open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Сончев часовник (Битола)

[мини|Сончевиот часовник на [Широк Сокак]]

**Сончев часовник во Битола** — сончев часовник на централниот плоштад Гоце Делчев во Битола.

Проектот за изработка на сончевиот часовник бил дел од реконструкцијата на Широк Сокак на кој преовладуваат градби од почетокот на 20 век. 
## Изработка
Сончевиот часовник бил дизајниран во 2003 година, а на почетокот на 2004 година бил и изработен. Иницијативата за сончевиот часовник била на архитектот Константин Анастасов, а во реализацијата учествувале и Љупчо Долевски и Никола Димитровски професори по географија, Славе Кирковски - уметник конзерватор, Александар Шулевски - аматер астроном и учениците Христо Трајковски и Борис Анастасов.

## Опис
Сончевиот часовник е од вертикален тип, со тоа што ѕидот е завртен кон исток за агол малку помал од 10 степени. Димензиите се помалку невообичаени – 12 на 5 метри, но во целина, часовникот одлично е вклопен во околината.

Зимското сметање на времето го прикажуваат арапските броеви, а римските – летното сметање на времето. Со јасно означена и видлива подебела линија се одделува времето за рамнодневница со што е обезбедена целата содржина на сончевиот часовник. На сончевиот часовник има апликација на вселенски симбол комета и апликација на симбол вселена како асоцијација на вкупната поврзаност со целата вселена. На него се испишани три пораки: Panta Rei (Сè тече), Dictum Factum (Речено сторено) и Coram Populo (Пред народот јавно).

## Поврзано
* Сончев часовник

## Наводи

Категорија:Сончеви часовници
Категорија:Битола
Тиморска Плоча

**Тиморска Плоча** ― мала тектонска плоча во југоисточна Азија која го носи островот Тимор и околните острови. Австралиската Плоча се спушта под јужниот раб на плочата, додека мала раздвојувачка граница се наоѓа на источниот раб. Друга приближувачка граница постои со Бандската морска плоча на север, а на запад е преобразувачката граница.

## Поврзано

*Список на земјотреси во Индонезија

## Наводи

* 

Категорија:Тектонски плочи
Категорија:Геологија на Тихиот Океан
Категорија:Геологија на Индонезија
Викториска Плоча

мини| Викториската Плоча ја покажува својата врска со соседните Нубиски, Сомалиски и Ровумски плочи.
**Викториската** **Плоча** ― мала тектонска плоча во Источна Африка. Од сите страни е ограничен со делови од активниот Источноафрикански Гребенски Систем. Во моментов се врти спротивно од стрелките на часовникот. Нејзините граници се блиску до оние на главно архичниот Танзаниски Кратон, со двата краци на системот на расцепот кои се шират по околните протерозојски појаси за смолкнување. На северозапад, запад и југозапад има граница со Нубиската Плоча, на североисток и исток со Сомалиската Плоча и на југоисток со Ровумската Плоча.

## Наводи

Категорија:Геологија на Африка
Категорија:Тектонски плочи
Вудларкова Плоча

**Вудларкова Плоча** ― мала тектонска плоча која се наоѓа во источната половина на островот Нова Гвинеја. Се спушта под Каролинската Плоча долж нејзината северна граница, додека Маочката Плоча конвергира на запад, Австралиската Плоча конвергира на југ, а на исток недефинирана зона на притискање која може да биде преобразувачки расед што ја означува границата со соседната Соломонска Морска Плоча. Таа, исто така, допира со Јужнобизмарковата Плоча на североисток.

## Поврзано

* Вудларков Слив

## Извори

* 

Категорија:Тектонски плочи
Категорија:Геологија на Тихиот Океан
Кралство Канди

**Кралството Канди** ― монархија на островот Шри Ланка, сместено во средишниот и источниот дел од островот. Основано е кон крајот на 15 век и опстоило до почетокот на 19 век. 

Кралството Канди прво било вазално кралство на Кралството Коте, но во текот на 16-тиот и 17-тиот век постепено прераснало независна сила, и во различни периоди за да го обезбеди својот опстанок склучувало сојуз со Кралството Јафна, династијата Мадураи Најак од Јужна Индија, Кралството Ситавака и холандските колонизатори.

Од 1590-тите, Кралството Канди била единствена независна домородна држава на островот Шри Ланка и преку комбинација на воена тактика „удри и бегај“ и дипломатија ги ограничило европските колонијални сили на крајбрежјето, пред конечно да потпадне под британска колонијална власт во 1818 година.

Кралството по Кандијската конвенција од 1815 година како протекторат било апсорбирано во Британската Империја, а  својата автономија дефинитивно ја изгубило по Востанието од Ува во 1817 година.

## Поврзано

* Историја на Шри Ланка

## Наводи

## Надворешни врски

* Британски Цејлон и Кралството Канди 1805 година (карта)
* [Кралството Канди](https://web.archive.org/web/20120416225656/http://www.edupub.gov.lk/History%20Gr%208(E)/chapter%20%2001.pdf)
* Откријте го шармантното Канди

Категорија:Држави и територии настанати во 1469
Категорија:Историја на Шри Ланка
Категорија:Поранешни монархии во Азија
Категорија:Поранешни држави во Азија
Категорија:Поранешни кралства
Категорија:Држави и територии распаднати во 1815 година
Деци-

**Деци-** (симбол: **д**, меѓун. **d**) — претставка за единици во метричкиот SI-систем кој означува множител од една десеттина, односно десетти дел од единицата. Предложен е во 1793 и усвоена во 1795&nbsp;г. Доаѓа од латинскиот поим , што значи „десетина“. Во 1960&nbsp;г. претставката е воведена во Меѓународниот систем на мерни единици (SI).

Претставката често се користи за единицата децилитар (дл) за пијалаци и состојки во готвењето. Дециметарот (дм) изразува должина во математиката, иако е помалку застапен во секодјевниот живот. Во инженерството е застапен децибелот, со кој се изразува моќта/јачината на звукот и електричното засилување.

;Пример:
*Пречникот на еден компактен диск изнесува 12 сантиметри или 1,2 дециметри.

## Наводи

Категорија:SI-претставки
Тодор Григоров

**Тодор Петров Григоров** ( во  —  во ) — македонски активист. Жртва на комунистичкиот режим во НР Бугарија.

## Животопис
Тодор заедно со своите соборци Кирил Лазаров и Јордан Јотов, биле судени од таканаречениот народен суд. Тие успеале да избегаат од горноџумајскиот затвор и стигнале до село Раздол каде биле предадени и убиени лично од Георги Богданов.

