Европско првенство во фудбал 2020

**Европско првенство во фудбал 2020** (**УЕФА Евро 2020**) — 16-то Европско фудбалско првенство, меѓународно европско фудбалско натпреварување кое се одржува еднаш на секој четири години во организација на Унијата на европските фудбалски асоцијации (УЕФА).

Турнирот, се одржал во 11 различни градови во 11 различни земји членки на УЕФА, а првично бил закажан да се одигра од 12 јуни до 12 јули 2020 година. Сепак, истиот бил одложен поради пандемијата на КОВИД-19 во Европа и презакажан за периодот од 11 јуни до 11 јули 2021 година. Натпреварувањето било одложен за да се намали притисокот врз јавните служби во земјите погодени од вирусот и да се овозможи завршување на домашните лиги кои биле суспендирани неколку месеци. И покрај промената на календарската година на одигрување, турнирот сепак го задржал името „Европско првенство во фудбал 2020“ или „УЕФА Евро 2020“.

Претседателот на УЕФА, Мишел Платини, во 2012 година изјавил дека турнирот требало да биде организиран од повеќе нации како „романтичен“ еднократен настан за прослава на 60-тиот „роденден“ на натпреварувањето - Европско првенство во фудбал. Со поголем капацитет од кој било друг стадион пријавен како организатор на настанот, стадионот Вембли во Лондон треба да биде домаќин на полуфиналето и финалето по вторпат во својата историја, откако на него претходно било одиграно финалето на првенството во 1996, но на поранешна инкарнација на стадионот. Стадионот Олимпико во Рим, пак ќе биде домаќин на воведниот натпревар на турнирот, во кој ќе играат репрезентациите на Турција и еден од домаќините Италија.

Првенството го освоила Италија, која во финалето ја победила Англија по изведување пенали, откако во регуларниот дел и продолженијата натпреварот завршил нерешено 1-1.

## Избор на домаќини
Некои земји веќе изразиле интерес за поднесување на кандидатура за добивање на домаќинство на турнирот, но тогашниот претседател на УЕФА, Мишел Платини, предложил за време на прес-конференција на 30 јуни 2012 година - на еден ден пред финалето на Европското првенство 2012 - наместо да има една земја домаќин (или заедничко домаќинство на две или повеќе земји), турнирот да може да се рашири низ „12 или 13 градови“ низ целиот континент. Во тоа време, УЕФА веќе користела сличен систем за одигрување на Елитната рунда на Европското првенство за играчи под 17 години, каде секоја од седумте групи имала различна земја-домаќин.

На 6 декември 2012 година, УЕФА објавила дека турнирот ќе се одржи во повеќе градови низ Европа по повод 60-годишнината од одржувањето на турнирот. Изборот на градовите домаќини не гарантирало автоматски пласман на репрезентацијата на таа земја. УЕФА образложила дека пан-европското поставување на турнирот е логична одлука ако се има предвид времето на финансиски потешкотии низ цела Европа. Планот на УЕФА бил дочекан со помешани реакции. Критичарите навеле дека проширениот формат (од 31 натпревар со 16 репрезентации на 51 натпревар со 24 репрезентации) и неговите дополнителни трошоци биле решавачки фактор само една нација (Турција) да претстави сериозна понуда за организирање на првенството.

### Кандидатури
Конечниот список на понуди за организаторство бил објавен од УЕФА на 26 април 2014 година, а одлуката за домаќинство била донесена од Извршниот комитет на УЕФА на 19 септември 2014 година. Имало две понуди за финалниот пакет (од кои едната била успешна, обележана со виолетово за полуфинале и финале) и 19 понуди за стандарден пакет (од кои 12 првично биле успешни, обележани со зелена боја за четвртфинале и групна фаза, и жолта за осминафинале и групна фаза); Брисел, обележан со црвена боја, првично бил избран, но подоцна бил отстранет од списокот на места за одржување на првенството од страна ан УЕФА на 7 декември 2017 година. Истото важи и за Даблин, исто така обележан со црвена боја, кој бил избришан од списокот на 23 април 2021 година. Истиот ден, УЕФА исто така објавила дека натпреварите во Шпанија ќе бидат преместени од Билбао во Севиља.

