open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ретки Буки (Подржи Коњ)

**Ретки Буки** — археолошко наоѓалиште во кривопаланечкото кај селото Подржи Коњ. Претставува средновековна рударска населба. На падините на планината на повеќе места се среќаваат остатоци од населба, згура од топено железо и огништа каде што бил правен дрвен јаглен.

## Поврзано
*Грамадица — населба од доцноантичко време;
*Китка – средновековна црква и некропола
*Ретки Буки — средновековна рударска населба;
*Црквиште — средновековна црква со некропола;
*Подржи Коњ; 
*Список на археолошки наоѓалишта во Кривопаланечко;
*Список на средновековни некрополи во Македонија.

## Наводи
Грамадица (Подржи Коњ)

**Грамадица** — археолошко наоѓалиште во кривопаланечкото кај селото Подржи Коњ. Претставува населба од доцноантичко време. Североисточно од месноста Ретки Буки, под наоѓалиштето Гранџаница, на простор од околу 100 квадратни метри се среќаваат фрагменти од керамички садови, питоси и градежен материјал. Најдени се и повеќе монети кои не се зачувани.

## Поврзано
*Грамадица — населба од доцноантичко време;
*Китка – средновековна црква и некропола
*Ретки Буки — средновековна рударска населба;
*Црквиште — средновековна црква со некропола;
*Подржи Коњ; 
*Список на археолошки наоѓалишта во Кривопаланечко;
*Список на средновековни некрополи во Македонија.

## Наводи
Градиште (Нерав)

**Градиште** или **Чука** — археолошко наоѓалиште во кривопаланечкото село Нерав. Претставува градиште од доцноантичкото време. На две ниски ритчиња со преслап помеѓу нив, се гледаат остатоци од бедем граден од кршен камен и варов малтер, широк 2 м. По површината се среќаваат делови од керамички садови со груба фактура, питоси и многу градежен материјал.

## Поврзано
*Градиште I - градиште од доцноантичкото време;
*Градиште II - градиште од доцноантичкото време;
*Грамади - населба од римското време;
*Кошари - населба од доцноантичкото време;
*Селиште - градиште од доцноантичкото време;
*Нерав;
*Список на археолошки наоѓалишта во Кривопаланечко.

## Наводи
Градиште I (Нерав)

**Градиште I** — археолошко наоѓалиште во кривопаланечкото село Нерав. Претставува градиште од доцноантичкото време. Западно од месноста Остри Чуки, на висок рид со зарамнето плато што зафаќа површина од 300 x 200 м се среќаваат делови од керамички садови, питоси и множество градежен материјал.

## Поврзано
*Градиште - Чука - градиште од доцноантичкото време;
*Градиште II - градиште од доцноантичкото време;
*Грамади - населба од римското време;
*Кошари - населба од доцноантичкото време;
*Селиште - градиште од доцноантичкото време;
*Нерав;
*Список на археолошки наоѓалишта во Кривопаланечко.

## Наводи
Ебишница (Маркова Сушица)

**Ебишница** — археолошко наоѓалиште во скопското село Маркова Сушица, Општина Студеничани. Претставува населба од неолитското, бронзеното и железното време. 

Се наоѓа на 1&nbsp;км источно од селото, на десниот брег на Умовска Река, кај нејзината утока во Маркова Река. Во нивата на Војо Арсов, на длабочина од 4&nbsp;м се откриени фрагменти од керамички садови и тегови.

## Поврзано
* Марков Манастир — осамен наод од доцноантичко време во истото село
* Список на археолошки наоѓалишта во Скопско

## Наводи
Мисија за набљудување во Ирак-Кувајт на Обединетите нации

**Мисијата за набљудување во Ирак-Кувајт на Обединетите нации** *(*'UNIKOM**)'' е основана на 9 април 1991 година по [[Заливска војна|Заливската војна]] со резолуцијата 689 на Советот за безбедност и била целосно распоредена до почетокот на мај 1991 година.

Задачата на 300 воени набудувачи била да ја следат [[Демилитаризирана зона|демилитаризираната зона]] ''(DMZ)'' долж границата на Ирак-Кувајт и водниот пат [[Хавр 'Абд Алах|Кавр Абд Алах]], за да го одвратат прекршувањето на интегритетот на границите и да пријават каква било непријателска акција. На 5 февруари 1993 година, според Резолуцијата 806 на Советот за безбедност, мандатот бил продолжен за да вклучува и физички активности за спречување на дополнителни повреди, па силата била проширена на предвидените три механизирани пешадиски баталјони и дополнителна поддршка.

Мандатот на ''УНИКОМ'' завршил на 6 октомври 2003 година.

Седиштето на силите било во [[Ум Каср]], [[Ирак]], во рамките на ''DMZ''. Максималниот волумен на моќ биле 1,187 луѓе на 28 февруари 1995 година. Советот за безбедност го продолжил овој мандат за последен пат во јули 2003 година. За време на повлекувањето на 30 септември 2003 година имало четири воени набудувачи и 131 цивилен персонал. За време на мисијата имало 18 жртви.

Соработници биле: [[Аргентина]], [[Австрија]], [[Бангладеш]] (вклучувајќи го и механизираниот пешадиски баталјон), [[Канада]], [[Чиле]], [[Народна Република Кина|Кина]], [[Данска]], [[Фиџи]], [[Финска]], [[Финска]], [[Франција]], [[Германија]], [[Гана]], [[Грција]], [[Унгарија]], [[Индија]], [[Индонезија]], [[Ирска]], [[Ирска]], [[Италија]], [[Кенија]], [[Малезија]], [[Нигерија]], [[Норвешка]], [[Пакистан]], [[Филипини]], [[Полска]], [[Романија]], [[Русија|Руска Федерација]] ([[Советски Сојуз]] пред 24 декември 1991 година), [[Сенегал]], [[Сингапур]], [[Шведска]], [[Швајцарија]], [[Танзанија]], [[Тајланд]], [[Турција]], [[Обединето Кралство|Велика Британија]], [[Соединети Американски Држави|САД]], [[Уругвај]] и [[Венецуела]].

