Ловокрадство

мини|''Ловокрадецa'' од Фредерик Руж (1867–1950)
**Ловокрадство** или **криволов** – илегален лов или фаќање диви животни, што обично е поврзано со правата на користење земјиште. Криволовот го вршеле сиромашните селани за да преживеат и како додаток на оскудната исхрана To je bilo protiv lovnih privilegija plemstva i teritorijalnih vladara.

Во англиската терминологија од 1980-тите, терминот „ловокрадство“ се користи и во контекст на нелегална берба на диви растителни видови. Во земјоделска смисла, терминот криволов се применува и на губење на почвата или тревата заради штетните ефекти на добитокот што може да влијае на достапноста на производното земјиште, загадувањето на водата преку зголемените текови и благосостојба на добитокот. 

## Правни аспекти
[мини|''Ловокрадец'', скеч на [Том Томсон од 1916 година, Уметничка галерија на Онтарио, Торонто]]

Во 1998 година, научниците за животна средина од Универзитетот во Масачусетс Амхерст го предложиле концептот на ловокрадство како еколошки криминал, дефинирајќи ја како незаконска секоја активност што е во спротивност со законот и воспоставените прописи за заштита на обновливите извори на природни ресурси, вклучувајќи го и нелегаленио лов на диви животни со намера поседување, транспортирање, консумирање или продажба и користење на нивни делови. Тие сметале дека ловокрадството е едно од најсериозните закани за опстанокот на растителните и животинските видови. Биолозите и заштитниците на дивите животни сметаат дека криволовот има штетно влијание врз биоразновидноста како внатре така и надвор од заштитените подрачја, затоа што со опаѓање на популацијата на диви животни, постои нивно локално исцрпување и нарушување на функционалноста на екосистемот.

### Континентална Европа
мини|Крај на ловокрадец, илустрација заснована на слика од Август Дифенбахер, 1894
мини|Гроб на криволовец во Шлирзе, со цитирана прва строфа на Јенервајнова песна. Одвреме-навреме, криволовениот дивеч се става на гробот во знак на сеќавање на „Гиргл”.

Австрија и Германија не го нарекуваат ловокрадството кражба, туку упад во ловечките права на трети лица. Додека древниот германски закон дозволувал лов на кој било слободен човек, вклучувајќи ги и селаните, особено на заедничко земјиште, римското право го дозволувал ловот само на владетелите. Во средновековна Европа, владетелите на феудалните територии се обиделе да ги применат ексклузивните права на благородништвото за лов и риболов на териториите со кои владееле. Ловокрадството се сметало за сериозно злосторство што се казнува со затвор, но неговата употреба била прилично слаба сè до 16 век. На селаните сепак им било дозволено да продолжат со лов на ситен дивеч. Правото на благородништво да лови било ограничено во 16 век и било пренесено на сопственикот на земјиштето. Поради лошиот квалитет на пушките, било потребно да му се пристапи на дивечот скоро на 30 метри. На пример, ловокрадците во регионот Салцбург во тоа време биле мажи постари од 30 години, кои сè уште не биле во брак и обично ја вршеле својата илегална трговија поединечно.

Развојот на современите права за лов е тесно поврзан со релативно модерната идеја за ексклузивна сопственост на приватно земјиште. Во XVII и XVIII век, ограничувањата на ловот и правото на пукање на приватна сопственост биле воспоставени од ловочуварите и шумарите. Тие варделе од употреба на шумите од несопствениците, на пр. собирање смола, пасење во шума и право на селаните да ловат и да риболоват. Сепак, релативно лесниот пристап до пушки сè повеќе им овозможувало на селаните слугите да криволоват до крајот на 18 век. Ловот се користел во 18 век како театрална демонстрација на аристократското владеење врз земјата и имал силно влијание врз моделот на употреба на земјиштето. Ловокрадството не само што ги кршело имотните права, туку било во симболичен судир со аристократската моќ. За време на периодот помеѓу 1830 и 1848 година, имало зголемување на смртноста предизвикана од ловокрадство во Баварија. Германската револуција 1848-49 се толкувала како општа дозвола за ловокрадство во Баварија. Реформата на законот за ловство во 1849 година го ограничил законскиот лов на богатите земјопоседници и буржоазијата, кои можеле да плаќаат такси за лов, и довело до разочарување и постојана поддршка на ловокрадците меѓу луѓето. Некои од граничните региони, каде шверцот бил важен, покажале особено силен отпор. Во 1849 година, од баварските воени сили било побарано да окупираат голем број општини во пограничната област со Австрија. Во Валгау (сега дел од Гармиш-Партенкирхен) и во Лакенхаузер во Баварската Шума, секое домаќинство морало да храни и прими по еден војник еден месец како дел од воената мисија за да ги смири немирите. Лакенхајзерите имале неколку кавги околу ловокрадството на елените со австриските шумари и војската, а биле познати и како вооружени „пертлиски ловокрадци“ (Кеке Вајлдерер).

