open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Димче Маленко

**Димче Маленко** — македонски поет, раскажувач и драмски автор. Роден е во Охрид на 21 септември 1919 година. Починал во Охрид на 6 април 1990 година. Завршил Филолошки факултет во Скопје. Бил член на Литературниот кружок во Охрид (1943-1944). Тој станал член на ДПМ во 1972 година.

## Библиографија
* Слободољубиви човекољубци (роман, 1972)
* Паркот на Јоновци (раскази, 1973)
* Маченици (поезија, 1983)
* Вознемирен водосвод (роман, 1995)

## Надворешни врски
* Охридскиот писател Димче Маленко синоним за отпор и трагичен хероизам

## Наводи

Категорија:Починати во 1990 година
Категорија:Луѓе од Охрид
Категорија:Починати во Охрид
Категорија:Македонски поети
Категорија:Македонски романописци
Категорија:Македонски раскажувачи
Категорија:Македонски драмски автори
Категорија:Југословенски поети
Категорија:Апсолвенти на универзитетот „Св. Кирил и Методиј“
Категорија:Членови на ДПМ
Лазо Каровски

**Лазо Каровски** — ( во  —  во Скопје) ― македонски поет, литературен историчар и фолклорист

## Животопис
Еден од првите македонски поети по ослободувањето, романописец, детски поет, литературен историчар и фолклорист. По завршувањето на гимназијалното образование во родниот град и во Скопје, дипломирал на Катедрата за југословенски литератури и македонски јазик на Филозофскиот факултет во Скопје, каде што и докторирал со темата „*Печалбарството во македонската народна и уметничка литература“* (*[[Македонски печалбарски песни]])**,* во 1973 година. Работел како гимназиски професор во Кавадарци и во Учителската школа во Битола, а потоа предавал на тамошната Педагошка академија.

Тој е еден од најпознатите македонски фолклористи, а истовремено е и познат автор и поет.

## Библиографија

Каровски пишуваше и за деца и за возрасни.

Од неговото творештво за деца се издвојуваат следните збирки поезија:

* *Овчарче (1946)*
* *Песната на славејот (1955)*
* *Митко шета со ракета*

Во спомен на дванаесетте младинци од Ваташа убиени од Бугарите во Втората светска војна, ја напишал поемата: *[[Крвава Балада]] (1947)*.

Од неговото творештво за возрасни се издвојуваат следните збирки поезија:

* ''Тиквешка легенда (1948)'' <small>Преземи во PDF формат</small> 
**Родината в песни (1951)*
**Момина чука (1955)*
* *Родина* 
* *Стравини (1958)*

Од неговото прозно творештво се издвојуваат:

* *Патишта (1959)*
* *Заорок (1971)*
* *Раскин*

Каровски е исто така автор и на романсираните биографии на Климент и Наум Охридски.

Добитник е на бројни награди за литературна дејност.

## Наводи

Категорија:Починати во Скопје
Категорија:Македонски писатели
Категорија:Југословенски писатели
Категорија:Апсолвенти на Филозофскиот факултет - Скопје
Борис Бојаџиски

**Борис Бојаџиски** ( - ) — еден од осноположниците на македонската современа литература за деца. Започнал да се занимава со литература додека бил во учителската академија во Шабац. Подоцна, како учител, напишал неколу приказни за деца. Учителствува по разни села на Охридско и Струшко, сѐ до почнувањето на војната, кога поради болест престанува да работи. Бојаџиски е добитник на бројни награди за неговата литературна активност. Починал во Охрид во 1959 година.

Борис Бојаџиски е еден од првите новинари на весникот „Нова Македонија“, каде што зазема најразлични должности, од соработник, репортер до уредник на културната рубрика на весникот.

По ослободувањето на Македонија, Бојаџиски бил еден од првите македонски автори за деца.

## Библиографија
* Милка
* Првите цутови („Кочо Рацин“, 1953)
* Чекори што не можеа да запрат
* Над двете езера
* Денес, утре, задутре
* Ронки
* Галебово крило

## Извори

Категорија:Македонски писатели
Авантурите на Шерлок Холмс

**Авантурите на Шерлок Холмс** (англ. *The Adventures of Sherlock Holmes*) — збирка од дванаесет раскази со Шерлок Холмс од писателот Артур Конан Дојл, илустрирани од Сидни Паџит кои првобитно излегувале во списанието *[[Стренд]]* од јули 1891 до јуни 1892 год. Книгата била издадена на 14 октомври 1892 од издавачката куќа Џорџ Њунс, а американското издание било издадено на 15 октомври од Харпер. Почетниот тираж во двете земји заедно бил 14.500 примероци.

Книгата била забранета во Советскиот Сојуз во 1929 год. заради окултизам, иако такво нешто не може да се најде во книгата. Нешто подоцна, забраната била отповикана.

## Раскази

* „Скандал во Бохемија“ (*A Scandal in Bohemia*)
* „Лига на црвенокосите“ (*The Red-Headed League*)
* „Прашање на идентитет“ (*A Case of Identity*)
* „Мистеријата во Боскомбската Долина“ (*The Boscombe Valley Mystery*)
* „Петте портокалови семки“ (*The Five Orange Pips*)
* „Кривоустиот човек“ (*The Man with the Twisted Lip*)
* „Синиот крабункул“ (*The Adventure of the Blue Carbuncle*)
* „Пегавата лента“ (*The Adventure of the Speckled Band*)
* „Инженеровиот палец“ (*The Adventure of the Engineer's Thumb*)
* „Знаменитиот ерген“ (*The Adventure of the Noble Bachelor*)
* „Берилската дијадема“ (*The Adventure of the Beryl Coronet*)
* „Бакарните буки“ (*The Adventure of the Copper Beeches*)

## Адаптации

Авантурите на Шерлок Холмс биле филмувани во низа телевизиски серии од страна на Телевизија Гранада во Англија во периодот помеѓу 1984 и 1994 год. За повеќе информации, видете: Авантурите на Шерлок Холмс (телевизија).

### Филмски

Авантурите на Шерлок Холмс биле филмувани во игран филм од 1939&nbsp;г., вториот филм во кој Бејзил Ратбон го игра Холмс и Најџел Брус е Доктор Вотсон. Таму, Џорџ Цуко го игра професорот Мориарти, кој ги заплашува неговите помошници. Ова е еден од најдобрите филмови во серијалот, со добри глумци и добра мистерија со јужноамерикански гаучоси, „Песната на стариот морнар“, и кралските обележја.

## Поврзано
*Шерлок Холмс
* Артур Конан Дојл

Категорија:Детективска литература
Категорија:Авантурите на Шерлок Холмс
Мемоарите на Шерлок Холмс

мини|Корицата на ''Мемоарите на Шерлок Холмс''
***Мемоарите на Шерлок Холмс*** е збирка од раскази со Шерлок Холмс од писателот Артур Конан Дојл, првобитно издадени во 1894 година.

