Крвава млечка

**Крвава млечка ''(***[[Латински јазик|латински]]***:*** Lactarius sanguifluus), попозната како крвава млечна шапка, е вид на [[габа]] од фамилијата [[Гулапка|Russulaceae]]. Првпат опишана од Франција во 1811 година, видот го добил своето сегашно име од [[Елијас Магнус Фрис|Елиас Фрис]] во 1838 година кога го пренел во [[Млечки (печурки)]]. Пронајдени во [[Азија]], Средоземна Африка и [[Европа]], плодните тела ( [[Печурка|печурките]] ) растат расфрлани или во групи на земја под [[четинари]]. Кога се допрени или исечени, плодните тела испуштаат крваво-црвен до виолетов [[латекс]] кој полека станува зеленикав при изложување на воздух. Шапките се портокалови до црвеникаво-кафеави и со возраста стануваат во облик на инка. Жабрите се розови до виолетови. Различни форми се опишани од Италија, но тие не се универзално прифатени како различни. Крвава млечка печурките се јадат и се продаваат на руралните пазари во [[Европа]] и [[Азија]]. Плодните тела кои се растатт во загадена почва,вклучувајќи ги и патиштата кои се предмет на густ сообраќај, може да [[Биоакумулација|биоакумулираат]] токсични тешки метали. Неколку [[стерол]]и и пигменти се изолирани и идентификувани од печурките.

== Таксономија ==
Габата првпат била опишана од францускиот миколог Жан-Жак Поле како *Hypophyllum sanguifluum* во 1811 година  Неговото сегашно име го добила кога Елиас Магнус Фрис  го пренел на *Лактариус* во неговото дело *Epicrisis Systematis Mycologici* од 1838 година.  Во 1892 година, Ото Кунце го нарекол *Lactifluus*,  род кој до 2010 година се сметал за [[Синоним (таксономија)|синоним]] за *Lactarius* .  Бидејќи типичната илустрација на Пауле од 1811 година за видот не ја претставува типичната [[Морфологија (биологија)|морфологија]] на овошните тела, Јоринде Нуитинк и Анемике Вербекен назначиле епитип во 2005 година.

Џовани Паци и Џорџо Лали ги опишале формите *roseus* и *vinosus* од Италија во 2003 година; *roseus* има сиво-белузлаво обезбојување на шапката, додека f. *vinosus* има помалку јасно зонирана шапка на која и недостигаат зелени тонови и жабри со јорговано-розов сјај.  Меѓутоа, формата *vinosus*, првично опишана од [[Лисјен Келе]] како сорта ( *Lactarius sanguifluus* var. *vinosus* ) во 1881 година, била неважечка, бидејќи базионимот на Келе бил нелегитимен номенклатурен синоним на вид именуван во 1855 година од [[Жан Батист Барла|Жан-Батист Барла]]. Подоцнежните автори не се согласиле со разграничувањето на овие форми како различни [[таксон]]и, сугерирајќи дека алтернациите во изгледот претставуваат нормални морфолошки варијации предизвикани од разликите во возраста и факторите на околината, како што се нивоата на сончева светлина и влажноста.  *Lactarius vinosus* често се смета за разновидност на *Крвавата млечка*, но морфолошките (особено макроскопски знаци и украсување на [[Спора|спорите]] ) и молекуларни докази (засновани на внатрешно транскрибирана секвенца на диспејсер) потврдиле дека тие се посебни видови.

*Крвавата млечка* е [[Таксономија|класифицирана]] во делот *Dapetes* од родот [[Млечки (печурки)|Млечки(печурки)]]. Овој дел, кој исто така вклучува и други популарни видови за јадење како што се [[Рујница]], а помалку популарната  *L.deterrimus*, се одликува со печурки со портокалов или црвен [[латекс]] кои често даваат зеленикава дамка на месото и жабрите, често леплива шапка и поврзаност со четинари. Специфичниот епитет *sanguifluus* е изведен од [[Латински јазик|латинските]] зборови *sanguis* („крв“) и *fluus* („тече“).

