open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Каназит

**Каназит** — минерал чие име било изведено од неговиот хемиски состав на калциум (Ca), натриум (Na) и силициум (Si). Бил одобрен во 1959 година од IMA.

## Својства
Каназитот е релативно редок минерал. Тој се јавува како агрегати во чароитот, и создава кабохони кога е во контраст со виолетов чароит. Исклучително е ретко каназитот да биде фацетиран. Како кристали, тој се јавува во големина до 10 см, но во плочести агрегати може да достигне и големина до 20 см. Тој е грануларен. Збратимувањето е вообичаено и може да се појави како полисинтетски, т.е. повеќе близнаци се порамнуваат паралелно. Има едвај забележлива радиоактивност на калиум од 1,12% врз основа на единицата GRapi. Се состои претежно од кислород (41,98%), силициум (26,8%) и калциум (15,93%), но содржи и натриум (7,31%), калиум (6,22%), што ги дава неговите радиоактивни својства, флуор (1,51%), како и водород (0,24%). Постојат два вида каназит: флуорканазит и франкаменит. Виолетовиот каназит може да се помеша со стихтит, но неодамнешните истражувања покажале дека минералот рекламиран како каназит е нов примерок.

## Појавувања и локации
Каназитот бил пронајден на три локалитети, сите во Русија. Во масивот Хибини, тој расте во диференциран алкален масив во пегматити, а во масивот Мурун, расте во хароитни карпи. Се јавува и на полуостровот Кола. Во масивот Хибини, тој се поврзува со титанит, еудијалит, ортоклас, нефелин, пироксен, лампрофилит и фенаксит, додека примероците од масивот Мурун обично се поврзуваат со хароит, тинаксит и мизерит.

## Наводи

Категорија:Минерали
Халконатронит

**Халконатронит** — карбонатен минерал и редок секундарен бакарен минерал кој содржи бакар, натриум, јаглерод, кислород и водород, неговата хемиска формула е Na2Cu(CO3)2•3(H2O). Халконатронит е делумно растворлив во вода и се распаѓа само во разредени киселини, иако е растворлив додека е ладен. Името доаѓа од соединенијата на минералот, т.е. бакар („*халкос*“ на грчки) и натриум, кои природно формираат натриум карбонат. Се смета дека минералот бил формиран од вода што носела алкални карбонати (веројатно од почвата) во реакција со бронза. Слични минерали се: малахит, азурит и други бакарни карбонати. Халконатронит бил пронајден и регистриран и во Австралија, Германија и Колорадо.

## Бронзена болест
Поголемиот дел од халконатронитот се формирал на бронза и сребро кои биле третирани со натриум сескикарбонат или натриум цијанид за да се спречи корозија и заболување на бронзата. Исто така, било докажано дека минералот се формира на површината на бакарни артефакти откако тие ќе се третираат со воден натриум карбонат. Ова формирање преку употреба на натриум сескикарбонат е непожелно за многу антички колекционери, бидејќи минералот ги менува патините на бакарните артефакти. Кога минералот се формира, тој може да ги замени бакарните соли во патината и да ја промени бојата од богата зелена во сино-зелена или дури и црна.

## Историска појава
Минералот бил забележан во 1955 година на три бронзени артефакти од антички Египет, кои се чувале во Музејот на уметност Фог на Харвард. Халконатронит е пронајден во две бронзени фигури (едната го прикажувала Секмет, а другата прикажувала група мачки и мачиња) од доцната нубијска династија или раниот саитенски период. Друг примерок од халконатронит бил пронајден под бронзена кадилница од доцниот коптски период. Халконатронит пронајден на кадилницата се формирал врз куприт и некои кристали на атакамит, кои се поврзани минерали.

Халконатронит бил пронајден и на железен и бакарен римски оклоп во 1982 година на локалитет во Честер, Англија. Дел од минералот бил пронајден на бакарна игла во базиликата „Свети Марко“ во Венеција и на две различни слики на Маите. Заедно со псевдомалахит, халконатронит бил пронајден на илуминиран ракопис од шеснаесеттиот век. Синтетичкиот халконатронит веројатно бил направен во античка Кина како форма на пигмент, наречен „синтетички малахит“. Се добивал со варење на бакарен оксид и бел алум во „доволна количина вода“. Откако резултатот се изладел, се додавало раствор од натрон за да се таложи синтетичка форма на халконатронит, како натриум бакар карбонат.

## Поврзано

* Атакамит
* Куприт
* Патина
* Боталакит

## Наводи

Категорија:Минерали
Категорија:Корозија
Категорија:Карбонатни минерали
Украденото девојче

***„Украденото девојче“*** е британска криминалистичка драмска серија од 2025 година во која глумат Дениз Гоф, Холидеј Грејнџер и Амбика Мод. Режирана од Ева Хасон, серијата е адаптација на роман од Алекс Дал (2020). Серијата била објавена на 16 април 2025 година на Disney+ на меѓународно ниво и на Фриформ и Хулу во САД.

## Синопсис
Серијата ја следи приказната за мајка на две деца чиј живот се менува кога се согласува нејзината деветгодишна ќерка да остане на спиење кај нејзината нова најдобра другарка. Следниот ден, таа открива дека убавата куќа всушност е изнајмена куќа за одмор и дека нејзината ќерка исчезнала. Приказната следи потера низ Европа додека таа го бара своето дете.

## Екипа и ликови

* Холидеј Грејнџер како Ребека Волш
* Амбика Мод како Селма Десаи
* Дениз Гоф како Елиса Бликс
* Џим Стерџис како Фред Бликс
* Мајкл Воркај како Калеб Негаси
* Беатрис Кембел како Лусија Бликс, ќерката на Елиса и Фред
* Поли Бовингдон како Џорџ Бликс, син на Елиса и Фред
* Робин Бетериџ како Џозефин „Џози“ Тиболт
* Ксавиер Самуел како Маркус Тарнер
* Лиса Бауерман како Марија Бликс, мајката на Фред
* Кери Фокс како Дебора Стентон, мајката на Елиса
* Стивен Пејси како Даниел Стентон, таткото на Елиса

## Продукција
Проектот бил најавен како серија од пет дела во јуни 2023 година, нарачан од Disney+ UK, како нивна втора оригинална серија. Првите слики од продукцијата биле објавени во јануари 2025 година со серијата насловена како *„Украденото девојче“*.

### Снимање
Снимањето започнало во Манчестер во јуни 2023 година. Снимањето се одвивало на аеродромот Блекпул, училиштето Чидл Халм и „Стаклената куќа“ во Фулвуд Парк, Ливерпул. Дејството на „Ејтон“ се одвиваше во стариот град со мелници Марсден, кој се наоѓа во Западен Јоркшир.

