open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Епидемија

мини|Чума во Винтертур 1328. Литографија од А. Корозија
**Епидемија** — необично често појавување на некоја болест во една популација. Епидемични болести се меѓу другите колера, грип, тифус и чума. По правило секогаш се работи за заразни болести.

Ендемија, за разлика од епидемијата, претставува нормално и вообичаено појавување (ширење) на некои болести во една популација.

## Наводи


Категорија:Епидемиологија
Категорија:Заразни болести
Категорија:Грцизми
Хеликоптер

мини|Хеликоптер 1922
[мини|Хеликоптер [Bell 206 на полицијата на САД]]
**Хеликоптер** или **вртолет** — вид летало што се крева и спушта со помош на вртечки перки. Тие му овозможуваат на хеликоптерот да полета и да слета вертикално, да лебди и да лета нанапред, наназад и странично. Овие атрибути им овозможуваат на хеликоптерите да бидат користени во тешко достапни и изолирани места. Хеликоптерите се класифицирани како авиони со вртежни крила, за разлика од класичните авиони со фиксни крила. Зборот „хеликоптер“ е настанат од старогрчките зборови „хеликс“ (спирала) и „птерон“ (крило). Хеликоптерот е еден вид *rotorcraft*, којшто е подвид на авионите.

## Историјат
Како далечни основачи на хеликоптерот се сметаат Кинезите, кои во 4. век п.н.е. развиле мала играчка за летањe, направенa од бамбус, во форма на хеликоптер.

## Хеликоптерот како тема во уметноста и во популарната култура
* „Хеликоптер“ — кус расказ на македонскиот писател Митко Маџунков од 1984 година.
* „Хеликоптер“ (англиски: *Helicopter*) — песна на англиската рок-група Батхоул сурферс (*Butthole Surfers*) од 1979 година.
* „Хеликоптер“ (англиски: *Helicopter*) — песна на американската рок-група Батхоул сурферс (*Butthole Surfers*) од 1989 година.
* „Синиот гром“ (англиски: *Blue Thunder*) — американски филм од 1983 година, во режија на Џон Бедхем.

## Наводи


Категорија:Воздухоплови
Категорија:Воздухопловство
Сарагоса

**Сарагоса** () — град во Северозападна Шпанија, седиште на истоимената покраина во рамките на автономната заедница Арагон. Се наоѓа на реката Ебро. Тој е петти град по големина во Шпанија. Во 2018 г. градот имал 666.880 жители. Градот се наоѓа на надморска височина од 199&nbsp;м.

## Поврзано
* Сарагоса (покраина)

## Наводи

## Надворешни врски

* Совет на градот Сарагоса 
* Официјален туристички портал на Сарагоса 
* Демографија на градот Сарагоса во 2015 г. 


Категорија:Градови во Шпанија
Категорија:Општини во Сарагоса
Категорија:Римски градови во Шпанија
Крал на Рим

**[[Крал]] на [[Римско кралство|Рим]]** или **рекс** (лат.: rex, regis) бил главниот магистрат на Римското кралство.

Сите кралеви, со исклучок на Ромул, кој функцијата ја добил со самото основање на градот, биле избрани од страна на народот за да служат доживотно, а ниту еден до престолот не дошол со вооружена сила. Иако кај првите четири монарси немало принцип на наследство, со петтиот крал, Тарквиниј Приск, кралското наследство се востановило според женскиот дел на семејството на починатиот крал. Поради тоа, древните историчари тврделе дека кралот бил избиран врз основа на неговите доблести, а не поради потеклото.

## Попис на Римските кралеви

Имало седум традиционални Кралеви на Рим, пред основањето на Римската Република. Според записите на Тит Ливиј тие кралеви биле:

## Наводи

Категорија:Римско право
Категорија:Римско Кралство

Категорија:Престаноци во 6 век п.н.е.
Темпи (Аризона)

мини|Темпи, Аризона
мини|Темпи околу 1870 година

**Темпи** () — град во северната држава Аризона. САД. Според пописот во 2006 има 169 712 жители.

### Географска положба
Градот Темпи е сместен западно од Финикс, јужно од Скотсдејл, северно од Чандлер и источно од Меса.

## Историја
Американските Индијанци од племето Хохокам биле староседелци на подрачјето на денешен Темпи, каде што граделе пат по којшто носеле вода за земјоделските насади. Првите населби на ова племе биле напуштени на крајот на 1400 година.

## Образование
Во Темпи е сместен Универзитетот на Аризона

### Збратимени градови
Градот Темпи е збратимен со следните градови, наведени по временски редослед на збратимување:

*  Скопје, Македонија (1971)
*  Регенсбург, Германија (1976)
*  Долен Хат, Нов Зеланд (1981)
*  Џенгѓанг, Кина (1989)
*  Тимбукту, Мали (1991)
*  Болие на Море, Франција (1997)
*  Карлоу, Ирска (1998)
*  Куенка, Еквадор (2008)
*  Куско, Перу (2012)
*  Агра, Индија (2015)
*  Тролхетан, Шведска (2016)

## Надворешни врски
* Градски портал на Темпи
* Збратимени градови на Темпи — официјална


Категорија:Градови во Аризона
Категорија:Населени места основани во 1865 година
Варем

**Вареме** (; ) — валонска општина сместена во покраината Лиеж, во Белгија. Градот се наоѓа на реката Јекер (), во областа Хесбаје. Стопанството е засновано на обработката на житарици и шеќерна репка и на прехранбената индустрија.

Општината Вареме ги вклучува следниве села: Бетинкур, Блере, Бовенистир, Гран-Акс, Лантерманж и Олеје.

## Историја

Неколку пронајдоци биле ископани близу Вареме кои содржеле пронајдоци од неолитот и населби од бронзеното доба. Главниот римски пат кој ги поврзувал Баве и Келн поминувал низ општината. Могили и римски вили се наоѓаат во околината. Римјаните оставиле гробница за коњи.

Средновековната населба Воромија (*Woromia*) била наведена по првпат во 965 година. На 5 февруари 1078 година, Воромија била освоена од Принц-Бискупијата Лиеж, заедно со неговиот замок, петте воденици и шесте пиварници.

мини|лево|Градското собрание на Варем|150п

До 1215 година, со 815 жители, прераснал во град. Неговите граници близу Војводството Брабант, меѓутоа, привлекле неколку напади од војводата, предизвикувајќи да биде запален во целост и повторно изграден неколкупати. Во  век, градот изградил пазар и болница, полека станувајќи регионален центар, каде се ковале пари и се држеле важни состаноци.