## Раскази
Расказите од *Мемоарите* се:  
* ,,Сребрениот блесок" ("The Adventure of Silver Blaze")
* ,,Картонската кутија" ("The Adventure of the Cardboard Box") (овој расказ стои во збирката *[[Неговиот последен поклон]]* во американското издание на канонот)
* ,,Жолтото лице" ("The Adventure of the Yellow Face")
* ,,Службеникот на брокерот" ("The Adventure of the Stockbroker's Clerk")
* ,,Глорија Скот" ("The Adventure of the Gloria Scott")
* ,,Мазгрејвскиот ритуал" ("The Adventure of the Musgrave Ritual")
* ,,Рајгејтскиот чифлигар" ("The Adventure of the Reigate Squire")
* ,,Подгрбавениот човек" ("The Adventure of the Crooked Man")
* ,,Пациентот-станар" ("The Adventure of the Resident Patient")
* ,,Грчкиот преведувач" ("The Adventure of the Greek Interpreter")
* ,,Поморската спогодба" ("The Adventure of the Naval Treaty")
* ,,Крајниот проблем" ("The Adventure of the Final Problem")

## Поврзано
* Шерлок Холмс
* Артур Конан Дојл

Категорија:Детективски романи
*
Враќањето на Шерлок Холмс

***Враќањето на Шерлок Холмс*** е збирка раскази со Шерлок Холмс од писателот Артур Конан Дојл, првобитно издадени во 1903-1904.

## Историја
Книгата за првпат била издадена на 7 март 1905 г. од издавачот Џорџ Њунс и во колонијално издание од Лонгманс. Тираж при првото печатење: 30.000. За американското издание од Меклур, Филипс & Д-р се испечатели уште 28.000 примероци.

Ова била првата збирка по 1893, кога Холмс „умира“ во „Финалниот проблем“. Откога го издал *[[Баскервилскиот пес]]* во 1901&nbsp;г. (иако дејствието е пред Холмсовата смрт) Дојл бил под голем притисок да го оживее неговиот славен лик.

## Раскази
Оваа збирка содржи раскази чие дејствие се одвива во 1894&nbsp;г., со тоа што му го дава на Холмс периодот од 1891 до 1894&nbsp;г. за да го објасни „Големиот јаз“ за време на кој секој мислел дека тој е мртов.

* ,,Празната куќа" ("The Adventure of the Empty House") (враќањето на Холмс)
* ,,Норвудскиот градежник" ("The Adventure of the Norwood Builder")
* ,,Танцувачите" ("The Adventure of the Dancing Men")
* ,,Осамениот велосипедист" ("The Adventure of the Solitary Cyclist")
* ,,Игуменското училиште" ("The Adventure of the Priory School")
* ,,Црн Питер" ("The Adventure of Black Peter")
* ,,Чарлс Август Милвертон" ("The Adventure of Charles Augustus Milverton")
* ,,Шест Наполеони" ("The Adventure of the Six Napoleons")
* ,,Тројцата студенти" ("The Adventure of the Three Students")
* ,,Златните очила" ("The Adventure of the Golden Pince-Nez")
* ,,Изгубениот рагбист" ("The Adventure of the Missing Three-Quarter")
* ,,Еби Грејнџ" ("The Adventure of the Abbey Grange")
* ,,Втората дамка" ("The Adventure of the Second Stain")

## Наводи

## Поврзано
* Шерлок Холмс
* Артур Конан Дојл

## Надворешни врски
* 

Категорија:Детективски романи
*
Неговото последно поклонување

**„Неговото последно поклонување: Некои сеќавања на Шерлок Холмс“** (англиски: *His Last Bow: Some Reminiscences of Sherlock Holmes*) е збирка раскази од 1917 година која содржи претходно објавени кратки раскази за Шерлок Холмс, објавена од страна на Артур Конан Дојл. Покрај стандардните кратки раскази кои се вклучуваат во збирката, скоро секое издание вклучува и предговор прераскажан од гледната точка на Џон Вотсон.

## Опис
Книгата била објавена во Велика Британија од издавачката куќа Џон Мари во  октомври 1917 година. Во САД била објавена од Џорџ Х. Доран.

Шест од приказните биле објавени во списанието „Стренд“ (*[[The Strand Magazine]]*) во периодот од септември 1908 и декември 1913. Списанието ја објавила приказната „Преноќилиштето Вистерија“ под насловот  „Сеќавањата на Шерлок Холмс“ и била поделена во два дела, “Исклучителниот случај на Џон Скот Еклс“ и “Тигарот од Сан Педро“.  Последната приказна „Неговото последно поклонување“ (1917) е епилог на воената служба на Холмс и била објавена во Колиерс на 22 септември 1917 година - еден месец пред премиерата на книгата на 22 октомври.

## Содржина
* Предговор на Џон Вотсон (1917)
* ,,Преноќилиштето Вистерија" ("The Adventure of Wisteria Lodge", 1908)
* ,,Картонската кутија" ("The Adventure of the Cardboard Box", 1892) (овој расказ стои во *[[Мемоарите на Шерлок Холмс]]* во британското издание на канонот)
* ,,Црвениот круг" ("The Adventure of the Red Circle", 1911)
* ,,Плановите Брус-Партингтон" ("The Adventure of the Bruce-Partington Plans", 1908)
* ,,Детективот што умира" ("The Adventure of the Dying Detective", 1913)
* ,,Исчезнувањетона Леди Францис Карфекс" ("The Disappearance of Lady Frances Carfax", 1911)
* ,,Ѓаволовата нога" ("The Adventure of the Devil's Foot", 1910)
* ,,Неговиот последен поклон" ("His Last Bow", 1917)

## Наводи

## Поврзано
* Артур Конан Дојл
* Шерлок Холмс

## Надворешни врски
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

Категорија:Детективски романи
*
Антон Панов

**Антон Панов** (Стар Дојран,  – Струмица, ) — истакнат македонски драмски писател.

## Биографија
Татко му бил ситен трговец на риба, но и активен учесник во Револуционерната Организација, која по илинденското востание е подложена на репресии, а нејзините членови биле затворани и испраќани на заточени. И таткото на Антон Панов Ѓуро ќе биде затворен и испратен на заточение во Беаз - Куле во Солун. Антон од татко му ја наследил гордоста и борбеноста, а уметничкото од мајка му Руша (Марушка) и баба му Ката, кои биле талентирани за драмски импровизации. Уште како мал Антон чиракува во дуќанот на татко си, иако не го сакал тој занает- трговијата. Во 1923 година неговите родители се преселуваат во Белград, каде Антон го продолжува гимназиското образование во 3-та машка гимназија. Поради спор со еден од професорите, ја напушта гимназијата и приватно ги полага испитите. Во 1933 година тој ќе ја предаде драмата на Народниот театар во Белград, но тие не биле заинтересирани и ја одбиле иако тамошниот режисер сакал да ја прифати. Кога режисерот ќе премине на работа во Скопскиот театар, ќе ја побара драмата. Премиерата се одржала на  03.03.1936 година. По театарската сезона, Панов отишол во Петроварадин каде се оженил.