 
## Квалификации

thumb| |292px
Овојпат немало екипи кои автоматски се квалификувале за натпреварувањето, и сите 55 репрезентации членки на УЕФА, вклучувајќи ги и 12-те репрезентации во чии земји се наоѓаат стадионите кои биле избрани да организираат натпревари, морале да се натпреваруваат во квалификациите за 24-тите места на завршниот турнир. Бидејќи градовите домаќини биле назначени од УЕФА во септември 2014 година, пред квалификациите, било можно репрезентациите од градовите домаќини да не се квалификуваат на завршниот турнир.

Ждрепката за квалификациите била извлечена на 2 декември 2018 година, во Даблин, Ирска.

Главниот квалификациски процес започнал во март 2019 година, наместо веднаш во септември 2018 година по Светското првенство, и завршил во ноември 2019 година. Форматот останал главно ист, иако само 20 од вкупно 24 места за финалниот турнир биле решени од главниот квалификациски процес, оставајќи уште четири места слободни кои требало да се определат подоцна. По приемот на Косово во УЕФА во мај 2016 година, било објавено дека 55-те членови во тоа време ќе бидат поделени во десет групи по завршувањето на УЕФА Лигата на нации (пет групи од пет екипи и пет групи од шест екипи, со тоа што четирите репрезентации кои учествувале во завршницата на УЕФА Лигата на нации, загарантирано ќе бидат извлечени во групи од по пет екипи), каде што пласман на Евро 2020 ќе изборат најдобрите две екипи во секоја група. Квалификациите се играа во двојни кола во месеците март, јуни, септември, октомври и ноември 2019 година.

Со создавањето на УЕФА Лигата на нации почнувајќи од 2018 година, ова натпреварување било директно поврзана со квалификациите за Европското првенство, давајќи им на екипите уште една шанса да се пласираат на турнирот. Четири екипи од секоја дивизија кои веќе не беа квалификувани на Европското првенство се натпреварувале во баражот за секоја дивизија. Победниците во баражите за секоја дивизија, играни во полуфиналиња на еден натпревар (најдобро рангирана екипа против најслабо рангирана екипа, и второ најдобро рангирана екипа против трето рангираната екипа, играни на домашен терен на повисоко рангираните екипи) и финале исто така во еден натпревар (со однапред извлечено место каде ќе се игра меѓу двете победнички екипи во полуфиналето), им се придружиле на дваесетте екипи кои веќе се квалификувале на турнирот.

### Квалификувани репрезентации
Од 24 екипи кои се пласирале на турнирот, 19 се истите од изданието во 2016. Меѓу нив биле  и , двете забележале максимален учинок во квалификациски кампањи (10 победи во 10 натпревари), бранителот на титулата европски шампион , светскиот шампион , како и , која исто така се квалификувала, за нивното рекордно 13-то по ред Европско првенство.  и  биле репрезентациите кои дебитирале на Европското првенство во ова издание, тие никогаш претходно не се квалификувале за некој голем турнир. , како една од земјите домаќини на првенството, се квалификувала на прв голем меѓународен турнир уште од Светското првенство 1998 и првото Европско првенство од 1996.  и  се вратиле во завршните турнири на Европското првенство откако го пропуштиле првенството во 2016 година, а за холанѓаните ова било прво појавување на голем турнир уште од Светското првенство 2014 на кое освоиле бронзен медал. За прв пат во историјата на првенствата, , ,  и  се квалификувале последователно на две Европски првенства едноподруго. Репрезентацијата на Грција, победник на Европското првенство 2004, била единствената репрезентација поранешен шампион која не успеала да се квалификува, пропуштајќи го своето второ по ред Европско првенство и третиот последователен голем турнир. Во однос на претходниот завршен турнир во 2016, на овој ги немало ниту , , ,  и  кои исто така не успеале да се квалификуваат.

Од единаесетте земји домаќини, седум успеале да се пласираат директно на турнирот, додека Унгарија и Шкотска се пласирале преку баражот. Романија била елиминирана во полуфиналето од плејофот, додека Азербејџан ги загубиле шансите по квалификациската групна фаза. Ирска, првично избрана за домаќин на турнирот, исто така била елиминирана во полуфиналето од баражот, но подоцна им биле одземени правата за домаќинство.

:(Д) означува домаќин на првенството.
:1 **Задебелениот текст** го означува шампионот на тоа првенство.
:2 *Закосениот текст* го означува домаќинот на тоа првенство.

