open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Идумеја

[мини|[Близок Исток|Блискиот Исток околу 830 г. пр. н. е.]]
**Идумеја** (старогрчки:  Ἰδουμαία; народ: Идумејци, Идумеец, ж. р. Идумејка) или **Едом** (хебрејски: אֱדוֹם; Едомци, Едомец, ж. р. Едомејка**‎**) —  древна земја во Блискиот Исток. Сместена помеѓу Мртвото и Црвеното Море, настанала околу XI век п.н.е. од месните Семити. Во текот на следните столетија, многупати се споменува во различни извори, вклучувајќи и во Библијата. Во првата половина на II век пр. н. е., Идумејското Царство било освоено од Набатеја, а подоцна навлегло во границите на Римската Империја.

## Наводи

## Надворешни врски

__СОСОДРЖИНА__
__ИНДЕКС__

Категорија:Историја на Израел
Категорија:Историја на Египет
Категорија:Историја на Јордан
Категорија:Стари народи
Категорија:Библиски народи
Категорија:Поранешни кралства
Мирко Новосел

**Мирко Новосел** (,  - , ) - хрватски поранешен професионален кошаркарски тренер и играч.

Новосел бил тренер на некои од најголемите играчи во поранешна Југославија и Хрватска, како што се хрватските играчи од Куќата на славните Крешимир Ќосиќ и Дражен Петровиќ. Тој бил впишан во Спомен-кошаркарската куќа на славните Нејсмит, како тренер, на 7 септември 2007 година. Бил примен во Куќата на славните на ФИБА, како тренер, во 2010 година.

## Играчка кариера
Новосел играл кошарка за Локомотива Загреб, од 1952 до 1966 година.

## Тренерска кариера
Како тренер на Цибона Новосел освоил две титули Југословенското првенство, седум југословенски купови и две титули во Купот на европските шампиони во 1985 и 1986 година, кога бил прогласен за европски тренер на годината.

## Селекторска кариера во националниот тим
Како главен тренер, Новосел ја предводел сениорската машка југословенска репрезентација до сребрениот медал на Светското првенство во 1974 година, сребрениот медал на Летните олимписки игри во Монтреал 1976 година и бронзениот медал на Летните олимписки игри во Лос Анџелес 1984 година.

Новосел бил и селектор на сениорската машка репрезентација на Хрватска, при што ги довел до бронзениот медал на Европското првенство во 1993 година.

## Надворешни врски
* Basketball Hall of Fame page on Novosel
* FIBA Hall of Fame Profile

Категорија:Хрватски кошаркари
Категорија:Хрватски кошаркарски тренери
Категорија:Југословенски кошаркари
Категорија:Југословенски кошаркарски тренери
Категорија:Тренери на КК Цибона
Категорија:Играчи на Локомотива Загреб
Категорија:Погребани на гробиштата „Мирогој“
Црква „Св. Кузман и Дамјан“ - Враништа

**Црква „Св. Кузман и Дамјан“** ― црква во селото Враништа. Се наоѓа вон населеното место, на северната периферија на Враништа, односно покрај патот кој води кон Лажани.

## Историја
До 2009 година постоела помал храм. Во ноември 2009 година започнала изградбата за поголемата црква. За време на свеченото поставување на кaмен темелникот на црквата „Св. Кузман и Дамјан“ чиноначалствувал митрополитот Дебарско-кичевски Тимотеј.

На 12 октомври 2014 година, во Осумнаесеттата недела по Педесетница, и на празникот на преподобниот Киријак Отшелник и на светиот Теофан Милостив, митрополитот Дебарско-кичевски г. Тимотеј, во сослужение на протоереј Митре Попоски, свештениците Никола Христоски, Ристе Наумоски и Љупчо Бакрачески и протоѓаконот Николче Ѓурѓиноски, извршил осветување на новиот храм. Ктитор на црквата е Новко Плаќаноски од Драслајца. Изградбата била помогната и со дарувањата на месното население и од сите верници од пошироката околина.

## Галерија


Црква „Св. Кузман и Дамјан“ - Враништа 01.jpg
Црква „Св. Кузман и Дамјан“ - Враништа 03.jpg


## Поврзано
* Струшко архијерејско намесништво
* Ложанска парохија
* Враништа

## Наводи

## Надворешни врски

Категорија:Враништа
Враништа
Проверка на сериозноста

**Проверката на сериозноста** е техника што може да се користи во онлајн истражување (исто така наречено истражување базирано на Интернет, истражување базирано на веб, експерименти базирани на веб) за да се подобри квалитетот на податоците. Во денешно време, многу научни студии со човечки учесници се спроведувале онлајн и се достапни за голема разновидност на учесници. Сепак, многу луѓе само сакаат да ги погледнат различните страници од прашалникот, наместо да даваат внимателно избрани одговори на прашањата. Проверката на сериозноста го решава овој проблем: во овој пристап испитаниците се прашуваат за сериозноста на нивното учество или за проценка на веројатноста дека ќе ја завршат целата студија или експеримент. Така, со користење на проверката на сериозноста, лесно може да се идентификуваат нерелевантните записи на податоци и да бидат исклучени од анализата на податоците.

## Метод
мини|Илустрација на проверката на сериозноста
Проверките на сериозноста може да се спроведат и пред и по учество во студијата. Сепак, се покажало дека проверката на сериозноста е добар предзнак за стапките на напуштање на студиите кога се спроведува на првата страница од експериментот.

Постојат веб-базирани алатки, на пр WEXTOR, кои стандардно ја спроведуваат проверката на сериозноста.

Несериозното однесување при одговарање ја зголемува бучавата и ја намалува експерименталната моќност; затоа е една од најважните закани за валидноста на онлајн истражувањето. Едноставен начин за решавање на проблемот е да се прашаат испитаниците за сериозноста на нивното учество и да се исклучат самопрогласените несериозни учесници од анализата.

## Влијание
Неколку студии покажале дека извршувањето на проверка на сериозноста на почетокот на студијата најдобро ја предвидува мотивацијата и веројатноста за напуштање. Забележано е дека од оние кои одговараат „Би сакал да ги гледам само страниците“ околу 75% ќе излезат од студијата, додека од оние што одговориле „Би сакал сериозно да учествувам“ само околу 10-15% ќе се откажат за време на студијата. Севкупно, околу 30-50% од посетителите ќе ја паднат проверката на сериозноста, односно ќе одговорат „Би сакал да ги погледнам само страниците“  Покрај тоа, било откриено дека нагласувањето на сериозноста го зголемувало барањето информации кај учесниците и времето што го потрошиле на студијата. Следејќи го ова, се покажало дека мотивацијата и самопријавената сериозност значително предвидувале неколку индикатори за квалитет на податоците 

## Наводи

## Надворешни врски
https://link.springer.com/article/10.3758/s13428-012-0265-2
Категорија:Општествени науки
Соломонов метод на истражување со четири групи

**Соломоновиот метод на истражување со четири групи** е метод на истражување развиен од Ричард Соломон во 1949 година Понекогаш се користел во општествените науки, психологијата и медицината. Може да се користи доколку постои загриженост дека третманот може да биде сензибилизиран со пред-тестот. Покрај вообичаените две групи (третман и контрола), има и втор пар на групи кои не добиваат евалуација пред интервенцијата. Структурата на судењето е прикажана во табелата :

Првите две групи го добиваат тестот за евалуација пред и по студијата, како во вообичаеното испитување во две групи. Вторите групи ја добиваат евалуацијата дури по студијата.