Во македонската книжевност Панов е познат како автор на драмски дела. Неговата драма „Печалбари“ е напишана на македонски јазик во периодот меѓу двете светски војни, време во кое употребата на македонскиот јазик била забранета. Драмата првпат е изведена во Скопје на 3 март 1936 г., а потоа е изведувана во многу театри, меѓу кои и во Белград и Скопје. Неговата книжевна дејност е од извонредно значење за македонската книжевност. Друга позната драма на Панов е „Пиликатник“, која го обработува животот на дојранските рибари.

## Книжевни дела

Панов напишал повеќе прозни и сценски текстови.

* *[[Роденденот на Серјожа Јегоркин]]* (расказ, 1928) 
* *[[Тимка]]* (расказ, 1930) 
* *[[Го јаделе болви]]* (расказ, 1930)
* *[[Печалбари]]* (драма, 1936)
* *[[Стега / Вероника]]* (драма, 1939)
* *[[Препородени]]* (драма, 1950) 
* *[[Самракот]]* (драма, 1951) 
* *[[Градинар (драма)|Градинар]]* (драма, 1958) 
* *[[Пиликатник]]* (драма, 1959)

## Надворешни врски
* Ристе Стефановски „Печалбари“ го донесе обичниот човек на сцената“ 

## Наводи

Категорија:Македонски писатели
Категорија:Починати во Струмица
Категорија:Починати во 1967 година
Мешовити зборници

Масовниот продир на мешовитите зборници започнува од XV век. Најчесто во нив се избирале беседите на најпознатите отци и писатели, апокрифни текстови, хагиографии, црковни слова, раскази, романи, историски списи. 

Типичен мешовит зборник е Тиквешкиот зборник од крајот на XV век.

Категорија:Книжевност
Ерминија

мини|десно|Лист од ерминијата на Дичо Зограф
**Ерминија** — прирачник во кој се претставувала самата техника на зографисувањето. Во Македонија позната е ерменијата на велешкото семејство Зографски, како и ерминиите на Дичо Зограф.

Досега во Македонија се регистрирани и се презентирани единаесет ерминии, со околу 4000 страници текст, коишто му припаѓаат на културно-книжевното наследство од XIX век. Првата ерминија од овој век е датирана во 1818 година, а последната е од 1900 година. Тука спаѓаат: *Ерминија од Христе Хаџи Константнович* од Прилеп (1818), *Ерминија од Павел Стојанович*, зограф од Галичник (1869), *Ерминија - Зборник на семејството Зографски* (1875-1885), *Ерминија од Мојсо Крстов* (1885), *Ерминија на Ѓорѓи Доневич*, од с. Гари (1888).  

## Наводи

## Надворешни врски
* Петковска, Благица ''Ерминиите од XIX век — Културно јазично наследство на Македонија'', 2013 г.

Категорија:Книжевност
Категорија:Зборови што ги нема во ТРМЈ
Категорија:Иконографија
Категорија:Грцизми
Лесновска книжевна школа

Писмената и книжевната дејност од Кратовско и Злетовско е тесно поврзана со дејноста на Лесновскиот манастир. Култот на овој манастир е поврзан со пустиножителскиот пат на Св. Гаврил Лесновски. Најзначаен претставник на оваа школа е Станислав Лесновски кој придонел за развивање на оваа школа во која се негуваат калиографското препишување.

Категорија:Средновековна македонска книжевност
Систем за движење

мини|Ларва од бубачки што врши праволиниско движење
**Системот за движење**, познат и како **локомоторен систем**, го овозможува движењето на одделните делови на телото, како и движењето на целиот организам во просторот. Кај без‘рбетниците, тој е претставен само и главно со мускулниот систем, а кај ‘рбетниците со мускулен и со скелетен систем, при што скелетот е пасивниот дел, додека мускулниот систем е активниот дел на овој систем.

## Скелетен систем
:*Основна статија:[[Скелет]]*
Под *скелет* се подразбираат сите цврсти творби во внатрешноста или површината на животинското тело кои служат како телесни потпирачи и за кои се прицврстени мускулите и другите меки органи. Скелетните делови можат да бидат живи производи од телото (коските и ‘рскавицата) или мртви излачени производи (черупките на мекотелите или хитинскиот оклоп на членконогите).

## Мускулен систем
:*Основна статија:[[Мускулен систем]]*
Мускулниот систем е збир од мускули преку кој се остваруваат сите движења на телото или на неговите делови. Морфолошки и физиолошки се разликуваат три вида на мускули: напречно-пругасти, мазни и срцевиот мускул како посебен.

*
Архивот на Шерлок Холмс

***Архивот на Шерлок Холмс*** — последната збирка раскази со Шерлок Холмс од писателот Артур Конан Дојл. За првпат била издадена во 1927 год. и содржи раскази објавени помеѓу 1921 и 1927 год.

Ова збирка содржи три расказа во кои Д-р Ватсон не е раскажувачот. Расказот,,Мазаринскиот камен" е раскажуван во трето лице заради тоа што бил планиран и за театарска претстава каде Ватсон скоро и не се појавува. Во расказите,,Побледениот војник" и,,Лавовска грива" самиот Холмс е раскажувач; во вториот, дејството се одвива по неговото пензионирање.

## Раскази
* ,,Прославениот клиент" ("The Adventure of the Illustrious Client") 
* ,,Побледениот војник" ("The Adventure of the Blanched Soldier") 
* ,,Мазаринскиот камен" ("The Adventure of the Mazarin Stone") 
* ,,Три калкана" ("The Adventure of the Three Gables") 
* ,,Сасешкиот вампир" ("The Adventure of the Sussex Vampire") 
* ,,Три Гаридеба" ("The Adventure of the Three Garridebs") 
* ,,Загатката на Торскиот мост" ("The Problem of Thor Bridge") 
* ,,Ползач" ("The Adventure of the Creeping Man") 
* ,,Лавовска грива" ("The Adventure of the Lion's Mane") 
* ,,Превезениот станар" ("The Adventure of the Veiled Lodger") 
* ,,Поседот Шоскомб" ("The Adventure of Shoscombe Old Place") 
* ,,Бојаџијата во пензија" ("The Adventure of the Retired Colourman")

Љубителите и изучувачите на Шерлок Холмс ја сметаат *Архивата* за една од најнеимпресивните во канонот. Таа била напишана кога Дојл имал тотално изгубено интерес за пишување на дела со Шерлок Холмс и затоа не се сметаат за значајни во канонот.

