Нептун

**Нептун** — осма и најоддалечена планета во Сончевиот Систем. Неа ја открил германскиот астроном Јохан Готфрид Гале во 1846 година. Освен овие податоци за Нептун не се знаело многу сè додека вселенската сонда „Војаџер 2“ не го посетила во 1989 година. Оваа светла сина топка речиси нема никакви површинси обележја. Во време кога ја фотографирал „Војаџер 2“, серија бури познати под името Големата темна дамка (*која подоцна исчезнала*) можела да се види како брзо се движи во насока спротивна на вртењето на планетата. Нептун има свои прстени како и другите гасовити џинови. Постојат четири скоро невидливи прстени составени од темни парчиња мраз. Таа е четвртата најголема планета по пречник и трета по маса; Нептун има 17 пати поголема маса од Земјата и е нешто помасивен од блискиот Уран, кој има маса од 14 Земјини маси, но е нешто помал поради поголемата густина. Планетата е именувана по Нептун, римскиот бог на морето. Неговиот астрономски симбол (♆, Уникод U+2646) е стилизирана верзија од Посејдоновиот Трозабец. Најмногу се разликува по тоа што има елиптична орбита.

Сината боја на Нептун доаѓа од гасот метан. Метанот исто така влијае врз бојата на Уран. Нептун е најветровита планета во нашиот Сончев Систем. Ветриштата кои дуваат со брзина од 2.200 км на час дуваат од исток кон запад на планетата.

Нептун околу својата оска се завртува за 16,1 часа а околу Сонцето за 164,8 години. Нептун има 8 месечини од кои најпозната и најголема е Тритон.

## Историја

### Откривање
Некои од најраните снимени набљудувања што некогаш биле направени преку телескоп, цртежите на Галилео на 28 декември 1612 и 27 јануари 1613 содржат зацртани точки кои се совпаѓаат со она што е сега познато дека е позицијата на Нептун. Во двете прилики, Галилео се чини дека го погрешил Нептун за неподвижна ѕвезда кога се појавила во близина - кон Јупитер на ноќното небо

Оттука, тој не е заслужен за откривањето на Нептун. На неговото прво забележување во декември 1612 година, Нептун беше речиси неподвижен на небото, бидејќи токму тој пат се појави повратна. Ова очигледно назад движење се создава кога Земјината орбита го зема минатото надворешна планета. Бидејќи Нептун го започна својот годишен ретрограден циклус, движењето на планетата беше премногу мало за да биде откриено со малиот телескоп на Галилео. Во јули 2009 година, физичарот од Универзитетот во Мелбурн, Дејвид Џејмисон, најавил нови докази дека Галилео бил барем свесен дека ѕвездата што ја видел се движела во однос на неподвижните ѕвезди.

[лево|мини|upright|[Галилео Галилеј|Галилео Галилеj]]

Во 1821 година, Алексис Бувард објавил астрономски маси на орбитата на соседот на Нептун, Уран. Последователните набљудувања откриле значителни отстапувања од табелите, водејќи ја Bouward да претпостави дека непознатото тело ја вознемирувало орбитата преку гравитациската интеракција. Во 1843 година, Џон Куч Адамс почнал да работи на орбитата на Уран користејќи ги податоците што ги имал. Директорот на опсерваторијата на Кембриџ, Џејмс Чаилис, побарал дополнителни податоци од Сер Џорџ Ејри, астроном Ројал, кој го доставил во февруари 1844. Адамс продолжил да работи во 1845-46 и произвел неколку различни проценки за новата планета..
[лево|мини|227x227пкс|[Ирбен Леверје|Ирбен Леверjе]]
Во 1845-46, Ирбен Леверие, независно од Адамс, развил свои пресметки, но не предизвикал ентузијазам кај своите сонародници. Во јуни 1846 година, откако ја видел првата објавена проценка на должината на планетата и неговата сличност со проценката на Адамс, Ери го убедил Челис да ја бара планетата. Challis залудно исчисти небото во текот на август и септември.

