Системска мастоцитоза

мини|Микрографија со зголемување на мастоцитозата. Биопсија на кожата. Дамка од H&E.
**Мастоцитозата е**  заболување на крвта односно  болест на мастоцитите, ретко нарушување кое ги погодува и децата и возрасните, предизвикано од акумулација на функционално неисправни мастоцити (исто така наречени *мастоцити* ) и претходници на мастоцити CD34 +.

Луѓето погодени од мастоцитоза се подложни на различни симптоми, вклучувајќи чешање, гадење, преголем замор, стомачна болка, главоболка и анафилактичен шок, предизвикани од ослободување на хистамин и други про-воспалителни супстанции од мастоцитите.

## Знаци и симптоми
мини|Мастоцитоза
Кога мастоцитите се подложени на дегранулација, супстанциите што се ослободуваат може да предизвикаат бројни симптоми кои можат да варираат со текот на времето и може да се движат по интензитет од благ до сериозен Бидејќи мастоцитите играат улога во алергиските реакции, симптомите на мастоцитоза често се слични на симптомите на алергиска реакција. Тие може да вклучуваат, но не се ограничени на:

* Замор
* Лезии на кожата ( *уртикарија пигментоза* ), чешање и дерматографска уртикарија
* "Знак на Дариер", реакција на галење или гребење на лезии на уртикарија.
* Абдоминална непријатност
* Гадење и повраќање
* Дијареа
* Олфактивна нетолеранција
* Воспаление на уво / нос / грло
* Анафилакса ( шок од алергиски или имунолошки причини)
* Епизоди на многу низок крвен притисок (вклучително и шок) и слабост
* Болки во коските или мускулите
* Намалена коскена густина или зголемена коскена густина ( остеопороза или остеосклероза )
* Главоболка
* Депресија 
* Околарна непријатност
* Зголемено производство на желудочна киселина што предизвикува пептични улкуси (зголемена стимулација на ентерохромафин клетка и директна стимулација на хистамин врз париетална клетка )
* Малапсорпција (како резултат на онеспособување на панкреасните ензими со зголемена киселина) 
* Хепатоспленомегалија

Постојат неколку квалитативни студии за ефектите на мастоцитозата врз секојдневниот живот. Но, Данска студија од 2018 година го опишува повеќедимензионалното влијание на болеста врз секојдневниот живот.

## Патофизиологија
Мастоцитите се наоѓаат во сврзното ткиво, вклучувајќи ја кожата, облогата на желудникот и цревата и други места. Тие играат важна улога во имунолошката одбрана од бактерии и паразити. Со ослободување на хемиски „аларми“ како што е хистамин, мастоцитите привлекуваат други клучни играчи на имунолошкиот одбранбен систем во областите на телото каде што се потребни.

Мастоцитите се чини дека имаат и други улоги. Бидејќи тие се собираат околу раните, мастоцитите можат да играат улога во заздравувањето на раните. На пример, типичното чешање кое се чувствува околу исцелителна краста може да биде предизвикано од хистамин ослободен од мастоцитите. Истражувачите исто така сметаат дека мастоцитите можат да имаат улога во растот на крвните садови ( ангиогенеза ). Некој со *премалку* или без мастоцити не е пронајден, што им укажува на некои научници дека можеби нема да можеме да преживееме со премалку мастоцити.

Мастоцитите изразуваат рецептор на клеточна површина, *c-комплет*  ( CD117 ), што е рецептор за факторот на матични клетки (*scf*). Во лабораториски студии, *scf се* чини дека е важен за размножување на мастоцитите. Мутации на генетскиот кодиран *рецептор за c-комплет* (мутација KIT (D816V)), што доведува до конститутивна сигнализација преку рецепторот се наоѓа кај> 90% од пациентите со системска мастоцитоза.

## Дијагноза
Дијагнозата на *уртикарија пигментоза* (кожна мастоцитоза) често може да се направи со видување на карактеристичните лезии кои се темнокафеави и фиксирани. Мал примерок од кожа (биопсија) може да помогне да се потврди дијагнозата.

Во случај на сомневање за системска болест, нивото на серумска триптаза во крвта може да помогне. Ако основното ниво на с-триптаза е покачено, тоа подразбира дека мастоцитозата може да биде системска. Во случаи на сомневање за СМ, помош може да се извлече и од анализа на мутација во КИТ (D816V) во периферна крв со употреба на чувствителна PCR-технологија.