## Прием
Во декември 2025 година, Дизни објавиле дека *„Украденото девојче“* е меѓу најгледаните меѓународни оригинални серии објавени на Дизни+ во 2025 година.  

## Наводи

## Надворешни врски

* 
Категорија:ТВ-серии
Категорија:Британски ТВ-серии
Никогаш не си премногу млад

**„Никогаш не си премногу млад“** (англиски: *You’re Never Too Young*) – филм на режисерот Норман Таурог од 1955 година, снимен по сценариото на Сидни Шелдон. Главните улоги ги играат: Дин Мартин, Џери Луис и Дајана Лин.

## Синопсис
Вилбур е младо момче кое работи како помошник на берберот во еден хотел, а кој сонува да стане познат бербер. Кога случајно ќе биде замешан во кражбата на еден вреден дијамант, тој е принуден да се преправи во 12-годишно дете за да им избега на гонителите.

## Наводи

Категорија:Американски филмови
Категорија:Филмови на англиски јазик
Категорија:Филмови од 1955 година
Категорија:Филмски комедии
Категорија:Филмови на Норман Таурог
Категорија:Филмови со Дин Мартин
Категорија:Филмови со Џери Луис
Категорија:Филмови со Дајана Лин
Категорија:Филмови на Paramount Pictures
Категорија:Филмови засновани на раскази
Категорија:Филмови засновани на драми
Категорија:Филмови чие дејствие се одвива во Лос Анџелес
Мајорит

**Мајоритот** — минерал што се наоѓа во Земјиниот плашт. Неговата хемиска формула е Mg3(MgSi)(SiO4)3. Тоа е вид гранат, кој се разликува од другите гранати по тоа што има силициум во октаедарска, како и тетраедарска координација. Мајоритот првпат е опишан во 1970 година од метеоритот Курара во Западна Австралија и е пријавен од разни други метеорити за кои се смета дека мајоритот е резултат на вонземски шок под висок притисок. Ксенолити добиени од Земјиниот плашт што содржат мајорит се пријавени од калиумови ултрамафични магми на островот Малаита на висорамнината Онтонг Јава во југозападниот Тихи Океан.

## Синтетички магнезиумски краен член мајорит
Чистиот синтетички магнезиум мајорит (MgSiO3) е полиморфен со енстатит и акимотит. Мајоритот е член на гранатната група. Има Mg во осум-координација со кислород, исто така има и Mg и Si во октаедарска (6) координација; и Si во тетраедарска (4) координација со кислород. За разлика од повеќето гранети, кои се кубни, чистиот MgSiO3 мајорит е тетрагонален.

## Во Земјиниот плашт
Се верува дека мајоритот е изобилен минерал во долната преодна зона и најгорниот долен плашт на Земјата на длабочини од 550-900 километри. Формира комплексни цврсти раствори со други гранати што содржат Al, Fe и Ca во овој регион.

Сите минерали на Земјината обвивка се составени од кислород како главен јон. Објавено е дека значајно својство на мајоритот е тоа што под услови на висок притисок и температура какви што постојат во обвивката, минералот има тенденција да апсорбира и складира кислород. Меѓутоа, кога температурата и притисокот се намалуваат, како што би се случило кога мајоритот е привлечен кон површината на Земјата преку конвекциски струи, минералот се разградува и ослободува кислород. Истражувањата сугерираат дека вкупната количина на кислород складиран во мајоритот во обвивката е веројатно доста голема и всушност може да придонесе за одржување на површината на Земјата влажна и погодна за живеење.

## Поврзано

* Речник на метеорити

## Наводи

Категорија:Гранати (минерали)
Категорија:Коцкести минерали
Категорија:Незосиликати
Категорија:Минералогија
Mentha satureioides

***Mentha satureioides —*** вид на тревна повеќегодишна билка по потекло од јужна и источна Австралија (Квинсленд, Нов Јужен Велс, Викторија, Јужна Австралија). Првпат ја опишал плодниот ботаничар Роберт Браун во 1810 година.

## Наводи
* 

## Надворешни врски
* 

Категорија:Флора на Австралија
Категорија:Нане
Категорија:Растенија опишани во 1810 година
Mentha pamiroalaica

***Mentha pamiroalaica*** — вид нане во рамките на родот *[[Нане|Mentha]]*, ендемски на Хисарскиот планински венец во Таџикистан. Видот бил првпат опишан од руската ботаничарка Антонина Борисова во 1954 година.

## Таксономија
Иако е прифатен како посебен вид од страна на авторитети како што е *[[Plants of the World Online]]*, некои автори ја третираат *Mentha pamiroalaica* едноставно како синоним на *[[Mentha longifolia]] (Коњско нане).*

## Опис
*Mentha pamiroalaica* е повеќегодишен вид, расте од 60 до 160 сантиметри во висина и произведува цветови со јоргована боја. Има овални издолжени листови со должина од 8-10 сантиметри.

## Употреба
*Mentha pamiroalaica* се користи како храна во традиционалната узбекистанска кујна.

## Наводи

 
Категорија:Нане
Категорија:Флора на Таџикистан
Зарубинецка култура

[thumb|200 px|Зарубинецка култура (црвено) и [пшеворска култура (зелено)]]
**Зарубинецката култура** е археолошка култура од доцното железно време која цветала од 3. век п.н.е. до 1. век н.е. во областите северно од Црното Море. Таа е откриена околу 1899 година од чешко-украинскиот археолог Викентиј Хвојка, и именувана по селото Зарубинци на Днепар, каде што се пронајдени кремирани остатоци. Културата траела до 3. век н.е., кога доживеала опаѓање поради миграции на населението кон југ, во шумско-степските региони по средниот Днепар, Десна и јужниот Донец, како и влијанија врз локалните култури во источните Карпати и Подолија. Централните доцни Зарубинецки локалитети се трансформирале во Киевската култура, додека западните се интегрирале во Вилбарк културата, веројатно поради зголемена суша што довела до преселби од високи утврдувања кон речни долини.

## Географска распространетост
Културата се протегала по горното и средното течение на Днепар и Припјат, со проширување кон јужниот Буг. Локалитети биле особено густи меѓу реките Десна и Рос, како и по Припјат, со околу 500 идентификувани места. Ова се денешни територии во Украина, Белорусија и делови од Полска и Русија, фокусирани на басените на Днепар и Припјат. Географската позиција ја поставувала културата во шумски и шумско-степски зони, што влијаело врз економијата и интеракциите со номадските племиња од степите.

## Погребни обичаи
Погребувањето било претежно со кремација, каде што остатоците се ставале во големи рачно изработени керамички урни или јами, опкружени со храна, орнаменти и предмети. Ова укажува на ритуали со фокус на задгробниот живот, со влијанија од степските номади.