Ефективноста на третманот може да се оцени со споредби помеѓу групите 1 и 3 и помеѓу групите 2 и 4. Дополнително, ефектот од евалуацијата пред третманот може да се пресмета со споредување на контролната група која ја примила евалуацијата пред третманот со оние кои не ја добиле (група 2 и 4).

Различни статистички третмани за Соломоновиот метод на истражување со четири групи биле изнесени, вклучувајќи ги и Стауфер З и Монте Карло.

Дизајнот на четири групи на Соломон е тип на експеримент каде учесниците по случаен избор се доделуваат во 1 од 4 групи кои се разликуваат во тоа дали учесниците го примаат третманот или не, и дали исходот од интерес се мери еднаш или двапати во секоја група.

Четирите групи во овој дизајн се (види слика подолу):

* Група за третман со мерења пред интервенцијата и пост-интервенцијата (познато како пред-тест и пост-тест)
* Контролна група со предтест и посттест мерења
* Група за третман со само посттест мерење
* Контролна група со само посттест мерење

Целта е да се процени ефикасноста на третманот (или интервенцијата).

## Наводи

## Надворешни врски
https://quantifyinghealth.com/solomon-four-group-design/
Категорија:Научен метод
Несовпаѓање на односот на примерокот

Во дизајнот на експериментите, **неусогласеноста на односот на примерокот** (**СРМ**) е статистички значајна разлика помеѓу очекуваните и вистинските соодноси на големините на групите за третман и контрола во експериментот. Неусогласеноста на односот на примерокот, исто така познато како неурамнотежено земање примероци често се случувало во онлајн контролираните експерименти поради неуспеси во рандомизацијата и инструментацијата.

Неусогласеноста на односот на примерокот може да се открие со помош на хи-квадрат проверка. Користењето методи за откривање на СРМ може да им помогне на неекспертите да избегнат дискусии користејќи пристрасни податоци. Ако големината на примерокот е доволно голема, дури и мало несовпаѓање помеѓу набљудуваните и очекуваните големини на групата може да ги поништи резултатите од експериментот.

Несовпаѓањето на соодносот на примерокот е експериментален недостаток каде што очекуваната распределба на сообраќај не се вклопува со набљудуваниот број на посетители за секоја варијација на тестирање.

Со други зборови, СРМ е доказ дека нешто тргнало наопаку.

Несовпаѓањето на односот на примерокот е од клучно значење за да се знае при А/Б тестирањето.

Сега кога ја имате основната идеја, ајде да го разложиме овој концепт дел по дел.

## Пример
Да претпоставиме дека извршиме A/B тест во кој по случаен избор доделуваме 1000 корисници на групи за третман и контрола со еднаква големина (поделба од 50-50). Очекуваната големина на секоја група е 500. Сепак, реалните големини на групите за третман и контрола се 600 и 400.

Користејќи го Пирсоновиот хи-квадрат добрина на тестот, наоѓаме несовпаѓање на односот на примерокот со *p* -вредност од 2,54. Со други зборови, ако доделувањето на корисниците било навистина случајно, веројатноста дека овие големини на третмани и контролни групи ќе се појават случајно е 2,54.

## Наводи

## Надворешни врски

* https://www.abtasty.com/blog/sample-ratio-mismatch/#:~:text=Sample%20ratio%20mismatch%20is%20an,of%20in%20A%2FB%20testing.

Категорија:Истражување
Круг-робин тест

Во експерименталната методологија, **круг-робин тест** е меѓулабораториски тест (мерење, анализа или експеримент ) кој се изведувал независно неколку пати. Ова може да вклучи повеќе независни научници кои го изведуваат тестот со употреба на истиот метод во различна опрема или различни методи и опрема. Во реалноста, тоа е често комбинација од двете, на пример, ако примерокот се анализира, или ако една (или повеќе) од неговите својства се мерат од различни лаборатории користејќи различни методи, па дури и само со различни единици на опрема со идентична конструкција.

А круг-робин програма е техника за анализа на мерните системи која користи модел на случајни ефекти со анализа на варијанса (ANOVA) за да го процени системот за мерење.

Секој тест метод има одредена точност одредена од точноста и прецизноста на резултатите од мерењето. Од вкупните резултати на сите учесници, тогаш може да се утврдат вредностите за оценување на перформансите. Со цел да се задржи влијанието на надворешните вредности што е можно пониско, може да се примени робустен, статистички метод за одредување на релевантните проценети вредности. Секоја лабораторија во своите резултати има одредено отстапување од најдобрата проценета вредност. Ова отстапување се користи за конечна проценка на перформансите на методот за тестирање на соодветната лабораторија.

## Тркалезни тестови за безбедност и здравје при работа
Компаниите се должни да утврдат дали опасни материи има во воздухот на работното место со користење на соодветни мерења. За одржување на параметрите за квалитет за аналитичките постапки, треба да се применат методите за обезбедување квалитет кои се најсовремени. Институтот за безбедност и здравје при работа на германското социјално осигурување од несреќи (ИФА) обезбедува тестирање на вештините како поддршка и помош за мерните станици ширум светот со цел самоиспитување и екстерно презентирање на стандардите за квалитет. PT шемите се спроведуваат според DIN EN ISO/IEC 17043 и DIN ISO 13528. IFA ги организирал шемите за тестирање на вештините во соработка со германското здружение на тела за мерење на животната средина и БЗР (BUA) и во соработка со меѓународни партнерски институти.

## Цел
Постојат различни причини за спроведување на кружен тест:

* определување на репродуктивност на тест метод или процес
* верификација на нов метод на анализа. Доколку е развиен нов метод на анализа, круг-робин тест кој вклучува докажани методи ќе потврди дали новиот метод дава резултати кои се согласуваат со воспоставениот метод.
* обезбедување основа, со меѓулабораториско тестирање, за сертификати за квантитативна анализа на даден материјал во производството на сертифицирани референтни материјали .

