Човечки химеризам

**Човечки химеризам** ― појава во човековото тело со подмножество на клетки со посебен генотип од другите клетки, односно има генетски химеризам. Спротивно на тоа, поединецот каде што секоја клетка содржи генетски материјал од човек и животно е нарекуван „човечко-животински хибрид“, додека организам што содржи мешавина од човечки и нечовечки клетки би бил човечко-животинска химера“.

## Механизми

Некои сметаат дека мозаицизмот е облик на химеризам, додека други ги сметаат за различни.

Мозаицизмот вклучува мутација на генетскиот материјал во клетката, што доведува до подгрупа на клетки кои се различни од останатите.

Природниот химеризам е спој на повеќе од еден оплоден зигот во раните фази на пренаталниот развој. Тоа е многу поретко од мозаицизмот.

Во вештачкиот химеризам, поединецот има една клеточна лоза која била наследена генетски во времето на создавањето на човечкиот зародок, а другата која била воведена преку процедура, вклучувајќи пресадување на органи или трансфузија на крв. Специфичните видови пресадувања кои би можеле да ја предизвикаат оваа состојба вклучуваат пресадување на коскена срцевина и пресадување на органи, бидејќи телото на примателот во суштина работи на трајно вклучување на новите крвни матични клетки во него.

## Примери

### Природен химеризам
Природниот химеризам е документиран кај луѓето во неколку случаи.

* Холандската спринтерка Фукје Дилема била исфрлена од репрезентацијата во 1950 година откако одбила задолжителен тест за полот во јули 1950 година; подоцнежните истраги откриле Y-хромозом во нејзините телесни клетки, а анализата покажала дека таа веројатно била жена со мозаицизмот 46,XX/46,XY.
* Во 1953 година, човечка химера била објавена во *British Medical Journal*. Кај една жена била откриена крв што содржи две различни крвни групи. Очигледно ова е резултат на клетките на нејзиниот брат близнак кои живеат во нејзиното тело. Студија од 1996 година покажала дека таквиот химеризам на крвната група не е редок.
* Во 2002 година, на Лидија Ферчајлд и била одбиена јавната помош во сојузната држава Вашингтон кога се појавиле докази од ДНК кои покажаа дека таа не е мајка на нејзините деца. Адвокатот на обвинителството слушнало за човечка химера во Нова Англија, Карен Киган, и ѝ ја предложиле можноста на одбраната, која можеше да покаже дека и Ферчајлд е химера со две групи на ДНК и дека еден од тие групи можела да биде мајка на децата.
* Во 2002 година, една статија во списанието *New England Journal of Medicine* опишала жена кај која неочекувано бил идентификуван тетрагаметички химеризам откако била подложена на подготовки за пресадување на бубрег. Тие подготовки за пресадувањето барале од пациентката и нејзиното потесно семејство да поминат тестови за хистоусогласеност, чиј резултат навел дека таа не е биолошка мајка на две од нејзините три деца.

### Ненамерен химеризам поврзан со третмани

* Пријавени се неколку случаи на невообичаени химерски феномени кај примателите на коскената срцевина.
** Во 2019 година, крвта и семената течност на маж во Рено, Невада (кој бил подложен на вазектомија), ја покажала само генетската содржина на неговиот дарител на коскена срцевина. Брисевите од неговите усни, образ и јазик покажале мешана содржина на ДНК.
** Содржината на ДНК на машкото семе, после случај на физички напад во 2004 година, била совпадната со онаа на маж кој бил во затвор за време на нападот, но кој бил дарител на коскена срцевина на неговиот брат, за кој подоцна било утврдено дека го извршил кривичното дело.
** Во 2008 година, еден човек загинал во сообраќајна несреќа што се случила во Сеул, Јужна Кореја. За да биде идентификуван, му била извршена анализа на ДНК. Резултатите откриле дека ДНК од неговата крв, заедно со некои од неговите органи, делувале дека покажува дека е женско. Подоцна било утврдено дека тој добил пресадување на коскена срж од неговата ќерка.
* Друг пример на човечки химеризам поврзан со третман бил објавен во 1998 година, каде што мажот имал делумно развиени женски органи поради химеризмот. Тој бил зачнат со ин-витро оплодување.