Категорија:Археолошки култури
Дахуриска мајчина душичка

**Дахуриска мајчина душица** (науч: **''Mentha dahurica**)* — [[Вид (биологија)|вид]] нане во рамките на родот *Mentha'', по потекло од Сибир, Рускиот Далечен Исток, Јапонија и североисточна Кина.

Епитетот им оддава почит на луѓето од племето Даур од Внатрешна Монголија.

## Наводи

Категорија:Флора на Јапонија
Категорија:Флора на Кина
Категорија:Нане
Категорија:Флора на Сиберија
Австралиско нане

**Австралиско нане** *([[Биномна номенклатура|науч]]: *'Mentha australis*')* — вид нане во рамките на родот *[[Нане|Mentha]]*.

Потекнува од источна Австралија, а се јавува во секоја држава и територија освен во Западна Австралија. Исто така е натурализиран на Северниот остров на Нов Зеланд.

## Наводи
 

## Надворешни врски
* 

Категорија:Билки
Категорија:Растенија опишани во 1810 година
Категорија:Нане
Категорија:Флора на Нов Зеланд
Азиско нане

**Азиското нане** (науч: ***Mentha longifolia*** **var. ''asiatica***<nowiki/>*)* — сорта од видот нане *Mentha longifolia*. Исто така, се третира како посебен вид, ***Mentha asiatica*** и ***Mentha vagans***.

== Таксономија ==
*Mentha longifolia* var. *asiatica* првпат била опишана како вид *Mentha asiatica* од [[Антонина Борисова]] во 1954 година. [[Карл Хајнц Речингер]] ја поставил како вид на *Mentha longifolia* во 1954 година.

== Распространетост ==
*Mentha longifolia* var. *asiatica'' расте во Централна Азија (Казахстан, Киргистан, Туркменистан, Таџикистан и Узбекистан), Западна Азија (Авганистан, Иран и Ирак) и Кина (Јужна Централна Кина, Тибет и Синџијанг).

## Одгледување
Азиското нане е вид на повеќегодишна билка која обично расте на целосно сонце до делумна сенка. Азиското нане претпочита да расте во почва со соодветно задржување на влага преку целата година. Таа дава виолетови впечатливи цветови кои се миризливи. За разлика од другите растенија од семејството унсоцветни, азиското нане дава необична боја на листовите кои се зимзелени. Азиското нане е погодно за зимско сеење и добро се справува со пресадување. Обично не може да се насади од семе, слично на другите видови нане, бидејќи семето од нане е многу варијабилно, а некои сорти се стерилни, не произведуваат семе. Полесен начин за размножување е од резници од корен, делба или дури и од ливчиња (столони) од целосно пораснати растенија.

## Наводи

Категорија:Нане
Категорија:Флора на Кина
Категорија:Флора на Азија
Новозеландско нане

**Новозеландското** или **маорското нане** (науч: **''Mentha cunninghamii**)* — [[Вид (биологија)|вид]] во рамките на [[Род (биологија)|родот]] *Mentha*, [[Ендемизам|ендемски]] во [[Нов Зеланд]].

== Име ==
Растението било именувано во чест на англискиот [[Ботаника|ботаничар]] [[Алан Канингем (ботанист)|Алан Канингем]], кој бил познат по своите колекции на растенија во Австралија и Нов Зеланд. Покрај имињата на англиски јазик, потврдени се и неколку вообичаени имиња на растението [[Маорски јазик|на маорскиот јазик]], вклучувајќи: **, ** и ** Вториот термин се користи и за неповрзаните [[Папрат|папрати]] *Microsorum scandens* и *Doodia caudata*.

== Опис ==
Новозеландското нане дели ист мирис со други видови од родот *Mentha*, но по изглед е многу различна од многу други видови нане. Се претпоставува дека всушност може да биде поблиска поврзана со членовите на родот *Micromeria*.

== Ареал ==
[[Податотека:Mentha_cunninghamii_Benth._(AM_AK306128-2).jpg|лево|мини|*Mentha cunninghamii* во еколошкиот округ Ваитакере, [[Окленд (регион)|Окленд]]]]
Новозеландското нане е ендемско на четирите острови [[Северен Остров]], [[Јужен Остров]], [[Четемски Остров]] и [[Стјуартски Остров]] во Нов Зеланд. Се среќава генерално во тревни полиња и на отворени земјишта. Се населува на надморска височина од крајбрежна до алпска, во опсег од [[Морско ниво|морското ниво]] до 1.400 метри. Изворите различно ја опишуваат нејзината сезона на цветање како почеток во [[Јужна полутопка|јужната полутопка]] во септември или ноември, а завршува во април.

Од 2018 година, Новозеландскиот систем за класификација на закани (NZTCS) на [[Служба за заштита на природата (Нов Зеланд)|Службата за заштита на природата]] на Нов Зеланд го проценува [[Заштитен статус|заштитниот статус]] *на Mentha cunninghamii* како „Во ризик: Опаѓање“. Системот го користи статусот во опаѓање за да ги означи популациите кои моментално поседуваат големи популации, но доживуваат опаѓање што на крајот би можело да доведе до нивно наведување како „Загрозени“.

== Човечка употреба ==
*Mentha cunninghamii'' ја користеле Маорите од Нов Зеланд како дијафоретик (наменет за предизвикување потење). Листовите се користат и за нивниот мирис, вклучително и во готвењето. Опишано е како лесно растение за одгледување во многу градини.

## Наводи

## Надворешни врски

Категорија:Билки
Категорија:Нане
Категорија:Флора на Нов Зеланд
Шумско нане

**Шумското нане** *([[Биномна номенклатура|науч]]: *'Mentha laxiflora*')* — вид на нане по потекло од влажните шуми во источна Австралија (Викторија, Нов Јужен Велс и Австралиската престолнинска територија).

Ова растение обично цвета од септември до март и има вообичаена големина од 15 до 40 см, но може да порасне и до 1 метар. Цветењето е застапено со 4 до 8 лобусни цветови на кратки стебла кои се лилаво-розови до бели. Расте во влажни почви во планински шуми и го користат Абориџините за лекови. 

## Наводи

Категорија:Нане
Категорија:Флора на Австралија
Mentha diemenica

***Mentha diemenica*** — цветно растение од семејството усноцветни. Расте во Северната Територија на Австралиската Главна Територија и сите копнени делови освен Западна Австралија. Има лисја со мирис на нане и гроздови од виолетови цветови.

