Тома Николов

**Тома Николов Христов (Поп Тома)** — македонски свештеник и револуционер, член и раководител на Македонската револуционерна организација.

## Револуционерна дејност

По завршувањето на Солунската гимназија станува егзархиски учител. Во 1889 година во Цариград е ракоположен за ѓакон.

По создавањето на Организацијата влегува во нејзините редови и е близок соработник на Даме Груев, Пере Тошев, Анастас Лозанчев, Павел Христов, Борис Сарафов, Христо Матов и други. Во 1896 година е назначен за егзархиски архијерејски наместник во Дебар, потоа се населува во Битола, а во 1899 година станува архијерејски наместник во Кичево.

Во 1902 година, по убиството на неколку бегови во Кичевско, тој е осомничен и лежи во затворите во Кичево и Битола. По ослободувањето, истата година е пак осомничен за убиство на еден предавник и знаејќи што го очекува, ја напушта службата и оди во четата на Тома Давидов.

[мини|лево|[Христо Настев (1), Лука Џеров (2), Тома Николов (3) и Јордан Тренков (4)]]
По смртта на овој војвода влегува во четата на Славејко Арсов која дејствува во Ресенско. Заедно со Васил Попов и Христо Сугарев (брат на Ѓорѓи Сугарев) се вратил во Кичевско.

Во 1903 година учествува на Смилевскиот конгрес како делегат од Кичево и добил задача да ги предаде на протоколите на Задграничното претставништво во Софија.

Во текот на Илинденското востание во странскиот печат биле објавени интервјуа со истакнати македонски дејци, а меѓу нив било и она на Поп Тома објавена во *Daily News* на 12 август 1903 година во која се истакнува:

По востанието заедно со Даме Груев се враќа во Македонија и се посветува на обновувањето на револуционерната мрежа. Во тој период дошло со засилување на Српското четничко движење и до грабнувањето на Даме Груев, во врска со тоа случување Поп Тома истакнал:

По Демихисарската афера во Битолско, поп Тома е пак во затвор и осуден на доживотен затвор, но по девет месеци e ослободeн од битолскиот затвор во екот на Младотурската револуција.

## Подоцнежна дејност

По расколот во Организацијата станува делегат на Сојузот на бугарски уставни клубови во септември 1908 г. во Солун.

Потоа станал претседател на егзархиската црковно-просветна општина во Ениџе Вардар, а подоцна во декември 1909 година од страна на Бугарската егзархија е поставен за управник на Воденската епархија, каде го затекнале Балканските војни.
[мини|[Прилеп, 1916: Панихида за загинатите војници од бугарската 8ма дивизија. генерал Климент Бојаџиев (прв од лево), командант на 1та бугарска армија, Тома Николов Христов (втор од лево), македонски свештеник и револуционер  ]]
По избувнувањето на Втората балканска војна, поп Тома бил уапсен и затворен во Једи Куле во Солун. Откако бил ослободен заминал за Софија, а со започнувањето на Првата светска војна бил поставен за свештеник на Петтиот полк (подоцна 63-ти) при Единаесттата дивизија.

По војната работел како свештеник во црквата во Горна бања, во близина на Софија, а потоа во софиската црква *св. Петка*, а таму во 1934 година бил расчинет поради отслужување на панихида за член на ВМРО (Автономистичка) во екот на државниот удар. Умира во Софија во 1946 година.

## Извори


## Надворешни врски
* Тома Николов „Спомени од моето минато“  (на бугарски)

Категорија:Родени во 1863 година
Категорија:Луѓе од Вранештица
Категорија:Дејци на ВМОРО
Категорија:Македонски преселници во Софија
Категорија:Македонски револуционери
Категорија:Македонски свештеници
Категорија:Македонски просветители
Категорија:Отомански свештеници
Категорија:Отомански просветители
Категорија:Учесници во Илинденското востание
Категорија:Дејци на Привременото претставништво на поранешната Внатрешна организација