## Наводи


Категорија:Македонци во Бугарија
Категорија:Македонски дејци
Категорија:Македонски борци
Категорија:Жртви на комунистичкиот режим во Бугарија
Стефан Чопев

**Стефан Илиев Чопев** ( во  — ) — македонски активист. Жртва на комунистичкиот режим во НР Бугарија.

## Животопис
Бил предан јатак на илегалната чета на Герасим Тодоров. За време на мачните и бескрајни испитувања во Горна Џумаја, тој направил обид за самоубиство, голтајќи отров завиткан во бавно разградлива хартија, која му била скриена под јаката на палтото. Тоа го забележал неговиот чувар, кој веднаш алармирал да биде однесен во болница, каде лекарите успеале да го извадат отровот пред да се растопи самата хартија.

Место да биде суден, Чопев бил испратен во концентрационен логор со принудна работа, на неопределен рок. Во логорите поминал две тешки години, од каде се здобил со тешка траума, поради која подоцна паѓал и во бесознание. Стефан важел за фанатичен приврзаник на македонската кауза.

## Поврзано
Илија Чопев

Георги Чопев

## Наводи


Категорија:Македонци во Бугарија
Категорија:Македонски дејци
Категорија:Македонски борци
Категорија:Жртви на комунистичкиот режим во Бугарија
Георги Чопев

**Георги Илиев Чопев** ( во  — ) — македонски активист. Жртва на комунистичкиот режим во Бугарија.

## Животопис
Бил јатак на илегалната чета на Герасим Тодоров, поради што бил испратен во концентрационен логор на принудна работа. Во логорот поминал повеќе од две години.

## Поврзано
*Илија Чопев
*Стефан Чопев

## Наводи


Категорија:Македонци во Бугарија
Категорија:Македонски дејци
Категорија:Македонски борци
Категорија:Жртви на комунистичкиот режим во Бугарија
Кирил Најденов

**Кирил Стоев Најденов** ( во  — Починат во ) — македонски активист. Жртва на комунистичкиот режим во Бугарија.

## Животопис
Бил јатак и подржувач на илегалната чета на Герасим Тодоров, поради што бил испратен во концентрационен логор. Во логорите во Тутракан и Перник поминал две мачни години.

## Наводи


Категорија:Македонци во Бугарија
Категорија:Македонски дејци
Категорија:Македонски борци
Категорија:Жртви на комунистичкиот режим во Бугарија
Жрец

[мини|Словенски свештеник на огнот, [Јан Матејко, околу 1870]]
**Жрец** — назив за свештеник во старословенската култура, семантички близок со зборот жртва. 

## Етимологија
Зборот жрец доаѓа од старословенскиот *жьrьcь* и тоа пак од *жьрѣти* да се жртвува на боговите; слави“.

Изразот жрец е исто така етимолошки поврзан со литванскиот збор giti (фали) и други балтички јазици и доаѓа од прото-индоевропскиот *glr „пофална песна“ .

## Функции
Свештениците се занимавале со принесување жртви и одредување датуми на обреди, предвидување судбини, верување и склучување бракови (свадби). Жреците ја сочинувале елитата во словенското староверско општество и имале големо политичко влијание, честопати владеејќи заедно со кнезот. Според старите хроники, тие имале долга коса која не ја стрижеле. За време на христијанизацијата на Словените тие биле главното јадро на бунтот против новата религија. 

Покрај жреците, Словените имале и волхи, кои имале шамански функции и биле слични на жреците.

## Поврзано
* Волх
* Словенска митологија
* Родноверие

## Наводи

Категорија:Словенска култура
Црква „Св. Петка“ - Битола

**Света Петка** — црква во градот Битола.

## Местоположба
Црквата се наоѓа на улица „Кочо Палигора“ во непосредна близина на населбата Карпош.

## Градба
Црквата подигната во 1980-тите години во модернистички стил. 

## Галерија

Податотека: Црква Света Петка,Битола 01.jpg|Апсидата на црквата
Податотека: Црква Света Петка,Битола 04.jpg|Влезот во црквата
Податотека: Црква Света Петка,Битола 10.jpg|Камбанаријата на црквата
Податотека: Црква Света Петка,Битола 07.jpg|Иконостасот во црквата
Податотека: Црква Света Петка,Битола 08.jpg|Царските двери


## Поврзано
* Преспанско-пелагониска епархија
* Битолско архијерејско намесништво

## Наводи

## Надворешни врски

* Света Петка во Битола на Јутјуб

Категорија:Цркви во Битола
Битола
Црвениот удар

*„Црвениот удар“*' (српски: *Црвени удар*) — југословенски филм од 1974 година, во режија на Предраг Голубовиќ. Улогите ги толкуваат: Велимир Бата Живоjиновиќ, Борис Дворник, Берт Сотлар, Абдурахман Шаља и Оливера Катарина. 

## Синопсис
Кoга во 1941 година германската војска го освојува најголемиот европски рудник за олово, Трепча, рударите од различни националности, познати по своите предвоени штрајкови, не сакаат да работат за непријателската војска и почнуваат со диверзии. Вешти во ракувањето со динамит, тие ја водат борбата жестоко но и со хумор со кој се одликуваат само луѓето изложени на смртната опасност. 

## Наводи

Категорија:Југословенски филмови
Категорија:Филмови на Предраг Голубовиќ
Категорија:Филмови на српскохрватски јазик
Категорија:Филмови од 1974 година
Категорија:Филмови со Оливера Катарина
Категорија:Филмови со Абдурахман Шаља
Категорија:Филмови со Берт Сотлар
Категорија:Филмови со Фарук Беголи
Категорија:Филмови со Борис Дворник
Категорија:Филмови со Бата Живоиновиќ
Категорија:Филмови за рудари
Категорија:Филмови за Втората светска војна
Категорија:Филмови на Авала филм
Категорија:Филмови на Центар ФРЗ
Категорија:Филмови на Косово филм
Величествениот (филм од 1973)

**„Величествениот“** (француски: *Le Magnifique*) — италијанско-француски филм на режисерот Филип де Брока (Philippe de Broca) од 1973 година. Автори на сценариото се: Де Брока, Виторио Каприоли и Жан-Пол Рапено (Jean-Paul Rappeneau). Главните улоги ги играат: Жан-Пол Белмондо (Jean-Paul Belmondo, Жаклин Бисет (Jacqueline Bisset) и Виторио Каприоли (Vittorio Caprioli).

## Синопсис
Франсоа Мерлан (го игра Белмондо) е писател на шпионски трилери кој во своите книги ги вклучува личностите кои ги среќева во секојдневниот живот. Во една книга, тој е Боб Сен Клер, неговата соседка Кристин станува Татјана, а уредникот на издавачката куќа Жорж Шарон станува полковникот Карпоф...

