open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Димитар Коштанов

**Димитар Коштанов** (18 март 1879 - 21 мај 1915)  — македонски револуционер, учесник во македонското револуционерно движење, анархист, член на  Македонската револуционерна организација и гемиџија . 
## Животопис
Димитар Коштанов е роден на 18 март 1879 година во Горна Џумаја, денес Благоевград. Учи во Солунската машка гимназија „Св. Кирил и Методиј“. Изучува инженерство во Швајцарија, но не завршува. Со анархистичните убедувања се приклучува на ВМОРО и дејствува како терорист на Централниот комитет. Подоцна ги помага гемиджиите. Во 1900 година заедно со Александар Кипров ги заменува уапсените Петар Манџуков, Петар Соколов и Павел Шатев и продолжува да копа тунел под Отоманската банка во Цариград. Во 1901 година турската власт фатила тајна преписка помеѓу Александар Кипров и  Христо Матов и го запечатува магацинот во кој се копал тунел. Подоцна Димитар Коштанов успева да избега од турската власт. Во 1902 година станува војвода во Ахчелебиско.

Во 1905 - 1906 година работи во Варна. По Младотурската револуција од 1908 година Димитар Коштанов учествува во основањето на Народната федеративна партија, како делегат од Горна Џумаја и е избран за член на партискиот совет. Занимава со градежништво претприемништво. Учествува активно во јавниот живот на својот роден град. Во 1913 година тој е иницијатор за обнова на локалното читалиште "Согласност" и е негов претседател .

Се удавил во реката Струма на 21 мај 1915 година, при изградбата на мост во близина на селото Покровник .

## Извори


Категорија:Дејци на ВМОРО
К
Категорија:Луѓе од Горна Џумаја
Категорија:Македонци во Бугарија
Категорија:Македонски револуционери
Владимир Куситасев

**Владимир (Миро) Тасев** или *Куситасев* — македонски револуционер, деец на Македонската револуционерна организација.
## Животопис
Куситасев е роден во Прилеп, тогаш во Османлиското Царство. Во 1901 година завршува Солунската машка гимназија „Св. Кирил и Методиј“. Станува полномошник на Централниот комитет на ВМОРО и раководител на терористичките групи во Солун. Во Илинденското востание Куситасев е четник при Крсто Асенов и бил избран за реонски началник на Ениџевардарско.

Умира во 1904 година во Солун 

## Извори


Категорија:Дејци на ВМОРО
Категорија:Учесници во Илинденското востание
Петко К’нев

**Петко К’нев** — македонски револуционер, војвода на Македонската револуционерна организација.

## Животопис
Петко е роден во Колибито. Завршува основно образование и по задушувањето на Илинденското востание се приклучува на ВМОРО и влегува како четник во внатрешноста на Македонија. Од пролетта 1904 година е четник во кратовскиот војвода Јордан Спасов. Во 1905 година е четник при Иван Наумов Алабакот и учествува во борбата кај Павлешенци.

Во 1906 година е во четата на Георги Сугарев и е еден од преживеаните во масакрот на четата крај Паралово во март 1906 година. Во Велес по наредба на Алабакот го убива шпионот доктор Александар, по успешниот терористички акт е избран да го убие Хилми паша во Скопје, но тоа не се остварува.

На крајот на 1906 година останува во скопскиот војвода Васил Аџаларски со кој во 1907 година се повлекува во Бугарија. Во април во заминување Македонија чета на Тане Николов, и учествува во борбата на Ножот. По Ножот останува во четата на Иван Наумов Алабакот. Се прибирал во регионот, по Конгресот на Битолскиот револуционерен округ на ВМОРО, во Пространската планина е убиен заедно со Алабакот, при предавство во Белица на 11 август 1907 година .
## Извори


Категорија:Дејци на ВМОРО
Категорија:Борци против грчката вооружена пропаганда во Македонија
Категорија:Учесници во Илинденското востание
Кодерсдорф

**Кодерсдорф** () — општина во округот Герлиц, во Саксонија, Германија. Таа е позната по сообраќајната раскрсница на автопатот А4.

## Наводи

Категорија:Герлиц (округ)
Категорија:Населени места во Горна Лужица
Категорија:Германска Шлеска
Краушвиц

**Краушвиц** (, ) — општина во округот Герлиц, во Саксонија, Германија на граница со Полска. Се наоѓа на западните брегови на реката Лужичка Ниса, јужно од Бад Мускау. Општината била основана на 1 јануари 1994 со спојување на селата Клајн Прибус, Краушвиц, Пехерн, Подроше, Загар, Скерберсдорф и Вердек.

thumb|left|Парохиска црква во Пехерн

Населбата *Kruswica*, на горнолужички: *Krušwa* („круша“), била првпат спомената во 1400. Поголемиот дел од областа припаѓала на грофовијата Мускау во Горна Лужица, освет селото Пехерн (*Pěchč*), кое - заедно со напуштеното Нојдорф - го образувале најзападниот дел од Шлеското Војводство — Жагањ.

Кај Подроше (*Podroždź*) — патниот граничен премин до полското село Пжевуз.

## Збратимени градови

*  Пжевуз (општина), Полска
*  Отерсвајер, Германија

## Наводи

Категорија:Герлиц (округ)
Категорија:Населени места во Горна Лужица
Категорија:Шлеска (покраина)
Категорија:Долна Шлеска (покраина)
Категорија:Германска Шлеска
Лавалде

**Лавалде** () — општина во округот Герлиц, во Саксонија, Германија.

## Наводи

## Надворешни врски

* Официјална страница 

Категорија:Герлиц (округ)
Категорија:Населени места во Горна Лужица
Париз-Ница 2012

**Париз-Ница 2012** било 70. издание на велосипедската етапна трка Париз-Ница, често позната како *Трка на Сонцето*. Започнала на 4 март во Дампјер ан Ивлен, а завршила на 11 март во Ница и се состоела од осум етапи, вклучувајќи два хронометри. Таа била втора трка од сезоната на Светската турнеја во 2012.

Трката ја освоил Британецот Бредли Вигинс од , кој го презел водството на втората етапа од трката и ја носел водачката жолта маичка до крајот, станувајќи првиот британски возач, кој победил на трката од Том Симпсон во 1967. Вигинс исто така ја освоил и зелената маичка за освоените најмногу бодови во текот на етапите на средните спринтови и етапните победи. Вигинс го освоил генералниот пласман со осум секунди разлика пред освојувалот на второто место, Ливе Вестра (), кој бил победник на кралската етапа до Манд. Возачот на  Алехандро Валверде го завршил подиумот, 62 секунди зад Вестра и 70 секунди зад Вигинс.

Во другите пласмани на трката, Тиџеј ван Гардерен од  ја освоил белата маичка за највисоко пласираниот возач, роден во 1987 или подоцна, завршувајќи како петти во генералниот пласман,, додека возачот на  Фредерик Вешелен го освоил планинскиот пласман.  исто така завршил и на чело на екипниот пласман на крајот на тешката недела за тимот, во која нејзините возачи исто така освоил три етапни победи.