## Опис
*Mentha diemenica* е мала, повеќегодишна билка со подземни раширени стебла и лиснати, исправени, растечки гранки до 15 см. во висина. Гранките се покриени со повремени до густо извиткани влакна. Листовите се распоредени во спротивни парови, ароматични, претежно овални, 6-20 мм во должина и 4-12 мм во ширина. Долната површина има кратки, исправени, расфрлани влакна, рабовите се цели или ретко назабени, врвот е заоблен или речиси зашилен, а петелката е долга до 3 мм. Цветовите се виолетови, а поретко бели, и обично се раѓаат во гроздови од 3-8 на крајот од гранките во аксилата на листот, лобусите се зашилени или широко зашилени, надворешната површина е густо покриена со кратки влакна и долги влакна на рабовите. Венечното ливче е долго 4-7 мм, со четири ливчиња што се протегаат 2-3 мм зад ребрестото чашкино ливче. Цветањето се јавува од доцна пролет до лето, а плодот е долг околу 1 милиметар.

## Таксономија и именување
*Mentha diemenica* првпат формално е опишана во 1825 година од Карл Шпренгел, а описот е објавен во *[[Systema Vegetabilium]]*. Специфичниот епитет (*diemenica*) се однесува на Ван Дименова Земја, поранешното име на Тасманија.

## Распространетост и живеалиште
Овој вид на нане расте на влажни места, глинени до песокливи почви во планински шуми и тревни површини. Се среќава во сите држави на Австралија, со исклучок на Западна Австралија.

## Наводи

## Надворешни врски
* 

Категорија:Нане
Категорија:Ендемска флора на Австралија
Mentha darvasica

***Mentha darvasica*** — вид нане во рамките на родот *[[нане]]*, по потекло од Дарваз, Таџикистан. Видот бил регистриран од руската ботаничарка Антонина Борисова во 1954 година.

## Таксономија
Иако е прифатен како посебен вид од страна на авторитети како што е *[[Plants of the World Online]]*, некои автори го третираат *Mentha darvasica* како синоним за *[[Коњско нане|коњското нане]].*

## Опис
*Mentha darvasica* е повеќегодишен вид, стеблата можат да пораснат во должина од 20 до 30 сантиметри и се размножува преку ризоми. Тоа произведува овални до издолжено-овални листови од 1 до 3 сантиметри.

## Употреба
*За Mentha darvasica* е објавено дека има антихелминтски карактеристики. Се користи против цевчестите црви *[[Bunostomum]]*, ''Chabertia'' ''ovina''  и *[[Trichostrongylidae]]*.

## Наводи


 
Категорија:Нане
Категорија:Флора на Таџикистан
Mentha micrantha

***Mentha micrantha*** — растителен вид од родот *[[нане]]*, по потекло од западен Казахстан и југоисточна Русија. Видот бил опишан во 1890 година од ботаничарот Џорџ Бентам. Неговиот епитет, *micrantha*, значи „со мали цветови“. *Mentha micrantha* е единствена во својот род бидејќи е едногодишно растение.

## Таксономија
Соодветната класификација на *Mentha micrantha* е спорна. Неколку таксономски наводи, како што се *Plants of the World Online*' и Глобален информативен систем за биоразновидност, ја прифаќаат како посебен вид. Сепак, во еден третман на нането од 2006 година се тврди дека е варијанта на *[[Mentha pulegium]]*.

Кога се третира како посебен, *Mentha micrantha* се смета дека припаѓа на секцијата *Pulegium* во рамките на родот *Mentha*. Оваа секција го поврзува со растенија како што се *M. pulegium*, како и *[[Mentha gattefossei]].*

## Опис
*Mentha micrantha* е мало едногодишно растение, кое расте исправено, разгрането, со квадратни стебла со висина од 12 до 30 сантиметри. Листовите му се речиси цели (не се поделени), издолжени или во овална форма. Цвета во кластери со должина од 7 до 12 милиметри, создавајќи дволабијни венечни ливчиња, по боја розови, розово-јорговани или виолетови.

## Ареал
*Mentha micrantha* е распространета низ југоисточна Русија и од запад до централен Казахстан. Се одгледува во степски области и вртачи. Тоа е хигрофит, кој претпочита влажни почвени услови. 

## Наводи




## Надворешни врски

* Mentha micrantha (Fisch. ex Benth.) Heinr.Braun - holotype images at JSTOR
Категорија:Билки
Категорија:Нане
Вкочанет од страв

**„Вкочанет од страв“** (англиски: *Scared Stiff*) – филм на режисерот Џорџ Маршал од 1953 година. Главните улоги ги играат: Дин Мартин, Џери Луис и Лизабет Скот.

## Синопсис
Лари Тод е пејач во ноќен клуб. Тој ја раскинува врската со преубавата девојка за која подоцна сфаќа дека таа му е девојка на еден опасен и љубоморен гангстер. Додека бега од него, Лари помислува дека убил еден гангстер, а наследничката Мери Керол му помага да побегне од полицијата тако што него и неговиот соработник Мајрон тајно ги пренесува на Куба. Мери е наследничка на проколнат дворец на еден пуст остров и наспроти предупредувањата и заканите, одлучува да го преземе имотот. Таму, тие тројца заедно бараат скриено богатство и се среќаваат со дух, со зомби и со таинствен убиец.

## Наводи

Категорија:Американски филмови
Категорија:Филмови на англиски јазик
Категорија:Филмови од 1953 година
Категорија:Филмски комедии
Категорија:Црно-бели филмови
Категорија:Филмови на Џорџ Маршал
Категорија:Филмови со Дин Мартин
Категорија:Филмови со Џери Луис
Категорија:Филмови со Лизабет Скот
Категорија:Филмови на Paramount Pictures
Категорија:Филмови чие дејствие се одвива во Куба
Категорија:Филмови чие дејствие се одвива во Њујорк
Категорија:Филмови засновани на драми
Коњ (хороскопски знак)

**Коњ** (, , ) — седмо од дванаесетте животни во кинескиот зодијак, поврзан со кинескиот календар. Во Кина постои долга традиција на коњи во митологијата. Извесни одлики на коњската природа се сметаат за својствени на годината на коњот и оние родени во таква година (со таков знак). Коњските аспекти воедно може се присутни кај личност ако е таа е родена во коњски час. Годината на коњот е поврзана со симболот на земската гранка .

## Историја
Месечевиот календар се користи уште од XIV век п.н.е.. Митовите велат дека легендарниот Жолт Цар, првиот кинески цар, во 2637 г. п.н.е. го осмислил месечевиот календар, кој ги следи циклусите на Месечината. Друга легенда вели дека Жадниот Цар приредил трка на животните, за да го определи нивниот редослед на календарот.  Оваа легенда датира од династијата Хан (201 п.н.е. – 220 н.е.). Почнувајќи со  Танг (VIII век), зодијачките животни биле претставувани на фигури со човечко тело и животинска глава.

