Јапонска јагула

**Јапонска јагула** (***Anguilla japonica***;  ) — вид на јагула што се среќава во Јапонија, Кореја, Тајван, Кина и Виетнам,  како и на северните делови на Филипини. Како и сите јагули од родот *Anguilla* и семејството *[[Anguillidae]]*, таа е катадромна, што значи дека се мрести во морето, но дел од својот живот го живее во слатка вода. Оваа храна во Јапонија се нарекува *унаги*; тие се суштински дел од културата на храна, а многу ресторани служат јагула на скара наречена *кабајаки*. Сепак, веројатно поради комбинација од прекумерен риболов и губење на живеалиштата или промена на условите на водата во океанот што се мешаат во мрестењето и транспортот на нивните лептоцефали, овој вид е загрозен. 

## Размножување
Во периодот помеѓу април и ноември, јапонските јагули ги напуштаат своите живеалишта на слатководни реки во Источна Азија за да размножуваат ларви во океанот во близина на Северната екваторска струја во западниот дел на Северен Пацифик. Возрасните јапонски јагули мигрираат илјадници километри од слатководните реки во Источна Азија до нивната зона на мрестење без да се хранат.  Јагулите се способни да патуваат на ова долго растојание без хранливи материи поради маслата што ги собираат во своите тела пред миграцијата кон морето. Зоната на мрестење за овој вид е приближно 15° северна географска ширина, 140° источна географска ширина, местоположба која одговара на местото на фронтот на соленоста што ја одделува северната екваторска струја од тропските води. Се верува дека овој фронт им покажува на јагулите дека се на нивната претпочитана местоположба за мрестење. Северната екваторска струја им помага на јагулите да мигрираат од средината на Тихиот Океан до брегот на Азија; без овој индикатор, ларвите би завршиле во струјата Минданао.
лево|мини|Северна екваторска струја
Откривањето на местоположбата за размножување на јапонските јагули претставувала ново откритие во 1991 година, кога Хакухо Мару извршил истражувачко крстарење. Пред ова истражувачко крстарење, малку се знаело за тоа како се размножуваат јагулите, а сè уште има многу да се научи бидејќи овие јагули остануваат тајна за многу научници. До крајот на 20 век, научниците претпоставувале дека различните фази од животниот циклус на јагулата се сосема различни видови. Потоа, во 2005 година, истиот тим јапонски научници на Универзитетот во Токио пронашол попрецизна местоположба на мрестење врз основа на генетски идентификувани примероци од новоизведени пре-ларви стари само 2 до 5 дена во мала област во близина на морскиот планински венец Суруга, западно од Маријанските Острови (14–17° СГШ, 142–143° ИГД). 

Ларвите, познати и како лептоцефалиуси, се изведуваат од јајцето приближно 36 часа по оплодувањето. Овие лептоцефалиуси растат од 7,9 до 34,2 милиметри, растејќи за 0,56 милиметри дневно. Откако ќе се прошетаат по северната екваторска струја, лептоцефалите се упатуваат кон север по Курошиовската струја кон источна Азија. Овие јагули живеат во реки, езера и естуари сè додека не се вратат во океанот како возрасни за да се размножуваат и изумрат. 

## Животен циклус
Јапонската јагула се метаморфозира во пет фази во текот на својот животен циклус, сите со свои различни имиња. На отворен океан, leptocephalus, првата фаза по јајцето, се храни со морски снег. Приближно 18 месеци по изведувањето, тие се метаморфозираат во „стаклени јагули“, име добиено поради нивниот јасен изглед.
лево|мини|Животен циклус на јагулата
Како што овие стаклени јагули пристигнуваат до своите слатководни живеалишта од декември до април, тие стануваат познати како џуџиња. Времето на преселување на овој вид се совпаѓа со месечината бидејќи таа влијае на плимата и осеката. Ова се случува за време на плима која се јавува ноќе и симулира поплава, што им олеснува на јагулите да ја преживеат својата миграција. Јагулата во текот на оваа фаза од својот животен циклус е 6 сантиметри долги со интензивен инстинкт да пливаат спротиводно. Овој инстинкт им овозможува да се спуштат во кое било сценарио и да се обидат да стигнат до нивното трајно живеалиште. Оваа миграција е генерално ноќна, а јагулите се соочуваат со малку предатори. Тие пливаат спротиводно во текот на ноќните часови, а се кријат на бреговите на реките и под камењата во текот на денот. Две недели по оваа преселувањец, јагулите развиваат црна боја и се метаморфозираат од јагули во кафеава фаза за да го продолжат своето патување.

Кафеавата фаза, позната и како жолта фаза, од животот на јагулата трае 5-10 години, и во текот на овој период, јагулата се храни со црви и инсекти. Карактеристиките на оваа фаза вклучуваат матен пигмент со сив, кафеав и зеленикав врв. Овој пигмент е поврзан со околината бидејќи значително зависи од бојата на водата. Јагулите растат приближно до нивната возрасна големина во оваа фаза, која е до 57-60 см за жени и 35&nbsp;см за мажи. На 30&nbsp;см, јагулите за прв пат им растат полови органи и се подготвуваат за нивната голема миграција.

