open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Романо кер

мини|Старата градска црква домот на културата има свои привремени простории.
**Романо кер** е ромски културен и Ресурсен Центар од јануари 2018 година, кој се наоѓа во Старата градска црква во Осло. Романо кер во превод значи "Куќа на Ром". ромски јазик кој е мајчин јазик на Норвешките роми. Романо кер е создаден како дел од репарациите на норвешката држава за националното малцинство, кои се воспоставиле откако Премиерот Ерна Солберг на 8 април 2015 година во знак на расистичката политика на не исклучување тоа било спроведено во норвешка во децении пред и по Втората светска војна. Центарот за Култура се реализирал во соработка со  мисија на црквата. Меѓу другото, зградата се наоѓа во Куќата. Тие им помагаат на норвешките Роми да се сретнат со норвешките институции, да одржуваат курсеви и предавања за училиштата кои сакаат да дознаат повеќе за малцинството, да имаат рекреативни објекти за деца и млади и да ја шират Ромската култура преку отворени настани. Сколелостјенесте тие исто така помагаат и во домашните обврски.

На романскиот канал вести на Невимос Норвешка во соработка Помеѓу Романо кер, Мисијата на Црквата и Бизнис Меморандум Лондон. Продуцира вести и извештаи на Ромски и норвешки јазик за прашања релевантни за норвешкото Вселенско малцинство. На 15-ти. ноември 2021 година, каналот започнал ново ток-шоу што се емитува во живо од просториите на Романо кер. Шоуто се вика *Романо!*.

## Наводи


## Надворешни врски

Категорија:Category:Романска култура
Категорија:Category:Романска православна црква
Џентина

**Џентина Роуз Рис** (роденото **Чепмен**, родена на 6 март 1984 година) е англиска раперка, пејачка, текстописец и модел со ромско потекло.

## Биографија
Џентина Чепмен е родена на 6 март 1984 година во Вокинг, Англија во ромско семејство кое се состоело од четиринаесет деца. Кога имала една година, нејзиното семејство се преселило во Вест Молиси, Сари. Првиот договор за снимање го добила на деветнаесетгодишна возраст додека работела во продавница за компјутери.

По рекламната кампања на телевизија и настапи во различни музички списанија во Велика Британија, (особено *NME* ), нејзиниот деби- сингл „Бед Ес Стрипа (Bad Ass Strippa)*“* бил објавен во летото 2004 година. Песната подоцна била пародирана од MC Лејди Соверејн. Семплирајќи ја песната на О'Џејс „ За љубовта на парите “, таа го достигнала 22-то место на топ- листата за синглови во ОК. Вториот сингл на Џентина, „ Француски бакнежи “ бил ко-напишан од Џентина заедно со Кети Денис и Грег Велс и беше повеќе ориентирана кон електро-хоп/R&B песна. Синглот бил објавен во есента 2004 година, влегувајќи на британската топ листа на 20-то место. Џентина објавила уште еден сингл после ова само во Италија, „Мистериозно“. Стигнал до Топ 30 во Италија. Нејзиниот деби албум *Џентина* тогаш бил објавен, повторно само во Италија.

Во 2005 година, „„Бед Ес Стрипа“, „ Француски бакнежи“ и „Мистериозно“ се здобиле со светска експонираност откако се појавиле во епизодите на *[[Истрага на местото на злосторството: Њујорк]]*. Во 2006 година, „Мистериозно“ нагласил некои од фазите на аудицијата на *Денслајф* на MTV.

Во текот на 2005 година, Џентина се забавувала со членот на Продиџи, Кит Флинт. Таа имала и син Ралф и ќерка Ени.

Џентина била и професионален модел. Во ноември 2007 година, таа го претставувала брендот за долна облека Вондербра, следејќи ги оние како Ева Херцигова и Каприс. Таа се појавила во измислено видео од популарната телевизиска реклама на Кадбери за *Горила*, во која горила свирела на тапаните на синглот на Фил Колинс, „Во воздухот вечерва (In the Air Tonight)“.

Во текот на 2011 година, Џентина била во жирито за *Патниците имаат талент*, и таа исто така се појавила во документарниот филм од 8 дела *Цигански живот за мене* кој се емитувал на Био во ноември 2011 година.

## Дискографија

### Албуми

### Песни

1 - Објавен само во Обединетото Кралство. 

2 - Објавен само во Италија .

## Наводи

Категорија:Живи луѓе
Категорија:Родени во 1984 година
Категорија:Ромски пејачи
Амфиполски мост

**Амфиполски мост** () — камен мост на Долна Струма од античко и средновековно време во древномакедонскиот град Амфипол кај денешен Ениќој во Зихненско, Егејска Македонија.

Го поврзувал Амфипол, а потоа малата византиска населба Мармари, со долината на Струма.

Мостот бил клучна сообраќајница во стариот век и претставува значаен пример за достигнувањата на античкото инженерство. Изграде е во V век п.н.е. и имал должина од 275 м. Првите податоци за него ги дознаваме од историчарот Тукидид, кој го опишува мостот раскажувајќи за важна улога која ја одиграл во опсадувањето и заземањето на Амфипол од страна на спартанскиот војсководец Бразид во текот на Амфиполската битка од 424 – 422 г. п.н.е..

Откриен е случајно во септември 1977 г. Ископувањата се вршени под водство на археологот Димитрис Лазаридис. Неговата екипа открила околу 1.250 носачи и диреци кои му припаѓале на утврдувањето и инфраструктурата на мостот. На површината извадиле околу 220 колци.

Остатоци од носачи со метални опкови од мостот се изложени во Ениќојскиот археолошки музеј.

## Поврзано
* Амфипол
* Струма

## Наводи

Категорија:Мостови во Егејска Македонија
Категорија:Ениќој (општина)
Категорија:Пелопонеска војна
Џими Ривиер

***Џими Ривиер*** е француски драмски филм од 2011 година во режија на Теди Луси-Модест.

## Заплет
Џими Ривиер бил страстен за Тајландски бокс (Muay Thai). Тој барал можен живот каде што би можел да ја помири својата вера и љубовта кон Соња, млада муслиманска девојка, исто така вљубена во него. Но, Џими е исто така нервозен млад циган во потрага по идеали и измачуван од сомнежи, тој живеел во неговиот  камион опремен со кревет, недалеку од неговото семејство со приколки.: мајка му и сестра му се венчале без љубов. Неговото претворање во пентекостализам, многу наметлива и фундаментална гранка во протестантството го навело да се преиспита себеси за неговите две страсти.: боксот и Соња. Навистина, Пентекосталците веруваат дека за да станат подобри луѓе, мора да се откажат од насилството и желбата. Под притисок на заедницата, Џими се смирил но се борел да ја усогласи својата волја и дела. Џина, неговиот боксерски тренер постојано го потсетувал  и се обидувал да го врати на неговата спортска страст.