## Поврзано
* Шерлок Холмс
* Артур Конан Дојл

Категорија:Детективски романи
Категорија:Шерлок Холмс
Категорија:Книги од Артур Конан Дојл
Ролс-Ројс Фантом

[right|thumb|300px|[Rolls-Royce Phantom VI|Phantom VI]]
**[[Ролс-Ројс]]** го користи името **Фантом** () за повеќе модели на луксузни возила многу долго време:

* 1925–1931 Ролс-Ројс Фантом I
* 1929–1936 Ролс-Ројс Фантом II
* 1936–1939 Ролс-Ројс Фантом III
* 1950–1959 Ролс-Ројс Фантом IV
* 1959–1968 Ролс-Ројс Фантом V
* 1968–1991 Ролс-Ројс Фантом VI
* 2003– Ролс-Ројс Фантом (2003)

Фантом
Кратовска книжевна школа

Во рамките на **Кратовската книжевна школа**, како книжевни центри се среќаваат македонските манастири Свети Прохор Пчињски, Свети Јоаким Осоговски и Свети Гаврил Лесновски. Во овие манастири поактивно писмената и книжевната традиција ќе започне меѓу XII и XIV век, а се разбира и до XIX век, зашто во овие манастири ќе се негува словенскиот збор и православието во периодот на турското владеење во Македонија.

Како македонски дејци, припадници на оваа школа се јавуваат Димитар Кратовски кој е активен во XV век и Јован Кратовски кој својата дејност ја обавувал во XVI век. Кај препишувачите од Кратовската книжевна школа постоела јазична свест за почитување и за употреба на особеностите од Охридската книжевна школа. Тие спонтано внесувале јазични особености од северните и од источните македонски говори. Од оваа школа потекнуваат ракописите како: Вранешничкиот апостол, Лесновски паренезис, Струмичкиот апостол, Хлудовиот триод, Радомирово евангелие, Карпинското евангелие и други.

Ракописите од Охридската и од Кратовската школа се совпаѓаат едни со други според повеќе правописни и јазични особености, и ја претставуваат македонската варијанта на црковнословенскиот јазик.

## Наводи

Категорија:Образованието во Македонија
Категорија:Религија во Македонија
Категорија:Средновековна македонска книжевност
Средновековни книжевни школи
Апокриф

Зборот **апокриф** потекнува од грчки збор кој во превод значи скриен, таен, обвиткан. Овие текстови биле скриени и чувани во тајност во манастирите и биле достапни за свештениците или на луѓето упатени во религиозните тајни. Апокрифите се однесувале на личности, настани во Библијата за кои се давало оскудни податоци. Кратките библиски текстови ги развиле во опширни содржини, прераскажувани на интересен начин со цел да се придобие влијанието на читателската публика.

Апокрифите се делат на старозаветни и новозаветни. Популарни апокрифни текстови се: текстовите кои ја содржат ткн. Книга Аврамова, Видението на пророкот Исаија, Видението на Енох, Адам и Ева, Прекрасниот Јосиф. Од новозаветните апокрифи најпознато е Видението на апостолот Павле.

## Наводи


Категорија:Апокрифи
Категорија:Грцизми
Категорија:Девтероканонски книги
Ролс-Ројс Фантом I

**Фантом** (*Phantom*) (подоцна **Фантом I**) е автомобил од марката Ролс-Ројс, замена за оригиналниот модел Сребрено Сениште. Како и прочуеното Сениште, Фантом се произведувал во Обединетото Кралство и САД.

Големо подобрување во однос на Сеништето бил новиот со линеарен шестцилиндричен мотор со горно поставени клипови. Овој автомобил бил последен збор на технологијата во своето време, со групи од по три цилиндри со глави кои се раздвојувале, чиј мотор вадел одлична сила за влеча на овој голем и тежок автомобил. Моторот користел цилиндри со пречник од 4107.9&nbsp;мм и должина од 139.7&nbsp;мм со вкупна зафатнина од 7.7&nbsp;Л (7668&nbsp;см³). Во 1928 леаното железо на цилиндрите било заменето со алуминиум.

Напред автомобилот имал полуелиптична, додека назад имал кантилеверска амортизација. Кочниците биле серво на сите 4 тркала, иако некои првобитни американски модели немале предни кочници.

Разликите помеѓу американските и британските модели се оскините растојанија — двете со иста должина на каросерија од 3644.9&nbsp;мм, но британскиот модел со долго оскино растојание бил за 3822.7&nbsp;мм подолг од американскиот модел со 3721.1&nbsp;мм. Моделите се разликувале и по преносот, со тоа што британскиот имал 4, додека американскиот имал 3 брзини.

Британските модели се произведувале во фабриката во Дерби, додека американските во Спрингфилд, Масачусетс.

## Производство
* Фантом I (ОК): 2269
* Фантом I (САД): 1243

Фантом 1
Иван Шишкин

[thumb|right|200px|Портрет на Иван Шишкин од сликарот [Иван Николаевич Крамској, 1880&nbsp;г.]]

**Иван Иванович Шишкин**, 1832–1898) е руски сликар на предели. Учел 4 години во Московското училиште за сликарство, вајарство и архитектура, а потоа ја посетувал Императорската академија на уметностите во Санкт Петербург во периодот од 1856 до 1860 год. каде дипломирал со највисоки почести и златен медал. По пет години Шишкин станува член на Академијата, а подоцна и професор. Истовремено водел и часови по сликање на предели во Вишата уметничка школа.

Некеое време Шишкин живеел и работел во Швајцарија и Германија. При неговото враќање во Санкт Петербург, станува член на Дружината на подвижни уметнички изложби и на Друштвото на руски акварелисти. Исто така учестувал и на изложби при Академијата на уметностите, Сѐруската изложба во Москва (1882), Нижни Новгород (1896), и на Светската изложба во (Париз, 1867 и 1878 и Виена, 1873). Шишкиновиот метод на сликање е засован на аналитички проучувања на природата. Тој се прославил со своите шумски предели, но исто така бил и извонреден технички цртач и  графичар.

Категорија:Руски сликари
Категорија:Реалистички уметници
Категорија:Передвижници
Категорија:Академици на Империјалната академија на уметностите
Категорија:Апсолвенти на Империјалната академија на уметностите
Категорија:Родени во 1832 година
Категорија:Починати во 1898 година
Категорија:Починати во Санкт Петербург
Глигор Поповски

**Глигор Поповски** (Будинарци, Беровско, 1 април 1928 - Скопје, 14 мај 2007) - македонски писател за деца, поет, раскажувач, романописец и преведувач.

## Животопис
Глигор Поповски е роден на 1 април 1928 година, во малешевското село Будинарци. Се школувал во родното село, во Берово и во Струмица, а во Скопје завршил учителска школа. Во 1949 година се вработил во редакцијата на „Пионерски весник“, најпрвин како илустратор, а потоа како соработник. До пензионирањето во 1988 година работел во редакцијата „Детска радост“ при НИП „Нова Македонија“ како уредник на неколку детски списанија („Титов пионер“, „Развигор“, „Другарче“ и „Росица“), а потоа бил главен уредник на издавачката дејност. 

