Структура на италијанскиот оброк

**Структурата на италијанскиот оброк** е типична за европскиот медитерански регион и се разликува од структурата на оброците во северна, централна и источна Европа, иако сè уште често се состои од појадок, ручек и вечера. Сепак, многу помалку акцент се става на појадокот, а самиот појадок често се прескокнува или вклучува полесни оброци отколку што се гледа во немедитеранските западни земји. Во оваа структура на оброци често се вклучени и доцните утрински и попладневните закуски, наречени *меренда* (множина *меренде*).

Традиционалните оброци во Италија обично содржат четири или пет јадења. Особено за време на викендите, оброците често се гледаат како време за поминување со семејството и пријателите, а не само за одржување; така, оброците имаат традиција да бидат  подолги отколку во другите култури. За време на празниците како Божиќ и Нова Година, гозбите можат да траат со часови.

Денес, оброците со целосни јадења се главно резервирани за специјални настани како што се свадби, додека секојдневните оброци вклучуваат само прво или второ јадење (понекогаш и двете), прилог и кафе. *Примо* (прв оброк) е обично јадење  како на пример рижото или тестенини, со сосови направени од месо, зеленчук или морска храна. Цели парчиња месо како што се колбаси, ќофтиња и живина се јадат во *вториот* (втор оброк). Италијанската кујна има некои оброци за едно јадење кои комбинираат скроб и белковини.

## Структура на дневни оброци

### Појадок
[лево|мини|200x200пкс| Чаша ''[капучино* и *корнети* за [[појадок]]]]
Најпопуларниот [[појадок]] на национално ниво е сладок, се консумира дома или во кафуле. Доколку појадокот се конзумира дома, тој се состои од [[кафе]], млеко придружено со печива како бисквити, на пример мали колачи, или со парчиња [[леб]] премачкани со [[путер]] и џем или со [[мед]] или крем направен со чоколадо и лешници. Млекото понекогаш се заменува со овошен сок. Во некои посебни прилики, како што се недела или празници, може да има и повеќе печива во куќата, како што се колачи, [[Пита|пити]] или други регионални специјалитети.

Ако појадокот се конзумира во кафуле, преовладува кафето [[еспресо]], заедно со *капучино* или *лате  макијато*, придружено со класично *корнето,* *бомболоне* или друго пециво; сепак, изборот на десерти за појадок е разновиден, од кои некои често се присутни само во одредени региони или градови. Во последниве децении, се прошириле и други видови на пијалаци од кафе, како *мокачино* и *марокино.*

Многу поретки, но не и сосема невообичаени, е солениот појадок (иако многу полесен и штедлив од другите европски солени појадок), кој често се состои од *фокача* (од различни видови и во зависност од регионот) или дури и само тост домашен леб и зачинет со екстра [[маслиново масло]], домат или исечена *салама.*

=== Ручек ===
[[Податотека:Insalata_Caprese_456.jpg|десно|мини| *Insalata Caprese*, ладно јадење што може да се конзумира на ручек во Италија за време на жешкото лето]]
Во италијанската култура, ручекот (*Пранцо*) често се смета за најважен оброк во денот и, доколку е комплетен, се состои од четири јадења, имено:

* прво јадење - обично јадење базирано на [[тестенини]], *рижото,* [[ориз]], *палента,* [[мешунки]] или [[супа]];
* втор  оброк, базиран на [[месо]], [[Риби|риба]], млечни производи како [[сирење]] или [[Јајце|јајца]] (послужен на различни начини, како во *фритата*, во тава, варени или изматени);
* гарнир од суров или варен зеленчук, кој го придружува второто јадење;
* сезонско [[Плод|овошје]] како заклучок.

Второто јадење и прилогот секогаш се придружени со леб.

Во Италија е традиционално оброкот, особено ручекот, да се заокружи со шолја еспресо или да се подготви со *кафе мока*, по што следи таканаречениот *амацакафе*, кој се состои од чаша локален ликер, горчлив или сладок (од кој има широк избор).

Во посебни прилики, како што се празници и годишнини, има и два други оброци:

* мезе, за да го отворите апетитот пред оброкот; ладно или топло, тоа е најмалку обилно јадење, и генерално се состои од *брускети,* *салама* и/ или колбаси, [[Сирење|сирења]] и/ или млечни производи, варен и/ или суров [[зеленчук]] или препарати базирани на морска храна;
* [[десерт]] за крај;

[[Вино]]то често е дел од оброкот, особено за време на ручекот и вечерата.

=== Среднопладневна ужина===
[[Податотека:Meat_sandwich.jpg|мини| Класично *панино* со *салам* за *мерендата*]]
*Мерендата* (од [[Латински јазик|латинскиот]] *merenda)* не е главен оброк, туку важна закуска во средината на утрото (околу 10 часот) или средината на попладнето (околу 17 часот). Обично тоа е лесен оброк, кој се состои од *панино* или *трамецино*, само [[Плод|овошје]] или [[леб]] и џем, ако не и типичен десерт и, во лето, можеби [[сладолед]]. Особено се спроведува во детството, но е доста честа појава и кај возрасните.

=== Вечера ===
Заедно со ручекот, тоа е другиот главен оброк во денот. Шемата за вечера ја следи онаа на класичниот италијански ручек, но со јадења кои обично се полесни.