## Улоги
Гијом Гуи како Џими Ривиер

Беатрис Дале како Џина

Хафсија Херци како Соња

Серж Риабукин како Хосе

Памела Флорес како Бека

Џеки Патрак како Езекиел

Ханаан Маргерит како Марио

Надја Деспосито како Тереза

Кевин Дебар како Кевин

Дејвид Рибеиро како Исак

Фани Турон како Неси

Абдулае Фофана како Алфа Диало

Око Хајдара како Фатим

Пол Андреј како Роки

Џеси Метбах како Џон

Марвин Хоспис како Нино

Клемент Шевалие-Буске како Климент

Мејли Флорес како Кристал

Марџори Џејлет како Марџори

Стефани Луси како Стефани

Жак Фиески како Префектот

## Признанија

## Наводи


## Надворешни врски

* Jimmy Rivière at IMDb

Категорија:Француски филмови
Категорија:Филмови од 2011 година
Категорија:Филмови на француски јазик
Категорија:Ромска култура
Марсел Куртјад

мини|Марсел Куртјад
**Марсел Куртјад** (2 август 1953 – 4 март 2021 година) бил француски лингвист и истражувач.

## Биографија
Куртјад студирал медицина на Универзитетот во Клермон Феран, кој го напуштил за да ги проучува словенските јазици, особено српско-хрватскиот и полскиот. Потоа студирал на институтот национални ориентални јазици и цивилизации (ИНАЛКО) во Париз, каде што се стекнал со диплома на полски, македонски и албански јазик. Својата докторска теза *ја насловил Phonologie des variétés dialectales de Rromani et diasystèmes graphiques de la langue Rromani*, диплома што ја стекнал од École pratique des hautes études.

За време на студиите, Куртјад работел за неколку невладини организации во врска со образованието на Ромите во Албанија. Потоа, четири години работел како политички аналитичар и преведувач во Француската амбасада во Албанија. Во 1997 година станал предавач во ИНАЛКО. Во 2008 година, тој бил клучен учесник во филмот на Луис Моше, Rromani *Soul*. Во 2019 година, тој станал член на научниот совет.

Марсел Куртјад починал во Тирана на 4 март 2021 година на 67-годишна возраст.

## Публикации

* *Ромска фонетика тај Лехипа* (1986)
* *Граматика на ромскиот јазик* (1989)
* *Речник на албанскиот роман на Стјуарт Ман* (1990)
* *На маргината на ромски.* *Цигански јазици во контакт* (1991)
* (Дијалектолошки преглед за класификација на дијалектите на ромскиот јазик)(1992)
* *Śirpustik. amare ćhibǎqiri* (1992)
* Лил и Ефесијанќе. Посланија за Efesioys, Тирана, „Romani Baxt“ (1993)
* *Земја на азил, земја на егзил. Циганска Европа* (1993)
* *Употреба на апсолутна*  (1994)
* *Јазици на дијаспората, Париз, CERPL,* (1994)
* Фонологија на ромските дијалекти и графички дијасистем на ромскиот јазик, докторска теза, Универзитетот Сорбона Нувел (Париз)(1995)
* Дијалектална структура на ромскиот јазик, во Интерфејс, н. 31,(1998)
* *Ромите, Ашкалите и Гораните од Дарданија (Косово), специјално издание на Annales de l'autre Islam (Косово)* (2000) 
* *Циганите или дивата судбина на источните Роми, Париз, Михалон* (2002)
* *Додаток два.* *Канауʒ на Ганг, лулка на ромскиот народ* (2004)
* *Ромите со убавите европски букви* (2004)
* *Ромскиот јазик, од еден до друг милениум, Цигански студии,* (2005)
* *Мудрост и хумор на ромскиот народ, Париз* (2007)
* Потеклото на Ромите. Пат на (повторно) откривање *Канауј „лулка“ на Ромите“*(2007)
* *Литературата на Ромите, Синтес и Калес, курс од Марсел Куртјад, во Мисиви*

## Наводи

Категорија:Починати во 2021 година
Категорија:Родени во 1953 година
Категорија:Француски Роми
Категорија:Ромски активисти
Категорија:Роми
Золтан Лунка

**Золтан Лунка** (роден на 22 мај 1970 година во Миеркуреа Нирајулуи, Романија) бил професионален боксер, кој освоил бронзен медал во категоријата мува на Летните олимписки игри 1996 година за Германија. Една година претходно, на Светското првенство во аматерски бокс во 1995 година во Берлин, тој ја освоил светската титула.

## Олимписки резултати

* Го победил Мартин Кастиљо (Мексико) со 13-7
* Го совладал Херменсен Бало (Индонезија) со 18-12
* Го победил Мехди Асус (Алжир) со 19-6
* Загубил од Булат Џумадилов (Казахстан) со 18-23

## Професионална кариера
Лунка станал професионалец во 1996 година, губејќи ја својата единствена значајна борба, против носителот на титулата WBO во мува категорија, Фернандо Монтиел. Монтиел победил со ТКО во 7. Лунка се повлекол по мечот со резултат 21-2-0.

## Надворешни врски

* Boxing record for Zoltan Lunka from BoxRec (registration required)
* 

Категорија:Живи луѓе
Категорија:Родени во 1970 година
Категорија:Category:Роми во Германија
Категорија:Романски машки боксери
Ромска кујна

**Ромската кујна**, понекогаш подбивно наречена **циганска храна**“, е кујна на етничките Роми. Нема специфична „ромска кујна“; тоа варира и е под кулинарско влијание од земјите за кои станува збор, во кои тие често живеат со векови. Затоа е под влијание на европската кујна, иако Ромите доаѓаат од индискиот потконтинент. Нивната кујна вклучува индиски и јужноазиски влијанија, но исто така е многу слична со унгарската, еврејската, источноевропската и романската кујна. Кујната на муслиманските Роми е исто така под влијание на балканската и турската кујна.

## Преглед
мини| Циганско печење
Ромските јадења обично се зачинети и зачинети со употреба на зачини како пипер, лук и пиперка . Компирот е исто така главен во нивната исхрана. Традиционалниот ромски десерт е *пирого*. Рецептот се состои од јајца, суво грозје, ореви, ананас, шеќер, путер, тестенини од јајца и младо сирење. Друго традиционално јадење што го приготвуваат Ромите е *сарма*, *салмаја* или *содмај*, која се прави од зелка полнети со месо и ориз. Ромите консумираат полнети пиперки, особено за празници и специјални пригоди. Ромите готват и *пуфе* (од пржено брашно), *каритса* (печен леб од пченка), *[[погача]]* (печен леб) и *кајмоко* (оброк кој се состои од зајачко месо). Оброците ги служат со *кафе* (кафе) и *хао* (чај) со шеќер и млеко или лимон. Во Марибор, Словенија, постои ромски ресторан Романи Кафеана. Некои патувачки европски Роми готват чорба од еж.