## Екипи

Бидејќи Париз-Ница е настан од светската турнеја на UCI, сите 18 UCI ProTeam тимови автоматски се поканети и се обврзани да испратат екипа. На четири други екипи им биле доделени покани за трката, и така се создала групата од 22 тима за оваа трка.

22-та тима кои ќе се натпреваруваат се следниве:

## Етапи

### Етапа 1

;4 март 2012 – Дампјер ан Ивлен до Сен Реми ле Шеврез, 9,4 км поединечен хронометар (ITT)

### Етапа 2

;5 март 2012 – Мант ла Жоли до Орлеан, 185 км

### Етапа 3

;6 март 2012 – Верзон до Ле Лак де Васивиер, 194 км

### Етапа 4

;7 март 2012 – Брив ла Гајар до Родез, 183 км

### Етапа 5

;8 март 2012 – Оне ле Шато до Манд, 178 км

### Етапа 6

;9 март 2012 – Суз ла Рус до Систерон, 176,5 км

### Етапа 7

;10 март 2012 – Систерон до Ница, 220 км

### Етапа 8

;11 март 2012 – Ница до Кол д‘Ез, 9,6 км поединечен хронометар (ITT)

## Поредок

## Наводи

## Надворешни врски

* Службена страница на трката

Париз-Ница
Париз-Ница
Категорија:Париз-Ница
Милениум

**Милениум** (кованка од лат. *mille* = „илјада“ и *annus* = „година“) или **илјадалетие** е временски период еднаков на илјада години.

Поимот често се користи за конкретни периоди од илјада години што почнуваат и завршуваат во одредено место на календарот (како година 1) или во понатамошни години кои се целобројни содржатели на илјадата години потоа, но може и да се употреби за таков период што почнува со било кој датум. Во тој случај ваквото означување има верско или теолошко значење (на пр. кај миленијаризмот).

## Сметање
Милениумите, како временски единици во минатото, се означуваат со редни броеви. Така, велиме: прв милениум (се пишува „I милениум“), втор милениум („II милениум“) итн. Постојат два приода кон сметањето на милениумите.

Според европските календари како Грегоријанскиот, броењето почнува од година 1. Така секој илјадагодишен период завршува во година со три нули (на пр. прв милениум н.е. завршува во 1000, а почнува со 1001. Меѓутоа во секојдневието ужива популарност верувањето дека милениумот треба да започне со округла цифра (т.е. 1000, 2000 итн.)


Сметање со разграничување 00–01

2&nbsp;п.н.е.
1&nbsp;п.н.е.
 1 н.е. 
 2 
 3 
 4 
 5 
 ... 
 998 
 999 
 1000 
 1001 
 1002 
 1003 
 ... 
 1998 
 1999 
 2000 
 2001 
 2002 
 2003 
 ... 
 2998 
 2999 
 3000 
 3001 
 3002 
 3003 


Први илјада години (милениум)
Втор милениум
Трет милениум
Четврт милениум



Вториот приод е броењето да започне со нула. Ваквото сметање е утврдено со стандардот ISO 8601, усвоен со закон во разни земји, и одговара на начинот на сметање во астрономското сметање, кое исто така почнува од 0. Сметајќи вака, милениумот почнува со x000 и завршува со x999.

Вториот приод има два начина на претставување: еден според ISO 8601 што содржи 1000 години, а другиот според традиционалниот календар кој почнува од година 1, и затоа има 999 години.


Сметање со разграничување 99–00 почнувајќи со 0 (ISO 8601 и астрономски систем)

 −1
 &nbsp;0&nbsp; 
 &nbsp;1&nbsp; 
 &nbsp;2&nbsp; 
 &nbsp;3&nbsp; 
 &nbsp;4&nbsp; 
 &nbsp;5&nbsp; 
 &nbsp;...&nbsp; 
 &nbsp;998&nbsp; 
 &nbsp;999&nbsp; 
 1000 
 1001 
 1002 
 ... 
 1998 
 1999 
 2000 
 2001 
 2002 
 ... 
 2998 
 2999 
 3000 
 3001 
 3002 


Прв милениум (1000&nbsp;години)
Втор милениум
Трет милениум




Сметање со разграничување 99–00 (почнувајќи од 1 н.е.)

 1&nbsp;п.н.е. 
 1&nbsp;н.е. 
 &nbsp;2&nbsp; 
 &nbsp;3&nbsp; 
 &nbsp;4&nbsp; 
 &nbsp;5&nbsp; 
 &nbsp;...&nbsp; 
 &nbsp;998&nbsp; 
 &nbsp;999&nbsp; 
 1000 
 1001 
 1002 
 ... 
 1998 
 1999 
 2000 
 2001 
 2002 
 ... 
 2998 
 2999 
 3000 
 3001 
 3002 


Прв милениум (само&nbsp;999&nbsp;години)
Втор милениум
Трет милениум




## Поврзано
* Деценија
* Век
* Миленијаризам
* Милениумски крст
* Список на милениуми

## Наводи

Категорија:Единици за време

Категорија:Хронологија
Категорија:1000 (број)
Список на милениуми

Ова е список на статии за **[[милениум|милениуми]]**:

:**[[Пред нашата ера]]**

*X милениум п.н.е.
*IX милениум п.н.е.
*VIII милениум п.н.е.
*VII милениум п.н.е.
*VI милениум п.н.е.
*V милениум п.н.е.
*IV милениум п.н.е.
*III милениум п.н.е. 
*II милениум п.н.е.
*I милениум п.н.е.

:**[[Наша ера]]**

*I милениум
*II милениум
*III милениум (тековниот милениум)
*IV милениум
*V милениум
*VI милениум
*VII милениум
*VIII милениум
*IX милениум
*X милениум

## Поврзано
*Праисторија
*Иднина
*Список на години
*Список на децении
*Список на векови

Милениуми
Список
Милениуми
Стојан Лазов

**Стојан Лазов** — македонски револуционер, војвода на Македонската револуционерна организација.
## Животопис
Стојан Лазов е роден во 1871 година во Прилеп, тогаш во Отоманското Царство. Бил учител по професија. Се приклучува кон ВМОРО и дејствува како терорист , извршител на смртните пресуди изречени од Битолскиот револуционерен округ.

Во 1896 година во затворот во Битола, Јордан Гавазов, Стојан Лазов и Дончо Штипјанчето со ками го избоделе неколкупати Мицко Крстевски, по што тој конечно преминал во услуга на српската пропаганда во Македонија .