Во меѓувреме, Леверие со писмо побара од астрономот на опсерваторијата Берлин, Јохан Готфрид Гале, да пребарува со рефракторот на опсерваторијата. Хајнрих , студент на опсерваторијата, му предложил на Гали дека можат да ја споредат неодамна изготвената карта на небото во регионот на предвидената локација на Левериер со сегашното небо да ја бара одликата за поместување на една планета, наспроти неподвижна ѕвезда. Вечерта на 23 септември 1846 година, денот кога Гале го примил писмото, тој го открил Нептун во 1 °, каде што Ле Верие предвиде дека е околу 12 ° од предвидувањата на Адамс. Подоцна, Часис сфатил дека двапати ја набљудувал планетата, на 4 и 12 август, но не го препознал како планета, бидејќи немал ажурирана карта за ѕвезди и бил оддалечен од неговата истовремена работа за набљудување на кометата.

Во пресрет на откритието, имаше многу националистичко соперништво меѓу Французите и Британците околу тоа кој заслужуваше кредит за откривањето. На крајот, се појави меѓународен консензус дека и  Леверие и Адамс заеднички заслужуваат кредит. Од 1966 година, Денис Роулинс го доведува во прашање кредибилитетот на тврдењето на Адамс за заедничко откривање, а прашањето беше повторно оценето од страна на историчарите со враќањето на "Нептунските документи" (историски документи) во 1998 година во Кралската опсерваторија, Гринич. По разгледувањето на документите, тие сугерираат дека "Адамс не заслужува еднаков кредит со Леверие за откривањето на Нептун. Овој кредит му припаѓа само на лицето кое успеало двете да го предвидат местото на планетата и во убедувањето на астрономите да го бараат тоа".

### Именување

Кратко по неговото откривање, Нептун едноставно се нарекувал како "планета на надворешната страна на Уран" или како "планета на Ле Верие". Првиот предлог за името дошол од Гале, кој го предложи името Јанус. Во Англија, Халис го предложи името Океан.

Тврдејќи го правото да го именува неговото откритие, Ле Верие брзо го предложил името Нептун за оваа нова планета, иако лажно тврдел дека ова било официјално одобрено од француското биро за надолжување..Во октомври, тој се обидел да ја именува планетата Ле Верие, по него, и тој има лојална поддршка во ова од директорот на опсерваторијата, Франсоа Араго. Овој предлог се сретнал со цврста отпорност пред Франција. Францускит алманах брзо го вовел името Хершел за Уран, по откривачот на оваа планета, Сер Вилијам Хершел, и Леверие за новата планета.

Струве излезе во корист на името Нептун на 29 декември 1846 година, на Академијата на науките во Санкт Петербург.Наскоро, Нептун стана меѓународно прифатено име. Во римската митологија, Нептун бил богот на морето, идентификуван со грчкиот Посејдон. Барањето за митолошко име се чинело дека е во согласност со номенклатурата на другите планети, од кои сите, освен Земјата, биле именувани за божества во грчката и римската митологија.

## Физички одлики
лево|мини|Споредба помеѓу Земјата и Нептун
Масата на Нептун од 1.0243 × 1026 кг е средна помеѓу Земјата и поголемите гасовити џинови: тоа е 17 пати повеќе од Земјата, но само 1/19-та од онаа на Јупитер. Неговата гравитација на 1 бари е 11,15 м / с2, 1,14 пати поголема од површината на Земјата, а ја надминува само Јупитер.Екваторскиот полупречник на Нептун од 24.764 км е речиси четири пати поголем од оној на Земјата. Нептун, како Уран, е мраз-гигант, подкласа на џиновска планета, бидејќи тие се помали и имаат повисоки концентрации на испарувања од Јупитер и Сатурн. Во потрага по вонсончеви планети, Нептун се користи како метод: откриени тела со слична маса често се нарекуваат "Нептуни", исто како што научниците се однесуваат на различни вонсончеви тела како "Јупитерс".