Во текот на освојувањето на Принц-Бискупијата Лиеж, Карло Храбриот го запалил градот повеќе од еднаш во 1468 година. Во  век, градот станал едно од 21. главни градови на бискупијата. ВО 1748 година, четврт на градот бил уништен од пожар, овој пат во несреќен случај. Во 1792 година, француските револуционерни сили влегле во градот и ги затвориле манастирите. Три години подоцна, Принц-Бискупијата Лиеж била распуштена и градот станал француски.

Во , градот се развил, благодарение на железницата и изградбата на две рафинерии за шеќер и неколку училишта. Првата светска војна не донела никакво уништување на градот, освен на старите одбранбени бедеми. Меѓутоа, во Втората светска војна, градот бил уништен од воздушните напади, само неколку дена пред ослободувањето.

## Знаменитости

* Градското собрание од 1900 година
* Главната градска црква од 1881 година
* Природен резерват

## Познати луѓе

* Едмон Лебертон (1915–1997) — премиер на Белгија

## Меѓународни односи
### Збратимени градови

Вареме е збратимен со следниве градови:

*  Скопје, Македонија
*  Жерармер, Франција
*  Галинаро, Италија

## Наводи

## Надворешни врски

* Официјална страница 

Категорија:Населени места во Белгија
Категорија:Општини во Лиеж
Нанчанг

мини|Нанчанг
**Нанчанг** е главен град на покраината Ѓангси во југоисточниот дел на Кина. Градот е познат по прекрасните езера, планини, богата историја и култура. Градот има 3.934.445 жители


Категорија:Градови во Ѓангси
Категорија:Населени места основани во 1 век п.н.е.
Питсбург (Охајо)

**Питсбург** е село во Охајо, САД. Според пописот во САД во 2010 година, селото брои 388 жители.

## Историја
мини|Улицата Џеферсон во Питсбург, Охајо
Питсбург бил основан под името Арнетсвил во 19 век, но жителите му се отселиле. Еден автор го опишал дека постоел само како име. Повторно се формирала заедница во следните неколку декади, па до 1914 година селото имало училиште, методистичка црква - епископија, неколку бизниси и над 200 жители.

## Наводи


Категорија:Села во Охајо
Категорија:Населени места во Охајо
Крајова

**Крајова** — еден од најзначајните градови во Романија. Се наоѓа во југозападниот дел на земјата, во историската покраина Олтенија. Претставува најголем економски и културен центар заедно со Букурешт. Се простира на површина од 81,41 км2 со 300.182 жители.

Категорија:Градови во Романија
Ташкент

**Ташкент** — главен најголем град во Узбекистан. Има површина од   површина со 2 571 668 жители.
Ташкент бил под влијание на Согдијаните и турскaта културa во неговата рана историја, пред доаѓањето на исламот во 8 век од н.е. По уништувањето на Џингис Кан во 1219 година, градот бил повторно изграден и придобивал од Патот на свилата. Во 1865 година, градот бил освоен од страна на Руската Империја, и за време на Советскиот Сојуз биле забележани голем пораст на населението и демографски промени поради  принудени депортации од целиот Советски Сојуз. Денес, како главен град на независен Узбекистан, Ташкент го задржува мултиетничкото население, со мнозинство етнички Узбеци.

## Историја
По Втората светска војна и грчката граѓанска војна, градот прими и неколку македонски и грчки комунистички бегалци, кои таму создадоа грчка заедница, кои по постколонизацијата, во 1974 година, постепено почнаа да се враќаат во Грција, со што денес таму останаа само неколку, главно постари лица. При падот на Советскиот Сојуз во 1991 година, Ташкент беше четврти најнаселен град во советската држава. Денес, многу Руси и други внатрешни мигранти го напуштија градот по распадот на Советскиот Сојуз, но рускиот се користи како втор јазик за жителите на Узбекистан и лингва франка. Во 2007 година градот беше прогласен за културен главен град на исламскиот свет, бидејќи е дом на многу историски џамии и верски објекти.

## Наводи

## Надворешни врски


Категорија:Градови во Узбекистан
Категорија:Главни градови во Азија
Ист Јорк

алт=Ист Јорк во 2005 година|мини|Ист Јорк во 2005 година

**Ист Јорк** била поранешна полуавтономна околија во Онтарио, Канада. Има површна од 21.26 км2 со 112,054 жители.

Категорија:Онтарио
Категорија:Населени места основани во 1924 година
Римски магистрат

**Магистрат** (лат.: Magistratus) бил секој избран функционер во римската држава, а неговата служба се нарекувала *магистратура*.

Во периодот на Римското кралство највисокиот магистрат со извршни овластувања бил римскиот крал. Неговата власт, de facto, била апсолутна. Тој бил носител на извршната власт, законодавец, главен судија, врховен свештеник и единствен врховен командант на војската. По смртта на кралот, власта привремено преминувала во Сенатот, кој го избирал интеррексот (Interrex) за да го организира изборот на новиот крал.

## Магистратури
Магистратурите биле редовни и вонредни.

Редовни магистрати (избрани):
* цензор
* конзул
* претор
* трибун
* едил
* квестор

Вонредни магистрати (именувани):
* диктатор
* командант на коњицата
* интеррекс

## Наводи

Категорија:Римски титули
Магистер милитум

**Магистер милитум** (лат.: Magistri militum = "водач на војниците") бил чин користен во доцното Римско Царство од времето на Константин Велики.

Магистер милитумот обично бил во можност да ги контролира или многу да влијае на одлуките на царот, како што тоа бил случај со Стилихон, Рицимер, Одоакар и некои други.

Постоела и “пониска“ верзија на оваа титула-чин. Кога покрај името magister militum се додавало името на територијата (провинцијата), на пример, magister militum per Thracias (магистер милитум на Тракија), тогаш во прашање не бил главниот воен командант во Царството, туку главниот воен командант на таа територија.

## Списoк na Magistri Militum
* Флавиј Баутон
* 352-355 г. п.н.е.: Клавдиј Силван
* 389-394 г. п.н.е.: Арбогаст
* 394-408 г. п.н.е.: Стилихон
* 410-421 г. п.н.е.: Констанциј III
* 433-454 г. п.н.е.: Аециј
* 455 г. п.н.е.: Авит
* 455-472 г. п.н.е.: Рицимер
* 472-473 г. п.н.е.: Гундобад
* 475-476 г. п.н.е.: Орест

### Magister militum per Gallias
* 425-433 г. п.н.е.: Аециј
* 450-464 г. п.н.е.: Егидиј

### Magister militum per Illyricum
* 530-536 г. п.н.е.: Мунд

### Magistri militum per Oriens
* 460s-471 г. п.н.е.: Аспар
* 483-488 г. п.н.е.: Теодорих Велики
* 503-505 г. п.н.е.: Ареодобин

## Наводи

Категорија:Римски титули
Римски цензор

**Цензор** (лат.: *censor*) е магистратска функција воведена во 443 г. п.н.е., во Стариот Рим, кога од компетенциите на конзулот биле издвоени работите кои се донесуваат со цензус (попис) - проценување на приходите на граѓаните заради оданочување и нивно ставање во економските и воените оддели - центурии.