## Годините и петте елементи

Луѓето родени во овие датумски опсези се родени во „Година на коњот“ со некој од следниве елементни знаци:

## Основни астролошки елементи

## Поврзано
* Кинески зодијак
* Кинеска астрологија
* Кинеска Нова година

## Наводи

## Библиографија
* Hale, Gill (2002). *The Practical Encyclopedia of Feng Shui*. New York: Barnes and Noble Books. 
* “Chinese Zodiac: Cultural Significance.” *University of Washington*.

## Надворешни врски

* Страница за коњот — Астромагазин 

Категорија:Кинески хороскопски знаци
Категорија:Митски коњи
Бистрит

**Бистрит** — силикатен минерал со формула (Na,K) 7Ca (Si6Al6) O24S4.5 •(H2O) и член на минералната група канкринит. Тој е хексагонален кристал, со точкаста група од 3м. Минералот можеби е именуван по наоѓалиштата Малаја Бистраја во Русија, каде што е пронајден. 

Бистритот е канкринитен минерал и покажува слични физички својства, состав и структура како и другите канкринити.

## Структура
Бистритот има структура која е заедничка со многу минерали во групата канкринити. Тој покажува хексагонална кристална структура со точкаста група од 3 м. Бистритот, исто така, има и просторна група P31c. Структурата на бистритот не можеше лесно да се пронајде поради тоа што минералот покажува силна псевдотранслација, па затоа минералозите направиле модел за да ја откријат внатрешната структура на минералот бистрит, идејата се базирала на анализа на тетраедарските рамки на минералите канкринити, и тој дал точни резултати во предвидувањето на структурата на минералот.

## Геолошка појава
Најпроучуваниот примерок од минералот е пронајден во наоѓалиштето Малаја Бистраја во Русија. Бистритот се јавува во лазуритните наоѓалишта и обично се поврзува со лазурит, калцит и диопсид.

Минералот не е многу широко распространет, или тоа или не е навистина истражуван поради недостаток на важност или значење. Постои само едно наоѓалиште на бистрит кое е споменато во литературата, и тоа наоѓалиште се наоѓа во наоѓалиштето лазурит Малаја Бистраја кое се наоѓа 25 километри западно од Сљудјанка и веднаш јужно од Бајкалското Езеро во Русија.

## Преглед на литературата
Првиот труд што се однесувал на Бистрит бил од *Сапожников и др*. и првично бил напишан на руски јазик, но подоцна бил преведен на англиски јазик во 2001 година.

## Наводи

Категорија:Триаголни минерали
Бузерит

**Бузерит** — хидриран слоевит минерал од манган оксид со номинална хемиска формула . Минералот е именуван по швајцарскиот хемичар, професор Вилхелм Бузер (1917-1959), кој прв го идентификувал во 1952 година во длабокоморските манганови нодули. Бузер го нарекол 10 Å манганат бидејќи периодичноста во насоката на натрупување на слоевите била 10 Å. Преименуван е во бузерит во 1970 година од страна на номенклатурната комисија на Меѓународното минералошко здружение (ИМА).

Поновите кристалографски студии покажаа дека бузеритот не е посебен минерален вид, туку форма со два водни слоја од филоманганат бирнесит со еден воден слој, кој има карактеристична периодичност од 7 Å нормално на слоевите MnO2. Кога се вади од вода, бузеритот може да изгуби еден слој вода и да се трансформира во бирнесит. Сепак, некои бузеритни минерали се отпорни на дехидратација до различен степен, во зависност од структурата на меѓуслојот. Бузеритот од морските феромангански нодули се трансформира во бирнесит при загревање на 110 °C во тек на неколку часа.

Природниот бузерит најчесто е ситнозрнет и слабо кристализиран. Слоевите на MnO2 генерално се наредени по случаен избор како кај вернадитот, кој е турбостратичен бирнесит. Поради оваа причина, бузерит во литературата е именуван и како вернадит од 10 Å.

Врската помеѓу кристалната структура и својствата на хидрираните филоманганати ја проучувале Њутн и Квон (2018) користејќи молекуларни симулации:

Бузеритот реагира силно со метали во трагови поради присуството на октаедарски Mn4 + празнини во слојот MnO2. Дефектната структура на филоманганатите од семејството бузерити-бирнесити им овозможува клучна геохемиска улога во многу еколошки системи кои влијаат на составот на почвата и водата преку размена на катјони и адсорпција на метали во трагови. Малите варијации во нивниот структурен и хемиски состав честопати резултираат со драматична разлика во нивната хемиска реактивност.

Збогатувањето со Co2+, Ni2+ и Cu2+ на вернадит од 10 Å во манганови нодули е разновидно.

## Наводи

Категорија:Оксидни минерали
Категорија:Минерали на манганот
Бунсенит

**Бунсенит** — природно појавена форма на никел(II) оксид, NiO. Се јавува како ретки темнозелени кристални облоги. Кристализира во кубниот кристален систем и се јавува како добро формирани кубни, октаедарски и додекаедарски кристали. Тој е член на периклазната група.

Првпат е опишан во 1868 година за примерок од хидротермална никел - ураниумска вена од Јохангеоргенштат, Рудни Планини, Саксонија, Германија и е именуван по германскиот хемичар Роберт Бунзен (1811–1899). Други наоѓалишта се рудникот за талк Скотија во близина на Бон Акорд, округ Барбертон, Трансвал, Јужна Африка и од Камбалда јужно од Калгурли, Западна Австралија. Јужноафриканската појава има докази за термичка метаморфизам на метеорит богат со никел. Бунсенитот таму се појавува поврзан со домашен бизмут, анабергит, аеругит, ксантиозит во Германија; и со либенбергит, треворит, никелоан серпентин, никелоан лудвигит, виоларит, милерит, гаспеит, нимит и бонакордит во јужноафриканската појава. 

## Наводи

Категорија:Коцкести минерали
Категорија:Минерали на никелот
Категорија:Оксидни минерали
Буковскит

**Буковскит** (исто така познат како „*глина од Кутна Хора*“) — минерал од железен арсенат сулфат со формула: Fe2(AsO4)(SO4)(OH)·7H2O кој формира нодули со површина во облик на бубрег. Под микроскоп, овие нодули изгледаат како збир од ситни иглички слични на гипс. Некои може да се видат со голо око и се наоѓаат во внатрешноста на нодулите.

Буковскитот првпат е опишан од јамски купишта од средниот век, каде што сулфатните руди биле ископани во Канк, северно од Кутна Хора во Бохемија, Чешка, како и други стари наоѓалишта во близина. Неодамна е дефиниран и признаен, а одобрен е од Меѓународното минералошко здружение (ИМА) во 1969 година.

Буковскитот бил собиран одамна од обраснатите јамски купишта од страна на жителите на Кутна Хора. Се користел за труење полски глувци и други полски штетници. Оваа отровна глина, позната и под името на местото како „глина од Кутна Хора“, била широко позната и се сметала за „арсен“ (арсенски триоксид). Во 1901 година, Антонин Буковски (1865–1950), чешки хемичар, кој ги проучувал минералите од старите јамски купишта, докажал дека станува збор за арсенат.