### Внатрешна структура
Внатрешната структура на Нептун е слична на онаа на Уран. Нејзината атмосфера се состои од околу 5% до 10% од нејзината маса и се протега можеби од 10% до 20% од патот кон јадрото, каде што достигнува притисоци од околу 10 GPa, или околу 100.000 пати повеќе од онаа на атмосферата на Земјата. Зголемените концентрации на метан, амонијак и вода се наоѓаат во пониските делови на атмосферата.

лево|мини|Внатрешна структура

Плаштот е еквивалент на 10 до 15 Земјински маси и богат е со вода, амонијак и метан.

Како што е вообичаено во планетарната наука, оваа мешавина се нарекува ледена, иако е топла, густа течност. Оваа флуида, која има висока електрична спроводливост, понекогаш се нарекува и океан за вода-амонијак. Плаштот може да се состои од слој од јонска вода во која молекулите на водата се распаѓаат во супа од водородни и кислородни јони, и подлабока долунасочна вода во која кислородот кристализира, но водородните јони лебдат слободно во рамките на кислородната решетка. На длабочина од 7000&nbsp;км, условите може да бидат такви што метанот се распаѓа во дијамантски кристали кои дождуваат надолу како градски јами. Експериментите со многу висок притисок во Националната лабораторија Лоренс Ливермор сугерираат дека врвот на The mantle може да биде океан од течен јаглерод со пловечки цврсти "дијаманти".

Јадрото на Нептун е веројатно составено од железо, никел и силикати, со внатрешен модел кој дава маса околу 1,2 пати поголема од онаа на Земјата. Притисокот во центарот е 7 Mbar (700 GPa), двојно повисок од оној во центарот на Земјата, а температурата може да биде 5.400 K

### Атмосфера
мини|Комбинирана боја и речиси инфрацрвена слика на Нептун
На големи височини, атмосферата на Нептун е 80% водород и 19% хелиум.. Исто така, присутен е и количество на метан. Истакнатите апсорпциони ленти на метанот постојат на бранови должини над 600&nbsp;nm, во црвениот и инфрацрвениот дел од спектарот. Како и со Уран, оваа апсорпција на црвената светлина од страна на атмосферскиот метан е дел од она што му дава на Нептун својата сина боја, иако живописот на Нептун е живописен од ублажен цијан на Уран. Бидејќи содржината на атмосферскиот метан на Нептун е слична на онаа на Уран, се смета дека некоја непозната атмосферска состојка придонесува за бојата на Нептун.

Атмосферата на Нептун е поделена на два главни региони: долниот тропосфера, каде што температурата се намалува со надморска височина, и стратосферата, каде што температурата се зголемува со надморска височина. Границата меѓу двата, тропопауза, лежи под притисок од 0,1 бари (10 kPa). Стратосферата потоа се предава на термосферата под притисок помал од 10-5 до 10-4 бари (1 до 10 Pa). Термосферата постепено преминува во егзосферата.

мини|Динамичка средина на Нептун

Моделите сугерираат дека тропосферата на Нептун е поврзана со облаци со различни композиции во зависност од висината. Горните облаци лежат под притисоци под еден бар, каде што температурата е погодна за кондензација на метан. За притисоци помеѓу еден и пет барови (100 и 500 kPa), се формираат облаци од амонијак и водороден сулфид. Над притисок од пет решетки, облаците може да се состојат од амонијак, амониум сулфид, сулфурводород и вода. Подлабоките облаци на воден мраз треба да се најдат на притисок од околу 50 бари (5,0 MPa), каде што температурата достигнува 273 K (0&nbsp;°C). Под него може да се најдат облаци од амонијак и водороден сулфид.

Високо надморските облаци на Нептун биле забележани како фрлаат сенки на непроѕирната облачна палуба подолу. Исто така, постојат и високи облаци бендови кои се навиваат околу планетата на постојана ширина. Овие периферни бендови имаат ширина од 50-150 км и лежат околу 50-110 км над облакот палубата. Овие височини се наоѓаат во слојот каде што се појавува времето, тропосферата. Времето не се јавува во повисоката стратосфера или термосфера. За разлика од Уран, композицијата на Нептун има поголем волумен на океанот, додека Уран има помал плашт.