* Полнети пиперки
* *Пуфе*
* *Педого*
* *Ксарица*
* *Ксаимоко* или *Химоко*
* *[[Гулаш]]*
* Циганитуро
* *[[погача]]*
* *Циганско печење*
* *Сарма* или *Содмаи*
* *Сак Сукло*
* Палента
* Топка
* Борек
* Блуза
* Пилав
* Зајачка чорба
* Риго Јанчи
* Баклава
* Печен еж
* Шакшука
* Ола гитана

## Наводи

## Надворешни врски

* Како да се храните како вистински „Циган“
* Во рамките на кулинарските традиции на Ромите
* Ви ја претставуваме ромската кујна, малку позната „храна на душата“ на Европа
* Унгарски ромски ресторан со храна ги ублажува предрасудите
* Ромска кујна и културна истрајност
* Циганска гозба: рецепти и кулинарски традиции на Ромите
* Светска енциклопедија на културата на храната - том 2 - страница 175
Категорија:Храна и пијалаци
Категорија:Храна
Категорија:Category:Европска кујна
Категорија:Category:Ромска култура
Валентина Пономарјова (пејачка)

мини|Пономарјова во 2011 година
**Валентина Дмитриевна Пономарјова** (р. 10 јули 1939, Москва) — е руска пејачка, изведувач на руски романси и џез вокал.

## Живот и кариера
Таткото на Валентина е ромскиот виолинист Дмитриј Пономарјов, додека нејзината мајка е руската пијанистка Ирина Лукашова. Валентина е родена кога нејзините родители биле студенти на Московскиот конзерваториум и живеела во студентски дом. Валентина пораснала опкружена со класична европска и со ромска популарна музика.

Нејзините родители патувале многу, па Валентина учела во многу училишта. Откако го завршила своето училиште, се запишала на Уметничкиот колеџ во Хабаровск. Студирала и вокал и пијано. Како студент научила за џезот и се заинтересирала за него.

Валентина зела надворешни дипломи и била поканета во театар да го глуми делот на циганската пејачка во драмската претстава „Живиот труп“ (од Лев Толстој). Нејзината улога вклучувала неколку песни и била голем успех кај публиката.

Во 1967 година Валентина учествувала на Меѓународниот џез фестивал во Талин. Таму била забележана и поканета да му се придружи на џез-бендот на Анатолиј Крол, кој бил доста познат во СССР.

Во 1971 година пејачката го напуштила бендот и станала глумица во театарот „Џипси Ромен“ во Москва. Во 1973 година на сцена настапувала во триото „Ромен“, со Валентина како пејачка. Во 1973 година, триото било лауреат на натпреварот за различни изведувачи на СССР.

Во 1983 година Валентина го напуштила триото „Ромен“ и работела сама. Таа се вклучила во она што станало наречено „Советски нов џез“, изведувајќи и снимајќи со Џез групата Архангелск, како и работејќи со композиторката Софија Губајдулина.

Во 1983 година таа извела сет романси за историскиот филм на Елдар Рјазанов „*Сурова романса*“. Овие песни биле радио хитови многу години. Пет години подоцна таа го изразила гласот на Жената во анимираниот игран филм *Мачката која одеше сама*.

Во раните 1990-ти таа снимала како дел од триото со Кен Хајдер и Тим Хоџкинсон.

Нејзините комплетни снимки со Триото Ромен се реобјавуваат (2008) од Hot Club Records на Џон Ларсен.

## Наводи

## Надворешни врски

*   
* Биографија и примери на песни (in Russian)
* Интервју  (in Russian)
* Интервью со Валентиной Пономарёвой во весникот „Труд“ (in Russian)
* Биографија на Пономарова во циганското списание „Romany Kultura i Dzhiiben“  (in Russian)
* Статија каде пејачката се споменува како „најголемата пејачка на руската импровизаторна музика“ (in Russian)
* Статья, посвящённая Валентине Пономарёвой, со её рассказом о себе и своей семье, на страницата на газеты «Вечерний Минск»

Категорија:Живи луѓе
Категорија:Родени во 1939 година
Категорија:Роми
Категорија:Руски пејачи
Карен Гасоф

мини|'''Карен Гасоф'''
**Карен Гасоф** (родена на 16 февруари 1973 година) е американска авторка. Таа пишувала  литературна фантастика и шпекулативни фантастични романи и раскази. Таа моментално живее надвор од Сиетл, Вашингтон. Во 2020 година, Гасоф почнала да го користи своето презиме од бракот, Сампшн, за нејзината работа, па публикациите се појавува и под името Карен Гасоф и Карен Гасоф Сампшн.

## Биографија
Карен Гасоф е родена во Њујорк, Њујорк и има делумно ромско потекло. Таа учела на Универзитетот во Колорадо во Болдер, Школата на Институтот за уметност во Чикаго и Кларион Вест. Во Кларион Вест во 2008 година, ѝ била доделена Спомен стипендијата Октавија Е. Батлер од страна на Здружението Карл Брендон.

По објавувањето на нејзиниот прв роман, *Враќање дома* ( Опашката на змијата, 2000), Гасоф била номинирана за *селски глас* „Писател на работ“. Нејзината втора книга, *Бранот и други приказни*, содржела новела под влијание на *Брановите* на Вирџинија Вулф. Нејзиниот трет роман, *Роденденскиот проблем*, е пост-апокалиптична научнофанатастична приказна за пренослива ментална болест.

Другите фикција и есеи на Гасоф се антологизирани од Serpent's Tail, Seal Press и Prime Books. Гасоф, исто така, е автор на поглавјето за поставки на работилницата за писатели во Готам за *пишување фикција: Практичен водич* (Блумсбери, САД). Во 2009 година, *Seattle Post-Intelligencer*  ја претставил Гасоф како „Geek на неделата“.

Гасоф е помалку позната по тоа што е нео-бурлески изведувач. Од 2000 до 2005 година, таа ги комбинирала научната фантастика и комедијата со уметничкото име „Бети Рејџ“.