На 6 јануари 1899 година Стојан Лазов, заедно со Никола Мрсев, го убива србоманскиот шпион Тоде Поп Антов во Прилеп. Дава борба со турската полиција во градот, убива неколку Турци по што се самоубива, неговото тело било наказено. Му бил организиран голем погреб, а за него се пее песната:

## Извори


Категорија:Дејци на ВМОРО
Категорија:Македонски револуционери
Категорија:Македонски војводи
Христо Лапајков

**Христо Илиев Лапајков** — македонски револуционер, охридски селски војвода на Македонската револуционерна организација.
## Животопис
мини|лево|300п|Илинденци во Охрид, 1941 година, пред: Евтим Апочев, Антон Шибаков и Јанко Добринов, назад: Глигор Гков, Ламбе Арнаудов, Христо Лапаjков, Димитар Аџанец и Ташко Арсов.
Лапајков е роден во 1873 година во Велгошти, Охридско, тогаш во Отоманското Царство. Добива основно образование, а од 1901 година е илегален деец на ВМОРО. Врши терористички наредби на организацијата. Во 1902 година го ликвидирал шпионот Лазар Речков од Велгошти. Лапајков е четник при Никола Русински, поп Христо Трпев, учествува во борбата од 13 јануари 1903 година, во која војводата е убиен, а потоа е четник при Никола Митрев. Во Илинденското востание е во велгошката чета и станува нејзин војвода по ранување на војводата Антон Шибаков на 7 август.

По востанието Христо Лапајков е уапсен и осуден на 7 години затвор, но во 1904 година бил амнестиран. Од првиот брак има син, кој се занимава со дрводелство во Охрид и ќерка од бракот со Султанка П. Шапкарева.

## Извори


Категорија:Дејци на ВМОРО
Категорија:Луѓе од Велгошти
Категорија:Македонски револуционери
Категорија:Македонски војводи
Категорија:Учесници во Илинденското востание
Михаил Поројлијата

**Михаил Симов**, познат како **Поројлијата**,  — македонски револуционер, деец на Македонската револуционерна организација.

## Животопис
Махаил Поројлијата е роден во селото Горно Порој, денес Ано Пороја, Грција. Влегол во ВМОРО и станал терорист на организацијата. Од 1899 година, тој станал нелегален четник, а од 1900 година станал самостоен војвода. Станал непослушен кон раководителите на Организацијата, заедно со Алексо Поројлијата извршиле низа на самоволни убиства. Алексо Поројлијата имал манија да убива Турци, а Махаил Поројлијата имал манија да убива Власи. Убиствата ги раздвижиле османлиските власти и имало низа на апсења, поради кои можело да дојде до провала. Организацијатаги ги осудила на смрт Алексо Поројлијата и Михаил. Алексо Поројлијата се засолнил кај војводата Михаил Чеков. Пресудата врз Махаил Поројлијата била извршена во летото 1901 година од Иван Анастасов Грчето и уште еден четник.

## Извори


Категорија:Дејци на ВМОРО
Категорија:Луѓе од Горно Порој
Категорија:Починати на Беласица
Категорија:Починати во 1901 година
Категорија:Македонски револуционери
Мице Блатцалијата

**Димитар Костадинов**, познат како **Мице** или **Мите Блатцалијата** — македонски револуционер, терорист и кочански војвода на Македонската револуционерна организација и Внатрешната македонска револуционерна организација.
## Животопис
Блатцалијата бил роден во Блатец, Кочанско (денес Виничко), тогаш во Отоманското Царство. Во 1900 година во Кочани, тој го ликвидирал предавникот од Виничката афера - Георги Јованчев. Бил упасен од страна на властите и е осуден на смрт, но подоцна е помилуван и амнестиран. Заминал за Ќустендил и работи како задграничен курир за пунктот на ВМОРО. Во периодот 1913 - 1914 година, Блатцалијата е војвода во Кочанско и Царевоселско. Четник кај него во 1914 година, бил Јордан Мишов.

Станува началник на бодови на Внатрешната македонска револуционерна организација во Раково, Ќустендилско по 1920 година 

## Извори


Категорија:Родени во непозната година
Категорија:Починати во непозната година
Категорија:Луѓе од Блатец
Категорија:Дејци на ВМОРО
Категорија:Македонски преселници во Ќустендил
Васил Мицковски (револуционер)

:*Ова е статија за македонски револуционер. За истоимениот новинар [[Васил Мицковски (новинар)|видете тука]]*

**Васил Настев Мицковски** — македонски револуционер, крушевски војвода на Македонската револуционерна организација.

## Животопис
Васил Мицковски е роден на 18 јануари 1886 година во Крушево, тогаш во Отоманското Царство. Се приклучил кон ВМОРО и во Илинденското востание бил четата на Питу Гули. По задушувањето на востанието се легализира и станува член на градската терористичка група. Од 1906 година до Младотурската револуција од 1908 година е крушевски реонски војвода. По Првата балканска војна српската власт го држела година дена во затвор, потоа насилно бил мобилизиран во српската армија. Дезертирал и организирал чета, со која се бори со Србите до 1915 година.

## Наводи


Категорија:Дејци на ВМОРО
Категорија:Починати во Софија
Категорија:Починати во 1930 година
Категорија:Македонски револуционери
Категорија:Македонски преселници во Софија
Категорија:Учесници во Илинденското востание
Категорија:Македонски војводи
Категорија:Македонски анархисти
Константин Нунков

**Константин (Коста) Нунков** или познат како **Давид** — македонски револуционер, анархист, деец на Македонскиот комитет и кумановски војвода на Македонската револуционерна организација.
## Животопис
мини|лево|300пмини|десно|200п|Константин Нунков со сопругата
Нунков е роден во 1877 година во Чирпан, тогаш во Отоманското Царство. Учи во Пловдив од 1891 до 1892 година, но не успева да го заврши образованието поради недостаток на средства. Работи како печатарски работник во Пловдив и Софија, додека е во Пловдив, некое време живее со Пејо Јаворов.

Зема учество во т.н. Мелничко востание, која е организирана од Македонскиот комитет во 1895 година. Ги прифатил идеите на анархизмот. Во 1900 година влегол со чета во Горноџумајско. Во јануари 1902 година е во револуционерниот пункт на ВМОРО во Проглет, каде ги разгледувал условите за атентати во Ксантиско и Ахчелебиско. Деец на ВМОРО, Христо Караманџуков го опишува вака:

: *Тој беше млад човек, неспокојна и пламена натура и по убедување анархист-терорист ... Инаку беше чесен и некористољубив човек. Во споровите и односите беше... агресивен* 

На Пловдивски конгрес во 1902 година му е доделена организационата работа во Ѓумюрџинско и Дедеагачко. Во декември 1902 година пристигнал заедно со Димо Николов, Петар Чапкнов и Тенљо Колев од Алада кои се опремени со пеколни машини и 100 килограми динамит во Дедеагачко каде што треба да помогнат Марин Чолаков и да ги испитаат можностите за напади на железничката линија .

