Аламосаурус

**Аламосаурус** — род на титаносауруски сауроподски диносаурус кој содржи еден познат видов, ***Alamosaurus sanjuanensis,*** од крајот на периодот креда на територијата каде денес се наоѓа Северна Америка . Изолираните пршлени и коски на екстремитетите покажуваат дека достигнал големини споредливи со *[[Аргентиносаурус]]* и *[[Пуертасаурус]]*, што би го направило најголемиот диносаурус познат од Северна Америка.  Неговите фосили се пронајдени од различни карпести формации кои се протегаат во периодот на Мастрихт од крајот на периодот креда. Примероци на малолетник *Alamosaurus sanjuanensis* се пронајдени на само неколку метри под границата креда-палеоген во Тексас, што го прави меѓу последните преживеани не-птичји видови диносауруси.

## Опис
лево|мини| Споредба на големината, покажувајќи ја скалата на три примероци ''Аламосаурус.''
*Аламосаурусот* бил гигантски четириножен тревојад со долг врат и опашка и релативно долги екстремитети.  Неговото тело било барем делумно покриено со коскени оклопи. Во 2012 година Томас Холц дал вкупна должина од 30 метри или повеќе и приближна тежина од 72,5-80 тони (80-88 кратки тони) или повеќе. Иако повеќето од целосните остатоци доаѓаат од малолетни или мали возрасни примероци, три фрагментарни примероци, SMP VP − 1625, SMP VP − 1850 и SMP VP − 2104, сугерираат дека возрасниот *Аламосаурус* можел да порасне во огромни големини, споредливи со најголемите познати диносауруси како *[[Аргентиносаурус]]*, за кој се проценува дека тежи 73 метрички тони.  Скот Хартман го проценува *Аламосаурусот,* заснован на огромна нецелосна голема писка што веројатно се однесува на тоа, да биде малку пократок на 28-30 метри и е еднаков на тежината со другите масивни титаносауруси како што се *[[Аргентиносаурус]]* и *[[Пуертасаурус]]* . Сепак, тој вели дека во моментот, научниците не знаат дали масивната тибија му припаѓа на *Аламосаурус* или на сосема нов вид на сауропод. Во 2019 година, Грегори С. Пол го проценил примерокот (SMP VP − 1625) на 27 тони (30 кратки тони), а тој исто така споменал и голем делумен преден каудален пршлен што сугерира примерок од *Аламосаурус*, кој е за 15 проценти димензионално поголем со слична маса на неговата проценка на *[[Дреднаутус]]* од 31 тони (34 кратки тони). Во 2020 година, Молина-Перес и Лараменди ја процениле големината на најголемиот поединец на 26 метри (85,3 стапки) и 38 тони (42 кратки тони).
лево|мини| Хипотетичка реставрација
Иако никогаш не бил пронајден череп, пронајдени се заби во форма на прачка со скелети на *Аламосаурус* и веројатно припаѓале на овој диносаурус. Пршлените од средниот дел на опашката имаат издолжена центра. *Аламосаурусот* имал странични јазли на пршлени кои наликувале на плитки вдлабнатини. Овие плитки депресии се познати од *[[Салтасаурус]]от*, *[[Малависаурус]]от*, *[[Еолосаурус]]от* и *[[Гондванатитан]]от*. *[[Вененосаурус]]от* исто така имал коскени јами слични на депресија, но неговите „депресии“ продирале подлабоко во пршлените, биле поделени во две комори и се протегале подалеку во ’рбетните столбови.  *Аламосаурусот* имал поцврсти полупречници отколку *[[Вененосаурус]]от* .