Спектрите на Нептун сугерираат дека нејзината долна стратосфера е магла поради кондензација на производи од ултравиолетова фотолиза на метанот, како што се етан и етина. Стратосферата е исто така дом за следење на количините на јаглерод моноксид и водороден цијанид. Стратосферата на Нептун е потопла од онаа на Уран поради зголемената концентрација на јаглеводороди.

Од причини кои остануваат нејасни, термосферата на планетата е на аномално висока температура од околу 750 К. Планетата е предалеку од Сонцето за оваа топлина да се генерира со ултравиолетово зрачење. Еден кандидат за механизам за греење е атмосферска интеракција со јони во магнетното поле на планетата. Другите кандидати се гравитациски бранови од внатрешноста кои се распаѓаат во атмосферата. Термосферата содржи траги од јаглерод диоксид и вода, кои може да се депонираат од надворешни извори како што се метеорити и прашина.

### Магнетосфера
мини|279x279пкс|Облаци на Нептун
Нептун личи на Уран во својата магнетосфера, со магнетно поле силно навалено во однос на неговата вртежна оска на 47 ° и надминува најмалку 0,55 полупречници, или околу 13.500 километри од физичкиот центар на планетата. Пред доаѓањето на Војаџер 2 во Нептун, се претпоставува дека навалената магнетосфера на Уран е резултат на неговото вртење настрана. Споредувајќи ги магнетните полиња на двете планети, научниците сега мислат дека екстремната ориентација може да биде одлика на тековите во ентериерите на планетите. Ова поле може да се генерира со конвективни движења на течности во тенка сферична обвивка од електрично спроводливи течности (веројатно комбинација на амонијак, метан и вода), што резултира со динамичко дејство. се јавува во динамична акција.

Диполната компонента на магнетното поле на магнетниот екватор на Нептун е околу 14 микротесла (0.14 G). Диполниот магнетен момент на Нептун изнесува околу 2,2 × 1017 Т · м3 (14 μT · RN3, каде што RN е полупречникот на Нептун). Магнетното поле на Нептун има комплексна геометрија која вклучува релативно големи придонеси од недиполарни компоненти, вклучувајќи силен квадруполен момент што може да го надмине диполниот момент во сила. Спротивно на тоа, Земјата, Јупитер и Сатурн имаат само релативно мали квадруполни моменти, а нивните полиња се помалку навалени од поларната оска. Големиот квадруполен момент на Нептун може да биде резултат на поместување од центарот на планетата и геометриските ограничувања на динамо генераторот на полето.

Некленскиот лак шок, каде што магнетосферата почнува да го забавува сончевиот ветер, се случува на растојание од 34,9 пати од полупречникот на планетата. Магнетопаузата, каде што притисокот на магнетосферата е спротивен на сончевиот ветер, лежи на растојание од 23-26,5 пати од полупречникот на Нептун. Опашката на магнетосферата се протега на најмалку 72 пати од полупречникот на Нептун, и најверојатно многу подалеку.

## Клима
мини|235x235пкс|Бури на Нептун
Времето на Нептун се одликува со екстремно динамични системи на бура, со ветрови кои достигнуваат брзина од речиси 600 м/с (2.200&nbsp;км / h) и несоодветно достигнуваат надзвучен проток. Попрецизно, следејќи го движењето на перзистентни облаци, се покажа дека брзините на ветерот варираат од 20 м/с во источниот правец до 325 м/с на запад. На врвот на облаците, преовладувачките ветрови се движат со брзина од 400 м/с долж екваторот до 250 м/с на столбовите. Повеќето од ветровите на Нептун се движат во насока наспроти вртењето на планетата. Општата шема на ветрови покажа вртење напредно на високи ширини наспроти повратно на пониски ширини. Разликата во насоката на протокот се смета дека е "ефект на кожа", а не поради какви било подлабоки атмосферски процеси. На ширина од 70 ° С, брзиот авион патува со брзина од 300 м/с.