## Книжевно творештво
Глигор Поповски пишувал само книжевност за деца. Својата прва книга „Сказна за Вилен“ ја објавил во 1953 година. Потоа, тој напишал над 30 книги за деца, неколку сликовници, две телевизиски серии за деца, неколку телевизиски игри за деца и повеќе радио-драми за деца. Исто така, има преведено десетина книги за деца од руски и српски јазик, а неговите дела се преведени на албански, турски, српски, хрватски, словенечки и украински јазик.

Позначајни дела на Поповски се:
* Сказна за детето Вилен (1953)
* Цвет (поезија за деца, 1953)
* Дрварче (раскази за деца, 1954)
* Росица (поезија за деца, 1956)
* Далечен свет (раскази за деца, 1957)
* Со тротинет по цел свет (поезија за деца, 1958)
* Било едно дете (раскази за деца, 1959)
* Мостот (роман за деца, 1959)
* Црвената рака (роман за деца, 1961)
* Парада за цвеќињата (поезија за деца, 1964)
* Чудо во гората (поезија и раскази за деца, 1965)
* Сказни за Возовија (1967)
* Сказна за најјунакот (поезија за деца, 1969)
* Што има зад тополите (раскази за деца, 1969)
* Морнарот Неп (сказни за деца, 1971)
* Билјана (раскази за деца, 1972)
* Испит (роман за деца (1972)
* Бојан (роман за деца, 1973)
* Кога тато вози (1977)
* За поубав свет (поезија за деца, 1978)
* Планино, убавино (роман за деца, 1979)
* Разговори за сообраќајот (раскази за деца, 1980)
* Најтемната ноќ (повест, 1981)
* Човек со човек (поезија за деца, 1982)
* Добри мои, добар ден (песни и раскази за деца, 1983)
* Учителката (роман за деца, 1984)
* Елен Камен (сказни, 1988)
* Другата страна (роман за деца, 1991)
* Шеп, шеп, шеп (гатанки, 1991)

## Награди
Поповски е добитник на повеќе награди: „Младо покољење“ (за книгата „Билјана“); „Партизански курир“ (за своето целокупно творештво на тема на НОБ); „13 Ноември“ (за книгата „Најтемната ноќ“); статуетата „Курирче“ (за севкупната дејност); како и две награди на „РТВ-Скопје“ и СВП за најдобра книга за деца („Што има зад тополите“ и „Испит“).
 
## Наводи

Категорија:Македонски писатели
Категорија:Македонски поети
Категорија:Македонски раскажувачи
Категорија:Македонски романописци
Категорија:Македонски преведувачи
Категорија:Будинарци
Категорија:Починати во Скопје
Грклан

**Грклан** (лат. *larynx*) — цевчест орган за дишење и создавање на гласот. Изграден е од ‘рскавични елементи, од кои најголема е штитовидната ‘рскавица - Адамово јаболко, парната лажичеста, прстенестата ‘рскавица, како и мажлецот (епиглотис). Гркланот е постојано отворен, освен при голтање, кога се затвора со мажлецот. Со тоа се спречува влегување на храна во душникот.

Слузокожата што го обложува гркланот формира парни набори - гласни жици. Гласот се генерира преку вибрациите на гласните жици кога воздухот струи низ нив. Артикулацијата на гласот се контролира преку движењето на јазикот, забите и усните.

## Наводи

Категорија:Дишен систем
Марија Воденска

**Марија Воденска** — поет и романописец. Родена е на 7 февруари 1942 во Цакони, Воденско, Егејска Македонија. Завршила Филолошки факултет во Скопје, а работела како професор и новинар. Член на ДПМ од 1993 година.

## Книжевно творештво
* Гранитна есен (поезија, 1985)
* Три чешми(документарна проза, 1990)
* Беломорка (роман, 1991)
* Раселени прва книга (документарна проза, 1998)
* Раселени втора книга (1999)
* Христијан (роман за деца, 2000)
* Беломорка втора книга (2000)
## Наводи

Категорија:Македонски писателки
Категорија:Македонски поетеси
Категорија:Македонски новинари
Категорија:Југословенски писатели
Категорија:Југословенски новинари
Категорија:Луѓе од Цакони (Воденско)
Категорија:Деца бегалци
Категорија:Апсолвенти на универзитетот „Св. Кирил и Методиј“
Категорија:Родени во 1942 година
Бранко Варошлија

**Бранко Варошлија** (роден на   во Вучитрн, СФР Југославија (денес Србија) - починал на  ) — македонски писател, театарски критичар, романтичар и раскажувач.

## Животопис
Се запишал и завршил Филолошки Факултет во Скопје. По завшувањето на факултетот се вработил во Радио Скопје, потоа во „Млад борец“, потоа неговата кариера ја продолжил во „Разгледи“ и на крајот се вработил како новинар во „Нова Македонија“ каде што работи најдолго. Во 1978 се одлучува да се пишува драми и се приклучува на Македонскиот народен театар каде што работел како драматург до 1996. Починал на 1 јануари 2004 година во Скопје.
## Творештво
Го сместуваат во прозаистите на средната генерација (нејзиното авангардно крило), главно присобрани кон шеесеттите години на ХХ в. околу списанието „Разгледи” (Димитар Солев, Благоја Иванов, Живко Чинго, Бранко Пендовски, Богомил Ѓузел), чии заложби за вклучување во помодерните текови на литературната уметност се поврзани со внесување на забрзани процеси на надомест во младата македонска литература.

Во овој нов бран на гласовити прозаисти Бранко Варошлија зазема истакнато место со своите раскази, кои понудија промени и раздвижување на дотогашните потесни тематски и стилско-експресивни рамки на домашната литература. Се воведува, според оценката на поавторитетните македонски критичари, треперење на еден нов сензибилитет, се оперира попретенциозно со интроспекцијата, се претпочита психолошката анализа.

Како најмлад во поворката на претенциозните јуришници е Бранко Варошлија, носител на непореклива дарба за прозна белетристика. Го привлекува вниманието на читателите со мошне култивиран стил на изразување и со ефикасна и ефектна смисла за брз пробив во внатрешниот живот на современиот човек. Таквите свои книжевни заложби ги илустрира со романите: „Последниот лет на птицата селица” (1969), обрасцов пример на поетскиот роман кај нас, и со збирката раскази „Осамени минувачи” (1975). Г. Т. Ѓорѓи Варошлија

## Книжевно творештво
* „Последниот лет на птицата селица“ (роман, 1968) 
* „Осамени минувачи“ (раскази) 
* „Џувалековски“ (монографија, 1975), соавторство со Гане Тодоровски 
* „На два брега“ (драма, 1953)
* „Триптихон“ (драма,1965)
* „Балада“ (драма, 1967)
* „Едно друго царство (драма, 1970)
* „Учителката“ (драма, 1986)
* „На сечило“ (драма, 1989)

Тој бил член на оценувачката комисија и учесник во разговорите на тркалезната маса за претстави на Македонскиот театарски фестивал „Војдан Чернодрински“ и на фестивалите „Стерино позорје“ и Мали  експериментални сцени Сараево. 
Тој го превел делото „Бесови“ од Фјодор Достоевски.

