1992

мини
**1992** (**[[Римски бројки|]]**) — престапна година според општоприфатениот календар. Тоа била 1992 година од новата ера, 992. од вториот милениум, 92. од XX век и трета од 1990-тите.

## Други календари
Истата година се среќава поинаку во календарите на различни народи и култури. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.

Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509&nbsp;г.&nbsp;п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 7500 и 7501 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г.&nbsp;п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 6742 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г.&nbsp;п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 5752 и 5753 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г.&nbsp;п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како *[[Ab urbe condita]]*), годината е избројана како 2745.

Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт Цар или 2637 г.&nbsp;п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот Цар станал владетел, т.е. 2697 г.&nbsp;п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 1992 година се протега во 4628 и 4629, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 4688 и 4689 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543&nbsp;г.&nbsp;п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 2535. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 1412 и 1413 исламска година.
## Настани

* 6 јануари - Собранието на Република Македонија ги усвои амандманите I и II на Уставот на Република Македонија.
* 6 јануари - По успешниот референдум, прогласена е независност на Нагорно Карабах, која сѐ уште не е признаена од ниту една меѓународна организација, ниту пак држава.
* 9 јануари - Во Босна и Херцеговина прогласена е Република Српска.
* 15 јануари - Арбитражната комисија на Европската заедница, на чело со претседателот Бадинтер (Бадинтерова комисија), соопшти во својот извештај дека се исполнети сите услови за меѓународно признавање на Република Македонија.
* 15 јануари - Владата на Бугарија ја призна Република Македонија за суверена и независна држава. Бугарија е воедно и прва земја што ја призна Македонија.
* 7 февруари - Потпишан е Мастришкиот договор со кој е основана Европската Унија.
* 12 февруари - Словенија и Хрватска ја признаа независноста на Република Македонија. Република Македонија исто така ја призна независноста на Словенија и на Хрватска.
* 21 февруари - Склучен е договорот Глигоров-Аџиќ за повлекување на ЈНА од Македонија, кое заврши на 27 март истата година.
* 29 февруари - На одржаниот дводневен референдум во Босна и Херцеговина, повеќе од 60% од граѓаните се изјаснија за независност на Босна и Хецеговина.
* 1 март - Во Сараево е убиен Никола Гардовиќ, прва жртва на војната во БиХ.
* 10 март - Наместо терминот милиција, почна да се употребува терминот полиција.
* 20 март - Во Скопје е формиран Македонски олимписки комитет. За прв претседател е избран Васил Тупурковски.
* 5 април - Започна опсадата на Сараево, најдолгата опсада во модерната воена историја. Српските сили го држеа градот во опсада до 29 февруари 1996 година.
* 14 април - Во гарнизонот во Охрид пристигна првиот регрут на Армијата на Република Македонија.
* 26 април - Македонија монетарно се осамостои со ново име на валутата „денар”.
* 27 април - Прогласена е Сојузна Република Југославија во чиј состав влегоа Србија и Црна Гора.
* 15 мај - Нападнат воен конвој на ЈНА во Тузла, Босна и Херцеговина. Убиени 49 војници.
* 21 мај - Владата на Република Македонија донесе одлука за формирање на Македонско прес-биро.
* 23 мај - Во Струга, во организација на Сојузот на студентите на Македонија, почна Првата македонска универзијада.
* 30 мај - Советот за безбедност на ОН воведе санкции против СР Југославија.
* 1 јуни - Во Скопје е поставен камен-темелникот на Домот-музеј на народна музика, објект што на Македонија и го подарија македонските естрадни уметници Есма Реџепова и Стево Теодосиевски. Свечено е пуштен во употреба во мај 1996&nbsp;г.
* 3-14 јуни - Во Рио де Жанеиро се одржа Самитот за планетата Земја. 
* 5 јуни - Во Скопје е формирана Лекарската комора на Македонија.
* 3 јули - На Попова Шапка е осветен и поставен камен-темелникот на манастирскиот комплекс посветен на Свети Наум Охридски - Чудотворец.
* 23 јули - Во Скопје е формирана Комора на приватниот капитал на Македонија.
* 11 август - Собранието со повеќе од двотретинско мнозинство го донесе Законот за новото знаме.
* 20 август - Пред зградата на Собранието на Република Македонија почна да се вее новото македонско знаме.
* 5 септември - Бранко Црвенковски стана втор премиер на Република Македонија, на 29-годишна возраст.
* 8 септември - Промовирана е првата редовна поштенска марка на Македонија.
* 8 октомври - Македонската радио-телевизија го извести генералниот секретар на здружението на југословенските радио-телевизии, дека МТВ донесе одлука за истапување од ЈРТ.
* 15 октомври - Во Скопје е регистрирана Демократската партија на Турците на Македонија, а за претседател е избран Ердоган Сарач.
* 22 октомври - Во Струмица почнува да се одржува Фестивалот на камерен театар „Ристо Шишков“.
* 23 октомври - Грција го повлече едномесечното нафтено ембарго кон Република Македонија.
* 24 октомври - Во Тетово е формиран Сојуз на албанските жени.
* 28 октомври - Во Собранието на Република Македонија, пратениците го изгласаа Законот за државјанство, со кој услов за добивање на државјанство е 15-годишен престој.
* 5 ноември - Демократскиот кандидат, гувернерот од Арканзас, Бил Клинтон убедливо победи на претседателските избори дури во 40 држави на САД.
* 21 ноември - Во Скопје е одржан Првиот конгрес на Лигата за демократија.
* 6 декември - Хиндуистичките екстремисти ја уништија џамијата Бабри во Ајодија, Индија.
* 13 декември - На границата меѓу Македонија и Албанија се отворени три нови гранични премини.
* 14 декември - Република Македонија станува членка на Меѓународниот монетарен фонд.

## Родени
* 22 јули - Селена Гомес, американска глумица, и пејачка.
* 23 ноември - Мајли Сајрус, американска глумица и пејачка

## Починале
* 29 јануари - Иван Дојчинов, македонски комунист
* 23 февруари - Маркос Вафијадис, грчки партизан
* 9 март - Менахем Бегин, израелски премиер, нобеловец
* 23 март - Фридрих фон Хајек, австриски економист, нобеловец
* 6 април - Исак Асимов, американски писател од руско потекло
* 15 април - Александар Матковски, македонски историчар
* 6 мај - Марлен Дитрих, германско-американска глумица и пејачка
* 28 јуни - Михаил Таљ, советски шахист
* 17 јули - Стефан Гајдов, македонски композитор
* 8 октомври - Вили Брант, германски канцелар, нобеловец
* 20 октомври - Коча Поповиќ, југословенски политичар
* 9 ноември - Александар Дубчек, словачки политичар, водач на Прашката пролет
* 30 декември - Михаило Лалиќ, српски и црногорски писател

## Поврзано
* Календарот за таа година

## Надворешни врски

91992