open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Штир

***Амарант***, низ Македонија познат како **стратор** или **украсен штир** — древна житна култура, се јадат сите нејзини делови, а денес се одгледува и како украсно растение.

## Опис
Амарантот е едногодишно растение од семејството амарантови, високо 20-80 см, со издолжени елипсести листови кои се жолтеникави или сивкасто со зелени нијанси, но можат да бидат и црвеникави. Цвета од почетокот на јуни до крајот на есента. Амарантот е пренесен во Европа од Северна Америка во трговските канали. Денес тој е распространет во европскиот дел на поранешниот Советски Сојуз, го има во Западен и Источен Сибир, Кавказ и Средна Азија.

Денес се разликуваат 65 вида на амарант. Многу луѓе ова растение го знаат како штир. 

Во антиката го нарекувале "златното жито на Бога". Древните Руси живееле до длабока старост и во добра здравствена состојба благодарение на амарантот. Денес е отворен документ, според кој Петар Први им забранил на Русите да одгледуваат амарант и да употребуваат арамантов леб, кој бил главна храна на народот. 

Морфолошките анализи на зборот амарант значат: Мара - е божица на смртта кај древните Руси и арии; префиксот значи негација - пример морален и а-морален. Па зборот амарант значи „ја негира смртта“, односно дава бесмртност. Воините носеле амарант со себе за време на тешките походи, бидејќи тој им давал сила, ги зајакнувал телата и нивниот дух; го користеле семето и листовите на растението.

Во Античка Индија со амарант ја лекувале кралската аристократија и го нарекувале "Рамазан", што значи "надарен од Бога".

## Наводи

Категорија:Штирови
Црква „Св. Петка“ - Лазарополе

**Црква „Св. Петка“ - Лазарополе** — една од неколкуте цркви во мијачкото село Лазарополе. Се наоѓа во длабока шума во непосредна близина на селото, во правец на запад.

Црквата била изградена во 1908 година од страна на лазарополецот Јосиф Аврамов Куноски, а во текот на 2004 година била целосно обновена од страна на црковниот одбор на селото.

## Пристап

Црквата е пристапна со патека која почнува од самото село, продолжува кон месноста Крс, а потоа патеката започнува да се симнува кон Тресонечка Река. Патеката поминува низ падини, а подоцна навлегува во шума, каде што е сместена и самата црква. До црквата се наоѓа чешма, која постојано тече, без разлика на годишното време. Водата од чешмата се верува дека лекува заболувања од очите.

## Историја

Црквата е изградена на 26 јули 1908 година од страна на Јосиф Аврамов Куноски, што може да се прочита од ктиторскиот натпис над влезот на црквата. Според раскажувања на жителите во селото, црквата е изградена откако го сонил сонот, во кој му се претскажало дека покрај лековитата вода треба да изгради црква.

Црквата била целосно обновена во 2004 година. Била зајакната со ископување на помошни темели со нови тротоари, а добила и нов покрив. Во текот на обновата била обновена и самата чешма пред црквата.

## Галерија


Податотека:Внатрешноста на црквата Св. Петка во Лазарополе 1.jpg|Внатрешноста на црквата
Податотека:Внатрешноста на црквата Св. Петка во Лазарополе.jpg|Внатрешноста на црквата
Податотека:Црквичката во Лазарополе.jpg|Ктиторскиот натпис над црквата


## Поврзано

* Дебарско архијерејско намесништво
* Дебарско-реканска парохија
* Тресонче

## Наводи

## Надворешни врски

Категорија:Лазарополе
Лазарополе
Кевин Картер

**Кевин Картер** (13 септември 1960 &ndash; 27 јули 1994) е фотограф од Јужна Африка и член на „Клубот Бенг-Бенг“ (Bang-Bang Club). Добитник е на Пулицерова награда за фотографирање на глад во Судан, во 1993 година. Извршил самоубиство на 33 годишна возраст. Неговиот живот е прикажан во филмот од 2010 година, *[[Клубот Бенг-Бенг (филм)|Клубот Бенг-Бенг]]*, во кој го игра Тејлор Кич.

## Детство
Кевин Картер е роден во Јоханесбург, Јужна Африка. Пораснал во семејство од средна класа, во населба со белци. Како дете, повремено гледал полициска рација во која биле апсени црнците кои нелегално ќе влезеле во таа населба. Неговите родители биле католици.

Откако завршил средно школо, Картер влегол во армијата на Јужна Африка, каде четири години слуќел во авијација. После бомбашкиот напад во Преторија во 1983 година, тој решил да биде фотограф и новинар.

## Фотографска кариера
Картер започнал да работи како фотограф за спорт на викенди во 1983 година. Во 1984 година, започнал да работи за весникот „Ѕвезда“ (The Star), каде најчесто ја фотографирал бруталноста на апартхејдот.

Картер бил првиот кој фотографирал јавно погубување во Јужна Африка, кон средина на 1980-те години. Подоцна за тие фотографии изјавил: „Јас бев ужаснат од она што го правеа. Но, потоа луѓето почнаа да зборуваат за фотографиите, и сфатив дека не е лошо да се биде сведок на нешто толку стравично.“

## Фотографијата од Судан

[thumb|right|360px|[Мршојадецот и малото девојче|Фотографијата на Картер за која добил Пулицерова награда, март 1993 година]]
Во март 1993 година, додека бил на патување низ Судан, Картер го местел апаратот да фотографира дете кое лази до центарот со храна, кога во близина слетал лешинар. Картер изјавил дека негова работа била само да фотографира, а потоа заминал, бидејќи му било речено да не ги допира гладните деца поради можност од зараза.

Фотографијата ја продал на *[[The New York Times|Њујорк Тајмс]]*, и првпат е објавена на 26 март 1993 година, а потоа е преобјавувана и во други весници низ светот. Илјадници луѓе се јавувале во редакцијата на весникот за да прашаат за судбината на детето, а одговорот бил дека не се знае дали детето преживеало. Во април 1994 година, Кевин Картер за оваа фотографија добил Пулицерова награда.

## Надворешни врски
* Тишината на Кевин Картер 
* Фотографијата од Судан

## Наводи

Категорија:Родени во 1960 година
Категорија:Луѓе од Јоханесбург
Категорија:Добитници на Пулицеровата награда
Категорија:Починати во 1994 година
Категорија:Јужноафрикански фотографи
ФК Кротоне

**ФК Кротоне** е италијански фудбалски клуб со седиште во градот Кротоне, Калабрија. Во моментов се натпреварува во најсилната лига по ранг во Италија, Серија А.

Клубот е основан во 1910 година, под името *Социета Спортива Кротоне*. Инаку, моменталната сезоната 2016-2017 е прва историска за Кротоне во Серија А. Претходно клубот се натпреварувал во Серија Б 12 сезони, како и во пониските лиги во Италија во кои ги има поминато највеќето години од своето постоење.