## Историја
лево|мини| Холотипна скапула и паратип ишиум
Остатоците од аламосаурус се откриени низ југозападниот дел на САД . Холотипот бил откриен во јуни 1921 година од страна на Чарлс Витни Гилмор, Џон Бернард Рисид и Чарлс Стернберг во Барел Спрингс Арохо на формацијата Охо Аламо (или формацијата Киртленд под друга дефиниција) на Ново Мексико, која била депонирана за време на Мастрихтска етапа од доцниот период на креда.  Коски исто така се опоравени од други мастришки формации, како формацијата Северен рог на Јута и Црните врвови, формациите Ел Пикачо и Јавелина од Тексас . Неопишани фосили на титаносаурус тесно поврзани со *Аламосаурус* се пронајдени во формацијата Еванстон во Вајоминг . Три артикулирани каудални пршлени биле собрани над Хамс и се сместени во Музејот на палеонтологија, Универзитетот во Калифорнија, Беркли . Овие примероци не се опишани.
мини|
Палеонтологот Смитсонијан Гилмор првично го опишал холотипот, **USNM 10486**, лева скапула (коска на рамото) и паратипот USNM 10487, десна седална коска ( карлична коска) во 1922 година, именувајќи го типскиот вид како *Alamosaurus sanjuanensis* . Наспроти популарните тврдења, диносаурусот не го носи името на Аламо во Сан Антонио, Тексас, или битката што се водела таму. Холотипот, врз основа на примерокот на кој се заснова името, бил откриен во Ново Мексико и, за време на неговото именување, *Аламосаурусот* сè уште не бил пронајден во Тексас. Наместо тоа, името *Аламосаурус* потекнува од Аламо, геолошката формација во која е пронајден и која, пак, била именувана по блиското трговско место Аламо (бидејќи за овој пат се водел одредена дебата за тоа дали да се преквалификува *Аламосаурусот* - кои носат карпи како припадност на формацијата Киртланд или дали тие треба да останат во формацијата Аламо ). Самиот поим *аламо* е шпански збор што значи „топола“ и се користи за локалниот подвид памучно дрво . Терминот *саурус* потекнува од *саура* (σαυρα), грчки „гуштер“ и е најчестата наставка што се користи во имињата на диносаурусите. Во родот има само еден вид *, Alamosaurus sanjuanensis*, кој е именуван по округот Сан Хуан, Ново Мексико, каде се пронајдени првите остатоци.

Во 1946 година, Гилмор посмртно опишал поцелосен примерок, USNM 15660 пронајден на 15 јуни 1937 година на планината Норт Хорн во Јута од Џорџ Б. Пирс. Се состои од целосна опашка, комплетен десен екстремитет, освен прстите - што подоцнежните истражувања покажале дека не се осификуваат со титаносаурија.  Оттогаш, стотици други делови од Тексас, Ново Мексико и Јута биле упатени на *Аламосаурус*от, честопати без многу опис. И покрај тоа што се фрагментарни, до втората половина на дваесеттиот век тие претставувале голем дел од глобално познатиот материјал за титаносауриди. Најцелосно познатиот примерок, TMM 43621-1, е неодамна откриен малолетнички скелет од Тексас, кој дозволил образувани проценки на должината и масата.

Некои блокови каталогизирани под ист број пристапување, како релативно комплетен и добро познатиот примерок USNM 15660, и се нашол во близина на тоа врз основа на коскените впечатоци, за прв пат биле под истрага од страна на Мајкл Брет-Сурман во 2009 година. Во 2015 година, тој објавил дека блоковите содржат остеодерми, што е прва потврда за нивната поврзаност со *Аламосаурус* .
мини|Реконструиран скелет
Не е познат материјал од череп, освен неколку тенки заби.

Возобновениот скелетен Аламосаурус се наоѓа во Музејот Перот   (на сликата десно).

## Класификација
Гилмор во 1922 година бил неизвесен за прецизните афинитети на *Аламосаурус* и не го утврдил тоа подалеку од општата Сауропода .  Во 1927 година Фридрих фон Хуене го сместил во Титаносауридите .