== Опис ==
[[Податотека:Lactarius_sanguifluus_186490.jpg|лево|мини| Жабрите се бледо винести со бледо розово-буфлив раб.]]
Плодните тела имаат конвексни шапки со централна вдлабнатина, достигнувајќи пречник од 4-7.5 см . Површината на шапката е мазна и леплива, а маргините се искривени надолу, дури и кога печурката созрева. Неговата боја е розово-блескава до портокалова, понекогаш со дамки од сивкаста или бледо зеленикаво -сива боја, особено кога површината е модринка. Малку преполните жабри имаат приврзаност кон малку неиздржлива приврзаност кон дршката. Тие се бледо винести со бледо розово-буфлив раб. Цилиндричната дршка  е со 2-3.5 см долга и 1-2 см дебела. Неговата мазна површина е обоена со бледо розово-блескаво до бледо сиво-блескаво, понекогаш со кафеави неправилни точки. Месото се движи од цврсто до кревко: во дршката е меко и бледо розово биволско; под кутикулата на шапката има тула боја или кафеаво-црвена веднаш над жабрите. Неговиот вкус се движи од благ до малку горчлив, и ѝ недостасува значаен мирис.

Спорите се грубо сферични до елипсоидни, со димензии 7,9-9,5 на 8,0-8,8 [[Μm|Мм]]. Имаат украси на површината до 0,8 високи [[Μm|Мм]] и речиси целосен ретикулум кој содржи широки, заоблени гребени. Базидиите (клетките што носат спори) се донекаде цилиндрични, четири спори и се со димензии 50-70 на 9-11 [[Μm|Мм]]. Кутикулата на шапката е иксокутис (направена од желатинозни [[хифи]] кои се движат паралелно со површината на шапката) до 60 [[Μm|Мм]]<nowiki/>дебели , со хифи кои се 2-6 широки кои обично се разгранети и испреплетени.

=== Слични видови ===
Lactarius vinosus, порано се сметал за разновидност на *Крвавата млечка*, е доста сличен по изглед. Во принцип, *L. vinosus* може да се разликува по повеќе вино-црвената боја (недостигаат портокалови тонови) на шапката, дршката и жабрите, појасно заостренота дршка надолу и поинтензивното обојување на [[латекс]]<nowiki/>от на ткивото на шапката. Двата вида, исто така, може да се разликуваат микроскопски според разликите во украсувањето на нивните површини на спори. *L. vinosus* има нецелосен ретикулум на површината на спорите, со гребени кои имаат поширок степен на варијација во дебелината. Друг потенцијален изглед, *L.semisanguifluus*, има карактеристичен портокалов [[латекс]] кој станува вино-црвен за 5-10 минути по изложувањето на воздух. Во споредба со  *Крвавата млечка*, плодните тела на [[Lactarius semisanguifluus|*L*]]*.semisanguifluus* се помали, имаат виолетови нијанси во капачето и развиваат зеленикава обезбојување со возраста.

== Живеалиште и распространетост ==
[[Податотека:Distribution_of_Lactarius_sanguifluus.svg|десно|мини| Европска дистрибуција на *Крвавата млечка* (зелено)]]
Ектомикоризален вид, плодните тела на *Крвавата млечка* растат на земја во асоцијација со [[Бор (дрво)|борови]] дрвја на варовнички почви. *Крвавата млечка* е широко распространета во [[Химачал Прадеш]] во [[Индија]], каде што е забележано дека расте во мешани [[Четинари|четинарни]] шуми, обично под папратот *Onychium contiguum*.  Распространета е во Јужна Европа, каде што плодува помеѓу септември и ноември (се протега до декември во најјужните региони на континентот).  Во [[Холандија]], таа била пронајдена во варовнички дини, растејќи на топло, сончево и заштитено место на работ на шумата во која доминирале боровите видови. *Крвавата млечка* расте во [[Четинари|четинарни]] шуми и во [[Македонија]].  Од [[Европа]] е снимен и во [[Белгија]],  [[Естонија]], [[Грција]],  [[Кипар]], [[Франција]], [[Германија]], [[Италија]], [[Луксембург]], [[Холандија]], [[Полска]], [[Русија]], [[Шпанија]], [[Словачка]], [[Шведска]],  и [[Швајцарија]]. Во Африка, видот е собран во Мароко;  во Азија, се јавува во Виетнам  и Кина. Тој е наведен во Црвената книга на Украина,  и се појавил во нацрт-црвената листа за [[Шпанија]] како загрозен јадлив вид кој се смета за ранлив поради неконтролираното комерцијално собирање. За илустрација, наведен е извештај од весници од септември 1998 година, во кој се наведува дека 82.5 кг од п*ечурките Крвава млечка* набрани во [[Полињи, Јура|Полињи]] се запленети од комбе.