Боите на клубот се темносина и црвена. Својте домашни натпревари Кротоне ги игра на стадионот Ецио Шида.

## Стадион
Својте домашни натпревари Кротоне ги игра на стадионот Ецио Шида, именуван по истоимениот фудбалер на Кротоне кој починал прерано за време на едно гостување на клубот. Овој фудбалски стадион е дом на клубот од неговата инаугурација во 1946 година и моментално е со капацитет од 16,640 седечки места. Досега стадионот двапати бил реновиран првпат во 2000 година, а потоа и во 2016 година непосредно по промоцијата на клубот во Серија А.

## Играчи
### Моментален состав
*Сезона 2016-2017*

### Рекордери
Статистиката е ажурирана на 29 ноември 2016

[thumb|right|250px|<center>[Антонио Галардо рекордерот по бројот на настапи во дресот на Кротоне.]]

### Македонски фудбалери
* Стефан Ристовски : сезона 2011-2012

Стефан Ристовски исто така е првиот фудбалер кој заиграл за некоја сениорска репрезентација како играч на Кротоне, кога на 10 август 2011 тој го направил своето деби за македонската репрезентација во пријателскиот натпревар против Азербејџан.

## Познати тренери
*  Пјетро Пазинати: 1961-1962
*  Антонело Кукуреду: 1999-2000, 2000-2001
*  Антонио Кабрини: 2001-2002
*  Џанпјеро Гасперини: 2003-2006
*  Масимо Драго: 2012-2015
*  Иван Јуриќ: 2015-2016 - тренерот кој му донел на Кротоне историска промоција во Серија А.

## Соперништва
**Најголеми соперници**
*
*
*

Најголеми соперништва фудбалерите и навивачите на Кротоне имаат со калабриските екипи Катанѕаро, Реџина и Вигор Ламеција.

## Статистика
### Учество во првенства

## Наводи

## Надворешни врски

*Официјално мрежно место на клубот 
*Официјална страна на ФК Кротоне на Facebook 

Кротоне
Анте Будимир

**Анте Будимир** (роден на 22 јули 1991) — хрватски фудбалер, напаѓач на Осасуна.

## Надворешни врски

*Анте Будимир на soccerway
*Анте Будимир на Transfermarkt
*Анте Будимир на Goal.com 
*Анте Будимир на espn

Категорија:Живи луѓе
Категорија:Хрватски фудбалери
Категорија:Фудбалери на ФК Локомотива Загреб
Категорија:Фудбалери на ФК Санкт Паули
Категорија:Фудбалери на ФК Кротоне
Категорија:Фудбалери на ФК Сампдорија
Категорија:Фудбалери на ФК Мајорка
Категорија:Фудбалери на ФК Осасуна
Категорија:Родени во 1991 година
Категорија:Луѓе од Зеница
Докторски ментор

**Докторски ментор** — академски работник што упатува аспиранти за докторско звање во научноистражувачка работа на еден факултет. Менторот помага во изборот на градиво, во обликување и уточнување на поддисциплината во која аспирантот пишува дисертација и полага испит. Студентот го одбира менторот зависно од струката и интересите, како и нивната расположливост. За ова самиот ментор треба да даде согласност за ангажманот.

Во некои земји, менторот претседава со комисијата каде студентот го брани докторатот, додека во некои менторот воопшто нема право да биде во комисијата.

Менторот обично е редовен професор, но во некои земји може да биде и вонреден професор, или пак доцент, делувајќи во со соучество на редовен професор како **коментор**.

## Во Македонија
Во македонскиот високообразовен систем, менторот се бира согласно потесната област на истражување на аспирантот и е член на советот на студиската програма, и од список на ментори по програми и потпрограми, кој се објавува секоја година.

Според Правилникот за докторски студии на Универзитетот „Св. Кирил и Методиј“ во Скопје, менторот ги има следниве задолженија:
* го советува, го насочува и го води кандидатот/студентот;
* остварува консултации со студентот;
* го упатува студентот во литературата;
* го воведува студентот во методот на решавање на проблемот кој ја третира работата и во методот на научноистражувачката работа воопшто;
* дава мислења, сугестии, забелешки и предлози во текот на изработката на дисертацијата;
* му помага на студентот за одредување на обемот, содржината и начинот на излагањата на научните резултати од дисертацијата;
* поднесува, најмалку еднаш во годината, писмен извештај до соодветниот совет на студиска програма во кој се вреднува успешноста на студентот во неговата работа;
* учествува во работата на докторските семинари и годишните конференции;
* ги реализира одлуките на органите и телата на Школата за докторски студии и на органите на Универзитетот;
* врши и други работи согласно правилникот.

### Коментор
По предлог на студентот и менторот, соодветниот совет на студиската програма може да му назначи коментор на студентот од друга студиска програма, како и од друг универзитет од земјата или од странство.

## Родословие
Кај истакнатите научни работници и општествени дејци се зборува за „академско“ или „научно родословие“, кој ја проследува лозата на менторство. Така, на пример, меѓу математичарите, Јохан Фридрих Пфаф му бил ментор на Карл Фридрих Гаус, кој му бил ментор на Кристијан Лудвиг Герлинг — ментор на Јулиус Пликер — ментор на Феликс Клајн — ментор на Фердинанд фон Линдеман, кој пак му бил ментор на Давид Хилберт итн.

## Поврзано
* Докторат
* Академско звање

## Наводи

## Надворешни врски
* 

Категорија:Академија
Ментор
Категорија:Професори
Модерни времиња (филм од 1936)

**Модерни времиња** (англиски: *Modern Times*) - американски филм од 1936 година, во режија на Чарли Чаплин, кој е и автор на сценариото. Главните улоги ги играат: Чарли Чаплин, Полет Годар, Хенри Бергман, Тајни Сандфорд и Ал Ернест Гарсија. Филмот трае 87 минути и бил снимен во црно-бела техника и со моно-звук. Во 2007 година, Американскиот филмски институт (*American Film Institute*) го поставил филмот на 78. место на списокот на најдобрите филмови на сите времиња.

## Содржина
мини|Постерот за „Модерни времиња“
Еден фабрички работник (го игра Чаплин) никако не може да го фати ритамот на производната лента. Темпото на работата е убиствено, а директорот (го игра Гарсија) ги надгледува сите работници, со цел да ја зголеми продуктивноста. Не можејќи да го издржи притисокот, работникот полудува. По излегувањето од болницата, тој случајно се наоѓа меѓу демонстранти и по грешка ќе биде уапсен. Во затворот, сосема случајно, тој успева да го спречи бунтот на затворениците и да ги спаси полицајците, по што ужива посебен третман во затворот. Набргу, него го ослободуваат и му даваат препорака со која може лесно да најде работа. Најпрвин, тој се пријавува во бродоградилиштето, кое веднаш го напушта, предизвикувајќи голема штета. Не можејќи да се снајде во цивилниот живот, тој прави сè да се врати во затворот. Така, скитајќи низ градот, тој се пријавува себеси како крадец, со намера да ја спаси една сиромашна девојка (ја игра Годар), која станала бездомник откако нејзиниот татко бил убиен.  