Цензорите биле чувари на државните финансии: ја одредувале висината на даноците и царевините, биле надзорници на јавните работи, надлежни за утврдување на списоците за потенцијални сенатори. Ги избирало народното собрание, обично од редовите на поранешните конзули. Должноста им била доверувана на двајца цензори, кои во почетокот имале мандат од 5 години, а подоцна 18 месеци. Тие имале законски имунитет и не биле одговорни никому, но не поседувале империум и не можеле повторно да бидат избирани на должноста.

Во хиерархијата, цензорите ја заземале позицијата помеѓу конзулите и преторите. Крајот на мандатот им бил обележуван со ритуално чистење (lustrum) со жртвување на некои животни (suovetaurilia). Пред крајот на Римската република цензорите ги изгубиле своите овластувања. Од времето на царот август нивната должност ја преземаат други службеници, т.н. куратори (curatores).

## Задачи на цензорите
* надзор на јавниот морал и обичаите (*cura morum*)
* евидентирање на *census civium* (имотната состојба на граѓаните) и запишување на граѓаните во трибуните (секои пет години)
* определување на државниот буџет
* пополнување на Сенатот
* право за исклучување на сенаторите од Сенатот поради неморал
* право за бришење на *equitum*-от (витез) од цензус еквитумот (*census equitum*) (пописот на витезите во коњаничките центурии)
* изнајмување на државниот имот и државните услуги на закупувачите
* грижа за државните патишта, водоводи и храмови

## Наводи

Категорија:Римски титули
Има-конструкција

**Има-конструкција** — едно од најголемите обележја на граматиката на македонскиот јазик и често од страна на граматичарите се смета за најегзотично обележје на македонскиот јазик и неговите говори во рамки на словенските јазици. Тоа е сложена глаголска форма која се образува со помош на помошниот глагол **има** или **нема** и глаголска придавка во среден род.

## Образување

Сложената глаголска форма која се нарекува **има-конструкција** се образува со помош на помошниот глагол **има** или **нема** во негативна конотакција и со глаголска придавка во среден род. Така имаме: *имам учено, имав учено, сум имал учено, ќе имам учено, немав учено и слично.*

**има/нема + глаголска придавка во среден род**

Во различните форми на има-конструкцијата се менува само помошниот глагол, а глаголската придавка се сведува на именувач на глаголското дејство. Конструкциите со има претставуваат паралелни, синонимни и еден вид конкурентски форми на сите сложени глаголски форми во македонскиот јазик, времиња и начини.

## Значење

Значењата на има-конструкциите се многу блиски со значењата на сложените форми во помошниот глагол сум, честичката ќе или би и често можат да се заменуваат едни со други, како на пример: *имам гледано* со *сум гледал*, *имав гледано* со *бев гледал*, *ќе сум имал гледано* со *ќе сум гледал* и слично.

Основна разлика меѓу има-конструкциите и другите сложени форми е во тоа што кај првите повеќе доаѓа до израз резултатот од вршењето на дејството, а кај сложените со сум, ќе или би повеќе се истакнува самото дејство.

Овие конструквции се карактеристични за македонскиот јазик и негоите говори, и покрај во македонскиот јазик можат да се најдат во околните несловенски јазици.

## Наводи

## Поврзано

* Граматика на македонскиот јазик
* Глаголи во македонскиот јазик
* Македонски јазик

## Надворешни врски
* Македонска граматика од Виктор Фридман. 
* Граматика на македонскиот литературен јазик  од Хорас Лант. 
* Македонска граматика  од Круме Кепески. 

Категорија:Глаголи во македонскиот јазик
Сум-конструкција

**Сум-конструкција** — една од сложените глаголски форми на македонскиот јазик. Таа се формира со помош на помошниот глагол **сум** и со глаголска придавка. Сум-конструкциите се користат како паралелни форми со временските и начинските глаголски форми на македонскиот јазик.

## Образување

Сум-конструкциите се образуваат со помош на помошниот глагол сум во соодветната форма и со глаголска придавка од преоден или непреоден глагол. Според тоа, имаме: *сум дојден, бев дојден, ќе сум дојден, ќе бев дојден, ќе сум бил дојден* и слично. Од сите примери, најчесто се употребуваат првите две.

**сум + глаголска придавка**

## Употреба

Сум-конструкциите, како и има-конструкциите, се употребуваат како паралелни форми со временските и начинските, посебно кога глаголската придавка е изведена од непреоден глагол. Според тоа имаме: *не знам дали се дојдени* = *не знам дали дошле* или *ќе бев присутен на состанокот ако ме поканевте* = *ќе присуствував на состанокот ако ме поканевте*.

Значењето на сум-констрикциите најчесто е резултат од вршењето на дејството или состојбата, која исто така произлегува од некакво претходно дејство. 
Овие констрикции стојат на граница помеѓу морфологијата и синтаксата, затоа што можат да претставуваат или една сложена временска форма или една синтактичка конструкција или именски прирок.

## Наводи

## Поврзано

* Граматика на македонскиот јазик
* Глаголи во македонскиот јазик
* Македонски јазик

## Надворешни врски
* Македонска граматика од Виктор Фридман. 
* Граматика на македонскиот литературен јазик  од Хорас Лант. 
* Македонска граматика  од Круме Кепески. 

Категорија:Глаголи во македонскиот јазик
Можен начин во македонскиот јазик

**Можниот начин** во македонскиот јазик еден од сложените глаголски форми во јазикот. Можниот начин се користи за искажување претполагано, можно или посакувано дејство. Овој можен начин со македонскиот јазик сеобразува со л-глаголска форма.

## Образување

Формите на можниот начин во македонскиот јазик се најупростени од сите временски и начински форми. За сите три лица има по една форма за еднина и множина. Според тоа имаме пример со глаголот „зборува“:

: **-ла** се користи за женски род, **-ло** се користи за среден род.

Поради отсуство на показател за лицето, тоа се определува со личната заменка, со предметот или на поинаков начин. По правило, од свршените глаголи се употребува свршената л-форма, а од несвршените глаголи - несвршената. Не може да се каже на пример: *ти би викнел и слично*.

## Особености

Можниот начин служи за изразување претполагано, можно или посакувано дејство, независно од времето. Формите на можниот начин се застапени во стандардниот и дијалектниот македонски јазик, но се забележува поголема присутност во стандардниот. Обично овие форми се среќаваат во условните реченици, затоа што постои тесна врска меѓу можноста и условот.