Откако овие јагули ќе ја достигнат својата зрелост, тие започнуваат да развиват сребрена боја под кожата. Оваа промена во изгледот дава сигнал дека влегуваат во нивната последна фаза од животот, сребрената фаза. Во ова време, јагулите се подготвуваат да мигрираат кон местото на мрестење со природно производство на повеќе масло во своето тело. Ова масло се складира во мускулите на јагулите и претставува приближно 20% од нивната телесна маса. Откако ќе се достигне соодветната содржина на масло, јагулите престануваат да се хранат. Во текот на есента и генерално во последната четвртина од Месечината, јагулите мигрираат низводно кон средината на Пацификот. 

## Животна историја и живеалиште
мини|Јапонска јагула
Јапонската јагула и другите јагули живеат во слатководни и естуари, област каде што слатководна река се среќава со океанот.

Јајца од јапонска јагула биле собрани и генетски распознаени на истражувачки брод. Колекциите на јајца и неодамна изведени ларви биле направени по должината на западната страна од морскиот планински венец на Западниот Маријански Гребен. Зрели возрасни единки на јапонската јагула и џиновската шарена јагула биле уловени со големи мрежи во 2008 година од страна на јапонски научници во Агенцијата за истражување на рибарството.  Возрасните единки на јапонската јагула се смета дека се мрестат во горните неколку стотици метри од океанот, врз основа на неодамнешните уловени единки на нивните возрасни единки во мрестење, јајца и новоизведени ларви. Времето на улов на јајца и ларви и возраста на поголемите ларви покажале дека јапонските јагули се мрестат само во текот на неколкуте дена непосредно пред периодот на млада месечина во секој месец за време на нивната сезона на мрестење.

Откако ќе се изведат во океанот, тие се носат кон запад преку Северната екваторска струја, а потоа кон север преку Курошиовата струјата до Источна Азија, пред да се метаморфозираат во фаза на стаклена јагула. Потоа стаклените јагули влегуваат во естуарите и изворите на реките, а многу од нив патуваат спротиводно. Во слатка вода и естуари, исхраната на жолтите јагули се состои главно од мали ракчиња, други ракови, водни инсекти и мали риби. 

## Однесување
Кога експериментално им биле давани храна на јагули кои спиеле во темнина, поголемиот дел од јапонските јагули се обиделе да избегаат низ дигестивниот тракт во жабрите и хранопроводот. Некои дури и успешно избегале преку жабрите. Други, кои биле целосно затворени во желудникот, кружеле внатре, како да барале излез. 

## Зачувување

### Закани
Во случајот со јапонската јагула, мрестењето веројатно е под влијание на поместувањата север-југ на фронтот на соленоста создаден од област со води со ниска соленост како резултат на тропските дождови. Се смета дека фронтот е откриен од возрасните јагули кои се мрестаат и дека влијае на географските широчини на кои се мрестат. Се смета дека се случило поместување на фронтот кон север што се случило во текот на последните 30 години, што би можело да предизвика задржување на повеќе ларви во вировите на брегот во регионот источно од Тајван, а во последниве години биле забележани поместувања на фронтот на соленоста кон југ што би можеле да го зголемат преносот кон југ во Минданаовата струја што се влева во Целебеското Море. Се смета дека овие видови неповолен транспорт на ларви го намалуваат успехот на регрутирање на јапонските јагули што стигнуваат до речните устија како стаклени јагули. 
мини|Пример за раст на човечката популација преку вода
Намалувањето на популацијата на јапонската јагула е исто така директно поврзано со силната врска што животниот циклус на јагулата ја има со температурата на водата. Овој вид се потпира на овој сигнал од околината за да дознае кога да се пресели во и надвор од своето слатководно живеалиште; затоа, промената на температурата на водата е директно пропорционална на намалувањето на големината на популацијата. Овие зголемувања на температурите на водата се поврзани со закиселувањето на океаните и истенчувањето на озонската обвивка. Овие јагули имаат потежок период да знаат кога да мигрираат. Кога мигрираат во своите слатководни живеалишта, тие претпочитаат 8 до 10 степени, температура што обично се достигнува во есенските месеци, но станува сè покасно.

Друг фактор кој влијае на јапонските јагули е губењето на живеалиштата. Брегот станува сè попосакуванп место за живеење на луѓето, бидејќи климата и загадувањето продолжуваат да се влошуваат, одземајќи им го живеалиштето на овие јагули. Во просек, од 1970-тите до 2010-тите, 76,8% од живеалиштето на јапонските јагули е изгубено поради човечкиот развој. 