## Наводи

Категорија:Филмови на Филип де Брока
Категорија:Филмови со Виторио Каприоли
Категорија:Филмови со Жаклин Бисет
Категорија:Филмови со Жан-Пол Белмондо
Категорија:Филмски комедии
Категорија:Акциони филмови
Категорија:Италијански филмови
Категорија:Филмови на француски јазик
Категорија:Француски филмови
Категорија:Филмови од 1973 година
Децен

**Децен** — органско соединение со хемиска формула . Содржи ланец од десет јаглеродни атоми со една двојна врска, што го прави алкен. Постојат многу изомери на деценот зависно од положбата и геометријата на двојата врска. Дец-1-енот е единствениот изомер од индустриско значење. Како алфа-олефин, служи како комономер во кополимерите и се јавува како меѓупроизвод во производството на епоксиди, амини, оксоалкохоли, синтетички мазива, синтетички масни киселини и алкилирани ароматици.

Индустриските процеси за производство на дец-1-ен се олигомеризација на етилен по Циглеровиот процес или со крекирање на петрохемиски восоци.

При етенолизата, **метилниот олеат**, *метилниот естер* на олеинска киселина, се претвора во 1-децен и метилен 9-деценоат:
::\overset{\text{метилен олеат}}{\ce{CH3(CH2)7CH=CH(CH2)7CO2Me}} + {\color{red}\ce{CH2=CH2}} \longrightarrow \overset{\text{1-децен}}{\ce{CH3(CH2)7CH=}{\color{red}\ce{CH2}}} + \overset{\text{9-деценоат}}{\ce{MeO2C(CH2)7CH=}{\color{red}\ce{CH2}}}

Дец-1-енот е изолиран од листовите и кореништето на растението *Farfugium japonicum* и забележан е како првичен производ од микробниот распад на *n*-декан.

## Наводи

## Надворешни врски
* 

Категорија:Алкени
Ерик Иглесјас

**Ерик Иглесјас** (роден на 5 април 1981 година, во градот Панама) ― панамски режисер и писател кој живее во Лос Анџелес.

## Образование
Иглесјас дипломирал по електронско инженерство на Католичкиот универзитет „Света Марија Антигвска“ во Панама. Подоцна отишол да стекне магистерска диплома за филм на академија на Њујоршката филмска академија во Universal Studios.

## Филмови
Иглесјас го напишал и режирал „Луси“, високо ценет краток филм кој учествувај на бројни филмски фестивали и се занимава со преселничките прашања што Законот за развој, олеснување, и образование на странските малотелници се обидува да ги реши. Филмот бил избран за Кратко филмско катче на 66-тото издание на Меѓународниот кански филмски фестивал. Тој бил првиот Панамец што претставил материјал на фестивалот.

Неговата последна соработка е со белорускатапродуцентка Ксенија Јорш, на филм кој ја истражува темата на религијата раскажувајќи ја приказната за една млада девојка која се соочува со тешки одлуки додека не ја напушта својата вероисповед.

## Наводи

Категорија:Живи луѓе
Категорија:Родени во 1981 година
Категорија:Дипломци на Њујоршката филмска академија
Категорија:Панамски иселеници во Соединетите Држави
Стипе Делиќ

**Стипе Делиќ** (23 јуни 1925 &#x2013; 1 април 1999 година) ― хрватски кинорежисер. Неговиот филм „*[[Сутјеска (филм од 1973)|Сутјеска]]*“ од 1973 година бил вклучен на 8-миот месковски меѓународен филмски фестивал каде што ја добил Посебната награда.

## Избрана филмографија

* *[[Сутјеска (филм од 1973)|Сутјеска]]* (1973)

## Наводи

## Надворешни врски

* 

Категорија:Починати во 1999 година
Категорија:Родени во 1925 година
Категорија:Луѓе од Макарска
Категорија:Хрватски кинорежисери
Категорија:Југословенски кинорежисери
Милена Андонова

**Милена Андонова** (родена на 23 септември 1959 година) ― бугарски сценарист и кинорежисер. Таа е најпозната по филмот *Мајмуни во зима* (бугарски:Маймуни през зимата ), чиј автор е и режисер.

## Наводи

## Надворешни врски

* 

Категорија:Живи луѓе
Категорија:Родени во 1959 година
Категорија:Бугарски сценаристи
Категорија:Бугарски кинорежисери
Луис Аргета

**Луис Аргета** (роден на 7 ноември 1946 година) ― филмски режисер и продуцент од Гватемала. Во 1988 година тој ја основал Morningside Movies, првенствено продуцирајќи телевизиски реклами, вклучително и многу за населнието од шпанското говорно подрачје. Неговиот филм од 1994 година, *Тишината на Нето* (шпански: *El Silencio de Neto*) бил поднесен во категоријата странски филмови на 67-то доделување на Оскарите, првото пријавување од Гватемала. Станува збор за приказна за „полнолетството“ што се случува во време на воен удар во Гватемала во 1954 година.

Во 2002 година, Аргуета го продуцирал и режирал „Повик за собирање“, филм за сиромашен иселеник од Гватемала фатен во вртежен свет на една филмска продукција во Њујорк.

Во 2005 година, Аргуета учествувал во документарниот филм „*Потеклата на тишината*“ („*Los orígenes del silencio*“), за 20-те години до продукцијата на „Тишината на Нето“.

Во 2008 година, Аргета се појавил како Пако чевларот во „*Барајќи го Паладин*“, филм за холивудскиот продуцент кој наоѓа духовна основа за време на посетата на Гватемала.

Во 2010 година, Аргета го продуцирал и режирал документарниот филм „Злоупотребен: Рација во Поствил“, за рацијата на државните служби на САД на 12 мај 2008 година во фабрика за пакување кошерско месо во Поствил, Ајова.

Аргета студирал на Универзитетот во Мичиген со стипендија за студирање индустриско инженерство. Неговите филмови имаат намера да ја отсликуваат латиноамериканската култура и борбата за мир.

## Наводи

Категорија:Живи луѓе
Категорија:Родени во 1946 година
Категорија:Машки сценаристи
Категорија:Гватемалски сценаристи
Категорија:Дипломци на Колеџот за инженерство (Универзитет во Мичиген)
Категорија:Гватемалски фимски продуценти
Категорија:Гватемалски кинорежисери
Пуриша Ѓорѓевиќ

**Младомир Пуриша Ѓорѓевиќ** (6 мај 1924 – 23 ноември 2022) ― српски кинорежисер и сценарист. Режирал 71 филм почнувајќи од 1947 година. Неговиот филм „*[[Сон (филм од 1966)|Сон]]*“ од 1966 година бил вклучен на 17. Берлинскиот меѓународен филмски фестивал. Некои од неговите филмови биле цензурирани и забранети од југословенската комунистичка власт.

Ѓорѓевиќ починал на 23 ноември 2022 година, на 98-годишна возраст.