За да се постави дијагноза на системска мастоцитоза, мора да се исполнат одредени критериуми. Треба да се исполнат или еден голем + еден помал критериум **или** 3 помали критериуми:

### Главен критериум

* Густи инфилтрати на> 15 мастоцити во коскената срцевина или вонкубарен орган

### Мали критериуми

* Аберантен фенотип на мастоцитите (поз. За ЦД2 и / или ЦД25)
* Аберантна морфологија на мастоцитите (во форма на вретено)
* Наоѓање на мутација во КИТ (D816V)
* С-триптаза> 20&nbsp;ng / ml

### Други болести на мастоцитите
Други видови на мастоцитни заболувања вклучуваат:

* Активирањето на моноклоналните мастоцити, дефинирано со дефинициите на Светската здравствена организација 2010 година, исто така, има зголемени мастоцити, но недоволно за да биде системска мастоцитоза (во дефинициите на Светската здравствена организација)
* Синдром на активирање на мастоцити - има нормален број на мастоцити, но сите симптоми, а во некои случаи и генетски маркери на системска мастоцитоза 
* Друга позната, но ретка болест на пролиферација на мастоцитите е сарком на мастоцити .

### Класификација
Мастоцитозата може да се појави во различни форми:

#### Кожна мастоцитоза (СМ)

* Најчеста кожна мастоцитоза е макулопапуларна кожна мастоцитоза, претходно именувана како папуларна *уртикарија пигментоза* (УП), почеста кај децата, иако е забележана и кај возрасните. *Telangiectasia macularis eruptiva perstans* (TMEP) е многу поретка форма на кожна мастоцитоза која ги погодува возрасните. [2] MPCM и TMEP можат да бидат дел од индолентна системска мастоцитоза. Ова треба да се земе предвид ако пациентите развијат некои системски симптоми 
* Генерализирана ерупција на кожна мастоцитоза (возрасен тип) е најчестиот модел на мастоцитоза која се презентира кај дерматологот, а најчести лезии се макулите, папулите или нодулите што се шират низ поголемиот дел од телото, но особено на надлактиците, нозете, и багажникот 
* Дифузната кожна мастоцитоза има дифузно учество во кое целиот интеграл може да се згусне и да се инфилтрира со мастоцити за да се добие чудна портокалова боја, што го доведува до изразот „портокалова дома“.

Кожна мастоцитоза кај деца обично се манифестира во првата година по раѓањето и во повеќето случаи исчезнува за време на адолесценцијата.

#### Системска мастоцитоза (СМ)
Системската мастоцитоза вклучува коскена срцевина во повеќето случаи, а во некои случаи и други внатрешни органи, обично покрај тоа што ја зафаќа кожата. Мастоцитите се собираат во разни ткива и можат да влијаат на органите каде што мастоцитите не се населуваат вообичаено, како што се црниот дроб, слезината и лимфните јазли и органите кои имаат нормална популација, но каде што бројот е зголемен. Во цревата, може да се манифестира како мастоцитен ентероколитис .

Постојат пет типа на системска мастоцитоза:

* Индолентна системска мастоцитоза (ISM). Најчест СМ (> 90%)
* Треење на системска мастоцитоза (ССМ)
* Системска мастоцитоза со придружна хематолошка неоплазма (SM-AHN)
* Агресивна системска мастоцитоза (ASM)
* Мастоцитна леукемија (МЦЛ)

## Третман
Нема лек за мастоцитоза. Важно во третманот е да се контролираат симптомите кај пациентите. Треба да се избегнуваат сите фактори кои водат до ослободување на хистамин од мастоцитите. Тоа се екстремни температури, алкохол, емоционален стрес, убоди од инсекти и лекови, како што се нестероидни антиинфламаторни лекови. Но има голем број лекови кои помагаат во лекувањето на симптомите:

### Анти-медијаторска терапија

* Антихистаминиците блокираат рецептори насочени кон хистамин ослободен од мастоцитите. И блокаторите на H 1 и H 2 може да бидат корисни, често во комбинација.
* Антагонистите на леукотриен блокираат рецептори насочени кон леукотриени ослободени од мастоцитите.
* Стабилизаторите на мастоцити помагаат да се спречи ослободувањето на мастоцитите од нивната хемиска содржина. Кромогличната киселина е единствениот лек специјално одобрен од ФДА за третман на мастоцитоза. Кетотифен е достапен во Канада и Европа и неодамна во САД. Исто така е достапен како капки за очи (Задитор).
* Инхибиторите на протонска пумпа помагаат да се намали производството на гастрична киселина, што често се зголемува кај пациенти со мастоцитоза. Вишокот на желудочна киселина може да му наштети на желудникот, хранопроводот и тенкото црево.
* Епинефринот ги стеснува крвните садови и ги отвора дишните патишта за да се одржи соодветна циркулација и вентилација кога прекумерната дегранулација на мастоцитите предизвикала анафилакса .
* Салбутамол и други бета-2 агонисти ги отвораат дишните патишта кои можат да се стеснат во присуство на хистамин.
* Кортикостероидите може да се користат локално, вдишани или системски за да се намали воспалението поврзано со мастоцитоза.
* Лековите за спречување / лекување на остеопороза вклучуваат калциум-витамин Д, бифосфонати и во ретки случаи инхибитори на RANK-L

