Каранфил (род)

[мини|десно|[Пелистерски каранфил(*D. myrtinervius*)]]
[мини|десно|Ботаничка илустрација на [картуски каранфил (*D. alpinus*)]]
[мини|десно|[Турски каранфил (*D. barbatus*)]] 
[мини|десно|[Перјест каранфил (*D. plumarius*)]]
[мини|десно|[Јапонски каранфил (*D. japonicus*)]]
**Каранфил** () —  со околу 300 а на цветни растенија од то каранфили (*Caryophyllaceae*). Автохтони се на Европа и Азија, со неколку вида во северна Африка и еден вид (*D. repens*) во Северна Америка. Во Македонија и разни други земји, каранфилот (поточно градинарскиот каранфил) е симбол на првомајството и партизанското движење.

## Опис
Претставниците на родот се претежно зелјести и повеќегодишни, со тоа што некои се едногодишни и двегодишни. Некои имаат облик на полугрмушки со дрвенести стебленца. Листовите се спротивставени, прости и линеарни со сивозелена до синозелена боја. Цветовите имаат по пет ливчиња со набрани рабови и (речиси сите) имаат светлорозова до темнорозова боја. Еден вид (*D. knappii*) има жолти цветови со виолетова средина. Извесни повеќегодишни видови имаат карактеристичен опоен мирис.

## Ендемски каранфили во Македонија
Во Македонија виреат разни видови на каранфили, од кои некои се заеднички за поширокиот регион или континентот, но некои се ендемски:

* галичичко каранфилче (*Dianthus galicicae* ) — на варовничка подлога во месноста Војтина на планината Галичица, југозападна Македонија.
* јабланички каранфил (*Dianthus jablanicensis* ) — субалпскиот појас на планината Јабланица, југозападна Македонија.
* јакупички каранфил (*Dianthus jacupicensis* ) — на Солунска Глава и Марина Дупка, во состав во високопланинскиот појас на планината Јакупица, централна Македонија.
* југословенски каранфил (*Dianthus jugoslavicus* ) — покрај патишта и крај дабови шуми, до 1000 м надморска височина. Забележан единствено во Кичево, меѓу селата Извор и Малковец.
* кајмакчалански каранфил (*Dianthus kajmaktzalanicus* ) — на планината Кајмакчалан, јужна Македонија.
* капински каранфил (*Dianthus kapinaensis* ) — долното течение на реката Треска, Барбарос кај Македонски Брод, кај Капина и Оча во Поречието и во с. Нова Брезница во околината на Скопје. 
* македонски каранфил (*Dianthus macedonicus*) — на планината Крчин, западна Македонија.
* охридско каранфилче (*Dianthus ohridanus* ) — на планината Галичица, југозападна Македонија.
* пелистерски каранфил (*Dianthus myrtinervius* ) — во алпскиот и субалпскиот појас на Пелистер (Баба Планина),  југозападна Македонија. Фигурира на Црвениот список на МСЗП (1997) како загрозен вид.
* прилепски каранфил (*Dianthus prilepensis* ) — Маркови Кули, Трескавец, Плетвар, Селечка Планина и Мариово во околината на Прилеп и с. Светораче, Кичевско.
* скопски каранфил (*Dianthus skopjensis* ) — во клисурата на реката Треска, меѓу Козјак и Нова Брезница.
* Dianthus vodnensis — Се среќава на пасишта и крај дабови и букови шуми, околу 1000 м надморска височина. Распространет во централна Македонија: Скопје – Водно и Китка; Велес; Прилеп; Јакупица; Таорска Клисура.

## Одгледување
Каранфилот има подолга историја на одгледување и вкрстување, па затоа постојат илјадници градинарски и цвеќарски сорти со многу нијанси на бела, розова, жолта и црвена боја и огромна разновидност на облици и белези. Одгледуваните каранфили можат да се поделат на обрабени, вечноцутни, малмезонски, старински, современи и планински.

## Некои видови

## Каранфилот како тема во уметноста и во популарната култура
* „Каранфил“ (*Carnation*) - песна на англиската рок-група „Џем“ (*The Jam*) од 1982 година.

## Поврзано
* Каранфилче — несродно растение што се користи како мирудија
* Каранфилска револуција — државен преврат во Португалија (1974)
* Кирил Мицевски — проучувач на македонските ендемски каранфили

## Наводи

## Надворешни врски

* 
* Страница за каранфилот — портал „Сè за домот“ 


Категорија:Каранфили