Прави неуспешни обиди за атенатати за време на Илинденското востание. Во јули 1904 година станува војвода во Кумановско, каде се бори против Српската вооружена пропаганда во Македонија. На 2 јануари 1905 година е делегат на Скопски конгрес на ВМОРО во Кнежево.

На 8 февруари 1905 година во близина на селото Кутлибег во битка со турски аскер Коста Нунков загинува заедно со седумчлена чета четворица милиционери од соседните села, на чело со Пешо Иванов од Пезово  .

Константин Нунков е автор на брошурата "Експлозиви и нивна употреба" (1902) . Јаворов му ја посветил песната *"Напред"* (1895) .

## Извори


Категорија:Дејци на ВМОРО
Категорија:Македонски војводи
Категорија:Учесници во Илинденското востание
Бојан Панајотов

**Бојан Панајотов** — македонски револуционер, војвода на Македонската револуционерна организација .
## Животопис
Бојан Панајотов е роден во 1883 година во Битола, тогаш во Отоманското Царство. Се приклучува кон ВМОРО и дејствува како четник и терорист, главно во родниот град. Во 1906 година добива за задача да го ликвидира србоманкиот деец Коста Начов од Ресен. Бојан Панајотов ја изврши задачата сред бел ден и се самоубива за да не падне во рацете на Турците.
## Извори


Категорија:Дејци на ВМОРО
Категорија:Македонски револуционери
Категорија:Македонски војводи
Категорија:Учесници во Илинденското востание
Кочо Песнаџиев

**Кочо Песнаџиев** — македонски револуционер, четник и терорист на Македонската револуционерна организација.
## Животопис
Кочо Песнаџиев е роден во град Битола, тогаш во Отоманското Царство. Влегува во терористичка група на ВМОРО со Иван Кафеџијата, Миалече Лисолаец, Михаил Димев и Начо Џивџанов. По откритијата на Јосифовата афера е уапсен, но е амнестира во февруари 1903 година. Георги Поп Христов се сеќава на него:

: *... еден многу храбар и решителен млад човек, кој беше целиот посветен на делото. Тој беше заедно со мене во затвор и по амнестијата тој беше првиот кој нарами пушка и стана четник. Умре си мирно, бидејќи си исплати на полицаецот Саид Ефенди.*

Влегува во четата на Парашкев Цветков, која е опколена од турски аскер на 21 мај 1903 година во Могила. Тогаш Кочо Песнаџиев загинува .

## Извори


Категорија:Дејци на ВМОРО
Категорија:Македонски револуционери
Категорија:Македонски војводи
Рампо Пешков

**Харалампи** или *Рампо Спиров Пешков* — македонски револуционер, војвода на Македонската револуционерна организација.
## Животопис
Рампи Пешков е роден во 1877 година во Прилеп, тогаш во Отоманското Царство. Потекнува од богато трговско семејство, татко му Спиро Пешков е долгогодишен член на локалната црковно-училишна општина. Има два поголеми браќа Георги Пешков и Никола Пешков, кои исто така се дејци на ВМОРО .

Рампи Пешков се приклучува на ВМОРО веднаш по создавањето во 1894 година. Истовремено се занимавал со трговија и револуционерна дејност. Како терорист ја извршил во 1897 година смртната пресуда врз шпионот Ташко Филипов. Во 1899 година изнудил пари за потребите на ВМОРО од Георги Богданов, по што е уапсен и лежи на кратко време во затвор. Во 1901 година влегува во четата на Марко Лерински. Подоцна е повторно уапсен од турската власт и осуден на 3 години строг затвор во Битола, каде и умира. Потоа е погребан од своите родители во Прилеп .

## Извори


Категорија:Дејци на ВМОРО
Димитар Поп Стаматов

**Димитар Поп Стаматов** — македонски револуционер, војвода на Македонската револуционерна организација.
## Животопис
Димитар Поп Стаматов е роден во 1880 година во селото Бугариево, Солунско, тогаш во Османлиското Царство, денес Неа Месимврија, Грција. Син е на егзархискиот свештеник и македонски револуционер Стамат Танчев и внук на Божин Танчев. Завршува V клаа во Солунската машка гимназија и станува учител во селото Конско, Гевгелиско, а подоцна во Морарци (денес Антигона), Кукушко.

За време на Солунската афера од 1901 година е уапсен од страна на турските власти. Во 1903 година е четник при Крсто Асенов, подоцна кон крајот на година предводи чета во Струмичко, а следната 1904 година - во Малешево.

Во 1904 година е опкружен од турска потера во селото Митрашинци и загинува во борба . Христо Силјанов за него пишува:

: *... Димитар поп Стаматов ги импонираше сите во гимназијата со страшната своја физичка сила, а потоа стана познат како бестрашен терорист и четник, но загина премногу рано...* 

## Наводи


Категорија:Дејци на ВМОРО
Категорија:Луѓе од Бугариево
Категорија:Македонски револуционери
Категорија:Македонски просветители
Категорија:Македонски војводи
Категорија:Учесници во Илинденското востание
Вангел Поп Христов

**Вангел Поп Христов** — македонски револуционер, костурски војвода на Македонската револуционерна организација.
## Животопис
Роден е во костурското село Брештени, денес Авги, Грција. Влегол во ВМОРО и извршувал терористички задачи. На 15 спроти 16 ноември во Мањак, војската ги опкружила Вангел Поп Христов, Кузо Димитров, Христо Четирски и Аргир Дренички, меѓутоа во текот на борбата успеале да се провлечат и да се заслнат во гората. Како казна, аскерот ги уапсил селаните Атанас Василев, Петар Типов и Димитар Аргиров.

Заедно со Андон Брештенски го убиваат Ахмед бег од селото Желегоже, Костурско. Во 1907 година е назначен за војвода на Костенаријата. Но на пат за реонот загинува во Жупанишча заедно е Митре Влаот, Андон Брештенски и Иљо Вмбелски. Погребан е заедно со своите другари во Апоскеп, откако нивните тела се изложени во Костур.

На 13 март 1907 година, околиската чета на ВМОРО влегува во Жупанишча и ги казнува со смрт предавниците Кољо Гечов, Ставро Шишов и Димитар Апостолов.

## Наводи


Категорија:Дејци на ВМОРО
Категорија:Родени во непозната година
Категорија:Македонски револуционери
Категорија:Македонски војводи
Пане Прошев

**Пане Ат. Прошев** — македонски револуционер, деец на Македонската револуционерна организација.
## Животопис
Панел Прошев е роден во 1866 година во градот Штип, тогаш во Отоманското Царство. Во 1894 година Гоце Делчев го покрстил ВМОРО. Раководел градска терористичка група и во 1899 година е член на штипскиот околиски комитет на ВМОРО. Во 1905 година побегнал во Кнежевството Бугарија, за да не биде уапсен од турските власти .
## Извори


Категорија:Дејци на ВМОРО
Категорија:Македонски револуционери
Васил Пуфката

**Васил Пуфката** — македонски револуционер, деец на Македонската револуционерна организација.
## Животопис
Георги Мучитанов - Касапчето и Васил Пуфката во 1909 година во Битола, го ликвидирале Јово Јовановиќ, поранешен деец на ВМОРО кои се ставил во услуга на турската власт. По атентатот двајцата се засолниле во Ениџевардарско и стануваат помошници војводи на Апостол Петков.

