Мадак

**Мадак** била мешавина од опиум и тутун што се користела како рекреативна дрога во Кина од 16 и 17 век. Се појавила во јужните крајбрежни области во првата половина на 17 век. Во последната четвртина од 18 век, мадакот бил исфрлен од суров опиум. Забраната на мадак во 1729 година можеби е фактор кој придонесува за зголемувањето на популарноста на пушењето чист опиум.

Суровиот опиум бил воведен во Кина од арапските трговци. Наместо орално да земаат горчлив суров опиум, Кинезите се обиделе да пушат опиум измешан со други супстанции. Според Dikotter et al., пушењето опиум помешан со тутун било воведено во Кина од страна на холандските трговци помеѓу 1624 и 1660 година  Мадак се подготвувал со мешање на опиум од Јава со домашен кинески коноп и билки, варење на смесата во тави и, конечно, мешање со тутун. Се пушело во бамбусови цевки со филтер од кокосови влакна. Новата зависност била ограничена на крајбрежните територии околу Тајванскиот Проток; натамошното ширење било попречено од граѓанската војна што го придружувало падот на династијата Минг. Новата влада на династијата Кинг не знаела за мадак до 1683 година. Доходовниот бизнис со опиум продолжил да се шири долж брегот на Јужна Кина, иако точната хронологија на ова ширење останува непозната.

До 1720 година, владата го сметала пушењето мадак како општествено зло што ги корумпирало не само најниските класи, туку и „добрите семејства“. Пушачите, каде што луѓето се собирале *ноќе*, се сметале за опасни како еретичките култови и политичките заговори. Во 1729 година царот Јонгџенг го забранил рекреативното пушење мадак. Медицинската употреба останала дозволена. Според Дикоттер и сор., забраната го таргетирала пушењето мадак не како такво, туку како опасна форма на неприфатлив социјален живот од кој се плаши Забранетиот град (и на тој начин била слична на *„Контрабласт на тутунот“* напишана еден век порано од Џејмс I од Англија ). Мадак имал „многу тесна база на потрошувачи“ ограничена на Фуџјиан, Гуангдонг и Тајван. Највисоката потрошувачка, според холандските записи, била под 12 тони опиум годишно.

Британската источноиндиска компанија (EIC) ја почитувала забраната до 1780 година; Португалските трговски бродови продолжиле со мали испораки на „ медицински “ опиум. Во 1780 година, источноиндиската компанија се соочила со тешка финансиска криза и прибегнала кон шверц на опиум. Нивниот опиум воопшто не се продавал: само 15% од англиската пратка нашла клиенти во Кина. Меѓутоа, во следните две децении потрошувачката на опиум рапидно растела. Кинезите го замениле мадакот со суров опиум; мадак останал во ограничена употреба од страна на малезискиот народ. Во 1793 година, EIC го презел монополот на сега профитабилната трговија со опиум во Кина. Кинеската влада го забранила опиумот во 1796 година, привремено и го вовлекла пазарот во подземјето. Историчарот Ксијао Јишан образложил дека порастот на потрошувачката на опиум бил директно под влијание на забраната од 1729 година. Според Dikotter et al., точните причини за промената остануваат непознати. 

## Поврзано

* Историја на опиумот во Кина

## Наводи

## Надворешни врски

* Dikötter, F., Laaman, L. & Xun, Z. (2004). *[https://books.google.com/books?id=mS9vZgpIiRYC&dq=madak&pg=PA32 Наркотична култура: Историја на дрогата во Кина]* . Чикаго: Прес на Универзитетот во Чикаго, издавачи на C. Hurst & Co.  .
Категорија:Тутун
Категорија:Опиум
Категорија:Опиум во Тајван
Категорија:Опиум во Кина