Покрај тоа, за време на фазата на поставување (април-октомври 1991 година), ''УНИКОМ'' вклучувал и канадски полк за борбени инженери ''(1 CER)'', Баталјон за безбедност кој се состоел од мултинационален Баталјонски штаб (ШВЕ-ФИН-НОР) и пет пешадиски групи, повлечени од ''[[Мировни сили во Кипар на Обединетите нации|УНФИЦИП]]'' и [[Привремени сили во Либан на Обединетите нации|''УНИФИЛ'']]. Тие трупи биле обезбедени од [[Австрија]], [[Данска]], [[Фиџи]], [[Гана]] и [[Непал]]. Имало и единица за одржување/поправки и извлекување од Норвешка и логистичка група со седиште во [[Шведска]], извлечена од [[Привремени сили во Либан на Обединетите нации|''УНИФИЛ'']].

== Поврзано ==

* [[Ирачко–Кувајтска граница]]

== Наводи ==
Bury, Jan (2003). "The UN Iraq-Kuwait Observation Mission". ''International Peacekeeping'', **10''' (2): 71–88. http://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/714002453

## Надворешни врски

* UNIKOM

Категорија:Мировни мисии и операции на Обединетите нации
Категорија:Ирак и Обединетите нации
Категорија:Кувајт и Обединетите нации
Меѓународна година на лица со посебни потреби

1981 година била прогласена за **Меѓународна година на инвалидни лица** (*IYDP*) од страна на Обединетите нации. Бил повикан на план за акција со акцент на изедначување на можностите, рехабилитација и спречување на попреченост. Слоганот на *IYDP* бил „*инвалидска количка во секој дом*“, дефиниран како право на лицата со попреченост да учествуваат целосно во животот и развојот на нивните општества, да уживаат во услови на живот еднакви на оние на другите граѓани и да имаат еднаков удел во подобрени услови што произлегуваат од социо-економскиот развој.

Главен исход на *Меѓународната година на инвалидни лица* било формулирањето на Светската програма за акција во врска со лицата со посебни потреби донесена од Генералното собрание на ООН во декември 1982 година. Ова исто така било признаено од Преамбулата на Конвенцијата за правата на лицата со попреченост.

Меѓународната декада на инвалидни лица траела од 1983 до 1993 година. Таа била затворена со говор во Генералното собрание на д-р Роберт Р. Давила, тогашен помошник секретар во Министерството за образование на САД, кој изјавил дека „п*ред да истече годината, очекуваме двојно да се зголеми бројот на инвалидни лица*“.

3 декември секоја година, од 1992 година, од страна на Обединетите нации се идентификува како Меѓународен ден на лицата со попреченост.

Британскиот new wave песнописец и пејач Ијан Дјури, и самиот инвалид, издал песна со наслов „*Спастикус Аутистикус*“ во 1981 година, која ја замислил како остра критика на Меѓународната година, за која сметал дека е „омаловажувачка“ и „неверојатно нечувствителен“.

## Поврзано

* Меѓународно одбележување

## Користена литература


## Надворешни врски

* Обединети нации, Одделение за економски и социјални работи, IYDP
* Обединетите нации, Одделение за економски и социјални работи, Светска програма за акција во врска со хендикепирани лица (преглед)

Категорија:Празници на Обединетите нации
Меѓународна година на прифатилиште за бездомници

**Меѓународната година на прифатилиште за бездомници** (*IYSH*) била признаена во 1987 година од Обединетите нации. За прв пат била прогласена, како принцип, во резолуцијата на ООН 36/71 во 1981 година, а официјално била прогласена во 1982 година во резолуцијата 37/221. Главно била насочена кон подобрување на засолништата/домувањата за сиромашните воопшто (и не само за бездомниците), особено во земјите во развој. Исто така, таа била продолжение на конференцијата Хабитат I во 1976 година.

## Дејства
Во неколку земји биле создадени национални активности, како што е Австралија која создала Секретаријат на *IYSH* или Велика Британија каде била создадена доверба за собирање донации од здруженија за домување за засолништа во земјите во развој, со некои проекти кои биле финансирани од Странската администрација за развој. Довербата подоцна еволуирала во невладината организација „Бездомни лица“ (сега работи како *Reall*, или вистински капитал за сите).

## Наследство
Светските награди за живеалишта биле создадени од *BSHF (Саботен фонд во болницата Бирмингем)* како нивен придонес за *IYSH*. Две други награди биле создадени од Јапонското здружение за домување како награди на заслужни проекти за домување, **Меморијалната награда** на **IYSH** во 1988 година и **Меморијалната награда на охрабрување** на **IYSH** во 2006 година.

## Наводи


Категорија:Празници на Обединетите нации
Меѓународна година на семејството

Годината 1994 година била прогласена за **Меѓународна година на семејството** од Генералното собрание на Обединетите нации. Неговите цели биле промовирани од Програмата на Обединетите нации за семејство.

Ова била една од многуте меѓународни прослави прогласени за специфични денови, месеци и години.

Во октомври 1994 година, генералниот секретар на Обединетите нации ја отворил тридневната меѓународна конференција за семејства, велејќи:

## Наводи

Категорија:Семејство
Категорија:Празници на Обединетите нации
Година на толеранција на Обединетите нации

Генералното собрание на **Обединетите нации ја** прогласило 1995 **година за Година на толеранција** на **Обединетите нации** со УНЕСКО за водечка организација. (Тој го поканил Економскиот и социјален совет да ја разгледа работата на претходната седница.)

Идејата и практиката на толеранција била широко промовирана во училиштата во многу земји-членки. Толеранцијата се сметала за „загрозена доблест“ во многу делови на светот, особено оние кои биле под расни и верски војни, како што биле оние во Босна и Руанда. УНЕСКО соопштила дека биле потребни пет клучни даски за надминување на нетолеранцијата: закон, образование, пристап до информации, поединечна свест и локални решенија. Толеранцијата е политичка, правна и морална должност за заштита и зачувување на човековите права.

*Меѓународниот ден на толеранцијата* денес се слави на 16 ноември секоја година, како признание на Париската декларација, која тој ден во 1995 година ја потпишале 185 земји-членки.

Во 1995 година, во Обединетите нации се одржала прес-конференција од 12-годишниот Марк Семотиук, кој ја објавил својата книга „401 глупави шеги за деца“, која обединила деца од Украина, Канада и САД, како еден од симболите за Година на толеранција на Обединетите нации.

## Наводи

## Поврзано

* Награда УНЕСКО-Мадањет Синг за промоција на толеранција и ненасилство, востановена во 1996 година.