## Главни дела

### Романи

* *Враќање дома* (2000)
* *Роденденскиот проблем* (2014) 

### Збирки раскази/новели

* *Бранот и други приказни* (2003) 
* *Три песни за Рокси* (2015) 
* *Така, брзите светли работи доаѓаат до конфузија* (2022)
* во *Дракула: Подемот на ѕверот* (2018) 

### Избрани антологии

* *Строго случајно* (2003)
* *Несоодветно случајно: Приказни за секс и љубов* (2003)
* *Пишување фикција: Практичен водич од признатото училиште за творечко пишување во Њујорк* (од работилницата за писатели во Готам, 2003 година)
* *Врзани во јазли: Смешни приказни од денот на венчавката* (2006)
* *Ебана Дафне: главно вистинити приказни и фикции“ (2008)*
* *Дестинација: Иднина* (2010)
* *Ќерките на Икар* (2013)
* Нијанси сини и сиви: Духови на граѓанската војна(2013)
* *Убав ѓавол: Приказни за гревот и заведувањето* (2014)

### Избрани награди

* Добитник на наградата Елизабет Џорџ, Хеџбрук (2010)
* Добитник на грантот за патување на Фондацијата за шпекулативна литература Гуливер (2009)
* *Village Voice* Writers on the Verge (2001)

## Наводи

## Надворешни врски

* Почетна страница на Карен Гасоф
* Интервју од 2004 година во Сиетл Тајмс
* Преглед на Popmatters за The Wave and Other Stories
* Преглед на Сиетл Тајмс за Бранот и други приказни 
* Профилот на Serpent's Tail на Керен Гасоф
* Архива на написи од SFWA од Карен Гасоф

Категорија:Живи луѓе
Категорија:Родени во 1973 година
Категорија:Американски писатели на научна фантастика
Категорија:Category:Американски луѓе со ромско потекло
Тонино Балиардо

мини|Балиардо настапува во 2012 година
**Антоан** **Тонино**“ **Балиардо** е француски гитарист со шпанско потекло Гитано. Тој е главен гитарист на Gipsy Kings, група New Flamenco од Франција која има продадено повеќе од 18 милиони албуми ширум светот. Роден е во Монпелје.  Тој е внук на гитаристот Манитас де Плата.

Повеќето албуми на Gipsy Kings имаат меѓу три и пет инструментални резови - сите напишани од Балиардо ; тој, исто така, ги пишувал и нивните гласовни броеви. По неговото соло деби во 2001 година, Essences *,* Балиардо издал инструментален албум под неговото хомонимус име во 2003 година, со свои оригинали.

„Тонино е најкреативната личност во бендот“, рекол Чико Бучики, поранешен член кој го напишал нивниот најголем хит до сега, „ Бамболео“. „Тој има многу идеи и одлична имагинација. Порано одеше и на училиште со својата гитара.“

Балиардо, како и неговиот колега од бендот Николас Рејес, не умее да чита или пишува музичка нотација.

## Соло дискографија

* *Суштини* (2001)
* *Тонино Балиардо* (2003)

## Поврзано

* Ново фламенко
* Фламенко румба
* Џипси Кингс
* Јоханес Линстед

## Наводи

## Надворешни врски

* Tonino Baliardo at Last.fm
* Tonino Baliardo at AllMusic

Категорија:Живи луѓе
Категорија:Category:Ромски гитаристи
Дидем (стомачна танчерка)

**Дидем Кинали** (6 јуни 1986) ― турска стомачна танчерка, модел и пејачка. Таа танцувала уште од нејзиното детство. Таа се здобила со одреден степен на меѓународно признание откако почнала да се појавува во живо на турската естрадна телевизиска програма наречена *Ибо шоу*, водена од Ибрахим Татлисес. Израсната е во Газиосманпаша и има ромско потекло. Мајка и се преселила од Солун, исто така стомачна танчерка, а татко и се преселил од Југославија. 

## Наводи

Категорија:Живи луѓе
Категорија:Родени во 1986 година
Категорија:Статии со извори на турски (tr)
Категорија:Турски Роми
Категорија:Стомачни танчери
Категорија:Турски еротски танчерски
Категорија:Ромски танчерки
Категорија:Турци со потекло од Југославија
Категорија:Турци со потекло од Грција
Идалија Сераун

мини|Идалија Сераун, португалски политичар, за време на кампањата за локалните избори во 2013 година
**Идалија Сераун** (; р. ) е португалска политичарка која исто така работела како виолинист и телевизиски продуцент и сега е член на одборот на водечка португалска банка.

## Ран живот
Идалија Марија Маркес Салвадор Сераун де Менесес Мониз е родена во португалскиот главен град Лисабон на 16 мај 1964 година, ќерка на Антонио Салвадор Сераун и Сузете Луиза Маркес Салвадор. Семејството е со ромско потекло бидејќи таа е внука на дедо Ром. Стекнала диплома по општествени науки и добила музичка обука, свирејќи со симфониски оркестри и групи на камерна музика. Таа, исто така, има завршено докторски студиина *Instituto Superior de Ciências Sociais e Políticas* (ISCSP) во Лисабон. Во 1993 година, таа се приклучила на тимот одговорен за детска програма за телевизискиот канал *Televisão Independente*, емитувајќи како TVI, работејќи во области како што се синхронизирање странски емисии и подготвување музички саундтракови.

## Политичка кариера
Сераун се приклучила на Португалската Социјалистичка партија (ПС) во 1990 година. Таа била претседател на Парохискиот совет на Алмостер во општината Сантарем помеѓу 1998 и 2002 година, а потоа станала советник во општината Сантарем од 2002 до 2016 година. Во овој период нејзините активности опфаќале и функции како претседател на општинскиот здравствен совет како и потпретседател на комисијата за заштита на деца и млади. Таа, исто така, била вклучена во развојот на општински план за превенција од зависност од дрога во Сантарем и во координирање на општинската поддршка за имигрантите и етничките малцинства. Сераун живее во Алмостер. Таа двапати се омажила и се развела, прво со гитаристот Силвестре Фонсека, со кој има ќерка, а вториот брак со пејачот и композитор Карлос Алберто Мониз, со кој има син.

Во 2004 година Сераун била кандидат за Европскиот парламент, но не била избрана. Помеѓу 2005 и 2019 година, таа била заменик на ПС во Собранието на Република Португалија, претставувајќи го Сантарем. Во 2005 година, таа била избрана за Националниот секретаријат на Социјалистичката партија, на позиција на која била до 31 мај 2014 година, кога поднела оставка по несогласувањата со лидерот на партијата Антонио Хосе Сегуро. Таа продолжила да биде член на политичкиот комитет на ПС. Почнувајќи од 2005 година, таа била заменик државен секретар за рехабилитација при 17-та и 18-та уставна влада на Португалија. Таа се обидела да стане градоначалник на Сантарем во 2013 година, но без успех. Во 2016 година таа поднела оставка од општинскиот совет, наведувајќи ја потребата да се отвори пат за нови луѓе.

## Подоцнежни активности
Сераун поднела оставка од својата позиција во Националното собрание во 2019 година за да преземе улога во Одборот на *Associação Mutualista Montepio*, која раководи со заедничката штедилница, *Banco Montepio*. Нејзината одлука да го напушти парламентот за работа во приватниот сектор довело до одредени критики.