Нептун се разликува од Уран во неговото типично ниво на метеоролошка активност. Војаџер 2 ги набљудувал временските феномени на Нептун за време на летувањето во 1989 година, но немаше слични феномени на Уран за време на неговото летање од 1986 година.

Изобилството на метан, етан и ацетилен на екваторот на Нептун е 10-100 пати поголемо од половите. Ова се толкува како доказ за upwelling на екваторот и слегнување во близина на столбови, бидејќи фотохемијата не може да ја објасни распределбата без меридијална циркулација.

Во 2007 година беше откриено дека горната тропосфера на Јужниот Пол на Нептун е околу 10 K потопла од остатокот од неговата атмосфера, која во просек изнесува околу 73 K (-200&nbsp;°C). Диференцијалната температура е доволна за да дозволи метан, кој на друго место е замрзнат во тропосферата, да избега во стратосферата во близина на столбот. Релативната "жешка точка" се должи на осниот наклон на Нептун, кој го откри Јужниот Пол на Сонцето за последниот квартал од годината на Нептун, или приближно 40 Земја години. Додека Нептун полека се движи кон спротивната страна на Сонцето, Јужниот Пол ќе биде затемнет и Северниот Пол ќе светне, предизвикувајќи ослободување на метан да се префрли на Северниот Пол.

### Бури
лево|мини|Големата темна точка на Нептун
Во 1989 година, Големата Темна точка, анти-циклонски систем со бура од 13.000 × 6.600 км, беше откриена од вселенското летало  NASA "Војаџер 2". Бурата личи на Големата Црвена точка на Јупитер. Околу пет години подоцна, на 2 ноември 1994 година, вселенскиот телескоп Хабл не ја видел Големата темна точка на планетата. Наместо тоа, нова бура слична на Големата темна точка беше пронајдена во северната полутопка на Нептун.

Скутер е уште една бура, бела облачна група подалеку на југ од Големата темна точка. Овој прекар прво се појави во текот на месеците што доведоа до средбата со Војаџер 2 во 1989 година, кога беа забележани движења со брзини побрзо од Големата темна точка (и сликите добиени подоцна, потоа ќе го открие присуството на облаци што се движат дури и побрзо од оние што првично е откриен од Војаџер 2). Малото темно место е јужна циклонска бура, втората најинтензивна бура забележана за време на средбата во 1989 година. Првично беше целосно темно, но како што се приближуваше кон Voyager 2, планетата се развиваше, и може да се види во повеќето слики со највисока резолуција.

Се смета дека темните дамки на Нептун се појавуваат во тропосферата на пониски надморски височини отколку на посветли облак одлики, па тие се појавуваат како дупки во горните облак палуби. Бидејќи тие се стабилни одлики кои можат да траат неколку месеци, тие се сметаат за витли. Често поврзани со темни дамки се посветли, упорни метански облаци кои се формираат околу слојот тропопауза. Упорноста на придружни облаци покажува дека некои поранешни темни дамки може да продолжат да постојат како циклони, иако тие повеќе не се видливи како темна одлика. Темните дамки можат да се распаднат кога мигрираат премногу блиску до екваторот или можеби преку некој друг непознат механизам.

мини|Намалување на вителот на Нептун

### Внатрешно топлење
Повеќе различно време на Нептун во споредба со Уран, делумно се должи на неговото повисоко внатрешно греење. Иако Нептун лежи над 50% подалеку од Сонцето од Уран, и добива само 40% количина на сончева светлина, површинските температури на двете планети се приближно еднакви. Горните региони на тропосферата на Нептун достигнуваат ниска температура од 51,8 K (-221,3&nbsp;°C). На длабочина каде атмосферскиот притисок е 1 бар (100 kPa), температурата е 72,00 K (-201,15&nbsp;°C). Подлабоко во слоеви на гас, температурата постојано се зголемува. Како и со Уран, изворот на ова загревање е непознат, но разликата е поголема: Уран само зрачи 1,1 пати повеќе енергија како што ја прима од Сонцето; додека Нептун зрачи околу 2,66 пати повеќе енергија што ја добива од Сонцето. Нептун е најоддалечената планета од Сонцето, но нејзината внатрешна енергија е доволна за да ги вози најбрзите планетарни ветрови видени во Сончевиот Систем. Во зависност од топлинските својства на внатрешноста, топлината што останала од формирањето на Нептун може да биде доволна за да се објасни нејзиниот тековен проток на топлина, иако е потешко истовремено да се објасни недостатокот на внатрешна топлина на Уран, истовремено зачувувајќи ја сличната сличност помеѓу двете планети.

