Словенија на Евровизија во 2023 година

**Словенија на [[Евровизија 2023|Евровизија 2023 година]]** во Ливерпул, Обединетото Кралство, — претставена со песната „*Карпе дием*“ на рок групата Џокер аут, напишана од членовите на бендот Бојан Цвјетиќанин, Јан Петех, Јуре Мачек, Крис Гуштин и Наце Јордан, заедно со Жарко Пак. Џокер аут биле објавени како словенечки учесници на натпреварот на 8 декември 2022 година, додека нивната песна била претставена на јавноста во телевизиско шоу за презентација, *Мисија Ливерпул*, на 4 февруари 2023 година.

Словенија била извлечена да се натпреварува во второто полуфинале на Евровизија што се одржало на 11 мај 2023 година, а подоцна била избрана да настапи на 10-та позиција. На крајот од шоуто, песната „*Карпе дием*“ била објавена меѓу најдобрите 10 пријавени во второто полуфинале и оттука се квалификувала да се натпреварува во финалето, што го означило првиот пласман на Словенија во финалето од 2019. Подоцна било откриено дека Словенија се пласирала на петтото место од шеснаесетте земји учеснички во полуфиналето со 103 поени. Во финалето Словенија настапила 24-та по ред и се пласирала на дваесет и првото место од 26-те земји учеснички со вкупно 78 поени.

Околу 345.000 гледачи го следеле финалето во Словенија, што е највисока гледаност забележана од 2015 година и најгледаното шоу во Словенија во 2023 година. Притоа, максималните бројки на гледаност достигнале 895.300 - највисокиот вкупен број досега забележан откако Словенија дебитирала на Евровизија во 1993 година.

## Позадина
Пред натпреварот во 2023 година, Словенија учествувала на Евровизија дваесет и седум пати од нејзиното прво учество во 1993. Највисокото место на Словенија на натпреварот, до тој момент, било седмото место, кое нацијата го постигнала во два наврати: во 1995 со песната „*Слушај ме*“ изведена од Дарја Швајгер и во 2001 со песната „*Енергија*“ изведена од Нуша Деренда. Единствениот друг резултат кој бил во најдобрите десет на земјата бил постигнат во 1997 кога Тања Рибич ја извела „*Разбуди се*“ и се пласирала на десеттото место. Од воведувањето на полуфиналните натпревари во форматот на натпреварот во 2004 година, Словенија досега успеала да се квалификува во финалето само во шест наврати. Во 2022, „*Диско*“ изведена од поп-рок групата *Последно парче пица* (анг. *Last Pizza Slice*) не успеала да се пласира во финалето, завршувајќи на последното место во првото полуфинале со 15 бодови. Ова го означило најлошиот резултат на Словенија на натпреварот во последните десет години.

Словенечкиот национален радиодифузер, Радиотелевизија Словенија (РТВ Словенија), го пренесува настанот во Словенија и го организира процесот на селекција за влез на нацијата. По лошиот резултат во 2022 година, РТВСЛО размислувала да се повлече од Евровизија во 2023 година. Меѓутоа, по разговорите со Музичката комисија на Програмскиот совет, радиодифузерот се одлучил да не се повлече и го потврдил своето учество на натпреварот во 2023 година, што се одржал во Ливерпул, на 15 септември 2022 година. Словенечката песна на Евровизија обично се избирала преку национално финале насловено Евровизијска мелодија (ЕМА), кое било произведено со променливи формати, со исклучок на 2013 и 2021 година кога словенечкиот влез бил внатрешно избран. И покрај првичното потврдување дека ЕМА ќе се користи за избор на словенечкиот влез за натпреварот во 2023 година, радиодифузерот подоцна одлучил да се откаже од употребата на националното финале со цел внатрешно да ја избере словенечката песна.