### Човечко-животински химери

Човечко-животинските химери вклучуваат луѓе кои биле подложени на ксенопресадување од нечовек во човек, што е пресадување на живи клетки, ткива или органи од еден вид во друг.

Ксеноматеријатите добиени од пациентите се создавани со ксенопресадување на човечки туморски клетки во имунокомпромитирани глувци и е истражувачка техника која често е користена во предклиничките онколошки истражувања.

* Првите стабилни човечко-животински химери кои навистина постоеле, првпат биле создадени од научниците од Вториот медицински универзитет во Шангај во 2003 година, како резултат на спојување на човечки клетки со јајца од зајаци.
* Во 2017 година, било пријавено дека е создаден човечко-свинска химера; химерата исто така била пријавен дека има 0,001% човечки клетки, а билансот истакнувал дека е свиња. Зародокот се состоел претежно свински клетки и некои човечки клетки. Научниците изјавиле дека се надеваат дека ќе ја искористат оваа технологија за да го решат недостигот на дарителски органи.
* Во 2021 година, човечко-мајмунска химера била создадена како заеднички проект помеѓу Салковиот институт во Соединетите Држави и Универзитетот Кунмин во НР Кина и објавена во списанието *Cell*. Тоа вклучувало вбризгување на човечки матични клетки во зародоци од мајмуни. На зародоците им било дозволено да растат само неколку дена, но студијата покажа дека некои од овие зародоци сè уште имаат човечки матични клетки кои преживеале на крајот од опитите. Бидејќи луѓето се потесно поврзани со мајмуните од другите животни, тоа значи дека има поголеми шанси химерските зародоци да преживеат подолги периоди за да можат органите да се развијат. Проектот отворил можности за пресадување на органи, како и етички грижи, особено во врска со развојот на човечкиот мозок кај приматите.

## Химерска идентификација
Невештачкиот химеризам традиционално е сметан за редок поради малиот број пријавени случаи во медицинската книжевност. Сепак, ова може да се должи на фактот дека луѓето можеби не често се свесни за оваа состојба за почеток. Обично нема знаци или симптоми за химеризам освен неколку физички симптоми како што се хиперпигментација, хипопигментација, Блашкови линии, несиметрија на телото или хетерохромија (поседување на две очи со различна боја). Сепак, овие знаци не мора да значат дека поединецот е химера и треба да се гледа само како можни симптоми. Повторно, форензичката истрага или љубопитноста околу неуспешниот ДНК тест за мајчинство/татковство обично води до случајно откривање на оваа состојба. Со едноставно правење на ДНК тест, кој обично се состои или од брз брис од образите или од тест на крвта, се открива некогаш непознатиот втор геном, со што тој поединец е идентификуван како химера.

## Химеризам и заемен пол
Концептот на „човечки хермафродит“ што произлегува од химеризмот е во голема мера погрешна претстава. Повеќето заемно/меѓуполови поединци не се химери, и повеќето човечки химери не се забележани дека имаат меѓуполови особини. Теоретски, ако гинандроморфната човечка химера има целосно функционално машко и женско гонадно ткиво, таквата единка може да се само-оплоди; оваа хипотеза е поткрепена со фактот дека хермафродитните животински видови најчесто се размножуваат на овој начин, а тоа е забележано и кај зајакот. Сепак, ниту еден таков случај на функционално само-оплодување никогаш не е документиран кај луѓето; и не постои или е исклучително редок кај цицачите, особено кај луѓето. Иако е познато дека луѓето имаат полови особини кои се разликуваат од „вистински маж“ или „вистинска жена“, овие поединци спаѓаат под општествениот општ поим за меѓуполови состојби и особини, а некои сметаат дека поимот „хермафродит“ е навреда кога се применува кон нив.