### Ждрепка
Ждрепката за завршниот турнир се одржала на 30 ноември 2019 година, во 18:00 часот CET (19:00 часот по месно време, EET) во Ромекспо во Букурешт, Романија. Така 24 екипи биле извлечени и распоредени во шест групи од по четири екипи. Бидејќи победниците на баражите за време на ждрепката не биле познати тие биле означени и влечени како "победници на баражите од A до Д". Доколку постоеле групи кои што не би можеле да се склопат за време на оваа ждрепка, би се одржало уште едно извлекување на 1 април 2020 година, но УЕФА потврдила дека дополнителното ждребање нема да биде потребно откако бил познати 20-те директно квалификувани репрезентации и 16-те учесници во баражите.

Следното на репрезентациите по шешири при извлекувањето (напомена: две репрезентации од ист шешир не можат да се паднат во иста група) изгледал вака:

Со ждрепката биле извлечени следниве групи:


*Позициите (1, 2, 3 или 4) се извлечени и не го одразуваат бројот на шеширот од кои се извлечени репрезентациите.*
**Со закосени букви* се репрезентациите кои се пласирале на првенството по извлекувањето на ждрепката, преку [[Квалификации за Европско првенство во фудбал 2020#Бараж|баражите]]. 
</div>

==Промена на правила==
На 31 март 2021 година, Извршниот комитет на УЕФА одобрил употреба на максимално пет замени на натпреварите на турнирот (со дозволена и шеста ако се играат продолженија), наместо досегашните три. Сепак, секоја екипа ќе има само три можности да ги направи петте замени, а четврта ќе биде дозволена доколку се играат продолженија: исклучок претставуваат замените направени на полувремето, пред почетокот на продолжението и на паузата меѓу двете продолженија. Употребата на пет замени била дозволена претходно за време на појавата на [[Пандемија на КОВИД-19|пандемијата од КОВИД-19]] поради метежот што се создал со густиот распоред на одигрување на натпреварите, што создало поголем товар за играчите.

На почетокот на април 2021 година, УЕФА исто така објавила дека размислуваат да дозволат проширување во составите пријавени за турнирот од вообичаените 23 играчи, по барање на раководните лица на репрезентациите во случај на можна епидемија на КОВИД во екипата, како и да се намали заморот на играчите предизвикан од тешката претходната сезона одиграна во многу густ распоред.. На 27 април, било објавено дека Националниот комитет за натпреварувања на УЕФА го одобрил проширувањето на составите на 26 играчи, што претставувало предмет на потврда и од Извршниот комитет на УЕФА. Сепак, секој селектор за еден натпревар на располагање повторно ќе треба да избере 23 играчи од кои тројца мораат да бидат голмани, што значи дека за секој натпревар тројца играчи ќе бидат исклучени од можноста да играат во даден натпревар.

== Стадиони ==


==Групна фаза==

Позициите на табелата се одредуваат на следниов начин:
# Освоени бодови во сите одиграни натпревари од групната фаза (3 бода за победа, 1 за нерешено, 0 за пораз);
# Гол-разлика во сите одиграни натпревари од групната фаза;
# Број на постигнати голови во сите натпревари од групната фаза;
# Меѓусебен скор помеѓу екипите кои се изедначени на табелата;
# Гол-разлика помеѓу екипите кои се изедначени на табелата;
# Вкупен број на постигнати голови помеѓу екипите кои се изедначени на табелата;
Ако и понатаму екипите се изедначени тогаш се следат следниве параметри:
# Гол-разлика во сите одиграни натпревари од групната фаза;
# Поголем број на постигнати голови во сите одиграни натпревари од групната фаза;
# Поголем број на победи во сите одиграни натпревари од групната фаза;
# Ако се работи за две екипи кои се изедначни и играат меѓу себе во последното коло тогаш може да се [[Изведување пенали (фудбал)|изведуваат пенали]]. Доколку не играат меѓу себе, тогаш се следат следните параметри.
# Фер плеј бодови во сите одиграни натпревари од групната фаза (само едно одземање на бодови за фер плеј листата може да се примени на еден играч на еден натпревар): 
# Повисока позиција во квалификациите.