На 2 август 1911 година Апостол Петков заедно со Георги Мучитанов и Васил Пуфката загинуваат во ениџевардарското село Крушари (денес Абелиес, Грција), биле предадени и отруени од поранешниот четник и секретар на четата, Тодор Чифтеов .

## Наводи


Категорија:Дејци на ВМОРО
Категорија:Починати во Крушари (Ениџевардарско)
Категорија:Македонски револуционери
Категорија:Учесници во Илинденското востание
Гурко Савинов

**Ѓурко Христов Савинов** — македонски револуционер, деец на Македонската револуционерна организација.
## Животопис
Гурко Савинов е роден во 1882 година во градот Охрид, тогаш во Отоманското Царство. Завршува прв класа во Битолската машка гимназија и се занимава со трговија. Од 1902 година е член на околиски комитет на ВМОРО во Охрид и ја раководи градската терористичка група. Во 1903 година се наоѓа во Солун, уапсен е поради Солунските атентати и е осуден на смрт. Казната била преиначена со заточемиштво на островот Родос. Во 1906 година е амнестира, а од 1907 година живее во Софија, каде што умира на 9 февруари 1957 година 

## Извори


Категорија:Дејци на ВМОРО
Категорија:Македонски преселници во Софија
Мителхервигсдорф

**Мителхервигсдорф** () — општина во округот Герлиц, во Саксонија, Германија.

## Наводи

Категорија:Герлиц (округ)
Категорија:Населени места во Горна Лужица
Марко Секулички

**Марко Стојанов**, познат како **Секулички** — македонски револуционер, деец на Македонската револуционерна организација.

## Животопис
Стојанов е роден во 1848 година во селото Секулица, Кратовско. Завршува IV одделение. Заедно со својот брат Никола, тој станал ајдутин и застанал на чело на чета која го обиколувала Кратовско, Кумановско и Велешко од 1870 до 1876 година. При избувнувањето на Српско-бугарската војна во 1885 година, тој станал доброволец во бугарската армија. Се населил во Ќустендил, каде што се занимавал со трговија. Потоа Стојанов влегол во ВМОРО. Од мај 1904 до мај 1905 година, тој бил на чело на граничниот пункт на ВМОРО во Ќустендил. Бил во родниска врска со службениот фотограф на ВМОРО во тоа време, Анастас Новев.

При избувнувањето на Првата балканска војна во 1912 година, бил доброволец во Македонско-одринското ополчение и служел во 1. чета при VII Кумановска дружина. Во 1923 година, тој уапсен од страна на власта на БЗНС поради судирот со ВМРО.

## Поврзано
* Захари Секулички
* Ќустендилско македонско-одринско здружение

## Наводи

Категорија:Македонски револуционери
Категорија:Дејци на ВМОРО
Категорија:Луѓе од Секулица
Категорија:Македонски преселници во Ќустендил
Категорија:Македонски ајдуци
Категорија:Македонски војводи
Категорија:Учесници во Илинденското востание
Категорија:Бугарски воени лица
Петар Васков

**Петар Васков** — македонски револуционер, деец на Македонската револуционерна организација.
## Животопис
Роден е во Велес. Брат е на Панче Васков. Член на тајниот училиштен револуционерен кружок во Солунската машка гимназија (1894-95). Во 1896 година завршува физика и математика во висока школа во Софија. Учителствува во Лом, Видин и Силистра, а од 1898 до 1900 година во Одринската егзархиска машка гимназија. Во Едрене станува член на окружниот револуционерен комитет на ВМОРО. Бил отпуштен од гимназијата поради револуционерна дејност, станува учител во Сливен. Во 1902 година се вработил во Школата за резервни офицери во Софија.

За време на Илинденското востание во 1903 година е војвода во Демирхисарско и е ранет за време на борба. Во февруари - април 1904 година, заедно со Марко Секулички и Христо Настев, го раководел Ќустендилскиот пограничен пункт на ВМОРО. Одржувал контакти со задграничните претставници Христо Матов, д-р Христо Татарчев. Го помагал преминувањето на четите на Апостол, Лука Иванов, Христо Чернопеев и други. Од 1904 до 1907 година повторно е учител во Одринската гимназија и во овој период бил претседател на Одринскиот окружен револуционерен комитет. Загинува заедно со Лазар Маџаров, Ѓорѓи Гешанов, Чанко Карабраканов и Јанаки Милков во борба со Турците во кај тракиското село Лаџаќој, Дедеагачко (денес Грција) .

## Наводи


Категорија:Дејци на ВМОРО
Категорија:Учесници во Илинденското востание
Категорија:Осма генерација на матуранти од Солунската машка гимназија
Јани Воденичаров

**Јани Воденичаров** — македонски револуционер, деец на Македонската револуционерна организација.

## Животопис
Воденичаров е роден во 1870 година во Лозенград, тогаш во Османлиското Царство, денес Кркларели, Турција. Братучед е на Стојчо Воденичаров. Добива прогимназиално образование и работи како бакалничар. Влегува во ВМОРО. Станува член на Лозенградскиот револуционерен комитет во 1902 година. Во август 1903 година станува пунктовен началник на ВМОРО во селото Кзклисе (денес Момина црква), Бургаско. Кон крајот на востание влегува во четата на Иван Варналиев како секретар и учествува во нападот на турското село Каланџа (денес Синеморец).

Во февруари 1904 година е делегат е на Варненскиот конгрес на Одринскиот револуционерен округ. Се враќа во Лозенград. Во пролетта 1908 година е уапсен и осуден на 3 години затвор, но е ослободен по Младотурската револуција .

## Извори


Категорија:Дејци на ВМОРО
Категорија:Учесници во Илинденското востание
Димитар Поп Николов

**Димитар Поп Николов** — македонски револуционер, деец на Македонската револуционерна организација. Бил раководител на Тракиската организација од 1 септември 1925 до 13 јануари 1927 година.
## Животопис
Роден е во селото Карахадар, Лозенградско. Брат е на војвода Јани Попов. Учи во егзархиската гимназија во Едрене, каде што влегува во ВМОРО. По завршувањето на гимназијата работи како учител во Бургас, каде што е секретар на македонско-одринското друштво и пунктовен началник на ВМОРО за Лозенградскиот санџак. За револуционерна дејност е осуден заедно со својот брат во отсуство од Одринскиот воен суд на 101 години затвор по разврзаната Керемедчиоглувата афера.

