Russula densifolia

***Russula densifolia***, е вид на агарична габа од фамилијата Гулапка. За прв пат е опишана во 1833 година и го добила сегашното име во 1876 година. Распространет вид, го има во Азија, Европа и Северна Америка, каде што плодува на земја во мешани и листопадни шуми. Плодните тела се со шапки до 14,5 см во пречник и дршки кои се 2-7,5 см долги за 1,2 до 2,5 см дебели. Габите се одликуваат со црвени, а потоа и црни промени во бојата кои се јавуваат во месото  и релативно густа кутикула на шапката. Иако габата се продава како јадлив вид во некои области на Азија, таа е блага до умерено токсична и може да предизвика гастроинтестинални тегоби доколку се консумира. Неколку биоактивни соединенија се изолирани и идентификувани од печурката.

## Таксономија
Видот првпат бил опишан од Луис Секретан во 1833 година како *Agaricus adustus* var. *densifolius*. Во 1876 година, Клод-Казимир Жиле го префрлил на родот *[[Гулапка]]*.  *Russula densifolia* е класифицирана во делот *Nigricantes* од *[[Гулапка|Русула]]* подродот *Compactae*, кој се состои од видови со робусни, клечеви плодни тела кои обезбојуваат до кафена или црна боја.

Роберт Шафер дефинирал четири форми на *R.densifolia* во монографијата од 1962 година за делот *Compactae*, разликувајќи ги според бојата на отпечатокот на спори, шемата на плодот, мирисот, растојанието помеѓу ливчињата и интензитетот на бојата се менува со модринки. Три форми се од северозападниот регион на Тихиот Океан на Северна Америка: формата *dilatoria* има плодни тела кои потемнуваат до лаванда сиво до кафеаво сиво; формата *fragrans* има миризлив мирис и широко распоредени ливчиња од *спорите* произведува светло жолт отпечаток од спори и има нејасна двослојна кутикула на шапката. Формата *gregata*, која се наоѓа во источниот дел на Соединетите Американски Држави, раширено расте во  боровите шуми и шуми со  шкотски борови.  Номенклатурната база на податоци Index Fungorum ги класифицира овие форми, како и f. *subrubescen*, објавено од Патрик Ројмо во 1996 година, заедно во синонимија. Други синоними се сортата *caucasica* на Ролф Сингер од 1931 година, сортата latericola на Роџер Хајм од 1938 година и сортата *colettarum* на C. Dagron од 1999 *година*.

Специфичниот епитет се однесува на тесно распоредените ливчиња. Печурката е попозната како  „црвена гулапка“.

## Опис
лево|мини| Младите печурки се белузлави и може полека да обојуваат црвеникаво каде се допираат.
Шапката, првично конвексна кога е млада, станува речиси сплескана, депресивна или во форма на инка во зрелост и достигнува пречник од 4,5 до14.5 см. Мазната површина на шапката е леплива кај влажни, млади примероци, но развива полиран изглед кога е суво. Првично е бела пред да стане кафеаво сива, а на крајот поцрнува. Маргината на шапката е закривена навнатре во поголемиот дел од животот на плодното тело. Кутикулата на шапката може да се излупи до половина од полупречникот на  шапката. Месото е бело, но полека обојува црвеникаво, а потоа сиво-црно откако ќе биде изложено на воздух.  Оваа карактеристична реакција на боење може бавно да се развива или воопшто да не се развие, особено кај старите плодни тела каде што основното ткиво е веќе затемнето.  Месото нема специфичен мирис и лут, горчлив вкус.

Ливчињата се аднат ( квадратично споени) до малку повратни (се протегаат накратко по должината на дршката) и се прошарани со многу слоеви ламели (кратки жабри кои не се протегаат целосно од работ на  шапката до дршката ). Тие се многу преполни, со околу 7-12 ливчиња на сантиметар. Првично во кремаста бела боја, тие ќе обојуваат црвеникаво, а потоа црни каде што се повредени, или понекогаш добиваат валкани црвеникави дамки со возраста. Дршката достигнува мери 2-7.5 см должина и 1.2-2.5 см дебелина и е речиси еднаква по ширина низ целата должина. Цврста е (т.е. не е шуплив) и тврда, првично бела пред стареење до кафеаво-црна и има мазна до малку лушпеста, сува површина. 
десно|мини| Спорите се во форма од овални до елипсовидни до приближно сферични и имаат пречник помал од 10 микрометри.
*Russula densifolia* произведува бело до бледо жолт отпечаток на спори . Спорите се овални до елипсовидни до грубо сферични, хијалински (проѕирни), амилоидни и димензии 7,6-9,5 на 6,7-7,5µm . Тие имаат груба,  површина обележана со гребени и ниски, изолирани брадавици кои се 0,2-0,5μm високи. Цистидиите во химениумот се со тенкоѕидни и хиалини, со облици кои се движат од во форма на палка со широки врвови до малку фитили со кратки и тесни додатоци на врвот; цистидиите имаат димензии од 30-80 на 5-10&nbsp;µm. Под химениумот, субхимениумот е строго диференциран. Во жабреното ткиво има изобилство сфаероцисти (кревки, сферични клетки вообичаени кај Гулапкате), а ткивото на шапката има кластери од овие клетки. Кутикулата на шапката, обично 125-200&nbsp;µm дебела,  вградена во желатинозен слој и се диференцира на два слоја: епикутис, кој се состои од испреплетени хифи и основниот поткожен.  Шефер се обидел да разликува неколку форми на габата според разликите во дебелината и морфологијата на кутикулата на капачето, иако овие форми сега не се сметаат за таксономско значење.