## Наводи

Категорија:Португалски министри
Категорија:Португалски политичари
Категорија:Португалски Роми
Категорија:Живи луѓе
Иво Папазов

алт=Иво Папазов Иво Папасов|мини|Иво Папазов
**Иво Папазов** (роден на 16 февруари 1952г.), со прекар **Ибрјама**, е бугарски кларинетист. Тој го предводил „Оркестар за свадби Иво Папазов“ во изведби на стамболовска музика инспирирана од џезот и е еден од главните креатори на жанрот познат како свадбена музика во Бугарија, заедно со виолинистот Георги Јанев, саксофонистот Јуриј Јунаков и хармоникашите: Нешко Нешев, Иван Милев и Петар Ралчев. Заедно со Емилија се познати како Мамес 2001, оркестар кој имал голем успех во ТВ шоуто „Погоди кој е под масата“.

Според Гарт Картрајт, тој бил „првиот балкански ромски музичар кој освоил широки меѓународни следбеници со неговите два албуми за Ханибал рекордс, во продукција на Џо Бојд во раните 1990-ти“.  Папазов и неговиот бенд неколкупати биле на турнеја низ САД.

Во 2005 година, Папазов ја освоил наградата од публиката од светските музички награди Радио3 на Би-би-Си.

Папазов и Јуриј Јунаков се накратко профилирани, и снимката на „Курджалиска рученица“ од нивниот албум *„Повторно заедно*“ од 2005 година е анализирана во популарниот учебник „*Светови на музиката“*, 5-то издание.

Иво Папазов е бугарски ром, и неговото вистинско име е Ибрахим (турско име). Папазов изјавил: „Јас сум еден од ретките луѓе со посветла кожа во моето семејство, но знам дека сум Ром“. Како резултат на обемната програма за присилна национализација на етничките малцински групи за време на бугарското социјалистичко владеење, Папазов го променил своето име во Иво (прилагодено од Ибо, скратено од Ибрахим). Тој зборува турски, и потекнува од Крџали, град блиску до турската и грчката граница на Бугарија. Израснал во музичко семејство и ја следел балканската ромска традиција да го напушти училиштето на млада возраст, и во неговиот случај да се фокусира на свирење музика за да заработува.

## Избрана дискографија

* Иво Папазов и неговиот бугарски оркестар за свадби - *Орфеј* во издигнување (Ханибал, 1989)

Уметник што придонесува

* *Водич за музиката на Источна Европа*(Светска музичка мрежа, 1999)

## Наводи


## Надворешни врски

* Интернет страницата на Иво Папазов
* Страницата на Иво Папазов во Мајспејс
* Статија на радио 3 светски музички награди на BBC

Категорија:Статии со hCards
Категорија:Луѓе од Крџали
Категорија:Живи луѓе
Категорија:Родени во 1952 година
Категорија:Бугарски Роми
Ромски фолклор

**Ромскиот фолклор** ги опфаќа народните приказни, митовите, традициите и легендите на ромскиот народ. Ромите биле номади кога ја напуштиле Индија во средниот век. Тие мигрирале нашироко, особено во Европа. Некои легенди (особено од не-ромските народи) велат дека одредени Роми имаат пасивни психички моќи како што се емпатија, претчувство, ретрокогниција или психометрија. Други легенди вклучуваат способност за левитирање, патување со астрална проекција по пат на медитација, повикување клетви или благослови, поттикнување или канализирање духови и вештина со фрлање илузии.

## Ромски народни приказни

* Федор и самовилата, од *Книга на привлечност и промени*
* Џек и неговата златна кутија за бурмут
* Создавањето на виолината
* Пена девојка, од *Книга на волшебници и магии*
* Кралот на Англија и неговите тројца синови
* Малиот бик-теле
* Црвениот крал и вештерката
* Жолтиот змеј

## Мотиви во ромскиот фолклор

* Бабабиљос (машко љубовно божество)
* Баба Финго (Спасител)
* Бенг (ѓавол)
* Биби
* Бутјакенго
* Баро Кари: на ромски јазик што значи (Голем човечки пенис), видете Шива Лингам
* Кристална топка
* Кристално гледање
* Проклетство
* Девла (универзален Бог)
* Ден на Девлески (Божица мајка)
* Дампир
* Гатање
* Змеј
* Ѓурѓевдан
* И Гудли Сајбија (женски ангел чувар)
* Гатачка
* Скапоцен камен
* Гито Бах
* Обожување на коњи
* Какава
* Мошто
* Муло
* Магичен крос пирсинг
* Дланка
* Психика
* Хамса
* Домаќинско божество
* Раководител
* Сент-Марис-де-ла-Мер
* Света Сара
* Шактизам
* Mагии
* Сујолак
* Тарот
* Тасеографија
* Трушул: Ромскиот збор за „крст“. Веројатно е од Тришула, трозабец на Шива.
* Урмен
* Вампир
* Вампирски тикви и лубеници
* Врколаци
* Вештерка

## Поврзано

* Ромско општество и култура
* *[[Црвениот крал и вештерката: Цигански народни приказни и бајки|Црвениот крал и вештерката: ромски народни и бајки]]*

## Наводи

## Надворешни врски

* *[http://www.sacred-texts.com/neu/roma/gft/index.htm Ромски народни приказни]* од Френсис Хиндес Грум [1899], на Sacred Texts.com
* *[http://www.sacred-texts.com/pag/gsft/index.htm Ромски магии и гатање]* од Чарлс Годфри Леланд [1891], на Sacred Texts.com

Категорија:Ромска култура
Баро Фере

**Пјер Џозеф „Баро“ Фере** (1908–1976) бил ромски џез гитарист и композитор. Тој бил познат по неговиот ромски прекар „Баро“, што значи „Големиот“ или дури „Кралот“ на ромски. Преку неговиот брат, Жан „Матело“ Ферет, Баро го запознал Џанго Рајнхард и двајцата станале и пријатели и ривали. Од 1931 година, браќата Фере, заедно со нивниот трет брат Етјен „Саран“ Фере и роднината Рене „Шалан“ Фере, биле омилени соработници на Рајнхард.

Браќата Фере свиреле со музичари меѓу кои и Диди Дупрат.

Баро ја напуштил својата музичка кариера за време на Втората светска војна, и се посветил на водење барови и бизниси на црниот пазар за време на германската окупација на Париз, активност што ја продолжил и во раните 1970-ти.

Како композитор, на Баро делата биле со години пред своето време. Неговите дела како „Паника...!“, „Лудата“, „Свинг Валцер“ (напишан со белгиско-францускиот хармоникаш Гас Висур) и „Разделбата со Зоро“ сите биле модернистички, несфатливи за тоа време, и луѓето ги карактеризирале како нереални. Изведбите биле дел Мизет, дел модерен џез.