## Дополнителни информации

* ASTM E691 Стандардна практика за спроведување на меѓулабораториска студија за одредување на прецизноста на методот на тестирање
* IUPAC: 
* NIST/SEMATEK (2008) ''Прирачник за статистички методи''

## Наводи
https://analyzing-testing.netzsch.com/en/blog/2021/why-we-participate-in-round-robin-tests-and-why-you-should-too

Категорија:Проверка на статистички хипотези
Категорија:Страници со непрегледан превод
Минимизирање (клинички испитувања)

**Минимизирањето** е метод на адаптивно стратифицирано земање примероци што се користи во клиничките испитувања, како што е опишано од Покок и Сајмон.

Целта на минимизирањето е да се минимизира нерамнотежата помеѓу бројот на пациенти во секоја група на третмани во однос на голем број фактори. Нормално, пациентите би биле распределени во група за третман по случаен избор и додека ова одржува добра севкупна рамнотежа, може да доведе до нерамнотежа во подгрупите. На пример, ако поголемиот дел од пациентите кои примале активен лек се мажи или пушачи, статистичката корисност на студијата би била намалена. Минимизирањето е главно неслучаен метод на распределба на третман за клинички испитувања. Спроведовме систематско пребарување на литература за да ги утврдиме неговите предности и недостатоци во споредба со другите методи на распределба.

Традиционалниот метод за да се избегне овој проблем, познат како блокирана рандомизација, е да се раслојуваат пациентите според голем број фактори (на пр. мажи и жени, или пушачи и непушачи) и да се користи посебна листа за рандомизација за секоја група. Секоја листа за рандомизација би била креирана така што по секој блок од x пациенти, ќе има еднаков број во секоја група на третмани. Проблемот со овој метод е што бројот на листи се зголемува експоненцијално со бројот на фактори за стратификација.

Минимизирањето го решава овој проблем со пресметување на нерамнотежата во секој фактор доколку пациентот биде распределен на одредена група за третман. Различните нерамнотежи се собираат заедно за да се даде целокупната нерамнотежа во студијата. Групата за третман што би ја минимизирала нерамнотежата може директно да се избере, или може да се додаде случаен елемент (можеби доделување поголема шанса на групите што ќе го минимизираат дисбалансот, или можеби само доделување шанса на групи кои ќе ја минимизираат нерамнотежата).

Нерамнотежите може да се пондерираат доколку е потребно за да им се даде на некои фактори поголема важност од другите. Слично може да се примени однос на бројот на пациенти во секоја група на третмани.

## Наводи


## Надворешни врски

* https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/12505244/

Категорија:Опити
Категорија:Клинички истражувања
Марко Миљанов

**Марко Миљанов** (; 25 април 1833 – 2 февруари 1901) бил брдски поглавар и црногорски генерал и писател.

Тој стапил во служба кај Данило I, првиот секуларен кнез на Црна Гора во модерната ера, и го предводел своето племе Кучи во војните против Османлиското Царство во 1861–62 и 1876–78, истакнувајќи се како способен воен водач. Тој успеал да го обедини своето племе со Црна Гора во 1874. Подоцна дошло до јаз помеѓу Миљанов и кнезот Никола I. Тој исто така бил успешен писател кој стекнал репутација со своите описи на црногорското општество.

## Дела

Марко Миљанов починал пред било кое негово дело да биде објавено. Сите дела првично биле објавени во Србија, бидејќи Марко бил познат дисидент на кнезот Никола.

**Примери за човештво и јунаштво* (), е негово најзначајно дело, збирка на вистински анегдоти кои прикажуваат практични примери на постигнатиот етички идеал кон кој се стремеле Црногорците од негово време. Тоа е траен споменик на инаку неопеаните херои од црногорската борба за независност во 19 век. Анегдотите ги опишуваат обичните и скромни луѓе, нивниот јазик и обичаи и нивните дела кои ги натерале другите Црногорци и Албанци да им се восхитуваат. Јазикот и фразата на Марко се јасни и груби, но неговата порака е звучна.
**Племето Кучи во народните приказни и песни* (), била втора негова објавена книга, е збирка на историски, фолклорни и етнографски (антополошки) податоци за племето Кучи.
**Животот и обичаите на Арбанасите* (), е дело за соседните албански католички племиња кое ја опишува нивната култура и секојдневен живот.
**Српски ајдути* (), еп
**Нешто за Братожиќите* (), еп

Категорија:Црногорски поети
Категорија:Починати во 1901 година
Галилеев топ

десно|мини|256x256пкс| Галилеев топ со пропорции слични на астро бластер.
**Галилеев топ** или **Галилеов топ** ― метод кој покажува зачувување на линеарниот моментум. Се состои од куп топки, почнувајќи со голема, тешка топка во основата на оџакот и напредува до мала, лесна топка на врвот. Основната идеја е дека овој куп топчиња може да се спушти на земја и речиси целата кинетичка енергија во долните топки ќе се пренесе на најгорната топка - која ќе се отскокнува до многукратно од висината од која е исфрлена. На прв поглед, однесувањето изгледа многу контраинтуитивно, но всушност е токму она што го предвидува зачувувањето на моментумот. Главната тешкотија е во одржувањето на конфигурацијата на топчињата стабилна за време на почетното паѓање. Раните описи вклучуваат некој вид на лепак/леплива лента, цевка или мрежа за да ги усогласат топчињата.

Современата верзија на Галилеевиот топ била продадена од научната корпорација Едмунд и сè уште е продавано како „Астро бластер“. Во овој уред, тешка жица е навојна низ сите топчиња за да бидат точно порамнети - но начелото е исто. Резултирачкиот отскок е доста моќен; всушност, проблемите со безбедноста на очите станаа толку распространети што оваа играчка сега доаѓа со заштитни очила.
[мини| Галилеев топ направен од [Кошарка|кошаркаска и ракометна топка.]]
Можно е да се прикаже начелото поедноставно со само две топки, како што се кошаркарска топка и тениско топче. Ако опитувачот го урамнотежи тениското топче на врвот на кошарката и ја фрли двојката на земја, тениското топче ќе се отскокне на многукратно од висината од која е пуштено.

## Пресметка за две топки
Претпоставувајќи еластични судири, рамномерна гравитација, без воздушен отпор и големини на топчињата се занемарливи во споредба со височините од кои се испуштаат, формулите за зачувување на импулсот и кинетичката енергија може да се користат за пресметување на брзината и височините на отскокнување на малата топка:

: \;\;\,m_1v_1^\prime\, + \;\;\,m_2v_2^\prime\, = \;\;\,m_1v_1 + \;\;\,m_2v_2
: \tfrac{1}{2}m_1v_1^{\prime2} + \tfrac{1}{2}m_2v_2^{\prime2} = \tfrac{1}{2}m_1v_1^2 + \tfrac{1}{2}m_2v_2^2 .