Можниот начин, истиснувајќи или заменувајќи други глаголски форми, денеска се употребува и во други видови реченици, како на пример: *Зошто би го слушале него?*

Во однос на формата, неправилно е да се користи можниот начинс о сврзникот **(за) да** во целните реченици, како на пример: *Тој излезе порано (за) да би стигнал навреме*, туку треба да се користи: *Тој излезе порано за да стигне навреме.*

## Наводи

## Поврзано

* Граматика на македонскиот јазик
* Глаголи во македонскиот јазик
* Македонски јазик

## Надворешни врски
* Македонска граматика од Виктор Фридман. 
* Граматика на македонскиот литературен јазик  од Хорас Лант. 
* Македонска граматика  од Круме Кепески. 

Категорија:Глаголи во македонскиот јазик
Римска Република

**Римска Република** го означува периодот на државно уредување на римската држава во времето меѓу Римското Кралство (510 г. п.н.е.) и воспоставувањето на Римското Царство на 13 јануари 27 г. п.н.е.

Тешко е да се одреди точниот датум на настанување на Римската Република. Тит Ливиј наведува дека последниот римски крал, Луциј Тарквиниј Гордиот во 510 г. п.н.е. бил протеран од Рим, а Луциј Јуниј Брут и Луциј Тарквиниј Колатин биле избрани за римски конзули , додека во 508 г. п.н.е. бил избран и првиот првосвештеник, т.е. понтифекс максимус (Pontifex maximum).

## Државно уредување

Римската Република имала хиерархија на избрани магистрати со различни овластувања. Римското уредување од времето на републиката подоцна го инспирирало уредувањето на многу средновековни градови-држави, но и други државни творби на современото време, од ренесансата до денес.

Од посебно значење биле следните елементи на државното уредување на Римската Република:

* **ануитет** — сите должности имале мандат од една година,
* **колегијалност** — секогаш две личности истовремено извршувале една државна служба - исклучок бил диктаторот
* **право на промена на уредбата** (право на вето) — секој магистрат имал право да ја корегира, измени или да ја врати уредбата што ја донел неговиот колега.

thumb|left|290px|Рим од времето на републиката

Највисоката, неограничена, извршна власт во Римската Република ја имал конзулот (Imperium maius). Конзулите биле одговорни за врховното воено заповедништво, за правото на осудување, свикување на Сенатот и народните собранија. За време на кризи, постоела можност за период од 6 месеци, да се именува диктатор, кој имал апсолутна власт (Summus imperium); во текот на неговиот мандат сите други магистрати биле суспендирани.

Магистратите биле избирани низ три различни народни собранија:

* **Центуриско собрание** — ги избирало цензорите, конзулите, преторите.
* **Трибутско собрание** — ги избирало магистратите од понизок ранг: едилите, квесторите, дваесет и шестмината (Vigintisexviri).
* **Плебејско собрание** — ги избирало народните трибуни плебејските едили.

Римскиот Сенат и народните собранија (Comitia) биле надлежни за законите и надгледувањето на работењето на сите службеници од власта. Ислужените магистрати станувале сенатори, ако на тоа не се спротивставеле цензорите. На почетокот во Сенатот влегувале само патрициите, а подоцна и плебејците.

## Наводи

Категорија:Поранешни држави во Европа
Категорија:Поранешни држави во Африка
Категорија:Поранешни држави во Азија

Категорија:Поранешни држави на Апенинскиот Полуостров
Категорија:Престаноци во 1 век п.н.е.
Херман Обрист

**Херман Обрист** () — швајцарски и германски дизајнер и вајар од движењето Југендстил (арт нуво).

Студирал ботаника и историја во младоста - влијанието од оваа наобразба може да се почувствува во неговата подоцнежна работа во полето на применетите уметности. Потоа, следел часови во школа за уметности и занаети во Карлсруе. Работел како вајар во Париз, каде што во 1889 се здобил со златниот медал на Светската изложба во Париз.

Како учител, Херман Обрист имал епохално влијание врз појавата и подоцнежниот развој на Југендстил во Германија. Во 1902, Херман Обрист и Вилхелм фон Дебшиц заедно формирале школа за дизајн во Минхен - еден од најпознатите студенти е Лудвиг Хиршфелд Мак, кој подоцна ќе предава во Баухаус. Во 1890 и 1891 ја посетува уметничката школа *[[Академија Жулиен]]*. Во 1892 година во Фиренца, отвора студио за шиење, кое го префрла во Минхен во 1895, каде го формира Ателјето за уметности и занаети (*Vereinigte Werkstätten für Kunst im Handwerk*). Обрист го ангажирал својот пријател Август Ендел да го дизајнира ова студио во Минхен, изградено во 1897 и уништено во 1944.

Најпознатото и највлијателно дело на Обрист било дизајнот на везена драперија наречена "Cyclamen", во 1892. Таа се состоела од серија на елегантни, свиткани кривини, опишани како "свијоци од камшик", или *Peitschenhieb* на германски, и станала една од епохалните дела на движењето ар нуво.

## Наводи

Категорија:Дизајн
Категорија:Родени во 1862 година
Категорија:Починати во 1927 година
Категорија:Луѓе од Цирих
Категорија:Починати во Минхен
Боровичи

**Боровичи** (на руски: *Боровичи́*) — град во северозападниот дел на Русија. Се наоѓа во Новгородската област и е втор наjголем во областа.
Градот е административен центар на истоимениор реон и градска општина, има 56&nbsp;107 жители (2008). Градот е сместен на брегoт на реката Мста, на 175&nbsp;km источно од Велики Новгород, Има железничка станица.

Градот е збратимен со 
*  Суолахти, Финска
*  Бингамтон, Њујорк, САД
*  Хаапсалу, Естонија
## Население

## Надворешни врски

* Официјално мрежно место   

Категорија:Градови во Русија
Категорија:Градови во Новгородската област
ISO 639-1

**ISO 639-1:2002**, *Кодови за претставување на имињата на јазиците  Дел 1: Алфа-2 код*, е првиот дел од серијата на ISO 639 меѓународни (ISO) стандарди за јазични кодови. Дел 1 ја покрива регистрацијата на двобуквени кодови. Има регистрирано 136 вакви кодови. Во регистарот се опфатени позначајните јазици во светот.