Неговите внуци, синовите на Жан „Матело“ Фере, Булу и Елиос Фере продолжиле да изведуваат цигански џез.

## Наводи

## Надворешни врски
*   
* Пјер (Баро) Ферет на discogs.com

Категорија:Родени во 1908 година
Категорија:Починати во 1976 година
Ромски феминизам

мини|213x213пкс| Еден од симболите на ромскиот феминизам
**Ромскиот феминизам** е феминистичко движење кое ја промовира родовата еднаквост, борбата против социјалните нееднаквости и одбраната на интеграцијата на жените во различни движења во општеството, правејќи ги овие процеси компатибилни со зачувувањето на културата и вредностите на ромскиот народ.

Низ историјата, ромската етничка група била презирана и прогонувана од различни општества поради нивните особености. Сепак, таа е една од најголемите малцинства во светот. Многу групи сè уште зачувуваат карактеристична култура, со свој јазик, традиции или обичаи, каде семејството и солидарноста меѓу нејзините членови е од најголемо значење.

Ромскиот феминизам се одликува со борбата за надминување на предрасудите и дистинкцијата и кон ромското општество и кон жените, покрај голема стигма поврзана со сиромаштијата.

## Во Шпанија
мини|250x250пкс| Отворање на ''I конгрес на ромски феминизам'' во 2017 г.
Почетокот на ромското феминистичко движење во Шпанија, започнало во 1990 година, кога се појавила првата ромска феминистичка женска асоцијација во Гранада, „*Здружение на цигански жени РОМИ“*. Оттогаш, многу други колективи биле создадени низ целата земја.

Еден од најголемите предизвици за ромската заедница е да ја задржи ромската традиција и идентитет со почитување на одлуката и слободата на жената. Ова феминистичко движење бара еднаквост со тоа што го бара правото да се биде различен.

Меѓу аспектите кои најмногу ги брани оваа група се пристапот до домување, образование и видливоста на жените. Иако има и многу други, како што е нормализацијата на сексуалната различност.

## Наводи

Категорија:Феминизам
Демијан Ле Бас (уметник)

**Демијан Ле Бас** (30 јануари 1963, Шефилд – 9 декември 2017 година, Вортинг) бил британски уметник поврзан со Аутсајдер Арт (или „Art Brut“), како и водечки експонент на „Ромската револуција“ во уметноста.

## Живот
Ле Бас бил од ромско потекло. Тој го завршил своето образование на Кралскиот колеџ за уметност.

Живеел и работел со својата сопруга, ромската уметница Дилејн Ле Бас, во Западниот Сасекс на јужниот брег. Тој бил татко на писателот Демијан Ле Бас.

## Колекции
Од 1987 година, неколку дела на Ле Бас се чуваат во колекцијата Масгрејв-Кинли од клучни аутсајдер уметници, управуванo од Моника Кинли, до нејзината смрт во 2014 година. Неговите понови дела се наоѓаат, меѓу другото, во збирките на Перппетуум Мобиле.

## Изложби
Тој често изложувал во Обидинетото Кралство и во Германија, а неговите дела биле прикажани во Музејот Модерна во Шведска, во Јапонија, Франција, Финска и САД. Тој бил доста познат во круговите на аутсајдер уметност, и бил изложен како дел од анкета-шоу на Art Brut во Малме Констхал во 1991 година. Ле Бас исто така бил учесник на Прашкото биенале 3.

Во подоцнежните години, искуството на патниците и на ромите станало рекурентна тема во неговите дела. Ле Бас го поканиле да учествува на првиот Ромски павилјон на Биеналето во Венеција во 2007 година. Последователно, тој дал голем придонес во органицацијата на „Вечниот ромско-цигански павилјон“ во Венеција во 2009 година и бил ко-иницијатор на 4-тиот Ромски павилјон што се одржал во Берлин во 2013 година.

Тој често имал изложби во Велика Британија и Германија, а неговите дела биле прикажани во Јапонија, Франција, Финска, Шведска и во САД.

## Наводи

## Надворешни врски

* The Perpetual Romani-Gypsy
* CHAVI: Reclaiming Gypsy Representation, Novas Gallery, London
* Transition Gallery: Featured Artists
* England & Co Gallery, London

Категорија:Статии со hCards
Категорија:Починати во 2017 година
Категорија:Родени во 1963 година
Категорија:Уметници
Согутарош

**Согутарош** — етничка (етно-професионална) група распространета во Средна Азија, која обично се нарекува „Цигани од Средна Азија“. Терминот „согутарош“ е надворешен и буквално значи „мајстор кој резба согу (дрвен сад со специјална форма)“.

## Јазик
Мајчин јазик на Согутарош е таџички. Се користи и внатрегрупен таен јазик (арго), кој содржи елементи од индоариевско потекло.

## Занимања
Главното занимање на Согутарош е обработка на дрво. Предмети што ги прават: дрвени лажици, чаши, лулки, сита, ковчези, тамбури, цевчиња за цедење урина од бебешка лулка, тркалезни садови за колачи.

## Начин на живот
До средината на 1940-тите, тие воделе скитнички начин на живот, изнајмувајќи станови само за периодот на студено време. До крајот на 1950-тите, тие се населиле во Денау, Кокташ, Орџоникиџебад, Пахтабад, Регар и други места каде што традиционално ги продавале резултатите од својот занает.

## Религија
Верниците на Согутарош се сунитски муслимани.

## Библиографија
* *Орански I.M.* етнографски групи кои зборуваат таџикистански од долината Гисар (средна Азија). Етнолингвистички истражувања. - М. .: „Наука“, Главно издание на источната литература, 1983. - UDC 902.7 („-9.155.0)
* *Марушјакова, Елена и Веселин Попов.* Цигани од Средна Азија и Кавказ. - L. .: Палгрејв Мекмилан, 2016 година.

Категорија:Групи на дијаспора од Средна Азија
Категорија:Ромски етнички групи
Николас Рејес

мини|Николас Рејес, 2012 година
**Николас Рејес** (роден 22 ноември 1958 година) е водечки пејач на музичката група Џипси Кингс. Тој пее главно во стилот на традиционално и популарно фламенко и латиноамериканска румба. Неговиот бурен глас и емотивниот начин на изведба им даваат посебен шмек на неговите песни и го прават еден од најистакнатите фламенко изведувачи. Тој ги извел песните на Gipsy Kings како *Bamboleo*, *Volare* и многу други, кои заземаа водечки места на топ листите. Николас Рејес свири на гитара со лева рака. Етничка припадност му е циганско Кале.