Решавање на истовремените равенки погоре за *v*2&#x2032; ,

: v_2^\prime = \frac{(m_2 - m_1) v_2 + 2 m_1 v_1}{m_1 + m_2}

Сметајќи ги брзините нагоре како позитивни, бидејќи топчињата паѓаат од иста висина и големата топка се враќа од подот со иста брзина, *v*1 = &#x2212;*v*2 (негативниот знак што ја означува обратната насока). Со тоа
мини| Приказ на максималниот идеален сооднос на висината на скокот (''r<sub>h</sub>'') наспроти односот на масата (''r<sub>m</sub>'') за Галилеев топ со две топки.

: \;\,v_2^\prime\,\; = - \frac{3 m_1 - m_2}{m_1 + m_2} v_2
: \Bigg|\frac{v_2^\prime}{v_2}\Bigg| = \;\;\,\frac{3 m_1 - m_2}{m_1 + m_2} = 3 - \frac{4}{\tfrac{m_1}{m_2} + 1 } .

Бидејќи \frac{m_1}{m_2} > 1, 1  . Бидејќи висината на отскокнување е линеарно пропорционална на квадратот на брзината на лансирање, максималната висина на скокање за топ со две топки е 3 2 = 9 пати од првобитната висина на падот, кога *m*1 &#x3E;&#x3E; *m*2.

## Поврзано

* Њутново нишало

## Наводи

Категорија:Физички опити
Категорија:Образовни играчки
Магови

[мини|250x250пкс|„Поклонување на [Мудреци од исток|мудреците“ (холандски: Aanbidding der Koningen — Поклонување на царевите). Рембрант]]
**Магови** (еднина: *маг*, староперсиски: 𐎶𐎦𐎢𐏁(maguš), старогрчки: *Μάγοι*, латински: *magus*) — свештеници и членови на свештеничката каста во Стар Иран, како и во голем број земји соседни со Иран. Според Херодот (V век п.н.е.), едно од племињата на Медијците, а во исто време и медиските бајачи и жреци (пагански свештеници) биле наречени магови. Според некои истражувачи, маговите се придржувале до еднобоштвото во нивните религиозни ставови. Со ширењето на зороастризмот во Западен Иран, маговите дејствуваат како негови жреци, препознавајќи го Заратустра како свој пророк (истражувачите го датираат овој настан на различни начини: од VII до крајот на V — почеток на IV век п.н.е.). Маговите играле голема улога во политичкиот живот на Стар Иран — во раните фази на државноста, тие во целост ја поддржувале царската власт во борбата против родовското благородништво. За време на Сасанидите, маговите биле главно поткрепа на конзервативните норми на општествениот живот. Во хеленистичкиот период и подоцна, зборот „магови“ почнал да се однесува на волшебници, маѓепсници, астролози итн.

## Наводи

## Надворешни врски

* 

Категорија:Магија
Категорија:Историја на Иран
Категорија:Маги
__СОСОДРЖИНА__
__ИНДЕКС__
Душко Георгиевски

**Душко Георгиевски** (р.  во ) — македонски фолк пејач и адвокат.

## Животопис
Душко студирал на Правниот факултет во Скопје. Од 1994 година, тој почнал активно да се занимава со музика, како фолк пејач. Тој често настапува на фестивалите: Фолк Фест Валандово, Роса, Цветници, Тумба Фест и други. Негова најпозната песна е „*Свири ми виолино*“. Останати негови песни се: „*Со синџири да ме врзат*“, „*Маре мори Маре*“, „*Ракија*“, „*Жими овој крст*“.

Во 2015 година, тој настапил на Фолк Фест Валандово, со песната „*Свири ми виолино*“, каде победил на фестивалот со прва награда од публиката. Во 2023 година, на Охрид Фест, тој ја освоил прва награда од жири со песната „*Златна риба Струшка*“.

Негова сопруга е Марија Георгиевска која е автор и водител на емисијата „*Профит*“ која повеќе од 10 години е емитувана на Наша ТВ.

## Надворешни врски
*Душко Георгиевски на YouTube.

Категорија:Македонски поп-фолк пејачи
Категорија:Македонски фолк пејачи
Бејли-Борвајн-Плауфова формула

**Бејли-Борвајн-Плауфова формула** (**формула ББП)** — спигот алгоритам за пресметување *на n*-тата бинарна цифра од бројот **[[пи]]** (симбол: π) со помош на хексадецимална аритметика (аритметика со основа 16). Формулата може директно да ја пресмета вредноста на која било дадена цифра од π без да ги пресметува претходните цифри. ББП е сумациона формула која во 1995 година ја открил Сајмон Плауф. Формулата била именувана според авторите на статијата во која била објавена, Дејвид Бејли, Питер Борвејн и Сајмон Плауф. Пред тој труд, била објавена од Плауф на неговата лична веб-страница. Формулата е:

:  \pi = \sum_{k = 0}^{\infty}\left[ \frac{1}{16^k} \left( \frac{4}{8k + 1} - \frac{2}{8k + 4} - \frac{1}{8k + 5} - \frac{1}{8k + 6} \right) \right] .

Откривањето на оваа формула било изненадување.Со векови се претпоставувало дека не постои начин да се пресмета *n*-тата цифра од бројот π без да се пресметаат претходните *n* − 1 цифра.

Од ова откритие, пронајдени се многу формули за други ирационални константи во општ облик

: \alpha = \sum_{k = 0}^{\infty}\left[ \frac{1}{b^k} \frac{p(k)}{q(k)} \right]

каде α е константа, а *p* и *q* се полиноми со целобројни коефициенти и *b* ≥ 2 е цел број на основата.

Формулите од овој облик се познати како **формули од типот ББП**. Одредени комбинации на специфични *p*, *q* и *b* резултираат со добро познати константи, но не постои доволно општ алгоритам за наоѓање соодветни комбинации; познати формули биле откриени емпириски.

## Наводи

## Надворешни врски
* 

Категорија:Компјутерски аритемтички алгоритми
Категорија:Експериментална математика
Полигон (опит)

**Полигон** или **ПОЛИГОН** ― пионерски опит во океанографијата спроведен во средината на Атлантскиот Океан во текот на 1970-тите. Опитот, предводен од Леонид Бреховских, бил првиот што го утврдил постоењето на т.н. мезоскални вртлози, вртлози на 100 км и 100-дневна скала, што ја поттикнало „мезоскалната револуција“. Постоењето на мезоскални вртлози било предвидено од Хенри Стомел во 1960-тите, но не постоел начин да бидат набљудувани со традиционалните методи на земање примероци.