Двајцата се уапсени, но успеваат да избегаат од полициското возило. Потоа, тие наоѓаат една напуштена колиба во која се населуваат, со намера да најдат работа и да оформат семејство. Тој повторно се вработува во фабриката во која работел порано, но за време на штрајкот на работниците, тој случајно повредува еден полицаец, така што повторно е уапсен и затворен. Девојката, пак, успева да најде работа како танчерка во една кафеана, а по излегувањето од затворот, таму се вработува и фабричкиот работник. Меѓутоа, во кафеаната доаѓаат полициските детективи, кои имаат налог да ја уапсат девојката. Девојката и фабричкиот работник успеваат да им побегнат на детективите и заедно заминуваат во потрага по поубав живот.

## Наводи

Категорија:Американски филмови
Категорија:Црно-бели филмови
Категорија:Неми филмови
Категорија:Филмови на Чарли Чаплин
Категорија:Филмови со Чарли Чаплин
Категорија:Филмови од 1936 година
Категорија:Филмови со Хенри Бергман
Категорија:Филмови со Полет Годар
Категорија:Филмови со Ал Ернест Гарсија
Категорија:Филмови со Џон Ранд
Категорија:Филмови на англиски јазик
Пјер Лик Перишон

**Пјер Лик Перишон** (; р. ) — француски професионален велодромски и друмски велосипедист, кој вози за професионалната континентална екипа .

## Кариера

Перишон настапува како професионалец од почетокот на сезоната 2012, потпишувајќи договор со екипата  во август 2011 година.

Перишон бил член и на аматерските екипи Сен Вилбас ЦЦ и СКО Дижон. Завршувајќи високо во пласманот на неколку домашни трки во текот на неговата кариера, Перишон ја освоил својата прва трка од Европската турнеја на UCI во април 2012 година, со победа на трката Париз-Камемберт. Напаѓајќи на 45 километри пред целта во Камемберт, Перишон го освоил спринтот на тројца велосипедисти на целта пред возачот на  Сирил Беси и возачот на  Жан Марк Бидо. Бил вклучен во почетниот состав за Тур де Франс 2015 и за Тур де Франс 2016.

## Достигнувања

;2003
: 1. 20п Национално јуниорско велодромско првенство во медисон
;2004
: 1. 20п Национално јуниорско велодромско првенство во медисон
;2005
: 2. Национално јуниорско велодромско првенство во бодовна трка
;2006
: 2. Национално велодромско првенство во бодовна трка под 23 години
;2007
: 3. Национално велодромско првенство во медисон
: 3. Национално велодромско првенство во бодовна трка под 23 години
;2008
: 2. Тур ди Шароле
: 2. Национално велодромско првенство во медисон
;2009
: 1. ГП Бланжи
: 3. Тур ди От Бери
: 7. Краен пласман Тур Алзас
: 8. Париз-Тур за младинци
;2010
: 1. Боври ла Форе
: 1. Етапа 3 Тур де Франше Комте
: 5. Краен пласман Рона Алпи Изер
;2011
: 1. Краен пласман Ле Букл де л’Артоа
: 1. ГП Бланжи
: 1. Етапа 5 Тур Ниверне Морван
: 2. Краен пласман Тур ди Лоар ет Шер
::1. Етапа 2
: 2. Национално велодромско првенство во бодовна трка
;2012
: 1. Париз-Камемберт
: 9. Краен пласман Етоал де Бесеж
;2013
: 7. Краен пласман Тур де Бретањ
::1. Етапа 7
: 7. Тро-Бро Леон
;2014
: 4. Тро-Бро Леон
;2015
: 5. Тро-Бро Леон
: Тур де Франс
::20п Награда за борбеност на етапа 14
;2016
: 1. Етапа 3 Тур де Савоја Монблан
: 9. Краен пласман Џиро ди Тоскана
;2017
: 1. Дуо Норманд (со Антони Делаплас)
: Тур де Савоја Монблан
::1. 20п Планински пласман
::1. Етапа 5
: 4. Национално друмско првенство
: 5. Краен пласман Три дена Де Пане
;2018
: 1. Полинорманд
: 8. Европско друмско првенство
: 9. Тур ди Дуа

## Наводи

## Надворешни врски

* 
* 
* 

Категорија:Француски велосипедисти
Категорија:Родени во 1987 година
Категорија:Живи луѓе
Фортунео-Самсик

**Фортунео-Самсик** (; кратенка според UCI: **FVC**) — француска професионална велосипедска друмска екипа со седиште во Рен, Франција и учествува на континенталните трки.

Екипата била основана во 2005 година, а од 2013 година главен спонзор бил Сеше анвиронман, француско претпријатие за одлагање на ѓубре.

За 2016 & 2017 екипата ќе биде преименувана во Фортунео - Витал Консепт.

## Состав на екипата
### 2018

### 2017

## Наводи

## Надворешни врски

* 

Категорија:Професионални континентални екипи на UCI
Категорија:Француски велосипедски екипи
Категорија:Рен (град)
Светлата на велеградот (филм од 1931)

**Светлата на велеградот** (англиски: *City Lights*) - американски филм од 1931 година, во режија на Чарли Чаплин, кој е и автор на сценариото. Главните улоги ги играат: Чарли Чаплин, Вирџинија Черил, Хари Маерс, Флоренс Ли и Ал Ернест Гарсија.

## Содржина
мини|Постерот на филмот „Светлата на велеградот“
Еден скитник (го игра Чаплин), скитајчи низ градот, наидува на слепа девојка (ја игра Черил) која продава цвеќиња за да се прехрани себеси и својата баба (ја игра Ли). Со последната паричка тој купува еден цвет, а девојката си помислува дека се работи за некој убав и богат господин. Подоцна, скитникот случајно се среќава со пијан милионер (го игра Маерс) кој сака да изврши самоубиство затоа што го напуштила сопругата. Скитникот го спречува во намерата и милионерот го прифаќа како свој најдобар пријател. Меѓутоа, проблемот се состои во тоа што откако ќе се отрезни милионерот воопшто не се сеќава на скитникот.

Во меѓувреме, скитникот ја посетува девојката и таму дознава дека таа ќе биде присилно избркана од куќата ако не ја плати киријата. Истовремено, тој дознава дека некој познат лекар во Виена открил лек за слепилото. Затоа, скитникот ѝ ветува на девојката дека ќе обезбеди пари за киријата и за операцијата на очите. За таа цел, тој напрвин се вработува како чистач на улиците, а еднаш се пријавува да боксува за пари, меѓутоа ја губи борбата против посилниот противник. За среќа, тој повторно се среќава со милионерот, кој го кани скитникот во својот дом и таму му ги дава парите потребни за операцијата на девојката. Но, во домот на милионерот упаѓаат криминалци, кои го онесвестуваат милионерот. Скитникот повикува полиција, но слугата на милиниерот (го игра Гарсија) го обвинува него за кражба. Така, скитникот завршува в затвор.

