open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Бакнеж

thumb|250px|Мајка бакнува дете
**Бакнеж**, **бацувка**, **целивка**, **целувка** — допирање на одреден предмет или личност со помош на усните. Бакнувањето е научено однесување, поврзано со додворувањето забележано меѓу животните. Бакнежот како појава е забележан и кај многу нечовечки примати.

Бакнежот обично се смета основен сексуален чин, при кој партнерите се допираат со усните. Најчесто и се допираат со јазиците при што се разменува плунка. Се смета дека бакнежот има најголем потенцијал при будењето на нагоните, бидејќи усните се чувствителна ерогена зона. Постојат и случаи во кои бакнежот не се остварува со помош на усните, како т.н. „ескимски бакнеж“ што се остварува со триење на носевите. Денес, општо прифатена норма е дека бакнежот означува љубов или привлечност.

## Бакнежот како мотив во уметноста и во популарната култура
### Бакнежот како мотив во книжевноста
* „Бакнеж“ — песна на македонскиот поет Блаже Конески од 1988 година.
* „Песна за првиот бакнеж“ — песна на шпанскиот поет Федерико Гарсија Лорка.
* „Бавча“ — песна на францускиот поет Жак Превер.

### Бакнежот како мотив во популарната музика
* Кис (англиски: *Kiss* = бакнеж) — американска рок-група, основана во 1973 година.
* „Бакни ме црно“ (англиски: *Kiss Me Black*) — песна на австралиската рок-група Брдеј парти (*The Birthday Party*) од 1982 година.
* „Смртоносен бакнеж“ (англиски: *Deadly Kiss*) — песна на американската рок-група *[[Kyuss (рок-група)|Kyuss]]* од 1991 година.
* „Нахрани ме со твојот бакнеж“ (англиски: *Feed Me With Your Kiss*) - песна на британската рок-група Мај блади валентајн (*My Bloody Valentine*) од 1988 година.
* „Во Франција се бакнуваат на главната улица“ (англиски: *In France They Kiss On Main Street*) — песна на канадската поп-музичарка Џони Мичел (*Joni Mitchell*) од 1975 година.
* „Совршениот бакнеж“ (англиски: *The Perfect Kiss*) — песна на британската поп-рок група Њу ордер (*New Order*) од 1985 година.
* „Бакнеж“ (англиски: *Kiss*) — песна на американскиот поп-музичар Принс (*Prince*) од 1986 година.
* „Цицај ми го бакнежот“ (англиски: *Suck my kiss*) — песна на американската рок-група Ред хот чили пеперс од 1991 година.
* „Бакни ме во автобусот“ (англиски: *Kiss Me On The Bus*) — песна на американската рок-група Риплејсментс (*The Replacements*) од 1985 година.
* „Бакнежи на ветрот“ (англиски: *Kisses On The Wind*) — песна на американската поп-пејачка Нене Чери (*Neneh Cherry*) од 1989 година.

### Бакнежот како мотив во филмот
* „Бакнеж за добра ноќ“ - американски филм во режија на Рени Харлин.
* „Бакнежот“ (англиски: *The Kissing Booth*) - американски филм од 2018 година, во режија на Винс Марчело.

## Наводи

## Надворешни врски


Категорија:Интимни односи
Категорија:Личен живот
Категорија:Поздрави
Крафтверк

thumb|Членовите на Крафтверк
**Крафтверк** () — германска авандгардна музичка група која има дадено огромен придонес во развојот на електронската музика. Групата е основана од Флоријан Шнајдер и Ралф Хутер во 1970 кога и го основаат нивното студио Kling Klang во Диселдорф. Во првите неколку години од постоењето (1970-1974), во групата се менуваат повеќе членови, но истата станува светски позната кога на двајцата основачи им се придружуваат Волфганг Флур и Карл Бартос.

Ова е една од првите групи која почнала да создава музика користејќи чисто електронски (или електронски обработени) инструменти и звуци. Техниките кои ги воведеле, заедно со опремата која сами ја развиле, извршиле големо влијание врз популарната музика во втората половина на XX век.

Нивното творештво пред сè го третира урбаното живеење и технологијата во современиот свет. Во многу нивни песни се истакнува парадоксалноста на модерното урбано живеење, при што покрај славењето на придобивките, се предупредува и на опасностите што ги носи модерната технологија.

## Издадени албуми и ДВД

* (1971) Kraftwerk
* (1972) Kraftwerk 2
* (1973) Ralf und Florian
* (1974) Autobahn
* (1975) Radio-Activity
* (1977) Trans-Europe Express
* (1978) The Man Machine
* (1981) Computer World
* (1986) Electric Cafe
* (1991) The Mix - (нови обработки на постари песни)
* (2000) Expo 2000
* (2003) Tour de France
* (2005) Minimum-Maximum (албум во живо)
* (2005) Minimum-Maximum DVD (Концерт на ДВД)

Крафтверк
Категорија:Музички групи основани во 1970 година
Боже на правдата

**Боже на правдата** (српски: *Боже правде*) е химна на Србија и Република Српска, од авторот Јован Ѓорѓевиќ. Музиката ја напишал Даворин Јенко. Таа постоии во две верзии, актуелната се користи како современа химна на Србија додека оригиналната верзија се користела, неофицијално, како химна на Република Српска.

## Текст

## Поврзано
*Србија
*Грб на Србија
*Знаме на Србија

## Наводи


Категорија:Национални химни
Категорија:Национални симболи на Србија
Категорија:Композиции во бе-дур
Халуцинација

**Халуцинација** е вид на сетилна измама. Означува запазување или чувство без предмет, односно без соодветни надворешни дразби кои би ги предизвикале. Најчесто се појавува кај душевно болни лица, а може да се предизвика и со употреба на дроги.

Категорија:Сетилни измами
Православие

**Православие** (или **ортодоксија**) — христијанско верско учење (дел од христијанството), најбројна христијанска црква по католицизмот. Го разработува животот и делото на Исус Христос, како и на неговите дванаесет апостоли, односно Новиот завет од Библијата (Светото писмо). Православните верници веруваат во Света Троица — Отецот, Синот и Светиот Дух, како и во Мајката Божја.

Православните христијани се крстат со три прсти по три и тоа во името на Отецот (челото), Синот (под стомакот) и Светиот Дух (десната и левата страна на градите), амин.