## Награди
Бранко Варошлија е добитник на наградата „Рациново признание“ за збирката раскази „Осамени минувачи“.

## Наводи

Категорија:Луѓе од Вучитрн
Категорија:Луѓе од Скопје
Категорија:Македонски писатели
Категорија:Македонски Срби
Борис Вишински

**Борис Вишински** ― македонски раскажувач, романописец и драмски автор. Роден е на 6 јуни 1929 во Скопје. Завршил Правен факултет во Скопје. Бил главен уредник на ревијата на Друштвото на писателите на Македонија, „''Стожер''“, и уредник на списанијата „''Културен живот''“ и „*[[Македонска ревија]]*“. Член на Македонскиот ПЕН центар. Тој станал член на ДПМ во 1958 година. Неговите дела се преведени на повеќе јазици.

## Книжевно творештво
* Сенки и жед (роман, 1958)
* Девојка (драма, 1962)
* Виножито (роман, 1972)
* Древни брегови (раскази, 1975)
* Лавина (роман, 1978)
* Рацин (драма, 1979)
* Клисура (роман, 1983)
* Барбара (раскази, 1983)
* Тесно море (роман, 1986)
* Круна од песок (роман, 1992)
* Кожа од облаци (роман, 1993)
* Крстот на Богомил (роман, 1994)

## Награди
Добитник е на наградите: 
* Награда „Кочо Рацин“, 
* Награда „4 Јули“, 
* Награда „13 Ноември“, 
* Награда „Стале Попов“, 
* Награда „Петрозино“, 
* Награда „Михаил Еминеску“, 
* Награда „Марио Рестиво“, 
* Награда „Јозефин“ и 
* Награда „Данте Алегиери“ за литературнен опус на странски автор во Италија.

## Извори

Категорија:Луѓе од Скопје
Категорија:Македонски романописци
Категорија:Македонски раскажувачи
Категорија:Македонски драматурзи
Категорија:Македонски уредници
Категорија:Југословенски романописци
Категорија:Југословенски раскажувачи
Категорија:Југословенски драматурзи
Категорија:Југословенски уредници
Категорија:Членови на ДПМ
Категорија:Апсолвенти на Правниот факултет „Јустинијан I“ - Скопје
Категорија:Добитници на наградата „Стале Попов“
Категорија:Добитници на наградата „13 Ноември“
Категорија:Добитници на наградата „Кочо Рацин“
Категорија:Добитници на наградата „4 Јули“
Коњица

thumb|300px|Јавачи Нормани кои јуришаат — „Бајошки Гоблен“
**Коњица** или **коњаница** — дел од копнената војска која се одликува со поголема подвижност и сила на фронтален удар во однос на пешадијата. Историски, коњицата се состоела од војници кои јавале на коњи, камили, слонови и други животни способни да понесат човек во борба. Основни типови на коњица се лесна и тешка (оклопна).

Иако има индиции дека во праисториска Европа имало некои форми на припитомување на коњи пред десетици илјади години, општоприфатено е дека коњите почнале да се користат за транспорт околу четири илјади години п.н.е. во степите на Средна Азија. Најраните коњички единици биле бојнит коли кои во Сумер и другите месопотамски цивилизации ги влечеле магариња. Бојни коли со коњи, особено двоколки, се карактеристични за индоевропските освојувања кои се движеле од Средна Азија кон Европа, Блискиот Исток и Индија околу 1700 г.п.н.е.

Важни моменти во развојот на коњицата биле воведувањето на оклопни јавачи во Партија и  пронаоѓањето на узенгиите во Кина (најдоцна до III век н.е., во Европа стигнало во IV век), кои овозможувале комбинирање на силината на ударот на коњот и јавачот при напад со оружје за блиска борба. Новите модели на седло, како норманското седло, кое овозможувало јавачот да го искористи движењето на коњот за да фрли копје (џилит) со поголема силина од пешадиец, истовремено придржувајќи се со стегање на бедрата и наслонот од седлото.

Делотворноста на коњицата опаѓала со развојот на огненото стрелачко оружје и артилеријата. Во многу армии, единиците кои спаѓале во коњица во минатото се преориентирани на користење тенкови или хеликоптери како средство за транспорт.

Категорија:Воени поими
Џилит

**Џилит** — копје кое се фрла, обично од коњаници. Обично е со метален (железен) врв и е покусо од копјето наменето за прободување.

Римската пешадија користела копје за фрлање наречено „пилум“. 

Спортската дисциплина фрлање копје има директно потекло од овие воени вештини.

## Литература


* Anglim, Simon et al., (2003), Fighting Techniques of the Ancient World (3000 B.C. to 500 A.D.): Equipment, Combat Skills, and Tactics, Thomas Dunne Books.
* Bennett, Matthew et al., (2005), Fighting Techniques of the Medieval World: Equipment, Combat Skills and Tactics, Thomas Dunne Books.
* Connolly, Peter, (2006), Greece and Rome at War, Greenhill Books, 2nd edition. 

Категорија:Фрлачко оружје
Категорија:Копја
Категорија:Ладно оружје
Примери од современата македонска поезија

* 4ти МАЈ 1903 – Гане Тодоровски
* Балада за непознатиот - Кочо Рацин
* Бисера – Константин Миладинов
* Везилка – Блаже Конески
* Голапче – Константин Миладинов
* Денови – Кочо Рацин
* s:Дојди в Охрид – Гане Тодоровски
* Елегии за тебе – Кочо Рацин
* Епитаф - Кирил Пејчиновиќ
* Желание – Константин Миладинов
* Земја - Никола Вапцаров
* Копачите – Кочо Рацин
* Ленка – Кочо Рацин
* Македонија – Анте Поповски
* На Струга дуќан да имам... – Кочо Рацин
* Осма молитва на моето тело – Ацо Шопов
* Печал – Кочо Рацин
* Проштавање – Кочо Рацин
* Селска мака – Кочо Рацин
* Сердарот – Глигор Прличев
* Т'га за југ - Константин Миладинов
* Татунчо – Кочо Рацин
* s:Тешкото – Блаже Конески
* Тутуноберачите – Кочо Рацин
* Утрото над нас – Кочо Рацин
* s:Цветови – Славко Јаневски
## Надворешни врски
* Преземање бесплатни книги во PDF формат  Градска библиотека „Браќа Миладиновци” - Скопје, е-книга
* Темплум
* Блесок
* Бугарска библиотека со македонски текстови 

Категорија:Современа македонска поезија
Владан Велков

**Владан Велков** e македонски лекар и писател.
Има објавено преку 30 научни и книжевни дела.

## Надворешни врски
http://www.makedonskosonce.com/broevis/2005/sonce563.pdf/46_47_kniga.pdf 

Велков Владан
Сумер

**Сумер** или **Сумерија** (од акадското *Шумеру*; сумерски назив: *ки-ен-ги(-р)*, клин. 𒆠𒂗𒄀) — првата светска цивилизација за која е потврдена писменоста и изградба на градови. Настанала во Месопотамија, односно долината на реките Тигар и Еуфрат (денешен Ирак). Потеклото на Сумерите не е потврдено, но се верува дека се доселиле од север и се помешале со затекнатото население.

