Портрет на Балтасаре Кастиљоне

***Портрет на Балтасаре Кастиљоне*** — слика масло на платно од 1514–1515 година што му се припишува на италијанскиот сликар на висока ренесансна Рафаел. Се смета за еден од најголемите портрети на ренесансата, има трајно влијание. Го прикажува пријателот на Рафаел, дипломатот и хуманист Балтасаре Кастиљоне, кој се смета за суштински пример на господин од високата ренесанса.

## Преглед
Портретот е создаден како резултат на пријателството на Рафаел со Кастиљоне, чие искачување во дворските кругови било паралелно со она на уметникот. Тие беа блиски пријатели до 1504 година, кога Кастиљоне ја направи својата втора посета на Урбино, бидејќи Рафаел се стекнуваше со признание како уметник во хуманистичкиот круг на војводскиот двор на градот.

„Балтасаре Кастиљоне“ можеби имал практична и интимна цел. Кастиљоне го остави своето семејство кога отиде во Рим, и напишал песна во која ги замисли својата сопруга и син како се тешат со сликата за време на неговото отсуство.

Композицијата е пирамидална. Тоа е една од само двете слики на Рафаел на платно (порано се сметаше дека првично е насликана на дрвена плоча, а подоцна префрлени на платно. Кастиљоне е седнат на позадина со земјени тонови и носи темен дублет со облога од крзно од верверица и црна лента; на неговата глава е турбан на кој има засечена беретка. Облеката покажува дека ова било насликано во текот на зимата, веројатно онаа од 1514 г. – 1515 година, кога Кастиљоне бил во Рим со назначување на Гвидобалдо да Монтефелтро кај Папата Лав X. предниот дел на градите, и неговите преклопени раце, кои се претежно исечени на долниот раб на платното. Кастиљоне се смета за ранлив, поседува хумана чувствителност карактеристична за подоцнежните портрети на Рафаел. Меките контури на неговата облека и заоблената брада ја изразуваат суптилноста на личноста на субјектот. Во неговата *[[Книгата на дворјаните]]* Кастиљоне се расправаше во име на негувањето на убави манири и облекување.Тој го популаризираше терминот *sprezzatura* , што грубо се преведува на „ноншалантно мајсторство“, идеал за безнапорна благодат што доликува на човек од култура. Концептот на крајот се најде во англиската литература, во драмите на Бен Џонсон и Вилијам Шекспир.

Елеганцијата на изведбата на сликата е во согласност со ставот на субјектот. Историчарот на уметност Лоренс Говинг го забележал контраинтуитивното ракување со сивото кадифе (всушност крзно ) ) како спротивно на академското моделирање на формата, со широки површини обложени во богата темнина и ткаенина најсилно сјае додека се оддалечува од светлината , "Сликата ја има суптилноста на барокното набљудување, но тишината и благородната контура на класичното сликарство на својот врв.Композицијата на портретот и атмосферскиот квалитет сугерираат почит на „Мона Лиза“, што Рафаел би го видел во Рим Сепак, портретот на Кастиљоне ги надминува прашањата за влијание; историчарот на уметност Џејмс Бек напишал дека „Портретот на Балтасаре Кастиљоне“ стои како врвно решение за  портрет во ренесансниот стил...

И покрај промените во критичката оценка на работата на Рафаел, сликата уживаше постојано восхитување од другите уметници. Тицијан бил силно инспирирана од овој портрет и можеби за прв пат го погледнал во домот на Кастиљоне во Мантуа. "Портрет на човек" на венецијанскиот мајстор „ (Томазо Мости?)“ генерално се смета дека должи силен композициски долг кон сликата на Рафаел, а исто така го одразува влијателниот совет на Кастиљоне во врска со воздржаната елеганција на облеката препорачана за дворјаните.Рембрант нацртал скица на сликата додека била на аукција во Амстердам,  и последователно ја референцирал композицијата во неколку автопортрети. Копија од сликата, сега во Институтот за уметност Курто, е насликана од Петер Паул Рубенс. И верзиите на Рембрант и Рубенс покажуваат барок процут, сосема различен од трезвената воздржаност на оригиналната слика. Во 19 век Жан Огист Доминик Енгр избра рамка за неговиот *[[Портрет на господин Бертин]]* многу слична на онаа што ја красеше сликата на Рафаел, можеби укажувајќи на амбициите на Енгр, истовремено нагласувајќи ги сличностите на боите и извонредниот илузионизам на сликите. На крајот на 20 век Анри Матис ја ископира сликата, а Пол Сезан извика на портретот на Рафаел: „Колку е добро заоблено челото, со сите различни рамнини. Колку добро се избалансирани деталите во единството на целината...

Во Лувр, сликата била купена од Луј XIV во 1661 година од наследниците на Кардиналот Мазарин.
## Слики под влијание

Image:Tizian 071.jpg|Тицијан, *Портрет на човек (Томазо Мости?)*, 1520 година.
Image:Self portrait leaning on si 373x470.jpg|Рембрант, „Автопортрет потпрен на камен праг“, бакропис, 1639 година.
Image:Rembrandt - Zelfportret 1640.jpg|Рембрант, „Автопортрет“, 1640 година.
Image:Rembrandt van Rijn - Self-Portrait - Google Art Project.jpg|Рембрант, *[[Автопортрет со беретка и свртена јака]]*, 1659 година. Подоцнежен автопортрет на Рембрант кој го покажува влијанието на портретот Кастиљоне.
Image:Louis-Francois Bertin.jpg|Жан Огист Доминик Енгр, *[[Портрет на господинот Бертин]]*, 1832 година.


## Кинематографија
*Портрет на домот и домот. Портрет на Балтазар Кастиљоне“, филм на [[Ален Жобер]] од серијата „[[Палети]]“ (1994).

==Наводи==




==Надворешни врски==
*[http://www.louvre.fr/en/oeuvre-notices/portrait-baldassare-castiglione-1478%E2%80%931529?selection=44896 *Portrait of Baldassare Castiglione* (1478–1529), Louvre]  
*[http://merovingio.c2rmf.cnrs.fr/iipimage/showcase/zoom/LAE5953 high definition picture of the painting] , website of the [[Center for Research and Restoration of Museums of France]] using *IIPImage''

Категорија:Слики од Рафаело Санти