Дел од православните христијани ги почитуваат и слават верските празници според јулијанскиот календар, односно 14 дена поназад од католиците. Вселенската патријаршија, Александриската патријаршија, Антиохијската патријаршија, Романската патријаршија, Бугарската патријаршија, и црквите во Грција, Албанија, Чешките и Словачките Земји, Полска, и Северна Америка го почитуваат Реформираниот Јулијански Календар, додека црквите во Ерусалим, Русија (вклучувајќи ги и Украина и Белорусија), Србија, Македонија и Грузија слават по Стариот Јулијански Календар.

Земји со најбројно православно население во Европа се: Русија (и неколку држави од поранешниот СССР како Украина, Белорусија, Грузија и Ерменија), Србија, Црна Гора, Македонија, Грција, Бугарија, Романија, Молдавија дел од Албанија, Босна и Херцеговина и некои други земји надвор од Европа со православна христијанска заедница како Етопија во Африка и Јапонија и Кина во Азија.

## Чинови во Православната црква (хиерархија)

* Патријарх
* Архиепископ
* Митрополит
* Епископ
* Свештенство

## Некои православни цркви
### Автокефални православни цркви
* Македонска православна црква
* Цариградска патријаршија
* Александриска патријаршија
* Антиохиска патријаршија
* Ерусалимска патријаршија
* Руска православна црква
* Српска православна црква
* Грузиска православна црква
* Романска православна Црква
* Бугарска православна црква
* Православна црква во Кипар
* Православна црква во Грција
* Православна црква во Албанија
* Православна црква во Чешкоите и Словачките Земји
* Православна црква во Полска
* Православна црква во Америка

### Автономни православни цркви
* Јапонска православна Црква
* Финска православна Црква
* Украинска православна црква - Московска патријаршија
* Православна охридска архиепископија - Пеќска патријаршија
* Руска задгранична црква

### Непризнаени православни цркви
* Црногорска православна Црква
* Украинска православна Црква - Киевска патријаршија

## Надворешни врски
* Официјално мрежно место на македонската православна црква   
* Вики проект на православните верници од целиот свет на македонски јазик
* Официјално мрежно место на албанската православна црква   
* Официјално мрежно место на бугарската православна црква  
* Официјално мрежно место на ерменската православна црква   


Категорија:Христијански вероисповеди
Категорија:Религија во Византија

Категорија:Христијанството во 1 век
Категорија:Христијански организации
Американски долар

**Американски долар** — официјалната валута на САД. Американскиот долар, исто така, е во широка употреба како резервна валута надвор од САД. Издавањето на валутата е под контрола на Федералниот резервен систем на САД. Најчесто користен симбол за американскиот долар е знакот долар ($), додека кодот ISO 4217 за американскиот долар е *USD*. Американскиот долар се обележува како US$ од страна на Меѓународниот Монетарен Фонд. Доларските банкноти не се печати на хартија (од дрво, целулоза) туку од специјално изработени листови од памук.

## Доларот како тема во уметноста и во популарната култура
thumb|лево|250п|Американски долар
* „1 000 000 $“ песна на македонската рок-група „Архангел“ од 1993 година.
* „За неколку долари повеќе“ (англиски: *For a Few Dollars More*) - композиција на италијанскиот композитор Енио Мориконе (*Ennio Morricone*).
* „Грст долари“ (англиски: *A Fistful of Dollars*) - композиција на италијанскиот композитор Енио Мориконе (*Ennio Morricone*).
* „Бандата на доларот“ (англиски: *Gang Of $*) - песна на американската рок-група *[[Shudder To Think]]*.

## Надворешни врски
* Американски долар (Банкноти)  

## Наводи

Категорија:Валути
Категорија:Валути во оптек
ГНУ-ова лиценца за слободна документација

**ГНУ-овата лиценца за слободна документација** или **ГЛСД** (*GNU Free Documentation License*, *GFDL*) е „копилефт“ лиценца за слободна содржина, создадена од Фондацијата за слободна програмска опрема во рамки на проектот ГНУ. Таа е двојник на ГНУ-овата општа јавна лиценца која се односи на пишани творби. Актуелната лиценца е под верзија 1.2, а официјалниот текст може да се прегледа на http://www.gnu.org/copyleft/fdl.html.

## Поврзано
* ГНУ-ова општа јавна лиценца
* Слободна содржина
* Википедија:Текст на Лиценцата за слободна документација на ГНУ

Категорија:Лиценци за слободна содржина
Категорија:Википедија
Документација
Астуролеонски јазици

**Астурлеонскиот јазик** припаѓа на романската јазична група и го зборуваат околу 550.000 луѓе во  Шпанија (области Астурија, Леон, Самора и Саламанка) и Португалија (област Миранда ду Доуру).

## Историја на јазикот
Астурлеонскиот јазик има документирана историја од 1.000 години.

## Граматика
Граматикатa вклучува 8 глаголски времиња и 2 рода (машки, женски).

Категорија:Романски јазици
Ханс Ајзенк

**Ханс Ајзенк** (; ( - ) — германско-англиски психолог, приврзаник на бихевиоризмот и истражувач на личноста.

Ајзенк е роден во Германија, во семејство на родители – глумци кои се развеле кога тој имал само две години. По разводот на родителите за него продолжила да се грижи неговата баба. Во Германија останал сè до неговата 18 годишна возраст кога на власт доаѓаат нацистите, па за него како активен еврејски симпатизер било опасно да остане таму. Од овие причини заминал за Англија каде што го продолжил своето образование на универзитетот во Лондон и во 1940 година докторирал на одделот за психологија.

Во текот на Втората светска војна работел како психолог во еден болнички ургентен центар каде спровел истражување за релијабилноста на психијатриските дијагнози. Добиените резултати биле причина, до крајот на животот да остане остар противник на општоприфатените принципи во клиничката психологија.

По војната, држел предавања на универзитетот во Лондон, а бил и директор на одделот за психологија при институтот за психијатрија кој бил поврзан со витлеемската кралска болница. Има напишано 75 книги и околу 700 написи со што претставува еден од најплодните писатели од областа на психологијата. Се пензионирал во 1983 година, но продолжил да пишува сè до неговата смрт.

## Творештво

Од многубројните трудови кои ги напишал, како најзначајни за разбирање на неговите теориски постулати се издвојуваат: 
* “The Biological Basis of Personality” (1967)
* “Psychology is about People” (1972) 
* “Psychoticism as a Dimension of Personality” (1976)
* “Crime and Personality” (1964)
* “Psychology Today” (1989).

