Екстремитет

**Екстремитет** (од лат. *extremitas* = „крајност“) е крак на телото кај луѓето и животните. Може да биде зглобен (раце и нозе) или беззглобен (пипала и опашка) и служи за зафат или опирање при движење. Кај повеќето животни, екстремитетите служат за движење како одење, трчање и искачување. Некои животни ги користат предните екстремитети (или горните, како кај луѓето) за ракување со предмети, а постојат и такви што можат да ги користат и задните екстремитети.

Кај човечкото тело, горните и долните екстремитети се нарекуваат раце и нозе. Нозете и стапалата на луѓето се приспособени за двожење на две нозе – највеќето други цицачи одат и трчаат на сите четири екстремитети. Човечките раце се послаби, но затоа се многу поподвижни и повешти. Достигаат далеку и под разни агли, и се оспособени за цврсто зграпчување и прецизно ракување со предмети.

## Есктремитетите како мотив во уметноста и во популарната култура

### Есктремитетите како тема во книжевноста
* „Раката на кралот Владисав“ (*Ruka kralja Vladisava*) - бугарштица.
* „Зошто кај луѓето стапалото не е рамно?“ (*За што у људи није табан раван?*) - српска народна приказна.
* „Моите раце“ - песна на македонската поетеса Николина Андова.
* „Рака и ракавица“ - збирка раскази на бразилскиот писател Мачадо де Асис од 1874 година.
* „Земената рака“ - басна на американскиот писател Емброуз Бирс.
* „Со треперливи раце лицата ќе си ги милуваме“ - песна на македонската поетеса Ана Бунтеска од 2015 година.
* „Нејзината десна рака, со гест мил и палав“  - песна на францускиот поет Пол Верлен.
* „Рацете мили некогаш што беа мои“  - песна на францускиот поет Пол Верлен.
* „Раце“  - песна на францускиот поет Пол Верлен.
* „Раце“ - песна на југословенскиот поет Мак Диздар.
* „Рацете твои и мои“ - песна на југословенскиот поет Мак Диздар.
* „Касида за невозможната рака“ (*Casida de la mano imposible*) - песна на шпанскиот поет Федерико Гарсија Лорка.
* „Рака“ (*Ruka*) - песна на српската поетеса Десанка Максимовиќ.
* „Раце“ - роман на хрватскиот писател Ранко Маринковиќ.
* „Рацете на Жана-Марија“ - песна на францускиот поет Артур Рембо.
* „Рака“  - песна на германскиот поет Рајнер Марија Рилке.
* „За двете нозе на господинот Когито“ - песна на полскиот поет Збигњев Херберт.
* „Нога од памук“ - расказ на македонската писателка Оливера Ќорвезироска од 2010 година.
* „Расказот за загубената нога“ - расказ на чешкиот писател Карел Чапек.
* „Шака“ - песна на полската поетеса Вислава Шимборска.

### Екстремитетите како тема во музиката
* „Протреси нога“ (*Shake a Leg*) - песна на австралиската рок-група „АЦ/ДЦ“ (*AC/DC*) од 1980 година.
* „Записот на раката од татко ми“ (англиски: *The Writing On My Father's Hand*) - песна на британската група „Дед кен денс“ (*Dead Can Dance*) од 1988 година.
* „Раце“ (српски: *Руке*) - песна на српската и југословенска рок-група „Екатарина Велика“ од 1985 година.
* „Нозе“ (*Legs*) - песна на американската рок-група „ЗЗ Топ“ (*ZZ Top*) од 1983 година.
* „Човечки дланки“ (*Human Hands*) - песна на британскиот рок-музичар Елвис Костело (*Elvis Costello*) од 1982 година.
* „Големи раце“ (англиски: *Big Hands*) - песна на групата „Крас“ (*Crass*) од 1979 година.
* „Естремитет од екстремитет“ (англиски: *Limb From Limb*) - песна на британската рок-група „Моторхед“ (*Motörhead*) од 1979 година.
* „Терминатор Х зборува со неговите дланки“ (англиски: *Terminator X Speaks With His Hands*) - песна на американската рап-група „Паблик енеми“ (*Public Enemy*) од 1987 година.
* „Моиве раце“ (англиски: *These Arms Of Mine*) - песна на американскиот соул-пејач Отис Рединг (*Otis Redding*).
* „Раце“ (хрватски: *Ruke*) - песна од истоимениот албум на хрватскиот рок-музичар Дарко Рундек од 2002 година.
* „Раката што ја ниша колевката“ (англиски: *The hand that rocks the cradle*) - песна на англиската рок-група „Смитс“ (*The Smiths*) од 1984 година.
* „Дланка во ракавица“ (англиски: *Hand in glove*) - песна на англиската рок-група „Смитс“ (*The Smiths*) од 1985 година.

## Поврзано
* Пипало

## Наводи