Руперт Брук

**Руперт Чонер Брук** (роден на 3 август 1887 – починал на 23 април 1915) — англиски поет познат по своите идеалистички воени сонети напишани за време на Првата светска војна, особено „*Војникот*“. Тој бил познат и по својот момчешки добар изглед, за кој се вели дека го натерало ирскиот поет Вилијам Јејтс да го опише како „*најзгодниот млад човек во Англија*“.   Починал од сепса по каснување од комарец додека се наоѓал на француски болнички брод закотвен во близина на островот Скирос во Егејското Море.

## Ран живот
лево|мини|Родното место на Брук во рагби во 2017 година
Брук е роден на Хилмортон Роуд број 5, Рагби, Ворикшир,   и е именуван според неговиот прадедо од мајчина страна, Руперт Чонер (1750–1836), истакнат доктор, потомок на Томас Чалонер  (меѓутоа, средното име понекогаш погрешно се дава како „Чосер“).  Тој бил трето од четири деца на Вилијам Паркер „Вили“ Брук, училишен директор, и Рут Мери Брук (*родена* Котерил), училишна управничка. Двајцата родители работеле на колеџот Фетс во Единбург кога се запознале. Тие се венчале на 18 декември 1879 година. Вилијам Паркер Брук морал да поднесе оставка откако двојката се венчала, бидејќи таму немало сместување за оженети учители. Потоа двојката се преселила во Рагби во Ворикшир, каде што таткото на Руперт станал директор на училишниот терен во училиштето Рагби еден месец подоцна. Неговиот најстар брат бил Ричард Ингланд „Дик“ Брук (1881–1907); Неговата сестра Едит Марџори Брук е родена во 1885 година и починала следната година, а неговиот најмлад брат бил Вилијам Алфред Котерил „Поџ“ Брук (1891–1915). 
мини|Фотографија од детството на Руперт Брук (десно) со неговиот помлад брат Алфред Брук (лево) и кучето Трим (1898)
Брук посетувал подготвително училиште во Хилброу, а потоа продолжил во училиштето Рагби. Во Рагби, тој бил романтично поврзан со соучениците Чарлс Ласелс, Денам Расел-Смит и Мајкл Садлер.  Во 1905 година, тој се спријателил со Сент Џон Лукас, кој потоа станал еден вид ментор за него. 

Во октомври 1906 година, тој се запишал на Кралскиот колеџ во Кембриџ за да студира класици. Таму станал член на друштвото Кембриџски апостоли, бил избран за претседател на универзитетското Фабијанско друштво, помогнал во основањето на драмскиот клуб Марлоу и глумел, вклучително и во грчката претстава во Кембриџ. Пријателствата што ги стекнал во училиште и на универзитет го поставиле текот на неговиот возрасен живот, а голем дел од луѓето кои ги запознал - вклучувајќи го и Џорџ Малори - биле под неговом влијание.  Вирџинија Вулф ѝ кажала на Вита Саквил-Вест дека се капела со Брук во базен осветлен од месечината кога биле заедно во Кембриџ.  Во 1907 година, неговиот постар брат Дик починал од пневмонија на 26-годишна возраст. Брук планирал да ги одложи студиите за да им помогне на родителите да се справат со загубата на својот брат, но тие инсистирале да се врати на универзитет. 

Во Орчардот, Грантчестер, каде што живеел и пишувал, има поставено сина плоча, на која пишува: „*Руперт Брук, поет и војник 1887–1915, живеел и пишувал во Орчардот 1909–1911 и во Стариот викариџ 1911–1912*“.

## Живот и кариера
Брук се спријателил со Блумсбериската групата писатели, од кои некои се восхитувале на неговиот талент, додека други биле повеќе импресионирани од неговиот добар изглед. Тој исто така припаѓал на друга книжевна група позната како „Џорџијански поети“ и бил еден од најважните Дајмокски поети, поврзан со селото Дајмок во Глостершир, каде што поминал некое време пред војната. Во оваа група биле вклучени и Роберт Фрост и Едвард Томас. Тој живеел и во Олд Викариџ во Гранчестер, што ја поттикнало една од неговите најпознати песни, именувана по куќата, напишана со носталгија додека бил во Берлин во 1912 година. Додека патувал низ Европа, тој подготвил теза, насловена како „Џон Вебстер и елизабетанската драма“, која му донела стипендија на Кралскиот колеџ во Кембриџ, во март 1913 година.