Категорија:Британски психолози
Категорија:Луѓе од Берлин
Категорија:Апсолвенти на Универзитетскиот колеџ во Лондон
Атанас Шабанов-Тешовалијата

**Атанас Шабанов-Тешовалијата** или **Атанас Стојанов Шабанов**, **Атанас Тешовалијата** (1860 - 12 мај 1905) — македонски ајдутин и револуционер, учесник во македонското револуционерно движење, член и војвода на Македонската револуционерна организација.

## Животопис

Роден е во 1865 година во селото Тешово (Неврокопско). Учествувал во Кресненското востание во 1878-1879 година. Од 1897 е арамија по Пирин планина. Учествувал во четите на војводите Давко, Дончо Златков и Кочо Муструкот.

Во 1899 во село Горно Броди се среќава со Гоце Делчев, ги прима неговите идеи и се присоединува кон неговата чета. Во 1901 година е назначен за војвода во Неврокопска околија. Извршува поширока организациска дејност, основајќи комитети на Организацијата во сите села низ околијата.

Во април 1902 г. ја присоединува својата чета кон четата на Јане Сандански во с. Банско за заедничка борба против врховистите. Атанас Тешовалијата станува еден од најверните соработници на Јане.

Учествува со четата во Илинденското востание, кога ги прекинува телеграфските линии во неговата околија и се судрува со турскиот аскер на планината Црна Гора кај с. Зрново, Драмско.

На 12 мај 1905 четата наидува на турски аскер. Атанас Тешовалијата загинал во тој судир, на планината Али Ботуш.

## Извори
 
* „Спомени“, И.Х. Николов, Д. Груев, Б. Сарафов, Ј. Сандански, М. Герџиков, д-р Х. Татарчев, редакција Иван Катарџиев, Скопје, 1995, стр. 214-218
* Архивите говорат, Внатрешната македонско-одринска револуционерна организација (1893-1919), том I, дел I, стр. 480, 481, 497

## Надворешни врски

*Песна за Атанас Тешовалијата 

## Галерија


Image: Hti.pic.18.jpg|Четата на Атанас Тешовалијата. 
Image: Atanas Teshovski.jpg|Споменик на Атанас Тешовалијата во Тешово, Бугарија 



Ш
Категорија:Македонски војводи
Категорија:Учесници во Македонското востание
Светлосна година

мини|десно|300п|Приказ на една светлосна година како поголемата сфера со средиште во Сонцето (полупречникот со жолта стрелка) и светлосен месец (помала сфера) споредени со траекториите на големата комета од јануари 1910 г/ (жолта линија) и кометата Х Хјакутаке (портокалова линија).

**Светлосна година** или **светлинска година** (симб. **сг**, меѓун. *ly*) — мерна единица за растојание (оддалеченост) во астрономијата, еднаква на околу 10 билиони километри. По дефиницијата на Меѓународниот астрономски сојуз (IAU), една светлосна година е растојанието што светлината ќе го помине во вакуум за една јулијанска година.

Оваа единица најчесто се користи за изразување на оддалеченоста на ѕвезди и други објекти во галактички размер, особено во нестручната и популарнонаучна литература. Стручњаците од полето на астрометријата обично ја користат единицата парсек (симбол: пс или *pc*), која е приближно еднаква на 3,26 светлосни години и претставува растојанието на кое една астрономска единица зафаќа агол од една лачна секунда).

## Дефиниции
Почнувајќи од 1984 г. Меѓународниот астрономски сојуз ја дефинира светлосната година како производ од јулијанската година (365,25 дена наспроти 365,2425 дена кај грегоријанска година) и брзината на светлината (&nbsp;м/с). Оттука ги добиваме следниве претворања:

:

## Растојанија во светлосни години

Во светлосни години се изразуваат растојанијата помеѓу блиски ѕвезди, како оние во ист спирален крак или збиено јато. Оддалеченоста на објектите во различни делови од една галаксија изразуваат во илјади светлосни години (**исг**, или *килосветлосни години* (**ксг**). Растојанијата меѓу соседни галаксии и галактички јата се изразуваат во милиони светлосни години (*мегасветлосни години*, **мсг**). Растојанието до супергалактички структури како што се квазарите и Слоунскиот Голем Ѕид се изразуваат во милијарди светлосни години (*гигасветлосни години*, **гсг**).

## Поврзано
* Брзина на светлината
* Астрономски мерни единици

## Белешки

## Наводи

Категорија:Единици за должина
Категорија:Астрономски мерни единици
Година
Категорија:Концепти во астрономијата
Органски систем

**Органски систем** — целина од два или повеќе органи кои се заемно анатомски и физиолошки (функционално) поврзани. На пример: систем за варење, циркулаторен систем, нервен систем итн.
thumb|300x300п|Пример на системот на органи: нервен систем
## Поврзано
* Систем за варење
* Дишен систем
* Систем за излачување
* Систем за движење
* Кожен систем
* Регулаторни системи
* Нервен систем
* Ендокрин систем
* Циркулаторен систем (крвоток)
* Репродуктивен систем

*
Црн дроб

**Црн дроб** (латински: *hepar*) или **црн џигер** — најголемата жлезда кај цицачите. Тежи околу 2&nbsp;кг. Сместен е на десната страна од стомачната празнина, под дијафрагмата. Се состои од *лев* и *десен резен*. Во десниот резен е сместено жолчното ќесе.

## Структура
Црниот дроб е црвено-кафеав орган во облик на клин со два лобуси со нееднаква големина и форма. Човечкиот црн дроб обично тежи приближно 1,5&nbsp;kg и има ширина од околу 15&nbsp;cm. Постои значителна варијација во големината помеѓу поединците, при што стандардниот референтен опсег за мажи е 970-1.860 g  и за жени 600-1,770 g . Тоа е и најтешкиот внатрешен орган и најголемата жлезда во човечкото тело. Сместено во десниот хипохондриум, епигастриумот и досега до лев хипохондриум  на абдоминалната празнина, лежи веднаш под дијафрагмата, десно од желудникот и над жолчното кесе.