## Орбита и вртење
лево|мини|234x234пкс|Нептун (црвен лак) завршува една орбита околу Сонцето (центар) за секој 164,79 Земјина орбита. Светлосиниот објект претставува Уран.
Просечното растојание помеѓу Нептун и Сонцето е 4,5 милијарди километри (околу 30,1 астрономски единици (AU)), а во просек ја прави орбитата во просек на секои 164,79 години, подложна на варијабилност од околу ± 0,1 години. Растојанието на перихемијата изнесува 29,81 ае; Растојанието на афелија е 30,33 ае.

На 11 јули 2011 година, Нептун ја заврши својата прва целосна барицентрична орбита од неговото откритие во 1846 година,  иако таа не се појавила на точното место на откривање на небото, бидејќи Земјата била на поинаква локација во својата орбита 365,26 ден. Поради движењето на Сонцето во однос на барицентарот на Сончевиот Систем, на 11 јули Нептун, исто така, не беше на точно откриен став во однос на Сонцето; ако се користи заедничкиот хелиоцентричен координатен систем, должината на откривањето е постигната на 12 јули 2011 година.

Елиптичната орбита на Нептун е наклонета на 1,77 ° во споредба со онаа на Земјата.

Осниот наклон на Нептун е 28,32 °, што е слично со наведните точки на Земјата (23 °) и Марс (25 °). Како резултат на тоа, Нептун доживува слични сезонски промени на Земјата. Долгиот орбитален период на Нептун значи дека годишните времиња траат четириесет години на Земјата. Нејзиниот циклус на вртење (ден) е приближно 16,11 часа. Поради тоа што осниот наклон е споредлив со Земјата, варијацијата во должината на денот во текот на неговата долга година не е повеќе екстремен.

Бидејќи Нептун не е цврсто тело, неговата атмосфера се подложува на диференцијално вртење. Широката екваторска зона ротира со период од околу 18 часа, што е побавно од 16,1-часовното вртење на магнетното поле на планетата. Спротивно на тоа, обратното е точно за поларните региони каде вртежниот период е 12 часа. Ова диференцијално вртење е најизразено од било која планета во Сончевиот Систем и резултира со силно ширинско ветерно смолкнување.

### Орбитални резонанции
Орбитата на Нептун има големо влијание врз регионот директно зад него, познат како Кајперов Појас. Куперовиот појас е прстен од мали ледени светови, сличен на астероидниот појас, но многу поголем, кој се протега од орбитата на Нептун на 30 ае до околу 55 ае од Сонцето. Многу на истиот начин како што гравитацијата на Јупитер доминира на астероидниот појас, обликувајќи ја својата структура, така што гравитацијата на Нептун доминира на Кајперовиот Појас. Со текот на времето на Сончевиот Систем, одредени региони од Кајперовиот Појас станаа дестабилизирани од гравитацијата на Нептун, создавајќи празнини во структурата на Кајперовиот Појас. Регионот помеѓу 40 и 42 ае е пример.

мини|241x241пкс|Дијаграм кој ги покажува главните орбитални резонанции во Кајперовиот Појас предизвикан од Нептун: означените региони се резонанцијата 2: 3 (плутино), нерезонантниот „класичен појас“ (кубевана) и резонанцијата 1: 2 (тутина).