Од секоја група понатаму одат првопласираната и второпласираната репрезентација, како и [[Европско првенство во фудбал 2020#Поредок на третопласираните екипи во групите|четирите најдобри третопласирани репрезентации]].



=== Група A ===




<section begin=ЕП 2020 - A1 /><section end=ЕП 2020 - A1 />
----
<section begin=ЕП 2020 - A2 /><section end=ЕП 2020 - A2 />
----
<section begin=EП 2020 - A3 /><section end=EП 2020 - A3 />
----
<section begin=EП 2020 - A4 /><section end=EП 2020 - A4 />
----
<section begin=EП 2020 - A5 /><section begin=EП 2020 - A5 />
----
<section begin=EП 2000 - A6 /><section begin=EП 2000 - A6 />
----

=== Група Б ===




<section begin=EП 2020 - Б1 /><section end=EП 2020 - Б1 />
----
<section begin=EП 2020 - Б2 /><section end=EП 2020 - Б2 />
----
<section begin=EП 2020 - Б3 /><section end=ЕП 2020 - Б3 />
----
<section begin=EП 2020 - Б4 /><section end=ЕП 2020 - Б4 />
----
<section begin=EП 2020 - Б5 /><section end=ЕП 2020 - Б5 />
----
<section begin=EП 2020 - Б6 /><section end=ЕП 2020 - Б6 />
----

=== Група Ц ===




<section begin=ЕП 2020 - Ц1 /><section end=ЕП 2020 - Ц1 />
----
<section begin=ЕП 2020 - Ц2 /><section end=ЕП 2020 - Ц2 />
----
<section begin=ЕП 2020 - Ц3 /><section end=ЕП 2020 - Ц3 />
----
<section begin=ЕП 2020 - Ц4 /><section end=ЕП 2020 - Ц4 />
----
<section begin=ЕП 2020 - Ц5 /><section end=ЕП 2020 - Ц5 />
----
<section begin=ЕП 2020 - Ц6 /><section end=ЕП 2020 - Ц6 />
----

=== Група Д ===




<section begin=ЕП 2020 - Д1 /><section end=ЕП 2020 - Д1 />
----
<section begin=ЕП 2020 - Д2 /><section end=ЕП 2020 - Д2 />
----
<section begin=ЕП 2020 - Д3 /><section end=ЕП 2020 - Д3 />
----
<section begin=ЕП 2020 - Д4 /><section end=ЕП 2020 - Д4 />
----
<section begin=ЕП 2020 - Д5 /><section end=ЕП 2020 - Д5 />
----
<section begin=ЕП 2020 - Д6 /><section end=ЕП 2020 - Д6 />
----

=== Група Е ===




<section begin=ЕП 2020 - Е1 /><section end=ЕП 2020 - Е1 />
----
<section begin=ЕП 2020 - Е2 /><section end=ЕП 2020 - Е2 />
----
<section begin=ЕП 2020 - Е3 /><section end=ЕП 2020 - Е3 />
----
<section begin=ЕП 2020 - Е4 /><section end=ЕП 2020 - Е4 />
----
<section begin=ЕП 2020 - Е5 /><section end=ЕП 2020 - Е5 />
----
<section begin=ЕП 2020 - Е6 /><section end=ЕП 2020 - Е6 />
----

=== Група Ф ===




<section begin=ЕП 2020 - Ф1 /><section end=ЕП 2020 - Ф1 />
----
<section begin=ЕП 2020 - Ф2 /><section end=ЕП 2020 - Ф2 />
----
<section begin=ЕП 2020 - Ф3 /><section end=ЕП 2020 - Ф3 />
----
<section begin=ЕП 2020 - Ф4 /><section end=ЕП 2020 - Ф4 />
----
<section begin=ЕП 2020 - Ф5 /><section end=ЕП 2020 - Ф5 />
----
<section begin=ЕП 2020 - Ф6 /><section end=ЕП 2020 - Ф6 />
----

=== Поредок на третопласираните екипи во групите ===


==Нокаут фаза==


Во нокаут фазата, ако натпреварот заврши нерешено по регуларните 90 минути игра, ќе се играат [[Продолжеток (спорт)|продолженија]] (двапати по 15 минути), каде што секоја екипа има право да направи шеста замена. Ако резултатот остане изедначен и по продолженијата, натпреварот ќе биде решен по [[Изведување пенали (фудбал)|изведување пенали]].