## Надворешни врски

* Глобална потрага по толеранција - исто така на француски и шпански јазик
* Принципите на толеранција
* Конечен извештај за годината на толеранција

Категорија:1995
Категорија:Празници на Обединетите нации
Меѓународна година за културата на мирот

**Меѓународната година за култура на мирот** била назначена од Обединетите нации како 2000 година, со цел да се прослави и поттикне културата на мирот.

## Потекло
Од 1959 година Обединетите нации назначиле специфични години за да ги нагласат прашањата што биле дел од мисијата на организацијата. Меѓународната година за култура на мирот била прогласена со резолуција на Генералното собрание на ООН во 1997 година, врз основа на резолуцијата на Економскиот и социјален совет. Генералното собрание поканило **Декларација и програма за акција** од УНЕСКО и ги усвоила по десет месеци тешки преговори.

## Работна сила на IYCP
Водечка организација за меѓународната година билаУНЕСКО. Имало логика во ова, затоа што УНЕСКО е организација на Обединетите нации што се занимава со образование, а исто така и уставниот мандат на УНЕСКО вклучува охрабрување на глобалната култура на мир. Во рамките на Секретаријатот на УНЕСКО во Париз, била воспоставена специфична меѓународна година за работна група за културата на мирот, од 1998 до 2000 година, со цел координација на активностите за објавување на Меѓународната година. Членови на работната група биле: Дејвид Адамс, Енцо Фацино, Кетрин Стоесел, Ди Бретертон, Зејнеп Вароглу и Јан Висер.

## Стратегии и резултати од меѓународната година
Стратегиите што стоеле зад меѓународната година се фокусирале на вклучување на граѓанското општество што е можно повеќе. Специфичните иницијативи вклучуваа собирање на околу 75 милиони потписи ширум светот за поддршка на културата на мирот, со Проектот „*Манифест 2000*“. Друга иницијатива била мрежата за вести за култура на мирот, поинаку позната како *CCPN*, веб-сервис за вести за поддршка на културата на мирот.

Обемен опис на резултатите добиени за време на меѓународната година објави УНЕСКО.

## Проценка на меѓународната година
Мислењето било поделено за тоа колку била делотворна меѓународната година. Можно е да се тврди дека имало многу реторика во *Меѓународната година*, а сепак честопати влијанието на ваквите настани може да се открие само многу години подоцна.

## Тековна обврска на Обединетите нации
Работата за поддршка и поттикнување на културата на мирот продолжува преку Меѓународната декада за промоција на културата на мирот и ненасилството за децата на светот и мрежата за вести за култура на мирот, кои се во тек.

## Поврзано

* Лента Интернационал

## Наводи

## Надворешни врски

* Адамс, Дејвид (2003) „Рана историја на културата на мирот: личен мемоар“
* Пејџ, Jamesејмс С. (2001) „Меѓународна година за културата на мирот: Дали вреди?“  .  ''Меѓународен весник за културолошки студии'' . 4 (3): 348-351 
* Мрежа на вести за култура на мирот

Категорија:Миротворни операции на Обединетите нации
Категорија:2000
Категорија:Празници на Обединетите нации
Меѓународна година на мобилизација против расизам, расна дискриминација, ксенофобија и поврзана интолеранција

2001 година била прогласена за **Меѓународна година на мобилизација против расизам, расна дискриминација, ксенофобија и поврзана нетрпеливост** од страна на Генералното собрание на Обединетите нации.

Меѓународните години на Обединетите нации, почнувајќи од Светската година на бегалци во 1959/1960 година, биле назначени со цел да го насочат светското внимание кон важни прашања. Одлуката да се посвети 2001 година на мобилизација против расизмот и ксенофобијата била донесена од Генералното собрание на 9 декември 1998 година и била поврзана со одлуката за организирање конференција, *Светска конференција против расизам, расна дискриминација, ксенофобија и поврзана нетрпеливост*, во истата година. Во својата резолуција (А/РЕС/53/132), Генералното собрание навело дека одбележувањето било „*насочено кон привлекување на вниманието на светот кон целите на Светската конференција и давање нов интензитет на политичката определба за елиминирање на сите форми на расизам, расна дискриминација, ксенофобија и поврзана интолеранција*“.

Конференцијата се одржала во Дурбан, Јужна Африка. 7.000 претставници од граѓанското општество учествуваа на *NGO* Форум од 28 до 31 август 2001 година. Владиниот состанок се одржал од 31 август до 7 септември 2001 година. Декларацијата и програмата за акција биле донесени на 8 септември. Главниот комесар на Обединетите нации за човекови права Мери Робинсон била генерален секретар на конференцијата.

## Надворешни врски

* Резолуција А / РЕС / 53/132, усвоена од Генералното собрание на ООН
* Светска конференција против расизам, расна дискриминација, ксенофобија и поврзана нетрпеливост (мрежно место на ООН)
* [Соопштение за јавноста на Обединетите нации: Светска конференција против расизам, расна дискриминација, ксенофобија и поврзана нетрпеливост](http://www.unhchr.ch/huricane/huricane.nsf/(Symbol)/RD.918.En)
* Извештај на Светската конференција против расизам, расна дискриминација, ксенофобија и поврзана нетрпеливост (A / CONF.189 / 12)
* Светска конференција против расизам, расна дискриминација, ксенофобија и поврзана нетрпеливост (мрежно место на УНХЦР)
* Светска конференција против расизам, расна дискриминација, ксенофобија и поврзана нетрпеливост  (Мрежно место за човекови права)

Категорија:2001
Категорија:Празници на Обединетите нации
Меѓународна година на оризот

мини| ФАО календар 2004, бронза, предна страна
мини| ФАО календар 2004, бронза, задна страна
2004 **година од** Обединетите нации била прогласена за **меѓународна година на оризот**, истакнувајќи дека оризот е главна храна за повеќе од половина од светската популација, и потврдувајќи ја потребата да се зголеми свеста за улогата на оризот во ублажувањето на сиромаштијата и неисхранетоста.

Ова била една од многуте меѓународни прослави прогласени за специфични денови, месеци и години. 2008 година била прогласена за меѓународна година на компирот.

## Наводи


## Надворешни врски

* Мрежно место на меѓународната година на ориз 

Категорија:2004
Категорија:Ориз
Категорија:Празници на Обединетите нации
Меѓународна година за одбележување на борбата против ропството и неговото укинување

Генералното собрание на Обединетите нации ја прогласило 2004 година за **Меѓународна година за одбележување на борбата против ропството и неговото укинување** (го поздравило фактот дека УНЕСКО претходно ја прогласила за таква).