Брук ја имал својата прва хетеросексуална врска со Елизабет ван Риселберге, ќерка на сликарот Тео ван Рејселберге.  Тие се запознале во 1911 година во Минхен.  Неговата афера со Елизабет била најблиску до конзумирање од која било друга што ја имал досега.  Можно е двајцата да станале љубовници во „*целосна смисла*“ во мај 1913 година во Свонли.  Токму во Минхен, каде што ја запознал Елизабет, една година подоцна конечно успеал во сексуална врска со Кетрин Лерд Кокс. 

Брук доживеал тешка емоционална криза во 1912 година, што резултирало со раскинување на неговата долгогодишна врска со Ка Кокс.  Паранојата на Брук дека Литон Стрејчи смислил план за да му ја уништи врската со Кокс охрабрувајќи ја да се види со Хенри Ламб, го забрзало неговото раскинување со пријателите од Блумсбериската група и одиграла улога во неговото душевно растројство и последователните патувања за рехабилитација во Германија. 
мини|Руперт Брук како офицер во 1914 година
Како дел од неговото закрепнување, Брук патувал низ Соединетите Американски Држави и Канада за да пишува патнички дневници за „*The Westminster Gazette*“. Тој тргнал по долгиот пат дома, пловејќи низ Пацификот и останувајќи неколку месеци во Јужните Мориња. Многу подоцна се открило дека можеби имал ќерка со Тахиќанка по име Тамата, со која се чини дека уживал во својата најцелосна емотивна врска.   Многу повеќе луѓе биле вљубени во него.  Брук бил романтично поврзан со уметницата Филис Гарднер и актерката Кетлин Несбит, а еднаш бил верен со Ноел Оливие, која ја запознал кога таа имала 15 години, во прогресивното Бедејлсово училиште.

Успешната поезија на Брук стекнала многу ентузијасти и следбеници, а тој бил прифатен од Едвард Марш, кој го привлекол вниманието на Винстон Черчил, тогашен Прв Лорд на Адмиралитетот. Тој се приклучил на Кралската морнарица по избувнувањето на војната во август 1914 година и бил распореден во Доброволната резерва на Кралската морнарица како привремен потпоручник кратко по неговиот 27-ми роденден.  Брук бил распореден во Кралската морнарска дивизија, пешадиска дивизија составена од персонал на Кралската морнарица и Кралската морнарица кој не бил потребен на море, и учествувал во опсадата на Антверпен на почетокот на октомври. 

Брук го привлекол вниманието на јавноста како воен поет на почетокот на следната година, кога „*The Times Literary Supplement*“ објавил два сонети („IV: Мртвите“ и „V: Војникот“) на 11 март; вториот потоа бил прочитан од проповедникот на катедралата „Свети Павле“ на Велигден (4 април). Неговата најпозната збирка поезија, која ги содржи сите пет сонети, *„1914 и други песни“*, првпат била објавена во мај 1915 година и, како доказ за неговата популарност, имала уште 11 тиражи таа година, а до јуни 1918 година го достигнала својот 24-ти тираж,  процес несомнено поттикнат од постхумниот интерес.

## Смрт
мини|Брук Сквер, Скирос
Брук отпловил со Британските медитерански експедициски сили на 28 февруари 1915 година, но развил тежок гастроентеритис додека се наоѓал во Египет, проследен со стрептококна сепса од убод од заразен комарец. Француските хирурзи извршиле две операции, но тој починал од септикемија во 4:46 часот попладне на 23 април 1915 година, на француски болнички брод, закотвен во залив покрај грчкиот остров Скирос во Егејското Море, додека бил на пат кон истоварувањето на Галиполи. Имал 27 години во времето на смртта. Бидејќи експедициската сила имала наредба веднаш да замине, Брук бил погребан во 11 часот попладне во маслинова шума на Скирос.    Местото го избрал неговиот близок пријател, Вилијам Денис Браун, кој напишал за смртта на Брук: 
 Седев со Руперт. Во 4 часот тој падна во сон, а во 4:46 почина, со сонцето што сјаеше околу неговата колиба, а свежиот морски ветрец дуваше низ вратата и засенчените прозорци. Никој не можеше да посака потивок или помирен крај отколку во тој прекрасен залив, заштитен од планините и миризлив со жалфија и мајчина душица.Друг пријател и воен поет, Патрик Шо-Стјуарт, помогнал на неговиот брз погреб.  Неговиот гроб денес сè уште се наоѓа таму, со споменик подигнат од неговиот пријател Стенли Касон,  поет и археолог, кој во 1921 година го објавил *„Руперт Брук и Скирос“*, „тивок есеј“, илустриран со дрворези од Филис Гарднер. 

