Атоналност

**Атоналноста** во нејзината најопшта смисла е музика без тонален центар или тоналитет. *Атоналноста*, во таа смисла, вообичаено се однесува на композициите напишани од околу 1908 година до ден денес, каде што хиерархијата на висината на нотите коишто се фокусираат на еден единствен централен тон или централна нота не постои и нотите од хроматската скала функционираат независно (Kenedy 1994). Поконкретно, терминот *атоналност* се однесува на музика која не се прилагодува на тоналните системски хиерархии кој се одликуваат со европскиот класицизам од 17 до 19 век (Lansky, Perle, and Headlam 2001). „Репертоарот на атоналната музика се одликува со можноста за нови комбинации на висините на нотите, како и можноста за познати нотни комбинации во непознати средини“ (Forte 1977, 1).

Уште поконкретно, терминот понекогаш се однесува да се опише музика која ниту е тонална, ниту серијална, особено во пред-додекафонскиот период на Втората виенска школа, однесувајќи се на Албан Берг, Арнолд Шенберг и Антон Веберн (Lansky, Perle, and Headlam 2001). Како категорична етикета, 'атонално' се однесува на дело од западната традиција кое не е 'тонално' (Rahn 1980, 1); "серијализмот произлегува од потребата да се организиаат покоерентно односите присутни во предсеријалната 'слободно атонална' музика" (Rahn 1980, 2).

Композиторите од доцниот 19ти и раниот 20 век како Александар Скрјабин, Клод Дебиси, Бела Барток, Пол Хиндемит, Сергеј Прокофиев, Игор Стравински и Едгар Варез пишуваат дела кои се делумно атонални (Baker 1980, 1986; Bertram 2000; Griffiths 2001; Kohlhase 1983; Lansky and Perle 2001; Obert 2004; Orvis 1974; Parks 1985; Rülke 2000; Teboul 1995–96; Zimmerman 2002).