## Поставување и резултати
[десно|мини|300x300пкс| Опитот „полигон“ со морскострујни метри. Тие со кои раководи „Академик Курчатов“ се во сино, со кои раководи „Дмитри Менделеев“ се во црвено, а со кои раководи „Андреј Вилкицки“ се во зелено. Боја бр. 1 во средината на оските се наоѓа на координатите 16,5° N, 33,5° W. Двете оски се во [Морска милја|наутички милји.]]
Полигон бил предводен од Леонид Бреховских, од Институтот за акустика „Андреев“, кој вклучува шест истражувачки бродови и широка мрежа на морскострујни броила. Мерачите на проток биле поставени во крст, опфаќајќи област од 113 на 113 наутички милји наречена „полигон“. Опитот бележел температура и проток, менувајќи ги броилата на секои 25 дена, притоа внимавајќи замените да не создадат празнини во податоците. Вклучените истражувачки бродови биле „Академик Курчатов“, „Дмитри Менделеев“, „Андреј Вилкицки“, „Академик Вернадски“, „Сергеј Вавилов“ и „Пјотр Лебедев“.

Од резултатите, Бреховских напишал во првичната статија за откритие „Дури и со нешто помалку софистицирана опрема отколку што беше пожелно, резултатите... ги надминаа сите очекувања во однос на... значењето на добиените научни резултати. Несомнено искуството... ќе биде многу корисно во подготовката за претстојниот меѓународен кампањски МОДУС... Изгледа како некои големи вртлози или бранови нарушувања патувале низ местото на ПОЛИГОН од исток кон запад. Нивните ваги биле блиски до оние на планетарните бароклинични Росбиеви бранови...“

## Проследување
По ПОЛИГОН следел опитот МОДЕ (Опит за динамика на средината на океанот; Mid Ocean Dynamics Experiment) предводен од Хенри Стомел и опитот ПОЛИМОДЕ од Андреј Монин. Волтер Манк коментирал дека опитот ПОЛИГОН „ја запали револуцијата во мезоскала [и дека] МОДЕ го дефинира новиот поредок“ и дека „океанографијата никогаш не била иста“ оттогаш.

## Наводи

## Наводи

* 
* 
* 
* 

## Дополнителна литература

* 
* 
* 
*  

Категорија:Науката и технологијата во Советскиот Сојуз
Категорија:Физички опити
Категорија:Океанографија
Категорија:1970-тите во Советскиот Сојуз
Раде Нуневски

**Раде Нуневски** (р.  година во ) — македонски саксофонист и музичар. Тој е член и основач на Бендот на Браќа Нуне.

## Животопис
Раде или добро познат како Раде Нуне дипломира на факултетот за музичка уметност "Есра" во 2018 година, на инструментот Труба. Во 2017 година заедно со неговиот брат Филип Нуневски, го промовираат нивниот прв албум наречен „По патот" како „Nune Brothers". Со музика се занимава од 2010 година. Тој беше дел и од оркестарот на Есма Реџепова, 2 години. Од 2014 до 2018 година, бил член на групата „Фокус Бенд". Во 2018 година го формираат нивниот бенд "Бендот на Браќа Нуне" кој настапуваат секаде низ нашата земја и надвор од неа.

## Наводи

## Поврзано
* Бендот на Браќа Нуне

## Надворешни врски
* Бендот на Браќа Нуне на YouTube.
* Раде Нуневски на Instagram.

Категорија:Македонски музичари
Јадрена војна

**Јадрена војна** — воен судир или политичка стратегија во која јадреното оружје се користи за нанесување штета на непријателот. Јадреното оружје е оружје за масовно уништување и за разлика од конвенционалното војување, јадрената војна предизвикува уништување за многу пократко време и може да има долгорочни радиоактивни дејства. Голем јадрен судир може да доведе до радиоактивно загадување и „јадрена зима“, која може да трае со десетлетија или векови по првичниот напад. Според некои истражувачи, ова би довело до глобален масовен глад. Според други аналитичари, јадрена зима нема да следи, па дури и со јадрено оружје на нивоа на Студената војна, макар и со милијарди жртви, сепак милијарди селски луѓе би преживеале. До денес, две јадрени оружја се користени во војна, двете од САД кон крајот на Втората светска војна. На 6 август 1945 г., ураниумската бомба „Детенце/Мало момче“ била пуштена над јапонскиот град Хирошима. Три дена подоцна, на 9 август, плутониумската бомба „Дебелко“ била пуштена над Нагасаки. Двата бомбашки напади довеле до смрт на околу 120.000 луѓе. 

По Втората светска војна, јадреното оружје било развиено и во Советскиот Сојуз (1949), Велика Британија (1952), Франција (1960) и Кина (1964), придонесувајќи за состојбата на судир и напнатост позната како Студената војна. Во 1974 г. Индија и во 1998 г. Пакистан, две непријателски земји меѓусебно, развиле јадрено оружје. Нашироко се верува дека Израел и Северна Кореја имаат јадрено оружје, иако не е јасно колку. Владата на Израел ниту признава ниту негира дека поседува јадрено оружје, иако има реактор и преработувачка постројка потребни за создавање јадрено оружје. Јужна Африка, исто така, произвела неколку јадрени боеви глави во 1980-тите, но во 1990-тите станала првата земја што доброволно се откажала од своето јадрено оружје. Јадреното оружје е пуштено над 2.000 пати за проби и демонстрации.

## Наводи

## Надворешни врски

* Fallout: After a Nuclear Attack

Категорија:Јадрено војување
Категорија:Јадрено оружје
__СОСОДРЖИНА__
__ИНДЕКС__
Категорија:Војна
Словенечки конзулат во Битола

**Конзулат на Република Словенија во Битола** — дипломатско-конзуларно претставништво (конзулат) на Република Словенија со седиште во Битола. И припаѓа на Амбасадата на Република Словенија во Македонија.

Конзулатот бил воспоставен во 2004, а затворен во 2014 година. Почесен конзул бил Михајло Мојсов.

## Наводи

Категорија:Битола
Категорија:Дипломатски-конзуларни претставништва во Македонија
Категорија:Појавено во 2004 година во Македонија
Јадрена пропаст

[мини|253x253пкс|Габен облак се крева по избувнување на [водородна бомба.]]
**Јадрена пропаст** или **јадрено уништување** — теоретско сценарио каде што масовното пуштање на јадреното оружје предизвикува сеопфатно распространето уништување и радиоактивни последици. Ваквото сценарио предвидува големи делови од Земјата да станат непогодни за живеење поради последиците од јадрената војна, кои можат да предизвикаат пропаѓање на цивилизацијата и, во најлош случај, исчезнување на човештвото или прекин на целиот биолошки живот на Земјата.