Резолуцијата на Генералното собрание во целост (од која оваа декларација бил единствен став) била изгласана против Израел, Палау и САД, а Австралија и Канада биле воздржани.

Меѓународните години на Обединетите нации, почнувајќи од Светската година на бегалци во 1959/1960 година, биле назначени со цел да го насочат светското внимание кон важни прашања. Прогласувањето на *меѓународна година за одбележување на борбата против [[ропство]]то и неговото укинување* ја одбележало дваесетгодишнината од прогласувањето на првата црна држава Хаити, како и обединувањето на народите во Африка, Америка, Карибите и Европа.

Меѓу иницијативите што ја одбележале комеморативната година била и виртуелната изложба, *Да не заборавиме*: Триумфот над ропството, создаден од Центарот за истражување на Шомбург во црната култура и Јавната библиотека во Њујорк.

Друг напор што бил започнат во текот на годината била програма за истражување и информации, Заборавени робови. Програмата била спроведена од Француската група за морска археологија (ГРАН) со поддршка на УНЕСКО. Била инспирирана од руинирањето на робовиот брод „Утил“ крај бреговите на островот Тромелин во Индискиот Океан во 1761 година и била наменета да биде дел од информативната кампања за подигање на свеста и за историјата на ропството и за современите форми на ропство.

## Поврзано

* Меѓународен ден за укинување на ропството
* Меѓународни години на Обединетите нации
* Аболиционизам

## Наводи


## Надворешни врски

* Меѓународна година за одбележување на борбата против ропството и неговото укинување: почетна страница на УНЕСКО
* Да не заборавиме: триумфот над ропството 
* Почетна страница на заборавени робови (на француски)

Категорија:Ропство
Категорија:2004
Категорија:Празници на Обединетите нации
Меѓународна година на микрокредит

**Меѓународна година на микрокредит** бил посебен настан на Обединетите нации што се одржал во 2005 година. Настанот го истакнал микрофинансирањето како инструмент за социо-економски развој.

Настанот бил лансиран на 18 ноември 2004 година.

## Цели
Економскиот и социјален совет на Обединетите нации ја прогласиле 2005 година за меѓународна година на микрокредитирање во кој се повикувале на градење на инклузивни финансиски сектори и зајакнување на моќниот, но честопати неискористен, претприемачки дух што постоел во заедниците низ целиот свет.

Постоеле пет цели поврзани со „Годината“, а тоа биле:

# Проценка и промовирање на придонесот на микрофинансирањето и микрокредитот кон MDGs;
# Зголемување на јавната свест и разбирање за микрофинансирањето и микрокредитот како витални делови на равенката за развој;
# Промовирање на инклузивни финансиски сектори;
# Поддршка на одржлив пристап до финансиски услуги и
# Поттикнете ги иновациите и новите партнерства преку промовирање и поддршка на стратешките партнерства за градење и проширување на опфатот и успехот на микрокредитот и микрофинансирањето.

## Поврзано

* Меѓународни години на Обединетите нации

## Наводи

# Официјално мрежно место. Текстот се користи со дозвола.
# Меѓународна година на микрокредит 2005 година
# Меѓународна година на микрокредит, 2005 година
# http://www.yearofmicrocredit.org
# [ООН ја прогласува 2005 година за меѓународна година на микрокредитот. (ннд) Преземено на 21 октомври 2017 година, од http://www.globalization101.org/un-declares-2005-the-international-year-of-microcredit-2/ ]

Категорија:Празници на Обединетите нации
Светска година на физиката 2005 година

2005 година била прогласена за **Светска година на физиката**, позната и како **Ајнштајн година**, како признание на 100-годишнината од „Година на чудата“ на Алберт Ајнштајн, во која објавил четири значајни трудови и последователни достигнувања во областа на физиката.
[мини|Логото е наменето да го претставува дијаграмот на конусот на светлината што се користи во [Специјална теорија за релативноста|специјалната теорија за релативноста за да прикаже локации кои се во каузален контакт и оние што не се.]]

## Историја
Физиката е основа за разбирање на физичкиот свет и природата како целина. Апликациите на физиката се основа за голем дел од денешната технологија. Со цел да се подигне светската свест за физиката и да се прослават најголемите достигнувања на теренот, Светскиот конгрес на физички друштва предложил и Меѓународната унија на чиста и применета физика донела одлука 2005 година да се одбележи како Светска година на физиката. Ова последователно било одобрено од УНЕСКО.

## Избрани прослави
[мини|Формулата за еквивалентност на маса и енергија прикажана на [Тајпеј 101 по повод прославата на *Светската година на физиката 2005 година.*]]
Светската година на физиката официјално започнала со конференција што се одржа кон средината на јануари во Париз, насловена *Физика за утре*.

* Во Соединетите Држави, Универзитетот во Мериленд спонзорирал неколку активности во соработка со Смитсонијан институтот и Центарот за вселенски летови на ГОДАРД НАСА, вклучително и разни серии предавања и програми за жители. Прослава на универзитетот во Мериленд.
* Во Берлин, шеснаесет големи, црвени „*Е“* биле изградени по должината на дел од познатиот ''Unter den Linden'' булевар. Наречен "Ајнштајн милја", „*Е“*, што биле поставени од април до септември 2005 година и прикажувале информации за теории и животот на Алберт Ајнштајн.
* Во Египет, Александриската библиотека го организираше Ајнштајновиот симпозиум.
* Сан Марино издаде комеморативна паричка од 2 евра.
* Денот на Кирвицер 2005 година во Кадаш, Чешка, бил посветен на теориите на Ајнштајн.
* Периметарскиот институт за теоретска физика, Ватерло, Онтарио, Канада, била домаќин на **Ајнштајн фест** од 30 септември до 23 октомври.
* *Светско-веб-емитување на Ајнштајн*, во организација на ЦЕРН, се одржала на 1 декември 2005 година.
* Виолинистот ЏекЛибек и професорот по физика на Универзитетот Оксфорд, Брајан Фостер создале заедничка презентација, *Универзумот на Ајнштајн*, за Светската година на физиката, и продолжиле со неа да патуваат и во 2010-тите.