Кодовите се корисни кратенки за меѓународно и формално претставување на еден јазик. На пример:
* Македонскиот е претставен со mk
* Англискиот е претставен со en
* Францускиот е претставен со fr
* Германскиот е претставен со de (од ендонимот *Deutsch*)
* Јапонскиот е претставен со ja (иако ендонимот му е *Нихонго*)
* Португалскиот е претставен со pt
* Шпанскиот е претставен со es (од ендонимот *Español*)

Првичниот стандард за јазични кодови ISO 639 е одобрен во 1967. Бил поделен на два дела, а во 2002 ISO 639-1 станал нова ревизија на тој стандард. Најновиот код е ht додаден на 26 февруари 2003, претставувајќи го хаитскиот креолски јазик. Употребата на овој стандард се препорачува од IETF-јазичните ознаки, воведени со RFC 1766 во март 1995, продолжени во RFC 3066 од јануари 2001 и RFC 4646 од септември 2006.   Моменталната верзија е RFC&nbsp;5646 од септември 2009. ISO 639-1 кодовите се регистрираат во службата Инфотерм (Меѓународен информативен центар за терминологија).

Не се додаваат нови ISO 639-1 кодови ако веќе постои ISO 639-2 код, така што системите кои користат ISO 639-1 и 639-2 кодови, со поретпочитање за 639-1 кодови не би биле приморани да ги менуваат постоечките кодови.

Ако се користи ISO 639-2 код кој покрива група јазици, неговата употреба може да се замени за јазиците кои ќе добијат свој ISO 639-1 код.

Нема наведено посебно правило за постапување со микројазици (видете ISO 639-3).

## Поврзано

## Наводи


## Надворешни врски
* ISO 639-1/RA  
* ЧПП од Регистарската служба на ISO 639-2 

#00639-1
Категорија:ISO 639 стандарди
Дреново

**Дреново** може да се однесува на:

## Македонија

* Дреново — село во Општина Кавадарци
* Дреново — село во Општина Чашка
* Дреново — село во Општина Македонски Брод

## Бугарија

* Дреново — село во Општина Петрич, Пиринска Македонија
* Горно Дреново — село во Општина Грмен, Пиринска Македонија
* Долно Дреново — село во Општина Грмен, Пиринска Македонија
* Дреново — село во Софиска област
* Дреново — село во Софиска област

## Егејска Македонија

* Дреново (Хоротокопи) — село во округот Кавалско.
* Дреново (Дранован) — село во Серско
* Дреново (Кранеја) — село во Воденско / Постолско
* Дреново (Гликонери) — село во Костурско
* Дреново (Краниес) — иселено село во Преспанско/Леринско

## Албанија

* Дреново (Дренова) — село во Горица (Корча)
Грб на Босна и Херцеговина

**Грбот на [[Босна и Херцеговина]]** е официјален грб на државата кој бил усвоен во 1998 година, заменувајќи го претходниот грб кој се користел од 1992. Грбот е направен по знамето на Босна и Херцеговина. Штитот со три агли ги претставува трите мнозински етнички групи со Босна и Херцеговина, додека ѕвездите ги замениле старите лилјани кои биле присутни на грбот на БиХ, за кој се смета дека е Бошњачки симбол.

## Наводи

## Поврзано
* Знаме на Босна и Херцеговина
* Грб на Република Српска
* Грб на Федерација Босна и Херцеговина

## Надворешни врски
* 

Категорија:Национални симболи на Босна и Херцеговина
Босна
Грб на Казахстан

**Грбот на [[Казахстан]]** е официјалниот грб на државата усвоен на 4 јуни 1992 година. Авторите на грбот се Жандарбек Мелибеков и Шота Валиканов, кои учествувале на државниот конкурс за нов грб.

Грбот има приказ на шанирак (, горниот дел од јуртата во жолта боја на светлосина позадина каде има сончеви зраци кои форимираат митски коњ. Округлиот дел од грбот го симболизира животот и вечноста, додека шаниракот благосостојба, мир и добри семејни односи. на дното се наоѓа натпис на името на државата.


File:Coat of arms of Kazakh SSR.png|1936-1991


## Поврзано
* Знаме на Казахстан
* Казахстан

## Наводи

Грб
Казахстан
Казахстан
Опсади на Цариград

right|thumb|200px|Падот на градот во 1453 година (''сликано во 1499'')

Во текот на постоењето на Византиското Царство, градот **[[Цариград]]** бил под **[[опсада]]** многупати. Само две од сите опсади завршиле со преземање на градот, во 1204 година од страна на крстоносците и во 1453 година од страна на Османлиите.

}
! class="unsortable" scope="col" | Наводи 
|-
| 
| Ахменидско Царство
| Византиум
| По море и копно
| Успешна
| 
|-
| 
| Делски сојуз
| Ахменидско Царство
| По море
| Успешна
| 
|-
| 
| Атина
| Византиум, Мегара, Беотија
| По море и копно
| Успешна
| 
|-
| 
| Македонија
| Византиум, Атина
| По море и копно
| Неуспешна
| 
|-
| 
| Галатјани
| Византиум
| По копно
| 
| 
|-
| 
| Селевкидско Царство
| Византиум, Хераклеја Понтика,Птоломејско Царство
| По море и копно
| Неуспешна
| 
|-
| 
| Понтијско Царство
| Византиум
| По море и копно
| Неуспешна
| 
|-
| 
| Септимиј Север
| Песцениј Нигер
| По море и копно
| Успешна
| 
|-
| 
| [[Лициниј
| По копно
| Успешна
| 
|-
| 
| Константин Велики
| Лициниј
| По море и копно
| Успешна
| 
|-
| 
| Готи
| Византија
| По копно
| Неуспешна
| 
|-
| 
| Авари, Сасанидско Царство
| Византија
| По море и копно
| Неуспешна
| 
|-
| 
| Омејади
| Византија
| По море и копно
| Неуспешна
| 
|-
| 
| Омејади
| Византија
| По море и копно
| Неуспешна
| 
|-
| 
| Омејади
| Византија
| По море и копно
| Неуспешна
| 
|-
| 
| Опсикија
| Анастасиј II
| По море и копно
| Успешна
| 
|-
| 
| Омејади
| Византија
| По море и копно
| Неуспешна
| 
|-
| 
| Прво Бугарско Царство
| Византија
| По копно
| Неуспешна
| 
|-
| 
| Тома Славјанинот
| Михаил II
| По море и копно
| Неуспешна
| 
|-
| 
| Руски каганат
| Византија
| По море и копно
| Неуспешна
| 
|-
| 
| Киевска Русија
| Византија
| По море и копно
| Неуспешна
| 
|-
| 
| Прво Бугарско Царство
| Византија
| По копно
| Неуспешна
|  
|-
| 
| Прво Бугарско Царство
| Византија
| По копно
| Неуспешна
| 
|-
| 
| Прво Бугарско Царство
| Византија
| По копно
| Неуспешна
| 
|-
| 
| Киевска Русија
| Византија
| По море и копно
| Неуспешна
| 
|- 
| 
| Лав Торникиос
| Константин IX Мономах
| По копно
| Неуспешна
| 
|-
| 
| Крстоносци
| Византија
| По море и копно
| Успешна
| 
|-
| 
| Крстоносци
| Византија
| По море и копно
| Успешна
| 
|-
| 
| Никејско Царство, Второ Бугарско Царство
| Латинско Царство
| По море и копно
| Неуспешна
| 
|-
| 
| Никејско Царство
| Латинско Царство
| По море и копно
| Неуспешна
| 
|-
| 
| Никејско Царство
| Латинско Царство
| По море и копно
| Успешна
| 
|-
| 
| Андроник IV Палеолог, Отоманско Царство, Република Џенова
| Јован V Палеолог
| По копно
| Успешна
| 
|-
| 
| Отоманско Царство
| Византија
| По море и копно
| 
| 
|-
| 
| Отоманско Царство
| Византија
| По море и копно
| 
| 
|-
| 
| Муса Челебија
| Византија
| По копно
| 
| 
|-
| 
| Отоманско Царство
| Византија
| По копно
| 
| 
|-
| 
| Отоманско Царство
| Византија
| По море и копно
| Успешна
|
|}
## Наводи


