Македонска академија на науките и уметностите

**Македонската академија на науките и уметностите** (**МАНУ**) — национална научно-творечка установа основана на 23 февруари 1967 г. За нејзин прв претседател бил избран Блаже Конески, а тековен претседател е Живко Попов.

## Членство

Членовите на МАНУ се избираат на секои три години на централното собрание на Академијата и од формирањето досега МАНУ имала 154 членови од кои сега 35 се со статус на членови од работниот состав, а 60 се со статус на членови надвор од работниот состав.

## Научни одделенија

Во рамките на МАНУ функционираат шест одделенија:

* Одделение за лингвистика и литературна наука
* Одделение за општествени науки
* Одделение за медицински науки
* Одделение за технички
* Одделение за природно-математички и биотехнички науки
* Одделение за уметност

## Истражувачки центри
Македонската Академија има и осум истражувачки центри:

* Центар за енергетика и одржлив развој
* Центар за генетско инженерство и биотехнологија „Георги Д. Ефремов“
* Лексикографски центар
* Центар за стратегиски истражувања
* Истражувачки центар за ареална лингвистика „Божидар Видоески“
* Истражувачки центар за културно наследство
* Истражувачки центар за компјутерски науки и информатички технологии
* Истражувачки центар за животна средина и материјали

## Претседатели на МАНУ

* Блаже Конески, 1967–1975
* Михајло Апостолски, 1976–1983
* Јордан Поп Јорданов, 1984–1991
* Ксенте Богоев, 1992–1999
* Ѓорѓи Евремов, 2000–2001
* Матеја Матевски, 2001–2004
* Цветан Грозданов, 2004–2008
* Георги Старделов, 2008–2011
* Владо Камбовски, 2011–2015
* Таки Фити, 2016–2019
* Љупчо Коцарев, 2020–2023
* Живко Попов, 2023–

## Меѓународна соработка

Македонската академија на науките и уметностите има воспоставено соработка со поголем број академии во светот: Австриската академија на науките, Академијата за општествени науки на Австралија, Академијата на науките и уметностите на Босна и Херцеговина, Академијата на науките и уметностите на Република Српска, Албанската академија на науките, Британската академија, Бугарската академија на науките, Друштвото на науките од Берлин „Лајбниц”, Естонската академија на науките, Европската академија на науките и уметностите, Италијанскиот национален научноистражувачки совет, Кинеската академија за општествени науки, Косовската академија на науките и уметностите, Кралската шведска академија за литература, историја и старини, Кралската фламанска академија на науките и уметностите, Кралското научно друштво од Лондон, Националната академијата на науките на Белорусија, Националната академија на науките на Украина, Унгарската академија на науките, Полската академија на науките, Полската академија на науките и уметностите, Романската академија, Руската академија на науките, Словачката академија на науките, Словенечката академија на науките и уметностите, Српската академија на науките и уметностите, Турската академија на науките, Унгарската академија на науките, Хрватската академија на науките и уметностите, Црногорската академија на науките и уметностите и Чешката академијата на науките.

Склучените договори за меѓуакадемиска научна соработка содржат соработка на заеднички истражувачки проекти, учество на научни собири и уметнички приредби, студиски престои, размена на научни искуства, публикации и други информации.

Македонската академија на науките и уметностите е редовен член на Асоцијацијата на европските академии (ALLEA), Меѓународната унија на академии (UAI), Средоземната академија, Меѓуакадемиско партнерство (IAP), Меѓуакадемискиот совет за наука (ICSU), Меѓуакадемискиот совет за Југоисточна Европа и Конференцијата на академии од дунавскиот регион.

Освен со академиите со кои е воспоставена договорна научна соработка, Македонската академија на науките и уметностите комуницира и разменува мислења и искуства по разни прашања од заеднички интерес и со други странски академии и меѓународни научни организации.

## Контроверзи
Покрај големиот број публикации, манифестации и соработки со странство, од МАНУ произлегоа неколку контроверзни проекти, како што се: „МАНУ за платформата за решавање на албанското национално прашање“, „За конструкцијата ‚Размена на територии‘“ и „Македонската енциклопедија“ во два тома. Исто така, за работата на МАНУ се реагираше дека „МАНУ да се ослободи од политички канџи“, немањето став за повеќе прашања од општествен, културен и политички карактер, непримањето на помлади членови и менувањето на ставот на претседателот на Академијата во однос на македонското име и идентитет, со изјавата дека договорот со Грција не е добар но дека е нужно зло“.