Исклучок се вечерите, наречени *ценони*, кои се консумираат по повод одредени годишни годишнини како што се [[Новогодишна ноќ|Новогодишната ноќ]], [[Бадник]] и [[Карневал]]скиот период; вечерите се побогати и посуштински од самиот ручек.

За разлика од ручекот, италијанската вечера, кога се консумира меѓу членовите на блиското семејство, не мора да вклучува присуство на прво јадење базирано на [[Скроб|скробна храна]] (како *тестенини* или *палента* ) или [[Жито|житарки]] (како [[ориз]]), па понекогаш вечерата се состои од она што за време на ручекот би бил еквивалентен на втор курс (затоа, подготовка на база на [[месо]] или [[Риби|риба]]), со или без гарнир, или едно јадење, како што е [[супа]] или лесна супа, сепак вклучувајќи го и присуството на [[леб]].

== Официјална структура на оброци ==
[[Податотека:Antipasto_Toscano.jpg|десно|мини|180x180пкс| *Антипаста* во италијански стил]]
[[Податотека:Maccheroni_alla_amatriciana_(3543752494).jpg|десно|мини|180x180пкс| *Maccheroni all' amatriciana* . Тестенините се архетипски *примо*.]]
[[Податотека:Brasato_di_maiale_nero.jpg|десно|мини|180x180пкс| Ломбардното *brasato di maiale* (свинска чорба) се смета за втор курс.]]
[[Податотека:Tazzina_di_caffè_a_Ventimiglia.jpg|десно|мини|180x180пкс| Чаша [[еспресо]] обично се консумира после оброк]]
Структура на италијански оброк во целосна форма, обично се користи за време на свечености:

; *Аперитиво*
: *Аперитивот* отвора оброк, а наликува на предјадење. Повеќето луѓе се собираат наоколу стоејќи и пијат алкохолни/безалкохолни пијалаци како [[вино]], просеко, [[Пенливо вино|шприц]], [[вермут]] и ѓумбир. Повремено се консумираат мали количини на храна, како што се маслинки, чипс, јаткасти плодови, сирење, сосови, мали киши или слични закуски.

; *Антипасто*
: *Антипастот* е малку потешко предјадење. Обично е ладно и полесно од првото јадење. Примери за јадена храна се *салуми* (како што се *салама*, *мортадела*, *пршута*, *бресаола* и други производи од черкери), сирења, храна слична на сендвич (*панино*, *брускети*, *кростино*), мариниран зеленчук или риба, ладни коктели од лосос или ракчиња ; повремено се приготвуваат покомплексни јадења.

; *Прво*
: Примо е првиот курс. Се состои од топла храна и обично е потежок од антипастото, но полесен од вториот курс. Јадењата кои не се од месо се основната основа на секое прво пијато: примери се рижото, тестенини, морски или вегетаријански сосови, супа и чорба, њоки, палента, крепел, тепсија или лазањи.

; *Второ*
: Овој оброкможе да вклучува различни месо и видови риби, вклучувајќи мисирка, колбас, свинско месо, стек, чорба, говедско месо, зампоне, солена бакалар, риба, лосос, јастог, јагнешко месо, пилешко или печено. Примо или второ пиатто може да се сметаат за поважни во зависност од локацијата и ситуацијата.

; *Конторно*
: Конторно е гарнир и најчесто се служи заедно со второ пијато. Тие обично се состојат од зеленчук, суров или варен, топол или ладен. Тие обично се служат на посебно јадење, а не во иста чинија со месото како во северноевропскиот стил на презентација.

; *Инсалата*
: Ако *конторното* содржи многу лиснат зеленчук, салатата може да се изостави. Инаку, во овој момент може да се сервира свежа градинарска салата.

; Сирење и овошје
: Цел курс е посветен на локални сирења и свежо сезонско овошје. Сирењата ќе бидат она што е типично за регионот (види Список на италијански сирења).

; *Долче*
: Следува долче, или десерт. Честите јадења вклучуваат тирамису, панакота, торта или пита, панетоне или пандоро (последните две главно се служат за Божиќ) и Коломба Паскале (велигденска торта). Може да се јаде и желато или шербето. Иако има национални десерти, популарни низ Италија, многу региони и градови имаат локални специјалитети. Во Неапол, на пример, цеполе и рум баба се популарни; во Сицилија најчесто се консумираат касата и каноли; Мостарда, од друга страна, е повеќе северно јадење.

; *Кафе*
: Кафето често се пие на крајот од оброкот, дури и по *дигестивото.* 
: Италијанците немаат млечни кафиња или пијалаци по оброците (како *капучино* или *кафе макијато*), туку силно кафе како еспресо, кое често се пие многу брзо во мали шолји додека е уште топло.

; *Дигестиво*
: *Дигестивото*, наречено и *амаца кафе* ако се служи по кафето, е пијалак за завршување на оброкот. Се пијат пијалаци како што се *грапа*, *амаро,* *лимончело* или други овошни и билни пијалаци. *Дигестиво'' покажува дека пијалаците кои се служат во ова време се наменети да го олеснат варењето на долгиот оброк.

## Поврзано

* Италијанска кујна

## Наводи

Категорија:Оброци
Категорија:Италијанска кујна