## Избрана филмографија

* ''Девојка'' (1965)
* *[[Сон (филм од 1966)|Сон]]* (1966)
* ''Утро'' (1967)
* ''Пладне'' (1968)
* *[[Велосипедисти (филм)|Велосипедисти]]* (1970)

## Наводи

## Надворешни врски

* 

Категорија:Српски сценаристи
Категорија:Српски филмски режисери
Категорија:Починати во 2022 година
Категорија:Родени во 1924 година
Категорија:Југословенски сценаристи
Категорија:Југословенски режисери
Категорија:Добитници на Златната арена за најдобар режисер
Категорија:Машки сценаристи
Категорија:Погребани во Алејата на заслужните граѓани на Новите гробишта (Белград)
Роберт Бетл

**Роберт Бетл** (роден на 28 август 1972 година во Џексонвил, Флорида, Соединети Држави) ― танчер, кореограф и уметнички режисер на Американскиот танцов театар „Алвин Ејли“.

## Ран живот и образование
По потекло од населбата Либерти Сити во Мајами, Флорида, Бетл бил израснат од вујкото на неговата мајка, Вили Хорн и неговата роднина Деси Хорн во економски лоши услови за живот. Студирал на Новосветското училиште за уметности пред да дипломира на Џулијардовата школа. каде што добил диплома за ликовни уметности во 1994 година.

## Кариера
По дипломирањето на Џулијардовата школа, тој се приклучил на Парсоновот танцово друштво. Тој ја основал своето сопствено танцово друштво Бетлворкс (англиски: Battleworks) во 2001 година.

Бетл бил прогласен за еден од Мајсторите на афроамериканската кореографија од страна на Центарот за изведувачки уметности „Џон Ф. Кенеди“ во 2005 година.

Во 2015 година, Бетл бил прогласен за член на т.н. „Променлива уметност“ на Фордова фондацијата.

### Алвин Ејли
Тој ја започнал функцијата режисер на 1 јули 2011 година и е нејзин трет режисер од основањето на друштвото во 1958 година. При добивањето на положбата, Бетл рекол: „Се надевам дека ќе бидам достоен за оваа огромна одговорност што ми е дадена и ќе ја почестам на единствениот начин на кој Алвин Ејли би го прифатил: со тоа што ќе ја чувам сега, жива и ја водам напред“. Иако Бетл никогаш не бил формално дел од друштвото „Алвин Ејли“ пред неговото назначување, што го прави првиот уметнички режисер без директна врска со друштвото или со самиот Ејли, тој придонесол со голем број дела на репертоарот на друштвото и долго време бил признат како помазаниот наследник на Џудит Џејмисон. Како што рекол Џејмисон во едно интервју, „кореографијата на Бетл има способност да ја привлече публиката во неговите дела и ја потсетува на Алвин“. Тој служел неколку мандати како уметник гостив во „Ејли“.

## Дела

*1999- *Такадими*
*2000- *Шеталиште*
*2001- *Лов*
*2004- *Гозба*
*2004- *Литургија*
*2004- *Чудни хумори*
*2006- *Конечни звуци*
*2007- *Пријатен апетит!*
*2007- *Повеќе не тивко*
*2007- *Одвиткано*
*2008- *Ела*
*2008- *На/внатре*
*2010- *Три*

## Наводи

## Надворешни врски

* Архивска снимка од Танцовото друштво Бетлворкс кое ја изведува ''Чудни хумори'' на Роберт Бетл во 2003 година на Танцовиот фестивал „Џејкобова Перница“

Категорија:Американски кореографи
Категорија:Луѓе од Џексонвил
Категорија:Живи луѓе
Категорија:Родени во 1972 година
Категорија:Дипломци на Џулијардовата школа
Категорија:Уметнички режисери
Методи Андонов

Категорија:Статии со hCards

**Методи Андонов** (16 март 1932 &#x2013; 12 април 1974) ― бугарски кинорежисер.

## Избрана филмографија

* *Белата соба* (1968)
* *Нема ништо поубаво од лошито време* (1971)
* *Козји рог* (1972)
* *Големата досада* (1973)

## Наводи

## Надворешни врски

* 

Категорија:Починати во 1974 година
Категорија:Родени во 1932 година
Категорија:Дипломци на Националната академија за театарски и филмски уметности
Категорија:Бугарски кинорежисери
Категорија:Бугарски филмаџии
Категорија:Луѓе од Перник (област)
Костас Манусакис

**Костас Манусакис** (; јануари 1929 &ndash; 26 август 2005) ― грчки кинорежисер и сценарист. Неговиот филм „*Предавство*“ од 1964 година бил вклучен на Канскиот филмски фестивал во 1965 година и неговиот филм од 1966 година „*Стравот*“ бил вклучен на 16-тиот Берлински меѓународен филмски фестивал.

## Избрана филмографија

* *Предавство* (1964)
* *Стравот* (1966)

## Наводи

## Надворешни врски

* 

Категорија:Починати во 2005 година
Категорија:Родени во 1929 година
Категорија:Сценаристи од 20 век
Категорија:Грчки сценаристи
Категорија:Грчки кинорежисери
Никола Корабов

**Никола Корабов** (7 декември 1928 – 10 ноември 2016 година) ― бугарски кинорежисер и сценарист. Режирал тринаесет филмови помеѓу 1956 и 1999 година. Неговиот филм „*Тутун* “од 1962 година бил вклучен на Канскиот филмски фестивал во 1963 година. Неговиот филм „*Бик*“ од 1965 година бил вклучен на 4. Московски меѓународен филмски фестивал. Неговиот филм „ *Гневно патување*“ од 1971 година бил вклучен на седмиот Московски меѓународен филмски фестивал. Починал на 10 ноември 2016 година.

## Филмографија

* *Димитровградци* (1956)
* *Малечка* (1959)
* *Тутун* (1962)
* *Бик* (1965)
* *Слобода или смрт* (1969)
* *Гневно патување* (1971)
* *Иван Кондарев* (1974)
* *Јулија Вревскаја* (1978)
* *Јас не живеам еден живот* (1981)
* *Орисија* (1983)
* *Копнежи по белиот пат* (1987)
* *Доверба за белиот ветар* (1990)
* *Магија* (1999)

## Наводи

## Надворешни врски

* 

Категорија:Луѓе од Русе
Категорија:Починати во 2016 година
Категорија:Родени во 1928 година
Категорија:Машки сценаристи
Категорија:Бугарски сценаристи
Категорија:Бугарски кинорежисери
Васил Мирчев

**Васил Мирчев** (23 март 1927 &#x2013; 9 јануари 2003) ― бугарски кинорежисер. Режирал девет филмови помеѓу 1965 и 1986 година. Неговиот филм *Танго* од 1969 година бил вклучен на 6. Московски меѓународен филмски фестивал.