Податотека:EinsteinE.JPG|Едно од 16-те Ајнштајн *Е* на Берлин, Унтер ден Линден
Податотека:Einstein sculpture at Questacon in April 2008.jpg|Статуа во Квестакон, Канбера, територија на главниот град на Австралија, 2005 година


## Наводи

## Надворешни врски

* Светска година на физиката 2005 година 
* Ајнштајн 2005 година 
* Список на настани во САД планирани да ја одбележат Светската година на физиката 

Категорија:Празници на Обединетите нации
Категорија:Алберт Ајнштајн
Категорија:Науката во 2005 година
Меѓународна година на пустини и пустинирање

2006 година била прогласена за **Меѓународна година на пустини и пустинирање** од страна на Генералното собрание на Обединетите нации.

## Цели
Целта на годината било ширење на свест за пустинските области на светот и особено за проблемот со пустинирањето.

## Теми
Темите за истражување на годината биле пустините и особено проблемот со пустинирањето.

## Поврзано

* Меѓународни години на Обединетите нации
* 2007 година: Меѓународна година на планетата Земја
* Светски ден за борба против опустинувањето и сушата
* Конвенција на Обединетите нации за борба против пустерификацијата

## Наводи


## Надворешни врски

* Меѓународна година на пустини и пустинирање
* Набerудувања на Обединетите нации

Категорија:2006
Категорија:Празници на Обединетите нации
Меѓународна година на јазиците

Генералното собрание на Обединетите нации ја прогласило 2008 година за **меѓународна година на јазиците**, согласно резолуцијата на УНЕСКО. Резолуцијата, исто така, ја потврдила потребата да се постигне целосна рамноправност меѓу шесте официјални јазици на мрежните места на Обединетите нации.

## Потекло
Годината била наменета за решавање на прашањата за јазичната разновидност (во контекст на културната разновидност), почитувањето на сите јазици и повеќејазичноста. Во резолуцијата се дискутирало и за јазичните прашања во самите Обединети нации.

УНЕСКО била задолжена за координирање на одбележувањето на годината и официјално ја започнала по повод Меѓународниот ден на мајчиниот јазик, 21 февруари 2008 година.

## Набљудувања
Покрај официјалните настани водени од УНЕСКО, разни национални, академски и невладини организации спонзорирале настани, мрежни места и други прослави на *IYL*. На мрежната страница на УНЕСКО има список на проекти доставени од поединци и организации.

## Наводи

## Поврзано

* Универзална декларација за јазичните права

## Надворешни врски

* Страница на порталот на УНЕСКО: „2008 година, меѓународна година на јазиците - јазиците се важни!“
* Страна на портата на ООН: „Меѓународна година на јазиците“
* Страница ICVWiki на „Светска мрежа за јазична разновидност“ (Maaya) која вклучува календар на настани за IYL
* Поддршка за меѓународна година на јазиците 2008 година

## Литература

* Jostes, Brigitte (2012): Anno 2008: Internationales Sprachenjahr und internationale Fragen der sprachlichen Bildung. Во: PhiN 60, 14-47.
Категорија:Празници на Обединетите нации
Меѓународна година на компирот

2008 година била прогласена за М**еѓународна година на компирот** од страна на Обединетите нации, истакнувајќи дека компирот е главна храна во исхраната на светската популација и потврдувајќи ја потребата да се насочи светското внимание кон улогата што компирот може да ја има во обезбедувањето безбедност на храна и искоренување на сиромаштијата. Организацијата за храна и земјоделство била поканета да го олесни спроведувањето.

Соодветната резолуција донесена на 25 ноември 2005 година од Организацијата за храна и земјоделство, која требало да го олесни спроведувањето на годината, ја потврдила „*потребата за заживување на јавната свест за односот што постои помеѓу [[сиромаштија]]та, [[Безбедност на храна|безбедноста на храната]], [[неисхранетост]]а и потенцијалниот придонес на компирот да го победи гладот*“.

Ова била едно од многуте меѓународни прослави прогласени за специфични денови, месеци и години. 2008 година била споделена со Меѓународната година на санитација.

Се надевале дека назначувањето на Меѓународната година ќе го стори компирот она што го направила Меѓународната година на ориз (2004) за таа главна храна, имено, да инспирира изложби, образовни програми, филмови, публикации и поголема јавна свест за мултинационалните напори во име на нашите ресурси за храна. 2008 година била прогласена и за Национална година на компирот во Перу.

Неколку функции и настани биле одржани низ целиот свет, вклучително и оние од Здружението на Обединетите Нации во Канада, во чест на Валас Мекејн, ко-основач на McCain Foods Limited.

## Поврзано

* Меѓународна година на пулсирања
* Меѓународна година на киноа

## Наводи

## Надворешни врски

* Меѓународна година на компирот 
* Меѓународен симпозиум за живеење со компири (ISLP'08) 
* Резолуции на ФАО 2005 година
* Меѓународен центар за компири

Категорија:2008
Категорија:Компири
Категорија:Празници на Обединетите нации
Меѓународна година на здравјето на растенијата

Во декември 2018 година, Генералното собрание на Обединетите нации донело Резолуција со која се прогласила 2020 година за *Меѓународна година на здравјето на растенијата* (IYPH). Целта на *IYPH* била да ја подигне глобалната свест за тоа како заштитата на здравјето на растенијата може да помогне да се стави крај на гладот, да се намали сиромаштијата, заштита на животната средина и зајакнување на економскиот развој.

## Поврзано

* Агрономија
* Интегрирано управување со штетници
* Здравје на растенијата

## Наводи

## Надворешни врски

* Портал за меѓународна година на здравјето на растенијата

Категорија:Агрономија
Категорија:Празници на Обединетите нации
Категорија:Фитопатологија
УНМИК

**Привремена административна мисија на Обединетите нации на Косово** (англиски: United Nations Interim Administration Mission on Kosovo) е официјално нарачана мисија на Обединетите нации на Косово и Метохија. УНМИК го опишува својот мандат како „да му помогне на Советот за безбедност на Обединетите нации да постигнат општа цел, имено да обезбеди услови за мирен и нормален живот за сите жители на Косово и да ја унапреди регионалната стабилност на западен Балкан".

УНМИК е основан според Резолуцијата 1244 на Советот за безбедност, која била усвоена на 10 јуни 1999 година. Во таа резолуција, ООН одлучила да „[распореди] на Косово, под покровителство на Обединетите нации, [меѓународно] граѓанско и безбедносно [присуство]“.

