Етика на маркетингот

**Етика на маркетинг** е област во применетата етика која се занимава со морални принципи зад работата и регулирањето на маркетингот. Некои области на маркетингшката етика, (етика на рекламирање и промоција на маркетингот) се поклопуваат со терминот медиумска етика.

## Фундаментални прашања во етиката на маркетингот
### Рамки на анализа за етика на маркетинг
Можни рамки:

* Вредносно-ориентирана рамка, што врши анализа на етичките проблеми врз основа на вредностите кои тие ги прекршуваат (пр. искреност, автономија, приватноста, транспарентност на пазарот).
* Акционерски- ориентирана рамка што врши анализа на етичките проблеми врз основа на тоа на кого тие влијаат (на пример, потрошувачи, конкуренти или  општеството како целина).
* Процес-ориентирана рамка, што врши анализа на етичките проблеми во однос на категориите што се користат од страна на маркетинг специјалисти (на пример, истражување, цена, промоција, место).

Ниту една од овие рамки не дозволува, сама по себе, удобна и целосна категоризација на големиот број на прашања во маркетингшката етика.

### Анализи засновани на моќ
Спротивно на популарните впечатоци, не секој маркетинг е негативен и не секој маркетинг оди во корист на компанијата. Во маркетингот, односот меѓу производителот и потрошувачот или купувачот и продавачот може да биде негативен или да постои соработка. Ако маркетингшката ситуација е негативена, се јавува друга димензија на разлика која ја опишува рамнотежата на моќта помеѓу производителот / потрошувачот или купувачот / продавачот.

Моќта може да биде концентрирана на производителот, но факторите како што се над-набавката или законодавството може да ја смени моќта да се концентрира кон потрошувачите. Идентификување за тоа каде е моќта и дали рамнотежата на моќта е важна за разбирање на позадината на етичката дилема во маркетингшката етика.

### Дали маркетингот сам по себе е зло?
Популарните анти-маркетинг ставови што најчесто се дискутират на блоговите  и современата литература  се дека секој вид на маркетинг е сам по себе зло. Ова е врз основа на аргументот дека маркетингот мора да изврши најмалку една од трите грешки:

* Оштетување на лична автономија. Жртвата на маркетингот во овој случај е потенцијалниот купувач чие право на самоопределување е прекршено.
* Нанесување штета на своите конкуренти. Претерано жестоката конкуренција и несовесните маркетинг тактики се особено поврзани со заситените пазари.
* Манипулирање со општествените вредности. Жртвата во овој случај е општеството како целина или животната средина. Аргументот е дека маркетингот промовира конзумирањето и трошењето.
* Маркетингот има големо влијание врз нашата слика која ја градиме сами за себе, за нашата способност да се однесуваме етички еден кон друг и го уништува секое знаење и акција која би можеле да помогнат да го смениме тоа.
* Маркетингот/Рекламирањето создава извештаченост и влијание за ставовите.

## Специфични прашања во маркетингшката етика
### Истражување на пазарот

Етичка опасност во истражувањето на пазарот вклучува:

* Инвазија на приватноста.
* Стереотипи.

Стереотипи се појавуваат поради некоја анализа на вистинските потреби на населението за да се направи приближување и да се групираат поединци во групи. Меѓутоа, ако се спроведе неодговорно, стереотипите може да доведат до различни етички несакани резултати. Во изјавата за етика на американското здружение за маркетинг, стереотипите се соочени со обврската да покажат почитување ("да ги признаат основните човекови достоинства на сите акционери").

### Публика на пазарот на трудот

Етичката опасност вклучува:
* Со исклучок на потенцијалните клиенти од пазарот: селективниот маркетинг се користи за да ја обесхрабри побарувачката од несакани сектори на пазарот или целосно да го одземе нивното право.
* Целење на ранливи групи(на пример, деца, стари).

Примери за несовесно исклучување на пазарот  или селективен маркетинг се последните индустриски ставови за хомосексуалност, етничко малцинство или големи пазари. Спротивно на популарниот мит дека етиката и профитот не се мешаат, мешањето на овие пазари се покажа високо профитабилно. На пример, 20% од американските облека продажба има сега плус големина.
Друг пример е селективен маркетинг на здравствената заштита, така што непрофитабилните сектори (односно постарите) нема да се обидат да ги стекнат придобивките за кои тие имаат право.

Друг пример на исклученост на пазарот е исклучување на фармацевтската индустрија за земјите во развој од лекови против сидата.

Примери за маркетинзи кој неетички целат на постарите групи се: животни доверби, измама за споделување на време , масовна маркетинг измама  и други.

Старите имаат непропорционало големо количество на богатството во светот и затоа се цел на финансиска експлоатација.
 