## Избрана филмографија

* *Танго* (1969)

## Наводи

## Надворешни врски

* 

Категорија:Починати во 2003 година
Категорија:Родени во 1927 година
Категорија:Филмски работници од Пловдив
Категорија:Бугарски кинорежисери
Матија Клуковиќ

Категорија:Статии со hCards

**Матија Клуковиќ** (роден на 4 мај 1982 година во Загреб, Хрватска, СФРЈ) ― хрватски независен кинорежисер. Во 2006 година ја заврши својата дебитантско дело „*Ајде, дену.... помини...*“ (хрватски: *Ajde, dan... prođi...*) која добил многу критики од хрватските филмски критичари, ја освоил наградата Златна бебешка количка на Загрепскиот филмски фестивал и имал меѓународна премиера на Ротердамскиот меѓународен филмски фестивал. Во 2008 година, *„Ајде, дену.... помини...“* се нашол на 15-тото место на списокот на најдобри хрватски филмови по 1990 година, составена од *Jutarnji list*.

## Филмографија

### Како режисер

* 2006 *Ајде, дену.... помини...*
* 2009 *Филм на Горан Одворчиќ и Матија Клуковиќ за Асја Јовановиќ и Андреа Румењак (Загрепски приказни)*

### Како писател

* 2006 *Ајде, дену.... помини...*
* 2009 *Филм на Горан Одворчиќ и Матија Клуковиќ за Асја Јовановиќ и Андреа Румењак (Загрепски приказни)*
* 2009 *Чао мама*

### Како глумец

* 2006 *Ајде, дену.... помини...*

## Наводи

## Надворешни врски

* 
Категорија:Живи луѓе
Категорија:Родени во 1982 година
Категорија:Хрватски кинорежисери
Категорија:Луѓе од Загреб
Маја Милош

**Маја Милош** (роден на 16 мај 1983 година) ― српски кинорежисер и сценарист. Таа е најзабележителна по создавањето на филмот „*Клип*“ од 2012 година.

## Избрана филмографија

* *Ако се замислиш себе* (2004)
* *Клип* (2012)

## Наводи

## Надворешни врски

* „Клип“ премиерно во СЦ  на12. април на b92.net 
*   

Категорија:Српски сценаристи
Категорија:Српски филмски режисери
Категорија:Живи луѓе
Категорија:Родени во 1983 година
Марија Апчевска

**Марија Апчевска** (р. 1987, ) — македонска филмска и телевизиска режисерка и сценаристка.

## Животопис
Марија Апчевска е родена во 1987 година во Битола каде го завршила основното и средното образование.

## Филмографија
### Режисер
Апчевска ги режирала следните филмови:

### Сценарист
Апчевска била сценарист на следните филмови

## Награди
*2022 – награда за најдобра режија на филмот Северен Пол на Мартовскиот фестивал – Белградски фестивал на документарен и краткометражен филм.

## Наводи

## Надворешни врски
* 

Категорија:Македонски режисери
Категорија:Македонски сценаристи
Предраг Голубовиќ

**Предраг Голубовиќ** (25 јуни 1935 &#x2013; 18 јули 1994) ― југословенски кинорежисер и сценарист. Режирал повеќе од 25 филмови помеѓу 1964 и 1986 година. Неговиот филм од 1981 година „*[[Сезона на мирот во Париз]]*“ бил вклучен на 12-тиот Московски меѓународен филмски фестивал каде што ја добил Посебната награда. Имал еден син, режисерот Срдан Голубовиќ.

## Избрана филмографија

* *[[Сезона на мирот во Париз]]* (1981)

## Наводи

## Надворешни врски

* 

Категорија:Срби во Босна и Херцеговина
Категорија:Починати во 1994 година
Категорија:Родени во 1935 година
Категорија:Сценаристи од 20 век
Категорија:Филмски работници од Сараево
Категорија:Машки сценаристи
Категорија:Југословенски сценаристи
Категорија:Југословенски кинорежисери
Столе Јанковиќ

Категорија:Статии со hCards

**Столе Јанковиќ** (6 април 1925 &#x2013; 19 април 1987 година)  ― југословенски кинорежисер и сценарист.

Во кариерата која се протега повеќе од две децении помеѓу доцните 1950-ти и раните 1980-ти, Јанковиќ е главно познат по режија на голем број партизански филмови и телевизиски серии произведени од Авала филм и Радио-телевизија Белград. Неговиот филм од 1958 година *„Небото низ гранките*“ бил вклучен на 1. Московски меѓународен филмски фестивал. Неговиот филм „*Момент*“ од 1978 година бил вклучен на 11. Московски меѓународен филмски фестивал.

## Филмографија

* *Небото низ гранките* (*Кроз грање небо*, 1958)
* *Партизански приказни* (*Партизанске приче*, 1960)
* *Вишна на Ташмајдан* (*Вишња на Ташмајдану*, 1968)
* *[[Партизани (филм)|Партизани]]* (1974)
* *Момент* (*Трен*, 1978)

## Наводи

## Надворешни врски

* 

Категорија:Српски сценаристи
Категорија:Српски филмски режисери
Категорија:Починати во 1987 година
Категорија:Родени во 1925 година
Категорија:Сценаристи од 20 век
Категорија:Машки сценаристи
Категорија:Филмски работници од Белград
Човечки глас (филм)

**„Човечки глас“** (англиски: *The human voice*) е филм на шпанскиот режисер Педро Алмодовар (Pedro Almodóvar) од 2020 година. Режисерот, исто така, е автор и на сценариото, а главната улога ја игра Тилда Свинтон (Tilda Swinton). Филмот, заснован врз истоимената драма на Жан Кокто, е првото дело на Алмодовар на англиски јазик.

## Синопсис
Една жена го набљудува минувањето на времето седејќи покрај ковчегот на својот поранешен љубовник кој би требало да дојде по него, но никогаш не доаѓа, а неговото куче не сфаќа дека господарот го напуштил.

## Наводи

Категорија:Филмови од 2020 година
Категорија:Шпански филмови
Категорија:Филмови на англиски јазик
Категорија:Филмови на Педро Алмодовар
Категорија:Филмови со Педро Алмодовар
Категорија:Филмови со Тилда Свинтон
Хулиета (филм)

**„Хулиета“** (шпански: *Julieta*) е филм на шпанскиот режисер Педро Алмодовар (Pedro Almodóvar) од 2016 година. Режисерот, исто така, е автор и на сценариото, а главните улоги ги играат: Ема Суарес (Emma Suárez), Адријана Угарте (Adriana Ugarte), Даниел Грао (Daniel Grao), Инма Куеста (Inma Cuesta) и Дарио Грандинети (Darío Grandinetti). Филмот е заснован врз три кратки раскази од збирката „Побегната“ на Алис Манро. Филмоти бил номиниран за „Златната палма“, за БАФТАво категоријата најдобар странски филм, имал неколку номинации за Европските филмски награди, а ја освоил наградата за најдобар режисер која ја доделува Меѓународното здружение на филмофили.

## Синопсис
Хулиета живее во Мадрид, но има намера со својот партнер Лоренцо да се пресели во Португалија. Меѓутоа, таа се откажува од својот план по една случајна средба со пријателката на својата ќерка. Тогаш, таа решава да направи резиме на животот и се присетува на најважните настани поради кои се отуѓила од својата ќерка...