## Наводи

Категорија:Управување со Косово
Меѓународна година на мешунките

**2016 година** била прогласена за **Меѓународна година на мешунките** од шеесет и осмата сесија на Генералното собрание на Обединетите нации на 20 декември 2013 година. Организацијата за храна и земјоделство (ФАО) на Обединетите нации била номинирана да прогласи година на семињата, попознати како мешунки.

## Цел
ФАО имала намера да ги направи луѓето посвесни за хранливата вредност на мешунките, за нивниот придонес кон одржливоста и посигурната храна. Годината требало да ја олесни соработката во рамките на системите за производство на храна за подобро искористување на белковините во мешунките. Исто така, годината требало да го промовира производството на мешунки ширум светот, да ја подобри ротацијата на земјоделските култури и да ја подобри трговијата со мешунки.

*IYP* 2016 имала за цел да ја зголеми јавната свест за нутритивните придобивки од мешунките како дел од одржливото производство на храна насочено кон безбедноста и нутритивноста на храната. Годината создала единствена можност за поттикнување на врски низ целиот синџир на исхрана што подобро ќе ги искористело белковините засновани на мешунки, понатамошното глобално производство на мешунки, подобро ќе ги искористело ротациите на земјоделските култури и ќе ги решело предизвиците во трговијата со мешунки. Диетата е важен придонесувач за здравјето и за болеста. Повеќето земји се соочуваат со проблеми со исхраната, од недоволна исхранетост и недостаток на микроелементи до дебелина и болести поврзани со исхраната (како што се дијабетес тип 2 и одредени видови на рак) или мешавина од нив. Мешунките се храна богата со хранливи материи, која како дел од здравата исхрана може да помогне во борбата против неисхранетоста и во развиените и во земјите во развој.

Организацијата за храна и земјоделство на Обединетите нации (ФАО) изјавила дека Меѓународната година на мешунките помогнала да се подигне свеста на глобално ниво за многу придобивки од мешунките, како што се гравот, леќата и леблебијата, придобивките морало дополнително да се зајакнат за да се постигнат новите развојни цели на меѓународната заедница.

## Важноста на пулсирањата
Мешунки се грав и грашок што се берат суви. Примери се леќа, наут, шарен грав, грав и многу повеќе.

# Мешунки обезбедуваат витален извор на растителни белковини и аминокиселини за луѓето, со што се обезбедува безбедност на храната.
# Како дел од здравата исхрана богата со растителни влакна, мешунките се борат против дебелината.
# Мешунките исто така спречуваат и помагаат во управувањето со хронични болести како што се дијабетес, коронарни состојби и рак.
# Мешунките се важен извор на растителни белковини за добиток.
# Мешунките повлекуваат азот од воздухот во почвата, зголемувајќи ја плодноста на почвата.
# Мешунките користат помалку вода отколку повеќето други белковински култури, што ги прави одржлив земјоделски избор.

## Наводи

## Надворешни врски

* 
* Организација за храна и земјоделство
* Меѓународна година на пулсирања 

Категорија:Празници на Обединетите нации
Меѓународна година на кристалографијата

**Меѓународната година на кристалографијата** (кратенка: **IYCr2014**) бил настан промовиран во 2014 година од Обединетите нации за прослава на стогодишнината од откривањето на рендгенска кристалографија и за нагласување на глобалното значење на кристалографијата во човечкиот живот.

УНЕСКО и Меѓународната унија на кристалографија (IUCr) биле одговорни за овој настан.

Свеченото отворање на *Меѓународната година на кристалографијата* се одржало во Париз на 20 и 21 јануари 2014 година. Следувале многу активности за одбележување на Меѓународната година на кристалографија низ целиот свет.

Настанот го привлекло вниманието на Би-Би-Си и шпанскиот весник Ел Паис.

## Организации што учествуваат
Повеќето кристалографски организации во светот организирале различни настани. Меѓу нив спаѓале Меѓународната унија на кристалографија, Европската асоцијација за кристалографија, Американската асоцијација за кристалографија, Турската асоцијација за кристалографија и Дојче Геселсхафт за Кристалографија.

## Комеморативни публикации
Австралија, Австрија, Белгија, Велика Британија, Индија, Израел, Италија, Лихтенштајн, Северна Кореја, Мексико, Молдавија, Полска, Португалија, Словачка, Словенија, Јужна Кореја и Швајцарија издале посебни марки за оваа пригода.

## Наводи

## Надворешни врски

* Официјална страница
Категорија:Празници на Обединетите нации
Категорија:Науката во 2014 година
Црква „Св. Илија“ - Лисичани

**Свети Илија** — главна селска црква во селото Лисичани.

Црквата се наоѓа на пошумен рид во самото село и околу нејзе се наоѓаат селските христијански гробишта.

## Историја

Камен-темелникот на црквата бил поставен и осветен во 1995 година од страна на митрополитот г. Тимотеј. Била подигната на темели од постара црква, веројатно од 1560 година, која не се знае кога и зошто е срушена.

## Галерија


Податотека:Гробишта во Лисичани 2.jpg|Селските гробишта
Податотека:Црква „Св. Илија“ - Лисичани 4.jpg|Помошниот објект
Податотека:Црква „Св. Илија“ - Лисичани.jpg|Црквата
Податотека:Црква „Св. Илија“ - Лисичани 5.jpg|Апсидата
Податотека:Црква „Св. Илија“ - Лисичани 2.jpg|Влезот
Податотека:Гробишта во Лисичани.jpg|Селските гробишта


## Поврзано
* Кичевско архијерејско намесништво
* Прва кичевска парохија
* Лисичани

## Наводи

## Надворешни врски

Категорија:Лисичани
Лисичани
Категорија:Македонската архитектура во 1995 година
Меѓународна година на соработката

2012 година била назначена како **Меѓународна година на соработката** од страна на Генералното собрание на Обединетите нации на 18 декември 2009 година.

Со назначувањето била почестена употребата на кооперативни организации за да се придонесе кон социо-економскиот развој низ целиот свет. Официјално започнала на 31 октомври 2011 година со тема „*Кооперативните претпријатија градат подобар свет*“. Генералниот секретар на Обединетите нации Бан Ки Мун бил поканет да зборува на самитот на Меѓународната кооперативна алијанса во ноември 2011 година за да го прославел назначувањето.