Првите големи градови ги изградиле Сумерите во западниот дел на Месопотамија, што на грчки значи „меѓуречие“: се работи за една мошне плодна долина создадена со напластување на наносите што ги носеле реките Тигар и Еуфрат. Во својата земја, со сопствено име *Киенгир* или „земја на благородните господари“ Сумерите создале многу градови - држави. Во нив управувал владетел - свештеник, кој претставувал овоплотување на богот-заштитник, секоја држава имала свој владетел кој се сметал за вистински господар и владетел кому земјоделското население морало да му дава дел од жетватa. Почеста што му се укажувала на богот била ограничена на храмот околу ко се одвивал општествениот и економскиот живот: изградена среде населеното место, кулата на храмот (зигуратот) доминирала над градот и околната територија. Потребата да се забележи со знаци количеството на родот и делот што му припаѓа на богот , довела до создавање писмо; првите записи се однесуваат на количеството просо принесено во храмот, кое се сметало на глинени таблички и тие претставуваат најстари записи во светот. Религијата и писмото на сумерите биле прифатени и приспособени од Акадите кои, околу 2500 година п.н.е., се населиле на север. Мирниот соживот (а можеби и мешањето) меѓу двата народа во еден миг бил нарушен и Акадите воспоставиле превласт, создале голема империја која се одржала околу два века. Сумерските градови добиле извесна автономија и во следниот период ќе живеат раскошно под власта на третата династија Ур.

Главно занимање на Сумерците било земјоделството и сточарството. Живееле во колиби изградени од глина и трска. Граделе Иригациони системи, насипи и вештачки езера и рано ја усвоиле употребата на бакарот. Во втората половина на IV милениум пред н.е. веќе не ги убивале заробениците, се појавило ропството, првата писменост со таканареченото Клинесто писмо и се создала богата племенска аристократија. Кон преминот во III милениум пред н.е настанале и повеќе мали држави, кога биле изградени и царските гробници во околината на градот-држава Ур. Семејствата и селските општини значително се разликувале по своето богатство, а аристократијата располагала и до 300 хектари земја, која ја обработувале робовите и подоцна слободните зависни домашни селани.
Кублај-хан

thumb|Кублај Хан
**Кублај Хан**, попознат како **Големиот Хан** (1215-1294) бил последниот владетел на Монголското Царство (1260-1294) и основач, а воедно и прв цар на кинеската династија Јуен (1279-1294)

## Ран живот
Кублај бил внук на Џингис Хан. Неговиот брат Монгке во 1251. станал кан, а тој управувал со јужната теритрија на монголското царство. Во 1258. Монгке му даде команда над источната армија со задача да му помогне во нападот над Кина. Монгке умира во 1259. И покрај смрта, Кублај продолжува со војната. Скоро тој добива вест дека неговиот помлад брат се прогласил за кан. Кублај склучува мир со Кина и се враќа во Монголија. Поради тоа што двајцата се прогласиле за канови, во 1260. година доаѓа до војна и по три години, Кублај победува.

## Монголско Царство
За време на неговото владеење, царството било поделено во четири канати, кои имале посебен кан под врховна власт на големиот кан. Во негово време монголското царство ги добило своит најголеми граници, со овојање на Кина кое заврши во 1279. година со финална победа над династијата Сонг.

## Кинески цар
Во 1271 година Кублај кан званично ја основа династијата Јуен и за главен град го прогласи Пекинг. За да ја обедини Кина, покрена голема офанзива проти остатокот од држава на династијата Сонг, која финално беше освоена во 1279. година. За време на неговото владеење дојде до економски раст и проправање на големиот канал и ширење на патната мрежа. Марко Поло го посетил неговиот двор во 1270 година. Ги освоил Јинан и Кореја, а водел и неуспешни походи кон Јапонија, Бурма, Виетнам и Индонезија.

Категорија:Монголски канови
Категорија:Родени во 1215 година
Категорија:Починати во 1294 година
Цветна дршка

[десно|мини|360x360пкс| [Соцветие|Цветни видови. Секој цвет има цветна дршка долга неколку сантиметри.]]
**Цветна дршка** — стебленце (петелка) што го носи цветот, а се наоѓа под цветната ложа до листот во чии пазуви се развил цветот (прицветник — брактеја). Цветовите без цветна дршака се нарекуваат седечки.

## Особености
На цветната дршка се ноѓаат листови наречени брактеоли. Присуството или отсуството на овие листови е значаен таксономски показател, и по правило, кај еднокотиледоните е присутен еден и тоа на иста страна со прицветникот, додека кај двокотиледоните има два и тоа на спротивната страна од него. Низ цветната дршка минуваат спроводни снопчиња и стигнуваат до цветната ложа.

## Значење
Од особеностите на цветната дршка зависи и на кој начин ќе се сушат цветовите со помош на глицерин. Цветовите со зелјеста дршка се сушат во топол раствор од глицерин, а оние со дрвенеста дршка се сушат на ладен.

## Наводи

Категорија:Цвет
Категорија:Растителна морфологија
Клуковец

**Клуковец** — село во западниот дел на Општина Велес, во околината на градот Велес.

Населбата официјално била прогласена за село во 2014 година.

## Географија и местоположба
Селото се наоѓа во средното сливно подрачје на реката Тополка, од нејзината лева страна. Од градот Велес селото е оддалечено 16 километри и лежи на надморска височна од 350 метри.

## Историја

## Стопанство

## Население

Според пописот од 2002 година, во селото живеат 193 жители, сите Албанци.

Според последниот попис од 2021 година, во селото живееле 311 жители, од кои 310 Албанци и 1 лице без податоци.

### Родови
Клуковец е албанско село.

Според истражувањата од 1966 година, родови во селото се:

* Доселеници: *Касамовци (6 к.)* доселени се во 1925 година од селото Горно Јаболчиште. Таму имаат роднини, уште подалечно потекло од Горна Река.

## Општествени установи

Во селото работи подрачно основно училиште на ОУ „Васил Главинов“ од Велес. Наставата се одвива тука во првите пет одделенија. Наставата во училиштето се изведува на албански наставен јазик.

## Самоуправа и политика

### Избирачко место

Во селото постои избирачкото место бр. 2200 според Државната изборна комисија, сместени во просториите на основното училиште.

На претседателските избори во 2019 година, на ова избирачко место бил запишан вкупно 1 гласач.

## Културни и природни знаменитости

## Редовни настани

## Личности

## Култура и спорт

## Иселеништво

## Наводи

## Надворешни врски
* Сателитска снимка на селото — Гугл Карти

Категорија:Села во Македонија
Категорија:Велешки села
Категорија:Села во Општина Велес

Категорија:Населени места основани во 2014 година
Горно Каласлари

**Горно Каласлари** (или **Горно Караслари**) — село во источниот дел на Општина Велес чиј атар се допира до просторот на Општина Свети Николе, во околината на градот Велес.