По излегувањето на слобода, тој скита низ градот и случајно застанува до излогот на една цвеќарница. Сопственичка на цвеќарницата е девојката, која повеќе не е слепа. На шега, таа му подава еден цвет на скитникот, но кога ќе ја допре неговата рака, дури тогаш сфаќа кој бил човекот кој цело време ѝ помагал.

## Наводи

Категорија:Американски филмови
Категорија:Неми филмови
Категорија:Црно-бели филмови
Категорија:Филмски комедии
Категорија:Филмови на Чарли Чаплин
Категорија:Филмови со Чарли Чаплин
Категорија:Филмови од 1931 година
Категорија:Филмови со Вирџинија Черил
Категорија:Филмови со Хари Маерс
Категорија:Филмови со Ал Ернест Гарсија
Категорија:Филмови со Флоренс Ли
Категорија:Филмови со Џон Ранд
Категорија:Филмови на англиски јазик
Годишни времиња (книга)

**„Годишни времиња“** — роман на македонската писателка Јулијана Величковска од 2014 година.

## Технички податоци
мини|Корицата на „Годишни времиња“, 2014.
Книгата, со обем од 140 страници и со димензии од 18 сантиметри, е објавена во 2014 година од издавачката куќа ПНВ-Публикации. Изданието било помогнато од Министерството за култура на Македонија. На предната корица се наоѓа фотографија на Сергиу Чобан, додека во книгата се застапени илустрации кои се дело на авторката. Подготовката на текстот ја извршил Јован Димоски, а книгата била отпечатена во печатницата „Графо-ден“ од Скопје, во тираж од 500 примероци. Книгата е каталогизирана во НУБ „Св. Климент Охридски“, Скопје и ја носи меѓународната ознака ISBN 978-608-4641-28-5.

Второто издание на романот е објавено во 2015 година, во тираж од 300 примероци. Во ова издание додаден е поговор од Блаже Миневски, а на задната корица испишани се цитати од рецензиите на Владимир Мартиновски, Славица Гаџова Свидерска и Душко Крстевски. Книгата е каталогизирана во НУБ „Св. Климент Охридски“, Скопје и ја носи меѓународната ознака ISBN 978-608-4641-37-7. 

Романот е преведен и објавен на бугарски јазик во 2017 г. од страна на Издателство ЕРГО, Софија. Превод: Поли Муканова.

## Содржина
Се работи за современ фрагментарен роман, во кој вметнати се и стихови на авторката, делови од песните на познати рок-групи, како Пинк флојд, Нирвана итн. На крајот од книгата се наоѓа биографија на авторката.

## Наводи

Категорија:Дела на Јулијана Величковска
Категорија:Македонски романи
Категорија:Книги од 2014 година
Категорија:Македонски дела од 2014 година
Категорија:Појавено во 2014 година во Македонија
Категорија:Изданија на ПНВ публикации
Чукотски Полуостров

мини|десно|250п|Местоположба на Чукотскиот Полуостров во источен Сибир

**Чукотски Полуостров** () или **Чукотка** () — полуостров на крајниот североисток на Русија и најисточниот полуостров на Азија, кој на исток завршува со ’ртот Дежњов кај селото Уелен. Се граничи со Чукотското Море на север, Беринговото Море на југ и Беринговиот Проток на исток. Административно припаѓа во Чукотскиот автономен округ.

Полуостровот е именуван во 1728 г. од Витус Беринг, кој го нарекол по месниот народ Чукчи.

Најзастапени стопански гранки се рударството (калај, олово, цинк, злато и јаглен), ловот, одгледувањето ирваси и риболовот.

## Домородно население

Домородни народи на полуостровот се Чукчите, Јуитите, Сирениците, Корјаците, Чуванците, Евените и Јукагирите, кои традиционално се хранеле со сирова риба и месо од ирваси. Со индустријализацијата, бројот на ирвасите значајно се намалил, приморувајќи ги да ја заменат здравата исхрана со преработена храна која предизвикува недостаток од витамини и минерали.

## Поврзано
* Чукотско Море
* Чукотски јазици
* Чукотски автономен округ
* Сјуард — полуостров во Алјаска спротива од Чукотка

## Наводи

## Надворешни врски

* География Чукотки
* Видео ландшафтов и зверей Чукотского полуострова Видео ландшафтов и зверей Чукотского полуострова
* Чукотская ландшафтная область в книге: *Н. А. Гвоздецкий, Н. И. Михайлов.* Физическая география СССР. М., 1978.

Категорија:Полуострови во Русија
Категорија:Полуострови во Азија
Категорија:Чукотски автономен округ
Федерико Ричи (фудбалер)

**Федерико Ричи** (роден на 27 мај 1994) — италијански фудбалер, играч од средниот ред на .

Категорија:Живи луѓе
Категорија:Италијански фудбалери
Категорија:Фудбалери на ФК Рома
Категорија:Фудбалери на ФК Кротоне
Категорија:Фудбалери на Сасуоло Калчо
Категорија:Фудбалери на ФК Џенова
Категорија:Родени во 1994 година
Тур де Франс 2015 - етапа 12 до етапа 21

[мини|350п|Рута на [Тур де Франс 2015]]

Тур де Франс 2015 — 102. издание на трката, една од големите трки во велосипедизмот. Трката започнала во Утрехт, Холандија на 4 јули, а завршила на Шанзелизе во Париз на 26 јули. На 21 јули, помеѓу етапите 16 и 17 имало ден за одмор во градот Гап.

## Пласмани

## Етапа 12

;16 јули 2015&nbsp;— Ланмезам до Плато де Бел, 195 км

## Етапа 13

;17 јули 2015&nbsp;— Мире до Родез, 198,5 км

## Етапа 14

;18 јули 2015&nbsp;— Родез до Манд, 178,5 км

## Етапа 15

;19 јули 2015&nbsp;— Манд до Валанс, 183 км

## Етапа 16

;20 јули 2015&nbsp;— Бург де Пеаж до Гап, 201 км

## Етапа 17

;22 јули 2015&nbsp;— Дињ ле Бен до Пра Луп, 161 км

## Етапа 18

;23 јули 2015&nbsp;— Гап до Сен Жан де Морин, 186,5 км

## Етапа 19

;24 јули 2015&nbsp;— Сен Жан де Морин до Ле Сибел, 138 км

## Етапа 20

;25 јули 2015&nbsp;— Модан до Алп д’Ез, 110,5 км

## Етапа 21

;26 јули 2015&nbsp;— Севр до Париз, 109,5 км

## Наводи

## Надворешни врски

Категорија:Тур де Франс 2015
Солана де лос Барос

**Солана де лос Барос** — општина во покраината Бадахос, Екстремадура, Шпанија. Бројот на населението изнесува 2.657 жители на површина од 65,09 км2.
мини|Знаме на Солана де лос Барос

Категорија:Општини во Бадахос
Сарса-Капиља

**Сарса-Капиља** () — општина во покраината Бадахос, Екстремадура, Шпанија. Според пописот од 2014  г. населението брои 363 жители.

