Активно влијание врз хидрометеоролошките процеси

**Активно влијание врз хидрометеоролошките процеси** - влијание врз хидрометеоролошките процеси со цел нивно регулирање и намалување на евентуалните штети од нив врз населението и стопанството. Теоретски, можно е вакво влијание и за воени цели.
[мини|290x290пкс| Распрскувач на облак со погон на пареа на разгледница [1900|од 1900 година од серијата „Германија во 21-от век“]]

## Активно влијание врз облаците
Манипулацијата со облаци е физичко-хемиско влијание врз облаците за да предизвикаат врнежи од облаци или распрснување на облаците без врнежи или да се спречи појава на град од облаци. Оваа технологија била развиена во доцните 1940-ти и раните 1950-ти. Конкретно, во 1946 година, Бернард Вонегат го открил ефектот на сребро јодид и олово јодид како центар на кристализација на водата, што се користело за создавање на вештачки капацитети за растурање облаци .

Моментално, механизмот на таквите ефекти главно се сведува на промена на состојба  на материјата облакот кога се „сее“ со одредени реагенси, особено цврст јаглерод диоксид и чад од сребро јодид или олово јодид. Испарувањето на здробениот јаглерод диоксид во суперладените водени облаци создава силно ладење (под -40 °C ) и презаситеност, што доведува до кристализација. Облаците се претвораат во мешани облаци, како резултат на тоа тие добиваат колоидна нестабилност и даваат врнежи, како што се случува природно во мешаните облаци (види  Бергерон-Финдајзен теорија). На пример, во СССР, сеењето се вршело со специјални звучни авиони , на пример, Ан-30 М и други.
[десно|мини| Опрема за распрснување облаци (генератор на чад од сребро јодид) инсталирана на авион [Цесна 210]]
Јадрата за кристализација се делумно замрзнати капки и делумно се појавуваат спонтано при висока презаситеност. Со користење на цврст јаглерод диоксид, исто така е можно да се создадат вештачки ледени облаци во безоблачен воздух. Аеросолот од чад од сребро јодид, кој има кристалографска сличност со мразот, исто така предизвикува замрзнување на суперладените капки, делувајќи како јадра за замрзнување или јадра на сублимација. Во моќните кумулусни облаци, појавата на цврста фаза, како и зголемувањето на капките, може да биде предизвикана од внесување на прскана вода во облаците, чии капки растат поради коагулација на водата. Хигроскопските честички или капките раствори на сол внесени во облаците може да предизвикаат врнежи без цврста фаза да испадне од облакот.
мини|Сеење на облаци
Пионери во развојот на методите против град биле научниците од СССР. По заклучокот на научниците за ефективноста на развиените мерки, владата на СССР одлучила да изврши противградно тестирање прво во Грузија, Ерменија, а потоа и во Молдавија, во Северен Кавказ и Закавказ, во Украина и Средна Азија.

Со димење, реагенсот се внесува во суперизладениот дел од облакот, одговорен за формирање и раст на град, до ниво на изотерм од минус 6 °C. Микроскопските честички на сребро јодид се заробени со суперизладени капки, претворајќи се во кристали кои стануваат вештачки јадра на град. Вештачките јадра на град се натпреваруваат со природните јадра на град за влагата која е содржана во облакот и спречуваат камењата  од град да растат до големи димензии. Како резултат на тоа, во облакот како лавина се формираат огромен број ситен град, кои при паѓање од облакот успеваат да се стопат во топлиот дел од атмосферата и да стигнат до земјата во вид на дожд.

Реагенсите се внесуваат во облаците со засадување на облакот со зрнест цврст јаглерод диоксид од авион, со создавање испарувања од сребрен јодид во специјални генератори (види генератор на аеросол ), со лансирање ракети што содржат бомба од активен чад со различни концентрации на сребрен јодид итн.

Активно влијание врз маглата е влијанието врз маглата со цел да се распрсне. Супер оладените магли (на температури под нулата) се третираат со цврст јаглерод диоксид и чад од сребро јодид за да се создадат ледени кристали во маглата на ист начин како кога активно се влијае на облаците. Се користи и сеење со хигроскопски честички. Инсталации и генератори поставени на земјата се користат за сеење со цврст јаглерод диоксид и сребро јодид.

## Активно влијание врз маглата
Активната контрола на магла е чин на влијание врз маглата за да ја растера. Супер оладените магли (на температури под нулата) се третираат со цврст јаглерод диоксид и чад од сребро јодид за да се создадат ледени кристали во маглата на ист начин како кога активно се влијае на облаците. Се користи и сеење со хигроскопски честички. Инсталации и генератори на земја се кориселе за сеење со цврст јаглерод диоксид и сребро јодид.