## Пред Евровизија

### Внатрешен избор
[мини| [Joker Out|Џокер аут биле интерно избрани од Радиотелевизија Словенија да ја претстават Словенија во Ливерпул на Евровизија 2023.]]
Словенечкиот влез за Евровизија 2023 бил избран внатрешно од Радиотелевизија Словенија, означувајќи само трет пат кога радиодифузерот интерно го избрал својот акт за натпреварот. На 8 декември 2022 година, емитувачот објавил дека го избрале бендот Џокер аут да ја претставува Словенија во Ливерпул за време на специјалната прес-конференција одржана во Љубљанската ботаничка градина. По објавувањето на нивниот избор за словенечки учесници, бендот изјавил "Ова е понуда што не можевме да ја одбиеме. Разговаравме за Евровизија пред години, но го чекавме вистинскиот момент. Тоа е очигледно сега. Неверојатно сме горди што ја претставуваме Словенија со нашиот стил на музика за да се покажеме на европската сцена". Словенечката песна била снимена во декември 2022 година во Хамбург, Германија. Бендот работел со Марк Пирк, Жарко Пак и Тод Бурк за време на процесот на снимање, при што Пирк исто така бил и креативен продуцент за музичкото видео на песната и сценската изведба на националната телевизија, обете завршени во јануари 2023 година. „*Карпе дием*“ била објавена како наслов на словенечкиот влез на 28 јануари 2023 година. „Решивме да користиме проверена форма на национална селекција, поточно интерната селекција. Го избравме Џокер аут, кој, како Магнифико и бендовите Сидарта и Биг Фут Мама пред нив, носат квалитетна популарна музика на словенечката музичка сцена на задоволство на најшироката публика. Баравме добар звук и популарност, и убеден сум дека ги најдовме“. - Вања Варѓан, раководител на Одделението за забава на РТВ Словенија

Избраната песна, „*Карпе дием*“, била претставена на јавноста на 4 февруари 2023 година, за време на специјалното шоу *Мисија Ливерпул*. Емисијата се емитувала на ТВ СЛО 1, а водител била Миша Молк. Покрај презентацијата на словенечкиот влез, минатите словенечки учесници на Евровизија Амаја, која ја претставувала Словенија во 2011 година; Филип Видушин, пејач на ЛПС, кој ја претставувал Словенија во 2022 година; Нуша Деренда, која ја претставувала Словенија во 2001 година; и Томаж Михелич, кој ја претставувал Словенија во 2002 година како член на Сестре, настапиле во живо во специјален јубилеен настап посветен на триесетте години на Словенија од првото учество на натпреварот. Констракта, која ја претставувала Србија на Евровизија 2022 година, исто така настапила во живо. Бендот го објавил и музичкиот спот за песната, снимен во Љубљана во Гранд Хотел Унион, а во режија на Бонино Енгларо.

### Промоција
Со цел да се промовира „*Карпе дием*“ како словенечки влез за натпреварот во 2023 година, Џокер аут тргнал на промотивна турнеја низ Европа и Словенија. Тие станале првите словенечки учесници на Евровизија во историјата што присуствувале на сите промотивни забави. Бендот бил првиот кој бил потврден дека присуствувал на *евровизиската забава во Барселона* на 8 април 2023 година. Се појавил и на предзабави во Мадрид, Тел Авив, Лондон, Варшава и Амстердам. На 9 март, бендот открил дека снима англиска верзија на песната „*Карпе дием*“, откако им се приближиле на фановите на Инстаграм; песната подоцна била објавена на 31 март 2023 година. На 29 април 2023 година, бендот отпатувал за Ливерпул со цел да сними спот за нивниот нов сингл „*Нов Бран*“ во соработка со англискиот пејач Елвис Костело. Тие се појавиле на неколку британски радио станици, вклучувајќи го и Би-Би-Ес Радио мерсисајд. На 9 април 2023 година, песната „*Карпе дием*" била пуштена на Анфилд пред фудбалскиот натпревар од Премиер лигата помеѓу Ливерпул и Арсенал. На 20 април 2023 година, РТВСЛО одржала прес-конференција во Љубљана, при што словенечките медиуми имале можност да разговараат со Џокер аут. Бендот, исто така, ги детализирал своите подготовки за натпреварот и концептот на нивните планови за сценографијата со Би-Би-Си. Имал и неколку виртуелни настапи со медиуми во Хрватска, Словачка и Австрија. На 25 април 2023 година, бендот одржал специјален концерт на плоштадот Прешерен, Љубљана, каде што извеле повеќепесни вклучувајќи ја и „*Карпе дием*“ во нивниот последен настап во Словенија пред да заминат за Ливерпул. На 30 април 2023 година, бендот објавил и забавна верзија на песната, која била премиерно прикажана на евровизискиот канал на ЈуТјуб.

