата има нешто, обично многу големо, да каже за она што е прифатливо за народното творештво“. Историски гледано, обуката за занаетчиство се вршела како чирак кај локални занаетчии, како што се ковачот или каменорезецот. Бидејќи опремата и потребните алатки веќе не биле лесно достапни во заедницата, овие традиционални занаети се преместуваат во технички училишта или училишта за применета уметност.

Предавањето на занаетот преку неформални средства надвор од институциите го отвори жанрот за уметници кои може да се соочат со бариери за влез во други дисциплини. Канадскиот народен уметник Мод Луис, на пример, страдал од недијагностицирана вродена болест, правејќи го формалното уметничко школување предизвик. И покрај бариерите за формалното образование, Луис станал еден од најпознатите народни уметници во Канада, создавајќи илјадници слики на животот во Нова Шкотска.

### Во сопственост на заедницата
Објектот е препознатлив во сите културни рамки како познат тип. Слични предмети може да се најдат во околина направени од други поединци кои наликуваат на овој објект. Поединечни дела од народната уметност ќе упатуваат на други дела во културата, иако тие покажуваат исклучителна поединечна изведба во форма или дизајн. Ако не може да се најдат претходници за овој објект, тој сепак може да биде уметничко дело, но не е народна уметност. „Додека традиционалното општество не го брише егото, ги фокусира и насочува изборите што поединецот може прифатливо да ги направи... добро социјализираната личност ќе сфати дека границите не се инхибиторни, туку корисни... Онаму каде што традициите се здрави, делата на различни уметници се повеќе слични отколку што се различни; тие се повеќе униформни отколку лични“. Традицијата во народната уметност се појавува преку пренесување информации од една генерација на друга. Преку генерации на семејни линии, членовите на семејството ги пренесуваат знаењата, информациите, вештините и алатките потребни за да се продолжи со создавањето на нечија народна уметност. Примери се Леон „Пек“ Кларк, производител на кошеви од Мисисипи, кој ги научил своите вештини од член на заедницата; Џорџ Лопез од Кордова, Ново Мексико, кој е резбар на Сантос од шестата генерација чии деца исто така резбарат; и ткајачите на кошници Јорок-Карок, кои објаснуваат дека роднините генерално ги учеле да ткаат. ” 

### Корисност на објектот
Познатиот тип на објект  создаден е да служи за некоја функција во секојдневниот живот на домаќинството или заедницата. Ова е причината поради која дизајнот продолжува да се прави. Бидејќи самата форма имала функција и цел, таа со текот на времето била дуплирана на различни локации од различни поединци. Во една книга за историјата на уметноста се вели дека „секое нешто создадено од човекот произлегува од проблем како намерно решение“. Напишано од Џорџ Кублер и објавено во 1962 година, „ Обликот на времето: Забелешки за историјата на нештата “ опишува пристап кон историските промени кој ја става историјата на предметите и сликите во поголем временски континуитет. Целта на народната уметност не е чисто декоративна или има за цел да има дупликат ракотворби. Меѓутоа, бидејќи самата форма била посебен вид со својата функција и цел, народната уметност продолжила да биде копирана низ времето, од различни поединци.

### Естетика на жанрот
Објектот се препознава како  Како дел од заедницата, занаетчијата размислува за културната естетика на заедницата и може да го земе во предвид одговорот на заедницата на ракотворбите. Еден објект може да се создаде да одговара на очекувањата на заедницата, а уметникот може да го дизајнира производот со неискажани културни предрасуди за да ја одрази оваа цел. Додека споделената форма укажува на споделена култура, иновацијата може да му овозможи на поединечниот занаетчија да ја отелотвори сопствената визија. Ова може да биде претстава на манипулатирање на колективната и поединечната култура, во рамките на традиционалната народна уметност. „За уметноста да напредува, нејзиното единство мора да се разбие за да може одредени нејзини аспекти да бидат ослободени за истражување, додека други да се оддалечат од вниманието. Оваа дихотомна претстава на културата е типично видлива во финалниот производ.

## Материјали, форми и занаети
Народната уметност е дизајнирана во различни форми, големини и форми. Традиционално ги користи материјалите што се при рака во локалитетот и репродуцира познати облици и форми. Центарот за фолклорно и културно наследство Смитсонијан состави страница со познати предмети кои биле дел од еден од нивните годишни фолклорни фестивали. Списокот подолу вклучува примероци од различни материјали, форми и занаетчии вклучени во производството на секојдневни и народни уметнички предмети.

## Влијание врз мејнстрим уметноста
Народните уметнички дела, стилови и мотиви инспирирале различни уметници. На пример, Пабло Пикасо бил инспириран од африканските племенски скулптури и маски. Наталија Гончарова и други биле инспирирани од традиционалните руски популарни принтови наречени лубокс.

Во 1951 година, уметничката, писателка и кураторка Барбара Џонс ја организирала изложбата *Црни очи и лимонада* во галеријата Вајтчепел во Лондон како дел од фестивалот во Британија. Оваа изложба, заедно со нејзината публикација *„Несофистицирани уметности“*, изложила народни и масовно произведени потрошувачки предмети заедно со современата уметност во раниот пример на популаризацијата на поп-артот во Британија.

## Наводи

Категорија:Украсна уметност
Категорија:CS1-одржување: место
Категорија:Народна уметност