## Наводи

Категорија:Триклински минерали
Категорија:Сулфатни минерали
Византиевит

**Византиевит** — редок и исклучително сложен силикатно–боратно–фосфатен минерал, признаен како посебна минерална врста од Меѓународната минералошка асоцијација (ИМА) во 2009 година. Се одликува со многу комплексен хемиски состав и уникатна кристална структура.

## Формула и класификација
Хемиската формула на византиевит е: Ba5(Ca,REE,Y)22(Ti,Nb)18(SiO4)4[(PO4),(SiO4)]4(BO3)9O22[(OH),F]43(H2O)1.5. Оваа формула ја одразува исклучителната хемиска сложеност на минералот, кој содржи бариум (Ba), калциум (Ca), ретки земјени елементи (REE), итриум (Y), титаниум (Ti), ниобиум (Nb), како и комбинација од силикатни, фосфатни и боратни групи.

Според Штрунцовата минерална класификација, византиевит припаѓа на групата силикати (несосиликати со дополнителни анјони).

## Откритие и именување
Византиевит е првпат опишан и официјално признат како нов минерал во 2009 година, по неговото откривање во карпите на масивот Дара-и-Пиоз во Таџикистан. Оригиналниот научен опис е објавен од Соколова, Паутов, Агаханoв, Атали и Хоторн во списанието *Acta Crystallographica Section A*.

Името на минералот е избрано како алузија на структурната сложеност и хемиската разновидност на неговата кристална решетка, споредена со комплексната културна и политичка структура на Византиското Царство.

## Физички и оптички својства

* Боја: Кафеава до кафеави нијанси
* Сјај: Стаклест до благо масен на површините на кршење
* Проѕирност: Проѕирен до полупроѕирен
* Тврдина: 4,5–5 според Мосовата скала
* Трага: Бледо жолта
* Густина: Приближно 4,10 (измерена)
* Кристален систем: Тригонален (просторна група *R3*)
* Кристална форма: Ламеларни и табличести зрна, сплескани по {001}

Оптички, византиевит е унијаксен (−) со високи индекси на пречупување, што е карактеристично за минерали со голема густина и сложена структура.

## Геолошка појава
Византиевит е познат првенствено од неговото типско наоѓалиште во масивот Дара-и-Пиоз во планините Тјен-Шан во Таџикистан. Се појавува во минерални асоцијации поврзани со алкални карпи и пегматитски средини, заедно со минерали како микроклин, пирофанит и кварц.

## Кристална структура и хемија
Деталните кристалографски истражувања покажуваат дека византиевит е еден од ретките природни минерали кои во истата структура содржат силикатни, фосфатни и боратни групи. Неговата структура се состои од мрежа на полиедарни позиции зафатени од различни катјони и разновидни анјонски групи, што придонесува за неговата извонредна структурна комплексност.

## Наводи

Категорија:Триаголни минерали
Битизит

**Битизит** — реток минерал кој припаѓа на групата селениоди*,* природни селениди составени од метални елементи и селениум. Формулата на битизит е Cu2SbSe2, што значи дека се состои од бакар (Cu), антимон (Sb) и селениум (Se).

## Историја и именување
Минералот битизит е формално признат како нова минерална врста од страна на Меѓународната минералошка асоцијација (ИМА) во рамките на програмата за именувања. Името „битизит“ произлегува од неговото типско наоѓалиште, населбата Битиз во Бохемија, Чешка. 

## Физички својства
Битизитот има неколку карактеристични физички својства:

* Бојa: челично-сива со метален сјај. 
* Сјај: метален. 
* Цврстина: околу 2–3 според Мосовата скала. 
* Густина: пресметана околу 6.324 g/cm³ — што укажува на висока специфична тежина. 
* Кристален систем: орторомбичен (со три различни оски под агли од 90°). 

Во одразено светло, битизитот покажува слаба *плеохроизам* (изменување на бојата при различни агли на осветлување), со сива боја со жолтеникави нијанси. 

## Структура и хемија
Минералот битизит е селенида на бакар и антимон, со основна хемиска формула Cu2SbSe2. Тој е дел од поголема група на минерали кои го комбинираат бакар со антимон и селениум, и структурно е блиску поврзан со други Cu-Sb-Se минерали како пермингеатит и прибрамит. 

## Наоѓалишта и геолошка средина
Битизитот за првпат е откриен во рударскиот регион околу градот Прибрам во Централна Бохемија, Чешка. Овие области се познати по својата богата минерална фација, вклучувајќи голем број редки селенидни минерали. 

Минералот обично се наоѓа како анедрални зрна (без добро дефинирани кристални лица), често во асоцијација со други селенидни минерали.

## Наводи

Категорија:Селенидни минерали
Категорија:Орторомпски минерали
Бистромит

**Бистромит** — редок оксиден минерал од групата оксиди и хидроксиди, со хемиска формула MgSb2O6, што значи дека се состои од магнезиум (Mg), антимон (Sb) и кислород (O).

## Хемиски состав и класификација
Минералот бистромит има идеална хемиска формула MgSb2O6. Оваа формула го одразува магнезиумот и антимонот како главни метални компоненти, додека кислородот ја исполнува оксидната фаза. Според систематската класификација на минерали, бистромит припаѓа на оксидите и хидроксидите, каде што оксидни минерали се оние чии основни градежни единици се метал-анјонски (M–O) врски.

## Кристална структура
Бистромит кристализира во тетрагонален кристален систем, со просторна група *P4/nmm* и параметри на единична ќелија приближно a = 4.68 Å и c = 9.21 Å.

## Физички својства
Минералот има карактеристични физички својства кои го одвојуваат од другите минерали:

* Боја: обично сино-сива до жолтеникаво-сива.
* Сјај: земјен до метален.
* Очекувана тврдина: околу 7 според Мосовата скала, што укажува на релативно висока тврдина.
* Структура: честопати се јавува како масивни агрегати или субмикроскопски делови во руди.

## Откритие и историја
Минералот бистромит е опишан и именуван по шведскиот хемичар и кристалограф Андерс Бистром, кој истражувал синтетички соединенија со слична хемиска формула.

Првите примери на минералот биле документирани од рудници во сојузната држава Сонoра во Мексико.

## Геолошка средина и појава
Бистромит се јавува во хидротермални оксидни руди каде што доминира антимон и често е поврзан со други минерали како стбиконит и кварц.