На 20 март 2023 година, бендот започнал неделна серија со документирање на нивните подготовки и патување до Изборот за песна на Евровизија низ Европа, почнувајќи од Хамбург со процесот на снимање и завршувајќи со последниот настап на бендот во Ливерпул. На 11 мај 2023 година, РТВСЛО ја емитувала *Патот до Ливерпул* на ТВ СЛО 2, специјална програма за патувањето на Џокер аут до натпреварот. На 13 мај 2023 година, емисија зад сцената била емитувана на ТВ СЛО 1 со специјални снимки од бекстејџот од Ливерпул.

## На Евровизија
Според правилата на Евровизија 2023, сите нации со исклучок на актуелната шампионската нација (Украина) и „Големата петорка“ (Франција, Германија, Италија, Шпанија и земјата домаќин Обединетото Кралство) требале да се квалификуваат во едно од двете полуфиналиња за да се натпреваруваат за финалето; првите десет земји од секое полуфинале напредуваат во финалето. Европскиот радиодифузен сојуз ги поделила земјите натпреварувачи во шест различни низи врз основа на моделите на гласање од претходните натпревари, а земјите со поволна историја на гласање биле ставени во истата низа. На 31 јануари 2023 година, била одржана ждрепка за распределба, со која секоја земја се пласирала во едно од двете полуфиналиња и било определено во која половина од шоуто ќе настапат. Словенија се пласирала во второто полуфинале, одржано на 11 мај 2023 година, а требала да настапи во втората половина од шоуто.

Откако биле објавени сите натпреварувачки песни за натпреварот во 2023 година, редоследот за полуфиналето не бил одлучен преку друго извлекување, туку од продуцентите на сериите со цел слични песни да не бидат постават една до друга. Словенија требала да настапи на позицијата 10, по Полска и пред Грузија. Веднаш по затворањето на второто полуфинале, се одржала прес-конференција на која секој од уметниците влечел во која половина од финалето ќе настапи. Словенија била извлечена во втората половина од финалето и подоцна била избрана од ЕРУ да настапи на позицијата број 24, по влезот на Израел и пред влезот на Хрватска.

Во Словенија полуфиналето се емитувало на ТВ СЛО 2, а финалето се емитувало на ТВ СЛО 1, со коментирање во живо од страна на Андреј Хофер. Второто полуфинале и финалето се емитувале и на Радио Марибор и Радио Вал 202, со коментирање во живо во второто полуфинале од страна на Маја Степанчич, Маруша Керец, Неја Јерант и Уршула Залетељ, додека радио преносот на финалето го коментирале Маја Степанчич, Миха Шалехар и Уршула Залетељ. Сите емисии биле прикажани и на 4D онлајн платформата ММЦЖиво на РТВСЛО со коментирање во живо од страна на новинарката Жана Чех. Словенечкиот портпарол, кој го објавил најдобриот резултат од 12 поени доделени од словенечкото жири за време на финалето, била Мелани Мекичар.

### Полуфинале
лево|мини| Џокер аут за време на проба пред второто полуфинале
Џокер аут учествувал на техничките проби на 2 и 5 мај, по што следеле генералните проби на 10 и 11 мај. Во ова било вклучено жирито на шоуто на 10 мај, каде професионалните резервни жирија од секоја земја гледале и гласале за резултатот што се користел доколку се јавеле некои проблеми со јавното гласање.