Зема активно учество во Илинденското востание во 1903 година.

По поразот на востанието се населува во Софија и од 1904 изучува филозофија и педагогија на Софискиот универзитет *"Свети Климент Охридски"* до 1906 година, а подоцна до 1908 година го продолжува образованието во Женевскиот универзитет.

Се враќа во Бугарија и предава етика во Првата софиска машка гимназија. Во 1919 година специјализирал во Швајцарија, Белгија и Франција. По враќањето во Бугарија работи во Министерството за народна просвета. Во 1914 година Димитар Поп Николов е меѓу основачите на друштво *"Одринска Тракија"*, а подоцна и на Тракиска организацијата на соборот во 1918 година во Одрин (Караагач). Изработува мемоар за Тракија, претставен на делегатите на Париската мировна конференција 1919-1920 година делегат е на тракиските бегалци на конференцијата во Лозана (1922 - 1923) .

Од 1921 година е директор на училиште "Тодор Минков" во Софија.  Основач и главен уредник е на весникот *"Тракија"* од 1921 до 1927 година и на весникот *"Народен повик"* (1930). Ги објавува книгите: *"Одринска Тракија"* (1919), *"Преображенско востание"* (1970), како и повеќе учебници и брошури. Бил народен претставник е во 22  Бугарско народно собрание меѓу 1927-1931 година . Носител на орден НРБ, I, степен од 1975 година.

Починал во 1978 година во Софија.

## Извори


Категорија:Дејци на ВМОРО
Категорија:Македонски револуционери
Категорија:Македонски преселници во Софија
Категорија:Револуционери од Тракија
Категорија:Дејци на ВМОК
Категорија:Учесници во Илинденското востание
Категорија:Апсолвенти на Софискиот универзитет
Илија Крчовалијата

**Илија Аргиров**, познат како **дедо Иљо** или **Крчовалијата** — македонски револуционер, деец на Македонската револуционерна организација.
## Животопис
[мини|лево|350п|Серската зборна чета во февруари 1903 година во пештерата Капи во близина на селото [Крушево (Валовишко)|Крушево, Серско. Во првиот ред е Демирхисарската чета, Илија Крчовалията е прв од лево кон десно едната негова рака е надвор од кадар.]]
Роден е во 1856 година во селото Крчово, тогаш во Отоманското Царство. Потекнува од сиромашно семејство и од мал работи како овчар и слуга, бидејќи татко му и двајцата негови браќа се убиени од Турците, а неговата мајка умрела од тага. Почнал да произведува јаглен, но откако бил измамен од грчки трговец, тој станал ајдутин. Илија бил четник при Георги Зимбилев. Учествува во Македонското востание во четата на Стојан Карастоилов. По поразот продолжува да се занимава со ајдутство. Во 1895 година е привлечен од Македонскиот комитет и учествува во Мелничкото востание.

Во 1897 година се приклучува на ВМОРО под влиание на Гоце Делчев, се откажал од арамиството и раководи чета од 6 луѓе во Серско и Демирхисарско. Од 1899 година е војвода во Неврокопско. Од 1902 година е демирхисарски околиски војвода. Во летото 1903 година е делегат на конгресот на Серско револуционерен округ од Демирхисарско. За време на Илинденското востание дејствува во родниот крај, на чело на зборната чета со Јане Сандански. По поразот на востанието, тој дошол во судир со Сандански и бил отстранет од Округот Од 1906 до 1908 година, бил пунктовен началник на ВМОРО во Рила.

По Хуриетот се враќа како легален во Крчово, но во 1909 година е уапсен заедно со Георги Башлијата и уште тројца четници и осуден на доживотен затвор поради подготовка на атентат врз Јане Сандански. Во 1911 година, тој бил амнестиран. При избувнувањето на Првата балканска војна во 1912 година застанува на чело на дванаесеттата партизанска чета на Македонско-одринското ополчение, а подоцна служел во штабот на Четвртата битолска дружина. Тој бил награден со Орден за храброст - IV степен.

Од 1913 година е пунктовен началник во селото Петрово, Демирхисарско.

Умрел во Крчово во 1918 година.

Илија Крчовалията е татко на војводата на ВМРО, Димитар Илиев.

## Извори


Категорија:Дејци на ВМОРО
Категорија:Починати во 1918 година
Категорија:Учесници во Македонското востание
Категорија:Учесници во Илинденското востание
Категорија:Македонски револуционери
Ангел Чалаков

**Ангел Керезов Чалаков** — бугарски револуционер, деец на Македонската револуционерна организација, учесник во македонското револуционерно движење, кон крајот на 19 и почетокот на 20 век.

## Животопис
Чалаков бил роден во 1865 година во Мустафа Паша, тогаш во Отоманското Царство. Завршил основно образование и втор прогимназијален клас во родниот град и станал учител. Од 1883 до 1887 година учителствувал во Ново Село, Одринско, потоа две години во селото Кемал, а потоа во Узункпријско и од 1891 до 1893 година во Димотика, еден од средиштата на грцизмот во Тракија. Во 1894 година, тој станал учител во родниот град.

Влегол во МРО веднаш по основањето на организацијата во 1894 година и станал член на револуционерниот комитет во Мустафа Паша. Во 1897 година, следен од властите, се преселил во Бугарија и од 1898 до 1899 година, тој бил раководител на пограничниот комитет на МРО во селото Хебибчево, Хасковско, и таму организирал испраќање на чети, курири и други. Во 1900 година, бил делегат на Харманлиското друштво на VІІ македонски конгрес. Умрел од туберкулоза во 1901 година.

## Наводи

Категорија:Дејци на ВМОРО
Категорија:Починати во 1901 година
Категорија:Починати од туберколоза
Јанаки Гочев

**Јанаки Гочев** — македонски револуционер, деец на Македонската револуционерна организација.

## Животопис

Гочева е роден во 1877 година во Харманли во Османлиското Царство, денес во Бугарија. Завршува во Садовското земјоделско училиште. Станува учител во пограничното село Хебибчево. Во почетокот на 1902 година го менува Александар Кипров како раководител на пунктот на ВМОРО во Хебибчево и го раководи до 1907 година .

Христо Караманджуков пишува за Гочев:

: *... долго време како постојан човек на местото, ja претставуваше душата на пунктот и ги одржуваше во исправност каналите за пошта, за луѓе и за оружени материјали преку границата надвор или кон внатре за Свиленград, Едрене и за Дедеагачко* 

## Извори


Категорија:Дејци на ВМОРО
Атанас Калфов

**Атанас Калфов** — македонски револуционер, деец на Македонската револуционерна организација.
## Животопис
Роден е во 1875 година во Лозенград, тогаш во Османлиското Царство, денес Кркларели, Турција. Во 1892 година завршува во Солунската машка гимназија, каде што е школски другар со Лазар Маџаров и Гоце Делчев. Работи како учител и истовремено се занимава со револуционерна дејност. Предава во родниот Лозенград од 1892 до 1896 година, а потоа и во Мало Трново до 1903 година. Во Мало Трново од 1897 до 1902 година е претседател на околискиот револуционерен комитет.