## Наводи

Категорија:Празници на Обединетите нации
Меѓународна година на одржлив туризам за развој

2017 година била прогласена за **Меѓународна година на одржлив туризам за развој** од страна на Генералното собрание на Обединетите нации на 4 декември 2015 година, во врска со одржливиот туризам кон целите на одржлив развој (СДГ).

## Наводи

## Надворешни врски

* 2017 Интернационална година на одржлив туризам за развој портал

Категорија:Празници на Обединетите нации
Меѓународна година на биоразновидноста

**Меѓународната година на биоразновидноста** (**IYB**) — едногодишна прослава на биоразновидноста и нејзината важност, што се одржала на меѓународно ниво во 2010 година. Соодветно со датумот на целта за биоразновидноста во 2010 година, годината била прогласена од 61вата сесија на Генералното собрание на Обединетите нации во 2006 година.

Таа требало да помогне да се подигне свеста за важноста на биоразновидноста преку активности и настани, да се влијаело врз носителите на одлуки и „д*а се подигне биоразновидноста поблиску до врвот на политичката агенда*“.

## Заднина
Генералното собрание на Обединетите нации ја прогласила 2010 година за Меѓународна година на биоразновидноста (Резолуција 61/203). Оваа година се совпаднала со целта за биоразновидност во 2010 година усвоена од страните на Конвенцијата за биолошка разновидност (КБР) и од шефовите на држави и влади на Светскиот самит за одржлив развој во Јоханесбург во 2002 година.

Секретаријатот на Конвенцијата за биолошка разновидност, со седиште во Монтреал, Канада, ја координирал кампањата за Меѓународната година на биоразновидноста.

Воспоставена на Самитот на планетата Земја во Рио де Жанеиро во 1992 година, *Конвенцијата за биолошка разновидност* бил меѓународен договор за зачувување и одржливо користење на биоразновидноста и правично споделување на придобивките од биоразновидноста. Конвенцијата имала скоро универзално учество, со 193 страни.

## Главни цели во поглед на ООН
Главните цели на Меѓународната година на биоразновидноста биле:

* Подобрување на јавната свест за важноста на зачувување на биоразновидноста и за основните закани за биоразновидноста
* Подигннување на свеста за достигнувањата за зачувување на биоразновидноста што ги реализирале заедниците и владите
* Промовирање на иновативни решенија за намалување на заканите по биоразновидноста
* Охрабрете ги поединците, организациите и владите веднаш да дејствуваат за да се запре губењето на биоразновидноста
* Започнете дијалог помеѓу засегнатите страни за тоа што да направите во периодот по 2010 година

### Парола
*Биоразновидноста е љубов.* *Биоразновидноста е живот.*

## Поврзано
* Меѓународен ден на биоразновидноста, се одбежелува на 22 мај
* Деценија на Обединетите нации за биоразновидност (2011-2020)
* Меѓународна година на шумите (2011)
* Конвенција за биолошка разновидност COP10 Протокол на Нагоја (2010)
* 2010 година во науката

## Наводи
Поголемиот дел од информациите погоре, се засноваат на официјалните мрежни места на Конвенцијата за биолошка разновидност и на *Меѓународната година на биоразновидноста*.

## Надворешни врски

* Меѓународна година на биоразновидноста
* Конвенција за биолошка разновидност
* Меѓународна година на биоразновидноста во Велика Британија IYB-Велика Британија 
* Интернет извори за Меѓународната година на биоразновидноста (по вифабио)
* Меѓународна година на биоразновидноста 2010: Напред кон неуспехот? 

Категорија:Науката во 2010 година
Категорија:2010 во меѓународните односи
Категорија:Науки за животната средина
Категорија:Биоразновидност
Категорија:Празници на Обединетите нации
Грамади (Нерав)

**Грамади** — археолошко наоѓалиште во кривопаланечкото село Нерав. Претставува населба од римското време. На блага падина северно од Видин Дол, источно од Неравска Река и јужно од месноста Спас, на површина од 150 x на 100 м, при орањето на нивите се откриени делови од керамички садови со груба фактура и црвена боја. Се среќаваат и градежни материјали.

## Поврзано
*Градиште - Чука - градиште од доцноантичкото време;
*Градиште I - градиште од доцноантичкото време;
*Градиште II - градиште од доцноантичкото време;
*Кошари - населба од доцноантичкото време;
*Селиште - градиште од доцноантичкото време;
*Нерав;
*Список на археолошки наоѓалишта во Кривопаланечко.

## Наводи
Мисија за набљудување на Ангола на Обединетите нации

**Мисија за набљудување на Ангола на Обединетите нации** ***(MONUA)***, Mission d'Observation des Nations Unies à l'Angola, била основана со *резолуцијата 1118* на Советот за безбедност на Обединетите нации од 30 јуни 1997 година. Поради падот на мировниот процес во Ангола, генералниот секретар на ООН му препорачал на Советот за безбедност на ООН, мандатот на *MONUA* да не бил обновен. Мисијата официјално завршила на 26 февруари 1999 година, според условите на Резолуцијата 1213.

## Мандат
*MONUA* била последната мировна мисија во Ангола, и претходеле три други мировни мисии: UNAVEM I, II и III.

Граѓанската војна во Ангола се водела помеѓу 1974 и 2002 година и била најдолготрајниот конфликт во Африка. Од 1988 година, Сините шлемови биле присутни во Ангола како набљудувачи на конфликтот меѓу комунистичкото движење *MPLA* (Movimento Popular de Libertação de Angola), на кое му припаѓал претседателот Хосе Едуардо дос Сантос, и *UNITA* (União Nacional para a Independentancia Total de Angola), првично маоистичко движење.

На почетокот на мисијата во 1997 година, мировните сили на ООН се состоеле од приближно 3500 војници, наљудувачи и полициски единици, кои доаѓале од 17 земји. Овој број бил намален на 400 во 1999 година, кога завршила мисијата. Во конфликтот загинале седумнаесет сини шлемови.