Како и на секој претходен турнир почнувајќи од [[Европско првенство во фудбал 1984|Европското првенство 1984]], и на ово првенство нема да се игра натпревар за трето место.

*Наведените времиња се според Средноевропско летно време (UTC+2). Ако местото на одигрување се наоѓа во друг часовен појас, во заграда ќе биде прикажано и месното време.*

===Резултати===
<section begin=Bracket /><section end=Bracket />

===Осминафинале===
<section begin=ЕП 2020 - ОФ1 /><section end=ЕП 2020 - ОФ1 />
----
<section begin=ЕП 2020 - ОФ2 /><section end=ЕП 2020 - ОФ2 />
----
<section begin=ЕП 2020 - ОФ3 /><section end=ЕП 2020 - ОФ3 />
----
<section begin=ЕП 2020 - ОФ4 /><section end=ЕП 2020 - ОФ4 />
----
<section begin=ЕП 2020 - ОФ5 /><section end=ЕП 2020 - ОФ5 />
----
<section begin=ЕП 2020 - ОФ6 /><section end=ЕП 2020 - ОФ6 />
----
<section begin=ЕП 2020 - ОФ7 /><section end=ЕП 2020 - ОФ7 />
----
<section begin=ЕП 2020 - ОФ8 /><section end=ЕП 2020 - ОФ8 />
----

===Четвртфинале===
<section begin=ЕП 2020 - ЧФ1 /><section end=ЕП 2020 - ЧФ1 />
----
<section begin=ЕП 2020 - ЧФ2 /><section end=ЕП 2020 - ЧФ2 />
----
<section begin=ЕП 2020 - ЧФ3 /><section end=ЕП 2020 - ЧФ3 />
----
<section begin=ЕП 2020 - ЧФ4 /><section end=ЕП 2020 - ЧФ4 />
----

===Полуфинале===
<section begin=ЕП 2020 - ПФ1 /><section end=ЕП 2020 - ПФ1 />
----
<section begin=ЕП 2020 - ПФ2 /><section end=ЕП 2020 - ПФ2 />
----

===Финале===

<section begin=ЕП 2020 - ФИНАЛЕ /><section end=ЕП 2020 - ФИНАЛЕ />

==Победник==


==Статистика==
===Листа на стрелци===
<section begin=Goalscorers /><section end=Goalscorers />



;5 гола
* [[Кристијано Роналдо]]
* [[Патрик Шик]]


;4 гола

* [[Хари Кејн]]
* [[Ромелу Лукаку]]
* [[Карим Бензема]]
* [[Емил Форсберг]]


;3 гола


* [[Рахим Стерлинг]]
* [[Каспер Долберг]]
* [[Роберт Левандовски]]

* [[Џорџино Вајналдум]]
* [[Харис Сеферовиќ]]
* [[Џердан Шаќири]]

* [[Алваро Мората]]


;2 гола


* [[Торган Азар]]
* [[Микел Дамсгор]]
* [[Јоаким Меле]]
* [[Јусуф Поулсен]]
* [[Каи Хаверц]]
* [[Чиро Имобиле]]

* [[Лоренцо Инсиње]]
* [[Федерико Кјеза]]
* [[Мануел Локатели]]
* [[Матео Песина]]
* [[Мемфис Депај]]
* [[Дензел Дјумфрис]]

* [[Роман Јаремчук]]
* [[Андриј Јармоленко]]
* [[Иван Перишиќ]]
* [[Пабло Сарабија]]
* [[Феран Торес]]


;1 гол


* [[Марко Арнаутовиќ]]
* [[Кристоф Баумгартнер]]
* [[Михаел Грегорич]]
* [[Саша Калајџиќ]]
* [[Штефан Лајнер]]
* [[Хари Мегваер]]
* [[Џордан Хендерсон]]
* [[Лук Шо]]
* [[Кевин Де Бројне]]
* [[Томас Меније]]
* [[Кифер Мур]]
* [[Арон Рамзи]]
* [[Конор Робертс (фудбалер 1995)|Конор Робертс]]
* [[Леон Горецка]]
* [[Робин Госенс]]
* [[Мартин Брајтвајт]]
* [[Томас Дилејни]]