## Законодавство

### Закон за забрана на човечката химера
На 11 јули 2005 година, предлог-законот познат како Закон за забрана на човечката химера бил воведен во Конгресот на Соединетите Држави од страна на сенаторот Семјуел Браунбек; сепак, бил запрен во Конгресот некаде следната година. Предлог-законот бил воведен врз основа на наодите дека науката напредувала до точка каде што човечките и нечовечките видови можат да бидат споени за да создадат нови облици на живот. Поради ова, може да се појават етички прашања бидејќи се замаглува границата меѓу луѓето и другите животни, а според предлог-законот со ова заматување на линиите доаѓа до израз на непочитување на човечкото достоинство. Последното тврдење изнесено во Законот за забрана на човечката химера било дека има зголемен број на животински болести. Со тоа што е кажано, создавањето на химери меѓу човекот и животното може да им овозможи на овие болести да стигнат до луѓето.

На 22 август 2016 година, друг предлог-закон, Законот за забрана на човечко-животинската химера од 2016 година, бил воведен во Претставничкиот дом на Соединетите Држави од Кристофер Х. Смит. Законот ја идентификува химерата како:

* човечки зародок во кој нечовечка клетка или клетки (или нивни составни делови) се воведени за да биле направи несигурно членството на зародокот во видот *[[Homo sapiens]]*;
* химерен човечки/животински зародок произведен со оплодување човечко јајце со нечовечка сперма;
* химерен човечки/животински зародок произведен со оплодување на нечовечко јајце со човечка сперма;
* зародок произведен со внесување на нечовечко јадро во човечко јајце;
* зародок произведен со внесување на човечко јадро во нечовечко јајце;
* зародок кој содржи најмалку хаплоидни групи на хромозоми и од човечки и од нечовечки животен облик;
* нечовечки облик на живот конструирана така што човечките гамети се развиваат во телото на нечовечки животен облик; или
* нечовечки животен облик конструиран така што содржи човечки мозок или мозок кој потполно или претежно потекнува од човечки нервни ткива.

Предлог-законот забранува обиди за создавање човечко-животнска химера, пренос или обид за пренос на човечки зародок во нечовечка утроба, пренос или обид за пренос на нечовечки зародок во човечка утроба и преност или примање на која било цел на животинска химера. Казните за прекршување на овој предлог-закон се парични казни и/или затвор до 10 години. Предлог-законот бил упатен до Поткомитетот за злосторство, тероризам, домашна безбедност и истраги на 11 октомври 2016 година, но таму бил запрен.

### Патентирање
Во Соединетите Држави, напорите за создавање на химерски ентитет, изгледале дека се законски кога темата првпат била појавена. Развојниот биолог Стјуарт Њуман, професор на Медицинскиот колеџ во Њујорк во Валхала, Њујорк, пријавил за патент на човечко-животинската химера во 1997 година како предизвик до Канцеларијата за патенти и трговски марки и Конгресот, мотивиран од неговиот морално и научно противење на идејата дека живите суштества воопшто можат да бидат патентирани. Претходниот правен преседан утврдил дека генетски изменетите ентитети, претежно, може да бидат патентирани, дури и ако се засновани на суштества што се појавуваат во природата. По седумгодишна постапка, патентот на Њумен конечно добил директно отфрлање. Правната постапка создала хартиена трага од аргументи, давајќи му на Њуман она што тој тврдел дека е победа. *„Washington Post“* објавиле статија за контроверзноста во која се наведува дека покренала „длабоки прашања за разликите -- и сличностите -- меѓу луѓето и другите животни, како и за границите на третирањето на животните како сопственост“.

## Наводи

Категорија:Размножување
Категорија:Химеризам
Категорија:Близнаци
Категорија:Генетски аномалии
Категорија:Меѓуполовост и медицина