## Географија и местоположба

## Историја

## Стопанство

## Население

Според германска карта издадена во 1941 година, а заснована на пописот на Кралството Југославија од 1931 година, селото имало 25 до 50 Македонци и 100 Турци.

Бројот на жители на селото опаѓа. Во 1961 година селото имало 104 жители: 9 Македонци, 82 Албанци и 12 Турци. Денес Горно Каласлари има 66 жители од кои 7 се Македонци, а 59 се Албанци.

Според последниот попис од 2021 година, во селото живееле 50 жители, од кои 43 Албанци и 7 лица без податоци.

### Родови

Денес селото е населено со мнозински албанско население, но во минатото селото било Јуручко, па чисто македонско.

Според истражувањата од 1920-1924 година, родови во селото биле:

**Македонски**

* **Доселеници:** *Тошевци (2 к.)* доселени биле кон крајот на 18 век од селото Долно Каласлари; *Перовци (3 к.)* доселени биле на почетокот од 19 век од Велес. Подалечно потекло од прилепско; *Ѓургијовци (2 к.)* доселени биле во 1850 година од селото Виничани; *Белевци (1 к.)* доселени биле во 1850 година од Ново Село.

## Општествени установи

## Самоуправа и политика

### Избирачко место

Селото опфатено во избирачкото место бр. 2193 според Државната изборна комисија, сместени во просториите на месна заедница на селото Долно Караслари.

На претседателските избори во 2019 година, на ова избирачко место биле запишани вкупно 396 гласачи.

## Културни и природни знаменитости
;Археолошки наоѓалишта
* Багреми — населба од римско време
* Мери — населба и некропола од римско време

## Редовни настани

## Личности

## Култура и спорт

## Иселеништво

## Поврзано
* Долно Каласлари

## Наводи

## Надворешни врски


Категорија:Села во Македонија
Категорија:Велешки села
Категорија:Села во Општина Велес
Васко Смилевски

**Васко Смилевски** е роден во 1951 година, во Скопје. 

Првите карикатури ги објавува во „Студентски збор“. Објавувал и во „ОКО“ (Загреб), „Политика“ (Белград), „Комунист“ (Скопје), „Млад борец“ (Скопје), „Јеж“ (Белград), „Остен“ (Скопје), „Фокус“ (Скопје), „Младост“ (Белград), „Екран“ (Скопје)...
## Наводи

Категорија:Македонски карикатуристи
Предикатна логика

Кај математичката логика, **предикатната анализа**, **предикатната логика** или **анализа за исказни функции** (исто) е формален систем кој се употребуа за опис на математички теории.

Предикатната логика е продoлжение на исказната логика, која е неадекватна за опис на посложени математички структури. Граматички кажано предикатната логика додава структура „предикат-субјект“ и „квантификатори“ врз постоечката исказна логика. Предмет е назив кој се дава на еден член или група на поединци (множество), а предикат е релација на оваа група.

Многу е потешко да се расудува во предикатна логика отколку во изказна логика. Генерално, таблиците на вистината не се соодветни на предикатна логика, бидејќи еден универзално мерлив предикат може да има бескраен домен на интерес.

## Идентитети
:\neg \forall x P(x) \Leftrightarrow \exists x \neg P(x)
:\neg \exists x P(x) \Leftrightarrow \forall x \neg P(x)
:\forall x \forall y P(x,y) \Leftrightarrow \forall y \forall x P(x,y)
:\exists x \exists y P(x,y) \Leftrightarrow \exists y \exists x P(x,y)
:\forall x P(x) \land \forall x Q(x) \Leftrightarrow \forall x (P(x) \land Q(x)) 
:\exists x P(x) \lor \exists x Q(x) \Leftrightarrow \exists x (P(x) \lor Q(x)) 

## Правила на инференција
:\exists x \forall y P(x,y) \Rightarrow \forall y \exists x P(x,y)
:\forall x P(x) \lor \forall x Q(x) \Rightarrow \forall x (P(x) \lor Q(x)) 
:\exists x (P(x) \land Q(x)) \Rightarrow \exists x P(x) \land \exists x Q(x)
:\exists x P(x) \land \forall x Q(x) \Rightarrow \exists x (P(x) \land Q(x)) 
:\forall x P(x) \Rightarrow P(y)
:P(y) \Rightarrow \exists x P(x)

## Поврзано

* Предикатна анализа од прв ред
* Предикатна анализа од втор ред

Категорија:Логика
Сократ Лафазановски

**Сократ Лафазановски** (, — Скопје, 5 октомври 2025) — македонски сликар и балетски уметник.

## Животопис
За време на Граѓанската војна во Грција со семејството пребегал во Романија. Во Букурешт завршил училиште за применета уметност - сликарство и балетско училиште, а дипломира ликовна уметност на Педагошката академија во Скопје.

Покрај професионалната сликарска дејност, цели 14 години бил професионален балетски уметник во Операта во Брашов (Романија) и Македонскиот народен театар во Скопје. Како сценограф има изведено преку 25 оперски постави, оперети, класични балети и претстави за деца. Работел и како ликовен педагог.

За 35 години уметничко творештво, Лафазановски имал насликано околу 1200 уметнички дела изведени во масло, акварел и пастел. Од нив, 600 се наоѓаат во Скопје, 200 се подарени на установи, пријатели и љубители на убавата уметност, а останатите се во други земји: Србија, Црна Гора, Романија, Италија, Австрија, Германија, Франција, Данска, Австралија, Грција.

Член бил на Друштвото на ликовни уметници на Македонија. Во 5 октомври 2025 година починал.

## Наводи


Лафазановски, Сократ
Категорија:Членови на ДЛУМ
Категорија:Македонски балетани
Категорија:Деца бегалци
Категорија:Починати во 2025 година
Категорија:Починати во Скопје
Глигор Беќаров

**Глигор Беќаров** (роден во 1944 во Струмица) — македонски сликар и керамичар. Во Скопје завршил средно уметничко училиште. Специјализирал индустриски дизајн во Хонберг, Германија. Завршил училиште за применета уметност во Скопје, а специјализирал керамички дизајн во Хајнберг, Република Германија. Учествувал на 20-ина ликовни колонии во земјава и странство, како и на *Триеналето на југословенска керамика* во Белград, на *Светското триенале на мала керамика* во Загреб и на *Интернационалното керамичко биенале* во Каиро,.
## Наводи

Категорија:Македонски сликари
Категорија:Уметници од Струмица
Каролина Бурс - Божинова

**Каролина Бурс - Божинова** — македонски уметник - керамичар. Родена е во 1962 година во Фрутиген, Швајцарија. Специјализирала керамика во Франција и Германија. Живее во с. Добрејци, Струмица

Божинова, Каролина Бурс
Категорија:Уметници од Струмица