## Физиологија
Црниот дроб е и жлезда со најголем број функции, над 500. Некои од поважните се:

* *Метаболична*: регулација на нивото на шеќер во крвта, претворање на амонијакот во уреа, претворање на провитаминот A во витамин A итн.
* *Одбранбена*: Формирање на одбранбени белковини, синтеза на коагулативните фактори, фагоцитоза на стари клетки итн.
* *Детоксикативна*: неутрализација или елиминација на течни или отровни материи, најголем дел од никотинот се детоксицира во црниот дроб.
* *Депонирање* на: гликоген (околу 20%), витамините A, PP, B-12, K, фолна киселина, крв, бакар и железо
ја создава жолчката за варење на мастите,
помага во одржувањето на нивото на шеќерот во крвта,
создава крвни белковини,
го помага згрутчувањето на крвта,
го контролира создавањето и размножувањето на крвните зрнца,
ги складира витамините,
ги отстранува отровите,
ја складира енергијата,
создава топлина и 
уништува микроорганизми
системот за варење.

## Васкуларизација
Црниот дроб добива двојно снабдување со крв од хепаталната портална вена и хепаталните артерии. Хепаталната портална вена обезбедува околу 75% од снабдувањето со крв на црниот дроб и носи венска крв исцедена од слезината, гастроинтестиналниот тракт и панкреас. Хепаталните артерии го снабдуваат црниот дроб со артериска крв богата со кислород, со што ја опфаќа преостанатата четвртина од неговиот проток на крв. Кислородот се обезбедува од двата извора; околу половина од побарувачката на кислород на црниот дроб се задоволува од хепаталната портална вена, а половина од хепаталните артерии. Хепаталната артерија има и алфа- и бета-адренергични приемници; затоа, протокот низ артеријата е контролиран, делумно, од спланхничните нерви на автономниот нервен систем.

## Наводи


Категорија:Органи
Категорија:Систем за варење
Претседател на Република

**Претседател на [[држава]]та** е функција која е застапена во републиканските системи. Во зависност од организацијата на власта, функцијата претседател на државата може да биде само претставничка, но може да биде и функција со значителни овластувања. Зависно од уставните решенија, претседатателот на државата се избира на период од 4, 5, 6 или 7 години со или без право на реизбор.

## Поврзано
* Претседател на Република Македонија

Категорија:Политика
Меѓународна матура

мини|Ова е лого за меѓународна диплома
**Организацијата на Меѓународна матура** (*International Baccalaureate Organisation*) е создадена 1968 година и е признаена како водач во меѓународно-насоченото образование во светот. Тоа е непрофитабилна, мисионерска организација која е прифатена во 1595 училишта во целиот свет. Оваа организација нуди четири вида програми во над 121 држава во светот и има околу 200 000 ученици. Програмите се:

* «**Primary Years Programme**» — програма, наменета за учениците од пониските одделенија на основното образование;
* «**Middle Years Programme**» — програма, наменета за учениците од повисоките одделенија на основното образование, како и прва и втора година на средно образование;
* «**Diploma Programme**» — програма, наменета за учениците од трета и четврта година на средно образование;
* «**Career-related Programme**» — програма, наменета за учениците од повисоките класови.

Организацијата на Меѓународна матура има свој огранок и во Република Македонија, и тоа во гимназијата „Јосип Броз Тито“ - Скопје.
Во својата програма опфаќа две паралелки - една од трета и една од четврта година средно образование, а дава можност да се изучуваат следниве предмети: математика (ВН), хемија (СН), филозофија (СН), англиски (ВН), ликовно (СН), македонски (ВН), и географија (СН). ВН го означува предметот како предмет кој се изучува на високо ниво, односно ниво кое бара повеќе од учениците.
СН означува стандардно ниво на изучување на предметот.

Македонскиот огранок на Меѓународна матура не дозволува бирање на предмети на изучување, за разлика од другите меѓународни паралелки.

Категорија:Образование
Категорија:Образование во Република Македонија
Ендокрин систем

**Ендокриниот систем** е составен од жлездите со внатрешно лачење и од одделни жлездести клетки. Важно да се напомни е тоа дека овие жлезди не образуваат систем во анатомска смисла на зборот, туку во физиолошка. Ендокриниот систем главно е поврзан со регулацијата на метаболитичките процеси во организмот. Неговите реакции се многу поспори и се одвиваат во подолг временски период, за разлика од реакциите на нервниот систем, со кој ендокриниот е поврзан преку хипоталамус-хипофиза врската.

## Поврзано

* Хормони
* Ендокрини жлезди
* Невро-хуморална регулација


Категорија:Органски системи
Сексуален криминал

Сексуален кривичен акт:
Под сексуален кривичен акт се подразбира форми на човечко сексуално однесување кое е криминал. Тој што го сторува истото е сексуален напаѓач.

Сексуален криминал:
Под сексуален криминал се подразбира криминал кој подразбира сексуални дејствија и блудничења.
Тој најчесто се наоѓа во форма на проституција и трговија со луѓе.
Исто така, во некои држави стриптизот е забранет, па тој се смета за дел од сексуалниот криминал во таа земја.

Категорија:Криминалистика
Живец

**Живец** (или **нерв**) — сплет од неколку нервни влакна, поврзани меѓусебе со сврзно ткиво, при што телата на невроните се собираат во ганглија. Како и невронот, и 
живецот има неколку особини — надразливост, осетливост и спроводливост. Живците влегуваат во коските, разгранети се во мускулите, во органите од системот за варење, крвотокот, размножувачкиот систем и сите други делови на телото. На овој начин, живците го поврзуваат организмот во една единствена целина. Функцијата на живците е спроведување на нервен импулс (преку невроните). 
мини|Живци во рака (жолто)

## Поделба на живците
* осетни живци
* моторни живци
* мешовити живци


Категорија:Нервен систем
Категорија:Невроанатомија
Неврон

[thumb|325px|Човечки неокортикален пирамидален неврон обоен по [Голџиев метод|методот на Голџи. Се забележуваат многубројните дендрити кои излегуваат од невроцитот.]]

**Неврон** или **нервна** **клетка** — основна единица во градбата на нервниот систем. За разлика од другите клетки во телото, невроните се одликуваат со надразливост, осетливост и спроводливост. Овие одлики се во согласност со нивната специфична функција. Друга одлика што ја прави нервната клетка различна од другите е тоа што таа нема способност за делба, туку таа постојано расте и се развива во текот на животот на поединецот. Особено штетно дејство врз невроните покажуваат никотинот, дрогата и алкохолот.

Секој неврон се состои од:

* Тело на нервната клетка или невроцит
* Дендрити
* Нервни влакна или аксони (неурит-и)
* Шванова клетка,која лачи миелинска обвивка
* Везикули
* Неврофибрили
* Нислови телца
* Пигментни гранули.