Постојат орбити во овие празните региони каде што објектите можат да преживеат за возраста на Сончевиот Систем. Овие резонанции се јавуваат кога орбиталниот период на Нептун е прецизен дел од оној на објектот, како што е 1: 2 или 3: 4. Ако, да речеме, некој објект кружи околу Сонцето еднаш за секои две орбити на Нептун, тогаш само половина од орбитата ќе заврши до времето кога Нептун ќе се врати во првобитната положба. Најсилно населената резонанција во Кајперовиот Појас, со повеќе од 200 познати објекти, е 2: 3 резонанција. Објектите во оваа резонанција завршуваат 2 орбити за секои 3 од Нептун и се познати како плутино, бидејќи меѓу нив е и најголемиот познат објект од Кајперовиот Појас, Плутон. Иако Плутон редовно ја преминува орбитата на Нептун, резонанцијата од 2: 3 гарантира дека тие никогаш не можат да се судрат. Резонансите од 3: 4, 3: 5, 4: 7 и 2: 5 се помалку населени.

Нептун има голем број на познати тројански објекти кои ги окупираат двете лагранџиски бодови-гравитабилно стабилни региони на Сонцето-Нептун L4 и L5, кои го водат и заостанува Нептун во својата орбита, соодветно. Нептунските тројанци може да се гледаат како резонирање со 1: 1 со Нептун. Некои Нептунски тројанци се извонредно стабилни во нивните орбити и најверојатно ќе се формираат заедно со Нептун, наместо да бидат заробени. Првиот објект, идентификуван како поврзан со лапрџијанската точка на Нептун за L5, беше 2008 LC18. Непун, исто така, има привремена квазимесечина, (309239) 2007 RW10. Објектот е квазимесечина на Нептун околу 12.500 години и ќе остане во таа динамична држава уште 12.500 години.

## Месечини
мини|Природна боја на Нептун со Протес, Лариса и Деспина, од вселенскиот телескоп Хабл
Нептун има 14 познати месечини.Тритон е најголемата нептунска месечина, која содржи повеќе од 99,5% од масата во орбитата околу Нептун, и таа е единствената доволно масивна за да биде сфероидна. Тритон беше откриен од Вилијам Ласел само 17 дена по откривањето на самиот Нептун. За разлика од сите други големи планетарни месечини во Сончевиот Систем, Тритон има повратна орбита, што покажува дека е заробен наместо да се формира; веројатно е некогаш џуџеста планета во Кајперовиот Појас. Тоа е доволно близу до Нептун да биде заклучен во синхроно вртење, и полека спирално навнатре, поради плимното забрзување. На крајот ќе биде раскинат, за околу 3,6 милијарди години, кога ќе го достигне границата со Роше. Во 1989 година, Тритон беше најстудениот објект кој сè уште не бил измерен во Сончевиот Систем, with estimated temperatures of . со проценети температури од 38 K (-235&nbsp;°C).

лево|мини|199x199пкс|Месечината Протеј

Од јули до септември 1989 година, Војаџер 2 открил шест месечини од Нептун. Од нив, Протеј со неправилни облици е забележлив за тоа да биде толку голем колку што телото на неговата густина може да биде без да биде влечено во сферична форма од сопствената гравитација.  Иако втората најголема нептунска месечина, таа е само 0,25% од масата на Тритон. Најоддалечените четири Нептунови месечини - Најада, Таласа, Деспина и Галатеја - по орбита доволно блиски за да бидат во прстените на Нептун. Следната точка, Лариса, првично беше откриена во 1981 година, кога ја окупираше ѕвездата. Оваа оклузија била припишана на прстенести лакови, но кога Војаџер 2 го забележал Нептун во 1989 година, Лариса била пронајдена дека ја предизвикала. Пет нови неправилни месечини откриени помеѓу 2002 и 2003 беа објавени во 2004 година.  Нова месечина, а сепак најмалата, Нептун XIV, беше пронајдена во 2013 година. Бидејќи Нептун бил римскиот бог на морето, месечините на Нептун биле именувани по помали морски богови.