Од раскинувањето на *MONUA*, мировните сили на ООН повеќе не биле присутни во Ангола. 
&#x5B; *[[Википедија:Се бара извор|<span title="This claim needs references to reliable sources. (September 2008)">потребно е цитирање</span>]]* &#x5D;

## Поврзано
* Граѓанска војна во Ангола
* Временска рамка на мировните мисии на Обединетите нации

## Надворешни врски
*Контекст на мисиите УНАВЕМ / МОНУА, во: Учество на Унгарија во мировните мисии на ООН во Ангола

## Наводи

Категорија:Организации основани од Обединетите нации
Категорија:Мировни мисии и операции на Обединетите нации
Категорија:Ангола и Обединетите нации
Кошари (Нерав)

**Кошари** — археолошко наоѓалиште во кривопаланечкото село Нерав. Претставува населба од доцноантичкото време. На десниот брег на Неравска Река, по површината на нивите се среќаваат делови од керамички садови, питоси и градежен материјал. Еден мештанин има пронајдено една чанковидна бронзена монета.

## Поврзано
*Градиште - Чука - градиште од доцноантичкото време;
*Градиште I - градиште од доцноантичкото време;
*Градиште II - градиште од доцноантичкото време;
*Грамади - населба од римското време;
*Селиште - градиште од доцноантичкото време;
*Нерав;
*Список на археолошки наоѓалишта во Кривопаланечко.

## Наводи
Остри Чуки (Огут)

**Остри Чуки** — археолошко наоѓалиште во кривопаланечкото село Огут. Претставува градиште од доцноантичкото време. Источно од месноста Змијарник во непосредната близина на наоѓалиштето Градиште, на височинка со зарамнето плато се среќаваат делови од керамички садови, питоси, градежен материјал и бронзени монети.

## Поврзано
*Огут;
*Список на археолошки наоѓалишта во Кривопаланечко.

## Наводи
Мисија на набљудувачи во Превлака на Обединетите нации

**Мисија на набљудувачи во Превлака на Обединетите нации** ***(UNMOP)*** била основана на 15 јануари 1996 година со *Резолуцијата 1038* на Советот за безбедност како мировна мисија за следење на демилитаризацијата на спорниот полуостров Превлака со извршување на дневни патроли за возење и возила од двете страни на границата помеѓу Хрватска и Србија и Црна Гора (конкретно, нејзината федерална единица Црна Гора).

## Мандат
Земјите кои ја поддржувале оваа мисија биле Аргентина, Бангладеш, Белгија, Бразил, Чешка, Данска, Египет, Финска, Гана, Индонезија, Ирска, Јордан, Кенија, Непал, Нов Зеланд, Нигерија, Норвешка, Пакистан, Полска, Руска Федерација, Швајцарија и Украина. Таа била распуштена на 15 декември 2002 година, датум утврден од Советот за безбедност на ООН.

## Наводи

## Надворешни врски
* https://web.archive.org/web/20031219085017/http://www.un.org/Depts/dpko/missions/unmop/

Категорија:Политика на Хрватска
Категорија:Мировни мисии и операции на Обединетите нации
Категорија:Хрватска и Обединетите нации
Мал Камлеш (Ранковце)

**Мал Камлеш ** — археолошко наоѓалиште во кривопаланечкото село Ранковце. Претставува населба од неолитското, енеолитското и бронзеното време. На 200 м јужно од патот Куманово-Крива Паланка, на брегот на Крива Река, на голема површина (150 × 100 м), пресечена со изградбата на пругата во 1943 година, се среќаваат фрагменти од керамички садови.

## Поврзано
*Ранковце;
*Список на археолошки наоѓалишта во Кривопаланечко.

## Наводи
Манастирска Дупка (Станци)

**Остри Чуки** — археолошко наоѓалиште во кривопаланечкото село Станци. Претставува сакрален објект од средниот век. На 2 км западно од селото се наоѓа мала пештера која има културен слој и остатоци од фрескоживопис.

## Поврзано
*Станци;
*Список на археолошки наоѓалишта во Кривопаланечко.

## Наводи
Меѓународна година на домородните јазици

**Меѓународната година на домородните јазици** е одбележување од Обединетите нации во 2019 година, кое имало за цел да ја подигне свеста за последиците од загрозувањето на домородните јазици низ целиот свет, со цел да се воспостави врска помеѓу јазикот, развојот, мирот и помирувањето.

## Историја
На 19 декември 2016 година, Генералното собрание на Обединетите нации ја прогласило 2019 година за *Меѓународна година на домородните јазици* врз основа на резолуција на Постојаниот форум на ООН за домородни прашања (Резолуција 71/178). Резолуцијата на Генералното собрание ја побарало Организацијата за образование, наука и култура на Обединетите нации (УНЕСКО) како водечка агенција на ООН за координација на годината.

## Цели
Меѓународната година на домородните јазици имала за цел да го насочи вниманието кон ризиците со кои се соочувале домородните јазици, особено оние значајни за развој, помирување, добро управување и градење мир. Целта била да се подобри квалитетот на животот, пошироката меѓународна соработка и видливоста и да се зајакне меѓукултурниот дијалог за да се потврди континуитетот на домородните јазици и култури.

Годината планирала да спроведе активности што ќе се формирале во следните три тематски области, опфаќајќи ја и *Агендата за одржлив развој во 2010* година и 17-те цели на одржлив развој. Вклучувањето во годината било достапно за домородните народи, организациите на системот на ООН, земјите, академската јавност, јавните и приватните тела и медиумите.

* Поддршка на ревитализација и одржување на домородните јазици преку: создавање на повеќе материјали и содржини и поширок спектар на услуги, користење јазик, информации и комуникациски технологии (поддршка).
* Зачувување на автохтоните јазици, создавање пристап до образование, информации и знаења на и за домородните јазици за домородните деца, младите и возрасните, подобрување на собирањето податоци и споделување на информации (пристап).
* Интегрирање на областите на знаење и вредностите на домородните народи и културите во пошироките социокултурни, економски и политички домени, како и културните практики како што се традиционалните спортови и игри (Промоција).

Годината имала пет главни области за интервенција:

# Зголемување на разбирањето, помирувањето и меѓународната соработка
# Создавање поволни услови за споделување на знаење и ширење на добри практики во однос на домородните јазици
# Интеграција на домородните јазици во поставување на стандарди
# Зајакнување преку градење на капацитети
# Раст и развој преку разработка на нови знаења

## Поврзано

* Декларација за правата на домородните народи
* Меѓународен ден на мајчиниот јазик
* Јавна ревитализација
* Загрозен јазик
* Списоци на загрозени јазици

## Наводи

## Надворешни врски

* Официјално мрежно место на Меѓународната година на домородните јазици
* Домородните народи на УНЕСКО

Категорија:Загрозени јазици
Категорија:Празници на Обединетите нации