## Поделба на невроните
мини|Неврони на глушец
Невроните се делат според неколку критериуми:

* Според тоа какво е телото на невронот,има *ѕвездести*,*пирамидални* или *вретенести* неврони
* Според тоа од колку дендрити и неврити се состојат,има *мултиполарни* (со повеќе дендрити и еден неврит), *биполарни* (со два неврити и без дендрити) и *униполарни* (со еден неврит) неврони
* Според тоа од каде до каде ги пренесуваат нервните импулси, има *чувствителни* (од рецепторите до ’рбетниот или черепниот мозок), *интерневрони* (од ’рбетен до черепен мозок и обратно) и *моторни* (од ’рбетниот или черепниот мозок до ефекторите) неврони.

## Функција на невроните

Основна функција на невроните е спроведување на нервниот импулс низ телото.

### Создавање и спроведување нервен импулс

За да постои нервен импулс,невронот треба да е надразнет, т.е. на него треба да дејствува одреден нервен стимул. Така,кога тој е во мирување (отсуство на дразба), поларитетот на мембраната на невронот останува таква каква што е, односно однадвор е електропозитивна, а одвнатре е електронегативна. Оваа состојба на нервната клетка се означува како мембрански потенцијал, т.е. состојба во која мембраната на невронот е *поларизирана*.
Кога нервната клетка прима нервен стимул, нејзината мембрана станува пропуслива за натриумот навнатре, а тогаш калиумот е поттикнат да излегува од цитоплазмата во вонклеточната течност, преку каналите за транспорт на јони кои ги содржи самата мембрана. Ова движење на јоните предизвикува *деполаризација* на мембраната, т.е. таа однадвор сега е електронегативна,а одвнатре електропозитивна. Потенцијалната разлика што се создава е причина за менување на мембранскиот потенцијал во дејствен потенцијал, т.е. потенцијал на дејствување. Тој како бран на деполаризација (*нервен импулс*) се *движи* долж невронот.
Со завршувањето на нервната стимулација, мембраната на клетката се реполаризира, односно се враќа во мирување.


Категорија:Нервен систем
Категорија:Невробиологија
Категорија:Невроанатомија
Категорија:Зборови што ги нема во ТРМЈ
Нервен пат

**Нервен пат** е патот кој го минува нервниот импулс низ нервниот систем. Според тоа има аферентни и еферентни нервни патишта.

Категорија:Нервен систем
Рецептор

**Рецептор** или **сетилна ќелија** е делот од невронот кој прв стапува во контакт со нервниот стимул. Рецепторите можат да бидат *слободни нервни завршетоци*, *специјализирани нервни клетки* за прием на точно определени дразби (краусеови телца, пачиниеви телца итн.) или *групирани со други [[Ткиво|ткива]]*, формирајќи притоа сетилни органи (уво, око итн.).
Во зависност од видот на стимулацијата, рецепторите може да бидат *[[хеморецептор]]и, [[механорецептор]]и, [[терморецептор]]и, [[фоторецептор]]и и [[електрорецептор]]и*.механорецептоатите и фоторецоаптоарите се групирани во групи на клетки (група на ткива и органи) каде што сетилните влакна се групираат нерв (група на нервни влакна)кои ги пренесуваат дразбите до мозокот.

Категорија:Нервен систем
Нервен центар

**Нервниот центар** се дефинира како збир од повеќе неврони кои учествуваат во остварување на некоја определена рефлексна активност. Централниот нервен систем се состои од нервните центри - ‘рбетен и черепен мозок.

Категорија:Нервен систем
Затворен тип на крвоток

**Затворениот тип на циркулаторен систем** се состои од меѓусебно поврзани крвни садови. Во најпроста форма, тој е претставен со дорзален (грбен) и вентрален (стомачен) крвен сад, кои меѓусебе се поврзани со напречни ситни садови. Улогата на срце овде ја има дорзалниот крвен сад, кој се контрахира исто како како кај прстенестите црви. Кај цицачите, затворениот циркулаторен систем е претставен со срце и крвни садови (артерии и вени).

Категорија:Крвоток
Отворен тип на крвоток

**Отворениот тип на циркулаторен систем** се состои од крвни или лимфни садови кои не се меѓусебно поврзани.Ваков циркулаторен систем имаат мекотелите,раковидните животни и др.,кај кои телесната течност се излива меѓу ткивата или органите.Кај повисоко организираните ракови постои и срце.

Категорија:Крвоток
Хормон

[десно|мини|180п|[Епинефринот (адреналин) претставува катехоламински хормон]]
**Хормоните** се специјализирани хемиски стимулатори,кои се продуцираат од ендокрините клетки,ткива и органи (ендокрини жлезди).Тие се транспортираат до сите делови на телото преку крвотокот,но тие се ефективни само врз дадени целни клетки. Своето дејство,хормоните го покажуваат во многу мали количини.Во зависност од местото на дејствување,тие можат да бидат со *општо* дејство (хормон за раст-STH,инсулин,тироидни хормони) или конкретно дејство (TSH,ACTH).Според хемиската структура,има хормони со:

* *Белквинска структура*-белковински (белковински) или пептидни (сите хормони,освен оние од надбубрежните,штитната и половите жлезди) 
* *Стероидна структура*-стероидни (хормоните од кората на надбубрежните жлезди и од машките и женските полови жлезди)
* *Аминокиселинска структура*-деривати на аминокиселини (хормони од срцевината на надбубрежната жлезда и штитната жлезда).