### Планетарни прстени
мини|Прстени околу Нептун
Нептун има планетен прстен систем, иако еден многу помалку значителен од оној на Сатурн. Прстените може да се состојат од мраз честички обложени со силикати или материјал заснован на јаглерод, кој најверојатно им дава црвеникава боја. Трите главни прстени се тесниот Адамс прстен, 63.000 километри од центарот на Нептун, прстенот Ле Вериер, на 53.000 км, и поширокиот, послаб Галеонски прстен, на 42.000 км. Слабото надворешно проширување на прстенот "Ле-вериер" се вика Ласел; тоа е ограничено на неговата надворешна раб од Arago Ring на 57.000 км

Првиот од овие планетарни прстени беше откриен во 1968 година од страна на тим предводен од Едвард Гвинан. Во раните 1980-ти, анализата на овие податоци, заедно со поновите набљудувања, доведе до хипотеза дека овој прстен може да биде нецелосен. Доказите дека прстените можеле да имаат јазови прво се појавија за време на ѕвезденото прикривање во 1984 година, кога прстените ја затегнале ѕвездата на потопување, но не и на излив.  Сликите од Војаџер 2 во 1989 година го решија проблемот со прикажување на неколку слаби прстени.

Најоддалечениот прстен, Адамс, содржи пет истакнати лакови сега именувани Храброст, Либерте, Егалите 1, Егалите 2 и Фратернита (Храброст, слобода, еднаквост и братство). Постоењето на лакови е тешко да се објасни, бидејќи законите на движење ќе предвидат дека лаковите би се прошириле во униформиран прстен во кратки временски рокови. Астрономите сега проценуваат дека лаковите се кораблираат во нивната сегашна форма со гравитациските ефекти на Галатеја, месечина само внатре од прстенот.

## Набљудување
Нептун значително осветли помеѓу 1980 и 2000 година. Привидна големина во моментов се движи од 7,67 до 7,89 со средно 7,78 и стандардно отстапување од 0,06. Пред 1980 година планетата беше слаба како величина 8,0. Нептун е премногу слаб за да биде видлив со голо око и може да ги надмине Галилејските Јупитерови месечини, џуџестата планета Церер и астероидите 4 Веста, 2 Палас, 7 Ирида, 3 Јунона и 6 Хеба. Телескоп или силен двоглед ќе го решат Нептун како мал син диск, сличен по изглед на Уран.

мини|Во 2018 година, Европската јужна опсерваторија разви уникатни ласерски методи за да добие јасни слики со висока резолуција на Нептун од површината на Земјата.

Поради растојанието од Нептун од Земјата, нејзиниот аголен пречник се движи од 2,2 до 2,4 лачни секунди, најмалиот од планетите на Сончевиот Систем. Нејзината мала очигледна големина го прави предизвик да се проучува визуелно. Повеќето телескопски податоци беа прилично ограничени до доаѓањето на вселенскиот телескоп Хабл и големите телескопи со земјата со адаптивна оптика (АО). Првото научно корисно набљудување на Нептун од земните телескопи користејќи адаптивна оптика, започна во 1997 година од Хаваи. Нептун моментално влегува во својата пролетна и летна сезона и се покажа дека се вжештува, со зголемена атмосферска активност и осветленост како последица. Во комбинација со технолошки достигнувања, земните телескопи со адаптивна оптика снимаат повеќе подетални слики од него. И Хабл и адаптивните оптички телескопи на Земјата направија многу нови откритија во Сончевиот Систем од средината на 1990-тите, со големо зголемување на бројот на познати месечини и месечини околу надворешната планета, меѓу другите. Во 2004 и 2005 година, беа откриени пет нови мали месечини на Нептун со пречници меѓу 38 и 61 километри.

## Поврзано
* Нептуниум
*Нептун во астрономијата
*

## Белешки

## Наводи

## Надворешни врски
* Скопско астрономско друштво, ''Астроучилница - Нептун'', 2005 


Категорија:Планети во Сончевиот Систем
Категорија:Астрономски тела откриени во 1846 година
Категорија:Неправилни месечини
Категорија:Гасовити џинови