Буки

**Буките** (науч. *Fagaceae*) сочинуваат околу 900 вида на зимзелени и листопадни дрва и грмушки, кои се одликуваат со алтернирачки прости листови со пинатна венација, еднополови цветови во форма на реси и плод со чашковидни (купула) оревчиња. Листовите се често составени од повеќе делови, при што се присутни лисни дршки и прилисници. Кај плодовите отсуствува ендосперм и тие лежат во лушпеста или боцкаста капсула која може, но и не мора да го затвори целиот плод. Плодот може да се содржи од една до седум семки. Најпозната група од оваа фамилија се дабовите (*Quercus*), чиј плод се нарекува желад.

Неколку членови од *Fagaceae* имаат важна економска употреба. Многу видови на дабови, костени и буки имаат квалитетно дрво кое се користи во градежништвото. Дрво за бурињата за вино најчесто се добива од *[[Quercus suber]]*. Плодовите од костенот се мошне вкусни и се јадат најчесто во текот на зимата.

## Систематика

*Fagaceae* е најчесто поделена на три или четири потсемејства, во кои се распоредени вкупно девет или десет родови. Монофилијата на буките е силно поддржана од морфолошките (особено морфологија на плод) и молекуларните податоци.

Варијантата од јужната полутопка наречен „јужи буки“ (*Nothofagus*) традиционално беше сместен во оваа фамилија како сестрински род на *Fagus*., но скорешните молекуларни анализи не ја поддржуваат оваа систематика. Иако јужната бука дели неколку заеднички одлики со претставниците од *Fagaceae* (како купулата и структурата на плодот), таа се разликува значајно по морфологијата на прилисниците и поленот, како и по тоа што има различен број на хромозоми. Сегашното гледиште на систематичарите е тоа што *Nothofagus* би требало да се смести во своја посебна фамилија - *[[Nothofagaceae]]*.

## Родови

* *[[Костен|Castanea]]* - Костени; осум видови; распространети во северните умерени региони на источна Азија, југоисточна Европа, источна Северна Америка.
* *[[Castanopsis]]* - со околу 125-130 видови од југоисточна Азија.
* *[[Chrysolepis]]* - со два вида од западниот дел на САД
* *[[Colombobalanus]]* - еден вид, *C. excelsa*, северна Јужна Америка, често вклучен во *Trigonobalanus*.
* *[[Бука|Fagus]]* - Буки; 10 видови од северните умерени региони на источна Азија, југозападна Азија, Европа, источна Северна Америка.
* *[[Formanodendron]]* - еден вид, *F. doichangensis*, југоисточна Азија, често вклучен во *Trigonobalanus*.
* *[[Lithocarpus]]* - Карпести дабови, со околу 330-340 видови, сите освен еден вид од топло-умерените до тропските делови на Азија. Еден вид (*L. densiflorus*) е од Калифорнија и југозападен Орегон.
* *[[Даб|Quercus]]* - Дабови; околу 500 видови, распространети во северната полутопка, но го преминуваат екваторот во Индонезија.
* *[[Trigonobalanus]]* - еден вид *T. verticillata* од тропска југоисточна Азија (три вида доколку севклучат *Colombobalanus* и *Formanodendron*).

Подродот *Cyclobalanopsis* од родот *Quercus* се третира како одделен род од страна на ''Флора на Кина'' , но од страна на повеќето таксономи, тој има ранг на подрод.

## Распространување

Буките се нашироко распространети во северната полутопка. Диверзитетот на ниво на род е сконцентриран во југоисточна Азија, каде за повеќето рецентни родови се мисли дека еволуирале пред мигрирањето во Европа и Северна Америка (преку Беринговиот Мост). Членовите на *Fagaceae* (како *[[Fagus grandifolia]]*, *[[Castanea dentata]]* и *[[Quercus alba]]* во североисточен САД, или *[[Fagus sylvatica]]*, *[[Quercus robur]]* и *[[Quercus petraea|Q. petraea]]* во Европа) се често еколошки доминантни во северните умерени шуми.

## Наводи


* Флора на Кина: Fagaceae
* Флора на Северна Америка: Fagaceae

## Надворешни врски
* Fagaceae in Topwalks 


Категорија:Буковидни
Категорија:Флора на Македонија