Во пролетта 1903 година е принуден да емигрира во Кнежевството Бугарија и од мај до избувнувањето на Илинденското востание на 20 јули е пунктовен началник во Јасна Полјана.

По востанието повторно учителството во Лозенград. Во март 1908 година е уапсен и лежи во Одринскиот затвор, но наскоро е ослободен .
## Извори


Категорија:Дејци на ВМОРО
Категорија:Македонски револуционери
Категорија:Родени во 1875 година
Категорија:Седма генерација на матуранти од Солунската машка гимназија
Категорија:Учесници во Илинденското востание
Иван Белешков

**Иван Бележков** — македонски револуционер, деец на Македонската револуционерна организација.
## Животопис
[мини|лево|300п|Писмо на [Лука Поп Теофилов до Иван Бележков]]
Иван Бележков е роден во 1866 година во Разлошко село Годлево, што тогаш е во Отоманското Царство. Син е на книжевникот  Михаил Поп Филипов. Во 1887 година завршува во Солунската машка гимназија и една година е учител во своето родно село. Од 1888 до 1890 година учителството во Банско, од 1890 до 1894 година - во Мелник, а од 1894 до 1896 година повторно во Банско.

Во 1895 година Бележков влегува во ВМОРО и станува претседател на основиот на крајот на 1896 година од Гоце Делчев револуционерен комитет во Мехомија, каде е учител во 1896 - 1897 година. Потоа заминува како учител во Неврокоп, каде што останува до 1900 година. Таму станал член на околискиот револуционерен комитет и ја проширува револуционерната мрежа. Бил осомничен од страна на властите е принуден да бега во Бугарија и од 1902 до 1903 година е раководител на револуционерниот граничен премин во Лџене. Сменет е во Лџене од Неделчо Гарванов.

Во 1904 година по општата амнестија Бележков се враќа во Македонија и станува учител во Банско и Мехомија. Во 1911 - 1912 година е директор на непотполна гимназија во Банско. Се занимава со јавна дејност. Умира во своето родно село во 1944 година.
## Наводи


Категорија:Дејци на ВМОРО
Категорија:Македонски општественици
Категорија:Втора генерација на воспитаници од Солунската машка гимназија
Павел Ковачев

**Павел Ковачев** — револуционер, деец на Македонската револуционерна организација.

## Животопис
мини|200п|Учители и учениците на бугарско педагошко училиште во Скопје (меѓу нив Павел Ковачев)

Павле Ковачев е роден во 1872 година во Мустафа Паша (денес Свиленград), тогаш во Османлиското Царство. Во 1894 година завршил во Солунската машка гимназија. Две години изучувал педагогија во Јена. Се вратил во Османлиското Царство и работел како учител во Свиленград, Велес, Скопје, Сер и на други места. Влегол во ВМОРО и станал благајник на окружниот комитет, додека е учител во Одрин од 1902 до 1903 година. За време на Илинденското востание, тој раководел со граничниот премин на ВМОРО во Бургас. Во февруари 1904 година, тој бил делегат на Варненскиот конгрес .

## Наводи


Категорија:Дејци на ВМОРО
Категорија:Учители во Скопското педагошко училиште
Категорија:Македонски преселници во Крџали
Категорија:Учесници во Илинденското востание
Категорија:Македонски револуционери
Петар Чолаков

**Петар Чолаков** — македонски револуционер, деец на Македонската револуционерна организација.

## Животопис
мини|250п|Совет на одринските војводи меѓу кои е Петар Чолаков

Петар Чолаков е роден на 15 април 1879 година во градот Јамбол, тогаш во Источна Румелија. По професија е хотелиер, а од пролетта 1903 година е пограничен пунктовен началник на ВМОРО во реонот на Јамбол, Кзл Агач и Кавако. Учествува на конгресот на Петрова Нива, на кој е избран за подвојвода на Крсте Бугарија. Го командува нападот врз одринското село Хаџиталашман, по што влегува во четата на Иван Варналиев и се бори со турските аскер крај малкотрновското село Граматиково. Умира на 13 април 1935 година во Јамбол 
## Извори


Категорија:Дејци на ВМОРО
Лајне

**Лајне** (герм. *Leine*) — река во сојузните покраини Тирингија и Долна Саксонија во Германија. Долга е and 281&nbsp;км и е
лева притока на реката Алер (а со тоа и на реката Везер).

Извира близу местото Лајнефелде во Тирингија. Четириесет километри низводно реката преминува во Долна Саксонија и потоа тече на север.

Поважни места по течението на реката се Гетинген, Ајнбек, Алфелд и Гронау, и потоа навлегува во Хановер, кој е најголемиот град на нејзините брегови. Околу четириесет километри северно од Хановер (кај Швармштет), реката се влева во поголемата река Алер, па во Северното Море преку Везер, со кој се сврзува и тече крај пристанишните градови Бремен и Бремерхафен.

Иако реката повремено се прелива, причинетата штета е занемарлива. Само северното (долно) течение е пловно за најмалите шпедитери, но во минатото, пред постоењето на железничкиот транспорт, играла значајна улога како пловна магистрала во превозот на стока со товарни баржи сè до Гетинген.

Денес мештаните практикуваат спортски риболов од брегот и од помали чамци, иако уловот обично е мал.

## Извори
* Uwe Schmida: *Die Leine - Eine fotografische Reise*. ISBN 3000205675
* Gerd Lüttig: *Neue Ergebnisse quartärgeologischer Forschung im Raume Alfeld-Hameln-Elze.* In: *Geologisches Jahrbuch* Band 77, Seite 337–390. Hannover, јуни 1960.

## Надворешни врски

* Сојузна служба за заштита на природата: Особености на пределот „Долина на Лајне-Илме“  
* Сојузна служба за заштита на природата: Особености на пределот „Низина на Лајне“  

Категорија:Реки во Германија
Категорија:Географија на Тирингија
Категорија:Географија на Долна Саксонија
Категорија:Реки во Тирингија
Категорија:Реки во Долна Саксонија
Ричен

**Ричен** (, ) — општина во округот Герлиц, во Саксонија, Германија.

## Наводи

Категорија:Герлиц (округ)
Категорија:Населени места во Горна Лужица
Категорија:Шлеска (покраина)
Категорија:Долна Шлеска (покраина)
Категорија:Германска Шлеска
Шенбах (Саксонија)

**Шенбах** () — општина во округот Герлиц, во Саксонија, Германија. Се наоѓа многу блиску до пограничната линија со Чешка.