### Статус
Јапонската јагула се смета за загрозен вид од страна на Меѓународниот сојуз за заштита на природата. Последен пат овој вид бил проценет во ноември 2018 година и според таа проценка, големината на популацијата сè уште се намалува. 

### Напори
Јапонската влада презела повеќекратни мерки за зачувување за да го забави или спречи истребувањето на овој многу важен вид за нивна потрошувачка. Во 2015 година бил донесен Законот за промоција на рибарството во внатрешните води со кој се спречува риболовот и одгледувањето јагули без соодветна дозвола. Целта на овој закон била да се забави прекумерниот риболов на јапонската јагула и да се контролира бројот на јагули кои се земаат во заробеништво. Во иднина, во декември 2023 година требало донесен закон со кој риболовот на стаклени јагули без дозвола е казнет со затвор до 3 години или парична казна од 30 милиони јапонски јени. Исто така, се вложуваат напори да се спречи губењето на живеалиштата на овој вид преку речните работи ориентирани кон природата. Високата цена и побарувачката на овој вид значат дека е потребен и Закон за „*Обезбедување на соодветна домашна распространетост и увоз на одредени водни животни и растенија*“ со кој се забранува собирање и одгледување на овие јагули без дозвола, кој бил воведен во 2020 година. 

## Аквакултура
десно|мини|220x220пкс|
лево|мини|204x204пкс|
Одгледувањето на јагули започнало во Јапонија во 1894 година и оттогаш станало најзначајната индустрија за одгледување јагули во светот. Јапонија е најголемиот потрошувач и производител на јагули, генерирајќи приближно 70–90% од популацијата на јагули според податоци од 1991 година. Одгледувањето на јапонската јагула е предизвикувачко поради навиките за размножување. Научниците и земјоделците никогаш не биле во можност да одгледуваат јагула, па затоа земјоделството на овој вид во голема мера се потпира на нивниот улов во фаза на елевер.  Мрежа се расфрла низ реките по кои овие јагули мигрираат во раната есен, а потоа се пренесуваат во култивирани езерца за да пораснат до комерцијална големина. Женската јагула расте до многу поголема големина и има подолг животен век од машката јагула, затоа; култивираната популација е составена од 90% женски јагули. Интензивното одгледување на овој вид негативно влијаело врз зачувувањето на видот; сепак, производството и потрошувачката не се забавиле. 
 

## Научна и медицинска употреба
Јапонската јагула има способност да произведува протеин UnaG, што ја прави единствена меѓу 'рбетниците. Овој протеин се наоѓа единствено во мускулите на овој вид јагули што ја прави ретка стока. UnaG покажал корисност во биолошките науки и може да се користи за флуоресцентно обележување на клетките и означување на протеините кога егзогено се експресираат.  Овој протеин е користен во експериментален дијагностички тест за проценка на функцијата на црниот дроб. 

## Потрошувачка
Јадења направени со јапонска јагула ги вклучуваат специјалитетите *унаџу,* јадење кое се состои од подобри парчиња јагула послужени врз варен ориз, и *унадон*, јадење од типот донбури каде што филети од јагули се послужуваат врз ориз во голем сад.  Јапонската јагула се служи и како суши, попозната како *унаги суши* . Некои значајни видови вклучуваат *унакју,* вид суши што содржи јагула и краставица, и *рокенрол,* суши во западен стил направено со јагула и авокадо.

Јапонската јагула содржи протеински отров во крвта кој може да им наштети на сите цицачи што ќе ја проголтаат, вклучително и на луѓето.  Сепак, нема потреба од никакви посебни процедури бидејќи температурите од  го уништуваат отровот.  Така, јапонските јагули секогаш се готват пред консумирање, дури и кај сушито унаги. Јагулите наменети за употреба во суши обично се продаваат во претходно зготвени филети од многу добавувачи на суши. 

Поради намалувањето на популацијата на јапонските јагули, тие често се заменуваат со европски или американски јагули, дури и во Јапонија, каде што најчесто се употребувале јапонските јагули. 

Јапонските јагули претставуваат добар извор на широк спектар на витамини и минерали. Порција од 100 грама содржи приближно 120% од витаминот Б<sub>12</sub>, 53% од витаминот Д и 126% од препорачаната дневна вредност на витамин А.   Тие се исто така извор на витамини како што се <sub>Б1</sub>, <sub>Б2</sub>, Е, Д и ниацин. Исто така, присутни се минерали како што се фосфор, селен, цинк и калиум, заедно со траги од магнезиум, бакар и железо. Дополнително, тие се богати со протеини и содржат добра количина на омега-3 масни киселини, иако не толку многу како другите морски плодови, како што се сардините .  Тие содржат релативно мали количини на жива   

## Наводи

## Надворешни врски

* 

Категорија:Риби на Јапонија
Категорија:Јагули
Категорија:Статии со текст на јапонски
Категорија:Загрозени видови според МСЗП