## Публикации и изданија
МАНУ досега има издадено околу 1.690 научни трудови од сите сфери на науката и уметностите. Изданијата опфаќаат поголем број на стручни монографии, зборници на трудови, научно-истражувачки проекти и студии, збирки, каталози и уметничка книжевност на македонски и англиски јазик. Каталагот на изданијата на МАНУ ги опфаќа следниве позначајни наслови:
* Макропроект „*Историја на културата во Македонија*“ (1995 - 2012), 25 книги: *Цивилизациите, Религиите и религиските аспекти во материјалната и духовната култура, Народното творештво, Музиката, Архитектурата, Историја на идеите, Археолошки откритија, Театарот, Фотографијата, Ликовната уметност, Јазиците, Градителството* на почвата на Македонија.
* Проект „Економска стратегија на Р Македонија“: *Национална стратегија за економскиот развој на Република Македонија*: развој и модернизација (1997); *Стратегија за извоз на Република Македонија*: истражувачки проект (1999); *Стратегија за развој на земјоделството во Република Македонија* до 2005 година (2001)
* Ѓорѓија Пулевски, *[[Славјанско-маќедонска општа историја]]* (2003). Издание на оригиналниот текст во ракопис на Ѓорѓија Пулевски од 1892 година на 1061 страница, во подготовка на акад. Блаже Ристовски и Билјана Ристовска - Јосифовска
* *100 години Илинден (1903-2003)*. II тома. (2005)
* Димче Коцо. *Археолошка карта на Република Македонија*. III томови. (1994-2002)
* Ѓорѓи Филиповски, *Почвите на Република Македонија*. VI томови. (1995-2004)
* Кирил Мицевски, Владо Матевски. *Флора на Република Македонија*. II тома. (1985 - 2010) 
* *Монетите и монетоковниците во Македонија*  (2001)
* *Интересите на Република Македонија за членство во НАТО* (2007)
* Цветан Грозданов, *Живописот на Охридската архиепископија*, студии (2007)
* Цветан Грозданов, *Живописот во Македонија: XVIII-XIX*, студии (2011)
* Славко Јаневски, *И петто годишно време* (2001)
* Славко Јаневски, *Измислена тврдина* (2002)
* Славко Јаневски, *Книжевно наследство, Том 1: Галерија Универзум* (2005)
* Славко Јаневски, *Книжевно наследство, Том 2: Разговори со Јаневски* (2007)

## Галерија


File:Голема сала МАНУ.JPG|Големата конференциска сала во МАНУ
File:Парк на скулптурите во МАНУ.JPG|Вајарска градина, со подарени дела од акад. Томе Серафимоски
File:Центар за генетско инженерство и биотехнологија во МАНУ (2).JPG|Лабораторијата на Истражувачкиот центар за генетско инженерство и биотехнологија во МАНУ
File:Читална во МАНУ.JPG|Читалната во библиотеката на МАНУ
File:Магацин на библиотеката на МАНУ.JPG|Магацинскиот оддел на библиотеката на МАНУ
File:Центар за генетско инженерство и биотехнологија во МАНУ (1).JPG|Лабораторијата на Истражувачкиот центар за генетско инженерство и биотехнологија во МАНУ
File:Збирка на рудите од Македонија во МАНУ.JPG|Збирка на рудите од Македонија во МАНУ
File:Library in MANU 09.JPG|Магацинскиот оддел на библиотеката на МАНУ
File:Library at MANU 08.JPG|Службениот дел на библиотеката на МАНУ
File:Мала сала во МАНУ.JPG|Малата конференциска сала во МАНУ



## Наводи

## Надворешни врски
* Матична страница на МАНУ


Категорија:Науката и технологијата во Македонија
Категорија:Национални академии на науките
Категорија:Истражувачки институти во Македонија
Категорија:Национални академии на уметностите
Категорија:Носители на Орденот на Република Македонија
Категорија:Национални академии
Категорија:Појавено во 1967 година во Македонија