## Извори

* Ansermet, Ernest. 1961. *Les fondements de la musique dans la conscience humaine*. 2 v. Neuchâtel: La Baconnière.
* Baker, James M. 1980. "Scriabin's Implicit Tonality". "Music Theory Spectrum" 2:1–18.
* Baker, James M. 1986. *The Music of Alexander Scriabin*. New Haven: Yale University Press.
* Bertram, Daniel Cole. 2000. "Prokofiev as a Modernist, 1907–1915". PhD diss. New Haven: Yale University.
*DeLone, Peter, and Gary Wittlich (eds.). 1975. *Aspects of Twentieth-Century Music*. Englewood Cliffs, New Jersey: Prentice-Hall. ISBN 0-13-049346-5.
* Du Noyer, Paul (ed.). 2003. "Contemporary", in *The Illustrated Encyclopedia of Music: From Rock, Jazz, Blues and Hip Hop to Classical, Folk, World and More*, pp.&nbsp;271–272. London: Flame Tree Publishing. ISBN 1-904041-70-1
*Forte, Allen (1977). *The Structure of Atonal Music*. ISBN 9780300021202.
* Griffiths, Paul. 2001. "Varèse, Edgard [Edgar] (Victor Achille Charles)". *The New Grove Dictionary of Music and Musicians*, second edition, edited by Stanley Sadie and John Tyrrell. London: Macmillan Publishers.
* Grout, Donald Jay. 1960. *A History of Western Music*. New York: W. W. Norton.
* Katz, Adele T. 1945. *Challenge to Musical Traditions: A New Concept of Tonality*. New York: Alfred A. Knopf, Inc. Reprint edition, New York: Da Capo, 1972.
* Michael Kennedy. 1994. "Atonal." *The Oxford Dictionary of Music*. Oxford & New York: Oxford University Press. ISBN 0-19-869162-9
* Kohlhase, Hans. 1983. "Aussermusikalische Tendenzen im Frühschaffen Paul Hindemiths. Versuch uber die Kammermusik Nr. 1 mit Finale 1921". *Hamburger Jahrbuch für Musikwissenschaft* 6:183–223.
* Lansky, Paul, and George Perle. 2001. "Atonality §2: Differences between Tonality and Atonality". *The New Grove Dictionary of Music and Musicians*, second edition, edited by Stanley Sadie and John Tyrrell. London: Macmillan Publishers.
* Lansky, Paul, George Perle, and Dave Headlam. 2001. "Atonality". *The New Grove Dictionary of Music and Musicians*, second edition, edited by Stanley Sadie and John Tyrrell. London: Macmillan Publishers.
* Meyer, Leonard B. 1967. *Music, the Arts, and Ideas: Patterns and Predictions in Twentieth-Century Culture*. Chicago and London: University of Chicago Press. (Second edition 1994.)
* Mosch, Ulrich. 2004. *Musikalisches Hören serieller Musik: Untersuchungen am Beispiel von Pierre Boulez' «Le Marteau sans maître»*. Saarbrücken: Pfau-Verag.
* Obert, Simon. 2004. "Zum Begriff Atonalität: Ein Vergleich von Anton Weberns 'Sechs Bagatellen für Streichquartett' op. 9 und Igor Stravinskijs 'Trois pièces pour quatuor à cordes. In *Das Streichquartett in der ersten Hälfte des 20. Jahrhunderts: Bericht über das Dritte Internationale Symposium Othmar Schoeck in Zürich, 19. und 20. Oktober 2001*. Schriftenreihe der Othmar Schoeck-Gesellschaft 4, edited by Beat A. Föllmi and Michael Baumgartner. Tutzing: Schneider.
* Orvis, Joan. 1974. "Technical and stylistic features of the piano études of Stravinsky, Bartók, and Prokofiev". DMus Piano pedagogy: Indiana University.
* Oster, Ernst. 1960. "Re: A New Concept of Tonality (?)", *Journal of Music Theory* 4:96.
* Parks, Richard S. 1985. "Tonal Analogues as Atonal Resources and Their Relation to form in Debussy's Chromatic Etude". *Journal of Music Theory* 29, no. 1 (Spring): 33–60.
* Perle, George. 1962. *Serial Composition and Atonality: An Introduction to the Music of Schoenberg, Berg, and Webern*. University of California Press. ISBN 0-520-07430-0.
* Perle, George. 1977. *Serial Composition and Atonality: An Introduction to the Music of Schoenberg, Berg, and Webern*. Fourth Edition. Berkeley, Los Angeles, and London: University of California Press. ISBN 0-520-03395-7.
* Rahn, John. 1980. *Basic Atonal Theory*. New York: Longman, Inc. ISBN 0-582-28117-2.
* Rülke, Volker. 2000. "Bartóks Wende zur Atonalität: Die "Études" op. 18". *Archiv für Musikwissenschaft* 57, no. 3:240–63.
* Schoenberg, Arnold. 1978. *Theory of Harmony*, translated by Roy Carter. Berkeley & Los Angeles: University of California Press.
* Seeger, Charles. 1930. "On Dissonant Counterpoint." *Modern Music* 7, no. 4:25–31.
* Simms, Bryan R. 1986. *Music of the Twentieth Century: Style and Structure*. New York: Schirmer Books. ISBN 0-02-872580-8.
* Swift, Richard. 1982–83. "A Tonal Analog: The Tone-Centered Music of George Perle". *Perspectives of New Music* 21, nos. 1/2 (Fall-Winter/Spring-Summer): 257–84. (Subscription Access.)
* Teboul, Jean-Claude. 1995–96. "Comment analyser le neuvième interlude en si♭ du "Ludus tonalis" de Paul Hindemith? (Hindemith ou Schenker?) ". *Ostinato Rigore: Revue Internationale d'Études Musicales*, nos. 6–7:215–32.
* Webern, Anton. 1963. *The Path to the New Music*, translated by Leo Black. Bryn Mawr. Pennsylvania: Theodore Presser; London: Universal Edition.
* Westergaard, Peter. 1963. "Webern and 'Total Organization': An Analysis of the Second Movement of Piano Variations, Op. 27." *Perspectives of New Music* 1, no. 2 (Spring): 107–20.
* Westergaard, Peter. 1968. "Conversation with Walter Piston". *Perspectives of New Music* 7, no.1 (Fall-Winter) 3–17.
* Xenakis, Iannis. 1971. *Formalized Music: Thought and Mathematics in Composition*. Bloomington and London: Indiana University Press. Revised edition, 1992. Harmonologia Series No. 6. Stuyvesant, NY: Pendragon Press. ISBN 0-945193-24-6
* Zimmerman, Daniel J. 2002. "Families without Clusters in the Early Works of Sergei Prokofiev". PhD diss. Chicago: University of Chicago.

Категорија:Музички техники