## Наводи

## Надворешни врски

* Nuclear Holocausts: Atomic War in Fiction, By Paul Brians, Professor of English, Washington State University, Pullman, Washington

Категорија:Јадрено војување
__СОСОДРЖИНА__
__ИНДЕКС__
Водородна бомба

мини|229x229пкс|Начело на водородната бомба: Бомбата користи зрачење за да ги притиска и загрева одделните делови од термојадреното гориво
**Водородна бомба** или **термојадрено оружје** — избувлива направа користејќи го принципот на јадрено соединување (спојување на атомски јадра), што ослободува огромна количина на енергија. Нејзиното име се должи на тоа дека материјата што се користи за синтеза е еден од двата тешки изотопи на водород — деутериум или трициум.

Експлозиите на хидрогенските бомби започнале во 1952 година, а го достигнале својот врв во 1961-62 година.

## Поврзано
* Атомска бомба

## Наводи

__СОСОДРЖИНА__
__ИНДЕКС__

Категорија:Бомби
Категорија:Јадрени оружја
Категорија:Советски пронајдоци
Црква „Св. Архангели Гаврил и Михаил“ - Враништа

**Црква „Св. Архангели Гаврил и Михаил“** ― црква во селото Враништа. Се наоѓа во северозападниот дел на населеното место, односно десно од патот кој води кон Велешта.

## Историја
Првично, храмот бил параклис изграден во 1992 година, во кој имало поставени неколку икони.

Камен-темелникот за изградба на новата градба е поставен на 24 мај 2015 година, од парохискиот свештеник Ристе Наумоски и архиерејскиот намесник протоереј ставрофор Илија Танаскоски,а со овластување и благослов на митрополитот Тимотеј. Црквата е целосно изградена и не е осветена.

Влезните врати на новата градба биле изработени во копаничарското ателје на Новица Столески.

## Архитектура
Новиот храм претставува мала правоаголна висока градба, со впишан крст со кратки краци во основата. Средишно над наосот е изградена осмострана купола со 4 прозорци. Влезот од западната страна е поткренат со три скалила. Црквата е изградена од бетонска конструкција и обработен камен. 

## Галерија


Црква „Св. Архангел Михаил“ - Враништа 01.jpg
Црква „Св. Архангел Михаил“ - Враништа 02.jpg
Црква „Св. Архангел Михаил“ - Враништа 03.jpg
Црква „Св. Архангел Михаил“ - Враништа 04.jpg


## Поврзано
* Струшко архијерејско намесништво
* Ложанска парохија
* Враништа

## Наводи

## Надворешни врски

Категорија:Враништа
Враништа
Враништа
Науката во 1503 година

мини|Битка кај Черињола
**[[1503]] година во [[наука]]та** опфаќа некои значајни настани.

## Настани
Голема Корапска Врата

**Голема Корапска Врата** (на некои карти позната и како **Висока Корапска Врата**) — високопланински превој на планината Кораб во западна Македонија. Преслапот Голема Корапска Врата е висок 2.063 метри надморска височина и ги поврзува, односно меѓусебе која меѓусебе ги дели северниот и средишниот дел на  планината Кораб. Превојот Голема Корапска Врата се наоѓа на главниот срт на протегање на планината Кораб и водедно ги дели и гребените (масивите) на врвовите Зиберова Кула на север и Бел Врв на југ, додека на исток се отвора долината на реката Штировица, а на запад планинските гребени на врвовит и долината Радомир, кои всушност и се поврзани со пешачко-коњска патека која минува низ самиот превој. Точната местоположба на превојот Мала Корапска Врата е 41°48’ северна географска широчина и 20°34’ источна географска должина. Веднаш на самиот преслап се наоѓаат повеќе силни извори на вода познати како Три Чешми, кои воедно се и изворите на реката Штировица.

## Поврзано

*Мала Корапска Врата
*Цигански Премин
*Шкртец
*Кораб

## Наводи


Категорија:Планински превои во Македонија
Категорија:Кораб
Сврдел (алатка)

мини|десно|350п|Сврдел
**Сврдел** — столарска рачна алатка (дупчалка со рачка) која се користи за дупење на дупка во помек материјал (обично дрво). 

Дупењето се врши со поставување на врвот на сврделот на местото каде што треба да се дупне дупката. Потоа се дупи дупка во дрво или сличен мек материјал со силен притисок и вртење на рачката на сврделот.

Некогаш била единствената алатка за таа намена во столарството, денес е заменета со електрична дупчалка.

## Поврзано
* Столар
* Занает

## Наводи

## Надворешни врски

Категорија:Механика
Категорија:Рачни алатки
Јагурина

**Јагурина** или **јагурида** — грозје од втора генерација.

## Образување
мини|Јагурина и грозд на кои се гледа разликата во зрелост
Како што расте лозата, на ластарот се појавуваат гроздови. При значаен раст може да се создаде грозд од второ цветање, но јагурината најчесто се појавува по поткршување, т.е. по отстранувањето на врвовите на ластарите, што го активира растот на „споредни“, странични гранки од втора генерација. Токму на нив се јавува второто цветање и создавањето на гроздови од втората генерација. Појавувајќи се еден месец, па дури и месец и половина подоцна од првите, тие немаат време да созреат, освен во исклучително раните години. Од друга страна, тие користат дел од енергијата што ја произведува лозата и во голем број можат да ѝ наштетат на добрата зрелост на грозјето од првата генерација (што се бере за време на гроздоберот). Јагурината има помала содржина на шеќер и поголема содржина на киселина.

## Последици во лозарството
Одредени лозарски операции може да ја поттикнат појавата на јагурина. Преголемо или прерано поткршување ја поттикнува нивната појава. Некои сорти грозје, како што е гаме, се исто така поподложни на појава на јагурина. Оваа мана може да се претвори во квалитет: за време на доцните мразови што ги уништуваат првите пупки, вторичниот плод сепак може да донесе берба иако мала и не со квалитетот на првата.

Употребата на хемиски средства може да помогне да се избегне појава на премногу јагурина.

## Илустрации
Споредба на грозд и јагурина од сортата гаме на ист датум во септември.

Податотека:Grappillon gamay.jpg|Несозреана јагурина од гаме
Податотека:Grappe gamay.jpg|Зрел грозд гаме
Податотека:Grappillon mur.jpg|Јагурина од пино ноар созрезана во зима наместо наесен


### Поврзано
* Лозарство
* Грозје

### Наводи

Категорија:Лозова морфологија
Снимател (филм)

**Снимател** () — класична немска кинокомедија од 1928 г. со Бастер Китон во главната улога.

## Содржина
Бастер е неуспешен снимател што снима луѓе на улица за десет центи. Еден ден, тој запознава девојка што работи во голема фирма специјализирана за правење документарни филмови. Решава да се вработи во оваа фирма, но сите негови обиди да снима интересни настани пропаѓаат.