## Наводи

## Надворешни врски
*
*Портал на Сарса-Капила 
*Профил 

Категорија:Општини во Бадахос
Таларубијас

**Таларубијас** — општина во Бадахос, Екстремадура, Шпанија. Според пописот од 2005 година (Национален статистички институт (INE)), општината има население од 3.216 жители.

Категорија:Општини во Бадахос
Талавера ла Реал

**Талавера ла Реал** — општина сместена во Бадахос, Екстремадура, Шпанија. Според пописот од 2006 година (Национален статистички институт (INE)), има населениe од 5.255 жители.

## Клима





## Наводи

Категорија:Општини во Бадахос
Талига

**Талига** или **Талега** — град и општина во граничната област меѓу Португалија и Шпанија. Како и Олвенса, Талига е дел од покраината Бадахос, во шпанската автономна заедница, Екстремадура, иако е оспорена и непризнаена од страна на Португалија, која смета дека Талига е *де јуре* дел од окупираната општина Олеванса во 1801 година.

Под португалско владение, Талига била *фрегезија* во општината Оливенса. Станала независна општина во 1850 година, под шпанско владение.

## Надворешни врски

*Táliga on the Diputación de Badajoz website 

Категорија:Општини во Бадахос
Категорија:Територијални спорови на Шпанија
Категорија:Територијални спорови на Португалија
Париска конвенција за заштита на индустриската сопственост

**Париската конвенција за заштита на индустриската сопственост**, потпишана во Париз на 20 март 1883, била една од првите меѓународни договори за интелектуалната сопственост. Со неа е воспоставена Унија за заштита на индустриската сопственост. Конвенцијата сѐ уште е во сила.

## Поврзано
* Светска организација за интелектуална сопственост (СОИС)

## Надворешни врски
* Париската конвенција на македонски јазик

Категорија:Договори на Македонија
Бора-Хансгрое

**Бора-Хансгрое** (; кратенка според UCI: **BOH**) — германска професионална велосипедска друмска екипа, која настапува во рамките на Светската турнеја од 2017 година.

До 2016 година настапувала како професионална континентална велосипедска екипа. Била основана во Германија во 2010 година.

Кон крајот на јуни 2016 година, неколку дена пред Тур де Франс 2016, екипата објавила дека од 2017 година, екипата ќе го промени своето име во Бора-Хансгрое. Хансгрое е производител за бањи, кој претходно спонзорирал екипи во велокрос.

## Состав на екипата
### 2015

Велосипедисти во рамки на екипата се следниве:

### 2016

### 2017

### 2018

### 2019

### 2020

## Наводи

## Надворешни врски

* 

Категорија:Екипи во Светската турнеја на UCI
Категорија:Германски велосипедски екипи
Хуа Мулан

**Хуа Мулан** (кинески: 花 木蘭) — легендарен женски воин од Јужните и Северните династии (420 — 589) на Кина, која првично била опишана во балада позната како *Баладата на Мулан* (кинески: 木蘭 辭). Во баладата, Хуа Мулан го презела местото на нејзиниот остарен татко во војска. Таа била позната по боречките вештини кои ги практикувала и поради нејзината надареност со мечот. Таа се бореше дванаесет години и била сметана за меродавна, но таа одбила каква било награда и се вратила во својот роден крај.

## Наводи

Категорија:Кинеска култура
Категорија:Легенди
Категорија:Кинеска книжевност
Категорија:Воини
Томое Гозен

**Томое Гозен** (巴 御前) (1157 -1247), била женски самурај (она-бугејша) за време на крајот на 12 век, позната по нејзината храброст и сила. Се верува дека таа се борела во и ја преживеала Генпеј војната (1180-1185).

## Наводи

Категорија:Самураи
Категорија:Јапонска култура
Категорија:Воини
Категорија:Родени во 1157 година
Категорија:Починати во 1247 година
Бадахос (покраина)

мини|Окрузи во покраината Бадахос

**Бадахос** () — покаина во автономната заедница Екстремадура, западна Шпанија. Се граничи со покраините Касерес на север, Толедо, Сиудад Реал на исток, Кордоба на југоисток, Севиља и Уелва на југ, и Португалија на запад.

Со површина од , ова е најголемата покраина во Шпанија. и е поретко населена од другите покраини. Според пописот од 2010 г., населението брои 692.137 жители. Главен град е Бадахос.

## Историја

Подрачјето на покраината уживало просперитет за време на Римското Царство кога Мерида била меѓу главните центри во Хиспанија. Со завршувањето на визиготскиот период и навлегувањето на Маврите, династијата Ибн ел-Афатас во Бадахос воспоставила значаен културен и научен центар. Многу од морепловците кои го освојувале Новиот Свет биле од оваа покраина.

## Географија и клима
Иако има повеќе делови на Бадахос со пониски ридски венци, површината е претежно пуста, со еднолични рамни или благо накосени предели. Најважна река е Гвадијана, која го пресекува северот на покраината во превец исток-запад и има голем број притоки; сепак, реката е полноводна само во некои делови од годината, па затоа често може да се преминува без пловило. Климата е континентална, со мошне топли лета и студени зими и силни западни и северозападни ветришта на рамнините. Растителноста е типично средоземна.

## Административна поделба
Покраината е поделена на 134 општини. Покрај градот Бадахос, поважни населени места се Алмендралехо, Асуага, Дон Бенито, Херес де лос Кабаљерос, Мерида, Сафра, Монтихо и Виљануева де ла Серена. Има и традиционални окрузи (*комарки*) кои немаат административна улога: Ла Сиберија и Љанос де Оливенса. Главниот град Бадахос е Најважен стопански и трговски центар во покраината.

## Посетителски знаменитости

Најважни стопански гранки во Бадахос се туризмот и земјоделството. Најпосетувани места се градот Бадахос со тврдината, Фрехенал де ла Сиера, Херес де лос Кабаљерос, Љерена, Мерида, Оливенса, Аланхе, Албуркерке и Алмендралехо. Месната кујна е позната по јадења како див зајак, еребица и разни свински производи.

Значајни знаменитости во Мерида се римскиот театар, Националниот музеј на римска уметност и тврдината (*алкасаба*). Во Бадахос, од значење се градската тврдина и споменикот на Ибн Мерван.

## Поврзано
* Список на општини во Бадахос
* Екстремадура

## Наводи
* 

## Надворешни врски

* Управа на Бадахос 


Категорија:Покраини во Шпанија
Кристина (Шпанија)

**Кристина** () — општина во покраината Бадахос, Екстремадура, Шпанија

Категорија:Општини во Бадахос
Лангелсхајм

**Лангелсхајм** () — град во округот Гослар, во сојузната покраина Долна Саксонија, Германија.

## Географија

Градот е сместен помеѓу реката Инерсте и нејзината притока Гране, на северните падини на планинскиот масив Харц и истоимениот национален парк, на околу 8 километри северозападно од градот Гослар.