Николас Рејес е третиот од 5-те браќа во семејството на пејачот Хосе Рејес; неговите постари браќа, Пабло и Канут, и помладите, Пачаи и Андре се исто така активни членови на групата; Како солисти настапуваат и Канут и Патчаи. Синот Николас Жорж (Џорџ; роден 1975) е исто така член на групата. Николас, како и остатокот од бендот, зборува шпански и француски и пее на шпански и ромски шпански. Тој живее на југот на Франција, каде што живеат остатокот од бендот и нивните семејства.

## Наводи


## Надворешни врски

* Интервју со Николас Рејес
* Интервју со Николас Рејес на ТВ 5-Дел 1 (на француски)
* Интервју со Николас Рејес на ТВ 5-Дел 2
* Говорот на Николас Рејес (француски) за време на инаугурацијата на плоштадот што го носи името на неговиот татко Хосе Рејес (почнува во 5:40 часот)
* Текст од песна 

Категорија:Француски пејачи
Категорија:Живи луѓе
Категорија:Родени во 1958 година
Категорија:Родени на 22 ноември
Категорија:Category:Ромски музичари
Хуан де Диос Рамирес Ередија

**Хуан де Диос Рамирес Eредија** (роден на 29 јули 1942 година) е шпански политичар, со ромско етничко потекло. Тој е член на Шпанската социјалистичка работничка партија. Од 1986-1999 година бил пратеник во Европскиот парламент. Ередија е роден во Пуерто Реал, Кадис.

## Живот
По професија, тој е правник и дипломирал на информатички науки на Автономниот универзитет во Барселона, доктор по информатички науки и магистер по општо основно образование. Бил директор на Факултетот за стручна рехабилитација, „Сан Хуан Боско“ за физички хендикепирани, во Барселона помеѓу 1970 и 1990 година.

## Политичка кариера
Како член на шпанската ромска заедница, бил вклучен во истакнувањето и бранењето на правата на Ромите. Како признание за ова дело, во февруари 2008 година него го наградиле со почесен докторат од Универзитетот во Кадис, првиот Ром кој ја добил оваа одлика во светот. Рамирес Ередија, исто така, промовира Романо-Кало, варијанта на Интернационал Романи, збогатена со Кало. Неговата цел е повторно да ги обедини корените на Кало и на Ромите.

## Наводи

## Надворешни врски

* Романо-Кало (Како што го промовира Хуан де Диос Рамирес Ередија)

Категорија:Шпански Роми
Категорија:Живи луѓе
Категорија:Родени во 1942 година
Санду Чиорба

**Александру Чиорба**, познат како **Санду Чиорба**, е романски кантавторсо ромско поекло,  кој е познат по неговата работа во жанрот музика манеле. Неговите синглови „Dalibomba“ и „Pe Cimpoi“ станале вирални во Полска, и критичарите го пофалиле неговиот музички и видео стил како „уникатен и чуден“. Роден во Клуж-Напока.

## Кариера
Со неговиот хит сингл „Далибомба“ се закитил со ѕвезда во Полска, каде што гледачите и критичарите ја опишале песната како „Таа е срање, но ја гледам по петти пат“. ,придружното музичко видео за „Dalibomba“ има над 40 милиони прегледи. Насловот на хитот на полски е преведен како „Wielka dzika bomba“ („Огромна дива бомба“).

Во 2015 година, романскиот печат широко го коментирал фактот дека *Huffington Post UK* го номинирал хитот на Ciorba „Pe cimpoi“ („On Cimpoi “ или „By Cimpoi“; над 43 милиони прегледи )“ за најчудното видео на интернет". Мелодијата на „Pe cimpoi“ се потпира на трансилванските фолклорни мелодии. Овие песни во стилот на пародија се само дел од работата на Чиорба. Конкретно, тој соработува со пејачот на манеле, Николае Гуџа.

Песните на Чиорба се појавиле во неколку филмови. Санду Чиорба соработува со музичкото студио Viper Production посветено на ромската музика.

## Дискографија

* 2007: Нема противници издание 2 (со Николае Гуџа), хипер продукција, iTunes
* 2008: *Нема противници* издание.3 (со Николае Гуџа), хипер продукција, iTunes 
* 2012: *Нема противници издание.4* (со Николае Гуџа),хипер продукција, iTunes 
* 2015: *Кралот на џипси музиката*, хипер продукција, iTunes 
* 2017: *Нема противници* издание.5 (со Николае Гуџа), хипер продукција, iTunes 

Некои песни на Санду Чиорба биле вклучени во разни збирки на ромска музика од Viper Productions.

## Филмографија
Песните на Санду Чиорба се појавиле во неколку филмови.

* Американско-романски филм *Чарли Кантримен* од 2013 година
* Француски филм *[[Коркоро]]* од 2009 година за времињата за време на Порајмос („Цигански холокауст“),
* Француски филм *Трансилванија од* 2006 година.

## Наводи

## Надворешни врски

* 
* Sandu Ciorba at Last.fm

Категорија:Живи луѓе
Категорија:Category:Романски Роми
Категорија:Category:Ромски музичари
Категорија:Роми
Алфредо Кварежма

**Алфредо Перулас Кварежма** (16 јули 1944 - 30 март 2007) бил португалски фудбалер со росмко поекло,кој играл како напаѓач.

## Фудбалска кариера
Кварежма играл 3 натпревари и постигнал 1 гол за Португалија и го имал своето деби на 3 март 1973 година во Париз против Франција, во победата од 2–1. Својот последен натпревар го одиграл на 13 октомври 1973 година, во ремито 2–2 со Бугарија, каде што го постигнал и својот единствен меѓународен гол.

## Личен живот
Тој бил големиот вујко на Рикардо Кварежма.

## Наводи

## Надворешни врски

* Статистика на Eu-Football
* Alfredo Quaresma 
Категорија:Португалски фудбалери
Категорија:Починати во 2007 година
Категорија:Родени во 1944 година
Категорија:Category:Ромски спортисти
Џери Мејсон (пејач)

**Џери Мејсон** (роден 1942 година, Питсбург, Пенсилванија) е американски поранешен пејач, текстописец, гитарист и забавувач во времето на американската рокенрол ера. Мејсон моментално живее во Јужна Калифорнија. Тој е ромско (циганско) наследство.

Одреден период, Мејсон го заменувал еден од првобитните членови на The Four Lads, пејачот Берни Ториш.