Преживеаниот брат на Брук, Вилијам Алфред Котерил Брук, загинал во акција на Западното боиште на 14 јуни 1915 година како подофицер во 1/8-та (Лондонски град) на Лондонскиот полк на 24-годишна возраст. Тој бил во Франција на активна служба деветнаесет дена пред неговата смрт. Неговото тело било погребано на воените гробишта Фосе 7 (Улица Квалити), Мазингарбе. 

Во јули 1917 година, фелдмаршалот Едмунд Аленби бил информиран за смртта на неговиот син Мајкл Аленби во акција, што довело до негово расплакување додека рецитирал песна од Руперт Брук.

## Комеморации
мини|Статуа на Брук во Рагби, од Ивор Робертс-Џонс (1988)
На 11 ноември 1985 година, Брук станал меѓу 16-те поети од Првата светска војна кои биле одбележани на споменик од шкрилец откриен во Поетскиот агол во Вестминстерската опатија.  Натписот на каменот е земен од „*Предговорот*“ на Вилфред Овен кон неговите песни и гласи: „*Мојата тема е војната и сожалувањето на војната. Поезијата е во сожалувањето*.“ 

Неговото име е запишано на воениот споменик во селото Гранчестер. 

Дрвениот крст што го означувал гробот на Брук на Скирос, на кој било врежано неговото име, бил отстранет кога таму бил изграден траен споменик. Неговата мајка, Мери Рут Брук, го донела крстот во Рагби, на семејниот имот на гробиштата Клифтон Роуд. Поради ерозија на отворено, тој бил отстранет од гробиштата во 2008 година и заменет со потрајна ознака. Крстот на Скирос денес е во училиштето Рагби со спомениците на други стари жители. 

Првата строфа од песната „Мртвите“ е врежана на основата на воениот споменик на Кралската поморска дивизија во Лондон. 

Кенотафот во Велингтон, Нов Зеланд, ги содржи зборовите од „Мртвите“. 

Во 1988 година, скулпторот Ивор Робертс-Џонс бил ангажиран да изработи статуа на Брук во Риџент Плејс, мал триаголен отворен простор, во неговиот роден град Рагби, Ворикшир. Статуата била откриена од страна на Мери Арчер.  

Портретна статуа од 2006 година на Руперт Брук во воена униформа, изработена од Пол Деј, се наоѓа во предната градина на Олд Викариџ во Гранчестер. 
алт=Rupert Brooke oil painting by Stephen Hopper at the Orchard Tea Rooms Grantchester|мини|Слика во масло на Руперт Брук во чајџилницата „Орчард“ од Стивен Хопер (2023)
Во 2023 година, уметникот Стивен Хопер насликал портрет во масло во кој го слави животот на Брук и содржи наводи за неговиот гроб на Скирос и неговата служба во баталјонот Худ, дел од 63-та (Кралска поморска) дивизија. 
центар|мини|562x562пкс|Детали на Спомен-портата (од Џон М. Лајл ) во Кралскиот воен колеџ на Канада

## Наследство

### Литературни влијанија
Во поговорот на своите *„Собрани песни“* (1919), лорд Алфред Даглас напишал: „... *никогаш порано во историјата на англиската книжевност поезијата не потонала толку ниско. Кога една нација ... може сериозно да се воодушеви поради детските грубости (кога тие не се ништо полошо) на еден Руперт Брук, тоа едноставно значи дека поезијата е презирана и обесчестена и дека разумната критика е мртва или смртна*.“ 

Американскиот авантурист Ричард Халибартон се подготвувал да напише биографија за Брук, но починал пред да може да го стори тоа.  Белешките на Халибартон биле употребени од Артур Спрингер за да ја напише *книгата „Црвено вино на младоста: Биографија на Руперт Брук“* (1921).  Брук станал инспирација за канадскиот пилот на борбени авиони Џон Гилеспи Меги Џуниор, познат по своите песни „Сонет за Руперт Брук“ (1938) и „Високиот лет“ (1941). Брук се појавува и како спореден лик во романот на А.С. Бајат *„Детската книга“* (2009).

### Музички влијанија
Фредерик Септимус Кели ја напишал својата „*Елегија, во спомен на Руперт Брук за харфа и гудачки инструменти*“ откако присуствувал на смртта и погребот на Брук. Тој, исто така, ги зел тетратките на Брук, кои содржеле важни посмртни песни, на безбедно чување и подоцна ги вратил во Англија.  Песните на Брук се препеани на музика од групи и поединци, вклучувајќи ги Чарлс Ивс, Марџо Тал и Флитвуд Мек.

### Цитати
Песните на Брук се цитирани во дебитантскиот роман на Френсис Скот Фицџералд „*Оваа страна од рајот“* (1920),  Говорот на принцезата Елизабета“ (1947),  ТВ серии, вклучувајќи ја епизодата „Пролет“ од *M*A*S*H* (1974) и втората епизода од *SAS: Rogue Heroes* (2022), како и во филмови, вклучувајќи го и *„Водење љубов“* (1982).