Дамир Раковиќ, попознат како Понорели, бил дизајнер на костимите за настапот на бендот, претходно дизајнирал облекли за Естел, Северина, која ја претставувала Хрватска на Евровизија во 2006 година, Катарина Решек, Сенида и Дино Мерлин, која ја представила Босна и Херцеговина на Евровизија 1999 и 2011. Тој изјавил дека на сцената на Евровизија, словенечкиот квинтет ќе блесне со светли и романтични бои кои ќе одговараат на мелодијата на „*Карпе Дием*" и ќе го обележат тематскиот сет на рајската градина, симболизирајќи го доаѓањето на животниот и растителниот свет. Секој од членовите на бендот исто така бил придружуван и од различен мотив, пти што  секој од нив имал свое животно, растение и скапоцен камен, кој бил зашиен во ненаметлив дел на костимот. Понорели користел и природни бои во боите на костимите, спојувајќи ги боите во согласност со нивната енергија и карактер, при што секој имал своја чипка. Понорели, исто така, соработувал со словенечкиот дизајнер на тантела, Идрија Андраз Дробниц, за да донесе изразито словенечки мотив на изведбата. Матиќ Задравец служел и како хореограф на словенечкиот настап, откако веќе неколку години работел со бендот во Словенија.

За време на словенечкиот настап доминирале темноцрвените и црните ЛЕД светла, при што сите членови на бендот имале интеракција помеѓу себе во текот на целиот настап. Главниот вокал, Бојан Цвјетиќанин, изјавил дека целта на бендот била да создаде „триминутен концерт на Џокер аут“ на сцената, спојувајќи го „словенечкото културно наследство со изразит рок што ја дефинира сценската изведба за Европа“. На крајот од настапот, сите членови на бендот се наредиле пред бината пред да се поклонат на публиката.

На крајот на шоуто, било објавено дека Словенија дека завршила во топ 10 и потоа се квалификувала во големото финале. Тоа било прв пат од 2019 Словенија да се пласира во финалето на натпреварот. Подоцна било откриено дека Словенија се пласирала на петтото место од шеснаесетте земји учеснички во второто полуфинале со 103 бода.

### Финале
десно|мини| Џокер аут за време на финалето на жирито на 12 мај 2023 година.
Набргу по второто полуфинале се одржала прес-конференција на победниците за десетте земји  кои се квалификацирале. Како дел од оваа прес-конференција, квалификациските уметници учествувале во ждрепката за да одредат во која половина од големото финале потоа ќе учествуваат. Оваа ждрепка била извршена по редоследот по кој земјите се појавиле во полуфиналниот поредок. Словенија била извлечена да се натпреварува во втората половина. По оваа ждрепка, продуцентите на сериите го одредиле редот на финалето, како што направиле и за полуфиналето. Словенија потоа настапила на позицијата број 24, по влезот на Израел и пред влезот на Хрватска.

Пред настапот на бендот во финалето, водечкиот пејач, Бојан Цвјетиќанин, изјавил „почувствувавме многу поголем притисок како внатрешно избрани уметници да ја претставуваме Словенија. Сега стигнавме до финалето, нашата цел е да продолжиме да ја претставуваме Словенија на најдобар можен начин, се надеваме дека ќе постигнеме добар резултат за земјата“.

Џокер аут уште еднаш учествувал во генералните проби на 12 и 13 мај пред финалето, вклучувајќи го и финалето каде професионалните жирија ги дале своите последни гласови пред шоуто во живо на 12 мај. Тие извршиле повторување на нивниот полуфинален настап за време на финалето на 13 мај. Словенија се пласирала на 21-то место во финалето со 78 поени; 45 поени од јавното гласање и 33 поени од жирито.