Во случај на деца, главни штетни производи се храна, мода и играчки. Децата се профитабилен пазар: "... децата од 12 и под 12 години трошат повеќе од 11000000000 $ од нивните сопствени пари и влијаат на одлуките за трошење во семејството во вредност од 165.000.000.000 $", но не се способни да ги разбират или да се спротивстават на  маркетинг тактиките на млади години ("Децата не ја разбираат убедливата намера сè додека не наполнат осум или девет години" ). На постари години, конкурентните чувства кон другите деца се посилни од финансиска смисла. Практиката за проширување на детскиот маркетинг од телевизијата до училишниот двор е контроверзна. Ова е избераната список на онлајн статии:

* Sharon Beder, *Маркетинг за деца ([[University of Wollongong]], 1998).
* Miriam H. Zoll, Етика на психолошки предизвик на маркетингот за деца, (2000).
* Donnell Alexander и Aliza Dichter, *Реклами и деца: How young is too young?
* Rebecca Clay, *Рекламирање до деца: Дали е етички?* (Monitor on Psychology, Volume 31, No. 8 September 2000), American Psychological Association
* Media Awareness Network. *'Како пазарот цели на децата*.

Други ранливa публика се новите пазари во земјите во развој, каде што на јавноста не може да биде доволно свесна за квалификувани маркетинг пренесен од развиените земји и каде, спротивно на тоа, на пазарот можеби не се свесни колку претерано моќни може да бидат нивните тактики. Друга ранлива група се ментално нестабилни потрошувачи.

Дефиницијата на ранливост е исто така проблематична. Chris Akabusi е водечки академски автор на маркетингката етика и неговите теории се широко дебатирани.

### Цени во етиката

Список на неетички ценовни практики.
* Понуда за местење
* Дампинг (ценовна политика)
* Грабливи цени
* Ценовна дискриминација
* Ценовно одредување
* Ценовна војна
* Supra конкурентни цени
* Променливост на цени

### Етика во рекламирањето и промоцијата
#### Содржина

Етички стапици во рекламирањето и промотивните содржини вклучуваат:

* Прашања за вистината и искреноста. Во 1940-тите и 1950-тите, тутунот се користел за да се рекламира како *промоција* на здравје.

Денес рекламаторот кој нема да ја каже вистината, не само што оди против моралот, но исто така и против законот. Сепак, законот дозволува малку отстапки.

* Прашања за насилство и вулгарности. Насилството е прашање особено во рекламите за деца каде е најверојатно тоа да се види од страна на децата.
* Вкус и контроверзии. Рекламирањето на одредени производи силно може да повредат некои луѓе, а да се во интерес на другите. 
.

Рекламирањето на кондоми стана прифатливо во интерес на  превенција на СИДА, но сепак се гледа од страна на некои како промовирање на промискуитет. Некои компании всушност продаваат врз основа на контроверзно рекламирање. Sony исто така, често се привлекуваат критики за несовесни содржини (портрети на Исус кој ги налути религиозните групи; графити на недвижностите во поголемите градови во САД).

* Негативни рекламирачки техники се напади на други реклами. Во негативна реклама, рекламата ги истакнува недостатоците на конкурентските производи, а ги прикажува предностите на своите. Методите се најпознатите од политичката сфера: пример негативна политичка кампања.

#### Канали за Испорака
* Директниот маркетинг е најконтроверзниот начин на рекламирање канали, особено кога пристапите се несакани. ТВ рекламите и директната пошта се вообичаени примери. Електронски спам и телемаркетинг ги поместуваат на границите на етиката и законитоста.
* Асистентите во некоја организација или политичките застапници за реклами се примери за начините за доставување на маркетинг пораката под маска на независни коментари за даден производ и текст. На пример, лажни критики можат да бидат објавени на Амазон. Асистентите се првенствено за  испорака на пораки, но тие исто така може да се корисат за да менување на цените на аукциите, како што се аукциите на Ebay.

#### Лажно рекламирање и етика

Друга повреда на маркетингшката етика може да се направи со употреба на лажно рекламирање. Оваа форма на рекламирање не е специфична за еден целен пазар, а понекогаш може и да не биде забележана од страна на јавноста. Постојат голем број на различни начини на кои лажниот маркетингот може да биде претставен на корисниците, еден од овие методи се постигнува преку употреба на хумор. Во студијата спроведена од страна Hassib Shabbir и Des Thwaites, 238 реклами беа оценети и 73,5% од нив е пронајдено дека  користат лажни маркетинг практики. Од оние реклами кои беа спроведени погрешно, 74,5% користат хумор како маскирчки уред со цел да се доведат во заблуда потенцијалните клиенти. Дел од она што ја оправдува студијата е идејата дека хуморот обезбедува бегство или ослободување на некој вид на човековите ограничувања и дека некои реклами имале намера да ги искористат предностите на оваа страна на погрешно рекламирање на производ што потенцијално може да стекнат повеќе клиенти. Проучувањето исто така покажа дека сите видови на хумор се користат за да се измамат потрошувачите и дека постојат одредени видови на хумор кои се користат при донесувањето на одредени лажни тврдења.