Категорија:Цариград
Грб на Азербејџан

**Грбот на [[Азербејџан]]** е националниот и официјален грб на државата. Тој е спој на модерната и традиционалната азерска хералдика. Централен елемент во грбот е црвениот оган, бидејќи Азербејџан се нарекува „земја на вечниот оган“. Боите за грбот се од боите на знамето на Азербејџан, ѕвездата ги претставува осумте гранки на туркиски народи и помеѓу секој крак се наоѓа по една жолта точка. Како држачи на грбот се гранка даб и клас жито.

## Поврзано
* Знаме на Азербејџан
* Азербејџан

## Наводи

Азербејџан
Азербејџан
Грб
Грб на Киргистан

right|200px

**Грбот на [[Киргистан]]** е националниот и официјалниот грб на државата кој е усвоен на 2 јуни 1992 година. Грбот има округла форма во која преовладува сината боја. Светлосината боја кај Киргизите означува боја на храброста и учтивоста. На десно и лево од грбот се наоѓаат жито и памук. На горниот дел од грбот се наоѓа името на државата, во средината е планината Тјеншан, позади планината се наоѓа сонце и во долниот дел има приказ на птица која се чини го држи целиот пејзаж на крилјата.

## Поврзано
* Знаме на Киргистан
* Киргистан

Грб
Киргистан
Легхемоглобин

[thumb|300px|Лентест модел на легхемоглобинот на [сојата (*Glycine max*), со хемот претставен во облик на сфери.]]
**Легхемоглобинот** е хембелковина кој пренесува кислород и се наоѓа во азотофиксирачките коренови нодули на бобовите (легуми) и некои други растенија. Тој образува неколку паралогни форми кои содржат 145 до 150 аминокиселини.

## Функција

Инфекцијата со азотофиксирачки бактерии води и до формирање на легхемоглобин. Деловите од коренот кои не се инфицирани со нодулни бактерии не произведуваат легхемоглобин. Легхемоглобинот е еволутивно близок со миоглобинот и хемоглобинот и има мошне слична третична структура. Како и другите хембелковини, и тој има способност да го врзува кислородот повратно. Со ова, легхемоглобинот одржува ниски концентрации на слободен кислород во кореновите нодули. Ова е многу важно за да постои функционална симбиоза со нодулните бактерии. Нитрогеназниот комплекс на бактериите е многу осетлив на кислород, па дури и ниски концентрации можат да го онеспособуваат комплексот, а со тоа и азотната фиксација.

Легхемоглобинот има приближно десет пати поголем афинитет за кислород отколку β-ланецот на човечкиот хемоглобин. Овој афинитет значи дека концентрацијата на кислород во ткивата и бактериите е доволно ниска така што нитрогеназата не го отежнува метаболизмот на бактеријата и растението, туку дава доволно кислород за клеточното дишење. Затоа, дејството на легхемоглобинот е директно споредливо со тоа на хемоглобинот.

Претходно се сметало дека оваа белковина ја синтетизира растението. Но, Обрајан покажал дека и бактеријата, и растението се вклучени во синтезата. Растението го произведува апобелковината додека бактеријата го синтетизира хемот. Други истражувања дури укажуваат на тоа дека дел од глобинот се произведува од бактеријата.

## Еволутивно дрво

Анализата на аминокиселинската низа на глобините ја потврдува врската на легхемоглобинот со миоглобинот и хемоглобинот. Првата поделба на две класи на глобини — легхемоглобин и хемоглобин — се случила пред околу 800 милиони години.

## Наводи


## Надворешни врски

* Бактериска експресија и спектроскопска карактеризација на легхемоглобинот а од сојата 
* Хемија на легхемоглобинот  
* Легхемоглобинот во базата на MeSH 
* Класификација на легхемоглобинот од UNIPROT 

Категорија:Белковини
Категорија:Зборови што ги нема во ТРМЈ
Категорија:Хемобелковини
Категорија:Кружење на азотот
Категорија:Фитохемикалии
Грб на Таџикистан

right|175px

**Грбот на [[Таџикистан]]** е официјалниот грб на државата кој е направен како изменета верзија од поранешниот грб на Таџикистан кога бил во склоп на СССР. Круната која е претставена во грбот е истата круна која е претставена на знамето на Таџикистан, која пак се однесува на персискиот збор ’таџ’ што значи *круна* според кое се верува дека потекнува името на државата и народот. Покрај тоа, претставена е книга и планината Памир кои се опколени од памук од едната страна и жито од другата. Во периодот од 1992 до 1993 Таџикистан имал друг грб која бил набрзо сменет од страна на Емомали Рахмон.


File:Coat of Arms of Tajik ASSR.png|Грб на Таџикистан 1929.
File:Coat of arms of Tajik SSR.png|Грб на Таџикистан до 1991.
File:Coat of arms of Tajikistan 1992-1993.svg|Грб на Таџикистан 1992-1993.


## Наводи

## Поврзано

* Знаме на Таџикистан
* Таџикистан

Грб
Таџикистан
Опсада на Цариград (626)

:*Видете [[Опсада на Цариград]] *

**Опсадата на Цариград** во 626 година била од страна на Аварите, кои биле подпомогнати од голем број на Словени и Сасанидските Персијци. Војната завршила со победа на Византија, а успехот на империјата го спасил падот и колапсот на Ираклиј I.