## Наводи

Категорија:Филмови од 2016 година
Категорија:Шпански филмови
Категорија:Филмови на шпански јазик
Категорија:Филмови на Педро Алмодовар
Категорија:Филмови со Адријана Угарте
Категорија:Филмови со Ема Суарес
Категорија:Филмови со Даниел Грао
Категорија:Филмови со Инма Куеста
Категорија:Филмови со Дарио Грандинети
Категорија:Филмови чие дејствие се одвива во Мадрид
Димитр Петров (режисер)

*За [[Веслање|веслачот]], видете [[Димитр Петров (веслач)]].*

**Димитр Петров** (, 22 октомври 1924 – 16 октомври 2018 година) ― бугарски кинорежисер. Режирал 12 филмови во периодот од 1955 до 1991 година.

## Избрана филмографија

* *Ежовите се раѓаат без боцки* (1971)
* *Со децата на море* (1972)
* *Куче во фиока* (1982)

## Наводи

## Надворешни врски

* 

Категорија:Починати во 2018 година
Категорија:Родени во 1924 година
Категорија:Луѓе од Ќустендил (област)
Категорија:Бугарски кинорежисери
Тодор Стојанов

Категорија:Статии со hCards

**Тодор Стојанов** (; 6 јули 1930 &#x2013; 30 април 1999) ― бугарски кинорежисер и кинематограф. Режирал десет филмови помеѓу 1967 и 1990 година. Неговиот филм „*Отстапување*“ од 1967 година бил вклучен на 5. Московски меѓународен филмски фестивал каде што ја освоил Посебната златна награда и Наградата на Меѓународната федерација на кинематографскиот печат (ФИПРЕСЦИ).

## Избрана филмографија

* *Крадецот на праски* (1964)
* *Отстапување* (1967)

## Наводи

## Надворешни врски

* 

Категорија:Починати во 1999 година
Категорија:Родени во 1930 година
Категорија:Филмски работници од Софија
Категорија:Бугарски кинематографи
Категорија:Бугарски кинорежисери
Белоруски наемници во Брегот на Слоновата Коска

[мини|Белоруски [Су-25]]
**Белоруски наемници во [[Брегот на Слоновата Коска]]** () — група поранешни воени пилоти и техничари на Белоруските Воздухопловни Сили. Тие и помагале на владината армија на Лоран Гбагбо во граѓанската војна од 2002 до 2007 година. Се верува дека работеле под покровителство на француските и белоруските власти.

Белорусите биле ангажирани за обука на африканските пилоти, кои претходно летале со француски авиони, за да управуваат со советските напаѓачки авиони Су-25. Пилотите од Брегот на Слоновата Коска направиле само три лета со нивните странски инструктори. Во текот на последен, тие ја нападнале француската база во Буаке. Инцидентот довел до заземање на аеродромот Јамусукро од страна на француските трупи и настапите на милицијата Млади Патриоти во Абиџан. После тоа, белорусите веднаш ја напуштиле земјата. Години подоцна, против нив било отворено кривично дело за убиство на француските војниците. Еден од платениците (Јуриј Сушкин) бил осуден на доживотен затвор во отсуство.

Во тоа време, покрај Белоруски, во Брегот на Слоновата Коска се наоѓале и специјалисти за копнена авијација од Русија и Украина.

## Поврзано
* Белоруски воени специјалисти
* Белорусите во либискиот конфликт

## Надворешни врски
* *Сергей Франчук.* По следам наших птиц: Война в стране какао // История авиации : журнал — № 3. — 2005. — с. 63-68.
* *Валер Карбалевіч.* Якія наступствы могуць мець скандалы з пастаўкамі зброі? // Радыё Свабода : радыёвяшчальная арганізацыя. — 1 сакавіка 2011.
* *Андрей Александрович.* Летало ли белорусское оружие в Ливию и Кот-д'Ивуар? // TUT.BY : интернет-портал. — 2 марта 2011.
* *Денис Бурковский.* 15 лет назад Франция обвинила белорусов в бомбардировке в Африке. Рассказываем эту историю // TUT.BY : интернет-портал. — 6 ноября 2019.
* *Сергей Дмитриев.* 15 лет без ответа: кто виновен в бомбардировке французских военных в Кот-д’Ивуар // RFI : новостная радиостанция. — 20 марта 2020.
* *Егор Лебедок.* Белорусское военное присутствие в Африке // Thinktanks.by : сайт белорусских исследований. — 7 февраля 2021.
* *Stijn Mitzer and Joost Oliemans.* Ivory Coast’s Su-25s — The Sharks Won’t Bite Again // Oryxspioenkop : website of defense analytics and military operations research. — 31 March 2021.
* *Дмитрий Гусев.* Тайны Су-25 и Юрия Сушкина: в Париже вынесли приговор по делу об убийстве французских военных в Кот-д’Ивуар // RFI : новостная радиостанция. — 16 апреля 2021.
Категорија:Платеници
Категорија:Белоруска војска
Категорија:Историја на Брегот на Слоновата Коска
Благојче Божиновски

**Благојче Божиновски** (4 април 1974-, ) — македонски театарски  режисер, сценарист, кинорежисер.

## Животопис
Благојче Божиновски е роден на 4 април 1974 година во Битола каде го завршил основното и средното образование. Дипломирал на Факултетот за Драмски уметности во Скопје, оддел - режија.

Има режирано повеќе драмски и филмски дела. Карактеристично за неговото творештво е режијата на повеќе документарни ТВ проекти за ТВ и друг вид. Има остварување на проект за Пелистер и Монт Еверест, за културното наследство на Битола и пошироко. Проект-филм co документарно - играна тематика за Битола во времето на Османлиското Царство, „Крчма на патот за Европа“..

## Театарска режија

Божиновски ги режирал следните театарски проекти (избрани дела):

### Филмско-документарни проекти
Бошиновски бил сценарист и режисер на следните филмски проекти (сечекција)

## Наводи

Категорија:Македонски режисери
Категорија:Македонски драмски режисери
Категорија:Македонски сценаристи
Категорија:Македонски филмски режисери
Џенан Муса

**Џенан Муса** (роден на 8 мај 1999 година) е босанскохерцеговачки кошаркар, крило на Реал Мадрид и на репрезентацијата на Босна и Херцеговина.

## Титули
### Клупски
#### Цедевита
* Хрватско првенство : 3
: 2015-2016, 2016-2017, 2017-2018
* Куп на Хрватска : 3
: 2016, 2017, 2018.
* Суперкуп на Јадранската лига : 1
: 2017

#### Анадолу Ефес
* Евролига : 1
:  2020-2021
* Турско првенство : 1
:  2020-2021

#### Реал Мадрид
* Суперкуп на Шпанија : 1
: 2022

### Репрезентативни
* Европско првенство под 16 години: Податотека:Gold medal icon.svg 2015

## Наводи

## Надворешни врски
Белоруски воени специјалисти во Венецуела

**[[Белоруски воени специјалисти]] во [[Венецуела]]** беа група белоруски воени консултанти и научници кои помогнаа во создавањето на унифициран систем за противвоздушна одбрана и електронско војување. Како резултат на нивната работа, беше можно да се постигне успешно обновување и систематизација на одбраната на земјата.