## Наводи

## Извори
**Белешки**

*Brooke, Rupert, *Letters From America* with a Preface by Henry James (London: Sidgwick & Jackson, Ltd, 1916; repr. 1947).
*Dawson, Jill, *The Great Lover* (London: Sceptre, 1990). A historical novel about Brooke and his relationship with a Tahitian woman, Taatamata, in 1913–14 and with Nell Golightly a maid where he was living.
*Delany, Paul. "Fatal Glamour: the Life of Rupert Brooke." (Montreal: McGillQueens UP, 2015).
*Delany, Paul. "*The Neo-Pagans: Friendship and Love in the Rupert Brooke Circle*" (Macmillan 1987)
*Keith Hale, ed. *Friends and Apostles: The Correspondence of Rupert Brooke-James Strachey, 1905–1914*.
*Halliburton, Richard, *The Glorious Adventure* (New York and Indianapolis: Bobbs-Merrill, 1927).  Traveller/travel writer Halliburton, in recreating Odysseus' adventures, visits the grave of Brooke on the Greek island of Skyros.
*Hassall, Christopher. "*Rupert Brooke: A Biography*" (Faber and Faber 1964)
* 
*Sir Geoffrey Keynes, ed. "*The Letters of Rupert Brooke*" (Faber and Faber 1968)
*John Lehmann. "*Rupert Brooke: His Life and His Legend*" (George Weidenfeld & Nicolson Ltd 1980)
*Sellers Leonard. *The Hood Battalion* - Royal Naval Division. Leo Cooper, Pen & Sword Books Ltd. 1995, Select Edition 2003  - Rupert Brooke was an officer of Hood Battalion, 2nd Brigade, Royal Naval Division.
*Marsh, Edward. “Rupert Brooke: a memoir” (McClelland, Goodchild and Stewart 2018).
*Gerry Max, *Horizon Chasers – The Lives and Adventures of Richard Halliburton and [[Paul Mooney (writer)|Paul Mooney]]*  (McFarland, c2007).  References are made to the poet throughout.  Quoted, p.&nbsp;11.
*Gerry Max, "'When Youth Kept Open House' – Richard Halliburton and Thomas Wolfe",  *North Carolina Literary Review,* 1996, Issue Number 5.  Two early 20th century writers and their debt to the poet.
*Moran, Sean Farrell, "Patrick Pearse and the European Revolt Against Reason", *The Journal of the History of Ideas*,50,4,423-66
*Morley, Christopher, "Rupert Brooke" in *Shandygaff – A number of most agreeable *Inquirendoes* upon *Life & Letters*, interspersed with *Short Stories & Skits*, the Whole Most Diverting to the Reader* (New York: Garden City Publishing Company, 1918), pp.&nbsp;58–71. An important early reminiscence and appraisal by famed essayist and novelist Morley.
*Mike Read. "*Forever England: The Life of Rupert Brooke*" (Mainstream Publishing Company Ltd 1997)
*Timothy Rogers. "*Rupert Brooke: A Reappraisal and Selection*" (Routledge, 1971)
*Robert Scoble. *The Corvo Cult: The History of an Obsession* (Strange Attractor, 2014)
*Christian Soleil. "*Rupert Brooke: Sous un ciel anglais*" (Edifree, France, 2009)
*Christian Soleil. "*Rupert Brooke: L'Ange foudroyé*" (Monpetitediteur, France, 2011)
*Arthur Stringer. *Red Wine of Youth—A Biography of Rupert Brooke* (New York: Bobbs-Merrill, 1952).  Partly based on extensive correspondence between American travel writer Richard Halliburton and the literary and salon figures who had known Brooke.
*Colin Wilson. "*Poetry & Mysticism*" (City Lights Books 1969). Contains a chapter about Rupert Brooke.

## Надворешни врски

* Rupert Brooke Society
* Rupert Brooke on Skyros
* Schroder Collection (Rupert Brooke), Cambridge University Digital Library, digitised correspondence etc. between Brooke, Edward Marsh, and William Denis Browne
* Rupert Brooke profile and poems on Poets.org
* Rupert Brooke on Poemist
* 
* 
* 
* Bartleby.com – Collected Poems
* Rupert Brooke at the Commonwealth War Graves Commission database
* Rupert Brooke Correspondence and Writings at Dartmouth College Library

Категорија:Починати во 1915 година
Категорија:Родени во 1887 година
Категорија:Британци од Првата светска војна
Категорија:Воени писатели
Категорија:Англиски поети