### Ослободувачки (рилизинг) хормони

*Ослободувачките (рилизинг) хормони* се синтетизираат од хипоталамусот и нивна задача е да ја регулираат функцијата на хипофизата.Тие се:

### Хормони со белковинска структура

* Тропни (стимулирачки) хормони
** Соматотропин или STH 
** Тиреотропин или TSH 
** Адренокортикотропин или ACTH
** Пролактин или LTH (лутеотропен хормон)
** Гонадотропни хормони
*** Фоликуло-стимулирачки хормон или FSH
*** Лутеинизирачки хормон или LH 
* Меланотропин или MSH
* Вазопресин или ADH
* Окситоцин
* Инсулин
* Гликагон
* Паратхормон или PTH
* Мелатонин

### Хормони со стероидна структура

* Гликокортикоиди
** Кортизол
** Кортизон
** Кортикостерон
* Минералокортикоиди
** Алдостерон
* Андрогени хормони
** Тестостерон
* Естрогени хормони
** Естрадиол
** Естрон
** Естриол
* Прогестерон

### Хормони со аминокиселинска структура

* Тироксин
* Тријодтиронин
* Калцитонин
* Катехоламини
** Адреналин
** Норадреналин

### Ткивни хормони

*Ткивните хормони* можат да дејствуваат на самото место каде се излачуваат или преку циркулацијата да дејствуваат на други ткива или органи (како и жлездените).Тие се:

* Еритропоетин
* Хормони од тенко црево
* Атријален натриумуретичен пептид или ANP
* Плацентални хормони

Категорија:Хормони
Категорија:Биохемија
Аферентен нервен пат

**Аферентниот нервен пат** го пренесува нервниот импулс од рецепторите, преку чувствителните нерви до задниот корен од сивата маса на ‘рбетниот мозок, од каде преку продолжениот мозок и мостот на Вароли се пренесува во средниот, малиот мозок и во ретикуларната формација на меѓумозокот. Од тука, аферентниот нервен пат продолжува во кората на големиот мозок до примарните нервни центри.

Категорија:Нервен систем
Физиологија

[thumb|upright=1.5|[Клод Бернар, таткото на современата физиологија, со неговите ученици]]

**Физиологијата** (од грчки: fizis-природа) — биолошка наука која ги изучува животните манифестации на материјата. Таа ги изучува физичките и хемиските фактори кои се вклучени и се одговорни за потеклото, развојот и одржувањето на животот. За да се проучат одредени физиолошки процеси во организмот, треба добро да се познаваат и некои други биолошки науки (цитологија, хистологија, биохемија), како и други природни науки (физика, хемија, физичка хемија). Физиологијата е експериментална наука, бидејќи само на тој начин можат да се изучуваат животните процеси.

## Поделба на физиологијата

Физиологијата се дели според различни критериуми:

* Физиологија на растенијата 
* Физиологија на животните
* Физиологија на човекот
* Физиологија на бактериите
* Физиологија на вирусите
* Физиологија на трудот
* Еколошка физиологија итн.

Категорија:Физиологија
Категорија:Гранки на биологијата
Анатомија

[мини|десно|260п|Час по анатомија на д-р Николас Тулп - слика на [Рембрант на која е прикажан час по анатомија во Амстердам во 1632 година.]]

**Анатомијата** или **телознание** — биолошка наука која се занимава со проучување на структурите на организмот, или поточно, градба на живиот организам.

Анатомски (или претежно анатомски) дисциплини се миологија - наука за мускулите, остеологија - наука за коските, артрологија - наука за зглобовите, спланхнологија - наука за внатрешните органи и слично.
Според предметот на проучување (растение или животно), анатомијата се дели на анатомија на растенијата, анатомија на животните и анатомија на човекот.

Анатомијата е комплексна наука и се состои од *макроскопска анатомија*, *микроскопска анатомија* или хистологија и ембриологија.

* Целта на проучување на *макроскопската анатомија* се деловите од организмот што се гледаат со голо око (на пример, органи итн.)
* Целта на проушување на *микроскопската анатомија* е структурата на организмот којашто не може на да се види под голо око, а со електронски или светлосен микроскоп (на пример, градба на ткивата, мироскопска градба на органите итн.)
* Целта на *ембриологијата* е да ја проучи нормалната градба на организмот од зачнувањето до раѓањето - *partus*)

Анатомијата се дели и на:

* *Системска анатомија* - ги проучува структурите на организмот организирани во системи
* *Топографска анатомија* - ја проучува положбата на структурите во организмот во однос на другите структури
* *Клиничка анатомија* - ја изучува специфичната градба на организмот за потребите на клиниката, најмногу на хирургијата

Методот којшто го користи анатомијата за истражување и изучување на градбата на организмот е дисекцијата. Тоа е многу стар метод, којшто го воведува таткото на медицината-Хипократ. Името означува режење, расечување, сечење. Преку дисекцијата се сечат и вадат органи од организмот, којшто претходно се подготвува по специјални методи и се фиксира, така што на тој начин најдобро се учи и се увидува положбата на органите (крвните садови, нервите итн.) во организмот.


Категорија:Гранки на биологијата
Тело на нервната клетка

**Телото на нервната клетка** (латински:neurocit) е најголемиот дел од невронот.Се состои од невроплазма (во која е сместено клеточното јадро),нислови телца,пигментни гранули и неврофибрили.Невроцитот,заедно со дендритите ја образуваат сивата маса од нервното ткиво.

Категорија:Нервен систем
Дендрит

thumb|right|277|Дендрит
**Дендритите** (грчки:dendron-дрво) се кусите продолжетоци на невронот кои ги собираат нервните импулси од една или повеќе соседни клетки и ги спроведуваат до телото на нервната клетка.Во нив навлегуваат неврофибрилите.

Категорија:Нервен систем
Гликоза

**Гликоза** (С6H12O6) ― прост шеќер. Таа се наоѓа и во крвта на животните, каде што има многубројни функции. Се складира во црниот дроб во вид резервен шеќер-гликоген. Кога резервите на јаглехидратите во организмот се празни, црниот дроб врши претворање на гликогенот во гликоза со што се подмируваат потребите за енергија. При најразлични концентрации на гликоза во организмот, настануваат хипергликемија или хипогликемија.

## Историја
Гликозата за прв пат била изолирана од суво грозје во 1747 година од германскиот хемичар Андреас Марграф.

## Хемиски и физички својства
Гликозата образува бели или безбојни цврсти материи кои се многу растворливи во вода и оцетна киселина, но слабо растворливи во метанол и етанол. Тие се топат при 146 Целзиусови степени (*α*) и 150 Целзиусови степени (*β*), и распаѓање почнувајќи од 188 Целзиусови степени со ослободување на различни испарливи производи, што на крајот остава остаток од јаглерод. Гликозата има pK вредност од 12,16 на 25 Целзиусови степени во вода.

Со шест јаглеродни атоми, таа е класифицирана како хексоза, поткатегорија на моносахариди. -гликозата е една од шеснаесетте алдохексозни стереоизомери. -изомер, -гликоза, исто така позната како декстроза, се јавува нашироко во природата, но -изомерот , -гликоза, не. Гликозата може да биде добиена со хидролиза на јаглехидрати како млечен шеќер (лактоза), шеќер од трска (сахароза), малтоза, целулоза, гликоген итн. Декстрозата најчесто комерцијално е произведувана од пченкарен скроб во Соединетите Држави и Јапонија, од компир и пченичен скроб во Европа и од тапиочки скроб во тропските области. Постапката на производство користи хидролиза преку испарување под притисок на контролирана pH во млаз проследено со понатамошна ензимска деполимеризација. Неврзаната гликоза е една од главните состојки на медот.