Важно е да се разбере дека хуморот не е единствениот метод кој се користи за да ги одврати мислите на потрошувачите од она што всушност го нуди производот. Пред да се направи купување, секогаш треба да се спроведат истражувања со цел да стекне подобро разбирање во она што се инвестира.

### Употребата на етиката како маркетинг тактика
Деловната етика ја зголемува загриженоста кај поголемите компании, барем од 1990-тите. Големите корпорации повеќе се плашат од оштетување на нивниот имиџ поврзан со несовесните практики. 
* The Body Shop е пример за компанија која се рекламира себе и целата палета на производи единствено со етичка порака.
* Greenwash е пример на стратегија која се користи за да се направи компанијата етичка, кога нејзините неетички практики несовесно продолжуваат.
* Liberation marketing е уште една стратегија каде еден производ може да се маскира зад сликата, која апелира до опсег на вредности, вклучувајќи ги и етичките вредности во врска со начинот на живот и антипотрошуваштвото.

*"Либералниот маркетинг ја зема целосно предвид масовната критика на старата култура - потрошувачката како согласност - ја потврдува и решава. Либералниот маркетинг ги замислува потрошувачите ослободени од старите спроведувачи на редот и  оковите на капитализмот, избегнување на рутината на бирократијата и хиерархијата, за да дојдат во допир со нив самите и конечно, да ја најдат автентичноста."* (Thomas Frank)



### Маркетинг стратегија
Главното теоретско прашање е дебатата меѓу слободните пазари и регулираните пазари.
Во вистински слободен пазар, било кој учесник може да се направи или да промени правило. Сепак, кога новите правила
се измислени и се премногу различни и се спроведени брзо, другите учесници може да одговорат со
обвинувања за неетичко однесување, наместо менување ма нивното однесување. Повеќето пазарите не се целосно слободни: вистинската дебата се однесува на соодветниот степен на регулација.

### Дополнителни прашања во маркетингшката етика
Маркетингшката етика се поклопува со етиката во однос на проблемите со потрошувачката поврзани со пакување на производите.
Некои, како членовите на групата за адвокати No Free Lunch (organization), тврдат дека маркетингот од страна на фармацевтските компании негативно влијае на пропишување на практиките кај лекарите, кои влијаат врз пропишувањето на  лековите на пазарот, врз другите што можат да бидат поевтини или подобри за пациентот.

Етичкото размислување реагира на ситуации кои се занимаваат со принципи во врска со човековото однесување во однос на соодветноста и несоодветност за одредени комуникација и акција. Со други зборови, етиката разликува помеѓу добро и лошо. Бизнисите се соочуваат со етички одлуки секој ден и дали вработените одлучите да ја користите етиката како водечка сила за водење бизнис од страна на бизнис водачите, како што се менаџерите. Продавачите се етички одговорни за тоа што се пласира и каква е сликата за тој производ. Со тоа, се вели, дека продавачите треба да се разберат што е добра етика, како и да се вклучат во различни маркетинг кампањи за добра етика за да се постигне публиката да се здобие со доверба од клиентите.

Маркетингшката етика, без оглед на производот што го нуди или на пазарот на кој е насочен, ги поставува насоките кои добриот маркетинг ги практикува. Кога компаниите создадаваат високи етички стандарди, тие учествуваат во етичкиот маркетинг. На пазарот етички и ефикасно треба да се потсети дека сите маркетинг решенија и напори се неопходни да се исполнат и да одговараат на потребите на клиентите, добавувачите и бизнис партнерите. Етичкото однесување треба да се воведе низ деловната култура и преку практиките на компанијата.

## Регулирање и спроведување

Маркетингшката етика и законот за маркетинг се поврзани субјекти. Релевантните области на правото ги вклучуваат законот за потрошувачи кој ги штити потрошувачите и антимонополскиот закон кој ги штити конкурентите и во двата случаи, против несовесните маркетинг практики.

## Надворешни врски
* Американската маркетинг асоцијација за етика  (2004)
* "Ethics in Marketing ." Енциклопедија на Бизнис и Финансии. Mohandeep Singh. Thomson Gale, 2001. eNotes.  2006. 16 Oct, 2006
* [ Маркетингшки етички ресурси од Центар за проучување на етиката во професиите, [Illinois Institute of Technology].
* Direct Marketing Association, Насоки за етичката деловна пракса  (September 2006)
*  Прирачник за етика во рекламирање во католичката црква 
* Federal Trade Commission, FTC Насоки за рекламирање 

## Поврзано
* Маркетинг
* Пропаганда

## Наводи

## Библиографија
* 
* 

Категорија:Деловна етика
Категорија:Применета етика