## Снимки

* „Четирите ветрови и седумте мориња“, Кап рекордс, Њујорк, 1959 година http://www.globaldogproductions.info/k/kapp.html
* „Чудни чувства“, Кап рекордс, Њујорк, 1959 година
* „You are Lonely“, Chess Records, Чикаго, Илиноис, 1690 година http://www.globaldogproductions.info/c/chess.html
* „Ти си суров“, Chess Records, Чикаго, Илиноис, 1960 година
* „Џонс Стрит“, Свон Рекордс, Филаделфија, Пенсилванија, 1962 година http://www.globaldogproductions.info/s/swan.html
* „Доволно слатко за тебе“, Swan Records, Филаделфија, Пенсилванија, 1962 година

## Телевизиско гостување

* *[[Биг Бит (ТВ шоу)|Биг Бит]]*, Њујорк, Њујорк, 1959 година, продуцент и водител Алан Фрид
* *[[Шиндиг!|Шиндиг]]*, Холивуд, Калифорнија, 1965 година, продуцент Џек Гуд, водител на Џими О'Нил   
* *[[Холивуд A Go-Go|Hollywood A Go-Go]]*, Холивуд, Калифорнија, 1965 година, продуцент Ал Бартон, водител на  на Сем Ридл  
* *[[Џои Бишоп]] и [[Реџис Филбин]] Телетон*, Филаделфија, ПА, 1970 година

## Наводи

## Надворешни врски

* Официјална почетна страница 

Категорија:Ромски музичари
Категорија:Живи луѓе
Категорија:Родени во 1942 година
Хесус Кастро (глумец)

**Хесус Кастро Ромеро** (роден на 19 јануари 1993 година, во Вејер де ла Фронтера, Кадис) е шпански глумец, познат по соработката со Луис Тосар, главниот протагонист во *[[Ел Нињо (филм)|Ел Нињо]]*. Тој се смета за еден од новите секс симболи на шпанската кинематографија.

## Биографија
Хесус Кастро е роден на 19 јануари 1993 година во Универзитетскатата болница во Пуерто Реал. Пред да биде глумец, работел во дискотека и во кафулето на татко му.

Тој, на аудицијата за неговата улога во *[[Ел Нињо (филм)|Ел Нињо]]*, бил избран меѓу три илјади учесници. По неговата појава во *Ел Нињо*, некој му предложил да оди на аудиција за потоа да ѝ се придружи на глумечката екипа на *[[Минијата на островот|La isla mínima]]*, од Алберто Родригес Либреро каде што ја толкувал улогата на Квини.

Во 2015 година, Хесус учествувал во ТВ серијата *[[Мар де пластико]]* како Лукас Моралес, играјќи во 13 епизоди. Потоа, во 2017 година, Хесус глумел во ТВ серијата *Secretos de Estado,* во продукција на Mediaset, заедно со Мишел Калво и Миријам Галего. Серијата била објавена следната година.

Во 2018 година, Diagonal TV објавиле дека Хесус Кастро и Аитор Луна се првите коишто добиле улога во ТВ серијата *[[La Reina del Sur (ТВ серија)|La Reina del Sur]]*. Во *[[Бригада Коста дел Сол]]*, која што како тема ја има дрогата, снимена во Малага, глумат Хесус Кастро, Хуго Силва и Алваро Сервантес.

## Личен живот
Хесус е во врска со манекенката Анабел Ернандес од 2015 година. Во 2017 година, се појавил во хуманитарната кампања „Соблечи ме“ и го искористил хаштагот #DesnúdameSolidario на Инстаграм за да собере 5.000 евра за Fundación Eddy, фондацијата која што им помага и ги поддржува припадниците на ЛГБТ - заедницата.

## Филмографија

## Наводи

## Надворешни врски

* 
* 

Категорија:Статии со hCards
Категорија:Живи луѓе
Категорија:Родени во 1993 година
Рамон Монтоја

**Рамон Монтоја** (2 ноември 1879 година, Мадрид, Шпанија - 20 јули 1949 година, Мадрид, Шпанија), гитарист и Фламенкокомпозитор.

Роден во ромско семејство (Роми), Рамон Монтоја ја искористил заработката учеството во семејното тргување со говеда, за да ја купи својата прва гитара. Почнал да свири по кафулиња пред да наполни дваесет години.

Формирал партнерство со големиот фламенко кантаор (пејач) Антонио Чакон, коешто започнало во 1912 година и траело повеќе од една деценија. И двајцата учествувале на Concurso de Cante Jondo во 1922 година, одржан во Гранада. Двајцата биле во голема мера одговорни за воспоставување на формата на различните традиционални фламенко напеви коишто се препознаваат денес.

Во традиционалното фламенко, гитарата добил споредна улога. Cante (пеење) и baile (танц) биле главни изведувачи во придружба на гитарист. Монтоја бил еден од првите во оваа улога. Неговото силно свирење често го надвладувало пејачот. Затоа го преземал единствениот логичен чекор и почнал да свири како соло или главен изведувач на концертна сцена. Неговите изведби се широко признати од фламенко историчарите како воспоставувачи на фламенко гитарата во оваа улога.

Тој бил единствениот највлијателен фламенко гитарист на 20 век. Неговите иновации се заслужни за соло кариерите на подоцнежните великани како Сабикас, Манитас де Плата и Мануел Молина.

Тој е чичко на фламенко гитаристот Карлос Монтоја. Неговата внука, Роза Монтоја, е позната по воведувањето на танцот фламенко во поголемиот дел од Калифорнија. Нејзиното студио има седиште во Сан Франциско.

## Наводи


## Избрана филмографија

* *[[Кармен, Ла де Тријана|Кармен, ла де Тријана]]* (1938)

## Надворешни врски

* Биографија и дискографија на Рамон Монтоја
* Значајни соло гитаристи 
* Биографии на фламенко гитаристи
* Познати цигански фламенко уметници 

Категорија:Шпански Роми
Категорија:Починати во 1949 година
Категорија:Родени во 1880 година
Категорија:Родени во 1879 година
Чарли Смит (ромски поет)

**Чарли Смит** (20 јуни 1956 - 8 ноември 2005) бил  ромнихалски поет кој издал книга со негови песни објавени во 1980-тите, во која била опфатена познатата песна „Вселенски цигани“.

Бил од кројачко семејство, не му било одело добро школувањето и рано го напуштил  мислејќи дека е полунеписмен.

Тој е член на Меѓународната асоцијација на ромски писатели, IRWA (Kansainvälinen Romanikirjailijaliitto)

## Политика
Тој бил член на Лабуристичката партија во Британија и бил актуелен советник и комесар во Комисијата за расна еднаквост.

## Книги и филмови

* *Духот на пламенот* (1990) - Книга
* *Не сите вагони и патеки* (1995) - Книга
* *Стапки во песокот* (2004) - Филм

## Надворешни врски

* 
Категорија:Починати во 2005 година
Категорија:Родени во 1956 година
Категорија:Category:Роми писатели
Категорија:Category:Ромски политичари
Категорија:Category:Роми во Велика Британија