Лина Стерн

**Лина Соломоновна Стерн** или **Стерн** (; 26 август 1878 – 7 март 1968) била советски биохемичар, физиолог и хуманист чии медицински откритија  спасиле илјадници животи на фронтовите на Втората светска војна. Таа е најпозната по нејзината пионерска работа на крвно-мозочната бариера, која ја опишала како *хемато-енцефалична бариера* во 1921 година.

## Животопис

На 26 август 1878 година, Лина Стерн е родена во Лиепаја (денес Liepāja, Латвија), најголемиот град во регионот Курланд кој се наоѓа во западна Летонија. Гимназија учела во  Каунас.  Таа била од големо богато семејство.Во 1898 година, Стерн студирал на Универзитетот во Женева, Швајцарија. Меѓутоа, пред да замине во Швајцарија, таа се обидела да се запише на Московски универзитет. Стерн се спријателил со сопругите на Георги Плеханов и Алексеј Бах во Швајцарија.

### Кариера
Во 1903 година ја напишала својата докторска дисертација за моторната функција на уретрата и ја добила титулата доктор по медицина. И покрај фактот што Швајцарија беше полиберална од другите европски земји, Стерн сè уште немаше професионална перспектива таму. Таа се врати во својата Лиепаја. Таму, таа ги положи испитите за да ја добие својата диплома за доктор по медицина во Русија. Причината што го направи тоа беше затоа што тогашните политики не сметаа дека сертификатот од странски универзитет е прифатлив. Таа се подготвуваше да бара медицинска работа во Русија, но Жан-Луј Превост (шефот на Катедрата за физиологија на Универзитетот во Женева) ја покани да работи како негов асистент на одделот. Таа ја прифати неговата покана.

Од 1904 до 1922 година, Стерн работела со Фредерик Батели за да спроведе оригинално истражување во хемија-физиологија. Во тој временски период тие објавија 54 статии за проблемот со клеточниот метаболизам. Во 1912 година, Батели и Стерн, заедно со Торстен Тунберг „откриле дека мелените животински ткива содржат супстанции кои можат да пренесат атоми на водород од специфични интрацелуларни органски киселини во метиленско сина боја, намалувајќи ја во безбојна форма“. на клеточно дишење

Поради нејзиното револуционерно истражување и напорна работа, Универзитетот во Женева и дозволи да ја додаде Физиолошката хемија како независно поле на студии во наставната програма на медицинскиот факултет. Во 1918 година беше основан нов оддел за физиолошка хемија, а на чело на него стана Лина Стерн. Ова ја прави првата жена што добила професионален ранг на Универзитетот во Женева.

Оттаму започна нејзиното истражување за физиологијата на централниот нервен систем - делумно под влијание на нејзиното пријателство со Константин фон Монаков. Првично, Џузепе Пагано, професор по хемиска физиологија на Медицинскиот факултет на Универзитет во Палермо, започна да експериментира на животни за да дознае повеќе за моторниот одговор и церебелумот. 

„На 21 април 1921 година, Стерн го воведе терминот „крво-мозочна бариера“ во Медицинското друштво во Женева“. Во тоа време, таа веќе беше добро позната во светот на академската наука. Сепак, таа работеше и како консултант во неколку фармацевтски компании.

Откако Стерн добива покана да раководи со катедрата за физиологија на Вториот московски државен универзитет во 1924 година, таа прифаќа и пристигнува во Москва на 31 март 1925 година. Таа имала 48 години во 1925 година.  На 1 април 1929 година, беше отворен нов Институт за физиологија во Академијата на науките на Советскиот Сојуз, а Стерн стана директор. Таа беше многу активна во научната заедница и добро позната меѓу нејзините колеги. Во 1939 година, таа стана првата жена полноправна членка, академик, на Академијата на науките на Советскиот Сојуз.

## Истражување на крвно-мозочната бариера
крвно-мозочната бариера се однесува на дифузна бариера формирана од ендотелните ѕидови на крвните садови и капиларите во мозокот. оваа супстанција да навлезе во мозочната бариера. како кислород и јаглерод диоксид слободно да дифузираат. Додека рабтела на Универзитетот во Женева, Стерн објавила серија студии кои го демонстрираа постоењето на крвно-мозочната бариера со колегата Рејмонд Готје. Во 1918 година, двајцата извршиле систематски експерименти за движење на различни супстанции од крвта во нервниот систем и го процениле степенот до кој овие супстанции биле способни да навлезат во мозокот. Од овие студии тие беа во можност да заклучат дека постои бариера помеѓу крвта и мозокот, која ја нарекоа на француски „barrière hématoencéphalique“.

## Наводи

## Надворешни врски
* "Shtern, Lina Solomonovna" by Yaacov Ro’i. *YIVO Encyclopedia of Jews in Eastern Europe*.
* Star called Lina by Irina Lukyanova (*Vestnik* journal) 
* Difficult Years of Lina Stern by V. B. Malkin (russcience) 
* First Woman Academic by N. A. Grigoryan (russcience) 

Категорија:Жени антифашисти
Категорија:Редовни членови на Академијата на науките на СССР
Категорија:Имигранти во Советскиот Сојуз

Категорија:Добитници на Сталиновата награда
Категорија:Научници од Лиепаја
Категорија:Единствени преживеани
Категорија:Советски биохемичари
Категорија:Советски пронаоѓачи
Категорија:Советски физиолози
Категорија:Советски жени хемичари
Категорија:Швајцарски емигранти
Категорија:Алумни на Универзитетот во Женева
Категорија:Жени пронаоѓачи од 20 век
Категорија:Жени физиолози
Категорија:Руски научници
Категорија:Женски пронаоѓачи