### Градски единици

* Астфелд
* Бределем
* Лангелсхајм
* Лаутентал
* Волфсхаген во Харц

## Историја

Местото некогаш било наречено Лангенице (*Langenizze*) кое се развило од тврдина на планината Канштајн во  век, која била подигната од Отонската династија. Лангелсхајм бил место на стари леарници, првпат забележани во  век, каде рудата од Рамелсбершките рудници била топена.

### Население

## Меѓународни односи

### Збратимени градови

Лангелсхајм е збратимен со следниве градови:

*  Емен, Холандија

## Познати луѓе

* Хајнрих Штајнвег — градител на пијано
* Јан Асман — египтолог
* Ханс-Вернер Боте — филозоф и неврохирург
* Тимо Розе — режисер и музичар

## Наводи

## Надворешни врски

* Официјална страница
* 

Категорија:Гослар (округ)
Категорија:Градови во Харц
Список на политички партии во Азербејџан

Азербејџан има повеќепартиски систем, доминирана од една водечка партија – Нова Азербејџански партија.

## Парламентарно претставени партии

## Поврзано
*Политика на Азербејџан

## Надворешни врски
* Tahira Allahyarova, Farhad Mammadov. ''Political Parties of Azerbaijan: From One Election to Another''. Center for Strategic Studies under the President of the Republic of Azerbaijan.  

Азербејџан

Партии
Кинг-Конг (филм од 2005)

алт=Лого Кинг Конг (2005) |мини|Лого Кинг-Конг (2005)
**„Кинг-Конг“** (англиски: *King Kong*) — американски филм од 2005 година, во режија на Питер Џексон, кој е автор и на сценариото, заедно со Френ Волш и Филипа Бојенс. Главните улоги ги играат: Наоми Вотс, Адриен Броди, Џек Блек, Колин Хенкс, Џејми Бел, Лобо Чен, Кајли Чендлер, Енди Серкис итн. Филмот имал дури 80 номинации, а освоил 43 разни награди. Во 2006 година, филмот освоил три награди „Оскар“. 

## Содржина
Дејството на филмот се одвива во 1933 година. Карл Денам (го игра Блек) бара необична локација за снимање на својот филм и затоа ја носи филмската екипа на мистериозниот Остров на Черепите. Таму, живее џиновскиот мајмун Конг, кој набргу ја напаѓа екипата и ја грабнува главната глумица Ен Дероу (ја игра Вотс). На почетокот, таа е уплашена, мислејќи дека дивото суштество ќе ја повреди, но набргу сфаќа дека мајмунот покажува силна наклонетост кон неа. Кога Ен ќе се обиде да побегне од него, таа запаѓа во голема опасност, но Конг го жртвува својот живот и ја спасува, борејќи се со неколку диносауруси.


Во меѓувреме, момчето на Ен, Џек Дрискол (го игра Броди) тргнува во потрага по Ен и успева да ја пронајде и да ја спаси. Конг ги следи, но запаѓа во стапицата поставена од Карл, кој планира да го фати ѕверот и да го однесе во Њујорк, привлечен од големата заработка што би можел да ја оствари. Користејќи хлороформ, Карл и остатокот од екипата успеваат да го заробат Конг. Во Њујорк, него го покажуваат како осмото светско чудо, но за време на претставата Конг успева да се ослободи од синџирите и излегува на улиците, барајќи ја Ен. Целиот град е во паника и војската тргнува во потрага по Конг. За неговото бекство дознава и Ен, која му се придружува. Со неа, Конг се качува на највисоката зграда, но со помош на воените авиони, војската го убива мајмунот. 

## Наводи

Категорија:Американски филмови
Категорија:Авантуристички филмови
Категорија:Филмови чие дејствие се одвива во Њујорк
Категорија:Филмови на англиски јазик
Категорија:Филмови од 2005 година
Категорија:Филмови на Питер Џексон
Категорија:Филмови со Наоми Вотс
Категорија:Филмови со Џек Блек
Категорија:Филмови со Адриен Броди
Категорија:Филмови со Колин Хенкс
Категорија:Филмови со Џејми Бел
Категорија:Филмови со Лобо Чен
Категорија:Филмови со Кајли Чендлер
Категорија:Филмови со Енди Серкис
Мариборски универзитет

**Мариборски универзитет** — втор најголем и втор најстар универзитет во Словенија, по Љубљанскиот универзитет. Седиштето на универзитетот се наоѓа во некогашната градска штедилница на плоштадот „Сломшек“ во Марибор.

Прв ректор на Универзитетот во Марибор е проф. д-р Владимир Брачич. Моментално (од 2015 година) со универзитетот управува проф. д-р Игор Тичар.

## Историја

Мариборскиот универзитет е основан во 1975 година, а неговите почетоци потекнуваат уште од 1859 година, кога по иницијатива на првиот мариборски епископ Антон Мартин Сломшек била основана Високата богословска школа. Повеќето високи школи, кои станале основа за подоцнежниот универзитет, се оформиле кон крајот на 50-те години и почетокот на 60-те години од  век. Во 1959 година биле основани Високата комерцијална школа и Високата техничка школа, во 1960 година Високата агрономска школа, Високата правна школа и Високата стоматолошка школа, во 1961 година, пак, Педагошката академија. Тогаш во Марибор започнал да излегува и студентскиот весник *Катедра*, кој излегувал сѐ до 1994 година. Свеченото прогласување на Мариборскиот универзитет било на 19 септември 1975 година.

Зградата на ректоратот на плоштадот „Сломшек“ била темелно реновирана во периодот од 1995 до 2000 година, според проектот на архитектот Борис Подрека. Заедно со реконструкцијата беше изграден и нов внатрешен двор. Пред зградата се поставиле четири скулптури на значајни личности поврзани со овој регион, кои ја оформуваат т.н. „алеја на великаните“: Фран Миклошич, Матија Мурко, Херман Поточник и Павел Турнер.

## Ректори

Од оформувањето во 1975 година до денес, Мариборскиот универзитет го воделе 8 ректори, хронолошки:

* Владимир Брачич (1975-1979),
* Дали Ѓонлагиќ (1979-1983),
* Дане Мелауц (1983-1987),
* Алојз Крижман (1987-1993),
* Лудвик Топлак (1993-2002),
* Иван Розман (2003-2011),
* Данијел Реболј (2011-2015),
* Игор Тичар (2015-денес).