## Историја
Во 2006 година, венецуелскиот претседател Хуго Чавес рече дека на неговата земја и се потребни модерни системи за воздушна одбрана за покривање на воздушните граници.

На венецуелците им беше потребна помош за реорганизација на армијата. Тие купија разни системи за противвоздушна одбрана, авиони и друго оружје, но немаа добро воено училиште за да го искористат сето ова. Во Венецуела немаше унифициран систем за противвоздушна одбрана, имаше само посебни единици. Командата на Вооружените Сили се соочи со прашањето за создавање координиран систем за контрола не само за противвоздушни ракетни системи со краток, среден и долг дострел, туку и за радио опрема. Помош во ова прашање дојде од Белорусија.

На 8 декември 2007 година, за време на посетата на Каракас, белорускиот лидер Александар Лукашенко потпиша два договори со неговиот венецуелски колега за помош на воени специјалисти. Во пролетта 2008 година, договорите беаatiификувани од парламентот на Белорусија.

## Контингент
Во 2008 година, венецуела доби десет воени специјалисти (нивниот број се зголеми со текот на времето). Нивните семејства, исто така, пристигнаа со советниците. Раководството на групата го спроведе генералот Паферов.

## Активност
Претседателот Чавес им даде задача на странците да ги заштитат стратешките објекти, Како што се хидроцентралата Гури, нафтените полиња, големите рафинерии, индустриските комплекси, се разбира, воените капацитети и командните пунктови, големите градови Како Каракас.

Белорусите предложија проект за создавање државен одбранбен систем. Тој се осврна на организацијата на интегриран одбранбен комплекс во Венецуела, кој вклучува воздушна одбрана, електронско војување и средства за спротивставување на прецизното оружје. Беше неопходно да се изгради нов одбранбен систем, да се инсталира постојното оружје и да се купат потребните нови, притоа објаснувајќи им се на колегите од Венецуела. Врз основа на предлозите на воените консултанти, венецуелската армија се здоби со автоматски системи за контрола на Силите за Воздушна Одбрана и Воздухопловните Сили, радарска и електронска воена опрема на Белоруското производство, како и системи за противвоздушна одбрана. Овие набавки беа наменети да ги заменат француските и американските машини и опрема.

До крајот на владеењето на Чавес, работата беше завршена, а мисијата на белоруските воени специјалисти беше ограничена. Како резултат на нивните активности, венецуела успеа успешно да го ажурира и систематизира системот за противвоздушна одбрана, и тоа не за шест години, како што беше планирано, туку за пет.

## Наводи

## Надворешни врски
* *Carlos E. Hernández*. Venezuela y Belarús: una estrecha relación militar // Infodefensa :  газета. — 14 декабря 2015.

Категорија:Белоруска војска
Категорија:Историја на Венецуела
Градимир Гојер

мини|Фотографија на Градимир Гојер
**Градимир Гојер** (роден на 4 март 1951 година) ― босанскохерцеговски театарски режисер и писател роден во Мостар.

Студирал и дипломирал режија и книжевност на Сараевскиот универзитет.

Режирал во некои од најголемите босанскохерцеговски театри како и во Белград; Битола и Сплит.

Има добиено голем број награди на различни меѓународни театарски фестивали.

Во Народниот театар - Битола ги режирал претставите : „Нерон чувствителениот“ од Јанис Гуделис и „Виенско танго“ од Петар Турини.

## Наводи

## Надворешни врски

Категорија:Босанскохерцеговски кинорежисери
Категорија:Босанскохерцеговски драмски режисери
Категорија:Југословенски кинорежисери
Категорија:Југословенски драмски режисери
Категорија:Родени во 1951 година
Асен Драчев

**Асен Драчев** ( во  — , ) — македонски активист. Жртва на комунистичкиот режим во НР Бугарија.

## Животопис
Бил вреден помагач на илегалната чета на Герасим Тодоров и поддржувач на македонската кауза. Убиен е без суд и пресуда на многу жесток и садистички начин. Неговиот сосед, Тодор Донков, поради лична пресметка, го врзал и го претепал Асен.

## Наводи


Категорија:Македонци во Бугарија
Категорија:Македонски дејци
Категорија:Македонски борци
Категорија:Жртви на комунистичкиот режим во Бугарија
Категорија:Родени во 1918 година
Категорија:Починати во 1948 година
Васил Адамов

**Васил Адамов** (Роден во  — , ) — македонски активист. Жртва на комунистичкиот режим во Бугарија.

## Животопис
Бил активен и упорен помагател на илегалната чета на Герасим Тодоров. Бил убиен без суд и пресуда на многу жесток и мачен начин. Важел за умерен поддржувач на македонската кауза.

## Наводи


Категорија:Македонци во Бугарија
Категорија:Македонски дејци
Категорија:Македонски борци
Категорија:Пиринска Македонија
Категорија:Жртви на комунистичкиот режим во Бугарија
Борово Шајче

Борово Шајче лат.***Chroogomphus rutilus***,  е вид на габа од фамилијата Gomphidiaceae. Првпат научно опишан како *Agaricus rutilus* од Јакоб Кристијан Шафер во 1774 година, таа била пренесена во родот *Chroogomphus* во *[[Бор (дрво)|1964]]*  од страна на Орсон К. Милер, Џуниор. Плодните тела се јадат, но не се многу ценети.

*Gomphidius viscidus* е стар синоним за оваа печурка.

## Наводи

Категорија:Статии со микроформати за вид
Категорија:Јадливи габи
Категорија:Габи на Македонија
Категорија:Габи
Категорија:Столпчести габи
Категорија:Флора на Македонија
Категорија:Габи на Европа
Категорија:Габи на Северна Америка
Стара џамија (Балин Дол)

**Стара џамија (Балин Дол)** — една од двете џамии во селото Балин Дол, во Општина Гостивар, Македонија.

## Галерија


Податотека:Стара џамија во Балин Дол 2.jpg|Поглед на џамијата


## Поврзано
* Гостиварско муфтиство
* Балин Дол

## Наводи

## Надворешни врски

Категорија:Балин Дол
Категорија:Џамии во Општина Гостивар
Категорија:Џамии во Гостиварското муфтиство
Тараненик

**Тараненик** — вид јадење од тарана и кори потпечено во рерна, традиционално за македонската кујна.. Има и мрсна варијанта при која се користи и сирење како состојка.