## Наводи

Категорија:Четириаголни минерали
Категорија:Минерали на магнезиумот
Категорија:Минерали на антимонот
Браунмилерит

**Браунмилерит** — редок оксиден минерал со хемиска формула . Именуван е по Лорин Томас Браунмилер (1902–1990), главен хемичар на компанијата за цемент Алфа Портланд, Истон, Пенсилванија.

## Откривање и појава
Хемиското соединение за прв пат е препознаено во 1932 година и именувано по хемичарот кој го идентификувал. Природно појавената минерална форма на соединението за прв пат е препознаена во 1964 година за појавувања во вулканот Белерберг, Етринген, Мајен-Кобленц, Германија. 

На типската локација, минералот се јавува во варовнички блокови кои се содржани во вулкански тек. Варовничките блокови претрпеле термичка метаморфизам. Минералот се јавува и во термички изменетите слоеви на формацијата Хатрурим во Израел. Минералите поврзани со кафеавиот милерит во локацијата Мајен вклучуваат калцит, етрингит, воластонит, ларнит, мајенит, гехленит, диопсид, пиротит, гросуларен, шпинел, афвилит, џенит, портландит и јасмундит. Во австриска појава во близина на Клох, се наоѓаат мелилит, мајенит, воластонит, калсилит и корунд. Во областа Хатрурим се поврзани спурит, ларнит и мајенит. 

Минералот е сличен на фазите на калциум алуминоферит кои најчесто се наоѓаат како компоненти на портландскиот цемент.

## Катализаторски својства
Браунмилеритот е високо активен катализатор за реакција на ослободување на кислород при неутрална pH вредност.

## Хемија
Во својот идеален, чист состав, кафеавиот милерит (Ca2FeAlO5) се состои од по еден дел железо (Fe) и алуминиум (Al), два дела калциум (Ca) и пет дела кислород (O). Ова одговара на масен удел (тежински процент) од 22,984 тежински% Fe, 11,104 тежински% Al, 32,989 тежински% Ca и 32,923 тежински% O.

Кај природните кафеав милерит, овие вредности можат малку да варираат во зависност од условите на формирање (притисок, температура, транспорт на маса). Понатаму, може да бидат присутни и надворешни нечистотии. На пример, во минералните примероци испитани од формацијата Хатрурим во Регионалната асоцијација Тамар во Израел, пронајдени се мали нечистотии од 1,5 тежински% титаниум диоксид (TiO2) и 0,1 тежински% хром(III) оксид (Cr2O3).

## Кристална структура
Браунмилеритот кристализира во орторомбичната просторна група Ibm2 (просторна група бр. 46, позиција 2) со параметри на решетката a = 5,584 Å; b = 14,60 Å и c = 5,374 Å и 4 формулни единици по единична ќелија.

## Наводи

Категорија:Орторомпски минерали
Категорија:Оксидни минерали
Orrorin

***Orrorin tugenensis*** е еден од најстарите познати рани хоминини во човечката еволуциска историја. Овој вид живеел пред околу 6 милиони години во источна Африка, поточно во регионот на Туген Хилс во Кенија. Името „Орорин“ на јазикот на локалното племе Туген значи „оригинален човек“, а „тугененсис“ се однесува на местото на откритие.

## Откритие и фосили
[лево|мини|[Холотип на *O. tugenensis*]]
Фосилите се откриени во 2000 година од француските палеонтолози Брижит Сенут и Мартин Пикфорд, за време на експедиција во Кенија. Досега се пронајдени околу 20 фосили од најмалку пет индивидуи, вклучувајќи фрагменти од бедрена коска (фемур), делови од вилица, заби, рачна коска и палец. Овие фосили се датирани помеѓу 6,2 и 5,8 милиони години, што го прави Орорин еден од најстарите кандидати за предок на модерните луѓе.

## Карактеристики и значење
Орорин покажува знаци на бипедализам (одење на две нозе), што е клучна карактеристика во човечката еволуција. На пример, бедрената коска има жлебови кои укажуваат на прицврстување на мускули слични на оние кај бипедалните суштества, иако веројатно сè уште се качувал по дрвја. Забите се мали со дебела емајл, слични на оние кај модерните луѓе, а не како кај австралопитеците, што предизвикува дебати дали Орорин е директен предок на родот Homo (каде припаѓаат луѓето) или е странична гранка.

Категорија:Човеколики мајмуни
Буковит

**Буковит** — редок селенид минерал со формула TI2Cu3FeSe4. Тоj е кафеавo-црн метален минерал кој кристализира во тетрагоналниот систем.

Првпат е опишан во 1971 година како појава во рудникот за ураниум Буков, наоѓалиште Рожна, Височинска област, Моравија, Чешка. Забележан е и во Скрикерум, во близина на Трисерум, Калмар, Шведска; во близина на Верне-ла-Варен, Пуј-де-Дом, Франција; и Туминико, Сиера де Качо, покраина Ла Риоха, Аргентина. 

## Карактеристики
Буковитот е сулфид на талиум, бакар, железо и селен. Неговата хемиска формула била редефинирана во декември 2023 година, станувајќи: (Cu3Fe) Σ 4TI2Se4. Кристализира во тетрагоналниот систем. Се наоѓа во форма на мали кристали, до 2 милиметри, понекогаш вградени во други селениди; исто така масивни. Неговата тврдост на Мосовата скала е 2, што значи дека е мек минерал.

Според никел-струнцовата класификација, припаѓа на «02.BD: Метални сулфиди, M:S > 1:1 (главно 2:1), со Hg, Tl» заедно со следниве минерали: имитрит, гортдрумит, балканит, даниелзит, донхаризит, карлинит, мурунскит, талкусит, рохаит, халкоталит, сабатиерит, кроокесит и бродткорбит.

## Формирање и наслаги
Се наоѓа во вени од хидротермално потекло кои содржат селен. Обично се наоѓа поврзан со други минерали како што се: клаусталит, ескеборнит, еукаирит, камеанит, умангит, хакит, сабатиерит, кроокесит, ферозелит, кадмозелит, уранинит, кварц или хематит, меѓу другите. Откриен е во 1971 година во рудникот Буков, во наоѓалиштето Рожна, во Жар над Сазаву (Височина, Чешка). Исто така, е опишан и на други места во Чешка, Франција, Германија, Шведска и Аргентина.

## Наводи

Категорија:Четириаголни минерали
Категорија:Минерали на железото
Категорија:Минерали на бакарот
Категорија:Минерали на талиумот
Категорија:Селенидни минерали
Будингтонит

**Будингтонит** — амониумски фелдспат со формулата NH4AlSi3O8 (забелешка: некои извори додаваат 0.5H2O во формулата). Се формира со хидротермална промена на примарните минерали на фелдспат. Тој е индикатор за можни наслаги на злато и сребро, бидејќи тие можат да се концентрираат со хидротермални процеси. Кристализира во моноклиничниот кристален систем и е безбоен до бел со стаклест сјај. Неговата структура е аналогна на онаа на високо санидин (KAlSi3O8). Будингтонитот има тврдост од 5,5 и специфична тежина од 2,32.