## Членки на универзитетот

десно|мини|300x300px|Седиштето на Универзитетот

Денес Мариборскиот универзитет го сочинуваат 17 факултети:

* Машински факултет
* Медицински факултет
* Педагошки факултет
* Правен факултет
* Факултет за безбедносни науки (во Љубљана)
* Факултет за градежништво, сообраќајно инженерство и архитектура 
* Факултет за економија и бизнис 
* Факултет за електротехника, компјутерски науки и информатика
* Факултет за енергетика
* Факултет за здравствени науки
* Факултет за земјоделство и биосистемски науки
* Факултет за логистика (во Цеље и Кршко)
* Факултет за организациски науки (во Крањ)
* Факултет за природни науки и математика
* Факултет за туризам (во Брежице)
* Факултет за хемија и хемиска технологија
* Филозофски факултет

Покрај нив, во составот на универзитетот работат и две придружни членки:

* Универзитетска библиотека Марибор
* Студентски домови Марибор

## Организациски единици

Под универзитетот спаѓаат и:

* Компјутерски центар на Универзитетот во Марибор
* Универзитетски спортски центар Леон Штукељ

## Наводи




## Надоворешни врски
* Официјална страница

Категорија:Универзитети во Словенија
Категорија:Марибор
Трка околу Полска 2015

**Трка околу Полска 2015** — 72. издание на велосипедската етапна трка Трка околу Полска. Се случила од 2 до 8 август и била дваесетта трка во сезоната на Светската турнеја. Била освоена од шпанскиот велосипедист Јон Изагире.

## Распоред

## Екипи

Бидејќи Трката околу Полска е настан од Светската турнеја, сите седумнаесет UCI World Tour екипи биле автоматски поканети и се обврзани да учествуваат. На две други екипи —  и полската национална екипата  — им биле доделени специјални покани за трката и со тоа била создадена главната група од 19 екипи.

Екипи во Светската турнеја биле:

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

Екипи кои добиле специјални покани биле:

* 

Национални екипи:

* Полска (национална екипа)

## Етапи
### Етапа 1

;2 август 2015&nbsp;— Варшава до Варшава, 122 км

### Етапа 2

;3 август 2015&nbsp;— Ченстохова до Домброва Горњича, 146 км

### Етапа 3

;4 август 2015&nbsp;— Завјерче до Катовице, 166 км

### Етапа 4

;5 август 2015&nbsp;— Јавожно до Нови Сонч, 220 км

### Етапа 5

;6 август 2015&nbsp;— Нови Сонч до Закопане, 223 км

### Етапа 6

;7 август 2015&nbsp;— Терма Буковина до Буковина Татшањска, 174 км

### Етапа 7

;8 август 2015&nbsp;— Краков до Краков, 25 км, поединечен хронометар (ITT)

## Поредок

;Забелешки:
* На втората етапа, Кејлеб Јуан, кој бил втор во бодовниот пласман, ја носел белата маичка, бидејќи првопласираниот Марсел Кител ја носел жолтата маичка како предводник на генералниот пласман. Исто така, на етапите 3 и 4, Николо Бонифацио ја носел белата маичка од истата причина.
* На петтата етапа, Гатис Смукулис, кој бил втор во планинскиот пласман, ја носел виолетовата маичка, бидејќи првопласираниот Камил Зјелињски ја носел жолтата маичка како предводник на генералниот пласман.

## Наводи

## Надворешни врски

* 

Категорија:Трка околу Полска
Трка околу Полска
Трка околу Полска
Грац

**Грац** () или **Градец** () — главен град на Штаерска и втор најголем град во Австрија по Виена. Според податоците од 1 јули 2015 година, бројот на жители во Грац изнесува 310,391.

Градот има долга традиција на „универзитетски град“, со шест универзитети и преку 44.000 студенти. Старото градско јадро на Грац се смета за едно од најзачуваните во Средна Европа.

## Географија
Грац се наоѓа по течението на реката Мура во југоисточна Австрија. Оддалечен е околу 200 км југозападно од Виена. Најблискиот поголем град до Грац е Марибор во Словенија, кој е оддалечен околу 50 км. Грац е главен и најголем град на Штаерска.

## Култура
Во текот на 2003 г. Грац бил европска престолнина на културата.

### Музеи
[right|thumb|[Кунстхаус]]
Грац е град со богата култура и мноштво музеи. Еден од најзначајните е Кунстхаус (Kunsthaus Graz). Изграден е во 2003 година и оттогаш е главно архитектонско обележје на градот. Музејот му служи на современото уметничко творештво од последните четири децении.

## Меѓународни односи

### Збратимени градови

; 
*   Ниш, Србија
*   Бања Лука, Босна и Херцеговина

## Наводи


Категорија:Градови во Штаерска
Категорија:Општини во Штаерска
Категорија:Општини во Салцбург
Категорија:Светско наследство во Австрија
Марќин Бјалоблоцки

**Марќин Бјалоблоцки** (; р. ) — полски аматерски друмски велосипедист, кој моментално вози за британската аматерска екипа Стил Дејвис Вија Рома РТ. Во периодот 2011-2017 настапувал професионално, главно за британски екипи.

## Кариера
### Британски екипи

Се приклучил на екипата Велошур за сезоната 2014, откако неговата претходна екипа&nbsp;– &nbsp;– се распаднала на крајот на сезоната 2013. Во декември 2014 година бил најавен како дел од воведниот состав на екипата ОНЕ Про Сајклинг за сезоната 2015. Учествувал на Трката околу Полска како член на националната екипа на Полска, каде го освоил завршниот хронометар на трката.

#### Хронометри

Марќин станал познат на британските хронометарски настани, возејќи за ОНЕ Про Сајклинг, кога го срушил рекордот од 10 милји на Алекс Даусет, со време од 16:36.

Потоа го срушил рекордот на Даусет на 25 милји со време од 44:04. Ова време го подобрил во 2018 година кога Марќин извозел 42:58.

Во 2018 година, Марќин го презел рекордот на 50 милји со време од 1:30:31, три минути побрзо од претходниот рекорд поставен само неколку недели претходно.

### ЦЦЦ-Спранди-Полковице (2017)

Се приклучил на полската екипа  во 2017 година, откако претходно две сезони возел за британската екипа .

Бил именуван во почетниот состав за Џиро д’Италија 2017.