=== Јадливост ===
[[Податотека:Rovellons.jpg|лево|мини| *Печурките Крвавата млечка*, попознати како *rovellons* во Шпанија, се ценети во каталонската кујна.]]
Плодните тела на *Крвавата млечка* се јадливи и се собираат. Ова го забележал Паулет во својот оригинален опис на видот, кој напишал: „Оваа габа е многу ценета за употреба од страна на оние кои се запознаени со неа, добро се чува, ги чував цела година, се стврднува без да се расипува, а потоа добива вкус на [[Смрчка|смрчки]]. Најдобар начин за јадење е да ја готвите во тава или на скара со масло или путер и сол: не треба долго да се готви.“  Печурките се продаваат на руралните пазари во Франција,  Шпанија, Турција, и [[Јунан|во провинцијата Јунан]], Кина.  Тие се собираат и од месното население во горната долина на реката Серхио во централна Италија. Во Шпанија, каде што печурката е ценета како кулинарски деликатес во каталонската кујна,  е позната како *níscalos*  (на шпански) или *rovelló*  (на каталонски). На Кипар е позната како *γαιματάς* (што значи „крвавиот“) и е широко собирана од месното население, но се смета за инфериорен во однос на [[Рујница]]та. Во Индија, младите примероци се консумираат заедно со [[Рујница]]та  а некои сметаат дека *Крвавата млечка*  има подобар вкус од неговиот попознат роднина.  Нивното [[Народно име|заедничко англиско име]] е „крвава млечна шапка“.

Плодшните тела можат да [[Биоакумулација|биоакумулираат]] тешки метали, вклучувајќи ги и токсичните, од загадената почва . Поради оваа причина, не се препорачува конзумирање на печурки собрани од потенцијално контаминирани места - како што се во близина на патишта кои се предмет на густ сообраќај.  Во една турска студија на различни видови печурки за јадење собрани од тревниците, во близина на патишта и внатрешните делови на шумите, овошните тела на *Крвавата млечка е у*тврдено  дека има акумулирано високи нивоа на [[цинк]], [[манган]], [[никел]], [[кобалт]], [[кадмиум]] и [[олово]].

== Биоактивни соединенија ==
*Крвавата млечка'' содржи мешавина од стероли. Доминантен стерол е ергостеролот (56,6% од вкупните стероли), со помали количини на деривати на ергостерол, вклучувајќи ги ергост-7-ен-3β-ол, ергоста-7,22-диен-3β-ол и ергоста-5,7- диен-3β-ол.

Латексот содржи сесквитерпенски пигменти со скелети од гуаиан, тука спаѓаат соединенијата дадени со заедничките имиња лактаровиолина и сангол. Се смета дека некои од овие хемикалии подлежат на ензимски конверзии кога плодното тело ќе се повреди.  Се покажало дека екстрактите од плодните тела имаат одредена антимикробна активност против грам-позитивни и грам-негативни бактерии.

## Поврзано
Список на видови Млечки (печурки)

## Наводи

### Цитирана литература

* 
* 
* 

## Надворешни врски

* 
* 
* 

Категорија:Јадливи габи
Категорија:Млечки (печурки)
Категорија:Статии со извори на шпански (es)
Категорија:Статии со извори на украински (uk)
Категорија:Статии со извори на германски (de)
Категорија:Статии со извори на холандски (nl)
Категорија:Статии со извори на италијански (it)
Категорија:Статии со извори на француски (fr)
Категорија:Габи на Македонија
Категорија:Габи
Категорија:Габи на Европа
Категорија:Габи на Азија
Категорија:Габи на Африка