*Аламосаурусот* во секој случај бил напреден, или изведен член на групата Титаносаурија, но неговите односи во рамките на таа група се далеку од сигурни. Прашањето е дополнително комплицирано со тоа што некои истражувачи го отфрлаат името Титаносаурија и го заменуваат со Салтасаурија. Една голема анализа го обединува *Аламосаурусот* со Opisthocoelicaudinae во подгрупа Opisthocoelicaudinae од Салтасауриди.  Голема конкурентска анализа го *сместува Аламосаурусот* како сестрински таксон на *Пелегринисаурус*, со двата рода сместени веднаш надвор од Салтасауридите.  Други научници, исто така, забележуваат посебни сличности со солтасауридот *[[Неукенсаурус]]* и бразилскиот *[[Тригоносаурус]]*  кој се користи во многу кладистички и морфолошки анализи на титаносауридите.  Една неодамнешна анализа објавена во 2016 година од Ентони Фиорило и Рон Тикоски укажува на тоа дека *Аламосаурус*от бил сестрински таксон на Логнкосаурија, а со тоа и на видовите како *[[Футалогнкосаурус|Футалогнокосаурус]]* и *[[Мендозасаурус]]* и лежел надвор од Салтасауридите (веројатно потекнувал од блиски односи со Салтасауридите), синапоморфија на морфологии на цервикален пршлен и две класистички анализи. Истата студија исто така сугерира дека предците на *Аламосаурус*от потекнувале од Јужна Америка, отколку од Азија.

## Возраст
Фосили од Аламосаурус биле пронајдени во формацијата Аламо која датира пред околу 69-68 милиони години) и во Јавелина, чија точна возраст е тешко да се утврди.  Како што било соопштено, малолетнички примерок од *Аламосаурус* бил изваден од формацијата Блек Пикс во Тексас од периодот креда. Примерокот *Аламосаурус* бил пријавен дека доаѓа од неколку метри под границата, датиран пред 66 милиони години, иако позицијата на границата во овој регион е неизвесна.  Само едно геолошко наоѓалиште во формацијата Јавелина досега дало точни типови карпи за радиометриско датирање. Излезот, сместен во средните слоеви на формацијата околу 90 метри под границата K-Pg и во рамките на локалниот опсег на фосили на *Аламосаурус*, датира од  милиони години.  Користејќи го овој датум, во корелација со измерената старост од основната формација Агуџа и веројатната локација на границата K-Pg во формација Блек Пикс*,* се смета дека *Аламосаурусот* живеел пред околу 70-66 милиони години, со најраните записи за *Аламосаурус во* близина на основата на формацијата Јавелина, и најновите веднаш под границата K-Pg во формацијата Блек Пикс.

## Живеалиште и географско потекло
мини|Реставрација
Скелетни елементи на *Аламосаурус* се едни од најчестите фосили на диносаурус пронајдени во југозападниот дел на САД од доцна креда и денес се користат за дефинирање на фауната од тоа време и место, позната како „фауна на *Аламосаурус“.* На југот од Северна Америка, преминот на фазите на фауната од Едмонтонија во Ланцијан е дури и подраматичен отколку што било на северниот дел. Овие фауни доминираат од *Аламосаурус* и се одликуваат со изобилство на животни како Квецалкоатлуси во Тексас.

Појавата на *Аламосаурус* можеби претставувала имиграциски настан од Јужна Америка. *Аламосаурусот* се појавува и постигнува доминација во својата околина многу нагло, што може да ја поддржи идејата дека настанала по имиграциски настан.  Други научници претпоставуваат дека *Аламосаурусот* е имигрант од Азија.  Сепак, критичарите на имиграционата хипотеза забележуваат дека жителите на една планинска средина како *Аламосаурус* се со поголема веројатност да бидат ендемски отколку крајбрежните видови и имаат помалку способност да ги преминуваат водните тела.  Понатаму, титаносаурусите од раниот период на креда веќе се познати, така што потенцијалните предци на Северна Америка за *Аламосаурус* веќе постоеле.

Современиците на *Аламосаурус* на американскиот југозапад ги вклучуваат *[[Тираносаурус]]от*, *[[:en:Ojoraptorsaurus|Ojoraptorsaurus]]*, Грипосаурусот и Критосаурусот, на оклопните нодосауруси како Глиптодонтопелта итн. Таксоните што не се диносауруси и кои имале иста околина со *Аламосаурусот,* вклучуваат џиновски птеросаурус *Quetzalcoatlus*, разни видови риби и ражи, водоземци, гуштери, желки.

## Наводи

Категорија:Палеонтологија на Јута
Категорија:Палеонтологија на Ново Мексико
Категорија:Палеонтологија на Тексас
Категорија:Салтасауриди
Категорија:Диносауруси од доцната креда во Северна Америка