### Јадливост
Габата е блага до умерено токсична и може да предизвика гастроинтестинални тегоби доколку се консумира.  Дејвид Арора забележал дека голем дел од горчливиот вкус може да се отстрани со готвењето, но „крајниот производ во најдобар случај е беспрекорен и несварлив, па дури и отровен во најлош случај“.  И покрај ова, сепак, габата се продава како јадлив вид во провинцијата Фајао и провинцијата Чианг Маи во северниот дел на Тајланд. Се користи и во традиционалната кинеска медицина поради наводната антиревматска активност.

### Слични видови
десно|мини| Сличната ''Russula nigricans'' има потемна шапка и пошироко распоредени жабри од ''R.densifolia''.
Друга слично обоена *Гулапка* е *[[Русула Нигриканс|Russula nigricans]]*, што може да се разликува од *.densifolia* со потемната шапка и широко распоредените жабри.  Друг налик на, *R. dissimulans*, има сува површина на капачето и благ вкус.  Црна гулапка  се појавува црна дамка директно  кога е повредена и има вкус кој потсетува на ментол.  *R.densifolia* често се меша со *R.acrifolia*, но ливчињата на вториот не ја менуваат бојата кога се набиени.  ''R.adusta'', која се наоѓа кај четинари, има помалку остар вкус, а неговото пресечено месо се менува во светло розово наместо црвено.

## Екологија, живеалиште и распространетост
*Russula densifolia* е вид микориза. Објавени се описи на морфологијата на ектомикоризата што ја формира со европската бука ( *Fagus sylvatica* ),   и норвешката смрека ( *Picea abies* ). Неговите габи растат на земја поединечно, расфрлани или во групи и во мешани и во листопадни шуми,  и имаат тенденција да се појавуваат во лето и на есен. Во Шпанија, таа е вообичаена во боровите шуми и листопадни.  Плодните тела може да бидат паразитирани од габата *[[Asterophora lycoperdoides]]* .  Широко распространета, *Russula densifolia* е позната од Азија (вклучувајќи ги Кина, Индија,  Јапонија,  и Тајланд  ), Европа  и Северна Америка.

Во студија за хронолошката низа на заедниците на ектомикоризални габи во шумите *[[Pinus densiflora]]* во источна Кина, *R. densifolia* се покажала дека  го достигнува својот врв на изобилство старо 30 години. Во друга кинеска студија, било откриено дека видот е еден од шесте најчести видови *[[Гулапка]]* поврзани со садници на *[[Pinus yunnanensis]]* на возраст од 1 до 2 години. Во Мексико се пронајдени со даб. Габата е добро прилагодена да живее во ладна клима, бидејќи нејзиниот мицелиум има релативно висока толеранција на ниски температури, иако повторените циклуси на замрзнување/одмрзнување имаат тенденција да го забават растот на мицелиумот. Смртоносната температура потребна за 50% од мицелиумот да умре е .

## Истражувања
Водните екстракти од плодните тела содржат полисахариди за кои во лабораториските тестови се покажало дека се високо ефикасни во инхибирањето на инфекцијата со вирусот на мозаикот од тутун.  Неколку биоактивни соединенија се изолирани и идентификувани од пгабата, вклучувајќи алитол, стеаринска киселина, furan-3-carboxylic киселина, (22,3β-hydroxy-5α,8α-epidioxy-24ξ-methylcholesta-6-ene, dihydrofuran-2,5-dione,3β-hydroxy-5α,8α-epidioxyergosta-6,22-diene, палмитинска киселина, урацил,  -бутенедиоична киселина, тиооцетна сулидна киселина, , 1-ethylic-βD-glycoside, 2-acetamino-2-deoxy-β-D-glucose и cerebroside B.

## Наводи

## Надворешни врски

* 
* Russula densifolia  in MycoBank.

Категорија:Габи на Македонија
Категорија:Отровни габи
Категорија:Гулапка
Категорија:Габи на Европа
Категорија:Габи на Северна Америка
Категорија:Габи на Азија