* [[Андреас Кристенсен]]
* [[Николо Барела]]
* [[Леонардо Бонучи]]
* [[Карол Линети]]
* [[Рафаел Гереиро]]
* [[Диого Жота]]
* [[Артем Ѕјуба]]
* [[Алексеј Миранчук]]
* [[Езѓан Алиоски]]
* [[Горан Пандев]]
* [[Милан Шкринијар]]
* [[Ирфан Кахвеџи]]
* [[Артем Довбик]]
* [[Олександер Зинченко (фудбалер)|Олександер Зинченко]]
* [[Адам Салаи]]
* [[Атила Фиола]]
* [[Андраш Шафер]]

* [[Џоел Похјанпало]]
* [[Антоан Гризман]]
* [[Пол Погба]]
* [[Вут Вегхорст]]
* [[Лука Модриќ]]
* [[Мислав Оршиќ]]
* [[Марио Пашалиќ]]
* [[Никола Влашиќ]]
* [[Томаш Холеш]]
* [[Брил Емболо]]
* [[Марио Гаврановиќ]]
* [[Виктор Класон]]
* [[Калум МекГрегор]]
* [[Сесар Аспиликуета]]
* [[Емерик Лапорт]]
* [[Микел Ојарсабал]]


;автоголови


* [[Симон Кјер]] (против Англија)
* [[Матс Хумелс]] (против Франција)
* [[Војќех Шченсни]] (против Словачка)
* [[Рубен Дијас]] (против Германија)

* [[Рафаел Гереиро]] (против Германија)
* [[Мартин Дубравка]] (против Шпанија)
* [[Јурај Куцка]] (против Шпанија)
* [[Мерих Демирал]] (против Италија)

* [[Лукаш Храдецки]] (против Белгија)
* [[Денис Закарија]] (против Шпанија)
* [[Педри]] (против Хрватска)


===Награди===

*'УЕФА Тим на првенството**

Техничката комисија на УЕФА ги изберала најдобрите единаесет играчи на првенството кои го претставуваат тимот на турнирот. Пет играчи во тој тим доаѓаат од победничката репрезентација на Италија.



**Играч на турнирот**

* [[Џанлујџи Донарума]]

Наградата за играч на турнирот била доделена на [[Џанлујџи Донарума]], првиот голман кој ја добил оваа награда.

**Млад играч на турнирот**

* [[Педри]] – 

Наградата млад играч на турнирот, се доделува на играчи роден по 1 јануари 1998. Победник бил [[Педри]] од Шпанија.

**Најдобар стрлец*'

Наградата најдобар стрелец на турнирот, била доделена на [[Кристијано Роналдо]], кој постигнал 5 гола и забележал 1 асистенција.



===Факти и бројки===
*Најмногу победи: 5 - ,  
*Најмалку победи: 0 - , , , , 
*Најмногу порази: 3 - , , , 
*Најмалку порази: 0 - , , , 
*Најмногу нерешени: 4 - 
*Најмалку нерешени: 0 - , , , , , , , , , 
*Најмногу бодови во група: - 9 , , 
*Најмалку бодови во група: - 0 , 

==Табела==


== Маркетинг ==
=== Лого и слоган ===
Официјалното лого било претставено на 21 септември 2016 година на посебна свеченост во *Сити хол* во Лондон. Логото го претставува трофејот на првенството кој је опкружен со навивачи, симболизирајќи како фудбалот ги поврзува и обединува луѓето.

Официјалниот слоган на првенството е претставен на 19 мај 2019 година и гласи: *Живеј. За вистинското.'' ().

### Маскота

Маскотата е претставена на 24 март 2019 година, и е инспирисана од слободниот стил на фудбал, уличниот фудбал и пана фудбалот.

### Топка
[thumb|right|[Унифорија, официјалната топка на првенството.]]

Официјалната топка со која ќе се игра првенството, била претставена на 6 ноември 2019. Наречена е Унифорија, а произведена од Адидас.

### Спонзори
* Alipay
* Booking Holdings
* Coca-Cola
* FedEx
* Heineken
* Hisense
* Qatar Airways
* Takeaway.com
* TikTok
* Vivo Mobile
* Volkswagen

## Наводи

## Надворешни врски

* Европското првенство 2020 на официјалната страна на УЕФА

*
2020
Категорија:Фудбалот во 2021 година