## Заднина

Во 602 година, идниот цар Фока го поразил Маврикиј Тибериј, актуелниот византиски цар, и по ова се прогласил за нов цар во Цариград. Во ова време низ империјата а посебно го градот владеел потполен терор и анархија. Новите реформи во законите ги осудиле еврејското население. Веднаш по ова, империјата била нападната од страна на Сасанидското Царство, каде во почетокот на војната забележале големи победи над империјата. Од источната страна, само уште Анадолија била во раце на империјата. Малку подоцна, од власт бил симнат Фока, а на негово место застанал Ираклиј I, кој веднаш започнал со големи реформи кој го засегале неговиот претходник. Сепак, и покрај неговите големи офанзиво кон Месопотамија (денешен Ирак), тој не успеал да ги сопре персиските непријатели да дојдат до портите на неговата престолнина, а претходно заземајќи го Халкедон од каде Персијците биле во состојба директно да го нападнат градот.

## Опсада

Додека византиската армија била на подход кон Ерменија, Персијците пристигнале во Мала Азија, а од Тракија пак кон градот се упатиле аварите и мал број на Словени. Опсадата била подпомогнета од страна на 80.000 Авари. Персијците биле пристигнати во Халкедон пред Фока да биде симнат од власт. Сепак, кога нивната линија на опдсадата се доближила кон Теодосиевите ѕидини на градот, многу бргу увиделе дека градот нема да биде многу лесно потчинет. За среќа за бранителите, војската на Византија била околу 12.000 и претежно се состоела од коњаница, а војската била претходно обучена и професионално спремена.

Византија им нанела пораз на сојузниците по морски пат, и по само неколку часа опсадата завршила со победа на Византија.

## Поврзано

* Византиско-персиски војни
* Византиско-арапски војни
* Опсада на Цариград (674)

## Наводи

## Литература

* Хауард-Џонстон, Џејмс, 'Опсадата на Цариград во 626',* и неговата околина. Оксфорд, април 1993*, ед. Кирил Манго и Гилберт Дагон, Издаваштво Ashgate (1995), стр. 131-42
* Харис, Џонатан, Цариград*:*Главен град на Византија. Hambledon / Continuum (2007). ISBN 978 1847251794
* *Оксфордски прес за Византија*, Oxford University Press (1991) ISBN 0195046528
* Ворен Тредголд,*Историја на византиската држава и општество*, Stanford University Press (1997) ISBN 08.047 26.302

Категорија:626
Категорија:Судири во 7 век
Цариград (626)
Цариград (626)
0626
Категорија:Византија во 7 век
Грб на Туркменистан

thumb|right|200px|Грб на Туркменистан од 2003.
right|thumb|200px|Грб на Туркменистан од 1992 до 2003.

**Грбот на [[Туркменистан]]** е официјалниот грб на државата кој бил создаден по независноста на Туркменистан од СССР во 1991 година. Ѕвездата со осум краци позната и како ѕвезда на Руб Ел Хизб (۞ - симбол на исламот) е основната форма на грбот со црвени граници. Во средината има црвен диск, а околу дискот има жито. На црвениот диск има пет тепиха (гул) и во средината има син диск со приказ на акал-теке коњ, симбол на гордост на Туркмените. Покрај овој грб, постоела и округла варијанта која се користела од 1992 до 2003 година. Боите се традиционални таџички, додека теписите ги претставуваат петте основни туркменски племиња.

## Поврзано
* Знаме на Туркменистан
* Туркменистан

## Наводи

Грб
Туркменистан
Грб на Узбекистан

200px|right

thumb|200px|right|Грб на Узбекистан до 1991

**Грбот на [[Узбекистан]]** е официјалниот грб на државата кој бил усвоен на 2 јули 1992 година. Тој е сличен по стилот со поранешните советски грбови. Грбот е во форма на круг со националните сина, бела и зелена боја. Од лево се наоѓа памук, а од десно се наоѓа жито. Тие се двете главни земјоделски култури на Узбекистан. На врвот се наоѓа ѕвездата Руд Ел Хизб, симбол на исламот. Во средината се наоѓа митската птица Хума, симбол на среќа и слобода. Во позадина има пејзаж.

## Наводи

## Поврзано
* Знаме на Узбекистан
* Узбекистан 

## Надворешни врски
* Грб на Узбекистан

Грб на Узбекистан
Узбекистан
Јатаци

**Јатаци** е историски термин со кој се дефинирале луѓето што им помагале на ајдутите да се засолнат или скријат во времето на Османлиското Царство. Тие ги помагале на ајдутите со храна, облека и сè што можело да им користи. Во модерно време овој термин почесто се користи за да се објаснат помагачите на криминалци, најчесто оние кои учествувале во политичкиот живот.

Според народните преднија, ајдутите се состанувале напролет на Ѓурѓовден и започнувале со своите дејствија, а наесен на Митровден се распуштале и се повлекувале од шумите поради надоаѓањето на зимата. Тогаш тие се засолнувале во куќите на своите доверливи луѓе, јатаците.

Јатаците живееле на село и набавувале храна за ајдутите која ја чувале во своите куќи во случај на потера или друга неприлика. Ајдутите пак за возврат им носеле дел од заробената стока. Доколку некој јатак издаде ајдутин, следела тешка освета која најчесто завршувала смртно.

Категорија:Воени организации
Категорија:Ајдуци
Грб на Саудиска Арабија

**Грбот на [[Саудиска Арабија]]** (поточно **Амблем на Саудиска Арабија**) — официјален грб на кралството усвоено во 1950. Според уставот на кралството, грбот се состои од два прекрстени сабји со палма во отворениот дел сабјите. Сабјите ги претставуваат Хиџаз и Неџд под раководство на Ибн Сауди

## Наводи

## Поврзано
* Знаме на Саудиска Арабија
* Саудиска Арабија

Категорија:Национални симболи на Саудиска Арабија
Саудиска Арабија
Мариовско-прилепска буна (1564-1565)

**Мариовско-прилепски буни** — едни од првите начини на отпор против османското ропство во Македонија.

## Прва буна

Поради самоволието на собирачите на даноци во летото 1564 година се кренала првата локална буна на селаните во Македонија и тоа во Мариово во периодот на подем на Османлиското Царство, кога со неа владеел Сулејман Величествениот. Водачи на буната биле Димитри Стале од село Сатока, попот Димитри од село Градешница, Стојан Пејо и попот Јако од село Старавина и Матјо Никола од село Велиште. Буната од Мариово се проширила во повеќе прилепски села.

Турскиот султан испратил наредба до кадијата во Прилеп и скопскиот санџакбег да ги фатат водачите на буната и да ги ликвидираат или да ги испратат како веслачи на бродови. На 4 декември 1565 година, била издадена нова султанска заповед за воспоставување на ред и враќање на мирот. Се смета дека оваа буна била крваво задушена, бидејќи во тоа време исчезнале селата Сатока и Пештје (Бешиште), но сепак оваа буна е една од причините што Мариово никогаш не било исламизирано.

## Втора буна

Втората мариовска буна во 1688/89 година имала помали размери од претходната. Тоа е време кога со Мариовскиот Хас (општина) управувал Мехмед-паша. Тој се жалел до Високата порта дека мариовската раја и натаму се бунтува, а доста Мариовци се одметнале во ајдуци.