## Наводи

## Надворешни врски

* 

__СОСОДРЖИНА__
__ИНДЕКС__
Црне Војвода

**„Црне Војвода“**  — драма на македонскиот собирач на народни умотворби Марко Цепенков. Првпат била објавена на страниците на софискиот весник „Автономна Македонија“ на И. Спирков во повеќе продолженија во 1903 година (во броевите од 13 до 25).
Драмата била напишана на единствениот јазик, на кој Цепенков можел изворно да ги претстави своите дела пред јавноста: на мајчиниот прилепски говор, со поднасловот „Историска пиеса во пет акта од македонскиот живот на македонски говор“. 
Драмата „Црне Војвода“ придонела за непрекинатиот континуитет во развојот на македонската драма на почетокот на 20 век.

## Историја
Драмата била напишана пред почетокот и во текот на Илинденското востание во југозападните делови на Македонија. Објавена била кон крајот на септември кога востанието било задушено и акциите на востаниците спласнале.

## Содржина
Како што кажува самиот наслово драмата се однесува на прославениот прилепски војводаСпиро Црне, како и неговата чета која го ликвидирала познатиот злосторник Ќучук Сулејман, кој долго време ги измачувал селаните од прилепскиот крај.
Дејството на драмата се одигрува во Прилеп, селата Вепрчани и Царевиќ и во месноста Рамна Бука, во гората. Почетокот на дејството е во 1879 година.

## Ликови
Во драмата се појавуваат 24 лика и група селани.
* Поп Цеко
* Попадијата на поп Цеко
* Хаџи Пано
* Илија
* Ѓорче
* Коне
* Спиро Црне
* Митре
* Мара
* Ќучук Сулејман
* Фејзо
* Абдула
* Алија
* Ѓорѓија Лажот

## Наводи

Категорија:Македонски драми
Категорија:Дела на Марко Цепенков
Категорија:Дела од 1903 година
Soon (песна од 1927 година)

**„''Soon''“** ― песна од 1927 година компонирана од Џорџ Гершвин, со текст на Ајра Гершвин.

Била претставена од Маргарет Шилинг и Џери Гоф во ревизијата на мјузиклот *„Strike Up the Band“* од 1930 година.

## Забележителни снимки

* Сара Вон - *In the Land of Hi-Fi* (1955)
* Ела Фицџералд - *Ella Sings Gershwin* (1950), *Ella Fitzgerald Sings the George and Ira Gershwin Songbook* (1959)
* Кертис Фулер - *The Opener* (1957)
* Мици Гејнор - *Mitzi Gaynor Sings the Lyrics of Ira Gershwin* (1959)
* Оскар Питерсон - *The Trio* (1961)
* Семи Дејвис Помладиот - *The Wham of Sam* (1961)
* Модерн џез квартет - *Gershwin Ballad Medley* (1958)
* Кири Те Канава - *Kiri Sings Gershwin* (1987)

## Наводи

Категорија:Песни со текст од Арја Гершвин
Категорија:Песни со музика од Џорџ Гершвин
Категорија:Песни од мјузикли
Категорија:Песни од 1927 година
My One and Only (песна од 1927 година)

„***My One and Only***“ ― песна компонирана од Џорџ Гершвин, со текст на Ајра Гершвин, напишана за мјузиклот „*Смешно лице*“ (*Funny Face*) од 1927 година, каде што била претставена од Фред Астер, Бети Комптон и Гертруд Мекдоналд. Првично била насловена „*(What Am I Gonna Do) If You Turn Me Down?*“

## Забележителни снимки

* Џони Џонсон енд Хис Статлер Пенсилванијанс - Виктор 21113; Матрикс БВЕ-41134 (снимано на 2 декември 1927 година)
* Шепоти Џек Смит - ХМВ Б2863; Матрикс Бб14510-3 (снимано на 18 септември 1928 година)
* Фред Астер со Адел Астер, оркестар под диригентство на Џулијан Џонс, Лондон, 28 ноември 1928 година (Англиска Колумбија 5174)
* Ли Вајли - *Sings the Songs of George & Ira Gershwin & Cole Porter* (1940), *Legendary Song Stylist* (1999)
* Сара Вон - *[[:en:Sarah_Vaughan_Sings_George_Gershwin|Sarah Vaughan Sings George Gershwin]]* (1957)
* Ела Фицџералд - *Ella Sings Gershwin* (1950), *Ella Fitzgerald Sings the George and Ira Gershwin Songbook* (1959)

## Наводи

Категорија:Песни од 1927 година
Категорија:Песни од Смешно лице (мјузикал)
Категорија:Песни од Фред Астер
Категорија:Песни со текст од Арја Гершвин
Категорија:Песни со музика од Џорџ Гершвин
Американец во Париз (Гершвин)

***Американец во Париз*** (англиски: *An American in Paris*) — класично симфониско дело на американскиот композитор Џорџ Гершвин.

## Историја
Делото (само оркестарско) е вдахновено од престојот на Гершвин во Париз. Музичката замисла е симфониска поема која ги евоцира местата и животот на француската престолнина во 1920-тите.

Партитурата за првпат била изведена во Карнеги хол во Њујорк на 13 декември 1928 година пред 2 800 гледачи. Во 1951 година, режисерот Винсенте Минели го вградил делото во истоимениот филм. Во кореографската адаптација учествувал актерот и танчер Џин Кели. Неговата изведба му донела Оскар. Две години подоцна, делото предизвикало скандал на европската премиера во Лондон.

Во 2014 година, *Американец во Париз* за прв пат станал сценско дело. Светската премиера се одржала во Театр ди Шателе (Theatre du Châtelet) во декември 2014 и бил режиран од Кристофер Вилдон.

## Теми

{ \time 2/4
\key f \major
\relative c'' {
 \acciaccatura b8\mp( c-.) d,-. e4 |
 \acciaccatura b'8( c-.) d,-. e4 |
 \acciaccatura b'8( c-.) d,-. e-. d'-. |
 c c,16 d e4 | \acciaccatura b'8( c-.) d,-. e4 |
 \acciaccatura b'8( c_.) d,-. e-. d'-. |
 e16-. e-. e-. e-. e8-. a-. | g4->( f)
 }
}

{ \time 2/4
 \clef bass
 { \partial 8 cis8->\f-\markup { \italic scherzando } |
  dis-> eis-> fis-> gis-> |
  fis-. eis4-> dis8\( | fis4 eis\) |
  \acciaccatura eis8( dis-.) cis4. ~ cis
  \acciaccatura eis8( dis-.) | cis2
 }
}


## Оркестрација
Покрај вообичаените инструменти на симфониски оркестар, Гершвин користи автомобилски сирени. За њујоршката премиера, композиторот донел такси сирени од Париз. Делото бара и поретко користени инструменти како што се челеста и саксофони.