## Галерија

Податотека:17. Одделување на гликоза во серум.ogv|Одделување на гликоза во серум
Податотека:59. Камелеон со лижавче.ogg|Перманганати мешани со гликоза
39. Што ќе се случи кога ќе се помешаат квасец и гликоза?.ogv|Мешање на гликоза и квасец
91. Семафор од гликоза и индиго кармин.ogv|Семафор од гликоза и индиго кармин


## Наводи

## Надворешни врски

* 
* 


Категорија:Хемиска патологија
Категорија:Исхрана
Категорија:Хексози
Категорија:Неопходни лекови според Светската здравствена организација
Категорија:Гликолиза
Нервно влакно

мини|Мултиполар Неврон
**Нервните влакна** или **аксони** (латински:neurit-и) се долгите продолжетоци на невроните.Тие ја сочинуваат белата маса од нервното ткиво и учествуваат во спроведување на нервните импулси на големо растојание.Некои аксони можат да достигнат и до 1м.Содржат јони на натриум и калиум,за трансмисија на електро-хемиски сигнал.Аксоните на површината имаат Шванова обвивка која наизменично се стеснува и формира т.н. Ранвиерови стеснувања.Оние аксони кај коишто Швановата обвивка произведува липидна материја миелин се бели по боја и се нарекуваат *миелински*, додека оние кај коишто таа не произведува миелин се сиви по боја и се нарекуваат *амиелински*.

Влакна
Витамин

**Витамините** () се комплексни соединенија од различна хемиска природа кои се важни за нормалното биолошко функционирање на многу живи суштества. Поточно, тие во многу мали количини се потребни за растењето, нормалното функционирање на клетките и ткивата и општо, за одржување на здравјето. Растенијата и некои микроорганизми се способни сами да ги синтетизираат сите потребни витамини, додека животните одредени витамини ги создаваат сами, а други мора да ги внесат преку исхраната. Витамините се делат на *витамини растворливи во вода* и *витамини растворливи во масти*.

Витамините се среќаваат во две основни форми: *активна* (дејствуваат веднаш во организмот) и *неактивна* (за да дејствуваат, треба да се активираат). Повеќето витамини, животните ги внесуваат во активна форма, но има и такви, како витамините A и D кои се внесуваат во организмот во неактивна форма. Витамините во неактивна форма се означуваат како провитамини. Сите витамини растворливи во вода, освен витаминот C, влегуваат во структурата на одредени ензими како коензими. Делумниот недостиг на определен витамин во организмот се нарекува хиповитаминоза, додека целосниот недостиг-авитаминоза. Меѓутоа, и преголемата застапеност на одреден витамин во организмот е штетна, состојба означена како хипервитаминоза. При различните хипо-, а- или хипервитаминози, доаѓа до различни нарушувања на организмот.

## Историја

Вредноста да се јаде посебна храна за да се одржи здравјето била позната уште многу пред витамините да бидат идентификувани. Старите Египќани знаеле дека еден човек хранејќи се со црн дроб може да се излекува од ноќно слепило, болест за која сега се знае е предизвикана од недостиг на витамин А. Развојот на прекуокеанските патувања во текот на ренесансата, резултирал со подолги периоди без пристап на свежо овошје и зеленчук и голем дел од луѓето на бродовите се разболувале поради недостиг на витамини.

Во 1747 година, шкотскиот хирург Џејмс Линд открил дека овошјето од родот Citrus ја спречува појавата на скорбут, особено смртоносна болест, при која не доаѓа до правилно формирње на колаген, предизвикувајќи слабо заздравување на раните, краварење на непцата, тешка болка и смрт.

Во 1912 година полскиот биохемичар Казимир Функ изолирал комплекс на микрохранливи материи и предложил комплексот да биде наречен „витамин“.

Во 1929 година, Фредерик Хопкинс и Кристијан Ајкман биле наградени со Нобелова награда за физиологија или медицина за откривањето на неколку витамини.

Во 1943 година, Едвард Адалберт Дојзи и Хенрик Дан биле наградени со Нобелова награда за физиологија или медицина за нивното откривање на витаминот К и неговата хемиска структура.

## Преглед на витамините и нивното дејство

## Поврзано

## Наводи

## Надворешни врски


Категорија:Хранливи материи
Категорија:Исхрана
Категорија:Неопходни хранливи материи
Биотоп

мини|Биотоп од дождовни шуми во Амазон
**Биотоп** — единица на животниот простор во кој главно владеат воедначени услови за живот (песочен морски брег, планински карпи, езерска шир, еден дел од морето.

Секој тип на биотоп е населен со специфична животна населба (заедница). Всушност, во заедницата, (биоценозата) што населува еден биотоп (на пример, бара), на разни делови на Земјата, може да се најдат различни видови, но заедницата во целина има типичен состав во однос на организационите форми, бројот и количината на организмите. Во еден биотоп различните видови што припаѓаат на една биоценоза имаат различни функции. На пример, на едно дрво (даб) живеат стрижибубите, сеницата и колвачот, но секој од нив различно се однесува кон средината што го опкружува.

Функционалната положба на еден вид во биоценозата неговата улога и активност во процесите на размената на материјата и енергијата во рамките на екосистемот, се означува како еколошка ниша на тој вид.

## Наводи

Категорија:Екологија
Категорија:Еколошки поими
Варење

**Варење** (дигестија) е процес при кој се обработува храната за да таа може да биде искористена од страна на организмот, за задоволување на енергетските потреби на истиот. Постојат три типа на дигестија на храната:

# *Внатреклеточен*. Најтипична внатреклеточна дигестија има кај праживотните: штом хранливата вакуола се полни со храна, таа веднаш започнува да се движи во цитоплазмата, варејќи ја храната. Потоа, таа се ресорбира во цитоплазмата, со што хранливата вакуола се смалува, а недигерираните состојки од храната се исфрлаат надвор. Внатреклеточно варење има и кај сунѓерите, дел од трепчестите црви и кај копривкарите.
# *Вонклеточен (вонклеточен)*. Се одликува со појавата на специјално диференцирани клетки кои лачат ензими за варење на храната надвор од самата клетка. Ова е следено со формирање на морфо-физиолошки диференциран канал, во кој се излачуваат ензимите и каде се врши дигерирањето (Гастрална празнина, желудник, цревен канал итн.).
# *Преоден*. Кај овие животни (повеќе без‘рбетници), до одреден степен храната се вари внатреклеточно, а одреден- вонклеточно.