## Наводи

Категорија:Герлиц (округ)
Категорија:Населени места во Горна Лужица
Бад Мускау

**Бад Мускау** (; порано *Muskau*, , ) — бањски град во историската област Горна Лужица во Германија на граница со Полска. Припаѓа на округот Герлиц, во сојузната покраината Саксонија.

Се наоѓа на Лужичка Ниса, која од 1945 ја формира германско-полската граница, веднаш спроти градот Ленкњица (порано Лугкниц). Во градот се наоѓа западната половина од познатиот Парк Мускау, дел од светското културно наследство на УНЕСКО.

## Историја

Мускау бил основан во  век, а првпат бил споменат во 1249. Државното грофовија (*Standesherrschaft*) Мускау било најголемо во Светото Римско Царство. Припаѓало на грофовијата на Горна Лужица, земја на чешката круна, која од 1635 со Прашкиот мир преминала на изборното кнежевство Саксонија, а потоа на Кралството Саксонија во 1806. Поголемиот дел од Горна Лужица бил припоен од Прусија според Виенскиот конгрес во 1815 и бил администриран во рамките на покраината Шлеска.

До почетокот на XIX век, директни владетели на Мускау биле грофовите Каленберг, наследени од 1845 од грофот (подоцна принц) Херман фон Пиклер-Мускау, подоцна од принцот Вилхелм Фридрих Карл фон Оранин-Насау, а потоа од грофовите фон Арним, сè до нивното бегство во април 1945. По Втората светска војна, бил поделен долж реката Ниса, помеѓу Источна Германија и НР Полска. Околу две третини од паркот преминал под полска управа.

Во 1962, Мускау бил преименуван во „Бад Мускау“ откако била изградена неговата терапевтска бања.

## Збратимени градови

*  Ленкњица, Полска
*  Болков, Полска

## Луѓе
* Натаниел Готфрид Леске (1751–1786) — природонаучник
* Леополд Шефер (1784–1862) — писател и композитор
* Херман фон Пиклер-Мускау (1785–1871) — познат градинар и писател, основач на Паркот Мускау
* Густаф Фехнер (1801–1887) — психолог
* Едуард Пецолд (1815–1891) — пејзажен градинар

## Наводи

## Надворешни врски

* Официјална страница


Категорија:Герлиц (округ)
Категорија:Населени места во Горна Лужица
Категорија:Шлеска (покраина)
Категорија:Долна Шлеска (покраина)
Категорија:Германска Шлеска
Категорија:Германско-полски гранични премини
Категорија:Бањски градови во Германија
Категорија:Населени места основани во 13 век
Лужичка Ниса

**Лужичка Ниса** (; ; ; ) — 252 километри долга река во Средна Европа. Нејзиниот извор е во Јицерските Планини близу Нова Вес на Ниса, Чешка, достигнувајќи на тромеѓата со Полска и Германија кај Цитау по поминати 54 километри и подоцна ја формира полско-германската граница во должина од 198 километри. Лужичка Ниса е лева притока на реката Одра, во која се влева помеѓу Најсеминде-Рацдорф и Косарзин, северно од градовите Губен и Губин.

Според Потсдамскиот договор од 1945, по Втората светска војна, реката станала дел од западната полска граница со Германија (Граница Одра-Ниса).

## Име

Бидејќи реката тече низ историскиот регион Лужица, придавката пред името на реката се користи за да се направи разлики од реки со слични називи во Полска, како што се Ниса Клодзка (*Glatzer Neiße*) и малата Ниса Шалона (*Wütende Neiße* или *Jauersche Neiße*) во Шлеска.

## Градови

Кај Бад Мускау, Ниса тече низ Паркот Мускау, светско културно наследство на УНЕСКО. Ова се следните градови низ кои поминува реката од изворот до устието:

* Јаблонец на Ниса, Чешка
* Вратиславице, Чешка
* Либерец, Чешка
* Крастава, Чешка
* Храдек на Ниса, Чешка
* Цитау, Германија
* Богатиња, Полска
* Герлиц, Германија; Згожелец, Полска
* Пенск, Полска
* Бад Мускау, Германија; Ленкњица, Полска
* Форст (Лужица), Германија
* Губен, Германија; Губин, Полска

## Притоки

Десни:
* Лубша

Леви:
* Мандау

## Поврзано

* Список на реки во Чешка
* Список на реки во Полска
* Список на реки во Германија

## Наводи

## Надворешни врски

* Библиографија на водените ресурси и меѓународно право
* Затворени мостови помеѓу Германија и Полска

Лужичка Ниса
Категорија:Меѓународни реки во Европа
Категорија:Реки во Полска
Категорија:Реки во Бранденбург
Категорија:Реки во Саксонија
Категорија:Долношлеско Војводство
Категорија:Географија на Лужица
Категорија:Погранични реки
Категорија:Германска Шлеска
Категорија:Германско-полска граница
Национални паркови во Германија

мини|300п|Карта на националните паркови во Германија (со зелено)

Следниве **[[национален парк|национални паркови]]** се официјално прогласени во Германија, подредени од север кон југ:

Исто така, Германија има 14 биосферни резервати, како и над 80 природни паркови.

## Поврзано

* Список на природни паркови во Германија

## Надворешни врски

* Национални паркови и други заштитени области
* Карта/список на германските национални паркови (неслужбено)

Категорија:Национални паркови во Германија
Национални паркови во Германија
Германија
Категорија:Географија на Германија
Маркел Ирисар

**Маркел Ирисар Аранбуру** (; р.  во Оњати, Баскија) — шпански професионален друмски велосипедист, кој вози за UCI World Tour екипата .. На Ирисар му бил пронајден и бил лекуван од рак на тестисите во 2002.

## Достигнувања

;2004
: 13. Краен пласман Вуелта а Ла Риоха
: 14. ГП де Насионс
;2005
: 10. Национално хронометарско првенство
;2008
: 9. Национално хронометарско првенство
;2009
: 13. Национално хронометарско првенство
: 13. Краен пласман Вуелта а Кастиља и Леон
: 16. Краен пласман Волта ао Алгарве
: 18. Краен пласман Тур Даун Андер
::1. 20п Планински пласман
;2010
: 5. Краен пласман Тур ду Поату-Шарент
::1. Етапа 4
: 5. Хроно на народите
: 14. Класика Сарда
;2011
: 1. Краен пласман 20п Вуелта а Андалусија
: 10. Хроно на народите
;2012
: 9. Краен пласман Три дена Де Пане
;2013
: 9. Национално хронометарско првенство
;2017
: 20п Награда за борбеност на етапа 2 на Вуелта а Еспања

### Распоред на резултатите на големите трки

СО = се откажал; — = не учествувал

## Наводи

## Надворешни врски

*  
* 
* 
* 
* Достигнувања на ''Cycling Base'' 
* Профил на ''Trap-Friis.dk''

Категорија:Баскиски велосипедисти
Категорија:Шпански велосипедисти
Категорија:Родени во 1980 година
Категорија:Живи луѓе