### Обединето Кралство
мини|Месингена плоча на вратите на фрамата Тремеда од 1868 година, со која се предупредуваат ловокрадците дека ќе бидат застрелани на лице место

Ловокрадството, како и криумчарењето, има долга контракултурна историја. Глаголот *poach* на англиски потекнува од средноанглискиот збор * pocchen *, што буквално значи "спакуван*, *затворен во вреќа*. За криволовот непристрасно се известувало за Англија во „Шумски изјави“, прекршоци на крутиот англо-нормански Закон за шумите. [[Вилијам I|Вилијам Освојувачот]], кој бил голем љубител на ловот, воспоставил и спроведувал систем на закон за шумите. Истиот делувал вон вообичаениот закон и служел да го заштити дивечот и нивното шумско живеалиште од лов од страна на обичниот народ на Англија, и за поддржување на ловечките права на новата англо-норманска аристократија која зборувала на француски јазик. Оттогаш ловот на дивеч од страна на обичниот народ во кралските шуми или со други зборови криволовот, секогаш се казнувал со смрт со бесење.

Во 1087 година, една песна со наслов „Римите на кралот Вилијам“ содржана во „Хроника на Питерборо“ го изразила англиското незадоволство од строгите нови закони. Ловокрадството е романтизирано во литературата уште од времето на [[балада]]та за [[Робин Худ]], како аспект на „зелената шума“ на Весела Англија. Во една приказна, Робин Худ е прикажан како му нуди на кралот [[Ричард I|Ричард Лавовско Срце]] еленско месо нелегално уловено во шумата Шервуд, а кралот го занемарува фактот дека овој лов претставува голем престап. Распространетата прифатеност на оваа вообичаена криминална активност е содржана во забелешката * Non est inquirendum, unde venit venison * ("Нема потреба да се прашувам од каде потекнува ловецот"), која ја запишал [[Гијом Биде]] во на неговото дело * Traitte de la vénerie *. Меѓутоа, англиското благородништво и земјопоседниците биле на долг рок исклучително успешни во спроведувањето на современиот концепт на сопственост, изразен на пр. во оградување на заедничкото земјиште и подоцна во брдско расчистување, кое се состоело од [[присилно раселување]] луѓе од традиционално закупеното земјиште и некогаш заедничкото земјиште. Во 19 век дошло до пораст на законодавните акти, како што биле „Законот за ноќен криволов“ (1828) и „Законот за дивеч“ (1831) во Велика Британија и други закони и други места.

== Наводи ==


== Литература ==

* .
* Archer, John E. "Poaching gangs and violence: the urban-rural divide in nineteenth-century Lancashire." *British Journal of Criminology* 39#1 (1999): 25-38.
* Fisher, John. "Property rights in pheasants: landlords, farmers and the game laws, 1860–80." *Rural History* 11#2 (2000): 165-180.
* Gray, Drew D. *Crime, Policing and Punishment in England, 1660-1914* (Bloomsbury Publishing, 2016).
* Haenlein, Cathy, and Michael Lawrence Rowan Smith. *Poaching, wildlife trafficking and security in Africa: Myths and realities* (Routledge, 2017).
* Hopkins, Harry. *The long affray: the poaching wars, 1760-1914* (London: Secker & Warburg, 1985). In Britain
* Lemieux, Andrew M., and Ronald V. Clarke. "The international ban on ivory sales and its effects on elephant poaching in Africa." *British Journal of Criminology* 49.4 (2009): 451-471.
* Liberg, Olof, et al. "Shoot, shovel and shut up: cryptic poaching slows restoration of a large carnivore in Europe." *Proceedings of the Royal Society B: Biological Sciences* 279.1730 (2011): 910-915.
* Martin, John. "The Transformation of Lowland Game Shooting in England and Wales in the Twentieth Century: The Neglected Metamorphosis." *International Journal of the History of Sport* 29.8 (2012): 1141-1158.
* Osborne, Harvey, and Michael Winstanley. "Rural and urban poaching in Victorian England." *Rural History* 17.2 (2006): 187-212. [https://eprints.lancs.ac.uk/id/eprint/4191/1/win1.pdf online] 
* Smith, Kreseda, and Richard Byrne. "Reimagining rural crime in England: a historical perspective." *International Journal of Rural Criminology* 4.1 (2018): 66-85. [https://hau.collections.crest.ac.uk/17327/1/Kreseda%20Smith%20reimagining%20upload.pdf Online]
* Somerville, Keith. *Ivory: power and poaching in Africa* (Oxford University Press, 2017).
* Taylor, Antony. "‘Pig‐Sticking Princes’: Royal Hunting, Moral Outrage, and the Republican Opposition to Animal Abuse in Nineteenth‐and Early Twentieth‐Century Britain." *History'' 89#293 (2004): 30-48.

## Надворешни врски

* 
* 

Категорија:Криминал
Категорија:Зборови што ги нема во ТРМЈ