Категорија:Физиологија
Категорија:Метаболизам
Метаболизам

[мини|десно|Структура на [аденозин трифосфат (ATP), главен интермедиер во енергетскиот метаболизам]]
Поимот **метаболизам** (од грчки *metabolismos*) опфаќа серија на биохемиски процеси и патишта во кои енергијата од храната се трансформира во организмот и се искористува за одржување и одвивање на сите животни функции во истиот. Специфични белковини во телото го контролираат метаболизмот и секоја биохемиска реакција е координирана со телесната функција. Метаболизмот е константен процес кој започнува со самото зачнување.

При дефинирањето на метаболизмот, важно е да се разликуваат енергетскиот и интермедиерниот метаболизам, иако всушност тие се неодвоиви. Енергетскиот метаболизам е вкупната топлинска продукција во еден организам, додека интермедиерниот ги претставува биохемиските реакции во клетките и ткивата. Генерално, терминот "метаболизам" се однесува на интермедиерниот метаболизам. Исто така треба да се познава и поимот базален метаболизам, кој е мерка за степенот на метаболизам кој се одвива додека единката мирува.

## Синтеза и разградба

Метаболизмот е балансирачки процес кој вклучува два вида на потпроцеси кои се одвиваат во исто време - изградбата на телесните ткива и складирањето на енергија, како и разградбата на телесните ткива и резервите од енергија со цел добивање повеќе горивен материјал за телесните функции:

* Анаболизам, или конструктивен (асимилациски) метаболизам, се однесува на изградбата и складирањето - растот на нови клетки, одржување на телесните ткива и складирање на енергија за натамошна употреба. За време на анаболизмот, малите молекули се претвораат во поголеми и покомплексни молекули на јаглехидрати, белковини и липиди.
* Катаболизам, или деструктивен (дисимилациски) метаболизам, ги опфаќа процесите кои произведуваат енергија потребна за сите активности во клетките. Во овој процес, клетките ги разградуваат големите молекули (најчесто јаглехидрати и липиди) со цел добивање на енергија. Оваа енергија обезбедува горивен материјал за анаболизмот, го загрева телото и им дозволува на мускулите да се контрахираат, со што телото се движи. Како што сложените хемиски единици се разградуваат во попрости супстанци, отпадните продукти кои притоа се добиваат се отстрануваат од телото преку кожата, бубрезите, белите дробови и цревата.

Енергијата секогаш поминува низ синџирите на исхрана.

## Ендокрина контрола на метаболизмот

Неколку од хормоните од ендокриниот систем се вклучени во контролата на степенот и насоката на метаболизмот. Тироксинот, хормон кој се произведува и ослободува во штитната жлезда, игра клучна улога во одредувањето на тоа колку брзо или бавно ќе се одвиваат биохемиските реакции во телото.

Друга жлезда, панкреас, секретира хормони кои помагаат да се детерминира дали главната метаболичка активност во одредено време ќе биде анаболичка или катаболичка. На пример, по еден оброк, обично се одвива повеќе анаболичка активност, бидејќи јадењето го покачува нивото на гликоза во крвта. Панкреасот тогаш е стимулиран да секретира инсулин, кој им сигнализира на клетките да ја зголемат својата анаболичка активност.

*
Категорија:Биологија
Црвени крвни зрнца

**Еритроцитите** се црвените крвни клетки. Тие се едни од формативните елементи на крвта, покрај леукоцитите и тромбоцитите. Еритроцитите имаат форма двојно вдлабнат диск, со должина од 7- 8 микрони и ширина 2 микрони.Кај цицачите тие не содржат јадро и затоа имаат кус животен век (од 80 до 120 дена), додека кај останатите ’рбетници има јадро, со исклучок на дождовниците од родот Batrachosepѕ. Внатрешноста на еритроцитите е исполнета со белковина хемоглобин. Хемоглобинот е воедно и пигментот кој ја дава црвената боја на крвта, а во составот има јон на железо Fe++, кој се сврзува со кислородот од белите дробови и го пренесува низ целиот организам. Овој процес се нарекува оксигенација. По пат еритроцитите ги собираат отпадните материи и ги носат во белите дробови, од каде тие се издишуваат во форма на јаглерод диоксид, а дел од јаглерод диоксидот влегува во состав на хемоглобинот. Бројот на еритроцитите варира во зависност од полот.

Бројот на еритроцитите кај човекот изнесува меѓу 4 и 5 милиони во 1mm³ крв. Во одредени услови бројот на еритроцитите се менува. На пример, при престој на места со надморска височина над 2500м, тој се зголемува. За разлика од тоа, при акутни и хронични крварења, како и при болести што се придружени со намалено создавање или зголемено распаѓање на еритроцитите, бројот на еритроцитите се намалува.

## Градба
Кај еритроцитите се разликува клеточна мембрана, хемоглобин и строма.

Мембраната кај еритроцитите е составена од двоен липобелковински сплет. Еритроцитната мембрана е лесно пропустлива за вода и тоа во двете насоки, пред сè во зависност на осмотските услови. Така, ако еритроцитите се во хипертонична средина водата излегува од еритроцитите и тие се собираат. Карактеристичната појава на оштетување или разградување на клеточна мембрана на еритроцитите, поради што од нив излегува хемоглобинот, се нарекува хемолиза.

## Биохемиски состав
Еритроцитите во својот состав најмногу имаат вода (од 60% до 67%), а содржат и мало количество соли. Од органските соединенија во еритроцитите има јаглехидрати, масти, фосфатиди, белковини. Од белковините најважен е хемоглобинот кој претставува 32% од тежината на еритроцитите или над 90% од протоплазмата на еритроцитите.

Ако нема доволно црвени крвни зрнца, тогаш човек може да се чувствува исцрпен и слаб. Тој може да биде блед и лесно да се заморува затоа што телото не го добива сиот кислород што му е потребен. Недостатокот на еритроцити се вика анемија,слабокрвност.

## Наводи

Категорија:Крвни клетки
Категорија:Крвоток
Категорија:Човекови клетки