Качунки

**Качунки** (науч. *Crocus*) — род растенија кој обединува многугодишни тревести растенија од семејството на перуниките (*Iridaceae*). Видовите од овој род се распространети од источното Средоземје до средна Азија.

## Распространување

Ареалот го вклучува Средоземјето (особено јужна Европа и северна Африка), средна Европа, Мала Азија, Блискиот Исток и средна Азија сè до западна Кина, при што се среќаваат во различни биотопи - степи, ливади (меѓу кои и високопланински) и шуми.

За претставниците од овој род се потребни отворени сончеви станишта и пропуслива почва.

## Опис
thumb|200px|лево|Луковици од ''Crocus sieberi''.
Луковицата е 3 см во пречник, округла или плосната, облечена во лушпи.

Стебло не се развива.

Листовите се линејни, се појавуваат за време или по цветањето.

Цветовите се единечни, понекогаш 2-3 од една луковица, опкружени со мембранозни лушпи. Околуцветникот е голем, во вид на долга инка, венчето се состои од 6 дела кои преминуваат во долга цилиндрична трубичка. Прашниците се прикачени за вратот на околуцветникот и се пократки од него; прашничките филаменти се кратки; антерите се исправени, линеарни, обично подолги од филаментите. Столпчето е нишковидно со три жига.

Плодовите се од типот на триделни кутијки; семињата се мали и зааглени.

Периодот на цветање е од пролет до есен (кај различните видови).

Според бојата на цветовите, качунките се делат на две групи: жолтоцветни (со жолта до портокалова боја) и синоцветни (со светлолилјакова до темновиолетова боја); се среќаваат и албино форми - почесто кај синоцветните, а поретко кај жолтоцветните.

## Систематика

* Подрод *Crocus*
** Секција *Crocus*
*** Серија *Verni*
**** *[[Crocus vernus]]*, *[[Crocus tommasinianus]]*, *[[Crocus etruscus]]*, *[[Crocus kosaninii]]*, *[[Crocus baytopiorum]]*
*** Серија *Scardici*
**** *[[Crocus scardicus]]*, *[[Crocus pelistericus]]*
*** Серија *Versicolores*
**** *[[Crocus versicolor]]*, *[[Crocus malyi]]*, *[[Crocus imperati]]*, *[[Crocus minimus]]*, *[[Crocus corsicus]]*, *[[Crocus cambessedesii]]*
*** Серија *Longiflori*
**** *[[Crocus longiflorus]]*, *[[Crocus nudiflorus]]*, *[[Crocus serotinus]]*, *[[Crocus niveus]]*, *[[Crocus goulimyi]]*, *[[Crocus ligusticus]]*** (syn. *Crocus medius* hort, non Balbis) (Mariotti, 1988)
*** Серија *Kotschyani*
**** *[[Crocus kotschyanus]]*, *[[Crocus scharojanii]]*, *[[Crocus vallicola]]*, *[[Crocus autranii]]*, *[[Crocus karduchorum]]*, *[[Crocus gilanicus]]*, *[[Crocus ochroleucus]]*
*** Серија *Crocus*
**** *[[Crocus sativus]]*, *[[Crocus pallasii]]*, *[[Crocus thomasii]]*, *[[Crocus cartwrightianus]]*, *[[Crocus moabiticus]]*, *[[Crocus oreocreticus]]*, *[[Crocus asumaniae]]*, *[[Crocus hadriaticus]]*, *[[Crocus mathewii]]** (Kerndorff & Pasche, 1994), *[[Crocus naqabensis]]** (Al-Eisawi, 2001)
** Секција *Nudiscapus*
*** Серија *Reticulati*
**** *[[Crocus reticulatus]]*, *[[Crocus veluchensis]]*, *[[Crocus cvijicii]]*, *[[Crocus dalmaticus]]*, *[[Crocus sieberi]]*, *[[Crocus robertianus]]*, *[[Crocus cancellatus]]*, *[[Crocus hermoneus]]*, *[[Crocus abantensis]]*, *[[Crocus angustifolius]]*, *[[Crocus ancyrensis]]*, *[[Crocus gargaricus]]*, *[[Crocus sieheanus]]*, *[[Crocus rujanensis]]** (Randjelović & al., 1990), *[[Crocus herbertii]]** (B.Matthew, 2009)
*** Серија *Biflori*
**** *[[Crocus biflorus]]*, *[[Crocus chrysanthus]]*, *[[Crocus almehensis]]*, *[[Crocus danfordiae]]*, *[[Crocus pestalozzae]]*, *[[Crocus aerius]]*, *[[Crocus cyprius]]*, *[[Crocus hartmannianus]]*, *[[Crocus adanensis]]*, *[[Crocus leichtlinii]]*, *[[Crocus caspius]]*, *[[Crocus kerndorffiorum]]** (Pasche, 1993), *[[Crocus wattiorum]]** (Mathew, 1995; 2000), *[[Crocus nerimaniae]]** (Yüzbasioglu & Varol, 2004)
*** Серија *Orientales*
**** *[[Crocus korolkowii]]*, *[[Crocus michelsonii]]*, *[[Crocus alatavicus]]*
*** Серија *Flavi*
**** *[[Crocus flavus]]*, *[[Crocus antalyensis]]*, *[[Crocus olivieri]]*, *[[Crocus candidus]]*, *[[Crocus vitellinus]]*, *[[Crocus graveolens]]*, *[[Crocus hyemalis]]*, *[[Crocus paschei]]** (Kerndorff, 1993)
*** Серија *Aleppici*
**** *[[Crocus aleppicus]]*, *[[Crocus veneris]]*, *[[Crocus boulosii]]*
*** Серија *Carpetani*
**** *[[Crocus carpetanus]]*, *[[Crocus nevadensis]]*
*** Серија *Intertexti*
**** *[[Crocus fleischeri]]*
*** Серија *Speciosi*
**** *[[Crocus speciosus]]*, *[[Crocus pulchellus]]*
*** Серија *Laevigati*
**** *[[Crocus laevigatus]]*, *[[Crocus boryi]]*, *[[Crocus tournefortii]]*
* Подрод *Crociris*
** *[[Crocus banaticus]]*

Категорија:Перуники