Повреда

**Повреда** — оштетување на организмот под дејство на некој надворешен фактор т.е. надворешна сила. Според причината која ги предизвикала повредите се делат на:
* Механички;
* Топлински;
* Електрични;
* Хемиски;
* Радијациони.

## Механички повреди
Механичките повреди настануваат под дејство на механичка сила со притисок, удар или развлекување на ткивото. Тие можат да бида отворени (надворешни) и затворени (внатрешни).

### Затворени (внатрешни) механички повреди
Затворени механички повреди настануваат кога ткивото е оштетено, а кожата и слузокожата не се оштетени. Такви повреди се:
* **Commotiо** - потрес;
* **Contusio** - нагмечување;
* **Compresio** - притисок;
* **Distorsio** - истегнување;
* **Luxacio** - изместување;
* **Fractura** - скршеница;

### Отворени (надворешни) механички повреди
Отворени механички повреди се оние повреди при кој е нарушен континуитетот на слузницата или кожата.

* **Excoriacio** - гребнатинка;
* **Vulnus scissum** - посекотина;
* **Vulnus contusum** - нагмечотина;
* **Vulnus punctum** - убодна рана;
* **Vulnus lacero - contusum** - нагмечотина и раздеротина;
* **Vulnus lacerum** - раздеротина;
* **Vulnus morsum** - каснатина;
* **Vulnus explosivum** - експлозивна;
* **Vulnus sclopetarium** - огнострелна рана;

## Топлински повреди
Топлинските повреди настануваат под дејство на високи или ниски температури:

* **Изгореници** Combustiones;
* **Смрзнатини** Congelationes;

### Изгореници (Combustio)
Изгорениците претставуваат оштетување на кожата и подкожните ткива под дејство на висока температура. Степенот на изгореница зависи од висината на температура и од времето на изложување. Изгорениците се делат на четири степени и тоа:

* Прв степен Combustio erithemathoza - црвенило;
* Втор степен Combustio bullosa - меури були;
* Трет степен Combustio echarotica - каде е зафатена кожата, подкожното ткиво, лојните и потните жлезди;
* Четврт степен Carbonificatio - јагленисување;

### Смрзнатини (Congelatio)
Смрзнатините настануваат под дејство на ниски температури при што доаѓа до локални оштетувања на кожата и подлабоките ткива. Кај смрзнатините  има три степени и тоа:

* Прв степен Congelatio erithemathosa - црвенило, болка, оток;
* Втор степен Congelatio bullosa - ливидна боја, меури;
* Трет степен Congelatio gangrenosa - гангрена;

## Повреди од електрична струја
*Струен удар* (**electocution**) за да дојде до ова повреда треба електричната струја да мине низ организмот. Оштетувањата можат да бидат специфично електрични пратени со мускулни грчеви, застој во дишењето и работата на срцето како и елeктротермични пратени со изгореници од повисок степен.

*Удар од гром* (**fulguratio**) може на место да го усмрти лицето или пак може да доведе до привидна смрт, зашеметеност или изгореници.

## Хемиски повреди
Можат да бидат предизвикани од киселини, бази, бојни отрови. Кај овие повреди најважно е брзо отстранување на агенсот со испирање или давање на средства за неутрализација (најдобро е млака вода или млеко), поставување на инфузија за побрза елиминација на отрово како и давање на соодветен против отров.

## Повреди од озрачување
Настануваат поради озрачување на човечкото тело со ултравиолетови, ренгенски, радиумски или други зраци. Оштетувањата можат да бида локални или општи и можат да се манифестираат рано или по подолго време.

Категорија:Повреди