## Рецепт
### Состојки
*400 гр јуфки
*150 гр тарана
*по потреба масло, сол и вода

### Подготовка
Во тава се става една третина од јуфките, па пола од тараната, пак се става една третина од јуфките, па останатата половина од тараната. Се завршува со јуфки. Така подготвениот тараненик се попрскува со масло за јадење.

Тавата се става во загреана рерна на 250 степени додека да заруменат корите.

Во исто време се става вода со сол да зоврие. Потпечениот тараненик се попарува со врелата солена вода, отприлика еден прст над нив. Се враќа во рерната да се допече, додека да изврие целата течност.

## Наводи

## Поврзано
*Тарана
*Кори

Категорија:Македонска кујна
Категорија:Јадења од тестенини
Џамија (Беловиште)

**Џамија (Беловиште)** — една од двете џамии во селото Беловиште, во Општина Гостивар, Македонија.

## Галерија


Податотека:Џамија во Беловиште (Големо Турчане) 3.jpg|Шадрванот
Податотека:Џамија во Беловиште (Големо Турчане) 2.jpg|Влезот


## Поврзано
* Гостиварско муфтиство
* Беловиште

## Наводи

## Надворешни врски

Категорија:Беловиште (Гостиварско)
Категорија:Џамии во Општина Гостивар
Категорија:Џамии во Гостиварското муфтиство
Илија Чопев

**Илија Чопев** (Роден во  — , ) — македонски активист. Жртва на комунистичкиот режим во НР Бугарија.

## Животопис
Важел за најверниот и предан јатак на илегалната чета на Герасим Тодоров. За време на блокадата тој е предаден од поп Григор и Стефан Глигов, двајцата од селото Оштава. При апсењето Чопев направил безуспешен обид да ја активира рачната граната со цел да се убие себе си и милицискиот кордон.

За време на неговиот престој во затворот, го посетила неговата сопруга, по средбата изгледал кревко и изгубено. Причината била што таа го известила дека агент на бугарската државна безбедност, циганот Керим, ја силувал нивната 16-годишна ќерка. Освен неа, овој агент силувал уште две девојки од селото Оштава.

Неговата пресуда гласела:

## Поврзано
Стефан Чопев

Георги Чопев

## Наводи


Категорија:Македонци во Бугарија
Категорија:Македонски дејци
Категорија:Македонски борци
Категорија:Жртви на комунистичкиот режим во Бугарија
Џамија (Вруток)

**Џамија (Вруток)** — главна селска џамија во селото Вруток, во Општина Гостивар, Македонија.

## Поврзано
* Гостиварско муфтиство
* Вруток

## Наводи

## Надворешни врски

Категорија:Вруток
Категорија:Џамии во Општина Гостивар
Категорија:Џамии во Гостиварското муфтиство
Стара џамија (Мирдита)

**Стара џамија (Мирдита)** — една од двете џамии во селото Мирдита, во Општина Гостивар, Македонија.

## Историја

Џамијата била подигната во 1943 година.

## Поврзано
* Гостиварско муфтиство
* Мирдита

## Наводи

## Надворешни врски

Категорија:Мирдита
Категорија:Џамии во Општина Гостивар
Категорија:Џамии во Гостиварското муфтиство
Катајама треска

**Катајама треската** е имунолошки одговор на акутната инфекција со шистозома и обично се јавува две до 10 недели по изложувањето. Ова не треба да се меша со алергиска реакција со оток со сврбеж со големина до 1-3 цм на влезните точки на церкаријата (ларва на црвот шистозома) во моментот на инфекцијата.

Покрај осип на кожата со повеќе мали папули, највообичаено на трупот, обично се јавува еозинофилија, сува кашлица, треска, замор, болки во мускулите и стомакот со зголемен црн дроб и слезина и зголемени вредности на црниот дроб, како и привремени нодуларни инфилтрати во белите дробови.

Се смета дека имунолошкиот одговор кај Катајама треската е предизвикан од противгени (антигени) на шистозомата за време на нејзиното зреење и движење врз кои се изложува имуниот систем на инфицираното лице. Соодветно, биопсиите на кожата покажуваат и еозинофилни инфилтрати без доказ на јајца од шистозома, додека серолошки се докажуваат противтела (антитела) против возрасната форма, но не и антитела против јајцата.

Во повеќето случаи, Катајама треската поминува сама по себе ако не се лекува, но инфекцијата со шистозома останува. Медицинската терапија на Катајама треската е симптоматска. За лекувањето на шистозомијазата често е доволна една доза на антихелминтикот празиквантел, која е подобро да се даде по поминување на акутната фаза.

## Наводи

* Карл Еј Џеј Пујлаерт, Питер-Пол ван Тиел: *Катајама треска. медицинско списание: New England Journal of Medicine* 2016 година, том 374, број 5 од 4. февруари 2016 година, страница 469; 

Категорија:Тропски болести
Категорија:Медицина
Семином

мини| Препарат од семином
мини| Хистолошка слика од семином
мини| Слика од ултразвук на семином
**Семином** (од латински *semen* „семе“) е малигнен тумор на герминативните клетки на тестисите, кој настанува од променети клетки на герминативното ткиво наречени сперматогонии (клетките од кои произлегуваат со делба и созревање машките полови клетки).

Семиномот се јавува нешто подоцна од не-семиномот, во просек кај 37-годишни мажи.  Типичен ран симптом е безболното отекување на еден тестис.

## Третман
Изборот на третманот зависи од стадиумот на туморот.  Во раните стадиуми, ризикот од окултни метастази (т.е. метастаза која сè уште не е препознатлива и покрај редовните прегледи) во регионалните лимфни јазли е околу 20&nbsp;%; ова значи дека еден од пет пациенти кои не добиваат понатамошна терапија ќе доживее повторување на болеста во абдоминалните лимфни јазли. Семиноми кои се помали од 4&nbsp;цм и не покажуваат никаква инфилтрација (навлегување) во околното ткиво имаат помал ризик од метастази. По орхиектомијата (хируршко отстранување на тестисот), може да се примени пристапот на будно следење и  строго контролирање и во случај на повторување да се третира со зрачење или хемотерапија. Бидејќи зрачењето претставува ризик од понатамошни канцерогени заболувања, во поново време генерално се избегнува во пониските стадиуми (IA или IB). Други мерки покрај методот на чекање и набљудување (англиски: wait and see) се хемотерапијата со лекот карбоплатин за фазите IA и IB. Во други фази се користат други лекови или се дава терапија со зрачење. Во меѓувреме, хемотерапијата со карбоплатин се користи само кај пациенти со висок ризик. Хемотерапијата го намалува ризикот од повторување на околу 5&nbsp;% и обично добро се поднесува.

Како понатамошни мерки за следење, се препорачува магнетна резонанца на абдоменот и рендген на градниот кош (градите) во две рамнини во различни интервали. 

## Наводи


Категорија:Андрологија
Категорија:Болести на мочниот систем