Антидепресивите се важна и честопати занемарена алатка во третманот на мастоцитоза. Депресија и други невролошки симптоми се забележани кај мастоцитозата. Некои антидепресиви, како што е доксепинот, самите се моќни антихистаминици и можат да помогнат во ублажување на физичките, како и на когнитивните симптоми.

### Циторедуктивна терапија
Во случаи на напредна системска мастоцитоза или ретки случаи со индолентна системска мастоцитоза со многу вознемирувачки симптоми, може да се наведе циторедуктивна терапија.

* ɑ- интерферон. Дадени како поткожни инјекции. Несакани ефекти вклучуваат замор и симптоми слични на грип
* Кладрибин (ЦДА). Хемотерапија која се дава како поткожни инјекции. Несакани ефекти вклучуваат имунодефициенција и инфекции.
* Инхибитори на тирозин киназа (TKI)
** Мидостаурин. ТКИ делува на многу различни тирозин кинази, одобрени од ФДА и ЕМА за напредна мастоцитоза
** Иматиниб. Може да има ефект во ретки случаи без мутација во КИТ (D816V)
** Маситиниб. Се тестира на испитувања но не е одобрено.
** Мидостаурин - 60% одговараат.
** Авапритиниб во испитувања; во моментов се тестира, но покажува  намалување на нивото на триптаза.

Пресадување на алогена матична клетка се користи во ретки случаи со агресивна системска мастоцитоза кај пациенти за кои се смета дека се соодветни за постапката.

### Друго
Третманот со ултравиолетова светлина може да ги ублажи симптомите на кожата, но може да го зголеми ризикот од рак на кожата.

## Прогноза
Пациентите со индолентна системска мастоцитоза имаат нормален животен век. Прогнозата за пациенти со напредна системска мастоцитоза се разликува во зависност од видот на болеста, а MCL е најсериозната форма со кратко преживување.

## Епидемиологија
Вистинската инциденца и преваленцата на мастоцитозата е непозната, но генерално се смета дека мастоцитозата е „заболување на сирачиња“. Од оваа болест заболуваат 200 000 или помалку луѓе во САД. Мастоцитозата, сепак, честопати може да биде погрешно дијагностицирана, бидејќи обично се јавува секундарно на друга состојба, а со тоа може да се појави почесто отколку што се претпоставува.

## Истражувања
Националниот институт за алергија и инфективни болести научниците веќе неколку години проучуваат и лекуваат пациенти со мастоцитоза во Клиничкиот центар на Националниот институт за здравство (НИХ).

Некои од најважните истражувачки достигнувања за ова ретко нарушување вклучуваат подобрена дијагностика на мастоцитите и идентификување на факторите за раст и генетските механизми одговорни за зголемено производство на мастоцити. Истражувачите во моментов ги проценуваат приодите за подобрување на начините на лекување на мастоцитозата.

Научниците исто така се фокусираат на идентификување на мутации поврзани со болести (промени во гените). Научниците од НИХ идентификуваа некои мутации, што може да им помогне на истражувачите да ги разберат причините за мастоцитоза, да ја подобрат дијагнозата и да развијат подобри третмани.

Во Европа, Европската мрежа на компетенции за мастоцитоза (ЕЦНМ) ги координира студиите, регистрите и образованието за мастоцитозата.

## Историја
*Уртикарија пигментоза* првпат е опишана во 1869 година. Првиот извештај за примарно нарушување на мастоцитите се припишува на Уна, која во 1887 година објавила дека лезии на кожата на *уртикарија пигментоза* содржат бројни мастоцити. Системската мастоцитоза за прв пат била пријавена од француски научници во 1936 година.

## Поврзано

* Мастоцитом

## Наводи

## Дополнителна литература

* 

Категорија:Нарушувања на имунолошкиот систем