## Борба со тајфуни
мини|Торнадо во близина на Анадарко, Оклахома за време на избувнувањето на торнадото во Оклахома во 1999 година.
Во САД биле развиени методи за активно влијание на тајфуните со цел да се уништат или да се сменат нивните траектории. Американските научници претпоставувале дека би било доволно да се уништат дел од облаците во кој било сектор за да се наруши неговиот енергетски баланс, што би ја променило траекторијата на тајфунот. Сепак  експериментите извршени во раните 1980-ти како дел од „Проект Бура“ не ги потврдиле овие претпоставки, иако тие и не ги побиле.
мини|Спречување на бура
СССР, заедно со Куба и Виетнам, исто така спровеле истражување за тајфуните во 1980-тите, чија задача била да ги пронајде оние „болни точки“ на тајфунот, на кои би било можно да се намали или зголеми неговата моќ, да се уништи или ја промени својата траекторија. Добиени се интересни податоци, вклучувајќи ја и структурата на тајфунот, што овозможило да се започне со моделирање на различни методи на удар за разбивање.

## Индукција на вештачки дожд
Во 1902 година, американскиот претприемач Чарлс Мелори Хетфилд тврдел дека открил мешавина од 23 хемикалии кои можат да предизвикаат дожд, но овие тврдења биле доведени во прашање од научната заедница. Во летото 2021 година, во ОАЕ биле тестирани нови технологии за повикување врнежи. За таа цел, Емиратите почнале да користат дронови, кои можат да предизвикаат дожд користејќи електрични празнења во облаците без употреба на хемиски соединенија. Така, во топлина од 50 степени се создавало и имало силен дожд. Овие технологии се најрелевантни за топли и суви земји каде дождот е релативно редок.

## Воени апликации
Имало достапни информации дека во САД и СССР биле спроведени студии за можноста за влијание врз хидрометеоролошките процеси за воени цели.

Особено, американските трупи вештачки предизвикале дождови во „Операцијата Попај“за време на Виетнамската војна.

Во СССР била проучувана можноста за спротивставување на непријателските електронски и оптички средства и сателитски системи преку временските услови, како и прашања поврзани со подобрување на преносот на радио бранови, иницирање ослободување на снежни лавини и разбивање на ледената покривка. 

СССР презеле иницијатива да развијат и потпишат меѓународна конвенција за ова прашање. Конвенцијата „За забрана на воена или каква било друга непријателска употреба на средства за влијание врз природната средина“ била потпишана од повеќе земји и стапила на сила на 5 октомври 1978 година .&#x5B; *[[Википедија:Наведување на извори|<span title="нет источника (24 мая 2020)">извор&#x20;не е одредено 1463 дна</span>]]* &#x5D;

## Во уметноста

* „ Најдобар подарок за Божиќ “ е американски филм од 2000 година.
* Геошторм е американски филм од 2017 година.

## Поврзано

* Метеотрон е уред за создавање дождовни облаци.
* Операцијата Попај била американска воена операција во Виетнам.
* HAARP е американски истражувачки проект за проучување на јоносферата и поларната светлина.

## Наводи

## Литература

* Активни влијанија врз облаците и маглите: [Сб. статии] / Ед. Л.П Зацепина. - М. .: Гидрометеоиздат, Москва. оддел, 1980 година. - 135 стр., ил.
* Активни влијанија врз облаците и маглата / Ед. Б. I. Зимина. - М. .: Гидрометеоиздат, Москва. оддел, 1992 година. - 188 стр., брои.
* Активни влијанија врз облаците и маглата / Ед. G. P. Берјулева. - М. .: Гидрометеоиздат, Москва. оддел, 1986 година. - 136 стр., ил.
* *Хромов С.П., Мамонтова Л.И.* - Л. .: Гидрометеоиздат, 1974 година. - 568 стр.
* (во превод)

## Надворешни врски

* ''Oseychuk M.'' Излегува дека времето може да се контролира!  (недостапна врска)
* Михаил Залиханов (академик на Руската академија на науките), Владимир Захаров (доктор по физичко-математички науки, професор). Дали е можно да се користат природни катастрофи за воени цели?
* Борба со град 
* 
Категорија:Климатско оружје
Категорија:Атмосферски науки
Категорија:Влијание врз климата
Категорија:Климатски промени