Црнилиште

**Црнилиште** — село во Општина Долнени, Прилепско.

## Географија и местоположба
Селото Црнилиште се наоѓа во Прилепско Поле и во северниот дел од територијата на Општина Долнени, северозападно од градот Прилеп, на северозападното подножје на планината Бабуна. Селото е ридско и е сместено на надморска височина од 662 м. Од Прилеп е оддалечено 33&nbsp;км. Неговиот атар зафаќа површина од 12,5&nbsp;км2.

## Историја
Црнилиште било формирано од страна на христијанско словенско население. Албанците се доселиле во селото кон крајот на XVIII и почетокот на XIX век.

## Стопанство
Селото има полјоделска функција. Во неговиот атар преовладува обработливото земјиште на површина од 711&nbsp;ха, пасиштата зафаќаат површина од 202&nbsp;ха, а на шуми отпаѓаат 147&nbsp;ха.

## Население

Селото се споменува во турските пописни дефтери од 1467/68 година, како дел од Прилепскиот Вилает (Vilayet-I Prilepe) под името *Чрнулште* и имало 25 семејства, 2 неженети и 2 вдовици, сите христијани.

Во делото „Етнографија на вилаетите Адријанопол, Монастир и Салоника“ се вели дека во 1873 г. Црнилиште било село со 60 домаќинства и 200 жители муслимани, 40 Македонци и 7 Роми.

Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија, Етнографија и статистика“) од 1900 година, во Црнилиште имало 60 Македонци, 580 Албанци и 80 Роми. По податоците на секретарот на Бугарската егзархија Димитар Мишев („La Macédoine et sa Population Chrétienne“), во 1905 година во селото имало 60 жители Македонци, не броејќи ги муслиманите. Според Димитар Гаџанов, во Црнилиште во 1916 година живееле 738 жители Албанци.  За време на Првата светска војна Црнилиште било вклучено во општина Браилово и имало 738 жители.

На Етнографската карта на Битолскиот Вилает од 1901 г. *Црнилишта* се води како мешано македонско-албанско село во Прилепската каза на Битолскиот санџак со 80 куќи.

Според германска карта издадена во 1941 година, а заснована на пописот на Кралство Југославија во 1931 година, селото имало 500 Турци, 150 Македонци и 50 други.

Според последниот попис од 2002 година, во селото живееле 1.765 жители, од кои 1.704 Албанци, 31 Македонец, 26 Турци, 1 Бошњак и 3 други.

Според последниот попис од 2021 година, во селото живееле 1.937 жители, од кои 23 Македонци, 1.894 Албанци, 2 Турци и 18 лица без податоци.

### Родови

мини|десно|200п|Традиционална куќа

Црнилишта е македонско-албанско село.

**Албански родови во селото село:** *Гачевци (40 куќи), Велиовци (12 куќи), Усовци (4 куќи), Аировци (5 куќи), Реџовци (12 куќи), Џемаиловци (10 куќи), Шабановци (9 куќи), Ликовци (8 куќи), Качниковци (6 куќи), Ламевци (6 куќи), Манчевци (6 куќи), Стајчевци (6 куќи), Рамчевци (4 куќи), Речковци (4 куќи) и Мале-Станевци (4 куќи)* сите овие родови се доселени од дебарска страна кон крајот на XVIII век и почеток на XIX век. Највеќее брачни врски одржувале со селаните од селата Пешталево, Дебреште и Житоше, и затоа жителите на селото добро го владеат македонскиот јазик. Во родот *Гачевци* се знае следното родословие: Јусуф (жив на 56&nbsp;г. во 1954 година) Амет-Јусуф-Алија-Ганија, основачот на родот кој се доселил. Родовите *Велиовци и Усовци* потекнуваат од двајца браќа, во родот Усовци се знае следното родословие: Рамадан (жив на 57&nbsp;г. во 1954 година) Џабир-Селман-Усеин, основачот на родот.

**Македонски родови доселени после турското владеење се:** *Џарковци (6 куќи), Симоновци (3 куќи), Шоповци (2 куќи), Савевци (2 куќи) и Малезановци (1 куќи)* доселени се од селото Стровија; *Дрндаревци (4 куќи) и Размовци (3 куќи)* доселени се од селото Маргари; *Секуловци (3 куќи),Здравевци (2 куќи), и Церовци (2 куќи)* доселени се од селото Гостиражни; *Солуновци (1 куќа)* доселени се од селото Костинци; *Камчевци (1 куќа) и Влаинковци (1 куќа)* доселени се од селото Богомила.

## Општествени установи
Во селото работи основното училиште „Исмаил Ќемали“, каде што се изведува настава до деветто одделение. Освен тоа, во него има и амбуланта и услужни објекти.

## Културни и природни знаменитости
;Археолошки наоѓалишта
* Бириште — населба  од римско време;
* Криви Стогови — осамен наод од римско време;
* Ограда — населба од римско време;
* Палези — населба од римско време.

;Џамии
* Горна џамија — џамија во Горно Маало;
* Долна џамија — џамија во Долно Маало.

## Самоуправа и политика
Селото влегува во рамките на Општина Долнени од 1955 година.

Во периодот 1952-1955, селото било дел од Општина Костинци.

### Избирачко место
Во селото постојат избирачките места бр. 1475 и 1476 според Државната изборна комисија, сместени во просториите на основното училиште.

На претседателските избори во 2019 година, на овие избирачки места биле запишани вкупно 1.544 гласачи.

## Личности
* Езѓан Алиоски (р. 1992) — македонски фудбалер од меѓународна слава

## Иселеништво
До 1957 година 15 албански семејства се иселиле во Турција. Тие се населиле во Бурса, Одрин и Адапазар. После 1957 година албанското иселување во Турција било уште посилно. А во селото почнало да се населува и македонско население.

## Галерија

Податотека:Поглед на Црнилиште.jpg|Патот до селото
Податотека:Игралиште во Црнилиште.jpg|Игралиште во селото
Податотека:Долна Џамија - Црнилиште.jpg|Долна Џамија
Податотека:Горна џамија - Црнилиште.jpg|Горна Џамија


## Наводи

## Надворешни врски


Категорија:Села во Македонија
Категорија:Прилепски села
Категорија:Села во Општина Долнени