## Галерија


Документ 1 - Мариовска Буна (1688-89)0001.tif|Официјален турски документ за Мариовската буна (1688/89): *Селаните од Прилепскиот хас се разбегаа и се населија во другите села и градови бидејќи им се бараше многу даноци и храна*
Документ 2 - Мариовска Буна (1688-89)0001.tif|Официјален турски документ за Мариовската буна (1688/89): *Војводата на хасот Мариово се жали дека рајата на споменатиот хас се бунтува*
Документ 3 - Мариовска Буна (1688-89)0001.tif|Официјален турски документ за Мариовската буна (1688/89): *Зимиската раја од Мариово се буни*
Уште една Мариовска Буна - А.Матковски0001.pdf|Научен труд *Уште една Мариовска буна (1688/89&nbsp;г.)* од Александар Матковски


## Наводи

Категорија:Македонија во 16 век
Категорија:Востанија против Отоманското Царство
Категорија:Отоманското Царство во 16 век
Категорија:Отоманска Македонија
Опсада на Цариград (674–78)

:*За другите опсади на градот видете [[Опсада на Цариград]] *

**Опсадата на Цариград ** во 674 година била предизвикана од страна на Арапите, како дел од веќе започнатата војна помеѓу Византија и Омејадскиот калифат. Воедно, оваа опсада била и првата од страна на муслиманскиот свет.

Муавиак I, кој на власт во калифатот дошол по крајот на граѓанската војна, го опседнал Цариград во времето кога на чело на Византија бил Константин IV. Во почетокот, Омајадите се обиделе преку Теодосиевите ѕидини да направат пат и да го освјат гардот. Но кога заклучиле дека ѕидините на градот се доста широки и непробивливи, муслиманите решиле да го блокираат патот околу Босфорот. Сепак, кога дошла зимата, поради ниските температури, тие биле принудени да се повлечат на околу 100 километри од градот. 
 
Точно пред да биде градот опседнат, еден сириски христијанин по име *Калиник* или *Калиникос* од Хелиополис успеал да изуми односно создаде нов вид на оружје, кое подоцна станало познато како “грчки оган“. Ова оружје било искористено во 677 година во Битката кај Сулајем, во која битка Византија успеала да му нанеси голем пораз на Арапскиот калифат во водите на Мраморно Море и опсадата од 678 година. Оваа победа на Византија придонела да се стопира инвазијата на арапите кон Европа.

Поразот може да се согледа во два фактори. Според првиот, се увидело дека градот многу тешко би можело да биде освоен преку воден пат, а според вториот, арапите биле поразени главно поради студената зима и создавањето на глад помеѓу арапската армија.

## Поврзано

* Византиско-арапски војни
* Цариград
* Опсада на Цариград (718)

## Наводи

* Jonathan Harris (2007), *Constantinople: Capital of Byzantium*. Hambledon/Continuum, London. ISBN 978 1847251794
* 

Категорија:Судири во 7 век
Цариград (674)
Цариград (674)
0674
Цариград 674
Категорија:674
Категорија:Византија во 7 век
Оддалечени острови на Нов Зеланд

**Оддалечените новозеландски острови** (англ. *New Zealand outlying islands*) се состојат од девет островски групи, сместени во суптропиците и подантарктикот, кои се составен дел на Нов Зеланд но се наоѓаат вон новозеландскиот континентален праг. Иако се сметаат за составен дел од Нов Зеланд, седум од деветте групи не припаѓаат на ниеден регион или округ, туку се сметаат за „Подрачје вон територијална управа“. Двата исклучока се Четемските Острови, коисамите се специјална територијална единица (островски совет), и Соландеровите Острови, кои му припаѓаат на регионот Саутленд и округот Саутленд.

Поимот понекаде се користи и во контекст на Балените, група подантарктички острови кои технички се сметаат за дел од Росовата Зависност и се водат според Антарктичкиот договор.

Петте островски групи на Новозеландските Подантарктички Острови, заедно со нивните територијални води се прогласени за Светско наследство на УНЕСКО.

## Островски групи
[мини|десно|285п|Физичка карта на [Антиподски Острови|Антиподските Острови]]
Островските групи од север кон југ:

## Населеност
Сите острови се ненаселени освен Четемските Острови.

На островот Рауловиот Остров од групата Кермадек постои метеоролошка станица со персонал. Метеоролошката станица на Кемпбеловиот Остров нема персонал бидејќи е автоматизирана уште од 1995. На Оклендовите Острови постоела метеоролошка станица од 1942 до 1945 г. Трикралевите Острови и Оклендовите Острови порано биле населени. Постоеле неуспешни обиди за населување на Рауловиот Остров, Антиподските Острови и Оклендовите Острови. Соландеровите Острови никогаш не биле населени, освен некои исфрлени патници на диво (најдолго од 1808 до 1813 од пет патници на диво од Европа).

## Поврзано
* Новозеландски Подантарктички Острови

## Надворешни врски
* Новозеландски Подантарктички Острови  


Категорија:Архипелази во Нов Зеланд
Едноцилиндричен мотор

[framed|right|150px|[Ото-мотор|Четиритактен (Ото) мотор]]
**Едноцилиндричен мотор** е наједноставниот вид на клипен мотор со внатрешно согорување. Често се користи кај мотоциклите но наоѓа најразновидни примени кај моторните алатки, градинарската машинерија, но и кај некои автомобили и трактори.

## Предности и недостатоци
[thumb|left|Мотоцикл [BMW R27 со едноцилиндричен мотор]]
Едноцилиндричните мотори се едноставни и компактни, и обично дава повеќе сила во даден опсег. Меѓутоа овие мотори се склони на бука и вибрација, освен ако ова не е решено со рамнотежни оски. Моментот на инерција е претежно висок, ограничувајќи нагли промени во брзината и забрзувањето. Разладувањето е поедноставно од она кај повеќецилиндричните мотори, што потенцијално заштедува тежина.

Меѓутоа големата неурамнотежена клипна инерција ја ограничува максималната брзина на моторот и натој начин, целокупната излезна сила. Затоа оваа конфигурација се среќава кај помали мотори.

## Употреба
right|thumb|Мотоцикл „Реџина“ со едноцилиндричен четиритактен мотор
Сите рани автомобили и мотоцикли биле едноцилиндрични, како и бродските мотори. Ваквите мотори и денес нашироко се употребуваат во мотокросот и кај сите висови на пренослив алат и градинарски направи како косилки за трева.

## Наводи

## Надворешни врски
* Слики од неколку едноцилиндрични бродски мотори 

Категорија:Мотори
Категорија:Возилна технологија