### Гласање
Подолу е даден преглед на бодовите доделени на Словенија во второто полуфинале и во финалето. Гласањето за време на трите емисии вклучувало секоја земја да додели поени од 1-8, 10 и 12: еден од нивното професионално жири, а другиот од јавното гласање, додека гласањето за полуфиналето било целосно засновано на гласот на јавноста. Точниот состав на професионалното жири и резултатите од жирито и телевоутингот на секоја земја биле објавени по финалето. Словенечкото жири го сочинувале Едита Чепин, Лара Баруца, Матјаж Влашиќ, Хуго Смех (Хју) и Јернеј Собочан. Во второто полуфинале, Словенија се пласирала на 5-то место со 103 бода, а најмногу бодови, 12, добиле од Полска, Романија и Шпанија. Ова го означило првиот пласман на Словенија во финалето од 2019 година. Во финалето, Словенија се пласирала на 21-то место со 78 поени, добивајќи дванаесет поени во гласањето на жирито од Србија и дванаесет поени во јавното гласање од Хрватска. Во текот на натпреварот, Словенија ги доделила своите 12 поени на Албанија во второто полуфинале, а на Италија (жири) и Хрватска (јавно гласање) во финалето.

#### Доделени поени за Словенија
 

#### Доделени поени од Словенија

#### Детални резултати од гласањето
Жирито на секоја нација се состоело од пет професионалци од музичката индустрија кои се граѓани на земјата што ја претставуваат, а нивните имиња биле објавени пред натпреварот за да се обезбеди транспарентност. Жирито го оценувало секој запис врз основа на: вокалниот капацитет; сценскиот настап; композицијата и оригиналноста на песната; и целокупниот впечаток од настапот. Покрај тоа, на ниту еден член на националното жири не му било дозволено да биде поврзан на кој било начин со кој било од конкурентните акти на таков начин за да не гласаат пристрасно. Поединечните рангирања на секој член на жирито, како и резултатите од телевоутирањето на нацијата биле објавени набргу по големото финале.

Следниве членови го сочинувале словенечкото жири:

* Хуго Смех (Хју) – музички продуцент
* Јернеј Собочан Ивановиќ – музички уредник во Радио Вал 202
* Матјаж Влашиќ – пејач, гитарист, текстописец и композитор на поп музика
* Едита Чепин – уметничко име Дитка, кантавтор и композитор
* Лара Барука – пејачка и композитор на поп музика

## После Евровизија
По натпреварот, Џокер аут биле пофалени во словенечките медиуми за пласманот во финалето, при што шоуто станало најгледаното евровизиско финале во Словенија од 2015 година. Просечно 345.000 гледачи го гледале финалето на ТВ СЛО 1, со врвна гледаност од 895.300 гледачи - врвен удел од 55%. Ова било највисокото ниво на гледаност дотогаш забележано во Словенија од дебито на земјата на Изборот за песна на Евровизија.

По нивното пласирање, бендот изјавил дека „резултатот не е најдобар, мораме да го признаеме тоа, но впечатокот што го оставивме на арената беше многу добар“. Тие, исто така, нагласиле дека бендот бил горд на својот настап: „Не можевме да направиме повеќе од тоа што сме. Навистина уникатно искуство. Но, ние сме исклучително благодарни што можевме да го доживееме тоа еднаш во нашите животи“. На 19 мај 2023 година, бендот ја најавил својата прва меѓународна турнеја низ Словенија, Хрватска, Србија, Босна и Херцеговина, Обединетото Кралство и Ирска по нивното претставување на Словенија на Изборот за песна на Евровизија. На 31 мај 2023 година, било објавено дека „Карпе дием“ станала најстримуваната песна на словенечки јазик во историјата на стриминг, генерирајќи над 10 милиони преноси во три месеци по објавувањето.

## Наводи

## Надворешни врски

* Официјалната евровизиска веб-страница на RTVSLO

Категорија:Словенија во Евровизија
Категорија:Словенија во 2023
Категорија:Евровизија 2023
Категорија:Евровизија