Будингтонитот е откриен во 1964 година во рудникот Сулфур Бенк во близина на Клир Лејк во округот Лејк, Калифорнија.  Клир Лејк е на северниот крај од геотермалната област Гејзери. Исто така, се јавува во областа Тонопа, Невада и во хидротермалните области во Нов Зеланд и Јапонија. Забележан е и во седиментната фосфорна формација во Ајдахо, Јужна Дакота, Вајоминг и Монтана. Се јавува во наоѓалиштето на нафтен шкрилец, во близина на Просерпајн, Квинсленд, Австралија.

Именуван е по Артур Франсис Бадингтон (1890–1980), петролог на Универзитетот Принстон.

## Хемиски карактеристики
Тој е безводен амониум алумосиликат. Молекуларната структура е онаа на зеолитски безводен тектосиликат, од типот на фелдспат.

Покрај елементите во неговата формула, обично содржи нечистотии како што се магнезиум, калциум, бариум, натриум и калиум.

## Формирање и наслаги
Се формира на ниска температура преку хидротермална замена на плагиокласот во андезитната карпа, изменета од топли флуиди што содржат амонијак; пронајден е и во метаморфозирана риолитска карпа и во седиментна фосфоритна формација.

Често се наоѓа поврзан со други минерали како што се: плагиоклас, сулфур, стибнит, пирит, марказит, амонијакрозит, гипс, барит, анатаза, монтморилонит, илилит, албит или каолинит.

## Наводи

## Понатамошно читање

* 
* 
Категорија:Моноклински минерали
Категорија:Минерали на алуминиумот
Браунлит

**Браунлит** — силициден минерал со хемиска формула MnSi. Откриен е од истражувачи од Вселенскиот центар Џонсон во Хјустон додека го анализирале дождот од честички *Пи Пупид* на кометата 26P/Grigg-Skjellerup. Единствениот друг познат природен манган силицид е мављановитот Mn5Si3.

## Преглед
Честичките биле собрани од стратосферата над југозападниот дел на САД во април 2003 година со помош на истражувачки авион ЕР-2 на НАСА за летање на голема надморска височина. Тимот истражувачи од САД, Германија и Јапонија го предводел научникот на НАСА, Кеико Накамура-Месенџер.

За да се утврди потеклото на минералот и да се испитаат други прашински материјали, во 2005 година во вселенскиот центар Џонсон бил инсталиран нов трансмисионен електронски микроскоп.

Името на минералот е одобрено од Меѓународното минералошко здружение (ИМА број 2008-011). Научниците од НАСА го именувале минералот по Доналд Е. Браунли, професор по астрономија на Универзитетот во Вашингтон, Сиетл, поради неговото пионерско истражување на меѓупланетарна честичка прашина.

## Кристална структура
Браунлејтот кристализира во кубниот кристален систем во просторната група P213 (просторна група бр. 198) со параметар на решетката a = 4,557 Å и шест формулни единици по единична ќелија.

## Карактеристики
Како таканаречен манган силицид, кафеунлејтот има полупроводнички својства.

## Наводи

## Надворешни врски

* 
Категорија:Коцкести минерали
Категорија:Самородни елементи
Крстин Чулаковски

**Крстин Чулаковски-Кичо** (,  - , ) — припадник на македонското националноослободително и комунистичко движење и учесник во Антифашистичката војна во Вардарскиот дел на Македонија.

## Животопис
Крстин Чулаковски бил роден во Бистрица, Битолско, во 1920 година.  Од почетокот на окупацијата во април 1941 бил меѓу најактивните членови на антиокупаторското движење.
Бил борец на Битолскиот партизански одред „Гоце Делчев“ од неговото основање на 20 мај 1943 година, и тука заедно со Фана Кочовска, бил одговорен за санитетскиот оддел на првата чета.
Во август 1943 година станал член на Околискиот комитет на КПМ во Битола. 
Загинал во судир на Битолскиот партизански одред „Гоце Делчев“ со германската војска во времето на разоружување на италијанскиот граничен гарнизон.

## Почести
* Една улица во населбата Буковски Ливади во Битола го носи неговото име
* Спомен-чешма во селото Бистрица 

## Наводи

Категорија:Жртви на Бугарската окупација на Македонија во Втората светска војна
Категорија:Учесници во НОБ
Категорија:Македонски комунисти
САМ фотосинтеза

[мини|[Ананас|Ананасот е пример за CAM растение.]]
**CAM фотосинтеза**, или **метаболизам на красулацеанската киселина**, е пат на фиксација на јаглерод што некои растенија го развиле како адаптација на сува клима. Кај растенијата што користат целосна CAM фотосинтеза, стомите на листовите остануваат затворени во текот на денот за да се намали евапотранспирацијата, но се отворени ноќе за да се собере јаглерод диоксид (). Јаглерод диоксидот се складира како четиријаглена јаболкова киселина ноќе во вакуолите, а потоа во текот на денот се транспортира до хлоропластот каде што се претвора назад во јаглерод диоксид, кој потоа се користи за време нафотосинтезата. Претходно собраниот јаглерод диоксид е концентриран околу ензимот RuBisCO, што ја зголемува ефикасноста на фотосинтезата.

Овој тип на метаболизам за првпат е проучен кај растенија од семејството *[[Crassulaceae]]*. Тие главно вклучуваат сукуленти. 

## Наводи

## Надворешни врски

* Академија Кан, видео предавања
Категорија:Фотосинтеза
Партнери (филм)

**„Партнери“** (англиски: *Pardners*) – филм на режисерот Норман Таурог од 1956 година. Главните улоги ги играат: Дин Мартин, Џери Луис и Лори Нелсон.

## Синопсис
Слим и Вејд се синови на некадашните партнери на еден ранч. Вејд, синот на многу богата жена, го придружува Слим на Дивиот запад за да научи да биде каубој. Ранчот со кој управува Слим се наоѓа во финансиски тешкотии, а една банда (која своевремено го убила татко му) сака да ја преземе контролата на ранчот. Сепак, со помош на Вејд, Слим успева да го одбрани својот имот...

## Наводи

Категорија:Американски филмови
Категорија:Филмови на англиски јазик
Категорија:Филмови од 1956 година
Категорија:Филмски комедии
Категорија:Вестерни
Категорија:Филмови на Норман Таурог
Категорија:Филмови со Дин Мартин
Категорија:Филмови со Џери Луис
Категорија:Филмови со Лори Нелсон
Категорија:Филмови на Paramount Pictures
Категорија:Филмови чие дејствие се одвива во Њујорк