## Достигнувања

;2008
: 6. Гран при Велс
;2009
: 1. Друмска трка Мост Северн
: 1. Краен пласман Три дена Жирван
;2010
: 3. Класик Ист Јоркшир
: 4. Тур Резервоар
;2011
: 1. Етапа 6 Ан Пост Рас
: 1. Меморијал Џок Вадли
: 2. Тур Резервоар
: 2. Класик Ист Јоркшир
: 2. Друмска трка Мост Северн
: 3. Рутланд-Мелтон
;2012
: 6. Краен пласман Ан Пост Рас
::1. Етапа 1
: Тур Серија
::1. Осмо коло - Торгеј
: 2. Гран при Линколн
: 2. Меморијал Јок Водли
: 3. Њупорт Ноктурн
;2013
: 1. 20п Краен пласман Ан Пост Рас
: 1. Перфс Педал Рејс
: 1. Сиркут Фенс
;2014
: 1. Сајкл Вилтшир Гран при
: 2. Друмска трка Мост Северн
: 3. Гран при Линколн
: 7. Краен пласман Ан Пост Рас
::1. Етапа 5
: 10. Рутланд-Мелтон Интернешнл Сајкл Класик
;2015
: 1. 20п Национално хронометарско првенство
: 1. Етапа 7 (ITT) Трка околу Полска
: 1. Примавера друмска трка
: 1. Бери Фаро Меморијал
: 1. Етапа 2 Тур Резервоар
: Тур Серија
::1. Осмо коло - Кројдон
::1. Десетто коло - Бат
: 2. Хроно де Насионс
: 3. Перфс Педал Рејс
: 5. Велотон Велс
: 6. Гран при Ридејл
: 7. Краен пласман Тотнес-Вајр
: 8. Краен пласман Ронде ван Миден-Недерланд
: 9. Светско хронометарско првенство
;2016
: 1. 20п Спринтерски пласман Трка Дубаи
: 1. Етапа 1 (TTT) Ронде ван Миден-Недерланд
: 2. Национално хронометарско првенство
;2018
: 1. Велшко хронометарско првенство во 25 милји
: 2. Национално хронометарско првенство

## Наводи

## Надворешни врски

* 
* 
* 

Категорија:Родени во 1983 година
Категорија:Живи луѓе
Категорија:Полски велосипедисти
Ендорфин

**Ендорфин** — вид невротрансмитер.

## Опис
Ендорфинот се создава во нервните клетки и ги пренесува информациите од една до друга нервна клетка. Според некои процени, ендрфинот е од 50 до 100 пати појак од опиумот. Тој не се излачува константно во организмот, туку се создава во состојби кои се болни, стресни или многу пријатни. На пример, при јадење лути пиперки, се создава големо количество ендорфин за да се намали лутината што се чувствува во устата и во желудникот. Ендорфинот не е поврзан со чувството на задоволство, а за да го има постојано во организмот би требало човекот да прави нешто што е многу пријатно или нешто што е многу непријатно. На пример, со постојано долготрајно вежбање (на пример, по 4 часа дневно) може да се зголеми нивото на ендорфин, но притоа вежбањето треба да биде напорно, до границата на болката.

## Функции
Ендорфинот делува слично на опијатите - морфиум, опиум или хероин. Тој ја намалува болката и предизвикува чувство коешто е слично на она додека јадеме чоколада, но исто така предизвикува и еуфоричен ефект. Ендорфинот му ја дава силата на организмот во ситуација кога човекот е тешко повреден, така што е многу важен за преживување во опасни ситуации. Исто така, недорфинот е одговорен за задоволството што го чувствуваме кога јадеме слатка храна, на пример, чоколада, при што тој делува веднаш.

## Наводи

Категорија:Невротрансмитери
Категорија:Аналгетици
Калинка

**Калинка** (, позната и како: **нар**) — листопадна овошна грмушка или мало дрво од семејството на врбиците (*Lythraceae*) висока од 5 до 8&nbsp;м. Во Македонија калинката е особено застапена и најмногу расте во југоисточните краишта со влијание на средоземната клима, посебно во Валандовско, Дојранско, Гевгелиско.

## Морфологија
Франција кои преживуваат 200 години.*P. granatum* може да биде долга и широка.  долга и подолжна, сјајна, тесна триаголник, цела, {{cvt | 3 | - | 7 | Цветовите се светло-црвени и пречник од  со три до седум ливчиња.

## Калинката во исхраната и медицината
Калинката е едно од најстарите овошја познати на човекот. За нејзината употреба постојат записи во повеќе култури и религии, во кои калинката била почитувана како симбол на здравјето, плодноста и вечниот живот. Исто така, постојат повеќе студии кои го потврдуваат благотворното дејство на калинката врз кардиоваскуларниот и нервниот систем, како и врз коските. Тоа произлегува оттаму што калинката е богат извор на витамин Б5, калиум, алагитанин и флавоноиди. Исто така, 100 грама калинка содржат 16% од препорачаната дневна доза на витаминот Ц. Понатаму, калинката содржи фитохемикалии кои го поттикнуваат создавањето серотонин и естроген во организмот. Според клиничките испитувања, материите што ги содржи само калинката - пуницалагините - влијаат поволно врз срцето и крвните садови. Маслото од калинка има естрогенски, антивоспалителни и антимикробни својства бидејќи содржи пуницинична и елагична киселина.

## Калинката како тема во уметноста и во популарната култура
* „Овошник од калинки“ — расказ на американскиот писател Вилијам Саројан.
* „Страв од калинки“ — краток расказ на Оливера Ќорвезироска од 2021 година.
* „Бојата на калинките“ (ерменски: Նռան գույնը) — советски филм од 1969 година, во режија на Сергеј Параџанов.

## Галерија

File:Калинки 05.jpg|Калинки во Дојран, Македонија
File:Калинки 04.jpg|Калинки во Дојран, Македонија
File:Калинки 03.jpg|Калинки во Дојран, Македонија
File:Калинки 02.jpg|Калинки во Дојран, Македонија
File:Калинки 01.jpg|Калинки во Дојран, Македонија


## Наводи

Категорија:Овошје
Категорија:Врбици
Категорија:Растенија опишани во 1753 година
Категорија:Овошни дрва
Категорија:Јадливи плодови
Категорија:Растителни вапсила
Категорија:Растенија за бонсаи
Соборени светла

thumb|upright=1.4|Одлики на снопот на соборените светла
мини|десно|Пиктограми на соборените светла на инструмент-таблата

**Соборени светла** или **средни светла** – делови од возилата кои служат за осветлување и се користат за осветлување на патот ноќе или во услови на намалена видливост. Истите служат и возилата да бидат лесно забележливи од другите учесници во сообраќајот.

## Користење

Во сообраќај на пат, дење и ноќе, за време на управување со возилото, возачот на возилото задолжително треба да ги има запалено најмалку соборените светла за осветлување на патот.

Предвиденото користење на соборените светла и дење е со цел зголемување на безбедноста во сообраќајот.  За зголемување на безбедноста на патиштата Европската комисија дала препорака сите возила произведени после 2011 година да бидат опремени со дневни светла. Во Македонија употребата на дневни светла не е законски регулирана.

Користење на дневни светла (соборените или посебните дневни светла) е задолжително покрај другите и во следниве земји (нецелосен список): Австрија, Бугарија (од 1 ноември до 1 март), Данска, Естонија, Исланд, Италија, Канада, Кипар, Летонија, Литванија, Македонија, Молдавија, Норвешка, Полска, Словенија, Србија, Унгарија, Финска, Црна Гора, Чешка, Швајцарија и Шведска.

## Наводи

## Поврзано
* Фар(автомобил)
* Долги светла
* Магленки
* Дневни светла
* Ноќно возење

Категорија:Сообраќај
Категорија:Безбедност на сообраќајот на патиштата