Прокупец

**Прокупец** — балканска сорта грозје (*Vitis vinifera*) која се користи за правење розови и црвени вина, потоа за купажа како и за производство на вино и вињак.

## Потекло на поимот
Името го добило според градот *[[Прокупље]]*, каде што се одгледувало од дамни времиња.

## Виногорје
Прокупецот се одгледува Србија, Македонија и Бугарија. Спорадично се одгледува и во Русија.

Според Правилникот за изменување на Правилникот за класификација на препорачани и одобрени сорти на грозје за производство на вино за секоја лозарска област за производстство на вино во Македонија, *прокупецот* е препорачана сорта во виногорјата:

* Скопско Виногорје
* Велешко Виногорје
* Тиквешко Виногорје
* Кочанско-виничко Виногорје
* Кумановско Виногорје
* Кратовско Виногорје
* Пијанечко Виногорје
* Прилепско Виногорје
* Битолско Виногорје
* Преспанско Виногорје
* Охридско Виногорје
* Кичевско Виногорје
* Тетовско Виногорје

## Ботанички опис
* **Бујност** - развива многу бујна пенушка со исправени ластари.
* **Врвот на младиот [[ластар]]** е белузлаво-сив, свиткан и влакнест.
* **Зрелите ластари** се средно дебели или дебели, со кратки или средно долги виолетови интерноди. Бојата на кората на ластарите е црвеникава.
* **Зимското окце** на оваа сорта е средно развиено, конусно, покриено со темни лушпи.
* **Развиениот [[Лист (ботаника)|лист]]** е голем, цел или троделен, со прилично плитки горни странични засеци. Кората е плитко избраздена, темнозелена, мрежесто збрчкана и мека. Лицето на листот има ретки и едвај видливи пајажинести влакненца, додека на наличјето е обраснато со средно густи сиви влакна. Нервите се зелени од двете страни, добро истакнати на задната страна. Запците се со различни големини, доста заоблени.
* **Петелката** е со средна дебелина и должина, малку ребреста, зелена и делумно виолетова.
* **[[Цвет]]от** е морфолошки и функционално хермафродит со 5-6 прашници, кои се нешто повисоки по положба во споредба со добро развиениот толчник во облик на шише.
* **Зрното** е со средна големина, тркалезно, со темносина кожа, сочно, без изразен мирис и со пријатен вкус.
* **Гроздот** е со средна големина, поретко голем, со цилиндрично-конусен облик, средно збиен. Тежината на гроздот значително варира во зависност од сортата и клонот од 150 до 300 грама. Гроздот најчесто се наоѓа на четвртото и петото коленце на родниот ластар. Петелката на гроздот е кратка и зелјеста.

## Агробиолошки особености
* **Епоха на зреење** - грозјето зрее помеѓу III и IV епоха. Многу доцна сорта со долга вегетација.
* **Стапката на плодност** е многу висока и се движи од 1,3 до 1,6.
* **Принос на грозје** - многу приносна сорта. Приносите на грозје варираат од 15.000 до 20.000 кг/ха.
* **Закројување** - му одговара кратко кроење. Кондирите се режат на 2-3 окца.
* **Облици на одгледување** - сите на кои може да се примени краткa резидба. Во старите лозја се одгледува со или без колци бидејќи тоа го овозможуваат силните и исправени ластари.
* **Видови почви** - дава најдобри резултати на суви, пропустливи, лабави, камено-чакални, умерено плодни и топли почви.
* **Отпорност на криптогамски заболувања** - средно отпорен на пепелница, а многу чувствителен на пламеница. Има изразена отпорност на сива мувла.
* **Отпорност на ниски температури** - умерено отпорен е на зимски мразови. Окцата замрзнуваат на - 16&nbsp;°C.
* **Афинитет кон подлоги** - се препорачуваат следните подлоги: *Berlandieri X Riparia kober 5BB*, *Teleki 8B*, *Š XB 41B*, *SO4*, *Rupestris du Lot* и други.

## Поважни особености

## Технолошки и органолептички особености на ширата и на виното

### Особености на ширата
Ширата содржи 18-22% шеќер и 6-7 вкупни киселини. Безбојна е. При посилно цедење на грозјето се добива шира со розовкаста боја. Вкусот и мирисот се пријатни. Приносот на сокот е 65-70%.

### Особености на виното
Виното содржи 11-13% алкохол и 5-6 вкупни киселини. Многу питко, освежувачко, црвена или рубин црвена боја, мирисните ароми се комбинација на вишна и цреша. Кога се остава подолго време во комината, виното станува горчливо поради ослободување на танини. Со одлежување, виното добива на квалитет.

## Консумирање
Се препорачува консумација на температура од 16-18°С со лесни предјадења, тестенини и варива.

## Поврзано
* Каберне совињон
* Вранец

## Наводи

## Надворешни врски

Категорија:Грозје
Категорија:Вино
Категорија:Македонски вина
Категорија:Зборови што ги нема во ТРМЈ