Leuciscus aspius

***Leuciscus aspius*** — вид слатководна зракоперкаста риба која припаѓа на семејството *Leuciscidae.* Овој вид се среќава во континентална Европа и западна Азија.

## Таксономија
Leuciscus aspius првпат формално е опишана како *Cyprinus aspius* од Карл Линеј во 10-то издание на објавено во 1758 година, а типската местоболожба е дадена како езерата во Шведска. Сега е класифицирана во родот клен во рамките на подсемејството *Leuciscinae* од семејството *Leuciscidae*.

## Етимологија
Leuciscus aspius е член на родот *Leuciscus*, а името е изведено тавтономно од името на видот, *Cyprinus leuciscus*. *Leuciscus* потекнува од грчкиот збор *leukískos*, „бел кефал“, што е деминутив од *leukós*, што значи „бел“, алузија на сребрените страни на обичната костенлива риба. Специфичното име, *aspius*, е латинизација на asp, име изведено од *esping* или *esp*, што се шведски вообичаени имиња за оваа риба, овие имиња може да бидат алузија на мрестењето на оваа риба кое е истовремено со цветањето на дрвото јасика.

## Опис
Leuciscus aspius има 3 боцки и помеѓу 7 и 9 меки зраци кои ја поддржуваат нејзината грбна перка, додека аналната перка содржи 3 боцки и помеѓу 12 и 15 меки зраци, од кои 12 до  од зраците на аналната перка се разгранети. Латералната линија е составена од 64 до 76 лушпи. Горната вилица  достигнува подалеку од предниот раб на окото. Постои остра килим помеѓу почетокот на карличната перка и почетокот на аналната перка, оваа килим е покриена со лушпи. Телото е долго и странично компресирано, а главата е долга со зашилена муцка. Грбот е зелено обоен со сребрена и сина боја, страните се побледи, а стомакот е сребрено-бел. Градните, карличните и аналните перки се обоени од сива до кафеава боја. Овој вид има максимална вкупна должина од 120 см, иако 55 см е потипично, а максималната објавена тежина е 9 кг.

## Распространетост и живеалиште
Leuciscus aspius е автохона во големите низински реки и езера во Европа. Потекнува од речните системи кои се влеваат во Северното Море, Балтичкото Море, Црното Море, Азовското Море, Егејското Море, Каспиското Море и Аралското Море. Во дренажите на Северното и Балтичкото Море, овој вид се јавува од дренажите на Везер и Елба источно, вклучувајќи ги јужна Норвешка, Шведска и Финска до балтичките држави. Се среќава во повеќето речни системи кои се влеваат во Црното Море и Азовското Море, но не се среќава на Кримскиот Полуостров, крајбрежните дренажи во Бугарија јужно од делтата на Дунав, северна Турција источно од реката Јенице, Грузија и рускиот брег источно од Керчкиот Проток. Аспсот се среќава во сите реки кои се влеваат во Каспиското Море, освен оние на источниот брег. На Балканот се среќава само во дренажните системи на Струма и Марица во Грција и Бугарија, а исто така и во езерото Волви, Грција. 

Надвор од својот роден опсег, аспидот е вештачки внесен во Шелда во Франција, Белгија и Холандија, Рајна во Германија, реките Сена и Лоара во Франција, реката Муга во Шпанија, реката По во Италија, реката Северна Двина во Русија и езерото Балхаш во Казахстан. 

## Биологија
Leuciscus aspius е ретка меѓу циприноидните риби бидејќи е предаторска риба која се храни со други риби, па дури и со мали водни птици. Младите се дружељубиви предатори, но возрасните се осамени или ловат во мали групи. На сите возрасти нивниот главен плен е рибата, особено обичната плашица (*Alburnus alburnus*) и е *Osmerus eperlanus*. Тие можат да живеат повеќе од 10 години. Мрестењето се случува напролет, од средината на март до средината на април во Европа и дури до мај во Волга. Женките ги пуштаат своите јајца преку чакал или во потопена вегетација и се лепат за подлогата. Некои популации се миграциски и бараат храна во естуари или солени мориња и мигрираат во слатка вода за размножување, почнувајќи да мигрираат спротиводно во октомври и останувајќи во реките до пролет. Leuciscus aspius и *leuciscus idus*  често се хибридизираат таму каде што нивните ареали се преклопуваат. 

## Човечка употреба
Leuciscus aspius се користи и како риба за храна и за спортски риболов. 
Податотека:Asprom.jpg|алт=Eggs from asp| Јајца од Leuciscus aspius
Податотека:Asp_4kg.jpg|алт=A 4-kg asp caught in Biesbosch, NL| Leuciscus aspius од 4 килограми фатена во Бизбош, Холандија
Податотека:Aspius_aspius_Prague_Vltava_1.jpg|алт=Asp on exhibition Subaqueous Vltava in Prague| Leuciscus aspius на изложбата *Подводна Влтава* во Прага


## Наводи

* 

## Надворешни врски

* 
Категорија:Незагрозени видови според МСЗП
Категорија:Риби