La partition originale est écrite pour 3 flûtes (la  jouant aussi le piccolo), 2 hautbois, 1 cor anglais, 2 clarinettes en si♭, 1 clarinette basse, 2 bassons, 4 cors, 3 trompettes, 3 trombones, 1 tuba, 4 percussions, 1 xylophone jouant aussi du glockenspiel, 1 célesta, 3 saxophones (alto, ténor et baryton) et l'orchestre à cordes.

## Анализа
Времетраењето на делото е околу 19 минути. Има три главни дела. Првиот (до 7 минути), прошетка на американски турист на Шанзелизе прошарана со кавга меѓу таксисти, прошетка пред музички сали, па конечно пауза на терасата на кафуле во Латинскиот кварт. Вториот дел (до 14 минути), блуз на пригушена соло труба, ќе не превезе во парк како Луксембуршка градина (Jardin du Luxembourg). Носталгична тема каде Американецот сонува за својата родна земја. Последниот дел каде туристот се среќава со сонародник со кој разменува впечатоци претставува продолжување на сите досегашни теми обработени во претставата.

## Надворешни врски

* 
* Scores , marked by Leonard Bernstein, Andre Kostelanetz, Erich Leinsdorf; New York Philharmonic archives
* 1944 recording by the New York Philharmonic conducted by Artur Rodziński
* , New York Philharmonic, Leonard Bernstein, 1959. 

Категорија:Дела на Џорџ Гершвин
Категорија:Композиции од 1928 година
Категорија:Американски композиции
Категорија:Симфониски поеми
Американец во Париз (балет)

***„Американец во Париз“*** - балет во еден чин во кореографија на Кристофер Вилдон, на истоимената музика на Џорџ Гершвин, костими дизајнирани од Холи Хајнс, сетови дизајнирани од Адријан Лобел и осветлување дизајнирано од Наташа Кац. Балетот бил премиерно изведен на 4 мај 2005 година во Државниот театар во Њујорк. Вилдон подоцна ја режирал и кореографијата на музичката адаптација на филмот *[[Американец во Париз|„Американец во Париз“]]*.

## Производство
Кореографот Кристофер Вилдон првпат бил поканет да ја кореографијата на музичката верзија на филмот *[[Американец во Париз|„Американец во Париз“]]*, иако проектот бил напуштен. Вилдон, кој рекол дека истоименото оркестарско дело на Џорџ Гершвин е „одлично парче класична музика“ покрај тоа што е филмска партитура, наместо тоа одлучил да направи балетска верзија.

Во врска со кореографијата, Вилдон рекол дека сака да создаде повеќе „балетизирана“ верзија со своја кореографија, бидејќи кореографијата на филмот е едноставна и неинтересна. Сетот, дизајниран од Адријан Лобел, бил инспириран од Жорж Брак и Пабло Пикасо. Холи Хајнс и Наташа Кац биле донесени да дизајнираат костими и осветлување.

Балетот *„Американец во Париз“* имал премиера на 4 мај 2005 година во Државниот театар во Њујорк, трите главни улоги ги играле Карла Корбес, Џенифер Рингер и Демијан Вуцел, а Андреа Квин го диригирал оркестарот. Балетот добил различни критики. Рецензентот за *[[The New York Times|Њујорк Тајмс]]* напишал дека Вилдон бил „умен во снимањето на идеализираниот уличен живот во Париз“, иако „танцот никогаш не се спојува“. Друг рецензент на *Тајмс* напишал дека сцените се незаборавни, но „добро изработени и дека целокупниот резултат е пријатна забава“. Вилдон подоцна тврдел дека „никогаш не се чувствувал целосно среќен“ со балетот.

## Музички
Вилдон подоцна продолжил со режија и кореографија на музичката адаптација на филмот *[[Американец во Париз|„Американец во Париз“]]*, што било режисерско деби на Вилдон. Мјузиклот бил отворен во Париз во 2014 година, Театарот Палас, Бродвеј во 2015 година, и театарот Доминион, Вест Енд во 2017 година  Главниот танчер, Роберт Ферчајлд и Лин Коуп од Кралскиот балет ги играат улогите Џери Малиган и Лиз Дасин соодветно. На Вилдон му била доделена наградата Тони за најдобра кореографија.

## Наводи

Категорија:Балети
Балетот на Хоктор

***Балетот на Хоктор*** е композиција на Џорџ Гершвин за целосен оркестар напишана во 1937 година, првично од партитурата за *Дали ќе танцуваме (анг: Shall We Dance)*. Времето на изведба трае околу 10 минути.

Компонирано од Гершвин специјално за балерината Хариет Хоктор, делото содржи жичани глисандоси, брзи поместувања на клучот, а најобемните делови се напишани за харфата. Се состои од драматичен вовед проследен со брз валцер, прекрасна поворка, продолжен па де де и кулминација (исто така забележано во некои книги како посебна сцена „*Ќе танцуваме“, „Маски“ или „Финале и Кода*“. )

Ова е единствената објавена музика од песната *Shall We Dance* достапна покрај секвенцата *Walking the Dog*, и е значајна како последната долга композиција напишана од Гершвин за симфонискиот оркестар.

Премиерниот концертен настап во живо на *Балетот на Хоктор* се одржал на 28 јули 2007 година во павилјонот „Северенс Хол“ во Кливленд, Охајо, при што Лорас Џон Шисел го диригирал оркестарот на фестивалот „Блосом“ .

Во раните денови на американскиот балет, формата била зависна од неколку соло уметници да прозелитизираат преку изведба и да шират љубов кон уметноста. Во 1920-тите и 1930-тите, една од најпознатите од овие балетски апостоли била саканата Хариет Хоктор. Наведен како „Премиерна балерина на Америка“, Хоктор е родена на 25 септември 1905 година, во малото, но просперитетно село Хусик Фолс, Њујорк, на околу 30 милји североисточно од Олбани. Хоктор рано покажала интерес за танцот и била охрабрена од нејзиното семејство.

## Статус на зачувување
На 22 септември 2013 година било објавено дека на крајот ќе биде издадено музиколошко критичко издание на целосната оркестарска партитура. Семејството Гершвин, кое работело во соработка со Конгресната библиотека и Универзитетот во Мичиген, работи на тоа да ѝ бидат достапни на јавноста резултатите кои ја претставуваат вистинската намера на Гершвин. Целиот проект на Гершвин може да потрае од 30 до 40 години за да се заврши, а не е јасно кога ќе биде објавена партитурата на *Shall We Dance* (која го вклучува и *Хокторскиот балет* ).

** Види конкретно Гершвин: Нова критичка биографија, од Едвард Јаблонски (1998) стр. 300-304 и Гершвин: Неговиот живот и дело, од Хауард Полак (2006) стр. 671 за конкретни дискусии за генезата на ова парче.*

## Наводи
https://blogs.loc.gov/music/2020/09/happy-birthday-to-harriet-hoctor-dancer-choreographer-teacher/

Категорија:Дела на Џорџ Гершвин