Абдула ибн ел-Зубајр

**Абдула ибн ел-Зубајр** (624–692) бил внук на првиот калиф Абу Бакр, син на Зубајр ибн ал-Аввам и Асма бинт Абу Бакр, и првото муслиманско дете родено во Медина по Хиџрата.

Тој бил познат по голема побожност, храброст и учество во раните исламски освојувања, а одгледан бил во домот на тетка му Ајша, сопругата на Пророкот. Во 683 година се прогласил за калиф во Мека откако одбил да му се заколне на омејадскиот калиф Јазид I, па неговата власт била призната во Хиџаз, Јемен, Египет, Ирак и делови од Сирија околу 9 години. Загинал во 692 година за време на опсадата на Мека од страна на војската на Абд ал-Малик, водена од ал-Хаџаџ, по што Омејадите ја воспоставиле целосна контрола. Се смета за симбол на отпор против неправедна власт и еден од најпобожните и најхрабрите личности во раната исламска историја.

## Раното детство и потекло
Абдула ибн ал-Зубајр е роден во мај 624 година (во втората година по Хиџра, месецот ша‘бан) во Медина и е првото дете родено меѓу муслиманите-мухаџири по преселбата од Мека во Медина. Негов татко е Зубајр ибн ал-Аввам, еден од најблиските другари на Пророкот и од „*десетмината ветени за џеннет*“, а мајка му е Асма бинт Абу Бакр, ќерка на првиот калиф Абу Бакр. Тој е внук на Абу Бакр и припаѓа на племето Курејш, најугледното племе во раниот ислам. Пророкот Мухамед го благословил како бебе, му дал име и му ставил благословен датум во устата пред да го дои мајка му. Од мал растел во побожна средина, а голем дел од воспитувањето му го презела тетка му Ајша, сопругата на Пророкот, која поради него била наречена „*Умм Абдула*“.

## Младост и учество во раните освојувања
Како млад, Абдула учествувал во многу воени походи за ширење на исламотот за време на калифите. Покажувал храброст и одлучност уште како дете – позната е приказната кога не се уплашил од Омар ибн ал-Хатаб и храбро му одговорил дека патеката не е тесна за да му се склони. Во 651 година, калифот Утман го номинирал да помогне во составувањето на официјалната компилација на Куранот. Подоцна останал политички неактивен за време на граѓанските војни по убиството на Утман во 656 година и не се мешал многу во тие конфликти.

## Отпор против Омејадите и прогласување за калиф
[thumb|upright=1.75|Карта на Калифатот , за време на [Втора фитна|Втората фитна. Легитимноста на ел-Зубајр за калиф била призната во Хиџаз, Јемен, Египет, Ирак и областите Фарс и Керман (обоени во зелено)]]

По смртта на Муавија I и доаѓањето на неговиот син Јазид на власт во 680 година, Абдула категорично одбил да му даде заклетва на верност на Јазид, сметајќи го владеењето на Омејадите за неправедно и спротивно на принципите на шурата и праведноста. Поради тоа побегнал во Мека, каде што тивко собрал поддршка. Во 683 година, откако Јазид испратил војска да го опседне во Мека, но потоа умрел, опсадата била прекината. Абдула се прогласил за калиф во Мека и брзо добил признание во голем дел од муслиманскиот свет – Хиџаз, Јемен, Египет, Ирак и делови од Сирија. Неговото владеење траело околу 9 години (од 683/684 до 692), а во тоа време ковале пари со негово име и многумина го сметале за легитимен калиф.

## Последните години и смртта
Абдула бил познат по извонредна побожност, ноќно бдеење во молитва, постојано извршување на хаџ (дури 8 пати во краток период), храброст и елоквенција. Говорел повеќе јазици и бил одличен толкувач на Куранот. Преноќувал во молитва, наизменично стоејќи, клечејќи и седејќи во саджда. Во 692 година, омејадскиот калиф Абд ел-Малик испратил силна војска под водство на ел-Хаџаџ да ја зазеде Мека. По долга опсада, Абдула ибн ел-Зубајр загинал во борба во октомври/ноември 692 година, на околу 68 години. Погребан е во Џенет ал-Му‘ала во Мека. Неговата смрт го овозможила целосно воспоставување на омејадската власт.

Категорија:Калифи